Naomi Novik

Nefrytowy tron

Pamięci Chawy Nowik,

w nadziei, że kiedyś będę gotowa napisać jej książkę

Część I

Rozdział 1

Dzień był niespotykanie ciepły jak na listopad, lecz w wyrazie jakiegoś źle pojętego szacunku dla wysłanników z Chin ogień w sali konferencyjnej Admiralicji mocno buzował, a Laurence stał bezpośrednio przed kominkiem. Ubrał się bardzo starannie, w najlepszy mundur, i w miarę jak nieznośne przesłuchanie przeciągało się w nieskończoność, podszewka jego grubego ciemnozielonego płaszcza coraz bardziej nasiąkała potem.

Zawieszony nad drzwiami wskaźnik pokazywał kierunek wiatru nad kanałem; północ, północny wschód, korzystny dla zwiadu; pewnie nawet w tej chwili niektóre z okrętów Floty Kanału obserwowały porty Napoleona. W pozycji na baczność Laurence wbił wzrok w duży metalowy krążek, próbując się ratować podobnymi spekulacjami; nie ufał sobie, więc unikał zimnego, nieprzyjaznego, nieruchomego spojrzenia rozmówcy.

Lord Barham zamilkł i zakasłał w złożoną dłoń; wymyślne sformułowania, które przygotował, brzmiały sztucznie w jego ustach, ustach marynarza, po każdym zdaniu robił pauzę i zerkał nerwowo na Chińczyków, z przejęciem bliskim służalczości. To nie było dobre wystąpienie i w normalnych okolicznościach Laurence współczułby trochę Barhamowi z powodu kłopotliwego położenia, w jakim ten się znalazł: bo owszem, spodziewano się jakiejś oficjalnej wiadomości, może nawet delegacji, lecz nikomu nie przyszło do głowy, że cesarz Chin wyśle własnego brata w podróż przez pół świata.

Książę Yongxing mógł w okamgnieniu postawić oba kraje w stan wojny; już sama jego obecność robiła okropne wrażenie: wystrojony w olśniewającą ciemnożółtą szatę, zdobioną haftowanymi smokami, zachowywał nieprzeniknione milczenie wobec słów Barhama, nieustannie stukając o ramię fotela długim, zdobionym klejnotami paznokciem. Nawet nie spojrzał na Barhama: patrzył ponad stołem wprost na Laurence’a, z ponurą miną i z zaciśniętymi ustami.

Jego ogromna świta wypełniła szczelnie całą salę konferencyjną; dwunastu strażników spoconych do nieprzytomności w pikowanych zbrojach i tyluż służących, którzy, ograniczeni wąskimi specjalizacjami, nie mieli nic do roboty, więc jedynie stali pod przeciwległą ścianą i próbowali ochłodzić powietrze szerokimi wachlarzami. Jeden z członków świty, najwyraźniej tłumacz, zajął pozycję za fotelem księcia i mruczał do niego, kiedy Yongxing podnosił dłoń, zwykle po bardziej zajadłych wybuchach Barhama.

Dwóch innych chińskich oficjeli siedziało po obu stronach księcia. Zostali przedstawieni Laurence’owi dość zdawkowo i żaden nie odezwał się ani słowem, choć młodszy, Sun Kai, obserwował beznamiętnie wydarzenia i uważnie przysłuchiwał się słowom tłumacza. Starszy poseł, duży mężczyzna z wydatnym brzuchem i spiczastą siwą bródką, stopniowo ulegał gorącu: opuścił głowę na pierś i otworzył szeroko usta, a jego dłoń, w której dzierżył wachlarz, ledwo się poruszała. Obaj ubrani byli w szaty z ciemnoniebieskiego jedwabiu, niemal równie ozdobne jak strój księcia, i razem tworzyli imponującą fasadę: bez wątpienia Zachód nie widział jeszcze takiej delegacji.

Nawet bardziej doświadczony dyplomata mógłby w tej sytuacji przyjąć postawę mniej lub bardziej służalczą, lecz Laurence bynajmniej nie był w nastroju do wybaczania, choć jednocześnie był niemal tak samo wściekły na samego siebie za to, że liczył na coś lepszego. Przybył bronić swojej sprawy i w głębi serca nawet spodziewał się ułaskawienia, tymczasem dostał burę, jakiej nie śmiałby dać niedoświadczonemu porucznikowi, a wszystko to odbyło się w obecności zagranicznego księcia i jego świty, przypominającej trybunał zgromadzony w celu osądzenia jego zbrodni. Mimo to ze wszystkich sił starał się trzymać język za zębami. W końcu jednak Barham oznajmił niezwykle łaskawym tonem:

— Oczywiście, kapitanie, nosimy się z zamiarem przydzielenia panu po tym wszystkim innego świeżo wyklutego smoka.

I wtedy cierpliwość Laurence’a się wyczerpała.

— Nie, sir — odpowiedział. — Przykro mi, ale nie. Nie zrobię tego, a co do innego przydziału, to proszę mnie z niego zwolnić.

Admirał Powys z Korpusu Powietrznego, który siedział obok Barhama, do tej pory nic nie powiedział, a teraz tylko pokręcił głową, niespecjalnie zdziwiony, i splótł dłonie na wydatnym brzuchu. Barham posłał mu wściekłe spojrzenie i zwrócił się do Laurence’a:

— Może nie wyraziłem się dostatecznie jasno, kapitanie. To nie jest prośba. Otrzymał pan rozkaz i go pan wykona.

— Prędzej dam się powiesić — rzekł beznamiętnie Laurence, nie dbając o to, że odzywa się w ten sposób do Pierwszego Lorda Admiralicji: już by pogrzebał swoją karierę, gdyby wciąż służył w marynarce, a i nawet w siłach powietrznych nie mogło mu to wyjść na dobre. Skoro jednak zamierzali odesłać Temeraire’a do Chin, to jego kariera awiatora się skończyła; nigdy by się nie zgodził na inny przydział. Żaden smok nie dorównałby Temeraire’owi, a Laurence nie zamierzał poprzestawać na jakimś gorszym stworzeniu, kiedy ludzie z Korpusu stali w kolejce w sześciu szeregach, czekając na szansę.

Yongxing nic nie powiedział, ale jeszcze bardziej zacisnął usta; członkowie jego świty poruszyli się i zaczęli rozmawiać szeptem w swoim języku. Laurence nie miał wątpliwości, że wyczuwa w ich słowach niejaką pogardę, bardziej dla Barhama niż dla niego, a Pierwszy Lord najwyraźniej odniósł podobne wrażenie, bo jego twarz pokryła się plamkami wściekłości, choć usilnie starał się zachować spokój.

— Na Boga, Laurence, jeśli sądzi pan, że może stać tu, w środku Whitehall, i wszczynać bunt, to się pan myli. Zapomniał pan chyba, że przede wszystkim liczy się obowiązek wobec kraju i króla, a nie tego pańskiego smoka.

— Nie, sir, to pan o czymś zapomniał. Przecież właśnie z obowiązku nałożyłem uprząż Temeraire’owi, poświęcając służbę w Królewskiej Marynarce i nie wiedząc, że jest to smok niezwykłej rasy, a co dopiero Niebiański — wyjaśnił Laurence. — I z obowiązku przeprowadziłem go przez trudne ćwiczenia, a potem podjąłem ciężką i niebezpieczną służbę, z obowiązku zabrałem go w bój i kazałem mu narażać życie i szczęście. Nie odpłacę mu teraz za lojalną służbę kłamstwem i oszustwem.

— Dosyć tego gadania — odparł Barham. — Ktoś mógłby pomyśleć, że kazano panu oddać pierworodnego. Przykro mi, jeśli to stworzenie stało się pańskim ulubieńcem i nie potrafi się pan pogodzić z jego utratą…

— Temeraire nie jest ani moim ulubieńcem, ani moją własnością, sir — warknął Laurence. — Służył Anglii i królowi tak samo jak ja czy pan, a teraz, ponieważ nie chce wracać do Chin, pan wzywa mnie i każe mi go okłamać. Czy mógłbym zachować honor, gdybym na to przystał? Doprawdy — dodał, nie potrafiąc się już dłużej opanować — dziwię się, że w ogóle wystąpił pan z taką propozycją, bardzo się dziwię.

— Laurence, niech cię piekło pochłonie — rzekł Barham, rezygnując na dobre z pozoru oficjalności; pływał na okrętach wiele lat, zanim został członkiem rządu, dlatego gdy wpadał w złość, mało przypominał polityka. — To jest chiński smok, więc można przypuszczać, że będzie mu lepiej w Chinach. Tak czy owak, należy do nich i na tym koniec. Określenie „złodziej” nie jest zbyt miłe, a rząd Jego Królewskiej Mości nie zamierza na nie zasłużyć.

— Wiem, jak powinienem to przyjąć. — Laurence zaczerwieniłby się, gdyby już nie było mu gorąco. — I całkowicie odrzucam oskarżenie, sir. Ci panowie nie zaprzeczają, że podarowali jajo Francji. Zdobyliśmy je na pokładzie francuskiego okrętu, tak więc zarówno okręt, jak i jajo należały nam się słusznie decyzją sądu Admiralicji, o czym pan dobrze wie. Pod żadnym względem Temeraire nie należy już do nich; gdyby tak bardzo się martwili o Niebiańskiego, nie powinni byli dawać go w skorupie.

Yongxing prychnął i przyłączył się do tej wymiany zdań.

— Z tym się zgadzam — powiedział z silnym akcentem, powoli i stanowczo, a wyważona intonacja przydawała wagi jego słowom. — Przede wszystkim głupotą było wysyłać przez morze drugie jajo Lung Tien Qian. Co do tego, nikt nie ma wątpliwości.

To uciszyło ich obu i przez chwilę nikt się nie odzywał z wyjątkiem tłumacza, który po cichu przekazywał pozostałym Chińczykom słowa Yongxinga. Następnie Sun Kai niespodziewanie powiedział coś po chińsku, a Yongxing obrócił się gwałtownie i spojrzał na niego. Sun pochylał pokornie głowę i nie podnosił wzroku, ale dla Laurence’a był to pierwszy znak, że być może chińska delegacja nie mówi jednym głosem. Yongxing jednak odpowiedział coś szybko tonem, który ucinał dalszą dyskusję i skutecznie zamknął usta Sunowi. Zadowolony z tego, że poskromił podwładnego, Yongxing odwrócił się z powrotem do nich i dodał:

— Niezależnie od nieszczęśliwego zbiegu okoliczności, na skutek którego Lung Tien Xiang wpadł w wasze ręce, był on przeznaczony dla cesarza francuskiego, a nie miał służyć zwykłemu żołnierzowi jako zwierzę juczne.

Laurence zesztywniał; „zwykły żołnierz” zabolał, tak więc po raz pierwszy spojrzał wprost na księcia i ze spokojem wytrzymał jego zimny, pogardliwy wzrok.

— Toczymy wojnę z Francją. Jeśli wolicie się bratać z naszym wrogiem i wspomagać ich konkretnymi środkami, to nie narzekajcie, że odbieramy je w uczciwej walce.

— Nonsens! — przerwał gwałtownie i głośno Barham. — Chiny wcale nie są sprzymierzeńcem Francji; my z pewnością nie traktujemy Chin jako francuskiego sprzymierzeńca. Laurence, nie przyszedł pan tutaj dyskutować z Jego Cesarską Mością. Panuj pan nad sobą — dodał półgłosem.

Jednak Yongxing zignorował tę próbę przerwania ich rozmowy.

— A zatem teraz na swoją obronę przywołujesz piractwo? — powiedział drwiąco. — Nie obchodzą nas zwyczaje barbarzyńskich narodów. Niebiański Tron nie interesuje się tym, dlaczego kupcy i złodzieje ograbiają się nawzajem, chyba że znieważają tym samym cesarza, tak jak ty to zrobiłeś.

— Nie, Wasza Wysokość, w żadnym razie, nie ma mowy — wtrącił pospiesznie Barham, spoglądając z wściekłością na Laurence’a. — Jego Królewska Mość i rząd darzą cesarza najgłębszym szacunkiem. Zapewniam, że nigdy nie dopuścimy się rozmyślnej zniewagi. Gdybyśmy tylko wiedzieli, jak niezwykłe jest to jajo, i gdybyśmy znali wasze obiekcje, nie doszłoby do takiej sytuacji…

— Nawet jeśli zrozumieliście swój błąd — powiedział Yongxing — zniewaga pozostaje zniewagą: Lung Tien Xiang wciąż nosi uprząż, jest traktowany odrobinę lepiej niż koń, dźwiga ciężary, bierze udział w brutalnej wojnie, a do tego za towarzysza ma zwykłego kapitana. Już lepiej by było, żeby jego jajo zatonęło w oceanie!

Oburzony Laurence z zadowoleniem zauważył, że Barham i Powys zamarli i wytrzeszczyli oczy, równie zaszokowani taką gruboskórnością. Nawet tłumacz Yongxinga poruszył się niespokojnie i po raz pierwszy nie przetłumaczył słów księcia na chiński.

— Zapewniam księcia, że odkąd się dowiedzieliśmy o waszych obiekcjach, smok nie nosił uprzęży — przemówił Barham, dochodząc do siebie. — Ze wszystkich sił staraliśmy się zapewnić Temeraire’owi — to znaczy Lung Tien Xiangowi — wygodę i zadośćuczynić za nieodpowiednie traktowanie. Nie pozostaje już pod opieką kapitana Laurence’a, o tym mogę zapewnić: nie rozmawiali ze sobą przez ostatnie dwa tygodnie.

To było gorzkie przypomnienie i Laurence uświadomił sobie, że nerwy puściły mu na dobre.

— Gdybyście obaj naprawdę troszczyli się o jego wygodę, wzięlibyście pod uwagę jego uczucia, a nie własne pragnienia — powiedział podniesionym głosem, zahartowanym przy wydawaniu rozkazów w czasie silnego wiatru. — Narzeka pan, że nosi uprząż, i jednocześnie każe mi go namówić, żeby dał się zakuć w łańcuchy, tak byście mogli zabrać go stąd wbrew jego woli. Nie zrobię tego, nigdy nie zrobię, i niech was wszystkich szlag trafi.

Jak wskazywał na to wyraz jego twarzy, Barham z radością kazałby zabrać stąd w łańcuchach samego Laurence’a: wytrzeszczył oczy i rozłożył płasko dłonie na stole, jakby miał zamiar wstać, ale zanim zdążył coś powiedzieć, ubiegł go admirał Powys, który odezwał się po raz pierwszy w czasie spotkania:

— Dość, Laurence, nic więcej nie mów. Barham, on nam tu już w niczym nie pomoże. Wyjdź, Laurence, natychmiast wyjdź: możesz odmaszerować.

Silny nawyk posłuszeństwa wziął górę i Laurence opuścił szybko salę. Interwencja Powysa zapewne uratowała go przed aresztowaniem za niesubordynację, ale kiedy wychodził, nie odczuwał wdzięczności. Tysiące słów uwięzło mu w gardle i kiedy drzwi zamknęły się za nim ciężko, odwrócił się. Stojący po obu stronach żołnierze Królewskiej Piechoty Morskiej przyglądali mu się z bezmyślną, niegrzeczną ciekawością, jakby był jakimś dziwadłem wystawionym dla ich rozrywki. Opanował się trochę pod ich nachalnymi spojrzeniami i odszedł, aby nie ujawniać pełni swoich uczuć.

Ciężkie drzwi zagłuszyły słowa Barhama, lecz jego grzmiący, podniesiony glos wciąż było słychać w korytarzu. Niemal pijany z gniewu Laurence szedł przed siebie, oddychając szybko i niemal nic nie widząc, nie z powodu łez, wcale nie, tylko z powodu wściekłości. W holu budynku Admiralicji było wielu oficerów marynarki wojennej, urzędników, przedstawicieli świata polityki, nawet jakiś awiator w zielonym płaszczu pędził gdzieś z rozkazami. Laurence przepychał się między zgromadzonymi, wciskając drżące dłonie w kieszenie płaszcza, by je ukryć.

Wyszedł w ciasny zgiełk popołudniowego Londynu. Whitehall pełen był ludzi wracających z pracy na kolację do domu oraz dorożkarzy i tragarzy z lektykami, nawołujących tłum do zrobienia przejścia. W duszy Laurence’a panował taki sam zamęt, jak wokół niego, więc podczas marszu kierował się instynktem; trzeba go było zawołać trzy razy, zanim rozpoznał swoje nazwisko.

Odwrócił się niechętnie, ponieważ nie miał ochoty na uprzejmą rozmowę czy kontakt z jakimś byłym kolegą. Z ulgą zobaczył, że to kapitan Roland, a nie dawny znajomy. Był bardzo zaskoczony, ponieważ jej smok, Ekscidium, pełnił rolę prowadzącego w kryjówce w Dover. Trudno jej było uwolnić się od obowiązków, a poza tym nie mogła odwiedzać otwarcie Admiralicji, skoro była kobietą oficerem, przyjętą do służby z powodu Longwingów, które wolały mieć za kapitanów kobiety. Poza szeregami awiatorów mało kto znał tę tajemnicę, pilnie strzeżoną przed niewątpliwą powszechną dezaprobatą; sam Laurence potrzebował sporo czasu, żeby to zaakceptować, lecz zdążył się już przyzwyczaić do tego tak bardzo, że nie ubrana w mundur Roland wydała mu się bardzo dziwna: aby wtopić się w otoczenie, włożyła spódnicę i ciężki płaszcz, które zupełnie do niej nie pasowały.

— Próbuję cię dogonić od jakichś pięciu minut — powiedziała i wzięła go pod rękę. — Chodziłam wokół tego ogromnego gmaszyska, czekając na ciebie, a ty przeszedłeś obok mnie w takim pośpiechu, że nawet nie zdążyłam cię złapać. Ten strój jest cholernie niewygodny; mam nadzieję, że doceniasz moje poświęcenie, Laurence. Ale mniejsza z tym — dodała łagodniejszym tonem. — Po twojej minie poznaję, że nie poszło dobrze. Chodźmy coś zjeść, to mi wszystko opowiesz.

— Dziękuję, Jane. Cieszę się, że cię widzę — powiedział i ruszył z nią w kierunku oberży, w której się zatrzymała, choć nie wierzył, że zdoła przełknąć cokolwiek. — Skąd się tu wzięłaś? Mam nadzieję, że nic się nie stało Ekscidiumowi?

— Nie, bynajmniej, chyba że się nabawił niestrawności — odparła. — Po prostu Lily i kapitan Harcourt bardzo dobrze sobie radzą, więc Lenton przydzielił im podwójny patrol i dał mi kilka dni wolnego. Ekscidium uznał to za pretekst do bezzwłocznego zjedzenia trzech tłustych krów, paskudny obżartuch; ledwo uchylił oko, kiedy zaproponowałam, że zostawię go z Sandersem — to mój nowy pierwszy oficer — przyjadę tutaj i dotrzymam ci towarzystwa. Tak więc ubrałam się w wyjściowy strój i zabrałam się z kurierem. Och, cholera: zaczekaj, dobrze? — Zatrzymała się i energicznie wierzgnęła nogami, by się wyplątać ze spódnicy, która była za długa i zawinęła się pod obcasy.

Przytrzymał ją za łokieć, żeby się nie przewróciła, i po chwili poszli dalej londyńskimi ulicami, ale już wolniej. Męski krok Roland i jej poznaczona bliznami twarz przyciągały coraz więcej bezczelnych spojrzeń przechodniów, więc w końcu Laurence zaczął groźnie łypać na tych, którzy gapili się na nią zbyt długo, choć jej samej to w ogóle nie przeszkadzało. Niemniej zauważyła jego zachowanie i powiedziała:

— Jesteś strasznie zdenerwowany; nie strasz tych biednych dziewczyn. Co ci powiedzieli w Admiralicji?

— Słyszałaś zapewne, że Chińczycy przysłali delegację. Zamierzają zabrać Temeraire’a, a nasz rząd się nie sprzeciwia. Tylko że Temeraire nie chce o tym słyszeć: posyła ich wszystkich do diabła, choć nie dają mu spokoju od paru tygodni — powiedział Laurence. Poczuł ostry ból, jakby ucisk tuż pod mostkiem. Wyobraził sobie samotnego Temeraire’a, przetrzymywanego w starej, zniszczonej londyńskiej kryjówce, prawie nie używanej od stu lat, gdzie nie mógł mu dotrzymać towarzystwa ani Laurence, ani nikt inny z załogi, gdzie nie było nikogo, kto by mu poczytał, i gdzie pojawiały się tylko nieliczne mniejsze smoki, które pełniły służbę kurierską.

— Pewnie, że nie popłynie z nim — powiedziała Roland. — Nie mogę uwierzyć, że wyobrażali sobie, że uda im się go namówić. Kto jak kto, ale oni powinni chyba to wiedzieć: od zawsze powtarzano mu, że Chińczycy uważają się za najlepszych opiekunów smoków.

— Ich książę nie ukrywał, że mną gardzi. Sądzili pewnie, że Temeraire podzieli ich zdanie i będzie wręcz zadowolony z możliwości powrotu — rzekł Laurence. — W każdym razie mają już dość namawiania go, więc ten łajdak Barham kazał mi okłamać Temeraire’a i powiedzieć mu, że zostaliśmy wysłani do Gibraltaru, żeby tylko go zwabić na pokład transportowca i na otwarte morze, tak daleko, że nie będzie mógł wrócić na ląd, kiedy się zorientuje, o co chodzi.

— Cóż za niegodziwość. — Zacisnęła mocno dłoń na jego ramieniu. — Czy Powys nie miał w tej sprawie nic do powiedzenia? Nie mogę uwierzyć, że w ogóle pozwolił im coś takiego zasugerować; oficer flot może takich rzeczy nie rozumieć, ale Powys powinien był mu to wyjaśnić.

— Śmiem twierdzić, że nic nie może zrobić; jest tylko oficerem, a Barhama wyznaczyło ministerstwo — odparł Laurence. — Ale Powys przynajmniej uratował mnie przed stryczkiem. Odesłał mnie, kiedy wpadłem w gniew i straciłem panowanie nad sobą.

Doszli do Strandu i rozmowa stała się prawie niemożliwa z powodu hałasu, poza tym musieli uważać, żeby nie dać się ochlapać szarą mazią z rynsztoków, którą rozchlapywały na chodniki koła ciężkich wozów i dorożek. Laurence był coraz bardziej przygnębiony, w miarę jak topniał jego gniew.

Od chwili rozdzielenia z Temeraire’em każdego dnia pocieszał się, że to wkrótce się skończy: wierzył, że Chińczycy przekonają się niebawem, iż Temeraire nie chce odejść z nimi, albo Admiralicja zaprzestanie prób zjednania ich sobie. Ale i tak byto to okropne doświadczenie; od czasu wyklucia się Temeraire’a nie rozstawali się choćby na cały dzień, więc teraz Laurence nie wiedział, co ze sobą począć i czym się zająć. Ale nawet te dwa długie tygodnie były niczym w porównaniu z tym strasznym przekonaniem, że zmarnował wszystkie swoje szanse. Chińczycy nie ustąpią, a ministerstwo znajdzie w końcu sposób na wyprawienie z nimi Temeraire’a: najwyraźniej nie mieli żadnych oporów przed nakarmieniem go stekiem kłamstw, żeby tylko osiągnąć cel. Najprawdopodobniej Barham nie pozwoli mu się zobaczyć z Temeraire’em, nawet ten ostatni raz.

Laurence nie próbował wyobrażać sobie, jak by wyglądało jego życie po odejściu Temeraire’a. Inny smok oczywiście nie wchodził w grę, a Królewska Marynarka już by go nie przyjęła z powrotem. Może mógłby się przenieść do marynarki handlowej albo zostać korsarzem. Wiedział jednak, że nie miałby do tego serca, więc pewnie nic by nie robił i żył z pryzowego. Mógłby się nawet ożenić i osiąść gdzieś jako ziemianin, lecz taka perspektywa, kiedyś tak idylliczna w jego wyobrażeniach, teraz wydała mu się ponura i bezbarwna.

Co gorsza, nie mógł specjalnie liczyć na współczucie: wszyscy jego dawni znajomi uznaliby to za szczęśliwe zrządzenie losu, jego rodzina byłaby wniebowzięta, a reszta świata nawet nie potraktowałaby tego jako stratę. Jakkolwiek by na to patrzeć, było coś absurdalnego w jego obecnym stanie zawieszenia: został awiatorem nie z własnej woli, lecz z silnego poczucia obowiązku, nie minął nawet rok od zmiany jego pozycji społecznej. Mimo to teraz niemal nie próbował rozważać rysującej się przed nim przyszłości. Tylko inny awiator, może tak naprawdę tylko inny kapitan, w pełni potrafiłby zrozumieć jego nastrój, a przecież kiedy zabraknie Temeraire’a, zostanie odcięty od towarzystwa awiatorów, tak samo jak oni są odcięci od reszty świata.

Frontową salę oberży Pod Koroną i Kotwicą wypełniał zgiełk, choć do obiadu było jeszcze daleko według miejskich standardów. Nie był to zbyt popularny zajazd, ani nawet elegancki, jego klientela składała się przeważnie z wieśniaków przyzwyczajonych do bardziej rozsądnych godzin posiłków. Nie był to też lokal, który odwiedziłaby szanująca się kobieta i do którego sam Laurence nie wszedłby dobrowolnie w przeszłości. Kilku z obecnych przywitało Roland bezczelnym spojrzeniem, inni zerkali po prostu z ciekawości, lecz nikt nie pozwolił sobie na cokolwiek więcej: Laurence skutecznie wszystkich odstraszał swoimi potężnymi barami i szpadą przy biodrze.

Roland poprowadziła Laurence’a na górę, do swojego pokoju, po czym posadziła go w brzydkim fotelu i poczęstowała kieliszkiem wina. Wychylił trunek duszkiem, chowając się za szklaną zasłoną przed jej współczującym spojrzeniem: bał się, że całkiem straci animusz.

— Laurence, pewnie umierasz z głodu — powiedziała. — A to połowa problemu.

Zadzwoniła po pokojówkę i niedługo potem dwóch służących wspięło się na górę, przynosząc prosty jednodaniowy obiad, pieczony drób z warzywami w gęstym sosie, serowe ciasteczka z dżemem, cielęce nóżki, duszoną czerwoną kapustę i na deser nieduży pudding herbatnikowy. Kazała im zostawić wszystko na stole i zaraz ich odesłała.

Laurence sądził, że nie przełknie nawet kęsa, ale gdy jedzenie znalazło się przed nim, stwierdził, że jest głodny. Wcześniej nie najlepiej się odżywiał, ze względu na nieregularne pory posiłków oraz kiepską jakość jedzenia w tanim pensjonacie, który wybrał tylko dlatego, że znalazł go w pobliżu kryjówki awiatorów. Teraz jadł spokojnie, a Roland zabawiała go rozmową, przekazując mu plotki ze świata Korpusu Powietrznego i różne błahe wieści.

— Oczywiście z przykrością straciłam Lloyda — został przydzielony do Anglewinga, którego jajo twardnieje w Kinloch Laggan — powiedziała o swoim pierwszym oficerze.

— Chyba je tam widziałem — odparł Laurence i uniósł głowę znad talerza. — To jajo Obversarii?

— Tak, i wiążemy z nim duże nadzieje — powiedziała. — Oczywiście Lloyd był wniebowzięty, a i ja się z nim cieszę, chociaż trudno jest wprowadzić nowego zwierzchnika po pięciu latach; cała załoga i sam Ekscidium wciąż mruczą pod nosem, jak Lloyd robił różne rzeczy. Ale Sanders to poczciwy i godny zaufania chłop; przysłali go z Gibraltaru, kiedy Granby odrzucił ten przydział.

— Co? Odrzucił? — zawołał Laurence, wyraźnie skonsternowany: Granby był jego pierwszym oficerem. — Mam nadzieję, że nie ze względu na mnie.

— Boże, nic nie wiedziałeś? — rzuciła Roland, równie skonsternowana. — Granby rozmawiał ze mną bardzo uprzejmie. Powiedział, że jest zobowiązany, ale nie zdecydował się na zmianę pozycji. Byłam przekonana, że skonsultował się z tobą w tej sprawie i być może dałeś mu powód do nadziei.

— Nie — odparł cicho Laurence. — Teraz pewnie nie będzie na żadnej pozycji; przykro mi słyszeć, że przepuścił taką okazję.

Odmowa z pewnością nie poprawi Granby’emu opinii w Korpusie; ktoś, kto odrzucił propozycję, nie mógł szybko liczyć na kolejną, a Laurence wkrótce nie będzie w stanie mu pomóc.

— Cholernie mi przykro, że podsunęłam ci powód do kolejnej troski — powiedziała po chwili Roland. — Admirał Lenton jeszcze nie rozpuścił całej twojej załogi, wiesz. Zdesperowany przydzielił tylko kilku gości Berkleyowi, który ma za mało personelu. Byliśmy przekonani, że Maksimus osiągnął już dojrzałość, tymczasem niedługo po tym, jak cię tu wezwali, dowiódł nam, że się myliliśmy, i teraz jest już o piętnaście stóp dłuższy.

Dodała tę ostatnią uwagę, by przywrócić ich rozmowie lekki ton, lecz to już było niemożliwe: Laurence poczuł, że jego żołądek się zacisnął, więc odłożył sztućce na talerz w połowie wypełniony jedzeniem.

Roland zaciągnęła zasłony; za oknem gęstniał mrok.

— Masz ochotę na koncert?

— Chętnie będę ci towarzyszył — odpowiedział mechanicznie, a ona pokręciła głową.

— Nie, widzę, że nic z tego nie będzie. Połóż się więc, mój drogi kolego. Nie ma sensu tak siedzieć i smęcić.

Zgasili świece i położyli się razem.

— Nie mam pojęcia, co robić — wyznał cicho, co przyszło mu łatwiej pod osłoną ciemności. — Nazwałem Barhama łajdakiem i nie mogę mu darować, że chciał, żebym kłamał; to nie przystoi dżentelmenowi. Ale nie jest też byle pętakiem i nie uciekałby się do takich wybiegów, gdyby miał wybór.

— Niedobrze mi się robi, jak słyszę, że się tak kłaniał i płaszczył przed tym cudzoziemskim księciem. — Roland podparła się na łokciu. — Odwiedziłam raz port w Kantonie, jako skrzydłowa na transportowcu, który wracał z Indii okrężną drogą; te ich dżonki wyglądają tak, jakby miały się rozpaść przy niezbyt gwałtownej ulewie, a co dopiero gorszej pogodzie. Ich smoki nie przelecą nad oceanem bez odpoczynku, nawet gdyby wypowiedzieli nam wojnę.

— Też tak pomyślałem, gdy usłyszałem o nich po raz pierwszy — powiedział Laurence. — Tylko że oni wcale nie muszą lecieć nad oceanem, żeby przestać z nami handlować i niszczyć nasze statki płynące do Indii, a poza tym graniczą z Rosją. Rozbiłoby to koalicję przeciwko Bonapartemu, gdyby zaatakowano cara na jego wschodniej granicy.

— Jakoś nie zauważyłam, żeby Rosjanie nam specjalnie pomogli w czasie tej wojny, a pieniądze to żałosne uzasadnienie łobuzerskiego zachowania, tak w wypadku poszczególnych ludzi, jak całego narodu — zauważyła Roland. — Państwu już wcześniej brakowało środków finansowych, a mimo to potrafiliśmy coś wyskrobać i podbić oko Bonapartemu. Tak czy inaczej, nie daruję im, że cię rozdzielili z Temeraire’em. Domyślam się, że Barham wciąż nie dopuszcza cię do niego?

— Już od dwóch tygodni. Pewien przyzwoity facet z kryjówki zgodził się zanieść mu wiadomość ode mnie i poinformował mnie, że Temeraire spożywa posiłki, ale nie mogę go prosić o to, żeby mnie wpuścił do niego, bo obaj byśmy wylądowali przed sądem wojennym. Choć jeśli chodzi o mnie, to nie wiem, czy sąd by mnie teraz powstrzymał.

Rok temu nawet by mu do głowy nie przyszło, żeby powiedzieć coś takiego; teraz też myślał o tym z niechęcią, lecz uczciwość kazała mu wypowiedzieć te słowa. Roland nie zaprotestowała, ale w końcu sama była awiatorem. Pogładziła go po policzku i przyciągnęła, by dać mu ukojenie, jakie mógł znaleźć tylko w jej ramionach.

Laurence usiadł w ciemności i zobaczył, że Roland już wstała. W drzwiach stała ziewająca pokojówka ze świecą, której blask wlewał się do pokoju. Wręczyła Roland zalakowaną kopertę z rozkazami i pozostała na miejscu, wpatrując się w Laurence’a z lubieżnym zaciekawieniem; Laurence, przepełniony poczuciem winy, zarumienił się i zerknął w dół, by sprawdzić, czy jest dobrze przykryty.

Roland zdążyła już złamać pieczęć, a teraz wyjęła lichtarz z dłoni dziewczyny.

— To dla ciebie, możesz już odejść — powiedziała, wręczając jej szylinga, i bezceremonialnie zamknęła drzwi przed nosem dziewczyny. — Laurence, muszę natychmiast ruszyć w drogę — powiedziała cicho i podeszła do łóżka, by zapalić pozostałe świece. — Wieści z Dover: francuski konwój zmierza do Hawru pod smoczą osłoną. Okręty Floty Kanału ruszyły za nim, ale jest tam jeden Flamme-de-Gloire, więc nie możemy zaatakować bez wsparcia powietrznego.

— Czy napisali, z ilu jednostek składa się francuski konwój?

Wstał już i wkładał spodnie: smok ziejący ogniem stanowił jedno z największych niebezpieczeństw, na jakie mógł być narażony okręt, nawet osłaniany z powietrza.

— Co najmniej trzydziestu, a wszystkie pewnie wypchane po brzegi zapasami wojskowymi — odpowiedziała, splatając włosy w ciasny warkocz. — Widzisz gdzieś mój płaszcz?

Niebo za oknem pojaśniało do bladego błękitu; niebawem świece nie będą już potrzebne. Laurence znalazł płaszcz i pomógł jej go włożyć, zastanawiając się nad tym, ile może być statków handlowych, jaka część brytyjskiej floty otrzyma rozkaz zaatakowania konwoju i ilu statkom uda się prześliznąć do bezpiecznego portu: a baterie artyleryjskie w Hawrze były bardzo groźne. O ile wiatr się nie zmienił, warunki sprzyjały Francuzom. Trzydzieści statków pełnych żelaza, miedzi, rtęci i prochu; po Trafalgarze Bonaparte może już i nie stanowił zagrożenia na morzu, ale na lądzie wciąż pozostawał panem Europy i taki transport mógł zapewnić mu zapasy na długie miesiące.

— Puść już ten płaszcz, dobrze? — rzuciła Roland, wytrącając go z zamyślenia. Owinęła się obszernym płaszczem, zakrywając swój męski strój, i nasunęła kaptur na głowę. — No, może być.

— Zaczekaj. Idę z tobą — powiedział Laurence, szamocąc się ze swoim płaszczem. — Mam nadzieję, że się na coś przydam. Skoro Berkley ma za mało ludzi do Maksimusa, to chociaż pomogę przy uprzęży albo przy obronie przed abordażem. Zostaw bagaż i zadzwoń po pokojówkę: każemy przesłać resztę twoich rzeczy do mojego pensjonatu.

Szli szybko ulicami, jeszcze przeważnie pustymi: mijały ich tylko cuchnące wozy z nieczystościami, robotnicy wyruszający w poszukiwaniu pracy, stukające drewnianymi chodakami służące w drodze na targ i stada zwierząt spowitych białymi obłokami swoich oddechów. Nocna mgła, gorzka i lepka, przywierała do skóry niczym lodowe igiełki. Z braku tłumu ludzi Roland nie musiała się przynajmniej przejmować płaszczem, dzięki czemu niemal biegli.

Londyńska kryjówka znajdowała się niedaleko biur Admiralicji, na zachodnim brzegu Tamizy. Pomimo lokalizacji, jakże poręcznej, budynki stojące wokół niej były bardzo obskurne i zaniedbane i mieszkali w nich tylko ci, których nie było stać na to, aby przenieść się gdzieś dalej od smoków; niektóre nie miały już lokatorów, z wyjątkiem wychudzonych dzieci spoglądających podejrzliwie za przechodniami. Rynsztokami płynął gęsty szlam; cienka warstwa lodu na powierzchni załamywała się pod butami Laurence’a i Roland, wypuszczając fetor, który ciągnął się za nimi.

Tutaj ulice były zupełnie opustoszałe, a jednak z mgły wyskoczył ciężki wóz, jakby przywołany złośliwym zrządzeniem losu: Roland przesunęła Laurence’a na chodnik, tak że wóz go nie potrącił i nie wciągnął pod koła. Woźnica nawet nie zwolnił tempa i bez przeprosin skręcił za róg.

Laurence spojrzał na swoje najlepsze wyjściowe spodnie, teraz całe poplamione śmierdzącym błotem.

— To nic — pocieszyła go Roland. — Na dworze nikomu to nie będzie przeszkadzać, a potem może da się oczyścić.

Jej słowa niosły więcej optymizmu, niż on potrafiłby wykrzesać z siebie, ale teraz z braku czasu niewątpliwie nic nie mógł zrobić, więc poszli szybko dalej.

Brama kryjówki odcinała się wyraźnie na tle burych ulic i równie burego poranka: jej żelazne pręty niedawno pomalowano czarną farbą, a mosiężne zamki wyczyszczono. Blisko niej stało dwóch żołnierzy Piechoty Morskiej w czerwonych mundurach, z karabinami opartymi o ścianę. Portier dotknął czapki na widok Roland, ale żołnierze spojrzeli na nią zdezorientowani: płaszcz, który zsunął się z jej ramion, odsłonił potrójne złote galony oficerskie i pełne kształty.

Nachmurzony Laurence stanął przed Roland, by ją zasłonić przed nimi.

— Dziękuję ci, Patson. Gdzie jest kurier do Dover? — zapytał portiera, gdy weszli za bramę.

— Już czeka, sir — odparł Patson, pokazując kciukiem nad ramieniem. — Pierwsza polana. A nimi niech się pan nie przejmuje — dodał, spoglądając spod zmarszczonych brwi na żołnierzy, którzy wciąż wyglądali na zaskoczonych: byli bardzo młodzi, Patson zaś był ogromnym mężczyzną, dawnym zbrojmistrzem z opaską na oku okolonym czerwoną szramą, która czyniła go jeszcze groźniejszym. — Pogadam z nimi, bez obawy.

— Dziękuję, Patson — powiedziała Roland i ruszyli przed siebie. — Co te homary tu robią? Na szczęście to nie oficerowie. Pamiętam, jak dwanaście lat temu jakiś oficer z wojsk lądowych odkrył, że kapitan St. Germain jest kobietą, kiedy została ranna pod Tulonem. Narobił hałasu i zanosiło się, że dowiedzą się o tym gazety: idiotyczna sprawa.

Tylko wąski pas drzew i zabudowań na skraju kryjówki oddzielał ją od miejskiego powietrza i hałasu, tak więc bardzo szybko dotarli na pierwszą polanę, niezbyt dużą, na której tylko średnich rozmiarów smok mógłby rozłożyć skrzydła. Kurier rzeczywiście czekał: był to Winchester, na tyle młody, że purpurowe skrzydła jeszcze mu nie pociemniały, w uprzęży i najwyraźniej chętny do odlotu.

— A niech mnie, Hollin — rzekł Laurence i uścisnął dłoń kapitana: ucieszył się na widok swojego byłego dowódcy załogi naziemnej, teraz ubranego w oficerski płaszcz. — To twój smok?

— Tak, sir, jak najbardziej. To jest Elsie — odparł Hollin, uśmiechając się od ucha do ucha. — Elsie, to jest kapitan Laurence. Dzięki niemu zostałem przydzielony do ciebie, opowiadałem ci.

Smoczyca rasy Winchester obróciła łeb i spojrzała z zaciekawieniem na Laurence’a. Wykluła się zaledwie trzy miesiące temu i wciąż była mała, nawet jak na swój gatunek, lecz skórę miała czystą i wypielęgnowaną.

— A więc to ty jesteś kapitanem Temeraire’a? Dziękuję ci. Bardzo lubię Hollina — odpowiedziała nieco piskliwym głosem i czule trąciła Hollina pyskiem, omal go nie przewracając.

— Cieszę się, że mogłem pomóc zawrzeć tę znajomość — rzekł Laurence.

Próbował wykrzesać z siebie trochę entuzjazmu, choć po słowach Elsie ścisnęło mu się serce. Temeraire był w pobliżu, niecałe pięćset jardów od nich, a jemu nawet nie wolno było się z nim przywitać. Spojrzał w tamtą stronę, lecz widok zasłaniały budynki i nie dostrzegł czarnego smoka. Roland zapytała Hollina:

— Wszystko gotowe? Musimy natychmiast ruszać.

— Tak, gotowe. Czekamy jeszcze tylko na depesze — odpowiedział Hollin. — Pięć minut, jeśli chcecie rozprostować nogi przed lotem.

Pokusa była silna; Laurence przełknął ślinę. Jednak powstrzymywało go poczucie dyscypliny: odmowa wykonania niehonorowego rozkazu to jedno, a niestosowanie się do zaledwie nieprzyjemnego rozkazu to coś zupełnie innego; podobne zachowanie mogłoby postawić w złym świetle Hollina i samą Roland.

— Wejdę na chwilę do koszar i porozmawiam z Jervisem — oznajmił Laurence i ruszył na poszukiwanie człowieka, który opiekował się Temeraire’em.

Jervis, starszy mężczyzna, stracił znaczną część obu lewych kończyn, kiedy smoka, na którym służył jako uprzężnik, smagnął pazurami inny smok; wyzdrowiał wbrew wszelkim oczekiwaniom i został przydzielony do kryjówki w Londynie, gdzie niewiele się działo. Z drewnianą nogą i metalowym hakiem zamiast dłoni wyglądał osobliwie i nietypowo, poza tym wskutek bezczynności stał się nieco leniwy i przekorny, lecz Laurence zawsze cierpliwie go wysłuchiwał, więc teraz doczekał się ciepłego przyjęcia.

— Będziesz tak miły i zaniesiesz wiadomość ode mnie? — zapytał Laurence, kiedy wyjaśnił, że nie ma czasu na herbatę. — Wyruszam do Dover, żeby zobaczyć, czy przydam się na coś. Nie chcę, żeby Temeraire się martwił, że się nie odzywam.

— Zaniosę i przeczytam mu, bo biedak z pewnością będzie tego potrzebował — powiedział Jervis, po czym wstał i pokuśtykał po kałamarz i pióro. Laurence sięgnął po kawałek papieru, by napisać wiadomość. — Jakieś pół godziny temu znowu tu przyszedł ten grubas z Admiralicji z całym oddziałem piechoty morskiej i tymi wystrojonymi Chińczykami. Wciąż tu są i brzęczą mu nad uchem. Jeśli sobie szybko nie pójdą, to nie ręczę za to, że będzie dzisiaj coś jadł, nie ręczę. Durny gnojek z marynarki, nie wiem, co knuje; myśli, że zna się na smokach. Bez obrazy, sir — dodał pospiesznie.

Ręka Laurence’a zadrżała, tak że pochlapał atramentem pierwsze linijki tekstu i stół wokół papieru. Rzucił jakąś zdawkową odpowiedź i ponownie spróbował się skupić na swojej wiadomości, lecz brakowało mu słów. Ugrzązł w połowie zdania, aż tu nagle omal nie upadł, stół się wywrócił i atrament rozlał się po podłodze; z zewnątrz dobiegł dudniący grzmot, jakby rozszalała się najgorsza nawałnica na Morzu Północnym.

Wciąż odruchowo ściskał pióro w dłoni, więc je odrzucił i wypadł na dwór, a Jervis pokuśtykał za nim. Echo jeszcze nie umilkło, a Elsie siedziała na tylnych łapach, z lękiem rozkładając i składając skrzydła, podczas gdy Hollin i Roland próbowali ją uspokoić; nieliczne pozostałe smoki w kryjówce także unosiły wysoko łby, usiłując zobaczyć coś ponad drzewami i sycząc z niepokojem.

— Laurence — zawołała Roland, lecz on to zignorował: już pędził ścieżką, nieświadomie kierując dłoń ku rękojeści szpady. Kiedy dotarł do polany, zobaczył, że drogę zagradzają mu ruiny baraków i przewrócone drzewa.

Zanim Rzymianie oswoili pierwsze zachodnie rasy smoków, Chińczycy już tysiące lat wcześniej opanowali tę sztukę do perfekcji. Bardziej niż umiejętności bojowe interesowały ich piękno i inteligencja smoka, dlatego odnosili się z niejaką pogardą do tak cenionych na Zachodzie smoków zionących ogniem i plujących jadem; ich powietrzne legiony były tak liczne, że nie potrzebowali efekciarskich dodatków, jak mawiali. Ale też nie tępili wszystkich takich niezwykłych talentów; a w Niebiańskich osiągnęli szczyt możliwości: połączyli wszystkie inne zalety z subtelną i zabójczą mocą zwaną „boskim wiatrem”, rykiem przewyższającym siłę ognia artyleryjskiego.

Laurence widział już, jakie spustoszenie niesie boski wiatr, podczas bitwy pod Dover, gdy Temeraire skutecznie posłużył się nim w walce z powietrznymi transportowcami Napoleona. Lecz tutaj biedne drzewa zostały trafione z bliskiej odległości: leżały jak porozrzucane zapałki, grube pnie rozpadły się na drzazgi. Runęły także koszary, a ziemię dookoła pokrył pokruszony tynk i potłuczone cegły. Takiego zniszczenia mógłby dokonać huragan albo trzęsienie ziemi i oto ta niegdyś poetycka nazwa wydała się nagle o wiele bardziej stosowna.

Żołnierze z eskorty wycofali się do zarośli otaczających polanę, z twarzami bladymi i zmartwiałymi z przerażenia; jedynie Barham pozostał na miejscu. Chińczycy także nie uciekli, lecz jak jeden mąż przyklęknęli z szacunkiem, z wyjątkiem samego księcia Yongxinga, który stał niewzruszony na czele.

Roztrzaskany pień ogromnego dębu z korzeniami jeszcze oblepionymi ziemią zamknął ich wszystkich na skraju polany, a Temeraire stał za nim, z łapą na pniu, wyginając nad nimi swoje długie ciało.

— Nie będziesz mi mówił takich rzeczy — oznajmił i opuścił łeb ku Barhamowi: zęby miał obnażone, a kolczasta kreza wokół jego głowy była podniesiona i drżała z gniewu. — Nie wierzę w ani jedno twoje słowo i nie będę słuchał takich kłamstw; Laurence nigdy by nie wziął innego smoka. Jeśli go gdzieś odesłaliście, to polecę za nim, a jeśli wyrządziliście mu krzywdę…

Zaczął zbierać oddech do kolejnego ryku, wydymając pierś niczym żagiel wypełniony wiatrem, a tym razem wszyscy nieszczęśnicy znajdowali się bezpośrednio przed nim.

— Temeraire — zawołał Laurence, który przedzierał się nieporadnie przez rumowisko, a potem zeskoczył na polanę, nie zważając na drzazgi wbijające mu się w ubranie i skórę — Temeraire, nic mi nie jest. Jestem tutaj…

Temeraire szybko obrócił łeb na dźwięk pierwszego słowa i błyskawicznie wykonał dwa kroki potrzebne do przebycia polany. Laurence znieruchomiał; serce biło mu mocno, lecz wcale nie ze strachu: przednie łapy smoka uzbrojone w długie pazury znalazły się z obu jego stron, a gładkie ciało Temeraire’a owinęło się troskliwie wokół niego; ogromne, pokryte łuskami boki osłoniły go niczym lśniące czarne ściany, a kanciasty smoczy łeb spoczął tuż obok.

Laurence położył dłonie na pysku Temeraire’a i na moment przytulił do niego policzek, smok zaś wydal niski, żałosny pomruk.

— Laurence, Laurence. Nie opuszczaj mnie już więcej.

Laurence przełknął ślinę.

— Mój drogi — rzekł. Nic więcej nie potrafił z siebie wydobyć. Trwali tak w milczeniu, stykając się głowami i nie zważając na nic, lecz tylko przez chwilę.

— Laurence — zawołała Roland zza smoczego ciała, zdyszana i zaniepokojona. — Temeraire, odsuń się, bądź dobrym smokiem.

Temeraire uniósł łeb i z niechęcią wyprostował się nieco, tak by mogli rozmawiać, lecz przez cały czas znajdował się między Laurence’em a oddziałem Barhama.

Roland przemknęła pod jego łapą i zbliżyła się do Laurence’a.

— Oczywiście musiałeś iść do Temeraire’a, ale źle to odbierze ktoś, kto nie rozumie smoków. Na litość boską, nie pozwól Barhamowi się sprowokować: odpowiadaj mu potulnie, jak grzecznie dziecko, i wykonaj wszystkie jego polecenia. — Pokręciła głową. — Na Boga, Laurence; nie chcę cię zostawiać w takich tarapatach, ale przyszły depesze i liczy się każda minuta.

— Wiem, że nie możesz zostać — powiedział. — Już pewnie czekają na ciebie w Dover, żeby rozpocząć atak. Nie obawiaj się, damy sobie radę.

— Atak? Szykuje się bitwa? — rzucił Temeraire, podsłuchawszy ich rozmowę.

Rozluźnił szpony i spojrzał na wschód, jakby spodziewał się, że zobaczy tam formacje wzbijające się w powietrze.

— Ruszaj natychmiast i uważaj na siebie — zwrócił się szybko Laurence do Roland. — Przekaż moje przeprosiny Hollinowi.

Skinęła głową.

— Staraj się zachować spokój. Porozmawiam z Lentonem, zanim wyruszymy. Korpus nie będzie siedział cicho w takiej sytuacji; nie dość, że was rozdzielili, to jeszcze zachowują się tak skandalicznie, niepokojąc pozostałe smoki. To musi się skończyć, a ty nie jesteś niczemu winien.

— Nie martw się i nie zwlekaj dłużej: atak jest ważniejszy — odpowiedział pogodnym tonem, udawanym, tak samo jak jej zapewnienia; oboje wiedzieli, że sytuacja jest tragiczna. Laurence ani przez chwilę nie żałował tego, że przyszedł do Temeraire’a, ale bez wątpienia złamał rozkaz. Każdy sąd wojenny uzna go za winnego; sam Barham go oskarży, a Laurence podczas przesłuchania nie będzie mógł niczemu zaprzeczyć. Nie spodziewał się, że go powieszą: to nie było tchórzostwo na polu walki, a okoliczności trochę go usprawiedliwiały, ale z pewnością zostałby zwolniony ze służby, gdyby wciąż służył w Królewskiej Marynarce. Mógł już tylko stawić czoło konsekwencjom; zdobył się na uśmiech, a Roland ścisnęła jego ramię i odeszła.

Chińczycy wstali i zbili się w gromadę, wyglądając znacznie lepiej niż obdarci żołnierze piechoty morskiej gotowi do ucieczki w każdym momencie. Wszyscy razem ostrożnie przechodzili przez powalony pień. Młodszy urzędnik, Sun Kai, przedostał się szybciej na drugą stronę i wraz z jednym ze swoich towarzyszy ofiarował księciu pomocną dłoń. Yongxing poruszał się niezdarnie w ciężkiej wyszywanej szacie, zostawiając na połamanych gałęziach barwne pajęczyny z brokatu, lecz nawet jeśli był tak samo przerażony jak brytyjscy żołnierze, to nie dał tego po sobie poznać i wydawał się niewzruszony.

Temeraire wciąż mierzył wszystkich groźnym spojrzeniem.

— Nie zamierzam tu siedzieć, kiedy wszyscy inni będą walczyć, i nie obchodzi mnie, czego chcą ci ludzie.

Laurence pogłaskał uspokajająco jego kark.

— Nie pozwól im się rozzłościć. Zachowaj spokój, proszę. Gniewem nie poprawimy naszej sytuacji.

Temeraire prychnął tylko, a jego nieruchome oczy wciąż błyszczały, kreza pozostała wzniesiona i najeżona kolczastymi wypustkami, co oznaczało, że daleko mu do łagodnego nastroju.

Barham, sam mocno pobladły, nie spieszył się do Temeraire’a, lecz Yongxing przemówił do niego ostrym tonem, powtarzając gniewnie żądania, jak można się było zorientować po jego gestykulacji; za to Sun Kai stał spokojnie i przyglądał się w zamyśleniu Laurence’owi i Temeraire’owi. W końcu Barham podszedł do nich nachmurzony, najwyraźniej tłumiąc strach gniewem; Laurence nieraz widział podobne zachowanie mężczyzn przed bitwą.

— Tak wygląda dyscyplina w Korpusie, jak widzę — zaczął Barham, małostkowo i złośliwie, bo przecież najprawdopodobniej niesubordynacja Laurence’a ocaliła mu życie. Chyba zdał sobie z tego sprawę, bo po chwili jego gniew jeszcze się wzmógł. — U mnie to nie przejdzie, Laurence, nie ma mowy. Dopilnuję, żebyś został ukarany. Sierżancie, aresztować go…

Reszty zdania nie dało się już usłyszeć; Barham robił się coraz niniejszy, jego czerwone krzyczące usta otwierały się i zamykały jak u ryby spragnionej powietrza, a słowa stawały się coraz mniej wyraźne, w miarę jak ziemia odpływała pod stopami Laurence’a. Temeraire trzymał go ostrożnie i zagarniał powietrze ogromnymi, czarnymi skrzydłami; wznosili się coraz wyżej w marnym londyńskim powietrzu, przebijając się przez sadze, które przylegały do skóry Temeraire’a i czepiały się rąk Laurence’a.

Laurence usadowił się wygodnie i milczał; stało się i wiedział, że nie ma co prosić Temeraire’a, żeby natychmiast powrócił na ziemię: w sile, która poruszała skrzydłami, wyczuwało się szczerą gwałtowność, ledwo powstrzymywaną wściekłość. Lecieli bardzo szybko. Spojrzał w dół z lekkim niepokojem, kiedy przemknęli nad murami miasta: Temeraire leciał bez uprzęży i znaków, więc Laurence obawiał się, że mogą zacząć do nich strzelać. Ale działa milczały: Temeraire był bardzo charakterystycznym smokiem, o czarnym tułowiu i skrzydłach, z wyjątkiem ciemnoniebieskich i perlistoszarych smug na brzegach, i z pewnością został rozpoznany.

A może po prostu lecieli zbyt szybko, by ktokolwiek zdążył zareagować: zostawili za sobą miasto piętnaście minut po oderwaniu się od ziemi i teraz byli poza zasięgiem dalekonośnych armat. Drogi rozgałęziały się po okolicy, przysypane śniegiem, a powietrze było już o wiele czystsze. Temeraire zawisł w powietrzu, otrząsnął głowę z pyłu i kichnął głośno, aż Laurence podskoczył. Potem smok poleciał wolniej, a po paru minutach opuścił łeb i zapytał:

— Wszystko w porządku, Laurence? Wygodnie ci?

Wydawał się bardziej przejęty, niż należało. Laurence poklepał go po przedniej łapie.

— Tak, wszystko w porządku.

— Przykro mi, że cię tak porwałem — powiedział Temeraire, trochę uspokojony ciepłem, jakie wyczuł w głosie Laurence’a. — Nie złość się, proszę. Nie mogłem pozwolić na to, żeby ten człowiek cię pojmał.

— Nie złoszczę się — odparł Laurence; i rzeczywiście jeśli chodzi o emocje, to jedynie bardzo się cieszył z tego, że znowu jest w powietrzu, że czuje moc przepływającą przez ciało Temeraire’a, choć rozum mu podpowiadał, że nie może to trwać wiecznie. — Nie winię cię za to, że odleciałeś, wcale nie, ale obawiam się, że musimy teraz zawrócić.

— Nie, nie zabiorę cię z powrotem do tego człowieka — odpowiedział stanowczo Temeraire, a Laurence stwierdził z niepokojem, że nie obejdzie jego instynktu obronnego. — Okłamał mnie i rozdzielił nas, a potem chciał cię aresztować. Niech się cieszy, że go nie wdeptałem w ziemię.

— Mój drogi, nie możemy tak puszczać się samopas — zauważył Laurence. — To już by było nie do przyjęcia. Jak byśmy się żywili? Musielibyśmy kraść. I opuścilibyśmy wszystkich naszych przyjaciół.

— W kryjówce w Londynie jestem zupełnie bezużyteczny — rzekł Temeraire i miał rację, więc Laurence zupełnie nie wiedział, co mu odpowiedzieć. — Ale ja nie zamierzam uciekać, chociaż — dodał tęsknie — miło byłoby robić, co się chce, i pewnie nikt by specjalnie się nie przejął, gdyby czasem zginęło tu i tam parę owiec. To jednak nie wchodzi w grę, skoro zanosi się na bitwę.

— Och, Temeraire — powiedział Laurence, kiedy spojrzał ku słońcu, mrużąc oczy, i zorientował się, że lecą na południowy wschód, prosto na kryjówkę w Dover. — Nie pozwolą nam walczyć. Lenton będzie musiał mnie odesłać, a jeśli nie posłucham jego rozkazu, aresztuje mnie tak samo jak Barham, zapewniam cię.

— Nie wierzę, że admirał Obversarii cię aresztuje — oznajmił Temeraire. — Obversaria jest bardzo miła i zawsze uprzejmie ze mną rozmawiała, choć jest smokiem flagowym, i to o wiele starszym ode mnie. A poza tym jeśli Lenton czegoś spróbuje, to są tam Maksimus i Lily, którzy mi pomogą; i jeśli ten człowiek z Londynu pojawi się tam i znowu spróbuje cię zabrać, to go zabiję — dodał z niepokojącą nutą ochoty do przelania krwi.

Rozdział 2

Wylądowali w kryjówce w Dover pośród zgiełku i bieganiny: uprzężnicy wykrzykiwali rozkazy obsłudze naziemnej, słychać było brzęk sprzączek i niższy metaliczny stukot bomb, które podawano w workach bellmanom; strzelcy ładowali broń, a osełki z piskiem przesuwały się po klingach szpad. Kilkanaście zaciekawionych smoków śledziło ich wzrokiem, wiele z nich pozdrawiało nadlatującego Temeraire’a. Odpowiadał im z radością, był w coraz lepszym nastroju, podczas gdy Laurence czuł się coraz gorzej.

Temeraire wylądował na polanie Obversarii. Ta jedna z największych polan w kryjówce należała się jej jako smokowi flagowemu, choć Obversaria była Anglewingiem, smokiem średnich rozmiarów, więc Temeraire mógł z powodzeniem do niej dołączyć. Miała już uprząż, a załoga zajmowała miejsca; sam admirał Lenton stał przy niej w pełnym stroju do lotu, czekając, aż oficerowie wejdą na górę: lada moment mieli startować.

— No, co tam narobiłeś? — zapytał Lenton, zanim Laurence zdążył się wynurzyć ze szponów Temeraire’a. — Rozmawiałem z Roland. Powiedziała, że kazała ci być cicho. Cholernie drogo za to zapłacimy.

— Sir, bardzo mi przykro, że postawiłem pana w tak beznadziejnej sytuacji — bąknął Laurence, zastanawiając się, w jaki sposób mógłby wytłumaczyć zachowanie Temeraire’a, tak żeby nie wyglądało to na usprawiedliwienie jego samego.

— Nie, to moja wina — odezwał się Temeraire. Opuścił łeb, udając skruchę, lecz bez powodzenia; w jego oczach wciąż dało się dostrzec błysk satysfakcji. — Zabrałem Laurence’a, bo ten człowiek chciał go aresztować.

Wydawał się bardzo zadowolony z siebie, więc Obversaria pochyliła się szybko i trzepnęła go po głowie na tyle mocno, że aż się zachwiał, mimo iż był od niej dwa razy większy. Temeraire cofnął się nieco i spojrzał na nią z zaskoczoną i urażoną miną, ona zaś prychnęła tylko i powiedziała:

— Jesteś za stary na to, żeby latać z zamkniętymi oczami. Lenton, myślę, że jesteśmy gotowi.

— Dobrze — odparł Lenton i spojrzał pod słońce, by sprawdzić jej uprząż. — Nie mam teraz czasu się wami zajmować. To musi poczekać.

— Oczywiście, sir. Proszę o wybaczenie — odpowiedział cicho Laurence. — Nie będziemy pana zatrzymywać. Za pańskim pozwoleniem, do waszego powrotu zaczekamy na polanie Temeraire’a.

Pomimo upomnienia Obversarii Temeraire cicho zaprotestował.

— Nie, nie. Nie gadaj jak jakiś szczur lądowy — rzucił zniecierpliwiony Lenton. — Taki młody samiec, w pełni sił, nie będzie siedział i patrzył, jak jego formacja wyrusza do walki. Ten sam cholerny błąd popełnił Barham i inni z Admiralicji, a dzieje się tak zawsze, kiedy rząd wsadzi tam kogoś nowego. Jeśli uda nam się wbić im do głów, że smoki to nie bezrozumne zwierzęta, zaczynają sobie wyobrażać, że są podobne do ludzi i będą przestrzegać wojskowej dyscypliny.

Laurence otworzył usta, by zapewnić Lentona, że Temeraire będzie stosował się do poleceń, lecz zamknął je szybko, kiedy zerknął na bok; podenerwowany Temeraire, grzebał ziemię ogromnymi pazurami, rozkładając skrzydła i unikając spojrzenia Laurence’a.

— No właśnie — rzucił sucho Lenton, widząc minę Laurence’a. Westchnął, już trochę rozchmurzony, i odgarnął z czoła rzadkie siwe włosy. — Jeśli ci Chińczycy chcą go dostać z powrotem, to byłoby jeszcze gorzej, gdyby odniósł rany, walcząc bez zbroi i załogi. Przygotuj go; później porozmawiamy.

Laurence nie wiedział, jak wyrazić swoją wdzięczność, ale nie musiał tego robić, bo Lenton już się odwrócił do Obversarii. Rzeczywiście nie było czasu do stracenia; Laurence dał znak Temeraire’owi i pobiegł na ich polanę, nie dbając o stosowność zachowania. W jego głowie kotłowało się od chaotycznych myśli: dobrze się stało, bo Temeraire i tak by nie został na miejscu; paskudnie by wyglądali, gdyby włączyli się do bitwy wbrew rozkazom; za kilka chwil znajdą się w powietrzu, choć tak naprawdę ich sytuacja ani trochę się nie zmieniła; to może być ich ostatni raz.

Milczący i ponurzy członkowie ich załogi siedzieli na dworze, niepotrzebnie czyszcząc oporządzenie i natłuszczając uprząż, i udawali, że nie patrzą w niebo. Kiedy Laurence wbiegł na polankę, przez chwilę wpatrywali się w niego z niedowierzaniem.

— Gdzie Granby? — zawołał. — Zbiórka, panowie. Natychmiast przygotować ciężki rynsztunek.

W tej samej chwili nadleciał Temeraire, a pozostali członkowie załogi wybiegli z koszar, wiwatując na jego cześć. Następnie wszyscy pognali po broń ręczną i oporządzenie w pośpiechu, który kiedyś Laurence’owi, nawykłemu do porządku we flocie, wydawał się bardzo chaotyczny, lecz w wyniku tej szalonej bieganiny smok w mig został przygotowany do walki.

Spośród grupy biegnących wyłonił się Granby: wysoki, chudy młody oficer o ciemnych włosach i jasnej skórze, zwykle spalonej słońcem i złuszczonej od codziennych lotów, ale obecnie normalnej za sprawą parotygodniowego pobytu na ziemi. Był od dziecka szkolony na awiatora, w przeciwieństwie do Laurence’a, i na początku ich znajomości nie obyło się bez konfliktu: podobnie jak wielu innych awiatorów, Granby z niechęcią odniósł się do faktu, że tak znakomity smok jak Temeraire ma latać z oficerem Królewskiej Marynarki. Lecz ta niechęć nie przetrwała wspólnej akcji i Laurence nigdy nie żałował, że wybrał go na swojego pierwszego porucznika, mimo niezgodności charakterów. Z szacunku dla dowódcy Granby próbował początkowo naśladować oficjalny sposób bycia, który dla Laurence’a, wychowywanego na dżentelmena, był równie naturalny jak oddychanie, ale nie weszło mu to w krew. Podobnie jak większość awiatorów, trzymanych od siódmego roku życia z dala od wykwintnego towarzystwa, Granby z natury preferował swobodę, która dla krytycznie nastawionych ludzi była równoznaczna z rozpasaniem.

— Laurence, cholernie miło cię widzieć — powiedział teraz i uścisnął jego dłoń, nie uświadamiając sobie, że zwracanie się w ten sposób do dowódcy jest niestosowne, i nie salutując; w istocie jednocześnie próbował zapiąć drugą ręką pas ze szpadą. — Czyżby zmienili zdanie? Nie oczekiwałem po nich zdrowego rozsądku, ale pierwszy pójdę przeprosić Ich Lordowskie mości, jeśli zarzucili pomysł odesłania go do Chin.

Ze swojej strony Laurence dobrze już wiedział, że podobne zachowanie nie oznacza braku szacunku, i teraz ledwo zwrócił na to uwagę; było mu strasznie przykro, że rozczaruje Granby’ego, zwłaszcza że wiedział, iż Granby, powodowany lojalnością, odrzucił awans.

— Niestety, nie, John, ale nie czas na wyjaśnienia: musimy natychmiast wystartować z Temeraire’em. Połowa normalnego uzbrojenia i zostawcie bomby; Królewska Marynarka nie podziękuje nam za zatopienie statków, a jeśli już zajdzie taka potrzeba, to Temeraire potrafi wyrządzić więcej szkody rykiem.

— Jasne — odparł Granby i popędził na drugą stronę polany, wydając rozkazy.

Już niesiono szybko ogromną skórzaną uprząż, a Temeraire starał się jak najlepiej im pomóc i przysiadł na ziemi, aby łatwiej było ludziom zapiąć szerokie pasy na jego grzbiecie.

Zaraz potem przytaszczono zwoje kolczugi na pierś i brzuch.

— Bez ceregieli, panowie — oznajmił Laurence.

Po tych słowach kolejni członkowie załogi zaczęli się pospiesznie wspinać na stanowiska, ignorując zwyczajny porządek.

— Niestety, brakuje nam dziesięciu ludzi — powiedział Granby, stając u boku Laurence’a. — Na prośbę admirała odesłałem sześciu do załogi Maksimusa, a pozostali… — Urwał.

— Tak — rzucił Laurence, oszczędzając mu zbędnych słów. Ludziom oczywiście nie podobało się to, że nie wezmą udziału w walce, więc tych czterech bez wątpienia wymknęło się z koszar, aby znaleźć pocieszenie w butelce lub towarzystwie kobiet, a nie poprzestawać na bezczynności. Laurence był zadowolony, że tylko czterech tak się zachowało, więc nie zamierzał bawić się w tyrana i później ich karać: uważał, że nie ma do tego moralnego prawa. — Poradzimy sobie, ale gdyby w obsłudze naziemnej byli ludzie, którzy dobrze posługują się szpadą czy pistoletem i nie mają lęku wysokości, to niech też się przypną, jeśli zgłoszą się na ochotnika.

Sam zdążył już zmienić płaszcz na długi i ciężki, skórzany, który nakładał do walki, i teraz zapinał pas z karabińczykami. Niedaleko rozległ się niski gromadny ryk. Laurence spojrzał do góry: mniejsze smoki były już w powietrzu. Rozpoznał Dulcię i szaroniebieskiego Nitidusa, smoki latające w tyle ich formacji, które krążyły teraz w oczekiwaniu na pozostałych.

— Laurence, nie jesteś jeszcze gotowy? Pospiesz się, proszę, inni już są w górze — powiedział zniecierpliwiony Temeraire, obracając łeb; także i średnie smoki pojawiały się właśnie na niebie.

Granby zajął pozycję, wraz z dwoma wysokimi uprzężnikami, Willoughbym i Porterem; Laurence odczekał, aż przypną się do uprzęży, po czym powiedział:

— Gotowe; próba.

Ten jeden rytuał należało przeprowadzić dla bezpieczeństwa wszystkich; Temeraire uniósł się na tylnych łapach i potrząsnął tułowiem, aby się upewnić, że uprząż dobrze leży, a ludzie są bezpiecznie zapięci.

— Mocniej — zawołał Laurence, bo Temeraire nie zrobił tego zbyt energicznie, bojąc się, że pozostali odlecą bez niego.

Smok prychnął, ale wykonał polecenie, i nic się nie poluzowało ani nie odpadło.

— Wszystko leży dobrze, chodźże wreszcie — powiedział Temeraire, opadając na ziemię i podstawiając przednią łapę.

Laurence wkroczył na nią i błyskawicznie został umieszczony na swoim miejscu u nasady grzbietu Temeraire’a. Całkiem mu to odpowiadało. Był zadowolony i zachwycony wszystkim: rozkosznym szczękiem zapinanych karabińczyków, miękkimi w dotyku pasami naoliwionej i podwójnie szytej uprzęży i coraz bardziej napiętymi mięśniami Temeraire’a sprężającego się do startu.

Nieoczekiwanie spomiędzy drzew na północ od nich wynurzył się Maksimus, czerwono-złoty, jeszcze większy niż przedtem, tak jak opowiadała Roland. Wciąż był jedynym Regal Copperem stacjonującym przy kanale; teraz zakrywał znaczną część nieba, przyćmiewając wszystkie inne smoki w zasięgu wzroku. Temeraire zaryczał radośnie i skoczył za nim, z podniecenia machając trochę zbyt szybko czarnymi skrzydłami.

— Spokojnie — zawołał Laurence.

Temeraire kiwnął łbem ze zrozumieniem, ale i tak wyprzedzili wolniejszego towarzysza.

— Maksimusie, Maksimusie, patrz, wróciłem — zawołał Temeraire i zawrócił po łuku, by zająć pozycję u boku ogromnego smoka, po czym obaj zaczęli równo pracować skrzydłami, by wznieść się na wysokość lotu formacji. — Zabrałem Laurence’a z Londynu — oznajmił triumfalnie, choć sam zapewne sądził, że mówi poufnym szeptem. — Chcieli go aresztować.

— Zabił kogoś? — zagrzmiał zaciekawiony Maksimus, bynajmniej nie z dezaprobatą. — Cieszę się, że wróciłeś. Jak cię nie było, to musiałem latać na środku, a na tej pozycji wszystkie manewry wyglądają inaczej — dodał.

— Nie — odparł Temeraire — przyszedł tylko porozmawiać ze mną, chociaż jeden stary grubas mu tego zakazał, co dla mnie nie jest żadnym powodem.

— Każ się lepiej zamknąć temu swojemu jakobińskiemu smokowi — zawołał Berkley z grzbietu Maksimusa.

Zbolały Laurence pokręcił głową, usiłując zignorować pytające spojrzenia młodych chorążych.

— Temeraire, pamiętaj proszę, że nie lecimy dla przyjemności — krzyknął Laurence, starając się nadać głosowi surowy ton; ale w końcu nie było sensu robić z tego tajemnicy; za tydzień i tak wszyscy się dowiedzą. Niebawem trzeba będzie stawić czoło tej poważnej sytuacji, tak więc nic się nie stanie, jeśli pozwoli Temeraire’owi zachować dobry humor najdłużej, jak to możliwe.

— Laurence — powiedział Granby przy jego ramieniu — w pośpiechu amunicję załadowaliśmy jak zwykle po lewej stronie, ale nie mamy bomb, które by ją zrównoważyły. Powinniśmy ją przełożyć.

— Dasz radę to zrobić, zanim nawiążemy kontakt z wrogiem? Ach, dobry Boże — rzucił Laurence, bo coś sobie nagle uzmysłowił. — Nie znam nawet pozycji konwoju, a ty? — Granby pokręcił głową zawstydzony. Laurence schował dumę do kieszeni i zawołał: — Berkley, dokąd lecimy?

Ludzie na grzbiecie Maksimusa wybuchnęli głośnym śmiechem. Berkley zawołał:

— Prosto do piekła, ha, ha!

Znowu rozległ się śmiech i niemal zagłuszył jego głos, kiedy podawał współrzędne.

— A zatem piętnaście minut lotu. — Laurence przeliczał wszystko w głowie. — A co najmniej pięć minut powinniśmy przeznaczyć na nabranie tchu przed bitwą.

Granby skinął głową.

— Damy radę — powiedział i zaraz zaczął się zsuwać w dół, by nadzorować przełożenie amunicji; wprawnie odpinał i zapinał karabińczyki na równo rozmieszczonych pierścieniach prowadzących w dół boku Temeraire’a do sieci bagażowych podwieszonych pod brzuchem.

Pozostałe smoki z formacji znajdowały się już na swoich miejscach, kiedy Temeraire i Maksimus wznieśli się, by zająć pozycje obronne na tyle. Laurence dostrzegł flagę powiewającą z grzbietu Lily, prowadzącej oddział; oznaczało to, że podczas ich nieobecności powierzono wreszcie dowództwo kapitan Harcourt. Z zadowoleniem przyjął tę zmianę: sygnaliście trudno było jednocześnie obserwować smoka flankowego i patrzeć przed siebie, a smoki zawsze instynktownie podążały za prowadzącym bez względu na hierarchię służbową.

Mimo wszystko poczuł się dziwnie na myśl o tym, że będzie wykonywał rozkazy dwudziestoletniej dziewczyny: Harcourt była bardzo młodym oficerem, pospiesznie promowanym z powodu niespodziewanego wyklucia się Lily. Jednak dowództwo Korpusu musiało brać pod uwagę możliwości smoków, a rzadko spotykany plujący jadem Longwing był na tyle cenny, że trzeba go było umieścić w środku formacji, chociaż smoki te tolerują tylko kobiety jako opiekunów.

— Sygnał od admirała: „Kurs na cel” — zawołał sygnalista Turner.

Chwilę później z Lily przekazano wiadomość „trzymać zwarty szyk”. Smoki leciały z prędkością manewrową siedemnastu węzłów: przeciętne tempo Temeraire’a, ale maksymalne dla Yellow Reaperów i ogromnego Maksimusa przy swobodnym, nawet krótkotrwałym locie.

Laurence miał czas, żeby poluźnić szpadę w pochwie i nabić pistolety; w dole Granby wykrzykiwał rozkazy: jego opanowany głos utwierdzał Laurence’a w przekonaniu, że robota zostanie wykonana na czas. Smoki z kryjówki prezentowały się okazale, choć grupa nie dorównywała liczebnością siłom, które stoczyły w październiku bitwę pod Dover, kiedy to powstrzymano próbę Napoleońskiej inwazji.

Lecz do tamtej bitwy Anglicy zmuszeni byli wysłać wszystkie smoki, jakimi dysponowali, nawet te małe kurierskie, ponieważ większość smoków bojowych została skierowana w okolice Trafalgaru. Teraz Ekscidium i formacja kapitan Roland byli na czele: znowu prowadzili; dziesięć smoków, wśród których najmniejszy był Yellow Reaper, leciało w idealnym szyku i uderzało równo skrzydłami, czego nauczyły się po wielu latach wspólnych ćwiczeń.

Formacja Lily nie była tak imponująca: podążało za nią tylko sześć smoków, a jej flank i skrzydeł pilnowały mniejsze, bardziej zwrotne smoki ze starszymi oficerami, które potrafiły naprawić ewentualne błędy popełnione przez niedoświadczoną Lily albo przez Maksimusa i Temeraire’a na tyle. Kiedy się przybliżyli, Laurence zobaczył, jak Sutton, kapitan na lecącej na środku skrzydła Messorii, podnosi się na jej grzbiecie i odwraca, by spojrzeć na młodsze smoki. Laurence uspokoił go uniesioną dłonią, a Berkley uczynił to samo.

Ujrzeli żagle francuskiego konwoju i Floty Kanału na długo przed tym, zanim znaleźli się w ich zasięgu. Scena w dole tchnęła dostojeństwem: jakby pionki przesuwały się po szachownicy, brytyjskie okręty sunęły szybko ku gromadzie mniejszych francuskich statków handlowych; na każdym statku łopotał las białych żagli, a wśród nich powiewały angielskie flagi. Granby powrócił do Laurence’a, przepinając się po barkowym pasie.

— Teraz jest o wiele lepiej.

— Dobrze — odpowiedział machinalnie Laurence, bo skupił uwagę na flocie brytyjskiej, którą oglądał przez lunetę.

Głównie były to szybkie fregaty, w towarzystwie rozmaitych korwet oraz garstki sześćdziesieciocztero- i siedemdziesięcioczterodziałowych okrętów liniowych. Królewska Marynarka nie wysyłałaby największych okrętów liniowych do walki ze smokiem ziejącym ogniem, bo ten przy pomyślnym ataku mógłby wysadzić w powietrze wypełniony amunicją trójpokładowiec, a z nim pół tuzina mniejszych jednostek.

— Na stanowiska, panie Harley — powiedział Laurence i wyprostował się, a młody chorąży pospiesznie wystawił czerwony sygnał.

Strzelcy, rozmieszczeni wzdłuż grzbietu smoka, opuścili się nieco na jego boki, przygotowując broń, a topmani przykucnęli z pistoletami w dłoniach.

Ekscidium i pozostała część głównej formacji opadli nad brytyjskimi okrętami, by zająć ważniejszą pozycję obronną i zrobić miejsce dla ich formacji. Kiedy Lily przyspieszyła, Temeraire wydał niski pomruk, który popłynął przez całe jego ciało. Laurence pochylił się i bez słowa dotknął gołą dłonią jego karku: kiedy poczuł, jak smok rozluźnia nieco mięśnie, włożył z powrotem skórzaną rękawicę.

— Wróg w zasięgu wzroku — dobiegł go słaby, lecz słyszalny wysoki głos przedniego obserwatora Lily.

Zaraz zawtórował mu młody Allen ze stanowiska przy nasadzie skrzydła Temeraire’a. Rozległy się pomruki załogi i Laurence ponownie wyciągnął lunetę.

— La Crabe Grande, jak sądzę — rzekł, licząc w głębi ducha na to, że wypowiada tę nazwę w miarę poprawnie, i podał lunetę Granby’emu.

Pomimo braku doświadczenia w akcjach powietrznych był prawie pewny, że rozpoznał styl formacji; niewiele z nich składało się z czternastu smoków, zgrupowanych w charakterystyczny sposób, z podobnymi do szczypców dwoma rzędami mniejszych smoków otaczających boki gromady większych smoków.

Trudno było dostrzec Flamme-de-Gloire’a, bo wokół niego kręciły się smoki wabiki o podobnym umaszczeniu: para Papillon Noir, których naturalne niebieskie i zielone prążki przemalowano na żółto dla zmylenia obserwatorów.

— Tak, poznałem ją: to Accendare. Przebiegła bestia — rzucił Granby, po czym oddał mu lunetę i pokazał palcem. — Straciła pazur u tylnej lewej łapy i jest ślepa na prawe oko: solidnie oberwała od nas pieprzem w bitwie pod Quessant.

— Widzę ją. Panie Harley, przekazać wiadomość wszystkim obserwatorom. Temeraire — zawołał, przystawiając tubę do ust — widzisz Flamme-de-Gloire’a? To ta smoczyca w dole i po lewej, bez jednego pazura; ma słabe prawe oko.

— Widzę — odpowiedział z zapałem Temeraire i obrócił nieco głowę. — Mamy ją zaatakować?

— Przede wszystkim nie możemy pozwolić, żeby podpaliła nasze okręty. Nie spuszczaj jej z oka — rzekł Laurence.

Temeraire skinął krótko łbem w odpowiedzi i znowu się wyciągnął.

Laurence schował lunetę do niewielkiego futerału przypiętego do uprzęży: już mu nie będzie potrzebna.

— John, lepiej zejdź niżej — powiedział. — Spodziewam się, że spróbują abordażu z tamtych lekkich smoków lecących na bokach formacji.

Podczas tej wymiany zdań szybko zbliżali się do konwoju: czas przygotowań minął i francuskie smoki zatoczyły koło w idealnym szyku, z gracją, niczym stado ptaków. Usłyszał z tyłu cichy gwizd. Niewątpliwie widok był imponujący, ale Laurence zmarszczył czoło, choć jego serce też mocniej zabiło.

— Zachować ciszę — polecił.

Jeden z Papillonów znalazł się dokładnie przed nimi i otwierał coraz szerzej pysk, jakby miał zamiar zionąć ogniem, którego nie potrafił wzniecić; Laurence z dziwnym rozbawieniem obserwował wygłupy smoka. Temeraire nie mógł ryknąć, bo z przodu były Messoria i Lily, ale nawet nie próbował się uchylić; wyciągnął tylko łapy przed siebie, a kiedy obie formacje zmieszały się ze sobą, on i Papillon wpadli na siebie z siłą, która wstrząsnęła członkami ich załóg.

Laurence chwycił się uprzęży i ponownie stanął na nogi.

— Złap się, Allen — powiedział, wyciągając rękę. Chłopak wisiał na paskach uprzęży, przebierając gwałtownie rękami i nogami niczym przewrócony na grzbiet żółw. Allen złapał jego dłoń i zdołał wciągnąć się na grzbiet, bladozielony na twarzy. Podobnie jak pozostali obserwatorzy, był nowym chorążym w załodze, zaledwie dwunastoletnim chłopcem, który jeszcze się nie nauczył, jak się zachowywać na smoku w czasie bitwy.

Temeraire gryzł i ciął pazurami, bijąc wściekle skrzydłami, gdy próbował przytrzymać Papillona. Francuski smok był lżejszy i wyraźnie zależało mu tylko na tym, żeby się uwolnić i wrócić do swojej formacji.

— Utrzymaj pozycję — krzyknął Laurence, bo na razie ważniejsze było pozostawanie w szyku.

Temeraire niechętnie puścił Papillona i wyrównał lot.

Z dołu dobiegł huk pierwszej salwy: strzelano z dział dziobowych brytyjskich okrętów, w nadziei, że uda się zniszczyć omasztowanie niektórych z francuskich statków handlowych. Szanse były niewielkie, ale kanonada wprawiała marynarzy w bitewny nastrój. Za jego plecami strzelcy z brzękiem i szczękiem ponownie załadowali broń; uprząż w zasięgu wzroku wciąż była cała; żadnego śladu krwi, a Temeraire leciał równo. Nie było czasu pytać go, jak się czuje, bo właśnie atakowali, Lily ponownie prowadziła ich prosto na formację wroga.

Tym razem Francuzi nie stawili oporu: zamiast tego smoki się rozpierzchły. Laurence początkowo pomyślał, że chaotycznie, lecz zaraz zauważył, że było to celowe przegrupowanie. Cztery mniejsze smoki pomknęły do góry, pozostałe zaś opadły o jakieś sto stóp; w dalszym ciągu trudno było wypatrzyć Accendare wśród wabików.

Pozbawionej celu formacji groził teraz atak z góry: na grzbiecie Lily pojawił się sygnał „nawiązać bezpośrednią walkę”, co oznaczało, że mogą się rozdzielić i walczyć indywidualnie. Temeraire potrafił odczytywać sygnały flagowe równie dobrze jak każdy sygnalista, tak więc od razu zanurkował na krwawiącego już smoka wabika, pragnąc dokończyć rozpoczęte dzieło.

— Nie, Temeraire — zawołał Laurence, który zamierzał go skierować ku samej Accendare, lecz było za późno: zbliżały się do nich dwa smoki powszechnej rasy Pecheur-Raye.

— Przygotować się do odparcia abordażu — zawołał za jego plecami porucznik Ferris, dowódca topmanów. Dwaj najpotężniejsi skrzydłowi zajęli pozycje tuż za Laurence’em; spojrzał na nich przez ramię, zaciskając usta: wciąż go drażniło to, że jest osłaniany, bo wyglądało to tak, jakby się chował tchórzliwie za plecami innych, ale każdy smok odmówi dalszej walki, jeśli ktoś przyłoży szpadę do gardła jego kapitana, więc trzeba było się z tym pogodzić.

Temeraire zadowolił się przejechaniem pazurami przez barki uciekającego smoka wabika i skręcił gwałtownie, niemal wykonując zwrot w miejscu. Dwa atakujące smoki minęły go i musiały zawrócić, co dało mu cenną minutę. Laurence spojrzał na pole walki: szybkie lekkie smoki próbowały odpędzić smoki angielskie, lecz te większe ponownie zbiły się w gromadę i dotrzymywały kroku konwojowi.

Kątem oka dostrzegł błysk; chwilę później nadleciał ze świstem granat wypełniony pieprzem, wystrzelony z pokładu francuskiego statku. Smok z ich formacji, Immortalis, opadł trochę za nisko w pościgu za wrogiem. Na szczęście źle wycelowali: pocisk uderzył w jego bark zamiast w pysk i większość pieprzu opadła do morza, nie czyniąc mu szkody; ale nawet ta pozostała część zdołała przyprawić go o atak kichania, przez co został dziesięć długości za innymi.

— Digby, zmierz tę wysokość — rozkazał Laurence; do obowiązków przedniego obserwatora ze sterburty należało ostrzegać załogę, że znaleźli się w zasięgu dział.

Digby wziął mały pocisk armatni przywiązany do linki pomiarowej i spuścił go w dół, obok ramienia Temeraire’a. Cienki jedwabny sznur rozwijał się między jego palcami, odsłaniając kolejne węzły, odmierzające po pięćdziesiąt jardów.

— Sześć na znaku, siedemnaście przy wodzie — oznajmił, licząc od wysokości Immortalisa, i odciął linkę. — Zasięg dział: pięćset pięćdziesiąt jardów, sir. — Już wsuwał linkę w otwory kolejnego pocisku, aby być gotowym na kolejny ewentualny pomiar.

Mniejszy zasięg od przeciętnego. Czy artylerzyści ukrywali prawdziwe możliwości dział, aby zwabić groźniejsze smoki, czy to wiatr zniósł pocisk?

— Temeraire, utrzymuj wysokość sześciuset jardów — zawołał Laurence; lepiej zachować ostrożność.

— Sir, sygnał od smoka prowadzącego: „Dołączyć z lewej do Maksimusa” — oznajmił Turner.

Na razie nie mogli się dostać do niego: oba Pecheury próbowały oskrzydlić Temeraire’a i dokonać abordażu, choć leciały nieco dziwnie, nie w linii prostej.

— Co oni kombinują? — zapytał Martin, a odpowiedź na to pytanie błyskawicznie pojawiła się w umyśle Laurence’a.

— Boją się jego ryku — odparł Laurence na tyle głośno, by go usłyszał Temeraire.

Temeraire prychnął pogardliwie, po czym zatrzymał się niespodziewanie w powietrzu i obrócił z podniesioną krezą w stronę napastników: mniejsze smoki, wyraźnie przestraszone taką manifestacją, instynktownie się wycofały.

— Ha! — Temeraire wisiał w powietrzu, zadowolony, że inni tak bardzo się go obawiają; Laurence musiał pociągnąć za uprząż, aby zwrócić jego uwagę na sygnał. — Och, widzę! — powiedział Temeraire i pomknął przed siebie, by zająć pozycję na lewej flance Maksimusa; Lily już leciała po jego prawej stronie.

Zamiary Harcourt były oczywiste.

— Padnij — rozkazał Laurence i sam przywarł do grzbietu Temeraire’a.

Gdy trzy smoki były już na pozycjach, Berkley polecił Maksimusowi ruszyć z najwyższą prędkością na gromadę francuskich smoków.

Temeraire gromadził powietrze w płucach, strosząc krezę; pędzili tak szybko, że wiatr wyciskał łzy z oczu, lecz Laurence zdołał zobaczyć, że Lily także odchyla łeb do tyłu, przygotowując się do użycia jadu. Maksimus opuścił łeb i runął na francuskie smoki, roztrącając je swoją ogromną masą: smoki odpadały na boki, gdzie z kolei trafiły na ryk Temeraire’a i żrący kwas Lily.

Rozległy się przeraźliwe wrzaski. Pierwsi martwi członkowie załóg zostali odcięci od uprzęży i spadli do morza bezwładni jak szmaciane lalki. Francuskie smoki już tylko nieznacznie posuwały się do przodu, bo większość z nich pierzchała w panice na wszystkie strony, tym razem nie dbając o zachowanie porządku. Maksimusowi i towarzyszom udało się przedrzeć: francuski oddział się rozproszył i teraz Accendare osłaniał tylko Petit Chevalier, trochę większy niż Temeraire, oraz jeden ze smoków wabików.

Zwolnili; Maksimus dyszał ciężko, starając się utrzymać odpowiednią wysokość. Harcourt, machając energicznie do Laurence’a z grzbietu Lily, krzyknęła ochrypłym głosem przez tubę, chociaż jej sygnalista przekazywał właśnie ten sam rozkaz:

— Leć za nią.

Laurence dotknął karku Temeraire’a, dając mu znak, by ruszał. Lily po raz kolejny strzyknęła kwasem i dwa osłaniające smoki się cofnęły, tak że Temeraire mógł przemknąć między nimi.

Z dołu dobiegł okrzyk Granby’ego:

— Uwaga, abordaż!

A zatem jacyś Francuzi przeskoczyli na grzbiet Temeraire’a. Laurence nie miał czasu, żeby się rozejrzeć, bo Accendare właśnie się obracała, zaledwie dziesięć jardów od nich. Jej prawe oko zasnuwało bielmo, a lewe, z bladożółtą źrenicą osadzoną w czarnej twardówce, groźnie na nich łypnęło; długie cienkie rogi opadały z czoła smoczycy ku krawędzi jej otwartego pyska: powietrze zafalowało od żaru, gdy płomienie buchnęły w ich stronę. Tak zapewne wyglądają wrota piekieł, pomyślał Laurence, wpatrzony w paszczę. Następnie Temeraire złożył skrzydła i opadł w dół niczym kamień, by uniknąć ognia.

Żołądek podjechał Laurence’owi do gardła, z tyłu rozległ się brzęk i okrzyki zdziwienia, zarówno obrońcy, jak i napastnicy stracili oparcie pod nogami. Wydawało się, że już chwilę potem Temeraire ponownie rozłożył skrzydła i zaczął nimi mocno pracować, lecz opadli znacznie i Accendare szybko oddalała się od nich, pędząc ku statkom.

Płynące w tyle konwoju francuskie statki handlowe znalazły się w zasięgu brytyjskich pościgówek dziobowych, które odezwały się z rykiem. Najszybsze fregaty zdążyły się bardzo wysunąć, minęły ostrzeliwane jednostki i płynęły dalej w kierunku ważniejszych celów na przedzie. Tym samym jednak bawiły się osłony formacji Ekscidiuma. Accendare pikowała teraz prosto na nich, a członkowie jej załogi rzucali bomby zapalające wielkości pięści, które smoczyca omiatała ogniem, gdy opadały na pokłady okrętów brytyjskich.

Większość pocisków trafiła do morza, bo Accendare, pomna na atak Temeraire’a, nie zeszła bardzo nisko, a z tej wysokości trudno było dobrze wycelować. Ale Laurence dostrzegł, że kilka z nich eksplodowało: cienkie metalowe skorupy rozbiły się o pokład, a nafta z ich wnętrza zapaliła się w zetknięciu z rozgrzanym metalem i rozlała w kałuże ognia.

Temeraire wydał gniewny pomruk, widząc, jak płomienie wspinają się po żaglach jednej z fregat, i jeszcze szybciej ruszył za Accendare; wykluł się na pokładzie okrętu i spędził na morzu pierwsze trzy tygodnie życia, więc odczuwał sympatię do floty. Równie rozgniewany Laurence zachęcił go słowem i dotknięciem dłoni. Tak się skupił na pościgu i wypatrywaniu innych smoków, które mogłyby stanąć w obronie Accendare, że był zupełnie zaskoczony, gdy Crown, jeden z topmanów, wpadł na niego, po czym zaczął się zsuwać po grzbiecie Temeraire’a, wyciągając ręce i otwierając usta; przecięto jego pasy z karabińczykami.

Crown nie zdołał chwycić się uprzęży i jego dłonie zsunęły się po gładkiej skórze Temeraire’a. Laurence próbował go chwycić, lecz bez powodzenia: chłopak spadał w dół, młócąc powietrze ramionami przez pół mili, a potem wpadł z pluskiem do wody i już się nie wynurzył. Zaraz potem runął ktoś inny, jeden z wrogów, ale ten już nie żył, kiedy leciał bezwładnie. Laurence poluzował pasy, po czym wstał i obrócił się, wyciągając pistolety. Na grzbiecie smoka pozostało jeszcze siedmiu Francuzów, którzy zaciekle walczyli. Jeden z nich, w stopniu porucznika, był w odległości zaledwie kilku kroków i ścierał się z Quarle’em, drugim ze skrzydłowych, którzy mieli osłaniać Laurence’a.

Gdy Laurence się podniósł, porucznik odepchnął szpadę Quarle’a i ugodził go w bok długim, lekko zakrzywionym nożem, który trzymał w ręce. Quarle upuścił broń i zacisnął dłonie na rękojeści sztyletu, po czym osunął się na kolana, plując krwią. Laurence mógł swobodnie strzelić, lecz tuż za porucznikiem inny z wrogów rzucił Martina na kolana, tak że szyja skrzydłowego była teraz wystawiona na ostrze francuskiego korda.

Laurence wymierzył i wypalił z pistoletu: napastnik opadł do tyłu z dziurą w piersi, Martin zaś dźwignął się na nogi. Zanim Laurence zdążył wymierzyć w porucznika, ten zaryzykował i przeciął swoje rzemienie, po czym przeskoczył ciało Quarle’a i chwycił Laurence’a za ramię, aby się o niego oprzeć i jednocześnie odepchnąć pistolet. Był to niezwykły manewr, dowód odwagi albo lekkomyślności.

— Brawo — rzucił mimowolnie Laurence.

Zdziwiony Francuz spojrzał na niego i zanim uniósł szpadę, uśmiechnął się, a ten jego chłopięcy uśmiech nie pasował do pokrytej krwią twarzy.

Oczywiście Laurence miał nieuczciwą przewagę, bo martwy byłby bezużyteczny, gdyż smok, którego kapitan został zabity, z wyjątkową furią zwracał się na wroga, pozbawiony kontroli, ale mimo wszystko bardzo niebezpieczny. Francuz musiał go wziąć do niewoli, a nie zabić, więc zachowywał nadmierną ostrożność, podczas gdy Laurence mógł dążyć do wymierzenia morderczego ciosu i walczyć, jak najlepiej potrafił.

Na razie jednak niezbyt dobrze sobie radził. Była to dziwna walka; znajdowali się na wąskiej nasadzie karku Temeraire’a, tak blisko siebie, że wysoki porucznik nie mógł wykorzystać tego, że ma dłuższe ramiona, ale dzięki czemu też wciąż przytrzymywał się Laurence’a, bo bez tego niewątpliwie by się ześlizgnął. Tak naprawdę raczej się przepychali, niż walczyli na szpady; klingi z rzadka tylko odsuwały się od siebie na dalej niż cal lub dwa, po czym znowu się spotykały, i Laurence doszedł do wniosku, że ich pojedynek zakończy się tylko wtedy, gdy któryś z nich spadnie do morza.

Laurence zaryzykował i zrobił krok. Dzięki temu obaj nieco się obrócili i teraz mógł spojrzeć ponad ramieniem porucznika na pole boju. Martin i Ferris wciąż walczyli, podobnie jak kilku strzelców, lecz Francuzi mieli przewagę liczebną, a gdyby paru kolejnym napastnikom udało się przeskoczyć na Temeraire’a, oddział Laurence’a byłby w poważnych tarapatach. Kilku bellmanów próbowało przedostać się na górę, lecz Francuzi rzucili się na nich: Laurence zobaczył, jak spada Johnson, ugodzony celnym sztychem.

— Vive l’Empereur — krzyknął krzepiąco porucznik, także spoglądając w stronę walczących.

Świadomość, że sytuacja jest dla niego pomyślna, dodała mu otuchy, więc ponownie zaatakował, mierząc w nogę Laurence’a. Ten odbił ostrze: usłyszał dziwny dźwięk i uświadomił sobie z ogromnym niepokojem, że przecież walczy ceremonialną szpadą, którą miał w Admiralicji poprzedniego dnia. W pośpiechu nie zamienił jej na normalną.

Zaczął walczyć ostrożniej, pilnując, by szpada Francuza nie uderzyła w jego szpadę poniżej środka: nie chciał, żeby ostrze się złamało. Napastnik wymierzył w jego prawe ramię: Laurence znowu zablokował cios, lecz tym razem rzeczywiście odłamał się kawałek o długości pięciu cali, który, złocistoczerwony w odbitym świetle, drasnął go w szczękę, zanim spadł do morza.

Francuz zorientował się teraz, że Laurence ma marną szpadę, i próbował rozwalić ją na kawałki. Rozległ się kolejny trzask i odłamał jeszcze kawałek: Laurence walczył kikutem o długości sześciu cali, a brylanty na powleczonej srebrem rękojeści migotały kpiąco i idiotycznie. Zacisnął zęby; nie miał zamiaru się poddać i na ich rozkaz skierować Temeraire’a do Francji: prędzej go diabli wezmą. Gdyby zeskoczył z krzykiem, mógłby chociaż liczyć na to, że Temeraire zdoła go złapać; jeśli nie zdoła, to przynajmniej Laurence nie będzie odpowiedzialny za przekazanie Temeraire’a w ręce Napoleona.

