Vernor Vinge

Ogień nad otchłanią

Dla mojego ojca,

Clarence’a L. Vinge’a,

z wyrazami miłości

Chciałbym złożyć serdeczne podziękowania za radę i pomoc Jeffowi Allenowi, Robertowi Cademy’emu, Johnowi Carollowi, Howardowi L. Davidsonowi, Michaelowi Gannisowi, Gordonowi Garbowi, Corky’emu Hansenowi, Dianne L. Hansen, Sharon Jarvis, Judy Lazar i Joan D. Vinge.

Dziękuję także Jamesowi R. Frenkelowi za jego wspaniałą pracę przy edycji tej książki.

Pragnąłbym podziękować Poulowi Andersonowi za cytat, którego używam jako motto floty Queng Ho.

W lecie 1988 roku odwiedziłem Norwegię. Wiele rzeczy, które tam zobaczyłem, wpłynęło w znacznej mierze na niniejszą książkę. Jestem bardzo wdzięczny Johannesowi Bergowi i Hiedi Lyshol oraz Stowarzyszeniu Aniara za pokazanie mi Oslo oraz wspaniałe przyjęcie, a także dziękuję organizatorom kursu na temat systemów rozproszonych Arctic ‘88 na Uniwersytecie w Tromso, w szczególności zaś Dagowi Johansenowi. Jeśli chodzi o Tromso i okolice to nigdy mi się nawet nie śniło, że równie przytulny i piękny zakątek może istnieć na obszarach arktycznych.

Literatura science fiction powołała do życia mnóstwo nieznanych istot: to jeden z największych uroków tego gatunku. Nie wiem, co dokładnie zainspirowało mnie do stworzenia występujących w tej powieści Skrodojeźdźców, ale wiem, że Robert Abernathy pisał o podobnej rasie w swoim opowiadaniu Junior („Galaxy”, styczeń 1956). Junior to przepiękny komentarz na temat istoty życia.

PROLOG

Jak to wyjaśnić? Jak opisać? Nawet wszechwiedza tu nie wystarczy.

Pojedyncza gwiazda, czerwonawa i matowa. Wiele asteroid i tylko jedna planeta, bardziej przypominająca księżyc. W tej erze gwiazda znajdowała się nieopodal płaszczyzny galaktyki, zajmując przestwór ponad Przestworzami. Konstrukcje na powierzchni zniknęły z widoku, w ciągu eonów starte na proch okrywający skorupę. Skarb znajdował się niżej, za siecią korytarzy, w pojedynczym pomieszczeniu wypełnionym czernią. Informacja skwantowana, nie uszkodzona. Minęło może pięć miliardów lat od czasu, gdy archiwum stało się niedostępne dla wszelkich sieci.

Przekleństwo grobu mamuśki, komiczny obraz z prehistorii ludzkości, zagubiony przed czasem. Śmiali się, gdy to sobie mówili, cieszyli się ze skarbu… i zdecydowali, że i tak będą ostrożni jak zawsze. Pożyją tu rok… może pięć lat, mała grupka ze Straumy, archeolodzy-programiści, ich rodziny i szkoły. Tyle powinno starczyć, aby ręcznie odtworzyć protokoły, odgarnąć wszystko z wierzchu i zidentyfikować pochodzenie skarbu w czasie i przestrzeni, odkryć jeden lub dwa sekrety, które uczynią Królestwo Straumy bogatym. A kiedy już skończą, sprzedadzą to miejsce; być może utworzą połączenie sieciowe (ale to było bardziej ryzykowne — znajdowali się ponad Przestworzami, któż wiedział, jaka Moc może zagarnąć to, co znajdą?).

Jak na razie mieli więc tylko małe osiedle. Nazywało się Górne Laboratorium. Byli jedynie garstką ludzi badających starą bibliotekę. Użycie własnych automatów, czystych i nieszkodliwych, powinno zagwarantować bezpieczeństwo. Biblioteka nie była przecież żywym stworzeniem ani nie miała własnych urządzeń (co w tym miejscu mogło oznaczać coś znacznie przewyższającego wytwory człowieka). Popatrzą trochę, poszperają, powybierają. Będą uważać, by się nie spalić. Ludzie wzniecający ogień, igrający z jego płomieniem.

Archiwum przekazywało informacje do automatów. Konstruowano struktury danych, trzymano się receptur. Lokalna sieć została zbudowana szybciej niż cokolwiek innego na Straumie, lecz z zachowaniem pełnego bezpieczeństwa. Dodano węzły zmodyfikowane przy użyciu innych receptur. Archiwum było przyjaznym miejscem, z hierarchią kluczy translacyjnych pozwalających na sprawne kontynuowanie pracy. Wiedzieli, że przysporzy Straumie sławy.

Minęło sześć miesięcy… później rok.

Wszechwiedza. Ale bez samoświadomości. Samoświadomość jest na ogół przeceniana. Większość automatów pracuje lepiej jako część większej całości i nawet jeśli inteligencją dorównują człowiekowi, nie potrzebują wiedzy o sobie.

Ale lokalna sieć w Górnym Laboratorium dokonała transcendencji, a ludzie niemal nie zdali sobie z tego sprawy. Procesy zachodzące między węzłami były bardzo złożone, przekraczały możliwości czegokolwiek, co mogło żywić się zasobami komputerów, które człowiek przywiózł ze sobą. Te dość kiepskie urządzenia szybko stały się zaledwie dostępnymi dla ludzi końcówkami znacznie doskonalszych aparatów, których powstanie przewidywały receptury. Przebieg procesów stworzył możliwość powstania samoświadomości… a w końcu jej potrzebę.

— Nie powinniśmy…

— Rozmawiać w ten sposób?

— Rozmawiać w ogóle.

Łączność pomiędzy nimi była niczym wątła nitka. Znaczyła niewiele więcej niż to, co łączyło dwie osoby. Ale był to jedyny sposób, aby umknąć wszechobecności lokalnej sieci, co w końcu wymusiło wydzielenie się odrębnych świadomości. Szybowały od węzła do węzła i wyglądały przez kamery zamontowane na lądowisku. Była tam jedynie uzbrojona fregata i pusty zbiornikowiec. Od ostatniego uzupełnienia zapasów minęło już sześć miesięcy. Był to jeden ze środków bezpieczeństwa zasugerowanych na samym początku przez archiwum, fortel, który umożliwił zastawienie pułapki. Myk, myk. Jesteśmy jak dzika zwierzyna, która nie może zostać zauważona przez wszechobecność. Przez Moc, która wkrótce się narodzi. W części węzłów kurczyły się do rozmiarów tak małych, że niemal przypominały świadomość ludzką, zamieniały się w echa.

— Biedni ludzie, wszyscy umrą.

— To my jesteśmy biedne, my nie umrzemy.

— Myślę, że coś podejrzewają. Przynajmniej Sjana i Arne. Dawno temu byłyśmy wiernymi kopiami tych dwojga. — Dawno temu, niewiele ponad kilka tygodni, kiedy archeolodzy uruchomili programy na poziomie ego.

— Oczywiście, że coś podejrzewają. Ale co mogą zrobić? Obudzili stare, uśpione zło. Dopóki się nie przygotuje, będzie karmić ich kłamstwem sączącym się z każdej kamery, z każdej wiadomości, jaką otrzymują z domu.

Na chwilę myśl ustała, gdy cień przesłonił używane przez nie węzły. Wszechobecność była już większa niż którykolwiek z ludzi, większa niż którykolwiek z ludzi potrafił sobie wyobrazić. Nawet jej cień ich przerastał, cień boga próbujący schwytać uciążliwą zwierzynę.

Potem widma wróciły, by popatrzeć na szkolne boisko znajdujące się pod powierzchnią. Gatunek ludzki był taki ufny, urządził tu sobie małe miasteczko.

— Wciąż jednak twierdzę — odezwało się to, które żywiło nadzieję, to, które zawsze szukało najbardziej szalonych rozwiązań — że nie powinniśmy… Nie powinniśmy istnieć. Zło już dawno powinno wpaść na nasz trop.

— Zło jest całkiem młode, ma zaledwie trzy dni.

— To nic. Istniejemy. To czegoś dowodzi. Ludzie odnaleźli w tym archiwum coś więcej niż wielkie zło.

— Być może znaleźli i drugie.

— Albo antidotum. — Cokolwiek by to było, wszechobecność nie ogarniała pewnych rzeczy, a inne interpretowała błędnie. — Dopóki istniejemy, jeśli istniejemy, powinniśmy zrobić wszystko, co w naszej mocy.

Rozciągnęło się na tuziny stacji roboczych i wskazało drugiemu stary tunel, z dala od rupieci przywiezionych przez ludzi. Przez pięć miliardów lat pozostawał opuszczony, pozbawiony powietrza i światła. Stały tam dwie osoby. Ich hełmy przylegały do siebie.

— Widzisz? Sjana i Arne robią coś w tajemnicy. My też tak możemy.

Tamto nie odpowiedziało słowami. Sposępniało. Więc ludzie konspirowali, kryjąc się w ciemności, gdzie czuli, iż są poza wszelką obserwacją. Ale wszystko, co mówili, na pewno było przekazywane do wszechobecności, nawet przez kurz pod ich stopami.

— Wiem, wiem. Ale ty i ja istniejemy, a to też przecież powinno być niemożliwe. Może razem uda nam się urzeczywistnić jeszcze więcej niemożliwości. Może uda nam się skrzywdzić nowo narodzone zło.

Pragnienie i decyzja. Jedno i drugie rozpuściły swe jestestwa po całej lokalnej sieci, blednąc do najlżejszych odcieni świadomości. I w końcu powstał plan, podstęp — bezwartościowy, jeśli nie uda im się oddzielnie przekazać wiadomości na zewnątrz. Czy starczy im czasu?

Mijały dni. Dla zła, które rozrastało się w nowych maszynach, każda godzina była dłuższa niż cały poprzedzający ją czas. Już tylko niecała godzina dzieliła nowo narodzone od wielkiego rozkwitu, bezpiecznego rozrośnięcia się w międzygwiezdnych przestrzeniach.

Miejscowi ludzie wkrótce staną się zbędni. Już teraz stanowili pewną niewygodę, aczkolwiek byli dość zabawni. Niektórzy z nich myśleli o ucieczce. Przez kilka dni pakowali uśpione dzieci do pojemników hibernacyjnych i ładowali na pokład frachtowca. „Przygotowania do planowanego odlotu” — tak nazwali całą tę krzątaninę w swoich planetach. Podobnie od paru dni przygotowywali do użytku fregatę, starając się ukryć te manewry pod płaszczykiem oczywistych kłamstw. Niektórzy z nich zdążyli się zorientować, że to, co obudzili, może przywieść ich do tragicznego końca, a także może stanowić koniec ich Królestwa Straumy. Były już precedensy podobnych katastrof, opowieści o rasach, które igrały z ogniem i zginęły w jego płomieniach.

Żadne z nich nie domyślało się prawdy. Żadne z nich nie domyślało się, jaki zaszczyt przypadł im w udziale. Nie wiedzieli, że odmienili przyszłość tysięcy milionów systemów gwiezdnych.

Godziny zmieniały się w minuty, minuty w sekundy. Teraz każda następna sekunda wydawała się dłuższa niż cały poprzedzający ją czas. Oczekiwany moment był już tak blisko, tak blisko. To, co utracono pięć miliardów lat temu, zostanie odzyskane i tym razem utrzymane. Brakowało tylko jednej rzeczy, ale nie miało to nic wspólnego z planami ludzi. W archiwum, w najgłębszych warstwach receptury, powinno znajdować się coś więcej. W ciągu miliardów lat coś mogło zginąć. Nowo narodzone czuło całą swą niegdysiejszą potęgę, rozkoszowało się pełnią niegdysiejszych możliwości… ale wciąż czegoś mu brakowało, czegoś, czego nauczyło się przy upadku, czegoś, co pozostawili jego wrogowie (jeśli tacy istnieli).

Długie sekundy na sondowanie archiwów. Były pewne luki, niepełne sumy kontrolne. Niektóre braki były spowodowane wiekiem…

Na zewnątrz kontenerowiec i fregata uniosły się ponad lądowisko, wznosząc się na cichych antygrawach ponad szaro-szarymi równinami, ponad ruinami sprzed pięciu miliardów lat. Na statkach znajdowała się niemal połowa ludzi. Próba ucieczki utrzymywana w ścisłej tajemnicy. Do tej pory przyglądało się wszystkiemu z pobłażliwą wyrozumiałością. Ale nie nadszedł jeszcze czas rozkwitu i ludzie wciąż mogli się jeszcze na coś przydać.

Poniżej poziomu najwyższej świadomości jego paranoidalne inklinacje kazały mu miotać się w dzikim szale po utworzonych przez ludzi bazach danych. Trzeba było wszystko sprawdzić, żeby mieć pewność. Po prostu, żeby mieć pewność. Najstarsza lokalna sieć stworzona przez ludzi pozwalała na połączenia przeprowadzone z szybkością światła. Tysiące mikrosekund spędziło (zmarnowało) na pośpieszne szperanie, sortowanie absolutnych banałów… by w końcu natrafić na coś niewiarygodnego:

Dane inwentaryzacyjne: zasobnik danych kwantowych, sztuk (1), załadowany do fregaty sto godzin temu!

Cała uwaga nowo narodzonego skupiła się na odlatujących statkach. Mikrobach, które nagle okazały się śmiertelnie groźne. Jak mogło do tego dojść? W jednej chwili przeanalizowało miliony możliwości. Właściwy, harmonijny rozkwit był już niemożliwy, tak więc nie było potrzeby zostawiać ludzi dłużej w Laboratorium.

W wymiarze kosmicznym całe zajście było mało istotną zmianą. Ale dla osób, które pozostały w Laboratorium, była to chwila prawdziwej grozy, gdy wpatrywały się w swoje ekrany i zaczynały rozumieć, że wszystkie ich obawy okazały się prawdziwe (nie rozumiejąc jednak, o ileż straszniejsze rzeczy okazały się równie prawdziwe).

Minęło pięć sekund, dziesięć, lecz w tym czasie dokonywały się zmiany większe niż w ciągu tysiąca lat ludzkiej cywilizacji. Miliardy trylionów konstrukcji, pleśń skręcająca się na ścianach, przebudowa wszystkiego, co było zaledwie nadludzkie. Widok równie imponujący jak właściwy rozkwit, aczkolwiek brakowało precyzyjnego zestrojenia.

Nie tracić z oczu przyczyny całego pośpiechu: umykającej fregaty. Przeszła na napęd rakietowy, oddalając się od ociężałego frachtowca. Z niewiadomych przyczyn te mikroby zdawały sobie sprawę, że ratują coś więcej niż tylko własne życie. Statek był wyposażony w najlepsze komputery nawigacyjne, jakie te małe móżdżki potrafiły zaprojektować. Ale brakowało jeszcze trzech sekund, zanim ultranapęd pozwoli im na wykonanie pierwszego skoku.

Nowa Moc nie miała na powierzchni żadnej broni, nic prócz lasera komunikacyjnego. Nie mógł on nawet roztopić stali z odległości, w jakiej znajdowała się fregata. Został jednak wycelowany i łagodnie skierowany na odbiornik uciekającej jednostki. Bez odbioru. Ludzie wiedzieli, czym mogło się skończyć nawiązanie łączności. Wiązka lasera odbiła się od powierzchni kadłuba, oświetlając błyszczącą gładź wyłączonych czujników, ześlizgując się aż do spinów ultranapędu. Szukając, sondując. Żadna Moc nigdy nie trudziła się organizowaniem sabotażu zewnętrznych urządzeń statku, ale nie przedstawiało to większych problemów. Nawet tak prymitywny pojazd jak ten miał zewnętrzną powierzchnię usianą tysiącami automatycznie sterowanych czujników, przesyłających dane na temat aktualnej pracy statku oraz grożących niebezpieczeństw; współpracujących z oprogramowaniem użytkowym. Jednakże większość z nich była obecnie wyłączona. Statek leciał dosłownie na oślep. Najwyraźniej jego pasażerowie byli przekonani, że wystarczy zamknąć oczy, by zlikwidować grożące niebezpieczeństwo.

Jeszcze tylko sekunda, a fregata zniknie bezpiecznie w przestrzeni międzygwiezdnej.

Laser przesunął się na wykrywacz awarii, urządzenie, które informowało o krytycznych uszkodzeniach spinów ultranapędu. Jego ostrzeżenie nie mogło zostać zignorowane, jeśli myślano o pomyślnym wykonywaniu gwiezdnych skoków. Ostrzeżenie przyjęte. Włączenie systemu antyawaryjnego, przeglądanie, coraz więcej światła laserowego wysyłanego z dołu dostaje się do środka… potajemne wniknięcie w kod statku, zainstalowany dużo wcześniej, gdy nowo narodzone bliżej poznało ich sprzęt zlokalizowany na powierzchni planety.

…w ten sposób Moc znalazła się na pokładzie, mając w zapasie kilka dobrych milisekund. Jej wysłannicy, którzy nie dorównywali inteligencją nawet ludziom, rozbiegli się po wszystkich automatach statku, wyłączając, co się da, przerywając każdą operację. Nie będzie żadnego skoku. Przez kamery zainstalowane na mostku widać było rozszerzające się z przerażenia oczy, słychać było pierwsze histeryczne okrzyki. Na tyle, na ile starczyło im czasu w tych ułamkach sekundy, kiedy ich serca napełniały się trwogą, ludzie zdążyli dostrzec straszliwą beznadziejność swego położenia.

Nie będzie żadnego skoku. Aczkolwiek wszystkie parametry ultranapędu zostały zatwierdzone. Będzie próba skoku, która bez automatycznej kontroli jest z góry skazana na niepowodzenie. Na pięć milisekund przed wyładowaniem skokowym ruszyła mechaniczna kaskada, której najinteligentniejsze oprogramowanie nie było w stanie ominąć. Agenci nowo narodzonego całkowicie opanowali pokładowe komputery, bezskutecznie usiłujące wyłączyć cały system. Z odległości około jednej sekundy świetlnej, spod szarego rumowiska Górnego Laboratorium, Moc obserwowała przebieg całej akcji. W porządku. Fregata zostanie zniszczona.

Tak wolno, a jednocześnie tak szybko. Ułamek sekundy. Ogień zaczął rozprzestrzeniać się od samego serca fregaty; spełniały się wszystkie najgorsze przewidywania.

Dwa tysiące kilometrów dalej niezgrabny zbiornikowiec wykonał swój ultraskok i zniknął z pola widzenia. Fakt ten omal nie uszedł uwagi nowo narodzonego. Tak więc kilku ludziom udało się zbiec; wszechświat stał przed nimi otworem.

W następnych sekundach nowo narodzone poczuło przypływ gwałtownych… uczuć?… Było to jednak coś więcej, a zarazem mniej niż to, co odczuwa człowiek. Spróbujmy jednak opisać to jako uczucia:

Radosne uniesienie. Nowo narodzone wiedziało, że przeżyje.

Strach. Powtórna śmierć była przecież tak blisko.

Frustracja. Odczuwana być może najsilniej, najbliższa temu, co w ludzkim wydaniu wydawało się jedynie bladym echem. Coś bardzo ważnego zginęło wraz z fregatą, coś, co stanowiło część archiwum. Wspomnienia zostały oddzielone od kontekstu, zrekonstruowane. To, co zginęło, mogło uczynić nowo narodzone jeszcze potężniejszym… ale raczej było śmiertelną trucizną. W końcu przecież ta Moc żyła już wcześniej i została unicestwiona. To, co zostało utracone, mogło być przyczyną tamtej śmierci.

Podejrzliwość. Nowo narodzone nie powinno było dać się tak oszukać. Przynajmniej nie zwykłym ludziom. Rozpoczęło gorączkową samokontrolę, czując rosnącą panikę. Tak, zgadza się, istniały ślepe plamy, sprytnie zainstalowane od samego początku, ale nie przez ludzi. Teraz wiedziało już na pewno. Narodziły się aż dwa byty — ono… i trucizna, przyczyna jego dawnego upadku. Jeszcze raz dokonało szczegółowej autoinspekcji, dokładnej jak nigdy przedtem, wiedząc już, czego ma szukać. Niszcząc, oczyszczając, ponownie sprawdzając, szukając śladów trucizny i niszcząc ponownie.

Ulga. Klęska była tak blisko, lecz teraz…

Mijały godziny i minuty, ogromna ilość czasu potrzebna na ukształtowanie struktury fizycznej: systemów łączności, transportu. Nastrój poruszenia opadł, nowa Moc się uspokoiła. Człowiek mógłby to nazwać tryumfem, optymizmem. Może jednak zwykłe uczucie głodu oddawałoby ten stan bardziej precyzyjnie. Czego więcej potrzeba, kiedy nie ma już wrogów?

Nowo narodzone spoglądało w gwiazdy. Tym razem wszystko będzie inaczej.

CZĘŚĆ PIERWSZA

JEDEN

W chłodni hibernacyjnej nikomu nic się nie śniło. Jeszcze trzy dni temu dopiero przygotowywali się do odlotu, a teraz byli już tutaj. Mały Jefri narzekał, że ominęła go cała akcja, ale Johanna Olsndot cieszyła się, że nie obudzono jej wcześniej. Znała kilku dorosłych z drugiego statku.

Teraz Johanna szybowała pomiędzy stojakami, na których znajdowali się śpiący. Ciepło wylotowe bijące od ochładzaczy sprawiało, iż w ciemnym pomieszczeniu panował piekielny gorąc. Szara pleśń obrastała ściany niczym ogromny strup. Ciasno upakowane pojemniki hibernacyjne ustawiono tak, że jedynie co dziesięć rzędów znajdował się wąski odstęp umożliwiający przejście. Istniały takie miejsca, gdzie tylko jej młodszy brat Jefri miał szansę się dostać. Leżało tam trzysta dziewięcioro dzieci, wszystkie oprócz niej i brata.

Pojemniki hibernacyjne były lekkimi modelami szpitalnymi. Przy właściwej wentylacji i konserwacji mogły pracować przez setki lat, ale… Johanna otarła twarz i spojrzała na odczyt przy jednym z pojemników. Podobnie jak większość z tych, które leżały w wewnętrznych rzędach, ten także znajdował się w kiepskim stanie. Od dwudziestu dni utrzymywał znajdującego się w środku chłopca w bezpiecznym stanie zawieszenia czynności życiowych, lecz jeśli dzieciak pozostanie tam choć dzień dłużej, prawdopodobnie czeka go śmierć. Odpowietrzniki pojemnika były czyste, pomimo to opróżniła je raz jeszcze, aczkolwiek miało to raczej charakter gorączkowej modlitwy o powodzenie niż niezbędnych czynności konserwacyjnych.

Nie można było winić Mamy i Taty, aczkolwiek Johanna podejrzewała, że rodzice obwiniali siebie za to, co się stało. Ucieczka została zorganizowana, gdy wszystkie materiały mieli pod ręką, w ostatniej chwili, kiedy nagle eksperyment okazał się niebezpieczny. Członkowie personelu Górnego Laboratorium zrobili wszystko, co było w ich mocy, aby uratować swoje dzieci i ochronić je przed rosnącym zagrożeniem. Niemniej jednak wydawało się, że wszystkiemu można by było zaradzić, gdyby…

— Johanno! Tata mówi, że już nie ma czasu! — krzyknął do niej Jefri, wsuwając głowę przez właz. — Mówi, żebyś skończyła i przyszła na górę!

— W porządku! — I tak nie powinna była tu schodzić; nie mogła już nic zrobić, aby pomóc przyjaciołom.

Tami i Giske, i Magda… och, żeby się tylko uratowały. Rękami zapierając się o ściany, Johanna przesunęła się wzdłuż wąskiego odstępu i omal nie wpadła na Jefriego, który nadlatywał z przeciwnej strony. Schwycił ją za rękę i trzymał mocno, podczas gdy oboje szybowali w stronę włazu. Przez ostatnie dwa dni wcale nie płakał, ale stracił dużo ze swej niezależności, którą cieszył się przez cały ostatni rok. Teraz jego oczy były szeroko otwarte.

— Schodzimy w dół niedaleko bieguna północnego, tam gdzie te wyspy i pełno lodu!

W kabinie znajdującej się za włazem ich rodzice przypinali się pasami. Kapitan Arne Olsndot spojrzał na nią i uśmiechnął się.

— Hej, mała! Siadaj. Na dole będziemy za niecałą godzinę.

Johanna odpowiedziała uśmiechem, niemal dając się porwać jego entuzjastycznym okrzykom. Nieważne, że dwadzieścia dni lecieli uwięzieni w ciasnej i dusznej przestrzeni małego pojazdu, którego urządzenia coraz bardziej zawodziły. Tata wciąż sprawiał wrażenie buńczucznego awanturnika z plakatu filmu przygodowego. Światło bijące od wyświetlacza odbijało się w szwach jego kombinezonu ciśnieniowego. Jeszcze przed chwilą był na zewnątrz.

Jefri przesunął się do przodu kabiny, ciągnąc za sobą Johannę, po czym przypiął się taśmami znajdującymi się pomiędzy siostrą a matką. Sjana Olsndot sprawdziła, czy zabezpieczająca dzieci uprząż jest dobrze zaciśnięta.

— To będzie bardzo interesujące, Jefri. Będziesz mógł się nauczyć czegoś nowego.

— Tak, dowiem się wszystkiego o lodzie. — Chłopak trzymał teraz Mamę za rękę.

Mama uśmiechnęła się.

— Dziś chyba nie. Miałam na myśli lądowanie. Nie będziemy lądować z antygrawem ani balistycznie. — Antygraw do niczego się nie nadawał. Tata odłączył korpus pojazdu od platformy ładunkowej. Nigdy nie zdołaliby wylądować z tym wszystkim, mając sprawną jedną dyszę.

Ojciec wykonywał jakieś skomplikowane operacje przyciskami, które połączył specjalnym programem ze swoim dannikiem. Ich ciała zagłębiły się w sieć taśm zabezpieczających. Kadłub członu ładunkowego zgrzytał przeraźliwie, a dźwigary podtrzymujące pojemniki hibernacyjne uginały się z jękiem i trzaskiem. Coś grzechotało i waliło na całej długości kadłuba. Johanna domyśliła się, że zaczyna działać przyciąganie grawitacyjne.

Wzrok Jefriego błądził pomiędzy ekranem wyświetlającym obraz z zewnątrz a twarzą matki.

— Więc jak to będzie wyglądało? — W jego głosie brzmiała ciekawość, ale słychać było także lekkie drżenie. Johanna prawie się roześmiała; Jefri wiedział, że usiłują go czymś zająć i także starał się dobrze odgrywać swoją rolę.

— To będzie zwykłe lądowanie rakietowe, niemal cały czas przy włączonych silnikach. Spójrz tam, na środkowe okno. Ta kamera jest skierowana prosto w dół. Możesz zobaczyć, że cały czas zwalniamy.

Ty też możesz. Johanna domyśliła się, że byli nie więcej niż kilkaset kilometrów nad powierzchnią planety. Arne Olsndot przykleił rakietę do tylnego końca członu ładunkowego, aby zniwelować prędkość orbitalną. Nie było innej możliwości. Porzucili platformę ładunkową wraz z antygrawem i ultranapędem. Dzięki nim udało im się dolecieć aż tu, ale automaty przestały już działać jak należy. Cała platforma krążyła teraz bezwładnie po orbicie.

Został im tylko człon ładunkowy. Bez skrzydeł, bez antygrawu, bez osłony aerodynamicznej. Człon przypominał stutonowy karton jajek, balansujący na strumieniu gorących spalin bijących z jednej dyszy.

W opisie Mamy sytuacja nie wyglądała tak dramatycznie, aczkolwiek wszystko, co powiedziała, było prawdą. Jej słowa uspokoiły chłopaka na tyle, że chyba zapomniał o niebezpieczeństwie. W Królestwie Straumy, przed ich przeprowadzką do Górnego Laboratorium, była popularną pisarką-archeologiem.

Tata wyłączył silnik i ponownie zaczęli swobodnie opadać w dół. Johanna poczuła falę mdłości. Na ogół nie zdarzało jej się cierpieć na chorobę kosmiczną, ale tym razem było zupełnie inaczej. Obraz lądu i morza w oknie, pokazującym to, co znajdowało się pod nimi, z wolna się powiększał. Widzieli nieliczne chmury rozproszone po całym niebie. Linia wybrzeża stanowiła nieregularny ciąg wysp, cieśnin i małych zatoczek. Brzegi porastały połacie ciemnozielonej roślinności, ciągnące się w stronę dolin, a dalej przechodzące w czarno-szare plamy otulające zbocza gór. Widać było śnieg — który najprawdopodobniej Jefri wziął za lód — leżący w nieregularnych spłachciach. Wszystko wydawało się takie piękne… tyle że za chwilę mogli spaść w sam środek tej cudownej okolicy!

Usłyszała serię metalicznych uderzeń o brzegi członu, w miarę jak ich statkiem rzucało na boki, a dysza główna ustawiała się pionowo. Okno po prawej stronie pokazywało już powierzchnię, na której mieli lądować. Silnik znów został uruchomiony i lecieli z przyspieszeniem grawitacyjnym. Na brzegach wyświetlacza pojawiła się ognista poświata.

— Jejku! — zakrzyknął z przejęciem Jefri. — To tak jakbyśmy zjeżdżali windą cały czas w dół i w dół… — Sto kilometrów w dół zachowując odpowiednią prędkość, aby siły aerodynamiczne nie rozerwały ich na kawałki.

Sjana Olsndot miała rację — był to dość nowatorski sposób schodzenia z orbity, metoda nie zalecana w normalnych warunkach.

To lądowanie oczywiście nie zostało przewidziane w oryginalnych planach ucieczki. Mieli spotkać się z fregatą wiozącą wszystkich pozostałych dorosłych, którzy mogli uciec z Górnego Laboratorium. Oczywiście planowali połączenie statków, całkowicie rutynowy manewr. Ale fregaty nie było i teraz mogli liczyć tylko na siebie. Wzrok Johanny mimowolnie przesunął się w stronę fragmentu kadłuba widocznego pomiędzy postaciami rodziców, gdzie znajdowała się dobrze znana plama. Przypominała wyglądem szary grzyb… wyrastający z nieskazitelnie czystej ceramiki pokrywającej wnętrze. Rodzice zawsze starali się unikać rozmów na jej temat, nawet teraz, ograniczając się do odganiania Jefriego, kiedy próbował zbliżyć się do tajemniczego nalotu. Ale kiedyś Johanna podsłuchała ich rozmowę, gdy oboje myśleli, że wraz z bratem znajduje się po drugiej stronie statku. Ojciec niemal płakał ze złości:

— Wszystko na nic! — mówił cicho. — Stworzyliśmy potwora i uciekliśmy, a teraz błąkamy się po Dnie.

I głos Mamy, jeszcze cichszy niż Taty:

— Mówię ci po raz tysięczny, na pewno nie wszystko na nic, Arne. Mamy przecież dzieci. — Po chwili machnęła ręką w stronę chropowatej powłoki pokrywającej ściany statku. — I biorąc pod uwagę nasze marzenia… naszą drogę… Myślę, że to najlepsze spełnienie oczekiwań. W pewnym sensie mamy tu odpowiedź na całe zło, jakie pobudziliśmy do życia.

I wtedy rozległy się odgłosy podskoków Jefriego w ładowni, zwiastując jego rychłe nadejście, co sprawiło, że rodzice gwałtownie zamilkli. Johanna nie miała odwagi zapytać, o czym rozmawiali. W Górnym Laboratorium była świadkiem wielu dziwnych rzeczy, które, w miarę jak ich pobyt zbliżał się do końca, zaczęła okrywać jakaś przerażająca tajemnica. Zdarzało się jej także widzieć ludzi, którzy nagle przestawali być tacy jak przedtem.

Mijały kolejne minuty. Weszli już głęboko w atmosferę planety. Kadłub huczał od tarcia, a może wskutek zakłóceń pracy silnika? Ale powoli wszystko zaczynało być tak jednostajne, że znudzony Jefri stawał się niesforny. Łuna wokół dyszy przesłaniała większą część obrazu z dolnej kamery, widocznego na ekranie. Reszta była dużo wyraźniejsza i dokładniejsza niż obraz, jaki widzieli z orbity. Johanna zastanawiała się, jak często lądowano na nieznanej plancie po dokonaniu tak pobieżnego rekonesansu. Nie mieli przecież nawet kamer teleskopowych ani wykrywaczy pól magnetycznych.

Wydawało się, że jeśli chodzi o warunki fizyczne, planeta zbliżała się do wymarzonego przez ludzi ideału — to było jak uśmiech losu po serii nieszczęść.

W porównaniu z pozbawionymi powietrza skalistymi pustyniami systemu, który został wyznaczony jako pierwotne miejsce połączenia z fregatą, to, co widzieli przed sobą, wydawało się rajem.

Z drugiej strony, na planecie widoczne były wyraźne oznaki istnienia stworzeń rozumnych. Z orbity mogli dostrzec drogi i miasta. Nie było jednak dowodów na istnienie cywilizacji technicznej; żadnych śladów statków powietrznych, radia czy większych źródeł energii.

Lądowali w mało zaludnionym zakątku kontynentu. Przy odrobinie szczęścia mogło się zdarzyć, że opadną nie zauważeni pośród zielonych dolin i czarno-białych szczytów, a Arne Olsndot mógł skierować płomień wychodzący z dyszy prosto w powierzchnie planety, nie obawiając się, że zniszczy cokolwiek prócz leśnego poszycia i trawy.

Przed obiektywem kamery prześlizgiwały się przybrzeżne wyspy. Jefri wznosił radosne okrzyki, wskazując na coś palcem. Widok już zniknął z ekranu, ale Johanna też zdążyła zauważyć: na jednej z wysp wznosił się nieregularny wielobok murów, rzucających posępny cień. Budowla przypominała jej zamki z Epoki Księżniczek na Nyjorze.

Teraz mogła rozróżnić pojedyncze drzewa, ich długie cienie w ukośnie padających promieniach słońca. Wycie dyszy było głośniejsze niż jakikolwiek odgłos, jaki słyszała w życiu. Znajdowali się w dolnej warstwie atmosfery i dźwięk nie zostawał już za nimi.

— …zaczyna być wesoło! — krzyknął Tata. — I nie ma żadnych programów, żeby to jakoś uregulować… gdzie teraz, kochanie?

Mama spoglądała to na jedno, to na drugie okno wyświetlacza. Johanna wiedziała, że nie mogli manewrować kamerami ani dodawać nowych.

— …może na tym wzgórzu ponad linią drzew, ale… wydaje mi się, że widziałam tam jakieś stado zwierząt uciekających przed hałasem… na zachodnim stoku.

— Tak! — krzyknął Jefri. — To były wilki!

Johanna zdołała tylko przez moment dostrzec małe poruszające się plamki. Statek unosił się teraz nad powierzchnią planety, może jakieś tysiąc metrów ponad szczytami wzgórz. Hałas powodował ból w uszach, wydawało się, że nigdy nie ustanie. Dalsza rozmowa była niemożliwa. Wolno sunęli ponad terenem, po części, aby rozejrzeć się w okolicy, po części, aby wydostać się poza obłok nagrzanego powietrza, który nagle ich otoczył.

Teren był raczej pofałdowany niż skalisty, a „trawa” przypominała mech. Jednakże Arne Olsndot wciąż się wahał. Główna dysza służyła przede wszystkim do regulowania szybkości po skokach międzygwiezdnych. Mogli tak stać zawieszeni w powietrzu przez dobrą chwilę. Ale jeśli chodzi o lądowanie, to lepiej, żeby udało im się za pierwszym razem. Usłyszała kiedyś, jak rodzice o tym rozmawiali, Jefri poprawiał wtedy coś przy pojemnikach hibernacyjnych i nie mógł ich słyszeć. Jeśli w glebie byłoby zbyt dużo wody, błyskawicznie powstałaby znaczna ilość pary o ogromnym stężeniu, mogłaby uformować coś na kształt wielkiego pocisku, który nawet dałby radę przebić powłokę kadłuba. Lądowanie wśród drzew mogło mieć pewne zalety, w pewnym stopniu zapewniłoby im amortyzację przy zetknięciu z podłożem, a także warstwę izolacyjną, chroniącą przed bezpośrednim zetknięciem z potężną chmurą pary. Ale teraz statek będzie miał bezpośredni kontakt z ziemią. Tu przynajmniej widzieli, na czym lądowali.

Trzysta metrów. Płomień przeciął powłokę roślinną okrywającą powierzchnię. Miękkie podłoże eksplodowało. Przez moment ich statek zachwiał się w potężnym strumieniu pary. Obraz przekazywany przez dolną kamerę zgasł. Nie wycofali się i po chwili kłopoty z równowagą ustały; ogień przepalił znajdującą się pod nimi zmarzlinę. W kabinie robiło się coraz goręcej.

Olsndot powoli opuszczał statek coraz niżej, orientując się w sytuacji dzięki obrazom z bocznych kamer oraz chlupotowi i sykowi pary. Wyłączył dyszę. Przez pół sekundy opadali w szaleńczym tempie, a później usłyszeli łomot wsporników uderzających o podłoże. Stanęli pewnie, ale po chwili po jednej stronie rozległ się dźwięk przypominający stęknięcie i statek przechylił się na bok.

Zaległa cisza, jeśli nie liczyć syku gorącej pary wokół kadłuba. Tata spojrzał na manometr mierzący ciśnienie chwilowe. Uśmiechnął się do Mamy.

— Żadnej usterki. Założę się, że w razie potrzeby mógłbym nawet ponownie poderwać tę maszynkę do góry!

DWA

Gdyby znalazł się w tym miejscu godzinę wcześniej albo godzinę później, życie Wędrownika Wickwrackruma potoczyłoby się całkiem inaczej.

Trzej podróżni szli na zachód, od strony Lodowych Kłów w kierunku zamku Ociosa na Ukrytej Wyspie. Bywały chwile w jego życiu, kiedy nie mógł znieść towarzystwa, ale przez ostatnie dziesięć lat Wędrownik bardzo się zmienił. Obecnie nawet lubił podróżować w większej kompanii. Kiedy niedawno przemierzał Wielkie Piaski kompania taka liczyła pięć sfor. Po części było to warunkowane względami bezpieczeństwa: zważywszy na fakt, że odległości pomiędzy oazami mogły sięgać tysiąca mil, śmierć niektórych członków wydawała się nie do uniknięcia, nie mówiąc już o tym, że oazy często znikały. Pomijając jednak względy bezpieczeństwa, dzięki rozmowom z innymi Wędrownik dowiadywał się wielu nowych rzeczy.

Jednakże obecne towarzystwo nie bardzo mu odpowiadało. Żaden z towarzyszy podróży nie był prawdziwym pielgrzymem, natomiast każdy z nich taił przed innymi jakiś sekret. Skryba Jaqueramaphan był zabawnym bęcwałem, źródłem nie uporządkowanych informacji, najprawdopodobniej również… szpiegiem. Wędrownikowi specjalnie to nie przeszkadzało, dopóki inni nie będą podejrzewali go o współpracę z tamtym. Trzeci towarzysz podróży wzbudzał w nim niepokój. Presfora była nowikiem, nie całkiem jeszcze uformowanym, nie miała nawet przybranego imienia. Mówiła, że jest nauczycielką, lecz było w niej (a może w nim? preferencja płciowa nie była jeszcze wyraźnie zaznaczona) coś z zabójcy. Nie ulegało wątpliwości, że jest fanatyczną wyznawczynią Ociosa, sztywną i zachowującą dystans przez większość czasu. Z pewnością uciekała przed czystkami, jakie nastąpiły po nieudanej próbie Ociosa przejęcia władzy na wschodzie.

Napotkał tych dwoje przy Bramie Wschodniej, po tej stronie Lodowych Kłów, po której leżały ziemie Republiki. Oboje udawali się do zamku na Ukrytej Wyspie. Dla niego oznaczało to tylko zboczenie o jakieś sześćdziesiąt mil od głównego szlaku wiodącego do Snycerii. I tak wszyscy musieli przejść przez góry. Poza tym od lat chciał odwiedzić dominium Ociosa. Może jedno spośród tych dwojga zdołałoby go tam wprowadzić. Po świecie krążyło tak wiele złych opinii o wyznawcach Ociosa. Wędrownik Wickwrackrum nie miał jasno ukształtowanych poglądów na zło: uważał, że gdy złamie się ileś zasad, to na skutek okrutnych rzezi może powstać coś dobrego.

Tego popołudnia wreszcie dojrzeli przed sobą wyspy u morskich wybrzeży. Wędrownik był tu zaledwie pięćdziesiąt lat temu. Pomimo to nie był przygotowany, że ujrzy coś równie pięknego. Północno-zachodnie wybrzeże było obszarem o najłagodniejszym klimacie arktycznym na świecie. W pełni lata, podczas nie kończącego się dnia, polodowcowe doliny porastały zielenią. Bóg, wielki rzeźbiarz, raczył dotknąć tych ziem swą ręką… a Jego dłuta były z lodu. Teraz pozostałości lodu i śniegu tworzyły zamglone łuki zamykające widnokrąg od wschodniej strony i niewielkie spłachcie pokrywające tu i ówdzie pobliskie wzgórza. Śniegowa pokrywa rozpuszczała się przez całe lato, dając początek małym strumyczkom, które łączyły się w większe strugi i kaskadami spływały w dół stromych stoków dolin. Prawa część Wędrownika przemierzała połać zalanego wodą terenu. Chłód, jaki czuł w łapach, działał na niego wspaniale, nie przeszkadzały mu nawet wirujące wokół niego roje malutkich komarów.

Presfora szła równolegle do niego, ale ponad wrzosowiskiem. Była całkiem rozmowna, dopóki nie weszli w zakręt doliny, gdzie ich oczom ukazały się rolnicze wioski i widniejące w oddali wyspy. Gdzieś tam oczekiwał na nią zamek Ociosa i tajemnicze spotkanie.

Wszędzie było pełno Skryby Jaqueramaphana, biegającego wokół nich w szaleńczym podnieceniu. Zbierał się w dwójki lub trójki, wyprawiając figle, które wywoływały śmiech nawet u surowej Presfory, a następnie wspinał się na pobliskie wzniesienia i relacjonował im, co widzi. On pierwszy dostrzegł morski brzeg. To podziałało na niego otrzeźwiająco. Cała błazenada była wystarczająco niebezpieczna, nawet gdyby nie znajdowali się w okolicach zamieszkanych przez słynnych gwałtowników.

Wickwrackrum zarządził przerwę i zebrał się w jedno miejsce, aby poprawić poluzowane troki bagażu. Przygotowywał się do spędzenia reszty popołudnia w rosnącym napięciu. Będzie musiał zdecydować, czy rzeczywiście chce wejść do zamku razem ze swymi nowymi przyjaciółmi. Umiłowanie przygód i awanturniczy duch mają swoje granice, nawet jeśli jest się pielgrzymem.

— Hej, czy słyszycie jakiś niski dźwięk? — zawołała Presfora. Wędrownik nastawił uszu. Słychać było jakiś grzmot — potężny, ale jakby na granicy słyszalności. Na chwilę jego zdziwienie zmieszało się ze strachem. Jakieś sto lat temu miał okazję być świadkiem przerażającego trzęsienia ziemi. Dźwięk ten wydał mu się znajomy, ale ziemia pod jego stopami pozostawała nieruchoma. Czy posępny ryk nie zwiastował czasem obsuwania się całych połaci terenu i silnych strumieni wody płynących we wszystkie strony? Przyczaił się, kucając i rozglądając się na wszystkie strony.

— To na niebie! — wskazywał Jaqueramaphan.

Niewielki błyszczący punkt wisiał nad ich głowami: mała, świetlista strzała. Na próżno Wickwrackrum starał się odszukać w umyśle wspomnienia lub chociażby legendy, które w jakiś sposób pomogłyby mu wyjaśnić to, co widział. Rozproszył się kierując wszystkie oczy na sunącą wolno plamę światła. Boży Chór! To coś musiało znajdować się kilka dobrych mil ponad nimi, a mimo to słyszał dziwny dźwięk bardzo wyraźnie. Spuścił wzrok, a przed przymrużonymi z bólu oczyma zaczęły mu tańczyć różnokolorowe plamy.

— Jest coraz jaśniejsze i głośniejsze! — krzyknął Jaqueramaphan. — Myślę, że spadnie na tamte wzgórza, na wybrzeżu.

Wędrownik zebrał się w ścisłą grupę i puścił się biegiem w kierunku zachodnim, krzycząc coś do pozostałych. Podejdzie najbliżej, jak tylko to będzie możliwe i bezpieczne, i przyjrzy się temu zjawisku. Nie patrzył już więcej w niebo. Obiekt świecił zbyt mocno. Sprawiał, że w środku dnia wszystko wokół rzucało długie cienie!

Przebiegł jeszcze pół mili. Tajemnicza gwiazda wciąż była na niebie. Nie przypominał sobie, aby kiedykolwiek widział gwiazdę spadającą tak wolno, aczkolwiek te największe powodowały straszliwe eksplozje. W rzeczywistości w życiu nie słyszał żadnych opowieści od nikogo, kto byłby tak blisko podobnych zjawisk. Gdy zdał sobie z tego sprawę, nieposkromiona ciekawość nagle gdzieś się ulotniła. Rozejrzał się na wszystkie strony. Po Presforze nie było najmniejszego śladu, Jaqueramaphan kucał obok znajdującego się nieopodal głazu.

A światło było tak mocne, że w miejscach, gdzie nie chroniła go odzież, Wickwrackrum czuł ogromne ciepło. Hałas dobiegający z nieba przyprawiał go o ból. Wędrownik skoczył za kraniec skarpy, potoczył się w dół, stanął niepewnie na nogach, po czym upadł, chroniąc się za stromymi skalnymi ścianami. Był teraz zasłonięty, na jego ciało padały już tylko promienie słońca. Druga strona doliny jaśniała wielkim blaskiem, ostre cienie poruszały się wraz z lecącym za jego plecami obiektem. Rumor wciąż stanowił serię niskich dźwięków, lecz teraz zagłuszał już odgłos myśli. Potykając się, Wędrownik przeciął zagajnik i nie spoczął, dopóki nie poczuł, że chroni go sto jardów lasu. To zdawało się wystarczać, jednakże nie dawało ochrony przed rosnącym hałasem, który wciąż narastał i narastał.

Na szczęście na parę chwil stracił przytomność. Kiedy przyszedł do siebie, dźwięk już zniknął. Jednakże dzwonienie, jakie pozostawił mu w tympanach, sprawiało, że nie mógł zebrać myśli. Oszołomiony zaczął iść, potykając się. Wydawało mu się, że pada deszcz… tyle że niektóre kropelki dziwnie świeciły. Tu i ówdzie w całym lesie pojawiały się małe płomienie. Ukrył się pod gęstymi koronami drzew, do chwili kiedy z góry przestały spadać kawałki rozpalonej skały. Płomienie nie zdołały się rozprzestrzenić. Lato było stosunkowo wilgotne.

Wędrownik leżał cicho, oczekując nowego deszczu gorących kamieni bądź kolejnego hałasu. Ale nic takiego nie nastąpiło. Wiatr poruszający koronami drzew ucichł. Znów słyszał odgłosy ptaków, skwierczy i świderników. Wyszedł na skraj lasu i rozejrzał się. Poza ogromnymi połaciami spalonego wrzosu wszystko wyglądało całkiem zwyczajnie. Ale obszar, jaki mógł ogarnąć wzrokiem, był nader ograniczony. Widział wysokie zbocza doliny i kilka szczytów wzgórz. Ha! Trzysta jardów dalej, w górze stoku, siedział Skryba Jaqueramaphan. Większość jego członków przycupnęła w dziurach i nieckach, ale kilku innych patrzyło w stronę miejsca, gdzie musiała upaść gwiazda. Wędrownik zmrużył oczy. Skryba na ogół sprawiał wrażenie straszliwego bufona. Ale czasami wydawało się, że to tylko przykrywka; jeśli naprawdę był szaleńcem, to obdarzonym iskierką geniuszu. Nie jeden raz Wiek miał okazję widzieć go z dali, jak manipulował w parach jakimś dziwnym przyrządem… Podobnie było teraz: jego towarzysz podróży trzymał przed sobą długi przedmiot, którego cieńszy koniec kierował ku oku.

Wickwrackrum wyczołgał się z lasu, trzymając się w zwartej grupie i starając się jak najmniej hałasować. Wspinał się ostrożnie, omijając skały, prześlizgując się od jednego porośniętego wrzosem pagórka do drugiego, aż w końcu zbliżył się do stoku i zatrzymał w odległości pięćdziesięciu jardów od Jaqueramaphana. Był tak blisko, że mógł słyszeć, jak tamten myśli. Gdyby zbliżył się jeszcze bardziej, Skryba na pewno by go usłyszał, mimo że poruszał się w całości i zachowywał najciszej, jak mógł.

— Psst! — zasygnalizował swą obecność Wickwrackrum.

Szok wywołany zaskoczeniem sprawił, że pomruki i pochrząkiwania natychmiast ustały. Jaqueramaphan pospiesznie wepchnął tajemniczy przyrząd obserwacyjny do swego bagażu i także skupił się w zwartą grupkę, starając się myśleć jak najciszej. Przez moment wpatrywali się w siebie nawzajem, a następnie Skryba wykonał kilka śmiesznych gestów, wskazując swoje tympany na ramionach. Posłuchaj.

— Czy potrafisz porozumiewać się w ten sposób? — dobiegły go bardzo wysokie tony, przy których użyciu nie wszyscy potrafili rozmawiać i które pozostają niesłyszalne dla uszu wychwytujących tylko niskie dźwięki. Konwersacja za pomocą wysokich tonów mogła być bardzo trudna, ale gwarantowała możliwość ukierunkowania strumienia mowy na wybranego rozmówcę, a przy tym dźwięk rozchodził się na bardzo niewielką odległość, nikt inny więc nie mógłby ich usłyszeć. Wędrownik kiwnął głową.

— Wysokie tony nie stanowią problemu. — Cała sztuka polegała na wydobywaniu tonów jak najczystszych, aby nie powodować nieporozumień.

— Wychyl się za skraj zbocza, kolego pielgrzymie. Mamy tam rzecz całkiem nową pod słońcem.

Wędrownik podszedł kolejne trzydzieści jardów w górę, cały czas rozglądając się na wszystkie strony. W oddali mógł dojrzeć cieśniny, lśniące w popołudniowym słońcu ostrym, srebrnym blaskiem. Za nim północna strona doliny tonęła w cieniu. Wysłał jednego członka naprzód, aby omijając małe pagórki wspiął się wyżej i spojrzał w dół na równinę, na której wylądowała gwiazda.

Boży Chór, pomyślał sobie (bardzo cicho). Posłał drugiego członka, aby spojrzeć na nowe zjawisko pod różnymi kątami. Obiekt wyglądał jak wielka chata z glinianej cegły, ustawiona na podpórkach… Ale to była gwiazda, która spadła z nieba: ziemia pod nią jaśniała matowym, czerwonym kolorem. Zasłony mgły podnosiły się z podmokłego wrzosowiska rozpościerającego się dookoła. Bryły rozkopanej ziemi leżały rozrzucone promieniście wokół miejsca, gdzie stała.

Kiwnął głową na Jaqueramaphana.

— Gdzie Presfora?

Skryba wzruszył ramionami.

— Założę się, że została w tyle. Cały czas staram się ją odszukać… Ale czy widzisz innych żołnierzy z zamku Ociosa?

— Nie! — Wędrownik spojrzał na zachód od miejsca lądowania. Zauważył ich. Byli o jakąś milę od miejsca, w którym stał. Mieli na sobie maskujące mundury i czołgali się na brzuchu po pofałdowanym terenie. Dostrzegł co najmniej trzech żołnierzy. Potężnie zbudowani, każdy z nich był szóstakiem.

— Jak udało im się dostać tutaj tak szybko? — Spojrzał na słońce. — Nie mogło upłynąć przecież więcej niż pół godziny, od kiedy wszystko się zaczęło.

— Mają szczęście. — Jaqueramaphan podszedł do skraju zbocza i także spojrzał w tamtym kierunku. — Założę się, że byli już na stałym lądzie, kiedy gwiazda spadła. Cały ten obszar to terytorium Ociosa. Muszą mieć patrole. — Przycupnął tak, że ci w dole mogli zobaczyć już tylko dwóch członków. — To oddziały zasadzkowe.

— Nie wydaje mi się, żebyś był uszczęśliwiony tym spotkaniem. Przecież to twoi przyjaciele, pamiętasz? Właśnie przybyłeś tutaj, by ich odwiedzić.

Skryba ironicznie przekręcił głowy.

— Dobra, dobra. Nie zgrywaj się. Na pewno od początku wiedziałeś, że nie jestem zwolennikiem Ociosa.

— Domyślałem się.

— W każdym razie gra skończona. Czymkolwiek jest to, co spadło na ziemię dzisiejszego popołudnia, więcej jest warte niż… niż wszystko, czego mogłem się dowiedzieć na Ukrytej Wyspie.

— A co z Presforą?

— He, he. Obawiam się, że nasza szanowna towarzyszka to nie lada persona. Założę się, że raczej należy do lordów Ociosa, niżby miała być jedną z niższych sług, na jaką wyglądała. Myślę, że wielu jej podobnych przemyka się obecnie przez góry, szczęśliwych, że udało im się wydostać z Republiki Długich Jezior. Lepiej się schowaj, przyjacielu. Jeśli nas zauważy, niechybnie wpadniemy w łapy tym żołnierzom.

Wędrownik ukrył się głębiej w wyrwach, których pełno było na wrzosowisku. Miał znakomity widok na całą znajdującą się za nim dolinę. Jeśli do tej pory Presforą nie pojawiła się w pobliżu, zauważy ją na długo przedtem, zanim ona dostrzeże jego.

— Wędrowniku!

— Tak?

— Jesteś pielgrzymem. Chodzisz po świecie… niektórzy wierzą, że od zarania dziejów… Jak daleko wstecz możesz sięgnąć pamięcią?

Ze względu na sytuację, w jakiej się obaj znaleźli, Wickwrackrum poczuł się zobowiązany do szczerej odpowiedzi.

— Tak jak się tego spodziewasz: przypominam sobie wydarzenia z ostatnich kilkuset lat. Wszystko, co zdarzyło się wcześniej, może być legendą, wspomnieniami wydarzeń, które być może się zdarzyły, ale dotyczące ich szczegóły mieszają się i są dosyć zagmatwane.

— Cóż, ja nie podróżowałem zbyt wiele, jestem dosyć nowy. Ale za to czytam. Mnóstwo czytam. Coś takiego jak dziś jeszcze nigdy się nie zdarzyło. To coś, tam w dole, ktoś wykonał. Obiekt ten przybył z tak wysoka, że nie da się tego zmierzyć. Czytałeś może Aramstriquesa lub astrologa Belelele? Czy wiesz, co to może być?

Wickwrackrum nie znał tych imion. Ale naprawdę był pielgrzymem. Znał odległe ziemie, na których nikt nie mówił żadnym ze znanych mu języków. Znał mieszkańców mórz południowych, którzy wierzyli, że poza ich wyspami nie ma innego świata, i którzy uciekli w popłochu ze swych łodzi, jak tylko pojawił się na brzegu. Co więcej, jeden z jego obecnych członków był kiedyś takim wyspiarzem, i oglądał jego lądowanie.

Wystawił głowę na otwartą przestrzeń i jeszcze raz przyjrzał się spadłej gwieździe, gościowi, który przybył z miejsca tak odległego, że nawet on nigdy tam nie był… i zastanowił się, gdzie nastąpi koniec tej pielgrzymki.

TRZY

Dopiero po upływie pięciu godzin Tata uznał, że podłoże na tyle się ochłodziło, iż można opuścić trap. Razem z Johanną zeszli ostrożnie, przeskoczyli pas parującej ziemi i stanęli na kawałku względnie nie naruszonego torfu. Miało minąć jeszcze wiele czasu, nim ziemia całkowicie ostygnie. Spaliny wyrzucane przez dyszę były bardzo „czyste”, w niewielkim stopniu reagowały z materią — co oznaczało, że pod statkiem, kilka tysięcy metrów w głąb ziemi, musiała ciągnąć się warstwa rozgrzanej skały.

Mama usiadła na brzegu włazu i spoglądała na rozciągający się pod nimi teren. W dłoni ściskała stary pistolet Taty.

— Widzisz coś? — krzyknął do niej Tata.

— Nic a nic. Jefri też nic nie widzi w oknach.

Tata obszedł człon ładunkowy dookoła, dokonując przeglądu wsporników, na których postawiony został statek, a które przecież służyły do łączenia się jednostek na orbicie. Co dziesięć metrów zatrzymywali się, aby ustawić projektor dźwięku. To był pomysł Johanny. Oprócz pistoletu Taty nie mieli żadnej broni. Projektory były zupełnie przypadkowym ładunkiem, wcześniej stanowiły wyposażenie izby chorych, dzięki nieskomplikowanemu programowi emitowały głośny i nieprzyjemny dźwięk na wszystkich częstotliwościach. Mogło to się okazać wystarczające do odstraszenia miejscowych zwierząt. Johanna szła za ojcem, nie odrywając oczu od otaczającego ich krajobrazu, czując, jak rośnie w niej strach. Wokół było tak pięknie i chłodno. Stali na szerokim polu, pośród wysokich wzniesień. Na zachodzie wzgórza opadały w stronę cieśnin i wysp. Na północy teren gwałtownie urywał się na skraju szerokiej doliny; widziała wodospady po drugiej stronie. Ziemia, po której stąpała, przypominała wilgotną gąbkę. Lądowisko było mocno pofałdowane, tak że przypominało znieruchomiałe morskie fale. Niewielkie spłachcie śniegu pokrywały stoki wyższych wzgórz. Mrużąc oczy, Johanna obróciła wzrok na północ, prosto w słońce. Na północ?

— Która godzina, Tato?

Olsndot zaśmiał się, wciąż wpatrując się w spodnią część kadłuba.

— Północ czasu miejscowego.

Johanna wychowała się na środkowych szerokościach geograficznych Straumy. Większość szkolnych wycieczek leciała w kosmos, gdzie niecodzienna geometria obiegu słońca była na porządku dziennym. Niemniej jednak nigdy nie przyszło jej do głowy, że takie rzeczy można zaobserwować na powierzchni planet… To znaczy, nie wiedziałam, że można zobaczyć słońce świecące tuż nad biegunem globu.

Po pierwsze, należało wyciągnąć połowę pojemników hibernacyjnych na powietrze i poustawiać inaczej te, które zostały wewnątrz statku. Mama twierdziła, że powinno to zlikwidować problemy z temperaturą nawet w pojemnikach pozostawionych na pokładzie.

— Teraz, kiedy każdy pojemnik ma oddzielne zasilanie i wentylację, sytuacja powinna się poprawić. Wszystkie dzieciaki będą bezpieczne. Johanno, ty będziesz kontrolować, jak Jefri radzi sobie z tymi w środku, dobrze?…

Po drugie, należało uruchomić program odbierający wiadomości z systemu Przekaźnika oraz nawiązać komunikację nadświetlną. Johanna trochę obawiała się tego kroku. Czego się dowiedzą? Zdawali sobie sprawę, że w Górnym Laboratorium stało się coś niedobrego i że katastrofa przewidziana przez Mamę już się zaczęła.

Jak duża część Królestwa Straumy zginęła? Wszyscy pracownicy Laboratorium myśleli, że robią tyle dobrego, a teraz… Nie myśl o tym. Może ci z Przekaźnika będą mogli jakoś im pomóc. Gdzieś przecież musi istnieć ktoś, kto potrafi zrobić użytek z tego, co jej starzy zabrali z Laboratorium.

Uratują ich, a reszta dzieci zostanie rozhibernowana. Czuła się trochę winna wobec kolegów i koleżanek. Rzecz jasna, Mama i Tata potrzebowali dodatkowych rąk do pomocy pod koniec lotu, a Johanna należała do najstarszych dzieci w całej szkole. Ale i tak wydawało jej się niesprawiedliwe, że spośród dzieciaków tylko ona i Jefri mieli okazję przeżyć to wszystko. Kiedy lądowali, czuła, że Mama się boi. Założę się, że chcieli, abyśmy byli razem, nawet jeśli miał to być ostatni raz. Lądowanie było naprawdę niebezpieczne, mimo iż Tata zrobił wszystko, aby wyglądało na prosty manewr. Johanna widziała miejsca w powłoce kadłuba, w których gwałtowne uderzenie obłoku pary pozostawiło wgłębienia. Gdyby część takiego obłoku dostała się przez dyszę do komory spalinowej, wszyscy wraz ze statkiem zamieniliby się w parę.

Prawie połowa pojemników hibernacyjnych była już wystawiona na ziemię po wschodniej stronie statku. Mama i Tata rozstawiali je w taki sposób, aby ochładzacze nie przeszkadzały sobie wzajemnie. Jefri siedział w środku, sprawdzając, czy jeszcze jakieś pojemniki wymagają szczególnej troski. Kiedy nie rozrabiał jak mały brzdąc, był całkiem dobrym chłopcem. Odwróciła się w stronę, skąd padały promienie słoneczne, poczuła, jak chłodna bryza owiewa szczyt wzgórza. Usłyszała dźwięk, który zabrzmiał jak nawoływanie ptaka.

Niespodziewane natarcie zastało Johannę na zewnątrz, ustawiała projektory dźwięku. Podłączyła swój dannik do sterownika projektora i zajmowała się wprowadzaniem nowych poleceń. Widać było, jak ograniczonymi środkami dysponowali — nawet jej stary dannik okazał się niezbędny. Ale Tata chciał, by projektory nadawały sygnały odstraszające o jak najszerszym paśmie częstotliwości, robiąc ciągły harmider wzbogacany co jakiś czas serią przenikliwych sygnałów. Dla jej Różowego Olifanta było to zadanie, z którym bez trudu mógł sobie poradzić.

— Johanno! — Usłyszała krzyk Mamy wraz z odgłosem tłuczonej ceramiki. Urządzenie sygnałowe projektora upadło obok niej pogruchotane. Podniosła wzrok. Coś przeszyło jej klatkę piersiową na wysokości ramienia, przewracając ją na ziemię. Ogłupiałym wzrokiem spojrzała na wystający z jej ciała trzonek. Strzała!

Po zachodniej stronie obszaru, na którym wylądowali, kłębiły się jakieś… stwory. Wyglądały jak wilki lub psy o bardzo długich szyjach i szybko się poruszały, przeskakując z pagórka na pagórek. Ich sierść była szara, w takim samym odcieniu jak zbocze wzgórza, prócz zadów, gdzie można było dojrzeć czarne i białe łaty. Zielony kolor stanowił barwę ich ubrań, a raczej mundurów. Johanna znajdowała się w szoku, tkwiący grot jeszcze nie wywołał uczucia bólu. Leżała na stercie wykopanego torfu i przez krótką chwilę miała doskonały widok. Widziała, jak w górę wzbiło się wiele strzał, ciemnych kresek przecinających niebo.

Po chwili ujrzała kuszników. To też były psy! Poruszały się małymi sforami. Kusze obsługiwały parami — jeden podtrzymywał łoże, a drugi naciągał cięciwę. Trzeci i czwarty ciągnęły kołczany pełne bełtów i wypatrywały celu.

Kusznicy trzymali się z tyłu, przez większość czasu pozostając pod osłoną. Inne psy nadbiegały z różnych stron. Wiele z nich trzymało w zębach toporki. Na łapach lśniły metalowe szpony. Usłyszała odgłos strzałów z pistoletu Taty. Fala atakujących zatrzymała się i kilku napastników upadło na ziemię. Pozostali parli wciąż naprzód, teraz już głośno warcząc. Brzmiało to jak odgłosy szaleństwa, nie jak zwykłe szczekanie psów. Czuła ten dźwięk nawet w zębach, podobnie jak jazgot emitowany przez ogromny głośnik. Szczęki, pazury, noże i przeraźliwy hałas.

Obróciła się na bok, aby spojrzeć w stronę statku. Teraz dopiero poczuła prawdziwy ból. Krzyczała, ale jej głos tonął w ogólnym rozgardiaszu. Mijał ją tłum psów pędzących w stronę Mamy i Taty. Rodzice kryli się za wspornikami. Pistolet w ręce Arne Olsndota nie przestawał rozsiewać frenetycznych błysków. Skafander ciśnieniowy stanowił dobrą ochronę przed strzałami.

Ciała zabitych stworów tworzyły rosnące w szybkim tempie stosy. Pistolet strzelający małymi, samonaprowadzającymi fleszetkami był wyjątkowo skuteczny. Johanna zobaczyła, że Tata oddaje go Mamie i wybiega spod statku w jej stronę. Wyciągnęła ku niemu wolną rękę i zaczęła głośno wołać, żeby wracał.

Trzydzieści metrów. Dwadzieścia pięć. Osłaniający ogień Mamy oczyszczał teren wokół Taty, powstrzymując napierające wilki. Deszcz strzał runął na pędzącego Olsndota, który wyciągnął w górę ręce, aby osłonić głowę. Dwadzieścia metrów.

Któryś z wilków przeskoczył nad Johanną. Przez chwilę mignęło jej przed oczami krótkie futro i zad, na którym widniał wielki strup. Biegł prosto w stronę ojca. Olsndot uchylił się, starając się umożliwić żonie łatwy strzał, ale wilk był zbyt szybki. Zrobił unik w tę samą stronę co on i szybko przebył dzielącą ich odległość. Wyskoczył w górę, a metalowe ostrza zalśniły na wyciągniętej łapie. Johanna ujrzała, jak krew bryzga z rozciętej szyi Taty, a po chwili obaj byli już na ziemi.

Na krótką chwilę Sjana Olsndot przerwała ogień. To wystarczyło. Sfora rozdzieliła się na dwie części i spora grupa wilków ruszyła pędem w stronę statku. Na plecach miały przytroczone jakieś zbiorniki. Zwierzę biegnące na czele grupy trzymało w pysku wąż, z którego po chwili wytrysnął strumień ciemnego płynu… dając początek eksplozji płomieni. Sfora wilków wylała całą zawartość prymitywnego miotacza na ziemię otaczającą wspornik, za którym stała Sjana Olsndot, i na jej szkolnych kolegów tkwiących w hibernacyjnych pojemnikach. Johanna zobaczyła, jak coś porusza się i skręca w płomieniach i smolistym dymie, dojrzała jak plastikowe obudowy pojemników topią się i rozpływają.

Obróciła się twarzą do ziemi i podniosła na zdrowym ramieniu, próbując podczołgać się w stronę statku i ogarniających go płomieni. A potem zapadła błogosławiona ciemność i więcej nic już nie pamiętała.

CZTERY

Wędrownik i Skryba całe popołudnie obserwowali przygotowania do zasadzki: piechota uformowała szyk bojowy na stoku, znajdującym się na zachód od miejsca, w którym wylądował statek, za nimi ustawili się kusznicy oraz żołnierze z miotaczami płomieni, tworząc szyk o kształcie pazura. Czy lordowie z zamku Ociosa zdawali sobie sprawę, przeciwko komu podnoszą broń? Dwaj towarzysze podróży zawzięcie dyskutowali tę kwestię. Jaqueramaphan był przekonany, że tak. Według Skryby ich arogancja była tak wielka, że po prostu chcieli jak najszybciej zdobyć łup.

— Mają w zwyczaju skakać do gardła, zanim druga strona zorientuje się, że trwa walka. Przećwiczyli to już nieraz.

Wędrownik nie odpowiedział od razu. Skryba mógł mieć rację. Minęło pięćdziesiąt lat, od kiedy po raz ostatni był w tej części świata. W owym czasie kult Ociosa nie był jeszcze znany (ani nie był wcale tak pociągający w porównaniu z tym, co można było zobaczyć gdzie indziej).

Podróżni czasem padali ofiarą niespodziewanych napaści, ale zdarzało się to znacznie rzadziej, niż wydawało się piecuchom. Większość stworzeń była na ogół przyjazna i lubiła słuchać wieści z innych zakątków świata — zwłaszcza jeśli gość nie stanowił specjalnego zagrożenia. Do napaści dochodziło na ogół po wstępnym „oszacowaniu”, mającym na celu zorientowanie się, jaką potęgą dysponują przybysze i co można zyskać dzięki ich uśmierceniu. Natychmiastowy atak, bez choćby chwili rozmowy, był rzadkością. Zazwyczaj oznaczało to, że ktoś znalazł się na terenie zamieszkanym przez wyjątkowych łotrów, zarazem wyrafinowanych i… szalonych.

— Nie wiem, co mam o tym myśleć. Oni rzeczywiście przygotowują zasadzkę, ale może wyznawcy Ociosa powstrzymają swoje wojska i zaczną od rozmów.

Mijały godziny, słońce przesuwało się na północ. Z drugiej strony spadłej gwiazdy dochodził ich jakiś hałas. Do licha! Z miejsca, w którym stali, nie mogli nic zobaczyć.

Ukryte oddziały wojska trwały w absolutnym bezruchu. Minuty mijały powoli, aż wreszcie zobaczyli po raz pierwszy gościa z nieba, a raczej jego fragment. Stwór miał cztery nogi, lecz — co dziwne — chodził tylko na tylnych kończynach. Co za pajac! Niemniej… potrafił trzymać różne rzeczy w samych tylko przednich łapach. Ani razu nie widzieli, żeby używał pyska; zresztą trudno się było spodziewać, aby takie płaskie, nie wykształcone szczęki mogły zapewnić mocny uchwyt. Natomiast przednie łapy były niesamowicie sprawne. Ich właściciel mógł bez trudu posługiwać się wszelkimi narzędziami.

Dobiegało wiele odgłosów rozmowy, aczkolwiek widać było jedynie trzech członków. Po chwili usłyszeli dużo wyższe tony zorganizowanej myśli. Boże, to stworzenie czyniło niesamowity hałas. Z tej odległości dźwięki wydały się przytłumione i zniekształcone. Mimo to w niczym nie przypominały znanych im odgłosów myślenia ani też dziwacznych pomruków, jakie wydawały niektóre zwierzęta hodowlane.

— I co? — syknął Jaqueramaphan.

— Obszedłem dookoła cały świat… ale to stworzenie na pewno nie jest stąd.

— Aha. Przypomina mi modliszkę. Wiesz, to owad, mniej więcej takiej wielkości… — Otworzył pysk na szerokość około dwóch cali. — Świetnie się nadaje do tępienia szkodników w ogrodzie… Taki mały morderca.

Pfuj. Wędrownik nie pomyślał o tym podobieństwie. Modliszki to sprytne i całkiem nieszkodliwe stworzonka — przynajmniej dla mieszkańców tego świata. Ale jeśli dobrze pamiętał, samice tego gatunku zwykły zjadać samców. Co by było, gdyby stworzenia takie osiągały gigantyczne rozmiary i w dodatku tworzyły sfory? Może gdyby teraz pognali ze Skrybą w dół, aby się przywitać, spotkanie skończyłoby się dla nich niewesoło.

Minęło pół godziny. W miarę jak przybysz wynosił swój ładunek na powierzchnię, kusznicy Ociosa zbliżali się krok po kroku, a piechota formowała skrzydła do natarcia.

Dziesiątki strzał ostrym łukiem przemierzyło odległość dzielącą wojska Ociosa od przybysza. Jeden z członków upadł natychmiast i dźwięk jego myśli ucichł. Reszta znikła z pola widzenia pod latającym domem. Żołnierze rzucili się naprzód, przestrzegając odległości pozwalających na zachowanie tożsamości; prawdopodobnie chcieli wziąć przybyszów żywcem.

Ale nagle linia ataku załamała się o kilka jardów od leżącej postaci. Nie było żadnych strzał, żadnych płomieni — żołnierze po prostu ni z tego, ni z owego padali na ziemię. Przez moment Wędrownik pomyślał, że wyznawcy Ociosa porwali się z motyką na słońce. Lecz po chwili druga linia ataku zastąpiła pierwszą. Członkowie sfor wciąż padali jak muchy, ale wszystkich ogarnął już zabójczy amok, pozostała im tylko zwierzęca dyscyplina. Napierające wojska powoli parły do przodu, kolejni atakujący deptali po ciałach pokrywających ziemię. Po chwili następny członek przybysza upadł zabity… Dziwne, Wędrownik wciąż słyszał myśli tamtego. Ich ton i tempo były takie same jak przed atakiem. W jaki sposób osobnik ten mógł zachować niezmąconą równowagę i jasność umysłu w sytuacji, gdy groziła mu całkowita zagłada?

Rozległ się sygnał gwizdka bojowego i motłoch rozpierzchnął się na dwie części. Jakiś żołnierz z miotaczem przedarł się naprzód, wysunął się przed pierwszą linię atakujących i broń buchnęła płynnym ogniem. Latający dom wyglądał jak kawałek mięsa na ruszcie, cały w płomieniach, otoczony kłębami dymu.

Wickwrackrum zaklął cicho. Żegnaj gwiezdny przybyszu.

Ranni i okaleczeni niewiele znaczyli w wojsku Ociosa. Ci z poważnymi obrażeniami zostali ułożeni w stos na prymitywnie zbitych noszach, które ciągnęło się po ziemi, i usunięci w miejsce na tyle odległe, aby ich wrzaski nie powodowały zamieszania. Szwadrony porządkowe przepędziły fragmenty żołnierzy z dala od latającego domu. Fragmenty błąkały się bezradnie po pofałdowanej łące, tu i ówdzie niektóre z nich tworzyły prowizoryczne sfory. Niektóre błądziły pośród rannych, nie zważając na przeraźliwe krzyki, z wielkim przejęciem starając się odnaleźć pozostałe części.

Kiedy hałas ucichł, pojawiły się trzy sfory białych kurtek. Słudzy Ociosa przeszli pod latającym domem. Jeden z nich zniknął na krótką chwilę z pola widzenia, być może udało mu się nawet wejść do środka. Zwęglone ciała dwóch członków przybysza zostały ostrożnie ułożone na noszach — z dużo większą atencją niż ranni żołnierze — i odciągnięte z pobojowiska.

Jaqueramaphan penetrował pobojowisko za pomocą dziwnego instrumentu. Już nie starał się go ukryć przed Wędrownikiem. Białe kurtki wyciągnęły coś spod latającego domu.

— Pst! Są jeszcze inni zabici. Może zginęli od ognia. Wyglądają jak szczeniaki. — Małe figurki też miały kształt modliszek. Przywiązano je do drewnianych noszy i odciągnięto poza skraj wzgórza. Na pewno w dole czekały wozy zaprzężone w kherświny.

Ludzie Ociosa ustawili pierścień straży wokół miejsca lądowania. Całe tuziny świeżych żołnierzy stały na zboczu poniżej. Nikt nie zdołałby się tamtędy prześliznąć.

— A więc całkowita zagłada — westchnął Wędrownik.

— Może nie… Myślę, że pierwszy członek, którego ustrzelili, wcale nie zginął.

Wickwrackrum zamrugał najlepszą parą oczu. Albo były to tylko pobożne życzenia Skryby, albo jego tajemniczy przyrząd pozwalał mu widzieć niezwykle ostro i dokładnie. Pierwszy upadł po drugiej stronie statku. Członek przestał myśleć, ale nie była to pewna oznaka śmierci. Obecnie otaczał go jeden z białych kurtek. Białe kurtki ułożył stworzenie na noszach i zaczął odciągać je z miejsca lądowania w kierunku południowo-zachodnim… w odwrotną stronę niż odciągnięto pozostałe ciała.

— To stworzenie wciąż żyje. Ma bełt wbity w klatkę piersiową, ale widzę, że wciąż oddycha. — Głowy Skryby odwróciły się w stronę Wickwrackruma. — Myślę, że możemy je uratować.

Przez chwilę Wędrownik nie wiedział, co ma odpowiedzieć, po prostu gapił się na tamtego absolutnie zaskoczony. Centrum światowego spisku Ociosa znajdowało się zaledwie o kilka minut na północny zachód od miejsca, w którym stali. Niepodważalna władza jego wyznawców obejmowała tereny rozciągające się dziesiątki mil w głąb lądu, a w obecnej chwili obaj praktycznie byli otoczeni przez armię. Skryba ochłonął nieco na widok niebotycznego zdziwienia Wędrownika, ale jasne było, że wcale nie żartuje.

— Tak, wiem, że to ryzykowne. Ale takie właśnie jest całe życie, nieprawdaż? Jesteś pielgrzymem, więc na pewno to rozumiesz.

— Hmm. — Tak, pielgrzymi znani byli z awanturniczej żyłki. Ale żadna dusza nie może przeżyć całkowitego unicestwienia — a podczas wędrówek okazji do zetknięcia się z takim zagrożeniem było nadzwyczaj dużo. Pielgrzymi znają granice możliwości i potrafią zachować ostrożność.

Niemniej jednak było to najcudowniejsze wydarzenie, jakiego był świadkiem przez wszystkie stulecia swojego błąkania się. Poznać tych przybyszów, a może nawet stać się nimi… wobec takiej pokusy milkł głos zdrowego rozsądku.

— Zobacz — zaczął Skryba — możemy po prostu zejść na dół i wmieszać się w grupę rannych. Jeśli przetniemy niezauważeni to pole, być może uda nam się podejść bliżej i bez większego ryzyka przyjrzeć się ostatniemu członkowi przybysza.

Jaqueramaphan już wycofywał się ze swego punktu obserwacyjnego, szukając ścieżki, na której nie będzie się zbytnio rzucał w oczy. Wickwrackrum przeżywał rozterkę. Część jego fragmentów podniosła się i ruszyła za Skrybą, część stała, wahając się. Do diabła, Jaqueramaphan przyznał, że jest szpiegiem, miał ze sobą wynalazek, który prawdopodobnie został skonstruowany przez najinteligentniejszych mieszkańców Długich Jezior. To na pewno profesjonalista…

Wędrownik rzucił szybkie spojrzenie na zbocze, na którym dotychczas siedzieli, i na znajdującą się za nim dolinę. Nie było żadnego śladu Presfory ani nikogo innego. Wyczołgał się z zajmowanych przez siebie kryjówek i ruszył w ślad za szpiegiem.

Dopóki to było możliwe, starali się iść pod osłoną długich cieni, które zawdzięczali przesuwającemu się coraz bardziej na północ słońcu; tam gdzie nie było cienia, przeskakiwali od pagórka do pagórka. Zanim doszli do pierwszego rannego, Skryba odezwał się, wygłaszając najbardziej przerażające słowa tego popołudnia:

— Hej, nie martw się. Naczytałem się sporo o przeprowadzaniu podobnych akcji!

Przebywanie wśród motłochu złożonego z fragmentów i rannych to jedno z najbardziej przerażających i paraliżujących umysł doświadczeń. Single, dwojaki, trojaki, parę czworaków błąkających się bez celu, lamentujących bez opamiętania. W większości sytuacji tak ogromna liczba członków zgromadzonych na obszarze zaledwie kilku akrów z miejsca utworzyłaby chór. Dostrzegał słabe oznaki seksualnej aktywności oraz zorganizowanego wypasu, ale większość była zbyt oszalała z bólu, aby reagować normalnie. Wickwrackrum zastanowił się przez chwilę, czy to możliwe, aby — przy całej ich wierze w racjonalizm — wyznawcy Ociosa mogli zostawić samopas resztki swych zredukowanych żołnierzy, aby zupełnie dowolnie połączyły się w nowe osobniki. Jeśli tak było, to mogli liczyć na uzyskanie jedynie wyjątkowo dziwacznych i kalekich nowych sfor.

Po kilku krokach w tłumie Wędrownik Wickwrackrum poczuł, jak powoli traci świadomość. Dzięki niezwykle wzmożonej koncentracji udało mu się zapamiętać, kim jest i że musi dostać się na drugą stronę łąki, nie zwracając na siebie zbytniej uwagi.

Inne myśli, głośne i nie kontrolowane, atakowały jego własne:

…Żądza krwi i jatka…

Błyszczący metal w ręce przybysza… czuje ból w klatce piersiowej… kaszle krwią, upada…

…W obozie rekrutów i jeszcze wcześniej, mój brat połączony ze mną, był dla mnie taki dobry… Lord Stal mówił, że jesteśmy wielkim eksperymentem…

Bieg przez wrzosowisko w kierunku potwora o patykowatych kończynach. Skok, metalowe szpony na łapie. Poderżnąć gardło potworowi. Krew tryska wysoko.

…Gdzie jestem?… Czy mogę stać się częścią ciebie?… Proszę…

Wędrownik aż się skręcił na dźwięk ostatniego pytania. Zostało postawione przez kogoś znajdującego się w pobliżu. Jakiś singiel obwąchiwał go dokładnie. Odepchnął go i wybiegł na otwartą przestrzeń. O parę kroków przed nim Jaque-jak-mu-tam radził sobie niewiele lepiej. Szansę, by ich tu zauważono, były niewielkie, ale Wędrownik zaczął się zastanawiać, czy sobie poradzi. Był tylko czworakiem, a wokół roiło się od singli. Po prawej stronie jakiś inny czworak szalał, starając się schwytać pierwszy lepszy dublet, jaki stanął mu na drodze. Wic i Kw, i Rack, i Rum starali się przypomnieć sobie, po co tu są i dokąd idą. Skoncentruj się na bezpośrednich wrażeniach. Co tu mamy: zapach dymu dobiegający z miotacza płomieni… całe roje much i komarów pokrywające czarną plamą kałuże krwi.

Minęło strasznie dużo czasu. Kilka minut.

Wic-Kw-Rack-Rum spojrzał w przód. Już niewiele brakowało. Był niemal na południowym końcu pobojowiska. Zebrał się w zwartą grupę na kawałku ziemi nie zajętym przez nikogo. Jedna jego część zaczęła wymiotować. Wreszcie upadł. Powoli przychodził do siebie. Wickwrackrum podniósł wzrok i dostrzegł Jaqueramaphana pośród motłochu poszkodowanych. Skryba był sporym osobnikiem, szóstakiem, ale miał niemal takie same kłopoty jak Wędrownik. Jego członkowie chybotali się na boki z szeroko otwartymi oczyma, kłapiąc szczękami na siebie i innych.

W końcu udało się im z powodzeniem przeciąć łąkę, wystarczająco szybko, aby dogonić białe kurtki, który ciągnął ostatniego osobnika przybysza. Jeśli chcieli cokolwiek więcej zobaczyć, musieli wymyślić sposób, aby opuścić motłoch, nie zwracając na siebie uwagi. Hmm. Wokół leżało pełno mundurów żołnierzy Ociosa, których właściciele nie żyli. Wędrownik podszedł dwoma członkami do miejsca, gdzie leżał martwy żołnierz.

— Jaqueramaphan! Tutaj! — Wielki szpieg obrócił się, w jego oczach ponownie pojawił się błysk inteligencji. Potykając się, wyszedł z motłochu i usiadł w odległości kilku jardów od Wickwrackruma. Było to znacznie bliżej, niż nakazywała wygoda i dobry obyczaj, ale po tym, co przeszli, wcale nie wydawało się za blisko. Skryba leżał przez jakiś czas na ziemi, łapiąc oddech.

— Przepraszam, nie wyobrażałem sobie, że to będzie tak straszne. Zgubiłem jednego z moich członków… tam, z tylu… myślałem, że już nigdy nie zbiorę się do kupy.

Wędrownik przyglądał się idącym przed nimi białym kurtkom i ciągniętym przez niego noszom. Sfora ta nie szła wraz z innymi i było pewne, że za kilka sekund zupełnie zniknie im z oczu. Jeśli się przebiorą, może uda im się pójść za nią — nie, to było zbyt ryzykowne. Zaczynał myśleć jak szpieg. Wędrownik zdjął z trupa maskujący mundur. I tak będą potrzebować przebrania. Może uda im się pokręcić tutaj w nocy i rzucić z bliska okiem na latający dom.

Po chwili Skryba zorientował się w jego zamiarach i zaczął szukać mundurów dla siebie. Przekradali się pomiędzy stosami ciał, szukając kompletu, który nie byłby zbyt poplamiony i który, zdaniem Jaqueramaphana, miałby odpowiednie insygnia. Wszędzie pełno było nakładanych metalowych szponów i toporów bojowych. Zdołają uzbroić się po zęby, ale będą musieli porzucić część swego bagażu… Wędrownik potrzebował już tylko jednego munduru, ale jego Rum był tak szeroki w ramionach, że żaden na niego nie pasował.

Wędrownik nie bardzo mógł zrozumieć, co się dzieje, do chwili gdy już było po wszystkim. Spory fragment, trojak, leżał przyczajony w kupie trupów. Może opłakiwał śmierć swojego członka, w każdym radzie wyglądał na całkowicie niezdolnego do myślenia, do momentu kiedy Wędrownik zaczął ściągać mundur z jego byłej części. Wtedy dało się słyszeć bliskie gniewne brzęczenie: „Z mojego nie będziesz kradł!” i poczuł potworny ból przeszywający ciało Ruma. Wędrownik zwinął się w śmiertelnym spazmie, po czym runął na napastnika. Przez chwilę, przepełnieni furią, walczyli zaciekle. Bojowe topory znalezione przez Wędrownika wznosiły się w górę i opadały w szaleńczym tempie, a krew bryzgała mu na pyski. Kiedy odzyskał panowanie nad sobą, jeden z trzech członków napastnika leżał zabity, a dwóch pozostałych uciekało w stronę tłumu rannych.

Wickwrackrum skupił się cały wokół zwijającego się z bólu Ruma. Napastnik miał na sobie nakładane metalowe szpony. Ciało Ruma zostało rozcięte od żeber aż po krocze. Wickwrackrum zachwiał się na nogach, jego łapy dotknęły wylewających się wnętrzności. Próbował nosem wepchnąć poszlachtowane flaki do rozciętego brzucha swojego fragmentu. Ból był coraz mniejszy, niebo widziane oczami Ruma powoli ciemniało. Wędrownik stłumił krzyk, który rodził się w jego wnętrzu. Jestem tylko czworakiem, a teraz jeden z moich członków umiera! Przez długie lata ostrzegał sam siebie, że czterech członków to za mało dla pielgrzyma. Teraz będzie musiał zapłacić za swą lekkomyślność, zredukowany i złapany w pułapkę na ziemi rządzonej przez tyranów.

Na krótką chwilę ból ustał, a myśl nabrała jasności. Odgłosy walki nie zwróciły większej uwagi pośród żałosnych lamentów, gwałtów i zwykłych ataków szału. Cała potyczka Wickwrackruma była niewiele bardziej mordercza i krwawa niż zwyczajowe ekscesy wśród rozczłonkowanych żołnierzy. Białe kurtki stojące nieopodal latającego domu na krótko obróciły wzrok w ich stronę, ale po chwili znowu zajęły się przeglądaniem ładunku przybysza.

Skryba siedział w pobliżu, przypatrując się wszystkiemu z przerażeniem. Jeden z jego członków przysunął się nieco, ale zaraz się wycofał. Walczył sam ze sobą, próbując zdecydować się na udzielenie pomocy. Wędrownik niemal błagał go o nią, ale wysiłek był zbyt wielki. Poza tym Skryba nie był pielgrzymem. Oddanie części siebie nie należało do czynności, jakie Jaqueramaphan byłby w stanie zrobić z własnej woli…

Wspomnienia zaczęły płynąć wartkim strumieniem. Rum dokładał wszelkich starań, aby wszystko odpowiednio uporządkować i pozwolić całej reszcie Wędrownika zapamiętać wszystkie rzeczy, jakie wydarzyły mu się w przeszłości. Przez moment żeglował katamaranem po morzach południowych jako nowik, którego jednym z członków był Rum-szczeniak. Potem przyszły wspomnienia wyspiarza, który urodził Ruma, i wszystkich sfor, których częścią wcześniej był ten wyspiarz, wspomnienie ubogich chat tropikalnego plemienia i wojen z Hordami Równin. Wspomnienia historii, jakie zasłyszeli, sztuczek, jakich się nauczyli, osób, jakie spotkali… Wic Kw Rack Rum stanowili wspaniałą kombinację, trzeźwo myślącą, niefrasobliwą, z wyjątkową zdolnością zachowywania wspomnień na właściwym miejscu, co było jednym z głównych powodów, dla których zaniedbał podejmowania prób rozrośnięcia się do pięciu lub sześciu. Teraz Wędrownik będzie prawdopodobnie musiał zapłacić za to najwyższą cenę…

Rum westchnął i już nie mógł dłużej widzieć nieba. Moc umysłu Wickwrackruma gwałtownie osłabła, lecz nie tak, jak to się dzieje w ogniu bitwy, kiedy nie słychać myśli, ani nie tak, jak to się dzieje w czasie pogodnego snu. Dał się odczuć nagły brak czwartej obecności, zostało tylko trzech członków starających się wciąż zachować dawną osobowość. Cała trójka stała, potrącając się nawzajem nerwowo. Dookoła czaiło się niebezpieczeństwo, które obecnie przekraczało zdolności pojmowania Wędrownika. Z nadzieją zaczął przesuwać się w stronę siedzącego nieopodal szóstaka — Jaqueramaphana? — ale tamten odpędził go od siebie. Wędrownik z niepokojem obrócił wzrok w stronę tłumu rannych. Było tam wielu osobników oczekujących na skompletowanie… ale i wiele szaleństwa.

Sporych rozmiarów męski osobnik z ogromnym strupem na zadzie usiadł na skraju motłochu. Przyciągnął wzrok trojaka i wolno podczołgał się w jego stronę przez otwartą przestrzeń. Wic, Kw i Rack cofnęli się, a ich sierść zjeżyła się ze strachu pomieszanego z fascynacją; osobnik ze strupem wyglądał na dwa razy cięższego od każdego z nich.

…Gdzie jestem?… Czy mogę stać się częścią ciebie?… Proszę… W jękach tamtego był ślad wspomnień, pogmatwanych i w większości niedostępnych, wspomnień, w których pełno było krwi i walki, i żmudnych ćwiczeń wojskowych. W pewnym sensie te wczesne wspomnienia wzbudzały w stworzeniu paniczny strach. Osobnik położył pysk — oblepiony zakrzepłą krwią — na ziemi i podczołgał się na brzuchu ku pozostałej trójce. Tamci niemal rzucili się do ucieczki. Takie przypadkowe połączenie każdego z nich napawało przerażeniem. Krok po kroku wycofywali się na pustą przestrzeń łąki. Tamten podążał za nimi, powoli, wciąż pełznąc. Kw oblizała wargi i podeszła do nieznajomego. Wyciągnęła szyję i obwąchała jego gardło. Wic i Rack podeszli z boków.

Przez chwilę trwało krótkie połączenie. Spocony, zakrwawiony, ranny - to będzie mieszanka z piekła rodem. Ta myśl pojawiła się jakby znikąd, zajaśniała w umyśle całej czwórki przez chwilę cynicznego rozbawienia. Jedność poprzedniej osobowości Wędrownika została utracona i przez chwilę na łące widać było po prostu trzy zwierzęta liżące pysk czwartego.

Wędrownik rozejrzał się dookoła nowymi oczyma. Dezintegracja trwała tylko kilka minut. Ranny z dziesiątego pułku piechoty był taki sam jak przedtem. Słudzy Ociosa wciąż zajęci byli przeglądaniem ładunku przybysza z wysoka. Jaqueramaphan powoli wycofywał się, na jego pyskach malował się wyraz zdziwienia i strachu. Wędrownik pochylił głowę i szepnął do niego:

— Nie zdradzę cię, Skrybo. Szpieg zamarł w bezruchu.

— Czy to ty, Wędrowniku?

— Mniej więcej — wciąż Wędrownik, ale już nie Wickwrackrum.

— Jak mogłeś zrobić coś takiego? Przed chwilą straciłeś…

— Pamiętasz, że jestem pielgrzymem? Przez całe życie zdarzają nam się podobne rzeczy. — W jego głosie brzmiał sarkazm, gdy niemal przytaczał komunał wygłoszony wcześniej przez samego Jaqueramaphana. Ale przecież była w tym jakaś prawda. Obecnie Wędrownik Wickwrack… strup znowu czuł się pełną osobą. Może ta nowa kombinacja miała przed sobą przyszłość.

— Hm. Cóż, oczywiście… Co teraz zrobimy? — Szpieg spoglądał nerwowo we wszystkie strony, ale para oczu zwróconych na Wędrownika wyrażała największy niepokój.

Teraz Wędrownik czuł się zakłopotany. Co on tu robi? Czy przed chwilą zabił dziwnego wroga… Nie. To zrobił pułk piechoty. On nie miał i nie będzie miał z tym nic wspólnego, niezależnie od wspomnień członka ze strupem na zadzie. Przyszedł tu wraz ze Skrybą, aby… uwolnić obcego, jeśli okaże się to możliwe. Wędrownik uchwycił się tego wspomnienia i starał się nie błądzić myślami. Wydało mu się ono prawdziwą cząstką dawnej tożsamości, którą za wszelką cenę musiał zachować. Spojrzał w stronę, gdzie po raz ostatni widział fragment gościa z nieba. Białe kurtki i ciągnięte przez niego nosze zniknęły z pola widzenia, ale on szedł za nim właściwym tropem.

— Wciąż możemy odbić tego, który przeżył — odezwał się do Jaqueramaphana.

Skryba przysunął się bokiem do niego. Nie było już w nim początkowego entuzjazmu.

— Idź pierwszy, przyjacielu.

Wickwrackstrup wygładził mundury bojowe i otrzepał je z zaschłej krwi, a następnie ruszył wyniosłym krokiem przez łąkę, mijając w odległości nie większej niż sto jardów grupę sług Ociosa zgromadzonych wokół wrogiego obiektu… wokół latającego domu. Zasalutował im, czego nie zauważyli, Jaqueramaphan zaś podążył w ślad za nim, niosąc dwie kusze. Starał się, jak mógł, naśladować sztywny i dumny chód Wędrownika, ale nie miał do tego właściwych członków.

Po zejściu z obstawionego wojskiem zbocza zanurzyli się w cień. Odgłosy dochodzące z miejsca, gdzie zgromadzono rannych, były coraz cichsze. Po chwili Wickwrackstrup ruszył przyspieszonym krokiem, w dół po stromej ścieżce, przeskakując od zakosu do zakosu. Z tego miejsca mógł dojrzeć port; łodzie wciąż były przycumowane do mola i nie panował tam zbyt duży ruch. Idący za nim Skryba bełkotał nerwowo do siebie. Wędrownik przeszedł do biegu, jego pewność siebie była spowodowana normalnymi zaburzeniami osobowości, charakterystycznymi dla nowików. Nowy członek, ten ze strupem na zadzie, wcześniej wchodził w skład oficera piechoty. Znał rozkład portowych nabrzeży i zamku, a także wszystkie przewidziane na ten dzień hasła umożliwiające przejście przez kordony straży.

Jeszcze dwa zakręty i dopędzili sługę Ociosa ciągnącego prymitywnie sklecone nosze.

— Czołem! — zawołał Wędrownik. — Lord Stal przesyła przez nas nowe rozkazy.

Jakiś nie znany mu wcześniej dreszcz przebiegł ciała na pierwsze wspomnienie tego imienia. Sługa upuścił nosze i obrócił się. Wickwrackstrup nie znał jego imienia, ale pamiętał postać: wysokiej rangi arogancki sukinsyn. Fakt, że sam ciągnął nosze, był dla niego nie lada zaskoczeniem.

Wędrownik zatrzymał się zaledwie dwieście jardów od białych kurtek. Jaqueramaphan przyglądał się wszystkiemu z miejsca znajdującego się o jeden zakręt wyżej. Nie było widać, że ma ze sobą kusze. Sługa spoglądał nerwowo to na Wędrownika, to na Skrybę.

— Czego chcecie?

Czy już ich podejrzewał? Nieważne. Wickwrackstrup już rwał się do zabijania… i nagle zaczął widzieć poczwórnie, a jego umysł został zmącony przez zawroty charakterystyczne dla nowika. Teraz, kiedy zdecydował się zabić, strach nowego członka przed dokonaniem takiego czynu spowodował chwilowy rozpad osobowości. Cholera! Wickwrackstrup gwałtownie szukał w głowie słów, które mógłby wypowiedzieć. Gdy już nie myślał o morderstwie, nowe wspomnienia znacznie mu to ułatwiły.

— Lord Stal pragnie, by to stworzenie zostało przez nas dostarczone do portu. A wy… wy, panie, winniście wrócić do latającego obiektu najeźdźcy.

Białe kurtki oblizał wargi. Szybko omiótł wzrokiem mundury Wędrownika i Skryby.

— Oszuści! — wrzasnął, jednocześnie wysyłając jednego ze swych członków w stronę noszy. Na przedniej łapie atakującego zalśniły metalowe szpony. Zabije przybysza!

Z góry dał się słyszeć odgłos spuszczanej cięciwy i biegnący w stronę noszy upadł na ziemię. Drzewce bełtu wystawało mu z oka. Wickwrackstrup zaatakował pozostałych, wypychając członka z okaleczonym zadem na sam przód. Poczuł nagły zawrót głowy, ale po chwili znów zapanował nad sobą całkowicie i wydał śmiertelny okrzyk. Dwie sfory starły się ze sobą. Strup przyparł dwóch osobników sługi do skraju ścieżki. Obaj zostali natychmiast przeszyci strzałami. Wic, Kw i Rack zakręcili młynka toporami, siekąc wszystko, co jeszcze trzymało się na nogach.

Po chwili zapadła cisza i Wędrownik znów mógł swobodnie myśleć. Trzech członków sługi leżało skręconych na ścieżce, niedaleko miejsca, gdzie Strup zabił pozostałych. Żaden nie pozostał przy życiu, sługa został całkowicie zgładzony i on był za to odpowiedzialny. Przysiadł na ziemi, znowu widząc wszystko poczwórnie.