Nagle rozległ się krzyk: Granby wspiął się po pasie ogonowym bez korzystania z karabińczyków, przypiął się i rzucił na napastnika, który pilnował lewej części brzusznego pasa. Francuz spadł martwy i niemal natychmiast sześciu bellmanów wyskoczyło na górę: pozostali przeciwnicy zbili się w ciasną grupkę, ale za chwilę będą musieli albo się poddać, albo zginąć. Martin odwrócił się, pozbawiony przeciwnika, przeszedł nad ciałem Quarle’a z kordem w dłoni.

— Ah, voici un joli gâchis — rzucił zrozpaczony porucznik i podjął ostatnią mężną próbę, mocno napierając na rękojeść Laurence’a własnym ostrzem i używając jego długości jako dźwigni: zdołał wytrącić broń z dłoni Laurence’a gwałtownym ruchem, lecz w tej samej chwili zachwiał się, zaskoczony, a z jego nosa popłynęła krew. Nieprzytomny opadł w ramiona Laurence’a. Za nim stał na drżących nogach młody Digby, trzymając linkę pomiarową z pociskiem; przekradł się ze stanowiska obserwatora na barku Temeraire’a i uderzył Francuza w głowę.

— Dobra robota — powiedział Laurence, gdy już się zorientował, co się stało.

Chłopak uśmiechnął się z dumą.

— Panie Martin, proszę ściągnąć tego człowieka na dół i opatrzyć. Laurence przekazał skrzydłowemu bezwładnego Francuza. — Walczył jak lew.

— Dobrze, sir.

Martin dalej poruszał ustami, mówił coś jeszcze, ale zagłuszył go jakiś ryk płynący z góry. To była ostatnia rzecz, jaką usłyszał Laurence.

Niski, groźny pomruk Temeraire’a, bardzo bliski, przebił się do jego świadomości. Laurence spróbował się poruszyć, rozejrzeć, lecz światło zakłuło go boleśnie w oczy, a noga odmówiła posłuszeństwa. Przesunął dłonią po omacku wzdłuż uda i stwierdził, że jest zaplątana w rzemienie uprzęży, a potem trafił na strużkę krwi w miejscu, gdzie sprzączka rozerwała spodnie i wbiła się w jego ciało.

Przez chwilę myślał, że zostali wzięci do niewoli, ale słyszał tylko ludzi mówiących po angielsku, a potem rozpoznał krzyczącego coś Barhama oraz Granby’ego, który oznajmił z wściekłością:

— Nie, sir, ani kroku dalej, do diabła. Temeraire, jeśli oni się ruszą, możesz ich rozdeptać.

Laurence spróbował usiąść i nagle ktoś ochoczo mu w tym pomógł.

— Spokojnie, sir, wszystko w porządku?

Młody Digby wcisnął mu w dłonie wilgotny bukłak. Laurence zwilżył usta, lecz nie przełknął wody, bo żołądek mu się skręcał.

— Pomóż mi podnieść się na nogi — rzucił ochrypłym głosem i spróbował choć trochę otworzyć oczy.

— Nie, sir, to niemożliwe — szepnął przejęty Digby. — Otrzymał pan paskudny cios w głowę, a ci żołnierze przyszli pana aresztować. Granby powiedział, żeby trzymać pana w ukryciu i czekać na admirała.

Leżał na twardej ziemi polany, osłonięty przednią łapą Temeraire’a, a z obu jego stron klęczeli Digby i Allen, obserwatorzy. Z łapy Temeraire’a płynęły strużki ciemnej krwi, wsiąkając w ziemię.

— Jest ranny — powiedział ostro Laurence, ponownie próbując się podnieść.

— Pan Keynes poszedł po bandaże, sir. Pecheur przejechał Temeraire’a po barku, ale to tylko zadrapanie — powiedział Digby, powstrzymując go; udało mu się to, ponieważ Laurence nie mógł nawet zgiąć wywichniętej nogi, a tym bardziej stanąć na niej. — Nie wolno panu wstawać, sir, Baylesworth sprowadza już nosze.

— Dość tego, pomóż mi się podnieść — rzucił stanowczo Laurence.

Lenton zapewne nie zjawi się prędko, tak od razu po bitwie, a Laurence nie miał zamiaru leżeć i czekać, aż sprawy jeszcze bardziej się pogorszą. Polecił Digby’emu i Allenowi, żeby mu pomogli wstać, i wyszedł z ukrycia, opierając się ciężko na obu chorążych.

Ujrzał Barhama w towarzystwie tuzina żołnierzy piechoty morskiej. Nie byli to niedoświadczeni chłopcy z eskorty w Londynie, lecz zahartowani weterani, starsi żołnierze, którzy przyciągnęli działo pieprzowe, nieduże, z krótką lufą, lecz z takiej odległości lepsze nie było potrzebne. Barham, niemal purpurowy na twarzy, sprzeczał się z Granbym na skraju polany; zmrużył oczy na widok Laurence’a.

— A, jesteś pan. Myślał pan, że może się tam ukrywać jak tchórz? Niech pan natychmiast odprawi to zwierzę. Sierżancie, brać go.

— Nie zbliżajcie się do Laurence’a — warknął Temeraire, zanim Laurence zdążył coś powiedzieć, i uniósł zakończoną pazurami łapę. Wyglądał naprawdę przerażająco, naznaczony strużkami krwi spływającej z barków i z krezą postawioną sztywno wokół głowy.

Żołnierze drgnęli nieznacznie, lecz sierżant beznamiętnie powiedział:

— Kapralu, załadować działo.

I dał pozostałym znak, żeby unieśli karabiny. Zaniepokojony Laurence zawołał ochrypłym głosem:

— Temeraire, stój. Na miłość boską, spokojnie.

Jednak nie zdało się to na nic, bo Temeraire był strasznie rozgniewany i nic do niego nie docierało. Nawet jeśli ogień karabinowy nie wyrządziłby mu większej krzywdy, to pieprzowy pocisk z pewnością by go oślepił i jeszcze bardziej rozwścieczył, doprowadzając prawdopodobnie do niekontrolowanego ataku szału niebezpiecznego zarówno dla niego samego, jak i dla innych.

Drzewa od zachodu zatrzęsły się nagle i z listowia wynurzył się ogromny łeb i barki Maksimusa; smok odchylił się i ziewnął szeroko, ukazując rzędy zębów, a następnie cały się otrząsnął.

— Bitwa się nie skończyła? Co to za hałas?

— Ty tam! — krzyknął Barham do ogromnego Regal Coppera i wskazał Temeraire’a. — Powstrzymaj tego smoka!

Podobnie jak wszystkie Regal Coppery, Maksimus był dalekowidzem, więc żeby zobaczyć dokładnie, co się dzieje na polanie, musiał się wspiąć na tylne łapy i zwiększyć odległość. Teraz był dwukrotnie cięższy od Temeraire’a i o dwadzieścia stóp dłuższy; jego skrzydła, częściowo rozłożone dla zachowania równowagi, rzuciły długi cień i zabarwiły się na czerwono w świecącym z tyłu słońcu, tak że żyłki wystąpiły na półprzezroczystej skórze.

Wisząc nad nimi, odchylił łeb i spojrzał na polanę.

— Dlaczego trzeba cię powstrzymywać? — zapytał Temeraire’a, bardzo zaciekawiony.

— Nie trzeba mnie powstrzymywać! — odparł Temeraire, niemalże zionąc wściekłością i potrząsając krezą; krew bardziej obficie buchnęła z ran na jego barkach. — Ci ludzie chcą mi odebrać Laurence’a, wsadzić go do więzienia i powiesić. Nigdy na to nie pozwolę i nie obchodzi mnie, że Laurence mówi, żebym cię nie rozdeptał — zwrócił się z gniewem do lorda Barhama.

— Dobry Boże — szepnął przestraszony Laurence.

Dopiero teraz uświadomił sobie, czego tak naprawdę się boi Temeraire. Jego podopieczny był już raz świadkiem aresztowania. Pojmany mężczyzna został uznany za zdrajcę i szybko stracony na oczach jego własnego smoka. Po tym doświadczeniu Temeraire i jego młodzi towarzysze z kryjówki przez wiele dni byli przygnębieni. Nic dziwnego, że teraz wpadł w panikę.

Granby wykorzystał to, że Maksimus nieświadomie przyciągnął uwagę zgromadzonych, i odruchowo dał znak pozostałym oficerom z załogi Temeraire’a: dołączyli do niego Ferris i Evans, a potem Riggs ze swoimi strzelcami, i wszyscy ustawili się w obronnym półkolu z pistoletami i karabinami w dłoniach. Blefowali, ponieważ nie nabili broni po bitwie, ale nie umniejszało to wagi ich zachowania. Laurence z niepokojem przymknął oczy. Z powodu jawnej niesubordynacji Granby i załoga wpakowali się właśnie po uszy w kłopoty; wszystko to coraz bardziej przypominało prawdziwy bunt.

Wycelowane w nich lufy nie drgnęły, a żołnierze kończyli pospiesznie ładować działko, ubijając przybitką pieprzowy pocisk.

— Cel! — odezwał się kapral.

Laurence nie wiedział, co robić. Jeśli każe Temeraire’owi unieszkodliwić działko, zaatakują towarzyszy broni, żołnierzy, którzy tylko wykonują rozkazy: rzecz niewybaczalna, nawet w sferze zamiarów, i tylko trochę mniej nieprawdopodobna niż bierne przyglądanie się atakowi na Temeraire’a albo jego ludzi.

— Co wy tu, do diabła, wyrabiacie?

Keynes, lekarz zajmujący się Temeraire’em, wrócił na polanę w towarzystwie dwóch asystentów uginających się pod stosami świeżych białych bandaży i jedwabnych nici do zszywania ran. Przepchnął się między zaskoczonymi żołnierzami, bo jego przyprószone siwizną włosy i poplamiony krwią płaszcz przydawały mu niekwestionowanej władczości, po czym wyrwał wolno tlący się lont z ręki żołnierza stojącego przy działku pieprzowym.

Rzucił go na ziemię i zadeptał, a potem powiódł dokoła groźnym spojrzeniem, nie oszczędzając ani Barhama i jego żołnierzy, ani Granby’ego i jego ludzi.

— Dopiero co wrócił z pola bitwy; czyście wszyscy postradali zmysły? Nie wolno w taki sposób denerwować smoków po walce, bo zaraz pojawią się tu wszystkie smoki z kryjówki, a nie tylko ten ciekawski gigant — dodał, wskazując na Maksimusa.

Rzeczywiście kolejne smoki wystawiały już głowy ponad drzewami, by zobaczyć, co się dzieje, czemu towarzyszył trzask łamanych gałęzi. Ziemia zatrzęsła się, gdy zawstydzony Maksimus opadł na ziemię, by ukryć nieco swoje wścibstwo. Barham spojrzał niepewnie na licznych natrętnych widzów: normalnie zaraz po bitwie smoki się pożywiały, dlatego teraz w wielu ociekających krwią pyskach trzeszczały miażdżone kości.

Keynes nie dał mu czasu na dojście do siebie.

— Natychmiast wynoście się stąd. Nie mogę pracować w takim cyrku, a ty — warknął do Laurence’a — połóż się z powrotem. Wydałem rozkaz, żeby cię zabrali prosto do lekarza. Bóg jeden wie, jak maltretujesz tę biedną nogę, kicając na niej. Gdzie jest Baylesworth z noszami?

Barham bez przekonania skorzystał z okazji.

— Laurence jest aresztowany i zamierzam też zakuć w łańcuchy resztę tych zbuntowanych psów — odezwał się, lecz w tej samej chwili Keynes obrócił się na pięcie.

— Możesz go aresztować rano, kiedy już opatrzą mu nogę, a także rany jego smoka. Co za łajdacki, barbarzyński zwyczaj, napadać na rannych ludzi i smoki…

Keynes pogroził pięścią Barhamowi; niepokojąca perspektywa, jako że w dłoni trzymał zakrzywiony dziesięciocalowy hak chirurgiczny, poza tym z moralnego punktu widzenia trudno było odeprzeć jego argument. Barham cofnął się niechętnie. Żołnierze piechoty morskiej z ulgą uznali to za sygnał do odwrotu i odtoczyli armatkę. Zdumiony i osamotniony Barham musiał ustąpić.

Zyskali tylko trochę czasu. Lekarze drapali się po głowach, badając nogę Laurence’a. Kość była cała, pomimo przeszywającego bólu, jaki poczuł Laurence, gdy zaczęli ją obmacywać, i nie było też widocznych ran z wyjątkiem rozległych siniaków na większości kończyny. Straszliwie bolała go głowa, na co mogli mu tylko zaproponować laudanum, ale go nie przyjął, i polecili, żeby nie obciążał nogi: porada równie praktyczna, jak niepotrzebna, bo nie zdołałby stanąć na tej nodze nawet na chwilę, nie ryzykując upadku.

Kiedy zaszyto rany Temeraire’a, na szczęście niegroźne, Laurence’owi udało się namówić zdenerwowanego smoka do zjedzenia czegoś. Rano okazało się, że Temeraire czuje się dobrze i nie gorączkuje, więc nie było powodów do odwlekania sprawy. Nadeszła oficjalna nota od admirała Lentona z rozkazem stawienia się w dowództwie. Laurence musiał wyruszyć tam w lektyce i rozstać się z niespokojnym Temeraire’em.

— Jeśli nie wrócisz do jutra rana, to cię odszukam — obiecał smok i nie miał zamiaru od tego odstąpić.

Laurence nie potrafił mu uczciwie dodać otuchy: najprawdopodobniej zostanie aresztowany, jeśli Lenton nie znalazł jakiegoś cudownego, przekonującego argumentu, a po tych licznych wykroczeniach sąd wojenny może go skazać na śmierć. W normalnych okolicznościach awiator musiałby się dopuścić zdrady, żeby iść na szubienicę, lecz Barham z pewnością postawi go przed sądem złożonym z oficerów Królewskiej Marynarki, który okaże większą surowość i nie będzie w ogóle rozważał ewentualności przedłużenia służby smoka, bo Temeraire, z powodu żądań Chińczyków, już przestał być walczącym po stronie Anglii smokiem bojowym.

Całą tę i tak niełatwą sytuację pogarszała jeszcze świadomość, że naraził na niebezpieczeństwo swoich ludzi. Granby będzie musiał odpowiedzieć za nieposłuszeństwo, podobnie jak pozostali oficerowie, Evans, Ferris i Riggs; każdy z nich może zostać usunięty ze służby: straszny wyrok dla awiatora, przygotowywanego do tego zajęcia od wczesnego dzieciństwa. Nawet skrzydłowych, których nie awansowano na porucznika, zazwyczaj wypędzano. Znajdowano im jakąś pracę w stacjach hodowlanych albo kryjówkach, żeby mogli pozostać w swojej społeczności.

Mimo iż stan jego nogi poprawił się przez noc, Laurence wciąż był blady i spocił się nawet po krótkim marszu po schodach do budynku. Ostry ból przyprawił go o zawrót głowy, więc musiał na chwilę przystanąć i złapać oddech, zanim wszedł do niewielkiego gabinetu.

— Dobry Boże. Myślałem, że lekarze już cię wypuścili. Siadaj, Laurence, zanim się przewrócisz, i weź to — powiedział Lenton, ignorując gniewną minę zniecierpliwionego Barhama, i podał Laurence’owi szklaneczkę brandy.

— Dziękuję, sir. Tak, nie myli się pan, wypuścili mnie — odparł Laurence i wypił tylko jeden łyk z uprzejmości, bo był wystarczająco odurzony bólem.

— Dość tego. Nie mamy go tutaj niańczyć — rzucił Barham. — Nigdy wcześniej nie widziałem, żeby ktoś, i to oficer, tak skandalicznie się zachowywał. Na Boga, Laurence, nigdy nie bawiło mnie wieszanie ludzi, lecz w tym wypadku dałbym krzyżyk na drogę. Niemniej Lenton zarzeka się, że wtedy pańska bestia byłaby nie do opanowania; jakby teraz było inaczej.

Lenton zacisnął usta na te pogardliwe słowa; Laurence mógł sobie jedynie wyobrazić, ile poniżeń musiał znosić jego dowódca, aby wyjaśnić to Barhamowi. Chociaż Lenton był admirałem i dopiero co odniósł kolejne wielkie zwycięstwo, nie miało to większego znaczenia w skali ogólnej. Barham mógł go bezkarnie obrażać, podczas gdy każdy admirał floty miałby dość wpływów politycznych albo przyjaciół, aby wymusić dla siebie więcej szacunku.

— Odejdziesz pan ze służby, nie ma wątpliwości — ciągnął Barham. — A zwierzak musi wrócić do Chin. Niestety, do tego potrzebna nam jest pańska współpraca. Znajdź pan sposób, żeby go przekonać, a zakończymy całą sprawę. Będziesz pan dalej wierzgał, to jak mi Bóg miły, w końcu pana powieszę, tak, a zwierzaka każę zastrzelić, i do diabła z tymi Chińczykami.

Pomimo rany Laurence omal się nie zerwał z krzesła, usłyszawszy ostatnie słowa Barhama, lecz Lenton położył mu dłoń na ramieniu, stanowczo go powstrzymując.

— Posuwa się pan za daleko — rzekł Lenton. — W Anglii nigdy nie zabijano smoków, chyba że za ludożerstwo, i teraz nie zaczniemy tego robić. Doszłoby do buntu.

Barham nachmurzył się i burknął coś pod nosem na temat braku dyscypliny, co zabrzmiało pięknie w ustach człowieka, który, jak Laurence dobrze wiedział, służył we flocie podczas wielkich buntów w dziewięćdziesiątym siódmym roku, kiedy to powstała połowa Królewskiej Marynarki.

— No cóż, miejmy nadzieję, że do tego nie dojdzie. W Spithead stoi rezerwowy transportowiec, Allegiance, który może wypłynąć w morze w ciągu tygodnia. Tylko w jaki sposób mamy umieścić tego zwierzaka na pokładzie, skoro on stawia opór?

Laurence nie potrafił wydusić z siebie odpowiedzi; uznał, że tydzień jest przeraźliwie krótkim okresem, i w popłochu przez chwilę rozważał nawet możliwość ucieczki. Temeraire z łatwością doleciałby na kontynent z Dover, a gdzieniegdzie w niemieckich lasach wciąż jeszcze żyły dzikie smoki, choć tylko mniejszych ras.

— Trzeba się będzie nad tym zastanowić — rzekł Lenton. — Bez skrupułów powiem, że cała ta sprawa została źle poprowadzona od samego początku. Wytrącono Temeraire’a z równowagi, a nie jest łatwo namówić jakiegokolwiek smoka do zrobienia czegoś, czego nie chce zrobić.

— Dość tych wymówek, Lenton, naprawdę — zaczął Barham, lecz w tym samym momencie rozległo się pukanie do drzwi.

Wszyscy spojrzeli ze zdziwieniem na bladego skrzydłowego, który stanął w drzwiach i powiedział:

— Sir, sir…

Po czym usunął się z drogi: chińscy żołnierze mieli takie miny, jakby byli gotowi przejść po nim, żeby utorować drogę księciu Yongxingowi.

Wszyscy byli tak zaskoczeni, że nie od razu wstali, a Laurence wciąż gramolił się do góry, kiedy Yongxing wszedł już do gabinetu. Ludzie ze świty pospiesznie przysunęli księciu krzesło — krzesło lorda Barhama — lecz Yongxing machnął tylko dłonią, zmuszając resztę do pozostania w pozycji stojącej. Lenton dyskretnie wsunął dłoń pod ramię Laurence’a, by go podtrzymać, mimo to pokój chwiał się niebezpiecznie i wirował wokół niego, a jasne kolory szat Yongxinga kłuły w oczy.

— Widzę, że tak właśnie okazujecie szacunek Synowi Niebios — zwrócił się Yongxing do Barhama. — Znowu posłaliście Lung Tien Xianga do walki, a teraz odbywacie potajemne narady i obmyślacie, jak zatrzymać skradzioną zdobycz.

Barham, który jeszcze pięć minut temu przeklinał Chińczyków, teraz pobladł i wybąkał:

— Wasza Wysokość, ależ nie…

Yongxing nie zważał na jego słowa.

— Przeszedłem się po tej waszej „kryjówce”, jak nazywacie te zagrody dla zwierząt — ciągnął. — Trudno się dziwić, jeśli weźmie się pod uwagę wasze barbarzyńskie metody, że Lung Tien Xiang odczuwa to wypaczone przywiązanie. Oczywiście nie ma ochoty rozstać się z towarzyszem, który jest odpowiedzialny za jego jakże skromne wygody. — Odwrócił się do Laurence’a i zmierzył go pogardliwym spojrzeniem. — Wykorzystałeś jego młodość i brak doświadczenia, ale dłużej tego nie można tolerować. Nie będziemy słuchać dalszych wykrętów i usprawiedliwień tej zwłoki. Kiedy wróci do domu i należnego mu miejsca, zrozumie, że nie powinien cenić tak niskiego towarzystwa.

— Wasza Wysokość się myli. Jak najbardziej chcemy z wami współpracować — powiedział szczerze Lenton, podczas gdy Barham wciąż szukał bardziej eleganckich zwrotów. — Ale Temeraire nie opuści Laurence’a, a Wasza Wysokość na pewno dobrze wie, że smoka nie da się posłać, chociaż można nim pokierować.

— Wobec tego kapitan Laurence musi wyruszyć razem z nim — rzucił lodowato Yongxing. — A może spróbujecie nas teraz przekonać, że i jego nie da się posłać?

Wszyscy wybałuszyli oczy, zupełnie zdezorientowani. Laurence niemal nie śmiał uwierzyć w to, co usłyszał. W końcu Barham wymamrotał:

— Dobry Boże, skoro chcecie Laurence’a, to go sobie weźcie, proszę bardzo.

Przez pozostałą część spotkania Laurence czuł się otumaniony, konsternacja i ogromna ulga zupełnie go rozkojarzyły. Wciąż kręciło mu się w głowie i odpowiadał na pytania dość chaotycznie, tak że w końcu Lenton interweniował po raz kolejny i odesłał go do łóżka. Laurence zdołał jeszcze wysłać przez służącą krótką wiadomość dla Temeraire’a i od razu zapadł w mroczny, męczący sen.

Rankiem z trudem się z niego wynurzył, przespawszy czternaście godzin. Kapitan Roland drzemała obok jego łóżka, z głową na oparciu fotela i otwartymi ustami. Obudziła się, gdy tylko się poruszył, i potarła twarz dłońmi, ziewając.

— Nie śpisz już, Laurence? Bardzo nas nastraszyłeś, bez dwóch zdań. Przyszła do mnie Emily, bo biedny Temeraire zamartwiał się na śmierć: dlaczego posłałeś mu taką wiadomość?

Laurence rozpaczliwie próbował przypomnieć sobie, co napisał, lecz nic z tego nie wyszło. W ogóle niewiele pamiętał z poprzedniego dnia, choć to, co najważniejsze, dobrze mu się utrwaliło.

— Roland, nie mam pojęcia, co tam napisałem. Czy Temeraire wie, że będę mu towarzyszył?

— Teraz już tak, bo powiedział mi o tym Lenton, kiedy cię szukałam, lecz z pewnością nie dowiedział się tego z twojego listu — oznajmiła i podała mu kartkę.

Rozpoznał swój charakter pisma i podpis, lecz poza tym wiadomość wydała mu się zupełnie obca i bezsensowna:

Temeraire,

Nie bój się; wyruszam; Syn Niebios nie będzie tolerował zwłoki, a Barham daje mi pozwolenie. Zabierze nas Allegiance! Jedz coś, proszę.

L.

Zakłopotany Laurence wpatrywał się w kartkę, zastanawiając się, jak mógł napisać coś takiego.

— Nie pamiętam ani słowa z tego, chociaż chwileczkę, tak, Allegiance to nazwa transportowca, a książę Yongxing nazwał cesarza Synem Niebios, chociaż nie mam pojęcia, dlaczego powtórzyłem takie bluźnierstwo. — Oddał jej kartkę. — Zapewne pomieszało mi się w głowie. Wrzuć to do ognia, proszę; idź do Temeraire’a i powiedz mu, że czuję się już całkiem dobrze i niebawem przyjdę do niego. Czy możesz zadzwonić po służbę? Muszę się ubrać.

— Moim zdaniem powinieneś zostać tutaj — powiedziała Roland. — Leż spokojnie. O ile się orientuję, nie ma się co spieszyć. Wiem, że ten cały Barham chce z tobą rozmawiać, a także Lenton. Zawiadomię Temeraire’a, że nie umarłeś i nie wyrosła ci druga głowa, a jeśli zechcesz coś mu przekazać, to Emily będzie kursowała między wami.

Laurence poddał się jej namowom, bo rzeczywiście nie czuł się na siłach, żeby wstać, a poza tym musiał się przygotować na spotkanie z Barhamem. Ostatecznie jednak zostało mu ono oszczędzone: przyszedł tylko Lenton.

— No cóż, Laurence, obawiam się, że czeka cię piekielnie długa podróż, i mam nadzieję, że nie wpadniecie w poważne kłopoty — powiedział, przysuwając sobie fotel. — Jeszcze w latach dziewięćdziesiątych mój transportowiec natknął się na trzydniowy sztorm w drodze do Indii; padał zamarzający deszcz, więc smoki nie mogły latać, żeby odpocząć od kołysania. Biednej Obversarii przez cały ten czas było niedobrze. Nie ma niczego gorszego od takiego smoka cierpiącego na chorobę morską, ani dla nich, ani dla ciebie.

Laurence nigdy nie dowodził transportowcem przewożącym smoki, ale potrafił sobie wyobrazić całą sytuację.

— Muszę powiedzieć, sir, że Temeraire nigdy nie miał z tym problemu, wręcz przeciwnie, bardzo lubi podróże morskie.

— Zobaczymy, co się stanie, kiedy napotkacie huragan — odparł Lenton, kręcąc głową. — Jednakże nie spodziewam się, że będziecie mieć jakieś obiekcje w tych okolicznościach.

— Pewnie, że nie — odparł szczerze Laurence. Przypuszczał, że wpadli z deszczu pod rynnę, lecz mimo wszystko cieszył się z tego, że będą tonąć wolniej. Podróż potrwa wiele miesięcy, więc można będzie mieć nadzieję. Różne rzeczy mogą się wydarzyć, zanim dotrą do Chin.

Lenton skinął głową.

— No cóż, wyglądasz kiepsko, więc będę się streszczał. Udało mi się przekonać Barhama, że najlepiej byłoby wysłać cię z całym inwentarzem, to znaczy twoją załogą. Niektórzy twoi oficerowie mogą nieźle oberwać, dlatego trzeba was szybko wyprawić, zanim się rozmyśli.

Laurence poczuł ulgę. Nie spodziewał się tego.

— Sir — powiedział. — Jestem panu ogromnie wdzięczny…

— Nie, daj spokój. Nie dziękuj mi. — Lenton odgarnął z czoła rzadkie siwe włosy i niespodziewanie dodał: — Cholernie mi przykro z powodu tego wszystkiego, Laurence. Ja bym już dawno oszalał na twoim miejscu. Obeszli się z tobą po chamsku, ot co.

Laurence nie bardzo wiedział, co na to powiedzieć. Nie liczył na współczucie i uważał, że na nie nie zasłużył. Po chwili Lenton rzekł szybko:

— Wybacz, że nie daję ci więcej czasu na rekonwalescencję, ale w końcu na pokładzie okrętu będziesz mógł tylko odpoczywać. Barham obiecał im, że Allegiance wypłynie za tydzień, ale z tego, co wiem, mogą być problemy ze znalezieniem kapitana do tego czasu.

— Myślałem, że Cartwright ma objąć dowództwo — rzekł Laurence, wytężając pamięć.

Wciąż czytał „Naval Chronicle” i śledził nowe przydziały, a nazwisko Cartwrighta utkwiło mu w głowie, ponieważ wiele lat temu służyli razem na pokładzie Goliatha.

— Owszem, takie były plany, kiedy Allegiance miał płynąć do Halifaksu; najwyraźniej budują tam dla niego inny okręt. Nie mogą jednak czekać, aż wróci z dwurocznego rejsu do Chin — powiedział Lenton. — Tak czy inaczej, znajdą kogoś, więc musisz być gotowy.

— Może pan być tego pewien, sir — powiedział Laurence. — Wkrótce stanę na nogi.

Jego optymizm był chyba bezpodstawny. Po wyjściu Lentona Laurence spróbował napisać list i stwierdził, że uniemożliwia mu to dokuczliwy ból głowy. Na szczęście jakąś godzinę później odwiedził go Granby, który był bardzo podniecony perspektywą podróży i zupełnie nie przejmował się tym, że naraził na szwank własną karierę.

— Miałem to gdzieś, kiedy ten łajdak chciał cię aresztować, a jego ludzie celowali do Temeraire’a — powiedział. — Nie myśl o tym, tylko mi powiedz, co mam napisać.

Laurence zrezygnował z zalecania mu ostrożności; lojalność Granby’ego była równie uporczywa jak jego pierwotna niechęć, choć bardziej satysfakcjonująca.

— Tylko kilka zdań, jeśli będziesz tak dobry — do kapitana Thomasa Rileya. Napisz, że mamy wypłynąć za tydzień do Chin, i jeśli nie ma nic przeciwko transportowcom, to może prawdopodobnie dostać Allegiance, musi jedynie udać się prosto do Admiralicji. Barham nie ma jeszcze nikogo. Dodaj, żeby nie powoływał się na mnie.

— Świetnie — odparł Granby, bazgrząc wiadomość. Nie pisał zbyt elegancko, kreślił rozwlekłe litery, lecz dało się to przeczytać. — Znasz go dobrze? Będziemy musieli spędzić dużo czasu z osobą, którą nam przydzielą.

— Znam go bardzo dobrze — odparł Laurence. — Służył jako mój trzeci oficer na Belize i drugi na Reliancie; był obecny przy wykluciu się Temeraire’a. To wyborny oficer i żeglarz. Nie moglibyśmy liczyć na lepszego.

— Sam zaniosę list do kuriera i powiem mu, żeby dostarczył go jak najszybciej — obiecał Granby. — Cóż to byłaby za ulga, nie dostać któregoś z tych okropnych sztywniaków… — Urwał zawstydzony. W końcu nie tak dawno temu zaliczał samego Laurence’a do grona „sztywniaków”.

— Dziękuję ci, John — rzucił szybko Laurence, oszczędzając mu fatygi. — Mimo to na razie nie róbmy sobie zbyt wielkich nadziei, bo Admiralicja może wyznaczyć kogoś starszego rangą — dodał, choć w głębi ducha wierzył w powodzenie swojego pomysłu. Barhamowi nie będzie łatwo znaleźć ochotnika na taką misję.

Chociaż transportowce wyglądały imponująco, zdaniem szczurów lądowych, dowodzenie nimi wiązało się z mnóstwem kłopotów. Często stały bardzo długo w porcie w oczekiwaniu na pasażerów, podczas gdy członkowie załogi pili na umór i zadawali się z dziwkami. Mogły też spędzać całe miesiące gdzieś na środku oceanu, starając się utrzymać tę samą pozycję, jako punkt odpoczynku dla smoków odbywających długie loty patrolowe; było to zadanie podobne do udziału w blokadzie, lecz gorsze ze względu na brak towarzystwa. Niewielkie szanse na bitwę czy chwałę, a jeszcze mniejsze na pryzowe. Ludzie, którzy mieli inne możliwości, nie kwapili się do pływania na transportowcu.

Lecz Relianta, poważnie uszkodzonego podczas sztormu po bitwie pod Trafalgarem, czekał długi pobyt w suchym doku. Rile, który tkwił na lądzie bez perspektywy otrzymania nowego okrętu i praktycznie bez stażu, powinien być zadowolony z tej okazji co najmniej tak samo, jak byłby zadowolony Laurence, gdyby miał go za kapitana, a Barham najprawdopodobniej przyjmie pierwszego oficera, który się zgłosi.

Następny dzień Laurence spędził, z trochę lepszym rezultatem, na pisaniu innych niezbędnych listów. Musiał uporządkować sprawy przed tak długą podróżą, a nie zdołałby tego zrobić, gdyby korzystał tylko z usług kuriera. Ponadto przez ostatnie koszmarne tygodnie zaniedbał osobistą korespondencję i wiele listów czekało na odpowiedź, szczególnie te od rodziny. Po bitwie pod Dover ojciec z większą tolerancją podchodził do jego nowego zajęcia; chociaż wciąż nie pisali do siebie nawzajem, to przynajmniej Laurence nie musiał już ukrywać korespondencji z matką i od pewnego czasu otwarcie adresował listy do niej. Ojciec mógł zawiesić ten przywilej po ostatnich wydarzeniach, lecz Laurence miał nadzieję, że nie pozna zbyt wiele szczegółów: na szczęście Barham nic by nie zyskał na poniżeniu lorda Allendale’a, szczególnie teraz, kiedy Wilberforce, ich wspólny polityczny sprzymierzeniec, miał zamiar nawoływać do abolicji podczas kolejnych obrad parlamentu.

Następnie Laurence machnął kilkanaście krótkich listów, ręką nie tak pewną jak zwykle, do innych znajomych, głównie przyjaciół z floty, którzy zrozumieją wymogi pospiesznego wypłynięcia do Chin. Chociaż się oszczędzał, praca dala mu się we znaki, więc kiedy Jane Roland przyszła z kolejną wizytą, był zupełnie wyczerpany i z zamkniętymi oczami leżał plackiem na poduszkach.

— Oczywiście, że je wyślę, ale zachowujesz się idiotycznie, Laurence — powiedziała, zbierając listy. — Uderzenie w głowę może mieć paskudne skutki, nawet jeśli nie rozwaliłeś sobie czaszki. Kiedy dopadła mnie żółta febra, to nie udawałam, że czuję się dobrze. Leżałam w łóżku, wsuwałam kleik oraz kordiał i stanęłam na nogi szybciej niż inni chorzy w Indiach Zachodnich.

— Dziękuję ci, Jane — odpowiedział, nie próbując się z nią sprzeczać.

Rzeczywiście czuł się fatalnie i był wdzięczny, kiedy zaciągnęła zasłony i pokój pogrążył się w kojącym półmroku.

Przebudził się po kilku godzinach i usłyszał jakiś hałas za drzwiami. Roland oznajmiła:

— Wynoś się pan w cholerę, bo jak nie, to pana stąd wykopię. Ledwo co wyszłam, a pan od razu się do niego zakrada?

— Ale ja muszę porozmawiać z kapitanem Laurence’em, to bardzo pilne… — zaprotestował jakiś nieznajomy mężczyzna, najwyraźniej bardzo zaskoczony. — Przyjechałem prosto z Londynu…

— Jeśli to takie pilne, to może pan iść do admirała Lentona — powiedziała Roland. — Nie, nie obchodzi mnie to, że przybył pan z ministerstwa. Jest pan tak młody, że mógłby pan być moim skrzydłowym, a poza tym nie wierzę, że sprawa nie może poczekać do rana.

Po tych słowach zamknęła drzwi za sobą i Laurence nie usłyszał końca rozmowy. Znowu zasnął. Rankiem nie miał kto go bronić, więc zaraz po tym, jak służąca przyniosła mu śniadanie — nieapetyczny kleik i kordiał — nieznajomy ponownie podjął próbę inwazji na jego pokój, tym razem z większym powodzeniem.

— Proszę mi wybaczyć, że wtargnąłem tu w tak nieobyczajny sposób — rzekł szybko, po czym bez zaproszenia przysunął sobie fotel do łóżka Laurence’a. — Niech mi wolno będzie wyjaśnić tę niecodzienną sytuację. — Przysiadł na skraju fotela. — Nazywam się Hammond, Arthur Hammond. Zostałem oddelegowany z ministerstwa, aby towarzyszyć panu podczas wizyty na chińskim dworze.

Hammond był zaskakująco młodym mężczyzną, może dwudziestoletnim, o zmierzwionych ciemnych włosach i wymizerowanej, ziemistej twarzy, ożywianej wyjątkowo bogatą mimiką. Początkowo mówił urywanymi zdaniami, rozdarty między potrzebą usprawiedliwienia się i wyraźną chęcią przejścia do rzeczy.

— Mam nadzieję, że wybaczy mi pan tę bezpośredniość, ale zostaliśmy zupełnie zaskoczeni, zupełnie, a lord Barham wyznaczył już datę wypłynięcia na dwudziestego trzeciego. Jeśli pan woli, to możemy oczywiście naciskać, żeby ją przełożył…

Tego Laurence pragnął ze wszech miar uniknąć, choć rzeczywiście zdziwiła go nieco bezczelność Hammonda. Powiedział pospiesznie:

— Nie, jestem całkowicie do usług. Nie możemy opóźniać podróży, żeby dopełnić formalności, szczególnie że datę tę przedstawiono już księciu Yongxingowi.

— Ach! I ja tak myślę — odparł Hammond z wyraźną ulgą.

Laurence podejrzewał, patrząc na jego twarz i oceniając jego wiek, że otrzymał on to zadanie tylko ze względu na brak czasu. Lecz Hammond szybko dowiódł, że nie tylko gotowość do natychmiastowego wyjazdu do Chin przemówiła na jego korzyść. Usiadłszy wygodniej, wyciągnął gruby plik papierów, które wypychały jego płaszcz na piersi, i zaczął szybko rozprawiać o szczegółach ich podróży.

Już od samego początku Laurence nic nie rozumiał. Kiedy Hammond spoglądał na dokumenty napisane po chińsku, nieświadomie przechodził na ten język, a kiedy mówił po angielsku, skupiał się głównie na dyplomatycznej misji Macartneya, który odwiedził Chiny czternaście lat temu. Laurence, który awansował wtedy na porucznika i był całkowicie pochłonięty służbą na morzu, ledwo pamiętał, że coś takiego miało miejsce.

Jednak nie od razu przerwał Hammondowi: tamten ani na chwilę nie przestawał mówić, a poza tym jego monolog dodawał otuchy. Hammond przemawiał z pewnością siebie godną człowieka o wiele starszego, z oczywistą znajomością rzeczy, a co ważniejsze, bez cienia nieuprzejmości, którą zazwyczaj okazywali Laurence’owi Barham i ludzie z ministerstwa. Laurence bardzo się cieszył, że może zyskać sprzymierzeńca, więc z ochotą go słuchał, chociaż wiedział o wyprawie tylko to, że okręt Macartneya, Lion, był pierwszą zachodnią jednostką, która przemierzyła Zatokę Zhitao.

— Och — rzucił rozczarowany Hammond, kiedy w końcu uświadomił sobie, że się pomylił co do słuchacza. — No cóż, to chyba nie ma większego znaczenia. Krótko mówiąc, misja zakończyła się klęską. Lord Macartney odmówił złożenia cesarzowi rytualnego ukłonu, więc Chińczycy się obrazili. Nie pozwolili nam założyć tam stałej ambasady i odprowadzili Macartneya nad morze pod eskortą tuzina smoków.

— To pamiętam — rzekł Laurence. Rzeczywiście przypomniał sobie mgliście, jak w pomieszczeniu na broń dyskutował żarliwie o znieważeniu brytyjskiego posła. — Ale przecież ta ceremonia jest dość upokarzająca. Zdaje się, że kazali mu położyć się na podłodze?

— Nie możemy odnosić się z pogardą do cudzoziemskich zwyczajów, kiedy z kapeluszem w dłoni przybywamy do ich kraju — powiedział poważnie Hammond, pochylając się do przodu. — Sam pan widzi, że wywarło to złe skutki. Jestem pewien, że tamta waśń wciąż zatruwa nasze obecne relacje.

Laurence zmarszczył brwi; ten argument trafił mu do przekonania i w dużym stopniu wyjaśnił, dlaczego Yongxing przybył do Anglii już przygotowany na zniewagę.

— Myśli pan, że z powodu tamtego konfliktu podarowali Bonapartemu Niebiańskiego? Po tak długim czasie?

— Będę z panem szczery, kapitanie. Nie mamy najmniejszego pojęcia — odpowiedział Hammond. — Naszą jedyną pociechą przez te czternaście lat — kamieniem węgielnym naszej polityki zagranicznej — była pewność, absolutna pewność, że Chińczycy nie interesowali się Europą bardziej niż my pingwinami. Ale teraz nasze przekonanie zostało zachwiane.

Rozdział 3

Allegiance był statkiem kolosalnych rozmiarów: długim na ponad czterysta stóp, ale nieproporcjonalnie wąskim poza rozbudowanym smoczym pokładem, który rozpościerał się na przedzie, od fokmasztu do dziobu. Z góry okręt wyglądał dziwnie, jak rozłożony wachlarz, lecz kadłub zwężał się mocno pod smoczym pokładem. Kil wykonano ze stali, nie z wiązu, i pokryto grubą warstwą białej farby dla ochrony przed rdzą, a przez środek kadłuba poprowadzono zawadiacki biały pas. By zyskać stabilność, niezbędną w wypadku sztormów, okręt miał zanurzenie ponad dwudziestu stóp i był zbyt duży, by wpłynąć do samego portu, więc cumowano go zwykle przy wielkich słupach na głębokiej wodzie, a zaopatrzenie dowożono mniejszymi jednostkami: przypominał wtedy wielką damę otoczoną gromadą skrzętnych służących. Nie był to pierwszy transportowiec, którym podróżowali Laurence i Temeraire, lecz pierwszy oceaniczny. Ciasny, przewożący najwyżej trzy smoki i poszerzony zaledwie o kilka desek okręt, który płynął z Gibraltaru do Plymouth, nie mógł się z nim równać.

— Tu jest bardzo przyjemnie. Wygodniej nawet niż na mojej polanie — stwierdził Temeraire.

Ze swojego miejsca, niczym niepodzielny władca, mógł widzieć wszystko, co się dzieje na statku, nikomu nie przeszkadzając, do tego piece kuchni okrętowej znajdowały się bezpośrednio pod smoczym pokładem, co zapewniało ciepło.

— Nie jest ci zimno, Laurence? — zapytał chyba już po raz trzeci, pochylając głowę, by spojrzeć na niego z bliska.

— Nie, ani trochę — odpowiedział krótko Laurence, nieco poirytowany nadopiekuńczością Temeraire’a.

Chociaż migrena ustąpiła wraz z guzem na głowie, ranna noga stawiała większy opór, pulsowała niemal nieustannym bólem i od czasu do czasu odmawiała posłuszeństwa. Na pokład przetransportowano Laurence’a na ławce bosmańskiej, co nadszarpnęło jego poczucie własnych możliwości, a potem umieszczono go w fotelu i opatulonego w koce niczym inwalidę zaniesiono na smoczy pokład, gdzie Temeraire owinął się wokół niego ostrożnie, by go osłonić od wiatru.

Na smoczy pokład prowadziły dwie schodnie, z obu stron fokmasztu, obszar od nich do połowy odległości do grotmasztu należał tradycyjnie do awiatorów, a reszta pokładu aż do grotmasztu była domeną marynarzy. Załoga Temeraire’a zajęła już swoje terytorium, po czym wymownie przesunęła kilkanaście zwiniętych lin poza niewidoczną granicę. Na ich miejscu położono stosy skórzanej uprzęży oraz kosze z pierścieniami i sprzączkami, aby pokazać marynarzom, że awiatorzy nie pozwolą się wykorzystywać. Ci, którzy nie zajmowali się układaniem ekwipunku, ulokowali się wzdłuż granicy i odpoczywali albo udawali, że coś robią. Emily Roland i dwóch innych kadetów gońców, Morgan i Dyer, popisywali się na polecenie chorążych uważających za swój obowiązek bronić praw Korpusu. Z łatwością paradowali po relingu tam i z powrotem, demonstrując odwagę.

Laurence przyglądał im się zamyślony; wciąż nie miał pewności, czy powinien zabierać ze sobą Roland.

— Dlaczego chcesz ją zostawić? Czy coś przeskrobała? — zapytała Jane, kiedy zwrócił się do niej o poradę w tej sprawie, choć trudno mu było wyrazić wprost swoje obawy.

Oczywiście zabranie dziewczyny, mimo młodego wieku, mogło przynieść niejakie korzyści. Kiedy po przejściu matki na emeryturę zostanie kapitanem Ekscidiuma, będzie musiała sprostać wszystkim obowiązkom oficerskim. Rozczulanie się nad nią teraz pozbawi ją możliwości zdobycia doświadczenia i nie wyjdzie jej na dobre.

Mimo wszystko martwił się o Emily. Okręt to nie kryjówka i już zauważył, że wśród załogi, jak zawsze, znajdowali się paskudni, bardzo paskudni ludzie: pijacy, awanturnicy, przestępcy. Czuł się odpowiedzialny za młodą dziewczynę przebywającą wśród takich mężczyzn. Poza tym nie byłby zadowolony, gdyby wydało się tutaj, że w Korpusie służą kobiety.

Nie chciał zmuszać Roland do oszustw i oczywiście nie mógł dawać jej innych obowiązków niż zwykle, ale w głębi duszy liczył na to, że prawda nie wyjdzie na jaw. Roland miała dopiero jedenaście lat i nikt na pierwszy rzut oka nie rozpozna w niej dziewczyny w tych spodniach i krótkiej kurtce; on sam przecież wziął ją kiedyś za chłopca. Niemniej zależało mu na tym, aby awiatorzy pozostawali w dobrych stosunkach z marynarzami, a przynajmniej żeby nie okazywali sobie wrogości, a przy bliższej znajomości trudno będzie nie zauważyć prawdziwej płci Roland.

Na razie wyglądało na to, że prędzej spełnią się jego nadzieje co do niej niż co do ogólnej sytuacji. Marynarze odpowiedzialni za fokmaszt, zajęci załadunkiem okrętu, rozprawiali całkiem głośno o ludziach, którzy mogą sobie siedzieć z założonymi rękami jako pasażerowie. Niektórzy narzekali, że przesunięte liny zostały poplątane, i zabrali się do ich ponownego zwijania, zupełnie niepotrzebnie. Laurence pokręcił głową, zachowując milczenie. Jego ludzie pilnowali tylko swoich spraw, a nie mógł zganić ludzi Rileya, zresztą nic dobrego by z tego nie wyszło.

Jednak Temeraire zauważył, co się dzieje. Prychnął i nastroszył nieco krezę.

— Według mnie liny są w porządku — powiedział. — Załoga przenosiła je bardzo ostrożnie.

— Nieważne, mój drogi. Nigdy nie zaszkodzi przewinąć linę jeszcze raz — rzucił pospiesznie Laurence.

Nie było nic dziwnego w tym, że Temeraire zaczął się troszczyć także o członków załogi; w końcu byli już z nim od wielu miesięcy. Niemniej wybrał nie najlepszy moment: sama obecność smoka niepokoiła marynarzy, a gdyby Temeraire stanął po stronie swojej załogi w ewentualnym konflikcie, zwiększyłoby to tylko napięcie na pokładzie.

— Nie obrażaj się, proszę — dodał Laurence, głaszcząc bok Temeraire’a, by przyciągnąć jego uwagę. — Początek podróży jest bardzo ważny. Chcemy być dobrymi kompanami, więc nie możemy prowokować sporów wśród ludzi.

— Hm, pewnie masz rację — odparł Temeraire, układając się wygodniej. — Ale nie zrobiliśmy nic złego. To niemiłe, że tak narzekają.

— Wkrótce wyruszymy — powiedział Laurence, zmieniając temat. — Zbliża się odpływ i zdaje się, że zniesiono już cały bagaż delegatów.

Allegiance w razie potrzeby mógł zabrać na pokład dziesięć smoków średniej wielkości. Sam Temeraire niespecjalnie obciążył okręt, a powierzchnia magazynowa naprawdę porażała ogromem. Niemniej wyglądało na to, że bagaż Chińczyków przekroczy pojemność statku, co zadziwiło Laurence’a, przyzwyczajonego do podróżowania z jednym kufrem. Ilość bagażu była nieproporcjonalna do liczby członków poselstwa, także zresztą ogromnej.

Z Chin przybyło z piętnastu żołnierzy i aż trzech lekarzy: jeden dla księcia, jeden dla dwóch pozostałych posłów i jeden dla reszty świty, a każdy miał asystentów. Oprócz nich i tłumacza przybyło dwóch kucharzy z pomocnikami, z tuzin służących i tyle samo ludzi na pozór nie pełniących żadnej funkcji, między innymi osobnik, którego przedstawiono jako poetę, choć Laurence podejrzewał, że doszło do błędu w tłumaczeniu: zapewne ten mężczyzna był kimś w rodzaju urzędnika.

Sama książęca garderoba wypełniała mniej więcej dwadzieścia skrzyń, bogato rzeźbionych i wyposażonych w złote zamki i zawiasy; bosman musiał rozdać sporo razów, gdy co bardziej przedsiębiorczy marynarze próbowali podważyć wieka. Załadowano też niezliczone torby wypełnione żywnością, mocno już sponiewierane, jako że wcześniej odbyły drogę z Chin. Ogromny, osiemdziesięciofuntowy worek z ryżem rozdarł się nad pokładem ku ogólnej uciesze unoszących się nad statkiem mew, tak więc później kontynuujący pracę marynarze musieli co parę minut odpędzać gromady rozgorączkowanych ptaków.

Już podczas zaokrętowania zrobiono awanturę. Ludzie Yongxinga zażądali kładki prowadzącej w dół na okręt — co było zupełnie niemożliwe, nawet gdyby Allegiance mógł podpłynąć tak blisko nabrzeża, żeby dało się ją przerzucić, z powodu wysokości jego pokładów. Biedny Hammond przez prawie godzinę próbował ich przekonać, że wciąganie na pokład nie jest ani hańbiące, ani niebezpieczne dla pasażera, i co chwilę bez słowa wskazywał na sam transportowiec.

Wreszcie zdesperowany zwrócił się do Laurence’a:

— Kapitanie, czy morze jest bardzo wzburzone?

Pytanie było absurdalne, bo fale nie przekraczały pięciu stóp wysokości, chociaż przy silniejszych porywach czekająca łódź szarpała czasem cumy, ale nawet przecząca odpowiedź zaskoczonego Laurence’a nie zadowoliła członków świty księcia. Wydawało się, że nigdy nie wejdą na pokład, lecz w końcu sam Yongxing znudził się czekaniem i wynurzył się z zasłoniętej lektyki, po czym wsiadł do łodzi, ignorując okrzyki zaniepokojonych służących i pośpiesznie podsuwane dłonie marynarzy.

Chińscy pasażerowie, którzy musieli czekać na drugą łódź, wkraczali właśnie na pokład od strony sterburty, witani przez wachtę złożoną z żołnierzy Królewskiej Piechoty Morskiej w jasnoczerwonych kurtkach i białych spodniach oraz co bardziej szacownie wyglądających marynarzy w niebieskich kurtkach.

Sun Kai, młodszy z posłów, zeskoczył lekko z ławki bosmańskiej i stał przez chwilę, rozglądając się w zamyśleniu po zatłoczonym pokładzie. Laurence pomyślał, że może nie podoba mu się zgiełk i zamęt, lecz potem doszedł do wniosku, że Chińczyk próbuje po prostu wyczuć grunt pod nogami: Sun Kai zrobił ostrożnie kilka kroków w przód i w tył, potem jeszcze kilka następnych, już pewniej, po czym przemaszerował zupełnie swobodnie po schodni z rękoma złożonymi za plecami, studiując labirynt olinowania i usiłując prześledzić drogę poszczególnych lin od początku do końca.

Niezmiernie uradowało to obecnych marynarzy, którzy mogli się przynajmniej bezkarnie pogapić. Książę Yongxing ich rozczarował, bo zniknął niemal od razu w prywatnej kwaterze, którą urządzono dla niego na rufie. Sun Kai, wysoki i odpowiednio niewzruszony mężczyzna z długim, czarnym warkoczem i wysoko wygolonym czołem, ubrany w piękną niebieską szatę zdobioną czerwonym i pomarańczowym haftem, był niemal tak samo efektowny, ale najwyraźniej nie spieszył się do swojej kabiny.

Chwilę później marynarze mieli jeszcze większy ubaw. W dole rozległy się krzyki i Sun Kai podskoczył do burty. Laurence podniósł się i zobaczył, że Hammond także do niej podbiega, blady i przerażony: ktoś głośno rozchlapywał wodę. Ale wkrótce potem nad burtą pojawił się wreszcie starszy poseł, ociekający wodą od pasa w dół. Pomimo swojej przygody siwobrody starzec zszedł na pokład, rycząc dobrodusznym śmiechem. Machnął ręką, ignorując przeprosiny Hammonda, po czym poklepał się po wydatnym brzuchu z żałosną miną i oddalił w towarzystwie Sun Kaia.

— Niewiele brakowało — zauważył Laurence i znowu rozparł się w fotelu. — Gdyby wpadł cały do wody, ta szata w jednej chwili ściągnęłaby go w dół.

— Szkoda, że wszyscy nie wpadli — mruknął Temeraire, cicho jak na dwudziestotonowego smoka, a więc tak naprawdę wcale nie cicho.

Na pokładzie rozległ się chichot, a Hammond rozejrzał się niespokojnie.

Reszta świty została wciągnięta na pokład już bez wypadków i upakowana w kajutach równie szybko jak ich bagaże. Hammond wyraźnie się uspokoił, gdy cała operacja dobiegła końca, otarł pot z czoła wierzchem dłoni, choć wiał przenikliwy lodowaty wiatr, i przysiadł na szafce, ku utrapieniu załogi. Dopóki tam sterczał, nie mogli wciągnąć łodzi na pokład, a nie śmieli go po prostu przepędzić, jako że był pasażerem i posłem.

Wiedziony współczuciem dla nich, Laurence odszukał wzrokiem swoich gońców: Roland, Morgan i Dyer, którym kazano zachować spokój i nie plątać się pod nogami, siedzieli na brzegu pokładu dla smoków, majtając nogami.

— Morgan — powiedział Laurence. Ciemnowłosy chłopiec wstał niezgrabnie i podszedł do niego. — Idź do pana Hammonda i powiedz, że zapraszam go do siebie, jeśli nie ma nic przeciwko temu.

Hammond ucieszył się i od razu przyszedł na smoczy pokład. Nawet nie zauważył, że marynarze natychmiast zaczęli przygotowywać się do podniesienia łodzi.

— Dziękuję, to bardzo miło z pana strony — powiedział i zajął miejsce na skrzyni, którą Morgan i Roland przysunęli dla niego, a jeszcze bardziej się rozpromienił, gdy został poczęstowany szklaneczką brandy. — Nie mam pojęcia, co bym począł, gdyby Liu Bao utonął.

— Tak się nazywa? — zapytał Laurence. Ze spotkania w Admiralicji zapamiętał tylko chrapanie starszego posła. — Z pewnością byłby to niepomyślny początek naszej podróży, ale przecież Yongxing nie mógłby pana winić za nieszczęśliwy wypadek.

— Ach, myli się pan — odparł Hammond. — Jest księciem, więc może obwinić każdego według własnej woli.

Laurence chciałby to uznać za żart, lecz Hammond wypowiedział te słowa z posępną, poważną miną. Po wypiciu większości brandy w — jak stwierdził Laurence mimo ich krótkiej znajomości — nietypowym dla niego milczeniu — młodzieniec dodał niespodziewanie:

— Proszę mi wybaczyć… muszę wspomnieć, że takie komentarze mogą się okazać bardzo szkodliwe… skutki nieopatrznej zniewagi…

Dopiero po chwili Laurence zorientował się, że Hammond mówi o niedawnych słowach Temeraire’a. Smok był szybszy i odpowiedział za siebie:

— Nie dbam o to, czy mnie lubią — rzucił. — Może dadzą mi spokój i nie będę musiał zostawać w Chinach. — Myśl ta wyraźnie go ożywiła i napełniła entuzjazmem. — Czy gdybym był dla nich bardzo nieprzyjemny, toby sobie odpłynęli, jak myślisz? — zapytał. — Laurence, jak można by ich najbardziej obrazić?

Hammond miał taką minę, jakby zobaczył otwartą puszkę Pandory, z której wypełzły na świat okropieństwa. Laurence miał ochotę się roześmiać, ale ze współczucia się powstrzymał. Hammond był młodym dyplomatą i bez wątpienia wiedział, że pomimo talentów, brakuje mu doświadczenia. Mimo woli zachowywał nadmierną ostrożność.

— Nie, mój drogi, to nie jest dobry pomysł — rzekł Laurence. — Oskarżyliby nas pewnie o to, że nauczyliśmy cię złych manier, i tym bardziej próbowali cię zatrzymać.

— Och. — Niepocieszony Temeraire opuścił łeb na przednie łapy. — No cóż, nie przejmuję się wyjazdem, jedynie tym, że wszyscy będą walczyć beze mnie — rzucił zrezygnowany. — Ale podróż może być interesująca. Chętnie zobaczę Chiny, chociaż znowu będą próbowali odebrać mi Laurence’a, na pewno, a ja na to nie pozwolę.

Hammond rozważnie nie podjął tego tematu, tylko powiedział pospiesznie:

— Ile czasu zabiera ten załadunek — chyba więcej niż zwykle? Wyliczyłem, że do południa będziemy w połowie kanału, tymczasem nawet nie wyruszyliśmy.

— Właśnie skończyli — rzekł Laurence.

Ostatnia ogromna skrzynia została opuszczona w ręce oczekujących marynarzy, którzy byli tak zmęczeni, jakby przyjęli na pokład dziesięć smoków, a nie jednego arystokratę ze świtą, i do tego spóźnieni już dobre pół godziny na obiad.

Kiedy skrzynia znikła pod pokładem, kapitan Riley zszedł z rufy i zbliżył się do nich. Zdjął kapelusz, by otrzeć pot z czoła.

— Nie mam pojęcia, jak dostali się do Anglii. Chyba nie transportowcem?

— Nie, bo z pewnością byśmy nim popłynęli — rzekł Laurence. Nie zastanawiał się wcześniej nad tym i dopiero teraz uświadomił sobie, że nie wie, w jaki sposób Chińczycy odbyli tę podróż. — Może przybyli lądem.

Hammond milczał ze zmarszczonymi brwiami, najwyraźniej o czymś rozmyślając.

— To musi być bardzo ciekawa podróż, tyle różnych miejsc do odwiedzenia — zauważył Temeraire. — Nie żebym narzekał, że podróżujemy morzem, wcale nie — dodał pospiesznie, zerkając z niepokojem na Rileya, żeby sprawdzić, czy go nie obraził. — A morzem będzie dużo szybciej?

— Nie, bynajmniej — odparł Laurence. — Słyszałem o kurierze, który dotarł z Londynu do Bombaju w dwa miesiące, a my dotrzemy do Kantonu w siedem miesięcy, jak nam dopisze szczęście. Ale ląd nie jest bezpieczny: niestety, drogę blokuje Francja, poza tym trzeba strzec się licznych bandytów oraz pokonać góry i pustynię Takla Makan.

— Ja stawiałbym na co najmniej osiem miesięcy — powiedział Riley. — Jeśli uda nam się popłynąć z prędkością sześciu węzłów przy pomyślnym wietrze, to będzie lepiej, niż mógłbym się spodziewać, sądząc po zapiskach w dzienniku pokładowym.

Marynarze uwijali się, by przygotować wszystko do podniesienia kotwicy i postawienia żagli; fale odpływu rozbijały się o burtę od strony nawietrznej.

— Zobaczymy. Laurence, muszę spędzić noc na pokładzie, żeby sprawdzić możliwości okrętu, ale mam nadzieję, że jutro zjemy razem kolację? Oczywiście zapraszam też pana, panie Hammond.

— Kapitanie — odezwał się Hammond — nie wiem, jakie panują zwyczaje na statku… proszę o wyrozumiałość. Czy można by zaprosić członków delegacji?

— Dlaczego… — zaczął zdumiony Riley, a Laurence nie mógł go za to winić. Zapraszanie gości na kolację urządzaną przez kogoś innego to już była przesada. Riley jednak się opanował i odpowiedział bardziej uprzejmym tonem: — Bez wątpienia to książę Yongxing pierwszy powinien wystąpić z podobnym zaproszeniem.

— Przy obecnych stosunkach prędzej dotrzemy do Kantonu, niż to nastąpi — rzekł Hammond. — Nie, my musimy ich zachęcić.

Riley próbował się bronić, lecz Hammond uparł się i dzięki zręcznym perswazjom i ignorowaniu aluzji nie dał za wygraną. Riley opierałby się pewnie dłużej, lecz marynarze z niecierpliwością czekali na rozkaz podniesienia kotwicy, jako że zaczął się odpływ, i Hammond powiedział na koniec:

— Dziękuję za zrozumienie, a teraz proszę mi wybaczyć, panowie. Na lądzie radzę sobie nieźle z ich pismem, lecz na pokładzie z pewnością dłużej będę kreślił stosowne zaproszenie.

Wstał i oddalił się, zanim Riley zdążył wycofać się z przyrzeczenia, którego tak naprawdę nie złożył.

— No cóż — rzekł ponuro Riley — zanim ich zaprosi, wyprowadzę nas w morze najdalej jak to możliwe. Jeśli się wściekną, to przynajmniej będę mógł uczciwie powiedzieć, że przy tym wietrze nie możemy zawrócić do portu, żeby mnie wykopali na ląd. Może się uspokoją, zanim dotrzemy do Madery.

Zajął się wydawaniem rozkazów. Chwilę później jego ludzie pracowali przy kabestanie czterokrotnie wyższym od normalnego, ich postękiwania i okrzyki towarzyszyły wznoszeniu się kotwicy na linie. Mała kotwica pomocnicza Allegiance dorównywała wielkością głównym kotwicom innych okrętów, a rozstaw jej łap przewyższał wysokość człowieka.

Ku zadowoleniu załogi Riley nie kazał podholować statku; kilku ludzi odepchnęło okręt żelaznymi drągami, a i to nie trwało długo, ponieważ wiatr wiał z północnego wschodu, z prawej burty i razem z falami odpływu wyniósł Allegiance z portu. Początkowo płynęli tylko pod marsami, lecz gdy opuścili kotwicowisko, Riley nakazał rozwinąć bramsle i najniższe żagle, i mimo pesymistycznych prognoz pruli wodę z przyzwoitą prędkością: z tak długim i głębokim kilem nie dryfowali zbytnio, lecz popłynęli prosto kanałem.

Temeraire odwrócił łeb do przodu, by poczuć podmuch wiatru; przypominał figurę dziobową wikińskiego drakkara. Laurence uśmiechnął się na tę myśl. Temeraire spojrzał na niego i trącił go czule.

— Poczytasz mi? — zapytał z nadzieją w głosie. — Za kilka godzin się ściemni.

— Z przyjemnością — powiedział Laurence i usiadł, rozglądając się za którymś ze swoich gońców. — Morgan — zawołał — bądź tak dobry i przynieś z mojej kajuty książkę Gibbona, która leży na wierzchu w moim kufrze, drugi tom.

Przed wypłynięciem zamieniono pospiesznie ogromną kajutę admiralską w coś w rodzaju luksusowego apartamentu dla księcia Yongxinga, a kajutę kapitańską pod pokładem rufowym przedzielono na dwie części, by umieścić w nich obu starszych posłów. W przylegających mniejszych pomieszczeniach ulokowano licznych strażników i służących, wskutek czego trzeba było przekwaterować nie tylko samego Rileya, lecz także pierwszego oficera, lorda Purbecka, lekarza i kilku innych oficerów. Na szczęście kajuty na dziobie okrętu, przeznaczone zwykle dla starszych rangą awiatorów, były prawie puste, jako że na pokładzie przebywał tylko jeden smok, tak więc miejsca było pod dostatkiem. Na dodatek okrętowi cieśle zdemontowali przegrody części kabin, tworząc dużą jadalnię.

Zbyt dużą, sprzeciwił się Hammond.

— Nie możemy mieć większego pomieszczenia niż książę — wyjaśnił, więc przesunięto ścianki o dobre sześć stóp do przodu, tak że pozostało niewiele miejsca wokół stłoczonych stołów.

Riley otrzymał niemal tak duże pryzowe za przechwycenie jaja z Temeraire’em jak Laurence, więc mógł sobie pozwolić na wykwintną i bogatą kuchnię. Z tej okazji trzeba było zgromadzić wszystkie dostępne na pokładzie meble. Gdy tylko Riley otrząsnął się z szoku na wieść o tym, że zaproszenie zostało przyjęte, zaprosił wszystkich starszych rangą oficerów, poruczników Laurence’a i innych ludzi, po których można się było spodziewać, że wezmą udział w cywilizowanej dyskusji.

— Książę Yongxing nie przyjdzie — oświadczył Hammond — a pozostali znają tylko kilka słów po angielsku. Z wyjątkiem tłumacza.

— W takim razie sami powinniśmy robić wrzawę, żeby nie siedzieć w ponurej ciszy — rzekł Riley.

Niestety, te nadzieje się nie spełniły: gdy tylko przybyli goście, w kajucie zapadła grobowa cisza i wydawało się, że tak już pozostanie do końca posiłku. Chińczycy przybyli ze swoim tłumaczem, lecz żaden z nich się nie odezwał. Starszy poseł, Liu Bao, także się nie pojawił, więc Sun Kai był najstarszym rangą reprezentantem Chińczyków; lecz nawet on ograniczył się tylko do zdawkowego, oficjalnego pozdrowienia, a potem milczał z godnością, choć uważnie wpatrywał się w grubą, pomalowaną w żółte pasy kolumnę fokmasztu, przechodzącego przez sufit i środek stołu, a w pewnym momencie zerknął nawet pod obrus, aby się upewnić, że maszt schodzi dalej pod pokład.

Riley przeznaczył dla Chińczyków prawą część głównego stołu i kazał marynarzom zaprowadzić ich na miejsca, lecz oni nie usiedli, wprawiając w konsternację Brytyjczyków, którzy już zaczęli opadać na krzesła i teraz próbowali zastygnąć w powietrzu. Zdumiony Riley poprosił Chińczyków, żeby zajęli miejsca, ale musiał powtórzyć to kilkakrotnie, zanim wreszcie usiedli. Ten mało obiecujący początek nie zachęcił nikogo do rozmowy.

Oficerowie skupili się na posiłku, lecz nawet ten pozór dobrych manier nie potrwał zbyt długo. Chińczycy nie używali sztućców i jedli lakierowanymi pałeczkami, które przynieśli ze sobą. Wkładali jedzenie do ust, trzymając obie pałeczki w jednej ręce, co tak zafascynowało Brytyjczyków, że gapili się na nich bezczelnie, podziwiając ich manewry przy kolejnych daniach. Gdy przyniesiono pieczoną baraninę, Chińczycy spojrzeli niepewnie na duże plastry wykrojone z udźca, lecz po chwili jeden z młodszych delegatów zrolował kawałek pałeczkami, podniósł go i zjadł w trzech kęsach, dając przykład towarzyszom.

Potem Tripp, najmłodszy midszypmen Rileya, pulchny i szpetny dwunastolatek, który trafił na pokład dzięki trzem głosom, jakie jego rodzina miała w Parlamencie, i został zaproszony na kolację bardziej w celach edukacyjnych niż towarzyskich, spróbował ukradkiem naśladować styl jedzenia gości, używając odwróconych sztućców w charakterze pałeczek, lecz nie odniósł specjalnego sukcesu, poza tym, że pobrudził sobie czyste spodnie. Siedział zbyt daleko, żeby go zgromić spojrzeniem, a jego bezpośredni sąsiedzi byli zbyt zajęci gapieniem się na gości, żeby to zauważyć.

Sun Kai zajmował honorowe miejsce obok Rileya i ten, aby odwrócić uwagę od popisów chłopca, wzniósł niepewnie kieliszek, zerkając kątem oka na Hammonda, i powiedział:

— Pańskie zdrowie, sir.

Hammond przetłumaczył szybko jego słowa, a wtedy Sun Kai skinął głową, uniósł swój kieliszek i wypił odrobinę: była to mocna madera wzmocniona brandy, trunek, który mógł przetrwać na wzburzonym morzu. Przez chwilę wydawało się, że może to uratować kolację: pozostali oficerowie poniewczasie przypomnieli sobie o obowiązku dżentelmenów i zaczęli wznosić kieliszki w stronę gości. Ta pantomima była całkowicie zrozumiała bez pośrednictwa tłumaczy i znacznie ociepliła atmosferę. Kiedy zgromadzeni zaczęli wymieniać uśmiechy i uprzejmie kiwać do siebie nawzajem głowami, Laurence usłyszał ciche słyszalne westchnienie ulgi siedzącego obok Hammonda, który dopiero teraz sięgnął po jedzenie.

Laurence wiedział, że sam nie stanął na wysokości zadania. Jego kolano wbiło się w kozioł stołu, co uniemożliwiało wyprostowanie bolącej nogi, i choć pił bardzo oszczędnie, kręciło mu się w głowie. Liczył tylko na to, że nie przysporzy kłopotów, i postanowił, że przeprosi Rileya po posiłku za swoją bierność.

Trzeci oficer Rileya, Franks, przesiedział trzy pierwsze toasty jak kołek, w niegrzecznym milczeniu, podnosząc kieliszek z głupawym uśmiechem na ustach, lecz w końcu odpowiednia ilość wypitego trunku rozwiązała mu język. Jako chłopiec służył na statku kursującym do Indii Wschodnich, jeszcze podczas pokoju, i najwyraźniej nauczył się kilku słów po chińsku. Teraz postanowił posłużyć się tymi mniej obscenicznymi w rozmowie z siedzącym naprzeciwko jegomościem, ogolonym na łyso młodzieńcem o nazwisku Ye Bing, którego chudą postać maskowała wspaniała szata. Ye Bing rozpromienił się i w odpowiedzi wykorzystał parę znanych mu angielskich słów.

— Bardzo… świetny… — rzekł i umilkł, nie potrafiąc dokończyć komplementu. Kręcił głową, gdy Franks podpowiadał mu kolejne możliwe słowa: „wiatr”, „wieczór”, „kolacja”. Wreszcie Ye Bing zwrócił się do tłumacza, a ten powiedział w jego imieniu:

— Moje uznanie dla okrętu: bardzo zręcznie wykonany.

Taka pochwała przypadłaby do gustu każdemu marynarzowi. Riley, który usłyszał te słowa, przerwał dwujęzyczną rozmowę z Hammondem i Sun Kaiem na temat ich kursu, i zawołał do tłumacza:

— Proszę podziękować temu panu za tak miłe słowa. I proszę powiedzieć, że mam nadzieję, iż będzie wam wygodnie.

Ye Bing skłonił się i odpowiedział przez tłumacza:

— Dziękuję. Już jest o wiele lepiej niż podczas podróży do Anglii. Potrzebowaliśmy czterech statków, żeby się zabrać, a jeden okazał się okropnie wolny.

— Kapitanie Riley, domyślam się, że opłynął pan już Przylądek Dobrej Nadziei? — wtrącił niegrzecznie Hammond, a zaskoczony Laurence zerknął na niego.

Riley był równie zdziwiony, ale uprzejmie się odwrócił, by mu odpowiedzieć. Wstawiony Franks, który spędził ostatnie dwa dni w cuchnącej ładowni, pilnując załadunku bagażów, zapytał kpiąco:

— Tylko czterech? Dziwne, że nie sześciu. Musieliście być upakowani jak sardynki.

Ye Bing przytaknął i wyjaśnił:

— Statki były małe jak na tak długą podróż, lecz w służbie cesarza wszelkie niewygody są radością, a tak czy owak, były to największe wasze statki, jakie znajdowały się wówczas w Kantonie.

— Ach, więc wynajęliście statki Kompanii Wschodnioindyjskiej? — zapytał Macready, porucznik piechoty morskiej, żylasty chudzielec w okularach, zupełnie nie pasujących do jego poznaczonej bliznami twarzy.

Nie zadał tego pytania złośliwie, ale z wyraźną wyższością, dostrzegalną też w uśmiechach pozostałych oficerów. Chodziło o to, że Francuzi potrafią budować okręty, lecz nie potrafią na nich pływać; że Hiszpanie są porywczy i niezdyscyplinowani; że Chińczycy nie mają liczącej się floty. Zawsze miło było usłyszeć potwierdzenie tych jakże często powtarzanych opinii.

— Cztery statki z Kantonu i wypakowaliście ich ładownie bagażami zamiast jedwabiem i porcelaną. No, no, nieźle musieli sobie za to policzyć — dodał Franks.

— Dziwne rzeczy mówisz — odparł Ye Bing. — Chociaż podróżowaliśmy chronieni pieczęcią cesarza, jeden z kapitanów rzeczywiście zażądał opłaty, a potem próbował nawet odpłynąć bez pozwolenia. Pewnie jakiś zły duch go opętał i zmusił do tak wariackiego zachowania. Ale zdaje się, że przedstawiciele Kompanii zdołali znaleźć lekarza, który go wyleczył, i pozwolono mu złożyć przeprosiny.

Franks wybałuszył na niego oczy.

— W takim razie dlaczego was zabrali, skoro nie zapłaciliście?

Ye Bing też wytrzeszczył oczy, równie zaskoczony.

— Skonfiskowaliśmy statki na mocy cesarskiego edyktu. A co innego można było zrobić?

Wzruszył ramionami, jakby uznał, że temat został wyczerpany, i znowu skupił uwagę na talerzu. Wydawało się, że ten fakt jest dla niego mniej ważny od placków z konfiturami, które kucharz Rileya przygotował na ostatnie danie.

Laurence gwałtownie odłożył nóż i widelec. Od samego początku nie miał apetytu, lecz teraz całkiem stracił ochotę na jedzenie. Nie mógł uwierzyć, że Chińczyk z taką obojętnością mówi o przejęciu brytyjskich statków i brytyjskiej własności — o zmuszeniu brytyjskich marynarzy do służby dla obcej korony. Przez chwilę myślał, że źle to zrozumiał: przecież o takim wydarzeniu trąbiłyby wszystkie gazety w kraju, a rząd z pewnością złożyłby oficjalny protest. Potem spojrzał na Hammonda: dyplomata był blady i zatrwożony, lecz wcale nie zdziwiony. Resztki wątpliwości rozwiały się, gdy Laurence przypomniał sobie żałosne zachowanie Barhama, to bez mała płaszczenie się przed Chińczykami, a także podejmowane przez Hammonda próby zmiany tematu rozmowy.

Pozostali Anglicy pojęli to niemal równie szybko, szeptem przekazując tę wiadomość wzdłuż stołu. Riley, który udzielał właśnie odpowiedzi Hammondowi, nagle umilkł, choć dyplomata szybko znowu go zaindagował:

— Ciężko się tam żeglowało? Mam nadzieję, że nie musimy obawiać się złej pogody…

Spóźnił się. Zapadła cisza i słychać było tylko młodego Trippa, który głośno przeżuwał jedzenie.

Garnett, oficer nawigacyjny, szturchnął chłopaka łokciem i nawet ten odgłos ucichł. Sun Kai odstawił kieliszek i spojrzał ze zmarszczonymi brwiami wzdłuż stołu. Wyczuł zmianę atmosfery, ciszę przed burzą. Wypili już sporo, mimo iż kolacja jeszcze się nie skończyła, i wielu młodych oficerów siedziało teraz z twarzami czerwonymi z gniewu i upokorzenia. Wielu oficerów floty, którzy nie mieli przydziału w okresie pokoju, służyło na statkach Kompanii Wschodnioindyjskiej; silne więzy łączyły Królewską Marynarkę Wojenną i jej flotę handlową, więc zniewaga była dotkliwa.

Zaniepokojony tłumacz odsunął się nieco, lecz większość Chińczyków jeszcze niczego nie zauważyła. Jeden z nich roześmiał się głośno z uwagi poczynionej przez sąsiada: śmiech dziwnie zabrzmiał w kajucie.

— Na Boga — powiedział niespodziewanie Franks, całkiem głośno. — Mam ochotę…

Jego towarzysze chwycili go szybko za ramiona i przycisnęli do krzesła, zerkając niespokojnie w kierunku starszych oficerów, lecz już rozległy się inne szepty. Ktoś mówił:

— …siedzą przy naszym stole!

Inni przytakiwali mu z wściekłością; w każdej chwili mógł nastąpić wybuch, który miałby katastrofalne skutki. Hammond próbował coś powiedzieć, lecz nikt nie zwracał na niego uwagi.

— Kapitanie Riley — odezwał się Laurence, ostro i wyjątkowo głośno, by uciszyć gniewne szepty — czy będzie pan tak dobry i przedstawi nam trasę podróży? Zdaje się, że pan Granby był ciekaw, jak będziemy płynąć.

Granby, który z pobladłą twarzą siedział kilka krzeseł dalej, drgnął i powiedział po chwili:

— Rzeczywiście, jestem ciekaw. Byłbym bardzo wdzięczny, sir. — Skinął Rileyowi głową.

— Oczywiście — odparł Riley, nieco sztywno. Wychylił się do szafki stojącej za jego plecami, w której trzymał mapy. Rozłożył jedną z nich na stole i zaczął pokazywać kurs, mówiąc trochę głośniej niż zazwyczaj: — Po opuszczeniu kanału będziemy musieli opłynąć Francję i Hiszpanię, a potem ruszymy możliwie najbliżej linii wybrzeża Afryki. Dotrzemy do przylądka na początku pory deszczowej, za tydzień albo trzy, zależnie od prędkości, stamtąd zaś popłyniemy z wiatrem aż na Morze Południowochińskie.

Ponura cisza została rozproszona i stopniowo powrócono do niemrawych obowiązkowych rozmów. Tyle że teraz nikt nie odezwał się ani słowem do Chińczyków, z wyjątkiem Hammonda, który próbował zagadywać Sun Kai, lecz szybko zamilkł, zgromiony ganiącymi spojrzeniami. Riley poprosił, aby podano pudding, co oznaczało przedwczesny koniec katastrofalnej kolacji.

Za każdym krzesłem oficera stał usługujący mu żołnierz piechoty morskiej albo marynarz, i teraz wszyscy oni rozmawiali szeptem ze sobą. Zanim Laurence zdołał wygramolić się na pokład, opierając się bardziej na sile ramion niż nóg, tamci zdążyli już wyjść, a wieści rozeszły się po całym pokładzie, i nawet awiatorzy dyskutowali przez umowne granice z marynarzami.

Hammond wyszedł na pokład i spojrzał na grupki spiętych ludzi, przygryzając wargi. Jego twarz, ściągnięta niepokojem, wydawała się teraz dziwnie stara i wydłużona. Laurence nie współczuł mu, był jedynie oburzony: bez wątpienia Hammond rozmyślnie próbował ukryć ten haniebny fakt.

Riley pojawił się u jego boku z filiżanką kawy, której wcale nie pił, zagotowanej albo wręcz przypalonej, jak można było wnosić po zapachu.

— Panie Hammond — powiedział bardzo cicho, lecz z większą stanowczością niż prezentowana kiedykolwiek wcześniej podczas znajomości z Laurence’em, który głównie znał go jako podwładnego, ze stanowczością, która na dobre zastąpiła typową dla niego równowagę i pogodę ducha — proszę przekazać Kitajcom, że bezwzględnie mają pozostać w kajutach. Nie obchodzi mnie, jakiej wymówki pan użyje, ale nie ręczę za ich życie, jeśli pojawią się na pokładzie. Kapitanie — zwrócił się do Laurence’a — proszę natychmiast nakazać ludziom udać się na spoczynek. Nie podoba mi się ten nastrój.

— Dobrze — odpowiedział Laurence ze zrozumieniem. Tak wzburzeni ludzie mogą uciec się do przemocy, a stąd był już tylko krok do buntu; pierwotny powód niezadowolenia niekoniecznie miałby dla nich jakieś znaczenie. Skinął na Granby’ego. — John odeślij naszych na dół i każ oficerom ich uciszyć. Nie chcemy żadnych rozrób.

Granby kiwnął głową.

— Na Boga, mimo to… — odezwał się z gniewem, lecz umilkł, gdy Laurence potrząsnął głową, i odszedł.

Awiatorzy rozeszli się i udali spokojnie na dół. Ich przykład musiał podziałać zachęcająco, bo marynarze nie próbowali protestować, kiedy otrzymali podobny rozkaz. Poza tym dobrze wiedzieli, że w tej sprawie oficerowie są po ich stronie: każde serce przepełniał gniew, łączyło ich to samo odczucie, dlatego rozległy się tylko słabe pomruki, kiedy lord Purbeck, pierwszy oficer, wyszedł na pokład i polecił im zejść na dół z charakterystycznym dla siebie afektowanym akcentem:

— Ruszaj już, Jenkins. Ty też, Harvey.

Temeraire czekał na smoczym pokładzie z uniesioną wysoko głową i roziskrzonymi oczami: podsłuchał co nieco i teraz rozpierała go ciekawość. Kiedy już się dowiedział wszystkiego, prychnął i powiedział:

— Powinni byli zostać w domu, skoro nie mogli przypłynąć na własnych statkach.

Jednakże nie był oburzony ani śmiertelnie obrażony, po prostu czuł niechęć do Chińczyków; podobnie jak większość smoków, nie przejmował się zbytnio kwestią własności, jeśli oczywiście nie chodziło o należące do niego klejnoty: nawet podczas tej rozmowy czyścił ogromny, ozdobiony szafirami wisior, który dostał od Laurence’a i którego nie zdejmował poza takimi właśnie chwilami.

— To obraza dla Korony — rzekł Laurence, nerwowo pocierając dłonią nogę, poirytowany bólem; miał ochotę pospacerować po pokładzie. Hammond stał przy relingu tylnego pokładu i palił cygaro; kiedy się zaciągał, żar oświetlał jego bladą, lśniącą od potu twarz. Laurence z goryczą spojrzał na niego przez prawie pusty pokład. — Jestem zdumiony, że i on, i Barham, zignorowali taką zniewagę i nie narobili szumu: to się nie mieści w głowie.

Temeraire zamrugał.

— Myślałem, że za wszelką cenę powinniśmy unikać wojny z Chinami — zauważył rozsądnie, bo wszyscy, nawet sam Laurence, wpajali mu to od wielu tygodni.

— Już bym się prędzej ułożył z Bonapartem, gdyby trzeba było wybrać mniejsze zło — powiedział Laurence, wciąż zbyt wściekły, żeby myśleć logicznie. — Przynajmniej przyzwoicie wypowiedział nam wojnę, zanim zaczął brać do niewoli naszych obywateli, tymczasem ci tutaj rzucają nam bezceremonialnie obelgi w twarz, jakbyśmy nie śmieli na nie odpowiedzieć. No, ale w końcu rząd dał im powody, żeby tak myśleli: banda parszywych psów z podkulonymi ogonami. I pomyśleć — dodał z wściekłością — że ten kundel próbował mnie namówić, żebym się przed nimi płaszczył, wiedząc, że doszło do czegoś takiego…

Temeraire prychnął, zdumiony jego gwałtownością, i trącił go delikatnie pyskiem.

— Nie złość się tak, proszę. Nie wyjdzie ci to na dobre.

Laurence pokręcił głową, ale nie na znak niezgody, i zamilkł, opierając się o Temeraire’a. Rzeczywiście niedobrze było dawać upust złości, ponieważ ludzie, którzy jeszcze zostali na pokładzie, mogli go usłyszeć i uznać to za zachętę do podjęcia nieprzemyślanych działań, a on nie chciał niepokoić Temeraire’a. Nagle wszystko wydało mu się zupełnie jasne: po zignorowaniu takiej zniewagi rząd nie zaprotestowałby przeciwko oddaniu jednego smoka; całe ministerstwo chętnie by się go pozbyło, żeby nie przypominał o tej nieprzyjemnej sprawie, i zadbało o to, by wszystko zatuszowano.

Pogładził bok Temeraire’a.

— Zostaniesz trochę ze mną? — zachęcił go Temeraire. — Lepiej usiądź wygodnie i odpocznij, zamiast się irytować.

Laurence rzeczywiście nie miał ochoty się z nim rozstawać. To ciekawe, jak szybko się uspokoił, czując pod palcami rytmiczne bicie smoczego serca. Wiatr był dość słaby i nie można było odesłać całej wachty pod pokład; dodatkowy oficer z pewnością mógłby się tu przydać.

— Tak, zostanę z tobą. Nie chcę zostawiać Rileya samego, gdy wszyscy są w tak paskudnym nastroju — powiedział i pokuśtykał po koce.

Rozdział 4

Z północnego wschodu wiał coraz silniejszy, bardzo zimny wiatr; Laurence obudził się z płytkiego snu i spojrzał na gwiazdy: minęło zaledwie kilka godzin. Owinął się szczelniej kocami, przytulony do boku Temeraire’a, starając się nie myśleć o bolącej nodze. Na pokładzie panowała dziwna cisza. Pod surowym spojrzeniem Rileya zamilkły prawie wszystkie rozmowy, choć od czasu do czasu Laurence słyszał dochodzące z góry zduszone szepty. Nie świecił księżyc, a jedynym źródłem światła było kilka latarni.

— Zimno ci — odezwał się nieoczekiwanie Temeraire. Laurence odwrócił się i ujrzał jego ogromne, ciemnoniebieskie oczy. — Idź do kajuty, Laurence; musisz wyzdrowieć. Nie pozwolę nikomu skrzywdzić Rileya. Albo Chińczyków, jeśli tak sobie życzył — dodał, choć bez entuzjazmu.

Laurence skinął powoli głową i dźwignął się na nogi. Teraz, kiedy niebezpieczeństwo zostało zażegnane, przynajmniej na razie, nie było sensu sterczeć na pokładzie.

— Jest ci wygodnie?

— Tak. Dzięki temu żarowi z dołu jest mi całkiem ciepło — rzekł Temeraire.

Laurence rzeczywiście czuł gorąco nawet przez podeszwy butów.

Przyjemnie było schronić się przed wiatrem. Ból w nodze wzmógł się znacznie, kiedy Laurence schodził na górny pokład mieszkalny, lecz ramiona wytrzymały jego ciężar, aż kurcz ustał, i zdołał bez upadku dotrzeć do kajuty.

W kabinie, wyposażonej w kilka niedużych, okrągłych, szczelnych okien i umieszczonej w pobliżu kuchni, wciąż było ciepło pomimo wiatru. Paliła się wisząca lampa, którą zostawił jeden z gońców, a na szafkach leżała otwarta książka Gibbona. Pomimo bólu Laurence zasnął niemal od razu; z delikatnie kołyszącą się koją był zaznajomiony lepiej niż z jakimkolwiek łóżkiem, a cichy plusk wody rozbijającej się o burty okrętu zawsze dodawał mu otuchy.

Obudził się w jednej chwili i wstrzymał oddech, zanim jeszcze otworzył oczy: bardziej wyczuł, niż usłyszał ten dźwięk. Pokład przechylił się wyraźnie, a Laurence wyciągnął rękę, by nie uderzyć w sufit. Jakiś szczur ześliznął się po podłodze aż do dziobowych schowków, po czym odbiegł w ciemność, popiskując z oburzeniem.

Statek wyprostował się prawie od razu: nie było silnego wiatru ani wysokiej fali. Laurence od razu domyślił się, że to Temeraire zerwał się do lotu. Zarzucił pelerynę na nocną koszulę i wyszedł boso. Dobosz wzywał na stanowiska bojowe, miarowy werbel odbijał się echem od drewnianych ścian. Gdy Laurence wygramolił się z kajuty, minął go cieśla z pomocnikami, którzy biegli, aby usunąć prowizoryczne ścianki. Usłyszał kolejny huk: teraz już rozpoznał, że to bomby. U jego boku pojawił się Granby, ubrany trochę bardziej kompletnie, jako że spał w spodniach. Laurence bez wahania wsparł się o jego ramię, przy jego pomocy przepchnął się przez tłum i wydostał na smoczy pokład. Marynarze pędzili do pomp, wyrzucali wiadra za burtę, by nabrać w nie wody i chlusnąć na pokład i żagle. Na końcu zwiniętego grotmarsla wykwitł pomarańczowożółty płomień; jeden z midszypmenów, pryszczaty trzynastolatek, który rano harcował na pokładzie, wskoczył dzielnie na reję z mokrą koszulą w dłoni i zdusił ogień.

Nie było innego światła, więc nie dało się zobaczyć, co się dzieje w górze, a krzyki i inne hałasy zagłuszały odgłosy walki: Temeraire mógłby ryknąć z całej siły, a oni i tak by nic nie usłyszeli.

— Musimy natychmiast wystrzelić racę — powiedział Laurence, odbierając buty od Roland i spodnie od Morgana.

— Calloway, przynieś pudło z racami i proch — zawołał Granby. — To pewnie jest Fleur-de-Nuit; tylko ta rasa widzi w ciemności nawet wtedy, gdy nie świeci księżyc. Gdyby tylko się uciszyli — dodał, mrużąc oczy.

Rozległ się głośny trzask. Laurence upadł, gdy Granby próbował go odciągnąć w bezpieczne miejsce, lecz nadleciało niewiele drzazg. Z dołu popłynęły krzyki: bomba przebiła drewniany pokład i wpadła do kuchni. Z otworu buchnęła gorąca para i rozszedł się zapach solonej wieprzowiny, namoczonej na obiad: jutro będzie czwartek, przypomniał sobie Laurence, wskutek głęboko zakorzenionej rutyny okrętowego życia myśli szybko pojawiały się jedna po drugiej w jego głowie.

— Musisz zejść na dół — rzekł Granby, biorąc go znowu pod ramię. — Martin!

Laurence spojrzał na niego ze zdumieniem. Granby nawet tego nie zauważył, a Martin wsunął dłoń pod lewe ramię Laurence’a, jakby był to najbardziej naturalny gest na świecie.

— Nigdzie nie schodzę — oświadczył ostro Laurence. Artylerzysta Calloway przybiegł zdyszany z pudłem. Chwilę później świst pierwszej racy przebił się przez okrzyki i żółtobiały rozbłysk oświetlił niebo. Rozległ się ryk smoka: nie Temeraire’a, głos był zbyt niski, i Laurence zobaczył przez parę sekund, jak Temeraire wisi nad statkiem w pozycji obronnej. Fleur-de-Nuit ominął go, odwracając głowę od światła.

Temeraire natychmiast ryknął i pomknął ku niemu, lecz raca zgasła i znowu wszystko spowiła nieprzenikniona ciemność.

— Jeszcze jedną, jeszcze jedną, do diabła — krzyknął Laurence do Callowaya, który wciąż gapił się w górę, podobnie jak pozostali. — On musi mieć światło. Strzelajcie bez przerwy.

Inni członkowie załogi rzucili się do pomocy, tak że w rezultacie wystrzelono trzy race naraz. Granby przyskoczył do nich by zapobiec marnowaniu zapasów. Potem już wypuszczali race w równych odstępach: gdy jedna gasła, zapalała się następna. Temeraire z rykiem zbliżył się do francuskiego smoka, spowity dymem, którego smugi ciągnęły się za jego skrzydłami w żółtawym świetle; Fleur-de-Nuit zanurkował, by uniknąć jego ataku, i bomby runęły z pluskiem do wody, nie robiąc nikomu krzywdy.

— Ile rac nam zostało? — zapytał cicho Laurence.

— Jakieś pięćdziesiąt — rzucił ponuro Granby: bardzo szybko je zużywali. — I to już razem z racami Allegiance; ich artylerzysta przyniósł nam wszystko.

Calloway zaczął strzelać w dłuższych odstępach, by spowolnić zużycie rac, tak więc przerwy między kolejnymi błyskami znowu wypełniała ciemność. Ich oczy łzawiły od dymu i prób ujrzenia czegoś w słabym, wciąż gasnącym świetle; Laurence zastanawiał się nad tym, jak sobie radzi Temeraire, samotny, na poły ślepy, ze sprawnym, gotowym do walki przeciwnikiem.

— Panie kapitanie — zawołała Roland, stojąca przy relingu sterburty.

Laurence ruszył do niej, podtrzymywany przez Martina, lecz zanim tam dotarli, rozbłysła jedna z ostatnich rac, oświetlając wyraźnie ocean: z tyłu zbliżały się z wiatrem dwie francuskie fregaty, a do burt podpływały wypełnione ludźmi szalupy.

Obserwator z góry również ich zauważył i zawołał:

— Abordaż.

Znowu zrobił się rozgardiasz: marynarze biegli przez pokład, aby rozciągnąć sieć abordażową, Riley zaś ze sternikiem i dwoma najsilniejszymi marynarzami popędzili do podwójnego koła sterowego, żeby podjąć desperacką próbę zmiany kursu okrętu. Nie było sensu uciekać, bo przy tym wietrze francuskie fregaty mogły rozwinąć prędkość co najmniej dziesięciu węzłów, więc i tak by ich dogoniły.

Kuchenny komin rozbrzmiewał stłumionymi krzykami i tupotem stóp, dźwiękami dobiegającymi z pokładów działowych: midszypmeni i porucznicy Rileya już ustawiali przy działach artylerzystów, ich wysokie, podekscytowane głosy powtarzały instrukcje, usiłując wbić do głów zamroczonych jeszcze snem i zdezorientowanych ludzi wiedzę, którą powinni przyswajać przez długie miesiące.

— Calloway, zachowaj trochę rac — powiedział niechętnie Laurence: w ciemności Temeraire będzie narażony na atak Fleur-de-Nuita, poza tym musieli zachować kilka rac, licząc na to, że nadarzy się okazja, aby zadać francuskiemu smokowi dotkliwe rany.

— Przygotować się do odparcia abordażu — ryknął bosman. Allegiance obrócił się wreszcie do wiatru i nastąpiła chwila ciszy: z ciemności dochodziły plusk wody uderzanej wiosłami i miarowe odliczanie Francuzów. Wtedy Riley zawołał:

— Ognia.

Ryknęły działa, plując czerwonym ogniem i dymem: nie sposób było powiedzieć, jakie wyrządziły szkody, ale krzyki i trzask rozłupanego drewna wskazywały na to, że przynajmniej niektóre z pocisków trafiły w cel. Allegiance oddał salwę burtową tuż po obrocie, lecz potem dało o sobie znać niedoświadczenie załogi.

W końcu odezwało się pierwsze działo, jakieś cztery minuty po salwie; drugie działo w ogóle nie wypaliło, podobnie jak trzecie; czwarte i piąte wystrzeliły jednocześnie i najwyraźniej trafiły w szalupy, czyniąc zniszczenie, o czym świadczyły odgłosy, lecz szósty pocisk plusnął do wody, tak samo siódmy. Purbeck zawołał:

— Wstrzymać ogień.

Allegiance znalazł się zbyt daleko: nie mógł oddać kolejnej salwy, nie wykonawszy uprzednio zwrotu. Tymczasem wciąż się zbliżały francuskie łodzie, a wioślarze zmobilizowali się do zwiększenia tempa.

Działa zamilkły, nad wodą płynęły obłoki gęstego dymu. Okręt spowiła ciemność i tylko latarnie rozlewały po pokładzie niewielkie, rozkołysane kałuże światła.

— Musimy cię przenieść na Temeraire’a — powiedział Granby. — Nie oddaliliśmy się jeszcze od brzegu na tyle, żeby tam nie doleciał, a poza tym w pobliżu mogą być okręty: może transportowiec z Halifaksu dotarł już w te okolice.

— Nie mam zamiaru uciekać i oddać Francuzom studziałowy transportowiec — warknął Laurence.

— Jestem pewny, że się utrzymamy, a poza tym nasi mogą odbić okręt, jeśli zawiadomisz flotę — utrzymywał Granby.

Żaden oficer marynarki wojennej nie odważyłby się dyskutować w ten sposób ze swoim dowódcą, lecz awiatorzy mniej przejmowali się dyscypliną, więc Granby mógł sobie na to pozwolić. W istocie jako pierwszy oficer miał obowiązek dbać o bezpieczeństwo kapitana.

— Z łatwością mogliby zaprowadzić okręt do Indii Zachodnich lub do któregoś z hiszpańskich portów, z dala od blokad, i tam go obsadzić załogą. Nie możemy go stracić — powiedział Laurence.

— Mimo wszystko najlepiej by było, gdybyś był na grzbiecie Temeraire’a, bo tam nie mogliby cię dostać — oznajmił Granby. — Trzeba jakoś odciągnąć smoka od walki.

— Za pozwoleniem, sir — wtrącił Calloway, spoglądając znad pudła z racami — gdybym dostał jedno z tych pieprzowych dział, wypełnilibyśmy pocisk proszkiem rozbłyskowym i może zyskałby trochę czasu. — Wskazał podbródkiem ku niebu.

— Porozmawiam z Macreadym — powiedział natychmiast Ferris i popędził odszukać porucznika piechoty morskiej.

Dwaj żołnierze przynieśli spod pokładu elementy lufy działka i zaczęli strzelać, a Calloway ostrożnie otworzył pieprzowy pocisk. Artylerzysta wysypał mniej więcej połowę pieprzu i otworzył pudełko z proszkiem rozbłyskowym, po czym wyjął zwinięty papier i starannie zamknął pudełko. Wychylił się za burtę, podtrzymywany przez dwóch pomocników, rozwinął papier i wsypał żółty proszek do pocisku, odwracając twarz i zerkając tam tylko jednym okiem; na jego policzku widniały czarne blizny, pamiątki po poprzednich eksperymentach z proszkiem, który nie potrzebował zapalnika i mógł wybuchnąć przy niewielkim uderzeniu z o wiele większą mocą niż normalny proch.

Zamknął pocisk, a papier wrzucił do wiadra z wodą. Jego pomocnicy wylali wodę za burtę, Calloway zaś uszczelnił pocisk smołą, a potem go natłuścił i umieścił w lufie.

— Gotowe. Nie twierdzę, że wybuchnie, ale są na to duże szanse — rzekł, wycierając ręce z wyraźną ulgą.

— Bardzo dobrze — powiedział Laurence. — Przygotujcie się i zachowajcie ostatnie trzy race, żebyśmy mieli światło. Macready, wyznaczysz najlepszego człowieka do działa. Musi trafić w łeb, żeby coś z tego wyszło.

— Harris, ty się tym zajmiesz — powiedział Macready do chudego, kościstego młodzieńca w wieku może osiemnastu lat i dodał do Laurence’a: — Młode oko jest najlepsze przy długim strzale, sir; już on nie spudłuje.

Ich uwagę przyciągnęły gniewne pomruki dobiegające z części transportowca należącej do marynarzy. Na pokład wyszedł Sun Kai w towarzystwie dwóch służących, którzy nieśli ogromny kufer. Marynarze i większość awiatorów czekali przy burtach, by odeprzeć abordaż, z pistoletami i kordami w dłoniach; mimo że łodzie się zbliżały, jeden mężczyzna, z piką w dłoni, zrobił krok w kierunku chińskiego posła. Bosman grzmotnął go zawiązanym w supeł końcem liny i warknął:

— Nie opuszczać stanowisk, chłopcy.

W całym tym zamieszaniu Laurence prawie zapomniał o nieudanej kolacji: wydawało się, że doszło do niej kilka tygodni temu, ale Sun Kai wciąż miał na sobie tę samą haftowaną szatę i szedł spokojnie z dłońmi wsuniętymi w rękawy, a załoga była w takim stanie, że mogła to uznać za prowokację.

— A niech go piekło pochłonie. Musimy go stąd zabrać. Pod pokład, Sun Kai, pod pokład — zawołał, wskazując na schodnię.

Sun Kai tylko dał znak swoim ludziom, by szli dalej, i wkroczył na smoczy pokład, a oni podążali za nim trochę wolniej, obciążeni kufrem.

— Gdzie jest ten cholerny tłumacz? — jęknął Laurence. — Dyer, idź i zobacz…

Służący postawili właśnie kufer, otworzyli zamek i podnieśli wieko. Tłumacz nie był już potrzebny: na słomianej wyściółce leżały rakiety, misternie wykonane, czerwone, niebieskie i zielone, zupełnie jak z dziecięcych wierszyków, pokryte fantastycznymi złotymi i srebrnymi wzorami, i nie pozostawiające żadnych wątpliwości co do przeznaczenia.

Calloway wyjął szybko jedną, błękitną w białe i żółte paski, a jeden ze służących pokazał mu na migi, jak ją odpalić.

— Tak, tak — rzucił zniecierpliwiony artylerzysta, przysuwając wolno tlący się lont. Rakieta wystrzeliła w górę i znikła w ciemności, osiągając większą wysokość niż race.

Najpierw pojawił się biały błysk, potem rozległ się głośny huk, który odbił się echem od wody. W powietrzu rozprzestrzenił się krąg migocących żółtych gwiazd. Fleur-de-Nuit zaskrzeczał żałośnie. Ukazał się wyraźnie jakieś sto jardów wyżej i Temeraire natychmiast ruszył ku niemu, sycząc wściekle.

Zaskoczony Fleur-de-Nuit zanurkował, omijając rozczapierzone szpony Temeraire’a, ale tym samym znalazł się w zasięgu działka pieprzowego.

— Ognia, Harris! — ryknął Macready, a młody żołnierz przymrużył oko i pociągnął za sznur spustowy.

Pocisk poleciał prosto do celu, choć odrobinę za wysoko. Niemniej z czoła Fleur-de-Nuita wyrastały wąskie, zakrzywione rogi: pocisk uderzył o nie, a proszek rozbłyskowy eksplodował jaskrawą bielą. Smok ponownie zaskrzeczał, tym razem z bólu, i szybko oddalił się od okrętu, znikając w ciemności; przemknął nad nimi tak nisko, że aż zadrżały żagle, szarpnięte podmuchem wznieconym przez jego skrzydła.

Harris wyprostował się i uśmiechnął szeroko, pokazując dziury po brakujących zębach, a potem nagle upadł na pokład bez ręki, z wyrazem zdziwienia na twarzy. Runął bezwładnie na Macready’ego. Laurence wyciągnął z ramienia drzazgę długości noża i otarł krew Harrisa z twarzy. Działko było pogruchotane: załoga Fleur-de-Nuita zdołała zrzucić w chwili odlotu smoka bombę, która trafiła prosto w działko.

Marynarze odciągnęli ciało Harrisa i wrzucili je do morza; nikt inny nie zginął. Świat był dziwnie przytłumiony; Calloway posłał w niebo dwa kolejne fajerwerki, które wybuchły niczym gwiazda, oświetlając prawie połowę nieba, lecz Laurence usłyszał eksplozje tylko w lewym uchu.

Po ucieczce Fleur-de-Nuita Temeraire powrócił na pokład; kiedy siadał, okręt zakołysał się nieznacznie.

— Pospieszcie się — rzucił, podsuwając łeb, by uprzężnicy mogli mu założyć uprząż. — Jest bardzo szybka, a światło chyba nie poraziło jej tak mocno jak tamtego smoka, z którym walczyliśmy jesienią; ma jakieś inne oczy.

Dyszał ciężko, a jego skrzydła nieco drżały: długo wisiał w powietrzu, choć nie był przyzwyczajony do wykonywania takiego manewru.

Sun Kai, który pozostał na pokładzie i obserwował wszystko uważnie, nie zaprotestował przeciwko zakładaniu uprzęży. Być może, pomyślał rozgoryczony Laurence, nie przeszkadza im to, kiedy ryzykują własne głowy. Nagle dostrzegł na deskach krople ciemnoczerwonej krwi.

— Gdzie jesteś ranny?

— To nic poważnego; trafiła mnie tylko dwa razy — odparł Temeraire, po czym obrócił łeb i polizał prawy bok; miał tam płytkie rozcięcie, a inny ślad po pazurach widniał wyżej na grzbiecie.

Dwa razy to było o wiele za dużo. Laurence wezwał Keynesa, wysłanego z nimi w podróż, a ten zabrał się do opatrywania skaleczeń bandażami.

— Nie powinieneś ich zaszyć?

— Oczywiście, że nie — odparł Keynes. — Tak będzie dobrze; trudno to nawet nazwać ranami. Nie martw się.

Macready już się pozbierał i teraz otarł czoło wierzchem dłoni. Spojrzał podejrzliwie na lekarza po tej odpowiedzi, a potem zerknął na Laurence’a, gdy Keynes kontynuował pracę, mamrocząc coś o nadopiekuńczych kapitanach i troskliwych kwokach.

Sam Laurence odczuł ulgę i był zbyt wdzięczny, żeby zganić lekarza.

— Jesteście gotowi, panowie? — zapytał, sprawdzając pistolety i szpadę, tym razem porządną marynarską broń z prostą rękojeścią, wykonaną z hiszpańskiej stali; jej ciężar dodał mu pewności siebie.

— Gotowi, sir — odpowiedział Fellowes i zaciągnął ostatni rzemień.

Temeraire wyciągnął łapę i podsadził Laurence’a na grzbiet.

— Pociągnij mocno, trzyma? — zawołał, gdy Laurence zajął pozycję i zapiął uprząż.

— Dobrze napięta — odpowiedział Laurence, opadłszy całym ciałem na rzemienie uprzęży. — Dziękuję, Fellowes, dobra robota. — Granby, poślij strzelców na maszty, do pomocy żołnierzom, a resztę do odpierania abordażu.

— Tak jest. Tylko, Laurence… — zaczął Granby, najwyraźniej znowu chcąc namówić Laurence’a do oddalenia się z Temeraire’em z pola bitwy.

Laurence ubiegł go i szybko trącił kolanem bok Temeraire’a. Allegiance po raz kolejny zakołysał się pod ogromnym ciężarem smoka i w końcu wzbili się razem w górę.

Powietrze nad okrętem, przesycone gryzącym, siarkowym dymem z fajerwerków, przyklejało się do języka i skóry pomimo zimnego wiatru.

— Tam jest — powiedział Temeraire, wznosząc się wyżej. Laurence dostrzegł nadlatującego z góry Fleur-de-Nuita.

Smoczyca rzeczywiście zadziwiająco szybko doszła do siebie po oślepieniu światłem, szybciej niż inni przedstawiciele tej rasy, i Laurence zastanawiał się, czy nie jest to jakaś nowa krzyżówka.

— Zaatakujemy? — zapytał Temeraire.

Laurence zawahał się. Aby Temeraire nie wpadł w ręce Francuzów, należało przede wszystkim unieszkodliwić Fleur-de-Nuita, bo gdyby Allegiance został zmuszony do poddania się, a Temeraire musiałby podjąć próbę powrotu na brzeg, smoczyca nękałaby ich w ciemności przez całą drogę do domu. Z drugiej strony francuskie fregaty mogły wyrządzić o wiele większą szkodę transportowcowi: ogień artyleryjski zdziesiątkowałby Anglików, strata Allegiance stanowiłaby dotkliwy cios i dla Królewskiej Marynarki, i dla Korpusu: duże transportowce były wyjątkowo cenne.

— Nie — powiedział w końcu. — Najpierw musimy pomóc Allegiance. Trzeba coś zrobić z tymi fregatami.

Bardziej chciał przekonać samego siebie niż Temeraire’a; był przekonany, że podjął właściwą decyzją, ale nie mógł się pozbyć wątpliwości; to, co u zwykłego człowieka było odwagą, u awiatora mogło uchodzić za lekkomyślność, z racji zobowiązań wobec rzadkiego i drogocennego smoka. Granby miał prawo być nadmiernie ostrożny, lecz nie oznaczało to jeszcze, że się myli. Laurence nie został wychowany do służby w Korpusie i wiedział, że jego natura wzdraga się przed wieloma ograniczeniami, narzucanymi na kapitana smoka. Mimo woli zastanawiał się, czy nie za bardzo kieruje się własną dumą.

Temeraire, zawsze chętny do walki, nie oponował, tylko spojrzał w dół na fregaty.

— Te okręty są dużo mniejsze niż Allegiance — zauważył z powątpiewaniem. — Naprawdę jest w tak dużym niebezpieczeństwie?

— Jak najbardziej; ostrzelają go z obu burt.

W tym samym momencie wystrzelił kolejny fajerwerk. Eksplodował zaskakująco blisko nich, tak że Laurence musiał osłonić oczy dłonią. Kiedy wreszcie odzyskał zdolność widzenia, zobaczył z niepokojem, że fregata po zawietrznej zrobiła niespodziewanie zwrot na kotwicy: bardzo ryzykowny manewr, którego sam by nie wykonał tylko po to, by zyskać lepszą pozycję, choć musiał uczciwie przyznać, że przeprowadzono go wzorowo. Teraz rufa Allegiance została wystawiona na ogień dział lewej burty francuskiej fregaty.

— Wielkie nieba, leć tam! — zawołał, pokazując ręką, choć Temeraire nie widział tego gestu.

— Widzę — odparł Temeraire, który już zaczął nurkować. Jego boki napęczniały od powietrza niezbędnego do wypuszczenia boskiego wiatru, lśniąca i czarna skóra na piersi napięła się niczym membrana bębna. Laurence wyczuwał niskie dudnienie wzbierające w ciele Temeraire’a, zwiastun niszczycielskiej siły.

Fleur-de-Nuit domyślił się ich intencji i ruszył w pościg. Laurence słyszał łopot skrzydeł smoczycy, lecz Temeraire był szybszy, a jego ogromna masa nie przeszkadzała mu w nurkowaniu. Rozległa się kanonada, lecz strzelcy strzelali na oślep w ciemności; Laurence przywarł do karku Temeraire’a, zachęcając go w duchu do zwiększenia tempa.

Fregata odpaliła salwę burtową — z furt działowych popłynęły jęzory ognia, oświetlając szkarłatem pierś smoka. Znowu odezwali się strzelcy, a Temeraire drgnął, jakby został trafiony. Zaniepokojony Laurence krzyknął, lecz Temeraire dalej szybował w kierunku okrętu: wyrównał lot, by go zmieść, i głos Laurence’a utonął w przeraźliwym grzmocie boskiego wiatru.

Nigdy wcześniej Temeraire nie zaatakował w ten sposób okrętu, lecz podczas bitwy pod Dover Laurence widział, jak boski wiatr zdruzgotał drewniane transportowce powietrzne Napoleona. Czegoś podobnego spodziewał się tutaj: roztrzaskania pokładu, zniszczenia rei, może nawet złamania masztów. Lecz francuski okręt był solidnie zbudowany, miał dębowe poszycie o grubości dwóch stóp, a jego maszty i reje zabezpieczono dodatkowo żelaznymi łańcuchami na wypadek bitwy.

Żagle wytrzymały napór boskiego wiatru: zadrżały na moment, a potem wybrzuszyły się do granic możliwości. Kilka bras zerwało się niczym struny skrzypiec, a maszty pochyliły się, lecz wytrzymały, mimo jęku drewna i płótna żaglowego. Serce Laurence’a zamarło: wydawało się, że nie wyrządzą wrogowi poważniejszych zniszczeń.

Skoro jednak żadna część nie ustąpiła, wszystko musiało siłą rzeczy się przechylić: kiedy Temeraire przelatywał obok fregaty, ta obróciła się burtą do wiatru i powoli zaczęła wywracać. Była w głębokim przechyle, marynarze zwisali z takielunku i relingów, przebierając nogami w powietrzu, niektórzy spadali do wody.

Laurence spojrzał do tyłu, bo Temeraire minął już fregatę nisko nad wodą. Dostrzegł na rufie wypisaną ładnymi jasnozłotymi literami nazwę Valérie, oświetloną lampami zawieszonymi w oknach kabin, które teraz przechyliły się gwałtownie. Kapitan znał swój fach: Laurence słyszał okrzyki i widział, jak ludzie wdrapują się na burtę z różnymi dryfkotwami, ciągnąc cumy, by spróbować wyprostować okręt.

Lecz nie zdążyli. Po przelocie Temeraire’a piętrzyła się ogromna fala, wzburzona siłą boskiego wiatru. Narastała powoli, jakby robiła to specjalnie. Na chwilę wszystko znieruchomiało: okręt przechylony w ciemności, lśniąca ściana wody, zasłaniająca noc. Potem fala przewróciła okręt niczym dziecięcą zabawkę, a ocean zdusił ogień jego lamp.

Fregata już nie wypłynęła. Wodę pokryła blada piana, a kilka mniejszych fal, podążających za tą wielką, rozbiło się o kadłub, który wystawał nad powierzchnię oceanu. Tylko przez chwilę: zaraz kadłub osunął się pod wodę, a niebo rozjaśnił grad sztucznych ogni. Fleur-de-Nuit krążył nisko nad kipiącą wodą, zawodząc niskim, zrozpaczonym głosem, jakby nie rozumiał, dlaczego okręt tak nagle zniknął.

Z pokładu Allegiance nie popłynęły wiwaty, choć załoga na pewno widziała, co się stało. Sam Laurence także milczał, przerażony: trzystu ludzi, może więcej, gładka, lśniąca tafla oceanu. Okręt może zatonąć podczas sztormu, przy silnym wietrze i czterdziestostopowych falach; może zatonąć podczas akcji, spłonąć, eksplodować lub rozbić się o skały. Lecz ten okręt był nietknięty, stał na otwartym morzu przy dziesięciostopowej fali i wietrze wiejącym z prędkością zaledwie czternastu węzłów i nagle zniknął.

Temeraire zakaszlał i jęknął z bólu, a Laurence wychrypiał:

— Natychmiast wracaj na okręt.

Fleur-de-Nuit jednak już zmierzał w ich stronę, machając wściekle skrzydłami, a w blasku kolejnych fajerwerków Laurence dostrzegł sylwetki Francuzów gotowych do abordażu, trzymających lśniące noże, szpady i pistolety. Temeraire leciał z ogromnym trudem. Kiedy Fleur-de-Nuit się zbliżył, wykonał desperacki unik, lecz nie był już taki szybki, nie zdołałby ominąć nieprzyjacielskiego smoka i dotrzeć na pokład Allegiance.

Laurence był już bliski pozwolenia Francuzom na abordaż, bo mogłoby to oznaczać opatrzenie rany. Czuł, jak skrzydła Temeraire’a drżą przy każdym ruchu, i myślał o chwili, gdy szkarłatny blask zalał smoka, gdy rozległ się stłumiony huk salwy. Każda sekunda spędzona w powietrzu mogła pogorszyć obrażenia. Lecz jednocześnie słyszał okrzyki załogi francuskiego smoka. Nie potrzebował tłumacza, by zrozumieć ich rozpacz i zgrozę, nie sądził, że przyjęliby jego kapitulację.

— Słyszę łopot skrzydeł — wykrztusił Temeraire wysokim i słabym głosem.

Laurence domyślił się, że chodzi o innego smoka, i daremnie usiłował przebić wzrokiem nieprzeniknioną ciemność nocy. Czy był to smok brytyjski czy francuski?

Niebawem Fleur-de-Nuit ponownie zaatakował. Temeraire zdobył się na kolejny konwulsyjny skok do przodu i wtedy nad głową francuskiego smoka zatrzepotały srebrzystoszare skrzydła syczącego Nitidusa: kapitan Warren stał w uprzęży na jego grzbiecie, pomachał energicznie kapeluszem do Laurence’a i krzyknął:

— Leć, leć!

Z drugiej strony pojawiła się Dulcia i zaatakowała Fleur-de-Nuita, zmuszając go do obrony. Oba lekkie smoki były najszybsze w ich formacji i choć nie dorównywały wagą ogromnemu Fleur-de-Nuitowi, mogły go nękać przez pewien czas. Temeraire już zawracał powolnym łukiem, zagarniając gwałtownie powietrze. Kiedy zbliżyli się do okrętu, Laurence zobaczył, jak załoga pospiesznie robi miejsce na smoczym pokładzie, zarzuconym odłamkami drewna, strzępami lin i kawałkami poskręcanego metalu. Allegiance poważnie ucierpiał od ognia fregaty, a druga fregata wciąż ostrzeliwała jego dolne pokłady.

Temeraire w zasadzie nie wylądował, ale niezgrabnie spadł na pokład i rozkołysał cały statek. Laurence zaczął odpinać karabińczyki, zanim jeszcze dotknęli desek. Zsunął się po boku Temeraire’a, nie trzymając się rzemieni. Chora noga ugięła się pod nim, kiedy opadł ciężko na pokład, lecz zaraz dźwignął się i powlókł do głowy smoka.

Keynes już robił swoje, uwalany po łokcie czarną krwią. By ułatwić mu pracę, Temeraire przechylił się powoli na bok, a uprzężnicy przyświecali lekarzowi. Laurence opadł na kolana i przycisnął policzek do miękkiego pyska Temeraire’a; ciepła krew zalała mu spodnie, a oczy piekły go tak bardzo, że wszystko widział nieostro. Nie bardzo wiedział, co mówi ani czy ma to sens, lecz Temeraire w odpowiedzi owionął go ciepłym oddechem, choć się nie odezwał.

— No, mam. Teraz dajcie mi szczypce. Allen, przestań się wygłupiać albo wystaw głowę za burtę — powiedział Keynes gdzieś za jego plecami. — Dobrze. Czy żelazo jest gorące? Uważaj, Laurence. Niech się teraz nie rusza.

— Wytrzymaj, mój drogi — powiedział Laurence, głaszcząc Temeraire’a po nosie. — Wytrzymaj i nie ruszaj się teraz.

Temeraire tylko syknął i wciągnął powietrze przez czerwone, rozdęte nozdrza; jedno uderzenie serca, drugie, potem wypuścił powietrze, a na tacy zagrzechotał kolczasty pocisk, wyjęty przez Keynesa. Temeraire jeszcze raz syknął z bólu, kiedy przyłożono mu do rany rozgrzane żelazo. Laurence omal nie zwymiotował, poczuwszy zapach przypalonego mięsa.

— No, już po wszystkim. Rana jest czysta. Pocisk doszedł aż do mostka — powiedział Keynes.

Wiatr rozwiał dym i nagle Laurence znowu usłyszał kanonadę artyleryjską i inne dźwięki. Świat ponownie nabrał kształtu i znaczenia.

Laurence dźwignął się z trudem i stanął na chwiejnych nogach.

— Roland — powiedział — dowiedz się z Morganem, czy mają tu jakieś niepotrzebne kawałki płótna żaglowego i watoliny. Musimy przygotować mu posłanie.

— Morgan nie żyje, sir — odpowiedziała Roland, a Laurence dopiero teraz zobaczył w świetle lampy, że jej brudna twarz lśni od łez, nie od potu. — Pobiegnę z Dyerem.

Nie czekali, aż kiwnie głową, lecz od razu popędzili; przerażająco mali pośród rosłych marynarzy. Patrzył za nimi przez chwilę, a potem odwrócił się z zaciętą miną.

Tylny pokład był pokryty tak grubą warstwą krwi, że lśnił, jakby go świeżo pomalowano. Liczba ofiar i brak większych zniszczeń takielunku wskazywały na to, że Francuzi musieli użyć kartaczy, i rzeczywiście Laurence dostrzegł na pokładzie ich porozrzucane fragmenty. Francuzi wyprawili w łodziach wszystkich ludzi nie należących do załóg szkieletowych i teraz jakichś dwustu zdesperowanych mężczyzn usiłowało wedrzeć się na Allegiance, rozwścieczonych utratą fregaty. Z liny każdego z haków abordażowych chciało skorzystać czterech lub pięciu, inni czepiali się relingów, a Brytyjczycy bronili całej długości burty, strzelając z pistoletów, tnąc szpadami i dźgając długimi pikami napierających nieprzyjaciół.

Nigdy wcześniej Laurence nie oglądał akcji abordażowej z takiej dziwnej pozycji, jednocześnie blisko i z dystansu. Nerwowo przygotował pistolety. Nie zauważył zbyt wielu członków załogi: brakowało Granby’ego i Evansa, drugiego porucznika. Przez chwilę dostrzegł w świetle lampy jasne włosy Martina, który skoczył na kubryk, aby kogoś odciąć, a potem zniknął, zmieciony uderzeniem maczugi ogromnego Francuza.

— Laurence.

Usłyszał swoje imię, a przynajmniej bardzo podobne słowo, dziwnie wyciągnięte w trzy sylaby, coś w rodzaju „Lao-ren-tse”, i odwrócił się. Sun Kai pokazywał na północ, zgodnie z kierunkiem wiatru, lecz ostatni fajerwerk już dogasał, więc Laurence nie zdołał niczego tam zobaczyć.

Nagle Fleur-de-Nuit głośno ryknął. Wykonał ostry skręt, uwalniając się od Nitidusa i Dulcii, którzy nie przestawali go nękać, i odleciał szybko na wschód, znikając w ciemności. Dosłownie chwilę później rozległ się głęboki ryk Regal Coppera i bardziej piskliwe wrzaski Yellow Reaperów: smoki przeleciały nad Allegiance, rozpędzając skrzydłami resztki dymów, a ich załogi wystrzeliły race we wszystkich kierunkach.

Załoga drugiego francuskiego okrętu natychmiast wygasiła wszystkie światła, licząc na ucieczkę w noc, lecz Lily poprowadziła formację tak nisko nad nim, że aż zatrzęsły się maszty. Po dwóch przelotach Laurence zobaczył w blasku czerwonej racy, jak francuska flaga opada powoli, a napastnicy na pokładzie Allegiance rzucają broń i klękają, sygnalizując kapitulację.

Rozdział 5

…a Państwa Syn dowiódł, że jest Bohaterem i Dżentelmenem. Ta Strata musi zasmucać wszystkich, którzy mieli Zaszczyt Go poznać, a tym bardziej tych, którzy mogli pełnić z Nim służbę i dostrzec Jego w pełni już ukształtowany szlachetny Charakter mądrego i odważnego Oficera, oddanego Krajowi i Koronie. Ufam, że znajdziecie pewną Pociechę w tym, że umarł tak samo, jak by żył, mężnie, skłaniając głowę jedynie przed Bogiem Wszechmogącym, pewny, że zajmie Honorowe Miejsce pośród tych, którzy poświęcili Wszystko dla Ojczyzny.

Z poważaniem,

William Laurence

Odłożył pióro i złożył kartkę. List wydał mu się żałośnie nieporadny i nieudolny, lecz nie stać go było na nic więcej. Stracił kilku równych mu wiekiem przyjaciół, kiedy był midszypmenem i młodym porucznikiem, a także trzynastoletniego chłopca, gdy po raz pierwszy objął dowództwo, ale nigdy wcześniej nie musiał pisać listu do rodziców dziesięciolatka, który powinien był siedzieć w szkolnej ławce i bawić się ołowianymi żołnierzykami.

To był już ostatni z listów, które musiał napisać, i najkrótszy, jako że nie miał zbyt wiele do powiedzenia o wcześniejszych aktach męstwa. Laurence odłożył list i zaczął pisać następny, bardziej osobisty, do matki: wiadomość o starciu z pewnością znajdzie się w „Gazette”, co by ją pewnie zaniepokoiło. Po wcześniejszych listach trudno mu było przejść na mniej oficjalny ton, więc ograniczył się do zapewnienia jej, że on i Temeraire mają się dobrze, uznawszy ich rany za niezbyt poważne. Wcześniej sporządził obszerny raport z bitwy dla Admiralicji. Nie miał ochoty przedstawiać jej teraz w łagodniejszej wersji.

Uporawszy się z korespondencją, zamknął nieduży sekretarzyk i zebrał listy, zapieczętowane i zawinięte w impregnowany materiał dla ochrony przed deszczem lub morską wodą. Potem długo siedział w milczeniu, patrząc przez okno na ocean.

Na smoczy pokład musiał iść powoli, w kilku etapach. Kiedy tam dotarł, pokuśtykał do relingu lewej burty, by odpocząć, udając, że chce zerknąć na zdobyty okręt, Chanteuse. Jego żagle powiewały na wietrze, a na rejach, niczym pracowite mrówki, uwijali się marynarze zajęci naprawą takielunku.

Smoczy pokład wyglądał teraz zupełnie inaczej, jako że zebrali się tam prawie wszyscy członkowie formacji. Temeraire’owi przydzielono niemal całą część od strony sterburty, by mógł dochodzić do zdrowia, a pozostałe smoki leżały obok siebie prawie nieruchomo, splatając wielobarwne łapy. Sam Maksimus zajmował niemal całą wolną przestrzeń, spoczywając na dnie; nawet Lily, która zwykle nie zniżała się do kłębienia się z innymi, musiała teraz ułożyć na nim ogon i skrzydło, a Messoria i Immortalis, starsze i mniejsze smoki, bez skrępowania wyciągnęły się po prostu na wielkim grzbiecie Maksimusa, zwieszając łapy.

Pogrążone w drzemce smoki wydawały się zupełnie zadowolone. Jedynie Nitidus nie lubił leżeć zbyt długo, więc teraz z zainteresowaniem zataczał koła nad fregatą: trochę za nisko jak na gust marynarzy z Chanteuse, co można było rozpoznać po ich nerwowym zachowaniu. Nigdzie nie było Dulcii i Laurence domyślał się, że pewnie już odleciała do Anglii z meldunkiem o potyczce.

Przejście na drugą stronę pokładu było dużym wyzwaniem, zwłaszcza że ranna noga nie współpracowała z resztą ciała. Laurence omal się nie potknął o ogon śpiącej Messorii, kiedy ta poruszyła się niespodziewanie. Temeraire także spał mocno. Kiedy Laurence podszedł do niego, powieka odsłoniła na moment ciemnoniebieską tęczówkę i zaraz się zamknęła. Laurence nie próbował go budzić, zadowolony, że jest mu wygodnie. Tego ranka Temeraire zjadł dwie krowy i ogromnego tuńczyka, a Keynes z zadowoleniem stwierdził, że rana zaczęła się goić.

— Paskudna broń — powiedział wtedy, z jakąś upiorną fascynacją pokazując Laurence’owi wyjęty z rany pocisk. Laurence niechętnie spojrzał na liczne kolce, wdzięczny, że chociaż oczyszczono pocisk, zanim mu go pokazano. — Nie widziałem dotąd czegoś takiego, choć słyszałem, że Rosjanie posługują się podobną bronią. Dobrze, że nie wszedł głębiej, bo wtedy wyjęcie go byłoby mało przyjemne.

Na szczęście pocisk trafił na mostek i utkwił jakieś pół stopy pod skórą. Mimo to rozerwał mięśnie piersiowe, a operacja jeszcze poszerzyła ranę, więc lekarz zabronił smokowi latać przez co najmniej dwa tygodnie, a może nawet miesiąc. Laurence położył dłoń na masywnym, ciepłym barku Temeraire’a szczęśliwy, że tylko taką cenę za to zapłacili.

Pozostali kapitanowie grali w karty, siedząc wokół niewielkiego składanego stołu ustawionego przy kominie kuchni, jednym z nielicznych wolnych miejsc na pokładzie. Laurence dołączył się do nich i podał Harcourt listy.

— Dziękuję, że zgodziłaś się je zabrać — powiedział i opadł ciężko na krzesło, by złapać oddech.

Pozostali przerwali grę i spojrzeli na gruby plik.

— Strasznie mi przykro, Laurence. — Harcourt schowała listy do skórzanej torby. — Paskudnie was poturbowali.

— Cholerne tchórze. — Berkley pokręcił głową. — Czają się w ciemności i szpiegują, zamiast stanąć do uczciwej walki.

Laurence nic nie powiedział. Z wdzięcznością przyjął wyrazy współczucia, lecz był jeszcze zbyt przygnębiony, żeby zdobyć się na rozmowę. Pogrzeby bardzo go wymęczyły, ponieważ pomimo bólu nogi musiał stać podczas prowadzonej przez Rileya godzinnej ceremonii, gdy spuszczano do morza kolejne ciała, zaszyte w hamaki i obciążone pociskiem armatnim w przypadku marynarzy i żelazną kulą w przypadku awiatorów.

Pozostałą część poranka spędził z porucznikiem Ferrisem, teraz pełniącym obowiązki jego zastępcy, podsumowując straty, a ich lista była boleśnie długa. Granby dostał kulą karabinową w pierś. Na szczęście pocisk odbił się od żebra i wyleciał, lecz Granby stracił dużo krwi i miał gorączkę. Evans, drugi porucznik, paskudnie złamał nogę i musiał wracać do Anglii. Martin mógł przynajmniej wyzdrowieć na okręcie, lecz na razie miał tak spuchniętą szczękę, że potrafił jedynie mamrotać, poza tym póki co nie widział na lewe oko.

Dwóch innych topmanów także odniosło rany, mniej poważne; jeden ze strzelców, Dunne, był ranny, a inny, Donnell, zginął; z grupy bellmanów zginął Miggsy. Najbardziej jednak ucierpieli uprzężnicy: czterech z nich zabił pocisk armatni, który eksplodował pod pokładem, gdy odnosili zapasową uprząż. Morgan był z nimi i niósł pudełko ze sprzączkami. Okropność.

Berkley zauważył jego zbolałą minę i powiedział:

— Przynajmniej mogę ci zostawić Portisa i Macdonaugha.

Byli to topmani Laurence’a, których przeniesiono na Maksimusa po przybyciu chińskiej delegacji.

— Nie brakuje ci ludzi? — zapytał Laurence. — Nie mogę zabierać ich Maksimusowi, przecież pełnicie czynną służbę.

— Na transportowcu z Halifaksu, William of Orange, przypłynie kilkunastu gości, których można przydzielić Maksimusowi — odparł Berkley. — Mogę więc oddać ci twoich.

— Nie będę się sprzeczał. Bóg jeden wie, jak bardzo potrzebuję ludzi — powiedział Laurence. — Ale transportowiec może przybyć dopiero za miesiąc.

— Och, byłeś pod pokładem, więc nie słyszałeś, co powiedzieliśmy kapitanowi Rileyowi — rzekł Warren. — Widziano Williama niedaleko stąd przed kilkoma dniami. Posłaliśmy więc tam Chenery’ego z Dulcią i zabierze nas z rannymi do domu. Ponadto Riley wspomniał, że ta łódka potrzebuje czegoś. Chyba drzewa, Berkley?

— Drzewc — poprawił go Laurence, patrząc na takielunek. W świetle dnia zobaczył wyraźnie, że reje podtrzymujące żagle rzeczywiście wyglądają kiepsko, są popękane i podziurawione kulami. — Byłoby dobrze, gdyby odstąpili nam trochę zapasów. Ale, Warren, musisz wiedzieć, że to jest okręt, a nie łódka.

— A co to za różnica? — zapytał obojętnie Warren, ku oburzeniu Laurence’a. — Myślałem, że te dwa słowa oznaczają to samo. Czy rozmiary odgrywają tu jakąś rolę? Ten tutaj to bez wątpienia kolos, chociaż lada chwila Maksimus i tak wypadnie za pokład.

— Wcale nie — rzucił Maksimus, lecz otworzył oczy i zerknął na swój zad. Gdy tylko upewnił się, że na razie nie grozi mu upadek do wody, znowu ułożył się wygodnie i zasnął.

Laurence otworzył usta, lecz zaraz je zamknął, czując, że wszelkie wyjaśnienia nic tu nie pomogą.

— W takim razie zostaniecie z nami parę dni?

— Tylko do jutra — powiedziała Harcourt. — Gdyby wszystko się przeciągnęło, zaryzykujemy lot. Nie lubię narażać smoków na niepotrzebny wysiłek, ale nie chcę też osłabiać Lentona w Dover. Będzie zachodził w głowę, gdzie się podzialiśmy, bo przecież mieliśmy tylko przeprowadzać nocne manewry z flotą w okolicach Brestu, kiedy zobaczyliśmy, jak puszczacie fajerwerki, jakbyście obchodzili rocznicę spisku prochowego.

Oczywiście Riley zaprosił wszystkich na kolację, także pojmanych francuskich oficerów. Harcourt musiała wymówić się chorobą morską, żeby ktoś nie rozpoznał w niej kobiety, Berkley zaś był małomównym gościem i niechętnie wypowiadał zdania składające się z ponad pięciu słów. Za to Warren gadał ze swadą, szczególnie po wypiciu paru kieliszków mocnego wina, a Sutton, służący od prawie trzydziestu lat, mógł przytoczyć całą masę anegdot, więc razem prowadzili ożywioną, choć nieco bezładną rozmowę.

Francuzi milczeli, wstrząśnięci, podobnie jak brytyjscy oficerowie. W miarę upływu posiłku wszyscy byli coraz bardziej przygnębieni. Lord Purbeck zachowywał się bardzo oficjalnie, Macready miał ponurą minę i nawet Riley tylko sporadycznie się odzywał, wyraźnie się męcząc.

Potem, na smoczym pokładzie, przy kawie, Warren powiedział:

— Laurence, nie chcę obrażać twoich kolegów z dawnej służby, ale na Boga! Nie ułatwiają nam życia. Można by pomyśleć, że śmiertelnie ich obraziliśmy, a przecież oszczędziliśmy im walki i kto wie, jak dużego rozlewu krwi.

— Chyba uważają, że przybyliśmy zbyt późno, żeby czegoś im oszczędzić. — Sutton oparł się nonszalancko o Messorię i zapalił cygaro. — W ten sposób odebraliśmy im część chwały, że nie wspomnę o części pryzowego, no wiesz, bo przecież zjawiliśmy się, zanim francuski okręt zaatakował. Masz ochotę się sztachnąć, moja droga? — zapytał i uniósł cygaro tak, by Messoria mogła zaciągnąć się dymem.

— Nie, źle ich oceniasz, zapewniam cię — rzekł Laurence. — Gdyby nie wy, nigdy nie przejęlibyśmy tej fregaty. Nie była uszkodzona i mogła nam uciec w każdym momencie. Wszyscy na pokładzie ucieszyli się z waszego przybycia. — Nie za bardzo miał ochotę na wyjaśnienia, lecz nie chciał też, aby trwali w błędnym mniemaniu, więc dodał krótko: — Chodzi o tę drugą fregatę, Valérie, którą zatopiliśmy, zanim się zjawiliście. Zginęło mnóstwo ludzi.

Wyczuli, że sam Laurence jest zaniepokojony, więc nie zgłębiali tej sprawy. Kiedy Warren otworzył usta, jakby zamierzał zadać jakieś pytanie, Sutton trącił go łokciem i wysłał gońca po talię kart. Rozpoczęli partyjkę i niebawem dołączyła do nich Harcourt, skoro opuścili grono oficerów marynarki. Laurence dopił kawę i ulotnił się dyskretnie.

Temeraire siedział i wpatrywał się w puste morze. Przespał cały dzień i obudził się niedawno, by spożyć kolejny ogromny posiłek. Przesunął się nieco, robiąc Laurence’owi miejsce na przedniej łapie, po czym westchnął cicho i owinął się wokół niego.

— Nie bierz tego do siebie. — Laurence wiedział, że udziela rady, której sam by nie posłuchał, lecz bał się, że Temeraire może popaść w melancholię, jeśli będzie zbyt długo rozpamiętywał zatopienie okrętu. — Ta druga fregata była przy naszej lewej burcie, więc prawdopodobnie dopadliby nas od zawietrznej, a gdyby zgasili wszystkie światła, Lily i inni nie zdołaliby nas znaleźć w ciemności. Uratowałeś życie wielu ludziom, a także ocaliłeś Allegiance.

— Nie czuję się winny — powiedział Temeraire. — Nie miałem zamiaru jej zatapiać, ale nie jest mi przykro z tego powodu. Chcieli zabić wielu naszych i oczywiście na to bym im nie pozwolił. Chodzi o marynarzy. Patrzą na mnie teraz tak dziwnie i w ogóle się nie zbliżają.

Laurence nie mógł ani temu zaprzeczyć, ani dodać mu otuchy. Marynarze woleli uważać smoka za bojową maszynę, coś w rodzaju okrętu, który jakimś cudem oddycha i lata, narzędzie kierowane wolą człowieka. Mogli zrozumieć jego silę i brutalną moc, naturalne odzwierciedlenie jego rozmiarów. Bali się go tak samo, jak by się bali ogromnego, niebezpiecznego człowieka. Lecz boski wiatr miał w sobie coś nadprzyrodzonego, a tragedia Valérie przekraczała ludzkie pojęcie: przywodziła na myśl nieprawdopodobne stare legendy o zsyłanym przez niebiosa ogniu i zniszczeniu.

Laurence już wspominał bitwę jak jakiś koszmarny sen: bezustanne rozbłyski fajerwerków i czerwony ogień armatni, popielato-białe oczy Fleur-de-Nuita w ciemności, gorzki smak dymu, a przede wszystkim nadciągająca powoli fala, podobna do opadającej kurtyny. Pogładził łapę Temeraire’a i obaj obserwowali w milczeniu słaby ślad torowy.

Okrzyk „Żagiel!” rozległ się o świcie: William of Orange pojawił się na horyzoncie, dwa rumby od prawej ćwiartki dziobowej. Riley popatrzył przez lunetę.

— Zarządzimy wczesne śniadanie. Obwoła nas dobrze przed dziewiątą.

Chanteuse znalazł się między oboma większymi okrętami i obwołał zbliżający się transportowiec: miał popłynąć do Anglii wraz z jeńcami, gdzie zostanie wyceniony jako pryz. Było bardzo zimno, świeciło słońce, niebo przybrało intensywny odcień błękitu, typowy dla zimy, a Chanteuse wyglądał bardzo pogodnie z rozwiniętymi bramslami i bombramżaglami. Można by się spodziewać bardziej radosnego nastroju, jako że rzadko się zdarzało, aby transportowiec zdobył okręt wojenny: zgrabny, czterdziestoczterodziałowy żaglowiec, który z pewnością nada się do służby, a do tego dochodziło jeszcze pogłówne za jeńców. Lecz atmosfera nie poprawiła się przez noc i marynarze pracowali w milczeniu. Sam Laurence nie spał najlepiej i teraz stał na pokładzie i obserwował zbliżającego się Williama, rozmyślając nad tym, że niebawem znowu zostaną sami.

— Witam, kapitanie — rzekł Hammond, stając obok niego przy relingu.

Laurence nie miał ochoty na rozmowę i specjalnie tego nie ukrywał, lecz Hammond nawet na niego nie zerknął, tylko wpatrywał się z nieprzyzwoitą satysfakcją w Chanteuse.

— Trudno wymarzyć sobie lepszy początek podróży — powiedział.

Cieśla i jego pomocnicy naprawiali w pobliżu pokład; jeden z nich, pogodny, przygarbiony młodzieniec o nazwisku Leddowes, który zaokrętował się w Spithead i już został uznany za okrętowego błazna, przysiadł, usłyszawszy tę uwagę, i spojrzał na Hammonda z wyraźną odrazą, aż w końcu cieśla Eklof, ogromny małomówny Szwed, grzmotnął go ogromną pięścią w plecy, zapędzając z powrotem do pracy.

— Dziwi mnie, że pan tak myśli — rzekł Laurence. — Nie wolałby pan zdobyć okrętu liniowego?

— Nie, nie — odpowiedział Hammond, nie zważając na sarkazm. — Nie mogło być lepiej. Wie pan, że jeden z pocisków przeszedł przez kajutę księcia? Zginął jeden z jego strażników, a drugi, ciężko ranny, zmarł w nocy. Książę strasznie się wściekł. Francuska marynarka wojenna dała nam w ciągu jednej nocy więcej, niż moglibyśmy osiągnąć za pomocą wielomiesięcznych zabiegów dyplomatycznych. Myśli pan, że można by mu przedstawić kapitana zdobytego okrętu? Oczywiście powiedziałem im, że zaatakowali nas Francuzi, ale dobrze by było im to dowieść.

— Nie będziemy paradować z pokonanym oficerem jak triumfujący Rzymianie — oznajmił spokojnie Laurence.

Sam trafił raz do niewoli, jeszcze jako bardzo młody midszypmen, i dobrze pamiętał nienaganne zachowanie francuskiego kapitana, który z powagą poprosił go, żeby dał słowo honoru, iż nie ucieknie.

— Jasne, rozumiem… Chyba nie wyglądałoby to najlepiej — rzekł Hammond, ustępując z wielkim żalem, po czym dodał: — Chociaż szkoda by było…

— Czy to wszystko? — przerwał mu Laurence, pragnąc zakończyć rozmowę.

— Och… Przepraszam, że przeszkodziłem — bąknął niepewnie Hammond i w końcu spojrzał na Laurence’a. — Chciałem tylko przekazać, że książę wyraził życzenie spotkania się z panem.

— Dziękuję — rzekł stanowczo Laurence.

Wydawało się, że Hammond chce jeszcze coś powiedzieć, może nakłonić Laurence’a, żeby od razu zszedł pod pokład, albo też udzielić mu jakiejś rady, lecz ostatecznie nie ośmielił się tego zrobić i odszedł szybko, skinąwszy głową.

Laurence nie miał ochoty na rozmowę z Yongxingiem, a tym bardziej na nauki moralne. Jego nastroju wcale nie poprawił fakt, że musiał kuśtykać nieporadnie aż na rufę okrętu do pomieszczeń księcia. Kiedy chińscy służący spróbowali go zmusić do czekania w przedpokoju, rzucił krótko:

— Niech da znać, kiedy będzie gotowy.

Odwrócił się, żeby sobie pójść. Nastąpiła gorączkowa narada, jeden z chińskich służących nawet stanął w drzwiach, aby zagrodzić mu drogę, lecz po chwili wprowadzono go prosto do ogromnej kajuty.

Obie dziury wybite w przeciwległych ścianach zapchano kłębami niebieskiego jedwabiu, mimo to od czasu do czasu przeciąg podrywał zwisające ze ściany długie płachty pokrytego pismem pergaminu. Yongxing siedział wyprostowany na fotelu obitym czerwonym suknem przy niewielkim sekretarzyku z lakierowanego drewna. Pomimo kołysania okrętu jego dłoń z pędzelkiem przesuwała się pewnie od kałamarza do papieru, nie roniąc kropli, a lśniące, świeżo nakreślone słowa układały się w idealnie równe linie i rzędy.

— Chciał się pan ze mną widzieć — powiedział Laurence.

Yongxing skończył pisać i odłożył pędzelek, nie odzywając się. Sięgnął po kamienną pieczęć, umieszczoną w czerwonym tuszu, i odcisnął ją u dołu strony. Potem złożył kartkę i położył ją z boku na innej podobnej, obie zaś wsunął do saszetki z nawoskowanego materiału.

— Feng Li — zawołał.

Laurence drgnął. Nie zauważył dotąd stojącego w kącie kajuty służącego, ubranego w obszerną szatę z ciemnoniebieskiej bawełny, który teraz wysunął się do przodu. Feng był wysokim mężczyzną, lecz tak bardzo się garbił, że Laurence widział tylko nienaganną linię jego ciemnych wygolonych włosów. Chińczyk zerknął z ciekawością na Laurence’a, po czym podniósł sekretarzyk i odniósł go na bok, nie wylewając ani kropli atramentu.

Pospiesznie przystawił Yongxingowi podnóżek i wrócił w kąt kajuty: najwyraźniej książę nie zamierzał odesłać go na czas rozmowy. Yongxing siedział sztywno, opierając ramiona o poręcze fotela, lecz nie zaproponował Laurence’owi, aby usiadł, chociaż pod przeciwległą ścianą stały dwa krzesła. To od razu określiło ton ich spotkania; Laurence poczuł, że jego barki sztywnieją, zanim jeszcze Yongxing się odezwał.

— Płyniesz z nami jedynie z konieczności — powiedział zimno Yongxing — ale wyobrażasz sobie, że wciąż jesteś towarzyszem Lung Tien Xianga i możesz go traktować jak swoją własność. I oto stało się najgorsze: przez swoje podłe i nierozważne zachowanie naraziłeś go na poważne rany.

Laurence zacisnął mocno usta. Wiedział, że nie będzie w stanie udzielić uprzejmej odpowiedzi. Kwestionował własne postępowanie, tak przed przystąpieniem do bitwy, jak i podczas tej całej długiej nocy, kiedy przypominał sobie huk tamtej strasznej salwy i charkot Temeraire’a, lecz czym innym była krytyka w wykonaniu Yongxinga.

— Czy to wszystko? — zapytał.

Yongxing spodziewał się pewnie, że Laurence będzie się przed nim płaszczył albo prosił o przebaczenie, bo ta krótka odpowiedź najwyraźniej go rozsierdziła.

— Czy ty zupełnie jesteś pozbawiony zasad? — powiedział. — Ani odrobiny wyrzutów sumienia. Posłałbyś Lung Tien Xianga na śmierć z taką łatwością, z jaką byś zajeździł konia. Nie wolno ci już z nim latać i nie będziesz dopuszczał do niego tych swoich pospolitych służących. Odtąd będą go pilnować moi strażnicy…

— Może pan iść do diabła — wypalił Laurence. Yongxing zamilkł, bardziej zaskoczony niż obrażony faktem, że ktoś ośmielił się mu przerwać, Laurence zaś dokończył: — A co do pańskich strażników, to jeśli któryś z nich postawi nogę na smoczym pokładzie, każę Temeraire’owi wyrzucić go za burtę. Miłego dnia.

Skłonił się i nie wysłuchał odpowiedzi, nawet jeśli Yongxing jej udzielił, tylko opuścił kajutę. Służący wpatrywali się w niego, gdy ich mijał, lecz tym razem nie próbowali go zatrzymać; szedł szybko, forsując nogę. Zapłacił za tę brawurę: kiedy dotarł do swojej kajuty na samym końcu długiego okrętu, jego noga zaczęła drgać, jakby rozpierana potężnym pulsem. Laurence z ogromną ulgą opadł w fotel i napił się wina, by ukoić gniew. Może go poniosło, ale niczego nie żałował; Yongxing powinien wiedzieć, że nie wszyscy brytyjscy oficerowie i dżentelmeni będą się przed nim płaszczyć i spełniać jego tyrańskie kaprysy.

Zadowolony ze swojego wniosku Laurence musiał przyznać w duchu, że jego bunt wzmacniało przekonanie, że Yongxing nigdy nie zmieni zdania co do najistotniejszego punktu, rozdzielenia go z Temeraire’em. Ministerstwo, w osobie Hammonda, może coś zyska w zamian za swoją uległość, lecz Laurence nie miał nic ważnego do stracenia. Przygnębiony tą myślą odstawił kieliszek i siedział w posępnym nastroju, rozcierając bolącą nogę, opartą o szafkę. Na pokładzie rozległo się sześć uderzeń dzwonka, a potem Laurence usłyszał gwizd bosmański, tupot nóg marynarzy zbiegających na śniadanie, i z kuchni dobiegł zapach mocnej herbaty.

Laurence dopił wino, wstał wreszcie i ruszył do kajuty Rileya. Zamierzał go poprosić o wystawienie na smoczy pokład kilku żołnierzy piechoty morskiej, którzy by odpędzali Chińczyków. Kiedy zapukał do drzwi i wszedł, zobaczył z zaskoczeniem i niezadowoleniem, że przy biurku Rileya siedzi Hammond z nieco skruszoną i zalęknioną miną.

— Laurence — rzekł Riley, podsuwając mu krzesło. — Rozmawiam z panem Hammondem o naszych pasażerach. — Laurence zauważył, że sam Riley jest zmęczony i zaniepokojony. — Zwrócił moją uwagę na fakt, że wszyscy przebywają pod pokładem od chwili ujawnienia informacji o statkach Kampanii Wschodnio-indyjskiej. Nie możemy trzymać ich tam przez siedem miesięcy: czasem trzeba im pozwolić wyjść i odetchnąć świeżym powietrzem. Z pewnością nie będziesz się sprzeciwiał… Moim zdaniem powinniśmy im pozwolić na spacery po smoczym pokładzie, z dala od marynarzy.

Była to najgorsza propozycja z możliwych, złożona w najmniej sprzyjającym momencie. Laurence spojrzał na Hammonda z irytacją przemieszaną z rozpaczą: ten człowiek miał wybitny talent do wywoływania katastrof, a perspektywa borykania się podczas długiej podróży z jego kolejnymi politycznymi machinacjami była coraz bardziej ponura.

— Przepraszam cię za ten kłopot — dodał Riley, gdy Laurence nic nie powiedział. — Ale nie wiem, co innego można by wymyślić. Chyba jest dość miejsca?

To także nie podlegało dyskusji. Przy tak niewielkiej liczbie awiatorów na pokładzie i prawie pełnej obsadzie okrętu niesprawiedliwie byłoby prosić marynarzy, żeby oddali część swojego pokładu, bo to tylko zaogniłoby i tak już napięte stosunki. Praktycznie rzecz biorąc, Riley miał rację, i jako kapitan okrętu mógł decydować o tym, gdzie wolno chodzić pasażerom, lecz groźba Yongxinga sprowadziła to do kwestii zasad. Laurence miał ochotę wyznać wszystko Rileyowi i zrobiłby to, gdyby nie było tu Hammonda, skoro jednak…

— Być może — wtrącił pospiesznie Hammond — kapitan Laurence martwi się, że ich obecność zirytuje smoka. Proponuję, żebyśmy wydzielili im część pokładu, dokładnie zaznaczoną. Możemy rozciągnąć sznur albo choćby namalować linię.

— Rzeczywiście byłoby dobrze, gdyby wyjaśnił im pan z łaski swojej, gdzie przebiega granica, panie Hammond — powiedział Riley.

Laurence nie mógł otwarcie zaoponować, nie wyjaśniwszy, co się stało wcześniej, a nie chciał tego robić przy Hammondzie, bo ten by to jednoznacznie skomentował. Poza tym i tak nic by to nie dało. Riley by go zrozumiał — a przynajmniej na to liczył Laurence, choć nie miał absolutnej pewności — niemniej nie rozwiązałoby to problemu, a Laurence nie wiedział, co jeszcze można by zrobić.

Nie poddał się, wcale nie, ale nie zamierzał się żalić i przysparzać kłopotów Rileyowi.

— Proszę im też przekazać, panie Hammond — rzekł Laurence — że nie wolno im wnosić na pokład żadnej broni, ani palnej, ani siecznej, a w razie walki mają natychmiast zejść pod pokład. I nie będę tolerował wtrącania się w sprawy członków mojej załogi albo Temeraire’a.

— Ale oni też mają żołnierzy — zaprotestował Hammond. — Z pewnością zechcą od czasu do czasu odbyć musztrę…

— Z tym mogą poczekać, aż wrócą do Chin — powiedział Laurence.

Hammond wyszedł za nim i dogonił go przy drzwiach do jego kajuty; dwóch członków obsługi naziemnej wniosło tam właśnie krzesła, a Roland i Dyer rozkładali talerze na stole. Pozostali kapitanowie smoków mieli przed odlotem zjeść śniadanie z Laurence’em.

— Proszę mi poświęcić jeszcze chwilkę — powiedział Hammond. — Niech mi pan wybaczy, że posłałem pana do księcia Yongxinga, wiedząc, w jakim jest nastroju. Zapewniam, że winą za wynikłą z tego kłótnię obarczam tylko siebie, ale mimo wszystko proszę o wyrozumiałość…

Laurence wysłuchał tego, marszcząc czoło, i teraz rzekł z niedowierzaniem:

— Twierdzi pan, że był pan świadom…? Że przedłożył pan tę propozycję kapitanowi Rileyowi, wiedząc, że zabroniłem im wstępu na pokład?

Mówił coraz głośniej, a Hammond zerknął rozpaczliwie na otwarte drzwi kajuty: Roland i Dyer gapili się na nich z ciekawością i zupełnie zapomnieli o srebrnej zastawie.

— Proszę zrozumieć. Nie możemy stawiać go w takiej sytuacji. Książę Yongxing wydał rozkaz, a jeśli sprzeciwimy się mu otwarcie, upokorzymy go przed jego własnymi…

— W takim razie niech się nauczy, że mnie się nie wydaje rozkazów — rzucił gniewnie Laurence. — Lepiej niech mu pan to powie, zamiast mu nadskakiwać i prowadzić podstępne…

— Na litość boską! Myśli pan, że pragnę, żeby rozdzielili pana z Temeraire’em? Opieramy się tylko na tym, że smok nie chce się z panem rozstać — powiedział Hammond, także dając się ponieść emocjom. — Ale to nas daleko nie zaprowadzi, gdy zabraknie dobrej woli, a jeśli książę Yongxing nie będzie mógł egzekwować rozkazów do końca naszej podróży, to po dotarciu do Chin będziemy na straconej pozycji. Chciałby pan, żebyśmy z powodu pańskiej dumy poświęcili przymierze? Że nie wspomnę — dodał Hammond, obłudnie przybierając przymilny ton — o nadziei na zatrzymanie Temeraire’a.

— Nie jestem dyplomatą — odparł Laurence — ale coś panu powiem. Jeśli wyobraża pan sobie, że uzyska od księcia choćby odrobinę dobrej woli, niezależnie od tego, jak będzie się pan poniżał, to jest pan skończonym głupcem. I niech pan nie myśli, że można mnie kupić za zamki na lodzie.

Laurence zamierzał pożegnać Harcourt i pozostałych w godziwy sposób, lecz nie był w stanie bawić towarzystwa rozmową, więc uwaga wszystkich skupiła się na jedzeniu. Na szczęście miał niezłe zapasy, a bliskość kuchni okazała się bardzo korzystna: boczek, szynka, jajka i kawa wjechały na stół tuż po przygotowaniu, tak jak porcja panierowanego i smażonego tuńczyka, którego resztę dostał Temeraire, wiśniowy dżem i marmolada. Laurence jadł niewiele i ucieszył się, kiedy Warren poprosił go, aby przedstawił im przebieg bitwy. Odsunął talerz z niemal nietkniętym jedzeniem, by pokazać manewry okrętów i Fleur-de-Nuita za pomocą kawałków chleba i solniczki, reprezentującej Allegiance.

Smoki kończyły właśnie swoje mniej wytworne śniadanie, kiedy Laurence i inni kapitanowie przybyli na smoczy pokład. Laurence z ogromną radością stwierdził, że Temeraire nie śpi i wygląda całkiem dobrze, mimo śnieżnobiałych bandaży na piersi. Właśnie próbował namówić Maksimusa na degustację tuńczyka.

— Jest wyjątkowo dobry, dzisiaj rano go złowili — powiedział.

Maksimus spojrzał podejrzliwie na rybę: Temeraire zjadł już jakąś połowę, lecz nie tknął głowy z szeroko otwartym pyskiem i zmętniałymi oczami. Ryba musiała ważyć z tysiąc pięćset funtów, nawet ta połowa robiła duże wrażenie.

Jednakże nie wtedy, gdy Maksimus opuścił wreszcie łeb i pochłonął ją jednym kęsem: wyglądał dość zabawnie, gdy przeżuwał tuńczyka ze sceptyczną miną. Temeraire czekał niecierpliwie na reakcję. Maksimus przełknął, oblizał się i powiedział:

— Ostatecznie można by to zjeść, z braku czegoś lepszego, ale trochę za oślizłe.

Rozczarowany Temeraire opuścił krezę.

— Zapewne trzeba dojrzeć do tego smaku. Mogę złowić ci jeszcze jednego.

Maksimus prychnął.

— Nie. Ryby zostawię tobie. Są jeszcze jakieś owce? — zapytał, zerkając z nadzieją na kwatermistrza.

— A ile już zżarłeś? — zapytał Berkley, wchodząc ciężko po schodach. — Cztery? Wystarczy. Jak jeszcze trochę urośniesz, to nie będziesz mógł się oderwać od ziemi.

Maksimus zignorował jego słowa i sięgnął do kadzi po ostatni barani udziec; pozostałe smoki także skończyły jeść, a ludzie kwatermistrza zaczęli polewać pokład, aby oczyścić go z krwi: niebawem przed okrętem pojawiły się rozgorączkowane rekiny.

William of Orange płynął teraz prawie przed nimi i Riley udał się wcześniej na jego pokład, by omówić z kapitanem problem zapasów. Teraz wrócił łodzią, a załoga tamtego transportowca wykładała drzewce i płótno żaglowe.

— Lordzie Purbeck — rzekł, stając na pokładzie — proszę wysłać szalupę po zapasy.

— A może my je przyniesiemy? — zapytała Harcourt ze smoczego pokładu. — Maksimus i Lily i tak będą musieli zwolnić pokład, więc możemy przetransportować ładunek, zamiast latać w kółko.

— Dziękują, sir, byłbym wielce zobowiązany — odpowiedział Riley, po czym skłonił się, niczego nie podejrzewając; Harcourt czesała włosy do tyłu, chowała warkocz pod kapturem, płaszcz zaś dobrze maskował jej figurę.

Maksimus i Lily wzbili się w powietrze bez załóg, by dać możliwość przygotowania się pozostałym. Załogi rozłożyły uprzęże i zbroje i zaczęły wyposażać mniejsze smoki, podczas gdy ich dwaj więksi kompani udali się po zapasy na pokład Williama of Orange. Zbliżała się chwila rozstania i Laurence pokuśtykał do Temeraire’a, gdyż nagle ogarnął go zupełnie nieoczekiwany żal.

— Nie znam tego smoka — zwrócił się Temeraire do Laurence’a, spoglądając ponad wodą na transportowiec; na jego smoczym pokładzie leżał z ponurą miną duży smok w brązowe i zielone pasy, z czerwonymi smugami na skrzydłach i szyi, które wyglądały jak namalowane: Laurence nigdy wcześniej nie widział tej rasy.

— To indiańska rasa, wyhodowana przez jedno z plemion z Kanady — wyjaśnił Sutton, kiedy Laurence pokazał mu dziwnego smoka. — Dakota, o ile dobrze wymawiam tę nazwę. Zdaje się, że schwytano go razem z jeźdźcem — bo tam nie mają załóg, rozumiesz, tylko jeden człowiek dosiada smoka, bez względu na jego rozmiary — podczas ataku na przygraniczną osadę. Niezłe osiągnięcie: bardzo specyficzna rasa i z tego, co słyszałem, niezwykle waleczne smoki. Mieli go wykorzystać w hodowli w Halifaksie, ale skoro wysłano tam Praecursorisa, w ramach wymiany przysłano tego tutaj. Wygląda na twardą sztukę.

— To okrutne, że wysłali go tak daleko od domu — zauważył cicho Temeraire, patrząc na obcego smoka. — Nie wygląda na szczęśliwego.

— Zamiast siedzieć w hodowli w Halifaksie, będzie siedział tutaj, a to niewielka różnica — powiedziała Messoria i rozłożyła skrzydła, by ułatwić załodze zapinanie uprzęży. — Wszystkie hodowle są takie same i nie ma w nich nic ciekawego do roboty, poza spółkowaniem — zakończyła z niepokojącą szczerością; była o wiele starsza niż Temeraire, liczyła ponad trzydzieści lat. — W istocie nie wydaje się to ciekawe — powiedział Temeraire i opadł na pokład z ponurą miną. — Myślicie, że w Chinach umieszczą mnie w hodowli?

— Na pewno nie — odparł Laurence; w duchu postanowił, że nie pozwoli na to, by Temeraire’a spotkał taki los, bez względu na zamiary chińskiego cesarza. — Nie robiliby aż takiego zamieszania, gdyby tylko o to chodziło.

Messoria prychnęła pobłażliwie.

— Może uznasz, że to nie najgorsza rzecz, kiedy sam tego spróbujesz.

— Przestań deprawować młodych. — Kapitan Sutton klepnął ją przyjaźnie w bok i po raz ostatni szarpnął za rzemienie uprzęży. — No, chyba jesteśmy gotowi. A zatem jeszcze raz do widzenia, Laurence — powiedział, kiedy uścisnęli sobie dłonie. — Myślę, że miałeś już tyle rozrywek, że starczy ci na całą podróż; płyńcie dalej spokojnie.

Trzy mniejsze smoki opuściły po kolei pokład i skierowały się do Williama of Orange; podczas startu Nitidusa pokład Allegiance ledwo drgnął. Zaraz potem wróciły Maksimus i Lily, żeby założyć uprząż i żeby Berkley i Harcourt mogli się pożegnać z Laurence’em. Wreszcie cała formacja przeniosła się na drugi transportowiec i Temeraire znowu został sam na Allegiance.

Riley polecił postawić żagle; wiał wschodnio-południowo-wschodni wiatr, niezbyt silny, więc rozwinięto też żagle pomocnicze. William of Orange wystrzelił z działa na zawietrzną, kiedy go mijali, Allegiance mu się zrewanżował, nad wodą popłynęły radosne okrzyki, po czym oba transportowce zaczęły się od siebie oddalać, powoli i majestatycznie.

Maksimus i Lily figlowały w powietrzu, syte i pełne werwy. Długo jeszcze było widać, jak się gonią nad okrętem pośród obłoków, a Temeraire wpatrywał się w dwa młode smoki, aż zmniejszyły się do rozmiaru ptaków. Westchnął wtedy, spuścił łeb i zwinął się na pokładzie.

— Chyba upłynie dużo czasu, zanim ich znowu zobaczymy.

Laurence bez słowa położył dłoń na jego gładkiej szyi. Odniósł wrażenie, że utracił coś na dobre: bez zamieszania i hałasu, bez nadziei na nową przygodę, tylko załoga pogrążona w obowiązkach i bezmiar pustego oceanu, niepewna droga prowadząca do jeszcze mniej pewnego miejsca przeznaczenia.

— Czas minie ci szybciej, niż myślisz — powiedział. — Wróćmy do książki.

Część II

Rozdział 6

Przez pierwszy krótki etap ich podróży utrzymała się dobra zimowa pogoda: woda była bardzo ciemna, niebo bezchmurne, a czyste powietrze ocieplało się w miarę podróży na południe. Po okresie ożywionej pracy, kiedy wymieniono zniszczone reje i zawieszono od nowa żagle, przywracając dawną świetność okrętowi, mogli płynąć szybciej. Minęli kilka statków handlowych, które trzymały się z daleka, a raz usłyszeli w górze kurierskiego smoka niosącego pocztę: z pewnością był to Greyling, jeden ze specjalistów od długodystansowych lotów, lecz szybował zbyt wysoko, tak że nawet Temeraire nie potrafił orzec, czy jest to znany im smok.

Chińscy strażnicy pojawili się na pokładzie już pierwszego dnia o świcie po ogłoszeniu ustaleń; szeroka namalowana linia oddzielała część smoczego pokładu od strony bakburty. Mimo iż nie mieli broni, ustawili się jak na warcie, zupełnie jak żołnierze piechoty morskiej podczas parady, i zmieniali trójkami. Załoga wiedziała o kłótni, która odbyła się na tyle blisko okien rufowych, że ją słyszano na pokładzie, i oczywiście z niechęcią odnosiła się do obecności strażników na pokładzie, a także do starszych członków chińskiej delegacji, których obrzucano jednakowo złowrogimi spojrzeniami.

Z czasem Laurence zaczął dostrzegać w nich indywidualne cechy, przynajmniej wśród tych, którzy zdecydowali się wyjść na pokład. Niektórzy młodsi Chińczycy najwyraźniej przepadali za morzem, bo stawali przy bakburcie na końcu pokładu, by napawać się rozpryskującą się wodą. Jeden z nich, Li Honglin, był wyjątkowo śmiały i naśladował zwyczaje kilku midszypmenów, zwieszając się z rei, mimo nieodpowiedniego stroju: poły jego szaty mogły łatwo wplątać się w liny, a jego krótkie czarne buty miały zbyt grube podeszwy, by zapewnić oparcie na krawędzi pokładu, w przeciwieństwie do bosych stóp albo cienkich pantofli marynarzy. Za każdym razem, kiedy próbował sił, jego ziomkowie bardzo się niepokoili i próbowali go nakłonić okrzykami i gwałtownymi gestami, by wrócił na pokład.

Pozostali zażywali świeżego powietrza ze spokojem i trzymali się z daleka od krawędzi; często przynosili niskie stołki, żeby sobie posiedzieć, i rozmawiali w tym swoim dziwnym śpiewnym języku, w którym Laurence nie potrafił nawet wyróżnić poszczególnych zdań. Chociaż nie mógł się z nimi porozumieć, szybko wyczuł, że większość członków książęcej świty nie jest wrogo nastawiona do Brytyjczyków: byli bardzo uprzejmi, przynajmniej w gestach i mimice, i zazwyczaj kłaniali się grzecznie, gdy się pojawiali i odchodzili.

Obywali się bez tych uprzejmości tylko wtedy, gdy towarzyszyli Yongxingowi: wówczas, idąc za jego przykładem, w ogóle nie zwracali uwagi na brytyjskich awiatorów, jakby na pokładzie nie było innych ludzi. Niemniej książę z rzadka pojawiał się na pokładzie, ponieważ jego kajuta z szerokimi oknami była na tyle duża, że mógł się w niej przechadzać. Wydawało się, że pojawia się głównie po to, by spojrzeć spod zmarszczonych brwi na Temeraire’a, który niewielki miał pożytek z tych inspekcji, jako że przeważnie spał: wciąż osłabiony, drzemał całymi dniami, wydając ciche pomruki i ziewając, podczas gdy życie na pokładzie toczyło się swoim rytmem.

Liu Bao nawet na krótko nie wychodził na pokład, tylko przebywał w swojej kabinie: przez cały czas, tak przynajmniej się wydawało, bo nikt go nie widział od czasu jego wejścia na pokład, chociaż otrzymał kajutę pod pokładem rufówki, więc musiałby jedynie otworzyć drzwi, by znaleźć się na pokładzie. Nie wychodził nawet na posiłki ani na spotkania z Yongxingiem i tylko raz lub dwa razy dziennie służący kursowali między kuchnią a jego kabiną.

Za to Sun Kai spędzał niemalże całe dnie na pokładzie; wychodził zaczerpnąć powietrza po każdym posiłku i pozostawał tam bardzo długo. Jeśli akurat pojawiał się tam Yongxing, Sun Kai zawsze witał księcia pokłonem, a potem trzymał się z boku, z dala od służących księcia, tak że obaj niewiele ze sobą rozmawiali. Sun Kai interesował się życiem na okręcie i jego konstrukcją, a zwłaszcza ćwiczeniami artyleryjskimi.

Te Riley musiał ograniczyć bardziej, niżby sobie tego życzył, ponieważ Hammond utrzymywał, że nie można tak często niepokoić księcia; tak więc najczęściej żołnierze imitowali strzały i tylko od czasu do czasu grzmiały armaty. Sun Kai zawsze pojawiał się tuż po werblu, jeśli nie było go jeszcze na pokładzie, i oglądał ćwiczenia od początku do końca, nie wzdrygając się przy głośnym łoskocie. Zawsze zajmował takie miejsce, by nikomu nie przeszkadzać, nawet kiedy marynarze obsadzali działa na smoczym pokładzie, tak że z czasem kanonierzy przestali zwracać na niego uwagę.

Kiedy nie było ćwiczeń, Sun Kai oglądał działa z bliska. Na smoczym pokładzie stały kanonady, czterdziestodwufuntowe potwory, które ustępowały celnością długim działom z pokładów artyleryjskich, za to miały krótszy odrzut, dzięki czemu potrzebowały mniej miejsca. Sun Kai szczególnie zainteresował się łożem, po którym podczas strzału przesuwała się ciężka żelazna lufa. Bez żenady przypatrywał się ludziom przy pracy, zarówno awiatorom, jak marynarzom, choć nie rozumiał ani słowa z tego, o czym mówią. Z taką samą ciekawością oglądał też sam okręt: rozmieszczenie masztów i żagli, a zwłaszcza konstrukcję kadłuba. Laurence często widział, jak Chińczyk patrzy za krawędź smoczego pokładu, na białą linię kilu, po czym kreśli szkice, by odwzorować konstrukcję.

Ale pomimo tej oczywistej fascynacji okazywał wyraźną rezerwę, i nie chodziło tylko o cechy zewnętrzne, surowość jego cudzoziemskiej fizjonomii; jego badania wydawały się wypływać raczej z pilności niż zapału, raczej z pracowitości i sumienności niż pasji, a jego zachowanie bynajmniej nie zachęcało do nawiązania z nim bliższych kontaktów. Niezrażony tym Hammond zdobył się już na kilka przyjaznych gestów, Sun Kai odniósł się do tego uprzejmie, ale obojętnie, i — jak skonstatował z rozczarowaniem Laurence — był daleki od serdeczności. Żadne uczucia nie malowały się na jego twarzy podczas kontaktów z Hammondem, nie uśmiechał się, nie marszczył czoła, jedynie grzecznie i spokojnie skupiał uwagę na rozmówcy.

Nawet gdyby można było z nim porozmawiać, Laurence czuł, że nie potrafiłby mu się narzucać jak Hammond, a przecież jego objaśnienia z pewnością znacznie poszerzyłyby wiedzę Sun Kaia o okręcie. Lecz póki co takt i bariera językowa powstrzymywały go przed działaniem, więc Laurence zadowolił się obserwacją.

Na Maderze uzupełnili zapasy wody, a także żywego inwentarza, uszczuplone po wizycie formacji, lecz nie zatrzymali się w porcie na dłużej.

— Cała ta wymiana żagli na coś się przydała. Już z grubsza wiem, na co go stać — powiedział Riley do Laurence’a. — Co powiesz na Boże Narodzenie na morzu? Chętnie poddam go próbie, żeby zobaczyć, czy uda mi się wycisnąć z niego siedem węzłów.

Wypłynęli majestatycznie z Funchalu na pełnych żaglach, a nadzieje rozentuzjazmowanego Rileya na osiągnięcie większej prędkości spełniły się, zanim jeszcze powiedział:

— Prawie osiem węzłów. I co ty na to?

— Szczere gratulacje — odparł Laurence. — Nie sądziłem, że jest to możliwe. Mknie jak marzenie.

O dziwo, żałował, że tak szybko płyną, po raz pierwszy w życiu. Kiedy był kapitanem, nigdy nie szalał, gdyż uważał, że należy dbać o własność królewską, lecz podobnie jak każdy żeglarz, pragnął, aby okręt pędził jak najszybciej. W normalnej sytuacji podzielałby radość Rileya i nawet by nie spojrzał na malejącą z tyłu wyspę.

Riley zaprosił Laurence’a i kilku oficerów ze statku na kolację, by uczcić nowy rekord prędkości. I jakby za karę podczas posiłku rozszalała się krótka nawałnica, a na wachcie był tylko nieszczęsny młody porucznik Beckett: mógłby opłynąć świat sześciokrotnie bez przystanków, gdyby tylko dało się sterować okrętem za pomocą wzorów matematycznych, a mimo to zawsze wydawał niewłaściwe komendy przy każdej możliwej pogodzie. Wszyscy poderwali się od stołu, kiedy Allegiance po raz pierwszy dał nura, przeraźliwie skrzypiąc, a zaskoczony Temeraire wydał cichy ryk; mimo to wiatr niemal zerwał grotstensztaksel, zanim Riley i Purbeck wrócili na pokład i opanowali sytuację.

Burza ustała równie szybko, jak się pojawiła, i oddalające się szybko ciemne chmury odsłoniły wyblakłe różowo-niebieskie niebo. Wysokość fal nie przekraczała kilku stóp, co na Allegiance nie robiło wrażenia. Wciąż było na tyle jasno, że dało się czytać na smoczym pokładzie, gdy z wnętrza okrętu wynurzyła się grupa Chińczyków. Paru służących wyprowadziło ostrożnie przez drzwi Liu Bao, a potem przeszło z nim przez tylny pokład i kabinę dziobową na smoczy pokład. Starszy poseł zmienił się bardzo od czasu zaokrętowania, stracił jakieś kilkanaście funtów wagi, jakby pozieleniał pod brodą i na obwisłych policzkach i w ogóle tak kiepsko wyglądał, że Laurence’owi mimowolnie zrobiło się go żal. Kiedy służący przynieśli fotel i posadzili go na nim, Liu Bao zwrócił twarz ku chłodnemu, wilgotnemu wiatrowi, lecz nic nie wskazywało na to, że poczuł się lepiej, a kiedy przyniesiono mu jedzenie na talerzu, machnął tylko ręką.

— Czy on chce się zagłodzić na śmierć? — zapytał Temeraire, raczej zaciekawiony niż przejęty.

— Mam nadzieję, że nie — odparł w zamyśleniu Laurence. — Chociaż w zbyt późnym wieku zabrał się do podróży morskich. — Usiadł i skinął na Dyera. — Znajdź pana Pollitta i zapytaj, czy byłby tak dobry i przyszedł tu na chwilę.

Dyer przyszedł niebawem z posapującym lekarzem okrętowym. Pollitt, który był lekarzem na dwóch okrętach pod dowództwem Laurence’a, nie bawił się w ceremonie, ale opadł ciężko na krzesło.

— Czy chodzi o nogę, sir? — zapytał.

— Nie, panie Pollitt. Z nogą jest coraz lepiej. Niepokoi mnie zdrowie tego chińskiego dżentelmena. — Laurence wskazał na Liu Bao.

Pollitt pokręcił głową i stwierdził, że jeśli Chińczyk będzie tracił na wadze w takim tempie, to nie dopłynie do równika.

— Nie są przyzwyczajeni do długich podróży morskich, więc pewnie nie znają lekarstw na gwałtowne choroby morskie — powiedział Laurence. — Nie sporządziłby pan jakiegoś medykamentu dla niego?

— No cóż, to nie mój pacjent i nie chciałbym zostać oskarżony o wtrącanie się w cudze sprawy. Nie sądzę, by ich medycy podchodzili do tego łagodniej niż my — odparł przepraszającym tonem. — Tak czy owak, myślę, że przepisałbym dietę sucharową. Mało który żołądek odrzuci suchara, a nie wiadomo, jakimi zagranicznymi specjałami się raczył. Jestem pewien, że suchary i odrobina lekkiego wina postawiłyby go na nogi.

Oczywiście zagraniczne specjały były narodową kuchnią dla Liu Bao, lecz Laurence nie zamierzał kwestionować takiej terapii i tego wieczoru posłał dużą paczkę sucharów, przejrzanych niechętnie przez Roland i Dyera, którzy mieli usunąć robaki, a także jakże cenne trzy butelki wyjątkowo orzeźwiającego rieslinga, zakupionego po 6 szylingów i 3 pensy za butelkę od kupca z Portsmouth.

Laurence czuł się nieco dziwnie; miał nadzieję, że postąpiłby tak w każdej sytuacji, lecz niewątpliwie działał z pewnym, nietypowym dla siebie wyrachowaniem. W tym geście było trochę nieuczciwości, trochę nadskakiwania, i niezbyt mu się to podobało. W istocie wszelkie podchody poruszały jego sumienie, ze względu na haniebną konfiskatę statków Kompanii Wschodnioindyjskiej, o której nie zapomniał, podobnie jak wszyscy marynarze, wciąż spoglądający na Chińczyków z ponurą niechęcią.

Kiedy przesłał prezent do kajuty Liu Bao, usprawiedliwił się przed Temeraire’em.

— W końcu osobiście nie ponoszę winy, tak jak ja nie byłbym winny, gdyby król zachował się wobec nich podobnie. Skoro rząd nie porusza tej sprawy, to nic dziwnego, że się tym specjalnie nie przejmują: oni przynajmniej wcale nie ukrywali tego incydentu i nie byli nieuczciwi.

Nawet kiedy to mówił, wciąż czuł pewien niedosyt. Ale nie miał wyboru. Nie zamierzał siedzieć bezczynnie, nie mógł też zdać się na Hammonda: niezależnie od umiejętności i wiedzy dyplomaty, Laurence zorientował się już, że w ogóle nie zamierza on się starać o zatrzymanie Temeraire’a i że uważa smoka za element przetargowy. Oczywiście nie było szans na przekonanie Yongxinga, ale gdyby udało się wpłynąć na pozostałych członków chińskiej delegacji, to nawet gdyby ucierpiała na tym jego duma, nie byłoby to aż takie wielkie poświęcenie.

Jego wysiłki nie poszły na marne: następnego ranka Liu Bao znowu wypełzł ze swojej kajuty, w trochę lepszym stanie, a dzień później poczuł się już na tyle dobrze, że wezwał tłumacza i poprosił Laurence’a, aby przyłączył się do niego na chińskiej stronie pokładu: na jego wyraźnie odprężoną twarz powróciły kolory. Przyprowadził też ze sobą jednego z kucharzy: oznajmił, że suchary, które spożył z odrobiną świeżego imbiru, zgodnie z zaleceniem swojego lekarza, zdziałały cuda, a teraz chciał wiedzieć, jak się je robi.

— No cóż, głównie z mąki i wody, ale niestety nie znam szczegółów — odpowiedział Laurence. — Nie pieczemy ich na okręcie, ale zapewniam pana, że mamy w spiżarni zapas, który wystarczy na dwukrotne opłynięcie świata.

— Jak dla mnie jeden raz w zupełności wystarczy — powiedział Liu Bao. — Taki starzec jak ja nie powinien oddalać się tak bardzo od domu i podskakiwać na falach. Od kiedy weszliśmy na pokład, nie byłem w stanie niczego przełknąć, nawet kilku naleśników, dopiero te suchary! A dzisiejszego ranka mogłem już zjeść trochę kleiku ryżowego i ryby, i nie było mi niedobrze. Jestem panu bardzo wdzięczny.

— Cieszę się, że mogłem pomóc. Doprawdy, wygląda pan znacznie lepiej — rzekł Laurence.

— Miłe to słowa, nawet jeśli nie do końca prawdziwe — odparł Liu Bao. Podniósł ramię z ponurą miną i potrząsnął nim, by pokazać, jak luźno leży na nim szata. — Przytyję i znowu będę podobny do siebie.

— Jeśli czuje się pan na siłach, to może przyszedłby pan do mnie jutro na kolację? — zapytał Laurence, uznając, że sytuacja usprawiedliwia jego zaproszenie. — Z okazji święta wydaję kolację dla moich oficerów. Będzie pan mile widziany, jak również pańscy rodacy, którzy zechcą przyłączyć się do pana.

Ta kolacja okazała się o wiele bardziej udana niż poprzednia. Granby wciąż leżał w izbie chorych i musiał przestrzegać diety, za to porucznik Ferris postanowił wykorzystać okazję i zabłysnąć na każdym możliwym polu. Był młodym, energicznym oficerem, który otrzymał niedawno stanowisko dowódcy topmanów Temeraire’a za udaną akcję abordażową, jaką przeprowadził pod Trafalgarem. Normalnie musiałby czekać jeszcze co najmniej rok, a najprawdopodobniej dwa lub trzy, zanim by został drugim oficerem, lecz po odesłaniu biednego Evansa do domu Ferris go zastąpił i najwyraźniej miał nadzieję zachować to stanowisko.

Rano Laurence podsłuchał z rozbawieniem, jak Ferris poważnie informuje środkowoskrzydłowych, że ludzie przy stole muszą zachowywać się kulturalnie i nie mogą siedzieć jak kołki. Laurence podejrzewał, że Ferris nawet nauczył młodszych oficerów kilkunastu anegdot, bo podczas kolacji spoglądał znacząco na kolejnych chłopaków, a ci w pośpiechu przełykali wino i zaczynali relacjonować przygody, które raczej nie mogły się przydarzyć tak młodym ludziom.

Sun Kai przybył z Liu Bao, lecz tak jak wcześniej, zachowywał się bardziej jak obserwator niż gość. Za to Liu Bao nie okazywał takiej powściągliwości i najwyraźniej zamierzał sobie nieźle użyć, choć w istocie mało kto oparłby się prosięciu, pieczonemu na rożnie od rana i zarumienionemu pod polewą z masła i śmietany. Nikt nie wzbraniał się przed drugą porcją, a Liu Bao głośno też pochwalił chrupiącą gęś, dorodną sztukę specjalnie zakupioną na tę okazję na Maderze i wciąż tłustą w chwili zgonu, w przeciwieństwie do typowego drobiu serwowanego na morzu.

Towarzyskie trudy oficerów także zrobiły wrażenie, choć niektórzy z młodzieńców jąkali się i zacinali. Liu Bao reagował szczerym śmiechem na ich opowieści i sam chętnie opowiadał o swoich przygodach, głównie nieszczęśliwych wypadkach podczas polowań. Tylko biedny tłumacz nie miał się z czego cieszyć, bo musiał ganiać wokół stołu, przekładając z angielskiego na chiński i odwrotnie. Niemal od samego początku atmosfera była zupełnie inna, o wiele bardziej przyjazna.

Sun Kai częściej słuchał, niż mówił, więc Laurence nie potrafił powiedzieć, czy dobrze się bawi. Jadł dość skromnie i pił mało, mimo iż Liu Bao, który sam sobie niczego nie żałował, łajał go dobrotliwie od czasu do czasu i dolewał mu wina. Ale kiedy uroczyście wniesiono wielki gwiazdkowy pudding, migający płomieniami zapalonej brandy, ku ogólnemu zachwytowi, a potem podzielono go i raczono się nim, Liu Bao odwrócił się do Sun Kaia i powiedział:

— Ospały jesteś dzisiaj. Zaśpiewaj nam Trudną drogę, to odpowiedni poemat na tę podróż!

Mimo całej powściągliwości Sun Kai całkiem chętnie przystał na tę propozycję; odchrząknął i wyrecytował:

Czyste wino kosztuje, za złoty puchar, dziesięć tysięcy miedziaków,

A nefrytowy półmisek pełen smakołyków wart jest miliona monet.

Lecz ja odrzucam puchar i mięso, nie mogę jeść ani pić…

Wznoszę pazury ku niebu, na próżno wypatruję czterech dróg.

Przeciąłbym Żółtą Rzekę, lecz mróz przejmuje me członki;

Przeleciałbym nad Górami Tai-hang, lecz niebo oślepia mnie śniegiem.

Usiadłbym wygodnie i oglądał z brzegu strumienia złote karpie —

Lecz nagle we śnie pędzę po falach, żegluję ku słońcu…

Trudna jest podróż,

Trudna jest podróż.

Tyle jest zakrętów —

Którą drogę wybrać?

Kiedyś dosiądę długiego wiatru i rozpędzę gęste chmury,

I rozłożę skrzydła, by połączyć brzegi przepastnego morza.

Jeśli poemat ten miał jakieś metrum czy rymy, to przepadły one w tłumaczeniu, ale treść bardzo się spodobała awiatorom i wybuchły głośne oklaski.

— Czy to pański utwór? — zapytał zaciekawiony Laurence. — Nigdy dotąd nie słyszałem o poemacie ukazującym świat z punktu widzenia smoka.

— Nie, nie — rzekł Sun Kai. — To jedno z dzieł czcigodnego Lung Li Po z dynastii Tang. Ja jestem tylko biednym uczonym, którego strofy nie są warte publicznej prezentacji.

Był jednak na tyle zadowolony, że wyrecytował jeszcze inne fragmenty utworów poetów klasycznych, wszystko z pamięci, czym wzbudził ogromny podziw Laurence’a.

Wreszcie goście się rozeszli w wyjątkowo dobrych nastrojach, uniknąwszy dyskusji o suwerenności brytyjskiej i chińskiej, tak w kwestii okrętów, jak i statków.

— Ośmielę się powiedzieć, że była to bardzo udana kolacja — oznajmił później Laurence, popijając kawę u boku Temeraire’a, który wcinał owcę. — Wcale nie są tacy sztywni w towarzystwie, a Liu Bao naprawdę mi przypadł do gustu. Pływałem na wielu okrętach, gdzie brakowało mi takich kompanów przy stole.

— Cieszę się, że miło spędziłeś wieczór — powiedział Temeraire, miażdżąc kości. — Czy potrafisz powtórzyć ten poemat?

Laurence musiał poprosić o pomoc swoich oficerów. Wciąż mozolili się nad tym następnego ranka, gdy na pokładzie pojawił się Yongxing i usłyszał, jak się męczą z tłumaczeniem. Po ich kilku kolejnych próbach Chińczyk zmarszczył brwi, a potem odwrócił się do Temeraire’a i sam wyrecytował poemat.

Mówił po chińsku, bez tłumacza, mimo to Temeraire bez trudu powtórzył strofy w tym samym języku po jednym wysłuchaniu. Nie pierwszy raz zaskoczył Laurence’a zdolnościami językowymi: podobnie jak wszystkie smoki, Temeraire nauczył się mówić jeszcze w jaju, lecz w przeciwieństwie do większości smoków miał w tym czasie kontakt z trzema różnymi językami i najwyraźniej zapamiętał nawet ten pierwszy.

— Laurence — powiedział przejęty Temeraire, zwracając się ku niemu, kiedy wymienił kilka zdań po chińsku z Yongxingiem — on twierdzi, że ten poemat napisał smok, a nie człowiek.

Laurence, wciąż zdumiony biegłością Temeraire’a w chińskim, zamrugał.

— Poezja wydaje się dość dziwnym zajęciem dla smoka, lecz jeśli inne chińskie smoki lubią książki tak jak ty, to nie dziwi mnie, że któryś spróbował sił w poezji.

— Ciekawe, jak to napisał — powiedział w zamyśleniu Temeraire. — Może bym i spróbował, ale nie wiem, jak miałbym to przelać na papier. Przecież nie zdołam utrzymać pióra. — Uniósł przednią łapę i spojrzał z powątpiewaniem na pazury.

— Chętnie wszystko zapiszę, jeśli mi podyktujesz — zaproponował Laurence, rozbawiony tym pomysłem. — On pewnie zrobił tak samo.

Ta sprawa ponownie wypłynęła dwa dni później, kiedy Laurence wrócił na pokład osowiały i zmartwiony po długiej wizycie w izbie chorych: uporczywa gorączka wróciła i Granby leżał blady i na wpół przytomny, rozchylając popękane wargi i tępo wbijając wzrok w sufit; wypił tylko odrobinę wody i od czasu do czasu wyrzucał z siebie nieskładne zdania. Pollitt nie chciał wydać orzeczenia i tylko zdawkowo potrząsnął głową.

Zdenerwowany Ferris czekał na niego przy schodach prowadzących na smoczy pokład; na jego widok Laurence przyspieszył kroku, choć i tak okropnie się wlókł.

— Sir — odezwał się Ferris — nie wiedziałem, co robić. Rozmawia z Temeraire’em od samego rana, a my nie mamy pojęcia, co mówi.

Laurence ruszył szybko po schodach i zobaczył, że Yongxing siedzi w fotelu i rozmawia po chińsku z Temeraire’em. Książę mówił powoli i wyraźnie, starannie wymawiając słowa, i poprawiał odpowiedzi smoka. Przyniósł arkusze papieru, na których przedstawił w dużym powiększeniu kilkanaście dziwnie wyglądających chińskich znaków. Temeraire był wyraźnie zafascynowany; skupił się bez reszty na wykładzie Yongxinga i poruszał końcem ogona w przód i w tył, jak zawsze, kiedy coś szczególnie go podnieciło.

— Spójrz, Laurence, to „smok” w ich piśmie — powiedział Temeraire, gdy go zobaczył.

Laurence popatrzył posłusznie na papier. Z lekka osłupiał, bo przypominało mu to co najwyżej wzorki pozostające na plaży po odpływie, nawet gdy Temeraire pokazał mu części zawijasu reprezentujące skrzydła oraz ciało smoka.

— Mają tylko jedną literę dla całego słowa? — zapytał z powątpiewaniem Laurence. — Jak się to wymawia?

— Lung — wyjaśnił Temeraire — tak jak w moim chińskim imieniu, Lung Tien Xiang, a Hen to Niebiański — dodał z dumą, wskazując kolejny znak.

Yongxing obserwował ich z dość obojętną miną, lecz Laurence odniósł wrażenie, że przez ułamek sekundy widział błysk triumfu w jego oczach.

— Bardzo się cieszę, że tak przyjemnie spędzasz czas — powiedział Laurence do Temeraire’a, po czym odwrócił się do Yongxinga, skłonił głowę i oznajmił, nie czekając na pozwolenie: — To bardzo miło, że się pan tak trudzi.

Yongxing odpowiedział chłodno:

— Uważam, że to mój obowiązek. Filologia klasyczna jest ścieżką prowadzącą do zrozumienia.

Był daleki od serdeczności, lecz skoro zignorował granicę i dyskutował z Temeraire’em, to Laurence uznał to za oficjalną wizytę i poczuł się uprawniony do rozpoczęcia rozmowy. Niezależnie od tego, co sam Yongxing o tym myślał, bezpośredniość Laurence’a nie zniechęciła go do dalszych wizyt: odtąd każdego ranka pojawiał się na pokładzie, udzielał Temeraire’owi lekcji chińskiego i prezentował mu kolejne dzieła literackie, aby zaostrzyć jego apetyt.

Na początku Laurence jedynie irytował się tymi oczywistymi próbami kuszenia; Temeraire po raz pierwszy od chwili rozstania z Maksimusem i Lily znacznie się ożywił, więc chociaż Laurence nie akceptował przyczyn tego stanu rzeczy, nie odmawiał Temeraire’owi okazji do dowiadywania się tylu nowych i ciekawych rzeczy, zwłaszcza że ranny smok wciąż był przykuty do pokładu. Yongxing mógł sobie wierzyć, że jego pochlebstwa wpłyną na lojalność Temeraire’a, ale sam Laurence nie miał wątpliwości, że to czyste mrzonki.

Mimo wszystko zaczęły go jednak dręczyć złe przeczucia, gdy mijały kolejne dni, a Temeraire nie męczył się tematem. Teraz rzadko już ślęczeli wspólnie nad książkami, bo Temeraire wolał recytować różne urywki chińskich dzieł, których uczył się na pamięć, skoro nie potrafił ich zapisać czy przeczytać. Laurence dobrze wiedział, że żaden z niego uczony. Najwięcej przyjemności sprawiało mu spędzenie popołudnia na rozmowach, może pisaniu listów albo czytaniu gazety, jeśli nie jest zbyt nieaktualna. Wprawdzie pod wpływem Temeraire’a polubił książki bardziej, niż się tego kiedykolwiek spodziewał, trudno mu było entuzjazmować się wraz z Temeraire’em dziełami napisanymi w języku, którego zupełnie nie rozumiał.

Nie chciał, aby Yongxing uzmysłowił sobie z satysfakcją, że pomieszał Laurence’owi szyki, ale rzeczywiście wyglądało na to, że książę odniósł nad nim zwycięstwo, szczególnie wtedy, kiedy Temeraire uczył się nowego fragmentu i wyraźnie promieniał po skąpych i z trudem wywalczonych pochwałach Yongxinga. Laurence martwił się również tym, że książę jest niemal zaskoczony postępami Temeraire’a, a często wyjątkowo zadowolony. Oczywiście Laurence uważał, że Temeraire jest nadzwyczajnym smokiem, ale nie życzył sobie, żeby Yongxing podzielał tę opinię: książę i tak już miał dość powodów, by próbować zabrać Temeraire’a.

Na szczęście Temeraire co chwilę przechodził na angielski, by wciągnąć Laurence’a w dyskusję, i Yongxing z konieczności musiał prowadzić z nim uprzejmą rozmowę, bo inaczej straciłby przewagę, jaką uzyskał. Chociaż dawało to jakąś drobną satysfakcję, Laurence nie mógłby powiedzieć, że te rozmowy sprawiają mu przyjemność. Tak zdecydowana i jawna opozycja wykluczała jakąkolwiek naturalną więź duchową i obaj mężczyźni w żadnym wypadku nie mogliby zbliżyć się do siebie.

Któregoś ranka Yongxing wyszedł na pokład wcześnie, kiedy Temeraire jeszcze spał. Jego służący ustawili mu siedzisko i wyściełali je materiałem, a potem przygotowali teksty, które miał czytać Temeraire’owi tego dnia, książę zaś podszedł do burty i spojrzał na ocean. Otaczała ich błękitna tafla wody, nie skażona nigdzie linią brzegu, i wiał przyjemny, orzeźwiający wiatr. Laurence stał na dziobie i napawał się panoramą: ciemne wody rozciągały się po horyzont, drobne fale zwieńczone pianą zachodziły na siebie, a okręt płynął samotnie pod krągłą misą nieba.

— Tylko na pustyni można napotkać tak mało pociągający i nieciekawy widok — odezwał się niespodziewanie Yongxing. Laurence miał właśnie na końcu języka grzeczną uwagę o pięknie scenerii, więc oniemiał ze zdziwienia, tym bardziej że Yongxing dodał: — Wy, Brytyjczycy, ciągle dokądś płyniecie. Czy naprawdę jesteście tak niezadowoleni ze swojego kraju?

Nie czekając na odpowiedź, pokręcił głową i odwrócił się. Po raz kolejny Laurence utwierdził się w przekonaniu, że nie ma chyba drugiego człowieka, z którym nie zgadzałby się tak bardzo w każdej kwestii.

Normalna okrętowa dieta Temeraire’a składałaby się w dużej mierze ze złapanych przez niego ryb; Laurence i Granby brali to pod uwagę, kalkulując ilość zapasów, liczbę krów i owiec koniecznych do zapewnienia różnorodności, i uwzględniając złą pogodę, która mogłaby uniemożliwić Temeraire’owi łowy. Jednakże unieruchomiony z powodu rany Temeraire nie mógł polować, więc pochłaniał zapasy o wiele szybciej, niż na to liczyli.

— Tak czy owak, będziemy musieli trzymać się blisko wybrzeża Afryki, żeby nie dać się zdmuchnąć pasatom do Rio — powiedział Riley. — Możemy zawinąć do Cape Coast i uzupełnić zapasy.

Te słowa miały go uspokoić, ale Laurence tylko skinął głową i odszedł.

Ojciec Rileya miał plantacje w Indiach Zachodnich, na których pracowało kilkuset niewolników, natomiast ojciec Laurence’a był zażartym zwolennikiem Wilberforce’a i Clarksona i wygłosił kilka ciętych mów w Izbie Lordów przeciwko handlowi niewolnikami, a raz nawet wspomniał bez ogródek o ojcu Rileya, przedstawiając listę dżentelmenów, którzy, jak to wyraził oględnie, „przynoszą hańbę chrześcijanom i plamią reputację własnego kraju”.

Incydent ten oziębił wtedy stosunki między nimi: Riley, bardzo przywiązany do swojego ojca, mężczyzny o wiele cieplejszego od lorda Allendale’a, oczywiście oburzył się na tę publiczną zniewagę. Laurence nie darzył swojego ojca szczególnym uczuciem i był zły, że znalazł się w tak niezręcznej sytuacji, ale nie miał najmniejszego zamiaru występować z przeprosinami. Dorastał wśród wszędobylskich pamfletów i książek wypuszczanych przez komisję Clarksona, a w wieku dziewięciu lat odbył podróż na byłym statku niewolniczym, przeznaczonym już do rozbiórki. Koszmary męczyły go przez długie miesiące i wywarły ogromne wrażenie na jego młodym umyśle. Laurence i Riley nigdy nie zawarli pokoju w tym względzie, jedynie zgodzili się na rozejm; starannie unikali tego tematu, a także wszelkich rozmów o ojcach. Laurence nie mógł teraz szczerze powiedzieć Rileyowi, że nie ma ochoty zawijać do portu, w którym kwitnie handel niewolnikami, choć ta perspektywa wytrąciła go z równowagi. Zamiast tego zapytał Keynesa, czy Temeraire szybko wraca do zdrowia i czy można mu pozwolić na krótkie loty i połów ryb.

— Lepiej nie — odparł z ociąganiem lekarz.

Laurence spojrzał na niego surowo i w końcu Keynes przyznał, że trochę się martwi: rana nie goiła się tak dobrze, jak by sobie tego życzył.

— Mięśnie są wciąż rozpalone i wyczuwam pod skórą rozdartą tkankę — wyjaśnił Keynes. — Jest zbyt wcześnie, by się naprawdę niepokoić, ale nie chcę też ryzykować, dlatego nie wolno mu latać jeszcze przez co najmniej dwa tygodnie.