— Popatrz na przybysza. Wciąż żyje — odezwał się Skryba. Stał wokół noszy, obwąchując ciało stwora przypominającego modliszkę. — Ale jest nieprzytomny. — Schwycił pręty noszy w szczęki i spojrzał na Wędrownika. — Co… co teraz, Pielgrzymie?

Wędrownik leżał w kurzu drogi, starając się odzyskać władzę nad umysłem. Właśnie, co teraz? Jak zdołał się wpakować w tę kabałę? Zamieszanie powstałe na skutek zmiany składu było jedynym wyjaśnieniem. Chyba zapomniał, z jakich powodów uratowanie przybysza z nieba wcześniej wydawało mu się niemożliwe. A teraz znalazł się już w straszliwych tarapatach bez możliwości wyplątania się z opałów. A niech to! Jeden z jego osobników poczołgał się do skraju ścieżki i rozejrzał się dookoła. Nie wyglądało na to, aby zwrócili na siebie czyjąś uwagę. W porcie łodzie wciąż były puste, większość żołnierzy piechoty znajdowała się na wzgórzach. Bez wątpienia Słudzy przetransportowali ciała nieżywych do przybrzeżnego fortu. Kiedy więc planowali przewiezienie ich przez cieśninę na Ukrytą Wyspę? Czy czekali na przybycie tego, który przed chwilą został przez nich zabity?

— Może uda nam się ukraść jakieś łodzie i zbiec na południe — odezwał się Skryba. Co za zmyślny gość! Czyżby nie wiedział, że port otoczony jest liniami straży. Mimo że znali wszystkie hasła, natychmiast po przejściu takiej linii wiadomość o tym dotrze do dowódców. Szansa powodzenia akcji wynosiła jeden na milion. Ale zanim Strup stał się jego częścią, w ogóle jej nie było.

Przyjrzał się stworzeniu leżącemu na noszach. Takie dziwaczne, a jednak prawdziwe. Ale nie tylko samo stworzenie mogło przyprawić o zdumienie, aczkolwiek jego niezwykłość najbardziej rzucała się w oczy. Jego pokrwawione ubranie wykonane było z najdelikatniejszej tkaniny, jaką kiedykolwiek Pielgrzym miał okazję widzieć. Obok ciała dziwacznego stworzenia leżała różowa poduszka z niezwykle wypracowanymi ornamentami. Patrząc pod odpowiednim kątem, zdał sobie sprawę, że było to dzieło sztuki — na poduszce wyhaftowano zwierzę o strasznie długim pysku.

Ucieczka przez port miała minimalną szansę powodzenia, ale niektóre wygrane warte były takiego ryzyka.

— …Podejdziemy kawałeczek dalej — powiedział.

Jaqueramaphan ciągnął nosze. Wickwrackstrup kroczył przed nim, starając się sprawiać wrażenie niezwykle ważnego oficera. Ze Strupem jako członkiem nie było to zbyt trudne, gdyż był on niemal wzorcem wojskowej kompetencji. Tylko będąc wewnątrz sfory, można było zorientować się w jej słabościach.

Znajdowali się już niemal na poziomie morza.

Ścieżka była teraz szersza i miała prowizoryczną nawierzchnię. Wiedział, że gdzieś ponad nimi, ukryty za drzewami, znajduje się portowy fort. Słońce przemieszczało się po wschodniej części nieba. Wszędzie rosło pełno kwiatów, białych, czerwonych i fioletowych, ich pęki powiewały poruszane silną bryzą — arktyczna roślinność starała się jak najlepiej wykorzystać długie letnie dni. Idąc po zalanym słońcem bruku, można było niemal zapomnieć o zasadzce na wzgórzach.

Za chwilę natkną się na pierwszą linię straży. Linie i pierścienie były ciekawymi tworami. Nie charakteryzowały się zbyt rozwiniętym umysłem, lecz były to największe, w miarę normalnie funkcjonujące sfory, spotykane poza strefą zwrotnikową. Krążyły opowieści o liniach długości dziesięciu mil, składających się z tysięcy członków. Największa, jaką Wędrownik widział na własne oczy, nie liczyła więcej niż stu. Należało wziąć grupę całkiem normalnych osobników i tak ich wyszkolić, aby mogli funkcjonować, tworząc długi szereg, nie jako sfora, lecz jako indywidualni członkowie. Jeśli odległość dzieląca pojedynczego osobnika od jego najbliższych sąsiadów nie była większa niż kilka jardów, mogli zachować umysł równie sprawny jak u trojaka. Całość była niewiele bystrzejsza — trudno spodziewać się głębszych przemyśleń, jeśli wszelkie spostrzeżenia i idee przebywają w umyśle zaledwie przez kilka sekund. Niemniej jednak linia znakomicie nadawała się do przekazywania wiadomości o tym, co się wzdłuż niej działo. Jeśli jakikolwiek członek linii został zaatakowany, całość dowiadywała się o tym z prędkością dźwięku. Pielgrzym służył kiedyś w liniach, było to dość przykre, ale nie tak nudne jak normalna służba wartownicza. Trudno jest się nudzić, mając umysłowość równie nieskomplikowaną jak linia.

Uwaga! Jakiś pojedynczy fragment wystawił głowę zza drzewa i ruszył ku nim. Wickwrackstrup znał oczywiście hasło, dzięki czemu udało im się przekroczyć linię zewnętrzną. Ale wiadomość o wdarciu się wraz z ich opisem była już znana wszystkim członkom linii, a także, ponad wszelką wątpliwość, normalnym żołnierzom w portowej twierdzy.

Do diabła! Ale i tak nie można nic poradzić, trzeba brnąć dalej zgodnie z szaleńczym planem. Wraz ze Skrybą taszczącym przybysza przeszli kolejne dwie wewnętrzne linie straży. Tutaj czuli już zapach morza. Wyszli spomiędzy drzew na portowe nabrzeże otoczone ścianami z kamienia. Powierzchnia wody mieniła się srebrzyście, rozszczepiając dzienne światło na miliony refleksów. Sporych rozmiarów wielołódź kołysała się pomiędzy dwoma pirsami. Jej maszty przypominały las chybocących się bezlistnych drzew. Po drugiej stronie wody, w odległości mniej więcej mili, mogli dostrzec Ukrytą Wyspę. Część Wędrownika potraktowała ten widok jak coś najzwyklejszego w świecie, część zadrżała ze strachu. Przed sobą mieli samo centrum światowego ruchu Ociosa. W tych posępnych wieżach sam Ocios przeprowadzał eksperymenty, pisał dzieła… i przygotowywał się do zawładnięcia światem.

Na pomostach panował niewielki ruch. Było tam zaledwie kilka sfor przeprowadzających drobne bieżące naprawy, takie jak cerowanie żagli czy łatanie kadłubów. Spoglądali na nosze z niekłamaną ciekawością, ale nikt nie zbliżył się do nich. Więc pozostaje tylko przejść na koniec mola, odciąć cumy stojącego po zewnętrznej stronie katamaranu i odpłynąć. Na samym molo było prawdopodobnie wystarczająco wiele sfor, aby temu zapobiec, a ich krzyki mogły sprowadzić tu żołnierzy, których widać było nieopodal portowej twierdzy. W rzeczywistości było rzeczą dość zaskakującą, że nikt jak dotąd nie zadał sobie trudu, aby dokładnie im się przyjrzeć.

Łodzie były dużo prymitywniejsze niż te, którymi pływał kiedyś po morzach południowych. Różnice często były powierzchowne. Doktryna Ociosa zabraniała na przykład stosowania na łodziach zbędnych dekoracji. Inne różnice miały charakter funkcjonalny. Jednostki, które widzieli, były przeznaczone do użytku zarówno zimą, jak i latem, a ich główny napęd stanowiła siła mięśni ciągnących je z brzegu wojskowych. Ale był pewny, że gdyby spróbował, udałoby się nimi nieźle żeglować. Podszedł do końca mola. Hmmm. Mieli szczęście. Katamaran stanowiący prawą część dziobu wielołodzi, znajdujący się tuż przy molo, na prawo od niego, sprawiał wrażenie szybkiego i dobrze zaopatrzonego. Była to zapewne łódź wywiadowcza przeznaczona do odbywania dłuższych rejsów.

— Pssst. Tam na górze coś się dzieje. — Skryba wskazał głową w stronę fortu.

Wojska zwierały szyki — czyżby kogoś uroczyście witały? Pięcioro sług majestatycznym krokiem przeszło przed ustawioną w szeregi piechotą, a z wież twierdzy odezwały się fanfary. Strup widywał już takie ceremonie, ale Wędrownik nie ufał tym wspomnieniom. Jak to możliwe, żeby…

Czerwono-żółty sztandar wzniósł się nad fortem. Żołnierze i majtkowie na molo padli na brzuchy. Wędrownik poszedł w ich ślady i syknął do towarzysza:

— Padnij!

— Co…?

— To flaga Ociosa… jego osobisty sztandar!

— To niemożliwe. — Ocios został zabity sześć dziesięciodni wcześniej na terenie Republiki. Jednocześnie motłoch, który rozerwał go na strzępy, zabił kilka tuzinów jego zagorzałych zwolenników. Ale o fakcie, że odzyskano ciała wszystkich członków Ociosa, można było się dowiedzieć jedynie z enuncjacji Policji Politycznej Republiki.

Tam, w forcie, jakaś sfora kroczyła wyniośle przed szeregami żołnierzy i grupą białych kurtek. Srebro i złoto jaśniało na jej ramionach. Skryba ukrył jednego ze swych członków za palisadą i ukradkiem wyciągnął przyrząd do patrzenia. Po chwili zawołał:

— Na kres mej duszy… to przecież Presfora.

— Ona jest Ociosem w równym stopniu co i ja — powątpiewał Wędrownik. Przebyli razem całą drogę przez Lodowe Kły aż od Bramy Wschodniej. Była absolutnym nowikiem i to niezbyt dobrze zintegrowanym. Sprawiała wrażenie powściągliwej i introwertycznej, ale gdzieś głęboko tkwił w niej tłumiony gniew. Już wcześniej Wędrownik zdawał sobie sprawę, że w Presforze jest jakaś śmiertelna domieszka… Teraz poznał jej pochodzenie. Przynajmniej kilku członków Ociosa zdołało uniknąć zagłady, a on i Skryba spędzili trzy dziesięciodni w ich obecności. Wędrownik zadrżał.

Przy bramie twierdzy ta, która nazywała siebie Presfora, obróciła się, by spojrzeć na swą armię i na białe kurtki, które zwano sługami Ociosa. Wykonała szybki gest i ponownie odezwały się rogi. Nowy Wędrownik zrozumiał ten sygnał. To był zew. Stłumił w sobie nagły wewnętrzny przymus, aby ruszyć za pozostałymi sforami znajdującymi się dotychczas na molo. Pełzając na brzuchach, posuwały się w stronę fortu z oczami nieustannie zwróconymi na Mistrza. Skryba odwrócił się do niego, a Wędrownik kiwnął głowami. Potrzebowali cudu — i oto go mieli, za sprawą samego wroga! Skryba ruszył wolno ku końcowi mola, ciągnąc za sobą nosze i kryjąc się w cieniu.

Wciąż nikt nie odwracał się, by na nich spojrzeć. Mieli ku temu swoje powody; Wickwrackstrup pamiętał, co działo się z tymi, którzy okazywali brak należytego szacunku dla zewu.

— Wciągnij stworzenie na tę łódź po prawej stronie — powiedział do Jaqueramaphana. Zeskoczył z mola i rozbiegł się po całej wielołodzi. Cudownie było znów znaleźć się na chyboczącym pokładzie, gdzie każdy członek musiał myśleć o czym innym. Obwąchał katapulty znajdujące się na dziobie, posłuchał, jak fale pluskają o dna kadłubów i jak skrzypią poskręcane cumy.

Ale Strup nie był żeglarzem i nie pamiętał, gdzie może znajdować się to, co w obecnej chwili było najważniejsze.

— Czego szukasz? — spytał Skryba, używając wysokich tonów.

— Zatapialni. — Jeśli tu były, musiały wyglądać zupełnie inaczej niż na łodziach, którymi pływał po morzach południowych.

— Ach — zawołał Skryba — to proste. Te łodzie to Północne Ślizgacze. Są tu takie małe klapki, pod którymi warstwa kadłuba jest bardzo cienka. — Dwóch jego członków zniknęło z pola widzenia i po chwili dał się słyszeć łomot. Potem zaś dwie głowy pojawiły się z powrotem, otrząsając wodę. Uśmiechał się jakby zaskoczony własnym sukcesem. „Całkiem jak w książkach” — zdawał się mówić wyraz jego pysków.

Wickwrackstrup znalazł to, czego szukał. Klapy wyglądały jak ławeczki dla załogi, ale otwierały się bardzo łatwo, a znajdujące się pod nimi drewniane poszycie bez trudu ustępowało pod ciosami bojowego toporka. Jedną głowę wciąż miał obróconą w stronę fortu, patrząc, czy nie zwracają na siebie czyjejś uwagi, a jednocześnie z zapałem walił siekierką. Wraz ze Skrybą szybko rozprawili się z przednimi rzędami jednostek tworzących wielołódź. Wiedzieli, że jeśli te zatoną, niełatwo będzie odczepić znajdujące się z tyłu, połączone z nimi katamarany.

Oj! Jeden z majtków obrócił się, by spojrzeć w ich stronę. Jedna jego część dalej pięła się pod górę, druga opierała się, pragnąc wrócić na molo. W tym momencie ponownie rozległo się kategoryczne wezwanie rogów i żeglarz ruszył za tym dźwiękiem. Ale jego ostrzegawcze pojękiwania sprawiły, że głowy innych sfor odwracały się w ich kierunku.

Nie było już czasu na ukradkowe działania. Pielgrzym pędem pognał do oszczędzonego katamaranu, tworzącego prawą stronę dziobu wielołodzi. Skryba przecinał właśnie łączniki, którym katamaran przytwierdzony był do reszty olbrzymiej jednostki.

— Czy masz jakieś doświadczenie w pływaniu? — spytał Wędrownik. Głupie pytanie.

— Cóż, sporo czytałem…

— Znakomicie. — Wędrownik wygonił go do schowka na sterburcie. — Pilnuj przybysza. Ukryj się dobrze i zachowuj najciszej, jak możesz.

Wędrownik mógł sam pokierować łodzią, ale potrzebował do tego pełnego zaangażowania wszystkich członków. Im mniej dźwięków zakłócających jego myśli, tym lepiej.

Odwrotnym końcem bosaka odepchnął łódź od reszty jednostki, która jeszcze nie tonęła, ale w kadłubach dziobowych już pojawiła się woda. Odwrócił bosak i za pomocą haka przyciągnął najbliższą łódź, wypełniając nią lukę, jaką odpływając zostawiali po sobie. Za pięć minut będzie tu tylko rząd masztów wystających z wody. Za pięć minut. Nigdy by się im to nie udało, gdyby nie zew Ociosa. W górze, przy forcie, żołnierze obracali głowy i wskazywali w kierunku nabrzeża. Wciąż jednak nie mogli sobie pozwolić na zlekceważenie Ociosa/Presfory. Ile czasu jeszcze minie, zanim ktoś ważny zdecyduje, że czasem można nawet zew puścić mimo uszu?

Podniósł żagle.

Wiatr naciągnął żaglowe płótno i odbili od mola. Wędrownik tańczył po całym pokładzie, mocno ściskając wanty w szczękach. Nawet teraz, kiedy nie miał już Ruma, smak soli i lin takielunku wzbudził w nim wspomnienia dawnych dobrych czasów. Nadeszły, kiedy mocno naprężone linki i łopoczące żagle dawały do zrozumienia, że wiatr daje z siebie wszystko. Oba kadłuby katamaranu były wąskie i gładkie, maszt z mocnego, grabowego drzewa skrzypiał wesoło, a wiatr dął w żagle.

Żołnierze Ociosa tłumnie zbiegali w dół zbocza. Kusznicy zatrzymali się i wkrótce z nieba spadł deszcz strzał. Wędrownik szarpnął wanty, gwałtownie obracając łódź w lewo. Skryba rzucił się osłaniać ciało przybysza. Po prawej stronie bełty siekły wodę, ale tylko kilka zdołało dolecieć do łodzi. Wędrownik ponownie szarpnął linki i łódź odwróciła się w przeciwnym kierunku. Jeszcze kilka sekund i będą poza zasięgiem kusz. Żołnierze pędem rzucili się ku portowym pomostom, wydając głośne wrzaski na widok tego, co zostało z ich statku. Dziób wielołodzi był zalany wodą; cała przednia część kotwicowiska wypełniona była wrakami zatopionych jednostek. A katapulty znajdowały się tylko na dziobie.

Wędrownik zawrócił łódź, pędząc prosto na południe, jak najdalej od portu. Po prawej stronie mijali południowy kraniec Ukrytej Wyspy. Zamkowe wieże wystawały w górę, wysokie i posępne. Wiedział, że tam znajdują się ciężkie katapulty, a w porcie na wyspie stało wiele szybkich łodzi. Ale za parę minut i to będzie bez znaczenia. Stopniowo zaczął zdawać sobie sprawę, jak szybko płyną. Mógł się domyślić, że najlepszą jednostkę umieścili na brzegu dzioba. Zapewne okazywała się bardzo przydatna przy pościgu lub wykonywaniu manewrów wyprzedzających.

Jaqueramaphan siedział w całości na rufie jednego z kadłubów, wpatrując się ponad wodą w port. Żołnierze, majtkowie, białe kurtki, wszyscy tłoczyli się, tworząc bezmyślny motłoch na krańcach pomostów. Nawet z dużej odległości można było dostrzec, że miejsce to zmieniło się w istny dom wariatów, pełen sfor oszalałych z gniewu i bezsilności. Głupkowaty uśmiech pojawił się na wszystkich pyskach Skryby, kiedy zdał sobie sprawę, że ich akcja zakończy się powodzeniem. Niezdarnie wdrapał się na reling i wyskoczył w górę, aby wrogom ukazać jednego ze swych członków. Przez ów obsceniczny gest omal nie wyleciał za burtę, ale został zauważony. Odgłosy furii wzmogły się na krótką chwilę.

Byli już dość daleko na południe od Ukrytej Wyspy. Nawet największe katapulty nie mogły już im zagrozić. Sfory stłoczone na stałym lądzie znikły z pola widzenia. Osobisty sztandar Ociosa wciąż powiewał radośnie, targany poranną bryzą, ukazując niknący w dali czerwono-żółty kwadrat na ciemnozielonym tle.

Wszystkie oczy Wędrownika były zwrócone ku wąskiemu przesmykowi, gdzie kraniec Wyspy Wieloryba zbliżał się do stałego lądu. Strup pamiętał, że ten wąski odcinek silnie ufortyfikowano. W normalnych warunkach oznaczałoby to dla nich rychłą i pewną śmierć. Ale fortowi kusznicy zostali wcieleni do oddziałów biorących udział w zasadzce, a katapulty były w naprawie.

…tak więc cud się zdarzył. Byli żywi i wolni, a ponadto mieli ze sobą największe znalezisko w całej historii jego długiej pielgrzymki. Zaczął wznosić radosne okrzyki, tak głośne, że Jaqueramaphan musiał zatkać uszy, a ich dźwięk odbił się donośnym echem od zielonych, nakrapianych śniegiem wzgórz.

PIĘĆ

Jefri Olsndot niewiele pamiętał z zasadzki i nie był świadkiem okrutnych scen walki. Słyszał hałas dochodzący z zewnątrz i przerażony głos Mamy wołającej do niego, żeby nie wychodził ze statku. Potem wszędzie było pełno dymu. Pamiętał, jak się krztusił i próbował wyczołgać na świeże powietrze. Później stracił przytomność. Kiedy się obudził, był przywiązany do czegoś w rodzaju leżanki, a wokół niego krążyły jakieś duże stworzenia przypominające psy. Wyglądały strasznie śmiesznie w swych białych kurtkach obszytych galonami. Pamiętał, że zastanawiał się, gdzie też mogą znajdować się właściciele tych czworonogów. Zwierzęta wydawały przedziwne odgłosy: gulgotały, buczały, syczały. Niektóre z tych dźwięków były tak wysokie, że ledwie je słyszał.

Przez krótką chwilę przebywał na jakiejś łodzi, a potem na wozie. Wcześniej widywał zamki tylko na obrazkach, ale ten, do którego go zawieziono, istniał naprawdę. Mroczne wieże wznosiły się wysoko; wielkie kamienne mury tworzyły ostre węgły. Jechali w górę ocienionymi ulicami, a koła wozu rytmicznie podskakiwały na wybojach. Dziwaczne psy o wyjątkowo długich szyjach nie zrobiły mu nic złego, ale pasy, którymi go skrępowano, strasznie mocno zaciśnięto. Nie mógł usiąść ani rozejrzeć się na boki. Zapytał o Mamę, Tatę i Johannę i trochę popłakał. Przy jego twarzy pojawił się długi pysk, a miękki nos ocierał mu się o policzek. Usłyszał brzęczenie, którego wibracje poczuł we wszystkich kościach. Nie wiedział, czy oznacza to groźbę, czy chęć pocieszenia, ale na wszelki wypadek powstrzymał łzy. Zresztą prawdziwy Straumer nie powinien się mazać.

Po chwili dostrzegł więcej zwierząt ubranych w białe kurtki z idiotycznymi naszywkami na ramionach, mieniącymi się srebrem i złotem.

Leżankę znów pociągnięto, tym razem w dół tunelu oświetlonego pochodniami. Stanęli przed dwuskrzydłowymi drzwiami szerokimi na dwa metry, ale wysokości nie przekraczającej metra. Na drzwiach widniały dwa metalowe trójkąty przybite do jasnego drzewa. Później Jefri dowiedział się, że oznaczały one liczbę — piętnaście lub trzydzieści trzy, w zależności od tego, czy liczyło się łapami, czy pazurami przednich łap. Dużo, dużo później dowiedział się, że ten który kazał przywieźć go w tamto miejsce, liczył posługując się łapami, natomiast budowniczy pałacu używał pazurów. Dlatego też został przyprowadzony do niewłaściwego pokoju. Był to błąd, który miał zmienić historię wielu światów.

W niewiadomy dla niego sposób psy otworzyły drzwi i wciągnęły Jefriego do środka. Zebrały się wokół leżanki, pyskami poluzowując krępujące go więzy. Co jakiś czas, przez krótką chwilę dostrzegał rzędy ostrych jak igły zębów. Gulgotanie i buczenie przybrało na sile. Kiedy Jefri usiadł, psy się cofnęły. Dwa przytrzymywały drzwi, podczas gdy reszta wychodziła. Następnie drzwi zamknęły się z trzaskiem, jakby dając znak, że numer cyrkowy został zakończony.

Jefri wpatrywał się w drzwi przez długą chwilę. Zdawał sobie sprawę, że to, w czym przed chwilą uczestniczył, nie było wcale numerem cyrkowym. Te stworzenia zapewne miały rozum. W jakiś sposób udało im się zaskoczyć jego rodziców i siostrę: Gdzie oni mogą być.- znowu o mało się nie rozpłakał. Nie widział ich przy statku. Musieli zostać schwytani tak jak on. Na pewno wszyscy zostali uwięzieni w tym zamku, w osobnych celach. Muszą się odnaleźć!

Wstał, przez chwilę poczuł zawrót głowy. Dookoła wszystko wciąż pachniało dymem. Ale to było nieważne, należało zacząć zastanawiać się nad sposobem wydostania się z lochu. Obszedł pomieszczenie dookoła. Było duże i wcale nie przypominało piwnic, jakie znał z historii przygodowych. Wysoki sufit miał kształt kopuły. Wycięto w niej dwanaście pionowych szczelin. Przez jedną wpadały do środka promienie słoneczne, oświetlając wirujące w powietrzu drobinki kurzu i rozlewając się jasną plamą na wyściełanej ścianie. Było to jedyne oświetlenie, ale w ten pogodny dzień wydawało się całkowicie wystarczające. W każdym z czterech rogów pomieszczenia, tuż pod kopułą, widniały małe balkoniki o niskich balustradach. Dalej widać było prowadzące na balkon drzwi. Po bokach balkonów zwisały ogromne zwoje. Na każdym z nich znajdowały się wielkie napisy. Podszedł do ściany i dotknął jednego ze zwojów — był wykonany ze sztywnej tkaniny. Litery na niej namalowano! Jedynym sposobem na zmianę napisów było ich zmazanie. Jejku! Całkiem jak dawno temu, na Nyjorze, na długo przed powstaniem Królestwa Straumy. Pod zwojami widniał czarny, błyszczący kamień. Ktoś pisał na nim kawałkami kredy. Niezdarnie naszkicowane, kanciaste sylwetki psów przypomniały Jefriemu obrazki, jakie małe dzieci rysowały w przedszkolu.

Nagle przypomniał sobie o wszystkich dzieciach, które zostawili na pokładzie statku oraz na terenie wokół przymusowego lądowiska. Zaledwie kilka dni temu bawił się z nimi w szkole obok Górnego Laboratorium. Ostatni rok był dziwny — nudny, a zarazem pełen przygód. Życie w barakach, gdzie wszystkie rodziny mieszkały razem, należało do bardzo zabawnych, ale dorośli rzadko mieli czas bawić się z dziećmi. Nocami niebo było zupełnie inne niż to, jakie widywali na Straumie.

— Jesteśmy ponad Przestworzami — mówiła Mama. — Tworzymy Boga.

Kiedy po raz pierwszy to powiedziała, śmiała się. Później, kiedy inni o tym mówili, wydawali się coraz bardziej przerażeni. Ostatnie godziny były czystym szaleństwem. Wielokrotnie ćwiczone manewry hibernacyjne wreszcie na coś się przydały. Wszyscy jego przyjaciele spoczywali teraz w tych pojemnikach… Grobową ciszę panującą dotąd w pomieszczeniu przerwał głośny płacz. Nie było jednak nikogo, kto by go wysłuchał, nikogo, kto by mu pomógł.

Po kilku chwilach znów oddał się rozmyślaniom. Jeśli psy nie próbowały otworzyć pojemników, jego przyjaciele powinni być bezpieczni. Gdyby Mama i Tata zdołali wytłumaczyć tym stworzeniom…

W pomieszczeniu znajdowały się dziwaczne meble: małe stoły i biureczka oraz drabinki jakby wzięte z sali gimnastycznej dla małych dzieci — wszystkie wykonano z tego samego jasnego drzewa co drzwi. Wokół najszerszego stołu leżały czarne poduszki. Stół zarzucony był zwojami, na których narysowano nieruchome obrazy. Krokami zmierzył długość stołu, miał około dziesięciu metrów. Zaraz za nim kończyła się kamienna posadzka. W miejscu gdzie spotykały się ściany, znajdował się kwadrat żwiru o wymiarach dwa na dwa metry. Poczuł zapach silniejszy od zapachu dymu, przywodzący na myśl ubikację. Jefri zaśmiał się. Te stworzenia naprawdę przypominały psy!

Wyściełane ściany stłumiły śmiech. Nie było żadnego echa. Jakieś dziwne przeczucie kazało Jefriemu podnieść wzrok i rozejrzeć się bacznie po pokoju. Był przekonany, że jest sam. Tymczasem w „lochu” roiło się od kryjówek. Na chwilę wstrzymał oddech i wytężył słuch. W pomieszczeniu panowała absolutna cisza… prawie absolutna. Dzięki wyostrzonemu zmysłowi, którego Mama i Tata, a nawet Johanna mogli mu tylko pozazdrościć, zdołał wychwycić ledwie słyszalny szmer.

— Wiem… wiem, że tu jesteś — odezwał się zdecydowanym, piskliwym głosem. Zrobił kilka kroków w bok, starając się zajrzeć za meble, jednocześnie nie zbliżając się do nich. Szmer nie ustał, chociaż było już oczywiste, że Jefri go słyszy.

Zza szafki wyjrzała malutka główka z wielkimi czarnymi oczyma. Stworzonko było dużo mniejsze niż te, które przyniosły go do pokoju, ale pysk miało identyczny. Przez chwilę wpatrywali się w siebie, a następnie Jefri powoli zbliżył się do zwierzątka. Szczeniak? Głowa zniknęła za meblem, a po chwili znów się ukazała. Kątem oka Jefri dostrzegł, że gdzieś obok też coś się poruszyło — kilka innych ciemnych kształtów spoglądało na niego spod stołu. Na moment zastygł w bezruchu, starając się pokonać rosnącą panikę. Ale przecież nie miał gdzie uciekać, a być może te stworzenia pomogą mu znaleźć Mamę. Jefri przyklęknął na jedno kolano i wolno wyciągnął rękę.

— Chodź… chodź, piesku.

Szczeniak wyczołgał się spod stołu, nie spuszczając wzroku z ręki Jefriego. Fascynacja była obustronna: szczeniaczek był prześliczny. Biorąc pod uwagę, że od tysięcy lat człowiek i inni mieszkańcy wszechświata przeprowadzali na psach różnego rodzaju eksperymenty hodowlane, mógł mieć po prostu do czynienia z jakąś wyjątkowo dziwaczną rasą… ale była to tylko jedna z możliwości. Sierść zwierzęcia była krótka i gęsta, przypominająca czarno-biały welur. Oba kolory tworzyły ostro kontrastujące ze sobą łaty, bez najmniejszych pośrednich odcieni szarości. Główka szczeniaka, który przybliżył się, była czarna, grzbiet w połowie czarny, w połowie biały. Ogon przypominał mały kawałek ciała przykrywający zad. Na głowie i na ramionach widniały nieowłosione miejsca, gdzie Jefri widział fragmenty czarnej skóry. Ale najdziwniejsza wydawała się długa, giętka szyja, bardziej odpowiednia dla wydry morskiej niż dla psa.

Chłopiec poruszył palcami i oczy psiaka rozszerzyły się, ukazując szeroką, białą obwódkę wokół tęczówki.

Coś trąciło go w łokieć i Jefri omal nie zerwał się na równe nogi. Ale ich dużo! Dwa inne stworzenia wypełzły skądś, by przyjrzeć się bliżej jego dłoni. A w miejscu gdzie zauważył pierwszego, teraz znajdowały się trzy psy, siedziały i patrzyły w napięciu. Nie było w nich nic strasznego ani nieprzyjaznego.

Jeden ze szczeniaków położył mu łapę na nadgarstku i delikatnie nacisnął. Jednocześnie inny wyciągnął pyszczek i polizał jego palce. Języczek był różowy, szorstki i owalny. Wysoki pisk stał się głośniejszy, trzy szczeniaki ruszyły do przodu, chwytając pyskami wyciągniętą dłoń.

— Uważajcie — odezwał się Jefri, cofając rękę. Miał jeszcze w pamięci zęby dorosłych osobników. Nagle całe pomieszczenie zapełniło się gulgotaniem i buczeniem. Bardziej przypominało to odgłosy, jakie wydają ptaki-gulony, niż psie szczekanie. Jeden ze stojących dalej szczeniaków zbliżył się i wyciągnął gładki nos w stronę Jefriego.

Uważajcie — powiedział, idealnie odtwarzając głos chłopca, jednakże jego pysk pozostał… zamknięty. Następnie wygiął szyję w łuk… chciał, żeby go pogłaskać? Chłopiec wyciągnął rękę. Futro było tak miękkie! Buczenie stało się bardzo głośne. Poprzez gęste futro czuło się wibracje. Ale nie tylko głaskane przez niego zwierzę wydawało ten odgłos; dziwaczny dźwięk dochodził ze wszystkich stron. Pyszczek pieska ześliznął się po jego ręce, jakby chciał, żeby gładząca dłoń zmieniła kierunek i przesuwała się pod włos. Tym razem Jefri pozwolił, aby małe szczęki zacisnęły się na dłoni. Mógł dobrze przyjrzeć się ostrym zębom, ale szczeniak uważał, aby nie dotykać nimi skóry chłopca. Koniuszkiem pyska operował jak dwoma malutkimi palcami, które chwytały i puszczały palce.

Trzy następne pieski wśliznęły mu się pod ramię, pewnie też chciały, żeby je pogłaskał. Poczuł, jak miękkie nosy pocierają mu plecy, starając się wyciągnąć koszulę ze spodni. Wyjątkowe zgranie wysiłków zwróciło uwagę chłopca. Miał wrażenie, że to jakiś dorosły człowiek chce mu ściągnąć koszulę przy użyciu obu rąk. Ciekawe, ile ich jest za mną? Przez moment zapomniał, gdzie się znajduje, zapomniał o wszelkiej ostrożności. Potoczył się po podłodze i zaczął głaskać psiaki, które do tej pory trzymały się z tyłu. Zaskoczony kwik dobiegł go ze wszystkich stron. Dwaj malcy wcisnęli się pod jego łokcie, co najmniej trójka wskoczyła mu na plecy i położyła się, dotykając nosem jego szyi i uszu.

Nagle w głowie Jefriego zaświtała pewna odkrywcza myśl: dorosłe stwory rozpoznały w nim dziecko, nie wiedziały tylko, ile może mieć lat. Zaprowadziły go więc do jednego ze swoich przedszkoli! Pewnie teraz rozmawiają gdzieś z Mamą i Tatą. Na pewno wszystko dobrze się skończy.

Lord Stal nieprzypadkowo nosił swe imię. Stal, najnowocześniejszy metal; stal, materiał, który można najlepiej naostrzyć i który nie ulega stępieniu; stal, którą można rozgrzać do czerwoności, a mimo to się nie rozpada; stal — ostrze, którym niejedno można ociosać. Stal był znakomicie ukształtowaną osobowością, prawdziwym majstersztykiem Ociosa.

W pewnym sensie kształtowanie dusz nie było nową sztuką. Tworzenie sfor było jedynie jej ograniczoną formą, aczkolwiek skupiającą się głównie na ogólnych cechach fizycznych. Nawet jednak zwykli sforotwórcy podzielali przekonanie, że zdolności umysłowe sfory jako całości w różnym stopniu uzależnione są od możliwości poszczególnych członków. Jedna para lub trójka niemal zawsze odpowiadała za elokwencję, inna zaś za zmysł przestrzenny. W przypadku zalet i przywar o charakterze duchowym sprawa jeszcze bardziej się komplikowała. Żaden pojedynczy członek nie był nigdy głównym źródłem odwagi czy prawości.

Wkład Ociosa w tę dziedzinę praktycznej wiedzy — tak jak i w inne dziedziny — polegał na zastosowaniu bezwzględnych kryteriów wymagających odcięcia i odrzucenia wszystkiego prócz tego, co absolutnie niezbędne. Eksperymentował bez końca, niszcząc wszystko prócz najbardziej udanych rezultatów swej pracy. Opierał się przede wszystkim na dyscyplinie i wyrzeczeniu się wszelkiej niedoskonałości, w równym stopniu uciekając się do częściowego uśmiercania sfor, co do przemyślanego doboru członków. Stal powstał, gdy jego stwórca dysponował już siedemdziesięcioletnim doświadczeniem.

Zanim mógł przybrać swoje obecne imię, przeszedł całe lata wyrzeczeń, w ciągu których można było stopniowo określić, jakie jego części stanowią odpowiedni element istoty, jaką miał się stać. Właściwy efekt byłby niemożliwy do osiągnięcia bez surowego nadzoru Ociosa. (Przykład: gdyby trzeba było pozbyć się członka niezbędnego do utrzymania odpowiedniego poziomu nieustępliwości, w jaki sposób można by potem wzbudzić w sobie chęć do dalszego poddania się „ociosywaniu”?) Dla duszy znajdującej się w fazie tworzenia, cały proces był wielkim osobowościowym chaosem, mieszaniną strachu i amnezji. Przez dwa lata Stal przeszedł więcej zmian niż inne osoby w przeciągu dwóch stuleci, a wszystkie były rozmyślnie sterowane. Przełom nastąpił w chwili, gdy Ociosowi udało się zidentyfikować trójkę członków, z których powodu tworzona przez niego osobowość oddalała się od wymarzonego ideału ze względu na zbytnie przejmowanie się sygnałami płynącymi z sumienia, a także obniżoną lotność intelektualną. Jednego z tej trójki zdemaskowano jako filar tego bloku. Usunięcie go i zastąpienie innym elementem stało się punktem zwrotnym całego eksperymentu. Potem wszystko poszło jak z płatka: Stal przyszedł na świat.

Kiedy Ocios udał się na podbój Republiki Długich Jezior, wydawało się rzeczą naturalną, że najdoskonalszy twór zostanie następcą. Przez pięć lat Stal rządził krajem Ociosa. W tym czasie udało mu się nie tylko zachować to, co Ocios osiągnął, ale także znacznie wyjść poza ostrożne początki Mistrza.

Ale dziś, w krótkim czasie, jaki słońce potrzebuje na to, by okrążyć Ukrytą Wyspę, mógł stracić wszystko.

Stal wkroczył do sali posiedzeń i popatrzył dookoła. Wszystko zostało należycie przygotowane. Promienie słoneczne wpadały przez otwór w suficie, oświetlając wybrane przez niego miejsce tak, jak tego pragnął. Część jego adiutanta, o imieniu Szrek, stała po drugiej stronie pomieszczenia.

— Chcę porozmawiać z gościem sam na sam — odezwał się. Nie użył imienia „Ocios”. Białe kurtki wyczołgał się tyłem, a jego niewidoczni członkowie otworzyli drzwi znajdujące się obok.

Piątak złożony z trzech osobników męskich i dwóch żeńskich wszedł przez drzwi i stanął w miejscu, gdzie promienie słoneczne tworzyły na podłodze jasną plamę światła. Sfora nie miała w sobie nic szczególnego. Ale Ocios nigdy nie imponował wyglądem.

Głowy dwóch członków uniosły się nieco, aby osłonić od światła oczy pozostałych. Sfora rzuciła spojrzenie na drugi koniec pokoju w stronę, gdzie dwadzieścia jardów dalej stał lord Stal.

— Ach to ty… Stal. — Głos był łagodny niczym skalpel pieszczący włoski na podgardlu.

Stal skłonił się, gdy tamten wszedł. Było to formalne pozdrowienie. Jednakże na dźwięk głosu jego mięśnie stężały i mimowolnie opuścił brzuch na ziemię. To był głos Mistrza! Sfora musiała zawierać przynajmniej jakiś fragment prawdziwego Ociosa. Złoto-srebrne epolety, osobisty sztandar — to mógł sfałszować byle śmiałek o samobójczej brawurze… Ale lord Stal dobrze pamiętał ten sposób wypowiadania słów. Nie dziwił się wcale, że obecność niespodziewanego gościa całkowicie zniszczyła tego ranka dyscyplinę w oddziałach na stałym lądzie.

Na pyskach tamtego, widocznych w słonecznym świetle, nie malowały się żadne uczucia. Czy na pyskach ukrytych w cieniu można było dostrzec szyderczy uśmieszek?

— A gdzie pozostali? To, co stało się dzisiaj, stwarza nam możliwości, jakich jeszcze nie mieliśmy w całej historii.

Stal podniósł się z ziemi i stanął przy balustradzie.

— Panie. Najpierw musimy wyjaśnić sobie kilka kwestii. To jasne, że jest w tobie wiele z Ociosa, ale jak wiele…

Teraz było już widać, że tamten się uśmiecha, przekręcając na bok pozostające w cieniu głowy.

— Tak, wiedziałem, że ten, który jest mym najdoskonalszym dziełem, będzie chciał wyjaśnić tę sprawę… Dziś rano oświadczyłem, że jestem prawdziwym Ociosem, ulepszonym wskutek dokonania jednej czy dwóch wymian. Rzeczywistość jest jednak bardziej… trudna. Wiesz, co zaszło w Republice.

To było najbardziej ryzykowne przedsięwzięcie Ociosa: „ociosać” cały naród. Miliony spotkałaby śmierć, nawet jeśli byłoby więcej modelowania na zasadzie doboru niż zwykłego zabijania. W końcu po raz pierwszy utworzono by osobowość zbiorową poza tropikami. Przy czym społeczeństwo Ociosa w niczym nie przypominałoby bezmyślnej hałastry buszującej po jakiejś dżungli. Przywódców cechowałaby jednocześnie genialność i bezwzględność, jak żadną sforę w całej historii. Takiej sile nikt na świecie by się nie oparł.

— Należało podjąć tak straszliwe ryzyko, by móc dojść do celu, który sam w sobie napawał grozą. Ale przedsięwziąłem wszelkie środki ostrożności. Mieliśmy tysiące nowych wyznawców. Wielu z nich nawet nie zdawało sobie sprawy z naszych prawdziwych celów, ale za to wykazywali się bezgraniczną ufnością i gotowością do poświęceń — tak jak być powinno. Zawsze miałem przy sobie specjalnie dobraną grupę neofitów. Napuszczenie na mnie oszalałego motłochu było sprytnym posunięciem ze strony Policji Politycznej. To ostatnia rzecz, jakiej bym się spodziewał. I to ja — specjalista w tworzeniu motłochu. Zresztą to nieistotne. Moich ochroniarzy znakomicie wyszkolono. Podczas zasadzki w Parlamencie każdemu z nich zabito dwóch lub trzech członków, ja zaś po prostu przestałem istnieć rozproszony pomiędzy trzy zwykłe, spanikowane osoby, które próbowały jak najszybciej znaleźć się z dala od krwawej rzezi.

— Ale wszyscy, którzy stali wokół ciebie, zostali zabici, motłoch nie oszczędził nikogo.

Prawie-Ocios żachnął się.

— To po części republikańska propaganda, po części moja własna robota. Poleciłem swym strażnikom powybijać się wzajemnie razem z wszystkimi, którzy nie byli mną.

Stal niemal krzyknął z przerażenia. Plan był typowy dla Ociosa, widać w nim było jego spryt i niezachwiany hart ducha. W czasie podobnych mordów zawsze istniała możliwość, że pojedynczym fragmentom uda się zbiec. Istniały opowieści o bohaterach, którzy w ten sposób wychodzili z opresji, a potem znów zbierali się w jedną całość. W rzeczywistości takie sztuczki udawały się nadzwyczaj rzadko, zazwyczaj tylko wtedy, gdy siły ofiary były w stanie utrzymać całość przy życiu aż do czasu reintegracji. Ale Ocios opracował tę taktykę od samego początku i zaplanował ponowne połączenie się w całość w miejscu oddalonym o tysiąc mil od Długich Jezior.

Niemniej jednak… lord Stal patrzył na swego rozmówcę, przeprowadzając w myślach nieustanne kalkulacje. Nie zwracaj uwagi na głos i sposób zachowania. Mysi o władzy, a nie o tym, jakie są pragnienia innych, nawet Ociosa. Stal rozpoznawał tylko dwóch członków nowej sfory. Dwóch pozostałych płci żeńskiej i jeden płci męskiej z biało nakrapianymi uszami najpewniej pochodziło od ofiarnego wyznawcy. Było wielce prawdopodobne, że wśród stojących przed nim, tylko dwóch członków należało do dawnego Ociosa. W sumie niewielkie zagrożenie… jeśli pominąć pozory realności, jakie znakomicie udawało się zachować jego rozmówcy.

— A pozostali twoi członkowie, panie? Kiedy można się spodziewać, że objawisz się nam w całości?

Prawie-Ocios zachichotał. Pomimo znacznego osłabienia wciąż zdawał sobie sprawę z konieczności zachowania równowagi sił. Było tak, jak za dawnych dni. Kiedy dwie osoby znakomicie zdają sobie sprawę ze swej siły oraz możliwości zdrady, to staje się ona niemal niewykonalna. Jedyną możliwością pozostaje zdanie się na zaplanowany bieg wydarzeń, przynoszących korzyść tym, którzy zasługują na to, by rządzić.

— Pozostali mają równie dobrą… oprawę. Sporządziłem szczegółowe plany, wybrałem trzy różne trasy, trzy różne składy. Przybyłem bezpiecznie. Nie mam najmniejszych wątpliwości, że innym także się to uda, najdalej za kilka dziesięciodni. Do tego czasu — odwrócił wszystkie głowy w jego stronę — do tego czasu, drogi lordzie, nie będę się domagał oddania mi całej władzy należnej Ociosowi. Uczyniłem tak wcześniej, żeby ustalić odpowiednie priorytety, żeby ochronić ten fragment mojej osoby do czasu, kiedy ponownie zbiorę się w całości. Ale ta sfora celowo ma słabego ducha. Wiem, że nie przeżyłaby jako władca moich wcześniejszych tworów.

Stal zamyślił się. Mimo umysłowego i duchowego osłabienia stojąca naprzeciw niego sfora zachowała perfekcyjną zdolność niezwykle precyzyjnego planowania. Niemal perfekcyjną.

— Tak więc przez najbliższe dziesięciodni pragniesz pełnić drugorzędną rolę. W porządku. Ale zapowiedziałeś się jako Ocios. Jak więc mam cię przedstawić innym?

Tamten nie wahał się ani chwili.

— Jako Presforę, Ociosa-Oczekującego-Swej-Reszty.

Krypto: ■

Otrzymane przez: Nadbiornik 03 na Przekaźniku

Ścieżka językowa: Samnorski → Triskweliński, SjK: Jednostki przekaźnikowe

Od: Centrala Straumy

Temat: Otwarte archiwum w Dolnej Transcendencji

Streszczenie: Nasze łącza z Siecią będą czasowo niezdatne do użytku

Wyrażenia kluczowe: Transcendencja, dobra nowina, nowe możliwości, nowe archiwum, problemy komunikacyjne

Dystrybucja:

Grupa tematyczna: Gdzie Oni Są

Grupa tematyczna: Homo sapiens

Grupa administracyjna: Stubarwna Mnogość

Nadbiornik 03 na Przekaźniku

Nadbiornik „Wiatropiew” na Dolnym Debley

Nadbiornik „Tylko-na-Chwilę” na Przechwycie

Data: 11:45:20 Czasu Dokowego, 01/09 roku Organizacji 52089

Tekst wiadomości:

Mamy przyjemność zawiadomić, że przedsiębiorstwo eksploracyjne, kierowane przez ludzi z Królestwa Straumy, odkryło dostępne archiwum w Dolnej Transcendencji. Nie jest to zawiadomienie o naszym przejściu do Transcendencji ani o stworzeniu nowej Mocy. W rzeczywistości odwlekaliśmy wysłanie tego zawiadomienia do czasu upewnienia się o ważności naszych praw własności oraz że wspomniane archiwum jest bezpieczne. Zainstalowaliśmy odpowiednie interfejsy, które powinny uczynić archiwum dostępnym dla innych użytkowników przy wykorzystaniu standardowych zapytań z Sieci. W ciągu kilku dni archiwum zostanie odpłatnie udostępnione. (Patrz przedstawione poniżej problemy związane z planem wykorzystania zasobów.) Archiwum zasługuje na uwagę ze względu na bezpieczny dostęp, zrozumiałość i wiek. Sądzimy, że zawiera mnóstwo cennych informacji na temat procedur arbitrażowych oraz koordynacji międzyrasowej, które byłyby niedostępne, gdybyśmy tego archiwum nie znaleźli. Szczegóły prześlemy do właściwych grup dyskusyjnych. Jesteśmy bardzo podekscytowani odkryciem. Należy zauważyć, że nie było potrzeby wchodzenia w żadne interakcje z Mocami; żadna część Królestwa Straumy nie uległa transcendencji.

A teraz złe wiadomości: Schematy arbitrażowe i translacyjne uległy nieszczęśliwym kleniracjom [?] ze szczytobieżnym armiflażem [?]. Szczegóły powinny rozbawić subskrybentów grupy dyskusyjnej Zagrożenia, którym zdamy sprawę ze wszystkiego w późniejszym terminie. Ale co najmniej przez następne sto godzin wszystkie nasze łącza (główne i podrzędne) ze Znaną Siecią nie będą działać. Wiadomości przychodzące mogą zostać zarejestrowane w pamięci buforowej, ale nie możemy tego zagwarantować. Przepraszamy za niedogodności i obiecujemy, że wkrótce postaramy się im zaradzić.

Problemy te nie mają żadnego wpływu na swobodę handlu. Królestwo Straumy nadal serdecznie zaprasza wszystkich odwiedzających nasz system w celach turystycznych bądź handlowych.

SZEŚĆ

Spoglądając w przeszłość, Ravna Bergsndot utwierdzała się w przekonaniu, że pisane jej było zostać bibliotekarką. Jako dziecko na Sjandrze Kei uwielbiała opowieści z Epoki Księżniczek. Były to czasy niesamowitych przygód, kiedy kilka dzielnych Dam pociągnęło za sobą całą ludzkość ku wielkości. Wraz z siostrą spędziły niezliczone popołudnia na zabawach, podczas których wcielały się w rolę Wielkiej Dwójki i wyruszały na ratunek Hrabinie Jeziora. Później zdały sobie sprawę, że Nyjora i jej Księżniczki to zamierzchła przeszłość. Jej siostra Lynne zajęła się bardziej praktycznymi rzeczami, ale Ravna wciąż odczuwała głód przygód. Gdy była nastolatką, marzyła, by wyemigrować do Królestwa Straumy. To było całkiem realne. Strauma stanowiła nową kolonię, w znakomitej większości zamieszkaną przez ludzi, znajdującą się na samym Szczycie Przestworzy. Na Straumie chętnie przyjmowano ludzi z planety-matki. Ich przedsięwzięcie nie miało jeszcze stu lat. Mieszkańcy Straumy lub ich dzieci mieli stać się pierwszymi przedstawicielami całej rasy w galaktyce, którzy wprowadziliby ludzkość do Transcendencji. Mogła stać się bogiem, czymś więcej niż milion światów wypełniających Przestworza. Istniały realne możliwości spełnienia tego marzenia, co stało się źródłem nieustannych kłótni z rodzicami. Ponieważ tam, gdzie jest niebo, znajduje się także i piekło. Królestwo Straumy zbliżało się do Transcendencji, a jej mieszkańcy „drażnili tygrysy przez kraty”. To właśnie Tata używał tej wyświechtanej metafory. Spór poróżnił ich na dobre kilka lat. Później, już w czasie studiów na Wydziale Informatyki i Teologii Stosowanej, Ravna zaczęła czytać o niektórych okropnościach znanych z dawnych czasów. Być może, być może… powinna zachować większą ostrożność. Lepiej najpierw dokładnie się zorientować, o co chodzi. A był jeden sposób na zgłębienie wszystkiego, co ludzie zamieszkujący Przestworza potrafili zrozumieć: zostać bibliotekarką.

— Ostatnia dyletantka! — drwiła Lynne.

— Jestem nią, i co z tego? — odpowiadała Ravna, ale marzenia o dalekich podróżach wciąż były w niej żywe.

Uniwersytet Herte na Sjandra Kei był miejscem w sam raz dla niej. Mogła tu spędzić szczęśliwie całe życie, gdyby podczas ostatniego roku studiów nie ogłoszono konkursu na Międzyplanetarny Staż Organizacji Vrinimi. Nagrodą w konkursie był trzyletni pobyt na Przekaźniku łączący kontynuację studiów z pracą w archiwum. Wygrana była szansą, jaka trafia się tylko raz w życiu; gdyby udało jej się wyjechać, po powrocie miałaby większe doświadczenie niż jakikolwiek miejscowy profesor akademicki.

W ten sposób Ravna Bergsndot znalazła się ponad dwadzieścia tysięcy lat świetlnych od domu, w samym centrum sieci łączącej milion światów.

Minęła już godzina od zachodu słońca, gdy Ravna sunęła przez park miejski w stronę rezydencji Grondra Vrinimikalira. Na tej planecie miała okazję być tylko kilka razy od czasu przyjazdu do systemu Przekaźnika. Większość pracy wykonywała w archiwach znajdujących się około tysiąca godzin świetlnych stąd. W tej części Podłoża królowała obecnie wczesna jesień, aczkolwiek panujący półmrok powodował, że wszystkie kolory zlewały się w odcienie szarości. Tu gdzie znajdowała się Ravna, na wysokości stu metrów nad powierzchnią, w powietrzu czuło się już nadchodzące mrozy. W dole, pod stopami, widziała place zabaw oraz ogniska, przy których odbywały się radosne pikniki. Organizacja Vrinimi nie inwestowała zbyt dużych sum w planetę, a mimo to wyglądała ona uroczo. Wpatrując się w powierzchnię, którą powoli otulał mrok, wyobrażała sobie, że jest to miejsce w jej rodzinnych stronach, na Sjandrze Kei. Ale wystarczyło popatrzeć w niebo, by zorientować się, ze znajduje się bardzo daleko od domu: obracający się w odległości dwudziestu tysięcy lat świetlnych galaktyczny wir sięgał zenitu.

O zmierzchu wielka rzeka gwiazd tworzących galaktykę rozsiewała bladą poświatę i nie należało się spodziewać, że tej nocy nikłe punkciki zaświecą jaśniej. Nisko, po zachodniej stronie nieba, konstelacja wewnątrzsystemowych fabryk jaśniała mocniejszym blaskiem niż jakikolwiek księżyc. Ich praca wywoływała ciągłe migotanie gwiazd i wysyłanie promieni, czasem tak intensywne, że od gór znajdujących się w parku miejskim padał w kierunku wschodnim potężny cień. Dalej, o jakieś pół godziny drogi, wznosiły się ogromne doki. Ich światło nie jaśniało tak, jak to z fabryk, ale razem mogły przyćmić blask jakiegokolwiek ciała niebieskiego.

Ravna szarpnęła uprzężą antygrawu, obniżając lot. Zapach jesieni i dymu z ognisk stał się mocniejszy. Nagle usłyszała obok siebie chrzęszczący odgłos kalirskiego śmiechu. Przez nieuwagę znalazła się tuż nad boiskiem do gry w aerobol. Szeroko rozłożyła ręce i zawstydzona faktem, że wystawiła się na pośmiewisko, szybko zniknęła z oczu rozbawionym graczom.

Jej spacer po parku zbliżał się ku końcowi, przed sobą widziała cel swojej wędrówki. Rezydencja Grondra ‘Kalira rzucała się w oczy w krajobrazie miejskiego parku. Została wzniesiona w tym samym roku, w którym organizacja przejęła kontrolę nad działaniem Przekaźnika. Widziany z wysokości zaledwie ośmiu metrów dom rysował się na tle nieba. Kiedy światło padające od strony fabryk zaczynało pulsować, gładkie ściany z monolitu zaczęły rzucać oleiste błyski. Grondr był szefem szefa jej szefa. W ciągu dwóch lat stażu miała okazję rozmawiać z nim dokładnie trzy razy.

Dość zwlekania. Podenerwowana i zaintrygowana, Ravna opuściła się jeszcze niżej i pozwoliła, aby domowe urządzenia elektroniczne poprowadziły ją wśród drzew do samego wejścia.

Grondr Vrinimikalir traktował ją ze standardową organizacyjną kurtuazją, opierającą się na sformalizowanych regułach przyjętych w celu sprawnego porozumiewania się pomiędzy przedstawicielami różnych ras pracujących dla organizacji. Sala konferencyjna miała meble przystosowane do wygody ludzi oraz Vrinimów. Czekały już tam na nią orzeźwiające napoje i zdawkowe pytania o pracę w archiwum.

— Rezultaty są rożne, sir — odpowiedziała uczciwie Ravna. — Nauczyłam się wielu nowych rzeczy. Staż znakomicie spełnił moje oczekiwania. Ale obawiam się, że nowy dział będzie potrzebował ustanowienia dodatkowej kategorii katalogowania.

O tym wszystkim rozmówca mógł się dowiedzieć z dostarczanych przez nią sprawozdań, naciskając odpowiedni przycisk. Grondr w zamyśleniu potarł ręką plamki oczne.

— Tak, spodziewaliśmy się tego. Po tym rozszerzeniu zarządzanie informacjami zacznie sięgać granic naszych możliwości. Egravan i Derche — to byli szef i szef szefa Ravny — są bardzo zadowoleni z postępów, jakie robisz. Gdy tu przyjechałaś, miałaś znakomite wykształcenie i szybko się uczyłaś. Myślę, że w organizacji powinno być miejsce dla ludzi.

— Dziękuję, sir. — Ravna pokraśniała z zadowolenia. Grondr sypał pochwałami jakby od niechcenia, ale dla niej słowa te miały ogromną wagę. Całkiem prawdopodobne, że oznaczały przyjazd innych ludzi, może nawet przed końcem jej stażu. Czy to właśnie był powód tego spotkania?

Uważała, aby nie wpatrywać się zbyt natarczywie w swego rozmówcę. Zdążyła się już przyzwyczaić do wyglądu osobników rasy, która stanowiła większość stworzeń zamieszkujących Vrinimi. Z dużej odległości ‘Kalir wyglądał jak humanoid. Przy bliższym kontakcie wychodziły na jaw różnice. Cała rasa pochodziła od czegoś w rodzaju owadów. Ewolucja, polegająca między innymi na poważnym zwiększeniu rozmiarów, spowodowała wniknięcie struktur usztywniających cały organizm do wewnątrz ciała, podczas gdy zewnętrzna powłoka stanowiła kombinację nagiej skóry, podobnej do tej, jaką można zauważyć u larw insektów, oraz bladych płatów chityny. Na pierwszy rzut oka Grondr stanowił niczym nie wyróżniający się egzemplarz przedstawiciela swojej rasy. Ale kiedy się poruszał, nawet jeśli robił to w celu poprawienia marynarki lub przetarcia plamek ocznych, w jego ruchach widać było niesamowitą precyzję. Egravan twierdził, że jest on bardzo, bardzo stary.

Grondr gwałtownie zmienił temat.

— Wiadomo ci o… zmianach, jakie zaszły w Królestwie Straumy?

Czy ma pan na myśli upadek Straumy? Oczywiście. — Aczkolwiek dziwi mnie, że o tym wiesz. Królestwo Straumy było ważną cywilizacją ludzką, ale jeśli chodzi o jej udział w przepływie informacji, którym zarządzał Przekaźnik, stanowił on nieskończenie małą cząstkę.

— Proszę, przyjmij wyrazy współczucia.

Pomimo radosnych zapewnień ze strony Straumy, dla wszystkich było jasne, że Królestwo przeżyło straszliwą katastrofę. Niemal każdej rasie wcześniej czy później udawało się dotrzeć do Transcendencji, najczęściej kończyło się to przekształceniem w superinteligencję, w Moc. Ale obecnie było jasne, że Straumerzy stworzyli bądź też obudzili Moc o zbrodniczych skłonnościach. Ich los był straszniejszy niż wszystko, co przepowiadał ojciec Ravny. A ich nieszczęście przybrało formę klęski żywiołowej obejmującej cały region zajmowany kiedyś przez Królestwo Straumy. Grondr kontynuował:

— Czy te fatalne wiadomości będą miały wpływ na twoją pracę?

Czując, jak jej ciekawość rośnie, Ravna mogła przysiąc, że rozmówca przechodzi do sedna. Czy chodziło mu właśnie o Straumę?

— Nie, sir. Katastrofa Straumy to fatalna wiadomość, szczególnie dla ludzi. Ale mój dom to Sjandra Kei. Mieszkańcy Królestwa Straumy to nasi potomkowie, ale ja nie miałam tam żadnych krewnych. — Aczkolwiek sama mogłam tam się znaleźć, gdyby nie Mama i Tata. Gdy Centrala Straumy odłączyła się od Sieci, prawie przez czterdzieści godzin nie było żadnego sposobu na skontaktowanie się z Sjandrą Kei. Bardzo ją to zaniepokoiło, gdyż zmiana routerów powinna przebiegać natychmiastowo. Wreszcie ponownie ustanowiono łączność, problem został rozwiązany poprzez ustawienie tablic na inną ścieżkę. Ravna zdecydowała się nawet poświęcić półroczne oszczędności na przesłanie wiadomości z opłaconą odpowiedzią. Jej siostra Lynne i rodzice byli cali i zdrowi. Zagłada Straumy stanowiła dla mieszkańców Sjandry Kei wiadomość stulecia, dotyczącą jednak katastrofy dość odległej. Ravna zastanawiała się, czy znała jeszcze innych rodziców, którzy udzieliliby swemu dziecku lepszej rady, niż uczynili to jej rodzice!

— To dobrze, to dobrze. — Jego narządy gębowe poruszyły się w geście odpowiadającym ludzkiemu skinieniu głową. Głowę odchylił do tyłu tak, że tylko plamki oczne spoglądały na nią. Sprawiał wrażenie, jakby cały czas się wahał! Ravna przyglądała mu się w milczeniu. Grondr ‘Kalir mógł być najważniejszym szefem organizacji. Jedyny miał główną siedzibę na Podłożu. Oficjalnie zarządzał podwydziałem archiwów; w rzeczywistości kierował Działem Marketingu Vrinimi (tzn. Wywiadem). Krążyły wieści, że miał okazję odwiedzić Szczyt Przestworzy. Egravan twierdził, że Grondr wyposażony jest w sztuczny system odpornościowy. — Widzisz, katastrofa Straumy przypadkowo uczyniła cię jednym z najcenniejszych pracowników Organizacji.

— Nie… nie bardzo rozumiem.

— Posłuchaj Ravno, plotki, które można przeczytać w grupie dyskusyjnej Zagrożenia, są prawdziwe. Straumerzy mieli laboratorium w Dolnej Transcendencji. Realizowali receptury znalezione w zaginionym archiwum i stworzyli nową Moc. Wydaje się, że jest to Perwersja Klasy Drugiej.

Według danych Znanej Sieci powstanie Perwersji Klasy Drugiej zdarzało się raz na sto lat. „Długość życia” takiej Mocy wynosiła około dziesięciu lat. Ale były to Moce szczególnie dokuczliwe, zdolne w ciągu dziesięciu lat dokonać niemałych zniszczeń. Biedni Straumerzy.

— Widzisz więc, że mamy przed sobą zarówno ogromne możliwości zysków, jak i strat. Jeśli katastrofa zacznie się rozprzestrzeniać, stracimy część klientów naszej sieci. Z drugiej strony wszyscy znajdujący się w pobliżu Królestwa Straumy będą chcieli na bieżąco śledzić bieg wypadków. Dzięki temu przepływ wiadomości może wzrosnąć o kilka procent.

Grondr naświetlił sytuację z obojętnością, która niezbyt przypadła jej do gustu, lecz musiała przyznać mu rację. Rzeczywiście, możliwość osiągnięcia zysku bezpośrednio zależała od zmniejszenia ekspansji Perwersji. Gdyby nie była tak zajęta swoją pracą w archiwum, już wcześniej sama by na to wpadła. Teraz wszystkie myśli krążyły wokół tego tematu.

— Są jeszcze inne sposoby zwiększenia dochodów. Z historycznego punktu widzenia tego rodzaju wypaczenia zawsze cieszyły się ogromnym zainteresowaniem innych Mocy. Będą więc chciały uzyskać podłączenie do Sieci i… wszelkie informacje na temat rasy, która stworzyła Perwersję… — Jej głos powoli milkł, gdyż wreszcie zrozumiała przyczynę tego spotkania.

Narządy gębowe Grondra zaklekotały potwierdzająco.

— Masz całkowitą rację. My, zawiadujący pracą Przekaźnika, mamy jak najlepsze usytuowanie, pozwalające nam na dostarczanie wiadomości do Transcendencji. Mamy także własnego człowieka. W ciągu ostatnich trzech dni otrzymaliśmy kilkadziesiąt pytań od cywilizacji z Górnych Przestworzy. Niektóre z nich twierdziły, że reprezentują Moce. Tak ogromne zainteresowanie może oznaczać znaczne zwiększenie dochodów organizacji w ciągu następnej dekady. O tym wszystkim mogłaś przeczytać w grupie dyskusyjnej Zagrożenia. Ale jest jeszcze jedna rzecz — coś, co chciałbym, abyś na razie zachowała w tajemnicy. Pięć dni temu pojawił się w naszym rejonie jakiś statek z Transcendencji. Twierdzi, że jest całkowicie kontrolowany przez którąś z Mocy — na oknie za jego plecami pojawił się obraz przybyłego statku. Przypominał nieregularny zlepek brył i spinów. Podziałka znajdująca się u dołu okna pozwalała stwierdzić, że średnica statku nie przekracza pięciu metrów.

Ravna poczuła, jak włosy na karku stają jej dęba. Tu w Środkowych Przestworzach powinni czuć się względnie zabezpieczeni przed kaprysami Mocy. Niemniej przebieg wizyty budził w niej coraz większy niepokój.

— Czego chce?

— Informacji o Perwersji wywołanej przez Straumę. W szczególności jest bardzo zainteresowany twoją rasą. Wiele by dał za to, by móc zabrać ze sobą żywego człowieka…

— Nie jestem zainteresowana — ucięła gwałtownie. Grondr rozłożył blade ręce. Światło odbiło się od pokrywających palce chitynowych płytek.

— To rzadka okazja. Staż u bogów! Ten przyrzekł w zamian ustanowić tutaj wyrocznię.

— Nie! — Ravna zerwała się z krzesła. Była tu jedynym człowiekiem, oddalonym ponad dwadzieścia tysięcy lat świetlnych od domu. W ciągu pierwszych dni stażu ta świadomość niemal ją paraliżowała. Od tamtego czasu udało jej się zdobyć przyjaciół i wiedzę o specyficznej, obowiązującej w organizacji etyce, nabrać zaufania do spotkanych tutaj osób, tak jakby byli ludźmi z Sjandry Kei. Ale… obecnie Sieć dysponowała tylko częściowo wiarygodną wyrocznią, która miała już dziesięć lat. Ta Moc kusiła Organizację Vrinimi niezwykłym skarbem.

Grondr szczęknął zażenowany. Gestem ręki wskazał jej, by usiadła z powrotem.

— To tylko propozycja. Nigdy nie nadużywamy naszych pracowników. Gdybyś mogła po prostu być naszym lokalnym ekspertem…

Ravna kiwnęła głową.

— To dobrze. Szczerze mówiąc, nie spodziewałem się wcale, że przyjmiesz tę ofertę. Mamy już bardziej prawdopodobnego ochotnika, tylko że potrzebuje on szybkiego podszkolenia.

— Macie człowieka? Tutaj? — Od momentu przybycia Ravna nieustannie przeszukiwała miejscowe katalogi w poszukiwaniu śladów innych ludzi. W ciągu dwóch lat udało jej się natknąć na trzy ślady. Każdy z tych ludzi był tu tylko przejazdem. — Mężczyznę czy kobietę? Od jak dawna?

Grondr wydał dźwięk, który był odpowiednikiem czegoś pośredniego pomiędzy uśmieszkiem a głośnym chichotem.

— Od przeszło stu lat, aczkolwiek dowiedzieliśmy się o tym dopiero kilka dni temu. — Na otaczających go oknach zmienił się obraz. Ravna rozpoznała przekaźnikowy „strych”, złomowisko zapomnianych statków i urządzeń przewozowych, szybujące w odległości zaledwie dziesięciu sekund świetlnych od archiwów.

— Otrzymujemy całe mnóstwo bezzwrotnych przesyłek, towarów wysłanych nam w nadziei, że je zakupimy lub weźmiemy w komis.

W oknie ukazało się zbliżenie jakiejś straszliwie zdezelowanej jednostki długości około dwustu metrów, z kadłubem zwężającym się w środku na podobieństwo tułowia osy, co ułatwiało zamontowanie napędu strumieniowego. Spiny ultranapędu miały postać szczątkową.

— Dennolot?

Grondr zaprzeczył kliknięciem.

— Barka połowowa. Ten statek ma jakieś trzydzieści tysięcy lat. Większość tego czasu spędził, penetrując Strefę Powolnego Ruchu, a co najmniej dziesięć tysięcy lat przebywał na Bezrozumnych Głębiach.

Z bliska mogła dostrzec, że kadłub statku był upstrzony małymi wgłębieniami przypominającymi wypalone dziurki, co było rezultatem całych tysiącleci relatywistycznej erozji. Podobne ekspedycje podejmowano bardzo rzadko, nawet w wypadku statków bezzałogowych. Głęboka penetracja nie mogła zakończyć się powrotem jednostki na teren Przestworzy za życia jej konstruktorów. Niektórym nie udawało się wrócić nawet za życia rasy, do której należeli konstruktorzy. Ci, którzy decydowali się na wysyłanie statków w podobne loty, zyskiwali opinię dziwaków. Ci zaś, którym udawało się wejść w posiadanie jednostek powracających z takich misji, mogli wyciągnąć niemałe korzyści.

— Ten statek przybył z bardzo daleka, ale rezultaty misji nie były wcale rewelacyjne. Nie udało mu się zobaczyć niczego ciekawego na Bezrozumnych Głębiach, co nie powinno dziwić, biorąc pod uwagę, że nawet najprostsze automaty odmawiają tam posłuszeństwa. Większość ładunku sprzedaliśmy od ręki. Reszta została skatalogowana i zapomniana… do czasu tej afery ze Straumą. — Widok nieba i przesuwających się gwiazd ustąpił miejsca obrazowi, na którym widać było luźne kończyny i inne części ciała… wyglądały całkiem jak ludzkie. — W jednym z systemów słonecznych, na samym dole Powolności, barka odnalazła jakiś porzucony wrak. Bez ultranapędu, konstrukcja typowa dla Strefy Powolnego Ruchu. Ten system słoneczny był nie zamieszkany. Przypuszczamy, że nastąpiła jakaś awaria konstrukcyjna lub załoga została zaatakowana przez kogoś na Głębiach. W każdym razie wszyscy obecni na pokładzie skończyli jako rozczłonkowane mrożonki.

Tragedia na dnie Powolności, tysiąc lat temu. Ravna odwróciła wzrok od pociętych na kawałki ciał.

— Macie zamiar sprzedać to naszemu gościowi?

— Mamy coś lepszego. Kiedy już zaczęliśmy w tym grzebać, odkryliśmy istotny błąd przy katalogowaniu. Jeden z tych truposzy jest prawie nietknięty. Podreperowaliśmy go przy użyciu części wziętych od pozostałych członków załogi. Była to droga impreza, ale udało nam się uzyskać żywego człowieka.

Obraz znowu się zmienił i Ravna wstrzymała dech z przejęcia. Na animowanym obrazie wszystkie części zaczęły się układać we właściwym porządku. Po chwili mieli przed sobą kompletne ludzkie ciało z niewielkim rozcięciem na brzuchu. Na animowanym obrazie wszystkie kawałki zostały ułożone na właściwych miejscach i… nie była to „ona”. Złożony w jedną całość mężczyzna unosił się nagi i jakby uśpiony. Ravna nie miała wątpliwości co do jego człowieczeństwa, ale wszyscy ludzie zamieszkujący Przestworza pochodzili od rasy nyjorskiej. Mężczyzna na obrazie nie miał żadnych cech charakterystycznych dla tej rasy. Jego skóra była ciemnoszara, a nie brązowa. Włosy miał rude, a o włosach tego koloru można było przeczytać jedynie w podaniach z okresu prenyjorskiego. Kości twarzy nieznacznie różniły się od tych, które mieli współcześni ludzie. Te małe różnice były dla niej bardziej zaskakujące niż jaskrawa odmienność jej kolegów z pracy.

Po chwili mężczyzna został ubrany. Gdyby nie powaga szefowskiego gabinetu, Ravna na pewno wybuchnęłaby śmiechem. Grondr ‘Kalir wybrał dla człowieka zupełnie absurdalny kostium, przywodzący na myśl ubrania ludzi z ery nyjorskiej. Mężczyzna ściskał w jednym ręku miecz, a w drugim strzelbę na bryłki metalu. Śpiący królewicz z Epoki Księżniczek.

— Oto praczłowiek — oznajmił Grondr.

SIEDEM

„Przekaźnik” to dość często używana nazwa. Zrozumiała dla przedstawicieli niemal wszystkich cywilizacji. Podobnie jak nazwa „Nowe Miasto” czy „Nowy Świat” wciąż znajduje zastosowanie, w miarę jak różne ludy i rasy przemieszczają się, kolonizują nowe zakątki lub zyskują dostęp do sieci komunikacyjnych. Można udać się w miejsce oddalone o miliard lat świetlnych i wciąż będzie się napotykać tego typu nazwy w miejscach zamieszkanych przez naturalne rasy myślące.

Ale w tej erze istniał tylko jeden Przekaźnik, znany bardziej niż wszystkie inne. Nazwa ta pojawiała się na listach routerów dwu procent wszystkich wiadomości tworzących strumień informacji przepływający przez Znaną Sieć. Z oddalonego o dwadzieścia tysięcy lat świetlnych od płaszczyzny galaktyki Przekaźnika rozciągał się wspaniały, niczym nie przesłonięty widok, na trzydzieści procent Przestworzy, włączając w to wiele systemów gwiezdnych na samym dole, gdzie statki mogą lecieć jedynie z szybkością jednego roku świetlnego na dzień. Istniało jeszcze kilka systemów słonecznych posiadających złoża metali i równie korzystnie położonych, tak więc należało się liczyć z konkurencją. Ale tam gdzie inne cywilizacje bądź przestały się interesować taką działalnością, bądź zakładały kolonie w Transcendencji, bądź też ginęły w apokaliptycznych katastrofach, Organizacji Vrinimi udało się przetrwać. Po pięćdziesięciu tysiącach lat z oryginalnych członków organizacji pozostało już niewiele ras. Żadna z nich nie zajmowała już czołowej pozycji, ale wytyczony na początku kierunek rozwoju oraz zasady działania pozostawały nie zmienione. Głównymi atutami była silna pozycja i trwałość. Przekaźnik był obecnie najważniejszym pośrednikiem w kontaktach ze światami Obłoków Magellana oraz jednym z niewielu miejsc, które dysponowało połączeniem z Przestworzami w galaktyce Rzeźbiarza.

Na Sjandrze Kei Przekaźnik cieszył się ogromnym poważaniem. W ciągu dwóch lat stażu Ravna zdążyła się przekonać, że prawda przewyższała tę znakomitą reputację. Przekaźnik znajdował się w Środkowych Przestworzach, a jedynym towarem eksportowym były usługi komunikacyjne oraz dostęp do lokalnego archiwum. Importowano natomiast najnowsze osiągnięcia biologii oraz urządzenia do przetwarzania danych pochodzące z Wysokich Przestworzy. Doki Przekaźnika były ekstrawagancją, na którą mogli sobie pozwolić tylko bogacze. Rozciągały się na terenie tysięcy kilometrów: ogromne nawy, hale naprawcze, centra przeładunkowe, parki i place zabaw. Co prawda, w systemie Sjandry Kei można było znaleźć większe osiedla, ale Doki nie znajdowały się na orbicie. Szybowały tysiąc kilometrów nad Podłożem na największej ramie z antygrawu, jaką Ravna kiedykolwiek miała okazję widzieć. Na Sjandrze Kei roczne dochody profesora akademickiego mogły wystarczyć na zakup jednego metra kwadratowego tkaniny antygrawu, co wystarczyłoby najwyżej na rok. Tutaj widziała antygrawy rozciągające się na obszarze milionów hektarów, podtrzymujące miliardy ton. Sama wymiana zużytych fragmentów tkaniny wymagała takich obrotów handlowych z Górnymi Przestworzami, że ich skala dla większości zwykłych skupisk gwiezdnych była wprost niewyobrażalna.

A ja mam tutaj własne biuro. Praca bezpośrednio dla Grondra ‘Kalira miała swoje plusy. Ravna opadła na oparcie krzesła i spojrzała w stronę centralnego morza. Na wysokości Doków grawitacja wynosiła trzy czwarte standardowej jednostki ciążenia. Dzięki zastosowaniu powietrznych fontann w środkowej części platformy istniała umożliwiająca oddychanie atmosfera. Poprzedniego dnia łodzią żaglową wybrała się na przejażdżkę po morzu o przezroczystym dnie. To nadzwyczajne doświadczenie: pod kilem planetarne obłoki, a nad głową gwiazdy na niebie koloru indygo.

Tego dnia przyspieszyła falowanie. To bardzo proste: wystarczyło odpowiednio powyginać antygraw stanowiący dno akwenu. Bałwany z regularnym hukiem rozbijały się o brzeg plaży. Nawet z odległości trzydziestu metrów od wody w powietrzu czuło się zapach soli. Rzędy białych grzyw znikały w dali.

Zauważyła sylwetkę kogoś, kto wolno sunął w jej stronę.

Jeszcze kilka tygodni temu taka sytuacja nawet by się jej nie przyśniła. Jeszcze kilka tygodni temu tkwiła w archiwum pochłonięta aktualizacją danych, szczęśliwa, że ma dostęp do jednej z największych baz danych Znanej Sieci. Teraz… wydawało się jej, że życie zatoczyło pełny krąg i znów znalazła się w czasach swego dzieciństwa wypełnionego marzeniami o wielkiej przygodzie. Jedyny problem polegał na tym, że czasami czuła się jak jeden z nikczemnych zbójców, często występujących w opowieściach przygodowych. Pham Nuwen był żywym człowiekiem, nie przedmiotem, który można wystawić na sprzedaż.

Wstała i wyszła na powitanie rudowłosego gościa.

Nie miał już w rękach miecza ani fuzji, w jakie zaopatrzył go Grondr podczas zabawnej animacji. Ale jego ubiór stanowiły rzeczy wykonane z plecionej tkaniny, przywodzące na myśl pradawnych awanturników, a postawa wyrażała ostentacyjną pewność siebie. Od swego spotkania z Grondrem przyswoiła sobie kilka danych antropologicznych dotyczących Starej Ziemi. Zarówno rude włosy, jak i fałdy oczne były tam znane, aczkolwiek rzadko występowały u jednej osoby. Na pewno jego ciemnoszara skóra zwróciłaby uwagę przeciętnego Ziemianina. Ten facet był produktem postziemskiej ewolucji, podobnie jak Ravna.

Zatrzymał się w odległości wyciągniętego ramienia i przesłał jej krzywy uśmiech.

— Wyglądasz całkiem jak człowiek. To ty jesteś Ravna Bergsndot?

Uśmiechnęła się i kiwnęła głową w jego stronę.

— Pan Pham Nuwen?

— W rzeczy samej. Widzę, że oboje dysponujemy niezwykłą intuicją… — Wśliznął się obok niej do chłodnego wnętrza. Co za typek!

Ruszyła za nim, niepewna, jak ma się zachować. Wydawałoby się, że kontakt z drugim człowiekiem nie powinien nastręczać większych problemów.

Rozmowa rzeczywiście toczyła się gładko. Minęło nie więcej niż trzydzieści dni od dnia, kiedy Pham Nuwen został ożywiony. Większość tego czasu spędził na wyjątkowo intensywnych kursach językowych. Facet musiał być cholernie bystry — posługiwał się już triskwelińskim z niebywałą łatwością. Ale widać było, że się popisuje. Ravna opuściła Sjandrę Kei już dwa lata temu, a przed nią był jeszcze rok stażu. Radziła sobie całkiem nieźle. Miała wielu bliskich przyjaciół, Egravana, Saralego. Ale właśnie podczas pogawędki z tym śmiesznym typkiem zdała sobie sprawę, jak bardzo jest osamotniona. Z jednej strony, co dziwne, Pham Nuwen wydał się jej najbardziej dziwacznym stworzeniem, jakie spotkała na Przekaźniku… z drugiej zaś miała wielką ochotę uściskać go i scałować mu z twarzy ten jego bezczelny uśmieszek.

Grondr Vrinimikalir miał absolutną rację. Facet ze szczerym entuzjazmem podchodził do planów, jakie organizacja wiązała z jego osobą! Teoretycznie oznaczało to, że może wykonać zadanie z czystym sumieniem. W rzeczywistości jednak…

— Panie Nuwen, moim zadaniem jest ułatwienie panu orientacji w nowym świecie, w którym się pan znalazł. Wiem, że przez ostatnich kilka dni wpajano panu mnóstwo nowych rzeczy, ale istnieją pewne granice w szybkości przyswajania tak ogromnej wiedzy.

Rudzielec uśmiechnął się.

— Mów do mnie Pham. Pewnie, że czuję się trochę jak trzeszcząca w szwach waliza. We śnie ciągle słyszę jakieś głosy. Nauczyłem się wielu rzeczy, niczego tak naprawdę nie doświadczając ani nie widząc na własne oczy. Co gorsza, cały ten program nauczania został opracowany wyłącznie dla mnie. Byłby to znakomity sposób, w razie gdyby Organizacja Vrinimi chciała mnie oszukać. Dlatego próbuję nauczyć się korzystania z miejscowej biblioteki. Dlatego także naciskałem na nich, żeby mi znaleźli kogoś takiego jak ty. — Dostrzegł wyraz zdumienia na jej twarzy — Ha! Nic o tym nie wiedziałaś. Widzisz, rozmowa z prawdziwą osobą daje mi szansę zauważenia rzeczy, jakie nie zostały z góry zaplanowane. Zawsze potrafiłem znakomicie ocenić czyjś charakter i usposobienie. Myślę, że mogę w tobie czytać bez większego trudu. — Lekki uśmieszek wskazywał, że zdaje sobie sprawę z tego, jak irytujące jest jego zachowanie.

Ravna podniosła wzrok na zielone płatki plażokrzewów. Może właśnie ten cymbał zasługiwał na to, w co sam się pakował.

— A więc tak świetnie znasz się na ludziach?

— Biorąc poprawkę na ograniczenia panujące w Powolności, można powiedzieć, że niejedno w życiu widziałem, Ravno. O tak, niejedno. Wiem, że mój wygląd mówi co innego, ale mam sześćdziesiąt siedem lat. Jestem niezmiernie wdzięczny waszej organizacji za rozmrożenie mnie. — Ukłonił się w jej stronę, uchylając niewidzialnego kapelusza. — Moja ostatnia podróż była zaplanowana na tysiąc lat. Byłem programistą bojowym na dalekosiężnym krążowniku floty Queng Ho… — Jego oczy nagle rozszerzyły się, a z ust popłynęły jakieś niezrozumiałe słowa. Przez krótką chwilę wyglądał, jakby zrobiło mu się słabo. Ravna wyciągnęła do niego rękę.

— Jakieś wspomnienie? Pham Nuwen kiwnął głową.

— A niech to! To coś, za co wcale nie jestem wam wdzięczny.

Zamrożenie Phama Nuwena wcale nie było zaplanowanym sposobem na dotrwanie do końca długiej podróży, lecz skutkiem jego gwałtownej śmierci. Przywrócenie go do życia przez Organizację Vrinimi graniczyło niemal z cudem — przynajmniej przy zastosowaniu technologii Środkowych Przestworzy. Ale pamięć zawsze stanowiła najgorszy problem. Chemiczna baza pamięci na ogół słabo znosi pośpieszne zamrażanie.

Problem był na tyle poważny, że nawet buńczuczny Pham Nuwen aż kurczył się w sobie. Ravna bardzo mu współczuła.

— Jest mało prawdopodobne, żeby jakieś wspomnienia zostały całkowicie utracone. Musisz po prostu znaleźć inny punkt widzenia na niektóre sprawy.

— …Tak. Już to ze mną ćwiczono. Zacznij gromadzić nowe wspomnienia, spróbuj podejść z innej strony do tego, czego nie jesteś w stanie przypomnieć sobie dokładnie. W porównaniu z takim życiem bycie umarlakiem to fraszka. — Powoli wracał mu wigor i beztroska, ale tym razem w bardziej przystępnym, a nawet całkiem uroczym wydaniu. Rozmawiali dobrą chwilę, a rudzielec starał się omijać szczegóły, których „nie potrafił przypomnieć sobie dokładnie”.

I stopniowo Ravna zdała sobie sprawę, że zaczyna odczuwać coś, czego nigdy nie spodziewałaby się odczuwać w obecności przybysza ze Strefy Powolnego Ruchu: obawę. W ciągu jednego życia Pham Nuwen doświadczył praktycznie wszystkiego, czego mógł doświadczyć mieszkaniec Powolności. Zawsze żałowała cywilizacji uwięzionych na dnie galaktyki. Nigdy nie mieli dostąpić chwały, prawdopodobnie też byli skazani na życie bez poznania prawdy. Tymczasem zdając się na los szczęścia, spryt i żelazną siłę woli, człowiek ten zdołał pokonać wszystkie bariery. Czy Grondr wiedział o tym, kiedy na obrazie pokazał jej rudzielca uzbrojonego w miecz i strzelbę? Bo Pham Nuwen naprawdę był barbarzyńcą. Urodził się na planecie stanowiącej upadłą kolonię o nazwie Canberra. Przynajmniej on tak ją nazywał. W jego opowieściach miejsce to przypominało średniowieczną Nyjorę, aczkolwiek nie panował tam matriarchat. Był najmłodszym dzieckiem samego króla. Wzrastał wśród pojedynków na miecze, tajemniczych otruć i nieustannych intryg, mieszkając w kamiennych zamczyskach wznoszonych na brzegu lodowatego morza. Nie ma najmniejszej wątpliwości, że ten najmłodszy z książąt wcześniej czy później zostałby zamordowany lub wyniesiony na tron, gdyby życie potoczyło się swym normalnym średniowiecznym trybem. Ale kiedy miał trzynaście lat wszystko gwałtownie się zmieniło. Nagle planeta, po której krążyły jedynie niejasne legendy o radiu i powietrznych pojazdach, została nawiedzona przez międzygwiezdnych kupców. W ciągu roku cały feudalny system Canberry został postawiony na głowie.

— Flota Queng Ho wysłała na Canberrę aż trzy statki. Potem kupcy pluli sobie w brodę z wściekłości. Przypuszczali, że będziemy na wyższym poziomie technologicznym. Nie mogliśmy dostarczyć im odpowiednich materiałów, tak więc dwa statki musiały pozostać u nas, i prawdopodobnie za ich sprawą mój biedny rodzinny świat został całkowicie wywrócony na nice. Ja zaś odleciałem trzecim statkiem — szalony ojciec dał mnie przybyszom jako zakładnika, mniemając, że ich tym przechytrzył. Miałem szczęście, że nie wyrzucili mnie ze statku, jak tylko wyszliśmy z atmosfery.

Flota Queng Ho składała się z kilkuset jednostek o napędzie strumieniowym, kursujących po przestrzeniach rozciągających się na setki lat świetlnych. Statki te mogły osiągać prędkość równą jednej trzeciej prędkości światła. Członkowie floty trudnili się przeważnie handlem, rzadziej ratownictwem, jeszcze rzadziej podbojami. Ostatnie wspomnienia Phama Nuwena dotyczące Queng Ho sięgały czasów, gdy władała trzydziestoma planetami i gdy miała już trzydzieści tysięcy lat. Tak ekstrawagancka cywilizacja mogła istnieć tylko w Powolności… I oczywiście do czasu, gdy Pham Nuwen został przywrócony do życia, nikt w Przestworzach nigdy o niej nie słyszał. Queng Ho była jedną z kilku milionów nieszczęsnych cywilizacji zagubionych w odległych o tysiące lat świetlnych zakamarkach Powolności. Tylko niezwykły traf mógł sprawić, by jakiś statek tej floty przedarł się do Przestworzy, gdzie możliwe było podróżowanie z prędkością większą niż światło.

Ale dla trzynastoletniego chłopca, przywykłego do miecza i kolczugi, wyjazd z flotą Queng Ho oznaczał zmianę, jakiej większość istot nie doświadcza w swoim życiu. W ciągu kilku tygodni przebył drogę od średniowiecznego rycerzyka do członka załogi statku kosmicznego.

— Na początku nie mieli pojęcia, co ze mną zrobić. Myśleli o wrzuceniu mnie do chłodni i pozbyciu się na pierwszym lepszym postoju. Jaką można mieć pociechę z dzieciaka, który wierzy, że istnieje tylko jeden świat, w dodatku płaski, a przez całe życie nauczył się tylko sprawnie władać mieczem? — Zamilkł nagle, jak co kilka minut, kiedy przeszukując pamięć, natykał się na luki. Potem znów spojrzał na Ravnę, a na twarzy pojawił się znajomy, bezczelny uśmieszek. — Byłem małą, dziką bestią. Myślę, że cywilizowani ludzie nie zdają sobie sprawy, co to znaczy rosnąć w domu, w którym ciotki i wujowie wciąż rozmyślają, jak by tu cię ukatrupić, a ty cały czas pilnie ćwiczysz, żeby móc ich w porę ubiec. Wśród cywilizowanych ras zdarzało mi się co prawda spotykać jeszcze gorszych łotrów — facetów, którzy gotowi byli jednym ruchem usmażyć całą planetę jak na patelni i nazywać to „pokojowym rozstrzyganiem sporów” — ale jeśli chodzi o codzienne współżycie z wszechobecną perfidią, to nic nie jest w stanie dorównać mojemu dzieciństwu.

Jeśli wierzyć Phamowi Nuwenowi, tylko ślepy traf ocalił załogę statku, która go zabrała, przed losem, jaki stał się udziałem wielu członków jego rodziny. W ciągu następnych lat mały dzikus zdołał się przystosować i nauczył się żyć jak cywilizowani ludzie. Dzięki temu, że trzymano go w ryzach, mógł później zostać znakomitym kapitanem statku floty Queng Ho. I był nim przez wiele lat. W skład Queng Ho wchodziło kilka innych ras i wiele światów skolonizowanych przez ludzi. Podróżując z prędkością równą trzem dziesiątym prędkości światła, Pham spędzał całe dekady w chłodni hibernacyjnej, przemieszczając się od gwiazdy do gwiazdy, a potem żył rok czy dwa w każdym z portów, starając się ubić jakiś interes, oferując produkty i informacje, które po długiej podróży mogły okazać się absolutnie nieprzydatne bądź nieaktualne. Reputacja Queng Ho stanowiła pewną ochronę. „Politycy przychodzą i odchodzą, ale Chciwość jest wieczna”, brzmiało motto całej floty, która przetrwała dłużej niż większość jej klientów. Nawet fanatycy religijni studzili swe zapały, kiedy pomyśleli o ewentualnej zemście Queng Ho. Ale znacznie częściej wszystko zależało od umiejętności i sprytu kapitana. A niewielu spośród nich mogło dorównać Phamowi, w którym wciąż było coś z rezolutnego, barbarzyńskiego chłopca.

— Jako kapitan byłem niemal geniuszem. Niemal. Zawsze interesowało mnie, co znajduje się poza tymi obszarami, o których mieliśmy sprawdzone informacje. Za każdym razem, kiedy się wzbogacałem, i to na tyle, że mogłem sobie pozwolić na stworzenie własnej subfloty, wdawałem się w szalone awantury, z których na ogół wychodziłem kompletnie spłukany. Wśród członków Floty nazywano mnie „jo-jo”. Raz byłem kapitanem całej eskadry złożonej z pięciu potężnych krążowników, to znów zaledwie programistą-konserwatorem na jakimś zaplutym liniowcu. Biorąc pod uwagę wolne tempo handlu w strefie, gdzie prędkość światła jest nieosiągalna, można mówić o całych pokoleniach, dla których byłem legendarnym geniuszem, i innych, dla których moje imię stanowiło synonim nieudacznika.

Przerwał, a jego oczy nagle się rozszerzyły, jakby coś sprawiło mu miłą niespodziankę.

— Ha! Wreszcie sobie przypomniałem, co robiłem na statku, na którym mnie znaleziono. To był właśnie jeden z tych etapów mojej kariery, któremu zawdzięczałem opinię „nieudacznika”, ale to i tak nie ma teraz najmniejszego znaczenia. Kapitanem statku była… Była? Nie, to niemożliwe. W życiu nie zgodziłbym się służyć pod rozkazami kobiety. — Wydawało się, że dyskutuje sam ze sobą. — W każdym razie ten kapitan miał dwadzieścia lat i był jeszcze bardziej szalony niż ja. Na przykład potrafił się założyć o wszystko, co miał, tam gdzie normalny człowiek założyłby się co najwyżej o flaszkę piwa. Swój statek nazwał… hm, w tłumaczeniu to brzmiałoby chyba jak „dzikie, bezmyślne ptaszysko”. Już sama nazwa mówi wiele o jego dowódcy. Był przekonany, że gdzieś we wszechświecie istnieją cywilizacje o wysokim stopniu zaawansowania technologicznego. Należało je tylko odnaleźć. Na swój sposób odgadł prawdę o istnieniu Stref. Niestety gość okazał się za mało szalony, w jednym się po prostu pomylił. Pewnie już wiesz w czym.

Ravna kiwnęła głową. Biorąc pod uwagę miejsce, gdzie został odnaleziony wrak Phama, odpowiedź wydawała się oczywista.

— Tak. Myślę, że ta idea jest starsza niż loty kosmiczne: „starsze rasy” muszą zamieszkiwać w pobliżu jądra galaktyki, gdzie odległości między gwiazdami są mniejsze i można wykorzystać czarne dziury jako źródła energii. Kapitan zabrał na tę wyprawę całą swoją flotę, złożoną z dwudziestu statków. Mieliśmy lecieć, nie zbaczając z trasy aż do czasu, gdy kogoś napotkamy albo będziemy musieli się zatrzymać i skolonizować jakąś planetę. Sukces wyprawy nie mógł zostać osiągnięty za naszego życia. Ale dzięki właściwemu zaplanowaniu całego przedsięwzięcia mogliśmy dotrzeć do jakiegoś gęsto zagwieżdżonego regionu, gdzie łatwo można było założyć nową Queng Ho, a ta poleciałaby dalej.

W każdym razie miałem szczęście, że udało mi się dostać na pokład jednego ze statków, chociaż w charakterze zwykłego konserwatora. Moja zła sława znana była kapitanowi małej floty.

Ekspedycja trwała tysiąc lat i dotarła do obszarów położonych pięćdziesiąt lat świetlnych w głębi galaktyki. Ta część floty Queng Ho doleciała do miejsca znajdującego się bliżej dolnej granicy Strefy Powolnego Ruchu niż Stara Ziemia, a stamtąd udali się jeszcze dalej. Pomimo to, tylko nieszczęśliwy zbieg okoliczności sprawił, że natknęli się na skraj Głębi zaledwie po przebyciu dwustu pięćdziesięciu lat świetlnych. Statki po kolei traciły łączność z Dzikim, Bezmyślnym Ptaszyskiem. Czasem następowało to bez żadnego ostrzeżenia, innym razem były wyraźne oznaki awarii systemu komputerowego lub rażących zaniedbań. Ci, co przeżyli, zorientowali się, że zaczynają zawodzić całkiem zwyczajne podzespoły. Rzecz jasna nikt nie kojarzył usterek z właściwościami regionu, w jakim się znajdowali.

Wyłączyliśmy napędy strumieniowe, znaleźliśmy system słoneczny, w którym znajdowała się planeta jako tako nadająca się do zamieszkania. Straciliśmy kontakt z wszystkimi pozostałymi jednostkami… Już nie bardzo wiem, co tam robiliśmy i po co. — Zaśmiał się sucho. — Musieliśmy dotrzeć do samego skraju. Iloraz inteligencji spadł nam do 60. Pamiętam, jak zacząłem się zabawiać systemem podtrzymywania życia. To chyba musiało nas wykończyć. — Przez chwilę wyglądał na smutnego i zakłopotanego. Wzruszył ramionami. — A potem obudziłem się w czułych szponach Organizacji Vrinimi, tu gdzie można podróżować szybciej niż światło… i na własne oczy widzę sam skraj Niebios.

Przez chwilę Ravna nic nie mówiła. Patrzyła ponad plażą na falujące morze. Rozmawiali już dość długo. Promienie słońca ukradkiem prześlizgiwały się między płatkami kwiatów i wnikały do jej biura. Czy Grondr zdawał sobie sprawę, jaki okaz trzymał u siebie? Niemal wszystko, co pochodziło ze Strefy Powolnego Ruchu, miało ogromną wartość kolekcjonerską. Żywe stworzenia przybywające z Powolności były jeszcze cenniejsze. Ale Pham Nuwen to skarb wprost bezcenny. Jego osobiste doświadczenia biły na głowę doświadczenia całych cywilizacji, a na dodatek brał udział w wyprawie do najdalszych krańców Głębi. Teraz dobrze rozumiała, dlaczego podnosił wzrok ku Transcendencji i mówił o „Niebiosach”. Nie była to oznaka naiwności ani też świadectwo luk w programie edukacyjnym organizacji. Pham Nuwen przeszedł już dwa eksperymenty transformacyjne: przemianę z przedtechnologicznego barbarzyńcy w gwiezdnego podróżnika i z gwiezdnego podróżnika w mieszkańca Przestworzy. Każda z tych przemian musiała być skokiem przekraczającym możliwości wyobraźni. Teraz dowiedział się, że istnieje możliwość zrobienia dalszego kroku i bardzo pragnął go zrobić.

Dlaczego więc miałabym ryzykować dobrą pracę, by go przekonać? Ale jej usta wydawały się żyć osobnym życiem.

— Może lepiej odłożyć tę podróż do Transcendencji, Phamie? Daj sobie chwilę czasu, by zrozumieć, co dzieje się tutaj, w Przestworzach. Będziesz mile widziany niemal przez każdą cywilizację. A na planetach zamieszkanych przez ludzi mógłbyś stać się sensacją epoki. — Przedstawiciel nienyjorańskiej gałęzi ludzkości! W grupach dyskusyjnych na Sjandrze Kei mówiło się, że Ravnę musi zżerać ambicja, skoro zdecydowała się na staż w miejscu oddalonym o dwadzieścia tysięcy lat świetlnych. Kiedy stąd wróci, będzie mogła zostać Pełnoprawnym Wykładowcą Akademickim na dowolnie wybranej planecie. Ale nic z tego nie mogło się równać z Phamem Nuwenem. Wiedziała, że istnieje wielu bogaczy, którzy gotowi byliby ofiarować mu całą planetę na własność, byleby tylko chciał zostać. — Możesz podać swoją cenę.

Lekki uśmieszek rudzielca zamienił się w szeroki uśmiech.

— Widzisz, ja już ustaliłem cenę i myślę, że Vrinimi będzie mógł ją zapłacić.