Po tej rozmowie Laurence zyskał jeszcze jedną osobistą troskę, choć i tak mu już ich nie brakowało, nawet jeśli nie uwzględniało się braku żywności i nieuniknionego już postoju w Cape Coast. Z powodu rany Temeraire’a i zdecydowanego sprzeciwu Yongxinga wobec jakichkolwiek ćwiczeń awiatorzy całymi dniami siedzieli bezczynnie, podczas gdy marynarze mieli aż za dużo pracy, przeprowadzali naprawy i porządkowali zapasy, tak że w końcu doszło do całkiem przewidywalnych wydarzeń.

Laurence postanowił zająć czymś Roland i Dyera i wezwał oboje na smoczy pokład tuż przed przybyciem na Maderę, by sprawdzić ich postępy w nauce. Wytrzeszczyli oczy ze skruszonymi minami, więc nie zdziwił się, gdy odkrył, że całkowicie zarzucili edukację, gdy zostali jego gońcami: mieli słabe pojęcie o arytmetyce, zupełnie nie znali bardziej zaawansowanej matematyki ani francuskiego, a kiedy wręczył im książkę Gibbona, którą przyniósł na pokład, żeby poczytać ją później Temeraire’owi, Roland tak dukała, że Temeraire postawił krezę i zaczął ją poprawiać z pamięci. Dyer okazał się trochę lepszy, bo przynajmniej nauczył się z grubsza tabliczki mnożenia i wiedział co nieco o gramatyce; Roland zacięła się powyżej ośmiu i była bardzo zdumiona, że istnieje coś takiego jak części mowy. Laurence nie zastanawiał się już nad tym, w jaki sposób wypełni im czas. Żałował tylko, że tak zaniedbał ich edukację, i postanowił jak najlepiej wywiązać się ze swoich nowych obowiązków nauczyciela.

Gońcy zawsze byli ulubieńcami całej załogi, a po śmierci Morgana jeszcze bardziej rozpieszczano Roland i Dyera. Awiatorzy z wielkim rozbawieniem śledzili ich codzienne zmagania z tabliczką mnożenia i imiesłowami, ale tylko dopóki midszypmeni Allegiance nie zaczęli głośno szydzić. Chorążowie poczuli się w obowiązku odpłacić za zniewagę i doszło do kilku przepychanek w ciemnych zakamarkach okrętu.

Początkowo Laurence i Riley zabawiali się porównywaniem niezdarnych usprawiedliwień, jakie zmyślali ludzie z podbitymi oczyma czy krwawiącymi wargami. Ale te drobne potyczki przybrały groźniejszą postać, kiedy starsi zaczęli podawać podobne usprawiedliwienia: głęboka uraza marynarzy, zrodzona w dużej mierze z nierównego podziału pracy oraz lęku przed Temeraire’em, znajdowała wyraz w niemal codziennych wymianach obelg, które już nie miały nic wspólnego z lekcjami Roland i Dyera. Awiatorzy ze swej strony byli równie urażeni kompletnym brakiem wdzięczności za męstwo Temeraire’a.

Pierwszy prawdziwy kryzys wybuchł, gdy zaczęli skręcać na wschód, obok Cape Palmas, i ruszyli ku Cape Coast. Laurence drzemał na smoczym pokładzie w cieniu Temeraire’a, który chronił go przed słońcem. Sam nie widział, co się stało, lecz obudził go głośny łomot i nagle krzyki, a gdy szybko wstał, zobaczył krąg ludzi. Martin trzymał za ramię Blythe’a, zastępcę zbrojmistrza, jeden z oficerów Rileya, starszy midszypmen, leżał jak długi na pokładzie, a lord Purbeck krzyczał z rufówki:

— Zakuj go w kajdany, Cornell, natychmiast.

Temeraire uniósł łeb i zaryczał: na szczęście nie wzniecił boskiego wiatru, lecz i tak ryk był na tyle głośny, że zebrani się cofnęli, a twarze wielu pobladły.

— Nikt nie będzie wsadzał do więzienia członków mojej załogi — warknął rozgniewany Temeraire, machając ogonem; uniósł się i rozłożył skrzydła, a cały okręt zadrżał: wiał wiatr od wybrzeża Sahary, za trawersem, żagle ustawiono maksymalnie ostro, by utrzymać kurs na południowy wschód, i smocze skrzydła zadziałały jak niezależny i przeciwny żagiel.

— Temeraire! Uspokój się, natychmiast! Słyszysz? — rzucił ostro Laurence. Nigdy wcześniej tak się do niego nie odezwał, nawet podczas pierwszych tygodni jego życia, więc zaskoczony Temeraire opadł na pokład i instynktownie złożył skrzydła.

— Purbeck, ja się zajmę swoimi ludźmi, jeśli łaska. Podoficer, stać. — Laurence szybko wydawał rozkazy, aby zapobiec dalszemu biegowi wypadków i nie dopuścić do otwartej walki między marynarzami i awiatorami. — Panie Ferris — powiedział — proszę zabrać Blythe’a pod pokład i zamknąć.

— Tak jest, sir — powiedział Ferris, który już się przeciskał przez tłum. Otoczony przez awiatorów, rozbijał ciasne grupki rozwścieczonych ludzi, zanim dotarł do Blythe’a.

Obserwując całą scenę, Laurence dodał głośno:

— Panie Martin, natychmiast do mojej kajuty. Reszta wracać do pracy. Panie Keynes, do mnie.

Stał nieruchomo przez chwilę, ale był usatysfakcjonowany: niebezpieczeństwo zostało zażegnane. Odwrócił się od relingu, wierząc, że tłum zachowa normalną dyscyplinę i się rozejdzie. Temeraire leżał płasko na pokładzie i spoglądał na niego z nieszczęśliwą miną. Laurence wyciągnął rękę i wzdrygnął się, gdy Temeraire się odsunął: niezbyt daleko, ale zdecydowanie.

— Wybacz mi — powiedział Laurence przez ściśnięte gardło i opuścił ramię. — Temeraire — dodał i umilkł. Nie wiedział, co powiedzieć. Nie mógł pozwolić, aby Temeraire tak się zachowywał, bo mógł naprawdę uszkodzić okręt, a poza tym gdyby coś takiego się powtarzało, załoga bałaby się wykonywać swoją pracę. — Nie zrobiłeś sobie krzywdy? — zapytał, kiedy nadszedł Keynes.

— Nie — odparł bardzo cicho Temeraire. — Nic mi nie jest. W milczeniu pozwolił się zbadać, a Keynes oznajmił, że wysiłek w niczym mu nie zaszkodził.

— Muszę teraz rozmówić się z Martinem — oświadczył Laurence, wciąż strapiony.

Kiedy Temeraire nie odpowiedział, a jedynie zwinął się w kłębek na pokładzie ze skrzydłami złożonymi wokół głowy, Laurence zszedł na dół.

W kabinie było duszno i ciepło, pomimo otwartych okien, co ani trochę nie poprawiło nastroju Laurence’a. Martin chodził nerwowo po kajucie. Wyglądał niechlujnie, w workowatych łachach odpowiednich dla ciepłego klimatu, z dwudniowym zarostem na zarumienionej obecnie twarzy, ze zbyt długimi, opadającymi na oczy włosami. Nie zorientował się, jak bardzo rozgniewany jest Laurence, i zaczął od razu mówić.

— Bardzo mi przykro. To moja wina. Nie powinienem był się w ogóle odzywać — powiedział, gdy Laurence pokuśtykał do fotela i ciężko usiadł. — Nie możesz ukarać Blythe’a, Laurence.

Laurence przywykł już do bezpośredniego sposobu bycia awiatorów i normalnie tolerowałby taką poufałość, lecz postępowanie Martina w tej sytuacji zakrawało na bezczelność, tak więc wyprostował się na fotelu i oburzony spojrzał na niego. Martin pobladł, przełknął ślinę i dodał pospiesznie:

— To znaczy, kapitanie, sir.

— Zrobię wszystko, co w mojej mocy, aby utrzymać porządek wśród załogi, panie Martin, bo wygląda na to, że jest to bardziej potrzebne, niż myślałem — powiedział Laurence, z trudem panując nad głosem, bo naprawdę był wściekły. — Proszę mi powiedzieć, co się stało.

— Ja nie chciałem — powiedział przygaszony Martin. — Ten Reynolds przez cały tydzień robił różne uwagi i Ferris oznajmił nam, żebyśmy go ignorowali, ale kiedy przechodziłem, on powiedział…

— Daruj sobie bajeczki o złym niedźwiedziu — przerwał mu Laurence. — Co zrobiłeś?

— Och… — Martin się zaczerwienił. — Powiedziałem tylko… No, zrewanżowałem mu się czymś, czego raczej nie powinienem powtarzać, a wtedy on… — Martin zamilkł, jakby nie wiedział, jak ma dokończyć opowieść, nie oskarżając ponownie Reynoldsa, po czym dodał nieporadnie: — W każdym razie, sir, miał właśnie rzucić mi wyzwanie i wtedy Blythe powalił go na pokład. Zrobił to, bo wiedział, że ja nie mogę walczyć, i nie chciał patrzeć, jak będę musiał odmawiać na oczach marynarzy. Naprawdę, sir, to moja wina, nie jego.

— Zgadzam się z tobą — rzucił Laurence i z zadowoleniem zobaczył, że Martin się przygarbił, jakby otrzymał cios. — Tak więc kiedy będę musiał kazać wychłostać Blythe’a w niedzielę za uderzenie oficera, przypomnisz sobie, mam nadzieję, że ponosi karę za twój brak opanowania. Możesz odejść. Przez tydzień będziesz przebywał w swojej kajucie, możesz ją opuszczać tylko w wypadku zbiórek całej załogi.

Martin poruszył ustami i powiedział słabo:

— Tak jest, sir.

O mało co się nie przewrócił, kiedy wychodził. Laurence wciąż oddychał ciężko, niemal dyszał, lecz jego gniew stopniowo opadał wbrew jego woli i ustępował obezwładniającemu przygnębieniu. Blythe uratował nie tylko reputację Martina, lecz także wszystkich awiatorów. Gdyby Martin nie przyjął wyzwania w obecności całej załogi, byliby skompromitowani; nie miałoby znaczenia, że pojedynku zakazuje im regulamin Korpusu.

Mimo to nie mógł okazać pobłażliwości. Blythe uderzył oficera przy świadkach i Laurence będzie musiał wymierzyć stosowną karę, żeby usatysfakcjonować marynarzy i zapobiec podobnym wybrykom na przyszłość. A karę wymierzy zastępca bosmana: marynarz, który zapewne skorzysta z okazji, by solidnie dołożyć awiatorowi, szczególnie po takiej zniewadze.

Pomyślał, że teraz będzie musiał porozmawiać z Blythe’em, lecz nim zdążył wstać, rozległo się pukanie do drzwi i wszedł Riley, z poważną miną, w mundurze i z kapeluszem pod pachą.

Rozdział 7

Kiedy tydzień później dotarli w pobliże Cape Coast, na pokładzie na dobre panowała atmosfera ogólnej wrogości, równie ewidentna jak upał. Blythe rozchorował się po brutalnej chłoście; wciąż leżał prawie nieprzytomny w izbie chorych, a inni członkowie załogi naziemnej czuwali przy nim na zmianę, by wachlować jego zaognione rany i namawiać go do picia wody. Zdawali sobie dobrze sprawę z nastroju Laurence’a, więc żadnym słowem ani bezpośrednim czynem nie wyrażali swojej wściekłości na marynarzy, jedynie rzucali złowrogie spojrzenia i pomrukiwali albo nagle milkli, gdy jakiś marynarz pojawiał się w zasięgu głosu.

Od czasu bójki Laurence nie jadł posiłków w kajucie jadalnej: Riley obraził się za skarcenie Purbecka na pokładzie, a Laurence rozzłościł się, kiedy Riley nie chciał okazać dobrej woli i dał do zrozumienia, że nie satysfakcjonuje go kara dwunastu batów, największa, jaką mógł wymierzyć Laurence. W ferworze dyskusji Laurence napomknął o niechęci do wizyty w porcie, w którym handluje się niewolnikami, Rileya to rozdrażniło i rozstali się wprawdzie bez wrzasków, ale chłodno i oficjalnie.

Co gorzej, Temeraire wciąż był w bardzo kiepskim nastroju. Wybaczył Laurence’owi tamtą chwilę surowości i dał się przekonać, że podobne wykroczenie musiało zostać ukarane. Nie zaakceptował jednak faktycznego wymierzenia kary i warknął groźnie, gdy przy ostatnich batach Blythe zaczął wrzeszczeć. Miało to dobrą stronę, bo Hingley, zastępca bosmana, który bił mocniej niż zwykle, trochę się zaniepokoił i ostatnie razy wymierzył z mniejszą siłą; niemniej i tak już zrobił swoje.

Od tamtej pory Temeraire był przygnębiony i cichy, z rzadka tylko się odzywał i niewiele jadł. Marynarze byli równie niezadowoleni z lekkiej kary, jak awiatorzy byli oburzeni jej brutalnością. Biedny Martin, którego Laurence odesłał do garbowania skór z uprzężnikami, bardziej cierpiał z powodu wyrzutów sumienia niż otrzymanej kary i każdą wolną chwilę spędzał przy łóżku Blythe’a. Jedyną osobą zadowoloną z obecnej sytuacji był Yongxing, który wykorzystał okazję, by odbyć kilka dłuższych rozmów po chińsku z Temeraire’em: na osobności, bo Temeraire nie starał się włączyć do nich Laurence’a.

Jednak Yongxing nie wyglądał już na tak zadowolonego, kiedy na koniec ostatniej z ich dyskusji Temeraire syknął, nastroszył krezę i niemal zwalił z nóg Laurence’a, owijając się zaborczo wokół niego.

— Co on ci powiedział? — zapytał Laurence, daremnie usiłując zerknąć poza okalające go wielkie, czarne ściany. Był już strasznie zirytowany natarczywością Yongxinga i niemal stracił do niego cierpliwość.

— Opowiadał mi o Chinach i o tym, jak się tam obchodzą ze smokami — odpowiedział wymijająco Temeraire, Laurence zaś domyślił się, że spodobało mu się to, co usłyszał. — Ale potem dodał, że tam powinienem mieć lepszego towarzysza i że cię odeślą.

Kiedy Laurence wreszcie uwolnił się z uścisku, Yongxing zdążył już odejść, „wściekły jak osa”, jak się wyraził Ferris z nieprzystającą oficerowi radością.

Laurence wcale nie poczuł się lepiej.

— Nie pozwolę, aby niepokojono w taki sposób Temeraire’a — oznajmił Hammondowi ze złością, bezskutecznie usiłując nakłonić dyplomatę do przekazania księciu bardzo niedyplomatycznej wiadomości.

— Przejawia pan krótkowzroczność — odparł Hammond irytującym tonem wyższości. — Jeśli w trakcie podróży uda się przekonać księcia Yongxinga, że Temeraire nie zgodzi się z panem rozstać, tym lepiej dla nas: będą bardziej skłonni do negocjacji, gdy już dotrzemy do Chin. — Zamilkł na moment i zapytał z jeszcze bardziej denerwującym niepokojem: — Jest pan pewny, że się nie zgodzi?

Gdy wieczorem Laurence opowiedział o wszystkim Granby’emu, ten skonstatował:

— Wyrzućmy za burtę Hammonda i Yongxinga którejś nocy i krzyżyk na drogę.

Wyraził uczucia Laurence’a bardziej szczerze, niż on sam potrafiłby to zrobić. Granby mówił, nie zważając na maniery, między kęsami lekkiego posiłku, złożonego z zupy, grzanek z serem, smażonych na smalcu ziemniaków z cebulą, pieczonego kurczaka i babeczki z nadzieniem bakaliowym. W końcu opuścił izbę chorych, blady i wychudzony, więc Laurence zaprosił go na kolację.

— Co jeszcze nagadał mu ten książę?

— Nie mam pojęcia. Przez ostatni tydzień nie wypowiedział nawet trzech słów po angielsku — wyjaśnił Laurence. — I nie mam zamiaru wypytywać Temeraire’a, bo to by było zwykłe wścibstwo.

— Powiedział mu pewnie, że tam nikt nie będzie chłostał jego przyjaciół — rzucił ponuro Granby. — I że będzie miał mnóstwo książek do czytania i góry klejnotów. Słyszałem takie historie, ale gdyby ktoś naprawdę tego spróbował, wykopaliby go z Korpusu w jednej chwili, jeśli wcześniej smok by go nie posiekał na plasterki.

Laurence milczał przez chwilę, obracając kieliszek w dłoni.

— Temeraire słucha tego wszystkiego, ponieważ jest nieszczęśliwy.

— Do diabła. — Granby odchylił się do tylu. — Cholernie mi przykro, że tak długo chorowałem. Ferris dobrze sobie radzi, ale nigdy nie pływał na transportowcu, więc nie wiedział, jak się zachowują marynarze i jak nauczyć ludzi, żeby nie zwracali na nich uwagi — powiedział posępnie. — No i nie mam pojęcia jak mógłbyś go pocieszyć. Najdłużej służyłem z Laetificat. Była łagodna, nawet jak na Regal Coppera, nie miała humorów i nigdy nie traciła apetytu. Może wszystko przez to, że Temeraire’owi nie wolno latać.

Rankiem następnego dnia wpłynęli do portu. Ujrzeli szerokie półkole złocistej plaży, ozdobionej pięknymi palmami pod przysadzistymi białymi murami wzniesionego wyżej zamku. Liczne łodzie, niektóre z gałęziami wciąż wystającymi z pni, z których je wyciosano, sunęły przez zatokę, za nimi widać było liczne brygi i szkunery, a na zachodnim końcu bryg z dodatkowym masztem średnich rozmiarów, na którego transportowano łodziami mnóstwo czarnych niewolników wypędzanych z tunelu wychodzącego prosto na plażę.

Allegiance był zbyt duży, aby wpłynąć do portu, więc musiał zacumować w pobliżu. Dzień był spokojny i trzask batów niósł się wyraźnie nad wodą, zmieszany z okrzykami i nieustającym płaczem. Zachmurzony Laurence wyszedł na pokład i kazał Roland i Dyerowi zejść na dół i posprzątać jego kajutę. Temeraire nie mógł otrzymać podobnego polecenia, więc obserwował wszystko z konsternacją, a źrenice jego oczu to się rozszerzały, to zwężały.

— Laurence, ci ludzie są w kajdanach. Co złego mogli zrobić? — przemówił Temeraire, otrząsnąwszy się z apatii. — Przecież wszyscy nie mogli popełnić zbrodni. Spójrz, tam jest małe dziecko, a tam jeszcze jedno.

— Nie — powiedział Laurence. — To jest statek niewolniczy, lepiej na to nie patrz.

Przygotowany na tę chwilę Laurence spróbował oględnie wyjaśnić ideę niewolnictwa, lecz niezbyt mu się to udało, bo czuł do niej wstręt, a Temeraire nie potrafił zrozumieć pojęcia własności. Temeraire przestał go słuchać, ale dalej się przyglądał, machając nerwowo ogonem. Przez cały ranek ładowano niewolników na statek, a gorący wiatr wiejący od lądu niósł kwaśny smród brudnych i spoconych ciał.

Wreszcie wszyscy niewolnicy znaleźli się na pokładzie i bryg ze swoim nieszczęsnym ładunkiem opuścił port z rozwiniętymi żaglami. Minął ich, prując dziarsko wodę, marynarze uwijali się po takielunku, a połowa załogi, uzbrojone szczury lądowe, siedziała bezczynnie z bronią i kuflami z grogiem. Gapili się na Temeraire’a zaciekawieni, a ich ponure twarze pokrywał brud i pot. Jeden z nich nawet podniósł karabin i wycelował w kierunku Temeraire’a, jakby dla zabawy.

— Do oka broń! Cel! — rozkazał porucznik Riggs, zanim Laurence zdążył zareagować. Obecni na pokładzie trzej strzelcy natychmiast wycelowali w żartownisia. Ten opuścił karabin, wyszczerzył żółte zęby i ze śmiechem odwrócił się do kompanów.

Temeraire opuścił krezę, nie ze strachu, bo kula karabinowa wystrzelona z takiej odległości nie wyrządziłaby mu większej krzywdy niż komar człowiekowi, ale z obrzydzeniem. Zawarczał głucho, bliski głębokiego zaczerpnięcia powietrza, lecz Laurence położył dłoń na jego boku i powiedział:

— Nie, to nic nie da.

Pozostał przy nim do momentu, gdy statek niewolniczy zniknął za horyzontem. Jeszcze długo potem przygnębiony Temeraire machał ogonem w przód i w tył.

— Nie, nie jestem głodny — powiedział, kiedy Laurence zaproponował, aby coś zjadł, po czym znowu się nie odzywał, od czasu do czasu drapiąc z przeraźliwym zgrzytem deski pokładu.

Riley przechadzał się na drugim końcu okrętu, na rufówce, lecz w zasięgu słuchu było wielu marynarzy, zajętych opuszczaniem na wodę barkasu i szalupy, przygotowaniami do uzupełniania zapasów pod nadzorem lorda Purbecka. Tak czy owak, każdy, kto powiedział coś głośno na pokładzie, musiał się liczyć z tym, że jego słowa dotrą na koniec i z powrotem szybciej, niż sam pokonałby ten dystans. Laurence dobrze wiedział, że dopiekanie Rileyowi na pokładzie jego okrętu to czysta bezczelność, nawet gdyby wcześniej już się nie pokłócili, lecz nie mógł się powstrzymać.

— Nie trap się tak, proszę — powiedział. Miał zamiar pocieszyć Temeraire’a, choć nie chciał otwarcie potępiać niewolnictwa. — Być może niebawem ten proceder się skończy. Sprawą zajmie się parlament podczas najbliższej sesji.

Temeraire wyraźnie się rozpogodził, lecz nie zadowolił się tak skąpym wyjaśnieniem i z zapałem wypytywał Laurence’a o ewentualną abolicję. Z konieczności Laurence musiał mu opisać parlament, różnicę między Izbą Gmin i Izbą Lordów, a także różne frakcje biorące udział w debacie, opierając się na szczegółowych informacjach dotyczących działalności ojca, lecz przez cały czas był świadomy, że słyszy go wiele osób, i starannie dobierał słowa.

Nawet Sun Kai, który nie opuszczał pokładu przez cały ranek i obserwował wypłynięcie brygu, a także reakcję Temeraire’a, spoglądał na niego w zamyśleniu, najwyraźniej odgadując temat ich rozmowy. Podszedł najbliżej, jak mógł bez przekraczania namalowanej linii, i podczas przerwy poprosił Temeraire’a, aby przetłumaczył mu, o czym mówią. Kiedy Temeraire streścił mu pokrótce rozmowę, Sun Kai skinął głową i zapytał Laurence’a:

— Tak więc twój ojciec jest wysokim urzędnikiem i uważa, że to haniebna praktyka?

Nie dało się zignorować tego zadanego bez ogródek pytania, nawet jeśli mógł to być kamień obrazy. Pominięcie go milczeniem byłoby nieuczciwe.

— Tak, to prawda — odparł Laurence, lecz zanim Sun Kai zdążył zadać kolejne pytanie, na pokładzie pojawił się Keynes.

Laurence zawołał go i poprosił o pozwolenie odbycia z Temeraire’em krótkiego lotu na brzeg, dzięki czemu zakończył dyskusję. Nawet ta krótka wymiana zdań źle wpłynęła na stosunki panujące na statku. Marynarze, którzy nie mieli sprecyzowanego zdania na ten temat, oczywiście poparli swojego kapitana i uważali, że głośne wyrażenie podobnych opinii przynosi ujmę Rileyowi, skoro wszyscy wiedzą, że jego rodzina zajmuje się handlem niewolnikami.

Pocztę przywieziono łodzią na krótko przed obiadem, a lord Purbeck wyznaczył młodego midszypmena Reynoldsa, który rozpętał niedawną awanturę, do przyniesienia listów awiatorom, co niemal było rozmyślną prowokacją. Chłopak, który wciąż miał podbite oko po potężnym ciosie Blythe’a, uśmiechnął się tak bezczelnie, że Laurence od razu postanowił przywrócić Martina do normalnej służby, niemal o tydzień przed zaplanowanym terminem, po czym powiedział dobitnie:

— Spójrz, Temeraire. Jest list od kapitan Roland; na pewno przysyła nam wieści z Dover.

Temeraire posłusznie opuścił łeb, by spojrzeć na list. Złowieszczy cień jego krezy i ostre zęby błyszczące w pobliżu zrobiły ogromne wrażenie na Reynoldsie: uśmiech znikł z jego ust, a zaraz potem on sam błyskawicznie opuścił smoczy pokład.

Laurence pozostał tam, aby przeczytać listy z Temeraire’em Ten od Jane Roland, zaledwie jedna stronica, został wysłany na kilka dni przed ich wyruszeniem i nie zawierał zbyt wielu nowin, jedynie pogodny opis życia w kryjówce; pokrzepiająca lektura, choć Temeraire zaczął trochę wzdychać za domem, a Laurence również odczuł tęsknotę. Zdziwił się trochę, nie znalazłszy innych listów od kolegów. Spodziewał się, że kurier przyniesie mu przynajmniej list od Harcourt, która lubiła pisać, i może choć jednego z pozostałych kapitanów.

Otrzymał jeszcze jeden list, od matki, który został przekazany z Dover. Awiatorzy otrzymywali pocztę szybciej niż inni, ponieważ ich listy dostarczali z kryjówki do kryjówki kurierzy latający na smokach, podczas gdy normalnie pocztę przewoził jeździec na koniu. Matka najwyraźniej napisała go i wysłała, zanim otrzymała list Laurence’a z wiadomością o wyprawie do Chin.

Otworzył list i przeczytał głośno ku uciesze Temeraire’a. Pisała głównie o najstarszym bracie, George’u, któremu właśnie urodziła się córka po trzech synach, a także o politycznej działalności jego ojca, bo była to jedna z nielicznych spraw, co do których Laurence i lord Allendale się zgadzali i która zresztą zainteresowała już również Temeraire’a. W połowie listu Laurence nagle zamilkł, gdyż zerknął na kilka mimochodem rzuconych uwag, które wyjaśniały nieoczekiwane milczenie jego kolegów oficerów:

Oczywiście wszyscy byliśmy wstrząśnięci strasznymi wieściami o klęsce w Austrii, a pan Pitt, jak mówią, zachorował, co rzecz jasna pogrążyło w smutku Twojego Ojca, jako że premier zawsze był przychylny Sprawie. Niestety, w mieście wiele mówi się o tym, jak to Opatrzność sprzyja Bonapartemu. To rzeczywiście dziwne, że jeden człowiek potrafi tak bardzo zmienić bieg Wojny, skoro siły są wyrównane. Jakiż to wstyd, że tak szybko zapomniano o wielkim zwycięstwie lorda Nelsona pod Trafalgarem, a także o waszej szlachetnej obronie naszego wybrzeża, i że mniej stanowczy ludzie zaczynają napomykać o zawarciu pokoju z Tyranem.

Oczywiście pisała to, wierząc, że Laurence wciąż jest w Dover, gdzie nowiny z kontynentu dotarły wcześniej, i że wie już o wszystkim, o czym trzeba wiedzieć. Tymczasem jej list spadł na niego jak grom z jasnego nieba, szczególnie że nie podała więcej szczegółów. Na Maderze słyszał o stoczeniu kilku bitew w Austrii, lecz ani słowa o jakichś decydujących starciach czy rozstrzygnięciach. Szybko przeprosił Temeraire’a i pospieszył do kajuty Rileya, licząc na to, że dowie się czegoś więcej, i rzeczywiście kapitan okrętu w osłupieniu czytał nadzwyczajny komunikat z ministerstwa, który właśnie wręczył mu Hammond.

— Rozbił ich w puch, pod Austerlitz — powiedział Hammond. Odszukali to miejsce na mapach Rileya: miasteczko w głębi Austrii, na północny wschód od Wiednia. — Nie piszą zbyt wiele, bo rząd zatrzymał szczegóły dla siebie, ale co najmniej trzydzieści tysięcy ludzi zostało zabitych, rannych i wziętych do niewoli. Rosjanie uciekają, a Austriacy już podpisali zawieszenie broni.

Same te fakty były wystarczająco ponure, więc siedzieli razem w milczeniu, powracając wzrokiem do kilkuzdaniowej wiadomości, z której nie mogli się dowiedzieć już nic więcej, niezależnie od tego, jak często ją czytali.

— No cóż — odezwał się w końcu Hammond — trzeba go będzie przymusić głodem. Dzięki Bogu za Nelsona i Trafalgar! Nie odważy się po raz drugi na inwazję powietrzną, skoro mamy na kanale trzy Longwingi.

— Nie powinniśmy zawrócić? — rzucił niepewnie Laurence; propozycja ta wydała mu się tak samolubna, że czuł się winny, iż ją wysunął, choć był przekonany, że są bardzo potrzebni w Anglii. Ekscidium, Mortiferus i Lily ze swoimi formacjami stanowili naprawdę groźną siłę, z którą należało się liczyć, lecz trzy smoki nie mogły zabezpieczać wszystkich miejsc, a Napoleon już wcześniej potrafił je odciągnąć.

— Nie otrzymałem rozkazu powrotu — powiedział Riley — choć muszę przyznać, że czuję się cholernie dziwnie, płynąc jakby nigdy nic do Chin stupięćdziesięciodziałowym okrętem z ciężkim smokiem bojowym po przeczytaniu takiej wiadomości.

— Panowie, jesteście w błędzie — odezwał się ostro Hammond. — Przez tę klęskę nasza misja nabiera szczególnego znaczenia. Jeśli mamy pokonać Napoleona, jeśli nasz kraj ma być czymś więcej niż tylko mało istotną wyspą położoną przy wybrzeżu francuskiej Europy, to tylko dzięki handlowi. Austriacy zostali pokonani, podobnie jak Rosjanie, lecz dopóki będziemy w stanie zaopatrywać naszych kontynentalnych sojuszników w fundusze i surowce, to możecie być pewni, że przeciwstawią się tyranii Bonapartego. Musimy płynąć dalej; musimy zapewnić co najmniej neutralność Chin, a może i coś więcej, i zabezpieczyć nasze wschodnie szlaki handlowe. Żaden militarny cel nie byłby ważniejszy.

Powiedział to bardzo autorytatywnie, a Riley szybko mu przytaknął. Kiedy obaj pogrążyli się w dyskusji nad tym, jak można by przyspieszyć podróż, Laurence siedział jakiś czas w milczeniu, a potem przeprosił ich i wrócił na smoczy pokład. Nie chciał się sprzeczać, wcale nie był bezstronny, argumenty Hammonda miały swoją wagę. Niemniej czuł niedosyt i niepokoił się tym, że ich opinie tak bardzo się różnią od jego opinii.

— Nie potrafię zrozumieć, w jaki sposób pozwolili się pokonać Napoleonowi — powiedział Temeraire, strosząc krezę, kiedy Laurence przekazał złe wieści jemu i starszym oficerom. — Pod Trafalgarem i Dover miał więcej okrętów i smoków, a mimo to wygraliśmy, a tym razem Austriacy i Rosjanie mieli przewagę liczebną.

— To były bitwy morskie — odparł Laurence. — Bonaparte nigdy tak naprawdę nie rozumiał marynarki wojennej; szkolono go na artylerzystę. A bitwę pod Dover wygraliśmy tylko dzięki tobie. Ośmielę się twierdzić, że w przeciwnym wypadku Bonaparte mógłby się koronować w samym Westminsterze. Nie zapominaj, jak zgrabnie odciągnął nasze znaczne siły na południe i zamaskował ruchy swoich smoków, zanim rozpoczął inwazję. Gdybyś go nie zaskoczył boskim wiatrem, wynik bitwy mógłby być zupełnie inny.

— Mimo wszystko nie wydaje mi się, że bitwa była dobrze przeprowadzona — powiedział niezadowolony Temeraire. — Jestem pewny, że gdybyśmy tam byli, razem z naszymi przyjaciółmi, nie przegralibyśmy, a poza tym nie rozumiem, dlaczego płyniemy do Chin, kiedy inni walczą.

— Cholernie dobre pytanie — powiedział Granby. — To idiotyzm — jak można oddać jednego z naszych najlepszych smoków w środku wojny, kiedy tak rozpaczliwie potrzebujemy dodatkowych sił? Laurence, czy nie powinniśmy wracać do domu?

Laurence tylko potrząsnął głową. Zgadzał się z tym zdaniem, lecz nie mógł nic zrobić. Temeraire dzięki boskiemu wiatrowi rzeczywiście zmienił bieg bitwy pod Dover. Mimo iż ministerstwo nie miałoby ochoty przyznać, że o zwycięstwie przesądził taki drobiazg, Laurence dobrze pamiętał, jak beznadziejnie wyglądała ich sytuacja, zanim Temeraire odwrócił los. Laurence uznawał potulne oddanie obdarzonego nadzwyczajnymi zdolnościami Temeraire’a za dowód ślepoty i nie wierzył, by Chińczycy spełnili jakiekolwiek żądania Hammonda.

Ale powiedział tylko:

— Musimy wypełnić rozkazy.

Zdawał sobie sprawę, że nawet gdyby Riley i Hammond podzielali jego poglądy, ministerstwo nie zaakceptowałoby tak marnego usprawiedliwienia i sprzeniewierzenia się obowiązkom.

— Przykro mi — dodał, widząc nieszczęśliwą minę Temeraire’a. — Nadchodzi pan Keynes, który ma sprawdzić, czy możesz poćwiczyć trochę na brzegu. Zróbmy mu miejsce, żeby mógł przeprowadzić badanie.

— Naprawdę wcale mnie nie boli — powiedział z niepokojem Temeraire, zerkając na tułów, kiedy Keynes zsunął się z jego piersi. — Jestem przekonany, że mogę znowu latać, a poza tym to będzie krótki lot.

Keynes potrząsnął głową.

— Może za tydzień. Nie, nie próbuj się ze mną sprzeczać — dodał surowo, gdy Temeraire usiadł, by zaprotestować. — Długość lotu nie ma znaczenia. To start może przysporzyć kłopotów — wyjaśnił niechętnie Laurence’owi. — Najbardziej niebezpieczny będzie wysiłek przy wzbiciu się w powietrze, a ja nie mam pewności, czy mięśnie są na to przygotowane.

— Ale ja mam już dość leżenia na pokładzie — powiedział smutno Temeraire, niemal jękliwym tonem. — Nie mogę się nawet dobrze obrócić.

— Jeszcze tylko tydzień, a może nawet krócej — wtrącił Laurence, starając się go pocieszyć. Żałował, że w ogóle wysunął tę propozycję i narobił Temeraire’owi nadziei tylko po to, by je rozwiać. — Przykro mi, ale opinia pana Keynesa w tej kwestii jest ważniejsza niż twoje czy moje zdanie i musimy go posłuchać.

Temeraire nie dał się tak łatwo przekonać.

— Nie rozumiem, dlaczego jego opinia jest ważniejsza niż moja. W końcu to mój mięsień.

Keynes skrzyżował ramiona na piersi i powiedział chłodno:

— Nie będę dyskutował z pacjentem. Jeśli chcesz wyrządzić sobie krzywdę i spędzić kolejne dwa miesiące na pokładzie, to proszę bardzo, poskacz sobie do woli.

Temeraire tylko prychnął, a zdenerwowany Laurence szybko odprawił Keynesa, żeby ten nie prowokował Temeraire’a. Wierzył w zdolności lekarza, ale jego takt pozostawiał wiele do życzenia, a choć Temeraire z natury nie był przekorny, musiał stawić czoło bolesnemu rozczarowaniu.

— Ale mam w końcu dobre wieści — zwrócił się do smoka, próbując podnieść go na duchu. — Pan Pollitt był tak dobry i przywiózł z lądu kilka nowych książek. Przynieść którąś?

Temeraire tylko mruknął i zwiesił łeb, spoglądając tęsknie ponad burtą ku zakazanemu brzegowi. Laurence udał się po książkę, licząc na to, że lektura odwróci uwagę Temeraire’a, ale kiedy był w kajucie, niespodziewanie okręt się zakołysał, rozległ się potężny plusk i woda chlusnęła na podłogę przez otwarte okna. Pospiesznie ratując zmoczone listy, Laurence podbiegł do najbliższego iluminatora i zobaczył Temeraire’a, który unosił się na wodzie ze skruszoną i jednocześnie zadowoloną miną.

Laurence popędził z powrotem na pokład. Zaniepokojeni Granby i Ferris spoglądali za burtę, a małe łodzie, które skupiły się wokół statku, pełne dziwek i przedsiębiorczych rybaków, już pospiesznie odpływały do bezpiecznego portu, przy akompaniamencie wrzasków i plusku wioseł. Skonsternowany i nieco speszony Temeraire popatrzył za nimi.

— Nie chciałem ich przestraszyć — powiedział i zawołał: — Nie trzeba uciekać.

Łodzie jednak ani trochę nie zwolniły. Marynarze, pozbawieni rozrywki, gapili się na niego z dezaprobatą. Laurence bardziej przejął się zdrowiem Temeraire’a.

— W życiu nie widziałem czegoś równie niedorzecznego, ale krzywdy sobie raczej nie zrobi. Pęcherze powietrzne utrzymają go na powierzchni, a słona woda nie szkodzi ranom — powiedział Keynes, ponownie wezwany na pokład. — Tylko nie mam pojęcia, w jaki sposób wciągniemy go z powrotem na pokład.

Temeraire na chwilę się zanurzył, a potem niemal wystrzelił wysoko w górę siłą wyporu.

— Wspaniale — zawołał. — Woda wcale nie jest zimna. Laurence, nie przyłączysz się do mnie?

Laurence nie był dobrym pływakiem, więc poczuł się nieswojo na myśl o tym, że miałby skoczyć do oceanu: od brzegu dzieliła ich dobra mila. Jednak wziął jedną z łodzi i powiosłował do Temeraire’a, by dotrzymać mu towarzystwa i upewnić się, że smok nie przemęczył się po tak długim okresie bezczynności. Skif podskakiwał na falach wywołanych igraszkami Temeraire’a, czasem woda całkiem go zalewała, lecz Laurence roztropnie ubrał się tylko w stare spodnie i mocno już wytartą koszulę.

Był bardzo przygnębiony. Klęska pod Austerlitz to było coś więcej niż przegranie jednej bitwy, to była ruina misternie przygotowywanego planu premiera Pitta, upadek koalicji utworzonej w celu powstrzymania Napoleona. Sama Anglia nie była w stanie wystawić armii choćby w połowie tak dużej jak Wielka Armia Napoleona ani przeprawić jej tak łatwo na kontynent, a skoro z walki zostały wyłączone Austria i Rosja, sytuacja była tragiczna. Jednak pomimo tych trosk Laurence nie mógł się nie uśmiechnąć, widząc pełnego energii i wesołego Temeraire’a, i po chwili nawet dał się namówić i wskoczył do wody. Nie pływał zbyt długo, tylko wdrapał się na grzbiet Temeraire’a, a ten pluskał się radośnie i dla zabawy popychał skif nosem.

Laurence mógł zamknąć oczy i wyobrażać sobie, że są w Dover albo w Loch Laggan, gdzie pełnią zwykłą służbę, wykonują pracę, którą rozumieją, polegając na przyjaźni i sile zjednoczonego narodu; w takiej sytuacji nawet niedawna klęska nie byłaby taka straszna. Mógł wyobrażać sobie, że Allegiance jest po prostu jednym z okrętów w porcie, ich polanka znajduje się w pobliżu i nie niepokoją ich żadni politycy ani książęta. Położył się na plecach, przycisnął dłonie do ciepłego boku smoka, do rozgrzanych promieniami słonecznymi czarnych łusek i ukojony tymi myślami zapadł w krótką drzemkę.

— Zdołasz wspiąć się z powrotem na pokład? — zapytał teraz Laurence. Martwił się tym przez cały czas.

Temeraire obrócił łeb i spojrzał na niego.

— A nie moglibyśmy zaczekać na brzegu, aż wydobrzeję, i dopiero wtedy wrócić na okręt? — zaproponował. — Albo — dodał i potrząsnął krezą z podniecenia — moglibyśmy polecieć nad lądem i dołączyć do nich po drugiej stronie kontynentu: pamiętam z map, że w głębi Afryki nie ma ludzi, więc nie mogą nas zestrzelić żadni Francuzi.

— Nie, ale z doniesień wynika, że żyje tam wiele dzikich smoków, że nie wspomnę o mnóstwie innych niebezpiecznych zwierząt oraz niebezpieczeństwie chorób — powiedział Laurence. — Temeraire, nie możemy latać nad niezbadanym lądem. Nic by nie usprawiedliwiło takiego ryzyka, szczególnie teraz.

Temeraire westchnął, zrozumiawszy, że musi porzucić swój ambitny plan, i zgodził się podjąć próbę powrotu na pokład. Pobawił się jeszcze trochę, podpłynął do okrętu i wprawił w konsternację marynarzy, kiedy po prostu podał im skif, tak że nie musieli go wciągać na pokład. Laurence wspiął się na burtę z barku Temeraire’a, po czym odbył krótką naradę z Rileyem.

— Może rzucimy dryfkotwicę ze sterburty? — zasugerował. — Razem z kotwicą dziobową powinny utrzymać okręt w równowadze, bo przecież i tak jest mocno obciążony od strony rufy.

— Laurence, nawet nie chcę myśleć o tym, co usłyszę w Admiralicji, kiedy się dowiedzą, że zatopiłem transportowiec w porcie w bezchmurny dzień — odparł Riley. — Każą mnie powiesić, a ja nie będę protestował.

— Jeśli okręt przechyli się zbyt mocno, Temeraire zawsze może wrócić do wody — powiedział Laurence. — Inaczej będziemy musieli sterczeć w porcie co najmniej tydzień, aż Keynes pozwoli mu znowu latać.

— Nie zamierzam zatopić okrętu — rzucił oburzony Temeraire, wystawiając łeb nad reling tylnego pokładu, ku przerażeniu Rileya. — Będę bardzo uważał.

Riley wciąż miał wątpliwości, ale w końcu się zgodził. Temeraire podniósł się z wody i chwycił przednimi łapami burtę; Allegiance przechylił się ku niemu, lecz niezbyt mocno, równoważony dwoma kotwicami, a wtedy Temeraire rozłożył skrzydła i uderzył nimi kilkakrotnie, dzięki czemu udało mu się wgramolić na pokład.

Opadł ciężko na deski, przez chwilę przebierając niezdarnie tylnymi łapami, ale manewr się powiódł, a Allegiance tylko nieznacznie podskoczył. Temeraire szybko podkurczył łapy i otrząsnął z wody wąsy i krezę, udając, że wszystko poszło bardzo zgrabnie.

— To było całkiem łatwe — powiedział zadowolony do Laurence’a. — Teraz mogę pływać codziennie, aż pozwolą mi latać.

Laurence nie wiedział, jak przyjmą tę wiadomość Riley i marynarze, lecz nie martwiło go to zbytnio. Był gotów wycierpieć więcej niż ponure spojrzenia, żeby tylko znowu zobaczyć Temeraire’a w dobrym nastroju. Kiedy wspomniał o jedzeniu, Temeraire przystał ochoczo na jego propozycję i pożarł dwie krowy i owcę do ostatniej racicy.

Kiedy następnego ranka Yongxing pojawił się znowu na pokładzie, zastał więc Temeraire’a w bardzo dobrym humorze: smok wykąpał się, najadł i czuł się znakomicie. Tym razem wspiął się na pokład o wiele sprawniej, chociaż lord Purbeck i tak narzekał na podrapane burty, a marynarze byli niezadowoleni, że łodzie z prostytutkami znowu pierzchnęły. Yongxing na tym skorzystał, bo Temeraire okazał się wielkoduszny i nie żywił do księcia urazy, całkiem niesłusznie, zdaniem Laurence’a, ale książę nie wyglądał na zadowolonego. Siedział bez słowa i przyglądał się w zamyśleniu, jak Laurence czyta Temeraire’owi nowe książki, które pan Pollitt przywiózł z lądu.

Wkrótce Yongxing opuścił pokład, a niedługo potem pojawił się jego służący Feng Li i na migi poprosił Laurence’a, aby zszedł na dół. Temeraire ułożył się, by przespać najgorętszą porę dnia. Niechętny Laurence uparł się, że najpierw pójdzie się przebrać: miał na sobie sfatygowane ubranie, bo towarzyszył smokowi podczas kąpieli, tak więc by stawić czoło Yongxingowi w jego surowo urządzonej i eleganckiej kajucie, musiał przywdziać galowy mundur.

Tym razem nie urządzono przedstawienia po jego przyjściu; od razu go wprowadzono, a Yongxing odesłał nawet Feng Li, żeby mogli być sami, lecz książę nie od razu się odezwał, a tylko stał w ciszy, z rękoma splecionymi za plecami, spoglądając przez okna rufowe. Kiedy Laurence chciał już coś powiedzieć, Yongxing obrócił się niespodziewanie i zagaił:

— Zauważyłem, że darzysz Lung Tien Xianga szczerym uczuciem, i to z wzajemnością. A jednak w twoim kraju traktuje się go jak zwierzę i wystawia na niebezpieczeństwa wojny. Takiego losu dla niego pragniesz?

Laurence był zdumiony bezpośredniością księcia i pomyślał, że Hammond miał rację: Yongxing zmienił taktykę, bo przekonał się, że nie uda mu się przeciągnąć Temeraire’a na swoją stronę. Ale zamiast cieszyć się z faktu, że Yongxing zaniechał prób rozdzielenia go z Temeraire’em, Laurence odczuł jeszcze większy niepokój: niewątpliwie nie istniała żadna płaszczyzna porozumienia między nimi, więc nie miał pojęcia, dlaczego książę jej szukał.

— Nie mogę zgodzić się na pańskie zarzuty o złe traktowanie — rzekł po chwili — a ci, którzy służą krajowi — nieustannie wystawieni są na niebezpieczeństwa wojny. Wasza Wysokość nie może mieć mi za złe, że dokonałem takiego wyboru, i to zupełnie świadomie. Dobrowolnie podjąłem decyzję, a wynikające z niej ryzyko jest dla mnie zaszczytem.

— Ale jesteś człowiekiem o przeciętnej pozycji społecznej i żołnierzem niezbyt wysokim rangą. Takich jak ty jest pewnie w Anglii z dziesięć tysięcy — powiedział Yongxing. — Nie możesz się równać z Niebiańskim. Jeśli zależy ci na jego szczęściu wysłuchaj mojej prośby. Pomóż nam przywrócić należne mu miejsce, a potem rozstań się z nim pogodnie. Niech myśli, że nie jest ci żal odjeżdżać, wtedy łatwiej mu będzie zapomnieć o tobie i znaleźć szczęście w towarzystwie bardziej odpowiedniej osoby. Przecież twoim obowiązkiem jest zadbać o to, aby nie zniżył się do twojego poziomu, lecz wzniósł się ku wszelkim należnym mu przywilejom.

Yongxing nie powiedział tego szyderczo, ale jak najbardziej rzeczowo i poważnie.

— Nie wierzę w taką życzliwość, która polega na okłamywaniu i oszukiwaniu bliskich dla ich własnego dobra — odpowiedział Laurence, niepewny, czy powinien się obrazić czy uznać to za próbę odwołania się do jego lepszej natury.

Lecz jego niepewność została szybko rozwiana, bo Yongxing dodał:

— Wiem, że to, o co proszę, wymaga wielkiego poświęcenia. Być może nie spełnią się nadzieje twojej rodziny albo odbiorą ci nagrodę, którą otrzymałeś za sprowadzenie go do kraju. Nie chcemy cię zrujnować: spełnij moją prośbę, a otrzymasz dziesięć tysięcy taeli w srebrze, a także zaskarbisz sobie wdzięczność cesarza.

Laurence najpierw wytrzeszczył oczy, a potem z zażenowania oblał się silnym rumieńcem. Kiedy wreszcie ochłonął nieco, odpowiedział z urazą:

— Doprawdy, to imponująca suma, ale nie da się mnie kupić za całe srebro w Chinach.

Miał ochotę odwrócić się i wyjść, lecz Yongxing powiedział z prawdziwą złością, odrzuciwszy po tej odmowie maskę cierpliwości, za którą dotąd się chował:

— Jesteś głupi. Nie pozwolimy ci pozostać towarzyszem Lun Tien Xianga i w końcu zostaniesz odesłany do domu. Dlaczego więc nie chcesz przyjąć mojej propozycji?

— Nie wątpię w to, że w waszym kraju możecie nas rozdzielić siłą — powiedział Laurence — ale wy za to będziecie odpowiadać, nie ja, a on do końca będzie wiedział, że jestem wierny, tak jak on. — Zamierzał odejść, ponieważ nie mógł wyzwać Yongxinga na pojedynek ani go uderzyć, a tylko taki gest mógł złagodzić poczucie głębokiej krzywdy, lecz tak doskonałe zaproszenie do kłótni przynajmniej pozwalało mu wyładować gniew, więc dodał z największą możliwą pogardą: — Proszę sobie darować dalsze pochlebstwa, na nic zdadzą się wasze przekupstwa i machinacje, ja zbyt mocno wierzę w Temeraire’a, by wyobrazić sobie, że mógłby wybrać naród, gdzie taką rozmowę uważa się za kulturalną.

— Okazujesz prostackie lekceważenie dla najbardziej znamienitego narodu na świecie — rzekł rozgniewany Yongxing — jak wszyscy twoi ziomkowie, którzy nie szanują tego, co jest lepsze, i obrażają nasze tradycje.

— Za co mógłbym księcia przeprosić, gdyby sam książę tak często nie obrażał mnie i mojego kraju albo okazywał szacunek dla innych tradycji — odparł Laurence.

— Nie pragniemy od was niczego ani nie mamy zamiaru narzucać wam naszych zwyczajów — powiedział Yongxing. — Przybywacie do naszego kraju z tej swojej małej wyspy, a my uprzejmie pozwalamy wam kupować herbatę, jedwab i porcelanę, których tak bardzo pożądacie. Lecz wy wciąż jesteście niezadowoleni; chcecie więcej i więcej, podczas gdy wasi misjonarze próbują rozpowszechniać waszą obcą religię, a wasi kupcy przemycają bezprawnie opium. My nie potrzebujemy waszych świecidełek, waszych zegarów, lamp i pistoletów; nasza ziemia zapewnia nam wszystko. Wobec tak nierównych pozycji powinniście po trzykroć być wdzięczni i okazać uległość wobec cesarza, a zamiast tego wy nieustannie nas obrażacie. Zbyt długo tolerowaliśmy ten brak szacunku.

Yongxing wyrzucił z siebie wszystkie te pretensje, znacznie wykraczające poza bieżący problem, z wielką pasją i werwą. Teraz mówił tak szczerze, jak nigdy przedtem, i całkiem nierozważnie. Zdumienie, które mimowolnie odmalowało się na twarzy Laurence’a, najwyraźniej przywróciło księciu poczucie rzeczywistości. Zamilkł i przez chwilę stali w milczeniu. Laurence wciąż czuł się dotknięty i nie potrafił sformułować odpowiedzi, jakby Yongxing przemówił do niego w ojczystym języku. Całkowicie zaskoczył go opis stosunków między ich krajami, w którym chrześcijańscy misjonarze zostali wrzuceni do jednego worka z przemytnikami i tak absurdalnie pominięto korzyści, jakie czerpią obie strony z wolnego handlu.

— Nie jestem politykiem, więc nie mogę dyskutować o polityce zagranicznej — odezwał się wreszcie Laurence — ale honoru i godności mojego kraju i moich rodaków będę bronił do śmierci. Żadne argumenty nie skłonią mnie do niehonorowego zachowania, szczególnie wobec Temeraire’a.

Yongxing odzyskał panowanie nad sobą, lecz wciąż wyglądał na wielce niezadowolonego. Pokręcił głową, marszcząc brwi.

— Jeśli nie dasz się przekonać przez wzgląd na siebie czy na Lung Tien Xianga, to może chociaż weźmiesz pod uwagę interesy swojego kraju? — zapytał i dodał z wyraźną niechęcią: — Otwarcie portów poza Kantonem nie wchodzi w grę, ale pozwolimy waszemu ambasadorowi pozostać w Pekinie, czego tak bardzo pragniecie, i obiecamy, że nie staniemy do wojny przeciwko wam albo waszym sprzymierzeńcom, dopóki będziecie okazywać cesarzowi szacunek i posłuszeństwo: wszystko to jest możliwe, jeśli tylko ułatwisz powrót Lung Tien Xianga.

Spojrzał na niego wyczekująco, a Laurence stał bez ruchu, blady, z zapartym tchem. W końcu powiedział bardzo cicho:

— Nie.

Nie czekając na kolejną wypowiedź, odwrócił się i wyszedł, odrzucając na bok zasłonę w drzwiach.

Wrócił na pokład i zobaczył, że Temeraire śpi spokojnie, owinięty ogonem. Laurence nie dotknął go, ale usiadł na jednej z szafek na końcu pokładu i spuścił głowę, aby uniknąć spojrzeń innych. Zacisnął mocno dłonie, żeby nikt nie zauważył, że drżą.

— Odmówił pan, mam nadzieję? — powiedział zupełnie nieoczekiwanie Hammond. Laurence, który przygotował się na wściekłą reprymendę, patrzył na niego zdumiony. — Dzięki Bogu. Nie przyszło mi do głowy, że mógłby otwarcie złożyć taką propozycję, i to tak szybko. Muszę pana prosić, kapitanie, żeby pod żadnym pozorem nie przyjmował pan jakichkolwiek ofert, nie skontaktowawszy się wcześniej ze mną, niezależnie od ich atrakcyjności. Ani tutaj, ani po dotarciu do Chin — dodał po chwili namysłu. — A teraz proszę mi to powtórzyć: tak wprost zaproponował neutralność i stałą placówkę w Pekinie?

Miał w oczach drapieżne chochliki, a Laurence musiał przywołać z pamięci szczegóły rozmowy, odpowiadając na liczne pytania.

— Ale co do tego nie mam wątpliwości: oświadczył stanowczo, że nie otworzą innych portów — zaprotestował Laurence, kiedy Hammond zaczął wyciągać mapy Chin i pytać Laurence’a, które porty byłyby najlepsze dla handlu morskiego.

— Tak, tak — powiedział Hammond i machnął ręką. — Ale skoro przystał nawet na możliwość stałej placówki, to na co jeszcze moglibyśmy liczyć? Na pewno pan wie, że książę jest przeciwny wszelkim kontaktom z Zachodem.

— Wiem — odparł Laurence. Zaskoczyło go, że Hammond zdaje sobie z tego sprawę, bo dotąd nieustannie zabiegał o dobre stosunki z Chińczykami.

— Mamy niewielkie szanse na pozyskanie księcia Yongxinga, choć mam nadzieję, że robimy postępy — powiedział Hammond. — Ale uradowało mnie to, że już teraz tak bardzo zabiega o twoją współpracę. Najwyraźniej pragnie przybyć do Chin przy fait accompli, bo pewnie wyobraża sobie, że cesarz mógłby przystać na warunki, które jemu by się nie spodobały. Książę nie jest następcą tronu — dodał Hammond, widząc niepewną minę Laurence’a. — Cesarz ma trzech synów, a najstarszy, książę Mianning, jest już dorosły i przejmie tron. Oczywiście książę Yongxing ma ogromne wpływy, bo inaczej nie wysłano by go do Anglii, lecz jego dzisiejsza inicjatywa oznacza, że okoliczności są bardziej sprzyjające, niż nam się wydawało. Gdyby tylko…

Po tych słowach Hammond nagle spochmurniał i znowu usiadł, zapominając o mapach.

— Gdyby tylko Francuzi nie nawiązali kontaktu z bardziej liberalnymi umysłami na dworze — dokończył cicho. — Ale niestety, to by wiele wyjaśniało, szczególnie podarunek w postaci jaja. Można by rwać sobie włosy z głowy. Udało im się wcisnąć, a my gratulowaliśmy sobie cennej dumy od czasu przepędzenia lorda Macartneya i nie podejmowaliśmy żadnych konkretnych wysiłków, żeby poprawić nasze stosunki z nimi.

Kiedy Laurence opuścił kajutę Hammonda, w dalszym ciągu był nieszczęśliwy i poczuwał się do winy. Dobrze wiedział, że odmówił, kierując się zwykłym odruchem, a nie tak racjonalnymi czy szlachetnymi pobudkami. Oczywiście nigdy by się nie zgodził, żeby okłamać Temeraire’a, jak zaproponował Yongxing, albo go opuścić w jakiejś nieprzyjemnej sytuacji, lecz Hammond mógł wysunąć inne żądania, nie tak łatwe do odrzucenia. Gdyby rozkazano im się rozstać, żeby zapewnić naprawdę korzystny traktat, miałby obowiązek nakłonić Temeraire’a do posłuszeństwa, bez względu na to, jak bardzo by tego nie chciał. Do tej pory liczył na to, że Chińczycy zaoferują warunki nie do przyjęcia, lecz teraz nie był już tego taki pewny, a widmo rozstania przybliżało się z każdą milą.

Po dwóch dniach opuścili Cape Coast, ku zadowoleniu Laurence’a. Rano sprowadzono lądem kolejną partię niewolników i zapędzono ich do lochów widocznych z pokładu okrętu. Doszło do jeszcze bardziej okropnej sceny, bo nowi niewolnicy nie byli tak wyczerpani ani pogodzeni ze swoim losem i gdy otworzyły się drzwi piwnic, które miały ich pochłonąć niczym otwarty grób, kilku młodszych mężczyzn się zbuntowało.

Najwyraźniej w jakiś sposób udało im się uwolnić z więzów podczas podróży. Dwaj strażnicy padli od razu, zatłuczeni łańcuchami, którymi spętano niewolników, a pozostali zaczęli się wycofywać, strzelając na oślep. Inni strażnicy opuścili posterunki i przyłączyli się do walki.

Była to dzielna, choć beznadziejna próba. Większość z uwolnionych ludzi zrozumiała, co ich czeka, i spróbowała ucieczki ku wolności; jedni zbiegali ku plaży, inni pobiegli do miasta. Strażnicy zagnali w jedno miejsce skutych niewolników i zaczęli strzelać do uciekających. Większość zginęła, a za pozostałymi wysłano grupy pościgowe; nadzy i naznaczeni otarciami od łańcuchów, byli łatwo rozpoznawalni. Piaszczysta droga prowadząca do lochów była zalana krwią, usiana małymi, skurczonymi ciałami trupów, przeraźliwie nieruchomymi pośród żywych ludzi; zabito wiele kobiet i dzieci. Handlarze niewolników znowu zaczęli zapędzać do lochów pozostałych mężczyzn i kobiety, innym zaś kazali odciągnąć ciała zabitych. Wszystko to wydarzyło się w niespełna piętnaście minut.

Podniesiono kotwicę bez śpiewów i krzyków, a trwało to wolniej niż zwykle. Nawet bosman, który normalnie ożywiał się na widok guzdrzących się marynarzy, nikogo nie grzmotnął. Powietrze znowu było wilgotne i panował tak wielki upał, że z takielunku zaczęła spływać dużymi grudami smoła, skapując czasem nawet na skórę Temeraire’a, ku jego obrzydzeniu. Laurence nakazał gońcom i chorążym czuwać z wiadrami i szmatami i wycierać smoka, tak że pod koniec dnia ledwo stali na nogach, umęczeni i brudni.

Następny dzień niczym się nie różnił od poprzedniego, podobnie jak trzy kolejne; za lewą burtą ciągnęła się jednostajna plątanina zarośli, którą czasem urozmaicały klify i osuwiska, przez cały czas trzeba było pilnować, by okręt pozostawał na głębokiej wodzie, co nie było łatwe ze względu na wciąż zmieniający się wiatr. Ludzie pracowali w pocie czoła, pogrążeni w ponurym milczeniu; złe wieści o Austerlitz już się rozeszły.

Rozdział 8

Blythe wreszcie opuścił izbę chorych, mocno wychudzony, i teraz głównie siedział na pokładzie w fotelu i drzemał. Szczególną troską otaczał go Martin, który rugał każdego, kto choćby trącił prowizoryczną markizę, ustawioną nad rekonwalescentem. Blythe ledwo był w stanie odkaszlnąć, lecz wsunięto mu do ręki szklaneczkę grogu; nie mógł narzekać na pogodę, lecz dostał pled, nieprzemakalne ubranie i wełniany mundur.

— Przykro mi, sir, że on tak bardzo wziął to sobie do serca — powiedział słabo Blythe Laurence’owi. — Myślę, że żaden dziarski facet nie zniósłby takiego zachowania marynarzy. Nie powinien brać tego do siebie.

Marynarze nie ucieszyli się, gdy zobaczyli, jak awiatorzy dbają o winowajcę, i jakby w odwecie zaczęli hołubić Reynoldsa, już traktowanego jak męczennika. Reynolds był niczym nie wyróżniającym się oficerem, lecz szacunek, jakim darzyli go inni marynarze, uderzył mu do głowy. Paradował po pokładzie jak paw i wydawał niepotrzebne rozkazy tylko po to, by zobaczyć, jak inni gorliwie je wykonują, kłaniając się i przytakując mu. Nawet Purbeck i Riley specjalnie go nie powstrzymywali.

Laurence miał nadzieję, że przynajmniej klęska pod Austerlitz złagodzi animozje między marynarzami i awiatorami, lecz przez te popisy stosunki na pokładzie wciąż były napięte. Allegiance zbliżał się do równika i Laurence pomyślał, że należy szczególnie się przygotować do tradycyjnej ceremonii chrztu równikowego. Mniej niż połowa awiatorów przekroczyła wcześniej równik i jeśli w obecnej sytuacji pozwoli się marynarzom na zanurzanie ich w wodzie i golenie, to prawdopodobnie nie da się utrzymać porządku. Ustalił z Rileyem, że ofiaruje za swoich ludzi daninę, a mianowicie trzy beczułki rumu, które nabył przewidująco w Cape Coast; w ten sposób wykupi wszystkich awiatorów.

Marynarze byli zawiedzeni, że tradycji nie stanie się zadość, a niektórzy nawet głośno utrzymywali, że może to sprowadzić na okręt nieszczęście; bez wątpienia wielu w głębi ducha czekało na okazję do upokorzenia pokładowych rywali. W rezultacie, gdy w końcu przekroczyli równik i tradycyjnie przebrani marynarze wyszli na pokład, nie powitano ich z wielkim entuzjazmem. Tylko Temeraire wyraźnie się ożywił, choć Laurence musiał go uciszyć, kiedy smok powiedział bardzo głośno:

— Ale, Laurence, to wcale nie jest Neptun, tylko Griggs, a Prozerpina to Boyne.

Rozpoznał marynarzy pod ich sfatygowanymi przebraniami, których specjalnie nie dopracowali.

Wywołało to ogólną, niezbyt ukrywaną wesołość wśród załogi, a Tryton — pomocnik cieśli Leddowes, dość dobrze zamaskowany obskurną szczotką naśladującą perukę — błysnął inwencją i oświadczył, że tym razem każdy, kto się roześmiał, zostanie ukarany przez Neptuna. Laurence kiwnął głową Rileyowi i Leddowes wybrał grupę marynarzy i awiatorów. Pochwycono równą liczbę ofiar z obu stron przy aplauzie reszty, a na koniec Riley zaintonował:

— Dodatkowa porcja grogu dla wszystkich, dzięki opłacie wniesionej przez załogę kapitana Laurence’a.

Rozległy się gromkie okrzyki. Kilku marynarzy zaczęło grać, inni zaś puścili się w tany. Rum zrobił swoje i niebawem nawet awiatorzy klaskali i nucili szanty, chociaż nie znali słów. Nie było może aż tak wesoło jak podczas niektórych chrztów równikowych, ale i tak o wiele lepiej, niż Laurence się spodziewał.

Chińczycy także wyszli na pokład, choć nie poddali się rytualnym ceremoniom, tylko przyglądali się wszystkiemu, żywo dyskutując między sobą. Oczywiście była to prostacka rozrywka i Laurence czuł się nieco zażenowany tym, że Yongxing ogląda takie widowisko, ale Liu Bao uderzył się po udzie, wiwatując z całą załogą, a potem wybuchał gromkim śmiechem przy każdej z ofiar Neptuna. Wreszcie odwrócił się do Temeraire’a i zadał mu jakieś pytanie.

— Laurence, on chciałby się dowiedzieć, co to za ceremonia i jakim duchom oddaje się tu hołd — powiedział Temeraire. — Ale ja sam nic nie wiem. Co świętujemy i dlaczego?

— Och — rzucił Laurence, zastanawiając się, jak wyjaśnić tę dość absurdalną ceremonię. — Właśnie przekroczyliśmy równik, a zgodnie ze starą tradycją ci, którzy zrobili to po raz pierwszy, powinni złożyć hołd Neptunowi, rzymskiemu bogu morza. Oczywiście teraz już nikt go nie czci.

— Ach! — powiedział z aprobatą Liu Bao, kiedy przetłumaczono tę odpowiedź. — Podoba mi się to. Dobrze jest okazywać szacunek starym bogom, nawet jeśli sami ich nie czcicie. To na pewno przynosi szczęście okrętowi. I do Nowego Roku zostało zaledwie dziewiętnaście dni: będziemy musieli świętować na pokładzie, a to też przyniesie szczęście. Duchy naszych przodków poprowadzą okręt do Chin.

Laurence popatrzył na niego niepewnie, ale marynarzom, którzy przysłuchiwali się ich rozmowie z zainteresowaniem, bardzo się to spodobało: perspektywa kolejnego święta oraz zapowiedź szczęścia, odwołująca się do ich przesądnej natury. Chociaż wzmianka o duchach wywołała wiele poważnych dyskusji pod pokładem, gdyż była trochę niepokojąca, zgodzono się w końcu, że duchy przodków na pewno będą przychylne płynącym na okręcie potomkom, więc nie ma się co ich bać.

— Poprosili mnie o krowę, cztery owce i wszystkie osiem kurczaków, jakie nam jeszcze zostały. Trzeba będzie jednak zawinąć na Świętą Helenę. Jutro skręcimy na zachód; przynajmniej łatwiej będzie płynąć, bo teraz strasznie walczymy z tymi pasatami — powiedział Riley kilka dni później, obserwując z powątpiewaniem pokład: kilku chińskich służących łowiło rekiny. — Mam tylko nadzieję, że trunki nie będą zbyt mocne. Będę musiał dodać je marynarzom do porcji grogu, bo inaczej nie byłoby świętowania.

— Nie chcę cię niepokoić, ale sam Liu Bao pije jak szewc. Widziałem, jak za jednym posiedzeniem opróżnił trzy butelki wina — rzucił ponuro Laurence, odwołując się do własnego bolesnego doświadczenia: poseł raczył się przy jego stole kilkakrotnie od czasu Bożego Narodzenia i nawet jeśli cierpiał jeszcze na chorobę morską, to z pewnością trudno byłoby to poznać po jego apetycie. — A Sun Kai, choć nie pije zbyt wiele, nie dostrzega różnicy między brandy a winem, o ile zdążyłem się zorientować.

— Ach, do diabła z nimi — rzucił Riley i westchnął. — No cóż, może wystarczająco dużo marynarzy podpadnie na tyle, że będę mógł odebrać im rację grogu w tamten wieczór. Jak myślisz, po co im te rekiny? Wyrzucili z powrotem do wody dwa morświny, a te przecież są smaczniejsze.

Laurence nie potrafiłby tego odgadnąć, lecz na szczęście nie musiał, bo w tej samej chwili obserwator zawołał:

— Skrzydło trzy rumby od lewej burty przed dziobem.

Natychmiast przeszli na tę stronę i skierowali lunety w niebo, a marynarze popędzili na stanowiska, na wypadek gdyby to był atak.

Obudzony hałasem Temeraire uniósł łeb.

— Laurence, to Volly — zawołał ze smoczego pokładu. — Widzi nas i leci tutaj.

Ryknął na powitanie tak donośnie, że wszyscy podskoczyli i zatrzęsły się maszty. Kilku marynarzy łypnęło na niego, lecz żaden nie odważył się go złajać.

Temeraire przesunął się, by zrobić miejsce, i jakieś piętnaście minut później mały kurierski Greyling opadł na pokład i złożył szerokie bladoszare skrzydła, pokryte białymi prążkami.

— Temrer! — powiedział i radośnie trącił łbem Temeraire’a. — Masz krowę?

— Nie, Volly, ale mogę ci dać owcę — odparł Temeraire z pobłażaniem w głosie. — Czy on jest ranny? — zwrócił się do Jamesa; mały smok mówił jakby przez nos.

Kapitan Volly’ego, Langford James, zsunął się na pokład.

— Witaj, Laurence, tu jesteś. Przeszukaliśmy całe wybrzeże — powiedział i uścisnął dłoń Laurence’a. — Nie, Temeraire, nie ma powodu do niepokoju. Po prostu złapał w Dover to cholerne przeziębienie. Połowa smoków tam jęczy i kicha, jak banda dzieciaków. Ale za tydzień lub dwa będzie zdrowy jak ryba.

Zaniepokojony takim pocieszeniem Temeraire odsunął się trochę od Volly’ego. Najwyraźniej nie miał specjalnej ochoty do przechodzenia pierwszej choroby. Laurence, który dowiedział się o epidemii z listu od Jane Roland, skinął głową.

— Mam nadzieję, że nie wymęczyłeś go z naszego powodu, lecąc taki kawał. Chcesz, żebym wezwał lekarza? — zaproponował.

— Nie, dzięki, ma już dość opieki lekarskiej. Nieprędko zapomni o leku, który połknął, i wybaczy mi, że podłożyłem mu to do obiadu — powiedział James i machnął dłonią. — A poza tym to nie aż taki kawał. Przez ostatnie dwa tygodnie lecieliśmy tym południowym szlakiem i jest tu o wiele cieplej niż w naszej starej dobrej Anglii. Volly bynajmniej nie ma oporów przed wyznawaniem mi, że nie chce latać, więc dopóki nie protestuje, trzymam go w powietrzu.

Poklepał małego smoka, ten zaś trącił nosem dłoń Jamesa a potem położył łeb i zasnął.

— Jakie wieści przynosisz? — zapytał Laurence, przeglądając listy, które przekazał mu James. Miał obowiązek to zrobić, skoro przyniósł je ich kurier. — Jakieś zmiany na kontynencie? O Austerlitz dowiedzieliśmy się w Cape Coast. Odwołali nas? Ferris, zanieś to lordowi Purbeckowi, a to rozdaj naszej załodze — rzekł i oddał pocztę. Sam otrzymał oficjalny komunikat i kilka listów, ale grzecznie schował je pod kurtkę, zamiast od razu je przeczytać.

— Po dwakroć nie, i szkoda, ale przynajmniej będziemy mogli ułatwić ci podróż. Zdobyliśmy holenderską kolonię w Kapsztadzie — powiedział James. — W zeszłym miesiącu. Tak więc możecie się tam zatrzymać.

Nowiny rozeszły się szybko po całym pokładzie, podsycane entuzjazmem ludzi, którzy długo martwili się ponurymi wieściami o ostatnim sukcesie Napoleona, i niebawem Allegiance wypełniły patriotyczne okrzyki; trzeba było przywrócić spokój na pokładzie, żeby dało się znowu rozmawiać. Poczta sporo pomogła, Purbeck i Ferris wręczyli listy załogom, i pozostało już tylko parę źródeł wrzasków, a większość ludzi zagłębiła się w lekturze listów.

Laurence kazał przynieść stół i krzesła, po czym zaprosił Rileya i Hammonda na wspólne wysłuchanie nowin. James z ochotą przystał na zdanie szczegółowej relacji z przechwycenia kolonii: był kurierem od czternastego roku życia i miał talent do barwnego przedstawiania wydarzeń, choć w tym wypadku materiał wyjściowy był zbyt skąpy.

— Przykro mi, że to taka nieskomplikowana historia. Właściwie nie doszło nawet do bitwy — powiedział przepraszającym tonem. — Mieliśmy tam pułk highlandersów, a Holendrzy tylko nielicznych najemników. Uciekli, zanim weszliśmy do miasta, a gubernator się poddał. Mieszkańcy wciąż są trochę niespokojni, lecz generał Baird pozostawił lokalne sprawy w ich rękach, więc specjalnie się nie burzą.

— No cóż, przynajmniej łatwiej będzie uzupełnić zapasy — powiedział Riley. — Nie musimy się też zatrzymywać na Świętej Helenie, dzięki czemu zaoszczędzimy jakieś dwa tygodnie. To rzeczywiście dobre wieści.

— Zostaniesz na obiad? — zwrócił się Laurence do Jamesa. — Czy musisz od razu wracać?

Volly głośno kichnął za jego plecami.

— Fuj — powiedział, budząc się, i z niesmakiem wytarł nos o przednią łapę, usiłując usunąć z pyska śluz.

— Och, przestań, ty brudasie — powiedział James, podnosząc się z krzesła; z torby przypiętej do uprzęży wyjął duży kawałek białego płótna i wprawnie wytarł Volly’ego. Patrząc na małego smoka, oznajmił: — Chyba zostaniemy na noc. Nie ma potrzeby go forsować, skoro już cię znalazłem. Będziesz miał czas, żeby odpisać na listy. Lecimy stąd prosto do domu.

…tak więc moja biedna Lily, podobnie jak Ekscidium i Mortiferus, musiała się wynieść z wygodnej polany do Piaskowni, ponieważ kiedy kicha, mimowolnie pluje kwasem; za ten odruch odpowiadają te same mięśnie (jak mówią mi lekarze). Cała trójka jest pełna obrzydzenia, bo muszą codziennie nurzać się w piachu i drapią się jak psy, próbując pozbyć się pcheł, które je oblazły pomimo częstych kąpieli.

Maksimus znalazł się w niełasce, bo pierwszy zaczął kichać, ale wszystkie inne smoki chcą kogoś obwinić za swoje Nieszczęście. Niemniej nieźle to znosi, czy też, jak kazał mi napisać Berkley: „Ma ich gdzieś i jęczy całymi dniami poza porą napychania kałduna, bo choroba ani trochę nie wpłynęła na jego apetyt”.

Poza tym dobrze się mamy i wszyscy przesyłamy pozdrowienia; także smoki proszą o przekazanie gorących pozdrowień dla Temeraire’a. Bardzo za nim tęsknią, choć z przykrością muszę cię poinformować, że odkryliśmy niedawno jedną z niechlubnych przyczyn ich afektu, a mianowicie Żarłoczność. Najwyraźniej Temeraire nauczył je otwierać i zamykać Zagrodę, dzięki czemu mogły się częstować, gdy tylko przyszła im na to ochota. Odkryliśmy ich Sekret, kiedy poinformowano nas, że Stado zostało dziwnie uszczuplone, a smoki z naszej formacji mocno przytyły. W końcu wyznały nam Wszystko.

Muszę kończyć, ponieważ ruszamy na Patrol, a Volatilus odlatuje rano na południe. Modlimy się o bezpieczną Podróż dla Was i szybki powrót.

Catherine Harcourt

— Ładnych rzeczy dowiaduję się od Harcourt. Nauczyłeś smoki kraść krowy i owce z zagrody? — zapytał Laurence, podnosząc głowę znad listu.

Wykorzystał wolną godzinę przed obiadem, aby przeczytać listy i odpowiedzieć na nie.

Temeraire wzdrygnął się, a jego mina nie pozostawiała wątpliwości co do jego postępku.

— To nieprawda. Nie nauczyłem nikogo kraść — odparł. — Pasterze w Dover są bardzo leniwi i często przychodzą bardzo późno, więc musimy czekać w nieskończoność, a przecież bydło i tak jest przeznaczone dla nas. Nie można nazwać tego kradzieżą.

— Powinienem był się domyślić, kiedy przestałeś narzekać na ich opieszałość — powiedział Laurence. — Tylko jak, u licha, to zrobiłeś?

— Przecież to najzwyklejsza brama — odpowiedział Temeraire. — Wystarczy tylko podnieść sztabę i jest otwarta. Najlepiej robił to Nitidus, bo ma najmniejsze przednie łapy. Chociaż trudno jest utrzymać zwierzęta w zagrodzie i za pierwszym razem, kiedy udało mi się otworzyć bramę, rozbiegły się wszystkie — dodał. — Wraz z Maksimusem musiałem je długo zaganiać. To nie było zabawne, ani trochę — powiedział i usiadł z nastroszoną krezą, spoglądając na Laurence’a z oburzeniem.

— Przepraszam cię — rzekł Laurence, gdy już odzyskał oddech. — Naprawdę przepraszam, po prostu wyobraziłem sobie ciebie, Maksimusa i te owce… o matko kochana — powiedział Laurence i znowu zachichotał, choć bardzo starał się opanować. Członkowie jego załogi spoglądali na niego ze zdumieniem, a Temeraire miał wyniosłą i urażoną minę.

— Są jakieś inne nowiny w liście? — zapytał chłodno, kiedy Laurence wreszcie ucichł.

— Nowin nie ma, ale wszystkie smoki przesyłają ci gorące pozdrowienia — powiedział Laurence pojednawczo. — Na pocieszenie dodam, że wszystkie są przeziębione, a ty też byś pewnie zachorował, gdybyś był tam teraz — dodał, widząc, że Temeraire zwiesił łeb, gdy przypomniał sobie o przyjaciołach.

— Gdybym był w domu, to bym się nie przejmował tym, czy jestem chory czy nie. A poza tym i tak się pewnie zarażę od Volly’ego — powiedział ponuro Temeraire, spoglądając na małego smoka: Greyling mocno pociągał nosem przez sen, z jego nozdrzy z każdym oddechem wypływały bańki śluzu, a pod jego na wpół otwartym pyskiem zebrała się mała kałuża śliny.

Laurence rzeczywiście nie spodziewał się niczego innego, więc zmienił temat.

— Mam coś przekazać od ciebie? Pójdę do kajuty i napiszę listy w odpowiedzi, żeby James mógł je zabrać. Obawiam się, że nieprędko będziemy mieli kolejną okazję, żeby wysłać wiadomości przez kuriera, bo przecież nasi nie latają na Daleki Wschód, jeśli nie mają naprawdę pilnych spraw.

— Tylko przekaż moje pozdrowienia — powiedział Temeraire. — I poinformuj kapitan Harcourt, a także admirała Lentona, że to wcale nie była kradzież. Aha, i wspomnij też Maksimusowi i Lily o poemacie napisanym przez smoka, bo to było bardzo ciekawe i może chcieliby o tym usłyszeć. No i o tym, że nauczyłem się wspinać na pokład po burcie, że minęliśmy równik, a także o Neptunie i Trytonie.

— Wystarczy już, wystarczy, bo będę musiał napisać powieść — rzucił Laurence i podniósł się lekko: na szczęście noga już mu nie dokuczała i nie musiał kuśtykać po pokładzie jak starzec. Poklepał Temeraire’a po boku. — Chcesz, żebyśmy posiedzieli z tobą, kiedy będziemy pili porto?

Temeraire prychnął i trącił go czule nosem.

— Dziękuję ci, Laurence. Byłoby miło. Chętnie posłucham, jakie nowiny ma jeszcze James.

Laurence skończył pisać z wybiciem trzeciej, a potem zasiadł z gośćmi do posiłku w wyjątkowo swobodnej atmosferze. Normalnie Laurence przestrzegał oficjalnych zasad, a Granby i jego oficerowie szli za jego przykładem, natomiast Riley i jego podwładni robili to z własnej woli, hołdując morskim zwyczajom; wszyscy pocili się okrutnie przy każdym posiłku, w mundurach z grubego sukna, w elegancko zawiązanych krawatach. Ale James przejawiał typową dla urodzonego awiatora pogardę dla zasad przyzwoitości, połączoną z pewnością siebie człowieka, który jest kapitanem od czternastego roku życia, nawet jeśli tylko kapitanem kurierskiego smoka. Gdy tylko zszedł pod pokład, od razu zrzucił kurtkę i powiedział:

— Dobry Boże, ale tu parówka. Udusisz się, Laurence.

Laurence bez skrępowania poszedł w jego ślady, bo i tak by to zrobił, żeby się nie wyróżniać. Granby natychmiast się do nich dostosował, a potem, mimo początkowego zaskoczenia Riley i Hammond, tak że tylko lord Purbeck siedział w surducie, spoglądając na nich z dezaprobatą. Obiad przebiegł w dość pogodnej atmosferze, chociaż na prośbę Laurence’a James zachował nowiny na później, kiedy to mogli zasiąść wygodnie na smoczym pokładzie z cygarami i kieliszkami porto, w towarzystwie Temeraire’a, którego tułów skutecznie uniemożliwiał reszcie załogi podsłuchanie ich rozmowy. Laurence odesłał awiatorów do kubryku i tylko Sun Kai, jak zwykle zaczerpujący świeżego powietrza w zarezerwowanym kącie smoczego pokładu, był na tyle blisko, że słyszał ich słowa, choć zapewne nic nie rozumiał.

James opowiedział im o działaniach formacji: prawie wszystkie smoki z rejonu śródziemnomorskiego zostały przeniesione nad kanał, Laetificat i Ekscursius wraz ze swoimi oddziałami miały stanowić zaporę nie do przebycia w wypadku kolejnej ewentualnej inwazji Bonapartego, zachęconego sukcesem na kontynencie.

— Ale przez te wszystkie nasze przegrupowania mogą bez problemu zaatakować Gibraltar — zauważył Riley. — Musimy też mieć oko na Tulon: owszem, zdobyliśmy może ze dwadzieścia okrętów pod Trafalgarem, lecz teraz Bonaparte ma do dyspozycji wszystkie lasy w Europie i może zbudować więcej okrętów. Mam nadzieję, że ministerstwo bierze to pod uwagę.

— Ach, do diabła — rzucił James, prostując się gwałtownie; krzesło, na którym siedział odchylony do tyłu z nogami opartymi o reling, uderzyło głośno o pokład. — Ależ ze mnie osioł. Pewnie nie słyszeliście o panu Pitcie.

— Wciąż choruje? — zapytał zatroskany Hammond.

— Nie, już nie — odparł James. — Zmarł ponad dwa tygodnie temu. Podobno zabiły go nowiny. Zaniemógł na wieść o zawieszeniu broni i już nie opuścił łóżka.

— Świeć Panie nad jego duszą — powiedział Riley.

— Amen — odparł wstrząśnięty Laurence. Pitt nie był jeszcze tak stary; bez wątpienia młodszy od jego ojca.

— Kto to jest pan Pitt? — zapytał Temeraire. Laurence wyjaśnił mu, czym się zajmuje premier.

— James, wiesz może, kto utworzy nowy rząd? — zapytał, zastanawiając się nad tym, co ta sytuacja może oznaczać dla niego i Temeraire’a, bo przecież nowy premier mógł preferować inną politykę wobec Chin, albo bardziej pojednawczą, albo bardziej agresywną.

— Nie, musiałem ruszać, zanim otrzymaliśmy jakiekolwiek wiadomości na ten temat — odpowiedział James. — Ale obiecuję, że postaram się przekazać wam nowiny w Kapsztadzie, jeśli coś się zmieniło. — Niestety — dodał — normalnie wysyłają nas w te strony nie częściej jak raz na pół roku, więc szanse są małe. Lądowiska są tu bardzo niepewne. Niekiedy nasi kurierzy przepadali bez śladu, kiedy próbowali przelecieć nad lądem albo choćby tylko przenocować na brzegu.

James wyruszył w drogę powrotną rankiem następnego dnia. Machał do nich z grzbietu Volly’ego, aż mały bladoszary smok rozpłynął się pośród zawieszonych nisko chmur. Laurence zdążył odpisać pospiesznie na list Harcourt, a także dokończył zaczęte wcześniej listy do matki i Jane, tak że kurier mógł je zabrać: niewątpliwie miną długie miesiące, zanim znowu otrzymają od Laurence’a jakąś wiadomość.

Nie było czasu na użalanie się nad sobą, bo od razu wezwano go na dół, żeby doradził Liu Bao, czym można zastąpić jakiś małpi organ, serwowany tradycyjnie przez Chińczyków. Kiedy zaproponował jagnięce cynaderki, natychmiast poproszono go o pomoc w innej sprawie, i tak pozostała część tygodnia upłynęła na gorączkowych przygotowaniach. W kuchni pracowano dzień i noc, aż w końcu smoczy pokład ogrzał się tak bardzo, że nawet Temeraire uznał, że to już przesada. Także chińscy służący zabrali się do oczyszczania okrętu ze szkodników i z uporem wykonywali to beznadziejne zajęcie. Czasem pięć albo i sześć razy dziennie wychodzili na pokład i wyrzucali do morza zdechłe szczury, a midszypmeni obserwowali to z oburzeniem, bo zazwyczaj zjadali je z braku innej żywności pod koniec rejsu.

Laurence nie miał najmniejszego pojęcia, czego ma oczekiwać, lecz na wszelki wypadek ubrał się na uroczystość szczególnie starannie, pożyczając nawet do pomocy Jethsona, stewarda Rileya: włożył najlepszą koszulę, wykrochmaloną i wyprasowaną, jedwabne pończochy i bryczesy do kolan zamiast spodni, lśniące buty heskie, galowy surdut w kolorze butelkowej zieleni, ze złotymi dystynkcjami na ramionach i odznaczeniami, złotym medalem na szerokiej, niebieskiej wstędze za kampanię egipską, gdzie służył jako porucznik Królewskiej Marynarki, i srebrną odznakę przyznaną niedawno kapitanom walczącym w bitwie pod Dover.

Ucieszył się, że zadał sobie tyle trudu, gdy tylko wszedł do kwater Chińczyków: w wejściu musiał schylić głowę pod ciężkim czerwonym materiałem podwieszonym pod sufitem, a zaraz potem zobaczył, że ściany udrapowano tak szczelnie zasłonami, że gdyby nie jednostajne kołysanie okrętu, można by pomyśleć, iż jest to wielki pawilon na lądzie. Na stole przygotowano zastawę porcelanową, każda z delikatnych filiżanek miała inny kolor i pozłacane lub posrebrzane brzegi; na każdym miejscu rozłożono też lakierowane pałeczki do jedzenia, o których Laurence myślał z niechęcią przez cały tydzień.

Yongxing siedział już u szczytu stołu, wyprostowany i wystrojony w najbardziej oficjalne szaty z ciemnozłocistego jedwabiu, ozdobione smokami wyszywanymi niebieską i czarną nicią. Z bliska Laurence zobaczył, że oczy i pazury smoków zrobiono z klejnotów, a na piersi księcia widniał tylko jeden smok, większy niż pozostałe, wyhaftowany białą nicią jedwabną, którego oczy i pięć pazurów na każdej łapie wykonano z malutkich rubinów.

Jakoś upchnięto wszystkich, razem z Roland i Dyerem; młodsi oficerowie siedzieli ciasno przy osobnym stole z twarzami już lśniącymi od potu i czerwonymi z gorąca. Jedni służący zaczęli nalewać wszystkim wino, inni zaś przynosili z kuchni i ustawiali na stole duże tace: plastry zimnego mięsa, przekładane ciemnożółtymi orzechami, marynowanymi wiśniami i krewetkami z nienaruszonymi głowami i odnóżami.

Yongxing wzniósł pierwszy toast i wszyscy pospiesznie chwycili za kielichy, aby z nim wypić; ryżowe wino, serwowane na ciepło, piło się niebezpiecznie łatwo. Najwyraźniej był to sygnał do rozpoczęcia uczty; Chińczycy zaatakowali tace, a młodsi Anglicy niezwłocznie poszli w ich ślady. Laurence zerknął na Dyera i Roland i z zażenowaniem zobaczył, że oboje radzą sobie z pałeczkami całkiem dobrze i mają buzie pełne jedzenia.

Sam zdołał zaledwie wsunąć do ust kawałek wołowiny, którą po prostu nadział na jedną z pałeczek; podwędzone mięso było dość smaczne. Jeszcze dobrze go nie przełknął, gdy Yongxing wzniósł kolejny toast, tak więc Laurence znowu musiał wypić; powtórzyło się to jeszcze kilkakrotnie, aż wreszcie ogarnęło go nieprzyjemne ciepło i zakręciło mu się trochę w głowie.

Nabierając powoli wprawy w posługiwaniu się pałeczkami, ośmielił się sięgnąć po jedną z krewetek, chociaż pozostali oficerowie ich unikali; z powodu sosu były śliskie, więc trudno było się do nich dobrać. Jego krewetka trzęsła się mocno, a jej paciorkowate czarne oczy łypały na niego; idąc za przykładem Chińczyków, ugryzł ją tuż za głową. Zaraz potem sięgnął szybko po swój kielich, oddychając głęboko przez nos: sos był piekielnie ostry, pot wystąpił mu na czoło i zaczął spływać po policzkach na kołnierz. Na widok jego miny Liu Bao wybuchnął gromkim śmiechem i nalał mu więcej wina, po czym pochylił się nad stołem i z aprobatą poklepał go po ramieniu.

Niebawem sprzątnięto tace i zastąpiono je drewnianymi miskami pełnymi klusek, z których jedne były cieniutkie, jakby zrobione z krepiny, inne zaś z grubego białego ciasta. Te przynajmniej łatwiej było chwycić pałeczkami, przeżuwać i połykać. Kucharze musieli wykazać się pomysłowością z braku podstawowych składników; w jednej z klusek Laurence znalazł kawałek glonu morskiego, a także zaproponowane przez siebie jagnięce nerki. Potem pojawiły się trzy małe dania, a następnie wniesiono surową rybę, bladoróżową i mięsistą, z zimnymi kluskami i marynowanymi warzywami, matowobrązowymi od długiego przechowywania. Kiedy Hammond wyjaśnił, że dziwnie chrupiąca substancja w mieszance jest suszoną meduzą, niektórzy z gości zaczęli ukradkiem wybierać jej kawałki i wyrzucać pod stół.

Liu Bao zachęcił Laurence’a gestami i własnym przykładem, aby podrzucił wszystkie składniki w powietrze i w ten sposób je wymieszał, a Hammond poinformował ich, że ma to zapewnić im szczęście: im wyżej ktoś rzuci, tym lepiej. Anglicy ochoczo podjęli próby, ale koordynacja ruchów nie dorównała ich zapałowi, więc wkrótce stół i mundury ozdobiły liczne kawałki ryby i marynowanych warzyw. Tak oto pozbyto się resztek dostojności: każdy z obecnych wypił już prawie dzban wina, toteż nawet obecność Yongxinga nie mogła ostudzić wesołości, wywołanej widokiem towarzyszy obsypujących się kawałkami ryby.

— Ta ryba wygląda o wiele lepiej od tych, które jedliśmy na kutrze Normandy — powiedział głośno Riley do Laurence’a. Nagabywany przez Hammonda i Liu Bao, wyjaśnił szerszemu już gronu: — Kapitan Yarrow wpakował Normandy na rafę i wszyscy wylądowaliśmy na bezludnej wyspie położonej siedemset mil od Rio. Wysłali nas kutrem po pomoc — Laurence był wtedy drugim oficerem, a kapitan i pierwszy wiedzieli o morzu mniej, niż wiedzą tresowane małpy, dlatego doszło do katastrofy. Sami za nic w świecie nie chcieli wsiąść do kutra, a i zapasów nam poskąpili — dodał, krzywiąc się na wspomnienie tamtych chwil.

— Dwunastu ludzi zaopatrzonych w suchary i torbę orzechów kokosowych. Gdy udało nam się złowić rybę, jedliśmy ją na surowo, gołymi rękami, zaraz po złapaniu — powiedział Laurence. — Ale nie narzekam. Śmiem twierdzić, że właśnie dzięki temu Foley wyznaczył mnie na swojego pierwszego oficera na Goliacie, a dla takiej szansy gotów byłem wtedy zjeść dużo więcej surowej ryby. Ta oczywiście jest o wiele smaczniejsza — dodał szybko, gdyż z tej rozmowy wynikało, że surową rybę można jeść tylko w ostateczności; w duchu podzielał tę opinię, lecz obecnie nie zamierzał przyznawać się do tego.

Po tej opowieści oficerowie marynarki przytoczyli kilka innych anegdot, co przyszło im dość łatwo, jako że obżarstwo rozwiązało im języki i zupełnie ich rozluźniło. Tłumacz przekładał wszystko bardzo zainteresowanej chińskiej widowni; nawet Yongxing przysłuchiwał się uważnie; sam nie raczył jeszcze nic powiedzieć, poza oficjalnym wznoszeniem toastów, lecz spoglądał na świat jakby łagodniej.

Za to Liu Bao wcale nie był powściągliwy.

— Widzę, że odwiedziłeś wiele miejsc i przeżyłeś liczne przygody — zwrócił się do Laurence’a. — Admirał Zheng pożeglował aż do Afryki, lecz zmarł podczas siódmej podróży i jego grób jest pusty. Ty kilkakrotnie opłynąłeś świat. Nie bałeś się nigdy, że zginiesz na morzu i że nikt nie odprawi ceremonii pogrzebowej przy twoim grobie?

— Nigdy się nad tym specjalnie nie zastanawiałem — powiedział Laurence, trochę nieszczerze, bo tak naprawdę w ogóle się nad tym nie zastanawiał. — Ale w końcu Drake i Cook, jak również inni wielcy żeglarze, zostali pochowani na morzu. Nie miałbym nic przeciwko temu, żeby dzielić z nimi grób, albo z waszym admirałem.

— No cóż, zapewne masz w domu wielu synów — powiedział Liu Bao, kręcąc głową.

Laurence był zaskoczony, że Chińczyk ni z tego, ni z owego pozwolił sobie na osobistą uwagę.

— Nie, w ogóle nie mam synów — odpowiedział wprost, zbity z tropu. — Nie jestem żonaty — dodał i zobaczył, że po przetłumaczeniu tej odpowiedzi głębokie współczucie na twarzy Liu Bao ustępuje miejsca nieukrywanemu zdumieniu; Yongxing i nawet Sun Kai wytrzeszczyli na niego oczy. Osaczony Laurence spróbował wszystko wyjaśnić. — Nie ma się co spieszyć. Jestem trzecim synem, a mój najstarszy brat ma trzech chłopaków.

— Pan pozwoli, kapitanie — wtrącił się Hammond, spiesząc mu z pomocą, po czym zwrócił się do Chińczyków: — U nas, panowie, najstarszy syn dziedziczy cały rodzinny majątek, młodsi zaś muszą sobie radzić sami. Wiem, że u was jest inaczej.

— Przypuszczam, że twój ojciec jest żołnierzem, tak jak ty? — zapytał niespodziewanie Yongxing. — Czy posiada tak mały majątek, że nie może zabezpieczyć bytu wszystkich synów?

— Nie, moim ojcem jest lord Allendale — odpowiedział Laurence nieco poirytowany tą sugestią. Nasza posiadłość znajduje się w Nottinghamshire i nie dałoby się nazwać jej małą.

Yongxing wyglądał na zaskoczonego i jakby niezadowolonego z jego odpowiedzi, choć może zmarszczył tylko czoło na widok zupy, która pojawiła się na stole: był to bardzo klarowny rosół, bladozłocisty i dziwny w smaku, pachnący dymem i rzadki, serwowany wraz z octem winnym w dzbankach, który miał nadać mu pikantności, a także ogromnymi ilościami niedużych, suszonych i dziwnie chrupiących klusek w miseczkach.

Podczas gdy służący wnosili naczynia, tłumacz odpowiadał szeptem na jakieś pytanie Sun Kaia, aż wreszcie pochylił się i zapytał w jego imieniu:

— Kapitanie, czy pański ojciec jest krewnym króla?

Laurence był zaskoczony pytaniem, lecz jednocześnie ucieszył się, że ma okazję do odłożenia łyżki; trudno byłoby mu pochłonąć zupę, nawet gdyby wcześniej nie zaliczył sześciu dań.

— Nie, nie śmiałbym nazwać Jego Królewskiej Mości krewnym. Rodzina mojego ojca pochodzi od Plantagenetów i jesteśmy tylko odlegle skoligaceni z panującym rodem.

Sun Kai wysłuchał uważnie przetłumaczonej odpowiedzi, a potem zadał kolejne pytanie.

— Ale jest pan bliżej spokrewniony z królem czy z lordem Macartneyem?

Tłumacz zniekształcił nieco to nazwisko, więc Laurence na początku nie zorientował się, że chodzi o dawnego ambasadora. Dopiero Hammond wyjaśnił mu szeptem, kogo Sun Kai ma na myśli.

— Och, naturalnie — odparł Laurence. — Lord Macartney otrzymał tytuł para za zasługi dla Korony. Oczywiście nie znaczy to, że należy mu się mniejszy szacunek, ale mój ojciec jest jedenastym earlem Allendale, a ten tytuł utworzono w 1529 roku.

Rozbawiło go, że tak absurdalnie napawa się swoim pochodzeniem, na drugim końcu świata, w towarzystwie ludzi, dla których nie miało to żadnego znaczenia, a w domu nigdy się tym nie chełpił. Wręcz buntował się przeciwko kazaniom ojca na ten temat, których było mnóstwo, szczególnie po pierwszej nieudanej próbie ucieczki na morze. Lecz najwyraźniej kolejne wykłady wygłaszane przez ojca w gabinecie codziennie przez cztery tygodnie wywarły skutek, z którego nie zdawał sobie dotąd sprawy, skoro tak się napuszył, kiedy porównano go ze znanym dyplomatą z tak szacownym rodowodem.