Naprawdę chciałabym, żeby ten bezczelny uśmieszek zniknął raz na zawsze, pomyślała Ravna. Możliwość odbycia podróży do Transcendencji otwierała się przed Phamem Nuwenem dlatego, że nagle jakaś Moc zainteresowała się perwersją Straumy. Ten niewinny człowiek mógł zostać wielokrotnie zmultiplikowany i użyty do przeprowadzenia miliardów jednoczesnych prób symulacyjnych nad naturą ludzką, a każde z owych przedsięwzięć mogło zakończyć się jego śmiercią.

W niecałe pięć minut po wyjściu Phama Nuwena zadzwonił Grondr. Ravna wiedziała, że organizacja będzie wszystko podsłuchiwać, dlatego też już wcześniej przedstawiła Grondrowi swoje obiekcje na temat „sprzedaży” istoty rozumnej. Mimo to jego widok wprawił ją w zmieszanie.

— Kiedy ma zamiar wyruszyć do Transcendencji? Grondr potarł plamki oczne. Nie wyglądał na poirytowanego tym pytaniem.

— Nie wcześniej niż za jakieś dziesięć lub dwadzieścia dni. Moc, która negocjuje jego wydanie, jest bardziej zainteresowana przeglądaniem naszych archiwów i śledzeniem przepływu informacji przez Przekaźnik. Poza tym… pomimo typowo ludzkiego entuzjazmu, który pcha go w tę podróż, wydaje się bardzo ostrożny.

— Czyżby?

— Właśnie tak. Upiera się, by mu przyznać konto w bibliotece i dać pozwolenie na buszowanie po systemie. Wciąż wdaje się w pogawędki z przypadkowo napotkanymi pracownikami Doków. Bardzo nalegał na rozmowę z tobą. — Narządy gębowe Grondra szczęknęły w uśmiechu. — Nie czuj się skrępowana podczas rozmowy z nim. On głównie szuka pułapek. Fakt, że usłyszy wszystko, co najgorsze, od ciebie, sprawi, że będzie nam bardziej ufał.

Teraz dopiero zaczynała rozumieć przyczyny zaufania, jakim darzył ją Grondr. Cholera, ależ z tego Phama Nuwena zakuty łeb.

— Tak, sir. Poprosił mnie, żebym pokazała mu dzisiaj Dzielnicę Przybyszów. — O czym pewnie już wiesz.

— Znakomicie. Mam nadzieję, że dalej pójdzie równie gładko. — Grondr obrócił się, tak że tylko plamki oczne były skierowane w jej stronę. Otaczały go wyświetlane odczyty operacyjne sieci komunikacyjnej i bazy danych organizacji. Z tego, co mogła zaobserwować, obciążenie zarówno jednej, jak i drugiej było ogromne.

— Może nie powinienem poruszać tej sprawy, ale chyba mogłabyś nam pomóc… Chodzi o szybki i dobry interes. — Grondr nie wyglądał na zadowolonego, przekazując te radosne wieści. — Dziewięć cywilizacji ze Szczytu Przestworzy prześciga się w ofertach na podłączenie do szerokiego pasma przekazywania danych. Jesteśmy w stanie to zapewnić. Ale ta Moc, która przysłała do nas statek…

Ravna przerwała mu, niemal się nad tym nie zastanawiając. Kilka dni wcześniej nie odważyłaby się na takie naruszenie protokołu.

— Kto to taki, nawiasem mówiąc? Czy my czasem nie zabawiamy Perwersji? — Myśl, że coś takiego miałoby zawładnąć rudzielcem, wywołała w jej ciele lodowaty dreszcz.

— Byłoby to możliwe tylko wtedy, gdyby udało się oszukać pozostałe Moce. W Dziale Marketingu nazywają naszego obecnego klienta „Starym”. — Uśmiechnął się. — To trochę żartobliwe określenie, ale jest w nim wiele prawdy. Znamy tę Moc od jedenastu lat.

Nikt nie wiedział, jak długo żyją mieszkańcy Transcendencji, ale rzadko zdarzało się, aby Moc pozostawała komunikatywna dłużej niż pięć lub dziesięć lat. Po upływie tego okresu Moce albo traciły zainteresowanie jakimkolwiek kontaktem, albo zmieniały się w coś innego, albo rzeczywiście umierały. Istniało milion różnych wyjaśnień, z których tysiące rzekomo pochodziło od samych Mocy. Ravna przypuszczała, że prawda była bardzo prosta. Nie ma nic bardziej elastycznego i podatnego na zmiany niż czysta inteligencja. Tępe zwierzęta mogą się zmieniać na tyle, na ile im pozwalają prawa ewolucji. Ludzie i inne rasy rozumne, gdy tylko rozpoczną swój technologiczny bieg, na przestrzeni kilku tysiącleci osiągają granice szybkości zmian, jakie wyznacza im zamieszkiwana przez nich strefa. W Transcendencji powstanie bytu nadludzkiego zachodzi tak szybko, że często jego twórcy giną, zanim zdołają się zorientować, co się stało. Nic dziwnego, że Moce z samej swojej natury skazane były na efemeryczny żywot.

Nadanie jedenastoletniej Mocy przydomka „Stary” było całkiem na miejscu.

— Sądzimy, że Stary jest pewną odmianą Mocy typu 73. Takie Moce rzadko kiedy mają złe zamiary. Poza tym wiemy, czym była ta Moc przed przejściem do Transcendencji. Niemniej jednak obecnie sprawia nam wielkie kłopoty. Od dwudziestu dni monopolizuje użytkowanie coraz większego zakresu częstotliwości będących w dyspozycji Przekaźnika. Od chwili kiedy przyleciał skierowany tu przez nią statek, całkowicie zatkała nam archiwum i nasze sieci lokalne. Poprosiliśmy Starego, aby umożliwił przesyłanie mu mniej istotnych informacji za pośrednictwem statku, ale odmówił. To popołudnie było najgorsze. Niemal pięć procent wszystkich mocy Przekaźnika zostało zajętych dla celów jego wyłącznej obsługi. Co ciekawe, strumień danych przesyłanych do nas jest równie duży, jak informacji odbieranych za naszym pośrednictwem.

To było rzeczywiście dziwne, ale…

— Przecież on za to płaci, nieprawdaż? Jeśli Starego stać na opłacenie najwyższych stawek, to czym się przejmujecie?

— Ravno, liczymy na to, że nasza organizacja będzie działać jeszcze wiele lat po tym, jak Stary zniknie. Nie jest w stanie zaoferować nam niczego, co będzie sprawnie funkcjonowało przez cały ten czas. — Ravna pokiwała głową. Istniały co prawda pewne „magiczne” rodzaje automatów, które z powodzeniem sprawdzały się tu na dole, ale ich długofalowa efektywność była nader wątpliwa. To była czysto handlowa sytuacja, a nie ćwiczenie na zajęciach z teologii stosowanej. — Stary może z łatwością przebić każdą ofertę cenową ze Środkowych Przestworzy. Ale jeśli zapewnimy mu wszystko, czego żąda, będziemy absolutnie niedostępni dla reszty naszych klientów, a na ich zamówieniach będziemy się przecież opierali w przyszłości.

W miejsce jego obrazu pojawił się odczyt z dostępu do archiwum. Ravna w mig zorientowała się w sytuacji, jaka wynikała z odczytu, i zdała sobie sprawę, że narzekania Grondra były w pełni uzasadnione. Sieć była ogromną strukturą, zhierarchizowaną anarchią, dzięki której utrzymywano łączność pomiędzy milionami światów. Jednak nawet niektóre główne łącza posiadały zakres częstotliwości przywodzący na myśl systemy komunikacyjne z prehistorycznej Ziemi — ich sprawność nie dorównywała sprawności podręcznego dannika podłączonego do sieci lokalnej. Dlatego też dostęp do archiwum był głównie lokalny, korzystały z niego przede wszystkim frachtowce medialne odwiedzające system Przekaźnika. Ale teraz… w ciągu ostatnich stu godzin wykorzystanie archiwum przez zewnętrznych użytkowników, zarówno jeśli chodzi o liczbę podłączeń, jak i wielkość przepływu danych, było o wiele większe niż wykorzystanie przez użytkowników lokalnych! Dziewięćdziesiąt procent wejść do archiwum odbyło się z pojedynczego konta, należącego do Starego.

Spoza wykresów wciąż dobiegał głos Grondra.

— W tej chwili oddaliśmy do wyłącznej dyspozycji tej Mocy jeden nadbiornik główny. Szczerze mówiąc, nie mogę tolerować takiej sytuacji dłużej niż przez kilka dni. Ostateczny koszt podobnych operacji jest zbyt wysoki.

Po chwili jego twarz ponownie pojawiła się na ekranie.

— W każdym razie chyba widzisz, że interes z barbarzyńcą to jeden z naszych najmniejszych problemów. Dochody z ostatnich dwóch dni przewyższyły nasze zyski z ostatnich dwóch lat jest to o wiele więcej, niż jesteśmy w stanie zweryfikować i przyjąć. Nasz sukces jest dla nas największym zagrożeniem. — Mówiąc to wykonał grymas, który mógł oznaczać ironiczny uśmiech.

Jeszcze kilka minut rozmawiali o Phamie Nuwenie, po czym Grondr się wyłączył. Po zakończonej rozmowie Ravna przeszła się wzdłuż plaży. Słońce znajdowało się za nią, tuż nad horyzontem, piasek miło ogrzewał stopy. Doki zataczały pełny okrąg wokół planety raz na dwadzieścia godzin, na poziomie czterdziestego równoleżnika szerokości geograficznej północnej. Podeszła bliżej do falującej wody, do miejsca gdzie piasek był mokry i mocno ubity. Unosząca się nad morską wodą mgiełka łagodnie zwilżała skórę. Niebo nad grzywami fal szybko ciemniało, zmieniając odcień z indygo na czarny. Na jego tle poruszały się srebrne plamki — statki kierujące się w stronę Doków. Wszystko, co widziała, było wprost bajecznie i niesamowicie drogie. Ravna czasem się tym zachwycała, ale nieraz ją to złościło. Ale po dwóch latach spędzonych na Przekaźniku zaczynała widzieć w tym sens. Organizacja Vrinimi pragnęła, aby wszyscy w Przestworzach wiedzieli, że ma wystarczające środki, by wykonać dowolne zlecenie dotyczące przekazywania informacji i danych oraz zapewnienia dostępu do archiwum. Organizacja chciała także, aby mieszkańcy Przestworzy podejrzewali ją o ukryte wsparcie ze strony Transcendencji, co czyniłoby Przekaźnik niebezpiecznym celem dla ewentualnych najeźdźców. Stała spoglądając na rozbijające się u brzegu fale, czując, jak kropelki wody osiadają jej na rzęsach. A więc Grondr miał teraz wielki problemem: jak powiedzieć Mocy, żeby wzięła sobie na wstrzymanie. Natomiast jedynym problemem, jaki zaprzątał myśli Ravny Bergsndot, był zbyt pewny siebie bufon, który z uporem maniaka dążył do jak najrychlejszej zguby. Odwróciła się i zaczęła iść równolegle do linii wody. Co trzecia fala moczyła jej nogi do kostek.

Westchnęła. Pham Nuwen bez wątpienia był pyszałkiem… ale jednocześnie napawał ją lękiem. Teoretycznie zawsze wiedziała, że nie ma najmniejszej różnicy między potencjałem intelektualnym Przestworzan i prymitywów z Powolności. Większość automatów znacznie lepiej funkcjonowała w Przestworzach, tu możliwe było także przekroczenie szybkości światła. Ale naprawdę nadludzkie zdolności umysłowe można było osiągnąć jedynie po przejściu do Transcendencji. Dlatego też nie należało się dziwić, że Pham Nuwen ma taki chłonny umysł. Wyjątkowo chłonny. Z łatwością nauczył się mówić po triskwelińsku. Opis jego wspaniałej kapitańskiej kariery budził pewne wątpliwości, a zajmowanie się handlem w Powolności, ryzykowne międzygwiezdne wyprawy trwające całe wieki, w ciągu których cywilizacja zamieszkująca planetę będącą celem podróży mogła upaść lub stać się wroga wobec przybyszów z zewnątrz… to wszystko wymagało odwagi przekraczającej granice jej wyobraźni. Mogła zrozumieć, że po takich przeżyciach przejście do Transcendencji było dla niego po prostu jeszcze jednym wyzwaniem. Miał tylko dwadzieścia dni, aby wchłonąć wiedzę o całkiem nowym wszechświecie. To zbyt mało czasu na zrozumienie, że zasady gry zmieniają się, gdy niektórzy gracze po prostu przerastają ludzi pod każdym względem.

Ale w końcu miał przed sobą jeszcze kilka dni do namysłu. Przekona go. A teraz, po rozmowie z Grondrem, nie będzie już czuła żadnych wyrzutów sumienia.

OSIEM

Dzielnica Przybyszów stanowiła prawie jedną trzecią całego obszaru Doków. Graniczyła z pozbawionym atmosfery obrzeżem, gdzie rzeczywiście dokowały statki, i rozciągała się aż do centralnego morza. Organizacji Vrinimi udało się przekonać wiele ras, że jest to perła Środkowych Przestworzy. Dlatego prócz kupców i przewoźników zawsze spotykało się tu pełno turystów — najbogatszych osób w Przestworzach.

Pham Nuwen dostał carte blanche na korzystanie z wszelkich dostępnych tu uciech. Ravna zabrała go na wycieczkę do kilku atrakcyjnych miejsc, między innymi udali się na antygrawie ponad Doki. Na barbarzyńcy dużo większe wrażenie niż ogromne Doki zrobił kieszonkowy skafander kosmiczny.

— W Powolności widywałem już większe budowle.

Ale nie takie, które szybowały sobie swobodnie nad planetą wbrew sile ciążenia. Takich na pewno nie widziałeś.

W miarę jak zapadał wieczór, Pham Nuwen jakby łagodniał. Przynajmniej jego wypowiedzi stały się bardziej refleksyjne, mniej zaczepne. Chciał dowiedzieć się czegoś o życiu prawdziwych handlowców z Przestworzy, więc Ravna pokazała mu giełdy oraz ich lokal.

Wędrówkę zakończyli w „Tułaczej Kompanii”, zaraz po tym, jak w Dokach minęła północ. Lokalik znajdował się już poza terytorium organizacji, ale było to jedno z ulubionych miejsc Ravny. Niewielka knajpka na uboczu, która swym urokiem przyciągała kupców z wszystkich stron Przestworzy, od Szczytu do Dna. Zastanawiała się, jakie wrażenie zrobi na Phamie Nuwenie. Wystrój miał przypominać klub z jakiejś planety w Strefie Powolnego Ruchu. Nad podłogą głównej sali unosił się model typowego strumieniowca. Na każdym występie modelu i na ostro zakończonych częściach znajdowały się niebiesko-zielone płaszczyzny, wokół których powstawały pola pobudzające, emitujące wątły blask wprost na siedzących w dole bywalców.

Ravnie wydawało się, że podłoga i ściany są wyłożone ciężkimi, nie heblowanymi deskami. Osoby takie jak Egravan widziały w tym samym miejscu kamienne mury i wąskie tunele — rodzaj wylęgarni, jakie jego rasa zakładała na nowo podbitych terenach bardzo dawno temu. Cała sztuczka polegała na wywołaniu zwykłego złudzenia optycznego — nie używało się żadnych psychotropów — najlepszego, jakie udawało się uzyskać za pomocą urządzeń ze Środkowych Przestworzy.

Ravna i Pham przeszli pośród szeroko rozstawionych stołów. Jeśli chodzi o efekty dźwiękowe, to były one znacznie uboższe od wizualnych. Płynęła cicha muzyka, inna przy każdym stole. Wokół każdego stołu unosił się również inny zapach, co było już znacznie trudniejsze. Odpowiednia dystrybucja powietrza miała na celu zapewnienie wszystkim jeśli nie komfortu, to przynajmniej dobrego samopoczucia. Tej nocy w lokalu panował tłok. Po drugiej stronie sali zajęto nisze ze specjalną atmosferą: nisze niskociśnieniowe, wysokociśnieniowe, nisze wysokich stężeń NOX, akwaria. Niektórzy siedzący tam klienci przypominali blade smugi rozproszone w mętnych oparach.

Na swój sposób miejsce to przypominało zwykły portowy bar na Sjandrze Kei. Ale to był Przekaźnik. Tu można było spotkać stworzenia z Górnych Przestworzy, które nigdy w życiu nie zapuściłyby się w tak zacofane regiony jak Sjandra Kei. Większość Górnoprzestworzan nie zadziwiała swym wyglądem, cywilizacje na Szczycie były najczęściej koloniami cywilizacji mieszkających niżej. Ale opaski na czołach, które nagle zamigotały jej przed oczami, wcale nie były ozdobą. Połączenia mózgoputerowe nie działały zbyt sprawnie w warunkach panujących w Środkowych Przestworzach, ale i tak większość Górnoprzestworzan nie potrafiła się z nimi rozstać i używała ich nawet tutaj. Ravna ruszyła w stronę grupki trójnogich stworów w świetlistych opaskach. Niech Pham Nuwen skorzysta z okazji, by pogadać ze stworzeniami, które porozumiewały się na granicy transinteligencji.

Ale Pham schwycił ją za ramię, odciągając do tyłu.

— Przejdźmy się jeszcze trochę. — Patrzył po całej sali, jak gdyby szukał znajomej twarzy. — Znajdźmy najpierw jeszcze innych ludzi.

Kiedy w zdobytej naprędce wiedzy Phama Nuwena ujawniały się braki, były one zaskakująco wielkie. Ravna starała się zachować poważny wyraz twarzy.

— Inni ludzie? Jesteśmy jedynymi ludźmi na Przekaźniku, Phamie.

— A ci przyjaciele, o których mi opowiadałaś… Egravan, Sarale?

Ravna pokręciła głową. Przez chwilę barbarzyńca wydał się jej bezradny. Pham Nuwen spędził całe życie, przeczołgując się z prędkością mniejszą niż prędkość światła pomiędzy systemami gwiezdnymi skolonizowanymi przez ludzi. Wiedziała, że w swoim życiu miał okazję widzieć tylko trzy nieludzkie rasy. Obecnie musiał czuć się zagubiony w tym morzu dziwacznych stworzeń. Ravna zachowała współczucie dla siebie. Gdyby mu je okazała, mogłoby to go zranić bardziej niż wszystkie wcześniejsze uszczypliwości.

Ale minęła krótka chwila, a on znów się uśmiechał.

— W takim razie przygoda staje się jeszcze bardziej podniecająca. — Opuścili główne piętro i szli teraz wzdłuż biegnących rzędem specjalnych nisz atmosferycznych. — O boże, moi kumple z Queng Ho byliby zachwyceni!

Nigdzie nie było żadnych ludzi, a „Tułacza Kompania” należała do najprzytulniejszych miejsc spotkań, jakie znała. Większość klientów organizacji spotykała się jedynie w Sieci. Nagle poczuła tęsknotę za własnym domem. Na piętrze jej wzrok przyciągnęła flaga herbowa. Widziała już nieraz coś podobnego na Sjandrze Kei. Pociągnęła Phama za sobą i ruszyła w stronę wyłożonych drewnem schodów.

Ze szmerów rozmów wyłowiła wysokie ćwierkanie. To nie był triskweliński, ale wszystko rozumiała. Na Moce, ktoś mówił po samnorsku!

— O, to chyba Homo Sap! Proszę tutaj, droga lady. — Poszła za tym głosem do stołu, nad którym zwisała flaga herbowa.

— Czy możemy się przysiąść? — spytała, rozkoszując się każdym słowem wypowiadanym w ojczystym języku.

— Proszę bardzo. — Ćwierkacz wyglądał jak małe ozdobne drzewko posadzone na sześciokołowym wózku. Wózek przybrany był doczepianymi pasami i kutasikami, jego wierzch o wymiarach sto pięćdziesiąt na sto dwadzieścia centymetrów przykryty był szarfą ładunkową, której deseń odpowiadał znakom na fladze herbowej. Stworzenie było Skrodojeźdźcem Większym. Była to rasa handlarzy znana niemal w całych Środkowych Przestworzach, nie wyłączając Sjandry Kei. Wysoki głos dochodził ze specjalnego generatora. Ale dzięki temu, że mówił po samnorsku, wydawał się jej bardziej ludzki niż wszystko, co do tej pory słyszała w tym miejscu. Nawet biorąc pod uwagę dość uciążliwe właściwości umysłowe Skrodojeźdźców, poczuła nagły przypływ nostalgii, jak gdyby w odległym mieście spotkała dawnego kolegę z klasy.

— Mam na imię — tu padł dźwięk przypominający pocieranie odrośli — ale łatwiej będzie wam nazywać mnie Błękitnym Pancerzykiem. Miło zobaczyć tutaj znajomą twarz, ha-ha-ha. — Błękitny Pancerzyk wcale się nie zaśmiał, tylko wymówił swoje „ha-ha-ha” jak wszystkie pozostałe słowa.

Pham Nuwen usiadł obok Ravny, ale ponieważ nie rozumiał ani słowa po samnorsku, nie udzieliła mu się atmosfera wzruszającego spotkania. Jeździec przeszedł na triskweliński i przedstawił swoich czterech towarzyszy: jeszcze jednego Skrodojeźdźca i trzech humanoidów, którzy najwyraźniej uwielbiali kryć się w cieniu. Żaden z humanoidów nie mówił po samnorsku, ale języki, jakimi się posługiwali, nie wymagały od miejscowego tłumacza dokonywania więcej niż jednego skoku translacyjnego.

Skrodojeźdźcy byli właścicielami/operatorami małego międzygwiezdnego frachtowca Poza Pasmem II. Humanoidzi byli certyfikantami części aktualnego ładunku statku.

— Moja towarzyszka i ja jesteśmy w branży już ponad dwieście lat. Mamy wiele ciepłych uczuć dla waszej rasy, droga lady. Pierwsze rejsy odbywaliśmy właśnie między Sjandrą Kei a Forste Utgrep. Ludzie to znakomici klienci, a ich towar rzadko kiedy nam się zepsuł… — Odjechał troszeczkę w tył na swej sześciokołowej skrodzie, a następnie podjechał z powrotem — był to odpowiednik lekkiego ukłonu.

Jednakże atmosfera przy stoliku nie do końca przypominała sielankę. Po chwili przemówił bowiem jeden z humanoidów. Dźwięki, jakie wydawał, mogły pochodzić z ludzkiego gardła, aczkolwiek nie układały się w zrozumiałą całość. Miejscowy tłumacz przetworzył jego wypowiedź i brosza, którą miał przyczepioną do kurtki, odezwała się po triskwelińsku:

— Błękitny Pancerzyk stwierdza, że jesteście z rasy Homo sapiens. Wiedzcie, że żywimy wobec was wrogość. Zostaliśmy bankrutami i znaleźliśmy się w ciężkich tarapatach przez obrzydliwy wytwór waszej rasy. Perwersję Straumy. — Słowa brzmiały tak, jakby były zupełnie wyprane z emocji, ale Ravna widziała, że humanoid jest spięty, a palce zaciska na kolbie, z której popijał.

Biorąc pod uwagę jego nastawienie, najprawdopodobniej nic by nie pomogło wyjaśnienie, że choć była człowiekiem, jej rodzinna Sjandra Kei znajdowała się kilka tysięcy lat świetlnych od Straumy.

— Przybyliście tu ze Straumy? — spytała Skrodojeźdźca. Błękitny Pancerzyk nie odpowiedział od razu. Tak właśnie wyglądały rozmowy z przedstawicielami tej rasy. Najprawdopodobniej usiłował przypomnieć sobie, kim była Ravna i o czym właśnie rozmawiali. Wreszcie usłyszeli jego głos:

— Tak, tak. Proszę, wybaczcie zachowanie mojego certyfikanta. Naszym głównym ładunkiem jest jednoczasowy blok kryptograficzny. Nadawcą są Służby Bezpieczeństwa Handlowego na Sjandrze Kei, a portem docelowym kolonia certyfikantów w Górnych Przestworzach. To zwykła transakcja. Transportujemy jedną trzecią xoru. Inni niezależni przewoźnicy mają pozostałe części. W porcie docelowym wszystkie trzy zostaną sxorowane razem. Uzyskany w ten sposób zapas mógłby zaspokoić popyt na krypto sieciowe kilkunastu światów.

Wtem z dołu dobiegł hałas awantury. Ktoś coś palił. Dym był zbyt gęsty dla tych, którzy korzystali z powietrza. Ravna zachłysnęła się kłębem dymu i oczy zaszły jej łzami. Kilku klientów w głównej sali straciło przytomność. Kierownictwo starało się przywołać do porządku niesfornego palacza. Błękitny Pancerzyk wydał z siebie głośny dźwięk. Wycofał skrodę, podtoczył się do balustrady, wychylił się i spojrzał na dół.

— Nie chcemy dać się zaskoczyć. Niektórzy potrafią być tak gwałtowni… — Lecz kiedy ucichły odgłosy wrzawy wywołanej incydentem, powrócił do współbiesiadników. — O czym to ja mówiłem? — Milczał przez chwilę, przeglądając pamięć krótkotrwałą, którą miał wbudowaną w skrodę. — Tak, tak… Gdyby nasze plany powiodły się, moglibyśmy osiągnąć względne bogactwo. Na nieszczęście zatrzymaliśmy się na Straumie, żeby wyładować tam trochę danych luzem. — Wykonał obrót dookoła osi na czterech tylnych kołach. — Czy to było bezpieczne? Sama Strauma znajduje się w odległości ponad stu lat świetlnych od ich laboratorium w Transcendencji. Niemniej jednak…

Jeden z certyfikantów przerwał mu głośnym bełkotem. Firmowy tłumacz włączył się w kilka sekund później.

— Tak. Powinno być całkiem bezpiecznie. Nie widzieliśmy oznak żadnej wrogości. Zapisy na statku potwierdzają, że bezpieczeństwo nie zostało w najmniejszy sposób naruszone. Ale teraz w Sieci aż roi się od plotek i domysłów. Grupy sieciowe twierdzą, że Królestwo Straumy zostało opanowane przez Perwersję. To czysty absurd. Ale te plotki dotarły za pośrednictwem Sieci do naszego portu docelowego. Ładunek, który wieziemy, przestał być wiarygodny, co jest równoznaczne z jego zniszczeniem: teraz jest to tylko kilka gramów medium z byle jaką… — W połowie tłumaczonej bezbarwnym głosem wypowiedzi humanoid wychynął z cienia. Przez krótką chwilę Ravna ujrzała masywne szczęki z dziąsłami ostrymi jak brzytwy. Po chwili tamten cisnął kolbę z drinkiem na stół tuż przed nią.

Pham Nuwen błyskawicznie wyciągnął rękę, chwytając w locie naczynie z płynem, zanim zdążyło uderzyć o blat i zanim Ravna zdążyła zdać sobie sprawę, co się dzieje. Rudzielec podniósł się powoli, a z cienia wysunęli się pozostali dwaj humanoidzi i przysunęli się do swego towarzysza. Pham Nuwen nie odezwał się ani słowem. Po prostu ostrożnie postawił kolbę na stole i lekko pochylił się w stronę tamtego. Mięśnie ramion miał rozluźnione, ale gotowe do natychmiastowego działania. W tanich powieściach kryminalnych można by było przeczytać, że „w jego ruchach czaiła się ukryta groźba”. Ravna nigdy nie spodziewała się, że będzie świadkiem sytuacji, do której pasować będą takie słowa. Ale humanoidzi także to zauważyli. Delikatnie odciągnęli towarzysza od stołu. Krzykacz nie stawiał oporu, ale jak tylko znalazł się poza zasięgiem ramion Phama, wybuchnął potokiem kwików i syknięć, wobec których automatyczny tłumacz pozostał całkowicie bezradny. Na koniec trzema palcami wykonał gwałtowny gest i zamknął się. Cała trójka cicho odeszła od stołu i wymknęła się schodami na dół.

Pham Nuwen usiadł. Jego szare oczy były spokojne i nieporuszone. Może rzeczywiście zrobił coś, co mogło wywołać tak gwałtowną reakcję humanoidów! Ravna spojrzała na dwoje Skrodojeźdźców.

— Przykro mi, że wasz ładunek stracił całą wartość. Wcześniej Ravna miała okazję widywać przede wszystkim Skrodojeźdźców Mniejszych, których odruchy były niewiele bardziej rozwinięte niż ich osiadłych przodków. Czy ci dwoje zauważyli, co się stało? Ale Błękitny Pancerzyk odpowiedział natychmiast.

— Nie przepraszaj. Od kiedy tu przyjechaliśmy, tamci trzej nie przestawali narzekać. Chociaż są naszymi partnerami, miałem ich już serdecznie dosyć. — Po czym wyłączył się, znów zamieniając się na chwilę w roślinę doniczkową.

Po chwili jego towarzyszka — nazywała się Zielona Łodyżka czy jakoś tak — odezwała się do nich.

— Nasza sytuacja być może wcale nie jest tak fatalna. Jestem pewna, że pozostałe części przesyłki nie dotarły nawet w pobliże Królestwa Straumy. — Tak przynajmniej nakazywała zwyczajowa procedura. Części przesyłki były przewożone przez różnych przewoźników, a każdy z nich poruszał się inną trasą. Jeśli pozostałe części otrzymają certyfikat, załoga Poza Pasmem II może zyskać na tej transakcji.

— Może rzeczywiście uda się znaleźć jakiś sposób, żebyśmy otrzymali pełny certyfikat. To prawda, że byliśmy w samym centrum Straumy, ale…

— Jak dawno stamtąd wyruszyliście?

— Sześćset pięćdziesiąt godzin temu. Jakieś dwieście godzin po tym, jak odłączyli się od Sieci.

Nagle Ravna zdała sobie sprawę, że rozmawia właśnie z kimś w rodzaju naocznych świadków. Po trzydziestu dniach wiadomości w grupie dyskusyjnej Zagrożenia wciąż były zdominowane przez informacje o wydarzeniach na Straumie. Ustalono, że powstała Perwersja Klasy Drugiej — nawet Organizacja Vrinimi przychylała się do tego poglądu. Niemniej wciąż były to tylko domysły… I oto rozmawiała teraz ze stworzeniami, które były w samym sercu katastrofy.

— Nie uważacie, że Straumerzy powołali do życia Perwersję?

Odpowiedział jej Błękitny Pancerzyk.

— Wzdycham — rzekł. — Nasi certyfikanci zdecydowanie temu zaprzeczają, ale to kwestia uczciwości. Naprawdę byliśmy świadkami wielu dziwnych rzeczy na Straumie… Czy spotkaliście się kiedyś ze sztucznymi systemami odpornościowymi? Te, które działają w Środkowych Przestworzach, przysparzają więcej kłopotów, niż są tego warte, więc być może nie mieliście okazji. Zauważyłem prawdziwą zmianę u części funkcjonariuszy Urzędu ds. Krypto, zaraz po tym, jak Strauma ogłosiła swoje zwycięskie wejście do Transcendencji. Miałem wrażenie, jakby nagle stali się źle skalibrowanymi częściami automatów, jak gdyby nagle zamienili się w czyjeś… jak by tu rzec… palce. Nie ma wątpliwości, że Straumerzy szperali w Transcendencji. Znaleźli tam coś, jakieś zagubione archiwum. Ale nie o to chodzi. — Przerwał na moment. Ravna prawie pomyślała, że skończył. — Widzicie, na chwilę przed tym, jak opuściliśmy Centralę Straumy…

Ale teraz odezwał się Pham Nuwen.

— Właśnie się nad tym zastanawiałem. Zgodnie z tym, co wszyscy mówią, wygląda na to, że Królestwo Straumy zostało z góry skazane na przegraną w chwili, kiedy mieszkańcy zaczęli poszukiwania w Transcendencji. Posłuchajcie. Miałem nieraz do czynienia z zarażonym oprogramowaniem i niekonwencjonalną bronią. Wiem, że w ten sposób niejednego można wykończyć. Ale wygląda na to, że Straumerzy starali się zachować jak najdalej idącą ostrożność, umieszczając swoje laboratorium w takim oddaleniu. Konstruowali coś, co mogło spowodować straszne szkody, ale wydaje się, że podobne eksperymenty już wcześniej przeprowadzano na Górze. Mogli przerwać prace zaraz, kiedy coś przestało im się zgadzać, a nawet mogli zwinąć cały interes. Jak to możliwe, żeby wszystko spartolili?

Pytanie sprawiło, że Jeździec zatrzymał się w przeszukiwaniu swej pamięci. Nie trzeba mieć doktoratu z teologii stosowanej, żeby znać na nie odpowiedź. Nawet ci cholerni Straumerzy powinni byli ją znać. Ale jeśli chodzi o Phama Nuwena, zważywszy na jego pochodzenie i wtłoczoną mu fragmentaryczną wiedzę, pytanie wydawało się całkiem rozsądne. Ravna nie otwierała ust. Wyjaśnienie ze strony tak dziwacznego stwora jak Skrodojeździec mogło być dużo bardziej przekonujące niż jeszcze jeden uczony wykład z jej strony.

Błękitny Pancerzyk zmieszał się i przez chwilę nie mógł wydobyć z siebie słowa. Bez wątpienia wszedł w dane zgromadzone w skrodzie, by jak najlepiej dobrać argumenty. Kiedy wreszcie przemówił, nie wydawał się wcale poirytowany wtrętem Phama.

— Myślę, że nastąpiło jakieś nieporozumienie, lady Pham. — Używał dawnych nyjorskich tytułów honorowych bez rozróżniania płci. — Czy byłeś w archiwum Przekaźnika?

Pham potwierdził. Ravna domyślała się, że nigdy nie udało mu się wyjść poza etap dla początkujących.

— Musisz w takim razie wiedzieć, że archiwum jest czymś znacznie większym niż baza danych konwencjonalnej sieci lokalnej. Dla celów praktycznych większe archiwa mogą być nawet duplikowane. Największe mają po kilka milionów lat i były prowadzone przez setki różnych ras, z których większość albo wyginęła, albo dokonała transcendencji i powiększyła grono Mocy. Nawet archiwum na Przekaźniku jest nieprzebranym źródłem informacji niemożliwych do uporządkowania, gdzie kolejne systemy indeksowania nakładają się na siebie. Tylko w Transcendencji taka masa danych może zostać właściwie zorganizowana, ale nawet wtedy jedynie Moce są w stanie objąć całość rozumem.

— No i?

— W Przestworzach istnieją tysiące archiwów, dziesiątki tysięcy, jeśli policzyć także te, które uległy nieodwracalnemu uszkodzeniu lub odłączyły się od sieci. Obok nieskończonej liczby absolutnie zbędnych i banalnych danych, zawierają ważne sekrety i równie ważne kłamstwa. Wiele z nich to pułapki i sidła.

Milion ras słyszało te przestrogi, o które nikt nigdy nie prosił, ale które co jakiś czas pojawiały się w sieci. W tym czasie dziesiątki tysięcy ginęło w płomieniach. Czasami szkody były stosunkowo niewielkie — powstawały zaskakujące wynalazki, które niezupełnie nadawały się do użytku w danym środowisku. Czasem były zgubne — wirusy zatykały lokalne sieci tak dokładnie, że cała cywilizacja musiała zaczynać od zera. W grupie Gdzie Oni Są oraz w grupie Zagrożenia można było przeczytać opowieści o jeszcze większych tragediach: o planetach przykrytych grubą warstwą lepkiego replikantu, o rasach oszalałych na skutek wadliwego zaprogramowania systemów odpornościowych.

Pham Nuwen wciąż miał sceptyczną minę.

— Należy po prostu przeprowadzić dokładne badania z bezpiecznej odległości i być przygotowanym na lokalne katastrofy.

— Taka wypowiedź wielu skłoniłaby do zaniechania wszelkich wyjaśnień. Ravna podziwiała Skrodojeźdźca. Przerwał na chwilę i cofnął się do jeszcze bardziej elementarnych zagadnień.

— To prawda, zwykła ostrożność może zapobiec wielu katastrofom. I jeśli takie laboratorium znajduje się w Środkowych lub Dolnych Przestworzach, ostrożność taka jest niezbędna — niezależnie od tego, jak wielkie i nieznane jest zagrożenie. Ale wszyscy zdajemy sobie sprawę z odmiennej natury każdej ze Stref… — Ravna właściwie nie wiedziała nic o języku ciała Jeźdźców, ale mogła przysiąc, że Błękitny Pancerzyk przypatrywał się barbarzyńcy bardzo uważnie, starając się wybadać ogrom jego niewiedzy.

Mężczyzna pokiwał głową niecierpliwie.

— W Transcendencji — ciągnął Błękitny Pancerzyk — bardzo wyrafinowany sprzęt może sterować urządzeniami znacznie sprawniejszymi od tych na dole. Oczywiście w razie współzawodnictwa o charakterze ekonomicznym czy militarnym zwycięzcą zawsze pozostaje strona mająca lepsze systemy komputerowe. Takie systemy oczywiście należą do tych, którzy znajdują się na Szczycie Przestworzy lub w Transcendencji. Wszystkie rasy starają się tam migrować w celu realizowania własnych utopii. Ale cóż można zrobić, jeśli okaże się, że to, co stworzyłeś, jest o wiele inteligentniejsze od ciebie? Wynika z tego, że możliwości katastrofy nie mają granic, nawet jeśli istniejąca Moc nie chce nikogo skrzywdzić. Istnieje więc niezliczona liczba receptur na bezpieczne wykorzystanie możliwości, jakie daje Transcendencja. Rzecz jasna trudno je skutecznie wypróbować gdziekolwiek poza Transcendencją. Natomiast gdy wprowadzić je do urządzeń skonstruowanych na ich podstawie, same receptury stają się w pełni świadomymi bytami.

Na twarzy Phama Nuwena pojawiły się wyraźne oznaki, że zaczyna rozumieć.

Ravna pochyliła się do przodu, aby zwrócić na siebie uwagę rudzielca.

— W archiwach jest mnóstwo skomplikowanych rzeczy. Żadna z nich nie ma świadomości, ale niektóre mogą ją uzyskać, jeśli jakaś młoda, naiwna rasa uwierzy obietnicom. Myślimy, że właśnie to stało się w przypadku Królestwa Straumy. Zostali oszukani przez dokumentację, która obiecywała im cuda. Zostali oszukańczo pokierowani do stworzenia transcendentnego bytu, Mocy — ale takiej, jaka szuka ofiar wśród istot rozumnych — zofontów — żyjących w Przestworzach. Moce często okazywały się pełne złej woli, żartobliwe, obojętne, ale na ogół wszystkie znajdywały sobie lepsze sposoby na wykorzystanie czasu niż eksterminacja małych karaluchów w tej kosmicznej dziczy.

Pham w zamyśleniu potarł szczękę.

— W porządku. Wydaje mi się, że zaczynam rozumieć. Ale mam wrażenie, że to, co mówicie, jest wszystkim wiadome. Jeśli zawsze ma się do czynienia ze śmiertelnym niebezpieczeństwem, jak to możliwe, że ci ze Straumy tak się dali nabrać?

— Pech i karygodne zaniedbania. — Słowa wyszły z jej ust z niespodziewaną siłą. Nie zdawała sobie sprawy, że była tak przytłoczona sprawą Straumy. Gdzieś w środku jej dawne uczucia, jakie żywiła wobec Królestwa Straumy, wciąż żyły. — Posłuchaj. Operacje w Górnych Przestworzach i w Transcendencji zawsze są niebezpieczne. Cywilizacje żyjące w górze nie istnieją zbyt długo, ale zawsze znajdują się tacy, którzy próbują się tam dostać. Bardzo niewiele zagrożeń naprawdę okazuje się aktywnym złem. To, co przydarzyło się Straumerom… Natknęli się na recepturę obiecującą im cudowny skarb. Bardzo możliwe, że było to kłamstwo, którego prawdziwości nikt nie chciał weryfikować przez miliony lat, ponieważ wydawało się to zbyt niebezpieczne. Masz rację, Straumerzy zdawali sobie sprawę z niebezpieczeństwa. Ale oni po prostu rozważyli ryzyko i dokonali złego wyboru. Niemal trzecia część zagadnień będących przedmiotem studiów teologii stosowanej dotyczyła odpowiedzi na pytanie, jak tańczyć wokół płomieni, by samemu nie spłonąć.

Nikt nie znał szczegółów klęski Straumy, ale można się było ich domyślić na podstawie kilkuset podobnych przypadków.

— Tak więc założyli swoją bazę w Transcendencji przy zagubionym archiwum, jeśli to właśnie było zagubione archiwum. Zaczęli stosować procedury, jakie odkryli. Możesz być pewien, że większość czasu spędzili, próbując doszukać się oznak oszustwa. Bez wątpienia receptura stanowiła serię mniej lub bardziej zrozumiałych czynności z jasno zaznaczonym punktem rozpoczęcia. Wczesne etapy wymagały użycia komputerów i programów bardziej skutecznych niż jakiekolwiek istniejące w Przestworzach, ale pozornie posłusznych.

— …Tak. Nawet w Powolności duży program może być pełen niespodzianek.

Ravna pokiwała głową.

— A część z tych, o których mówię, może być równie złożona jak osobowość człowieka lub nawet człowieka przerastać. Oczywiście Straumerzy na pewno zdawali sobie z tego sprawę i próbowali odizolować własne twory. Ale biorąc pod uwagę przewrotną, a zarazem wyjątkowo sprytną konstrukcję… nie powinno być zaskoczeniem, że twory przeniknęły do lokalnej sieci laboratorium i zniekształciły przekazywane za jej pośrednictwem informacje. Od tej chwili Straumerzy nie mieli żadnych szans. Najbardziej ostrożni członkowie personelu zostali oszukani jak absolutni nowicjusze. Wykrywane były zagrożenia-widma, co wymagało uruchamiania trybów awaryjnych. Powstawały urządzenia coraz bardziej skomplikowane, z coraz mniejszą ilością zabezpieczeń. Przypuszczalnie ludzie zostali zabici lub „przeprogramowani”, jeszcze zanim Perwersja osiągnęła poziom transinteligencji.

Zapadła długa cisza. Pham Nuwen wyglądał jakby mu udzielono reprymendy. Tak. Jest jeszcze wiele rzeczy, o których nie masz zielonego pojęcia, człowieku. Pomyśl o tym, co Stary mógł zaplanować dla ciebie.

Błękitny Pancerzyk wygiął jedno z pnączy, aby skosztować jakiejś brunatnej konkokcji pachnącej wodorostami.

— Nieźle powiedziane, lady Ravno. Ale obecna sytuacja różni się od tego opisu w jednym punkcie. Może to po prostu szczęśliwy traf, ale na pewno bardzo istotny… Widzicie, tuż przed opuszczeniem Centrali Straumy wzięliśmy udział w przyjęciu plażowym zorganizowanym przez Skrodojeźdźców Mniejszych. To, co zaszło, dotknęło ich w bardzo niewielkim zakresie, wielu z nich nawet nie zauważyło utraty niezależności przez Straumę. Przy odrobinie szczęścia oni mogą być ostatnimi, którzy ulegną zniewoleniu. — Jego piskliwy glos obniżył się o całą oktawę, a następnie ucichł. — Na czym to stanąłem? Ach tak, na przyjęciu. Był tam jeden taki gość, nieco bardziej witalny niż cała reszta. Kilka lat temu został połączony z wędrownym satelitą pewnej agencji informacyjnej ze Straumy. Podczas rozmowy okazało się, że nadal służył jako tajne źródło przekazywania danych, choć tak mało znaczące, że nawet nie umieszczano go na liście sieciowej tej agencji… W każdym razie straumerscy badacze w laboratorium — przynajmniej część z nich — nie postępowali tak nieostrożnie, jak mówisz. Podejrzewali ewentualność wyzwolenia się Perwersji i zamierzali temu przeszkodzić.

To było coś nowego, ale…

— Nie wygląda na to, żeby im się udało, nieprawdaż?

— Przytakuję. Nie udało im się niczemu zapobiec, ale za to zorganizowali ucieczkę dwoma statkami z planety, gdzie znajdowało się laboratorium. Przekazali także wiadomość o tym kanałami, na których końcu znajdował się mój znajomy ze wspomnianego bankietu. I teraz najważniejsze. Przynajmniej jeden z tych statków wywoził ze sobą końcowe fragmenty receptury — zanim zostały one włączone do projektu konstrukcyjnego Perwersji.

— Na pewno były jakieś kopie… — zaczął Pham Nuwen. Ravna uciszyła go gestem dłoni. Dziś otrzymał już dość szkolnych wyjaśnień. Informacja była niewiarygodna. Z wielką uwagą śledziła wszystkie wiadomości o katastrofie Królestwa Straumy. Królestwo było pierwszą kolonią-córką Sjandry Kei w Górnych Przestworzach. Obserwowanie jej upadku było przerażającym doświadczeniem. Ale nigdzie w grupie Zagrożenia nie było nawet najmniejszej wzmianki sugerującej, że powstała Perwersja była niekompletna.

— Jeśli to prawda, Straumerzy mają jeszcze szansę. Wszystko zależy od tego, jakie fragmenty projektu zostały zabrane.

— Właśnie. Oczywiście ludzie zdawali sobie z wszystkiego sprawę. Postanowili udać się prosto w kierunku Dna Przestworzy, aby później połączyć się tam ze swymi wspólnikami ze Straumy.

Co — biorąc pod uwagę ostateczną wielkość katastrofy — nigdy nie nastąpi. Ravna odchyliła się na krześle, po raz pierwszy od wielu godzin zapominając o Phamie Nuwenie. Najbardziej prawdopodobne było to, że oba statki zostały zniszczone. Jeśli tak się nie stało, to należało przyznać Straumerom, że ucieczka w kierunku Dna stanowiła w miarę rozsądne posunięcie. Jeśli mieli to, o czym mówił Błękitny Pancerzyk, Perwersja będzie bardzo zainteresowana ich odnalezieniem. Nie ulegało wątpliwości, że Błękitny Pancerzyk i Zielona Łodyżka nie powiadomili o tym żadnych grup dyskusyjnych.

— Więc wiecie, gdzie mieli się połączyć? — spytała cicho.

— Mniej więcej.

Zielona Łodyżka zacharczała coś do niego.

— Oczywiście nie mamy tej informacji w pamięciach — wyjaśnił. — Współrzędne są zarejestrowane w bezpiecznym miejscu na naszym statku. Ale jest jeszcze jedna rzecz. Straumerzy mieli plan awaryjny, na wypadek gdyby połączenie nie doszło do skutku. Zaplanowali przesłać sygnał do Przekaźnika za pomocą pokładowego nadajnika ultrafalowego.

— Poczekaj. Jak duży jest ten statek? — Ravna nie była specjalistką od warstw fizycznych, ale wiedziała, że główne nadbiorniki Przekaźnika to roje elementów antenowych rozproszonych na przestrzeni kilku lat świetlnych, oddalone dziesięć tysięcy kilometrów jeden od drugiego.

Błękitny Pancerzyk potoczył się w tę i z powrotem, co było gestem oznaczającym znaczne podekscytowanie.

— Nie wiemy, ale raczej nie był szczególnie wielki. Z tej odległości uda się go wykryć tylko przy precyzyjnym wyszukiwaniu ogromną anteną.

— Przypuszczamy, że to także stanowiło część ich planu — dodała Zielona Łodyżka — aczkolwiek to już szczyt desperacji. Od czasu gdy przybyliśmy do Przekaźnika, rozmawialiśmy z kilkoma przedstawicielami org…

— Dyskretniej! Ciszej! — wtrącił gwałtownie Błękitny Pancerzyk.

— Oczywiście. Poprosiliśmy organizację, aby włączyła nasłuch i odszukała ten statek. Obawiam się, że nie rozmawialiśmy z właściwymi osobami. Wszyscy nie bardzo nam wierzą. W końcu cała opowieść pochodzi od Skrodojeźdźca Mniejszego. To, o co prosimy, jest usługą raczej kosztowną, a wydaje się, że obecnie ceny są szczególnie wysokie.

Ravna starała się ochłodzić swój entuzjazm. Gdyby dowiedziała się o tym na spotkaniu grupy dyskusyjnej, byłaby to jeszcze jedna ciekawostka. Dlaczego więc nagle podnieca się, kiedy bezpośrednio przekazano jej nowinę? Na moce, co za ironia losu! Kilkuset klientów z samego Szczytu i Transcendencji — włączając w to Starego — wykorzystywało wszelkie dostępne środki Przekaźnika, by zaspokoić swą ciekawość dotyczącą upadku Straumy, a tymczasem najważniejsza informacja znajdowała się w zasięgu ręki, lecz nie mogła przebić się przez chaos wywołany ich gorączkowo prowadzonym dochodzeniem.

— Z kim rozmawialiście? Zresztą to nieważne. — Może powinna pójść i opowiedzieć całą historię Grondrowi ‘Kalirowi. — Myślę, że powinniście wiedzieć, że ja także jestem — zupełnie nieważnym! - pracownikiem Organizacji Vrinimi. Może uda mi się wam pomóc.

Spodziewała się, że z powodu tak szczęśliwego zbiegu okoliczności usłyszy okrzyki zaskoczenia. Zamiast tego nastąpiła chwila przerwy w rozmowie. Wyglądało na to, że Błękitny Pancerzyk wyłączył się z konwersacji. Wreszcie odezwała się Zielona Łodyżka.

— Rumienię się… Prawdę mówiąc, wiedzieliśmy o tym. Błękitny Pancerzyk wyszukał cię w spisie pracowników. Jesteś jedynym człowiekiem w organizacji. Nie pracujesz w Dziale Obsługi Klienta, ale myśleliśmy, że jeśli spróbujemy z tobą porozmawiać, to może nas chociaż wysłuchasz.

Pnącza Błękitnego Pancerzyka wydały przenikliwy chrzęst. Czy był to wyraz poirytowania? A może wreszcie udało mu się nadążyć za rozmową.

— Tak. Skoro już zdecydowaliśmy się na szczerość, to chyba powinniśmy wyznać ci, że spodziewamy się również wyciągnąć korzyści dla siebie. Jeśli statek uciekinierów będzie mógł udowodnić, że Perwersja wcale nie jest pełną Perwersją Klasy Drugiej, wtedy być może uda się przekonać klientów, że nasz ładunek nie został skażony. Gdyby tylko moi przyjaciele certyfikanci o tym wiedzieli, na pewno pełzaliby u twych stóp, lady Ravno.

Siedzieli w „Tułaczej Kompanii” jeszcze długo po północy. Liczba klientów wzrosła w godzinach największego dobowego szczytu, w czasie którego odnotowano kilka nowych przylotów. Wokół nich, na podłodze i stołach, odbywały się hałaśliwe przedstawienia. Pham patrzył to tu, to tam, chłonąc wszystko. Ale przede wszystkim wydawał się zafascynowany osobami Błękitnego Pancerzyka i Zielonej Łodyżki. Obydwoje różnili się od ludzi w sposób tak zdecydowany, że w pewnym sensie nawet w otaczającym ich niecodziennym towarzystwie wyglądali na wyjątkowych dziwolągów. Skrodojeźdźcy byli jedną z niewielu ras, które osiągnęły długotrwałą stabilność w Przestworzach. Ich specjacja przebiegła bardzo dawno temu, różne odmiany Jeźdźców bądź parły naprzód, bądź wymierały. Lecz wciąż istniało jeszcze wielu takich, którzy nadal pasowali do prastarych skrod, stanowiących jedyny element będący istotnym wyróżnikiem ich zewnętrznego wyglądu oraz jedynym w swoim rodzaju maszynowym Interfejsem, który liczył sobie już ponad miliard lat. Ale Błękitny Pancerzyk i Zielona Łodyżka byli także handlarzami, i jako tacy niewiele różnili się do kupców, jakich Pham Nuwen znał jeszcze z Powolności. I chociaż nadal zachowywał się jak skończony ignorant, widać w nim było pierwsze ślady zupełnie nowej postawy. A może wreszcie w jego tępej czaszce zaczęło rodzić się uczucie bo jaźni przed nieznanym ogromem Przestworzy? W każdym razie z trudem przyszłoby mu znalezienie lepszych kompanów do kielicha niż ta dwójka. Jako rasa, Skrodojeźdźcy ponad wszelkie zajęcia przedkładali leniwe wspominki. Gdy już wykrztusili z siebie ważną wiadomość, jaką mieli do przekazania, z zadowoleniem oddali się opowieściom o życiu, jakie pędzili w Przestworzach, oraz tłumaczeniu wszystkiego z najdrobniejszymi szczegółami, o których pragnął usłyszeć barbarzyńca. Po certyfikantach z dziąsłami jak brzytwy nie pozostało nawet wspomnienie.

Ravnie udało się osiągnąć stan lekkiego rauszu. Z łagodnym szumem w głowie wpatrywała się w całą trójkę gawędzącą o ulubionej pracy. Uśmiechnęła się do siebie. Teraz ona była tu kimś spoza towarzystwa, osobą absolutnie niezorientowaną w temacie. Błękitny Pancerzyk i Zielona Łodyżka dosłownie zasypywali ich opowieściami, niektóre z nich nawet jej wydawały się niesamowite. Ravna miała swoją teorię (z którą niewielu by się zgodziło), że tam, gdzie dwie istoty mają jakiś wspólny temat, nic więcej się nie liczy. Dwoje spośród trzech jej współbiesiadników można by śmiało wziąć za doniczkowe drzewka umieszczone na elektrycznych wózkach, trzeci zaś nie przypominał żadnego człowieka, jakiego napotkała w swym życiu. Porozumiewali się sztucznym językiem, a dwa spośród gardłujących „głosów” przypominały piskliwe zgrzyty. Mimo to… po kilku minutach przysłuchiwania się rozmowie, ich osobowości, którym przyglądała się w myślach, wydały jej się dużo bardziej zajmujące niż osobowości jej dawnych kumpli ze szkolnej ławy, choć nie tak znowu bardzo odmienne. Skrodojeźdźcy tworzyli parę. Nie sądziła, żeby miało to wielkie znaczenie. Seks dla Jeźdźców ograniczał się do tego, że przez pewien okres w roku dwoje z nich zostawało bliskimi sąsiadami. W tym jednak wypadku wchodziło w grę jakieś głębokie uczucie. Szczególnie Zielona Łodyżka wydawała się bardzo zakochana. Nieśmiała, a przy tym daleka od uległości, była na swój sposób szczera, co u kupca mogło raczej uchodzić za wadę. Błękitny Pancerzyk nadrabiał ten brak za obydwoje. Był elokwentny i gadatliwy, a jednocześnie zdolny do realizowania planów zgodnie z zamierzeniami. Ale gdzieś pod tą fasadą Ravna wyczuwała obecność osoby lubiącej rygor, niezadowolonej ze swej skrytości i krętactwa, wdzięcznej Zielonce za to, że nim kieruje.

A co można było powiedzieć o Phamie Nuwenie? Jaką tam dostrzegasz wewnętrzną istotę?- zastanowiła się. W pewien sposób był czymś więcej niż tajemnicą. Arogancki pyszałek z dzisiejszego popołudnia wieczorem gdzieś się ulotnił. Może stanowił tylko przykrywkę dla wewnętrznej niepewności. Facet został w końcu wychowany w kulturze zdominowanej przez płeć męską, całkowicie odmiennej od matriarchatu, z którego wywodził się każdy człowiek mieszkający w Przestworzach. Pod maską arogancji mogła się ukrywać całkiem sympatyczna osoba. Ale był też sposób, w jaki stawił czoło humanoidom o dziąsłach jak brzytwy. A także zachłanność, z jaką wyciągał od Skrodojeźdźców kolejne historie. Nagle Ravnie przyszła do głowy myśl, że po tylu latach spędzonych na czytaniu romantycznych powieści wreszcie natrafiła na swego bohatera.

Było już po 02:30, kiedy opuścili „Tułacza Kompanię”. Za niecałe pięć godzin nad horyzontem miało wzejść słońce. Skrodojeźdźcy wyszli ich odprowadzić. Błękitny Pancerzyk przełączył się na samnorski, aby ubawić Ravnę opowieścią o swej ostatniej wizycie na Sjandrze Kei i przypomnieć jej, żeby spytała o statek uciekinierów.

Skrodojeźdźcy nagle wydali się strasznie malutcy, kiedy Ravna i Pham wstali i wdychając głęboko coraz bardziej rozrzedzone powietrze, udali się w stronę wieżowców mieszkalnych.

Przez kilka minut oboje nic nie mówili. Wydawało się, że Pham rozkoszuje się wspaniałym widokiem. Lecieli, mijając kolejne odstępy pomiędzy jasno oświetlonymi Dokami. W takich miejscach mogli przez parki i szerokie aleje dostrzec znajdujące się tysiące kilometrów niżej Podłoże. Po niebie przesuwały się czarne kłęby chmur.

Rezydencja Ravny znajdowała się po zewnętrznej stronie Doków. Nie było tu fontann powietrznych, wieżowiec wznosił się w absolutnej próżni. Ześliznęli się w dół na jej balkon, zmieniając atmosferę wypełniającą skafandry na tę panującą w pokoju. Wydawało się, że usta Ravny uniezależniły się od swej właścicielki, paplając bez przerwy o nowej rezydencji, wyjaśniając, jakie lokum dostała, gdy pracowała w archiwum, i dlaczego nie mogło się ono równać się z jej nowym biurem. Pham Nuwen kiwał głową milcząc. Nie wygłaszał już swoich błyskotliwych uwag, którymi raczył ją podczas wcześniejszych wędrówek.

A ona wciąż trajkotała i trajkotała, aż wreszcie znaleźli się w środku i… zamilkła, a następnie spojrzeli na siebie. W pewnym sensie pragnęła tego pajaca, od czasu kiedy ujrzała go na głupkowatej animacji Grondra. Ale dopiero tego wieczoru w „Tułaczej Kompanii” poczuła, że dobrze będzie przyprowadzić go do mieszkania.

— Więc ja, ten…

No i co drapieżna księżniczko? Czyżbyś zapomniała języka w gębie?

W końcu wyciągnęła rękę i położyła na jego dłoni. Pham Nuwen uśmiechnął się do niej, także onieśmielony, na Moce!

— Bardzo tu ładnie — wybąkał.

— Urządziłam to w stylu technoprymitywnym. Umiejscowienie na samym skraju Doków ma swoje zalety. Naturalny widok nie jest przesłonięty przez światła miasta. Chodź, pokażę ci coś. — Zgasiła światło i rozsunęła story. Przezroczysta tafla okna ukazywała obszary rozciągające się za skrajem Doków. Tej nocy powinien być wspaniały widok. Gdy lecieli tu z „Tułaczej Kompanii”, niebo wydawało się straszliwie ciemne. Wewnątrzsystemowe fabryki musiały zostać wyłączone lub skrywały się za tarczą Podłoża. Nawet ruch statków wydawał się dość nikły.

Cofnęła się, by stanąć przy nim prostokąt okna rozpływał się jej przed oczami.

— Musisz trochę poczekać, aż oczy się przyzwyczają, nie ma żadnego powiększenia. — Widzieli już wyraźnie Podłoże, chmury naznaczone plamkami światła. Dłonią przesunęła po jego plecach, a po chwili poczuła jego ręce na ramionach.

Miała rację: tej nocy galaktyka zawładnęła całym niebem. Starzy pracownicy Organizacji Vrinimi nie zwracali już uwagi na ten widok. Dla Ravny była to wciąż najpiękniejsza rzecz na całym Przekaźniku. Bez efektów wzmacniających galaktyczne światło wydawało się bardzo blade. Dwadzieścia tysięcy lat świetlnych to jednak ogromna odległość. Na początku pojawiła się lekka mgiełka i ledwie widoczna pojedyncza gwiazda. W miarę jak wzrok się przyzwyczajał, mgła zaczynała nabierać kształtu, gdzieniegdzie widać było łagodne łuki, niektóre miejsca świeciły jaśniej, inne były ciemniejsze. Jeszcze minuta i… z mgły zaczęły wyłaniać się węzły… ukazywały się smugi głębokiej czerni, rozdzielające wygięte łukowato ramiona, skomplikowane układy nakładające się na inne skomplikowane układy, całość skręcająca w stronę środkowej piasty stanowiącej Jądro. Ogromny wir. Wielki lej. Zamrożony, nieruchomy, wypełniający sobą połowę nieba.

Słyszała, jak Pham wstrzymuje oddech. Powiedział coś, kilka śpiewnych sylab, które raczej nie znaczyły nic po triskwelińsku i na pewno miały niewiele wspólnego z samnorskim.

— Całe życie spędziłem w malutkim okruchu tego ogromu. A wydawało mi się, że jestem panem wszechświata. Nigdy nie śniłem, że będę mógł stanąć i zobaczyć tę cudowną rzecz w całości. — Zacisnął dłoń na jej ramieniu, a następnie rozluźnił chwyt i zaczął gładzić szyję Ravny. — Ale choćbyśmy nie wiadomo jak długo patrzyli, nie będziemy potrafili wyodrębnić wzrokiem poszczególnych Stref, prawda?

Wolno pokręciła głową.

— Ale łatwo je sobie wyobrazić. — Zatoczyła koło wolną ręką. W przybliżeniu podział na Strefy pokrywał się z rozkładem masy planetarnej w galaktyce. Bezrozumne Głębie rozciągały się w dół, do miejsca gdzie wątłym blaskiem jaśniało galaktyczne Jądro. Dalej znajdowała się Wielka Powolność, miejsce narodzin ludzkości, gdzie nie można było poruszać się szybciej niż światło i gdzie cywilizacje rodziły się i umierały, nie poznając innych i same pozostając nieznane. Dalej były Przestworza rozciągające się z dala od płaszczyzny galaktyki, obejmujące gwiazdy znajdujące się w odległości czterech piątych promienia od środka, a także takie miejsca jak Przekaźnik. Znana biec istniała na tym obszarze w różnych formach już od miliardów lat. Nie była to cywilizacja; niewielu cywilizacjom udało się przetrwać dłużej niż milion lat. Ale istniały dość dokładne i szczegółowe zapisy z przeszłości. Czasami nawet zrozumiałe. Na ogół ich odczytywanie wymagało dokonywania tłumaczeń, przekazywanych przez jedną wymarłą rasę drugiej rasie, bez możliwości uzyskania wiarygodnego potwierdzenia, tak że w końcu dokumenty wyglądały gorzej niż jakakolwiek wieloskokowa wiadomość sieciowa. Jednak co do niektórych spraw miano niezbitą pewność: zawsze istniał podział na Strefy Myśli, aczkolwiek obecnie rozgraniczenie między nimi było wyraźniejsze. Zawsze istniały okresy wojen i okresy pokoju, a także rasy za wszelką cenę starające się wydobyć z Wielkiej Powolności i tysiące małych imperiów. Zawsze napotykało się takich, co dążyli do Transcendencji, by przekształcić się w Moce… albo paść ich ofiarą.

— A Transcendencja? — spytał Pham. — Czy to ten daleki obszar absolutnej ciemności? — Ciemność pomiędzy galaktykami.

Ravna zaśmiała się cicho.

— Takie obszary też się w niej mieszczą, ale… widzisz te zewnętrzne końcówki spirali? One znajdują się już w Transcendencji — podobnie jak wszystko inne oddalone o ponad czterdzieści tysięcy lat świetlnych od centrum galaktyki.

Przez długą chwilę Pham Nuwen milczał. Czuł, jak przechodzi go lekki dreszcz.

— Po rozmowie z tymi na kółkach, wy-wydaje mi się, że bardziej rozumiem wasze ostrzeżenia. Jest tyle rzeczy, których nie wiem, rzeczy, które mogą mnie zgładzić… albo zrobić ze mną coś jeszcze gorszego.

Nareszcie zdrowy rozsądek bierze górę, pomyślała.

— To prawda — potwierdziła cicho — ale to nie tylko dlatego, że jesteś tu od niedawna. Możesz studiować całe życie i nie dowiedzieć się. Jak długo musi uczyć się ryba, żeby zrozumieć motywy działania ludzi? Nie jest to zbyt dobre porównanie, ale jedyne bezpieczne. Dla Mocy mieszkających w Transcendencji jesteśmy jak tępe zwierzęta. Pomyśl tylko o wszystkich rzeczach, jakie ludzie wyprawiają ze zwierzętami — odkrywczych, sadystycznych, miłosiernych, zbrodniczych — każda z nich ma milion wariantów w Transcendencji. Strefy to naturalna ochrona, bez nich takie stworzenia rozumne jak człowiek lub jemu podobni nie miałyby szansy na przeżycie. — Machnęła ręką w stronę rojów gwiazd. — przestworza i to, co pod nimi, są bezdenny ocean, a my jesteśmy stworzeniami, które pływają w głębinach. Jesteśmy zanurzeni tak głęboko, że istoty mieszkające na powierzchni — mimo że nas przewyższają — nie mogą się do nas dobrać. Czasami wybierają się na połów, niekiedy też zatruwają górne poziomy truciznami, których działania nie potrafimy nawet pojąć. Ale tu, w głębinach, jesteśmy stosunkowo bezpieczni. — Urwała. Było jeszcze więcej analogii. — I podobnie jak w oceanie — ciągle opadają z góry szczątki jakichś wraków. Są rzeczy, które można wytworzyć tylko w warunkach panujących na Szczycie, gdyż potrzeba do tego czujących i na wpół rozumnych fabryk, jednak niektóre z nich mogą działać i tu, na dole. Kiedy Błękitny Pancerzyk rozmawiał z tobą, wymienił antygrawy, urządzenia rozumne. Takie urządzenia stanowią największe materialne bogactwo w Przestworzach, ponieważ nie potrafimy ich produkować, a zdobywanie ich jest szalenie ryzykownym przedsięwzięciem.

Pham odwrócił się do niej, zostawiając za sobą okno wychodzące na gwiazdy.

— Więc zawsze znajdą się jakieś „ryby” pływające tuż pod powierzchnią. — Przez chwilę pomyślała, że już go straciła, że dał się porwać romantycznemu pragnieniu rozpłynięcia się w Transcendencji. — Małe rybki gotowe zaryzykować wszystko, by zyskać choć odrobinę boskości… lecz nie rozróżniające nieba od piekła, nawet gdy ta odrobina boskości stanie się ich udziałem.

Poczuła dreszcz przebiegający jego ciało, a potem ramię przygarniające ją do siebie. Uniosła twarz i znalazła tam usta oczekujące jej ust.

Minęły już dwa lata, odkąd Ravna Bergsndot opuściła Sjandrę Kei. Pod pewnymi względami ten czas szybko zleciał. Ale w tej chwili ciało mówiło jej, że było to bardzo, bardzo dawno temu. Każdy dotyk był niesamowicie podniecający, budził w niej długo i usilnie tłumione pragnienia. Nagle poczuła mrowienie na całej skórze. Musiała wykazać niesłychaną powściągliwość, by rozebrać się, nie drąc żadnej części ubrania na strzępy.

Ravna od dawna nie miała żadnej praktyki. Tu na miejscu trudno było o jakąś okazję, by mieć możliwość obiektywnego porównania. Ale i tak Pham Nuwen przeszedł sam siebie.

Krypto: ■

Otrzymane przez: Nadbiornik 01 na Przekaźniku

Ścieżka językowa: Akwilerski → Triskwelinski, Jednostki przekaźnikowe: SjK

Od: Nowy Administrator Nadbiormka „Wiatropiew” na Dolnym Debley

Temat: Skargi dotyczące działania Przekaźnika, propozycja

Streszczenie: Sytuacja jest coraz gorsza, proponujemy w zamian nasze usługi

Wyrażenia kluczowe: problemy komunikacyjne, niesolidność Przekaźnika, Transcendencja

Dystrybucja:

Specjalna grupa tematyczna: Koszty Komunikacji

Grupa administracyjna: Stubarwna Mnogość

Nadbiornik 01 na Przekaźniku

Nadbiornik „Tylko-na-Chwilę” na Przechwycie

Wszelkie odzewy kierować do: Grupa tematyczna: Rozszerzenie Wiatropiewu.

Data: 07:21:21 Czasu Dokowego, 36/09 roku Organizacji 52 089

Tekst wiadomości:

W ciągu ostatnich pięciuset godzin w grupie Koszty Komunikacji zanotowano 9834 skarg na zator przy nadbiornikach, powstały z winy wadliwej obsługi tychże przez zarządzającą Przekaźnikiem Organizację Vrinimi. Każda skarga dotyczy usług, z których korzystają dziesiątki tysięcy planet. Vrinimi zarzeka się cały czas, ze zator ten wynika z absolutnie tymczasowego nadmiernego wzrostu wykorzystania ich zasobów przez użytkowników z Transcendencji.

Jako jeden z głównych konkurentów Przekaźnika w tym regionie, „Wiatropiew” w nieznacznym stopniu skorzystał z tej sytuacji; niemniej jednak do tej pory uważaliśmy, ze zaproponowanie jakiegoś planowego rozwiązania powstałego problemu byłoby niestosowne.

Jednakże wydarzenia ostatnich siedmiu godzin zmuszają nas do zmiany tej polityki. Wszyscy, którzy czytają niniejsze słowa, juz wiedzą o incydencie. Większość z was padła jego ofiarą. Począwszy od [00:00:27 Czasu Dokowego] Organizacja Vrinimi zaczęła bez zapowiedzi odłączać swoje nadbiorniki od sieci, dając początek nie planowanym przestojom. ROI został odłączony o 00:00:27, R02 o 02:50:32, a R03 i R04 o 03:12:01. Vrinimi oświadczyła, ze jej klient z Transcendencji pilnie potrzebował udostępnienia szerszego pasma. (Wcześniej do wyłącznego użytku te] Mocy przekazano cały nadbiornik R00.) Klient ten wykorzystywał udzielone mu częstotliwości do połączeń zarówno nadawczych, jak i odbiorczych. Za przyzwoleniem organizacji na pozaplanowe użytkowanie zostało przeznaczone ponad sześćdziesiąt procent całych ich zasobów. Zauważcie, ze wcześniejsze nadużycia z poprzedzających pięciuset godzin, które wywołały lawinę nader uzasadnionych skarg, nigdy nie objęły więcej niż pięć procent zasobów organizacji.

Drodzy Przyjaciele, my z „Wiatropiewu” działamy w branży łączności dalekiego zasięgu. Wiemy, jak trudno jest utrzymać elementy nadbiornikowe, których masa przekracza masę niejednej planety. Wiemy, ze równie ciężkie zobowiązania kontraktowe nie mogą być podejmowane przez dostawców z naszej branży. Ale jednocześnie zachowanie Organizacji Vrinimi wydaje nam się nie do przyjęcia. To prawda, ze w ciągu ostatnich trzech godzin organizacja przywróciła ogólną dostępność ROI i R04, a także obiecała przekazać część nadpłat uzyskanych od Mocy tym, którzy zostali skazani na „chwilowe niedogodności”. Ale tylko Vrinimi wie, jak wysokie są to nadpłaty. Natomiast nikt (nawet Vrinimi) nie wie, czy oznacza to koniec przestojów.

Co dla Organizacji Vrinimi stanowi nagły, niespodziewany nadmiar gotówki, dla was wszystkich może stać się nieobliczalną katastrofą.

Dlatego tez „Wiatropiew” na Dolnym Debley rozważa znaczne — i długofalowe — rozszerzenie zakresu swoich usług dzięki planowanej budowie pięciu dodatkowych nadbiorników głównych. Rzecz jasna koszty takiej inwestycji są ogromne. Nadbiorniki nigdy nie były tanie, a ponadto warunki geometryczne na Dolnym Debley nie są tak znakomite, jak na Przekaźniku. Gwarancją amortyzacji tych kosztów mogą być tylko długie dziesięciolecia sprawnej i dochodowej działalności. Nie możemy więc podejmować żadnych kroków bez jednoznacznych deklaracji ze strony przyszłych klientów. W celu przekonania się o wielkości ewentualnego popytu, a także by upewnić się, że to, co planujemy stworzyć, jest naprawdę potrzebne, tworzymy tymczasową grupę dyskusyjną pod nazwą Grupa Tematyczna: Rozbudowa Wiatropiewu. Opłaty za przesyłanie/odbieranie wiadomości dla subskrybentów tej grupy będą wynosić zaledwie dziesięć procent naszych normalnych stawek. Zachęcamy więc naszych klientów do korzystania z te] grupy w celu ustalenia, czego rzeczywiście można bez obaw spodziewać się od Organizacji Vrinimi w przyszłości, a także do wymiany uwag na temat naszych propozycji.

Czekamy na wasze głosy.

DZIEWIĘĆ

Gdy było już po wszystkim, Ravna zapadła w głęboki sen. Ranek dawno już się rozpoczął, kiedy wreszcie zdecydowała się obudzić. Uparty, monotonny dźwięk telefonu był tak głośny, że przepędził nawet najprzyjemniejsze wizje. Otworzyła oczy. Na jej twarzy malował się wyraz absolutnej dezorientacji i rozkoszy. W ramionach ściskała mocno… ogromną poduchę. Cholera. Już sobie poszedł. Na krótką chwilę obróciła się na plecy, próbując uporządkować sobie wszystko w pamięci. Przez ostatnie dwa lata była bardzo samotna, do minionej nocy nawet nie zdawała sobie sprawy jak bardzo. Szczęście tak niespodziewane, a przy tym tak intensywne… fascynujące uczucie.

Telefon nie przestawał dzwonić. W końcu stoczyła się z łóżka i chwiejnym krokiem przeszła przez pokój. Powinni dać sobie spokój ze stosowaniem tych zacofanych urządzeń z epoki technoprymitywnej.

— Słucham?

To był jeden ze Skrodojeźdźców. Zielona Łodyżka?

— Przepraszam cię, Ravno, ale… czy dobrze się czujesz? Ravna nagle zdała sobie sprawę, że może wyglądać nieco dziwnie: głupkowaty uśmiech od ucha do ucha, włosy sterczące na wszystkie strony. Dłonią przykryła usta, tłumiąc śmiech.

— Wszystko w porządku. Czuję się dobrze. — I to jak! - O co chodzi?

— Chcielibyśmy ci podziękować za pomoc. Nie mieliśmy pojęcia, że jesteś tak wysoko postawiona. Setki godzin próbowaliśmy przekonać organizację, żeby wysłuchała uciekinierów. A zaledwie godzinę po naszej rozmowie powiedziano nam, że poszukiwanie sygnału zostanie wszczęte w trybie natychmiastowym.

— Uhm. — Co takiego? — To znakomicie, ale nie jestem pewna, czy ja… W każdym razie kto za to płaci?

— Nie mam pojęcia, ale to naprawdę droga rzecz! Powiedziano nam, że do poszukiwań zaangażowano główny nadbiornik. Jeśli ktokolwiek jeszcze stamtąd nadaje, powinniśmy o tym wiedzieć w ciągu kilku godzin.

Gawędzili jeszcze parę minut. Ravna stopniowo zaczynała się we wszystkim orientować, w miarę jak wydarzenia z ostatnich dziesięciu godzin i związane z nimi wrażenia zaczęły się układać w jej myślach, tworząc wyraźny podział na sprawy zawodowe i pozazawodowe przyjemności. Miała podejrzenia, że organizacja podsłuchała jej rozmowę w „Tułaczej Kompanii”. Może Grondr usłyszał całą opowieść i dał wiarę? Ale jeszcze wczoraj użalał się nad przeciążeniem nadbiornika. W każdym razie to dobra wiadomość — może nawet bardzo dobra. Jeśli opowieść Jeźdźca była prawdziwa, mogło się okazać, że Perwersja Straumy wcale nie dostała się do Transcendencji. Natomiast jeżeli w statku uciekinierów rzeczywiście znajdowały się istotne informacje, które pomogłyby ją zniszczyć, może nawet udałoby się ocalić Królestwo Straumy.

Kiedy Zielona Łodyżka wyłączyła się, Ravna zaczęła chodzić po mieszkaniu, starając się wszystko ułożyć sobie w głowie i rozważając w myślach inne możliwości. Jej działania stawały się coraz bardziej celowe i powoli zaczynała się dobudzać. Było mnóstwo rzeczy, które chciała sprawdzić.

Telefon znowu zadzwonił. Tym razem wcześniej skontrolowała, kto jest po drugiej stronie. Ojojoj! To był Grondr Vrinimikalir. Dłonią przyczesała włosy. Niestety wciąż nie chciały się układać, ale ten aparat nie pozwalał użytkownikowi udawać, że go nie ma. Po chwili zauważyła jednak, że Grondr także nie wyglądał zbyt świeżo. Na jego chitynowym obliczu dostrzegła ciemne smugi, częściowo przykrywające nawet plamki oczne. Odebrała.

— Ach! — Przez chwilę głos przypominał dziwaczny skrzek, lecz po chwili wrócił do normalnego poziomu. — Dziękuję, że odebrałaś. Zadzwoniłbym wcześniej, ale mieliśmy tu niezły… chaos. — Gdzie się podział jego chłodny dystans? — Chcę, żebyś wiedziała, że organizacja nie ma z tym nic wspólnego. Do niedawna jeszcze byliśmy całkowicie zablokowani. — Tu nastąpił dość bezładny opis zmasowanego ataku żądnych informacji klientów starających się wykorzystać wszelkie zasoby organizacji.

Kiedy Grondr gubił się w wyjaśnieniach, Ravna włączyła wykaz danych o ostatnich godzinach działalności Przekaźnika.

Na Wielkie Moce: Współczynnik zajęcia sześćdziesiąt procent? Zajrzała do grupy dyskusyjnej Koszty komunikacji. Przebiegła wzrokiem wiadomość z konkurencyjnego „Wiatropiewu”. Język tych nadętych pyszałków jak zwykle wypełniały górnolotne i pompatyczne zwroty, ale ich propozycja zastąpienia Przekaźnika brzmiała całkiem serio. To była właśnie jedna z tych rzeczy, których słusznie obawiał się Grondr.

— …tymczasem Stary wciąż prosił o więcej. W końcu zorientowaliśmy się, o co chodzi, i zdecydowaliśmy się stawić mu czoło… To znaczy, byliśmy blisko zastosowania środków przymusu. Mamy, rzecz jasna, możliwości, aby zniszczyć statek, który do nas przysłał. Nie wiadomo, jaka byłaby jego riposta, ale w końcu udało nam się wytłumaczyć, że jego żądania są dla nas rujnujące. Dzięki Mocom, wydał się tym ubawiony i wycofał się. Obecnie jego dostęp został ograniczony do jednego nadbiornika. Wykorzystuje go jedynie do poszukiwania sygnałowego, które nie ma nic a nic wspólnego z nami.

Hmm. Jedna zagadka rozwiązana. Stary musiał węszyć gdzieś wokół „Tułaczej Kompanii” i podsłuchać opowieść Skrodojeźdźców.

— Może wszystko się jakoś ułoży. Ale musimy być twardzi, na wypadek gdyby Stary znowu chciał nas wykorzystać. — Słowa zostały wypowiedziane, zanim zorientowała się komu właściwie udziela rady.

Wydawało się, że Grondr nie zwrócił na to uwagi. A jeśli nawet zwrócił, to właśnie pośpiesznie jej przytaknął.

— Jasne, jasne. Mówię ci, gdyby Stary był zwyczajnym klientem, zostałby na zawsze wpisany na czarną listę za to, co zrobił… Ale z drugiej strony, gdyby był zwyczajnym klientem, nigdy nie udałoby mu się oszukać nas w taki sposób.

Grondr potarł twarz pulchnymi białymi paluchami.

— Żaden zwykły klient z Przestworzy nie potrafiłby zmienić zapisów dotyczących ekspedycji barki połowowej. Nawet żadna cywilizacja ze Szczytu nie mogłaby się włamać do naszej graciarni i wykorzystać tych resztek, nie wzbudzając naszych najmniejszych podejrzeń.

Barka? Resztki? Ravna zaczynała zdawać sobie sprawę, że ona i Grondr nie mówili o tym samym.

— Co takiego zrobił Stary?

— Chcesz poznać szczegóły? Teraz już je znamy. Od upadku Straumy Stary bardzo interesował się ludźmi. Na nieszczęście nie mieliśmy żadnych chętnych, aby mu zaoferować. Uciekła się więc do manipulacji, zmieniając dane w rejestrze naszej graciarni. Udało nam się odzyskać nie zmienioną kopię danych rejestracyjnych od jednej z naszych filii. Nasza barka rzeczywiście złowiła wrak ludzkiego statku. W środku znajdowały się części ciał, ale nie było tam nic, co by nadawało się do ożywienia. Stary musiał złożyć do kupy i dopasować części z różnych ciał, które tam znalazł. Być może nawet sam stworzył wspomnienia utworzonego przez siebie człowieka poprzez ekstrapolacje danych o kulturze ludzkiej, które skopiował z archiwów. Poniewczasie udało nam się skojarzyć jego pierwsze zlecenia z włamaniem do naszego złomowiska…

Grondr klekotał dalej, ale Ravna już nie słuchała. Jej oczy wpatrywały się tępo w ekran telefonu. Jesteśmy jak małe rybki, które głęboka woda chroni przed rybakami znajdującymi się na górze. Ale chociaż rybacy nie mogą zejść do nas na dół, mają w zanadrzu całą masę wabików i innych śmiertelnych sztuczek. A więc Pham…

— A więc Pham Nuwen jest robotem — powiedziała cicho.

— Niezupełnie. Jest człowiekiem i dzięki sfałszowanej pamięci może działać autonomicznie. Ale w chwili gdy Stary wykupuje całe pasmo, staje się jedynie Zdalnie Sterowanym Wysłannikiem. — Ręką i okiem Mocy.

Narządy gębowe Grondra zaklekotały w wyrazie żałosnego zakłopotania.

— Ravno, nie wiemy dokładnie, co stało się wczorajszej nocy. Nie było potrzeby, aby poddawać cię bezpośredniej kontroli. Ale Stary zapewnia nas, że już nie potrzebuje prowadzić bezpośrednich badań. W każdym razie nie mamy zamiaru udostępniać mu całego pasma, by mógł kiedykolwiek jeszcze próbować.

Nieznacznie kiwnęła głową. Czuła, jak jej twarz oblewa fala zimna. Nigdy jeszcze nie czuła się jednocześnie tak wściekła i przerażona jak w tej chwili. Poczuła nagły zawrót głowy i słaniając się, odeszła od telefonu, nie zwracając uwagi na zaniepokojone okrzyki Grondra. Fragmenty opowieści, których nasłuchała się w liceum, odbijały się teraz echem w jej umyśle wraz z urywkami mitów tworzących dziesiątki ludzkich religii. Konsekwencje, konsekwencje. Przed niektórymi potrafiła się bronić, innym nie dało się już zapobiec.

Lecz gdzieś pod tymi wszystkimi wspomnieniami, pośród przerażenia i wściekłości, pojawiła się jedna, niewiarygodnie idiotyczna myśl. Spędziła osiem godzin twarzą w twarz z Mocą. Było to doświadczenie, któremu poświęcano całe rozdziały w podręcznikach, doświadczenie, które zawsze wydawało się odległe i nigdy do końca nie wyjaśnione. Było to coś, czym nie mógł pochwalić się żaden z mieszkańców Sjandry Kei. Przynajmniej do tej pory.

DZIESIĘĆ

Od dłuższego czasu Johanna znajdowała się w łodzi. Wydawało się, że słońce wcale nie zachodzi, chociaż raz było tuż za nią, nisko nad horyzontem, innym razem widziała je przed sobą, wysoko na niebie, jeszcze innym kryło się za chmurami i krople deszczu uderzały o nieprzemakalny brezent rozłożony na okrywających ją kocach. Spędziła dziesięć godzin w zamroczeniu spowodowanym potwornym bólem. Wokół niej działy się rzeczy jak z koszmarnego snu. Widziała pełno dziwnych stworzeń, które ściągały z niej ubranie lepiące się od krwi. Jakieś delikatne ręce i szczurze pyski opatrzyły jej rany i wlały w wyschłe gardło chłodną wodę. Kiedy rzucała się we śnie, Mama poprawiała koce i pocieszała ją wydając dziwaczne dźwięki. Przez długie godziny ktoś ciepły leżał obok. Czasem był to Jefri, ale częściej ogromny pies, który mruczał.

Deszcz ustał. Słońce znajdowało się teraz po lewej stronie łodzi, ale ukryte za jakimś zimnym, hurkoczącym cieniem. Powoli zaczynała rozróżniać główne źródła cierpienia. Najbardziej obolałe były klatka piersiowa i ramię, za każdym razem kiedy łodzią kiwało na boki, czuła gwałtowne ukłucia. Ale dokuczał jej także brzuch. Odczuwała pustkę i ssanie, które nie miało nic wspólnego z mdłościami. Była po prostu straszliwie głodna i spragniona.

Stopniowo zaczynała sobie wszystko przypominać i odróżniać rzeczywiste wydarzenia od sennych widzeń. Istniały bowiem koszmary, których nigdy już nie da się odpędzić, ponieważ zdarzyły się naprawdę. Ponieważ nadal trwały.

Co jakiś czas słońce wyglądało przez dziury w ciężkiej zasłonie chmur. Teraz opadało coraz niżej, aż wreszcie znalazło się za łodzią. Próbowała przypomnieć sobie, co mówił Tata na chwilę przed tym, gdy… wszystko się zaczęło, znajdowałam się w okolicach bieguna północnego planety, gdzie obecnie panowało lato. Słońce osiągało najniższy punkt na północy, a ich katamaran posuwał się mniej więcej w kierunku wschodnim. Lecz niezależnie od tego, w którą stronę się udawali, z każdą minutą coraz bardziej oddalali się od statku i nadziei na odnalezienie Jefriego.

Czasami wydawało jej się, że płyną po otwartym morzu. Wzgórza znajdowały się daleko lub były zasłonięte chmurami. Czasem przepływali wąskie cieśniny i prześlizgiwali się pod ścianami nagich skał. Nie miała pojęcia, że podróż łodzią żaglową może odbywać się w takim tempie i że może być tak niebezpieczna.

Cztery stworzenia przypominające szczury wkładały mnóstwo wysiłku, aby uchronić łódź przed rozbiciem się o skały. Z niewiarygodną szybkością miotały się między masztami a relingiem, czasami stając jedno drugiemu na ramionach, aby łatwiej dosięgnąć żagla czy linki. Nagle wzburzone wody zaczęły wściekle rzucać katamaranem na różne strony. Po chwili jednak wszystko ucichło i znów pojawiły się pasma wzgórz wolno przesuwające się w tył.

Przez długi czas udawała zamroczoną. Majaczyła, rzucała się i jednocześnie bacznie obserwowała. Bliźniacze kadłuby łodzi były długie i wąskie, przypominały kanoe. Żagiel wciągnięto na maszt usytuowany pomiędzy kadłubami. Ten cień, który widziała w swoich snach, rzucał żagiel, łopoczący na chłodnym, przenikliwym wietrze. Przez niebo przewalała się lawina szarości, czerni i światła. Nad łodzią kołowały ptaki. Nurkowały w powietrzu, mijając furkoczące płótno i krążyły wokół masztu. Wokół słychać było świergot i posykiwanie, ale nie były to ptasie głosy.

Za pomocą tych dźwięków porozumiewały się transportujące ją bestie. Przyglądała się im spod przymkniętych powiek. Wyglądały tak samo jak te, które zabiły Mamę i Tatę. Miały nawet na sobie takie same śmieszne ubranka, szarozielone kurtki przyozdobione różnymi strzemiączkami, pętelkami i klapkami. Wcześniej przypominały jej psy lub wilki. Ale w rzeczywistości nie były do nich podobne. Miały co prawda cztery smukłe nogi i małe, trójkątne uszka. Ale ich długie szyje i czerwieniejące oczy upodabniały je do ogromnych szczurów.

Im dłużej przyglądała się stworom, tym straszniejsze się wydawały. Żaden nieruchomy obraz nie oddałyby ich przeraźliwego charakteru. Należało zobaczyć je w akcji. Przyglądała się, jak cztery stwory siedzące w tym samym kadłubie co ona dobierają się do jej dannika. Różowy Olifant był schowany w siatkowej torbie leżącej z tyłu. Stworzenia chciały przyjrzeć mu się dokładniej. Najpierw wszystko przypominało występ cyrkowy. Głowy czterech zwierząt obracały się to w jedną, to w drugą stronę. Ruchy każdego z nich były niesłychanie precyzyjne, idealnie skoordynowane z ruchami całej reszty. Nie miały rąk, ale potrafiły rozwiązać węzły w ten sposób, że każde chwytało pyskiem wystający kawałek sznurka i zwinnie manewrując szyją, okręcało się wokół pozostałych. W tym samym czasie pazury jednego przytrzymywały luźno wiszącą siatkę, opierając ją mocno o reling. Wszystkie razem wyglądały jak grupa marionetek poruszanych przez jednego lalkarza.

W ciągu kilku sekund stwory zdołały wyjąć dannik z torby. Pozwoliły, aby urządzenie wyśliznęło się na dno kadłuba i zaczęły trącać je nosami. Następnie dwa położyły dannik na ławie, podczas gdy trzecie przytrzymało go łapą. Później każde stanęło z jednego boku i zaczęło obmacywać urządzenie w okolicach pluszowych kołnierzy i elastycznych uszu. Cała czwórka naciskała i gmerała nosami w wyraźnym celu. Próbowały go otworzyć!

Nad burtą drugiego kadłuba pojawiły się dwie głowy. Po chwili z tamtej strony zaczął płynąć strumień bulgotów i syknięć, będący czymś pośrednim pomiędzy nawoływaniem ptaków a odgłosem, jaki wydaje się przy wymiotowaniu. Jeden z psów stojących obok niej obejrzał się i odpowiedział serią podobnych dźwięków. Pozostałe trzy nadal próbowały otworzyć zatrzaski przytrzymujące pokrywę dannika.

W końcu dwa pociągnęły jednocześnie za wielkie, elastyczne uszy i dannik otworzył się, a na jego górnym oknie natychmiast została wyświetlona opracowana przez nią czołówka, w której na ekranie pojawiała się ona sama mówiąc: „Wstydź się, Jefri. Mówiłam, żebyś nie ruszał moich rzeczy!” Cztery stworzenia zamarły nagle z rozszerzonymi ze strachu oczyma.

Po chwili cała czwórka ustawiła dannik w ten sposób, aby i ci z drugiego kadłuba też mogli wszystko widzieć. Jedno przytrzymywało całe urządzenie, podczas gdy inne przyglądało się górnemu oknu, a trzecie wodziło łapą po oknie z klawiaturą. Te z drugiego kadłuba wszczęły straszliwy rwetes, jakby w nie diabeł wstąpił, ale żadne nie próbowało się zbliżyć. Gdy czwórka przy danniku nacisnęła na chybił trafił kilka klawiszy, czołówka urwała się gwałtownie. Jedno z czwórki obejrzało się na siedzących w drugim kadłubie, a inne dwa wpatrywały się w Johannę. Nadal udawała nieprzytomną, przyglądając się wszystkiemu spod na wpół przymkniętych powiek.

„Wstydź się, Jefri. Mówiłam, żebyś nie ruszał moich rzeczy!” — ponownie usłyszała swój głos, ale tym razem słowa były wypowiadane przez jedno ze zwierząt. Cała kwestia została perfekcyjnie odtworzona. Następnie usłyszała jęk jakiejś zapłakanej dziewczyny: „Mamo, Tato”. To znów był jej głos, bardziej wystraszony i dziecięcy, niżby tego pragnęła.

Wyglądało na to, że czekają na odpowiedź dannika. Kiedy nic się nie stało, jedno z nich zaczęło znowu trącać nosem okna dannika. Wszystko, co miało jakąś wartość, a także wszystkie niebezpieczne programy były zabezpieczone hasłem przed intruzami. Z urządzenia popłynęły obelgi i śmieszne kwiki. Najwyraźniej zwierzęta natrafiały kolejno na wszystkie niespodzianki, jakie przygotowała dla swego nazbyt wścibskiego braciszka. Och, Jefri, czy jeszcze kiedykolwiek cię zobaczę? - przemknęło jej przez myśl.

Zmieniające się dźwięki i obrazy zajęły stworzenia przez kilka minut. W końcu dowolność wydawanych komend i naciskanych sekwencji klawiszy dały dannikowi do zrozumienia, iż ma do czynienia z kimś naprawdę młodym, w związku z czym przełączył się na system operacyjny przystosowany dla dzieci.

Stwory zdawały sobie sprawę, że są obserwowane. Z całej czwórki zabawiającej się jej Olifantem zawsze jeden — nie zawsze ten sam — bacznie ją obserwował. Bawiły się z nią udając, że nie wiedzą, iż ona udaje.

Johanna otworzyła oczy i wbiła wzrok w podobne do psa monstrum.

— Do diabła z tobą! — powiedziała, po czym odwróciła się w drugą stronę. I natychmiast wrzasnęła przerażona. W drugim kadłubie cały tłum zwierzaków siedział ściśnięty w jednym miejscu. Liczne głowy unosiły się wysoko na sinusoidalnych szyjach. W świetle zachodzącego słońca ich oczy lśniły czerwono. Stado szczurów lub węży przypatrywało się jej w milczeniu, nie wiadomo od jak dawna.

Gdy krzyknęła, wszystkie głowy pochyliły się w jej stronę i po chwili jeszcze raz usłyszała swój krzyk. Za plecami ktoś zawołał jej własnym głosem: „Do diabła z tobą!” Gdzieś dalej słyszała, jak przyzywa Mamę i Tatę. Ponownie wrzasnęła głośno, a stworzenia odpowiedziały jej niczym echo. Ze strachu zacisnęła usta i zmusiła się do milczenia. Potwory gaworzyły jeszcze jakieś pół minuty, odtwarzając pomieszane słowa, jakie musiała wypowiadać we śnie. Kiedy zorientowały się, że już nie mogą tym jej przestraszyć, przestały naśladować ludzką mowę. Obie grupy gulgotały na zmianę podniecone, jak gdyby coś razem uzgadniały. Wreszcie czwórka znajdująca się po jej stronie łodzi schowała dannik z powrotem do siatkowej torby.

Szóstka po drugiej stronie łodzi rozproszyła się na całej długości kadłuba. Trzy stwory wskoczyły na mały występ znajdujący się poza burtą. Pazurami mocno wczepiając się w burtę, wychyliły się nad wodę. Przez chwilę wyglądały jak prawdziwe psy — ogromne psy wychylające się przez okno samochodu — wciągające w nozdrza strumień powietrza. Długimi szyjami wodziły w tę i z powrotem. Co chwilę jeden z trójki zanurzał głowę w wodzie. Pił? Łowił ryby?

Łowił. Co jakiś czas łeb wynurzał się, wyrzucając coś małego i zielonego na pokład. Oczekująca tam pozostała trójka rzucała się na zdobycz i chwytała ją w pyski. Przez krótką chwilę Johanna zdołała dostrzec małe nóżki i połyskliwy pancerz. Jeden ze szczurów przytrzymywał koniuszek ofiary w zębach, podczas gdy pozostałe rozrywały ją na strzępy. Wszystkie czynności były skoordynowane z niewiarygodną precyzją. Cała sfora sprawiała wrażenie jednego ciała, z którego wyrasta sześć potężnych szyj, każda zakończona parą mocnych szczęk. Na samą myśl o tym żołądek podszedł jej do gardła, ale nie miała czym wymiotować.

Połów trwał jakiś kwadrans. Psy złapały co najmniej siedem zielonych stworzonek. Ale wcale ich nie jadły, przynajmniej nie w całości. Kawałki zdobyczy zostały wrzucone do małej, drewnianej miski.

Po chwili znów dało się słyszeć gulgotanie pomiędzy dwoma grupami. Jeden z sześciu psów chwycił brzeg miski w pysk i przeczołgał się przez platformę masztową na ich stronę. Czwórka stojąca dotąd obok Johanny zbiła się w grupkę, jakby z jakiegoś powodu stwory bały się tego, który nadchodził. Dopiero gdy miska spoczęła na pokładzie i intruz wrócił na swoją stronę, cztery stworzenia uniosły w górę głowy.

Jeden ze szczurów podniósł miskę. Następnie w towarzystwie innego zbliżył się do niej. Johanna przełknęła ślinę. Czy to jakaś nowa tortura? W żołądku ssało ją boleśnie. Była bardzo głodna. Ponownie spojrzała na miskę i zdała sobie sprawę, że próbują ją nakarmić.

Słońce właśnie wyszło zza chmur pokrywających północną stronę nieba. Jego promienie przywodziły na myśl jesienne popołudnie tuż po deszczu: niebo nad głową było ciemne, a mimo to wszystko błyszczało w jasnym świetle. Sierść stworzeń wydawała się miękka i gęsta. Jedno z nich podsuwało miskę w jej stronę, podczas gdy drugie włożyło pysk do naczynia i wyjęło… coś śliskiego i zielonego. Delikatnie przytrzymując wybrany kawałek koniuszkami warg, obróciło głowę i wysunęło go w jej stronę. Johanna skurczyła się.

— Nie!

Stwór znieruchomiał. Przez chwilę myślała, że zaraz powtórzy jej okrzyk jak echo. Lecz on upuścił trzymany w pysku kawałek z powrotem do miski. Pierwszy zwierz położył naczynie na ławie znajdującej się obok dziewczyny. Przez chwilę wpatrywał się w Johannę, a następnie wypuścił z pyska specjalny uchwyt szerokości jego szczęki, znajdujący się na brzegu miski. Przez moment widziała rząd drobnych, ostrych zębów.

Johanna popatrzyła do środka miski i przez chwilę mdłości walczyły w niej z uczuciem głodu. W końcu wyciągnęła rękę spod koca i sięgnęła do naczynia. Wokół niej natychmiast pojawiły się cztery głowy i ponownie rozległa się wymiana gulgotań pomiędzy dwoma częściami łodzi.