Ale wbrew jego oczekiwaniom Sun Kai i jego rodacy niesłychanie zainteresowali się tą sprawą, ujawniając zapał do genealogii, który Laurence napotkał tylko podczas spotkań z paroma bardziej upartymi krewnymi, i niebawem domagali się od niego szczegółowego przedstawienia historii, chociaż on tylko ogólnie mógł ją przywołać z pamięci.

— Proszę mi wybaczyć — powiedział w końcu, nieco już zdesperowany. — Nie ułożę sobie wszystkiego w głowie, nie spisawszy tego wcześniej na papierze.

Niestety, wymówka ta okazała się nieskuteczna. Liu Bao, który także słuchał go z zainteresowaniem, powiedział szybko:

— Och, to się da zrobić.

Polecił przynieść pędzelek i atrament. Służący zabierali właśnie zupę, więc na razie było dość miejsca na stole. Od razu wszyscy ludzie siedzący w pobliżu pochylili się ku niemu: Chińczycy z ciekawością, Brytyjczycy w obronie własnej: za kulisami czekało kolejne danie, ale tylko kucharzom zależało na tym, aby je szybko wnieść.

Przekonany, że został ukarany za swoją próżność, Laurence musiał przedstawić swoje drzewo genealogiczne na długiej rolce papieru ryżowego na oczach wszystkich. Nie dość, że trudno mu było kreślić pędzelkiem litery alfabetu łacińskiego, to jeszcze nie zdołał sobie przypomnieć wszystkich szczegółów; pozostawił kilka luk ze znakiem zapytania, aż wreszcie po kilku skrętach i jednym skoku przez linię salicką doszedł do Edwarda III. Cały ten wywód nie dał zbyt dobrego świadectwa jego kaligrafii, lecz Chińczycy nie zwrócili na to uwagi, pogrążeni w ożywionej dyskusji, chociaż jego pismo było dla nich równie niezrozumiałe jak ich pismo dla niego. Yongxing długo wpatrywał się w papier z kamienną twarzą, Sun Kai zaś zwinął go z nad wyraz zadowoloną miną, najwyraźniej na pamiątkę.

Na szczęście na tym się skończyło, ale teraz nie dało się już odwlec wjazdu kolejnego dania i przyniesiono złożone w ofierze kurczęta, wszystkie osiem naraz, na ogromnych tacach, spowite oparami ostrego, gęstego sosu. Służący umieścili je na stole i wprawnie pokroili na mniejsze porcje tasakami o szerokich ostrzach, a Laurence z niejaką rozpaczą pozwolił, aby napełniono mu talerz. Mięso, delikatne i soczyste, smakowało wybornie, lecz było niczym kara, a nie był to wcale finał: kiedy zabrano kurczaki, tylko trochę nadjedzone, wniesiono całe ryby, usmażone na boczku wykrojonym z solonej wieprzowiny, pochodzącej z zapasów marynarzy. Wszyscy zaledwie spróbowali ryby, podobnie jak podanych później słodkości: ciastka z kminkiem oraz lepko-słodkich klusek w syropie, wypełnionych gęstym, czerwonym farszem. Służący podsuwali je szczególnie młodszym oficerom, więc nieszczęsna Roland zapytała żałosnym tonem:

— A nie mogłabym zjeść tego jutro?

Kiedy wreszcie pozwolono im uciec, kilkunastu gości trzeba było dosłownie podnieść z miejsca i wyprowadzić z kajuty. Ci, którzy mogli iść o własnych siłach, wyszli pospiesznie na pokład, gdzie oparli się o reling w różnych pozach, udając, że napawają się widokiem, choć tak naprawdę stali w kolejce do ubikacji. Laurence bez najmniejszych skrupułów skorzystał ze swojego osobistego wychodka, po czym z trudem powrócił na pokład i usiadł przy Temerairze, a jego głowa protestowała równie mocno jak brzuch.

Ze zdziwieniem zobaczył, że i Temeraire ucztuje w asyście chińskich służących, którzy przygotowali dla niego ulubione smakołyki smoków z ich kraju: krowie jelita, faszerowane wołową wątrobą oraz posiekanymi zmieszanymi z ziołami płucami, co wyglądało jak duże kiełbasy; poza tym udziec, lekko tylko podpieczony i polany chyba tym samym ostrym sosem, który serwowano ludziom. Ciemnobrązowy ogromny tuńczyk, pokrajany w grube steki, przekładane cienkimi warstwami żółtych klusek, stanowił danie rybne, a potem przyniesiono bardzo uroczyście całą owcę, której mięso ugotowano i wepchnięto z powrotem do skóry ufarbowanej na kolor szkarłatny, a zamiast nóg umieszczono kawałki drewna.

Temeraire spróbował potrawy i zaskoczony powiedział:

— Hej, to jest słodkie.

Zapytał o coś służących w ich języku; Chińczycy odpowiedzieli, kłaniając się wielokrotnie, a Temeraire skinął łbem i skonsumował danie, odrzuciwszy skórę i nogi.

— To tylko dekoracja — wyjaśnił Laurence’owi, po czym westchnął z zadowoleniem i ułożył się wygodnie na pokładzie. Był jedynym gościem, który czuł się znakomicie. Z tylnego pokładu w dole dochodził cichy odgłos wymiotowania; jeden ze starszych midszypmenów cierpiał z powodu przejedzenia.

— Powiedzieli mi, że w Chinach smoki nie jedzą skóry, tak jak ludzie.

— No cóż, mam tylko nadzieję, że tyle przypraw ci nie zaszkodzi — rzekł Laurence i zaraz tego pożałował, bo stwierdził, że kieruje nim zazdrość i z niechęcią odnosi się do tego, iż Temeraire’owi spodobał się jakiś chiński zwyczaj. Uświadomił sobie z przykrością, że nigdy nawet nie pomyślał o zaproponowaniu smokowi jakiejś potrawy przygotowanej przez kucharza ani nie dawał mu zbyt wielkiego wyboru poza rybą lub baraniną, nawet na specjalne okazje.

Ale Temeraire odpowiedział tylko spokojnie:

— Nie, bardzo mi smakowało. — Ziewnął, przeciągnął się i rozluźnił szpony. — Może jutro odbędziemy długi lot? — zapytał, zwijając się trochę. — Wcale się nie zmęczyłem w zeszłym tygodniu. Jestem pewny, że mogę już latać na dłuższe odległości.

— Dobrze — odpowiedział Laurence, zadowolony, że Temeraire czuje się lepiej.

Niedługo po tym, jak opuścili Cape Coast, Keynes zakończył okres rekonwalescencji smoka. Sprzeciw Yongxinga wobec lotów Temeraire’a nigdy nie został wycofany, lecz Laurence nie zamierzał stosować się do tego zakazu ani prosić księcia o pozwolenie. Hammond jednakże, dzięki pomysłowości i spokojnej dyskusji, dyplomatycznie załatwił sprawę: Yongxing pojawił się na pokładzie po wydaniu przez Keynesa opinii i udzielił oficjalnie zgody na loty „przez wzgląd na zdrowie i dobre samopoczucie Lung Tien Xianga”, jak się wyraził. Tak więc znowu mogli latać bez obawy, że doprowadzi to do sporów, lecz Temeraire narzekał, że jest obolały i zmęczony przy większej prędkości.

Uczta przeciągnęła się tak długo, że Temeraire zaczął jeść dopiero o zmierzchu; teraz zapadła już ciemność, a Laurence oparł się o bok Temeraire’a i spojrzał na mniej znane gwiazdy półkuli południowej. Niebo było czyste, więc kapitan nie powinien mieć kłopotu z ustaleniem kursu na podstawie gwiazdozbiorów. Marynarze też świętowali ten wieczór i ryżowe wino lało się obficie przy stołach w ich mesie; głośno śpiewali niedwuznaczną piosenkę, a Laurence upewnił się, że nigdzie w pobliżu nie ma Roland ani Dyera: prawdopodobnie oboje poszli spać zaraz po kolacji.

Kolejni goście opuszczali przyjęcie i kierowali się do hamaków. Riley wdrapał się na górę z tylnego pokładu, powoli stawiając kroki, bardzo znużony i czerwony na twarzy. Laurence zaprosił go do siebie i roztropnie nie zaproponował kieliszka wina.

— Niewątpliwie był to bardzo udany wieczór; każdy polityk uważałby, że wydanie takiej kolacji to sukces — powiedział Laurence. — Ale muszę wyznać, że zadowoliłbym się połową dań, a służący nie musieli aż tak bardzo troszczyć się o zaspokojenie mojego apetytu.

— Och… tak, rzeczywiście — odparł machinalnie Riley. Laurence spojrzał na niego uważnie i stwierdził, że kapitan jest wyraźnie strapiony i skonsternowany.

— Co się stało? Coś nie w porządku?

Laurence natychmiast omiótł wzrokiem takielunek i maszty, lecz nie zauważył niczego niepokojącego. Tak czy owak, rozsądek i intuicja podpowiadały mu, że okręt jest w porządku, przynajmniej jak przystało na takiego kolosa.

— Laurence, nie chcę być plotkarzem, ale nie mogę tego ukrywać — rzekł Riley. — Ten twój chorąży, czy raczej kadet, Roland. On… to znaczy, Roland zasnął w kajucie Chińczyków, a kiedy wychodziłem, służący zapytali mnie przez tłumacza, gdzie śpi, bo chcieli go tam zanieść. — Laurence domyślił się, jaki będzie wniosek, więc nie zdziwił się zbytnio, kiedy Riley dodał: — Tylko że ten tłumacz powiedział „ona”. Już miałem go poprawić, ale się przyjrzałem i… No, krótko mówiąc, Roland jest dziewczyną. Nie mam pojęcia, w jaki sposób ukrywała to tak długo.

— Cholera — rzucił Laurence, zbyt zmęczony i zirytowany z przejedzenia, aby zwracać uwagę na słownictwo. — Nie powiedziałeś o tym nikomu, co, Tom? — Riley skinął głową nieufnie, a Laurence dodał: — Muszę cię prosić o zachowanie dyskrecji. Bo widzisz, prawda jest taka, że Longwingi nie pozwalają się zaprząc mężczyznom. Tak samo inne rasy, choć mniej ważne. Nie możemy się obyć bez Longwingów, więc trzeba szkolić dziewczęta.

Riley uśmiechnął się niepewnie.

— Czy ty…? Ależ to absurd; przecież na pokładzie tego okrętu był dowódca twojej formacji, właśnie z Longwingiem — zaprotestował, widząc, że Laurence nie żartuje.

— Masz na myśli Lily? — zapytał Temeraire, przysuwając łeb. — Jej kapitanem jest Catherine Harcourt, która nie jest mężczyzną.

— To prawda. Zapewniam cię — rzekł Laurence do Rileya, który spoglądał to na niego, to na Temeraire’a.

— Ale, Laurence, cóż to za pomysł — powiedział Riley, teraz już zbulwersowany, bo zaczął im wierzyć. — Przecież takie nadużycie nie mieści się w głowie. Skoro mamy wysyłać kobiety na wojnę, dlaczego nie wysyłamy ich też na morze? Podwoilibyśmy wtedy oddziały i kogo by obchodziło, że pokład każdego okrętu zamieniłby się w burdel, a na brzegu pozostałyby osierocone, płaczące dzieci?

— Daj spokój, to coś zupełnie innego — rzekł Laurence, zniecierpliwiony tą przesadą. Sam nie był zadowolony z takiej potrzeby, ale też nie miał ochoty wysłuchiwać podobnych romantycznych argumentów. — Nie twierdzę, że można czy powinno się to stosować powszechnie, ale uważam to za uzasadnione tam, gdzie dobrowolne poświęcenie nielicznych może zapewnić innym bezpieczeństwo i szczęście. Te kobiety, które znam, nie zostały wcielone do służby siłą ani zmuszone do tego zajęcia nawet z takich typowych powodów, jakie skłaniają do pracy mężczyzn, i zapewniam cię, że nikt w Korpusie nie śmiałby ich znieważyć.

To wyjaśnienie wcale nie przekonało Rileya i ten porzucił ogólny protest na rzecz szczegółów.

— I naprawdę zamierzasz trzymać w załodze tę dziewczynę? — powiedział, bardziej rozżalony niż zgorszony. — Pozwolisz jej paradować w męskim ubraniu? Czy to w ogóle jest dozwolone?

— To oficjalny wyjątek od prawa, przywilej kobiet pełniących służbę w Korpusie, zatwierdzony przez Koronę — wyjaśnił Laurence. — Przykro mi, Tom, że ta sprawa tak cię zaniepokoiła. Miałem nadzieję, że to się nie wyda, ale chyba na zbyt dużo liczyłem, w końcu to siedem miesięcy na pokładzie. Uwierz mi — dodał — byłem tak samo wstrząśnięty jak ty, kiedy się o tym dowiedziałem, lecz od tamtej pory zetknąłem się z kilkoma kobietami w służbie i to rzeczywiście nie są zwykłe kobiety. Wychowywano je do takiego życia, a w takich okolicznościach zwyczaj może wziąć górę nad urodzeniem.

Temeraire przysłuchiwał się ich rozmowie z przekrzywioną głową, coraz bardziej zdezorientowany, aż wreszcie powiedział:

— Nic nie rozumiem. A co to za różnica? Lily jest samicą, a przecież potrafi walczyć tak dobrze jak ja, czy raczej prawie tak dobrze — poprawił się z nutką wyższości w głosie.

Riley, wciąż niezadowolony, po tej uwadze wyglądał tak, jakby poproszono go o wyjaśnienie zjawiska przypływu albo faz księżyca. Laurence był już przyzwyczajony do radykalnych poglądów Temeraire’a, więc odpowiedział:

— Temeraire, kobiety są przeważnie mniejsze i słabsze niż mężczyźni, gorzej znoszą trudy służby.

— Jakoś nie zauważyłem, żeby kapitan Harcourt była mniejsza od was — rzekł Temeraire. Było to bardzo prawdopodobne, skoro mierzył z trzydzieści stóp i ważył ponad osiemnaście ton. — Poza tym ja jestem mniejszy niż Maksimus, a Messoria jest mniejsza ode mnie, lecz to wcale nie znaczy, że nie potrafimy walczyć.

— Wśród smoków jest inaczej niż wśród ludzi — powiedział Laurence. — Na przykład kobiety muszą rodzić dzieci, a potem opiekować się nimi w dzieciństwie, a wy wykluwacie się z jaj jako istoty gotowe do samodzielnego życia.

Temeraire zamrugał, usłyszawszy to wyjaśnienie.

— To wy nie wykluwacie się z jaj? — zapytał zaintrygowany. — W takim razie w jaki sposób…

— Proszę o wybaczenie, ale chyba szuka mnie Purbeck — powiedział błyskawicznie Riley i oddalił się szybko; zadziwiająco szybko, pomyślał urażony Laurence, jak na człowieka, który dopiero co wpakował w siebie jedzenie odpowiadające prawie jednej czwartej wagi jego ciała.

— Raczej nie podejmę się wyjaśnienia ci całego procesu, jako że sam nie mam dzieci — rzeki Laurence. — A poza tym zrobiło się późno. Powinieneś dobrze się wyspać, jeśli chcesz odbyć jutro długi lot.

— To prawda, rzeczywiście jestem senny — odpowiedział Temeraire, ziewnął i rozwinął długi rozwidlony język, by wyczuć powietrze. — Chyba nic się nie zmieni i będziemy mieli dobrą pogodę na latanie. — Ułożył się wygodnie. — Dobranoc, Laurence. Przyjdziesz wcześnie?

— Zaraz po śniadaniu będę do twojej dyspozycji — obiecał Laurence.

Głaskał smoka, aż ten zasnął; skóra Temeraire’a wciąż była ciepła, pewnie ogrzana żarem z kuchni, w której wreszcie wygaszono piec po długich przygotowaniach do uczty. Kiedy wreszcie Temeraire zamknął już oczy, Laurence wstał i wrócił na tylny pokład.

Inni poszli spać albo drzemali na pokładzie i tylko nieliczni mruczeli z niezadowoleniem, że muszą spędzić tę przyjemną noc jako obserwatorzy. Laurence przeszedł się w stronę rufy, by rozprostować nogi przed zejściem na dół. Pełniący wachtę midszypmen, młody Tripp, ziewał prawie tak samo szeroko jak Temeraire, lecz gdy zbliżył się Laurence, zamknął usta i zawstydzony stanął na baczność.

— Miły wieczór, panie Tripp — powiedział Laurence, ukrywając rozbawienie.

Chłopak dobrze sobie radził, z tego, co opowiadał Riley, i prawie już nie przypominał leniwego i rozpieszczonego stworzenia, które wcisnęła na pokład rodzina. Rękawy jego kurtki kończyły się kilka cali nad nadgarstkami, a sama kurtka spruła się na plecach już tyle razy, że wstawiono tam klin z niebieskiego płótna żaglowego, niezupełnie pasującego kolorem do reszty, tak że teraz dziwny pas biegł przez środek. Włosy mu się poskręcały i przybrały słomiany kolor od słońca; prawdopodobnie nawet jego własna matka z trudem by go poznała.

— Och, tak, sir — odpowiedział entuzjastycznie Tripp. — Wyśmienite jedzenie i jeszcze dali mi na koniec kilkanaście tych słodkich klusek. Szkoda że zawsze nie możemy tak jeść.

Laurence westchnął tylko w obliczu tego przykładu młodzieńczej odporności. Żołądek wciąż mu się dawał we znaki.

— Uważaj, żeby nie zasnąć podczas wachty — powiedział. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby po takiej kolacji chłopak zechciał się zdrzemnąć, a Laurence nie miał ochoty oglądać, jak ponosi upokarzającą karę.

— Nie ma mowy, sir — rzekł Tripp, tłumiąc ziewnięcie, tak że skończył zdanie dość piskliwym głosem. — Sir — szepnął nerwowo, kiedy Laurence miał już odejść. — Czy wolno mi zapytać… Te chińskie duchy chyba nie pokazałyby się komuś, kto nie należał do ich rodziny, jak pan sądzi?

— Panie Tripp, jestem pewny, że nie zobaczy pan żadnych duchów podczas wachty — odparł sucho Laurence.

Milczeli obaj przez chwilę, a potem Tripp roześmiał się, wciąż nerwowo, a Laurence zmarszczył brwi.

— Czy ktoś opowiadał jakieś historie? — zapytał, wiedząc, że plotki na ten temat mogą zaniepokoić załogę.

— Nie, tylko… No cóż, wydawało mi się, że kogoś widziałem, kiedy poszedłem odwrócić klepsydrę. Ale kiedy się odezwałem, on zniknął. Jestem pewny, że to był Chińczyk, i och, twarz miał taką bladą!

— To oczywiste, że widział pan jednego ze służących, którzy nie znają naszego języka. Zobaczył pana, przestraszył się i ukrył, bo pomyślał, że za coś go pan objedzie. Mam nadzieję, że nie jest pan przesądny, panie Tripp. Coś takiego można tolerować u marynarzy, ale nie u oficera. — Powiedział to surowym i stanowczym tonem, licząc na to, że w ten sposób zniechęci chłopaka do rozpowszechniania tej opowieści. A jeśli Tripp ze strachu nie zaśnie do rana, to tym lepiej.

— Tak, sir — powiedział posępnie Tripp. — Dobranoc, sir.

Laurence kontynuował spacer po pokładzie. Szedł wolnym krokiem, bo nie było go stać na nic więcej. Żołądek mu się uspokoił. Chciał zrobić kolejne kółko, ale klepsydra prawie się już przesypała, a on nie chciał rozczarować Temeraire’a i wstać zbyt późno. Jednakże kiedy zbliżył się do dziobowego luku, nagle coś mocno grzmotnęło go w plecy. Zachwiał się, potknął i poleciał do przodu na stopnie zejściówki.

Odruchowo chwycił poręcz, obrócił się i odszukał na oślep stopień, przytrzymując się drabiny. Z gniewem spojrzał do góry i omal znowu nie zleciał, ujrzawszy trupio bladą, zniekształconą twarz w ciemności i wbite w niego oczy.

— Dobry Boże — powiedział z przejęciem.

Po chwili rozpoznał Feng Li, służącego Yongxinga, i znowu wstrzymał oddech: tamten wyglądał tak dziwnie, ponieważ wisiał w luku do góry nogami, sam bliski upadku.

— Co ty wyprawiasz, do cholery? Czemu się skradasz po pokładzie? — zapytał Laurence, po czym złapał jego rękę i podsunął ją do poręczy, tak by Feng Li mógł się przytrzymać. — Do tej pory powinieneś już nauczyć się utrzymywać równowagę.

Feng Li tylko spojrzał na niego bez słowa, a potem stanął na nogi, zsunął się po drabinie obok Laurence’a i zniknął w dole, zmierzając pewnie do kwater chińskich służących, tak szybko, że wydawało się, iż po prostu rozpłynął się w powietrzu. Kiedy odwrócił twarz, dzięki ciemnogranatowemu strojowi i czarnym włosom był niemal niewidzialny w ciemności.

— Przynajmniej nie mogę winić Trippa — powiedział głośno Laurence i już z większą wyrozumiałością pomyślał o obawach chłopaka.

Ruszył do kajuty, lecz ze wstydem czuł, że jego serce wciąż mocno bije.

Rankiem następnego dnia Laurence obudził się i usłyszał zaniepokojone głosy i tupot stóp. Pospieszył na pokład i zobaczył, że reja fokbrombramsela leży na pokładzie, złamana na pół, a ogromny żagiel jest częściowo owinięty wokół nadbudówki. Temeraire był jednocześnie zakłopotany i zasmucony.

— Nie chciałem — powiedział przez nos, zupełnie nie swoim głosem, i znowu kichnął, lecz tym razem zdołał odwrócić łeb na zewnątrz: wybuch wzburzył kilka fal, które uderzyły lekko o lewą burtę.

Keynes już wchodził na pokład z torbą i po chwili przyłożył ucho do piersi Temeraire’a.

— Hm.

Tylko tyle powiedział, nasłuchując w różnych miejscach, aż wreszcie Laurence zniecierpliwił się i zażądał wyjaśnień.

— Och, to przeziębienie, bez dwóch zdań. Nic tu nie da się zrobić, trzeba przeczekać i zaaplikować lekarstwo na kaszel, kiedy się zacznie. Jeśli dobrze słyszę, to płyn przemieszcza się kanałami, przez które wychodzi też boski wiatr — powiedział w zamyśleniu Keynes. — Ta cecha anatomiczna jest nam zupełnie nieznana. Szkoda, że nigdy nie przeprowadziliśmy sekcji osobnika tej rasy.

Temeraire cofnął się, nastroszył krezę i prychnął, czy raczej spróbował to zrobić. Śluz z jego nozdrzy trysnął prosto na głowę Keynesa. Laurence odskoczył w porę, ale lekarza nie było mu specjalnie żal, bo uznał jego uwagę za wielce nietaktowną.

— Nic mi nie jest, możemy lecieć — wychrypiał Temeraire i spojrzał błagalnie na Laurence’a.

— Może teraz krótki lot, a potem jeszcze jeden po południu, jeśli się nie zmęczysz — zaproponował Laurence, patrząc na Keynesa, który bezskutecznie starał się zetrzeć śluz z twarzy.

— Nie, kiedy jest tak ciepło, może latać normalnie, jeśli tylko ma na to ochotę. Nie ma się co nad nim rozczulać — rzekł Keynes, oczyściwszy sobie w końcu oczy. — Tylko przypnij się mocno, bo kichnie i cię zrzuci. Pójdę już.

Ostatecznie więc Temeraire udał się na długi lot: Allegiance kurczył się pośród bezmiaru błękitnej wody, a ocean wyglądał jak tafla wysadzanego klejnotami szkła, kiedy zbliżali się do brzegu, starych, poszarpanych klifów, opadających łagodnie do wody pod płaszczem roślinności, otoczonych u podstawy pasem ostrych szarych głazów, o które rozbijała się woda. Tu i tam rozciągały się połacie białego piasku, choć nie na tyle duże, by Temeraire mógł na nich wylądować, gdyby zapomnieli o ostrożności, lecz poza tymi miejscami rozciągała się zbita gęstwina drzew, mimo iż przez niemal godzinę lecieli w głąb lądu.

Był to samotny i monotonny lot, niczym podróż nad otwartym oceanem; zamiast fal, wiatr pośród liści, inny rodzaj ciszy. Temeraire rozglądał się z zapałem, kiedy od czasu do czasu słyszał jakiś krzyk zwierzęcia, lecz nie mógł niczego zobaczyć poprzez grubą warstwę koron drzew.

— Czy nikt tu nie mieszka? — zapytał w końcu.

Być może mówił cicho z powodu przeziębienia, lecz Laurence również czuł się zobowiązany do zachowywania ciszy, więc odpowiedział łagodnie:

— Nikt. Polecieliśmy zbyt daleko. Nawet najbardziej zahartowane plemiona żyją wzdłuż wybrzeża i nie zapuszczają się w głąb lądu. Żyje tam dużo dzikich smoków i innych zwierząt, zbyt niebezpiecznych, by stawić im czoło.

Lecieli dalej w milczeniu przez jakiś czas. Słońce prażyło niemiłosiernie i Laurence opuścił głowę na pierś, uwięziony gdzieś między jawą a snem. Temeraire sam pilnował kursu, a wolne tempo nie wpływało na jego wytrzymałość. Kiedy Laurence ocknął się po kolejnym kichnięciu Temeraire’a, słońce minęło już zenit, co oznaczało, że spóźnią się na obiad.

Laurence zaproponował, żeby już zawrócili, a Temeraire nie zaprotestował i nawet odrobinę szybciej poleciał z powrotem. Wyprawili się tak daleko, że stracili z oczu brzeg, więc musieli się kierować kompasem Laurence’a, gdyż żadne charakterystyczne punkty nie wyłaniały się z masy zieleni. Ucieszyli się na widok gładkiej krzywizny oceanu i Temeraire od razu się ożywił, gdy znaleźli się nad wodą.

— Przynajmniej już się nie męczę, chociaż jestem chory — powiedział i wzniósł się trzydzieści stóp do góry w wyniku głośnego kichnięcia, do złudzenia przypominającego strzał armatni.

Zapadał już zmrok, kiedy wrócili na pokład Allegiance, i Laurence stwierdził, że przegapili coś więcej niż obiad. Poprzedniej nocy jeszcze jeden marynarz poza Trippem zauważył Feng Li na pokładzie, z tym samym rezultatem, i podczas nieobecności Laurence’a opowieść o duchu obiegła okręt, dziesięciokrotnie wyolbrzymiona i wsparta faktami. Na nic zdały się jego wyjaśnienia, załoga była już zupełnie przekonana: trzej mężczyźni przysięgali, że w nocy widzieli ducha, który tańczył gigę na rei foka, przepowiadając zagładę okrętu; inni z nocnej wachty utrzymywali, że duch unosił się nad takielunkiem przez całą noc.

Liu Bao dolał jeszcze oliwy do ognia. Wysłuchawszy opowieści podczas wizyty na pokładzie następnego dnia, pokręcił głową i orzekł, że ten znak świadczy o tym, iż ktoś z obecnych na pokładzie niemoralnie potraktował kobietę. To mogło dotyczyć niemal wszystkich mężczyzn na pokładzie. Marynarze zaczęli szeptać o cudzoziemskich, zbyt pruderyjnych duchach i z niepokojem omawiać tę sprawę podczas posiłków. Każdy usiłował przekonać siebie i towarzyszy, że z pewnością to nie on ponosi za to winę, bo jego występek był całkiem niewinny, a poza tym zawsze chciał się z nią ożenić i zrobi to od razu po powrocie.

Tak więc na razie podejrzenie nie padło na żadną konkretną osobę, lecz było to tylko kwestią czasu, a wtedy nieszczęśnik nie mógłby liczyć na sympatię. Tymczasem wszyscy udawali się na nocną wachtę wyjątkowo niechętnie i nawet odmawiali wypełniania rozkazów, które wymagały przebywania na pokładzie w pojedynkę. Riley spróbował dać im przykład, zapuszczając się w różne ciemne zakamarki podczas wacht, lecz nie wywarło to specjalnego skutku, bo najwyraźniej z trudem panował nad nerwami. Laurence zrugał Allena, pierwszego z członków swojej załogi, który wspomniał przy nim o duchu, więc nikt inny już nie mówił o tym w jego obecności, ale pełniący służbę awiatorzy starali się trzymać blisko Temeraire’a i poruszali się po pokładzie w grupach.

Sam Temeraire czuł się kiepsko, więc nie przywiązywał większej wagi do całej sprawy. Był zaskoczony przerażeniem marynarzy i wyraził rozczarowanie faktem, że nigdy nie udało mu się zobaczyć zjawy, podczas gdy tylu innych ją podobno widziało; przeważnie jednak spał albo kichał, starając się odwracać łeb ku morzu. Kiedy wreszcie pojawił się kaszel, początkowo próbował to ukryć, ponieważ nie miał ochoty zażywać lekarstwa, którego paskudny smród unosił się złowróżbnie nad pokładem, jako że Keynes zaczął je przygotowywać w dużym kotle w kuchni już pierwszego dnia choroby. Lecz trzeciego dnia przyłapano go podczas napadu kaszlu, którego nie potrafił powstrzymać, i zaraz potem Keynes i jego pomocnicy wnieśli na smoczy pokład kocioł z lekarstwem: gęstą, wręcz galaretowatą, brązowawą miksturą, pokrytą okami pomarańczowego tłuszczu.

Temeraire zajrzał ze zbolałą miną do kotła.

— Muszę? — zapytał.

— Najlepiej działa na gorąco — powiedział nieugięty Keynes, a Temeraire zamknął oczy i pochylił łeb.

— Och, och, nie — powiedział po pierwszym łyku, po czym sięgnął po beczułkę z wodą, przygotowaną dla niego, i wytrąbił wszystko, zalewając pysk, szyję i pokład. — Chyba już więcej nie dam rady wypić — powiedział, odstawiając beczułkę.

Ostatecznie, po długich namowach, wlał w siebie całe lekarstwo, bardzo nieszczęśliwy i bliski wymiotów.

Laurence stał przy nim i gładził go z niepokojem. Nie ośmielił się odezwać, bo kiedy tylko napomknął o tym, żeby dać Temeraire’owi chwilę wytchnienia, Keynes nieźle mu dopiekł. Wreszcie Temeraire skończył, po czym opadł na pokład i powiedział z pasją:

— Nigdy już nie zachoruję, przenigdy.

Ale mimo iż czuł się bardzo nieszczęśliwy, jego kaszel wyraźnie ustał, a oddech się wyrównał, dzięki czemu przespał noc spokojniej.

Laurence pozostał na pokładzie, tak jak w czasie poprzednich nocy od chwili pojawienia się choroby, więc miał okazję się przyjrzeć, co wyczyniają marynarze, którzy pragną uniknąć ducha: przychodzili parami i siedzieli przy dwóch latarniach pozostawionych na pokładzie, zamiast pójść spać. Nawet oficer pełniący służbę trzymał się podejrzanie blisko światła i był bardzo blady za każdym razem, kiedy przemierzał pokład, aby odwrócić klepsydrę i uderzyć w dzwon.

Należało jakoś odwrócić uwagę marynarzy, ale na nic nie można było specjalnie liczyć: utrzymywała się dobra pogoda i nie zanosiło się na to, aby napotkali wroga, który by chciał walczyć, jako że każdy okręt, który nie szukał zaczepki, mógł ich z łatwością prześcignąć. Laurence tak naprawdę nie życzył sobie czegoś takiego; miał nadzieję, że ten nastrój rozwieje się po dotarciu do portu, a potem przerwa w podróży pomoże marynarzom zapomnieć o wszystkim.

Temeraire pociągnął nosem, przebudzając się, po czym odkaszlnął i smutno westchnął. Laurence pogładził go i otworzył książkę, którą trzymał na kolanach; kołysząca się obok latarnia zapewniała wystarczające, choć słabe światło, więc zaczął czytać głośno i przestał dopiero wtedy, gdy powieki Temeraire’a znowu opadły.

Rozdział 9

— Nie chcę was pouczać, panowie — powiedział generał Baird, choć bynajmniej nie zademonstrował wyraźnej niechęci do pouczania. — Ale o tej porze roku wiatry wiejące w kierunku Indii są cholernie nieprzewidywalne, zimowe monsuny jeszcze nie ustały. Mogą was przynieść z powrotem tutaj. Lepiej zaczekajcie na lorda Caledona, szczególnie po tych wieściach o Pitcie.

Był dość młodym mężczyzną, o pociągłej, poważnej twarzy i zaciętych ustach; wysoko postawiony kołnierz jego munduru uwydatniał mu podbródek i usztywniał szyję. Nowy brytyjski gubernator jeszcze nie przybył, więc Baird tymczasowo zarządzał Kapsztadem i rozlokował się w dużym ufortyfikowanym zamku w środku miasta, u stóp wielkiej góry Table o płaskim wierzchołku. Słońce zalewało dziedziniec, odbijając się od bagnetów żołnierzy odbywających musztrę, a mury zatrzymywały w dużej mierze bryzę, która chłodziła ich przyjemnie podczas marszu z plaży.

— Nie możemy siedzieć w porcie aż do czerwca — powiedział Hammond. — Lepiej byłoby wypłynąć i zmitrężyć trochę czasu na morzu, przynajmniej spróbować się pospieszyć, niż zwlekać przy księciu Yongxingu. Już mnie wypytywał, jak długo jeszcze potrwa podróż i gdzie jeszcze zamierzamy się zatrzymać.

— Jeśli o mnie chodzi, to chętnie wyruszę, gdy tylko uzupełnimy zapasy — powiedział Riley, odstawiając filiżankę herbaty i dając znak służącemu, by ponownie ją napełnił. — To nie jest szybki okręt, ale postawię tysiąc funtów na to, że zniesie każdą pogodę, jaką możemy napotkać.

— To oczywiste — powiedział później Laurence’owi, z lekkim niepokojem, kiedy wracali na Allegiance — że nie chciałbym go narażać na tajfun. Nic takiego nie miałem na myśli. Chodziło mi tylko o normalną złą pogodę, może niewielki deszcz.

Przygotowania do pozostałej, długiej części podróży przebiegały sprawnie: nie tylko kupowali żywy inwentarz, lecz także gromadzili i peklowali solone mięso, jako że port oficjalnie nie zapewniał im zapasów. Na szczęście mogli kupić wszystko, czego potrzebowali; osadnicy nie buntowali się aż tak bardzo przeciwko łagodnej okupacji i chętnie sprzedawali bydło. Laurence był bardziej przejęty kwestią zapotrzebowania, bo od czasu przeziębienia Temeraire wyraźnie stracił apetyt, często grymasił i narzekał, że jedzenie nie ma smaku.

W okolicy nie było prawdziwej kryjówki, lecz Baird, po spotkaniu z Vollym, spodziewał się ich przybycia i wydzielił im spory kawał trawiastej ziemi w pobliżu lądowiska, więc smok mógł wygodnie odpoczywać. Kiedy Temeraire przybył na to miejsce, Keynes mógł przeprowadzić dokładne badanie: nakazał smokowi położyć płasko łeb i otworzyć szeroko pysk, po czym wsunął się tam z latarnią w ręku, klucząc ostrożnie między zębami wielkości dłoni, aby spojrzeć w głąb gardła Temeraire’a.

Przyglądając się temu z niepokojem w towarzystwie Grandy’ego, Laurence zauważył, że długi i rozwidlony język Temeraire’a, normalnie bladoróżowy, teraz jest pokryty warstwą bieli, upstrzoną jaskrawoczerwonymi kropkami.

— Dlatego pewnie stracił smak, bo w przewodach nie widzę niczego niezwykłego — oświadczył Keynes, wzruszając ramiona mi, gdy już wynurzył się z pyska Temeraire’a, witany radosnymi okrzykami: wokół ogrodzenia polany zebrało się mnóstwo dzieci, osadników i tubylców, które przyglądały się wszystkiemu zafascynowane, jakby siedziały w cyrku. — Smoki używają też języka do rozpoznawania zapachów, co pewnie jeszcze pogarsza sytuację.

— Nie jest to chyba normalny objaw? — zapytał Laurence.

— Nie widziałem jeszcze smoka, który by stracił apetyt z powodu przeziębienia — wtrącił zatroskany Granby. — Normalnie w takiej sytuacji jedzą więcej.

— On stał się tylko bardziej wybredny — rzekł Keynes. — Po prostu będziesz musiał zmuszać się do jedzenia, dopóki nie wyzdrowiejesz — oznajmił surowo Temeraire’owi. — Oto świeża wołowina; masz zjeść wszystko.

— Spróbuję — powiedział Temeraire i westchnął, co przy jego zapchanym nosie bardziej przypominało jęk. — Ale ciężko jest przeżuwać coś, co w ogóle nie ma smaku.

Posłusznie, choć bez entuzjazmu, pożarł kilka dużych kawałów mięsa, lecz następne tylko trochę poszarpał i zostawił, a potem wydmuchał nos do niedużego dołu, wykopanego na tę okoliczność, i wytarł go w stos szerokich liści palmowych.

Laurence obserwował go w milczeniu, a potem ruszył wąską i krętą ścieżką prowadzącą z lądowiska do zamku. Poszedł do Yongxinga, który odpoczywał w pokojach gościnnych w towarzystwie Sun Kaia i Liu Bao. Aby przyćmić blask słońca, rozpięto cienkie zasłony, zamiast grubych aksamitnych, a dwóch służących ustawionych przy otwartych oknach poruszało dużymi wachlarzami z papieru; inny stał z boku i dolewał posłom herbaty. Laurence był zgrzany i wyglądał niechlujnie, jego wilgotny kołnierzyk przykleił mu się do szyi, buty zaś pokrywała gruba warstwa kurzu, a także krew z niedokończonego obiadu Temeraire’a.

Kiedy wezwano tłumacza i wymieniono uprzejmości, wyjaśnił sytuację i powiedział tak uprzejmie, jak tylko potrafił:

— Byłbym wdzięczny, gdyby pożyczył mi pan swoich kucharzy, żeby przygotowali potrawę dla Temeraire’a na waszą modłę, która miałaby wyraźniejszy smak niż samo świeże mięso.

Ledwo skończył to zdanie, a Yongxing zaczął wydawać polecenia w swoim języku. Natychmiast posłano kucharzy do kuchni.

— Usiądź i poczekaj z nami — zaproponował nieoczekiwanie Yongxing i kazał przynieść mu krzesło, przykryte długim i wąskim kawałkiem jedwabiu.

— Nie, dziękuję. Jestem cały brudny — odparł Laurence, spoglądając na piękny bladopomarańczowy materiał, ozdobiony wzorem w kwiaty. — Postoję.

Lecz kiedy Yongxing ponowił zaproszenie, Laurence uległ i przysiadł ostrożnie na brzegu krzesła, po czym przyjął filiżankę herbaty, którą mu zaproponowano. Sun Kai z aprobatą kiwnął głową.

— Otrzymał pan jakieś wieści od rodziny, kapitanie? — zapytał przez tłumacza. — Mam nadzieję, że czują się dobrze.

— Nie mam od nich nowych wiadomości, ale dziękuję za troskę — powiedział Laurence.

Kolejny kwadrans minął im na zdawkowej rozmowie o pogodzie i perspektywie dalszej podróży, a on zastanawiał się, czemu zawdzięcza tak życzliwe przyjęcie.

Niebawem z kuchni wyniesiono kilka jagniąt, ułożonych na cieście i polanych gęstym czerwonopomarańczowym sosem, a potem przetransportowano je na ogromnych drewnianych tacach na polanę. Temeraire natychmiast się rozpromienił, co oznaczało, że intensywny zapach przypraw przebił się nawet przez jego przytępione zmysły, i pożarł wszystko.

— Byłem jednak głodny — oznajmił, oblizując się i podsuwając łeb do mycia.

Laurence miał nadzieję, że uciekając się do czegoś takiego, nie skrzywdził Temeraire’a: kiedy wycierał smoka, kilka kropel sosu spadło na jego dłoń i dosłownie przypiekło mu skórę. Lecz Temeraire wyglądał na zadowolonego i nawet nie chciał się napić więcej wody niż zwykle, Keynes zaś stwierdził, że przede wszystkim musi on wciąż jeść.

Laurence nie musiał właściwie prosić o dalszą pomoc chińskich kucharzy, bo Yongxing nie dość, że się zgodził, to jeszcze nadzorował ich pracę i zmuszał ich do przygotowywania bardziej wyszukanych potraw. Skonsultował się również ze swoim lekarzem, a ten polecił różne zioła do dań. Biedni służący zostali rozesłani po okolicznych targach — srebro było ich jedynym sposobem komunikowania się z miejscowymi kupcami — aby nabyć wszelkie możliwe składniki, jakie mogli znaleźć, im bardziej egzotyczne i drogie, tym lepiej.

Keynes był sceptyczny, ale spokojny, a Laurence, bardziej świadomy, że ma dług wdzięczności, niż naprawdę wdzięczny, i ubolewający nad swoją nieszczerością, nie próbował się wtrącać do menu, mimo iż służący powracali z targów z coraz to dziwniejszymi składnikami. Temeraire jadł pingwiny, faszerowane zbożem, jagodami i jajami, wędzone mięso słonia, sprowadzane przez myśliwych, którzy ryzykowali niebezpieczne podróże w głąb lądu, kudłate owce o mięsistych ogonach, porośnięte włosem zamiast wełny, a wszystko z dodatkiem coraz dziwniejszych warzyw i przypraw. Chińczycy nalegali na spożywanie tych ostatnich i przysięgali, że są zdrowe dla smoków, chociaż w Anglii tradycyjnie karmiono je samym mięsem. Temeraire pochłaniał kolejne wyszukane dania bez żadnych niepokojących skutków ubocznych poza skłonnością do paskudnego bekania po posiłkach.

Miejscowe dzieci zaczęły regularnie odwiedzać polanę, zachęcone widokiem Dyera i Roland kręcących się często wokół Temeraire’a. Poszukiwanie nowych składników stało się dla nich czymś w rodzaju zawodów, tak więc okrzykami radości witały każdą nową potrawę, a czasami syczały, jeśli uznały danie za zbyt pospolite. Pochodziły z różnych plemion zamieszkujących okolicę. Większość wypasała bydło, lecz niektóre zajmowały się zbieractwem w górach i lasach, i zwłaszcza one miały największą zabawę, codziennie przynosząc dary natury, które ich starsi krewni uznali za zbyt dziwaczne do spożycia.

Największą atrakcją okazał się zniekształcony i przerośnięty grzyb, przyniesiony triumfalnie na polanę przez piątkę dzieci, o korzeniach wciąż oblepionych czarną, mokrą ziemią: Zamiast jednego kapelusza miał trzy, nakrapiane brązowymi cętkami i umieszczone jeden nad drugim wzdłuż trzonu, największy z nich miał średnicę prawie dwóch stóp. Grzyb śmierdział tak mocno, że dzieci odwracały od niego głowy, przekazując go sobie kolejno z piskliwym śmiechem.

Chińscy kucharze z entuzjazmem zabrali grzyb do zamkowej kuchni, nagrodziwszy dzieci mnóstwem kolorowych wstążek i muszelek. Niedługo potem na polanie pojawił się bardzo niezadowolony generał Baird. Laurence udał się z nim do zamku i zrozumiał jego obiekcje, zanim jeszcze weszli do środka. Nie widać było nigdzie dymu, lecz w powietrzu unosił się kuchenny zapach, jakby mieszanka woni duszonej kapusty i wilgotnej zielonej pleśni, która pojawiała się na pokładnikach okrętu w wilgotnym klimacie; kwaśny, lepki zapach pozostający na języku. Na ulicy po drugiej stronie muru za kuchniami, normalnie pełnej miejscowych kupców, teraz nikogo nie było, podobnie jak w zamkowych korytarzach, bo kuchenne wyziewy wypędziły niemal wszystkich. Członkowie chińskiej delegacji byli ulokowani w innym budynku, z dala od kuchni, więc nie ucierpieli, za to żołnierze stacjonowali w pobliżu i od tego smrodu stracili zupełnie apetyt.

Zapracowani kucharze, których zmysł powonienia, jak przy puszczał Laurence, musiał zostać przytępiony przygotowywaniem coraz bardziej pikantnych dań, protestowali przez tłumacza, że sos nie jest jeszcze gotowy, lecz po długich perswazjach Laurence’a i Bairda poddali stanowisko przy dużym kociołku. Baird bezwstydnie rozkazał dwóm pechowym szeregowym zanieść go na polanę, co też uczynili, taszcząc kocioł między sobą na solidnej gałęzi. Laurence podążał za nimi, starając się płytko oddychać.

Temeraire jednak z entuzjazmem powitał potrawę, a to, że poczuł ten zapach, bardziej go ucieszyło, niż zniechęciło.

— Całkiem apetyczne — powiedział i skinął łbem zniecierpliwiony, nie mogąc się doczekać, kiedy poleją sosem mięso.

Pożarł całego miejscowego garbatego wołu, po czym wylizał starannie kocioł, podczas gdy Laurence obserwował go podejrzliwie ze stosownego dystansu.

Zaraz po posiłku Temeraire zapadł w błogą drzemkę, jakby odurzony, na przemian mamrocząc coś z aprobatą i czkając, jakby się upił. Laurence zbliżył się nieco zaniepokojony, lecz gdy trącił smoka, ten uniósł się rozanielony i bardzo chciał przytulić się do niego. Jego oddech był równie paskudny jak pierwotny zapach potrawy, toteż Laurence odwrócił głowę, powstrzymując wymioty, i oddalił się z ulgą, gdy tylko udało mu się wyswobodzić z czułego uścisku przednich łap śpiącego już Temeraire’a.

Laurence musiał się umyć i zmienić ubranie, zanim uznał, że może wrócić między ludzi. Ale i później wciąż wyczuwał smród we włosach. Pomyślał, że tego już było za wiele, i stwierdził, że ma pełne prawo wnieść protest przeciw Chińczykom. Ci się nie obrazili, ale nie zareagowali z powagą, jakiej oczekiwał: Liu Bao wybuchnął gromkim śmiechem, kiedy usłyszał opis działania grzyba, a gdy Laurence zasugerował, że może poprzestaliby na bardziej regularnych i mniej wyszukanych daniach, Yongxing sprzeciwił się, mówiąc:

— Nie możemy obrażać tien-lunga, karmiąc go tym samym dzień w dzień. Po prostu kucharze będą musieli zachować większą ostrożność.

Laurence wyszedł, nie osiągnąwszy celu, i odniósł wrażenie, że powoli traci kontrolę nad dietą Temeraire’a. Jego obawy wkrótce się potwierdziły. Następnego dnia Temeraire obudził się z wyjątkowo długiego snu w znakomitej formie i z bardziej wyostrzonymi zmysłami. Przeziębienie ustąpiło po kilku dniach i choć Laurence napomykał kilkakrotnie, że dalsza pomoc nie jest już konieczna, wciąż przynoszono przygotowane przez kucharzy dania. Temeraire w ogóle nie protestował, mimo iż jego zmysł powonienia znacznie się poprawił.

— Chyba zaczynam już odróżniać od siebie poszczególne przyprawy — powiedział, oblizując pazury: nauczył się brać jedzenie w przednie łapy, zamiast nachylać się do naczynia. — Te czerwone nazywają się hua jiao, bardzo je lubię.

— W porządku, jeśli ci to smakuje — odpowiedział Laurence.

— Cokolwiek bym jeszcze powiedział, wyjdę na gbura — wyznał Granby’emu wieczorem przy kolacji. — Przynajmniej dzięki nim czuje się lepiej i zdrowo się odżywia. Nie mogę teraz tak po prostu im podziękować, zwłaszcza że jest zadowolony.

— Moim zdaniem to jest zwykle wtrącanie się w nie swoje sprawy — rzucił zdegustowany Granby. — A jak będziemy go karmić na tę modłę, kiedy już wrócimy do domu?

Laurence pokręcił głową w odpowiedzi, zwłaszcza na słowo „kiedy”. Chętnie zaakceptowałby niepewność pierwszej części pytania, gdyby był pewny co do drugiej.

Allegiance opuścił Afrykę, płynąc niemal prosto na wschód z prądem, ponieważ Riley uznał, że nie ma sensu trzymać się brzegu, zdając się na łaskę kapryśnych wiatrów niosących bardziej na południe niż na północ i unikać kursu na środek Oceanu Indyjskiego, Laurence patrzył, jak wąski cypel lądu ciemnieje za nimi i roztapia się w oceanie. Minęły już cztery miesiące, a oni nie pokonali jeszcze nawet połowy drogi do Chin.

Równie minorowy nastrój zapanował wśród członków załogi okrętu, gdy tylko opuścili port ze wszystkimi jego atrakcjami. W Kapsztadzie nie czekały na nich żadne listy, bo już wcześniej dostarczył im je Volly, i nie mogli już liczyć na nowe wieści z domu, chyba że mijałaby ich jakaś szybsza od nich fregata albo statek handlowy, ale o tej porze niewiele z nich pływało do Chin. Tak więc nic przyjemnego już ich nie czekało, a sprawa ducha wciąż spędzała im sen z powiek.

Pogrążeni w przesądnym lęku marynarze nie przykładali się do obowiązków tak sumiennie, jak powinni byli. Trzeciego dnia po opuszczeniu portu Laurence’a obudziły jeszcze przed świtem odgłosy, które z łatwością przeniknęły ściankę działową oddzielającą jego kajutę od sąsiedniej. Riley łajał biednego porucznika Becketta, który trzymał środkową wachtę. W nocy wiatr zmienił się i nasilił, a zdezorientowany Beckett obrał zły kurs i nie zrefował bezana i grota. W normalnych okolicznościach jego błędy korygowali bardziej doświadczeni marynarze, którzy po prostu chrząkali znacząco, aż uświadamiał sobie, jaki rozkaz powinien wydać, lecz tym razem nikt go nie ostrzegł, gdyż wszyscy trzymali się z dala od takielunku z obawy przed duchem, i Allegiance zboczył z kursu daleko na północ.

Fale, które osiągnęły wysokość jakichś piętnastu stóp, przybrały pod jaśniejącym niebem bladozielonkawy kolor, półprzeźroczyste niczym szkło pod podobną do mydlin białą pianą. Piętrzyły się w ostre szczyty, a rozbryzgiwały w obłokach mgiełki. Laurence wszedł na smoczy pokład i naciągnął mocniej na czoło kapelusz rybacki, oblizując wysuszone od soli usta. Temeraire leżał skulony tak daleko od burty, jak to było możliwe, a jego mokra skóra połyskiwała w blasku latarni.

— Pewnie nie mogą teraz rozpalić w pieca w kuchni? — zapytał dość tęsknie, wysuwając łeb spod skrzydła i mrużąc oczy przed wodnym pyłem; zakasłał lekko, by dodać wagi swoim słowom.

Najprawdopodobniej udawał, bo przecież wyleczył się z przeziębienia, zanim jeszcze opuścili port, lecz Laurence nie chciał ryzykować nawrotu choroby. Wprawdzie woda nie była zbyt zimna, lecz powiewy wiatru z południa niosły ze sobą chłód. Przywołał załogę i polecił zebrać ubrania sztormowe, żeby przykryć Temeraire’a, po czym kazał uprzężnikom je zszyć.

Temeraire wyglądał bardzo dziwnie pod prowizoryczną kołdrą, spod której wystawał mu tylko nos. Za każdym razem kiedy się poruszył, przypominał ożywiony stos rzeczy do prania. Laurence był zadowolony z tego, że jest mu ciepło, i zignorował zduszone chichoty dochodzące z kubryku, a także uwagi Keynesa o rozpieszczaniu pacjentów i nagradzaniu symulantów. Przy takiej pogodzie nie dało się czytać na pokładzie, więc Laurence wsunął się pod osłonę, by dotrzymać towarzystwa Temeraire’owi. Warstwa płaszczy zatrzymywała nie tylko ciepło z kuchni, lecz również ciepło ciała Temeraire’a, toteż Laurence wkrótce zdjął płaszcz, zrobił się senny i tylko wymijająco udzielał mu odpowiedzi, nie zwracając uwagi na temat rozmowy.

— Laurence, śpisz? — zapytał Temeraire.

Laurence ocknął się po tym pytaniu, zastanawiając się, czy rzeczywiście tak długo spał, czy może skrawek smoczej kołdry zasłonił mu widok: było bardzo ciemno.

Wynurzył się spod ciężkiej warstwy ubrań sztormowych; ocean przypominał teraz taflę lodu, a cały wschodni horyzont wypełnił zwał szkarłatno-czarnych chmur, oświetlanych od tyłu blaskiem słońca, a od wnętrza błyskami piorunów. Ławica wystrzępionych obłoków nadciągała z północy w kierunku głównego masywu, płynąc w pobliżu okrętu. Niebo bezpośrednio nad nimi było jeszcze czyste.

— Proszę przygotować łańcuchy sztormowe, panie Fellowes — rzekł Laurence, odkładając lunetę.

Marynarze uwijali się już przy takielunku.

— Może powinieneś przeczekać sztorm w powietrzu — zasugerował Granby, który stanął obok niego przy relingu.

Była to zupełnie naturalna propozycja: wprawdzie Granby pływał wcześniej na transportowcach, lecz służył głównie na Gibraltarze i na kanale, więc nie miał zbyt dużego doświadczenia z otwartym morzem. Większość smoków potrafiła pozostać w powietrzu przez cały dzień, unosząc się na wietrze, jeśli wcześniej dobrze się najadła i napiła. Usuwały się w ten sposób z pokładu, gdy transportowiec natknął się na burzę albo szkwał: to jednak było co innego.

Laurence w odpowiedzi pokręcił tylko głową.

— Dobrze, że zszyliśmy ubrania sztormowe. Osłonią go przed łańcuchami — powiedział i zobaczył, że Granby wszystko zrozumiał.

Przyniesiono na pokład łańcuchy, których ogniwa miały grubość chłopięcego nadgarstka, i rozciągnięto je na krzyż na grzbiecie Temeraire’a. Potem przeciągnięto przez wszystkie ogniwa grube, wzmocnione liny i przywiązano je do czterech podwójnych pachołów znajdujących się w rogach smoczego pokładu. Laurence starannie sprawdził wszystkie węzły i kazał kilka poprawić, zanim uznał, że jest zadowolony.

— Czy więzy nigdzie cię nie uciskają? — zapytał Temeraire’a. — Nie są za ciasne?

— Nie mogę się ruszyć z tymi łańcuchami — powiedział Temeraire i spróbował przesunąć nieco tułów, machając niespokojnie końcem ogona. — To wcale nie przypomina uprzęży. Po co mi to? Dlaczego mnie spętano?

— Nie napinaj, proszę, lin — rzekł zatroskany Laurence i podszedł je sprawdzić: na szczęście żadna nie była wystrzępiona. — Przykro mi — dodał, wracając — ale jeśli podniosą się fale, musisz być jakoś przymocowany do pokładu, bo inaczej mógłbyś się ześliznąć do oceanu albo zmienić kurs okrętu, bardzo ci niewygodnie?

— Nie aż tak bardzo — odpowiedział niewesoło Temeraire. — Na długo mi to założono?

— Aż minie burza — rzekł Laurence i spojrzał ponad dziobem okrętu. Zwały chmur wtapiały się w niewyraźną, ołowianą masę nieba, a wschodzące słońce zupełnie już zniknęło. — Muszę sprawdzić barometr.

Słupek rtęci w kajucie Rileya opadł bardzo nisko. Nie było tam nikogo, a także ani śladu śniadania, poza świeżą kawą. Laurence odebrał filiżankę od stewarda i wypił gorącą kawę na stojąco, po czym wrócił na pokład. Podczas jego krótkiej nieobecności poziom wody podniósł się o jakieś dziesięć stóp i teraz Allegiance mógł pokazać, na co go naprawdę stać. Jego żelazny dziób rozcinał równo fale, a ogromny kadłub rozrzucał je na boki.

Kiedy zakładano burzowe osłony na luki, Laurence po raz ostatni sprawdził łańcuchy i powiedział do Granby’ego:

— Odeślij ludzi na dół, obejmę pierwszą wachtę. — Wsunął się pod pokrywę z ubrań sztormowych i stanął przy Temerairze, gładząc go po miękkim pysku. — Obawiam się, że nieźle powieje — stwierdził. — Może zjesz coś?

— Jadłem wczoraj wieczorem i nie jestem głodny — odparł Temeraire. W ciemności prowizorycznego kaptura jego źrenice, czarne i wilgotne, rozszerzyły się i teraz otaczały je tylko wąskie niebieskie półksiężyce. — Przeszliśmy już burzę na Reliancie — powiedział. — Wtedy nie musiałem mieć takich łańcuchów.

— Byłeś dużo mniejszy, a i burza była łagodniejsza — odpowie dział Laurence, a Temeraire ustąpił, choć jeszcze raz zamruczał z niezadowolenia.

Nie nawiązał rozmowy, tylko leżał w milczeniu, od czasu do czasu drapiąc pazurem o łańcuch, z głową odwróconą w bok, by uniknąć wodnego pyłu. Ponad jego pyskiem Laurence obserwował marynarzy, zajętych mocowaniem burzowych przewiązów i refowaniem marsów. Wszystkie odgłosy sprowadziły się do niskiego metalicznego brzęku, stłumionego osłoną z grubego materiału.

W porze drugiej szklanki przedpołudniowej wachty fale przelewały się już przez nadburcie i woda spływała niemal nieprzerwanie skrajem smoczego pokładu. Piece w kuchni wygasły na dobre, a ogień można było rozpalić dopiero po odejściu burzy. Temeraire przywarł do pokładu i już nie narzekał, lecz przykrył się szczelniej osłoną ze sztormiaków. Co jakiś czas napinał mięśnie, by strząsnąć strużki wody, które wciskały się między warstwy materiału.

— Wszyscy na pokład, wszyscy na pokład — padła komenda Rileya, stłumiona przez wiatr. Bosman zaraz złożył dłonie przy ustach i powtórzył ją na cały głos. Na pokład wybiegła z głośnym tupotem masa marynarzy, by refować żagle i obrać kurs z wiatrem.

Dzwon odzywał się niezawodnie przy każdym obrocie klepsydry, jedynego wskaźnika czasu. Szybko pociemniało i zmierzch jedynie bardziej zagęścił mrok. Po pokładzie rozlała się zimnoniebieska poświata, niesiona przez wodę, i oświetliła liny i krawędzie desek; w słabym blasku widać było grzbiety podnoszących się nieustannie fal.

Teraz nawet Allegiance nie był w stanie ich rozbić i musiał wspinać się po nich powoli, tak mocno przechylony, że gdy Laurence patrzył w dół wzdłuż pokładu, widział dno doliny między falami. Kiedy wreszcie dziób docierał na szczyt, okręt od razu przeskakiwał na drugą stronę opadającej fali i nurkował gwałtownie w dolinę wypełnioną morską pianą. Szeroki wachlarz smoczego pokładu wznosił się gwałtownie, wybijając dziurę w ścianie kolejnej fali, i okręt rozpoczynał wspinaczkę od początku. Jedynie piasek w klepsydrze pokazywał różnice między jedną falą a następną.

Poranek: wiatr wciąż gwałtowny, lecz fale — trochę mniejsze. Laurence obudził się z niespokojnego, przerywanego snu. Temeraire nie chciał nic zjeść.

— Nic nie przełknę, nawet gdyby mogli mi coś przynieść — powiedział, gdy Laurence zaproponował jedzenie, i znowu zamknął oczy, bardziej wyczerpany niż senny, z nozdrzami zalepionymi białą solą.

Wcześniej Granby przejął wachtę i teraz razem z kilkoma członkami załogi siedział na pokładzie, przytulony do drugiego boku Temeraire’a. Laurence przywołał Martina i polecił mu przynieść trochę szmat. Deszcz był zbyt zmieszany z morskim pyłem, lecz na szczęście mieli pod dostatkiem świeżej wody, jako że przed burzą napełniono zbiornik dziobowy. Trzymając się mocno lin sztormowych rozciągniętych wzdłuż pokładu, Martin przedostał się powoli do beczki i wrócił z ociekającymi wodą szmatami. Temeraire prawie się nie poruszył, kiedy Laurence wycierał delikatnie krawędzie jego nozdrzy.

Płynęli w dziwnej brudnej szarości, w której nie było widać ani chmur, ani słońca. Tylko od czasu do czasu wiatr przynosił im krótkie ulewne deszcze, a gdy stawali na szczycie fali, cały zakrzywiony horyzont wypełniało falujące i spienione morze. Po przybyciu Ferrisa Laurence odesłał na dół Granby’ego i zjadł trochę sucharów i twardego sera. Nie chciał opuszczać pokładu. Deszcz wzmagał się w miarę upływu dnia; potężna masa wzburzonego morza natarła na okręt z obu stron, a jedna z monstrualnych fal załamała się niemal na wysokości fokmasztu i opadła gwałtownie na Temeraire’a, wytrącając go ze snu.

Chwilowa powódź przewróciła kilku awiatorów i odepchnęła ich od lin czy skrzynek, których mogli się przytrzymać. Laurence złapał Portisa, zanim woda zdołała zmyć skrzydłowego ze smoczego pokładu na schody, trzymał go tak długo, aż Portis stanął pewnie na nogach, uczepiony liny sztormowej. Temeraire szarpał za łańcuchy, na wpół rozbudzony i spanikowany wzywając Laurence’a; tak się miotał, że pokład przy pachołach zaczął się wybrzuszać.

Laurence przysunął się po mokrym pokładzie i poklepał Temeraire’a, starając się go uspokoić.

— To była tylko fala. Jestem tutaj — powiedział. Temeraire przestał się rzucać i opadł na pokład, dysząc, lecz liny zostały mocno naciągnięte. Łańcuchy poluzowały się w chwili, kiedy były najbardziej potrzebne, a w takich okropnych warunkach szczury lądowe, nawet awiatorzy, nie zdołałyby poprawić węzłów.

Allegiance przyjął kolejną falę na rufę i przechylił się niebezpiecznie. Ogromny tułów Temeraire’a przesunął się, jeszcze bardziej napinając łańcuchy, smok instynktownie wpił pazury w pokład, by utrzymać się w miejscu, i rozległ się trzask rozłupanych desek.

— Ferris, zostań z nim — ryknął Laurence i ruszył przez pokład.

Fale regularnie zalewały pokład; przesuwał się na oślep od jednej liny do następnej, a jego dłonie automatycznie znajdowały oparcie.

Namoknięte węzły zacisnęły się mocno pod wpływem ciężaru ciała Temeraire’a. Laurence mógł tylko próbować coś poprawić w krótkich przerwach między falami, kiedy liny nie były napięte; każdy cal wymagał ogromnego wysiłku. Temeraire leżał płasko na pokładzie, bo tylko tak mógł pomóc; całą uwagę skupił na tym, żeby pozostać w bezruchu.

Laurence nie widział nikogo innego na pokładzie, zasnutym wodnym pyłem, świat sprowadził się do lin smagających go po dłoniach, do grubych żelaznych pachołów i majaczącego w pobliżu ciała Temeraire’a. Druga szklanka pierwszej psiej wachty: gdzieś za chmurami zachodziło słońce. Kątem oka dostrzegł parę poruszających się cieni; chwilę później Leddowes przyklęknął przy nim, by pomóc przy linach. Laurence zaciskał mocniej węzły, kiedy Leddowes naciągał liny, obaj trzymali się siebie nawzajem i żelaznych pachołów w obronie przed falami, aż wreszcie poczuli pod dłońmi żelazne ogniwa łańcucha, co oznaczało, że zlikwidowali luz.

Trudno było przekrzyczeć wycie wiatru, więc Laurence tylko wskazał drugi pachoł przy lewej burcie, Leddowes skinął głową i obaj ruszyli w tamtą stronę. Prowadził Laurence, trzymając się relingu; łatwiej będzie im przejść po działach niż utrzymać równowagę na środku pokładu. Przeszła kolejna fala i nastąpił moment spokoju; Laurence miał już się puścić relingu, by przejść przez pierwsze działo, gdy usłyszał krzyk Leddowesa.

Obróciwszy się, zobaczył, że coś ciemnego opada na jego głowę, i instynktownie zasłonił się ręką: otrzymał piekielnie mocne uderzenie, jakby ktoś grzmotnął go pogrzebaczem w ramię. Padając, zdołał chwycić się zamka działa; oszołomiony, odniósł wrażenie, że inny cień porusza się nad nim, i zorientował się, że to Leddowes, przerażony i zaskoczony, cofa się z rękoma uniesionymi na głową. W następnej chwili przez burtę przelała się kolejna fala i Leddowes zniknął.

Laurence przywarł do działa, krztusząc się morską wodą i szukając oparcia dla stóp: pełne wody buty bardzo mu ciążyły. Potrząsnął głową, by odrzucić włosy z czoła, i zdołał chwycić opadający na niego łom. Ze zdumieniem rozpoznał białą twarz Feng Li, przerażonego i zdesperowanego. Chińczyk próbował wyrwać łom, by uderzyć ponownie, tak więc szarpał się przez chwilę z Laurence’em, niemal rozciągniętym na pokładzie i wierzgającym na śliskich deskach.

Wiatr był trzecią stroną w tej walce, próbował ich rozdzielić i wreszcie zwyciężył: łom wyśliznął się z dłoni Laurence’a zdrętwiałych od mocowania lin. Feng Li zatoczył się do tyłu, szeroko rozkładając ręce, jakby chciał objąć napierający na niego wiatr, a ten ochoczo poniósł go ze sobą i wyrzucił przez reling w kipiącą wodę.

Czepiając się dłońmi działa, Laurence wstał i spojrzał za burtę: nie zobaczył nigdzie Feng Li ani Leddowesa; nie widział nawet powierzchni wody poprzez obłoki wodnego pyłu i mgły wznoszącej się z fal. Nikt inny nie widział tej krótkiej walki. Z tyłu rozległ się dźwięk dzwonu oznaczający odwrócenie klepsydry.

Zbyt skonsternowany i zmęczony, by rozważyć ten atak, Laurence powiadomił tylko zwięźle Rileya, że dwóch ludzi znalazło się za burtą; nie miał pojęcia, co jeszcze mógłby zrobić, a całą uwagę trzeba było skupić na burzy. Rankiem następnego dnia wiatr zelżał; zanim zaczęła się popołudniowa wachta, Riley uznał, że może odesłać ludzi na obiad, choć wciąż na zmianę. Do szóstej szklanki jednostajna masa chmur rozpadła się na mniejsze, wciąż ciemne części, spomiędzy których popłynęły snopy niesamowitego słonecznego blasku. Pomimo zmęczenia marynarze przyjęli to z radością.

Ubolewali nad śmiercią Leddowesa, bo bardzo go lubili, lecz uznali ją za od dawna zapowiadane wydarzenie, a nie za straszny wypadek: oto okazało się, że to on miał paść ofiarą ducha, i towarzysze od razu zaczęli opowiadać szeptem o jego miłosnych występkach, mocno je wyolbrzymiając. Śmierci Feng Li specjalnie nie komentowano, gdyż uznano ją za zwykły zbieg okoliczności. Skoro nieprzyzwyczajony do chodzenia po pokładzie cudzoziemiec miał ochotę dokazywać podczas tajfunu, to należało tego oczekiwać, a poza tym nikt go dobrze nie znał.

Morze wciąż było wzburzone, lecz Temeraire miał już dość łańcuchów, więc Laurence rozkazał go uwolnić, gdy tylko ludzie wrócili z obiadu. Węzły napęczniały w ciepłym powietrzu i można było je tylko przeciąć siekierą. Uwolniony Temeraire strząsnął z siebie łańcuchy, obrócił łeb i ściągnął zębami płaszcz ze sztormiaków. Następnie otrząsnął się z wody i oznajmił wojowniczym tonem:

— Polatam sobie.

Wzbił się w powietrze bez uprzęży, wprawiając wszystkich w zdumienie. Zaskoczony Laurence wykonał jakiś nieokreślony gest, zupełnie bezużyteczny i absurdalny, lecz zaraz opuścił ramię speszony, że ujawnił swoje emocje. W końcu Temeraire chciał tylko rozprostować skrzydła po tak długim okresie bezruchu, nic więcej; tak przynajmniej sobie to wytłumaczył. Był wstrząśnięty i zaniepokojony, lecz potworne zmęczenie tłumiło jego odczucia.

— Nie schodziłeś z pokładu przez trzy dni — powiedział Granby i poprowadził go ostrożnie w dół.

Zdrętwiałe dłonie Laurence’a zaciskały się nieporadnie na poręczy schodni. Kiedy omal się nie pośliznął, Granby mocno ścisnął go za ramię, a Laurence nie zdołał wtedy stłumić okrzyku: poczuł pulsujący ból na przedramieniu, tam gdzie Feng Li uderzył go łomem.

Granby chciał od razu zaprowadzić go do lekarza, lecz Laurence odmówił.

— To tylko siniak, John, a poza tym na razie nie chcę robić zamieszania.

Siłą rzeczy musiał jednak wyjaśnić dlaczego. Po nagabywaniach Granby’ego stopniowo wszystko wyjawił.

— Laurence, to niesłychane. Ten człowiek próbował cię zamordować; musimy coś zrobić — powiedział Granby.

— Tak — odpowiedział automatycznie Laurence, kładąc się na hamaku; oczy już mu się zamykały.

Jak przez mgłę poczuł, że Granby przykrywa go kocem, i zobaczył, że światło przygasa; nic więcej.

Obudził się z bardziej jasnym umysłem, choć nie mniej obolały, i szybko wyskoczył z hamaka. Allegiance był głęboko zanurzony, więc Laurence domyślił się, że Temeraire wrócił na pokład, ale teraz, kiedy już wypoczął, na dobre zaczął się zamartwiać. Pogrążony w myślach omal się nie przewrócił, gdy przy wyjściu z kajuty potknął się o Willoughby’ego, jednego z uprzężników, śpiącego przed jego drzwiami.

— Co ty tu robisz? — zapytał Laurence.

— Pan Granby kazał nam pełnić wartę, sir — odpowiedział młodzian, ziewając i pocierając dłonią twarz. — Idzie pan na pokład?

Laurence zaprotestował, lecz na próżno. Willoughby poszedł za nim na smoczy pokład niczym nadgorliwy owczarek. Temeraire usiadł szybko, gdy tylko ich zobaczył, trącił nosem Laurence’a i owinął się wokół niego, a potem otoczyli ich pozostali awiatorzy, co oznaczało, że Granby nie dochował tajemnicy.

— Mocno cię zranił? — zapytał Temeraire, dotykając go nosem i wystawiając język.

— Nic mi nie jest, zapewniam cię, mam tylko spuchnięte ramię — powiedział Laurence, próbując zbyć Temeraire’a, choć w głębi duszy ucieszył się z tego, że smok przynajmniej na razie nie wpada w gniew.

Granby wcisnął się w zgięcie tułowia Temeraire’a, ignorując chłodne spojrzenie Laurence’a.

— Sami wyznaczyliśmy warty. Laurence, chyba nie sądzisz, że to był wypadek albo że wziął cię za kogoś innego?

— Nie. — Laurence zawahał się, po czym dodał z niechęcią: — To nie był pierwszy raz. Wtedy oceniłem to inaczej, lecz teraz jestem niemal pewny, że próbował mnie zaatakować po noworocznym obiedzie.

Temeraire wydał głuchy pomruk i z trudem się powstrzymał przed wbiciem pazurów w pokład, na którym i tak widniały już głębokie bruzdy, wyryte podczas burzy.

— Cieszę się, że wypadł za burtę — rzucił mściwie. — Mam nadzieję, że go pożarły rekiny.

— A ja nie — powiedział Granby. — O wiele trudniej będzie teraz udowodnić, że próbował coś zrobić, cokolwiek to było.

— Z pewnością nie było to nic osobistego — powiedział Laurence. — Dziesięciu słów ode mnie nie usłyszał, a i tego nawet by nie zrozumiał. Pewnie oszalał — dodał, choć bez większego przekonania.

— Próbował tego dwukrotnie, a raz w środku tajfunu — powiedział pogardliwie Granby, odrzucając tę ostatnią sugestię. — Nie, tego nie da się tak naciągnąć. Moim zdaniem działał na czyjeś polecenie, a to oznacza, że najprawdopodobniej stoi za tym książę albo któryś z pozostałych Chińczyków. Trzeba odkryć który, zanim znowu spróbują.

Temeraire poparł go z zapałem, Laurence zaś głośno westchnął.

— Spotkajmy się z Hammondem w mojej kajucie i powiedzmy mu o tym — powiedział. — Może on będzie coś wiedział o ich ewentualnych motywach, a poza tym będzie musiał nam pomóc podczas wypytywania Chińczyków.

Sprowadzony na dół Hammond wysłuchał wieści z rosnącym niepokojem, lecz miał zupełnie inne poglądy.

— Wy naprawdę chcecie przesłuchać brata cesarza i jego świtę jak bandę pospolitych przestępców, zarzucić im spisek i próbę morderstwa, domagać się podania dowodów i alibi… Równie dobrze możecie wrzucić pochodnię do magazynu prochowego i zatopić nasz okręt. Wtedy nasza misja także będzie miała duże szanse na sukces. Nie, więcej szans, bo jeśli wszyscy umrzemy i wylądujemy na dnie morza, nie będzie się o co kłócić.

— W takim razie co pan proponuje? Mamy siedzieć spokojnie i uśmiechać się do nich, aż wreszcie uda im się zabić Laurence’a? — zapytał rozwścieczony Granby. — To by pewnie panu odpowiadało; jedna osoba mniej spośród tych, którzy nie chcą im oddać Temeraire’a, i Korpus mógłby sobie iść do diabła.

Hammond obrócił się na pięcie.

— Przede wszystkim dbam o dobro kraju, a nie jednego człowieka czy smoka, i pan też kierowałby się tą zasadą, gdyby miał pan właściwe poczucie obowiązku…

— Dość, panowie — wtrącił Laurence. — Przede wszystkim musimy zapewnić pokój z Chinami i mieć nadzieję, że uda się nam tego dokonać bez utraty Temeraire’a. To pozostaje poza dyskusją.

— Ale nie osiągniemy żadnego z tych celów, jeśli będziemy postępować w ten sposób — warknął Hammond. — Co można zrobić, nawet gdybyście zdołali odkryć jakieś dowody? Myślicie, że zakujemy księcia Yongxinga w kajdany?

Zamilkł na moment, by się opanować.

— Nic, najmniejszy dowód, nie wskazuje na to, że Feng Li nie działał w pojedynkę. Mówi pan, że pierwszy atak nastąpił w Nowy Rok; może niechcący obraził go pan podczas obiadu. Może był fanatykiem, który nie mógł znieść, że to pan ma Temeraire’a, albo zwykłym szaleńcem; a może pan się myli. W istocie jest to chyba najbardziej prawdopodobne — do obu incydentów doszło w niesprzyjających warunkach, za pierwszym razem był pan pod wpływem alkoholu, za drugim szalała burza…

— Na miłość boską — przerwał mu niegrzecznie Granby, a Hammond wytrzeszczył oczy. — Nie ulega wątpliwości, że Feng Li chciał zepchnąć Laurence’a i próbował mu rozbić głowę z jakiegoś konkretnego powodu.

Laurence zaniemówił na moment, usłyszawszy obraźliwą sugestię Hammonda.

— Jeśli pańskie przypuszczenia są prawdziwe, to śledztwo z pewnością to wykaże. Jego rodacy, w przeciwieństwie do nas, mogli zauważyć, że Feng Li jest szaleńcem albo fanatykiem, a jeśli go obraziłem, to niewątpliwie komuś o tym wspomniał.

— Takie śledztwo byłoby poważną zniewagą dla brata cesarza, od którego zależy powodzenie naszej misji w Pekinie — rzekł Hammond. — Nie tylko nie poprę dochodzenia, absolutnie go zabraniam. Jeśli spróbujecie czegoś tak nierozważnego i nierozsądnego, to postaram się przekonać kapitana tego okrętu, że powinien was aresztować dla dobra Korony.

To oczywiście zakończyło dyskusję, przynajmniej zdaniem Hammonda, lecz Granby wrócił do kajuty, zatrzasnąwszy drzwi trochę mocniej, niż to było konieczne.

— Chyba po raz pierwszy w życiu mam taką ochotę wgnieść komuś nos. Laurence, przecież Temeraire mógłby być naszym tłumaczem, gdybyśmy przyprowadzili ich do niego.

Laurence pokręcił głową i poszedł po karafkę; zdawał sobie sprawę, że jest wzburzony, i na razie nie chciał polegać na własnej ocenie sytuacji. Podał szklaneczkę Granby’emu i usiadł na rufowych szafkach. Popijał brandy, wpatrując się w ocean: ciemne fale o równej wysokości pięciu stóp uderzały o lewą burtę.

Wreszcie odstawił szklaneczkę.

— Nie, John, obawiam się, że nie możemy tego zrobić. Choć nie podoba mi się podejście Hammonda, nie mogę powiedzieć, że on się myli. Pomyśl tylko, jeśli obrazimy księcia i cesarza, przeprowadzając śledztwo, i nie znajdziemy żadnych dowodów, co gorsza, racjonalnego wyjaśnienia…

— …to pożegnamy się z szansą na zatrzymanie Temeraire’a — dokończył zrezygnowany Granby. — Chyba masz rację i trzeba będzie na razie zarzucić ten pomysł, choć za cholerę mi się to nie podoba.

Temeraire wyraził jeszcze mniej pochlebną opinię o tej decyzji.

— Nie obchodzi mnie, czy znajdziemy jakieś dowody — rzucił gniewnie. — Nie będę siedział i czekał, aż cię zabije. Kiedy tylko przyjdzie na pokład, ja zabiję jego, i będzie po sprawie.

— Nie, Temeraire, nie możesz tego zrobić! — powiedział oburzony Laurence.

— Ależ oczywiście, że mogę — zaoponował Temeraire. — Zapewne może przestać wychodzić na pokład — dodał w zamyśleniu — ale ja zawsze mogę wybić dziurę w oknie rufowym i dostanę go z tamtej strony. Albo może wrzućmy mu do kajuty bombę.

— Nie wolno ci — poprawił się pospiesznie Laurence. — Nawet gdybyśmy mieli dowody, nie możemy nic mu zrobić. Mogłoby to doprowadzić do natychmiastowego wypowiedzenia wojny.

— Skoro zabicie go jest czymś tak strasznym, to dlaczego on nie widzi nic strasznego w zabiciu ciebie? — dopytywał się Temeraire. — Dlaczego się nie boi, że my wypowiemy jemu wojnę?

— Rząd z pewnością by się do tego nie posunął bez mocnych dowodów — powiedział Laurence.

Był przekonany, że rząd nie wypowiedziałby wojny, nawet gdyby miał dowody, lecz uznał, że w chwili obecnej nie jest to najlepszy argument.

— Tylko że nam nie wolno zdobyć dowodów — zauważył Temeraire. — Nie wolno mi go też zabić i mamy być dla niego mili, a wszystko to dla dobra rządu. Mam dość tego rządu, którego nigdy nie widziałem i który zawsze nalega, abym robił nieprzyjemne rzeczy, a sam nigdy nie robi nic dobrego.

— Niezależnie od polityki, nie wiemy, czy książę Yongxing miał coś wspólnego z całą sprawą — powiedział Laurence. — Tysiące pytań pozostaje bez odpowiedzi: dlaczego miałby pragnąć mojej śmierci i dlaczego wyznaczył do tego służącego, a nie któregoś ze swoich strażników. A poza tym Feng Li mógł się kierować osobistymi, nieznanymi nam pobudkami. Nie możemy zabijać ludzi tylko na podstawie podejrzeń, bez dowodów, bo to by było morderstwo. Zapewniam cię, że nie czułbyś się potem dobrze.

— Ależ czułbym się — mruknął Temeraire i opadł na pokład z chmurną miną.

Ku zadowoleniu Laurence’a Yongxing nie pojawił się na pokładzie przez kilka dni po wypadku, tak więc Temeraire zdążył się trochę uspokoić. A kiedy wreszcie książę się pojawił, zachowywał się dokładnie tak samo jak wcześniej: pozdrowił chłodno Laurence’a i wyrecytował Temeraire’owi kolejny fragment poematu. Smok mimowolnie skupił uwagę na wierszu, a jego spojrzenie złagodniało, jako że nie miał pamiętliwej natury. Jeśli Yongxing miał coś na sumieniu, to zupełnie nie dał tego poznać po sobie, a Laurence zaczął powątpiewać we własną ocenę sytuacji.

— Mogłem się pomylić — powiedział zawiedziony do Granby’ego i Temeraire’a, kiedy książę wrócił do siebie. — Już nie pamiętam szczegółów, a poza tym byłem półprzytomny ze zmęczenia. Może biedak po prostu chciał mi pomóc, a ja wyssałem wszystko z palca; z każdą chwilą wszystko wydaje mi się coraz bardziej fantastyczne. Żeby brat chińskiego cesarza chciał mnie zabić, jakbym stanowił dla niego jakieś zagrożenie — to czysty absurd. Ostatecznie przyznam chyba rację Hammondowi, a siebie nazwę pijakiem i głupcem.

— Moim zdaniem nie jesteś ani jednym, ani drugim — rzekł Granby. — Sam tego nie rozumiem, ale nie wierzę, że Feng Li tak po prostu chciał cię tylko trzepnąć w głowę. Musimy cię strzec i mieć nadzieję, że książę nie udowodni, iż Hammond się mylił.

Rozdział 10

Minęły prawie trzy tygodnie, bez żadnych wypadków, zanim zobaczyli wyspę Nowy Amsterdam. Temeraire z zachwytem obserwował stada lśniących fok — większość z nich wygrzewała się na plaży, a te bardziej energiczne podpływały do okrętu i bawiły się w jego śladzie torowym. Nie bały się ludzi, nawet żołnierzy, którzy byli skłonni wykorzystać je jako tarcze strzelnicze, lecz kiedy Temeraire zszedł do oceanu, natychmiast znikły, i nawet te na plaży odsunęły się leniwie dalej od linii brzegowej.

Osamotniony Temeraire okrążył kilkakrotnie okręt, po czym wrócił na pokład. Teraz robił to już bardzo wprawnie, ledwo kołysząc okrętem. Foki niebawem wróciły i nie miały nic przeciwko temu, żeby przyglądał im się z góry, chociaż nurkowały czasem głęboko, gdy odnosiły wrażenie, że opuszcza łeb zbyt nisko. Burza zniosła ich na południe, prawie w strefę czterdziestek, i stracili wschodni kurs, co oznaczało ponadtygodniową zwłokę.

— Korzystne jest tylko to, że monsuny wieją wreszcie równo — powiedział Riley, naradzając się z Laurence’em nad mapami. — Możemy stąd ruszyć prosto do holenderskich Indii Wschodnich. Będziemy płynąć bez przerwy przez co najmniej półtora miesiąca, ale już wysłałem łodzie na wyspę i po kilkudniowym połowie fok będziemy mieli wszystko, czego nam trzeba.

Solone mięso focze w beczkach cuchnęło potwornie, a dodatkowe dwa tuziny świeżo ubitych fok umieszczono w klatce zawieszonej za burtą, żeby utrzymać mięso w chłodzie. Następnego dnia, już na pełnym morzu, chińscy kucharze zarżnęli prawie połowę fok przetrzymywanych jeszcze na pokładzie, wyrzucili za burtę głowy, ogony i wnętrzności, co marynarze uznali za szokujące marnotrawstwo, i podali Temeraire’owi górę lekko obsmażonych steków.

— Całkiem niezłe, tylko trzeba dodać mnóstwo pieprzu i może więcej smażonej cebuli — orzekł Temeraire, kiedy skosztował potrawy. Teraz już miał konkretne wymagania.

Kucharze, wciąż gotowi spełniać wszelkie jego zachcianki, natychmiast zastosowali się do życzenia. Temeraire pochłonął wszystko z przyjemnością i zapadł w długą drzemkę, zupełnie nieświadomy niezadowolenia okrętowego kucharza, kwatermistrza i w ogóle załogi. Chińczycy nie posprzątali po sobie i górny pokład był zalany krwią, a ponieważ wszystko to odbyło się po południu, Riley nie bardzo chciał kazać ludziom umyć pokład po raz drugi tego dnia. Smród był nie do zniesienia, kiedy Laurence zasiadł do obiadu w towarzystwie Rileya i innych starszych oficerów, szczególnie że trzeba było siedzieć przy zamkniętych oknach, by uniknąć jeszcze bardziej dokuczliwego fetoru wiszących na zewnątrz fok.

Na nieszczęście kucharz Rileya myślał podobnie jak chińscy kucharze. Jako danie główne podał wspaniałą złocistą pieczeń, do której zużył tygodniową porcję masła, resztę świeżego groszku nabytego w Kapsztadzie oraz gorący gęsty sos; kiedy jednak zaczęto kroić porcje, wszyscy od razu rozpoznali zapach foczego mięsa i nawet go nie tknęli.

— Nic z tego — rzekł Riley i zsunął plaster z powrotem na tacę. — Jethson, zanieś to do mesy midszypmenów, niech się najedzą; szkoda byłoby zmarnować.

Pozostali poszli w jego ślady i zadowolili się resztą potraw, ale na stole pozostało wolne miejsce. Kiedy steward zabrał tacę i opuścił kajutę, usłyszeli przez drzwi, jak pomstuje na „cudzoziemców, którzy nie umieją się zachować w cywilizowany sposób i psują ludziom apetyt”.

Raczyli się butelką na pocieszenie, gdy nagle okręt dziwnie zadrżał, wykonał w wodzie podskok, którego Laurence nigdy nie doświadczył. Riley szedł już do drzwi, gdy Purbeck odezwał się niespodziewanie:

— Spójrzcie tam.

Pokazał okno: łańcuch kołysał się luźno, a klatki nie było.

Wszyscy wytrzeszczyli oczy. Chwilę później na pokładzie rozległy się okrzyki i wrzaski, a okręt skręcił nagle na prawo przy akompaniamencie głośnego trzasku rozłupanego drewna. Riley wypadł z kajuty, a pozostali popędzili za nim. Kiedy Laurence zaczął wchodzić na górę, nastąpił kolejny wstrząs. Zsunął się o cztery szczeble w dół, niemal strącając Granby’ego.

Wypadli na pokład niczym diabełki wyskakujące na sprężynie z pudełka, wszyscy razem. Na trapie lewej burty leżała zakrwawiona noga w bucie ze sprzączkami i jedwabnej pończosze, tylko tyle zostało z midszypmena Reynoldsa, który pełnił wachtę, a dwa inne ciała marynarzy leżały przy półksiężycu dziury wyłupanej w relingu, najwyraźniej zmiażdżone. Na smoczym pokładzie Temeraire siedział na tylnych łapach i rozglądał się nerwowo. Inni marynarze na pokładzie ratowali się ucieczką w takielunek albo uciekali niezdarnie do schodni dziobowej, przepychając się z midszypmenami, którzy właśnie wychodzili na pokład.

— Podnieść banderę — rozkazał Riley, przekrzykując wrzaski. Doskoczył do steru i chwycił go mocno, przywołując innych marynarzy, by mu pomogli. Nigdzie nie było widać sternika Bassona, a okręt wciąż schodził z kursu. Płynął spokojnie, więc nie uderzyli w rafę, nie było też w pobliżu żadnego innego statku. — Ogłosić alarm bojowy.

Odgłos werbli pogrzebał nadzieję na zorientowanie się w sytuacji, lecz tylko tak dało się utrzymać porządek wśród ludzi ogarniętych paniką, co w tym momencie było najważniejsze.

— Panie Garnett, proszę spuścić łodzie — zawołał Purbeck, wychodząc na środek relingu i poprawiając kapelusz; jak zwykle ubrał do obiadu swój najlepszy surdut i teraz, wysoki i elegancki, prezentował się bardzo dystyngowanie. — Griggs, Masterson, co to ma znaczyć? — zwrócił się do dwóch przerażonych marynarzy, którzy spoglądali w dół z marsa. — Wstrzymuję wam grog na tydzień, a teraz złaźcie i lećcie po broń.

Laurence torował sobie drogę pośród tych, którzy udawali się na swoje stanowiska: jeden z żołnierzy podskakiwał, usiłując włożyć świeżo wyczyszczony but tłustymi i ślizgającymi się na skórze dłońmi; artylerzyści przepychali się ku działom rufowym.

— Laurence, Laurence, co się dzieje? — zawołał Temeraire, gdy tylko go zobaczył. — Spałem. Co się stało?

Allegiance przechylił się gwałtownie na jedną stronę, a Laurence został rzucony na reling. Po drugiej stronie okrętu strzelił w górę i opadł na pokład ogromny strumień wody, a zaraz potem nad relingiem pojawił się monstrualny smoczy łeb: wielkie jaskrawopomarańczowe oczy osadzone za zaokrąglonym pyskiem, końce połączonych błoną narośli kostnych, oblepione długimi czarnymi wodorostami. Z pyska zwisało ludzkie ramię; po chwili stworzenie rozwarło szczęki i odrzuciło łeb do tyłu, połykając wszystko: na jego zębach lśniła jasnoczerwona krew.

Riley polecił wykonać zwrot na prawą burtę, a na pokładzie Purbeck zebrał trzy oddziały artylerzystów przy jednym dziale, aby wypalić z niego w stwora. Ludzie z obsługi odrzucili już liny, a najsilniejsi blokowali koła; wszyscy pracowali w pocie czoła najszybciej jak potrafili, postękując cicho, bo nie było łatwo przygotować czterdziestodwufuntowe działo.

— Strzelajcie, strzelajcie, jebani tchórze! — krzyczał ochrypłym głosem z marsa Macready, ładując karabin.

Pozostali żołnierze wystrzelili nierówną salwę, lecz ich pociski nie przebiły skóry; wężowatą szyję pokrywały nakładające się na siebie łuski, niebieskie i srebrzystozłote. Wąż morski zaskrzeczał i wsunął się na pokład, zgniatając dwóch ludzi i chwytając trzeciego w pysk; krzyki Doyle’a, który wierzgał jak szalony nogami, dobiegały nawet z wnętrza paszczy stworzenia.

— Nie! — powiedział Temeraire. — Przestań, arrétez! — i dodał jeszcze kilka słów po chińsku.

Wąż spojrzał na niego obojętnie, nie dając poznać, że zrozumiał choćby słowo, po czym zacisnął szczęki: nogi Doyle’a opadły na pokład, chlustając w powietrzu krwią, zanim uderzyły o deski.

Zdjęty zgrozą Temeraire siedział nieruchomo i wpatrywał się w miażdżące szczęki węża, opuściwszy kryzę płasko na kark. Ożywił się dopiero wtedy, gdy Laurence zawołał go po imieniu. Od węża morskiego oddzielały go fokmaszt i grotmaszt. Temeraire nie mógł skoczyć prosto na wroga, więc wzbił się w powietrze i okrążył okręt, by spaść na niego z tyłu.

Wąż morski obrócił łeb, śledząc jego ruchy, i bardziej wysunął się z wody. Oparł cienkie przednie łapy o reling okrętu, ich nienaturalnie długie palce zakończone pazurami łączyła błona. Ciało miał o wiele węższe niż tułów Temeraire’a, pogrubione tylko nieznacznie w dalszej części, za to miał większy łeb, oczy większe od talerzy stołowych, przerażające, tępe i dzikie.

Temeraire zanurkował. Jego pazury ślizgały się po srebrnych łuskach węża, lecz w końcu zdołał opasać jego ciało przednimi łapami: wróg był bardzo długi, lecz na tyle wąski, że mógł go objąć. Wąż przywarł do burty okrętu i wrzasnął głośno, ruszając obwisłym podgardlem. Temeraire pociągnął go w tył, machając wściekle skrzydłami: okręt przechylił się niebezpiecznie, pociągnięty ich połączoną siłą, a z luków rozległy się zaniepokojone okrzyki, gdyż woda wlała się przez furty działowe najniższego pokładu artyleryjskiego.

— Temeraire, puść go — zawołał Laurence. — Bo przewróci okręt.

Temeraire zwolnił uścisk, a wąż zdawał się skupiony głównie na tym, żeby uciec od niego: wpełzł dalej na okręt, kołysząc łbem na boki i niszcząc reje grotżagla i takielunek. Laurence ujrzał swoje odbicie w czarnej źrenicy, dziwnie wydłużone, a potem wąż zamrugał, gruba półprzeźroczysta skórzana powieka zasłoniła oko, i ruszył dalej. Granby odciągnął Laurence’a w kierunku schodni.

Ciało węża było przeraźliwie długie; jego łeb i przednie łapy znikły pod wodą po drugiej stronie okrętu, a koniec jego tułowia jeszcze się nie wynurzył. W miarę jak wysuwał się z wody, pokrywające go łuski przybierały coraz ciemniejszy odcień, niebieski i purpurowy. Laurence nigdy wcześniej nie widział węża choćby dziesięciokrotnie krótszego; te żyjące w Atlantyku miały najwyżej dwanaście stóp długości, nawet okazy zamieszkujące ciepłe wody wybrzeży Brazylii, a te żyjące na Pacyfiku uciekały przed okrętami i zazwyczaj ukazywały tylko prującą wodę płetwę.

Pomocnik bosmański Sackler wynurzył się z luku z ogromnym wielorybniczym nożem, szerokim na siedem cali, przywiązanym prowizorycznie do imponującego drzewca: zanim został wcielony do Królewskiej Marynarki, pływał na statku wielorybniczym na Południowym Pacyfiku.

— Sir, sir, niech uważają. Chryste, owinie się wokół okrętu — ryknął na widok Laurence’a, wyrzucając drzewce na pokład i wychodząc z luku.

Po tych słowach Laurence przypomniał sobie, że raz widział węża morskiego, który owinął się wokół miecznika czy tuńczyka, aby go udusić: był to ich ulubiony sposób chwytania ofiary. Riley także usłyszał ostrzeżenie i polecił przynieść siekiery i szable. Laurence chwycił siekierę z pierwszego kosza, który podano przez luk, i zaczął rąbać cielsko węża obok kilkunastu innych ludzi. Lecz wąż wciąż się przesuwał; zdołali się w kilku miejscach wbić w blady, szarobiały tłuszcz, ale nie naruszyli mięśni.

— Łeb, wypatrujcie łba — powiedział Sackler, ustawiony przy relingu z rękoma zaciśniętymi na drzewcu; Laurence oddał siekierę i skupił uwagę na Temerairze, by nim pokierować: podenerwowany smok wciąż unosił się w powietrzu i nie mógł zewrzeć się z wężem wplątanym w maszty i liny okrętu.

Wreszcie łeb węża wynurzył się z wody, po tej samej stronie co poprzednio, tak jak ostrzegł Sackler, i zwoje jego cielska zaczęły się zaciskać. Okręt jęknął i rozległ się trzask pękającego relingu.

Purbeck przygotował już działo i czekał na stosowny moment.

— Spokojnie, panowie, zaczekajcie, aż fala zejdzie w dół.

— Zaczekajcie, zaczekajcie! — zawołał Temeraire. Laurence nie miał pojęcia, o co mu chodzi. Purbeck jednak zignorował te słowa i wydał rozkaz:

— Ognia!

Rozległ się ryk działa, a pocisk przeleciał nad wodą, uderzył węża w szyję i poleciał dalej, zsuwając się pod wodę. Siła uderzenia odrzuciła łeb w bok i wszyscy poczuli smród przypalonego mięsa, lecz cios nie był śmiertelny. Wąż zacharczał z bólu, ale zacisnął mocniej zwoje.

Purbeck nawet nie drgnął, mimo iż teraz ciało węża znajdowało się kilka cali obok niego.

— Ładuj — powiedział, gdy tylko opadł dym po pierwszym wystrzale.

Lecz potrzebowaliby co najmniej trzech minut, poza tym przeszkadzały im niewygodna pozycja działa i niezgranie artylerzystów pochodzących z trzech oddziałów.

Nagle część relingu prawej burty, tuż obok działa, rozprysła się pod naporem węża w drzazgi, równie niebezpieczne jak te, które lecą na wszystkie strony po uderzeniu pocisku armatniego. Jedna z nich utkwiła głęboko w ramieniu Purbecka i zaraz na rękawie jego kurtki wykwitła czerwona plama. Chervins wyrzucił w górę ramiona i charcząc, osunął się na działo z drzazgą sterczącą z gardła; Dyfydd ściągnął jego ciało na pokład, mimo iż sam został ugodzony w szczękę odłamkiem, którego drugi koniec wystawał pod jego podbródkiem, ociekając krwią.

Temeraire wciąż unosił się nad głową węża i warczał na niego. Nie zaryczał, bo być może obawiał się to zrobić, tak blisko okrętu: fala, która zniszczyła Valérie, z pewnością zatopiłaby nie tylko węża morskiego, ale i ich okręt. Laurence już chciał wydać mu rozkaz, by jednak zaryzykował: ludzie bezskutecznie próbowali przeciąć ciało smoka i w każdej chwili Allegiance mógł zostać zniszczony w takim stopniu, że nie dałoby się go już naprawić: gdyby ucierpiały wręgi albo, co gorsza, kil, nie byliby w stanie dopłynąć do portu.

Zanim jednak zdążył cokolwiek powiedzieć, Temeraire jęknął, wzniósł się trochę i złożył skrzydła, jak kamień spadł na węża z wystawionymi pazurami, chwycił jego łeb i wepchnął go pod wodę. Siłą rozpędu sam także się zanurzył i chwilę później na powierzchni rozlała się spieniona plama krwi.