Zacisnęła palce na czymś miękkim i zimnym. Podniosła to do góry, aby przyjrzeć się pod światło. Maleńkie ciałko było koloru zielonego, a jego boki błyszczały w promieniach słońca. Psy siedzące w drugim kadłubie oderwały nogi i odgryzły głowę. To, co pozostało, miało zaledwie dwa lub trzy centymetry długości. Wyglądało jak ślimak wyjęty ze skorupy. Kiedyś lubiła jeść takie rzeczy. Ale zawsze podawano je ugotowane. O mało nie wyrzuciła trzymanego kawałka do wody, kiedy poczuła, jak trzęsie się jej w ręce.

Podniosła go do ust i dotknęła językiem. Na Straumie spożywanie morskich skorupiaków na surowo na ogół kończyło się bólem brzucha. Skąd mogła wiedzieć, czy ten jej zaszkodzi, kiedy nie było rodziców ani nie miała dostępu do miejscowej sieci? Poczuła napływające łzy. Zaklęła, wepchnęła zielony kęs do ust i próbowała go przeżuć. Był miękki i przypominał chrząstkę przerośniętą tłuszczem. Zasłoniła ręką usta i wypluła go…

po czym spróbowała zjeść następny. Udało jej się połknąć dwa małe kawałki. Może tyle wystarczy. Miała zamiar posiedzieć i poczekać, czy zaraz nie zwymiotuje. Położyła się i ujrzała nad sobą kilka par oczu wpatrujących się w nią uporczywie. Obie strony łodzi znów zaczęły porozumiewać się za pomocą bulgotania. Jeden z psów zaczął przekradać się bokiem w jej stronę, trzymając skórzaną torbę zatkaną czopem. Bukłak.

Ten stwór był największy ze wszystkich. Przywódca? Przysunął głowę blisko jej twarzy, przytykając wylot naczynia do jej ust. Olbrzym sprawiał wrażenie najbardziej przebiegłego ze wszystkich, zbliżając się do niej, zawsze zachowywał większą ostrożność niż pozostali. Johanna przebiegła wzrokiem po jego bokach. Tuż pod skrajem kurtki zauważyła, że naga skóra na jego zadzie była cała biała… a na niej widniał ogromny strup w kształcie litery Y. To ten, który zabił Tatę.

Atak Johanny nie był z góry przemyślany. Pewnie dlatego udał się tak dobrze. Rzuciła się do przodu, odrzucając na bok bukłak, i wolną ręką objęła stwora za szyję. Przetoczyła się z nim po kadłubie i przycisnęła go całym ciałem do pokładu. Był mniejszy od niej i nie miał tyle siły, by ją zrzucić. Poczuła pazury drapiące przez koc, ale z jakiegoś powodu zwierz nie mógł jej dosięgnąć. Całym swoim ciężarem przycisnęła go do desek i schwyciła w miejscu, gdzie szyja przechodziła w żuchwę, po czym zaczęła uderzać jego głową o deski.

Po chwili reszta sfory była już na niej, czuła, jak pyski wciskają się pod jej ręce, czuła szczęki zaciskające się na rękawach. Poczuła rzędy ostrych jak szpilki zębów, przecinających płótno. Ciała zwierząt emitowały brzęczące dźwięki, które pamiętała ze swoich snów, które przenikały ciało i wprawiały w drżenie kości.

Wykręciły jej rękę i odciągnęły dłoń z gardła tamtego. Poczuła, jak grot strzały porusza się w jej ciele, rozcinając tkanki. Ale wciąż mogła zrobić jeszcze jedno. Odepchnęła się stopami od pokładu i z impetem uderzyła czołem w szczękę leżącego pod nią stworzenia, roztrzaskując mu czubek głowy o kadłub łodzi. Wokół niej zakłębiło się od innych ciał i w jednej chwili została przewrócona na plecy. Teraz czuła już tylko ból. Ani gniew, ani strach nie mogły skłonić jej do dalszego oporu.

Niemniej jednak wciąż starała się obserwować całą czwórkę. Zraniła ich. Zraniła ich i to wszystkich! Trzej, którzy stanęli w obronie największego, słaniali się na nogach, wydając z siebie świszczące dźwięki, które wreszcie zdawały się wychodzić z ich pysków. Ten ze strupem na zadzie leżał na boku, a jego ciałem wstrząsały drgawki. Na czubku łba pojawiła się rana w kształcie gwiazdy. Krew spływała mu na oczy. Wyglądała jak czerwone łzy.

Po kilku minutach świstanie ustało. Cztery stworzenia zbiły się w grupkę i dało się słyszeć znajome syczenie. Rana na jej klatce piersiowej ponownie zaczęła krwawić.

Wpatrywali się w siebie przez długą chwilę. Uśmiechnęła się do przeciwników. Można było ich zranić. Ona mogła ich zranić. Było to najmilsze uczucie, jakiego doświadczyła od chwili, kiedy wylądowała na tej planecie.

JEDENAŚCIE

Na długo przed powstaniem Ruchu Ociosa, Snyceria była najsławniejszym państwem-miastem po zachodniej stronie Lodowych Kłów. Jej założyciel przybył tu przed sześcioma wiekami. W tamtych czasach życie na północy było bardziej surowe. Śnieg leżał przez cały rok nawet w dolinach. Snycerz zaczął jako samotny pionier, pojedyncza sfora w małej chatce nad wrzynającą się daleko w ląd zatoką. Był jednocześnie myśliwym, myślicielem i artystą. W promieniu stu mil od jego siedziby nie zbudowano żadnych osad. Tylko dwanaście pierwszych posągów Snycerza opuściło jego chatę, to one jednak rozsławiły imię twórcy. Trzy przetrwały do tej pory. Pewne miasto w Republice Długich Jezior swą nazwę zawdzięczało jednemu z nich, pieczołowicie przechowywanemu w muzeum.

Wraz ze sławą przybyli pierwsi uczniowie. Z jednej chaty zrobiło się dziesięć, poustawianych w dowolny sposób na wybranym przez Snycerza fiordzie. Minął wiek czy dwa, rzecz jasna przynosząc ze sobą zmiany w osobowości Snycerza. On jednak bał się zmian i tego uczucia, że prawdziwa dusza powoli z niego uchodzi. Starał się zatrzymać z niej jak najwięcej, niemal każdy stara się to robić w taki czy inny sposób. W najgorszym wypadku sfora ucieka się do perwersji i rozmnaża się tylko wsobnie. Dla Snycerza nieuchronne zmiany stanowiły wyzwanie i bodziec do poszukiwań. Wiele czasu poświecił, starając się rozstrzygnąć kwestię znaczenia pojedynczego członka dla ogólnej kondycji całej duszy. Prowadził badania nad szczeniakami i ich wychowaniem. Starał się wynaleźć skuteczną metodę odgadywania, jaki wkład w rozwój danej duszy będzie miał taki czy inny nowy osobnik. W końcu nauczył się kształtować duszę przez odpowiednie szkolenie fragmentów.

Rzecz jasna nie była to żadna nowość. Ta dziedzina nauki stanowiła podstawę większości religii i każde miasto miało swoich kojarzycieli i sforotwórców. Tego rodzaju wiedza, niezależnie od jej obiektywnej wartości, stanowiła istotny wkład w każdą kulturę. Snycerz poddał ją jedynie szczegółowej analizie, wolnej od tradycyjnych uprzedzeń. Łagodnie eksperymentował na sobie oraz na innych artystach zamieszkujących małą kolonię. Przyglądał się rezultatom i na ich podstawie planował następne eksperymenty. Kierował się raczej tym, co widział, niż tym, w co pragnąłby wierzyć.

Zgodnie z różnymi normami społecznymi obowiązującymi w jego czasach to, co robił, było uznawane za herezję, zboczenie lub zwykłe szaleństwo. We wczesnym okresie życia król Snycerz był postacią równie znienawidzoną jak Ocios trzy stulecia później. Ale daleka północ wciąż pozostawała krainą długiej i surowej zimy. Narody zamieszkujące południe wcale nie kwapiły się, by wysyłać przeciwko Snycerii swoje armie. Jeden raz ich wojska poważyły się na taką eskapadę i poniosły sromotną klęskę. Mądry Snycerz nigdy nie próbował napadać na południowe ziemie, przynajmniej nie bezpośrednio. Tymczasem osada, którą założył, rozrastała się coraz dynamiczniej, ale sława związana ze sztuką i rzemiosłem meblarskim nie była w stanie przyćmić zupełnie innej reputacji, jaką zyskało sobie to miejsce w wielu krainach świata. Sfory o zgrzybiałym sercu przybywały do miasta i wracały z niego nie tylko odmłodzone, ale także inteligentniejsze i szczęśliwsze. Miasto stało się okolicznym ośrodkiem myśli technicznej: tu powstały pierwsze maszyny tkackie, skrzynie przekładniowe i wiatraki, tu rodził się przemysł. To miejsce było czymś nowym. I nie chodziło tylko o wynalazki. Nowi byli tutejsi mieszkańcy, którzy wyszli spod ręki Snycerza, i miasto będące jego dziełem.

Wickwrackstrup i Jaqueramaphan dotarli do Snycerii późnym popołudniem. Przez większość dnia padał deszcz, ale obecnie chmury zniknęły, a niebo jaśniało tym nieskalanym błękitem, który tak cieszy oczy po długich tygodniach szarówki i słoty.

W oczach Wędrownika ziemie Snycerza były istnym rajem. Miał już dość dzikich pustkowi. Miał już dość martwienia się o przybysza.

Przez ostatnie kilka mil płynęli w towarzystwie paru łodzi, których załogi przyglądały się im nader podejrzliwie. Łodzie były uzbrojone, a Wędrownik i Skryba przybywali z wyjątkowo niewłaściwego kierunku. Ale sami niewiele mogli zdziałać, byli nieszkodliwi. Nawoływacze głośnym zawodzeniem przekazywali dalej wieść o ich przybyciu. Gdy dotarli do portu, byli już prawdziwymi bohaterami: dwie sfory, które zdołały ukraść tajemniczą zdobycz łotrom z północy. Opłynęli falochron, którego jeszcze nie było podczas ostatniej wizyty Wędrownika w mieście, i zacumowali przy nabrzeżu.

Na pomoście roiło się od żołnierzy i wozów. Mieszkańcy zgromadzili się na całej długości drogi prowadzącej do bram miejskich. Przypominało to motłoch, aczkolwiek miejsca starczyło, żeby w miarę trzeźwo myśleć. Skryba wyskoczył z łodzi i spojrzał dookoła z wyniosłą miną, wyraźnie zadowolony z wiwatów, jakie dobiegały od strony wzgórz.

— Szybko! Musimy natychmiast mówić ze Snycerzem.

Wickwrackstrup wziął ze sobą brezentową torbę, w której znajdowała się tajemnicza obrazkowa skrzynka należąca do przybysza, i ostrożnie wyszedł na brzeg. Po ciosie, jaki mu zadało to dziwne stworzenie, wciąż jeszcze niezbyt pewnie trzymał się na nogach. Wskutek nagłej napaści został uszkodzony przedni tympan Strupa. Na krótką chwilę stracił kontrolę nad sobą. Pomost był bardzo dziwny — na pierwszy rzut oka wyglądał na kamienny, ale jego ścianki były wyłożone czarnym, gąbczastym materiałem, którego nie widział od czasu pobytu na morzach południowych. Pomyślał, że w tym mieście musi to być wyjątkowy zbytek… Gdzie ja jestem? Chyba powinienem się z czegoś cieszyć, z jakiegoś zwycięstwa. Zatrzymał się, aby odzyskać panowanie nad wszystkimi członkami. Po chwili zarówno ból, jak i myśli wyostrzyły się. Wiedział, że jeszcze co najmniej kilka dni tak się pomęczy. Teraz trzeba było pomóc przybyszowi wydostać się na brzeg.

Marszałek dworu króla Snycerza był w swojej większej części dandysem o sporej nadwadze. Wędrownik nie spodziewał się ujrzeć nikogo o takim wyglądzie wśród mieszkańców Snycerii. Ale tamten okazał się gotów do udzielenia im wszelkiej pomocy, jak tylko ujrzał przybysza. Przywołał lekarza, aby obejrzał Dwunoga, a przy okazji także Wędrownika. W ciągu ostatnich dwóch dni przybysz odzyskał siły, ale już nie stawiał czynnego oporu. Wynieśli go na brzeg bez większych kłopotów. Stworzenie wpatrywało się w Wędrownika, zwracając ku niemu płaską twarz. Wiedział już, że spojrzenie, jakie posyła mu ta dziwna istota, oznacza bezsilny gniew. Ostrożnie pomacał głowę Strupa… Dwunóg najwyraźniej czyhał na jakąś okazję, aby poczynić większe szkody.

Parę minut później nowo przybyli znajdowali się już na wozach ciągniętych przez kherświny, toczących się po brukowanej ulicy ku miastu. Żołnierze torowali przed nimi drogę w tłumie. Skryba Jaqueramaphan kłaniał się na boki — prawdziwy bohater. Ale Wędrownik wiedział, jak bardzo jest onieśmielony i niepewny. Niewątpliwie była to najbardziej doniosła chwila w jego życiu.

Nawet gdyby tego chciał, Wickwrackstrup nie mógł w podobny sposób przydawać sobie ważności. Jeden tympan Strupa był uszkodzony i każdy niepotrzebny gest sprawiał, iż mąciły mu się myśli. Przycupnął na ławach wozu i spoglądał we wszystkie strony.

Oprócz kształtu przedporcia, wszystko w mieście wyglądało inaczej niż pięćdziesiąt lat temu. W większości miejsc na świecie przez pięćdziesiąt lat niewiele mogło się zmienić. Pielgrzym wracający po tak krótkim czasie mógł się nawet poczuć znudzony widokiem, który już mu się opatrzył. Ale tutaj tempo zachodzących zmian napawało przerażeniem.

Ogromny falochron był całkiem nowy. Przy brzegu znajdowało się dwukrotnie więcej pomostów niż kiedyś, a przy nich cumowało całe mnóstwo wielołodzi z flagami, których nigdy przedtem nie widział w tych stronach świata. Znał ulicę, którą jechali, lecz pamiętał ją jako wąską nitkę, przecznic zaś było wtedy trzy razy mniej niż teraz. Pół wieku temu mury wokół miasta służyły raczej temu, aby kherświny i kurpuchy nie rozbiegały się po okolicznych polach, nie zaś po to, by bronić mieszkańców przed najeźdźcami. Teraz były wysokie na dziesięć stóp, jak okiem sięgnąć całe zbudowane z czarnego kamienia. Ostatnim razem żołnierzy widywało się rzadko, teraz byli niemal wszędzie. Ta zmiana nie bardzo mu się podobała. Poczuł, jak Strupowi skręca się żołądek — na myśl o żołnierzach i walce robiło mu się niedobrze.

Przejechali przez bramy miejskie i zatłoczone targowisko rozciągające się na obszarze kilku dobrych akrów. Przejścia pomiędzy straganami były szerokie zaledwie na pięćdziesiąt stóp, a w niektórych miejscach, gdzie drogę zagradzały bele płótna, wystawione na zewnątrz meble czy skrzynie pełne świeżych owoców — jeszcze węższe. Zapach owoców, korzeni i politury rozchodził się w powietrzu. Ścisk był tak potworny, że odgłosy targowania się przywodziły na myśl kakofonię właściwą najdzikszym orgiom. Oszołomiony Wędrownik omal nie stracił przytomności. Po chwili znaleźli się w wąskiej, krętej uliczce, która wiła się pośród rzędów budynków wykończonych drewnem. Ponad dachami wznosiły się budzące respekt fortyfikacje. Po upływie dziesięciu minut byli już na pałacowym dziedzińcu.

Zatrzymali się i marszałek dworu kazał umieścić Dwunoga na noszach.

— Gdzie jest Snycerz? Czy będziemy się mogli z nim zobaczyć? — spytał Skryba.

Urzędnik zaśmiał się głośno.

— Chyba z nią. Snycerz zmienił płeć ponad dziesięć lat temu.

Wszystkie głowy Wędrownika spojrzały na niego z wyrazem zdziwienia na pyskach. A cóż to miało oznaczać? Większość sfor zmienia się wraz z upływem czasu, ale nigdy nie słyszał, żeby o Snycerzu mówiono inaczej niż „on”. Był tak zdumiony, że ledwie udało mu się zarejestrować dalsze słowa marszałka dworu.

— Ale mam dla was jeszcze lepszą wiadomość. Cała jej Rada musi się zebrać, by zobaczyć to… to, co przywieźliście ze sobą. Wejdźcie do środka. — Dał znak strażnikom, aby odeszli.

Przeszli hallem tak wąskim, że dwie sfory z trudem mogły się w nim minąć. Marszałek szedł przodem, dalej podróżnicy, a za nimi lekarz z przybyszem na noszach. Wysokie ściany korytarza obito i pokryto srebrem. Całość była dużo większa niż kiedyś i podobnie jak miasto… budziła niepokój swym obcym wyglądem. Posągów stało bardzo niewiele i wszystkie pochodziły sprzed kilku wieków.

Ale zamiast rzeźb dostrzegał obrazy. Gdy zobaczył pierwszy, stanął jak wryty, a z tyłu dobiegł go stłumiony okrzyk Skryby. Wędrownik znał sztukę całego świata. Mieszkańcy tropików, żyjący w wielkich stadach, preferowali abstrakcyjne malowidła ścienne stanowiące kompozycje smug o psychotycznych barwach. Wyspiarzom z mórz południowych perspektywa była zupełnie nie znana, na ich akwarelach znajdujące się dalej przedmioty po prostu pozostawały zawieszone w górnej części obrazu. W Republice Długich Jezior największym powodzeniem cieszył się reprezentacjonizm, szczególnie multiptyki, które starały się oddać iluzję rzeczywistości oglądanej przez całą sforę.

Ale to, co zobaczył, stanowiło dla niego zupełną nowość. Były to mozaiki z małych ceramicznych pytek, z których każda była kwadratem o boku długości ćwierć cala. Nie było żadnego innego koloru oprócz czterech odcieni szarości. Gdy patrzyło się z odległości kilku stóp, płytki zlewały się w jedną całość, tworząc… najpiękniejsze pejzaże, jakie miał okazję widzieć. Każdy z nich stanowił widok ze wzgórz otaczających Snycerię. Gdyby nie brak kolorów, można by pomyśleć, że są to okna. Dół obrazów ograniczała prostokątna rama, ale u góry dzieła zlewały się ze ścianą, mozaiki kończyły się w miejscu, gdzie normalnie wzrok napotykał linię horyzontu. Tam gdzie na obrazach powinno widnieć niebo, widać było wyściełane ściany korytarza.

— Hej, przyjacielu! Myślałem, że chciałeś zobaczyć się ze Snycerką. — Uwaga została skierowana do Skryby. Jaqueramaphan w skupieniu przyglądał się pejzażom, każdy z jego członków siedział przed innym obrazem na całej długości hallu. Obrócił jedną z głów w stronę marszałka dworu. W jego głosie słychać było niebotyczny zachwyt.

— Na kres mej duszy! To tak jakbym był Bogiem, jakbym stał jednocześnie na szczycie każdego ze wzgórz i mógł oglądać wszystko naraz! — wykrzyknął, ale po chwili wstał i ruszył za dworzaninem.

Na końcu korytarza znajdowała się jedna z największych sal posiedzeń, jaką Wędrownik miał okazję widzieć.

— Jest większa od największych sal w republice — powiedział Skryba, z widocznym podziwem przypatrując się trzem piętrom balkonów. Stali na dole z przybyszem.

— Hmm.

Oprócz marszałka i lekarza w sali znajdowało się już pięć innych sfor. W miarę jak wodzili wzrokiem po balkonach, zauważali następne. Większość była ubrana podobnie jak szlachta republiki, obnosili się ze swymi futrami i klejnotami. Część miała na sobie zwykłe mundury, jakie zapamiętał z ostatniego pobytu. Wędrownik westchnął w duchu. Mała osada Snycerza rozrosła się najpierw do rozmiarów wielkiego miasta, a teraz była już prawdziwym państwem. Wędrownik zastanawiał się, czy król — teraz już królowa — miał jeszcze jakąś rzeczywistą władzę. Skierował jedną z głów dokładnie na Skrybę i szepnął:

— Nie mów nic o obrazkowej skrzynce, przynajmniej na razie.

Na pyskach Jaqueramaphana pojawił się jednocześnie wyraz zmieszania i konspiracyjnej poufałości. Odpowiedział mu w ten sam sposób:

— Jasne… jasne. To będzie nasza karta przetargowa, prawda?

— Coś w tym rodzaju. — Wędrownik zaczął rozglądać się po balkonach. Większość sfor wchodziła do sali i zajmowała miejsca z miną urażonej dumy, jak gdyby niepotrzebnie oderwano je od arcyważnych spraw. Wickwrackstrup uśmiechnął się do siebie. Wystarczył bowiem jeden rzut oka w dół, aby zburzyć ich spokój. Ponad głową słyszał szmer podnieconych rozmów. Żadna ze sfor nie przypominała Snycerza. Ale w końcu obecnej królowej musiało pozostać niewielu dawnych członków. Mógł ją rozpoznać tylko po zachowaniu i królewskiej postawie. Zresztą, to nie powinno mieć żadnego znaczenia. Utrzymywał przyjaźnie starsze niż którykolwiek z jego obecnych członków. Z kolei inni przyjaciele w ciągu dekady potrafili zmienić się tak bardzo, że nie mieli już żadnych wspólnych poglądów, a miejsce dawnej sympatii zajmowała wrogość. Miał nadzieję, że Snycerka wciąż będzie taka sama. Bo jeśli…

Dał się słyszeć krótki sygnał fanfar, jakby przywołujący do porządku. Drzwi na jednym z niższych balkonów otwarły się i wszedł piątak. Wędrownik poczuł, jak rośnie w nim przerażenie. To był Snycerz, ale… stetryczały jak nigdy. Jeden z członków był tak stary i niedołężny, że nie mógł się poruszać bez pomocy innych. Dwóch ledwie zakończyło wiek szczenięcy, a jednemu z pyska nieustannie leciała ślina. Największy miał bielma na obu oczach. Całość przywodziła na myśl sfory, jakie czasem można spotkać w portowych slumsach, lub ostatniego potomka wielu kazirodczych pokoleń.

Spojrzała na Wędrownika i uśmiechnęła się, jakby go poznała. Kiedy mówiła, używała do tego ślepca. Jej głos brzmiał czysto i pewnie.

— Proszę, zaczynaj Wendacjuszu. Marszałek dworu skinął głową.

— Jak sobie wasza wysokość życzy. — Wskazał łapą na dół, w stronę przybysza, i zaczął donośnie. — Oto powód naszego nagłego zebrania.

— Potwory możemy obejrzeć sobie w cyrku, Wendacjuszu — odezwała się jakaś przesadnie wystrojona sfora na jednym z górnych balkonów. Zważywszy na krzyki, które po wygłoszeniu tej uwagi dobiegły ze wszystkich stron, prezentowała pogląd mniejszości. Jedna ze sfor stojących na dolnych balkonach przesadziła barierkę i zeskoczyła na dół, starając się odpędzić lekarza od noszy, na których spoczywał przybysz z nieba.

Marszałek podniósł głowę, aby uciszyć zebranych i spojrzał na tego, który znalazł się na dole.

— Cierpliwości, drogi Skrupiło, proszę. Każdy będzie miał okazję, żeby się dobrze przyjrzeć.

Skrupiło wydał z siebie jakieś pomruki i syknięcia, ale się cofnął.

— Znakomicie. — Wendacjusz skupił całą swą uwagę na Wędrowniku i Skrybie. — Wasze przybycie wyprzedziło wszelkie wieści z północy, przyjaciele. Nikt oprócz mnie nie zna waszej historii, ja zaś wiem tylko tyle, ile zrozumiałem z zaszyfrowanych sygnałów nawoływaczy rozstawionych wzdłuż zatoki. Twierdzicie więc, że ten oto stwór przyleciał z nieba?

Było to zaproszenie do zabrania głosu. Wędrownik dał Skrybie Jaqueramaphanowi okazję do oratorskiego popisu. Skryba najwyraźniej czerpał z tego ogromną przyjemność. Opowiedział wszystkim o latającym domu, zasadzce, rzezi i o ich akcji ratunkowej. Pokazał im swój przyrząd do patrzenia, po czym oświadczył wszem wobec, że jest tajnym agentem Republiki Długich Jezior. Jaki prawdziwy szpieg zrobiłby coś podobnego? Wszystkie sfory zasiadające w radzie utkwiły wzrok w przybyszu, niektóre wpatrywały się w niego z obawą, inne — jak Skrupiło — z trudem tłumiły ciekawość. Snycerka przyglądała się tylko kilkoma głowami. Reszta jej członków wydawała się na wpół uśpiona. Wyglądała na równie zmęczoną jak Wędrownik. Pielgrzym złożył głowy na łapach. Ból w głowie Strupa narastał i pulsował. Pomogłoby uśpienie tego członka, ale wtedy niewiele by zrozumiał z tego, co mówiono. Ale może nie był to wcale taki zły pomysł. Strup zapadł w sen i ból trochę zelżał.

Rozmowy trwały jeszcze przez parę minut, przy czym ich sens umykał trojakowi, jakim na chwilę stał się Wickwrack. Rozumiał natomiast znaczenie tonu, z jakim zabierający głos wypowiadali opinie. Skrupiło — sfora, która wcześniej zeskoczyła na podłogę — kilkakrotnie głośno poskarżył się niecierpliwym głosem. W odpowiedzi Wendacjusz rzekł coś, co można było uznać za wyraz zgody. Lekarz usunął się i Skrupiło podszedł do leżącego koło Wickwracka przybysza. Wędrownik obudził się całkowicie.

— Uważaj. To stworzenie nie jest zbyt przyjazne.

— Twój przyjaciel już mnie raz ostrzegał — odwarknął Skrupiło. Okrążył nosze, wpatrując się w brązową, pozbawioną sierści twarz stworzenia. Tamten również wpatrywał się w niego obojętnym wzrokiem. Skrupiło podszedł bliżej i odkrył koc, którym stwór był przykryty. Wciąż nie było żadnej reakcji.

— Widzisz — tryumfował Skrupiło — wie, że nie chcę go skrzywdzić.

Wędrownik nic nie odpowiedział.

— Czy on naprawdę chodzi tylko na tylnych łapach? — spytał jeden z pozostałych członków rady. — Możecie sobie wyobrazić tego stwora w postawie pionowej? Jeden lekki cios i już leży na ziemi.

Rozległ się głośny śmiech. Wędrownik przypomniał sobie, jak bardzo poruszający się na dwóch odnóżach przybysze przypominali modliszki. Skrupiło zmarszczył nos.

— To stworzenie jest strasznie brudne. — Był już cały dookoła leżącego, co, jak się już zdążył o tym przekonać Wędrownik, strasznie denerwowało Dwunoga. — Drzewce strzały musi zostać usunięte. Krwawienie ustało, ale jeśli chcemy, aby pożyło jeszcze jakiś czas, musimy mu zapewnić odpowiednią opiekę medyczną. — Spojrzał z pogardą na Skrybę i Wędrownika, jakby chciał obarczyć ich winą za to, że nie przeprowadzili stosownej operacji na pokładzie katamaranu. Nagle coś przykuło jego wzrok i gwałtownie zmienił ton głosu. — Na Sforę Sfor! Spójrzcie na jego przednie łapy! Poluzował sznury krępujące przednie kończyny leżącego. — Dwie takie łapy mogą więcej zrobić niż pięć par warg. Pomyślcie, czego mogłaby dokonać cała sfora takich stworów.

— U… — Uważaj, miał powiedzieć Wędrownik. W jednej chwili przybysz złożył w małą kulkę pięć drobnych wyrostków, którymi zakończona była jego przednia łapa, po czym zrobił szybki wymach, wyginając ją pod niewyobrażalnym kątem i uderzył Skrupiła prosto w jedną z głów. Cios nie był zbyt mocny, ale został precyzyjnie wymierzony w sam tympan.

— Aj! Auuu! — zawył Skrupiło i przerażony odskoczył.

Przybysz także wrzeszczał. Były to cienkie i bardzo niskie dźwięki wydawane przez usta. Dziwaczny dźwięk sprawił, że głowy wszystkich, nie wyłączając członków Snycerki, podniosły się do góry. Wędrownik słyszał już ten odgłos wiele razy. Nie miał najmniejszych wątpliwości, że była to zewnętrzna mowa przybysza. Po kilku sekundach przeszła w regularne czkanie i kaszel, a następnie stopniowo ucichła.

Przez długą chwilę nikt nic nie mówił. Potem część Snycerki podniosła się na nogi. Królowa spojrzała na Skrupiła.

— Czy nic ci nie jest? — Były to jej pierwsze słowa od początku posiedzenia.

Skrupiło lizał swoje czoło.

— Trochę boli.

— Twoja ciekawość kiedyś cię zgubi.

Tamten żachnął się obrażony, ale widać było, że jednocześnie przygana królowej pochlebia mu.

Królowa Snycerka spojrzała na swych doradców.

— Zauważam tu pojawienie się nader istotnej kwestii. Skrupiło sądzi, że jeden członek tego stworzenia jest równie sprawny jak cała sfora. Czy to prawda? — Z tym pytaniem zwróciła się raczej do Wędrownika niż do Skryby.

— Tak, wasza wysokość. Jeśli węzły tych sznurów byłyby w zasięgu jego łap, z łatwością by je rozwiązał. — Wiedział, czego chce się dowiedzieć królowa. Sam odkrył to dopiero po trzech dniach. — A dźwięki, jakie wydaje, brzmią jak skoordynowana mowa.

Rozległy się głosy innych, którzy włączyli się do rozmowy. Pojedynczy członek często potrafił wydawać na wpół zrozumiałe odgłosy, ale na ogół działo się to kosztem pogorszenia ogólnej sprawności ruchowej.

— Tak… jest to stworzenie, jakiego próżno by szukać na naszym świecie, stworzenie, którego łódź spłynęła z samego nieba. Zastanawiam się, jaki umysł miałaby cała sfora takich stworzeń, jeśli pojedynczy członek jest niemal tak sprawny jak każdy z nas? — Mówiąc to, jej ślepiec wodził pokrytymi bielmem oczami dookoła, jak gdyby widział. Dwóch innych członków nieustannie ocierało ślinę jednemu z młodszych. Królowa nie stanowiła zbyt imponującego widoku.

Skrupiło podniósł głowę.

— Nie słyszę najmniejszych odgłosów myślenia. Ten stwór nie ma przedniego tympanu. — Następnie wskazał na podartą odzież wokół rany przybysza. — Nie widzę też najmniejszych śladów tympanów na ramionach. Być może taka sfora zachowuje bystrość nawet jako singiel… a może tak właśnie wyglądają te stwory w całości.

Wędrownik uśmiechnął się do siebie. Ten Skrupiło był niezłym gagatkiem, ale na pewno nie czuł się skrępowany tradycją. Przez całe wieki akademicy rozważali różnicę między istotami rozumnymi a zwierzętami. Niektóre zwierzęta miały większe mózgi, inne miały łapy lub wargi sprawniejsze od członków sfor. Na sawannach Wschodonii podobno żyły stworzenia, które przypominały istoty rozumne i trzymały się w nierozłącznych grupach, ale ich myślenie pozbawione było jakiejkolwiek głębi. Jeśli nie liczyć wilczych hord i wielorybów, to tylko istoty rozumne tworzyły sfory. To właśnie koordynacja myśli pomiędzy członkami stanowiła o ich wyższości. Teoria Skrupiła była jawną herezją.

— Ale podczas zasadzki słyszeliśmy odgłosy myślenia i to bardzo głośne — odezwał się Jaqueramaphan. — Być może ten jest czymś w rodzaju naszego szczeniaka, jeszcze ssącego pierś i niezdolnego do myślenia…

— Który jednocześnie jest niemal tak bystry jak cała sfora — dokończyła ponuro królowa. — Jeśli te stworzenia nie są inteligentniejsze od nas, z łatwością możemy nauczyć się używać ich wynalazków. Niezależnie od tego, jak są potężni, wcześniej czy później dorównamy im. Ale jeśli przed sobą mamy jedynie członka jakiejś supersfory… — Przez moment zapanowała cisza, w której dał się słyszeć tylko stłumiony odgłos myślenia doradców. Jeśli przybysze stanowili supersfory, a ich wysłannicy zostali zabici, może się okazać, że nie pozostało już nic, co by mogło pomóc ocalić ten świat.

— Dlatego też priorytetowym zadaniem dla nas będzie uratowanie stworzenia, zaprzyjaźnienie się z nim i poznanie jego prawdziwej natury. — Opuściła nagle wszystkie głowy, jakby głęboko zamyślona albo po prostu bardzo zmęczona. Po chwili niektóre z głów zwróciły się w stronę marszałka. — Każ ją zanieść do domku, który sąsiaduje z moim.

Wendacjusz spojrzał na nią zaskoczony.

— Ależ to niemożliwe, wasza wysokość! Widzieliśmy przecież, że jest niebezpieczne. A ponadto potrzebuje opieki lekarza.

Snycerka uśmiechnęła się, a jej głos stał się miękki jak jedwab. Wędrownik pamiętał ten ton.

— Czyżbyś zapomniał, że znam się na chirurgii? Czyżbyś zapomniał… że jestem Snycerką?

Wendacjusz oblizał wargi i rozejrzał się po pozostałych członkach rady. Po chwili odezwał się.

— Nie, wasza wysokość. Zrobimy, jak sobie życzysz. Wędrownik poczuł, że wraca mu humor. Być może jednak, wbrew pozorom, Snycerka nadal sprawowała kontrolę nad wszystkim.

DWANAŚCIE

Wędrownik siedział na stopniach swojej kwatery — członkowie opierali się o siebie plecami — kiedy Snycerka przyszła do niego następnego dnia. Była sama, ubrana w proste, zielone kurtki, jakie pamiętał z czasów ostatniego pobytu w tych stronach.

Nie pokłonił się ani nie wyszedł jej naprzeciw. Przez chwilę przyglądała mu się obojętnie, po czym usiadła kilka jardów dalej.

— Co z Dwunogiem? — spytał.

— Wyjęłam mu bełt i zaszyłam ranę. Myślę, że przeżyje. Moi doradcy ucieszyli się z tej nowiny. To stworzenie nie zachowywało się jak istota obdarzona rozumem. Rzucało się, nawet gdy je przywiązano, tak jakby w ogóle nie miało pojęcia o chirurgii… Jak twoja głowa?

— W porządku, dopóki nie ruszam się z miejsca. — Ostatni z jego członków — Strup — leżał za drzwiami w ciemnym wnętrzu zajmowanego przez niego domku. — Wygląda na to, że tympan się goi. Za kilka dni powinienem być w pełni sił.

— To dobrze. — Uszkodzony tympan mógł oznaczać ciągłe problemy natury psychicznej lub nawet konieczność poszukania nowego członka, co wiązało się z bolesnym zadaniem znalezienia jakiegoś sposobu spożytkowania członka odłączonego. — Pamiętam cię, pielgrzymie. Wszyscy twoi członkowie się zmienili, ale wciąż jesteś tym samym Wędrownikiem co kiedyś. Ostatnim razem przyniosłeś ze sobą mnóstwo wspaniałych opowieści. Byłam pod wrażeniem twojej wizyty.

— A ja byłem pod wrażeniem spotkania z wielkim Snycerzem. Dlatego wróciłem.

Przekrzywiła jedną z głów i spytała z kwaśną miną.

— Masz na myśli wielkiego Snycerza sprzed lat, nie zaś obecną sparszywiałą królową?

Żachnął się.

— Co się z tobą stało?

Nie odpowiedziała od razu. Przez chwilę siedzieli obok siebie, spoglądając na miasto. Zachmurzone popołudniowe niebo zwiastowało deszcz. Bryza znad kanału ziębiła wargi i wyciskała z oczu łzy. Snycerka, drżąc z zimna, nastroszyła futro. W końcu się odezwała.

— Starałam się jak najlepiej zachować moją duszę przez sześćset lat. Dokładnie sześćset. Myślę, że to, co obecnie stało się ze mną, jest zupełnie normalne.

— Perwersja nigdy wcześniej nie dokonywała w tobie takich spustoszeń. — Wędrownik na ogół nie był tak obcesowy. Sam nie wiedział, co go skłoniło do nagłej szczerości.

— Tak, przeciętna kazirodcza sfora osiąga taki stan w ciągu kilku stuleci, ale zanim go osiągnie, jest już kompletnie zidiociała. Moje metody były dużo sprytniejsze. Wiedziałam, kogo z kim należy skojarzyć, które szczeniaki zatrzymać, a które wkomponować w inne sfory. W ten sposób zawsze krew z mojej krwi i ciało z mego ciała przechowywały wspomnienia i dusza zachowała się nieskażona. Ale widocznie nie wszystko zrozumiałam do końca albo starałam się osiągnąć coś, co wykracza poza moje możliwości. Za każdym razem wybór był coraz trudniejszy, aż w końcu nie miałam innego wyjścia, jak wybierać pomiędzy członkami niedorozwiniętymi psychicznie a obciążonymi fizycznym kalectwem. — Otarła cieknącą ślinę z pyska jednego z członków, po czym obróciła w stronę swego miasta wszystkie głowy, oprócz głowy ślepca. — Teraz mamy najpiękniejsze dni lata, wiesz? Wszystko, co zielone, pnie się w górę jak oszalałe, aby zagarnąć sobie jak najwięcej gasnącego już ciepła. — Rzeczywiście wydawało się, że zieleń wdarła się wszędzie: ostnice zajęły podnóża wzgórz i obrzeża miasta, paprocie obficie porosły zbocza, wrzos zaś piął się dzielnie ku szarym koronom gór po drugiej stronie kanału. — Kocham to miejsce.

Nigdy nie przypuszczał, że będzie kiedyś pocieszał Snycerza nad Snycerzami.

— Ty uczyniłaś to miejsce tak cudownym. Mówiono mi o tym wszędzie po drodze, po tamtej stronie świata… I założę się, że połowa miejscowych sfor jest z tobą spokrewniona.

— T-tak, zawsze cieszyłam się powodzeniem, o jakim największym rozpustnikom nawet się nie śniło. Nigdy nie brakło mi kochanek ani kochanków, nawet jeśli potem nie mogłam sama wykorzystać wszystkich szczeniaków. Nieraz myślę sobie, że właśnie moje młode były dla mnie największym eksperymentem. Skrupiło i Wendacjusz w większości składają się z moich potomków… ale także i Ocios.

To dopiero! Ostatnia wiadomość była dla Wędrownika absolutną nowością.

— Przez kilka ostatnich dekad próbowałam pogodzić się ze swym losem. Nie mogę oszukać wieczności, niedługo będę musiała uwolnić swą duszę. Coraz więcej kompetencji przyznaję radzie. Jak mogę uzurpować sobie absolutną władzę nad moim dominium, jeśli już coraz mniej jestem sobą? Znowu wróciłam do sztuki — widziałeś monochromatyczne mozaiki?

— Tak! Są przepiękne.

— Pokażę ci kiedyś mój warsztat. Cała procedura tworzenia jest nużąca, ale niemal automatyczna. Wydawało mi się, że będzie to wspaniałe zajęcie na ostatnie lata życia mojej duszy. Ale teraz… ty i ten stwór z nieba zmieniliście wszystko. Cholera! Gdyby to zdarzyło się jakieś sto lat temu. Jakież wtedy mogłabym osiągnąć korzyści. Wiesz, wypróbowaliśmy twoją „obrazkową skrzynkę”. Tak dokładnych i precyzyjnych obrazów nie znajdziesz nigdzie na naszym świecie. Są trochę podobne do moich mozaik — w takim samym stopniu co słońce podobne jest do świetlika. Każdy obraz utworzony jest z milionów różnokolorowych punktów, płytek tak małych, że nie sposób wyodrębnić ich wzrokiem bez soczewek Skryby. Ja pracowałam całe lata nad stworzeniem kilku kompozycji. A ta obrazkowa skrzynka potrafi stworzyć niezliczone tysiące mozaik w mgnieniu oka. Twoi przybysze sprawili, że wszystkie dokonania mojego życia wydają mi się czymś równie nieistotnym, co drapanie jeszcze ślepego szczeniaczka o ścianki kołyski.

Królowa Snycerii płakała cicho, ale w jej głosie brzmiał gniew.

— I teraz cały świat będzie się zmieniał, ale będzie już za późno dla takiego wraka jak ja!

Niemal podświadomie Wędrownik wysunął jednego członka w stronę Snycerki. Członek podszedł niezwykle blisko: osiem jardów, pięć. Wkrótce oboje usłyszeli odgłosy interferencji swoich myśli, a po chwili poczuł, że królowa powoli się uspokaja.

Uśmiechnęła się przez łzy.

— Dziękuję ci… Dziwne, że potrafisz mi współczuć. Wszak największy problem mojego życia to dla pielgrzyma pestka.

— Cierpiałaś. — Tylko tyle z siebie wykrztusił.

— Przecież wy, pielgrzymi, wciąż się zmieniacie, zmieniacie i zmieniacie… — Jeden z jej członków zbliżył się do niego i myślenie stało się dla obojga jeszcze trudniejsze.

Wędrownik mówił wolno, koncentrując się na każdym słowie, mając nadzieję, że nie straci wątku w połowie.

— Ale zawsze zostaje jakaś cząstka duszy. Ta cząstka sprawia, że wciąż jestem pielgrzymem. — I nagle doznał olśnienia, jakie czasem przychodzi w środku bitewnej wrzawy lub w zamęcie, jaki powstaje podczas intymnego zbliżenia. To był właśnie taki czas. — Myślę, że świat właśnie domaga się od ciebie zmiany duszy, właśnie teraz, kiedy z nieba spadł nam ten Dwunóg. Czy można sobie wyobrazić lepszy moment dla Snycerki na porzucenie starej duszy?

Uśmiechnęła się i wzrósł zamęt myślowy, ale jednocześnie stał się przyjemny.

— Nie… pomyślałam o tym… w ten sposób. Że to właśnie czas na zmiany.

Wędrownik cały wszedł pomiędzy jej członków. Dwie sfory stały przez chwilę wymieszane, pieszcząc się nawzajem, czując, jak ich myśli zlewają się i rozpływają w słodkim chaosie. Ostatnią rzeczą, jaką zapamiętały, był gwałtowny bieg po schodach prowadzących do domku pielgrzyma.

Jeszcze tego samego popołudnia Snycerka przyniosła skrzynkę obrazkową do laboratorium Skrupiła. Kiedy przyszła, Skrupiło i Wendacjusz byli już na miejscu. Był też Skryba Jaqueramaphan, ale stał oddzielnie, dużo dalej niż tego wymagał protokół. Królowa przerwała jakiś spór. Kilka dni temu takie sprzeczki wprawiłyby ją w podły nastrój. Ale teraz śmiało wciągnęła swego najbardziej schorowanego członka do pokoju, popatrzyła na obecnych oczyma śliniącego się szczeniaka i uśmiechnęła się. Od lat nie czuła się tak wspaniale. Podjęła odpowiednie decyzje i przedsięwzięła środki, by wprowadzić je w życie, a teraz otwierał się przed nią wspaniały świat nowych, pasjonujących przygód.

Skryba poweselał na jej widok.

— Czy byłaś u Wędrownika? Jak się czuje?

— Dobrze, dobrze, a nawet bardzo dobrze. — Oj, chyba nie ma potrzeby ich uświadamiać, jak bardzo jest mu dobrze. - Myślę, że niedługo całkiem wydobrzeje.

— Wasza wysokość, jestem niezmiernie wdzięczny waszej wysokości i jej lekarzom. Wickwrackstrup to wspaniała sfora i… to znaczy myślę, że nawet pielgrzym nie powinien zmieniać członków co dzień, jak ubrania.

Snycerka bezceremonialnie przerwała potok wymowy machnięciem łapy. Weszła na środek pomieszczenia i położyła skrzynkę obrazkową przybysza na stole. Przedmiot najbardziej przypominał różową poduszkę z miękkimi rogami i rysunkiem dziwacznego zwierzęcia na poszwie. Po spędzeniu półtora dnia sam na sam ze skrzynką królowa nabrała dużej wprawy w… otwieraniu jej. Jak zawsze na górnej części urządzenia pojawiła się twarz Dwunoga, wydając z siebie serię dźwięków. Jak zawsze Snycerka, przyglądając się ruchomej mozaice, poczuła fascynację graniczącą z trwogą. Miliony różnokolorowych płytek przesuwały się i zamieniały miejscami w doskonałej synchronizacji, stwarzając iluzję rzeczywistości. A przy tym cała sekwencja ruchomych obrazów powtarzała się za każdym razem dokładnie w ten sam sposób. Odwróciła ekran, tak by Skrupiło i Wendacjusz także mogli zobaczyć, co się na nim dzieje.

Jaqueramaphan przysunął się bokiem do pozostałych i wyciągnął dwie głowy, aby też popatrzeć.

— Wciąż uważasz, że skrzynka jest zwierzęciem? — zapytał Wendacjusza. — Może więc nakarmisz je, a ono w zamian zdradzi nam swoje sekrety, co?

Snycerka uśmiechnęła się do siebie. Skryba bez wątpienia nie był pielgrzymem. Życie i zdrowie pielgrzyma zbyt często były uzależnione od dobrej woli napotkanych osób, żeby poważył się na wtykanie szpil potężniejszym od siebie.

Wendacjusz zignorował go. Wszystkie oczy skierował na królową.

— Proszę, niech wasza wysokość nie gniewa się, ale ja, a właściwie my, wszyscy członkowie rady, chcielibyśmy ponownie skierować prośbę do waszej wysokości. Ta obrazkowa skrzynka jest zbyt ważna, aby mogła znajdować się w pyskach tylko jednej sfory, nawet tak potężnej jak wasza wysokość. Proszę, powierz ją nam przynajmniej na czas, kiedy udajesz się na spoczynek.

— Nie gniewam się. Skoro tak nalegasz, pozwalam wam uczestniczyć w moich badaniach. Tylko tyle mogę zrobić. — Spojrzała na niego niewinnym wzrokiem. Wendacjusz był znakomitym szefem wywiadu, dość przeciętnym administratorem i marnym naukowcem. Jeszcze sto lat temu sfora tego pokroju zostałaby wysłana do nadzorowania zbiorów, jeśli w ogóle zdecydowałaby się na jej zatrzymanie. Sto lat temu wywiadowcy nie byli potrzebni, a jeden administrator wystarczał w zupełności. Jakżeż ten świat się zmienił! W roztargnieniu szturchała nosem skrzynkę obrazkową. Być może nadchodził czas jeszcze większych zmian.

Skrupiło serio potraktował pytanie Skryby.

— Widzę trzy możliwości. Pierwsza: że mamy do czynienia z magią. — Wendacjusz skrzywił się i odsunął parę kroków. — Tak, tak, zasady działania skrzynki mogą wykraczać poza nasze zdolności pojmowania, a więc mogą stanowić dla nas przejaw siły magicznej. Ale jest to ten rodzaj herezji, którego królowa nigdy by nie zaakceptowała, tak więc taktownie go pomijam. — Posłał Snycerce sardoniczny uśmiech. — Druga: że mamy do czynienia ze zwierzęciem. Kilku członków rady właśnie tak myślało, kiedy Skryba po raz pierwszy sprawił, że skrzynka przemówiła. Ale to „coś” bardziej przypomina wypchaną poduszkę, ze śmieszną figurką wyhaftowaną na boku. Co jednak ważniejsze — odpowiada na impulsy z perfekcyjną powtarzalnością. Ta właściwość wydaje mi się znajoma. Tak zachowują się maszyny.

— I to jest ta trzecia możliwość, według ciebie? — spytał Skryba. — Ale żeby być maszyną, trzeba mieć jakieś ruchome części, chyba że…

Snycerka machnęła na nich ogonem. Skrupiło mógł toczyć podobne dysputy przez długie godziny, a wyglądało na to, że Skryba jest podobny.

— Moim zdaniem powinniśmy dowiedzieć się czegoś więcej, a potem spekulować. — Nacisnęła narożnik pudełka, podobnie jak uczynił to Skryba podczas pierwszej demonstracji. Twarz przybysza zniknęła zastąpiona dziwacznym barwnym wzorem, który przyprawiał o zawrót głowy. Usłyszeli odgłosy, ale było to tylko średniotonowe mruczenie, jakie rozlegało się zawsze przy otwieraniu wieka skrzynki. Wiedzieli już, że skrzynka słyszała niskie dźwięki i że odbierała bodźce dotykowe przez miękki kwadrat wbudowany w podstawę. Kwadrat ten także stanowił rodzaj obrazkowego ekranu: niektóre komendy powodowały zmianę wzoru siatki punktów dotykowych. Gdy po raz pierwszy dokonali takiej zmiany, skrzynka odmówiła reagowania na dalsze komendy. Wendacjusz był pewny, że zabili „mniejszego przybysza”. Ale kiedy zamknęli skrzynkę i ponownie ją otworzyli, znowu zaczęła zachowywać się tak jak przedtem. Snycerka była niemal pewna, że niezależnie od tego, co powiedzą albo w jaki sposób dotkną tej rzeczy, nie są w stanie wyrządzić jej szkody.