— Temeraire! — zawołał Laurence, przechodząc nieporadnie przez drżące cielsko węża, przesuwające się przez śliski od krwi pokład. Wdrapał się na reling i uczepił łańcuchów grotmasztu. Granby próbował go chwycić, lecz nadaremno.

Laurence zrzucił buty do wody, bez żadnego konkretnego planu; nie mógł pływać zbyt długo i nie miał noża ani innej broni. Granby chciał do niego dołączyć, lecz nie potrafił zachować równowagi, ponieważ okręt kołysał się w przód i w tył niczym koń na biegunach. Nagle przez srebrzystoszare ciało węża popłynął wyraźny dreszcz; koniec jego tułowia i ogon uniosły się konwulsyjnie i zaraz opadły, rozchlapując potężnie wodę; w końcu znieruchomiały.

Temeraire wynurzył się niczym korek, wzniósł się prawie nad wodę i zaraz opadł, wzniecając ogromną fontannę. Zakasłał, prychnął i wypluł wodę; jego szczęki ociekały krwią.

— Chyba nie żyje — powiedział, chwytając łapczywie powietrze, po czym podpłynął powoli do okrętu.

Nie wspiął się na pokład, lecz tylko oparł o burtę i oddychał ciężko, unoszony przez wodę. Laurence przesunął się zwinnie na skraj burty niczym chłopiec i poklepał Temeraire’a, by uspokoić nie tylko jego, ale także i samego siebie.

Temeraire był zbyt zmęczony, by od razu wrócić na pokład, więc Laurence zabrał Keynesa do małej łodzi, by sprawdzić, czy smok nie ma ran. Znaleźli zadrapania — w jednym miejscu na ciele Temeraire’a tkwił paskudny ząb — lecz nic poważnego. Jednakże Keynes osłuchał uważnie Temeraire’a, z poważną miną, i orzekł, że w jego płucach jest woda.

Zachęcony przez Laurence’a Temeraire wciągnął się z trudem na burtę. Okręt przechylił się mocniej niż zwykle, za sprawą zmęczenia smoka i zniszczeń, ale w końcu Temeraire wspiął się na pokład, choć jeszcze bardziej uszkodził przy tym reling. Tym razem nawet lord Purbeck, tak bardzo dbający o wygląd Allegiance, nie ubolewał nad zniszczonymi przez Temeraire’a balustradami. Wręcz przeciwnie, gdy wreszcie smok opadł na deski, rozległy się zmęczone, lecz szczere wiwaty.

— Wystaw łeb za burtę — powiedział Keynes, gdy już Temeraire usadowił się wygodnie.

Smok, marzący tylko o śnie, jęknął cicho, ale posłuchał lekarza. Wychylił się jak najdalej i zaczął narzekać, że kręci mu się w głowie, lecz zdołał wykrztusić z siebie trochę morskiej wody. Wreszcie za zgodą Keynesa cofnął się głębiej na pokład i zwinął w kłębek.

— Zjesz coś? — zapytał Laurence. — Coś świeżego, może owcę? Każę im ją przygotować tak, jak sobie życzysz.

— Nie, Laurence. Nic teraz nie przełknę — odpowiedział Temeraire zduszonym głosem, z głową schowaną pod skrzydło; jego ciałem wstrząsnął wyraźny dreszcz. — Niech już go zabiorą, proszę.

Ciało węża morskiego wciąż spoczywało na Allegiance, a jego łeb wypłynął na powierzchnię po stronie sterburty. Riley wysłał ludzi w łodziach, aby zmierzyli ciało od końca ogona do pyska: wąż mierzył dwieście pięćdziesiąt stóp, był co najmniej dwukrotnie dłuższy od największego Regal Coppera, o jakim słyszał Laurence, co oznaczało, że mógł owinąć cały okręt, chociaż w obwodzie miał niecałe dwadzieścia stóp.

— Kiao, smok morski — powiedział Sun Kai, kiedy wyszedł na pokład, by zobaczyć, co się stało. Poinformował ich, że podobne stworzenia, choć zazwyczaj mniejsze, spotyka się na Morzu Chińskim.

Nikt nie zaproponował, żeby zjeść węża. Gdy już ukończono pomiary i chiński poeta, także malarz, wykonał rysunek bestii, w ruch poszły siekiery. Sackler z wprawą operował nożem wielorybniczym, a Pratt przerąbał grubą kolumnę kręgosłupa trzema silnymi ciosami. Potem tułów zsunął się do wody pod wpływem własnego ciężaru i powolnego ruchu okrętu: skóra węża pękła z trzaskiem rozdzieranego materiału i obie części opadły do morza.

Woda wokół ciała już się wzburzyła, jako że rekiny i inne ryby dobrały się do łba. Teraz rozpoczęła się wściekła kotłowanina przy zakrwawionych połówkach tułowia.

— W miarę możliwości przygotujmy się do dalszej drogi — zwrócił się Riley do Purbecka.

Żagle grotmasztu, a także olinowanie zostały poważnie uszkodzone, ale fokmaszt pozostał nienaruszony, jeśli nie liczyć splątania kilku lin, tak więc mogli postawić choć część żagli.

Ruszyli powoli, zostawiając za sobą unoszące się na wodzie cielsko węża. Po godzinie przypominało zaledwie srebrną linię rozciągniętą na wodzie. Do tego czasu umyto już pokład, wyszorowano go piaskowcem i jeszcze raz ochoczo polano wodą. Cieśla i jego pomocnicy zabrali się do ociosywania drzewców, by wymienić połamane reje grotżagla i apsela.

Żagle były w opłakanym stanie. Przyniesione z magazynu płótno okazało się nadgryzione przez szczury, co Riley przyjął z wściekłością. Załatano pospiesznie dziury, lecz słońce chyliło się już ku zachodowi, tak więc nowe liny można było założyć dopiero następnego dnia. Ludzie schodzili na kolację wachtami, a potem szli spać, już nie nękani zwykłą inspekcją.

Wciąż bosy Laurence napił się kawy i zjadł kilka sucharów przyniesionych przez Roland, lecz pozostał przy Temerairze, który odpoczywał, nie kwapiąc się do jedzenia. Laurence spróbował dodać mu otuchy, bojąc się, że może jednak smok odniósł jakieś wewnętrzne obrażenia, lecz Temeraire odpowiedział smutno:

— Nie, nie jestem ranny ani chory. Nic mi nie jest.

— To dlaczego jesteś przygnębiony? — zapytał ostrożnie Laurence. — Dobrze się sprawiłeś dzisiaj. Uratowałeś okręt.

— Tylko go zabiłem; nie ma się czym chwalić — odparł Temeraire. — Ten wąż nie był wrogiem, który walczy z nami z jakiegoś powodu. Pewnie podpłynął, bo był głodny. Chyba przestraszyliśmy go tym strzelaniem i dlatego nas zaatakował. Żałuję, że nie potrafiłem go przekonać, żeby dał nam spokój.

Laurence patrzył na niego zdumiony: nie przyszło mu do głowy, że Temeraire może widzieć w wężu coś innego niż ogromnego potwora.

— Temeraire, ten stwór nie przypominał innych smoków — powiedział. — On nie mówił ani nie był inteligentny. Zapewne rzeczywiście przybył tu w poszukiwaniu żywności, ale każde zwierzę może polować.

— Dlaczego wygadujesz takie rzeczy? — zapytał Temeraire. — Owszem, nie mówił po angielsku, francusku czy chińsku, ale przecież był istotą morską. Jak miał się nauczyć ludzkiego języka, skoro ludzie nie opiekowali się nim, kiedy siedział w jaju? W takich okolicznościach ja też bym ich nie rozumiał, ale to by nie oznaczało, że nie jestem inteligentny.

— Ale niewątpliwie widziałeś, że nie działał rozumnie — odparł Laurence. — Pożarł czterech naszych ludzi i zabił sześciu innych: ludzi, nie foki czy jakieś zwierzęta; gdyby był inteligentny, jego zachowanie można by nazwać nieludzkim… niecywilizowanym — poprawił się, źle dobrawszy słowo. — Dotąd nikomu nie udało się oswoić węża morskiego; nawet Chińczycy to potwierdzą.

— Równie dobrze możesz powiedzieć, że jeśli jakaś istota nie służy ludziom i nie przejmuje ich zwyczajów, to nie jest inteligentna i można ją zabić — powiedział Temeraire, potrząsając krezą; ze zdenerwowania uniósł łeb.

— Wcale nie — odparł Laurence, zastanawiając się, w jaki sposób mógłby pocieszyć Temeraire’a; sam nie dostrzegł w oczach węża ani śladu wrażliwości. — Mówię tylko, że gdyby te istoty były inteligentne, to potrafiłyby nauczyć się komunikować z innymi, o czym byśmy zapewne usłyszeli. W końcu wiele smoków odmawia przyjęcia uprzęży i w ogóle nie chce rozmawiać z ludźmi; nie zdarza się to zbyt często, ale jednak się zdarza, lecz nikt z tego powodu nie twierdzi, że smoki nie są inteligentnymi istotami — dodał, zadowolony z tego, że przyszedł mu do głowy tak trafny przykład.

— A co się z nimi dzieje, jeśli odmówią? — zapytał Temeraire. — Co by się stało ze mną, gdybym nie chciał się podporządkować? Nie mam na myśli pojedynczego rozkazu, ale w ogóle służbę w Korpusie.

Do tej pory operowali ogólnikami. To konkretne pytanie zaskoczyło Laurence’a, rzucając złowrogi cień na ich rozmowę. Na szczęście przy tak niewielu rozwiniętych żaglach nie było dużo pracy na pokładzie: marynarze zajęli się grą w kości o swoje porcje grogu, a pełniący służbę awiatorzy rozmawiali przy relingu. Tak więc nikt nie mógł podsłuchać ich rozmowy, co Laurence przyjął z ulgą, ponieważ obawiał się, że ktoś może źle zrozumieć Temeraire’a i pomyśleć, że jest niechętny służbie lub wręcz nielojalny. W głębi ducha Laurence nie wierzył, że Temeraire naprawdę mógłby porzucić Korpus i wszystkich przyjaciół, więc starał się spokojnie udzielić mu odpowiedzi.

— Dzikie smoki umieszcza się w stacjach rozpłodowych, w bardzo dobrych warunkach. Też mógłbyś tam zamieszkać, gdybyś zechciał. Na przykład na północy Walii, nad zatoką Cardigan, gdzie ponoć jest bardzo ładnie.

— A gdybym chciał udać się gdzie indziej?

— A jak byś się żywił? — zapytał Laurence. — Stada przeznaczone dla smoków należą do ludzi.

— Skoro ludzie zamknęli w zagrodach wszystkie zwierzęta i nie pozostawili żadnych na wolności, to nie mogliby narzekać, gdybym czasem zabrał im jakieś zwierzę — odpowiedział Temeraire. — Ale mógłbym potraktować ich ulgowo i polować na ryby. Co by się stało, gdybym zamieszkał w pobliżu Dover, latał sobie, gdzie chcę, polował na ryby i nie ruszał niczyich stad? Pozwolono by mi na to?

Laurence zorientował się zbyt późno, że zabrnął na niebezpieczny grunt, i teraz żałował, że skierował rozmowę na te tory. Dobrze wiedział, że na nic podobnego nie pozwolono by Temeraire’owi. Ludzie byliby przerażeni, gdyby wiedzieli, że w ich okolicy żyje na wolności smok, nieważne, jak łagodny. Ich protesty byłyby całkiem uzasadnione, lecz Temeraire uznałby je za niesprawiedliwe ograniczenie jego wolności. Laurence nie za bardzo wiedział, jak udzielić odpowiedzi i jednocześnie nie zranić jeszcze bardziej smoka.

Temeraire uznał milczenie za odpowiedź i skinął łbem. — Gdybym nie poszedł dobrowolnie, zakuliby mnie w łańcuchu i zabrali tam — powiedział. — Siłą zaciągnęliby mnie do stacji rozpłodowej i nie pozwolili odejść, gdybym spróbował to zrobić, podobnie jak innym smokom. Wydaje mi się — dodał ponuro, najwyraźniej tłumiąc gniew — że jesteśmy jak niewolnicy; tylko jest nas mniej, jesteśmy więksi i bardziej niebezpieczni, więc traktuje się nas dobrze, a nie okrutnie. Ale nie jesteśmy wolni.

— Dobry Boże, wcale nie — rzekł Laurence i wstał.

Był zbulwersowany i przerażony, tak tą uwagą, jak własną ślepotą. Nic dziwnego, że Temeraire wzdragał się przed przypięciem go do pokładu łańcuchami, jeśli już wcześniej dręczyły go podobne myśli, a Laurence nie chciał uwierzyć, że są one rezultatem ostatniego starcia.

— Nie, wcale nie, to niedorzeczne — powiedział Laurence.

Wiedział, że nie jest dość dobrym partnerem dla Temeraire’a do dyskusji filozoficznych, lecz ta myśl była wyjątkowo absurdalna i musiał wyjaśnić to Temeraire’owi, jeśli tylko zdoła znaleźć właściwe słowa.

— Równie dobrze mógłbyś powiedzieć, że ja jestem niewolnikiem, ponieważ oczekuje się ode mnie wykonywania rozkazów Admiralicji. Gdybym odmówił, zostałbym wydalony ze służby i prawdopodobnie powieszony. A to wcale nie znaczy, że jestem niewolnikiem.

— Tylko że ty dobrowolnie zaciągnąłeś się do Królewskiej Marynarki i Korpusu — zauważył Temeraire. — Możesz zrezygnować ze służby, jeśli zechcesz, i odejść.

— Owszem, lecz wtedy musiałbym znaleźć sobie jakiś inny zawód, żeby mieć z czego żyć, gdybym nie miał dość kapitału aby utrzymać się z odsetek. I rzeczywiście, gdybyś nie chciał służyć w Korpusie, to mam dość pieniędzy, żeby kupić posiadłość, gdzieś na północy, może nawet w Irlandii, i zaopatrzyć ją w trzodę. Mógłbyś tam żyć dokładnie tak, jak chciałeś, i nikt by się nie sprzeciwiał.

Laurence wziął głęboki oddech, a Temeraire zastanawiał się nad jego słowami; wojowniczy błysk w jego spojrzeniu przygasł nieco, jego ogon przestał się kołysać nerwowo w powietrzu i leżał teraz zwinięty na pokładzie, a zakręcone rogi krezy opadły na jego kark.

Wybiła ósma szklanka i marynarze zostawili kości, na pokład przybyła nowa wachta, by zgasić ostatnie światła. Ferris wszedł na smoczy pokład, ziewając, w towarzystwie kilku zmienników z ich załogi, którzy przecierali jeszcze zaspane oczy. Chwilę później Baylesworth wyprowadził poprzednią wachtę.

— Dobranoc, sir. Dobranoc, Temeraire — mówili awiatorzy, mijając ich, niektórzy klepali Temeraire’a po boku.

— Dobranoc, panowie — odpowiedział Laurence, Temeraire zaś przyjaźnie zamruczał.

— Ludzie mogą spać na pokładzie, jeśli zechcą, panie Tripp — powiedział Purbeck, jego głos niósł się wyraźnie z rufy.

Na okręcie zapanowała noc: ludzie rozciągali się chętnie pod gołym niebem, składając głowy na zwojach lin albo zrolowanych koszulach. Z drugiego końca okrętu migała latarnia, jedyne światło oprócz blasku gwiazd. Nie świecił księżyc, za to Obłoki Magellana były wyjątkowo jasne, podobnie jak długi pas Drogi Mlecznej. Zaległa cisza; awiatorzy ułożyli się przy relingu lewej burty, tak odosobnieni, jak się dało na pokładzie okrętu. Laurence znowu usiadł i oparł się o Temeraire’a, który milczał, intensywnie o czymś myśląc. W końcu się odezwał:

— Ale jeśli to zrobisz — powiedział, tak jakby w ogóle nie przerwali rozmowy, choć już nie był rozgniewany. — Jeśli kupisz dla mnie posiadłość, to i tak będzie to twoje dzieło, nie moje. Kochasz mnie i zrobiłbyś wszystko, żeby mi zapewnić szczęście, ale co mógłby zrobić taki smok jak Levitas, który za kapitana miał człowieka pokroju Rankina, zupełnie się o niego nie troszczącego? Nie rozumiem, co to jest ten kapitał, ale jestem pewny, że niczego takiego nie mam ani nie mogę tego zdobyć.

Teraz przynajmniej nie był tak strasznie zrozpaczony, raczej znużony i trochę smutny.

— Masz klejnoty — powiedział Laurence. — Sam wisior jest wart jakieś dziesięć tysięcy funtów. Dostałeś go ode mnie i nikt nie może zaprzeczyć, że według prawa należy teraz do ciebie.

Temeraire spojrzał na napierśnik, który Laurence kupił mu za znaczną część pryzowego otrzymanego za Amitié, fregatę przewożącą jajo. Na platynowej powierzchni widniały drobne zadrapania i wgniecenia, które pozostały tam głównie dlatego, że Temeraire nie chciał rozstać się ze swoim skarbem na tyle długo, by oddać go do przeszlifowania, za to perła i szafiry lśniły jak zawsze.

— Tak więc to jest kapitał? Klejnoty? Nic dziwnego, że tak mi się podobają. Ale to nic nie zmienia, Laurence. To jest prezent od ciebie, a nie coś, co sam zdobyłem.

— Nikomu nigdy nie przyszło do głowy, żeby oferować smokom wynagrodzenie albo pryzowe. I zapewniam cię, że wcale nie z braku szacunku. Po prostu wydaje się, że pieniądze są nieprzydatne dla smoków.

— Rzeczywiście są nieprzydatne, ponieważ nie wolno nam nigdzie latać ani robić tego, co chcemy, więc nie mamy na co ich wydawać — stwierdził Temeraire. — Nawet gdybym miał pieniądze, i tak bym nie mógł pójść do sklepu i kupić więcej klejnotów albo książek. Strofujecie nas nawet za to, że sami częstujemy się zwierzętami z wybiegu, kiedy mamy na to ochotę.

— Nie możecie latać tam, gdzie chcecie, nie dlatego, że jesteście niewolnikami, lecz dlatego, że wzbudzilibyście panikę wśród ludzi, a należy uwzględniać dobro ogółu — rzekł Laurence. — Co by ci przyszło z tego, że mógłbyś polecieć do miasteczka i sklepu gdyby jego właściciel uciekł na twój widok.

— To nie jest sprawiedliwe, że ogranicza nas strach innych, skoro nie robimy nic złego. Chyba to rozumiesz, Laurence.

— Zgadzam się — przyznał niechętnie Laurence. — Lecz ludzie zawsze będą się bać smoków, bez względu na to, jak bardzo będziemy ich zapewniać, że nie powinni. Taka już jest ludzka natura, może głupia, ale nie da się tego zmienić. Przykro mi, mój drogi. — Położył dłoń na boku Temeraire’a. — Chciałbym umieć odpowiedzieć na twoje obiekcje. Mogę tylko dodać, że niezależnie od niedogodności narzucanych przez społeczeństwo, uważam, że nie jesteś niewolnikiem bardziej niż ja sam, i zawsze będę robił wszystko, co się da, aby ci to nie doskwierało.

Temeraire westchnął cicho, lecz trącił nosem Laurence’a i otoczył go ciaśniej skrzydłem. Porzucił temat i zapytał o najnowszą książkę, zakupioną w Kapsztadzie, francuski przekład Baśni z tysiąca i jednej nocy. Laurence ucieszył się z tego, lecz czuł się nieswojo, bo nie zdołał pogodzić Temeraire’a z sytuacją, która dotąd na pozór mu nie przeszkadzała.

Część III

Rozdział 11

Allegiance, Makau

Jane, wybacz mi, proszę, że tak długo nie pisałem i że teraz kreślę pospiesznie jedynie tych parę Słów. W ciągu ostatnich trzech tygodni nie miałem czasu, żeby sięgnąć po pióro — kiedy wypłynęliśmy z Cieśniny Bangka, dopadła nas Malaria. Sam uniknąłem choroby, podobnie jak większość moich ludzi, a Keynes utrzymuje, że powinniśmy dziękować za to Temeraire’owi, gdyż wierzy, iż ciepło jego ciała w jakiś sposób rozprasza Miazmaty, które powodują gorączkę malaryczną, i nasz bliski kontakt zapewnia ochronę.

Ale zachowaliśmy zdrowie tylko po to, żeby podjąć nowe Obowiązki: kapitan Riley zaniemógł jako jeden z pierwszych, rozchorował się lord Purbeck i musiałem obejmować wachty na zmianę z trzecim i czwartym oficerem, Franksem i Beckettem. Pełni zapału młodzieńcy, a Franks robi, co może, lecz nie jest przygotowany do dowodzenia tak dużym Okrętem jak Allegiance ani do utrzymywania dyscypliny wśród Załogi — jąka się, niestety, co wyjaśnia jego na pozór niegrzeczne zachowanie przy stole, o którym wspominałem wcześniej. Jako że mamy lato i Kanton jest niedostępny dla zachodnich jednostek, w której to porze zachodnie statki nie mają dostępu do Kantonu, zacumujemy jutro rano w Makau, gdzie lekarz okrętowy ma nadzieję kupić wysuszoną korę chinową, by uzupełnić zapasy, a ja liczę na spotkanie jakiegoś brytyjskiego statku handlowego, pływającego poza sezonem, który by zawiózł ten list do Anglii. To będzie moja ostatnia Okazja, ponieważ za specjalną zgodą księcia Yongxinga możemy zachować kurs północny aż do Zatoki Zhi-Li, dzięki czemu dotrzemy do Pekinu przez Tien-sing. Zaoszczędzimy mnóstwo czasu, lecz ponieważ normalnie zachodnim statkom nie wolno zapuszczać się na północ od Kantonu, na pewno nie napotkamy brytyjskich jednostek po wypłynięciu z portu.

Po drodze spotkaliśmy już trzy francuskie statki handlowe, więcej niż zwykłem widywać w tej części Świata, choć od mojej ostatniej wizyty w Kantonie minęło siedem lat i teraz pływa tu o wiele więcej zagranicznych jednostek. O tej porze dnia nad portem czasem rozpościera się Mgła, także i teraz zasnuwająca szkło mojej lunety, więc nie mam pewności, lecz obawiam się, że zacumował tu również Okręt, choć raczej holenderski niż francuski, a niewątpliwie żaden z naszych. Oczywiście Allegiance jest bezpieczny, jako statek transportowy, pozostający pod ochroną Korony, której Francuzi nie ośmieliliby się naruszyć na tych Wodach, obawiamy się jednak, że Francuzi ustanowili tu Ambasadę, której celem byłoby zapewne działanie na szkodę naszej Misji.

Jeśli chodzi o moje wcześniejsze Podejrzenia, to nie mogę nic dodać. Nie doszło do kolejnych Zamachów, choć uszczuplenie naszych sił znacznie by to ułatwiło. Tak więc zacząłem mieć nadzieję, że Feng Li działał kierowany sobie tylko znanymi pobudkami, a nie na rozkaz kogoś innego.

Słyszę Dzwon — muszę wracać na Pokład. Pozwolę sobie na koniec przesłać Ci wyrazy Sympatii i Szacunku. Nigdy we mnie nie wątp,

Twój wierny sługa,

Wm Laurence

16 czerwca 1806

Mgła utrzymała się przez całą noc i wciąż wisiała nisko, gdy Allegiance zbliżył się do portu Makau. Szeroki półksiężyc plaży, otoczony schludnymi, przysadzistymi budynkami w stylu portugalskim i rzędem równo posadzonych młodych drzew, wydawał się całkiem swojski, a dżonki ze zwiniętymi jeszcze żaglami można było wziąć za bączki przycumowane na redzie w Funchalu czy Portsmouth. Nawet nieco zerodowane, obleczone zielenią góry, które wyłoniły się z mgły, dobrze pasowałyby do któregoś ze śródziemnomorskich portów.

Temeraire dotąd siedział na tylnych łapach, bardzo się niecierpliwiąc. Teraz opadł na pokład, wyraźnie rozczarowany.

— Och, to wygląda tak samo — orzekł ponuro. — I nie widzę innych smoków.

Allegiance podchodził od morza pod osłoną białego obłoku, więc ludzie z brzegu ujrzeli go w całej okazałości dopiero wtedy, gdy leniwie wschodzące słońce rozpędziło mgłę, a powiew wiatru zdmuchnął z dziobu jej ostatni łach. Nastąpiło gwałtowne poruszenie: Laurence odwiedzał już wcześniej tę kolonię i spodziewał się niejakiego rozgardiaszu, może przesadnego ze względu na rozmiary okrętu, niespotykane na tych wodach, lecz zupełnie zaskoczyła go wrzawa, jaka się podniosła na brzegu.

— Tien-lung, tien-lung!

Okrzyk popłynął nad wodą, a zaraz potem co mniejsze i bardziej zwrotne dżonki ruszyły w ich stronę, a było ich tyle, że obijały się o siebie, a potem także o burty Allegiance, choć marynarze, wrzeszczeli, próbując je odpędzić.

Kolejne łodzie odbiły od brzegu, nawet kiedy rzucali kotwicę, ze szczególną ostrożnością wymuszoną przez niepożądane towarzystwo. Laurence ze zdziwieniem zobaczył, że na brzeg schodzą się Chinki, poruszające się w charakterystyczny sposób, niektóre w bardzo eleganckich strojach, z małymi dziećmi, nawet niemowlętami na rękach. Kobiety, nie zważając na odzienie, wsiadały do dżonek, w których były jeszcze wolne miejsca. Na szczęście wiał słaby wiatr, a prąd był łagodny, bo inaczej niejedna z przeładowanych łodzi z pewnością by się wywróciła i wielu ludzi poniosłoby śmierć. Teraz jednak zbliżały się do okrętu, a kiedy podpłynęły już całkiem blisko, kobiety zaczęły podnosić dzieci nad głowy, niemal machając nimi w ich stronę.

— Co to, u licha, ma znaczyć? — zapytał Laurence.

Nigdy wcześniej nie spotkał się z takim zachowaniem: z doświadczenia wiedział, że Chinki starannie unikają kontaktów z przybyszami z Zachodu, nie miał nawet pojęcia, że jest ich tyle w Makau. Ich błazeństwa przyciągnęły również uwagę ludzi Zachodu przebywających w porcie, tak na brzegu, jak na pokładach innych statków. Laurence zesztywniał, kiedy okazało się, że poprzedniego wieczoru błędnie ocenił sytuację, zbyt optymistycznie, bo w porcie były dwa francuskie okręty, smukłe i zgrabne, dwupokładowiec wyposażony w jakieś sześćdziesiąt cztery działa i mniejsza, czterdziestoośmiodziałowa fregata.

Temeraire obserwował wszystko z wielkim zainteresowaniem, prychając z rozbawieniem na widok niektórych niemowląt, które wyglądały śmiesznie w długich, haftowanych ubraniach, niczym parówki spowite w jedwab i złotą nić, i zazwyczaj kwiliły rozpaczliwie, machając w powietrzu nóżkami i rączkami.

— Zapytam je — powiedział.

Pochylił się nad relingiem i zwrócił się do jakiejś energicznej kobiety, która przewróciła rywalkę, by uzyskać lepsze miejsce przy burcie łodzi dla siebie i swojej latorośli, grubego, może dwuletniego chłopca, na którego pucołowatej twarzy wciąż malowała się flegmatyczna rezygnacja, choć znalazł się niemal w pysku smoka.

Temeraire zamrugał, usłyszawszy odpowiedź, i znowu przysiadł na tylnych łapach.

— Nie jestem pewny, czy dobrze zrozumiałem, bo ona mówi trochę inaczej — rzekł — ale chyba powiedziała, że przyszli tutaj, żeby mnie zobaczyć.

Udając obojętność, odwrócił łeb i niby to dyskretnie potarł pyskiem swój bok, ścierając wyimaginowane plamy, po czym pofolgował swojej próżności, przyjmując najbardziej korzystną pozę: uniósł wysoko łeb, podniósł krezę i rozpostarł lekko skrzydła.

— Niebiański przynosi szczęście. — Yongxing bez wątpienia uważał, że jest to oczywiste, kiedy poproszono go o udzielenie dodatkowych wyjaśnień. — Normalnie nie mieliby okazji go zobaczyć — to tylko kupcy.

Książę z lekceważeniem odwrócił się od gapiów.

— Razem z Liu Bao i Sun Kaiem udamy się do Guangzhou, by porozmawiać z nadzorcą i wicekrólem i przekazać cesarzowi wiadomość o naszym przybyciu — oznajmił, posługując się chińską nazwą Kantonu, i zawiesił wyczekująco głos, tak że siłą rzeczy Laurence musiał zaoferować mu łódź paradną z okrętu.

— Pozwolę sobie przypomnieć Waszej Wysokości, że raczej na pewno dotrzemy do Tien-sing w ciągu trzech tygodni, więc równie dobrze można się wstrzymać z komunikacją ze stolicą. — Laurence pragnął jedynie zaoszczędzić księciu trudu. Znajdowali się ponad tysiąc mil od celu.

Ale Yongxing stanowczo dał mu do zrozumienia, że ta propozycja niemal obraża tron, więc Laurence złożył przeprosiny, tłumacząc się nieznajomością lokalnych zwyczajów. Yongxing wcale nie wyglądał na zadowolonego i Laurence z wielką ulgą zapakował jego i dwóch posłów do łodzi paradnej, choć oznaczało to, że on i Hammond popłyną na ląd szalupą, bo barkas został już oddelegowany do przewozu na pokład wody pitnej i żywego inwentarza.

— Czy mam przywieźć coś dla ciebie, Tom? — zapytał Laurence, wsuwając głowę do kajuty Rileya.

Ułożony pod oknem Riley uniósł głowę z poduszek i słabo pomachał żółtawą dłonią.

— Czuję się już o wiele lepiej. Ale nie odmówię dobrego porto, jeśli uda ci się tam znaleźć jakąś godziwą butelczynę, bo chyba mi się już na dobre wykrzywiła gęba od tej paskudnej chininy.

Laurence poszedł pożegnać się z Temeraire’em, któremu udało się namówić chorążych i gońców, żeby go wyczyścili, zupełnie niepotrzebnie. Chińscy goście stawali się coraz bardziej ambitni i zaczęli rzucać na pokład kwiaty, a także inne podarunki, mniej nieszkodliwe. Porucznik Franks przybiegł do Laurence’a bardzo blady i oznajmił, z przejęcia nawet się nie jąkając:

— Sir, wrzucają na pokład zapalone kadzidło. Proszę, niech pan im każe przestać.

Laurence wszedł szybko na smoczy pokład.

— Temeraire, powiedz im, proszę, żeby nie wrzucali na pokład żadnych zapalonych rzeczy. Roland, Dyer, obserwujcie, co wrzucają, a jeśli zauważycie coś niebezpiecznego, od razu wywalcie za burtę. Mam nadzieję, że nie przyjdzie im do głowy odpalać tu petard — dodał bez przekonania.

— Nie pozwolę im na to — obiecał Temeraire. — Sprawdzisz, czy mógłbym gdzieś tam wylądować?

— Sprawdzę, ale nie rób sobie większych nadziei. Cała kolonia ma zaledwie cztery mile kwadratowe, do tego jest gęsto zabudowana — powiedział Laurence. — Ale przynajmniej możemy polatać nad nią, a może i nad całym Kantonem, jeśli przystaną na to mandaryni.

Angielską faktorię wybudowano dokładnie naprzeciwko głównej plaży, więc nietrudno było ją znaleźć, choć nie musieli tego robić, ponieważ przedstawiciele Kompanii, zauważywszy tłum gapiów, wysłali na brzeg nieduży komitet powitalny, na którego czele stał wysoki młody mężczyzna w mundurze wojsk Kompanii Wschodnioindyjskiej, z agresywnymi bokobrodami i wydatnym orlim nosem, nadającym mu drapieżnego wyglądu, wzmocnionego jeszcze czujnym wzrokiem.

— Major Heretford, do usług — rzekł i skłonił głowę. — Pozwolę sobie powiedzieć, że cholernie się cieszymy na wasz widok — dodał z żołnierską szczerością, gdy weszli do środka. — Szesnaście miesięcy. Już myśleliśmy, że cała sprawa pozostanie niezauważona.

Laurence z niesmakiem przypomniał sobie o przechwyceniu przez Chińczyków statków handlowych Kompanii, do którego doszło wiele miesięcy temu. Przejęty sytuacją Temeraire’a i problemami związanymi z podróżą, niemal zapomniał o całym incydencie, lecz nie można było liczyć na to, że da się coś takiego ukryć przed ludźmi, którzy tutaj stacjonują. Siedzieli pewnie jak na szpilkach przez wszystkie te miesiące, gotowi odpłacić za tę zniewagę.

— Oczywiście nie podjęto żadnych działań? — zapytał Hammond z niepokojem, który graniczył wręcz ze strachem. Laurence znowu poczuł do niego niechęć. — Byłoby to ze wszech miar szkodliwe.

Heretford ledwo na niego spojrzał.

— Nie, pełnomocnicy Kompanii uznali, że w tych okolicznościach najlepiej będzie ułagodzić Chińczyków i poczekać na jakieś oficjalne decyzje — odpowiedział tonem, który nie pozostawiał zbyt wiele wątpliwości co do jego zapatrywań na całą sprawę.

Laurence od razu poczuł do niego sympatię, choć normalnie nie miał zbyt wysokiego zdania o armii Kompanii. Lecz Heretford wyglądał na człowieka inteligentnego i kompetentnego, a jego nieliczni podwładni zdradzali oznaki dobrej dyscypliny: broń mieli dobrze utrzymaną, a mundury czyste mimo upału.

Okna sali konferencyjnej zasłonięto przed promieniami wschodzącego słońca i przygotowano wachlarze, aby rozpędzić wilgotne i duszne powietrze. Kiedy już wszyscy się przedstawili, przyniesiono szklaneczki z ponczem z bordo, ochłodzonym lodem w piwnicach. Pełnomocnicy Kompanii chętnie przyjęli listy, które wręczył im Laurence, i obiecali, że przekażą je do Anglii. Zakończywszy na tym wymianę uprzejmości, zaczęli wypytywać, delikatnie, lecz wyraźnie, o cel misji.

— Oczywiście miło nam słyszeć, że rząd wypłacił rekompensatę kapitanom Mestisowi, Holtowi i Greggsonowi, a także Kompanii, lecz nie mieści się w głowie, jakie szkody dla całej naszej działalności przyniósł ten incydent. — Sir George Staunton mówił cichym, lecz dobitnym głosem. Był przewodniczącym pełnomocników Kompanii pomimo względnie młodego wieku dzięki najlepszej znajomości tutejszych zwyczajów. Jako dwunastoletni chłopiec towarzyszył ojcu w misji Macartneya i należał do nielicznych Brytyjczyków, którzy opanowali chiński język.

Staunton opisał kilka innych przypadków złego traktowania Brytyjczyków i dodał na koniec:

— Z przykrością muszę powiedzieć, że jest to bardzo charakterystyczne zachowanie. Administracja jest coraz bardziej zachłanna i bezczelna, lecz tylko w stosunku do nas; Francuzów i Holendrów traktują o wiele lepiej. Wcześniej do pewnego stopnia uwzględniano nasze skargi, teraz zaś są po prostu odrzucane, a postawa urzędników staje się coraz bardziej nieprzejednana.

— Obawiamy się już nawet, że każą nam opuścić kraj — dodał pan Grothing-Pyle, zażywny mężczyzna o siwych włosach wzburzonych nieco od energicznego machania wachlarzem. — Nie chcę obrazić majora Heretforda ani jego ludzi — skinął oficerowi głową — ale trudno byłoby nie ulec takiemu żądaniu, a Francuzi z pewnością chętnie by pomogli Chińczykom w jego realizacji.

— I przejęli potem nasze placówki — dodał Staunton, a pozostali przytaknęli mu jednocześnie. — Przybycie Allegiance z pewnością zmienia postać rzeczy, szczególnie jeśli chodzi o możliwość stawienia oporu…

Hammond nie pozwolił mu dokończyć.

— Proszę o wybaczenie, ale muszę panu przerwać. Allegiance nie będzie brał udziału w żadnej akcji wymierzonej w cesarstwo chińskie: w żadnej, i proszę w ogóle o tym nie myśleć. — Mówił bardzo stanowczo, choć bez wątpienia był najmłodszy spośród zebranych przy stole, z wyjątkiem Heretforda. Wszyscy zesztywnieli, lecz Hammond nie zwrócił na to uwagi: — Naszym pierwszym i najważniejszym celem jest uzyskać przychylność chińskiego dworu dla naszego narodu i nie dopuścić do przymierza Chińczyków z Francuzami. Wszystko inne jest nieważne.

— Panie Hammond — powiedział Staunton — nie sądzę, by w ogóle istniała możliwość zawarcia takiego przymierza ani by było ono tak groźne, jak pan sobie wyobraża. Chińskie imperium nie jest potęgą militarną w stylu zachodnim, choć rozmiar kraju i liczebność smoków może zrobić wrażenie na kimś niedoświadczonym — Hammond zarumienił się po tym przytyku, zapewne celowym — a poza tym oni nie są zbyt zainteresowani sprawami europejskimi. Od wieków z zasady nie przejmują się tym, co się dzieje poza granicami.

— Z pewnością nawet pan rozważy fakt, że zadali sobie wiele trudu, aby wysłać księcia Yongxinga do Anglii, co oznacza, że zmiana polityki jest możliwa przy odpowiednim bodźcu — odpowiedział chłodno Hammond.

Długo jeszcze dyskutowali o tej i wielu innych sprawach, coraz bardziej uprzejmie. Laurence z trudem nadążał za rozmową, zaprawioną zupełnie nieznanymi mu nazwiskami, wydarzeniami i sprawami: jakieś lokalne rozruchy wieśniaków i sytuacja w Tybecie, gdzie najwyraźniej doszło do otwartej rebelii; deficyt handlowy i konieczność otworzenia kolejnych rynków w Chinach; kłopoty z Inkami na szlaku południowoamerykańskim.

Mimo iż Laurence nie potrafił wyciągnąć żadnych konkretnych wniosków, rozmowa coś mu uświadomiła. Coraz bardziej umacniał się w przekonaniu, że chociaż Hammond jest dobrze zorientowany, jego poglądy co do niemal wszystkich spraw pozostają w sprzeczności z ustalonymi opiniami pełnomocników Kompanii. Dyplomata poruszył na przykład kwestię pokłonu i uznał ją za nieistotną. Oznajmił, że oczywiście przejdą całą ceremonię i dzięki temu zmienią sytuację na lepsze, złagodzą skutki obraźliwego zachowania lorda Macartneya, który nie zgodził się na to podczas poprzedniej misji. Staunton z mocą zaprotestował.

— Jeśli ulegniemy w tym punkcie, nie uzyskawszy żadnych ustępstw, będą tylko mieli jeszcze gorszą opinię o nas. Lord Macartney odmówił nie bez przyczyny. W tej ceremonii biorą udział posłowie z ziem lennych, wasale chińskiego tronu, a skoro z tego właśnie powodu nie zgodziliśmy się na nią wcześniej, nie możemy przejść jej teraz, bo tym samym zaakceptowalibyśmy ich skandaliczne zachowanie wobec nas. Bardzo by to zaszkodziło naszej sprawie i zachęciło ich do dalszego traktowania nas w podobny sposób.

— Ośmielę się stwierdzić, że nic nie mogłoby zaszkodzić naszej sprawie bardziej niż odrzucenie zwyczajów potężnego i starego narodu na jego własnej ziemi tylko dlatego, że stoją one w sprzeczności z naszą etykietą — rzekł Hammond. — Zwycięstwo w tym punkcie będzie oznaczać porażkę na wszystkich innych frontach, o czym przekonała nas nieudana misja lorda Macartneya.

— Muszę panu przypomnieć, że Portugalczycy padali na twarz nie tylko przed cesarzem, lecz także przed jego portretami i listami, na każde żądanie mandarynów, a mimo to ich ambasada także nie przetrwała — powiedział Staunton.

Laurence wzdrygał się na myśl o tym, że musiałby się płaszczyć przed kimkolwiek, cesarzem Chin czy kimś innym, leczodniósł wrażenie, że nie tylko on skłania się ku opinii Stauntona. Tak wielkie poniżenie, jego zdaniem, mogłoby nawet wzbudzić odrazę w stronie, która domaga się wypełnienia rytuału, i doprowadzić do jeszcze bardziej pogardliwego traktowania Brytyjczyków. Przy obiedzie posadzono go po lewej ręce Stauntona i po bardziej swobodnej rozmowie jeszcze bardziej przekonał się do jego poglądów i jeszcze bardziej zwątpił w opinie Hammonda. W końcu wrócili na plażę, gdzie oczekiwali na przybycie łodzi.

— Najbardziej zaniepokoiły mnie wieści o francuskim pośle — powiedział Hammond, bardziej do siebie niż do Laurence’a. — De Guignes jest niebezpieczny. Szkoda, że Bonaparte nie przysłał tu kogoś innego!

Laurence nie odpowiedział. W głębi ducha musiał przyznać, że myśli podobnie o Hammondzie i żałuje, że zamiast niego nie wysłano kogoś innego.

Książę Yongxing powrócił wraz z towarzyszami pod koniec następnego dnia, lecz gdy zwrócono się do niego o pozwolenie na kontynuowanie podróży czy choćby opuszczenie portu, zdecydowanie odmówił i oznajmił, że Allegiance musi zaczekać na dalsze polecenia, choć nie wyjaśnił, skąd ani kiedy mają nadejść. Tymczasem lokalne statki odbywały pielgrzymki nawet podczas nocy, oświetlając sobie drogę zawieszonymi na dziobach dużymi papierowymi latarniami.

Następnego dnia Laurence’a bardzo wcześnie wybiła ze snu głośna sprzeczka za drzwiami. Roland zażarcie perorowała czystym, wysokim sopranem, posługując się na przemian angielskim i chińskim, którego nauczyła się od Temeraire’a.

— Co to za hałasy? — zawołał.

Uchyliła drzwi, tylko na tyle, że widać było jej oko i usta. Laurence dostrzegł nad jej ramieniem jednego z chińskich służących, który próbował dosięgnąć klamki, wyraźnie zniecierpliwiony.

— To Huang, sir, strasznie się piekli i mówi, że książę chce, żeby pan natychmiast przyszedł na pokład, chociaż wyjaśniłam mu, że dopiero co położył się pan spać po środkowej wachcie.

Laurence westchnął i przetarł twarz.

— Dobrze, Roland, powiedz mu, że przyjdę.

Nie miał najmniejszej ochoty wstawać. Podczas późnej wachty jedna z łodzi, pilotowana przez młodzieńca, który bardziej znał się na interesach niż na pływaniu, odwróciła się burtą do fali. Jej źle spuszczona kotwica uderzyła od spodu w burtę Allegiance i wybiła dziurę w ładowni, tak że woda zalała dopiero co zakupione zboże. Jednocześnie łódź się wywróciła, a jej pasażerowie, ubrani w ciężkie jedwabne stroje, nie byli w stanie dopłynąć do brzegu, mimo iż znajdował się całkiem niedaleko, i trzeba było ich wyłowić w świetle latarni. Tak więc była to długa i pracowita noc, a on musiał opanować sytuację, zanim wreszcie położył się do łóżka nad ranem. Przemył twarz letnią wodą z miski, ubrał niechętnie płaszcz i udał się na pokład.

Zobaczył, że Temeraire rozmawia z kimś. Dopiero po chwili Laurence uświadomił sobie, że jest to smok, taki, jakiego jeszcze nie widział.

— Laurence, to jest Lung Yu Ping — powiedział Temeraire, gdy Laurence wszedł na smoczy pokład. — Przyniosła nam listy.

Stanąwszy naprzeciwko smoczycy, Laurence stwierdził, że niemal dorównuje jej wzrostem: mniejsza od konia, miała szerokie, wypukłe czoło, długi, ostro zakończony pysk oraz mocno zapadniętą pierś, przez co przypominała bardziej charta. Na jej karku mogłoby usiąść najwyżej dziecko, a cała uprząż sprowadzała się do delikatnej obroży z żółtego jedwabiu, z której zwisała drobna siatka podobna do cienkiej kolczugi, pokrywająca pierś i podpięta złotymi pierścieniami do przednich łap.

Ta pozłacana siatka kontrastowała z bladozieloną skórą, a skrzydła były ciemnozielone, poprzecinane złotymi paskami. Także wyglądały dość niezwykle: były wąskie, zwężone i dłuższe od jej tułowia, nawet składały się na jej grzbiecie, a ich końce leżały na pokładzie niczym tren.

Kiedy Temeraire przedstawił ich po chińsku, smok przysiadł na tylnych łapach i ukłonił się. Laurence odpowiedział skłonem głowy, rozbawiony nieco faktem, że wita się ze smokiem tak jak z człowiekiem. Po wymianie uprzejmości smok wyciągnął szyję, by mu się lepiej przyjrzeć, i omiótł go wzrokiem od stóp do głów. Miał wielkie bursztynowe oczy, osłonięte grubymi powiekami.

Hammond rozmawiał z Sun Kaiem i Liu Bao, którzy trzymali osobliwy list, gruby i opatrzony wieloma pieczęciami, pokryty czarnym atramentem i cynobrowymi cętkami. Yongxing stał nieco z boku i czytał inną wiadomość, złożoną z ogromnych znaków nakreślonych na długiej rolce papieru. Nie podzielił się z nikim treścią, tylko zwinął list, oddał służącemu i dołączył do pozostałej trójki.

Hammond ukłonił się Chińczykom i podszedł do Laurence’a, by przetłumaczyć mu nowiny.

— Otrzymaliśmy polecenia — powiedział. — Okręt ma płynąć do Tien-sing, a my polecimy dalej, i upierają się, żebyśmy ruszali natychmiast.

— Polecenia? — zapytał skonsternowany Laurence. — Nie rozumiem. Kto je wydał? Niemożliwe, żeby już otrzymali odpowiedź z Pekinu. Przecież książę Yongxing wysłał do nich wiadomość zaledwie przed trzema dniami.

Temeraire przekazał pytanie Ping, a ta przechyliła głowę na bok i odpowiedziała niskim, mało kobiecym głosem, dudniącym w potężnej piersi.

— Mówi, że przyniosła wiadomość ze stacji przekaźnikowej w Heyuan, oddalonej o czterysta li, i leciała stamtąd nieco ponad dwie godziny — powiedział. — Nie mam pojęcia, jaka to odległość.

— Jedna mila to trzy li — wyjaśnił Hammond i zmarszczył czoło, przeliczając.

Laurence, bardziej biegły w rachunkach, wytrzeszczył oczy: jeśli to była prawda, oznaczało to, że Yu Ping przeleciała ponad sto dwadzieścia mil. W takim tempie, przy zmieniających się kurierach, wiadomość rzeczywiście mogła przybyć z Pekinu oddalonego o prawie dwa tysiące mil. Mimo wszystko nie mógł uwierzyć.

Yongxing usłyszał ich rozmowę i oznajmił zniecierpliwionym tonem:

— To wiadomość najwyższej wagi, przekazana dzięki Nefrytowym Smokom. Oczywiście przybyła z Pekinu. Kiedy przemawia cesarz, nie można sobie pozwalać na zwłokę. Jak szybko możecie się przygotować do podróży?

Wciąż nieco oszołomiony Laurence opanował się i zaprotestował. Oznajmił, że nie może opuścić pokładu Allegiance, ale musi zaczekać, aż Riley wydobrzeje. Yongxing nie musiał nawet się odzywać, bo Hammond głośno się sprzeciwił.

— Nie możemy już na samym początku obrażać cesarza — powiedział. — Allegiance z pewnością może pozostać w porcie na czas rekonwalescencji kapitana Rileya.

— Na litość boską, to tylko pogorszy sytuację — rzucił zniecierpliwiony Laurence. — Gorączka zabrała mu już połowę załogi i nie możemy pozwolić na to, żeby druga polowa zdezerterowała.

Ale argument Hammonda był nie do odparcia, szczególnie kiedy poparł go Staunton, który przybył na okręt, żeby zjeść z Laurence’em i Hammondem śniadanie.

— Obiecuję, że major Heretford i jego ludzie udzielą kapitanowi Rileyowi wszelkiej możliwej pomocy — oświadczył Staunton. — Ale zgadzam się. W tym kraju przywiązują dużą wagę do rytuałów i odrzucenie ceremonialnej etykiety zostałoby odebrane jako celowa zniewaga. Proszę nie zwlekać.

Po tej zachęcie, a także konsultacji z Franksem i Beckettem, którzy, opierając się bardziej na odwadze niż doświadczeniu, zapewnili go, że sobie poradzą, i wizycie u Rileya Laurence wreszcie ustąpił.

— W końcu nie stoimy przy nabrzeżu i mamy dość zapasów, więc teraz Franks może wciągnąć łodzie i zatrzymać ludzi na pokładzie — zauważył Riley. — Niestety, zostaniemy za wami daleko z tyłu, ale ja czuję się już o wiele lepiej, podobnie jak Purbeck. Wyruszymy najszybciej jak to możliwe i spotkamy się z wami w Pekinie.

Od razu pojawiły się kolejne problemy: zaczęto już się pakować, kiedy Hammond, ostrożnie rozeznawszy się w sytuacji, ustalił, że zaproszenie obejmuje tylko nielicznych. Laurence znalazł się na liście z konieczności jako pomocnik Temeraire’a, Hammond jako przedstawiciel króla uzyskał niechętną zgodę, ale ze zgrozą odrzucono pomysł, że zabierze się z nimi załoga smoka, przypięta do uprzęży.

— Nigdzie nie polecę bez załogi, która strzegłaby Laurence’a — rzucił Temeraire, usłyszawszy o problemach, i oznajmił to samemu Yongxingowi, pełen najgorszych podejrzeń. Dla podkreślenia zaparł się mocno na pokładzie, owinięty ogonem, jakby chciał sprawić wrażenie, że nie ruszy się z miejsca. Szybko zaproponowano kompromis: Laurence wyznaczy dziesięciu członków swojej załogi i zabiorą ich inne chińskie smoki, którym wypada się zniżyć do takiej posługi.

— Chciałbym się dowiedzieć, co może zdziałać dziesięciu ludzi w środku Pekinu — zauważył cierpko Granby, kiedy Hammond przedstawił w kajucie propozycję Chińczyków; wciąż nie mógł wybaczyć dyplomacie, że ten nie pozwolił na śledztwo po zamachu na Laurence’a.

— A ja chciałbym się dowiedzieć, co mogłaby pana zdaniem zdziałać setka ludzi w wypadku ataku armii cesarskiej — odpowiedział równie ostro Hammond. — Tak czy owak, nic więcej nie wskóramy. Zdrowo musiałem się napocić, żeby pozwolili nam zabrać tę dziesiątkę.

— W takim razie musi nam to wystarczyć — odparł Laurence, nie podnosząc nawet wzroku. Przebierał właśnie odzież i odrzucał bardziej znoszone podczas podróży ubrania. — Jeśli chodzi o bezpieczeństwo, to przede wszystkim musimy mieć pewność, że Allegiance rzuci kotwicę w odległości, którą Temeraire będzie mógł pokonać bez trudu w jednym locie. — Odwrócił się do Stauntona, którego zaprosił na pokład, i rzekł: — Czy zgodziłby się pan towarzyszyć kapitanowi Rileyowi, jeśli pozwalają na to pańskie obowiązki? Po naszym odlocie jednocześnie straci tłumaczy i glejt chińskich posłów. Martwię się, że może mieć jakieś kłopoty podczas podróży na północ.

— Jestem całkowicie do pańskiej i jego dyspozycji — powiedział Staunton i skłonił głowę.

Hammond nie wyglądał na zbyt zadowolonego, ale w tych okolicznościach nie mógł protestować, więc Laurence ucieszył się, że dzięki temu politycznemu posunięciu zyskał możliwość korzystania z rad Stauntona, nawet jeżeli ten dołączy do niego później.

Oczywiście Granby będzie mu towarzyszył, więc Ferris musiał przejąć dowództwo nad tymi, którzy zostaną na transportowcu; co do innych wybór był o wiele trudniejszy. Laurence nie chciał nikogo faworyzować, lecz nie zamierzał też zabierać Ferrisowi wszystkich najlepszych ludzi. Ostatecznie zdecydował się na Keynesa i Willoughby’ego z obsługi naziemnej: polegał na opinii lekarza i choć miał zostawić uprząż, to uznał, że powinien zabrać ze sobą chociaż jednego uprzężnika, aby ten pokierował pozostałymi, gdyby trzeba było włożyć Temeraire’owi jakąś prowizoryczną uprząż.

Porucznik Riggs przerwał jego naradę z Granbym i z pasją poprosił o włączenie go do grupy wraz z czterema najlepszymi strzelcami.

— Tutaj nas nie potrzebują, mają na pokładzie piechotę morską, a gdyby coś poszło źle, to z karabinów będzie największy pożytek — powiedział.

Miał rację z taktycznego punktu widzenia, lecz tak naprawdę strzelcy należeli do największych awanturników wśród młodych oficerów, więc Laurence nie chciał zabierać aż czterech z nich na dwór cesarski po siedmiu miesiącach spędzonych na morzu. z pewnością za obrazę jakiejś chińskiej damy czekałaby ich surowa kara, a on przecież będzie zbyt zajęty, żeby mieć ich na oku przez cały czas.

— Weźmy pana Dunne’a i pana Hackleya — powiedział wreszcie Laurence. — Nie. Rozumiem pańską argumentację, panie Riggs, ale do tego zadania potrzebujemy zrównoważonych ludzi, którzy nie przysporzą kłopotów. Myślę, że się rozumiemy. Dobrze. John, weźmiemy też Blythe’a i Martina z topmanów.

— Zostaje jeszcze dwóch — rzekł Granby, dodając nowe nazwiska do listy.

— Nie mogę zabrać Bayleswortha, bo Ferris będzie potrzebował godnego zaufania zastępcy — powiedział Laurence, rozpatrzywszy kandydaturę ostatniego porucznika. — Weźmy więc Therrowsa z bellmanów. I jeszcze Digby’ego: trochę za młody, ale dobrze się sprawuje i przyda mu się nowe doświadczenie.

— Zbiorę ich na pokładzie za piętnaście minut, sir — powiedział Granby, wstając.

— Dobrze. I przyślij tutaj Ferrisa — rzekł Laurence, już pisząc rozkazy. — Panie Ferris, polegam na pańskiej ocenie sytuacji — podjął, kiedy zjawił się drugi oficer. — Trudno przewidzieć, co się może wydarzyć w tych okolicznościach. Wypisałem oficjalne rozkazy, na wypadek gdybym zaginął wraz z panem Granbym. Jeśli tak się stanie, musi pan przede wszystkim zadbać o bezpieczeństwo Temeraire’a, a także załogi, oraz o powrót do Anglii.

— Tak jest, sir — odparł przybity Ferris i wziął zalakowany pakiet; nie poprosił o włączenie go do odlatującej grupy, tylko wyszedł posłusznie z opuszczoną głową.

Laurence dokończył pakowanie kufra: na szczęście już na samym początku podróży złożył najlepszy mundur i kapelusz na dnie skrzyni, owinięte w papier i tkaninę nieprzemakalną, bo chciał zachować to ubranie na spotkania dyplomatyczne. Przebrał się w skórzany płaszcz i spodnie z grubego sukna, które zwykle ubierał do lotu; niezbyt jeszcze zniszczone, były jednocześnie bardziej wytrzymałe i odporne na taką podróż. Spośród koszul tylko dwie nadawały się do zabrania; dorzucił do nich kilka drobiazgów, a resztę ubrań zwinął w tobołek i upchnął w szafce.

— Boyne — zawołał, gdy wystawił głowę za drzwi i zauważył marynarza zajętego splataniem liny. — Zanieś to na pokład, dobrze?

Pozbywszy się kufra, nakreślił kilka słów do matki i do Jane i zaniósł listy do Rileya. Ten drobny rytuał tylko wzmocnił w nim wrażenie, że szykuje się do jakiejś bitwy.

Ludzie już czekali na niego, kiedy przybył na pokład, a ich kufry i torby ładowano do szalupy. Bagaże posłów zdecydowano się pozostawić na okręcie, po tym jak Laurence podkreślił, że na ich wyładowanie potrzeba będzie niemal całego dnia; ale i tak Chińczycy zabrali o wiele więcej niż załoga, choć były to tylko naprawdę niezbędne rzeczy. Yongxing był na smoczym pokładzie i wręczał Lung Yu Ping zalakowany list. Najwyraźniej nie widział w tym nic dziwnego, że przekazuje list bezpośrednio smokowi, pozbawionemu jeźdźca, Yu Ping zaś ujęła wprawnie przesyłkę w długie pazury, tak jakby to były palce. Potem wsunęła ostrożnie list do pozłacanej siatki na brzuchu.

Skłoniła się Laurence’owi i Temeraire’owi i ruszyła trochę niezdarnie, powłócząc skrzydłami, lecz gdy znalazła się na skraju pokładu, rozłożyła je szeroko, zatrzepotała nimi lekko i skoczyła z impetem w powietrze, tak że już po chwili zamieniła się w ledwie widoczną w górze małą plamkę.

— Och — sapnął Temeraire z uznaniem, patrząc za nią. — Lata bardzo wysoko. Ja nigdy się nie wzniosłem na taką wysokość.

Laurence także był pod wrażeniem i jeszcze przez kilka minut obserwował smoczycę przez lunetę. W tym czasie zupełnie już zniknęła, mimo iż dzień był pogodny.

Staunton odciągnął Laurence’a na bok.

— Czy mogę coś zasugerować? Proszę zabrać dzieci. Z doświadczenia wiem, że mogą okazać się przydatne. Nic tak nie podkreśla pokojowych intencji jak obecność dzieci, a Chińczycy darzą szczególnym szacunkiem rodzicielstwo, niezależnie od tego, czy chodzi o więzy krwi czy adopcję. Można powiedzieć, że jest pan ich opiekunem, i myślę, że zdołam namówić Chińczyków, żeby dołączyli je do tej dziesiątki.

Roland usłyszała tę rozmowę i wraz z Dyerem ustawiła się na baczność, z niemą prośbą w błyszczących oczach. Laurence z niechęcią powiedział:

— No cóż… jeśli Chińczycy nie będą mieli nic przeciwko temu, żeby je dołączyć…

Nie potrzeba było większej zachęty. Oboje znikli pod pokładem i wrócili ze swoimi torbami, zanim jeszcze Staunton skończył negocjacje.

— Wciąż wydaje mi się to bardzo głupie — powiedział Temeraire szeptem, a przynajmniej tak mu się wydawało. — Z łatwością mógłbym zabrać was wszystkich, a także to, co zapakowano do łodzi. Skoro mam lecieć w grupie, to potrwa to znacznie dłużej.

— Zgadzam się z tobą, ale nie wracajmy już do tego tematu — rzucił Laurence zmęczonym głosem i oparł się o bok Temeraire’a, głaszcząc go po nosie. — To zajmie o wiele więcej czasu niż moglibyśmy go oszczędzić dzięki jakiemukolwiek innemu środkowi transportu.

Temeraire trącił go czule pyskiem i Laurence zamknął oczy na moment. Rozkoszował się chwilą ciszy po trzygodzinnych gorączkowych przygotowaniach, czując, jak ogarnia go zmęczenie po niemal nieprzespanej nocy.

— No dobrze, jestem gotów — powiedział i wyprostował się. Granby stał obok. Laurence nasunął kapelusz i skinął głową w stronę załogi. Jego podwładni salutowali, niektórzy nawet mówili:

— Powodzenia, sir.

— Szczęśliwej podróży, sir.

Uścisnął dłoń Franksowi i przeszedł przez burtę przy akompaniamencie fujarek i bębnów. Reszta załogi czekała już w szalupie. Yongxing i posłowie zostali już opuszczeni do łodzi na krześle bosmańskim i siedzieli na rufie pod baldachimem, chowając się przed słońcem.

— Dobrze, panie Tripp. Ruszajmy — powiedział Laurence do midszypmena.

Wysokie i pochyłe burty okrętu zaczęły się oddalać, kiedy postawili żagiel gaflowy i popłynęli z południowym wiatrem obok Makau i ku rozległej delcie rzeki Xi Jiang.

Rozdział 12

Nie popłynęli łukiem rzeki do Whampoa i Kantonu, lecz skręcili we wcześniejszą wschodnią odnogę, która prowadzi do miasta Dongguan. Niekiedy pchał ich wiatr, niekiedy wiosłowali, by pokonać słaby prąd, i mijali szachownice pól ryżowych na obu brzegach, lśniących soczystą zielenią. Smród obornika wisiał nad rzeką niczym zwały chmur.

Laurence drzemał niemal przez całą drogę, tylko częściowo świadomy bezowocnych prób zachowania ciszy, podejmowanych przez załogę. Starali się porozumiewać szeptem, w rezultacie czego każde polecenie trzeba było powtórzyć trzykrotnie, po raz ostatni normalnym już głosem. Każdy błąd, tak jak zbyt gwałtowne upuszczenie zwoju liny czy potknięcie się o poprzeczną ławkę, wywoływał burzę inwektyw i upomnień o wiele głośniejszych niż sam hałas. Tak czy inaczej, Laurence spał, czy też niemal spał, i tylko co pewien czas otwierał oczy i spoglądał w górę, by się upewnić, że Temeraire wciąż leci nad nimi.

Obudził się z głębszego snu po zmroku: zwijano żagiel, a parę chwil potem barkas uderzył łagodnie o nabrzeże. Operacji cumowania towarzyszyły tradycyjne ciche przekleństwa. W świetle latarni ich łodzi, jedynej w okolicy, zobaczyli szerokie schody opadające do samej wody, których najniższe stopnie ginęły pod powierzchnią rzeki; po obu stronach majaczyły wyciągnięte na brzeg dżonki.

Z głębi lądu wynurzyła się procesja latarni, co oznaczało, że mieszkańcy zostali zawiadomieni o ich przybyciu. Ogromne rozjarzone kule pomarańczowoczerwonego jedwabiu, rozciągniętego na bambusowym szkielecie, odbijały się na powierzchni wody niczym płomienie. Niosący lampy ustawili się elegancko wzdłuż murów a zaraz potem na ich łódź wspięło się mnóstwo Chińczyków, którzy chwytali poszczególne bagaże i podawali je dalej, nie pytając nikogo o pozwolenie i pokrzykując wesoło podczas pracy.

W pierwszej chwili Laurence chciał zaprotestować, lecz szybko zorientował się, że nie ma powodu, ponieważ cała operacja przebiegała bardzo sprawnie. Przy schodach usadowił się urzędnik z niedużym stolikiem, który zapisywał informacje o pakunkach na papierowym zwoju i stawiał wyraźny znak na każdym przedmiocie. Tak więc Laurence wstał i spróbował dyskretnie rozluźnić kark, obracając głowę w jedną i w drugą stronę i unikając niegodnego przeciągania się. Yongxing wysiadł już z łodzi i udał się do niedużego pawilonu na brzegu; z jego wnętrza dochodził grzmiący głos Liu Bao domagającego się „wina”, które to słowo rozpoznawał już nawet Laurence, natomiast Sun Kai rozmawiał na brzegu z miejscowym mandarynem.

— Czy będzie pan tak dobry i zapyta urzędników, gdzie wylądował Temeraire? — zwrócił się Laurence do Hammonda.

Hammond ze zmarszczonymi brwiami wypytał ludzi na brzegu i wyszeptał do Laurence’a:

— Mówią, że zabrano go do Pawilonu Cichych Wód, a my mamy spać gdzie indziej. Proszę od razu głośno zaprotestować, żebym mógł wdać się z nimi w sprzeczkę. Nigdy nie możemy pozwolić na to, żeby nas z nim rozdzielili.

Laurence, który normalnie i tak natychmiast narobiłby wrzawy, był skonsternowany tą prośbą o odegranie komedii. Jąkając się nieco, przemówił podniesionym głosem, choć z niejaką nieśmiałością:

— Chcę natychmiast zobaczyć się z Temeraire’em i upewnić się, że nic mu nie jest.

Hammond od razu odwrócił się do Chińczyków, rozkładając ręce w przepraszającym geście bezradności, i oznajmił coś z naciskiem. Laurence ujrzał, że są niezadowoleni, i ze wszystkich sił postarał się przybrać zaciętą minę, choć w głębi ducha czuł się głupio i był zły na siebie. W końcu Hammond odwrócił się do niego i oznajmił zadowolony:

— Doskonale. Zaprowadzą nas do niego.

Uspokojony Laurence skinął głową, po czym odwrócił się do załogi.

— Panie Tripp, ci panowie tutaj wskażą wam, gdzie będziecie spać. Spotkamy się rano, zanim wrócicie na Allegiance.

Midszypmen dotknął dłonią kapelusza, a Laurence wszedł na schody.

Bez zbędnej dyskusji Granby ustawił ludzi w luźnym szyku wokół Laurence’a i ruszyli szerokimi brukowanymi drogami za podskakującą delikatnie latarnią przewodnika. Laurence dostrzegł zarys wielu niedużych domów po obu stronach drogi, a także głębokie koleiny w brukowej kostce, o krawędziach wygładzonych upływem czasu. Po całym dniu spędzonym na drzemce był teraz całkowicie rozbudzony, a mimo to miał wrażenie, że śni, kiedy szedł w ciemności po tym obcym kraju, miękkie czarne buty przewodnika szurały na kamieniach, dym z palenisk unosił się z pobliskich domów, słabe światło przenikało przez siatki w oknach, a w pewnym momencie dobiegł go nawet urywek nieznanej piosenki, śpiewanej przez jakąś kobietę.

Wreszcie dotarli na koniec prostej szerokiej drogi, przewodnik poprowadził ich w górę schodami do pawilonu, między malowanymi drewnianymi kolumnami, które podpierały dach tak wysoki, że ginął w ciemności. Dudniące oddechy smoków rozbrzmiewały w na wpół otwartym pomieszczeniu, a płowe światła latarni, odbijające się od łusek, wiodły we wszystkie strony, jak stosy skarbów zgromadzone wokół wąskiego przejścia. Hammond odruchowo przesunął się do środka ich grupy, a raz wstrzymał oddech, kiedy blask latarni padł na smocze oko z uchyloną powieką, zamieniając je w lśniący złoty krążek.

Minęli inne kolumny i weszli do ogrodu. W ciemności słychać było płynącą strużką wodę, w górze zaś szeptały ocierające się o siebie szerokie liście. Spało tam kilka innych smoków, a jeden z nich leżał wyciągnięty w poprzek ścieżki. Przewodnik trącił go drzewcem latarni i smok się odsunął, pomrukując zrzędliwie i nie otwierając nawet oczu. Potem weszli po schodach do kolejnego pawilonu, mniejszego niż ten pierwszy, i w końcu zobaczyli Temeraire’a, który odpoczywał tam samotnie, zwinięty w kłębek.

— Laurence? — powiedział Temeraire, po czym uniósł łeb i z radością trącił go pyskiem. — Zostaniesz? Dziwnie jest znowu spać na lądzie. Mam wrażenie, że ziemia się kołysze.

— Jasne — odparł Laurence, a załoga rozłożyła się na ziemi bez szemrania: noc była ciepła, a podłogę pawilonu wyłożono drewnianymi panelami, przyjemnie wygładzonymi przez czas. Laurence ułożył się jak zwykle na przedniej łapie Temeraire’a, a ponieważ nie był senny, oznajmił Granby’emu, że obejmie pierwszą wartę. — Dali ci coś do jedzenia? — zapytał Temeraire’a, gdy wszyscy już leżeli wygodnie.

— Och, tak — odparł sennie Temeraire. — Ogromną pieczoną świnię i jakieś duszone grzyby. Najadłem się do syta. W końcu lot nie był trudny, a widoki przed zapadnięciem ciemności niezbyt ciekawe, może z wyjątkiem tych dziwnych pól zalanych wodą.

— To pola ryżowe — wyjaśnił Laurence, lecz Temeraire już zdążył zasnąć i po chwili rozległo się jego chrapanie, o wiele głośniejsze w tym miejscu, mimo iż pawilon nie miał ścian.

Noc była cicha, a komary nie dokuczały zbytnio. Najwyraźniej nie interesowało ich suche ciepło smoczego ciała. Dach zasłaniał niebo, więc Laurence stracił poczucie czasu. Nic nie mąciło bezruchu poza jednym momentem, kiedy na dziedzińcu wylądował smok i zwrócił ku nim opalizujące oczy, odbijające blask księżyca tak jak oczy kota. Lecz smok nie zbliżył się do ich pawilonu i zaraz odszedł w ciemność.

Kiedy Granby obudził się, by przejąć wartę, Laurence ułożył się do snu. Także miał wrażenie, dobrze mu znane, że ziemia się kołysze, jego ciało pamiętało o falowaniu oceanu nawet teraz, kiedy już zeszli na ląd.

Po przebudzeniu wpatrywał się zdumiony w feerię barw: dopiero po chwili zorientował się, że to drewniany sufit, pomalowany w różnobarwne desenie powleczone emalią i złoceniami. Usiadł i rozejrzał się z ciekawością: okrągłe kolumny, pomalowane na ciemnoczerwono i osadzone na kwadratowych cokołach z białego marmuru, podtrzymywały dach o wysokości co najmniej trzydziestu stóp: Temeraire mógł bez trudności wejść do środka.

Fasada pawilonu wychodziła na dziedziniec raczej ciekawy niż piękny: wybrukowano go szarym kamieniem wokół krętej ścieżki z czerwonego kamienia i udekorowano drzewami i kamieniami o dziwacznych kształtach. Oczywiście były tam też smoki: cztery wyciągnęły się w różnych pozach, a jeden już nie spał i z zapałem doprowadzał się do porządku nad rozległym stawem, wypełniającym cały północno-wschodni róg dziedzińca. Skóra smoka miała kolor szaroniebieski, dość podobny do obecnej barwy nieba, a końce wszystkich czterech pazurów u każdej łapy były pomalowane na jasnoczerwono. Laurence patrzył, jak smok kończy poranne oblucje i wznosi się w powietrze.

Pozostałe smoki na dziedzińcu wydawały się należeć do tej samej rasy, choć różniły się rozmiarami, odcieniem skóry oraz liczbą i rozmieszczeniem rogów. Ponadto jedne miały gładkie grzbiety, a z pleców innych wyrastały rogowe grzebienie. Niebawem z dużego pawilonu wzniesionego od południowej strony dziedzińca wynurzył się smok zupełnie innej maści: większy, szkarłatnoczerwony, ze złocistymi pazurami i jasnożółtym grzebieniem, który biegł od głowy uzbrojonej w liczne rogi w dół pleców. Smok napił się wody ze stawu i ziewnął przeciągle ukazując podwójny rząd niedużych, lecz groźnie wyglądających zębów i cztery długie, zakrzywione kły jadowe. Od strony wschodniej i zachodniej dziedzińca odchodziły węższe pomieszczenia, z małymi sklepionymi przejściami w ścianach, łączące oba pawilony, czerwony smok podszedł do jednego z przejść i ryknął coś do środka.

Po kilku chwilach wyszła stamtąd zaspana kobieta i przetarła oczy, mrucząc coś pod nosem. Laurence spojrzał na nią i zaraz odwrócił wzrok, zażenowany, ponieważ kobieta była naga od pasa w górę. Smok trącił ją pyskiem i wepchnął do wody. Niewątpliwie orzeźwiło to kobietę, ponieważ podniosła się, parskając, i wrzasnęła coś do uśmiechniętego smoka, zanim znikła w przejściu. Wróciła po kilku minutach, całkiem ubrana w pikowany kaftan i suknię z granatowej bawełny w szerokie czerwone pasy, z szerokimi rękawami, niosąc uprząż, zapewne jedwabną. Włożyła ją smokowi zupełnie sama, wciąż utyskując głośno. Laurence mimowolnie pomyślał o Maksimusie i Berkleyu, choć Berkley w całym swoim życiu nie wypowiedział tylu słów jednym ciągiem: tamci też sobie często docinali.

Sprawdziwszy uprząż, chińska awiatorka wspięła się na smoka i oboje wznieśli się w powietrze, udając się do swoich obowiązków, jakiekolwiek one były. Teraz już zaczęły się wiercić pozostałe smoki, a trzy kolejne z tych dużych szkarłatnych wyszły z pawilonu. Po nich pojawiło się więcej ludzi: mężczyźni wyszli ze wschodniego pomieszczenia, kobiety zaś z zachodniego.

Sam Temeraire także drgnął i otworzył oczy.

— Dzień dobry — powiedział, ziewając, i zaraz dodał: — Och! — Otworzył szeroko oczy, podziwiając bogate wnętrze pawilonu i krzątaninę. na dziedzińcu. — Nie wiedziałem, że to jest takie wielkie i że mieszka tu tyle smoków — powiedział nieco podenerwowany. — Mam nadzieję, że są przyjaźnie nastawione.

— Z pewnością będą miłe, kiedy się dowiedzą, skąd przybywasz — rzekł Laurence i zszedł na ziemię, by Temeraire mógł wstać. Powietrze było parne i wilgotne, a niebo szare, co zdaniem Laurence’a oznaczało kolejny upalny dzień. — Lepiej dobrze się napij — powiedział. — Nie wiadomo, jak często zechcą dzisiaj robić przerwy w podróży.

— Masz rację — odparł niechętnie Temeraire, po czym wyszedł z pawilonu na dziedziniec. W tej samej chwili krzątanina ustała; smoki i ich opiekunowie patrzyli oniemiali, a potem wszyscy się cofnęli.

Na początku Laurence był wstrząśnięty i urażony, lecz potem zobaczył, że wszyscy, smoki i ludzie, skłonili głowy jak najniżej. Tylko zrobili przejście do stawu dla Temeraire’a.

Panowała cisza. Temeraire ruszył niepewnie do stawu między smokami, zaspokoił szybko pragnienie i wrócił na górę do pawilonu. Dopiero gdy zniknął, wszyscy znowu się ożywili, choć już tak nie hałasowali i co chwilę zerkali do pawilonu, niby zupełnie przypadkowo.

— To bardzo miło, że pozwoliły mi się napić — powiedział niemal szeptem Temeraire — ale wolałbym, żeby się tak na mnie nie gapiły.

Smoki wyraźnie się ociągały, lecz ostatecznie większość z nich odleciała jeden po drugim, poza kilkoma wyraźnie starszymi niż pozostałe, o czym świadczyły między innymi wyblakłe na końcach łuski; te wyciągnęły się wygodnie w słońcu na kamiennym dziedzińcu. Nieco wcześniej obudził się Granby i reszta załogi, która przyglądała się wszystkiemu z takim samym zainteresowaniem, z jakim smoki wpatrywały się w Temeraire’a. Wreszcie wszyscy wstali, poprawiając ubrania.

— Chyba przyślą kogoś po nas — powiedział Hammond, bezskutecznie wygładzając pogniecione spodnie; w przeciwieństwie do awiatorów, którzy włożyli na drogę strój do lotu, on ubrał się dość oficjalnie.

Chwilę później na dziedzińcu pojawił się Ye Bing, jeden z młodszych członków świty księcia ze statku, i pomachał ręką, by zwrócić na siebie ich uwagę.

Laurence nie był przyzwyczajony do śniadań składających się z gotowanego ryżu zmieszanego z suszoną rybą i plasterkami przeraźliwie przebarwionego jajka, podanego z ociekającymi tłuszczem kawałkami chrupiącego, jasnego chleba. Odsunął jajka na bok i zmusił się do jedzenia, stosując się do tej samej rady, której udzielił Temeraire’owi; ale w głębi duszy marzył o właściwie usmażonym jajku na bekonie. Liu Bao trącił Laurence’a w ramię pałeczkami do jedzenia, pokazał na jajko i coś powiedział: pochłaniał właśnie swoją porcję z wyraźnym apetytem.

— Jak myślicie, co z nimi jest nie tak? — szepnął Granby, z powątpiewaniem trącając jajka na swoi talerzu.

Hammond zadał pytanie Liu Bao i wyjaśnił z równym powątpiewaniem:

— Mówi, że to są tysiącletnie jaja. — Wykazując więcej odwagi niż inni Anglicy, sięgnął po plasterek jajka i wsunął do ust. Pogryzł dobrze i przełknął, po czym zastanawiał się chwilę, podczas gdy pozostali czekali na jego opinię. — Smakuje prawie jak marynowane — oświadczył. — Ale na pewno nie jest zepsute.

Zjadł kolejny plasterek, a w końcu całą porcję. Laurence nie dał się przekonać i nie tknął żółtozielonej papki.

Posiłek spożyli w czymś w rodzaju sali gościnnej, położonej blisko smoczego pawilonu; czekali tam już na nich marynarze, szczerzący się dość złośliwie. Byli tak samo niezadowoleni z tego, że ominą ich dalsze przygody, jak pozostający na okręcie awiatorzy, i nie omieszkali też wygłosić paru uwag na temat jedzenia, jakiego Laurence i reszta mogli jeszcze się spodziewać. Po śniadaniu Laurence pożegnał się z Trippem.

— I proszę przekazać kapitanowi Rileyowi, że wszystko jest w idealnym porządku, dokładnie w tych słowach — powiedział.

Wcześniej umówił się z nim, że każda inna wiadomość, bez względu na to, jak uspokajająca, będzie oznaczała, że coś poszło źle.

Na drodze czekały na nich wozy zaprzęgnięte w muły, pozbawione resorów i wyciosane z surowego drewna; ich bagaż zabrano już wcześniej. Laurence wspiął się na wóz i przytrzymał mocno, gdy ruszyli z turkotem. W świetle dnia ulice wcale nie robiły lepszego wrażenia: były bardzo szerokie, ale wyłożone starym, okrągłym brukiem, którego zaprawa już dawno zwietrzała. Koła toczyły się głębokimi koleinami wyżłobionymi między kamieniami, podskakując na nierównej nawierzchni.

Mijali wielu ludzi zajętych różnymi pracami, którzy przyglądali im się z zaciekawieniem lub wręcz szli za nimi przez jakiś czas.

— I to nawet nie jest miasto? — Granby rozejrzał się z zainteresowaniem, usiłując z grubsza policzyć gapiów. — Jak na zwykłe miasteczko, całkiem dużo ludzi.

— Według naszych ostatnich szacunków kraj liczy jakieś dwieście milionów mieszkańców — powiedział z roztargnieniem Hammond, zajęty robieniem notatek w dzienniku. Laurence pokręcił głową: populacja Chin była ponad dziesięć razy większa od populacji Anglii.

Zaraz potem jeszcze bardziej się zdziwił, bo zobaczył smoka kroczącego drogą w przeciwnym kierunku. Kolejny z tych niebieskoszarych, w dziwnej jedwabnej uprzęży i z wydatnym napierśnikiem; kiedy go minęli, Laurence ujrzał za nim trzy małe smoki, dwa tej samej maści, trzeci zaś czerwony, w uprzężach przytrzymywanych czymś w rodzaju szelek.

I nie był to jedyny smok, jakiego widzieli na ulicach: niedługo potem minęli posterunek wojskowy, gdzie na dziedzińcu odbywali musztrę ubrani na niebiesko piechurzy, a przed bramą siedziała para ogromnych czerwonych smoków kibicujących swoim kapitanom, którzy grali w kości. Nikt nie zwracał na nie szczególnej uwagi; obładowani wieśniacy przechodzili szybko obok nich, czasem gramoląc się przez wyciągniętą smoczą łapę, kiedy nie było innej drogi.

Temeraire czekał na nich na polu w towarzystwie dwóch niebieskoszarych smoków, wyposażonych w uprząż z siatkami, do których pakowano bagaże. Smoki prowadziły cichą rozmowę, zerkając z boku na Temeraire’a. Ten miał dość strapioną minę i bardzo ucieszył się na widok Laurence’a.

Gdy skończono załadunek, oba smoki przysiadły na czterech łapach, tak by pomocnicy mogli się na nie wspiąć i ustawić na grzbietach nieduże pawilony, bardzo podobne do namiotów używanych przez brytyjskich awiatorów podczas długich lotów. Jeden z pomocników oznajmił coś Hammondowi i wskazał niebieskiego smoka z lewej.

— Mamy lecieć na tym — powiedział Hammond do Laurence’a, po czym zadał jakieś pytanie Chińczykowi, a ten pokręcił głową i udzielił stanowczej odpowiedzi, wskazując drugiego smoka.

Zanim przetłumaczono tę odpowiedź, Temeraire z oburzeniem przysiadł na tylnych łapach.

— Laurence nie poleci na innym smoku — oświadczył, po czym władczo przysunął do siebie Laurence’a, omal go nie przewracając.

Hammond nie musiał tego powtarzać po chińsku.

Laurence nie zdawał sobie sprawy, że Chińczycy nie życzą sobie, aby nawet on podróżował na Temerairze. Nie podobało mu się to, że smok będzie musiał odbyć taką długą podróż bez towarzystwa, lecz z drugiej strony uznał, że to nic wielkiego. W końcu będą lecieć razem, w zasięgu wzroku, a Temeraire będzie bezpieczny.

— Tylko ta jedna podróż — zwrócił się do Temeraire’a i był zaskoczony, kiedy od razu sprzeciwił się temu Hammond.

— Nie. To jest nie do przyjęcia, nie ma o tym mowy — rzucił dyplomata.

— Właśnie — zgodził się Temeraire i nawet warknął, gdy Chińczyk próbował upierać się przy swoim.

— Panie Hammond — powiedział Laurence, ożywiony pewną myślą. — Proszę im powiedzieć, że jeśli problemem jest uprząż, to mogę się przypiąć do łańcucha wisiora Temeraire’a. Nic mi się nie stanie, jeśli nie będę musiał się przemieszczać.

— To ich powinno przekonać — dodał zadowolony Temeraire i natychmiast przedstawił propozycję, która ostatecznie została przyjęta, choć bez entuzjazmu.

— Kapitanie, czy mogę prosić na słowo? — Hammond odciągnął go na bok. — Ta próba odpowiada wczorajszej taktyce. Nalegam, aby pod żadnym pozorem nie zgadzał się pan na podobne sugestie, gdybyśmy się rozdzielili. Proszę zachować czujność przy kolejnych próbach rozłączenia pana z Temeraire’em.

— Rozumiem i bardzo dziękuję za radę — odparł ponuro Laurence i spojrzał z ukosa na Yongxinga.

Podejrzewał, że to książę stoi za wszystkim, choć nie odezwał się ani słowem podczas dyskusji, a liczył na to, że nieudane próby rozdzielenia ich jeszcze na pokładzie przynajmniej zapobiegną podobnym rzeczom w przyszłości.

Po tym spięciu na początku długa podróż przebiegła bez przygód, jeśli nie liczyć tego, że co jakiś czas żołądek podchodził Laurence’owi do gardła, gdy Temeraire nurkował gwałtownie, by przyjrzeć się czemuś na ziemi: łańcuch nie był nieruchomy i przesuwał się bardziej niż uprząż. Temeraire był o wiele szybszy od dwóch smoków, i bardziej wytrzymały, tak więc bez trudności mógł je dogonić, nawet jeśli zostawał z tyłu na pół godziny. Laurence’owi rzuciła się w oczy przede wszystkim żywiołowość ludności: trudno było zobaczyć dłuższy odcinek lądu, na którym nic by nie uprawiano, także na wszystkich znaczniejszych akwenach wodnych widać było łodzie płynące we wszystkie strony. Imponujące były też rozmiary kraju: lecieli od rana do wieczora, z godzinną przerwą na posiłek w południe, a dni były tutaj długie.

Po dwóch dniach niemal bezkresne płaskie równiny, pokryte szachownicami pól ryżowych i poznaczone licznymi strumieniami, przeszły we wzgórza, a potem powoli w coraz wyraźniejsze wypukłości gór. Mijali kolejne wioski i miasteczka rozmaitych rozmiarów, a od czasu do czasu ludzie pracujący w polu przerywali pracę i patrzyli za nimi, jeśli tylko Temeraire leciał na tyle nisko, by mogli rozpoznać, że jest Niebiańskim. Początkowo Laurence uznał rzekę Jangcy za kolejne jezioro; całkiem duże, choć nie nadzwyczajne, szerokie na jakąś milę, zasnute od wschodu i zachodu ścianą gęstej, szarej mżawki. I dopiero gdy znaleźli się bezpośrednio nad wodą, zorientował się, że widzi potężną rzekę, upstrzoną licznymi dżonkami, które pojawiały się i znikały we mgle.

Po dwóch nocach spędzonych w mniejszych miasteczkach Laurence zaczął nabierać przekonania, że miejsce ich pierwszego noclegu było wyjątkowe, lecz gdy zatrzymali się na nocleg w mieście Wuchang, tamto przeżycie zupełnie straciło znaczenie: osiem ogromnych pawilonów ustawionych w ośmiobok łączyły węższe, zamknięte pomieszczenia, a teren w środku należało raczej nazwać parkiem niż ogrodem. Roland i Dyer próbowali dla zabawy policzyć smoki zamieszkujące kompleks, lecz zrezygnowali, doliczywszy się trzydziestu; pogubili się, gdy grupa małych, purpurowych smoków wylądowała na ziemi i przebiegła przez pawilon, śmigając skrzydłami i łapami, zbyt szybko, by dało się je policzyć.

Temeraire zapadł w drzemkę. Laurence odstawił miskę: kolejny prosty posiłek składający się z ryżu z warzywami. Większość jego ludzi już spała, zawinięta w płaszcze, a pozostali siedzieli w milczeniu. Zza ścian pawilonu dochodził równomierny szum deszczu, stukającego o zakrzywione do góry rogi dachu. Na zboczach doliny, we wnętrzach pozbawionych ścian chat, płonęły nieduże żółte latarnie wskazujące smokom drogę podczas nocy. Z sąsiedniego pawilonu rozlegały się ciche mrukliwe oddechy, a gdzieś daleko zabrzmiał o wiele bardziej przenikliwy okrzyk, bardzo wyraźny pomimo tłumiącego odgłosy deszczu.

Yongxing nocował zwykle z dala od reszty, w osobnych pomieszczeniach, lecz teraz je opuścił i stanął na brzegu pawilonu, spoglądając w dolinę: chwilę później znów dał się słyszeć okrzyk, bliżej. Temeraire uniósł łeb, nasłuchując, a kreza wokół jego karku się podniosła. Laurence usłyszał znajomy łopot skórzastych skrzydeł, mgła rozwiała się przed opadającym smokiem i ze srebrzystego deszczu wyłonił się upiornie biały cień. Smoczyca złożyła ogromne białe skrzydła i podeszła do nich, stukając pazurami o kamienie; służący pospiesznie schodzili jej z drogi, odwracając twarze, lecz Yongxing zszedł po schodach w deszcz, a ona pochyliła wielki łeb, okolony dużą krezą, i wymówiła jego imię, czystym i śpiewnym głosem.

— Czy to jeszcze jeden Niebiański? — zapytał niepewnie Temeraire.

Laurence pokręcił tylko głową, gdyż nie potrafił odpowiedzieć na to pytanie: smoczyca była zaskakująco biała, a Laurence nie widział jeszcze takiej barwy u smoka, nawet w postaci pasków czy cętek. Jej półprzeźroczyste łuski połyskiwały niczym dobrze wyprawiona cielęca skóra, zupełnie bezbarwne, a obwódki jej oczu były lśniące i różowe, poprzetykane naczyniami krwionośnymi tak bardzo nabiegłymi krwią, że widać je było z daleka. Podobnie jak Temeraire, miała dużą krezę i długie wąsy po obu stronach pyska: głównie różniła się tylko umaszczeniem. Na piersi nosiła ciężki złoty naszyjnik, wysadzany rubinami, a na końcach złotych osłon okrywających paznokcie jej przednich łap pobłyskiwały rubiny, których intensywna barwa harmonizowała z barwą jej oczu.

Pchnęła delikatnie Yongxinga z powrotem pod dach i sama weszła za nim, otrząsając skrzydła z deszczu. Zerknęła tylko na nich, po czym zazdrośnie owinęła się wokół Yongxinga w kącie pawilonu, aby odbyć z nim cichą rozmowę. Służący natychmiast przynieśli dla niej jedzenie, ale powłócząc nogami, nerwowo, choć nie okazywali wcześniej podobnej niechęci do innych smoków, a w towarzystwie Temeraire’a w istocie promienieli radością. Laurence nie rozumiał, dlaczego się boją; smoczyca nie zwracała na nich uwagi i posiliła się szybko i schludnie, nie rozlewając nawet kropli na podłogę.

Rankiem następnego dnia Yongxing przedstawił ją krótko jako Lung Tien Lien, po czym oddalili się, by wspólnie zjeść śniadanie. Hammond po cichu rozeznał się w sytuacji, by móc powiedzieć im coś więcej podczas posiłku.

— To bez wątpienia Niebiański — oznajmił. — Chyba jakiś albinos, ale nie mam pojęcia, dlaczego wzbudza we wszystkich taki niepokój.

— Ma żałobne umaszczenie, więc naturalnie przynosi pecha — wyjaśnił im Liu Bao takim tonem, jakby to było oczywiste, po czym dodał: — Cesarz Qianlong miał zamiar podarować ją księciu Mongolii, aby uchronić synów przed jej złym wpływem, lecz Yongxing oznajmił, że woli ją wziąć, zamiast pozwolić na to, żeby Niebiański dostał się w ręce kogoś, kto nie należy do rodziny cesarskiej. Sam mógł zostać cesarzem, ale oczywiście nie można mieć cesarza z przeklętym smokiem, bo oznaczałoby to dla państwa katastrofę. Tak więc jego brat został cesarzem Jiaqing. Taka jest wola Niebios!

Po tej filozoficznej uwadze wzruszył ramionami i zjadł kolejny kawałek smażonego chleba. Hammond miał ponurą minę, a Laurence podzielał jego niepokój: duma to jedno, a przedkładanie zasad nad możliwość przejęcia tronu to coś zupełnie innego.

Pomocnicze smoki, które towarzyszyły im do tej pory, wymieniono na dwa inne: jeden był rasy niebieskoszarej, drugi zaś trochę większy, ciemnozielony z niebieskimi paskami i gładkim łbem pozbawionym rogów. Także i one spoglądały na Temeraire’a z podziwem, a na Lien z nerwowym szacunkiem, i raczej trzymały się z boku. Temeraire przywykł już do majestatycznej samotności i nieustannie zerkał na Lien, zafascynowany i zaciekawiony, aż w końcu ona spojrzała wprost na niego, a on ze wstydem spuścił łeb.

Tego ranka miała na głowie coś w rodzaju jedwabnej woalki udrapowanej między złotymi prętami, która ocieniała jej oczy niczym baldachim. Laurence zastanawiał się, po co jest to jej potrzebne, skoro niebo wciąż było jednostajnie szare. Lecz już po kilku godzinach lotu natarło na nich gorące powietrze, wypełniające wąwozy otoczone starymi górami; ich południowe stoki mieniły się soczystą zielenią, północne zaś pokrywały niemal nagie skały. Chłodny wiatr uderzył ich w twarz, kiedy wylecieli nad pogórze, a promienie słońca, które wyjrzało spomiędzy chmur, ukłuły ich boleśnie w oczy. Już nie widać było nigdzie pól ryżowych, w ich miejsce zaś pojawiły się ogromne połacie dojrzewającej pszenicy, a raz zobaczyli wielkie stado brązowych wołów, które szły wolno przez równinę z opuszczonymi łbami, przeżuwając trawę.

Na szczycie wzgórza, na którym pasło się stado, stała chata, a obok niej obracały się ogromne rożna. Nad pieczonymi w całości krowami unosił się przyjemny zapach.

— Wyglądają apetycznie — zauważył tęsknie Temeraire. Nie był osamotniony w swoich odczuciach: gdy zbliżyli się do chaty, jeden z towarzyszących im smoków zanurkował gwałtownie na ziemię. Z chaty wyszedł jakiś człowiek, odbył krótką rozmowę ze smokiem, po czym powrócił do chaty. Kiedy znowu się pojawił, miał dużą deskę. Położył ją przed smokiem, a ten wydrapał na drewnianej powierzchni kilka znaków chińskich. Mężczyzna odniósł deskę, a smok zabrał krowę: najwyraźniej dokonał zakupu. Szybko dołączył do nich w powietrzu, zajadając krowę w locie. W ogóle się nie przejmował, że przez cały czas niesie pasażerów. Laurence dostrzegł przez chwilę pozieleniałą twarz Hammonda, który musiał patrzeć, jak zadowolony smok, pożera krowie wnętrzności.

— Moglibyśmy spróbować kupić taką krowę, jeśli tu przyjmują gwinee — powiedział z powątpiewaniem Laurence do Temeraire’a; wziął ze sobą złote monety, a nie papierowe banknoty, lecz nie miał pojęcia, czy pasterz by je przyjął.

— Och, nie jestem specjalnie głodny — odpowiedział Temeraire, zastanawiając się nad czymś innym. — Laurence, on coś napisał, prawda? Na tej desce.

— Tak myślę, chociaż nie znam się na piśmie chińskim — rzekł Laurence. — Ty powinieneś wiedzieć coś więcej na ten temat.

— Ciekawe, czy wszystkie chińskie smoki potrafią pisać — powiedział Temeraire, nieco przygnębiony. — Pomyślą pewnie, że jestem głupi, jeśli okaże się, że tylko ja nie potrafię pisać. Muszę się jakoś tego nauczyć. Zawsze myślałem, że litery trzeba kreślić piórem, ale jestem pewien, że mógłbym tak ryć je w drewnie.

Być może ze względu na Lien, która chyba nie przepadała za ostrym blaskiem słońca, zatrzymali się, by przeczekać upał w pawilonie, gdzie mogli zjeść i dać odpocząć smokom, i wyruszyli w dalszą podróż z nastaniem wieczoru. Zapalone tu i tam na ziemi latarnie wskazywały im drogę, choć Laurence’owi gwiazdy wystarczyłyby do określenia kursu: lecieli teraz bardziej na północny wschód, połykając szybko kolejne mile. W ciągu dnia wciąż panował upał, lecz powietrze nie było już tak wilgotne, w nocy zaś panował przyjemny chłód. Jednak trudno było nie zauważyć oznak północnej zimy: pawilony były zabudowane z trzech stron i podniesione na kamiennych platformach, tak by można było ogrzewać piecami podłogi.

Pekin ciągnął się daleko poza miejskie mury, liczne i okazałe, wyposażone w wieże i blanki niczym europejskie zamki. Szerokie, proste ulice, brukowane szarym kamieniem i prowadzące do bram i dalej, pełne były ludzi, koni i wozów w ruchu i z góry przypominały rzeki. Widzieli też wiele smoków, zarówno na niebie, jak i na ulicach; wzbijały się na krótko w powietrze, przelatując z jednej dzielnicy do drugiej i przenosząc podwieszonych do nich ludzi, którzy najwyraźniej podróżowali w ten sposób. Miasto było podzielone na idealnie równe kwadraty, z wyjątkiem czterech półksiężyców niedużych jezior znajdujących się praktycznie w obrębie murów. Na wschód od jezior wznosił się cesarski pałac, niejeden budynek, lecz kompleks wielu mniejszych pawilonów, otoczonych murem i fosą wypełnioną mętną wodą: w blasku zachodzącego słońca dachy lśniły jak pozłacane pośród wiosennych drzew, zielonych i zielono-żółtych, rzucających długie cienie na place brukowane szarym kamieniem.

Kiedy się zbliżyli, wyleciał im na spotkanie mniejszy smok: czarny, w żółte paski, z obrożą z ciemnozielonego jedwabiu; chociaż miał jeźdźca na grzbiecie, zwrócił się bezpośrednio do towarzyszących im smoków. Temeraire podążył za innymi smokami na małą, okrągłą wyspę, położoną na jeziorze najbardziej wysuniętym na południe i oddaloną od pałacowych murów o niecałe pół mili. Wylądowali na szerokim pomoście z białego marmuru, który wychodził w jezioro, przeznaczonym chyba tylko dla smoków, ponieważ nie było tam żadnych łodzi.

Pomost kończył się ogromną bramą: była to czerwona konstrukcja, większa niż mur, lecz mimo wszystko zbyt wąska, by można ją było nazwać budynkiem. Zawierała trzy sklepione przejścia, w dwóch mniejszych mogłyby się zmieścić cztery smoki o szerokości Temeraire’a i znacznie wyższe od niego, a środkowe przejście było jeszcze większe. Po obu stronach bramy stała para Cesarskich, jeden czarny, drugi ciemnoniebieski, podobne do Temeraire’a, lecz pozbawione krezy. Towarzyszyli im piechurzy ustawieni w długim szeregu, uzbrojeni w długie włócznie i ubrani w niebieskie długie szaty i lśniące stalowe hełmy.

Towarzyszące im smoki ruszyły ku mniejszym przejściom, a Lien wkroczyła w środkowe, lecz smok w żółte paski zagrodził drogę Temeraire’owi, skłonił łeb i powiedział coś przepraszającym tonem, pokazując na główne wejście. Temeraire odpowiedział mu krótko, po czym przysiadł na tylnych łapach, z niezadowoleniem kładąc na karku sztywną krezę.

— Coś nie tak? — zapytał cicho Laurence. Zauważył, że na dziedzińcu za bramą zebrało się mnóstwo ludzi i smoków, jakby na coś oczekujących.

— Chcą, żebyś zsiadł i ruszył którymś z tych mniejszych przejść, a ja mam wejść środkiem — powiedział Temeraire. — Ale ja nie zostawię cię samego. A poza tym wydaje mi się to głupie, że trzy wejścia prowadzą do tego samego miejsca.

Laurence żałował, że nie może się poradzić Hammonda ani nikogo innego. Pasiasty smok i jego jeździec sprawiali wrażenie równie skonsternowanych uporem Temeraire’a; kiedy Laurence spojrzał Chińczykowi w oczy i zauważył, że tamten jest tak samo zmieszany jak on. Smoki i żołnierze przy bramie trwali na stanowiskach nieruchomo niczym posągi, lecz po kilku minutach zebrani po drugiej stronie musieli się zorientować, że coś się stało, bo w wejściu pojawił się mężczyzna ubrany w bogato haftowaną niebieską szatę, odbył krótką rozmowę z pasiastym smokiem i jego jeźdźcem, po czym zerknął na Laurence’a i Temeraire’a i wrócił szybko do swoich.

Przez sklepione przejście popłynął szmer rozmów, a potem nagle zapadła cisza. Ludzie stojący po drugiej stronie bramy rozstąpili się i pod łukiem przeszedł smok, lśniąco czarny, bardzo podobny do Temeraire’a, o takich samych ciemnoniebieskich oczach i takich samych paskach na skrzydłach, z dużą sztywną krezą z półprzeźroczystej czarnej błony rozciągniętą między cynobrowymi rogami — jeszcze jeden Niebiański. Smok zatrzymał się przed nimi i przemówił niskim, dźwięcznym głosem. Temeraire znieruchomiał na moment, a potem zadrżał, unosząc powoli krezę, i powiedział cicho i nieśmiało:

— Laurence, to jest moja matka.

Rozdział 13

Później Laurence dowiedział się od Hammonda, że środkowe wejście jest zarezerwowane dla rodziny cesarskiej i Niebiańskich, dlatego go tam zatrzymano. Teraz jednak Qian odbyła z Temeraire’em krótki lot nad bramą na centralny dziedziniec, zgrabnie rozwiązując ten węzeł gordyjski.

Gdy już uporano się z etykietą, poprowadzono wszystkich na ogromne przyjęcie, zorganizowane w największym ze smoczych pawilonów, gdzie przygotowano dwa stoły. Qian posadzono u szczytu pierwszego stołu, po jej lewej ręce zasiadł Temeraire, po prawej zaś Yongxing i Lien. Laurence otrzymał miejsce w dalszej części stołu, a Hammonda, posadzono po drugiej stronie kilka krzeseł dalej. Pozostali Brytyjczycy zasiedli przy drugim stole. Laurence uznał, że nie ma co protestować: dzieląca ich odległość nie przekraczała nawet długości pokoju, a poza tym Temeraire i tak skupił całą uwagę na czym innym. Prowadził rozmowę z matką, wyraźnie spłoszony i onieśmielony, co było do niego niepodobne: była większa od niego, a półprzeźroczystość jej łusek wskazywała na jej podeszły wiek, tak jak jej wytworne maniery. Nie nosiła uprzęży, lecz jej krezę zdobiły duże żółte topazy, umocowane na wyrostkach, oraz na pozór delikatny złoty kołnierz, ozdobiony kolejnymi topazami i dużymi perłami.

Przed smokami postawiono ogromne tace, a na każdej spoczywał pieczony jeleń z porożem: na końce rogów nadziano pomarańcze faszerowane goździkami, które roztaczały woń całkiem przyjemną dla ludzkiego nosa, a brzuchy wypełniono orzechami zmieszanymi z jakimiś jasnoczerwonymi jagodami. Ludziom podano osiem dań, mniejszych, lecz równie wyszukanych. Po okropnym jedzeniu na pokładzie nawet tak egzotyczna strawa była jednak całkiem znośna.

Zajmując miejsce, Laurence zakładał, że nie będzie miał z kim porozmawiać, chyba że będzie wrzeszczał przez stół do Hammonda, bo nie zauważył nigdzie tłumacza. Po jego lewej ręce siedział jakiś bardzo stary mandaryn w kapeluszu ozdobionym opalizująco białym klejnotem; z jego imponującego warkocza złożonego z przeważnie jeszcze czarnych włosów, pomimo licznych zmarszczek na twarzy, dyndało pawie pióro. Chińczyk skupił się głównie na jedzeniu i piciu, nie odzywając się ani słowem do Laurence’a. Dopiero kiedy sąsiad mandaryna nachylił się do niego i krzyknął mu coś do ucha, Laurence zorientował się, że starzec nie dość, że nie zna angielskiego, to jeszcze jest całkiem głuchy.

Lecz niedługo po zajęciu miejsca ze zdziwieniem usłyszał, że z drugiej strony ktoś zwraca się do niego po angielsku z wyraźnym francuskim akcentem.

— Mam nadzieję, że podróż nie była dla pana zbyt męcząca — rozległ się miły głos.

Był to francuski ambasador, ubrany w długą chińską szatę. Z powodu tego nieeuropejskiego stroju i ciemnych włosów Laurence nie odróżnił go od razu od reszty towarzystwa.

— Pozwoli pan, mam nadzieję, że się przedstawię, mimo konfliktu między naszymi krajami — mówił dalej De Guignes. — Mogę powiedzieć, że zawarłem z panem pośrednią znajomość. Mój bratanek twierdzi, że zawdzięcza życie pańskiej wspaniałomyślności.

— Proszę wybaczyć, ale nie mam pojęcia, o czym pan mówi — odparł Laurence, zaskoczony słowami Francuza. — Pański bratanek?

— Jean-Claude De Guignes. Porucznik naszej Armée de l’Air — wyjaśnił ambasador i skłonił głowę, nie przestając się uśmiechać. — Spotkał go pan w listopadzie na kanale, kiedy dokonał abordażu.

— Dobry Boże — wykrzyknął Laurence, przypomniawszy sobie młodego porucznika, który walczył tak dzielnie, eskortując konwój. Uścisnął ochoczo dłoń De Guignesa. — Pamiętam. Niezwykła odwaga. Miło mi słyszeć, że powrócił do zdrowia bo tak chyba jest?

— Och, tak. Oznajmił w liście, że opuści szpital lada moment. By udać się do więzienia, oczywiście, ale to lepsze niż grób — dodał De Guignes, wzruszając ramionami. — Pisał mi o pańskiej interesującej podróży, wiedząc, że zostałem tu oddelegowany. Z ogromną przyjemnością oczekuję tu pana od miesiąca, kiedy to otrzymałem list od niego, bo chciałem wyrazić wdzięczność za taką wielkoduszność.

Po tak udanym początku poruszyli jeszcze kilka neutralnych tematów, rozmawiali o chińskim klimacie, jedzeniu i zadziwiająco dużej liczbie smoków. Laurence mimowolnie poczuł pewną więź z Francuzem, jako przedstawicielem świata zachodniego w orientalnej enklawie, a choć sam De Guignes nie był żołnierzem, sporo wiedział o francuskim korpusie powietrznym i był pełnym zrozumienia kompanem. Po uczcie wyszli razem na dziedziniec, podążając za innymi gośćmi. Większość z nich zabierały smoki, w taki sam sposób, w jaki przenosiły ludzi po mieście.

— Przemyślny sposób transportu, nieprawdaż? — zauważył De Guignes, a Laurence przyznał mu rację, przyglądając się wszystkiemu z ciekawością: smoki, te najbardziej rozpowszechnione, niebieskie, miały lekkie uprzęże z licznych jedwabnych pasów spuszczonych z grzbietów, na których było mnóstwo pętli z szerokich jedwabnych wstążek. Pasażer wspinał się po pętlach do najwyższej, którą następnie wsuwał sobie przez ramiona pod pośladki: w ten sposób siedział w miarę pewnie, trzymając się głównego pasa, dopóki smok leciał poziomo.

Hammond wyszedł z pawilonu i otworzył szeroko oczy, ujrzawszy ich razem, po czym szybko do nich dołączył. Dyplomaci przywitali się z uśmiechem i rozmawiali ze sobą bardzo przyjaźnie, lecz gdy De Guignes pożegnał się i oddalił w towarzystwie dwóch mandarynów, Hammond bez ogródek zażądał, aby Laurence zdał mu szczegółowe sprawozdanie z całej ich rozmowy.

— Oczekiwał nas od miesiąca! — powtórzył zbulwersowany Hammond i dał do zrozumienia, nie mówiąc tego wprost, że Laurence jest naiwnym prostakiem, skoro uwierzył w miłe słówka De Guignesa. — Jeden Bóg wie, co knuł przeciwko nam przez cały ten czas. Proszę nie prowadzić już z nim żadnych osobistych rozmów.

Laurence nie odpowiedział na tę uwagę tak, jakby chciał, tylko udał się do Temeraire’a. Qian jako ostatnia opuszczała przyjęcie i zanim wzbiła się w powietrze, kilkakrotnie trąciła czule nosem syna. Jej gładka czarna postać rozpłynęła się szybko w ciemności nocy, a Temeraire jeszcze przez jakiś czas bardzo tęsknie za nią spoglądał.

Wyspę przeznaczono na ich rezydencję w ramach kompromisu; jako własność cesarza zawierała kilkanaście dużych i eleganckich smoczych pawilonów, do których dołączono też pomieszczenia przeznaczone dla ludzi. Laurence’a wraz z ekipą zakwaterowano w domu dołączonym do największego pawilonu, który wychodził na rozległy dziedziniec. Był to ładny budynek, całkiem duży, lecz całe górne piętro zajęli służący, których liczba znacznie przewyższała potrzeby awiatorów. Widząc, jak nieustannie plączą się pod nogami, Laurence zaczął podejrzewać, że pełnią oni także funkcje szpiegów i strażników.

Spał dobrze, lecz przed świtem obudzili go służący, którzy zaglądali do pokoju, by sprawdzić, czy się nie obudził. Po czwartej takiej próbie w ciągu zaledwie dziesięciu minut dał za wygraną i wstał z bólem głowy, rezultatem hojnego częstowania winem na bankiecie. Kiedy nie udało mu się doprosić o miskę do mycia, wyszedł na zewnątrz, żeby się umyć w stawie. Nie miał z tym trudności, gdyż w ścianie tuż nad ziemią umieszczono okrągłe okno, prawie tak wysokie jak on.

Zobaczył, że Temeraire spoczywa na drugim końcu dziedzińca, pomrukując przez sen, wyciągnięty na brzuchu, tak że nawet cały jego ogon leżał płasko na ziemi. Spod chodnika wychodziły bambusowe rurki, z których ciepła woda, podgrzewająca zapewne kamienie, wlewała się do stawu, tak więc ablucje Laurence’a były bardziej przyjemne, niż na to liczył. Służący krążyli w pobliżu, wyraźnie zniecierpliwieni i zbulwersowani widokiem jego obnażonego do pasa ciała. Kiedy wreszcie wrócił do pawilonu, wcisnęli mu do ręki chińskie ubranie: miękkie spodnie i szatę ze sztywnym kołnierzem, która chyba stanowiła tam typowy strój. Początkowo się sprzeciwił, lecz gdy zerknął na swoje ubranie, zobaczył, że jest mocno pogniecione po podróży. Nowe było przynajmniej schludne, choć nie przywykł do takiego stroju, a i całkiem wygodne, mimo iż czuł się nieswojo bez surduta czy krawata.

Przy stole czekał już na nich jakiś urzędnik, który przyszedł zjeść z nimi śniadanie. Zapewne dlatego służący tak się niecierpliwili. Laurence skłonił głowę, witając się z przybyszem, Zhao Wei, i pozwolił Hammondowi prowadzić rozmowę, sam zaś raczył się obficie herbatą, aromatyczną i mocną. Niestety, nigdzie nie było widać mleka, a służący tylko spojrzeli na niego obojętnie, kiedy o nie poprosił.

— Jego Cesarska Mość łaskawie pozwolił wam tu zamieszkać na czas waszej wizyty — oświadczył Zhao Wei. Nie znał biegle angielskiego, lecz dało się go zrozumieć. Dość sztywny i wychudzony obserwował z pogardliwym uśmieszkiem, jak Laurence nieporadnie posługuje się pałeczkami.

— Możecie chodzić po dziedzińcu, jeśli zechcecie, lecz żeby opuścić rezydencję, musicie złożyć oficjalną prośbę i uzyskać pozwolenie.

— Jesteśmy wdzięczni, lecz musi pan pamiętać o tym, że zakaz swobodnego poruszania w ciągu dnia bardzo nas skrępuje, jako że rozmiary tego domu bynajmniej nie zaspokajają naszych potrzeb — powiedział Hammond. — Tej nocy tylko ja i kapitan Laurence spaliśmy we własnych pokojach, małych i niestosownych do naszej pozycji, a nasi rodacy zostali upchnięci w bardzo ciasnych wspólnych kwaterach.

Laurence nie zauważył podobnych niedogodności i uznał za nieco absurdalne tak próby ograniczenia ich ruchów, jak i apele Hammonda o przydzielenie im większej przestrzeni, szczególnie kiedy okazało się podczas rozmowy, że w dowód szacunku dla Temeraire’a zwolniono całą wyspę. Jakiś tuzin smoków mógłby mieszkać w kompleksie w komfortowych warunkach, a apartamentów dla ludzi było tyle, że każdy członek załogi Laurence’a mógł mieć do dyspozycji cały budynek. Tak czy owak, rezydencja prezentowała się bardzo dobrze, była wygodna i o wiele bardziej przestronna niż okrętowe kajuty, w których spędzili ostatnie siedem miesięcy; nie widział najmniejszego powodu, by domagać się dodatkowej powierzchni albo ograniczać ich wolność na wyspie. Lecz Hammond i Zhao Wei uprzejmie i z powagą kontynuowali negocjacje.

Ostatecznie Zhao Wei pozwolił im na spacery po wyspie w towarzystwie służących, „jeśli nie będziecie się zbliżać do brzegu i nabrzeży i nie będziecie przeszkadzać patrolom strażników”. Hammond przystał na jego warunki. Zhao Wei napił się herbaty i dodał:

— Oczywiście Jego Wysokość pragnie, aby Lung Tien Xiang obejrzał miasto. Oprowadzę go, kiedy się naje.

— Z pewnością będzie to bardzo pouczające doświadczenie dla Temeraire’a i kapitana Laurence’a — odpowiedział szybko Hammond, zanim Laurence zdążył choćby otworzyć usta. — To bardzo miłe z pańskiej strony, że podarował pan wasze ubranie kapitanowi Laurence’owi, dzięki czemu nie będzie przyciągał uwagi w mieście.

Zhao Wei dopiero teraz zauważył strój Laurence’a, a wyraz jego twarzy wskazywał, że nie ma z tym nic wspólnego. Niemniej dobrze zniósł porażkę.

— Mam nadzieję, że niebawem będziecie mogli wyruszyć, kapitanie — rzucił, skłaniając lekko głowę.

— Pójdziemy do miasta? — zapytał podniecony Temeraire, kiedy go myto i szorowano po śniadaniu, podnosząc mu przednie łapy i czyszcząc pazury. Podobnie potraktowano jego zęby, a młoda służąca wsadziła nawet głowę do jego pyska, by mu wyszorować też tylne.

— Naturalnie — odparł Zhao Wei, szczerze zdziwiony tym pytaniem.

— Może uda wam się obejrzeć plac treningowy smoków, jeśli jest jakiś w obrębie miasta — zasugerował Hammond, który wyszedł do nich przed pawilon. — Z pewnością by cię to zainteresowało, Temeraire.

— Och, tak — powiedział Temeraire, a jego kreza podniosła się nieco i zadrżała.

Hammond posłał Laurence’owi znaczące spojrzenie, które ten zupełnie zignorował, gdyż nie miał ochoty bawić się w szpiega ani przedłużać wycieczki, bez względu na to, co interesującego mogliby napotkać.

— Jesteś gotowy, Temeraire? — zapytał.

Popłynęli na brzeg dość wyszukaną, lecz niezdarną barką, która kołysała się pod ciężarem Temeraire’a nawet na spokojnej wodzie małego jeziora. Laurence trzymał się blisko rumpla i czujnie obserwował niezdarnego sternika, żałując, że nie może go zastąpić. Krótką odległość, jaka dzieliła ich od brzegu, pokonali w czasie dwukrotnie dłuższym od normalnego. W całej wycieczce towarzyszyła im eskorta uzbrojonych strażników z wyspy. Większość z nich szła przodem, by utorować im drogę na ulicach, lecz jakichś dziesięciu kroczyło tuż przy Laurensie i przepychało się nawzajem, żeby stworzyć żywy mur, który miał mu uniemożliwić odłączenie się od grupy.

Zhao Wei przeprowadził ich przez kolejną czerwono-złotą ozdobną bramę, umieszczoną w ufortyfikowanym murze i wychodzącą na szeroką aleję. Strzegło jej kilkunastu strażników w cesarskich barwach oraz dwa uzbrojone smoki: jeden ze znanych im już czerwonych, drugi zaś intensywnie zielony z czerwonymi cętkami. Ich kapitanowie siedzieli pod markizą, popijając herbatę, bez pikowanych kaftanów; były to kobiety.

— Widzę, że u was także kobiety pełnią rolę kapitanów — powiedział Laurence do Zhao Weia. — Czy służą z jakąś określoną rasą?

— Kobiety towarzyszą tym smokom, które idą do wojska — powiedział Zhao Wei. — Oczywiście tylko gorsze rasy wybierają takie zajęcie. Ten zielony należy do rasy Szmaragdowe Szkło. Są zbyt leniwe i powolne, by wypaść dobrze na egzaminach, a Szkarłatne Kwiaty za bardzo lubią walczyć, więc nie nadają się do niczego innego.

— Czy to znaczy, że tylko kobiety służą u was w siłach powietrznych? — zapytał Laurence, przekonany, że źle zrozumiał rozmówcę, lecz Zhao Wei potwierdził to skinieniem głowy. — Ale dlaczego? Przecież nie każecie kobietom służyć w piechocie albo marynarce wojennej?

Laurence był wyraźnie skonsternowany, więc Zhao Wei, być może pragnąc usprawiedliwić ten niezwykły zwyczaj, opowiedział mu legendę, która dała początek tej praktyce. Oczywiście była to bardzo wyidealizowana opowieść: pewna dziewczyna przebrała się za mężczyznę, by walczyć w imieniu swojego ojca, dosiadła bojowego smoka i wygrała wielką bitwę, ratując imperium. W rezultacie ówczesny cesarz ogłosił, że dziewczęta mogą służyć w siłach powietrznych.

Lecz niezależnie od koloryzowania, wydawało się, że opowieść doskonale ukazuje strategię narodu: kiedyś w czasie poboru głowa każdej rodziny musiała pójść do wojska albo oddać dziecko w swoim imieniu. Dziewczęta były mniej cenione niż chłopcy, więc głównie nimi wypełniano szeregi. Z czasem zdominowały siły powietrzne, jako że tylko w tych oddziałach mogły służyć, aż ostatecznie wyparły mężczyzn.

Gdy Zhao Wei opowiadał mu legendę, recytując poetycką wersję, która zapewne wiele utraciła w tłumaczeniu, zdążyli minąć bramę i doszli szeroką aleją do rozległego placu wyłożonego szarymi płytami, na którym ujrzeli mnóstwo chłopców i młodych smoków. Chłopcy siedzieli w szeregu ze skrzyżowanymi nogami, smoki zaś leżały zwinięte w kłębek równiutko za nimi, a wszyscy razem, tworząc dziwny chór chłopięcych i smoczych, bardziej dźwięcznych głosów, powtarzali coś za nauczycielem, który stał przed nimi na podium, czytał na głos z dużej księgi, a potem dawał znak uczniom, żeby powtarzali kolejne wersy.

Zhao Wei machnął ręką w tamtym kierunku.

— Chciałeś zobaczyć nasze szkoły. To jest oczywiście nowa klasa. Właśnie rozpoczynają naukę analektów.

Laurence był zaskoczonym tym, że smoki muszą się uczyć i zdawać pisemne egzaminy.

— Nie wyglądają na pary — powiedział, przyglądając się zebranym.

Zhao Wei spojrzał na niego obojętnie, więc Laurence wyjaśnił:

— To znaczy, chłopcy nie siedzą ze swoimi smokami, a poza tym wydają się za młode dla nich.

— Och, te smoki są zbyt młode, by wybierać opiekuna — odparł Zhao Wei. — Mają zaledwie kilka tygodni. Będą gotowe do wyboru po ukończeniu piętnastego miesiąca życia, a wtedy chłopcy będą starsi.

Zdumiony Laurence ponownie spojrzał na młode smoki. Dotąd mówiono mu zawsze, że smoka trzeba oswoić zaraz po wykluciu, żeby nie zdziczał i nie uciekł, lecz wszystko to stało w jawnej sprzeczności z chińskim zwyczajem.

— Muszą się czuć bardzo samotne — zauważył Temeraire. — Nie chciałbym być bez Laurence’a zaraz po wykluciu. — Opuścił łeb i trącił go nosem. — Ciężko byłoby też samemu polować przez cały czas po wykluciu. Bytem wtedy ciągle głodny — dodał bardziej rzeczowo.

— Oczywiście młode smoki nie muszą polować — powiedział Zhao Wei. — Muszą się uczyć. Niektóre ze smoków opiekują się jajami i karmią młode. Tak jest lepiej, niż gdyby miał to robić człowiek. Bo wtedy młody smok przywiązałby się do niego, zanim by zdobył mądrość, która by mu pozwoliła ocenić charakter i zalety proponowanego towarzysza.

Na tę uszczypliwą uwagę Laurence odpowiedział chłodno:

— Może to być problem, jeśli niedbale wybieracie ludzi. U nas kandydat zwykle służy wiele lat w Korpusie, zanim zostanie przedstawiony smokowi. W takich okolicznościach wczesne zadzierzgnięcie więzi, które wy tak potępiacie, może przynieść głębszą zażyłość, korzystną dla obu stron.

Przez cały czas kierowali się ku centrum miasta i teraz, oglądając wszystko z normalnej perspektywy, a nie z góry, Laurence po raz kolejny zdumiał się szerokością ulic, jakby zaprojektowanych także z myślą o smokach. Dzięki temu miasto wydawało się o wiele bardziej przestronne niż Londyn, choć liczba mieszkańców mogła być niemal taka sama. Tutaj nikt się nie gapił na Temeraire’a, bo najwyraźniej mieszkańcy stolicy przywykli do widoku bardziej szlachetnych ras smoków, natomiast on nigdy wcześniej nie był w środku miasta, więc rozglądał się dokoła, usiłując patrzeć jednocześnie w trzy strony.

Strażnicy brutalnie odpychali na bok zwykłych przechodniów, torując drogę dla zielonych lektyk, w których niesiono podróżujących służbowo mandarynów. Na jednej z szerokich ulic wił się ślubny orszak, mieniący się purpurą i złotem, przy akompaniamencie oklasków i radosnych okrzyków, w otoczeniu muzyków i fajerwerków; sama panna młoda, bogata, jak wskazywał przepych, była ukryta w lektyce. Tu i tam widać było człapiące ciężko muły, zaprzężone do wyładowanych wozów i przyzwyczajone do widoku smoków, za to Laurence nigdzie nie dostrzegł koni ani powozów; najprawdopodobniej te zwierzęta płoszyły się w obecności tylu smoków. Powietrze też pachniało inaczej: nie czuło się kwaśnego smrodu obornika i końskich szczyn, wszechobecnego w Londynie, ale nieco siarkowy zapach smoczych odchodów, zwłaszcza gdy wiał wiatr z północnego wschodu, gdzie zapewne znajdowały się duże szamba.

I smoki, wszędzie smoki: te niebieskie, najbardziej powszechne, wykorzystywano do najróżniejszych zadań. Jedne przewoziły ludzi za pomocą specjalnych uprzęży, inne transportowały ładunki, ale niektóre podróżowały same, załatwiając zapewne ważniejsze sprawy, a ich obroże różniły się kolorami, podobnie jak klejnoty mandarynów. Zhao Wei potwierdził, że obroże oznaczają wysoką pozycję, a ozdobione nimi smoki należą do służby cywilnej.

— Sheng-lung są jak ludzie, niektóre są mądre, inne leniwe — powiedział i dodał: — Wiele znaczących ras wzięło początek z najlepszych z nich, a te najmądrzejsze mogą nawet dostąpić zaszczytu łączenia się w pary z Cesarskimi.

Mijali ich też przedstawiciele wielu innych ras, w asyście ludzi lub bez nich, wykonujący jakieś obowiązki. Raz minęły ich dwa Cesarskie zmierzające w przeciwnym kierunku, które ukłoniły się uprzejmie Temeraire’owi; Temeraire popatrzył za nimi z zazdrością, gdyż oba były bardzo eleganckie, miały czerwone jedwabne szarfy, przystrojone małymi perłami, splecione złotymi łańcuchami.

Weszli na krótko do dzielnicy targowej, gdzie zobaczyli sklepy bogato zdobione rzeźbą i złoceniami, pełne towarów. Jedwabie, cudownie kolorowe i miękkie; niektóre o wiele bardziej delikatne niż wszystko, co Laurence dotąd oglądał w Londynie; motki i grube bele niebieskiej bawełny w postaci przędzy i tkanin różnej jakości według grubości albo intensywności barwy. I porcelana, na którą Laurence zwrócił szczególną uwagę; w przeciwieństwie do ojca nie był koneserem sztuki, ale finezja biało-niebieskich motywów, jakie tam zobaczył, znacznie przewyższała oglądaną przez niego wcześniej importowaną porcelanę, a kolorowe naczynia były wyjątkowo piękne.

— Temeraire, zapytaj go, proszę, czy przyjmie złoto? — zwrócił się do smoka, który zaglądał do sklepu z zainteresowaniem, podczas gdy kupiec z niepokojem spoglądał na jego ogromną głowę kołyszącą się u progu. Było to chyba jedyne miejsce w Chinach, gdzie smoki nie były aż tak mile widziane. Kupiec popatrzył na nich niepewnie i zadał kilka pytań Zhao Weiowi. Dopiero wtedy wziął pół gwinei i zbadał monetę dokładnie. Uderzył ją o brzeg stołu, po czym przywołał swojego syna z zaplecza; sam był prawie bezzębny, więc podał monetę młodzieńcowi, żeby ją ugryzł. Z tylnego pomieszczenia wychyliła się siedząca tam kobieta, zaintrygowana odgłosami, obejrzała Laurence’a od stóp do głów, nie zważając na głośne upomnienia, i dopiero wtedy się schowała. Chwilę później z zaplecza dobiegł jej przenikliwy głos, co oznaczało, że i ona bierze udział w naradzie.

Wreszcie kupiec skinął głową z zadowoleniem, lecz gdy Laurence sięgnął po wazon, który wcześniej obejrzał, Chińczyk podskoczył i odebrał mu go, wyrzucając z siebie potok słów. Wycofał się do tylnego pomieszczeniu, dając Laurence’owi znak, aby został na miejscu.

— Mówi, że to nie jest warte takiej sumy — wyjaśnił Temeraire.

— Przecież dałem mu zaledwie pół gwinei — zaprotestował Laurence.

Mężczyzna wrócił po chwili, niosąc o wiele większy wazon, intensywnie czerwony i lśniący u dołu i przechodzący w coraz jaśniejszy odcień aż do równie połyskliwej bieli u góry. Kiedy postawił wazon na stole, wszyscy spojrzeli na niego z podziwem; nawet Zhao Wei zamruczał z aprobatą, Temeraire zaś powiedział:

— Ależ to piękne.

Laurence wcisnął kupcowi jeszcze kilka gwinei, choć nie było to łatwe, a i tak z nieczystym sumieniem wynosił wazon owinięty w liczne warstwy jedwabnych szmat. Nigdy wcześniej nie widział równie pięknej porcelany i już się martwił o jej losy podczas długiej podróży. Zachęcony pierwszym sukcesem, nabył inne rzeczy, porcelanę i jedwab, a potem nieduży wisiorek z nefrytu, wskazany mu przez Zhao Wei, który, stopniowo przeszedłszy od lekceważenia do zapału do zakupów, wyjaśnił, że przedstawione na nim symbole nawiązują do początku poematu o legendarnej kobiecie walczącej na smoku. Najwyraźniej był to talizman, który często kupowano dziewczynie wstępującej do służby. Laurence pomyślał, że wisiorek spodoba się Jane Roland i dołożył go do rosnącego stosu. Niebawem Zhao Wei musiał wyznaczyć kilku żołnierzy do niesienia pakunków, tak więc teraz strażnicy nie bali się, że Laurence ucieknie, ale że może ich obładować masą towarów.

Ceny były o wiele niższe, niż się spodziewał Laurence, i na pewno nie zależało to wyłącznie od kosztów transportu. Nie zdziwił się zbytnio, bo usłyszał wcześniej w Makau opowieści przedstawicieli Kompanii o zachłanności lokalnych mandarynów i łapówkach, jakich się domagają, niezależnie od normalnych opłat. Lecz różnica była tak duża, że Laurence musiał zrewidować swoje domysły co do rozmiarów nadużyć.

— Wielka szkoda — powiedział Laurence do Temeraire’a, kiedy doszli do końca alei. — Gdyby tylko można było handlować swobodnie, kupcom i rzemieślnikom wiodłoby się o wiele lepiej. Muszą wysyłać dobra przez Kanton, co pozwała szaleć mandarynom. Pewnie nawet nie chcą się trudzić, skoro mogą sprzedać wszystko tutaj, więc otrzymujemy resztki z ich rynku.

— Może nie chcą sprzedawać najładniejszych wyrobów tak daleko od kraju. Coś bardzo ładnie pachnie — rzekł z uznaniem Temeraire, kiedy przechodzili przez nieduży most prowadzący do innej dzielnicy, otoczonej wąską fosą i niskim kamiennym murem.

Po obu stronach ulicy biegły doły wypełnione żarem, nad którym spoceni, półnadzy mężczyźni piekli różne zwierzęta, zawieszone na metalowych rożnach i polane sosem: woły, świnie, owce, sarny, konie oraz mniejsze stworzenia, których Laurence nie potrafił rozpoznać. Kapiący sos skwierczał na kamieniach, z których unosiły się obłoczki gęstego, aromatycznego dymu. Tylko nieliczni ludzie robili tu zakupy, przemykając zgrabnie między smokami, które stanowiły największą klientelę.

Temeraire najadł się wcześniej do syta: pożarł kilka młodych saren i faszerowane kaczki na deser, dlatego teraz nie poprosił o nic, lecz zerkał zazdrośnie na niedużego purpurowego smoka zajadającego prosię prosto z rożna. Później w głębi alei spotkali zmęczonego niebieskiego smoka o skórze poobcieranej od uprzęży transportowej, który odwrócił się smutno od wspaniale opieczonej krowy i wskazał na niedużą, nieco przypaloną owcę, odłożoną na bok, a potem zabrał ją w kąt i zaczął powoli jeść, nie gardząc nawet kośćmi i podrobami.

Oczywiście skoro smoki miały zarabiać na życie, to znajdowały się wśród nich takie, którym dopisywało mniejsze szczęście, lecz Laurence był oburzony, że jakiś smok chodzi głodny, podczas gdy tyle jedzenia marnuje się w ich rezydencji i gdzie indziej. Temeraire nie zauważył niczego, zajęty oglądaniem potraw. Opuścili dzielnicę innym małym mostem, prowadzącym na szeroką aleję, od której zaczęli zwiedzanie. Zadowolony Temeraire głośno westchnął, wypuszczając powoli z nozdrzy aromatyczne powietrze.

Laurence przycichł; ten ostatni widok stłumił w nim naturalną fascynację nowym miejscem i naturalne zainteresowanie ogromną stolicą obcego kraju, bo uświadomił mu wyraźny kontrast, jeśli chodzi o traktowanie smoków. Ulice miasta były szersze od ulic londyńskich nie wskutek przypadku, nie z powodu odmiennego gustu czy nawet dążenia do wzniosłości: po prostu zaprojektowano je tak po to, aby smoki mogły żyć w pełnej harmonii z ludźmi, i niewątpliwie zrealizowano ten cel, ku zadowoleniu wszystkich, a ten jeden nieszczęśnik stanowił raczej wyjątek potwierdzający powszechne szczęście.

Zbliżała się pora obiadu i Zhao Wei skierował ich z powrotem ku wyspie. Temeraire także przycichł, kiedy opuścili okolice targu i kroczyli ku bramie. Kiedy dotarli do przejścia, zatrzymali się, a on spojrzał do tyłu na miasto wciąż podniecony. Zhao Wei zauważył to i zapytał go o coś po chińsku.

— Jest bardzo ładne — odpowiedział Temeraire i dodał: — ale nie potrafię porównać. Nigdy nie spacerowałem po Londynie ani nawet po Dover.

Rozstali się z Zhao Wei przed pawilonem i weszli do środka. Laurence usiadł ciężko na drewnianej ławce, a Temeraire zaczął chodzić niespokojnie tam i z powrotem, kiwając końcem ogona w przód i w tył.

— To nieprawda — wybuchnął wreszcie. — Laurence, chodziliśmy, gdzie chcieliśmy, byliśmy na ulicach i w sklepach i nikt przed nami nie uciekał i nas się nie bał, ani na południu, ani tutaj. Ludzie nie boją się smoków, ani trochę.

— Muszę cię prosić o wybaczenie — odpowiedział cicho Laurence. — Przyznaję, że się myliłem: najwyraźniej ludzie potrafią się do was przyzwyczaić. Myślę, że przy takiej liczbie smoków ludzie stykają się z nimi od dzieciństwa i nie boją się ich. Ale zapewniam, że nie chciałem cię okłamać. W Anglii wszystko wygląda inaczej. To pewnie kwestia przyzwyczajenia.

— Skoro dzięki temu ludzie mogą przestać się bać, to nie rozumiem, dlaczego nas się izoluje i w ten sposób utrzymuje ich w strachu — powiedział Temeraire.

Laurence nie potrafił na to odpowiedzieć i nawet nie próbował. Udał się do swojego pokoju, by zjeść lekki obiad. Zamyślony i niespokojny Temeraire ułożył się do tradycyjnej drzemki, a Laurence jadł samotnie bez większego entuzjazmu. Kiedy przyszedł Hammond, żeby zapytać, co widzieli, Laurence zdał mu jak najkrótszą relację, nie potrafiąc ukryć irytacji, więc speszony dyplomata szybko się wycofał.

— Naprzykrzał ci się? — zapytał Granby, wsadzając głowę do pokoju.

— Nie — odpowiedział Laurence znużonym głosem i wstał, by umyć ręce w miednicy, którą napełnił wodą ze stawu. — To raczej ja byłem wobec niego niegrzeczny, choć wcale na to nie zasłużył. Chciał się tylko dowiedzieć, jak tu wychowują smoka, żeby móc potem utrzymywać, że Temeraire był dobrze traktowany w Anglii.

— Moim zdaniem zasłużył na lanie — rzucił Granby. — Wściekłem się, kiedy wstałem, a on mi powiedział jakby nigdy nic, że wyprawił cię samego na wycieczkę z jakimś Kitajcem. Wiem, że Temeraire nie pozwoliłby cię skrzywdzić, ale w tłumie wszystko może się zdarzyć.

— Nie, niczego nie próbowano. Nasz przewodnik był na początku mało uprzejmy, ale pod koniec nabrał ogłady. — Laurence zerknął na pakunki, które ludzie Zhao Weia złożyli w kącie pokoju. — Wiesz co, John, chyba Hammond miał rację z tym zamachem; mieliśmy tylko urojenia — rzucił posępnie. Po tej długiej wycieczce pomyślał, że książę wcale nie musiał zniżać się do morderstwa, skoro mógł wykorzystać tyle bardziej subtelnych i przekonujących argumentów, jakie zapewniał mu jego kraj.

— Raczej Yongxing zaprzestał prób na pokładzie okrętu i czeka, aż się tu zadomowisz — odpowiedział pesymistycznie nastawiony Granby. — Ta wysepka to bardzo miłe miejsce, tylko czai się tu cholernie dużo strażników.

— Tym bardziej nie ma się czego bać — rzekł Laurence. — Gdyby chcieli mnie zabić, już dawno by to zrobili.

— Temeraire na pewno by tu nie został, gdyby zabili cię strażnicy samego cesarza albo gdyby coś podejrzewał — powiedział Granby. — Raczej próbowałby zabić ich jak najwięcej, a potem znaleźć Allegiance i wrócić do domu. Chociaż, skoro smoki fatalnie znoszą utratę kapitana, to równie dobrze mógłby uciec i zdziczeć.

— Możemy tak perorować w nieskończoność. — Zniecierpliwiony Laurence uniósł dłonie i znowu je opuścił. — Dzisiaj zależało im tylko na zrobieniu wrażenia na Temerairze.

Nie dodał, że całkiem im się to udało, i to bez większego wysiłku. Nie wiedział, w jaki sposób opisać kontrast względem taktowania smoków na Zachodzie, by nie narzekać albo nie okazać się nielojalnym. Po raz kolejny uświadomił sobie, że nie szkolił się na awiatora, więc nie chciał powiedzieć czegoś, co by mogło zranić uczucia Granby’ego.

— Strasznie jesteś przygaszony — zauważył niespodziewanie Granby, a Laurence drgnął z miną winowajcy: siedział pogrążony w ponurym milczeniu. — Nic dziwnego, że mu się spodobało miasto. Zawsze go podniecają nowe rzeczy. Jest aż tak źle?

— Właściwie to nie chodzi o miasto — rzekł w końcu Laurence. — Chodzi o powszechny szacunek dla smoków, nie tylko dla niego. Wszystkie cieszą się tutaj swobodą. Widziałem chyba ze sto smoków paradujących po ulicach i nikt nie zwracał na nie uwagi.

— Gdybyśmy tak przelecieli nad Regent’s Parkiem, zaraz zaczęliby krzyczeć o pomorze, pożarze i powodzi i dostalibyśmy z dziesięć upomnień z ministerstwa — stwierdził z niezadowoleniem Granby. — Zresztą nie moglibyśmy choćby wylądować w Londynie, nawet gdybyśmy chcieli: na wąskich ulicach zmieściłby się co najwyżej Winchester. Z tego, co dało się zobaczyć z powietrza, to miasto jest o wiele lepiej rozplanowane. Nic dziwnego, że mają dziesięć smoków na naszego jednego, a może i więcej.

Laurence poczuł ulgę, widząc, że Granby nie obraził się na niego i chętnie podjął ten temat.

— Wiesz, John, że oni tutaj przydzielają opiekuna dopiero wtedy, kiedy smok ukończy piętnasty miesiąc życia, a do tego czasu wychowują go inne smoki.

— No, moim zdaniem zamienianie smoków w niańki to straszne marnotrawstwo — rzekł Granby. — Ale pewnie stać ich na to. Laurence, płakać mi się chce, gdy pomyślę, jak by można wykorzystać tuzin takich dużych purpurowych bestyjek, które tu siedzą i się tuczą.

— Jasne, ale mnie chodziło o to, że oni tu nie mają chyba w ogóle zdziczałych smoków — rzekł Laurence. — A czy my nie tracimy jednego na dziesięć?

— Och, nie tyle, nawet w obecnych czasach — powiedział Granby. — Niegdyś traciliśmy masę Longwingów, ale w końcu królowa Elżbieta wpadła na pomysł, żeby przydzielić jednemu swoją pokojówkę, i odkryliśmy, że przy kobiecie są potulne jak baranki, a później stwierdziliśmy, że podobnie zachowują się smoki rasy Xenica. Winchestery często umykały, zanim zdążyliśmy włożyć im uprząż, dlatego dzisiaj wylęgają się w zamkniętych pomieszczeniach i pozwalamy im się trochę pozłościć, zanim podsuniemy im jedzenie. W najgorszym wypadku tracimy jednego na trzydzieści smoków, jeśli nie liczyć jaj straconych w stacjach rozpłodowych: żyjące tam zdziczałe smoki chowają je czasem przed nami.

Ich rozmowę przerwało wejście służącego. Laurence próbował go odprawić, lecz Chińczyk, kłaniając się przepraszająco i ciągnąc go za rękaw, dał im do zrozumienia, że chce, aby wyszli za nim do jadalni: Sun Kai nieoczekiwanie przyszedł wypić z nimi herbatę.

Laurence nie miał ochoty na towarzyskie rozmowy, a Hammond, który dołączył do nich jako tłumacz, pozostał sztywny i chłodny, tak więc siedzieli przez większość czasu w milczeniu. Sun Kai zapytał uprzejmie, czy jest im wygodnie i co myślą o kraju, na co Laurence udzielił zwięzłej odpowiedzi. Podejrzewał, że tak naprawdę chodzi o wybadanie stanu umysłu Temeraire’a, a jeszcze bardziej utwierdził się w tym przekonaniu, gdy Sun Kai wreszcie wyjawił cel swojej wizyty.

— Lung Tien Qian przysyła zaproszenie — oznajmił. — Ma nadzieję, że pan i Temeraire wypijecie z nią herbatę w pałacu Dziesięciu Tysięcy Lotosów jutro z samego rana, zanim otworzą się kwiaty.

— Dziękuję za tę wiadomość — odpowiedział Laurence, uprzejmie, lecz obojętnie. — Temeraire bardzo chciałby lepiej ją poznać.

Trudno było nie przyjąć zaproszenia, choć nie był zadowolony z nieustannego kuszenia Temeraire’a.

Sun Kai skinął dostojnie głową.

— Ona także bardzo chciałaby się dowiedzieć, jak się czuje potomek. Jej osąd ma duże znaczenie dla Syna Niebios. — Pociągnął łyk herbaty i dodał: — Może zechcesz opowiedzieć jej o swoim kraju i o szacunku, jaki zyskał tam Lung Tien Xiang.

Hammond przetłumaczył jego słowa i dodał szybko, tak by Sun Kai uznał to za dalszą część przekładu.

— Mam nadzieję, że zrozumiał pan tę wyraźną aluzję. Musi pan za wszelką cenę zdobyć jej względy.

— Przede wszystkim nie mam pojęcia, dlaczego Sun Kai udziela mi rad — powiedział Laurence po odejściu posła. — Owszem, zawsze był uprzejmy, ale w żadnym wypadku nie przyjazny.

— Trudno to nazwać radą — zauważył Granby. — Zasugerował tylko, żebyś powiedział, że Temeraire jest szczęśliwy, a przecież sam byś na to wpadł, więc można to uznać za uprzejmy gest.

— Owszem, ale bez tego nie wiedzielibyśmy, że jej opinia jest tak istotna, ani nie uważalibyśmy tego spotkania za szczególnie ważne — powiedział Hammond. — Nie, jako dyplomata powiedział bardzo dużo, tyle, ile mógł, nie opowiadając się otwarcie po naszej stronie. To bardzo krzepiące — dodał, z nadmiernym optymizmem, zrodzonym zapewne z frustracji: Hammond już pięciokrotnie zwracał się do ministrów, prosząc o możliwość przedstawienia cesarzowi listów uwierzytelniających, ale noty wróciły nieotwarte, nie pozwolono mu też opuścić wyspy i spotkać się w mieście z ludźmi Zachodu.

— Chyba nie ma bardzo rozwiniętego instynktu macierzyńskiego, skoro pozwoliła wysłać go tak daleko — powiedział Laurence do Granby’ego tuż po świcie następnego dnia; przeglądał swój najlepszy mundur, który wywiesił na noc na dwór: jego halsztuk trzeba było wyprasować, a w koszuli spruło się kilka nitek.

— Smoczyce zwykle go nie mają — wyjaśnił Granby. — A przynajmniej nie po wykluciu się smoka, chociaż kiedy składają jaja, bardzo się o nie troszczą. Nie żeby się w ogóle nie interesowały się dziećmi, ale w końcu młody smok potrafi odgryźć łeb kozie w pięć minut po wykluciu, więc nie potrzebuje matczynej opieki. Daj, ja to zrobię. Podczas prasowania zawsze coś palę, ale z szyciem dobrze sobie radzę. — Wziął od Laurence’a koszulę i igłę i zabrał się do naprawiania naddartego mankietu.

— A jednak nie miała nic przeciwko odesłaniu go z Chin — powiedział Laurence. — Ciekawe, że zasiada w radzie cesarza. Należałoby się spodziewać, że skoro już zdecydowali się pozbyć jaja Niebiańskiego, to byłby to potomek z jakiejś niższej linii. Dziękuję, Dyer, postaw je tutaj — powiedział, gdy młody goniec wszedł z gorącym żelazkiem zdjętym z pieca.

Laurence, tak elegancki, jak się dało, dołączył do Temeraire’a na dziedzińcu. Czekał już na nich pasiasty smok, który eskortował ich wcześniej. Lot był krótki, ale ciekawy: lecieli tak nisko, że widzieli kępki bluszczu i korzeni wyrastające spomiędzy żółtych dachówek pałacowego dachu i potrafili rozpoznać barwę kamieni na kapeluszach mandarynów, przemierzających w pośpiechu ogromne dziedzińce, pomimo wczesnej pory.

Ten akurat pałac znajdował się w obrębie murów ogromnego Zakazanego Miasta i łatwo było go rozpoznać z góry. Dwa ogromne smocze pawilony stały po obu stronach długiego stawu niemal w całości zarośniętego nenufarami, których kwiaty wciąż pozostawały zamknięte. Brzegi stawu łączyły dwa solidne mosty o ostrych, ozdobnych łukach, a od południowej strony rozciągał się dziedziniec wyłożony czarnym marmurem, dotknięty właśnie pierwszymi promieniami słońca.

Smok w żółte pasy wylądował tam i skłonił łeb. Gdy Temeraire ruszył przed siebie, Laurence dostrzegł inne smoki w pawilonach, budzące się w blasku wschodzącego słońca. Od zatoki położonej najdalej na południowy wschód zbliżał się powoli bardzo stary Niebiański, z bardzo długimi wąsami. Jego okazała kreza zupełnie wyblakła, a skóra stała się niemal przeźroczysta, tak że czerń jego łusek przybrała czerwonawy odcień ciała i krwi. Inny smok w żółte pasy cierpliwie dotrzymywał mu kroku i od czasu do czasu popychał nosem w kierunku skąpanego w słońcu dziedzińca; oczy Niebiańskiego były mlecznobiałe, a jego źrenice ledwo widoczne za kataraktami.

Na dziedzińcu pojawiło się też kilka innych smoków, raczej Cesarskich niż Niebiańskich, pozbawionych krezy i wąsów, o bardziej zróżnicowanym umaszczeniu: niektóre były tak czarne jak Temeraire, inne zaś w kolorze indygo. Wszystkie smoki były bardzo ciemne, z wyjątkiem Lien, która właśnie wyszła z oddzielnego pawilonu, ustawionego w oddaleniu między drzewami, i podeszła do stawu, żeby się napić. Za sprawą białej skóry wyglądała niesamowicie wśród innych smoków. Laurence uznał, że trudno było kogokolwiek winić za to, że odczuwa przed nią zabobonny lęk, i rzeczywiście pozostałe smoki świadomie ją omijały. Nie zwróciła na nie najmniejszej uwagi, ziewnęła szeroko, ukazując czerwone wnętrze pyska, i potrząsnęła łbem, by pozbyć się kropel wody, po czym odeszła z godnością w głąb ogrodu.

Qian czekała na nich w jednym ze środkowych pawilonów, w towarzystwie dwóch pełnych gracji Cesarskich, przystrojonych w wyszukane klejnoty. Skłoniła łeb uprzejmie i trąciła łapą dzwon, przyzywając służbę. Towarzyszące jej smoki przesunęły się, by zrobić miejsce Laurence’owi i Temeraire’owi z jej prawej strony, a służący przynieśli Laurence’owi wygodne krzesło. Qian rozpoczęła od razu rozmowy, ale wskazała jezioro; wschodzące słońce oświetlało coraz większą powierzchnię wody, a dotknięte promieniami kwiaty rozchylały płatki niczym ożywające baletnice; dosłownie tysiące z nich rozkwitały intensywnym różem na tle ciemnozielonych liści.

Gdy już znieruchomiały ostatnie otwarte kwiaty, smoki uderzyły pazurami o kamienną podłogę, jakby biły brawo. Zaraz potem przyniesiono stolik dla Laurence’a i ogromne porcelanowe biało-niebieskie misy dla smoków i nalano wszystkim czarnej, cierpkiej herbaty. Ku zaskoczeniu Laurence’a smoki opróżniły czary z rozkoszą, a nawet wybrały językiem liście. On sam uznał, że herbata ma dziwnie mocny smak, jej aromat nasunął mu na myśl wędzone mięso, jednak uprzejmie opróżnił filiżankę do dna. Temeraire entuzjastycznie wypił herbatę w paru łykach, po czym rozsiadł się z niepewną miną, jakby nie mógł się zdecydować, czy herbata mu smakowała czy też nie.

— Przebyłeś długą drogę — zwróciła się Qian do Laurence’a. Jeden ze służących przysunął się dyskretnie, by przetłumaczyć jej słowa. — Mam nadzieję, że podoba ci się u nas, ale pewnie tęsknisz za domem?

— Oficer w służbie króla musi posłusznie iść tam, gdzie go poślą, pani — odpowiedział Laurence, zastanawiając się, czy Qian coś mu sugeruje. — Nie mieszkałem dłużej niż sześć miesięcy w domu rodzinnym, od kiedy po raz pierwszy wszedłem na pokład okrętu, a miałem wtedy dwanaście lat.

— Bardzo młody wiek na tak dalekie podróże — rzekła Qian. — Twoja matka pewnie bardzo martwiła się o ciebie.

— Znała kapitana Mountjoya, u którego służyłem, a także przyjaźniła się z jego rodziną — powiedział Laurence i korzystając z okazji, dodał: — Ty, pani, niestety, nie miałaś tego szczęścia w chwili rozstania z Temeraire’em. Chętnie udzielę ci wszelkich możliwych informacji, choć grubo po czasie.

Spojrzała na towarzyszące jej smoki.

— Może Mei i Shu pokażą Xiangowi kwiaty z bliska — powiedziała.

Cesarskie skłoniły łby, po czym stanęły obok i czekały, aż dołączy do nich Temeraire.

Temeraire zerknął z niepokojem na Laurence’a i powiedział:

— Stąd też wyglądają ładnie.

Sam Laurence także się zaniepokoił perspektywą rozmowy sam na sam, gdyż nie miał pojęcia, co mogłoby zadowolić Qian, lecz zdobył się na uśmiech i powiedział:

— Zaczekam tu z twoją matką. Obejrzyj kwiaty, na pewno ci się spodobają.

— Tylko nie przeszkadzajcie dziadkowi ani Lien — zwróciła się jeszcze Qian do Cesarskich, które skinęły łbami i poprowadziły Temeraire’a ku wodzie.

Służący ponownie nalali im herbaty z czajnika i teraz Qian piła już wolniej.

— Rozumiem, że Temeraire służy w waszej armii — powiedziała.

Nuta dezaprobaty, która pojawiła się w jej głosie, nie wymagała tłumaczenia.

— U nas wszystkie smoki, które się do tego nadają, służą w obronie kraju. To spełnienie obowiązku, a nie dyshonor — rzekł Laurence. — Zapewniam cię, pani, że nie mógłby dostąpić większego zaszczytu. Mamy niewiele smoków, dlatego nawet te najmniejsze są bardzo cenione, a przecież Temeraire szczyci się najlepszym rodowodem.

Zamruczała w zamyśleniu.

— Dlaczego macie tak mało smoków, że musicie kazać walczyć tym najbardziej szanowanym?

— Jesteśmy niewielkim narodem, nie tak jak wy — odparł Laurence. — Tylko parę mniejszych ras smoków żyło na Wyspach Brytyjskich, kiedy przybyli Rzymianie i zaczęli je oswajać. Od tamtej pory dzięki krzyżówkom liczba ras się powiększyła, a dzięki skutecznej hodowli bydła udało nam się zwiększyć populację, lecz i tak nie jesteśmy w stanie utrzymać tylu smoków co wy.

Opuściła łeb i spojrzała na niego uważniej.

— A jak Francuzi traktują smoki?

Laurence żywił instynktowne przekonanie, że Brytyjczycy traktują smoki lepiej niż inne narody zachodnie. Niestety, zdawał sobie też sprawę, że podobnie dyskredytowałby też Chińczyków, gdyby nie przekonał się na własne oczy, że jest inaczej. Jeszcze miesiąc temu opowiadałby z dumą o tym, jak to wspaniale zajmują się smokami w Anglii. Tak jak wszystkie inne smoki, Temeraire jadł surowe mięso i mieszkał na polanie pod gołym niebem, nieustannie odbywał ćwiczenia i miał niewiele rozrywek. Laurence pomyślał, że równie dobrze mógłby się pochwalić królowej, że wychowuje dzieci w chlewie, jak opowiedzieć o takim traktowaniu tej eleganckiej smoczycy zamieszkującej ustrojony kwiatami pałac. Nawet jeśli Francuzi nie byli lepsi, to trudno było powiedzieć, że są gorsi. Osobiście pogardzałby kimś, kto maskowałby niedostatki we własnej służbie, oczerniając inną.

— Jak sądzę, praktyki Francuzów nie różnią się specjalnie od naszych — powiedział wreszcie. — Nie wiem, co wam obiecali w przypadku Temeraire’a, ale mogę potwierdzić, że sam cesarz Napoleon jest żołnierzem: nawet kiedy opuszczaliśmy Anglię, prowadził walkę, a podczas wojny smok, który byłby jego towarzyszem, nie siedziałby bezczynnie.

— Z tego, co wiem, ty sam pochodzisz z królewskiej rodziny — powiedziała nieoczekiwanie Qian i oznajmiła coś jednemu ze służących.

Ten podszedł szybko z długim zwojem papieru ryżowego i rozłożył go na stole: zdumiony Laurence zobaczył, że jest to kopia, większa i nakreślona bardziej starannie, drzewa rodowego, które narysował podczas noworocznego bankietu.

— Zgadza się? — zapytała, widząc jego zaskoczenie.

Nie przypuszczał, że te informacje dotrą do niej, a tym bardziej że ją zainteresują. Teraz jednak zapomniał o niechęci: mógłby się puszyć dzień i noc, jeśli tylko dzięki temu zdoła zyskać jej przychylność.

— Rzeczywiście należę do starego i szlachetnego rodu. Służbę w Korpusie poczytuję sobie za zaszczyt — dodał, choć poczuł się winny, bo przecież nikt z jego rodziny nie podzieliłby jego zdania.

Qian skinęła głową, wyraźnie zadowolona, i napiła się herbaty, a służący zabrał zwój. Laurence zaczął się gorączkowo zastanawiać, co jeszcze powiedzieć.

— Jeśli wolno, mogę zapewnić w imieniu naszego rządu, że z radością przystaniemy na wszystkie warunki, jakie zaakceptowali Francuzi, kiedy wysyłaliście im jajo z Temeraire’em.

— Pozostaje wiele innych względów. — Tylko tak odpowiedziała na jego propozycję.

Cesarskie prowadziły już z powrotem Temeraire’a, który wyraźnie się spieszył. Jednocześnie przechodziła obok biała smoczyca; wracała do pawilonu w towarzystwie Yongxinga, który rozmawiał z nią cicho, trzymając dłoń na jej boku. Smoczyca szła wolno, tak by mógł za nią nadążyć, a za nimi kroczyła niechętnie grupka służących, obładowanych dużymi zwojami i książkami. Cesarskie stanęły i przepuściły ich, zanim wróciły do pawilonu.

— Qian, dlaczego ona ma taki kolor? — zapytał Temeraire, wysuwając głowę za Lien, kiedy już przeszła. — Wygląda bardzo dziwnie.

— Kto zrozumie wolę Niebios? — odpowiedziała Qian z przyganą w głosie. — Okazuj jej szacunek. Lien jest wielką uczoną; przed laty była chuang-yuan, chociaż jako Niebiański wcale nie musiała zdawać egzaminów, a poza tym to także twoja starsza kuzynka. Jej ojcem był Chu, który się wykluł z jaja Xian, podobnie jak ja.

— Och — mruknął speszony Temeraire. Po chwili zapytał nieśmiało: — A kto był moim ojcem?

— Lung Qin Gao — odpowiedziała Qian i machnęła ogonem; to wspomnienie najwyraźniej napełniło ją radością. — Jest Cesarskim i obecnie przebywa na południu w Hangzhou. Jego towarzyszem jest książę w trzeciej linii. Przeprowadzają inspekcję Zachodniego Jeziora.

Wieść, że Niebiańskie mogą się krzyżować z Cesarskimi, zaskoczyła Laurence’a. Kiedy ostrożnie próbował dowiedzieć się więcej, Qian wyraźnie to potwierdziła.

— Tylko w ten sposób możemy przedłużać linię. Sami nie możemy łączyć się w pary — powiedziała i dodała, nieświadoma tego, jakie wrażenie wywołują na nim te słowa: — Obecnie żyją tylko dwie samice, ja i Lien, a oprócz dziadka i Chu są jeszcze tylko Chuan, Ming i Zhi. Wszyscy jesteśmy spokrewnieni.

— Tylko osiem Niebiańskich? — Hammond otworzył szeroko oczy i usiadł osłupiały.

— Nie rozumiem, jak to mogą tak ciągnąć w nieskończoność — rzekł Granby. — Aż tak bardzo chcą zachować je tylko dla cesarzy, że zaryzykują utratę całej linii?

— Najwyraźniej od czasu do czasu para Cesarskich płodzi Niebiańskiego — powiedział Laurence, nie przerywając jedzenia. Mógł wreszcie zasiąść w sypialni do bardzo późnego obiadu: była już siódma i zapadła ciemność. Wcześniej omal nie pękł od morza herbaty, które wlał w siebie, by oszukać głód podczas wielogodzinnego spotkania. — W taki sposób przyszedł na świat najstarszy z nich, a od niego pochodzi ostatnie cztery czy pięć pokoleń.

— Nic z tego nie rozumiem — powiedział Hammond, nie zwracając uwagi na ich dalszą rozmowę. — Osiem Niebiańskich. Dlaczego więc zdecydowali się go oddać? Być może w celach rozpłodowych… nie, w to nie mogę uwierzyć. To niemożliwe, żeby Bonaparte wywarł na nich aż takie wrażenie, skoro przebywa na innym kontynencie i nie utrzymuje z nimi bezpośrednich kontaktów. Tu chodzi o coś więcej, czego nie potrafię pojąć. Wybaczcie mi, panowie — dodał w zamyśleniu, po czym wstał i wyszedł. Laurence skończył jeść i odłożył pałeczki.

— W każdym razie nie sprzeciwiła się temu, żebyśmy zatrzymali Temeraire’a — powiedział Granby, choć dość ponuro.

— Nie mogę być egoistą i pozbawić go przyjemności lepszego poznania swoich krewnych czy ojczystego kraju — rzekł po chwili, głównie po to, by zagłuszyć niepokojące myśli.

— To tylko czcza gadanina, Laurence — powiedział Granby, starając się go pocieszyć. — Smok nie rozstanie się z kapitanem za żadne skarby Arabów ani nawet złote cielce chrześcijan.

Laurence wstał i podszedł do okna. Temeraire leżał zwinięty na ciepłych kamieniach dziedzińca. Wyglądał bardzo ładnie w srebrzystym blasku księżyca pod baldachimem okwieconych gałęzi, cały roziskrzony od swojego odbicia na powierzchni stawu.

— To prawda. Smok wiele wycierpi, żeby nie rozstać się z kapitanem. Przyzwoity człowiek nie zażądałby tego — rzekł cicho Laurence i opuścił zasłonę.

Rozdział 14

Następnego dnia po wizycie Temeraire niewiele mówił. Laurence obserwował go z niepokojem, kiedy przyszedł posiedzieć przy nim, ale nie bardzo wiedział, jak zapytać, co go trapi. Nie można było nic zrobić, jeśli Temeraire przestał sympatyzować z Anglią i pragnął tu zostać. Hammond zapewne nie sprzeciwiłby się temu, gdyby udało mu się zakończyć negocjacje. O wiele bardziej zależało mu na założeniu stałej ambasady w Chinach i podpisaniu traktatu niż na sprowadzeniu Temeraire’a do domu. Laurence nie zamierzał na razie się przy tym upierać. Podczas pożegnania Qian oznajmiła Temeraire’owi, że może odwiedzić pałac, kiedy tylko zechce, lecz to zaproszenie nie obejmowało Laurence’a. Temeraire nie wspominał o kolejnej wizycie, ale spoglądał tęsknie w dal, chodził w kółko po dziedzińcu i nie miał ochoty na czytanie książki. Wreszcie Laurence zapytał niechętnie:

— Chciałbyś znowu zobaczyć się z Qian? Z pewnością by się ucieszyła z twojej wizyty.

— Nie zaprosiła ciebie — odparł Temeraire, ale odruchowo rozłożył nieco skrzydła.

— Nie mogę ubolewać nad tym, że matka chce się zobaczyć z synem sam na sam — odpowiedział Laurence i to wystarczyło.

Temeraire rozpromienił się i natychmiast odleciał. Wrócił dopiero późnym wieczorem i od razu zaczął rozprawiać o kolejnych wizytach.

— Zaczęli uczyć mnie pisać — oznajmił. — Już się nauczyłem dwudziestu pięciu znaków. Pokazać ci je?

— Jak najbardziej — zgodził się Laurence, nie tylko dlatego, by dogodzić Temeraire’owi.

Posępnie przyjrzał się znakom, które wyrył przed nim Temeraire, po czym spróbował je skopiować gęsim piórem, a nie pędzelkiem. W tym samym czasie Temeraire wymówił te słowa na głos, choć miał niepewną minę, kiedy Laurence usiłował je powtórzyć. Nie zrobił specjalnych postępów, lecz już sam fakt, że próbował, tak bardzo uszczęśliwił Temeraire’a, iż Laurence pomyślał, że warto było, i ukrył ogromny niepokój, jaki odczuwał przez cały ten długi dzień.

Niemniej Laurence, ku swojej irytacji, musiał się zmagać nie tylko z własnymi uczuciami, lecz także z Hammondem, który miał inną opinię na ten temat.

— Jedna wizyta, w pańskim towarzystwie, mogła dodać otuchy i pozwoliła jej was poznać — powiedział dyplomata. — Lecz nie można pozwolić na to, aby Temeraire odwiedzał ją sam. Jeśli wybierze Chiny i dobrowolnie zgodzi się tu zostać, stracimy nadzieję na sukces: od razu nas stąd odeślą.

— Tego już za wiele — rzucił gniewnie Laurence. — Nie zamierzam obrażać Temeraire’a, wmawiając mu, że jego naturalne dążenie do utrzymywania kontaktów z rodziną wskazuje na brak lojalności.

Hammond obstawał przy swoim i dyskusja stawała się coraz gorętsza, aż wreszcie Laurence zakończył ją stwierdzeniem:

— Chyba muszę to powiedzieć jasno: nie czuję się zobowiązany do wykonywania pańskich poleceń. Nie otrzymałem w tym względzie żadnych instrukcji, a pańskie próby ustanowienia nade mną swojego zwierzchnictwa są nieuzasadnione.

Do tej pory jakoś się tolerowali, lecz teraz stali się wręcz oziębli, więc Hammond nie przyszedł na kolację, którą zwykle jadał w towarzystwie Laurence’a i jego oficerów. Jednak następnego dnia zjawił się wcześnie przed pawilonem, zanim jeszcze Temeraire udał się z wizytą do pałacu, a towarzyszył mu książę Yongxing.

— Jego Wysokość był tak miły, że przybył tutaj, aby dowiedzieć się, jak nam się mieszka. Niewątpliwie powita go pan wraz ze mną — dodał, kładąc nacisk na ostatnie słowa.

Laurence niechętnie podniósł się na nogi.

— To bardzo miło z pańskiej strony. Jak pan widzi, jest nam tu całkiem wygodnie — oznajmił uprzejmie, choć chłodno, zachowując czujność, ponieważ wciąż ani trochę nie ufał Yongxingowi.

Książę skinął lekko głową, równie chłodno, po czym odwrócił się i skinął na chłopca, który stał za nim: młodzieniec miał najwyżej trzynaście lat i nosił nijakie ubranie w charakterystycznym kolorze indygo. Chłopiec zerknął na Laurence’a, skinął głową, ruszył prosto do Temeraire’a i przywitał się z nim oficjalnie: uniósł złożone dłonie i ukłonił się, mówiąc coś po chińsku. Temeraire wydawał się zdziwiony, więc Hammond rzucił pospiesznie:

— Powiedz tak, na litość boską.

— Och — mruknął niepewnie Temeraire, lecz zaraz powiedział coś do chłopca, najwyraźniej na coś się zgadzając.

Laurence ze zdziwieniem zobaczył, że chłopiec wdrapuje się na przednią łapę Temeraire’a i wygodnie sadowi. Twarz Yongxinga zawsze przypominała maskę, lecz teraz pojawił się na niej cień zadowolenia.

— Wejdziemy do środka i napijemy się herbaty — powiedział książę i odwrócił się.

— Tylko nie pozwól mu spaść — powiedział Hammond do Temeraire’a, zerkając z niepokojem na chłopca, który siedział wyprostowany ze skrzyżowanymi nogami, równie pewnie jak posąg Buddy na cokole.

— Roland — zawołał Laurence. Roland i Dyer uczyli się trygonometrii w głębi pawilonu. — Proszę, poczęstuj go czymś, gdyby chciał.

Skinęła głową i podeszła do chłopca, mówiąc coś w łamanej chińszczyźnie, a Laurence poszedł przez dziedziniec za pozostałymi do rezydencji. Służący zdążyli w pośpiechu przestawić meble: przygotowano udrapowany fotel z podnóżkiem dla Yongxinga, a dla Laurence’a i Hammonda zwykłe krzesła bez poręczy. Z wielką pompą przyniesiono herbatę, a przez cały ten czas książę zachowywał milczenie. Nie odezwał się też ani słowem po wyjściu służących, tylko powoli popijał herbatę.

Wreszcie Hammond przerwał ciszę, dziękując za wygodną rezydencję i za wszelkie względy, jakie im okazano.

— Szczególnie miła była wycieczka po mieście. Czy był to pomysł Waszej Wysokości, jeśli wolno mi spytać?

— To był pomysł cesarza — odparł książę. — Może odniosłeś korzystne wrażenie, kapitanie? — dodał.

Nie zabrzmiało to wcale jak pytanie, więc Laurence rzekł krótko:

— Owszem. To miasto jest niezwykłe.

Yongxing uśmiechnął się, zaledwie odrobinę uniósł kąciki ust, i nie powiedział już nic więcej, bo nie musiał. Laurence odwrócił wzrok, świetnie zdając sobie sprawę z różnicy między kryjówkami w Anglii a tym, co tu zobaczył.

Długo milczeli i znowu odezwał się Hammond.

— Czy mogę zapytać o zdrowie cesarza? Wasza Wysokość domyśla się zapewne, że w imieniu króla pragniemy złożyć wyrazy szacunku Jego Cesarskiej Mości i przekazać listy, które przywożę.

— Cesarz jest w Chengde — rzucił lekceważąco Yongxing. — Nie wróci szybko do Pekinu. Musicie być cierpliwi.

Laurence był coraz bardziej rozgniewany. Książę bezczelnie narzucił Temeraire’owi towarzystwo chłopca, tak jak wcześniej bezczelnie próbował ich rozdzielić, a mimo to Hammond nie protestował i w obliczu tak rażącego chamstwa usiłował prowadzić uprzejmą rozmowę.

— Towarzysz Waszej Wysokości jest bardzo młody — zauważył Laurence z przekąsem. — Pozwolę sobie zapytać, czy to może syn?

Yongxing zmarszczył czoło, usłyszawszy to pytanie, i odpowiedział krótko:

— Nie.

Hammond, wyczuwając zniecierpliwienie Laurence’a, wtrącił pospiesznie:

— Oczywiście będzie tak, jak sobie życzy cesarz, ale może moglibyśmy liczyć na trochę więcej swobody, jeśli oczekiwanie się wydłuży, choćby w takim stopniu, w jakim korzysta z niej ambasador Francji. Wasza Wysokość z pewnością pamięta o ich haniebnym ataku na nas na początku naszej podróży. Mam nadzieję, że wolno mi będzie powtórzyć, że interesy naszych krajów są o wiele bardziej zbliżone niż interesy Chin i Francji.

Nie doczekawszy się odpowiedzi, Hammond mówił dalej. Rozprawiał długo i z pasją o niebezpieczeństwach związanych z dominacją Napoleona w Europie, o ograniczonym handlu, który przecież powinien przynieść Chinom duże zyski, o zachłanności nienasyconego zdobywcy wciąż poszerzającego swoje imperium, którego granice mogą nawet sięgnąć aż tutaj.

— Bo Napoleon już raz zaatakował nas w Indiach i nie ukrywa, że ma ambitniejsze plany niż Aleksander. Wasza Wysokość musi wiedzieć, że gdyby mu się udało, nie poprzestanie na tym.

Myśl, że Napoleon mógłby podbić Europę, opanować Rosję i Imperium Osmańskie, przekroczyć Himalaje, zapewnić sobie bezpieczną pozycję w Indiach i mieć jeszcze energię na wojnę z Chinami, wydała się Laurence’owi bajeczką, w którą nikt nie uwierzy. Natomiast teza o handlu na pewno nie zrobiła najmniejszego wrażenia na Yongxingu, który tak się szczycił samowystarczalnością Chin. Niemniej książę ani razu nie przerwał angielskiemu dyplomacie i wysłuchał całej jego mowy, marszcząc brwi, a gdy na zakończenie Hammond ponowił prośbę o takie same swobody, jakimi cieszy się De Guignes, Yongxing siedział długo w milczeniu, a potem powiedział tylko:

— Macie tyle swobody co on; cokolwiek więcej byłoby niestosowne.

— Być może Wasza Wysokość nie wie — rzekł Hammond — że nie wolno nam opuszczać tej wyspy ani komunikować się z wysokimi urzędnikami choćby listownie.

— Jemu też tego nie wolno — odparł Yongxing. — Cudzoziemcy nie powinni chodzić po Pekinie i przeszkadzać w pracy urzędnikom i ministrom, którzy są bardzo zajęci.

Hammond nic nie odpowiedział, wyraźnie skonsternowany, a Laurence doszedł do wniosku, że Yongxing po prostu odwraca ich uwagę, podczas gdy chłopiec przymila się do Temeraire’a. Skoro chłopiec nie był synem Yongxinga, to książę wybrał go zapewne z grona krewnych ze względu na osobisty wdzięk i polecił mu wkraść się w łaski smoka. Laurence nie obawiał się, że Temeraire ulegnie zakusom, ale też nie miał zamiaru siedzieć tam jak idiota i pomagać w realizacji planów Yongxinga.

— Nie możemy tak zostawiać dzieci bez opieki — powiedział nieoczekiwanie. — Wasza Wysokość wybaczy. — Ukłonił się i wstał od stołu.

Tak jak Laurence podejrzewał, Yongxing nie miał ochoty na rozmowę z Hammondem, jedynie pozwalał działać chłopcu, bo także się podniósł i ruszył ku drzwiom. Wrócili na dziedziniec, gdzie Laurence zobaczył, ku swemu zadowoleniu, że chłopiec zszedł ze smoczej łapy i gra w kamyki z Roland i Dyerem, objadając się sucharami, Temeraire zaś przeniósł się na molo, żeby rozkoszować się chłodnym wiatrem od jeziora.

Yongxing odezwał się ostro i chłopiec skoczył na nogi z miną pełną skruchy; Roland i Dyer wyglądali na równie speszonych i zerkali niepewnie na porzucone książki.

— Chcieliśmy być mili i gościnni — wyjaśniła pospiesznie Roland, czekając na reakcję Laurence’a.

— Mam nadzieję, że dobrze się bawił — odpowiedział łagodnie Laurence, a oni odetchnęli z ulgą. — A teraz do nauki.

Wrócili szybko do książek, a zaraz potem odszedł niezadowolony Yongxing z chłopcem, zamieniwszy kilka słów po chińsku z Hammondem. Laurence z radością spoglądał za księciem.

— Przynajmniej możemy się cieszyć z tego, że De Guignes ma równie ograniczoną swobodę ruchów — odezwał się po chwili Hammond. — Nie podejrzewam Yongxinga o kłamstwo, choć nie rozumiem, w jaki sposób… — Urwał zakłopotany i pokręcił głową. — Może jutro dowiem się czegoś więcej.

— Co takiego? — powiedział Laurence.

Hammond odparł z roztargnieniem:

— Powiedział, że jutro też przyjdzie o tej samej porze. Zamierza odwiedzać nas regularnie.

— Nie obchodzą mnie jego zamiary — rzucił z gniewem Laurence, odkrywszy, że Hammond zgodził się w jego imieniu na kolejną wizytę księcia — ale ja nie będę mu towarzyszyć. I nie mam najmniejszego pojęcia, dlaczego pan zabiega o względy kogoś, kto, jak dobrze wiemy, nie darzy nas najmniejszą sympatią.

Hammond odpowiedział zapalczywie:

— To jasne, że Yongxing nie darzy nas sympatią, bo dlaczego ktoś tutaj miałby nas lubić? Musimy przeciągnąć ich na naszą stronę, a skoro on daje nam szansę, to naszym obowiązkiem jest spróbować. Dziwi mnie, że odrobina grzeczności i wypicie herbaty tak. bardzo nadwerężyły pańską cierpliwość.

— A mnie dziwi to, że zupełnie nie przejął się pan tą próbą oddzielenia mnie od Temeraire’a, mimo pańskich wcześniejszych protestów — warknął Laurence.

— Co, przy pomocy dwunastolatka? — rzekł Hammond z niemal obraźliwym niedowierzaniem. — Jestem zdumiony, że już teraz wszczyna pan alarm. Może gdyby tak pochopnie nie odrzucił pan mojej rady, nie miałby się pan czego bać.

— Niczego się nie boję — odparł Laurence — ale nie będę tolerował tak bezczelnych podstępów ani znosił potulnie codziennych najść, których jedynym celem jest obrażanie nas.

— Muszę panu przypomnieć, kapitanie, jak pan mi niedawno przypomniał, że tak jak pan nie podlega mnie, tak samo ja nie podlegam panu — powiedział Hammond. — Dzięki Bogu, tylko ja odpowiadam za naszą dyplomację, bo gdybyśmy polegali na panu, to już byśmy wracali do Anglii, a połowa naszych statków handlowych z Pacyfiku spoczywałaby na dnie oceanu.

— Proszę bardzo, niech pan robi, co uważa za stosowne — ale lepiej niech pan mu wyjaśni, że nie pozwolę już na to, aby zostawiał swojego protegowanego sam na sam z Temeraire’em. Myślę, że wtedy straci ochotę na pańskie perswazje. I niech pan nie liczy na to, że pozwolę wpuszczać chłopca za moimi plecami.

— Skoro i tak uważa mnie pan za kłamcę i pozbawionego skrupułów intryganta, to nie będę utrzymywał, że coś takiego nie mogłoby mi przyjść do głowy — warknął Hammond, czerwony ze złości.

Po tych słowach wyszedł, a Laurence wciąż był wściekły, choć także zawstydzony, bo wiedział, że przesadził i niepotrzebnie rzucił Hammondowi wyzwanie. Kiedy rankiem następnego dnia zobaczył z pawilonu, jak Yongxing odchodzi z chłopcem, najwyraźniej skróciwszy wizytę z powodu zakazu kontaktowania się z Temeraire’em, ze skruchą spróbował przeprosić Hammonda, ale ten nie chciał nawet o tym słyszeć.

— Teraz już nie ma znaczenia, czy poczuł się urażony pańskim zachowaniem, czy też miał pan rację co do jego zamiarów — oznajmił zimno. — Wybaczy pan, ale muszę napisać kilka listów — dodał i wyszedł z pokoju.

Laurence dał za wygraną i poszedł pożegnać się z Temeraire’em, lecz ogarnęło go jeszcze większe przygnębienie, kiedy zobaczył, że Temeraire jest dosłownie rozgorączkowany i pali się do odlotu. Hammond nie mylił się: towarzystwo chłopca było niczym wobec niebezpiecznych spotkań z Qian i Cesarskimi, niezależnie od krętactw Yongxinga czy szczerości Qian; uskarżanie się na nią byłoby tylko mniej uczciwe.

Temeraire miał wrócić późno, ale ponieważ dom był mały, a pokoje rozdzielały głównie płachty papieru ryżowego, obecność rozgniewanego Hammonda dawała się we znaki, więc Laurence został w pawilonie i zajął się korespondencją: zupełnie niepotrzebnie, bo ostatnie listy otrzymał przed pięcioma miesiącami, od dnia uczty powitalnej sprzed dwóch tygodni nie wydarzyło się nic ciekawego, a o kłótni z Hammondem nie miał ochoty pisać.

Zasnął w trakcie pisania i obudził dość gwałtownie, niemal uderzając głową w Sun Kaia, który stał nad nim i potrząsał jego ramieniem.

— Kapitanie Laurence, proszę się obudzić — powtarzał Sun Kai.

— Przepraszam — rzucił automatycznie Laurence. — Co się dzieje? — zapytał i otworzył szeroko oczy: Sun Kai wypowiadał to zdanie bardzo dobrze po angielsku, raczej z włoskim akcentem niż chińskim. — Dobry Boże, pan zna angielski? — zapytał, przypominając sobie te wszystkie sytuacje, kiedy Sun Kai stał na smoczym pokładzie i słyszał wszystkie ich poufne rozmowy.

— Nie czas na wyjaśnienia — rzekł Sun Kai. — Musi pan natychmiast iść ze mną: wkrótce przybędą tu ludzie, którzy chcą zabić pana wraz z pańskimi towarzyszami.

Dochodziła piąta po południu, jezioro i drzewa, widoczne w drzwiach pawilonu, połyskiwały złociście w blasku zachodzącego słońca, a spomiędzy krokwi dochodził czasem świergot ptaków, które uwiły sobie tam gniazda. Wiadomość, przekazana tak spokojnym tonem, była tak absurdalna, że w pierwszej chwili Laurence jej nie zrozumiał, lecz potem zerwał się oburzony.

— Nigdzie nie pójdę wobec takiej groźby, jeśli nie dowiem się czegoś więcej. Granby! — wrzasnął.

— Wszystko w porządku, sir? — Blythe pracował akurat na dziedzińcu i wsunął głowę do pawilonu, choć nadbiegał już Granby.

— Panie Granby, podobno mamy zostać zaatakowani — powiedział Laurence. — Ponieważ ten dom nie zapewnia nam bezpieczeństwa, zajmiemy mały pawilon od strony południowej, ten ze stawem. Wystawić obserwatora i nabić wszystkie pistolety.

— Tak jest — odparł Granby i wybiegł.

Blythe, jak zwykle milczący, zebrał szable marynarskie, które właśnie ostrzył, i podał jedną Laurence’owi, po czym zawinął pozostałe w materiał i odniósł z osełką do pawilonu.

Sun Kai pokręcił głową.

— To czysta głupota — powiedział, idąc za Laurence’em. — Z miasta nadciąga największa banda hunhun. Mam tu łódź. Zdążycie jeszcze spakować rzeczy i odpłynąć ze mną.

Laurence przyjrzał się uważnie wejściu do pawilonu; tak jak pamiętał, filary wykonano z kamienia, a nie z drewna, przy grubości prawie dwóch stóp były całkiem solidne, ściany zaś wzniesiono z gładkiej, szarej cegły, pokrytej warstwą czerwonej farby. Dach, niestety, był z drewna, ale można było mieć nadzieję, że glazurowane dachówki łatwo się nie zapalą.

— Blythe, spróbuj usypać jakieś stanowisko z kamieni ogrodowych dla porucznika Riggsa i jego strzelców. Willoughby, pomóż mu, proszę.

Odwrócił się i powiedział do Sun Kaia:

— Nie powiedział pan, dokąd by nas zabrał ani kim są zabójcy ani skąd ich wysłano. Co więcej, nie mam powodów, żeby panu zaufać. Niewątpliwie oszukiwał nas pan co do znajomości języka. Nie mam pojęcia, dlaczego tak nagle zmienił pan taktykę, a po tym, jak nas tu potraktowano, nie zamierzam złożyć mojego losu w pana ręce.

Nadszedł skonsternowany Hammond z innymi ludźmi i zbliżył się do Laurence’a, pozdrawiając Sun Kaia po chińsku.

— Czy wolno mi spytać, co się dzieje? — zapytał oficjalnym tonem.

— Sun Kai powiedział, że możemy oczekiwać kolejnej próby zabójstwa — oznajmił Laurence. — Niech pan spróbuje wydobyć z niego coś więcej, a ja tymczasem zajmę się przygotowaniami, bo zakładam, że niebawem nastąpi atak. On świetnie mówi po angielsku — dodał. — Proszę więc sobie darować chiński. — Zostawił Sun Kaia z wyraźnie zaskoczonym Hammondem i dołączył do Riggsa i Granby’ego, naradzających się przy wejściu.

— Gdyby udało się wybić kilka otworów we frontowej ścianie, moglibyśmy zastrzelić każdego, kto by się pojawił z tej strony — powiedział Riggs, stukając w cegłę. — Bo jeśli nie, sir, to najlepiej będzie postawić barykadę przez środek pokoju i ostrzeliwać wchodzących, tylko że wtedy nie da się bronić wejścia szpadami.

— Postawcie i obsadźcie barykadę — polecił Laurence. — Panie Granby, w miarę możliwości zatarasujcie wejście, tak żeby nie mogło ich wejść więcej niż trzech lub czterech jednocześnie. Resztę ludzi ustawimy po obu stronach drzwi osłoniętych przed ogniem, i będziemy używać pistoletów i szpad między salwami, żeby dać czas panu Riggsowi i jego ludziom na nabicie broni.

Granby i Riggs skinęli głowami.

— Słusznie — powiedział Riggs. — Mamy kilka wolnych karabinów, sir; moglibyśmy wykorzystać was przy barykadzie.

Łatwo było to przejrzeć, więc Laurence z pogardą odrzucił propozycję.

— Użyjcie ich raczej do drugiego strzału. Nie możemy powierzać strzelb niedoświadczonym ludziom.

Wszedł Keynes, niemal się zataczając pod ciężarem kosza pełnego prześcieradeł, na których spoczywały trzy duże porcelanowe wazony zabrane z rezydencji.

— Rzadko kiedy jesteście moimi pacjentami — powiedział — ale przynajmniej mogę was opatrzyć. Będę z tyłu przy stawie. A w tych wazonach można nosić wodę — dodał zgryźliwie, wskazując na porcelanę. — Na aukcji dostalibyśmy za każdy z pięćdziesiąt funtów, więc postarajcie się ich nie upuścić.

— Roland, Dyer. Które z was lepiej ładuje broń? — zapytał Laurence. — Dobrze. W takim razie oboje pomożecie panu Riggsowi przy pierwszych trzech salwach, a potem Dyer, pomożesz panu Keynesowi; będziesz nosił wodę, jeśli się da.

— Laurence — rzucił półgłosem Granby, gdy pozostali odeszli. — Nie widzę nigdzie strażników, a zawsze patrolowali teren o tej porze. Ktoś ich pewnie odwołał.

Laurence skinął głową i gestem zapędził go do pracy.

— Panie Hammond, przejdzie pan za barykadę — oznajmił, kiedy dyplomata zbliżył się wraz z Sun Kaiem.

— Kapitanie Laurence, proszę mnie wysłuchać — odezwał się szybko Hammond. — Lepiej będzie natychmiast odpłynąć z Sun Kaiem. Ci napastnicy to młodzi banici, członkowie dzikich plemion, którzy z powodu biedy i braku pracy zajęli się rozbojem. Może być ich wielu.

— Będą mieli jakąś artylerię? — zapytał Laurence, nie zwracając uwagi na perswazje dyplomaty.

— Działa? Nie, oczywiście, że nie. Nie mają nawet pistoletów — odpowiedział Sun Kai. — Ale jakie to ma znaczenie? Może ich przybyć stu albo więcej, a słyszałem plotki, że niektórzy z nich nawet uczyli się Shaolin Quan, potajemnie, chociaż prawo tego zabrania.

— Poza tym niektórzy z nich mogą być daleko spokrewnieni z cesarzem — dodał Hammond. — Jeśli zabijemy kogoś takiego, Chińczycy mogą to uznać za obrazę i wyrzucić nas z kraju. Widzi pan więc, że trzeba stąd uciekać.

— Proszę nas zostawić samych — zwrócił się Laurence do Sun Kaia, a poseł skłonił głowę, nie dyskutując, i odsunął się na bok.

— Panie Hammond — rzekł Laurence, odwracając się do dyplomaty — sam pan mnie ostrzegał przed próbami oddzielenia mnie od Temeraire’a, więc proszę się zastanowić. Jeśli on tu wróci i nie zastanie ani nas, ani naszych bagaży, ani żadnej informacji, to w jaki sposób nas odnajdzie? Może nawet pomyśleć, że zawarliśmy jakiś pakt i celowo go zostawiliśmy, tak jak pragnął tego Yongxing.

— A czy będzie lepiej, jeśli wróci i zastanie nas martwych? — odparł zniecierpliwiony Hammond. — Sun Kai właśnie dowiódł, że możemy mu zaufać.

— Osobiście przywiązuję mniejszą wagę niż pan do mało znaczącej rady, za to interesuje mnie świadome i długotrwałe przemilczenie znajomości angielskiego. Bez wątpienia szpiegował nas od samego początku — rzekł Laurence. — Nie, nie popłyniemy z nim. Temeraire wróci za kilka godzin, a tyle na pewno wytrzymamy.

— Chyba że uda im się czymś go zająć i przedłużyć wizytę — powiedział Hammond. — Gdyby chiński rząd chciał nas z nim rozdzielić, mogliby to zrobić siłą podczas jego nieobecności. Z pewnością Sun Kai zdoła przesłać wiadomość do pałacu jego matki, kiedy już znajdziemy się w bezpiecznym miejscu.

— W takim razie niech to zrobi, jeśli chce — odparł Laurence. — A pan może popłynąć z nim.

— Nie — odpowiedział Hammond, czerwony na twarzy i odwrócił się na pięcie, by porozmawiać z Sun Kaiem.

Były poseł pokręcił głową i odszedł, a Hammond wziął ze stosu jeden z kordelasów.

Przez następny kwadrans wspólnie przynieśli z dworu trzy kamienie o dziwnych kształtach, aby wznieść barykadę dla strzelców, i przyciągnęli ogromne smocze łoże, by zablokować znaczną część wejścia. Słońce już zaszło, lecz nie zapaliły się latarnie na obrzeżach wyspy, jak to zwykle się działo, i w ogóle nie było widać żywego ducha.

— Sir! — syknął niespodziewanie Digby. — Dwa rumby od sterburty, za drzwiami domu.

— Odsunąć się od wejścia — rozkazał Laurence. Nic nie zobaczył w zmierzchu, ale młody Digby miał lepszy wzrok. — Willoughby, zgaś to światło.

Usłyszał cichy trzask odciąganych kurków, własny oddech, nieustające, beztroskie bzyczenie much i komarów dochodzące z zewnątrz, i nic więcej. Dopiero po chwili wyłowił słabe odgłosy stóp. Całe mnóstwo ludzi, pomyślał. Nagle rozległ się trzask drewna i liczne okrzyki.

— Włamali się do domu, sir — wyszeptał przez ściśnięte gardło Hackley z barykady.

— Cicho — skarcił go Laurence. Czekali, a z domu dobiegał łoskot rozbijanych mebli i tłuczonego szkła. Światło pochodni z zewnątrz rzucało cienie do wnętrza pawilonu, podskakujące i przesuwające się pod dziwnym kątem w miarę poszukiwań. Laurence usłyszał, jak napastnicy nawołują się gdzieś między krokwiami. Zerknął do tyłu. Riggs skinął głową, a trzej strzelcy unieśli karabiny.

Pierwszy napastnik pojawił się w wejściu i zobaczył drewniane smocze łóżko.

— Jest mój — powiedział wyraźnie Riggs i strzelił: Chińczyk padł martwy, z ustami otwartymi do krzyku.

Lecz odgłos wystrzału przyciągnął innych. Rozległy się krzyki i nadbiegli ludzie z mieczami i pochodniach w dłoniach. Anglicy wykonali pełną salwę, zabijając trzech napastników, a potem padł jeszcze jeden strzał i Riggs zawołał:

— Podsypać i nabić broń!

Szybka śmierć towarzyszy pohamowała nieco zapędy grupy napastników, którzy skupili się przy niezablokowanej części wejścia. Z okrzykami „Za Temeraire’a” i „Za Anglię” awiatorzy wypadli z cienia i skoczyli na Chińczyków.

Światło pochodni oślepiło Laurence’a po długim oczekiwaniu w ciemności, a dym palącego się drewna zmieszał się z dymem wystrzałów. Trudno było walczyć białą bronią na tak małej powierzchni, więc głównie napierali na siebie nawzajem rękojeściami, poza chwilą, gdy złamał się zardzewiały miecz jednego z Chińczyków i kilku ludzi się przewróciło. Poza tym Anglicy po prostu zatrzymywali masę ludzi, którzy usiłowali się przedostać przez wąskie wejście.

Digby, zbyt chudy, by skutecznie wesprzeć ludzką zaporę, dźgał bronią atakujących w nogi i ramiona, wykorzystując każdy kawałek wolnej przestrzeni.

— Moje pistolety — zawołał do niego Laurence.

Sam nie mógł ich wyciągnąć, ponieważ trzymał kordelas w obu rękach, jedną rękojeść, drugą płaz, powstrzymując w ten sposób trzech napastników. Byli tak stłoczeni, że mogli jedynie napierać mieczami na jego broń w nadziei, że uda im się złamać klingę.

Digby wyjął pistolet i wystrzelił prosto między oczy mężczyzny stojącego naprzeciwko Laurence’a. Kiedy jego dwaj towarzysze odruchowo się cofnęli, Laurence zdołał pchnąć jednego w brzuch, a potem chwycił drugiego za rękę, w której trzymał miecz, i powalił go na ziemię. Digby zatopił szpadę w jego plecach i napastnik znieruchomiał.

— Gotuj broń! — krzyknął Riggs z tyłu.

— Oczyścić drzwi! — ryknął Laurence.

Walnął w głowę przeciwnika Granby’ego, zwalając go z nóg, i wszyscy wycofali się ostrożnie po śliskiej od krwi kamiennej podłodze. Ktoś podał mu dzban z wodą; pociągnął kilka łyków i przekazał go dalej, ocierając rękawem usta i czoło. Zabrzmiała kolejna salwa, a potem jeszcze kilka pojedynczych strzałów, i znowu ruszyli na wroga.

Napastnicy, którzy nabrali już respektu dla karabinów, zostawili teraz trochę miejsca przed drzwiami. Większość kręciła się kilka kroków przed wejściem z pochodniami, wypełnili niemal cały dziedziniec przed pawilonem: Sun Kai nie przesadził z oceną ich liczebności. Laurence zastrzelił mężczyznę oddalonego o jakieś sześć kroków, po czym przerzucił pistolet do drugiej ręki. Kiedy napastnicy znowu natarli, walnął innego w bok głowy i blokował klingą napierające miecze do momentu, gdy Riggs wydał kolejną komendę.

— Dobra robota, panowie — rzucił Laurence, oddychając ciężko. Po komendzie Chińczycy wycofali się, odsłaniając wejście, lecz Riggs jako doświadczony żołnierz odczekał z salwą do chwili, gdy ponownie zaatakowali. — Póki co mamy przewagę. Panie Granby, podzielimy się na dwie grupy. Przy kolejnym ataku zostańcie z tyłu, będziemy się zmieniać. Therrows, Willoughby, Digby, ze mną; Martin, Blythe i Hammond, z Granbym.

— Mogę walczyć w obu grupach — rzekł Digby. — Nie jestem zmęczony, naprawdę. I mam mniej roboty, bo nie mogę ich blokować.

— Dobra, ale zawsze pij wodę między atakami i wycofaj się od czasu do czasu — powiedział Laurence. — Jest ich cholernie dużo, jak pewnie zdążyliście zauważyć. Ale mamy dobrą pozycję i wytrzymamy tyle, ile będzie trzeba, jeśli tylko to dobrze rozegramy.

— I od razu idźcie do Keynesa, żeby was opatrzył, jeśli was zranią — nie możemy sobie pozwolić na stratę kogokolwiek z powodu upływu krwi — dodał Granby, a Laurence skinął głową. — Wystarczy zawołać, a ktoś inny zastąpi was w szeregu.

Na dziedzińcu rozległy się okrzyki rozgorączkowanych napastników, gotowych do kolejnego ataku, a zaraz potem zawtórował im tupot licznych stóp. Gdy Chińczycy ponownie pojawili się w wejściu, Riggs zawołał:

— Ognia!

Teraz nie było już tak łatwo, ponieważ walczyli mniejszymi grupami, lecz wejście było na tyle wąskie, że wciąż dawali sobie radę. Blokowały je ciała zabitych, tworząc ponurą barykadę, tak że niektórzy z atakujących musieli się wychylać, by prowadzić walkę. Laurence odniósł wrażenie, że przerwa potrzebna na nabicie broni dziwnie się wydłuża, i odetchnął z ulgą, gdy usłyszał, że strzelcy są gotowi do oddania salwy. Oparł się o ścianę i napił wody z dzbana; czuł pulsujący ból w kolanach, ramionach i barkach.

— Pusty? — zapytał Dyer i odebrał dzban od Laurence’a. Pobiegł do stawu przez dym, który wypełniał środek pokoju, ulatując powoli ku pustym przestrzeniom między krokwiami dachu.

Znowu Chińczycy nie zaatakowali od razu, więc strzelcy czekali. Laurence wycofał się do wnętrza pawilonu i zerknął przez okno, sprawdzając, czy da się zobaczyć cokolwiek poza pierwszą linią ataku. Jednak oślepiło go światło pochodni: za rzędem podnieconych walką ludzi skupionych na wejściu rozpościerała się nieprzenikniona ciemność. Wydawało mu się, że upłynęło już dużo czasu; brakowało mu okrętowej klepsydry i regularnego bicia dzwonu. Musiała minąć co najmniej godzina albo dwie; Temeraire powinien niebawem wrócić.

Rumor na zewnątrz i miarowe klaskanie. Odruchowo złapał rękojeść kordelasa i zaraz rozległa się grzmiąca salwa.

— Za Anglię i króla! — krzyknął Granby i poprowadził ludzi do walki.

Lecz tym razem Chińczycy przed wejściem wycofali się do tyłu i na boki, a Granby i jego ludzie zatrzymali się niepewnie. Laurence zaczął się zastanawiać, czy może jednak przeciwnicy nie mają jakiegoś działa. Tymczasem zobaczył, że do wejścia biegnie tylko jeden napastnik, jakby zamierzał się rzucić na szpady. Anglicy stali na pozycjach, czekając na bieg wypadków. Niecałe trzy kroki przed nimi Chińczyk wyskoczył w powietrze, odbił się od kolumny, przeleciał nad ich głowami i wylądował z przewrotem na kamiennej podłodze.

Manewr ten przeczył prawom grawitacji w większym stopniu niż wszelkie ewolucje, jakie Laurence oglądał do tej pory. Chińczyk uniósł się w powietrze na dziesięć stóp, korzystając jedynie z własnych nóg. Teraz natychmiast powstał, już za plecami Granby’ego, a jego towarzysze ponownie zaatakowali wejście.

— Therrows, Willoughby — ryknął Laurence do swojej grupy, lecz oni już biegli na pomoc.

Jedyną bronią napastnika była jego zwinność. Uskakiwał przed ich szpadami z taką wprawą, że wyglądali bardziej jak aktorzy biorący udział w przedstawieniu niż żołnierze walczący na śmierć i życie. Bardziej oddalony Laurence zauważył, że Chińczyk odciąga ich systematycznie ku Granby’emu i pozostałym, gdzie ich ostrza mogłyby tylko zagrozić towarzyszom.

Laurence wyciągnął pistolet z wyuczoną wprawą pomimo ogarniającej ich ciemności i wrzawy. W głowie słyszał komendy towarzyszące ładowaniu dział, podobne do komend towarzyszących nabijaniu pistoletu. Wyciorem dwa razy przeczyścił lufę, odciągnął kurek do połowy i sięgnął do ładownicy po papierowy nabój.

Therrows niespodziewanie wrzasnął i upadł na podłogę trzymając się za kolano. Willoughby spojrzał w bok, zasłaniał się szpadą na wysokości piersi, lecz w tej krótkiej chwili nieuwagi Chińczyk ponownie skoczył niewiarygodnie wysoko i kopnął go w szczękę obiema stopami. Rozległ się nieprzyjemny trzask łamanego kręgosłupa; Willoughby uniósł się jakiś cal nad ziemię, szeroko rozrzucając ramiona, po czym runął bezwładnie, z rozkołysaną głową. Chińczyk opadł na bark, przeturlał się i zwrócił w stronę Laurence’a.

Riggs krzyczał z tyłu:

— Ładuj! Szybciej, cholera, ładuj broń!

Dłonie Laurence’a cały czas wykonywały kolejne czynności. Rozerwał zębami papierowy pojemnik z czarnym prochem, czując gorzki smak kilku ziaren. Następnie wsypał proch do lufy, włożył okrągłą, ołowianą kulę, wsadził papier jako przybitkę i mocno ubił wszystko wyciorem; nie było czasu, żeby sprawdzić spłonkę. Uniósł pistolet i rozwalił łeb Chińczykowi, stojącemu prawie na wyciągnięcie ręki.

Laurence i Granby zaciągnęli Therrowsa do Keynesa, a Chińczycy wycofali się przed salwą. Therrows szlochał cicho, ściskając bezwładną nogę.

— Przykro mi, sir — powtarzał, krztusząc się.

— Na miłość boską, dosyć tego biadolenia — warknął Keynes, gdy położyli Therrowsa na podłodze, po czym wymierzył mu siarczysty policzek. Młodzian wciągnął gwałtownie powietrze, ale uspokoił się i otarł ramieniem twarz. — Rzepka jest uszkodzona — oświadczył po chwili Keynes. — Nieskomplikowane pęknięcie, ale nie będzie mógł stać co najmniej przez miesiąc.

— Jak już będziesz miał łubki, przenieś się do Riggsa i pomóż ładować broń — zwrócił się Laurence do Therrowsa, po czym z Granbym wrócił szybko do wejścia.

— Będziemy odpoczywać na zmianę — powiedział Laurence i przyklęknął obok pozostałych. — Hammond, pan pierwszy. Proszę powiedzieć Riggsowi, żeby trzymał w pogotowiu jeden nabity karabin, na wypadek gdyby znowu spróbowali wysłać tu jakiegoś akrobatę.

Hammond dyszał ciężko, a na jego twarz wystąpiły czerwone plamy. Skinął głową i wychrypiał:

— Zostawcie pistolety, to je naładuję.

Blythe, który pił łapczywie wodę z wazonu, zakrztusił się nagle i prychnął.

— Słodki Jezu! — ryknął, a pozostali podskoczyli. Laurence rozejrzał się gorączkowo: w kałuży na podłodze taplała się jasnopomarańczowa złota rybka, długa na dwa palce.

— Przepraszam — rzucił Blythe, łapiąc powietrze. — Draństwo miotało mi się w gębie.

Laurence wytrzeszczył oczy, Martin zaczął się śmiać i przez chwilę wszyscy szczerzyli do siebie zęby. Potem huknęły strzały i wrócili do drzwi.

Napastnicy nie próbowali podpalić pawilonu, co zaskoczyło Laurence’a; mieli przecież pochodnie i mnóstwo drewna na całej wyspie. Za to próbowali wykurzyć ich dymem, rozpaliwszy nieduże ogniska po obu stronach pawilonu, pod okapem, lecz albo z powodu przemyślnej konstrukcji budynku, albo z powodu sprzyjającego wiatru, prąd powietrza niósł dym do góry, pod żółty dach. Nie było to przyjemne, ale nie zagrażało ich życiu, a bliżej stawu powietrze było już czyste. Podczas każdej przerwy ludzie wracali tam, by się napić i odetchnąć; jednocześnie Keynes smarował im maścią pomniejsze rany albo je opatrywał, jeśli wciąż krwawiły.

Napastnicy spróbowali posłużyć się taranem, świeżo ściętym drzewem jeszcze z gałęziami i liśćmi, lecz Laurence zawołał:

— Odsunąć się na boki i ciąć po nogach.

Dźwigający pień Chińczycy pobiegli odważnie prosto na nich, lecz trzy stopnie prowadzące do pawilonu wytrąciły ich z impetu. Brytyjczycy rozcięli tym na przedzie nogi aż do kości, powalili ich i zatłukli kolbami pistoletów, a upuszczone drzewo zagrodziło drogę. Zaczęli pospiesznie obcinać gałęzie, by odsłonić widok strzelcom, lecz do tego czasu byli już gotowi do kolejnej salwy, tak więc napastnicy ponownie się wycofali.

Dalsza bitwa toczyła się w makabrycznym rytmie. Po każdej kolejnej salwie mieli coraz więcej czasu na odpoczynek, gdyż Chińczyków najwyraźniej zniechęciły nieudane próby przebicia się przez nielicznych obrońców, a także ogromna liczba ofiar. Każdy pocisk trafiał w cel. Riggs i jego ludzie nauczyli się strzelać z grzbietu smoka, który leciał nieraz z prędkością trzydziestu węzłów w środku bitewnej zawieruchy, tak więc oddaleni teraz od wejścia o niecałe trzydzieści jardów, nigdy nie pudłowali. Była to powolna, zacięta walka, której każda minuta zdawała się trwać tyle, co pięć. Laurence zaczął odmierzać czas według salw.

— Sir, powinniśmy ograniczyć salwę do trzech karabinów — powiedział Riggs, kaszląc, gdy Laurence przyklęknął przy nim podczas przerwy na odpoczynek. — Zdążyli zasmakować naszych kul, więc i tak ich powstrzymamy, a chociaż zabrałem wszystkie naboje, nie jesteśmy cholerną piechotą. Therrows zwija następne, ale prochu wystarczy jeszcze na jakieś trzydzieści, nie więcej.

— Będzie musiało wystarczyć — odparł Laurence. — Spróbujemy przytrzymać ich dłużej między salwami. Wysyłaj na odpoczynek jednego człowieka po co drugiej salwie.

Wysypał z ładownicy swoje naboje, a potem naboje Granby’ego na ogólny stos: tylko siedem, ale dawało to co najmniej dwie salwy, a karabiny miały większą siłę rażenia niż pistolety.

Obmył twarz wodą ze stawu, uśmiechając się na widok umykających ryb, które zobaczył teraz wyraźniej, pewnie dlatego, że jego oczy przyzwyczaiły się do ciemności. Chustkę miał całkowicie mokrą od potu. Zdjął ją więc i wyżął, ale nie założył ponownie, poczuwszy na skórze przyjemny dotyk powietrza. Wykręcił chustkę mocniej i rozłożył, by wyschła, po czym wrócił szybko do towarzyszy.

Kolejny dłużący się atak, twarze napastników majaczące niewyraźnie w wejściu. Laurence właśnie zmagał się z dwoma Chińczykami, walcząc ramię w ramię z Granbym, gdy usłyszał z tyłu piskliwy głos Dyera:

— Kapitanie! Kapitanie!

Nie mógł się odwrócić ani choćby tam zerknąć.

— Ja ich przejmę — wydyszał Granby.

Kopnął pierwszego Chińczyka w krocze ciężkim butem, po czym zwarł się z drugim. Laurence cofnął się i pospiesznie obrócił.

Na brzegu stawu stało kilku Chińczyków w przemoczonych ubraniach, a kolejny wychodził z wody na brzeg: znaleźli zbiornik zasilający staw i przepłynęli pod murem. Keynes leżał nieruchomo na podłodze, a Riggs i pozostali strzelcy dopiero nadbiegali, ładując gorączkowo broń. Hammond, który przed chwilą udał się na odpoczynek, atakował z wściekłością dwóch napastników, usiłując ich zepchnąć z powrotem do wody, lecz nie miał dużej wprawy, a Chińczycy walczyli nożami, tak więc można było się spodziewać, że lada moment przedostaną się pod jego klingą.

Mały Dyer chwycił ogromny wazon, wciąż pełen wody, i uderzył nim człowieka z nożem pochylającego się nad ciałem Keynesa. Naczynie roztrzaskało się o głowę Chińczyka i powaliło go na mokrą podłogę. Roland podbiegła do niego z hakiem chirurgicznym i przejechała ostrym końcem przez jego gardło, zanim zdążył się podnieść. Krew z rozerwanej tętnicy bluzgnęła między palcami Chińczyka.

Ze stawu wychodzili kolejni napastnicy.

— Strzelać według uznania — polecił Riggs.

Od razu padło trzech Chińczyków, jeden z nich zdążył zaledwie wystawić z wody głowę i ponownie się zanurzył w powiększającej się kałuży własnej krwi. Laurence dołączył do Hammonda i razem odparli w kierunku stawu dwóch napastników. Kiedy Hammond wymachiwał szpadą, Laurence przebił jednego czubkiem kordelasa, drugiego zaś ogłuszył rękojeścią; nieprzytomny Chińczyk osunął się do wody z otwartymi ustami, z których popłynęło mnóstwo baniek.

— Zepchnijcie wszystkich do wody — powiedział Laurence. — Trzeba zablokować przejście.

Wszedł do stawu, pchając trupy pod prąd. Czuł nacisk z drugiej strony, bo kolejni Chińczycy próbowali się przedostać.

— Riggs, wróć z ludźmi do wejścia i zluzuj Granby’ego — rozkazał. — Hammond i ja poradzimy sobie.

— Ja też mogę pomóc — powiedział Therrows, kuśtykając w stronę stawu. Był wysokim mężczyzną, więc mógł usiąść na brzegu i pchać zdrową nogą ciała przeciwników.

— Roland, Dyer, sprawdźcie, czy można coś zrobić dla Keynesa — rzucił przez ramię Laurence, a potem obejrzał się, nie usłyszawszy odpowiedzi: oboje wymiotowali w kącie.

Roland otarła usta i wstała. Przypominała słaniającego się na nogach źrebaka.

— Tak jest, sir — powiedziała i wraz z Dyerem podeszła niepewnie do Keynesa.

Jęknął, kiedy go obrócili. Nad jego łukiem brwiowym widniała plama zakrzepniętej krwi, ale otworzył oczy, kiedy zaczęli mu opatrywać ranę.

Nacisk na drugim końcu masy ciał osłabł, a potem całkiem ustał, za to strzały rozlegały się częściej, Riggs i jego ludzie strzelali prawie jak regularna piechota. Laurence spojrzał przez ramię, lecz nic nie zobaczył przez chmurę prochowego dymu.

— Poradzimy sobie, proszę iść! — wysapał Hammond.

Laurence skinął głową i wyszedł z trudem z wody, ponieważ kawaleryjskie buty ciążyły mu jak kamienie. Musiał się zatrzymać i wylać z nich wodę.

Kiedy dotarł do wejścia, strzały ustały. Dym był tak gęsty i dziwnie jasny, że widzieli tylko ciała rozrzucone na podłodze. Czekali, a Riggs i jego ludzie nabijali broń, teraz już wolniej, drżącymi dłońmi. Wreszcie Laurence przesunął się do przodu, opierając się o kolumnę dla zachowania równowagi, ponieważ musiał iść po trupach.

Mrugając, wyszli w jaskrawe światło wczesnego poranka. Wrony, które zdążyły już obsiąść ciała na dziedzińcu, zerwały się i uciekły nad jezioro, kracząc. Nikt się nie ruszał, pozostali napastnicy uciekli. Martin niespodziewanie osunął się na kolana, a jego kord stuknął o kamienną posadzkę. Granby podszedł do niego, by mu pomóc, i sam też upadł. Laurence zdołał dojść niepewnym krokiem do małej drewnianej ławki, zanim ugięły się pod nim nogi. Nie przeszkadzało mu, że usiadł obok jednego z zabitych, młodzieńca o gładkiej twarzy, z ustami czerwonymi od zasychającej krwi i purpurową plamą wokół nierównej rany od kuli na piersi.

Ani śladu Temeraire’a. Nie wrócił.

Rozdział 15

Sami byli ledwie żywi, kiedy godzinę później pojawił się Sun Kai. Nadszedł ostrożnie z przystani z niedużą grupą uzbrojonych ludzi, jakimiś dziesięcioma ubranymi w oficjalne mundury strażnikami, którzy wyglądali o wiele lepiej niż niechlujnie odziani bandyci. Ogniska wygasły; Brytyjczycy odciągali trupy jak najdalej w cień, by zapobiec zbyt szybkiemu rozkładowi.

Wszyscy byli odrętwiali i wyczerpani, więc nie mogli już stawić oporu. Laurence czuł się bezradny, nie wiedział, co się stało z Temeraire’em ani co może zrobić, więc pozwolił się zaprowadzić do łodzi, a potem do dusznego palankinu z zaciągniętymi zasłonami. Od razu zasnął na haftowanych poduszkach, pomimo kołysania i krzyków i ocknął się dopiero wtedy, gdy postawiono palankin na ziemi.

— Proszę wejść do środka — powiedział Sun Kai i pomógł mu wstać.

Hammond, Granby i pozostali członkowie załogi wychodzili z innych lektyk, równie oszołomieni i poturbowani. Laurence podążył bezmyślnie po schodach do przyjemnie chłodnego domu, którego wnętrze wypełniał zapach kadzidła, a potem poszedł dalej wąskim korytarzem do pokoju wychodzącego na ogrodowy dziedziniec. W jednej chwili wybiegł na balkon i przeskoczył niską balustradę: ujrzał Temeraire’a, który spał na kamiennej podłodze.

— Temeraire — zawołał Laurence i podszedł do smoka. Sun Kai zawołał coś po chińsku i pobiegł za nim. Chwycił Laurence’a za ramię, zanim ten dotknął pokrytego łuskami boku. Wtedy smok uniósł łeb i spojrzał na nich z ciekawością. Laurence wytrzeszczył oczy: to wcale nie był Temeraire.

Sun Kai ukląkł i spróbował ściągnąć także i Laurence’a na posadzkę, lecz ten odepchnął go, ledwo zachowując równowagę. Dopiero teraz zauważył, że na pobliskiej ławce siedzi młody mężczyzna, może dwudziestoletni, ubrany w wytworną szatę z ciemnożółtego jedwabiu, haftowaną w smoki.

Hammond przyszedł tam za Laurence’em i teraz pociągnął go za rękaw.

— Na miłość boską, klęknij — wyszeptał. — To pewnie książę Mianning, następca tronu. — Sam opadł na oba kolana i przycisnął czoło do kamiennej posadzki, tak samo jak Sun Kai.

Laurence wytrzeszczył na nich oczy, spojrzał na młodzieńca i zawahał się. Następnie wykonał głęboki ukłon, zginając się w pasie. Był przekonany, że nie uda mu się zgiąć jednej nogi tak, by nie paść na kolana albo, co gorsza, na twarz, i póki co nie miał zamiaru płaszczyć się nawet przed cesarzem, a co dopiero księciem.

Książę, który najwyraźniej się nie obraził, przemówił po chińsku do Sun Kaia. Poseł wstał, a chwilę później powoli podniósł się też Hammond.

— Mówi, że możemy tu bezpiecznie odpocząć — zwrócił się Hammond do Laurence’a. — Proszę mu uwierzyć. Nie ma po co nas oszukiwać.

— Zapytasz go o Temeraire’a? — powiedział Laurence. Hammond popatrzył w osłupieniu na smoka. — To nie on — dodał Laurence. — To inny Niebiański, nie Temeraire.

— Lung Tien Xiang przebywa w odosobnieniu w Pawilonie Wiecznej Wiosny — wyjaśnił Sun Kai. — Gdy się pojawi, posłaniec przekaże mu wiadomość.

— Nic mu nie jest? — zapytał Laurence, nie próbując nawet zrozumieć, co się dzieje; przede wszystkim pragnął się dowiedzieć, co zatrzymało Temeraire’a.

— Nie ma powodu sądzić inaczej — odpowiedział dość wymijająco Sun Kai. Laurence był zbyt zmęczony i nie miał pojęcia, jak mógłby wyciągnąć z niego coś więcej. Na szczęście Sun Kai ulitował się nad nim i dodał łagodniejszym tonem: — Nic mu nie jest. Nie możemy mu przeszkadzać, ale wyjdzie dzisiaj, a wtedy przyprowadzimy go do pana.

Laurence wciąż nic nie rozumiał, lecz na tym musiał na razie poprzestać.

— Dziękuję — wykrztusił. — Proszę podziękować w naszym imieniu Jego Wysokości za gościnę. Proszę przekazać nasze serdeczne podziękowania. Mam nadzieję, że wybaczy nam nieporadne powitanie.

Książę skinął głową i odprawił ich ruchem dłoni. Sun Kai zaprowadził ich do pokoi, a potem przyglądał się im, dopóki nie padli na twarde szerokie łóżka, jakby się obawiał, że zerwą się na nogi i znowu gdzieś pójdą. Laurence omal się nie roześmiał, bo wiedział, że jest to niemożliwe, i w jednej chwili zasnął.

— Laurence, Laurence — powiedział Temeraire zaniepokojony.

Laurence otworzył oczy i ujrzał łeb smoka w oknie balkonowym na tle ciemniejącego nieba. — Laurence, nic ci się nie stało?

— Och! — Hammond obudził się i spadł z łóżka zaskoczony, ujrzawszy tuż nad sobą pysk Temeraire’a. — Dobry Boże — powiedział, z trudem wstając i siadając z powrotem na łóżku. — Czuję się jak osiemdziesięciolatek cierpiący na podagrę.

Laurence usiadł tylko odrobinę sprawniej, ponieważ zesztywniały mu wszystkie mięśnie.

— Nie, nic mi nie jest — powiedział, po czym z wdzięcznością dotknął pyska Temeraire’a, nabierając otuchy dzięki samej jego obecności. — Nie zachorowałeś?

Nie chciał, żeby zabrzmiało to jak oskarżenie, lecz nie przychodził mu do głowy żaden inny powód dezercji Temeraire’a, i pewnie jego głos zdradził te odczucia. Temeraire opuścił krezę.

— Nie — powiedział smutno. — Nie jestem chory.

Nie dodał nic więcej, a Laurence nie nagabywał go w towarzystwie Hammonda. Nieśmiałe zachowanie Temeraire’a wskazywało na to, że trudno będzie z niego coś wyciągnąć, a Laurence nie miał ochoty stawiać mu czoło, tym bardziej na oczach Hammonda. Temeraire cofnął głowę, tak by mogli wyjść do ogrodu. Tym razem obeszło się bez akrobatycznych skoków. Laurence zsunął się z łóżka i przeszedł ostrożnie i powoli nad poręczą balkonu. Hammond ledwo przełożył nogę nad balustradą, chociaż znajdowała się nie więcej jak dwie stopy nad ziemią.

Książę zniknął, lecz na dziedzińcu wciąż przebywał smok, którego Temeraire przedstawił im jako Lung Tien Chuana. Skinął im uprzejmie łbem, choć bez większego zainteresowania, i znowu skupił uwagę na dużej tacy wypełnionej piaskiem, na której kreślił pazurem chińskie znaki: pisał wiersz, jak wyjaśnił Temeraire.

Hammond skłonił głowę przed Chuanem i opadł na stołek, postękując i mamrocząc przekleństwa bardziej przystające marynarzom, od których zapewne się ich nauczył. Laurence był skłonny wybaczyć mu tak mało taktowne zachowanie, a nawet o wiele więcej, kiedy przypomniał sobie wyczyny dyplomaty z poprzedniego dnia. Nie spodziewał się, że Hammond okaże się tak bardzo pomocny, zważywszy na to, że nie został przeszkolony, nie miał doświadczenia bojowego i był przeciwny całej akcji.

— Jeśli wolno mi coś doradzić, to proszę raczej się przejść po ogrodzie, zamiast siedzieć — powiedział Laurence. — Mnie zawsze to pomagało.

— Chyba tak zrobię — odparł Hammond i po kilku głębokich oddechach ponownie dźwignął się na nogi, korzystając z pomocy Laurence’a.

Początkowo szedł bardzo wolno, lecz był przecież młodym mężczyzną, więc nabrał wigoru, gdy obeszli ogród do połowy. Ciekawość Hammonda odżyła po ustaniu najgorszego bólu: kiedy szli skrajem ogrodu, przyjrzał się uważnie obu smokom, zwalniając i spoglądając to na jednego, to na drugiego. Długość dziedzińca znacznie przewyższała szerokość. Kępy bambusa i niedużych sosen wyrastały na jego końcach, a środek był odkryty, co zapewniało dobry widok na leżące naprzeciwko siebie smoki.

Rzeczywiście były podobne jak dwie krople wody, jeśli nie liczyć klejnotów. Chuan nosił złotą siatkę, ozdobioną perłami, która spływała z jego krezy na kark: była przepiękna, lecz zapewne niewygodna przy bardziej energicznych ruchach. Temeraire miał blizny po bitwach: wyraźne zgrubienie na łuskach piersi, gdzie został trafiony kolczastym pociskiem przed kilkoma miesiącami, a także drobniejsze zadrapania z innych potyczek, ledwo widoczne. Poza tym różniły się tylko sposobem bycia i zachowaniem, choć Laurence nie potrafiłby tego dobrze opisać drugiej osobie.

— Czy to przypadek? — powiedział Hammond. — Wszystkie Niebiańskie są spokrewnione, ale czy możliwe jest aż takie podobieństwo? Nie potrafię ich odróżnić.

— Wykluliśmy się z bliźniaczych jaj — powiedział Temeraire, który usłyszał jego słowa. — Najpierw Chuan, a potem ja.

— Och, ależ ja wolno myślę — rzucił Hammond i opadł na ławkę. — Laurence… Laurence… — Twarz mu się rozjaśniła, kiedy po omacku chwycił dłoń Laurence’a i nią potrząsnął. — Oczywiście, oczywiście: nie chcieli, żeby drugi książę rywalizował o tron, i dlatego odesłali jajo. Boże, ale mi ulżyło!

— Jestem skłonny przyjąć twoje wnioski, ale nie rozumiem, w jakim stopniu zmienia to nasze położenie — rzekł Laurence, nieco zaskoczony entuzjazmem dyplomaty.

— Nie rozumiesz? — powiedział Hammond. — Napoleon to tylko pretekst, ponieważ jest cesarzem, który sprawuje rządy na drugim końcu świata, najdalej jak to możliwe od ich dworu. A ja przez cały czas zachodziłem w głowę, jak, u licha, De Guignes zdołał się do nich zbliżyć, podczas gdy mnie ledwo pozwolili wytknąć nos za drzwi. Ha! Francuzi nie zawarli sojuszu z Chińczykami, nie doszli z nimi od porozumienia.

— To rzeczywiście może przynieść ulgę — powiedział Laurence — lecz skoro nic z tego nie wyszło, to i tak jesteśmy w takiej samej sytuacji. Najwyraźniej Chińczycy zmienili zdanie i chcą, żeby Temeraire wrócił.

— Nie, nie rozumiesz? Książę Mianning nadal za wszelką cenę musi się go pozbyć, bo inaczej może się pojawić kolejny pretendent do tronu — wyjaśnił Hammond. — Och, to wszystko zmienia. Do tej pory błądziłem w ciemności, teraz pojąłem trochę ich motywy, tyle rzeczy się wyjaśniło. Kiedy przypłynie Allegiance? — zapytał nagle, spoglądając na Laurence’a.

— Trudno mi powiedzieć dokładnie, ponieważ zbyt mało wiem o prądach i wiatrach w Zatoce Zhitao — odparł zaskoczony Laurence. — Chyba co najmniej za tydzień.

— Chciałbym, żeby był tu już George Staunton. Mam tysiące pytań, lecz zdecydowanie mniej odpowiedzi — powiedział Hammond. — Ale spróbuję dowiedzieć się czegoś więcej od Sun Kaia: mam nadzieję, że teraz będzie trochę bardziej otwarty. Zaraz go odszukam, przepraszam.

Odwrócił się i ruszył w stronę domu, kiwając się na boki, a Laurence zawołał za nim:

— Hammond, twoje ubranie…!

Bryczesy dyplomaty były rozpięte nad kolanami, koszula poplamiona krwią, pończochy nieźle poprute: wyglądało to okropnie. Ale Hammond był już za daleko i nic nie usłyszał.

Laurence doszedł do wniosku, że nikt nie powinien winić ich za strój, jako że przybyli tam bez bagaży.

— No cóż, przynajmniej próbuje coś zdziałać, a my możemy się cieszyć, że Chiny nie zawarły przymierza z Francją — powiedział do Temeraire’a.

— Tak — odparł Temeraire bez entuzjazmu.

Przez cały czas leżał zamyślony, machając końcem ogona nad stawem, tak że zostawiał czarne mokre plamy na rozgrzanych słońcem kamiennych płytach, które wysychały niemal tak szybko, jak się pojawiały.

Laurence nie domagał się wyjaśnień, chociaż już zostali sami, tylko podszedł i usiadł przy łbie smoka. Wierzył, że Temeraire z własnej woli mu wszystko powie.

— Czy pozostali członkowie załogi mają się dobrze? — zapytał po chwili Temeraire.

— Niestety, Willoughby zginął. Poza tym kilka ran, ale na szczęście nic poważnego.

Temeraire zadrżał i wydał bolesny, gardłowy jęk.

— Powinienem był wrócić. Gdybym tam był, nigdy by was nie zaatakowali.

Laurence milczał, rozmyślając o biednym Willoughbym, poległym w walce.

— Źle zrobiłeś, że nas nie zawiadomiłeś — odpowiedział wreszcie. — Ale nie mogę cię winić za śmierć Willoughby’ego. Zginął wcześnie, przed normalną porą twojego powrotu, a poza tym chyba postępowałbym tak samo, nawet gdybym wiedział, że nie wrócisz. Niewątpliwie jednak przedłużyłeś przepustkę.

Temeraire znowu jęknął i powiedział cicho:

— Nie spełniłem swojego obowiązku, tak? A zatem to była moja wina i nie ma o czym mówić.

— Nie — odpowiedział Laurence — gdybyś nas zawiadomił, nie sprzeciwiłbym się przedłużeniu twojej wizyty, bo uważaliśmy, że jesteśmy bezpieczni. I tak po prawdzie to nigdy nikt ci nie wyjaśnił zasad przepustki, obowiązujących w Korpusie, jako że nie było takiej potrzeby w przypadku smoka, a za to ja ponoszę odpowiedzialność. Nie staram się ciebie pocieszyć — dodał, widząc, że Temeraire potrząsa łbem. — Zależy mi tylko na tym, żebyś zrozumiał, na czym polega twoje przewinienie, a nie na tym, żebyś czuł się winny wobec czegoś, na co nie miałeś wpływu.

— Laurence, nie rozumiesz — rzekł Temeraire. — Zawsze dobrze pojmowałem zasady. To nie dlatego cię nie zawiadomiłem. Nie chciałem zostawać tam tak długo, po prostu straciłem poczucie czasu.

Laurence nie wiedział, co powiedzieć. Trudno było mu zrozumieć, jak Temeraire, który zawsze wracał wczesnym wieczorem, mógł nie zauważyć, iż minęła cała noc i cały dzień. Gdyby w taki sposób usprawiedliwiał się ktoś z jego ludzi, uznałby go za kłamcę. Milczenie zdradzało, co Laurence o tym myśli.

Temeraire wtulił łeb między barki i przejechał pazurem po kamiennej płycie. Usłyszawszy zgrzyt, Chuan uniósł łeb, postawił krezę i mruknął z dezaprobatą. Temeraire zamarł, a potem wypalił:

— Byłem z Mei.

— Z kim? — zapytał w osłupieniu Laurence.

— Z Lung Qin Mei — wyjaśnił Temeraire. — Ona jest Cesarskim.

Laurence doznał wstrząsu, kiedy w jednej chwili wszystko pojął. Zakłopotanie, skrucha i skrywana duma, które pobrzmiewały w słowach Temeraire’a, wszystko wyjaśniły.

— Rozumiem — wykrztusił Laurence, z najwyższym trudem się opanowując. — No cóż… — Urwał. — Jesteś młody i… i nigdy wcześniej się nie zalecałeś, nie mogłeś wiedzieć, że tak bardzo cię to pochłonie — powiedział. — Cieszę się, że znam powód, to jest w końcu normalne usprawiedliwienie.

Starał się uwierzyć we własne słowa. Rzeczywiście w nie wierzył, tylko nie potrafił do końca wybaczyć mu nieobecności z takiego powodu. Pomimo kłótni z Hammondem o matactwa Yongxinga Laurence nigdy nie obawiał się, że Temeraire przestanie go darzyć uczuciem. Teraz z goryczą uświadomił sobie, że jednak naprawdę ma powód do zazdrości.

Pochowali Willoughby’ego szarym świtem na ogromnym cmentarzu za murami miasta, gdzie zaprowadził ich Sun Kai. Jak na miejsce pochówku był zatłoczony, pomimo swoich rozmiarów; grupki ludzi oddawały cześć zmarłym przy wielu grobowcach. Obecność Temeraire’a i przybyszów z Zachodu zaciekawiła Chińczyków i niebawem uformowali oni całkiem długą procesję, mimo iż strażnicy odpędzali zbyt natrętnych gapiów.

Lecz tłum, który liczył już teraz setki ludzi, zachowywał szacunek i milczał, kiedy Laurence powiedział parę słów nad grobem i odmówił z towarzyszami Modlitwę Pańską. Grobowiec, wyniesiony nad ziemię, zbudowany był z białego kamienia i miał wywinięty do góry dach, na wzór miejscowych domów; przewyższał urodą nawet sąsiednie mauzolea.

— Laurence, nie wiem, czy to wypada, ale myślę, że jego matka powinna dostać jakiś szkic — powiedział cicho Granby.

— Jasne, sam powinienem był o tym pomyśleć — odrzekł Laurence. — Digby, dasz radę coś narysować?

— Pozwólcie, że zrobi to nasz artysta — wtrącił Sun Kai. — Wstydzę się, że tego nie zaproponowałem. I zapewnijcie matkę, że zostaną złożone wszystkie stosowne ofiary. Książę Mianning już wybrał młodzieńca z dobrej rodziny, który odprawi całą ceremonię.

Laurence przystał na to, nie dopytując się o szczegóły; o ile pamiętał, pani Willoughby była surową metodystką i z pewnością nie chciałaby wiedzieć nic więcej poza tym, że grobowiec jej syna jest elegancki, a wyznaczeni ludzie będą o niego dbali.

Potem Laurence wrócił na wyspę razem z Temeraire’em i kilkoma członkami załogi, by zabrać rzeczy pozostawione tam w pośpiechu. Usunięto już wszystkie ciała, lecz na ścianach pawilonu, w którym się schronili, pozostały czarne plamy od dymu, a na kamiennych płytach plamy zaschniętej krwi. Temeraire długo im się przyglądał w milczeniu, po czym odwrócił łeb. Meble w rezydencji zostały porozrzucane, przepierzenia z ryżowego papieru porozrywane, większość ich skrzyń otworzono siłą, ubrania zaś wyrzucono na podłogę i podeptano.

Laurence chodził po pokojach, a Blythe i Martin zaczęli zbierać te rzeczy, które się jeszcze nadawały do użytku. Jego komnatę także splądrowano, łóżko przewrócono na bok i oparto o ścianę, jakby ktoś się spodziewał, że Laurence ukrywa się pod nim. Liczne pakunki z zakupami rozrzucono na podłodze. Mniej i bardziej potłuczone skorupy tworzyły po podłodze coś na podobieństwo szlaku, a pasy podartego i postrzępionego jedwabiu wisiały tu i tam niczym dekoracja. Laurence pochylił się i podniósł duże, bezkształtne zawiniątko z wazonem, porzucone w kącie pokoju, i powoli je rozwinął; nagle zorientował się, że spogląda na nie jak przez mgłę: wazon był cały, nawet nie wyszczerbiony, i zalśnił głębokim szkarłatem w blasku popołudniowego słońca.

Miasto doświadczało teraz pełni lata: podczas dnia kamienie rozgrzewały się niczym pracujące miechy, a wiatr nieustannie przywiewał drobniutki, żółty piasek z ogromnej pustyni Gobi na zachodzie. Hammond odprawiał swój powolny, misterny taniec negocjacji, który, jak oceniał Laurence, na razie sprowadzał się do kręcenia w kółko: kolejne zalakowane listy wysyłane na dwór i zwracane, drobne upominki przesyłane i odsyłane, mgliste obietnice i niewiele konkretów. Tymczasem wszyscy byli coraz bardziej spięci i zniecierpliwieni, poza Temeraire’em, który wciąż zajmował się nauką i zalotami. Mei odwiedzała ich rezydencję każdego dnia, ozdobiona eleganckim kołnierzem ze srebra i pereł. Jej skóra miała ciemnoniebieski kolor, z fioletowymi i żółtymi cętkami na skrzydłach, a na jej pazurach lśniły liczne złote pierścienie.

— Mei to bardzo czarująca smoczyca — powiedział Laurence do Temeraire’a po jej pierwszej wizycie, która była dla niego prawdziwą torturą. Zauważył, że Mei jest prześliczna, przynajmniej o ile mógł ocenić urodę smoków.

— Cieszę się, że też tak myślisz — powiedział rozpogodzony Temeraire. Końce jego krezy uniosły się i zadrżały. — Wykluła się zaledwie przed trzema laty i zdała niedawno egzamin z wyróżnieniem. Uczy mnie czytać i pisać i jest bardzo miła. Wcale się nie śmieje z mojego nieuctwa.

Co do tego, że smoczyca nie może narzekać na postępy ucznia, Laurence nie miał wątpliwości. Temeraire już opanował technikę pisania znaków pazurem na piasku z tacek, a teraz Mei chwaliła go za ładną kaligrafię na glinie i obiecała, że niebawem zacznie go uczyć bardziej sztywnych ruchów, potrzebnych do rycia znaków w miękkim drewnie. Laurence obserwował, jak Temeraire pracuje pilnie nad kaligrafią aż do późnego popołudnia, dopóki było światło, i często im się przyglądał: dźwięczny głos Temeraire’a brzmiał przyjemnie, chociaż Laurence nie rozumiał ani słowa z chińskiej poezji, poza momentami, kiedy smok robił przerwę, by mu przetłumaczyć szczególnie ciekawy urywek.

Pozostali członkowie załogi mieli niewiele do roboty: od czasu do czasu Mianning zapraszał ich na wspólny obiad, a raz nawet zorganizował występ, na który składał się koncert bardzo niemelodyjnej muzyki i popisy akrobatów, głównie dzieci zwinnych niczym górskie kozice. Czasem odbywali musztrę z bronią strzelecką na dziedzińcu z tylu rezydencji, lecz w tym upale było to bardzo męczące, więc chętnie wracali na chłodne alejki i do chłodnych pałacowych ogrodów.

Jakieś dwa tygodnie po przeprowadzce do pałacu Laurence czytał na balkonie, zerkając na śpiącego na dziedzińcu Temeraire’a, Hammond zaś siedział w pokoju przy biurku, zajęty swoimi papierami. Wszedł służący z listem: Hammond złamał pieczęć i przebiegł wzrokiem po kartce, po czym oznajmił Laurence’owi:

— Od Liu Bao. Zaprasza nas do siebie na obiad.

— Hammond, myślisz, że on jest w to w jakiś sposób zamieszany? — zapytał niechętnie Laurence. — Nie chcę niczego takiego sugerować, ale w końcu on nie jest na służbie u Mianninga, tak jak Sun Kai, więc może jest w zmowie z Yongxingiem.

— To prawda, że nie możemy tego wykluczyć — odparł Hammond. — Sam pochodzi z dzikich tatarskich plemion i chyba byłby w stanie zorganizować atak na nas. Chociaż dowiedziałem się, że jest krewnym matki cesarza i dostojnikiem w Białej Chorągwi Manchu. Jego wsparcie byłoby nieocenione i trudno mi uwierzyć, że zaprosiłby nas tak otwarcie, gdyby coś knuł.

Zdecydowali się zachować ostrożność, lecz postanowienie to zostało mocno osłabione już przy bramie, gdy poczuli aromatyczny zapach pieczonej wołowiny. Liu Bao polecił swoim już obeznanym ze światem kucharzom przygotować tradycyjny brytyjski obiad i nawet jeśli dodano więcej curry do smażonych ziemniaków, niż można by oczekiwać, a pudding z rodzynkami okazał się nieco zbyt wodnisty, to nikt nie mógł niczego zarzucić pieczonym żeberkom ozdobionym całymi cebulami, a Yorkshire pudding był po prostu wyśmienity.

Pomimo ogromnych starań Anglików ostatnie talerze odniesiono prawie pełne i zanosiło się na to, że niektórych gości, łącznie z Temeraire’em, też trzeba będzie wynieść z jadalni. Smok, na brytyjską modłę, otrzymał surowe mięso, z dopiero co ubitych zwierząt, lecz kucharze nie potrafili do końca się powstrzymać, więc nie podali mu jednej krowy czy owcy, lecz dwie krowy i dwie owce, a poza tym świnię, kozę, kurczaka i homara. Temeraire spałaszował wszystkie dania, po czym postękując wypełzł do ogrodu bez zaproszenia i legł tam zupełnie otępiały.

— Nie szkodzi, niech się prześpi! — powiedział Liu Bao, ignorując przeprosiny Laurence’a. — Możemy się przenieść na taras z widokiem na księżyc i napić się wina.

Laurence miał się na baczności, lecz tym razem Liu Bao nie wmuszał w nich wina z takim entuzjazmem. Przyjemnie było tak siedzieć, czując rozchodzące się po ciele przyjemne ciepło, podczas gdy Temeraire drzemał, oblany złocistym blaskiem słońca zachodzącego za osnutymi niebieskawą mgiełką górami. Laurence całkowicie, choć może irracjonalnie, porzucił myśl o udziale Liu Bao w spisku: trudno jest podejrzewać człowieka, kiedy się siedzi w jego ogrodzie po obfitym obiedzie, na który cię zaprosił. Nawet Hammond mimowolnie się rozluźnił, mrugając, by nie zasnąć.

Liu Bao zaczął ich wypytywać, jak to się stało, że zamieszkali w rezydencji księcia Mianninga. Szczerze się zdziwił, gdy usłyszał o ataku bandy, i pokiwał głową ze współczuciem.

— Trzeba będzie coś zrobić z tymi hunhun, bo przestajemy nad nimi panować. Jeden z moich bratanków związał się z nimi przed kilku laty, a jego matka zamartwiała się na śmierć. Ale potem złożyła dużą ofiarę Guanyin i kazała wznieść dla niej specjalny ołtarz w najlepszej części południowego ogrodu. Młodzieniec ożenił się i podjął studia. — Trącił Laurence’a w bok. — Sam powinieneś się pouczyć! Będzie wstyd, jak twój smok zda egzaminy, a ty nie.

— Dobry Boże. Hammond, myślisz, że dla nich to będzie miało znaczenie? — zapytał Laurence i wyprostował się zaniepokojony.

Pomimo wszystkich wysiłków nie potrafił rozgryźć języka chińskiego, jakby zaszyfrowano go dziesięciokrotnie, a jeśli chodzi o zdawanie egzaminów wraz z ludźmi, którzy zaczęli się do niego przygotowywać w wieku siedmiu lat…

— Droczę się tylko z tobą — rzucił dobrodusznie Liu Bao, ku uldze Laurence’a. — Nie obawiaj się. Skoro Lung Tien Xiang wybrał towarzystwo niewykształconego barbarzyńcy, to nic na to nie poradzimy.

— On oczywiście żartuje, kiedy tak cię nazywa — dodał Hammond do przekładu słów Liu Bao, choć bez przekonania.

— Ależ ja jestem niewykształconym barbarzyńcą, według ich standardów, i nie jestem aż tak głupi, by uważać się za kogoś więcej — powiedział Laurence. — Chciałbym jedynie, aby negocjatorzy też tak na to patrzyli — zwrócił się do Liu Bao. — Oni jednak wciąż uważają, że Niebiański może mieć za towarzysza tylko cesarza lub jego krewnego.

— No cóż, jeśli smok nie zgodzi się na nikogo innego, będą musieli się z tym pogodzić — odparł zdawkowo Liu Bao. — Może cesarz cię adoptuje? W ten sposób wszyscy zachowaliby twarz.

Laurence uznał to za żart, lecz Hammond spojrzał na Liu Bao z zupełnie innym nastawieniem.

— Czy rozpatrzono by poważnie taką sugestię? — zapytał. Liu Bao wzruszył ramionami i ponownie napełnił ich kielichy winem.

— Dlaczego nie? Cesarz ma trzech synów do odprawiania rytuałów, więc nie musi już nikogo adoptować, ale jeszcze jeden by mu nie zaszkodził.

— Zamierzasz do tego dążyć? — zapytał Hammonda Laurence, z niejakim niedowierzaniem, kiedy ruszyli chwiejnym krokiem do lektyk, w których mieli wrócić do pałacu.

— Oczywiście za twoim pozwoleniem — rzekł Hammond. — Niezwykły pomysł, ale w końcu wszystkie strony wiedziałyby że to tylko formalność. Rzeczywiście — podjął, coraz bardziej ożywiony. — Byłoby to ze wszech miar pożyteczne rozwiązanie. Z pewnością nie wypowiedzieliby łatwo wojny krajowi, połączonemu z nimi tak bliskimi więzami, no i pomyśl tylko, jakie by to przyniosło korzyści dla naszego handlu.

Laurence raczej pomyślał o tym, jak by na to zareagował jego ojciec.

— Jeśli uważasz, że warto, to próbuj. Nie będę cię powstrzymywał — rzucił niechętnie. Nie sądził, by czerwony wazon, który zamierzał wręczyć jako prezent na zgodę, zadowolił lorda Allendale, gdyby ten dowiedział się, że Laurence pozwolił się adoptować niczym jakiś podrzutek, nawet cesarzowi Chin.

Rozdział 16

— Było gorąco, zanim przybyliśmy, tyle mogę ci powiedzieć — rzekł Riley, odbierając nad stołem filiżankę z herbatą bardziej chętnie niż miskę z ryżową papką. — Czegoś takiego jeszcze nie widziałem: flota składająca się z dwudziestu okrętów, wspomaganych przez dwa smoki. Oczywiście to były tylko dżonki, nawet w połowie nie dorównujące wielkością fregacie, ale chińskie okręty marynarki wojennej nie były o wiele większe. Nie mam pojęcia, dlaczego pozwolili tak się rozpanoszyć tylu piratom.

— Admirał zrobił na mnie duże wrażenie; wyglądał na całkiem rozsądnego chłopa — wtrącił Staunton. — Człowiek mniejszego formatu nie ucieszyłby się, że został uratowany.

— Byłby głupcem, gdyby wolał dać się zatopić — powiedział Riley, mniej wielkoduszny.

Obaj przybyli rankiem wraz z niewielką grupą z Allegiance: wysłuchawszy ze zdumieniem opowieści o napaści niebezpiecznej bandy, opowiadali teraz o swoim rejsie przez Morze Chińskie. W tydzień po tym, jak opuścili port w Makau, napotkali chińską flotę, która próbowała pokonać ogromną bandę piratów. Ci osiedli na Wyspach Zhoushan, skąd atakowali zarówno statki chińskie, jak i mniejsze zachodnie statki kupieckie.

— Oczywiście kiedy tam się pojawiliśmy, było po kłopocie — mówił dalej Riley. — Pirackie smoki nie były uzbrojone, a ich załogi próbowały strzelać do nas z łuku, dacie wiarę, bez najmniejszego wyczucia odległości. Nurkowali tak nisko, że spokojnie mogliśmy ich sięgnąć z karabinów, że nie wspomnę o działkach wielolufowych. Wynieśli się, gdy tylko zasmakowali naszego prochu, a my posłaliśmy na dno trzech piratów jedną salwą burtową.

— Czy admirał wspominał, jak opisze przełożonym całe wydarzenie? — zwrócił się Hammond do Stauntona.

— Mogę tylko powiedzieć, że wylewnie nam dziękował. Przybył na pokład naszego okrętu, co było zapewne ustępstwem z jego strony.

— I co pozwoliło mu dobrze się przyjrzeć naszym działom — powiedział Riley. — Chyba bardziej go obchodziły niż złożenie nam podziękowań. Tak czy inaczej, odprowadziliśmy go do portu i popłynęliśmy dalej. Zakotwiczyliśmy w Tien-sing. Są jakieś szanse na rychły powrót?

— Nie chcę kusić losu, ale raczej nie sądzę — rzekł Hammond. — Cesarz przebywa jeszcze na polowaniu na północy i w ciągu najbliższych tygodni nie wróci do Letniego Pałacu. Kiedy to się stanie, pewnie udzieli nam oficjalnej audiencji. Przedstawiłem ten pomysł adopcji, o którym wspominałem — zwrócił się do Stauntona. — Otrzymaliśmy już pewne poparcie, nie tylko od księcia Mianninga, i liczę na to, że przysługa, którą im oddaliście, zdecydowanie przemówi na naszą korzyść.

— Czy okręt może pozostać w miejscu zacumowania? — zapytał Laurence, nieco zaniepokojony.

— Póki co tak, ale muszę powiedzieć, że krucho jest z zapasami — powiedział Riley. — Nie mają tu na sprzedaż solonego mięsa, a ceny bydła są horrendalne. Karmimy ludzi drobiem i rybami.

— Czy wyczerpaliśmy fundusze? — Poniewczasie Laurence zaczął żałować swoich zakupów. — Byłem trochę ekstrawagancki, ale zostało mi jeszcze trochę złota, a oni tutaj je przyjmą, kiedy się przekonają, że jest prawdziwe.

— Dziękuję ci, Laurence, ale nie muszę cię obrabowywać. Nie jest jeszcze tak źle — rzekł Riley. — Głównie myślę o podróży do domu… ze smokiem, mam nadzieję?

Laurence nie wiedział, co na to powiedzieć. Udzielił wymijającej odpowiedzi i zamilkł, pozwalając, by Hammond prowadził rozmowę.

Po śniadaniu odwiedził ich Sun Kai i poinformował, że wieczorem odbędzie się uczta i przedstawienie na cześć nowo przybyłych gości: spektakl teatralny.

— Laurence, polecę do Qian — powiedział Temeraire, wsuwając łeb do pokoju, w którym Laurence zastanawiał się nad stosownym strojem. — Nie będziesz nigdzie wychodził?

Od czasu ataku stał się bardzo opiekuńczy i nie chciał, aby Laurence pozostawał sam. Przez kolejne tygodnie skrupulatnie kontrolował służących i podsuwał pomysły dotyczące ochrony, na przykład opracował schemat, zgodnie z którym Laurence’a nieustannie pilnowałyby pięcioosobowe grupy strażników, i naszkicował na piaskowej tabliczce zbroję, która na pewno bardzo by się przydała na polach bitew podczas wypraw krzyżowych.

— Nie, możesz być spokojny. Chyba będę musiał się nieźle nagimnastykować, żeby jakoś wyglądać — powiedział Laurence. — Pozdrów ją ode mnie, proszę. Długo tam zabawisz? Nie wypada, żebyśmy się spóźnili wieczorem, to przyjęcie jest na naszą cześć.

— Nie, wrócę niebawem — odpowiedział Temeraire. Dotrzymał słowa, bo już za godzinę był z powrotem. Ściskał w łapie długie, wąskie zawiniątko, a jego kreza drżała z tłumionego podniecenia.

Kiedy Laurence wyszedł na dziedziniec, Temeraire wcisnął mu do rąk pakunek, jakby zawstydzony. Ogromnie zaskoczony Laurence długo się gapił, a potem rozwinął jedwab i otworzył lakierowane pudełko. Na poduszce z żółtego jedwabiu spoczywała niezwykle misternie wykonana szabla o gładkiej rękojeści a obok niej pochwa. Wziął szablę do ręki. Była dobrze wyważona szeroka u podstawy, ostra z obu stron. Jej powierzchnia miała falisty wzór niczym dobra stal damasceńska, a w klindze dla lekkości wyżłobiono dwa zbrocza.

Rękojeść owinięto czarną skórą rai, gardę z pozłacanego żelaza ozdobiono złotymi paciorkami i małymi perłami, a u podstawy klingi widniał złoty łeb smoka z oczami z szafirów. Pochwę z czarnego lakierowanego drewna ozdobiono szerokimi pasami pozłacanego żelaza i zawieszono na mocnym jedwabnym sznurze. Laurence odczepił od pasa swojego mizernego, choć przydatnego korda i przypiął nową broń.

— Pasuje ci? — zapytał z niepokojem Temeraire.

— Jak najbardziej — odrzekł Laurence i na próbę wyciągnął szablę: długością idealnie pasowała do jego wzrostu. — Mój drogi, nie wiem, co powiedzieć. Skąd ją masz?

— No cóż, to nie tylko moja zasługa — powiedział Temeraire. — W zeszłym tygodniu Qian podziwiała mój wisior, a ja jej powiedziałem, że dostałem go od ciebie, i wspomniałem, że także chciałbym ci dać jakiś prezent. Powiedziała, że smoki zazwyczaj dają prezent, gdy przyjmują towarzysza, że mogę sobie coś wybrać z jej rzeczy. Szabla wydała mi się najładniejsza.

Obejrzał Laurence’a z jednej i z drugiej strony z wyraźną satysfakcją.

— I miałeś rację. Nie wyobrażam sobie lepszego prezentu — powiedział Laurence, starając się zapanować nad uczuciami, ponieważ był bardzo szczęśliwy. Gdy wrócił do pokoju, by skończyć się ubierać, nie mógł się powstrzymać i stanął przed lustrem, by jeszcze raz spojrzeć na szablę.

Hammond i Staunton przywdziali szaty chińskich uczonych, a pozostali oficerowie włożyli butelkowozielone mundury, wyczyszczone do połysku wysokie buty i świeżo wyprane i wyprasowane chusty. Nawet Roland i Dyer wyglądali bardzo elegancko, jako że nakazano im siedzieć grzecznie na krzesłach od momentu, kiedy ich wykąpano i ubrano. Riley wystroił się w granatowy mundur, spodnie do kolan i pantofle, a czterej żołnierze Królewskiej Piechoty Morskiej, których przyprowadził ze sobą z okrętu, ubrani w czerwone kurtki, stylowo zamykali ich pochód podczas wymarszu z rezydencji.

Na placu, na którym miało się odbyć przedstawienie, wzniesiono dziwną scenę, trzypoziomową, pięknie wymalowaną i pozłacaną. Na środku północnego końca placu zasiadała Qian, po jej lewej stronie posadzono księcia Mianninga i Chuana, po prawej zaś zarezerwowano miejsce dla Temeraire’a i Brytyjczyków. Oprócz Niebiańskich było tam też kilka Cesarskich, a między nimi Mei, która zasiadła nieco dalej w szeregu, pełna wdzięku, ozdobiona złotym naszyjnikiem wysadzanym lśniącymi nefrytami. Skinęła łbem do Laurence’a i Temeraire’a, kiedy zajmowali miejsca. Była tam też biała smoczyca Lien, która siedziała u boku Yongxinga, w pewnym oddaleniu od pozostałych gości. Jej albinotyczne ubarwienie stanowiło kontrast względem Niebiańskich i Cesarskich, a jej dumnie uniesioną krezę zdobiła tego dnia drobna złota siatka z ogromnym rubinem, spoczywającym na jej czole.

— Patrz, jest Miankai — powiedziała cicho Roland do Dyera i pomachała do chłopca siedzącego u boku Mianninga.

Chłopiec miał na sobie strój podobny do stroju następcy tronu, w tym samym ciemnożółtym odcieniu, a na głowie ozdobny kapelusz; siedział wyprostowany z poważną miną. Zobaczywszy, jak Roland macha do niego, uniósł nieco dłoń, by odpowiedzieć na powitanie, lecz zaraz szybko ją opuścił i zerknął na Yongxinga, aby sprawdzić, czy ten zauważył jego gest. Z ulgą odchylił się do tyłu, gdy się przekonał, że nie zwrócił na siebie uwagi.

— Skąd, u licha, znacie księcia Miankaia? Czy on kiedykolwiek przyszedł do rezydencji następcy tronu? — zapytał Hammond.

Także i Laurence chciałby to wiedzieć, jako że z jego rozkazu gońcom nie wolno było opuszczać kwater samodzielnie, tak więc nie mogli poznać nowych osób, nawet innych dzieci.

Roland spojrzała na niego ze zdziwieniem i powiedziała:

— Jak to, przecież pan przedstawił go nam na wyspie.

Twarz Laurence’a stężała. Mógł to być ten sam chłopiec, którego przyprowadził ze sobą Yongxing, lecz teraz nie był tego absolutnie pewny. W oficjalnych szatach chłopiec wyglądał zupełnie inaczej.

— Książę Miankai? — powiedział Hammond. — Chłopiec, którego przyprowadził Yongxing, to książę Miankai?

Chyba mówił coś jeszcze, a przynajmniej poruszał ustami, lecz teraz nic już się nie dało usłyszeć, ponieważ zagrzmiały bębny. Zapewne były ukryte gdzieś pod sceną, mimo to ich dźwięk zabrzmiał czysto i tak donośnie jak umiarkowana salwa burtowa z jakichś dwudziestu czterech dział.

Oczywiście przedstawienie było dość zagadkowe, jako że zostało odegrane w całości w języku chińskim, ale ruch, sceneria i aktorzy robili duże wrażenie. Postacie wyłaniały się i chowały pomiędzy trzema poziomami sceny, kwiaty wyrastały, przepływały chmury, słońce i księżyc wschodziły i zachodziły, a wszystko stanowiło tło dla wyrafinowanego tańca i udawanych pojedynków. Laurence był zafascynowany spektaklem, mimo iż hałas był trudny do wytrzymania i po jakimś czasie zaczęła go boleć głowa. Zastanawiał się nawet, czy sami Chińczycy rozumieją słowa wypowiadane przy akompaniamencie bębnów, pozostałych instrumentów oraz eksplodujących co jakiś czas sztucznych ogni.

Nie mógł liczyć na wyjaśnienia Hammonda czy Stauntona, bo obaj przez cały czas prowadzili rozmowę na migi, nie zwracając najmniejszej uwagi na scenę. Hammond miał lornetkę teatralną, ale obserwowali przez nią głównie siedzącego po drugiej stronie dziedzińca Yongxinga i pomstowali na dym i ogień, które pojawiły się na zakończenie pierwszego aktu przedstawienia, zasłaniając im widok.

Nastąpiła krótka przerwa, podczas której przygotowywano scenę do drugiego aktu, i wtedy obaj wykorzystali moment na normalną rozmowę.

— Laurence — powiedział Hammond. — Muszę cię przeprosić, miałeś rację. Yongxing rzeczywiście chciał, żeby chłopiec został towarzyszem Temeraire’a zamiast ciebie, i teraz wreszcie rozumiem dlaczego: chce posadzić chłopaka na tronie i wystąpić w roli regenta.

— Czy cesarz jest chory albo stary? — zapytał zdziwiony Laurence.

— Nie — powiedział z naciskiem Staunton. — Wcale nie.

Laurence wytrzeszczył oczy.

— Panowie, można by odnieść wrażenie, że oskarżacie go o krolobójstwo albo bratobójstwo. Chyba nie mówicie tego poważnie.

— Też chciałbym tak myśleć — odparł Staunton. — Jeśli podejmie taką próbę, znajdziemy się w samym środku wojny domowej i poniesiemy klęskę bez względu na jej wynik.

— Do tego nie dojdzie — powiedział śmiało Hammond. — Książę Mianning nie jest głupcem, podobnie jak cesarz. Yongxing przyprowadził chłopca do nas nie bez powodu, co oni z pewnością zrozumieją, tak jak i to, że pasuje to do reszty jego poczynań, których nie omieszkam przedstawić księciu Mianningowi. Najpierw próbuje cię przekupić, proponując warunki, których zapewne nie miał prawa oferować, potem jego sługa atakuje cię na okręcie. I jeszcze gang hunhun, który napadł na nas zaraz po tym, jak nie pozwoliłeś zbliżyć się chłopcu do Temeraire’a. Wszystko to układa się w jednoznaczny obraz.

Mówił w radosnym uniesieniu, całkiem głośno, i zadrżał, gdy Temeraire, który usłyszał ich rozmowę, odezwał się z gniewem:

— Chcesz powiedzieć, że teraz mamy dowody? Że to Yongxing stał za tym wszystkim, że nastawał na życie Laurence’a i że przez niego zginął Willoughby?

Temeraire uniósł ogromny łeb i obrócił go w stronę Yongxinga, a jego źrenice zwęziły się do wąskich czarnych szparek.

— Nie tutaj, Temeraire — rzucił pospiesznie Laurence i położył dłoń na jego boku. — Nie rób teraz nic, proszę.

— Nie, nie — powiedział zaniepokojony Hammond. — Oczywiście nie mam na razie pewności. To przypuszczenia, poza tym nie możemy podejmować jakichkolwiek działań przeciw niemu… musimy to zostawić w ich rękach…

Aktorzy wrócili na scenę, więc trzeba było skończyć rozmowę. Mimo to Laurence czuł pod palcami gniewny rezonans w piersi Temeraire’a, niemal niesłyszalny warkot. Temeraire zacisnął pazury na krawędzi kamiennych płyt, podniósł krezę i wydął nozdrza. Nie zwracał już uwagi na przedstawienie, skupił się wyłącznie na Yongxingu.

Laurence pogłaskał Temeraire’a, by go uspokoić. Cały plac wypełniała scena i przybyli goście, więc nie chciał nawet myśleć o tym, co by się stało, gdyby Temeraire ruszył do ataku i dał upust wściekłości na Yongxinga. Co więcej, Laurence nie miał pojęcia, co można zrobić księciu. Yongxing był przecież bratem cesarza, a spisek, odkryty przez Hammonda i Stauntona, wydawał się zbyt niewiarygodny.

Gdzieś za sceną zabrzmiały cymbały i dzwonki, z góry opuściły się dwa ozdobne smoki z ryżowego papieru, z których nozdrzy strzeliły iskry, pod nimi zaś, na najniższym poziomie, pojawiła się niemal cała trupa aktorów, którzy zaczęli biegać z mieczami i nożami ozdobionymi sztucznymi klejnotami, pozorując wielką bitwę. Znowu rozległy się grzmoty bębnów, potężny huk, niemal jak uderzenie, wydusił powietrze z jego płuc. Laurence zaczerpnął tchu, a potem sięgnął powoli do barku i namacał rękojeść krótkiego sztyletu, który tkwił pod obojczykiem.

— Laurence! — powiedział Hammond, podtrzymując go. Granby wrzeszczał do ludzi i roztrącał krzesła. Po chwili wraz z Blythe’em osłonił Laurence’a. Temeraire odwrócił łeb, by spojrzeć na niego.

— Nie jestem ranny — powiedział oszołomiony Laurence: o dziwo, początkowo nie czuł bólu, więc spróbował wstać, po czym pomacał ranę. Plama krwi rozszerzała się wokół noża.

Temeraire przeraźliwie ryknął, zagłuszając hałas i muzykę. Wszystkie smoki stanęły na tylnych łapach, spoglądając w jego stronę, a bębny nagle umilkły. W ciszy Roland zawołała:

— To on rzucił nóż, ten tam, widziałam! — I wskazała jednego z aktorów.

Mężczyzna stał z pustymi rękami, podczas gdy pozostali aktorzy ściskali atrapy mieczy, i miał skromniejszy strój. Zorientował się, że jego próba ukrycia się między grającymi nie powiodła się, i rzucił się do ucieczki, lecz za późno. Aktorzy rozpierzchli się w jednej chwili na wszystkie strony, a Temeraire skoczył niezgrabnie na scenę.

Mężczyzna krzyknął przeraźliwie, gdy rozpłatały go pazury Temeraire’a. Smok cisnął zakrwawione ciało na ziemię, a potem znieruchomiał nad nim na moment, by się upewnić, że zamachowiec nie żyje, po czym uniósł głowę i spojrzał na Yongxinga. Wyszczerzył zęby, syknął i ruszył na księcia. W jednej chwili Lien skoczyła do przodu i osłoniła Yongxinga. Odtrąciła przednią łapą wystawione pazury Temeraire’a i warknęła.

W odpowiedzi Temeraire wydął pierś, a jego kreza dziwnie się wyciągnęła: jak nigdy wcześniej, wąskie rogi się wydłużyły rozciągając łączącą je błonę. Lien nawet nie drgnęła, tylko prychnęła niemal pogardliwie, podnosząc bladą jak pergamin krezę. Podeszła do niego, a naczynia krwionośne w jej oczach upiornie nabrzmiały.

Wszyscy natychmiast zaczęli uciekać z dziedzińca. Bębny, dzwony i instrumenty strunowe przeraźliwie brzęczały, gdy aktorzy ewakuowali się ze sceny, taszcząc dobytek. Widzowie zadarli szaty i umykali w popłochu, niezbyt dostojnie, choć bardzo szybko.

— Temeraire, nie! — zawołał Laurence, który zbyt późno zrozumiał zamiary smoka. Każda opowieść o walczących w pojedynku smokach kończyła się śmiercią któregoś z nich, a biała smoczyca była bez wątpienia starsza i większa. — John, wyciągnij mi to cholerstwo — zwrócił się Laurence do Granby’ego, próbując jednocześnie odwiązać chustę zdrową ręką.

— Blythe, Martin, przytrzymajcie go za ramiona — rozkazał Granby, po czym chwycił za rękojeść noża i pociągnął: ostrze zazgrzytało o kość i chlusnęła krew, lecz tylko na moment, bo zaraz zatamowano ranę chustami i obwiązano ją mocno.

Temeraire i Lien stali naprzeciwko siebie, lekko się przesuwając. Nie mieli zbyt dużo miejsca, jako że scena wypełniała w dużej części plac, a jego brzegi ograniczały rzędy pustych krzeseł. Smoki nie spuszczały z siebie wzroku.

— Nie ma sensu się wtrącać — powiedział cicho Granby, chwytając Laurence’a i pomagając mu wstać. — Skoro już zaczęły pojedynek, to prędzej zginiesz niż je rozdzielisz czy choćby odwrócisz ich uwagę.

— Dobrze — odparł Laurence, odtrącając dłonie towarzyszy. Stał pewnie na nogach, choć czuł ucisk w żołądku. Wierzył, że potrafi zapanować nad bólem. — Odsuńcie się — rozkazał załodze. — Granby, weź kilku ludzi i przynieście z rezydencji broń, na wypadek gdyby Yongxing nasłał na niego strażników.

Granby, Martin i Riggs ruszyli biegiem, a pozostali przeszli pospiesznie przez krzesła i oddalili się od pola walki. Na placu pozostało tylko kilku ciekawskich gapiów, których odwaga wzięła górę nad zdrowym rozsądkiem, oraz najbardziej zainteresowani: Qian, obserwująca pojedynek z niepokojem i dezaprobatą, oraz stojąca za nią Mei, która początkowo wycofała się razem z innymi, a potem podpełzła bliżej.

Książę Mianning także pozostał na placu, choć trzymał się w rozsądnej odległości: mimo to Chuan był wyraźnie niespokojny. Mianning uspokajająco położył dłoń na jego boku i powiedział coś do swoich strażników: ci chwycili młodego księcia Miankaia i zaprowadzili go w bezpieczne miejsce pomimo jego głośnych protestów. Yongxing obserwował całą scenę i kiwnął głową z aprobatą do Mianninga, nie ruszając się z miejsca.

Biały smok niespodziewanie syknął i zaatakował: Laurence drgnął, lecz Temeraire błyskawicznie odchylił się do tyłu, tak że czerwone pazury minęły jego gardło zaledwie o kilka cali. Stojący na silnych tylnych łapach Temeraire odbił się i skoczył, wyciągając pazury, i Lien musiała się cofnąć. Niezdarnie odskoczyła, tracąc równowagę. Rozłożyła nieco skrzydła, by nie upaść, a gdy Temeraire zaatakował ponownie, wzbiła się w powietrze. Temeraire natychmiast poszedł w jej ślady.

Laurence bezceremonialnie wyrwał Hammondowi z ręki lornetkę, by śledzić walkę. Biała smoczyca była większa i miała bardziej rozłożyste skrzydła, więc szybko wyprzedziła Temeraire’a i zatoczyła z wdziękiem szerokie koło, nie ukrywając morderczych zamiarów: zamierzała spaść na przeciwnika z góry. Lecz Temeraire już nie był taki rozwścieczony, zauważył, że Lien jest w korzystnym położeniu, i postanowił wykorzystać swoje doświadczenie; zamiast ją gonić, skręcił w bok i wycofał się w ciemność, poza krąg światła latarni.

— Świetnie — powiedział Laurence.

Lien zawisła niepewnie w powietrzu, obracając głowę na wszystkie strony i spoglądając w ciemność swoimi dziwnymi czerwonymi oczami. Temeraire runął na nią z góry, rycząc, lecz ona wykonała unik z zadziwiającą zwinnością: w przeciwieństwie do większości smoków zaatakowanych z góry, zawahała się tylko przez chwilę, a podczas uniku zdołała chlasnąć Temeraire’a. Na jego czarnej skórze pojawiły się trzy krwawe ślady, a krople gęstej krwi opadły na dziedziniec, połyskując w blasku latarni. Mei jęknęła i podpełzła bliżej. Qian odwróciła się ku niej i syknęła, więc Mei potulnie się skuliła i owinęła wokół kępy drzew.

Lien dobrze wykorzystywała to, że jest szybsza: doskakiwała do Temeraire’a i odlatywała od niego, tak żeby tracił siły, kiedy bez powodzenia usiłował ją uderzyć. Lecz Temeraire stał się bardziej przebiegły i nie atakował z taką szybkością, do jakiej był zdolny. A przynajmniej Laurence miał nadzieję, że tak właśnie jest i że zraniony smok nie czuje zbytniego bólu. Lien zdecydowała się podlecieć bliżej: Temeraire błyskawicznie śmignął przednimi łapami i wbił pazury w jej brzuch i pierś. Smoczyca zawyła z bólu i odleciała, machając skrzydłami.

Krzesło Yongxinga runęło na kamienne płyty, gdy książę zerwał się na nogi, nie próbując już dłużej udawać spokoju. Obserwował pojedynek, zacisnąwszy dłonie w pięści. Rany nie były głębokie, lecz smoczyca wydawała się wstrząśnięta, zawodziła i w locie oblizywała rozcięcia. Bez wątpienia żaden z pałacowych smoków nie miał blizn; dopiero teraz Laurence uświadomił sobie, że najprawdopodobniej nigdy nie brały udziału w prawdziwej bitwie.

Temeraire wisiał przez chwilę w powietrzu, lecz kiedy Lien nie zaatakowała go ponownie, wykorzystał sytuację i pomknął w dół ku Yongxingowi, który przecież był jego prawdziwym celem. Lien podniosła gwałtownie łeb. Wrzasnęła i runęła za nim, najszybciej jak potrafiła, zapominając o ranie. Dogoniła Temeraire’a tuż nad ziemią i opadła na niego całym ciałem, wybijając go z kursu.

Splątane smoki potoczyły się po ziemi niczym jedna sycząca bestia o wielu wymachujących wściekle łapach. Żaden nie zważał już na rany i zadrapania, żaden nie mógł nabrać dość powietrza, by zaatakować przeciwnika boskim wiatrem. Ich młócące ogony zmiażdżyły drzewa w donicach i zmiotły kępę bambusów. Laurence chwycił Hammonda i pociągnął go do przodu, gdy puste bambusowe pnie opadły z głuchym hukiem na krzesła.

Laurence niezgrabnie uniósł się na zdrowym ramieniu i wydostał spod gałęzi, otrzepując liście z włosów i kołnierza surduta. W bitewnym szale smoki przewróciły częściowo jedną z kolumn sceny. Cała okazała konstrukcja zaczęła się przechylać ku ziemi, powoli, niemal majestatycznie. Katastrofa wydawała się nieunikniona, ale Mianning nie uciekł: podszedł do Laurence’a i podał mu rękę, pomagając wstać, być może nie zdawał sobie w pełni sprawy z niebezpieczeństwa. Chuan też nic nie zauważył, bo starał się utrzymywać pozycję między Mianningiem a walczącymi smokami.

Laurence z najwyższym trudem wyskoczył w górę i powalił księcia na ziemię, gdyż cała barwna konstrukcja właśnie runęła na kamienny dziedziniec, roztrzaskując się na długie na stopę drzazgi. Laurence przylgnął do Mianninga i osłonił jego kark zdrowym ramieniem. Ostre drzazgi ugodziły go boleśnie nawet przez gruby materiał surduta; inna wbiła mu się w udo, osłonięte tylko spodniami, a jeszcze jedna, ostra jak brzytwa, przecięła mu w locie skroń.

Gdy lawina ustała, Laurence wyprostował się, ocierając z krwi twarz, i zobaczył z ogromnym zdumieniem, że Yongxing osuwa się na ziemię: w jego oku tkwiła ogromna drzazga.

Temeraire i Lien rozszczepiły się i cofnęły, warcząc i młócąc wściekle ogonami. Temeraire zerknął na Yongxinga, szykując się do ataku, i zamarł zaskoczony, z łapą uniesioną w powietrzu. Lien ryknęła i skoczyła na niego, lecz on wykonał unik, zamiast podjąć walkę, i wtedy smoczyca zobaczyła Yongxinga.

Przez chwilę stała jak posąg: tylko wąsy jej krezy poruszały się lekko na wietrze, a po jej łapach spływały strużki czerwono-czarnej krwi. Potem podeszła wolno do ciała Yongxinga i trąciła je lekko pyskiem, jakby chciała się upewnić co do tego, co i tak musiała już wiedzieć.

Ciało było nieruchome, nawet nie drgnęło spazmatycznie, co Laurence czasem widział u niespodziewanie zabitych ludzi. Yongxing leżał wyciągnięty; zaskoczenie zniknęło wraz ze zwiotczeniem mięśni i teraz jego twarz była spokojna i opanowana, jedna dłoń była odrzucona na bok i lekko rozchylona, druga spoczywała na piersi, a klejnoty z jego szaty wciąż połyskiwały w blasku pochodni. Nikt inny nie podszedł bliżej; nieliczni służący i strażnicy, którzy pozostali na dziedzińcu, skulili się na jego skraju, a wszystkie smoki milczały.

Lien nie krzyknęła, jak się obawiał Laurence, nawet nie wydobyła z siebie głosu. Nie zaatakowała też Temeraire’a. Ostrożnie odgarnęła z szat Yongxinga mniejsze drewniane drzazgi i postrzępione liście bambusa, a potem podniosła ciało i odleciała z nim w ciemność.

Rozdział 17

Laurence, uchylił się przed licznymi nieustępliwymi dłońmi, najpierw w jedną stronę, potem w drugą, lecz nie zdołał uciec ani przed nimi, ani przed ciężką żółtą szatą, sztywną od złota i zielonych nici, dodatkowo obciążoną szlachetnymi kamieniami udającymi oczy smoków wyhaftowanych na całej jej powierzchni. Poczuł dotkliwy ból pod ciężarem, mimo iż minął już tydzień od dnia, w którym odniósł ranę, a krawcy dalej uparcie wykręcali mu ramię, by dopasować rękaw.

— Nie jesteś jeszcze gotów? — zapytał z niepokojem Hammond, wsuwając głowę do pokoju.

Zganił krawców po chińsku, a Laurence zacisnął usta, kiedy jeden z nich z przejęcia ukłuł go igłą.

— Przecież nie jesteśmy spóźnieni. Oczekują nas o drugiej, prawda? — zapytał Laurence i nieopatrznie odwrócił się, żeby spojrzeć na zegar, co wywołało gwałtowne protesty z trzech różnych stron.

— Na audiencję u cesarza należy przybyć wiele godzin wcześniej, a my musimy być jeszcze bardziej pedantyczni niż inni — odparł Hammond i podwinął niebieską szatę, by usiąść na stołku. — Na pewno pamiętasz, co masz mówić i w jakiej kolejności?

Laurence ponownie pozwolił się przeegzaminować, dzięki czemu przynajmniej przestał myśleć o tym, jak mu jest niewygodnie. Wreszcie pozwolono mu odejść i tylko jeszcze jeden z krawców pobiegł za nim korytarzem i dokonał ostatnich poprawek w ramionach.

Szczere zeznanie młodego księcia Miankaia przesądziło sprawę. Okazało się, że Yongxing obiecał chłopcu, że dostanie Niebiańskiego, i zapytał go, czy chciałby zostać cesarzem, chociaż nie wyjaśnił, jak miałoby się to dokonać. Poplecznicy Yongxinga ci, którzy uważali, że należy zerwać kontakty z Zachodem, popadli w niełaskę, przez co książę Mianning zdominował dwór: w rezultacie nikt już nie sprzeciwiał się adopcji zaproponowanej przez Hammonda. Cesarz zaakceptował propozycję, co dla Chińczyków oznaczało, że zarządził natychmiastowe przeprowadzenie sprawy, więc teraz wszystko, co dawniej się ślimaczyło, przebiegło w zawrotnym tempie. Jeszcze nawet nie ustalono terminu, a już armia służących Mianninga rozbiegła się po jego pałacu, pakując ich dobytek do pudeł i skrzyń.

Cesarz przebywał w Pałacu Letnim w Ogrodzie Yuanmingyuan, oddalonym od Pekinu o pół dnia lotu, tak więc znaleźli się tam w mig. Ogromne granitowe dziedzińce Zakazanego Miasta zamieniły się w piekło za sprawą palącego letniego słońca, ale w Yuanmingyuan było całkiem znośnie dzięki obfitej roślinności i bardzo zadbanym jeziorom. Laurence wcale się nie dziwił, że cesarz wolał wygodniejszą rezydencję.

Tylko Staunton mógł towarzyszyć Laurence’owi i Hammondowi podczas samej ceremonii adopcji, ale Riley i Granby poprowadzili innych ludzi jako eskortę: oddział ten został powiększony o licznych strażników i mandarynów, których użyczył im książę Mianning, by zapewnić Laurence’owi odpowiednią świtę. Wszyscy opuścili rozbudowany kompleks, w którym ich zakwaterowano, i rozpoczęli marsz do sali audiencyjnej, gdzie mieli się spotkać z cesarzem. W ciągu godziny przecięli jakieś sześć strumieni i stawów, a przewodnicy regularnie ich zatrzymywali, by wskazać im szczególne atrakcje, więc Laurence zaczął się obawiać, że może rzeczywiście wyszli za późno. Jednak w końcu dotarli na miejsce i zatrzymali się na ogrodzonym murem dziedzińcu, gdzie mieli czekać na zaproszenie cesarza.

Czas płynął bardzo powoli: coraz bardziej spoceni, siedzieli na rozgrzanym i dusznym dziedzińcu. Poczęstowano ich lodami, a także licznymi gorącymi daniami, które Laurence czul się zobowiązany co najmniej spróbować; były tam też miski pełne mleka i herbaty, a także prezenty: duża perła na złotym łańcuchu, bardzo piękna, oraz zwoje z chińskimi dziełami literackimi, a dla Temeraire’a złocisto-srebrne pochwy na pazury, takie same, jakie czasem wkładała jego matka. Jedynie Temeraire nie przejął się upałem; niezwykle uradowany, od razu przymierzył pochwy i podziwiał, jak błyszczą w słońcu, podczas gdy pozostali pogrążali się w coraz większej apatii.

Wreszcie znowu pojawili się mandaryni i kłaniając się głęboko, poprowadzili Hammonda, Stauntona i Temeraire’a do środka. Wnętrze otwartej sali audiencyjnej ocieniały lekkie draperie, a zapach brzoskwiń unosił się nad misami z owocami. Nie było tam żadnych krzeseł, jedynie smocze łoże w głębi sali, na którym spoczywał ogromny Niebiański, oraz prosty, lecz lśniący palisandrowy tron, na którym zasiadał cesarz.

Był krępym mężczyzną, o szerokiej szczęce, zupełnie niepodobnym do szczupłego i dość wymizerowanego Mianninga, i miał nieduże wąsy wyrównane w kącikach ust, ani trochę nie siwe, mimo iż zbliżał się do pięćdziesiątki. Ubrany był we wspaniałą żółtą szatę, w odcieniu, który spotkali jedynie u straży przybocznej przed wejściem do pałacu, i wydawał się zupełnie nią nieskrępowany. Laurence pomyślał, że nawet król nie wyglądał tak niezobowiązująco w urzędowym stroju, kiedy widział go podczas tych paru wizyt.

Cesarz siedział ze zmarszczonym czołem, raczej zamyślony niż niezadowolony, i spojrzał na nich wyczekująco, gdy weszli. Mianning stał wśród dygnitarzy zebranych po obu stronach tronu i skinął nieznacznie głową. Laurence wziął głęboki oddech i przyklęknął ostrożnie na oba kolana, nasłuchując mandaryna, który syczącym szeptem wyznaczał czas pełnego ukłonu. Nie było to specjalnie niewygodne, jako że podłogę z wypolerowanego drewna przykryto wspaniale tkanymi dywanami. Pochylając się za każdym razem nad podłogą, widział kątem oka, że Hammond i Staunton robią dokładnie to samo.

Mimo wszystko było to niezgodne z jego naturą, więc Laurence ucieszył się, gdy mógł już wstać po oficjalnym ukłonie. Na szczęście cesarz nie wykonał żadnego protekcjonalnego gestu, tylko przestał marszczyć czoło: napięcie w sali wyraźnie opadło. Cesarz wstał i poprowadził Laurence’a do niedużego ołtarza ustawionego na wschodniej stronie sali. Laurence zapalił przygotowane kadzidła i wyrecytował formułę, której wcześniej uczył go mozolnie Hammond. Gdy skończył, z ulgą zobaczył, że dyplomata lekko skinął głową, co oznaczało, że nie popełnił żadnego błędu, a przynajmniej niewybaczalnego.

Jeszcze raz musiał klęknąć, tym razem przed ołtarzem, co, jak ze wstydem przyznał w duchu, przyszło mu łatwiej, choć bliższe było prawdziwemu bluźnierstwu. Wymamrotał szybko pod nosem Modlitwę Pańską, licząc na to, że wyraźnie zademonstrował, że tak naprawdę chce łamać przykazania. Najgorsze miał już za sobą: teraz wezwano Temeraire’a na dalszą część ceremonii, podczas której mieli się związać jako towarzysze, a tę przysięgę Laurence mógł złożyć z lekkim sercem.

Cesarz znowu zasiadł na tronie i przyglądał się ceremonii. Pokiwał głową z aprobatą i skinął na jednego ze służących. Natychmiast wniesiono do sali stół, choć bez krzeseł, i ponownie podano lody, a władca wypytał Laurence’a o rodzinę, korzystając z pomocy Hammonda. Cesarz byt zaskoczony, kiedy się dowiedział, że Laurence nie ma żony ani dzieci, i z wielką powagą udzielił długiego wykładu na ten temat, zachowując wielką powagę, Laurence zaś musiał się zgodzić, że zaniedbuje obowiązki. Uczynił to bez większego oporu, ponieważ strasznie się cieszył, że niczego nie zepsuł podczas ceremonii, i nie mógł się doczekać końca audiencji.

Sam Hammond niemal pobladł ze szczęścia, gdy już wyszli, i musiał przystanąć i usiąść na ławce podczas powrotu do kwater. Służący przynieśli mu wodę i wachlowali go, aż wreszcie odzyskał rumieńce i ruszył chwiejnie dalej.

— Gratuluję — rzekł Staunton, ściskając dłoń Hammonda, kiedy już odprowadzili go do pokoju. — Nie wstydzę się przyznać, że nie wierzyłem, że to się uda.

— Dziękuję, dziękuję — powtarzał Hammond, głęboko poruszony i ledwo żywy.

Hammond załatwił nie tylko przyjęcie Laurence’a do rodziny cesarskiej, lecz także zgodę na założenie placówki dyplomatycznej. Oficjalnie nie była to ambasada, lecz praktycznie niczym się od niej nie różniła, bo Hammond mógł tam rezydować bez końca, na zaproszenie Laurence’a. Nawet kwestię pokłonu rozwiązano w sposób zadowalający wszystkich: z punktu widzenia Anglików Laurence wykonał go nie jako przedstawiciel Korony, lecz jako adoptowany syn, a Chińczycy cieszyli się, że formom grzecznościowym stało się zadość.

— Czy Hammond ci wspominał, że za pośrednictwem cesarskiej poczty otrzymaliśmy już kilka przyjaznych listów od mandarynów z Kantonu? — powiedział Staunton do Laurence’a, kiedy stali przed swoimi pokojami. — Oczywiście zgoda cesarza na zniesienie cła dla brytyjskich statków w tym roku oznacza ogromne korzyści dla Kompanii, lecz ta postawa będzie miała jeszcze większe znaczenie na dłuższą metę. Przypuszczam… — Staunton zawahał się. Trzymał już dłoń na zasłonie, gotowy wejść do swojego pokoju. — Przypuszczam, że twoje obowiązki nie pozwoliłyby ci tu zostać? Nie muszę dodawać, że dobrze by było, gdybyś był w Chinach, choć naturalnie rozumiem, że w kraju każdy smok jest na wagę złota.

Wreszcie wyzwolony Laurence z ulgą przebrał się w zwykłą bawełnianą szatę i wyszedł do Temeraire’a, odpoczywającego w aromatycznym cieniu drzew pomarańczowych. Smok miał przed sobą rozwinięty w ramce zwój, lecz zamiast czytać, zerkał na drugi brzeg pobliskiego stawu. Nad stawem piął się wdzięcznie dziewięcioprzęsłowy most, którego ciemny cień odbijał się od powierzchni wody, rozjaśnionej żółtozłocistym blaskiem zachodzącego słońca. Kwiaty lotosu zamykały się na noc.

Temeraire obrócił łeb i trącił Laurence’a pyskiem na powitanie.

— Patrzę, bo tam jest Lien — powiedział i pokazał nosem drugi brzeg. Biała smoczyca przechodziła właśnie przez most w towarzystwie wysokiego, ciemnowłosego mężczyzny w niebieskiej szacie uczonego, który wyglądał dość niezwykle; przyjrzawszy się dokładniej, Laurence zorientował się, że mężczyzna nie ma ani wygolonego czoła, ani warkocza. Lien zatrzymała się na środku mostu i spojrzała na nich: na widok jej nieruchomych czerwonych oczu Laurence odruchowo położył dłoń na karku Temeraire’a.

Temeraire prychnął, a jego kreza podniosła się nieco, lecz smoczyca wyprostowała się dumnie, obróciła i poszła dalej, znikając za drzewami.

— Ciekawe, co teraz zrobi — powiedział Temeraire. Laurence też się nad tym zastanawiał; zapewne smoczyca nie znajdzie kogoś, kto by z własnej woli zechciał zostać jej towarzyszem, skoro uznawano, że przynosi pecha, nawet przed ostatnią klęską. Niektórzy dworzanie szeptali nawet, że to ona jest odpowiedzialna za los Yongxinga; były to bardzo okrutne słowa, a opinia, że powinna zostać skazana na wygnanie, była jeszcze bardziej niewybaczalna.

— Może uda się do jakiejś odległej hodowli.

— Tu chyba nie mają takich wydzielonych miejsc do rozmnażania — powiedział Temeraire. — Mei i ja nie musieliśmy… — Urwał i z pewnością by się zarumienił, gdyby smoki były do tego zdolne. — Ale może się mylę — dodał pospiesznie.

Laurence przełknął ślinę.

— Darzysz Mei głębokim uczuciem.

— Och, tak — odparł czule Temeraire.

Laurence nic nie powiedział. Podniósł jeden z twardych, żółtych owoców, które spadły niedojrzale, i obrócił go w dłoni.

— Allegiance wypłynie przy następnym sprzyjającym odpływie, jeśli pozwolą na to wiatry — powiedział wreszcie cicho. — Wolałbyś, żebyśmy zostali? — Widząc, że zaskoczył Temeraire’a, dodał: — Hammond i Staunton twierdzą, że moglibyśmy w ten sposób przysłużyć się Anglii. Jeśli pragniesz zostać, to napiszę do Lentona i poinformuję go, że lepiej by było, gdybyśmy dostali przydział tutaj.

— Och — odezwał się Temeraire i pochylił łeb nad ramką: wcale nie czytał, tylko się zastanawiał. — Ale ty byś wolał wrócić do domu, prawda?

— Skłamałbym, gdybym zaprzeczył — odpowiedział Laurence z ciężkim sercem. — Bardziej jednak zależy mi na twoim szczęściu i naprawdę nie wiem, czy potrafiłbym ci je zapewnić w Anglii po tym, gdy zobaczyłeś, jak tu się traktuje smoki. — Ta nielojalność zaparła mu dech w piersiach. Nie mógł mówić dalej.

— Nie wszystkie smoki tutaj są mądrzejsze od smoków w Anglii — rzekł Temeraire. — Nie widzę powodów, dla których Maksimus czy Lily nie mogliby się nauczyć czytać i pisać lub posiąść inne umiejętności. To nie jest w porządku, że zamyka się nas w zagrodach jak zwierzęta i uczy tylko walczyć.

— Zgadzam się — odparł Laurence. — To prawda.

Nie mógł odpowiedzieć inaczej, bo na każdym kroku w Chinach można było znaleźć przykłady przeczące wszelkim argumentom, które przedstawiał w obronie brytyjskich zwyczajów. Trudno było je utrzymać, nawet jeśli niektóre ze smoków były głodne. Sam wolałby umrzeć z głodu niż zrezygnować z wolności i nie obraziłby Temeraire’a, choćby o tym napomykając.

Długo obaj milczeli, aż wreszcie pojawili się służący, by zapalić lampy; świetlisty księżyc w kwadrze odbijał się w lustrze wody, a Laurence rzucał kamykami, by pokruszyć go na złociste fale. Nie potrafił sobie wyobrazić, co mógłby robić w Chinach, poza pełnieniem roli figuranta. Musiałby się w końcu jakoś nauczyć języka, przynajmniej w mowie, jeśli nie w piśmie.

— Nie, Laurence, tak nie byłoby dobrze. Nie mogę tu zostać i dobrze się bawić, podczas gdy tam w domu toczą wojnę i mnie potrzebują — odezwał się wreszcie Temeraire. — Co więcej, smoki w Anglii nawet nie wiedzą, że może być inaczej. Będę tęsknił za Mei i Qian, ale nie byłbym szczęśliwy, gdybym wiedział, że Maksimus i Lily wciąż są traktowani tak samo. Myślę, że moim obowiązkiem jest wrócić i zmienić coś na lepsze.

Laurence nie wiedział, co powiedzieć. Wcześniej nieraz strofował Temeraire’a za rewolucyjne myśli, za wywrotowe skłonności, lecz tylko w żartach. Nigdy nie przyszło mu do głowy, że Temeraire świadomie zająłby się taką działalnością. Laurence nie miał pojęcia, jak na to zareagują w Anglii, lecz był pewien, że nie przyjmą tego ze spokojem.

— Temeraire, nie możesz… — powiedział i urwał. Smok wyczekująco wbijał w niego ogromne, niebieskie oczy. — Mój drogi — odezwał się po chwili — zawstydzasz mnie. — Jasne, że nie moglibyśmy zostawić rzeczy w obecnym stanie, skoro już wiemy, że może być lepiej.

— Wiedziałem, że się zgodzisz — rzekł zadowolony Temeraire. — A poza tym — dodał już bardziej rzeczowo — matka mi powtarza, że Niebiańskie nie powinny w ogóle walczyć, a nie chciałbym tylko się uczyć i uczyć. Lepiej wróćmy do domu. — Skinął łbem i spojrzał na zwój. — Laurence — powiedział — myślisz, że okrętowy cieśla będzie potrafił sklecić więcej takich ramek do czytania?

— Mój drogi, jeśli ma cię to uszczęśliwić, to zrobi ci cały tuzin — odparł Laurence i oparł się o bok smoka, przepełniony wdzięcznością, pomimo licznych trosk, i zaczął obliczać według księżyca, kiedy przypływ pozwoli im wyruszyć w podróż do Anglii, do domu.

Wybrane fragmenty Krótkiej rozprawy na temat ras orientalnych, wraz z refleksjami dotyczącymi hodowli smoków

Wykład wygłoszony w Towarzystwie Królewskim w czerwcu 1801 r.

Sir Edward Howe, członek Towarzystwa Królewskiego

Zachód nieustannie opowiada o „ogromnych, nieokiełznanych smoczych hordach” Orientu, jednocześnie ze strachem i podziwem, w dużej mierze za sprawą znanych relacji podróżników z wcześniejszej i bardziej łatwowiernej epoki, które były nieocenione w chwili ich publikacji, gdyż rozjaśniały mroki niewiedzy, lecz dla współczesnego naukowca nie są przydatne, z racji ubolewania godnej, powszechnej skłonności do przesady, zrodzonej albo ze szczerej wiary autora, albo z mniej niewinnego, aczkolwiek zrozumiałego dążenia do usatysfakcjonowania szerszej publiczności, oczekującej potworów i nieoszacowanej przyjemności w opowieściach o świecie Orientu.

Tak więc czasy współczesne otrzymały żałośnie niespójny zbiór sprawozdań, często zupełnie fikcyjnych, a w innych wypadkach mocno wypaczonych, które czytelnik powinien raczej odrzucić w całości, nie dając wiary choćby fragmentom. Podam jeden dobry przykład, Sui-Riu z Japonii, znanego badaczom z relacji kapitana Johna Sarisa z 1613 roku, który utrzymywał w listach, że smoki tej rasy mogą przywołać burzę z czystego pogodnego nieba. Ten niesłychany pogląd, który przypisuje śmiertelnemu stworzeniu moce Jowisza, zdyskredytuję na podstawie własnego doświadczenia. Spotkałem osobnika rasy Sui-Riu i widziałem, że jak najbardziej potrafi on zaczerpnąć ogromną ilość wody i wyrzucić ją z siebie potężnym strumieniem, który to dar z pewnością czyni go ogromnie pożytecznym nie tylko na polu walki, lecz także w obronie przed ogniem drewnianych budynków w Japonii. Nieświadomy podróżny, zalany takim strumieniem, może rzeczywiście pomyśleć, że oto z hukiem otworzyły się nad nim niebiosa, lecz ulewom tym nie towarzyszą błyskawice ani deszczowe chmury, poza tym trwają one bardzo krótko i oczywiście nie należą do zjawisk nadprzyrodzonych. Postaram się uniknąć podobnych błędów i oprę się na czystych faktach, bez koloryzowania, by zadowolić moich znakomitych słuchaczy (…).

Bez wahania możemy odrzucić absurdalną, często powtarzaną opinię, że w Chinach na każdych dziesięciu mieszkańców przypada jeden smok: bo według takiego wyliczenia, choćby było ono tylko zbliżone do prawdy i naszej wiedzy o ludzkiej populacji Chin, dość rzetelnej, ten wielki kraj byłby tak wypełniony smokami, że nieszczęsny podróżnik, który nas o tym informuje, nie miałby nawet gdzie stanąć. Barwny obraz nakreślony przez brata Mateo Ricciego, obraz świątynnych ogrodów pełnych smoków leżących na sobie nawzajem, który od tak dawna zdominował zachodnią wyobraźnię, nie jest całkiem fałszywy: trzeba jednak zrozumieć, że w Chinach smoki przebywają częściej w miastach niż poza ich granicami, przez co bardziej rzucają się w oczy, a także poruszają się z większą swobodą, tak więc smok spotkany po południu na rynku często może być osobnikiem widzianym wcześniej podczas porannych oblucji w świątyni, a potem spożywającym kolację przy wybiegu dla bydła za miastem.

Jeśli chodzi o wielkość populacji, to z przykrością muszę przyznać, że nie można polegać na żadnych źródłach. Jednakże zmarły ojciec Michel Benoit, jezuicki astronom, który przebywał na dworze cesarza Qianlonga, wspomina w listach, że z okazji urodzin cesarza dwie kompanie chińskiego korpusu powietrznego wykonywały popisy akrobatyczne nad Pałacem Letnim. Oglądał ten pokaz w towarzystwie dwóch innych jezuitów.

Każda z kompanii składała się z co najmniej tuzina smoków, czyli mniej więcej tylu, ile służy w największych formacjach Zachodu, a każda przydzielona jest do kompanii złożonej z trzystu ludzi. Dwadzieścia pięć takich kompanii składa się na każdą z ośmiu sztandarowych dywizji armii powietrznej, co daje dwa tysiące czterysta smoków służących u boku sześćdziesięciu tysięcy ludzi: godna uwagi liczba, a przecież liczba kompanii znacznie się powiększyła od czasów założenia dynastii, prawie dwukrotnie, jak należy przypuszczać. Można więc przyjąć, że w chińskiej armii służy jakieś pięć tysięcy smoków, a ta jednocześnie wiarygodna i niezwykła liczba daje jakieś pojęcie o całej populacji.

Trudności w kierowaniu choćby stoma smokami podczas jednej długiej operacji wojskowej są powszechnie znane na Zachodzie i w dużej mierze ograniczają wielkość naszych korpusów powietrznych. Nie da się pędzić stad bydła z taką szybkością, z jaką poruszają się smoki, a smoki nie mogą przenosić żywego inwentarza. Tak więc wyżywienie tak wielkiej liczby smoków stanowi nie lada problem i w tym właśnie celu Chińczycy powołali Ministerstwo do Spraw Smoków (…).

(…) Możliwe, że stary chiński zwyczaj nizania monet na rzemienie jest związany z potrzebą umożliwienia smokom posługiwania się pieniądzem; jest to jednak relikt wcześniejszych czasów i przynajmniej od początku dynastii Tang praktykuje się obecny system. Smok, który osiąga dojrzałość, otrzymuje znak dziedziczny, zawierający imię samca i samicy, a także określenie pozycji; dane te znajdują się w archiwach Ministerstwa, a wszelkie fundusze należne smokowi są przekazywane do ogólnego skarbca i wypłacane przy okazaniu tabliczek znamionowych, które smok zostawia kupcom, głównie pasterzom.

Taki system wydaje się z pozoru niedorzeczny; można sobie wyobrazić, jak by to było, gdyby rząd tak operował wynagrodzeniami swoich obywateli. Jednakże wygląda na to, że smoki nie wykazują skłonności do fałszowania tabliczek podczas zakupów; podobne sugestie traktują z pogardą, nawet jeśli są głodne i ubogie. Można by oznaczać, że mają jakby wrodzone poczucie honoru albo dumy rodowej; z drugiej strony bez wahania i wyrzutów sumienia potrafią porwać zwierzę z niepilnowanego stada lub zagrody, nie zostawiając zapłaty; wcale nie uważają tego za kradzież, o czym świadczy fakt, że niekiedy smoki pożerają zdobytą w ten sposób sztukę tuż za ogrodzeniem zagrody i nie zwracają najmniejszej uwagi na utyskiwania pasterza, który zjawił się zbyt późno.

Tak skrupulatne przy posługiwaniu się tabliczkami smoki rzadko padają ofiarą nieuczciwych ludzi, którym przyszłoby do głowy je oszukać, przedstawiając w Ministerstwie sfałszowaną tabliczkę. Niesłychanie zazdrosne o swój majątek, smoki zaraz po przybyciu do miejsca pobytu sprawdzają swój stan posiadania i badają wszelkie wydatki, wychwytując natychmiast nieuzasadnione wypłaty czy też brakujące wpłaty. Sprawozdania potwierdzają, że smoki reagują z równą gwałtownością, gdy dochodzi do pośredniego oszustwa. Według chińskiego prawa, należy odstąpić od wymierzenia kary smokowi, który zabije człowieka winnego takiej kradzieży. W rzeczy samej typowy wyrok to oddanie winowajcy smokowi. Skazanie osoby na pewną i gwałtowną śmierć możemy uznać za barbarzyństwo, lecz i opiekunowie, i smoki zapewniali mnie, że tylko w ten sposób można przywrócić spokój skrzywdzonemu smokowi.

Ta konieczność łagodzenia smoków sprawiła, że system ten utrzymuje się nieprzerwanie od ponad tysiąca lat; każda kolejna dynastia przede wszystkim dbała o właściwy przepływ funduszy, gdyż łatwo sobie wyobrazić rewoltę rozgniewanych smoków (…).

Chińska gleba nie jest z natury bardziej żyzna niż gleba w Europie. W wypasie ogromnych stad, jakich potrzebuje ten kraj, pomaga pradawny i pomysłowy system hodowlany, opierający się na tym, że pasterze spędzający do miast część stad, by nakarmić głodne smoki, zabierają ze sobą w drodze powrotnej ogromne ilości mocno sfermentowanych nieczystości, zebranych w smoczych gnojownikach, by sprzedać je rolnikom na wsi. Ta praktyka wykorzystywania nieczystości w charakterze nawozu wraz z obornikiem bydlęcym, niemal nieznana na Zachodzie z powodu niewielkiej liczby smoków i znacznego oddalenia miejsc ich pobytu, wydaje się szczególnie skuteczna przy odnawianiu żyzności gleby. Współczesna nauka potrafi wyjaśnić, dlaczego tak się dzieje, ale zjawisko to potwierdza wydajność chińskich rolników, których gospodarstwa, o czym informują mnie wiarygodne źródła, regularnie dają plony znacznie przewyższające nasze (…).

Podziękowania

Druga powieść oznacza nowe wyzwania i niepokoje, więc szczególnie dziękuję moim redaktorkom, Betsy Mitchell z Del Rey oraz Jane Johnson i Emmie Coode z HarperCollins UK, za uwagi i znakomite rady. Jestem też winna podziękowania grupie beta czytelników za pomoc i wsparcie, należą do nich: Holly Benton, Francesca Coppa, Dana Dupont, Doris Egan, Diana Fox, Vanessa Len, Shelley Mitchell, Georgina Paterson, Sara Rosenbaum, L. Salom, Micole Sudberg, Rebecca Tushnet i Cho We Zen.

Gorące podziękowania składam mojej nieocenionej agentce Cynthii Manson za jej pomoc i wskazówki, a także mojej rodzinie za ich nieustanne wsparcie i entuzjazm. Szczęśliwy los obdarzył mnie najlepszym, domowym czytelnikiem, moim mężem Charlesem.

Chcę także szczególnie podziękować Dominikowi Harmanowi, który projektuje kolejne wspaniałe okładki do wydań amerykańskich i brytyjskich. Ogromnie się cieszę, że moje smoki ożywają dzięki jego sztuce.

Content

Naomi Novik
Nefrytowy tron

Część I

Rozdział 1

Rozdział 2

Rozdział 3

Rozdział 4

Rozdział 5

Część II

Rozdział 6

Rozdział 7

Rozdział 8

Rozdział 9

Rozdział 10

Część III

Rozdział 11

Rozdział 12

Rozdział 13

Rozdział 14

Rozdział 15

Rozdział 16

Rozdział 17

Wybrane fragmenty Krótkiej rozprawy na temat ras orientalnych, wraz z refleksjami dotyczącymi hodowli smoków

Podziękowania