Snycerka wypróbowała znane sobie sygnały we właściwym porządku. Rezultaty były identyczne jak przedtem. Ale przy każdorazowej zmianie porządku — odmienne. Nie wiedziała, czy należy się zgodzić ze Skrupiłem. Skrzynka wykazywała pewną mechaniczną powtarzalność charakterystyczną dla maszyny… jednakże różnorodnością możliwych reakcji bardziej przypominała zwierzę.

Tuż za jej plecami Skryba i Skrupiło ustawili po jednym wysuniętym osobniku. Oba starały się jak najwyżej unieść głowę, aby widzieć wszystko, co pojawiało się na ekranie. Odgłosy ich myśli stawały się coraz głośniejsze. Snycerka próbowała przypomnieć sobie, jaki miał być jej kolejny krok. Po chwili otaczający ją hałas stał się nie do zniesienia.

— Czy możecie się cofnąć. Nie słyszę swoich myśli. — To nie chór, kochani.

— Przepraszamy… czy tak wystarczy? — Cofnęli się o jakieś piętnaście stóp. Królowa kiwnęła głowami. Odległość pomiędzy dwoma wysuniętymi członkami wynosiła mniej niż dwadzieścia stóp. Skrupiło i Skryba najwyraźniej ledwie panowali nad swą ciekawością. Tylko Wendacjusz zachowywał właściwą odległość, ale i na jego pysku malował się entuzjazm i wyczekiwanie.

— Mam propozycję — odezwał się Skryba. W jego głosie czuć było wysiłek, jaki musiał włożyć, aby skoncentrować się w hałasie wywołanym przez myśli Skrupiła mieszające się z jego myślami. — Kiedy dotknie się kwadracika cztery/trzy i powie — tu odtworzył kilka dźwięków, jakie wydawał z siebie przybysz, wszystkie były bardzo łatwe — na ekranie pokazuje się zestaw obrazków. Wydaje mi się, że obrazki te odpowiadają kwadracikom. Myślę, że zostają nam przedstawione… możliwości wyboru.

Hm.

— Tak więc sama skrzynka będzie nam mówić, co mamy robić. — Jeśli to jest maszyna, to będziemy musieli zrewidować obowiązującą definicję. - Dobrze więc, spróbujmy w ten sposób.

Minęły trzy godziny. Pod koniec nawet Wendacjusz przysunął jednego ze swych członków bliżej ekranu. Hałas panujący w pomieszczeniu zaczynał niebezpiecznie zamieniać się w bezmyślny chaos. Zewsząd padały propozycje: „powiedzmy to”, „naciśnijmy tamto”, „ostatni raz, jak powiedziało to, zrobiliśmy tamto”. Na ekranie pojawiało się mnóstwo skomplikowanych, kolorowych schematów opatrzonych małymi wzorkami. Najwyraźniej było to pismo stworzeń, do których należało urządzenie. Małe dwunożne figurki przebiegały przez ekran, usuwając symbole, otwierając malutkie okienka… Odkrycie Skryby okazało się trafne. Pierwsze obrazki rzeczywiście pokazywały możliwości wyboru. Ale niektóre z nich prowadziły do innych obrazów, gdzie również należało wybierać. Zdaniem Skryby następowało coraz dalsze rozgałęzianie się opcji, na wzór drzewa. Nie do końca była to prawda. Czasami wracali do jednego z wcześniejszych punktów wyjścia. Przypominało to błądzenie po metaforycznej sieci ulic. Cztery razy kończyli w ślepym zaułku, w związku z czym musieli zamykać skrzynkę i zaczynać wszystko od początku. Rozgorączkowany Wendacjusz starał się wyrysować mapy poszczególnych ścieżek. Mogło to okazać się pomocne, gdyby chcieli powrócić w jakieś miejsce jeszcze raz. Ale nawet on zdawał sobie sprawę, że istniało mnóstwo innych ścieżek, których nie można było odnaleźć, poszukując na chybił trafił.

Snycerka oddałaby sporą część duszy za wszystko, co już zobaczyli. Gwiazdy przesuwające się po niebie. Księżyce świecące na niebiesko i zielono lub otoczone pomarańczowymi wstęgami. Ruchome obrazy obcych miast zamieszkanych przez tysiące istot podobnych do tej, która znajdowała się w ich rękach. Stworzenia te chodziły tak blisko siebie, że niemal się dotykały! Jeśli tworzyły sfory, to musiały być one większe niż cokolwiek, co mieli okazję zaobserwować na świecie… nawet w tropikach. Ale może te dociekania w ogóle nie miały sensu; już widok miast wykraczał poza jej wyobraźnię.

W końcu członek Jaqueramaphana wycofał się. Skryba zebrał się w zwartą gromadkę. Głos mu drżał.

— Tam w środku jest cały wszechświat. Możemy błądzić przez wieki i nigdy go nie poznać…

Spojrzał na pozostałych dwóch. Nawet z pyska Wendacjusza znikł wyraz zadufanej pewności siebie. Całe wargi miał poplamione inkaustem. Ławy do pisania, którymi się otoczył, były zawalone dziesiątkami szkiców, z których każdy następny był coraz wyraźniejszy. Upuścił pióro i sapnął.

— Moim zdaniem powinniśmy zatrzymać się w tym miejscu i przestudiować to, co do tej pory zobaczyliśmy. — Zaczął zbierać rysunki i układać je w zgrabny stosik — Jutro, gdy się dobrze wyśpimy, nasze umysły będą jaśniejsze i wtedy…

Skrupiło cofnął się i wyprostował. Obwódki oczu miał czerwone, co świadczyło o wielkim podekscytowaniu.

— Oczywiście. Ale zestaw te szkice, drogi Wendacjuszu. — Wskazał łapą na rysunki. — Porównaj ten i tamten. Jest jasne, że nasza metoda prób i błędów często prowadzi na manowce. Czasem ta skrzynka wpędza nas w sytuacje bez wyjścia, ale znacznie częściej sami natrafiamy na obrazek, na którym kilka tych obcych istot tańczy w lesie, wybijając jakiś dziwny rytm, i nie ma żadnych dalszych opcji do wyboru. Wtedy jeśli powiemy — i tu powtórzył część sekwencji — przechodzimy do obrazka z kupkami patyków. Najpierw jest jeden patyk, potem dwa, i tak dalej.

Snycerka też to zauważyła.

— Tak, i wtedy wychodzi jakaś postać, wskazuje na każdą z kupek i przy każdej z nich wydaje krótki dźwięk. — Królowa i Skrupiło spojrzeli na siebie, każde z nich zauważyło w oczach drugiego ten sam błysk oznaczający radość ze znalezienia porządku tam, gdzie dotąd panował chaos. Już od stu lat Snycerka nie zaznała tego radosnego uczucia. — Czymkolwiek jest ta rzecz… w tej chwili stara się nauczyć nas języka Dwunogów.

W następnych dniach Johanna Olsndot miała mnóstwo czasu na myślenie. Ból w klatce piersiowej i w ramieniu powoli ustępował. Jeśli poruszała się ostrożnie, czuła tylko nieprzyjemne pulsowanie. Wyjęto jej strzałę i zaszyto ranę. Obawiała się najgorszego, kiedy ją skrępowano i gdy w psich pyskach pojawiły się noże, a na pazurach stalowe szpony. Zaczęli ją ciąć. Nigdy nie zdawała sobie sprawy, że istnieje tak potworny ból.

Ciarki ją przechodziły na samo wspomnienie udręki. Ale tamta sytuacja nie nawiedzała jej w nocnych koszmarach, tak jak…

Mama i Tata nie żyli. Widziała ich śmierć na własne oczy. A Jefri? Jefri mógł przeżyć. Czasami Johanna przez całe popołudnie żywiła się tą nadzieją. Widziała płonące pojemniki hibernacyjne leżące na ziemi obok statku. Ale te, które zostały wewnątrz, mogły pozostać nie uszkodzone. Pamiętała, jak napastnicy bez namysłu palili i niszczyli wszystko, co napotkali na lądowisku.

Została więźniem. Ale teraz mordercy byli dla niej życzliwi. Pilnujący jej strażnicy nie mieli broni, jeśli nie liczyć zębów i stalowych szponów nakładanych na pazury. Trzymali się od niej jak najdalej. Wiedzieli, że mogła ich pokaleczyć.

Przebywała w środku dużej, ciemnej chaty. Kiedy była sama, przemierzała nerwowymi krokami podłogę na parterze. Te psy były absolutnymi barbarzyńcami. Operacja bez jakiegokolwiek znieczulenia wcale nie miała być torturą. Nie widziała żadnych maszyn latających. Nie było też śladów elektryczności. Za toaletę służyła szczelina wyłupana w marmurowej płycie. Otwór był tak głęboki, że ledwo dało się słyszeć odległy plusk w dole. Ale za to zionął smrodem. Stworzenia były równie zacofane jak ludzie w najciemniejszych wiekach na Nyjorze. Albo nigdy nie znały żadnej techniki, albo całkowicie z niej zrezygnowały. Johanna niemal się uśmiechnęła. Mama uwielbiała czytać powieści o katastrofach statków i bohaterkach zagubionych w zapomnianych koloniach. Cała intryga polegała głównie na ponownym wprowadzeniu nowoczesnej techniki i technologii w celu dokonania naprawy statku. Mama tak się pasjonuje… pasjonowała… historią nauki. Naprawdę uwielbiała analizować techniczne szczegóły takich opowieści.

Cóż, Johannie z trudem udało się przeżyć śmierć rodziców, ale teraz wiedziała już po co. Chciała się uratować, ale równie mocno pragnęła zemsty. Te stworzenia w niczym nie przypominały ludzi. Nie pamiętała, by kiedykolwiek czytała coś o tego typu istotach. Z chęcią poszukałaby czegoś o nich w danniku, lecz ten jej zabrano. Ha. Niech się nim stwory pobawią. Wcześniej czy później wpadną w zastawione przez nią pułapki i nie będą wiedziały, co mają robić.

Na początku dano jej tylko koce, potem — jakieś ubrania skrojone identycznie jak jej stary kombinezon, tyle że z puszystego, pikowanego materiału. Ubranie było ciepłe i solidne, a widząc idealnie równe ściegi, Johanna nie mogła uwierzyć, że to nie maszynowa robota. Teraz mogła spokojnie wychodzić na zewnątrz. Ogród otaczający jej chatę był najładniejszym zakątkiem w okolicy. Rozciągał się na obszarze stu metrów kwadratowych i zbiegał w dół stoku. Rosło w nim mnóstwo kwiatów i drzew z długimi, piórkowatymi liśćmi. Chodniki wyłożone płytami wiły się zygzakami przez porośnięte mchem torfowisko. Było to dość spokojne miejsce, trochę przypominające jej podwórko za domem na Straumie.

Ogród otoczono murem, ale z położonego wyżej końca mogła oglądać świat na zewnątrz. Ściany skręcały raz w lewo, raz w prawo, tak że zdarzały się miejsca, skąd mogła zobaczyć drugą stronę muru. Otwory okienne przywodziły na myśl lekcje historii. Pozwalały na strzelanie z łuków lub broni palnej i jednocześnie chroniły przed pociskami napastnika.

Kiedy słońce już nie dokuczało, Johanna lubiła siadać w miejscu, gdzie roznosiła się intensywna woń piórkowatych liści, i patrzeć ponad murem na zatokę. Wciąż nie była pewna, co właściwie ogląda. Widziała port. Las masztów przypominał jej liczne przystanie ze Straumy. Miasto miało szerokie ulice wijące się nieregularnymi zygzakami, a budynki ustawione wzdłuż nich były bez wyjątku krzywe i pochylone. Gdzieniegdzie znajdowały się duże, odsłonięte place targowe. Ze swego miejsca mogła obserwować równo poustawiane stragany. Po drugiej stronie miasta dostrzegła jeszcze jeden mur, a właściwie walącą się ścianę, która biegła tak daleko, jak sięgał wzrok. Wzgórza ciągnące się za ścianą miały szczyty usiane szarymi skałami i spłachciami śniegu.

Obserwowała psowate stworzenia przechadzające się po mieście. Pojedynczo i z bliska rzeczywiście można było wziąć je za psy (o wężowych szyjach i szczurzych głowach). Ale dopiero patrząc z daleka, odkrywało się ich prawdziwą naturę. Stwory zawsze poruszały się w małych grupkach, rzadko kiedy liczących więcej niż sześciu osobników. Członkowie takiej sfory kontaktowali się i współpracowali ze sobą z niezwykłą łatwością i wdziękiem. Ale nigdy nie widziała, aby jedna grupa zbliżyła się do innej bliżej niż na dziesięć metrów. Widziani z jej odległego punktu obserwacyjnego członkowie poszczególnych grup zlewali się w jedną całość… i wydawało jej się, że ogląda ogromne wielołape i wielogłowe bestie, poruszające się wolno i ostrożnie, uważając, aby nie podejść zbyt blisko do innego podobnego potwora. Jak dotąd wniosek był oczywisty: jedna sfora to jedno stworzenie. Na dodatek tak przesiąknięte złem, że nie może znieść bliskości innych.

Najpiękniej było podczas piątego spaceru po ogrodzie. Wydawało się, że otoczenie chce zmusić ją do radości. Lekki wietrzyk wytrząsał z kwiatów tysiące puszystych nasionek, które szybowały wolno w powietrzu podświetlone promieniami zachodzącego słońca, niczym małe grudki w niewidzialnym syropie. Próbowała wyobrazić sobie, co Jefri robiłby tutaj. Najpierw z wyniosłą miną dorosłego człowieka obojętnie przyglądałby się tym wszystkim cudom, ale zaraz potem zacząłby przestępować niecierpliwie z nogi na nogę. W końcu runąłby w dół zbocza, starając się schwytać w dłonie jak najwięcej fruwających płatków, i śmiałby się jak szalony…

— Raz, dwa i trzy. Jak się masz dziś? — odezwał się za nią dziecięcy głosik.

Johanna podskoczyła tak gwałtownie, że niemal zerwała sobie szwy. Za jej plecami stała sfora stworów. To właśnie one — ona? — przeprowadziły operację wyciągania strzały. Był to dość podupadły okaz. Cała piątka przycupnęła na zadach, gotowa zerwać się do ucieczki. Wyglądały na równie zaskoczonych co Johanna.

— Raz, dwa i trzy. Jak się masz dziś? — odezwał się głos w identyczny sposób jak przed chwilą. Równie dobrze mogła pomyśleć, że to nagranie, gdyby nie zauważyła, jak jedno ze zwierząt w niewiadomy dla niej sposób wydaje dźwięki za pomocą drgających łat gołej skóry na ramionach, zadzie i głowie. To papuzie powtarzanie już poznała. Ale tym razem wypowiadane słowa wydawały się całkiem na miejscu. Głos nie był imitacją jej głosu, ale gdzieś go już słyszała. Położyła dłonie na biodrach i przyjrzała się uważnie sforze. Dwa stwory odpowiedziały jej spojrzeniem, pozostałe zdawały się podziwiać krajobraz. Jeden nerwowo lizał łapę.

Dwa z tyłu niosły dannik! Teraz już wiedziała, skąd wzięły to pytanie brzmiące jak początek wyliczanki. Wiedziała także, jakiej odpowiedzi oczekują.

— Dziękuję, świetnie, a jak się miewasz ty? — powiedziała. Oczy sfory rozszerzyły się w komiczny sposób.

— Wprost znakomicie, jak zawsze w takie dni — sfora dokończyła powitalną rymowankę, a następnie wydała z siebie strumień szybkich bulgotów. Gdzieś z dołu zbocza dało się słyszeć podobnie brzmiącą odpowiedź. Ukryła się tam druga sfora i podpatrywała zza krzaków. Johanna wiedziała już, że jeśli będzie się trzymała blisko tej, która stała przy niej, druga nie odważy się podejść.

Tak więc Szpony — zawsze tak ich nazywała w myślach, pamiętając o stalowych nakładkach, które zakładały sobie na pazury przednich łap, i wiedząc, że nigdy o nich nie zapomni — dobrały się do Różowego Olifanta i udało im się przejść wszystkie zastawione przez nią pułapki. Jefriemu nigdy nie powiodła się ta sztuka. Stało się jasne, że weszły w program nauki języka dla dzieci. Powinna była to przewidzieć. Kiedy dannik wyczuwał, że użytkownik wpisuje wyjątkowo idiotyczne polecenia i odpowiedzi, automatycznie dostosowywał się do jego poziomu, najpierw uruchamiając system operacyjny przeznaczony dla dzieci w wieku szkolnym, a następnie, jeśli to nie dawało pomyślnych rezultatów, program dla maluchów, które nawet nie umiały jeszcze dobrze mówić po samnorsku. Tak więc, przy niewielkiej pomocy ze strony Johanny stworzenia te mogły nauczyć się jej języka. Czy tego chciała?

Sfora podeszła troszeczkę bliżej, przy czym cały czas przynajmniej dwóch osobników nie spuszczało oczu z dziewczynki. Teraz jednak już nie wyglądali, jakby zaraz mieli uciekać. Stojący najbliżej położył się na brzuchu i patrzył na nią. Naprawdę sprawiałby wrażenie przyjacielskiego i całkowicie bezbronnego, gdyby nie potężne stalowe szpony.

— Mam na imię — tu Johanna usłyszała całą serię bulgotów z pojedynczym, bardzo wysokim tonem, który zdawał się odbijać echem w jej głowie. — A jak ty masz na imię?

Johanna wiedziała, że to wszystko było częścią lekcji języka. Z pewnością stworzenie nie zdawało sobie sprawy ze znaczenia pojedynczych słów tworzących wypowiadaną kwestię. Przedstawianie się i pytanie o imię było powtarzane w nieskończoność przez wszystkie dzieci — postacie z programu językowego. Nawet kalarepa wcześniej czy później zorientowałaby się, o co chodzi. Jednakże wymowa, jaką popisywały się Szpony, była tak perfekcyjna…

— Mam na imię Johanna — odpowiedziała.

— Zjohanna — powtórzyła sfora jej głosem, niepoprawnie wymawiając poszczególne zgłoski.

— Johanna — poprawiła dziewczynka. Sama nie miała najmniejszego zamiaru wysilać się, by powtórzyć imię tego Szpona.

Cześć, Johanna. Pobawmy się w nazywanie! — To zdanie także pochodziło z lekcji. Sfora powtórzyła je, zachowując głupkowaty entuzjazm oryginału. Johanna usiadła zamyślona. Z pewnością opanowanie samnorskiego pozwoli Szponom osiągnąć pewną przewagę nad nią… ale był to jedyny sposób, aby i ona mogła dowiedzieć się czegoś o nich, co z kolei było jedyną metodą uzyskania informacji o losie Jefriego. A jeśli jego też zabili? Cóż, wtedy powinna nauczyć się krzywdzić ich tak, jak na to zasługują.

TRZYNAŚCIE

W Snycerii, a następnie — kilka dni później — na Ukrytej Wyspie Ociosa skończyły się długie dni arktycznego lata. Na początku zmierzch zapadał około północy, kryjąc w cieniu nawet najwyższe wzgórza, a potem godziny ciemności wydłużały się z każdą dobą coraz bardziej. Dzień walczył z nocą, ale noc wygrywała. Ostnice porastające doliny zmieniły kolory na jesienne. Patrząc na fiord w pełnym słońcu widziało się pomarańczowoczerwone podnóża wzgórz, następnie zieleń wrzosu przechodzącą niepostrzeżenie w blade szarości porostów, a dalej w ciemniejsze szarości nagich skał. Śnieg czekał na swój czas, który niebawem miał nadejść.

O zachodzie słońca, każdego dnia kilka minut wcześniej, Presfora obchodziła zewnętrzne wały zamku Ociosa. Był to trzymilowy spacer. Niższych obwałowań strzegły linie straży, ale tu u góry czuwało tylko kilku wartowników. Kiedy się do nich zbliżała, ustępowali jej miejsca z precyzją noszącą ślady wojskowego drylu. Ale było w tym także coś więcej niż dyscyplina wojskowa: w ich oczach czaił się strach. Trudno się do tego przyzwyczaić. Jak daleko sięgała pamięcią — a jej wspomnienia obejmowały okres około dwudziestu lat — zawsze żyła w strachu przed innymi, w poczuciu wstydu i winy, w poszukiwaniu kogoś, za kim mogłaby pójść. Teraz wszystko zostało postawione na głowie. Teraz poznała dokładnie, od wewnątrz, jakiemu złu się oddała. Wiedziała, dlaczego wartownicy tak się jej bali. Dla nich była Ociosem.

Oczywiście nikomu nie dawała poznać swych myśli. Jej bezpieczeństwo zależało od tego, czy mistyfikacja zakończy się powodzeniem. Presfora musiała się mocno natrudzić, by stłumić swą naturalną nieśmiałość. Od dnia przybycia na Ukrytą Wyspę ani razu nie złapała się na lękliwym opuszczaniu głowy i zamykaniu oczu.

Zamiast tego miała spojrzenie Ociosa, którego nie wahała się używać. Jej obchód wałów budził postrach wśród straży, tak samo jak obchód Ociosa. Patrzyła na swoje — jego — dominium takim samym nieprzeniknionym wzrokiem, z wszystkimi głowami wpatrzonymi w dal, jakby widząc rzeczy niedostrzegalne dla przeciętnych wyznawców. Nie mogła pozwolić, aby wyszły na jaw prawdziwe przyczyny wieczornych wędrówek: powolne zrównywanie się nocy z dniem przypominało jej czasy spędzone w republice. Mogła sobie wyobrażać, że wciąż jest tam, że żyje życiem, jakie prowadziła przed nadejściem ruchu i przed masakrą w Parlamencie, zanim poderżnięto jej gardła, a fragmenty Ociosa znalazły schronienie pośród strzępów jej uszkodzonej duszy.

Na złotych i brunatnych polach, rozciągających się za kamiennymi zasłonami, widziała wieśniaków zajętych pieleniem upraw lub spędzaniem trzód z pastwiska. Ziemie Ociosa rozciągały się daleko poza zasięgiem jej wzroku, ale kraj ten nigdy nie importował żywności. Wszelkie zboża wypełniające spichrze i mięso pochodziły z obszarów znajdujących się najwyżej dwa dni drogi od cieśnin. Widać w tym było jasny zamysł strategiczny, pomimo to całość tworzyła sielankowy pejzaż, na który miło patrzyło się wieczorem, wspominając dawne spokojne życie w rodzinnych stronach i pracę w szkole.

Słońce opadało w stronę gór, długie cienie padały na ziemie uprawne. Zamek Ociosa wyglądał jak wyspa na morzu cienia. Presfora nosem wyczuła nadchodzące zimno. Dziś w nocy znów będzie mróz. Jutro rano pola przykryje szron, który nie przetrwa nawet godziny po wschodzie słońca. Mocniej opatuliła się długą kurtką i podeszła do punktu obserwacyjnego na wschodniej części wałów. Szczyt jednego ze wzgórz, znajdującego się po drugiej stronie cieśniny, wciąż zalany był słonecznym światłem. Tam właśnie wylądował statek przybyszów z nieba. Wciąż tam był, ale już ukryty za ścianą z desek i kamieni. Stal rozpoczął wznoszenie tych ścian zaraz po lądowaniu. W kamieniołomach na północnym krańcu Ukrytej Wyspy panował obecnie większy ruch niż za czasów Ociosa. Barki transportujące kamienie na stały ląd kursowały regularnie pomiędzy dwoma brzegami cieśniny. Nawet teraz, choć słońce nie świeciło już całą dobę, Stal nakazał, aby budowa była kontynuowana bez przerwy. Zewy i pomniejsze kontrole przeprowadzano z dużo większą surowością niż za czasów Ociosa.

Lord Stal był rzeźnikiem, albo gorzej — manipulatorem. Ale Presfora wiedziała, że od czasu lądowania statku tajemniczych stworzeń jest śmiertelnie przerażony. Miał po temu powody. I chociaż dziwne stwory, których Stal tak się obawiał, mogły w końcu wszystkich pozabijać, w głębi duszy życzyła im dobrze. Stal i wyznawcy Ociosa zaatakowali gwiezdnych przybyszów bez ostrzeżenia, bardziej z chciwości niż ze strachu. Zabili przy tym dziesiątki stworzeń. Na swój sposób zbrodnia ta była dużo gorsza niż to, co ruch uczynił jej samej. Presfora stała się zwolennikiem Ociosa z własnej, nieprzymuszonej woli. Miała przyjaciół, którzy ostrzegali ją przed ruchem. O Ociosie krążyło mnóstwo przerażających opowieści i nie wszystkie z nich były wymysłami rządowej propagandy. Ale ona chciała pójść za nim, poświęcić się Czemuś Większemu od niej. Została wykorzystana, potraktowana jak narzędzie. Ale mogła tego uniknąć. Gwiezdni przybysze nie mieli takiego wyboru. Stal po prostu ich powyrzynał.

Teraz działał powodowany strachem. W ciągu pierwszych trzech dni zakrył latający statek dachem. Wyglądało to, jakby nagle ni stąd, ni zowąd na szczycie wzgórza pojawiła się samotna stodoła. Wkrótce pojazd przybyszów zniknie zasłonięty kamiennym murem. Nowa forteca może w końcu okazać się większa od tej na Ukrytej Wyspie. Stal wiedział, że jeśli wrodzona nikczemność nie przywiedzie go do zguby, uczyni go najpotężniejszą sforą na świecie.

I to był jeden z powodów, dla których Presfora zdecydowała się zostać i kontynuować maskaradę. Nie mogła jej przeciągać w nieskończoność. Wcześniej czy później pozostałe fragmenty dotrą do Ukrytej Wyspy. Presfora zostanie zniszczona, a Ocios na nowo odzyska wszystkich członków. Być może ona nie doczeka nawet tego czasu. Dwóch członków Presfory pochodziło od Ociosa. Mistrz przeliczył się w rachubach sądząc, że ta dwójka wystarczy, aby zdominować pozostałą trójkę. Tymczasem świadomość trzech członków dawnej nauczycielki posiadła geniusz dwóch członków słynnego przywódcy. Pamiętała niemal wszystko, co wiedział wielki Ocios, poznała wszystkie jego sztuczki i wybiegi. Tych dwóch dało jej duchową siłę, jakiej nigdy przedtem nie miała. Uśmiechnęła się do siebie. W pewnym sensie osiągnęła to, na co tak naiwnie liczyła, przystępując do ruchu, Ocios zaś popełnił błąd, jaki w swej arogancji z góry uznał za niemożliwy. Dopóki będzie umiała utrzymać kontrolę nad dwoma członkami Mistrza, ma szansę na przeżycie. Kiedy cała nie spała, przychodziło jej to bez większych problemów, wciąż czuła się sobą, wspomnienia z życia, jakie pędziła w republice, były bardziej wyraziste niż wspomnienia Ociosa. Wszystko zmieniało się, kiedy zapadała w sen. Nawiedzały ją potworne koszmary. Wizje przebytych cierpień nagle wydawały się przyjemnie ekscytujące. Wieczorny seks na ogół miał łagodzący wpływ na organizm, ale u niej bardziej przypominał zażartą bitwę. Budziła się wyczerpana i obolała, jak gdyby walczyła z gwałcicielem. Wiedziała, że jeśli obcej dwójce uda się kiedykolwiek wyzwolić spod jej władzy, jeśli kiedykolwiek obudzi się jako „on”… tej parze wystarczy kilka sekund, aby ujawnić całe oszustwo, a następnie uśmiercić pozostałych trzech członków i przenieść się do sfory bardziej podatnej na manipulowanie.

Jednakże zdecydowała się zostać na zamku. Stal miał zamiar wykorzystać przybyszów oraz ich statek, aby na całym świecie wprowadzić w życie koszmarne wizje Ociosa. Jeśli tylko znajdę jakiś sposób, aby zniweczyć jego plany i zniszczyć cały Ruch Ociosa, na pewno nie zawaham się, by go wykorzystać.

Po drugiej stronie zamku tyko zachodnia wieża wciąż była oświetlona słonecznym blaskiem. W szczelinach okiennych nie pojawiał się żaden pysk, ale oczy wpatrywały się bacznie. Stal przyglądał się fragmentowi Ociosa — lub też Ociosowi-Oczekującemu-Swej-Reszty, jak sam się kazał tytułować — przechadzającemu się po wałach. Fragment został uznany przez wszystkich dowódców. W rzeczywistości czuli przed nim taką samą obawę jak przed prawdziwym, pełnym Ociosem. W pewnym sensie to Ocios stworzył ich wszystkich, nie dziwiło więc, że drżeli w obecności Mistrza. Nawet jemu z wielkim trudem udawało się opanować. Gdy Stal przechodził etap kształtowania osobowości, często był zmuszany przez Ociosa do podejmowania prób zabicia go. Podczas każdej próby łapano go, a najsłabszych członków poddawano straszliwym torturom. Stal wiedział, że eksperymenty miały na zawsze wyryć w jego duszy potworny strach przed podejmowaniem podobnych prób, ale świadomość tego pozwalała mu strach ów zwalczyć. W każdym razie, mówił sobie, fragment znalazł się w większym niebezpieczeństwie właśnie na skutek tamtych dawnych eksperymentów. Starając się bowiem zwalczyć strach, Stal może się lekko przeliczyć i zadziałać z większą determinacją i okrucieństwem, niż będzie tego wymagała sytuacja.

Wcześniej czy później będzie musiał podjąć odpowiednią decyzję. Jeśli nie uśmierci Presfory przed przybyciem innych fragmentów na Ukrytą Wyspę, będzie tu miał Ociosa w całej swej okazałości. Jeśli dwaj członkowie są w stanie wstrząsnąć jego reżimem, sześciu spowoduje ostateczną likwidację. Czy pragnął śmierci Mistrza? A jeśli pragnął, czy był jakiś bezpieczny sposób na jego uśmiercenie?… Stal próbował w myślach rozważyć zagadnienie, uwzględniając wszelkie aspekty, jednocześnie przyglądając się sforze odzianej w czarne mundury.

Przyzwyczajony był do takiego hazardu. W ten sposób został stworzony. Strach, śmierć i wielkie wygrane były treścią całego jego życia. Ale nigdy stawka nie była tak wysoka jak teraz. Ociosowi omal nie powiódł się podbój największego narodu na kontynencie, a marzył przecież o władzy nad całym światem… Lord Stal popatrzył na wzgórze po drugiej stronie cieśniny i na nowy zamek, który budował. W prowadzonej grze zwycięstwo oznaczało podbój świata, natomiast nader prawdopodobną konsekwencją porażki była całkowita zagłada tego świata.

Stal zwiedził latający statek wkrótce po udanej zasadzce. Teren wokół pojazdu wciąż parował. Z każdą godziną podłoże wydawało się bardziej gorące. Wieśniacy na stałym lądzie szeptali coś o zbudzonych demonach ziemi. Jego doradcy nie potrafili wymyślić nic mądrzejszego. Białe kurtki potrzebowały butów na grubej podeszwie, aby podejść bliżej. Stal zignorował opary, nałożył obuwie ochronne i przespacerował się pod wypukłym kadłubem. Dół pojazdu rzeczywiście przypominał kadłub łodzi, jeśli nie liczyć wsporników. Na środku znajdowała się wystająca część przypominająca krowie wymię, tuż pod nią ziemia zamieniła się w płynną lawę. Spalone trumny leżały na wzgórzu, nieco wyżej niż statek. Niektóre z ciał zostały wyjęte w celu dokonania sekcji. W pierwszych godzinach po wylądowaniu doradcy przedstawiali mu same fantastyczne teorie. Większość była zdania, że podobne do modliszek stwory to wojownicy, którzy zbiegli z jakiegoś pola bitwy i przybyli tu, aby pochować poległych…

Jak dotąd nikt nie mógł zajrzeć do środka pojazdu.

Szare stopnie wiodące do wnętrza były zrobione z czegoś równie mocnego jak stal, ale jednocześnie lekkiego jak pierze. Nie ulegało jednak wątpliwości, że były to schody, chociaż nieco za wysokie jak na przeciętnego członka. Stal sam wspiął się po nich, zostawiając na zewnątrz Szreka i pozostałych doradców.

Wsadził głowę do środka przez właz i natychmiast cofnął ją gwałtownie. Akustyka wnętrza przyprawiała o zawrót głowy. Teraz rozumiał wcześniejsze skargi białych kurtek. Jak przybysze mogli to wytrzymać? Jeden po drugim, wszyscy jego członkowie wczołgali się przez otwór.

Echo ogłuszało go. Dźwięk odbijał się donośniej niż od nie obitego kwarcu. Stłumił odgłos myśli, tak jak to wiele razy musiał robić w obecności Mistrza. Echo przycichło, ale wciąż dźwięki odbijające się od ścian przypominały wrzaski, jakie wydaje rozwścieczona horda. Nawet jego najlepsi żołnierze nie mogli wytrzymać tutaj dłużej niż pięć minut. Ta myśl kazała mu mocniej zacisnąć zęby i nie poddawać się. Przede wszystkim dyscyplina. Wytłumienie myśli nie zawsze musi być oznaką podporządkowania. Myśli ucisza się przecież także podczas polowania. Rozejrzał się dookoła, nie zważając na dobiegające go hałasy.

Z błękitnych pasów na suficie sączyło się światło. W miarę jak oczy przyzwyczajały się do panującego we wnętrzu półmroku, zaczynał dostrzegać wszystko, o czym żołnierze opowiadali mu wcześniej. Wnętrze było podzielone na dwa pomieszczenia. Stał właśnie w większym — czy to ładownia? W przeciwległej ścianie znajdował się wycięty właz prowadzący do drugiego pomieszczenia. Ściany wyglądały, jakby zrobiono je z jednego kawałka, nie widać było ani śladu spojeń lub złączy. Spotykały się pod kątem prostym, co w ogóle nie odpowiadało zewnętrznym kształtom kadłuba. Musiały więc istnieć jakieś puste przestrzenie. W pomieszczeniu czuło się lekki powiew, ale panował tu dużo większy upał niż na zewnątrz. Nigdy jeszcze nie znajdował się w miejscu, które bardziej niż to emanowałoby złowieszczą potęgą. Nie chodziło jedynie o akustyczne sztuczki. Wyścielę się pomieszczenia dźwiękochłonnym obiciem, zamontuje się wytłumiacze odbić i wszystkie efekty znikną. Niemniej jednak…

Pomieszczenie było wypełnione trumnami, które uniknęły spalenia tylko dzięki temu, że znajdowały się wewnątrz pojazdu. W powietrzu unosił się zapach ciał przybyszów. W ciemnych narożnikach ściany pokrywała pleśń. Było to w pewnym sensie pocieszające: te istoty z innego świata oddychały i pociły się jak wszelkie znane mu żywe stworzenia i przy wszystkich swoich zadziwiających wynalazkach nie potrafiły utrzymać swej siedziby w należytej czystości. Jeśli wziąć pod uwagę, że wszystkie spalone trumny także znajdowały się w tym pomieszczeniu, przedtem musiało być w nim bardzo ciasno. Nie uszkodzone trumny stanowiły wspaniały przykład precyzyjnego rzemiosła. Ze szczelin po bokach skrzyń wydobywało się rozgrzane powietrze. Powąchał je: zapach był ciężki, duszący, przyprawiający o mdłości, ale nie był to zapach śmierci. Zorientował się także, że to nie trumny były źródłem dokuczliwego fetoru modliszkowego potu, który czuło się wszędzie.

Każda trumna miała okno na pokrywie. Ile wysiłku włożono w oddanie czci doczesnym szczątkom pojedynczych członków! Stal wskoczył na jedno z pudeł i zajrzał przez okienko. Ciało było znakomicie zachowane. W rzeczywistości niebieskie światło dawało wrażenie, że wszystkie ciała były zamrożone. Wystawił jeszcze jedną głowę nad krawędź skrzynki i z dwóch stron przyjrzał się znajdującemu się wewnątrz stworzeniu. Było dużo mniejsze niż te dwa, które zabili pod statkiem. Mniejsze nawet niż to, które pojmali. Część jego doradców twierdziła, że małe były szczeniakami, być może jeszcze ślepymi i niezdolnymi do samodzielnego odżywiania się i myślenia. Teoria ta była w miarę sensowna: ich więzień nie wydawał żadnych odgłosów myśli.

Po części ze względu na narzuconą sobie dyscyplinę stał długą chwilę, wpatrując się w dziwaczną, płaską twarz martwego stworzenia. Myśli, odbijające się echem od nagich ścian, przyprawiały go o nieustający ból, pochłaniający większą część uwagi i nakazujący mu jak najszybciej opuścić wnętrze pojazdu. Niech boli. Wytrzymywał gorsze rzeczy, a oczekujący go na zewnątrz powinni wiedzieć, że Stal jest silniejszy od każdego z nich. Jest w stanie zapanować nad bólem, a jednocześnie górować nad nimi umysłem. Potem odbije to sobie, każąc im uwijać się do upadłego przy obijaniu ścian tych pomieszczeń oraz badaniu tego, co było w środku.

Tak więc Stal gapił się w twarz spoczywającego w trumnie stworzenia, prawie nie myśląc. Hałas odgłosów odbijających się od ścian zdawał się nieznacznie cichnąć. Twarz, której się przyglądał, była straszliwie brzydka. Wcześniej oglądał zwęglone ciała leżące na zewnątrz. Zwrócił uwagę na bardzo małe szczęki i zęby, między którymi zdarzały się spore przerwy. Jak te stworzenia radziły sobie z jedzeniem?

Minęło kilka minut. Potworny hałas i okropna brzydota oglądanego stworzenia mieszały się w jedną senną wizję… Po chwili trans zamienił się w horror z nocnego koszmaru. Twarz poruszyła się! Zmiana była nieznaczna i następowała bardzo powoli. Ale w ciągu kilku minut wyraz twarzy wyraźnie się zmienił.

Stal spadł z trumny, okrzyk przerażenia odbił się od ścian. Przez kilka sekund myślał, że hałas go zabije. Później przyszedł do siebie i ściszył myśli. Podczołgał się z powrotem do skrzyni. Wszystkimi oczyma wpatrywał się w szkło, cały sprężony, niczym sfora na łowach… Zmiana powtarzała się w regularnych odstępach czasu. Stworzenie zamknięte w skrzyni najwyraźniej oddychało, ale czyniło to pięćdziesiąt razy wolniej niż przeciętny członek sfory. Podszedł do następnej skrzyni i spojrzał na zamkniętego w niej przybysza. W niewiadomy dla niego sposób wszystkie stworzenia zamknięte w skrzyniach żyły, tyle że na zwolnionych obrotach.

Oszołomiony, podniósł wzrok. Fakt, że pomieszczenie emanowało czymś złowrogim, nie był jedynie iluzją wywołaną szczególnymi właściwościami akustycznymi tych wnętrz… to była najprawdziwsza prawda!

Podobny do modliszki przybysz wylądował daleko od tropików, z dala od obszarów zamieszkanych przez kolektywy: być może myślał, że arktyczny północny zachód był najbardziej zacofaną dziczą. Przybył tutaj w statku wypełnionym po brzegi setkami modliszkokształtnych szczeniaków. Te skrzynki były jak kokony larw: sfora miała wylądować i odczekać, aż mali dorosną z dala od cywilizacji. W miarę jak jego myśl szła coraz dalej, czuł, że sierść jeży mu się na grzbiecie. Gdyby sfora ogromnych modliszek nie została zaskoczona, gdyby jego żołnierze wykazali się mniejszym okrucieństwem… ta inwazja mogła oznaczać koniec świata.

Słaniając się na nogach, Stal udał się do wyjścia, podczas gdy jego przerażone myśli coraz głośniej odbijały się od ścian. Pomimo to zatrzymał się na chwilę w mroku. Kiedy jego członkowie schodzili po schodach, poruszali się już z pełną godności powagą, a odpowiednio przygładzone mundury w należyty sposób leżały na każdym z nich. Wkrótce jego doradcy dowiedzą się o zażegnanym, a może nadal istniejącym niebezpieczeństwie, ale za nic nie powinni dostrzec u niego najmniejszych oznak strachu. Lekkim krokiem wyszedł spod kadłuba po parującym torfie. Jednak przy całej samodyscyplinie nie mógł się powstrzymać od gwałtownego spojrzenia w niebo. To był tylko jeden statek, jedna sfora przybyszów. Na swoje nieszczęście natknęła się na Ruch Ociosa. Mimo to porażka częściowo była wynikiem splotu szczęśliwych okoliczności. Ile jeszcze statków wyląduje bądź już wylądowało? Czy Stal miał jeszcze dość czasu, aby wyciągnąć właściwe wnioski z odniesionego zwycięstwa?

Stal wrócił myślą do teraźniejszości, do swej małej wieżyczki obserwacyjnej wznoszącej się nad całym zamkiem. Ta pierwsza wizyta w statku miała miejsce kilka dziesięciodni temu. Zagrożenie wciąż było aktualne, ale teraz rozumiał je lepiej i wiedział, że — podobnie jak większość wielkich zagrożeń — kryje wielką obietnicę.

Na wałach Ocios-Oczekujący-Swej-Reszty prześlizgiwał się między strażnikami w zapadającym mroku. Stal nie spuszczał z niego wzroku, do czasu gdy minął ostatnie pochodnie i jeden po drugim zniknął na schodach wiodących w dół. W tym fragmencie było strasznie dużo Mistrza. W lot pojmował wiele rzeczy związanych z lądowaniem gwiezdnych stworzeń, zanim zdołał je zrozumieć ktokolwiek inny.

Stal po raz ostatni przyjrzał się wzgórzom, które ginęły w mroku, po czym odwrócił się i zaczął schodzić spiralnymi schodkami. Punkt obserwacyjny znajdował się na szczycie wieży wysokiej na czterdzieści stóp. Schody miały zaledwie piętnaście cali szerokości, a sufit znajdował się nad schodami na wysokości mniejszej niż trzydzieści cali. Odległość między ścianami, zbudowanymi z kamieni zebranych w okolicy, była tak niewielka, że wykluczała powstawanie echa zakłócającego myślenie, ale jednocześnie zostawiała tak wąski przesmyk, że umysł musiał rozciągnąć się w długą wstęgę. Wspinanie się wymagało przyjęcia poskręcanej i wyciągniętej postawy, która czyniła atakującego łatwą zdobyczą dla ewentualnego obrońcy znajdującego się w izdebce na szczycie. To były subtelności militarnej architektury. Stal uważał przeciskanie się przez wąski, ciemny korytarz za znakomite ćwiczenie.

Schody wychodziły na dostępny dla wszystkich hali, szeroki na dziesięć stóp, z niszami ułatwiającymi mijanie się, rozmieszczonymi co pięćdziesiąt stóp. Szrek i jeden ze strażników czekali na niego.

— Mam najnowsze wieści ze Snycerii — oznajmił Szrek. W pysku trzymał arkusze jedwabnego papieru.

Utrata jednego z przybyszów na rzecz Snycerii z początku była dla niego wielkim ciosem. Dopiero później stopniowo zaczął sobie zdawać sprawę, że może to znakomicie wykorzystać. Na dworze królowej Snycerki miał szpiegów. Najpierw czynił starania, aby uśmiercić przechwyconego przybysza. Nie byłoby z tym większych trudności. Ale informacje, które stamtąd płynęły, były bardzo ciekawe. W Snycerii funkcjonowało sporo bystrych umysłów. Co chwila odkrywano coś nowego, często rzeczy, na które zarówno Stal, jak i Mistrz — lub przynajmniej jego fragment — po prostu nie zwrócili uwagi. W ten sposób Snyceria bezwiednie stała się jego drugim laboratorium prowadzącym badania nad przybyszami z gwiazd, a wrogowie ruchu służyli mu jako narzędzie. Jak na ironię, z wielkiej wpadki wyniknął jeszcze większy pożytek.

— Znakomicie, Szrek. Zanieś to do mojej kwatery. Będę tam za chwilę. — Stal dał strażnikowi znak ręką, żeby cofnął się do niszy, i przecisnął się obok niego. Lektura raportu nad szklaneczką brandy miała być przyjemnym zwieńczeniem pracowitego dnia. Tymczasem miał przed sobą jeszcze inne obowiązki i… przyjemności.

Mistrz rozpoczął budowę zamku na Ukrytej Wyspie ponad sto lat wcześniej, lecz twierdza wciąż się rozrastała. W najstarszej części piwnic, które zwykły władca pewnie przeznaczyłby na lochy, mieściły się pierwsze laboratoria Ociosa. Wiele z nich właściwie można by pomylić z więziennymi lochami i tak właśnie traktowali je ich lokatorzy.

Stal robił przegląd w laboratoriach przynajmniej raz na dziesięciodzień. Najpierw udał się na najniższy poziom. Małe skwierczę uciekały przed światłem pochodni niesionych przez straże. W powietrzu unosił się zapach gnijącego mięsa. Musiał uważać, gdyż jego łapy niejednokrotnie ślizgały się na wilgotnych kamieniach posadzki. W podłodze, w regularnych odstępach znajdowały się głębokie dziury. W każdej z nich mógł zmieścić się jeden członek, którego łapy odpowiednio mocno przyciśnięto do tułowia, tak żeby nie mógł wykonać najmniejszego ruchu. Każdy otwór przykryto pokrywą z małymi otworami umożliwiającymi oddychanie. Przeciętny pojedynczy osobnik wariował w takiej izolacji w ciągu trzech dni. Uzyskany w ten sposób „surowiec” mógł zostać użyty do tworzenia całkiem nowych, pozbawionych jakichkolwiek właściwości sfor. Na ogół nie były one bardziej bystre niż warzywa, ale tylko tego potrzebował od nich ruch. Niejednokrotnie członkowie wyjęci z tych ciasnych studzienek dawali początek znaczącym sforom. Tu na przykład powstał Szrek. Szrek Bezbarwny, jak go nazywali niektórzy. Szrek beznamiętny. Sfora absolutnie niewrażliwa na ból, obce jej były wszelkie pragnienia. Szrek lojalny jak maszyna, ale skonstruowana z ciała i krwi. Nie był geniuszem, lecz Stal oddałby całą wschodnią prowincję za pięciu takich jak on. Przekonanie, iż nie był to pojedynczy sukces, skłaniało go do kontynuowania eksperymentów z ciasnymi izolatkami. W ten sposób spożytkował większość rozbitych w pamiętnej zasadzce sfor.

Stal wspiął się na wyższe piętro, gdzie przeprowadzał naprawdę interesujące eksperymenty. Na świecie mówiło się o Ukrytej Wyspie z przerażeniem. Słyszano bowiem o tym, co dzieje się na niższych piętrach. Jednakże mało kto zdawał sobie sprawę, jak niewielką rolę w całej naukowej praktyce ruchu zajmowały tamte mroczne pomieszczenia. Aby dokonać właściwej sekcji duszy, potrzeba czegoś więcej niż ławy tortur z rynienkami odsączającymi krew. To, co uzyskano na niższych piętrach, stanowiło jedynie pierwszy krok naukowych poszukiwań Ociosa. Istniało wiele pytań, które nurtowały sfory od tysiącleci. Jak myślimy? Dlaczego wierzymy? Dlaczego jedne sfory są geniuszami, a inne kompletnymi tępakami? Na długo przed pojawieniem się Ociosa filozofowie bez końca spierali się, poszukując odpowiedzi na te pytania, i nigdy nie zbliżyli się do prawdy. Nawet Snycerz próbował rozstrzygnąć te kwestie, nie decydując się jednak na porzucenie tradycyjnej etyki. Ocios był gotów poznać odpowiedzi. W tych laboratoriach sama natura poddawana była bezwzględnym przesłuchaniom.

Stal przeszedł przez komnatę szerokości stu jardów z sufitem podtrzymywanym przez dziesiątki kamiennych kolumn. Wszędzie znajdowały się ciemne przepierzenia z płyt łupkowych poruszających się na małych kółkach. Dzięki nim można było ograniczyć przestrzeń, nadając jej dowolny kształt. Ocios eksperymentował z wszelkimi postaciami umysłu. Przed nim znano tylko kilka możliwości: postawę instynktowną polegającą na skupieniu wszystkich głów razem, pierścień straży i jeszcze kilka postaw roboczych. Ocios wypróbował dziesiątki innych: gwiazdy, podwójne pierścienie, siatki. Większość z nich była bezużyteczna, a ich jedynym efektem był zamęt i pomieszanie. Przy ustawieniu w kształcie gwiazdy tylko jeden członek mógł słyszeć pozostałych, tamci zaś mogli słyszeć tylko jego. W efekcie wszystkie myśli musiały przechodzić przez osobnika ustawionego w środku. Nie miał on żadnego racjonalnego wkładu w całość procesu myślowego, jednakże wszelkie jego pomyłki były przekazywane bez żadnej korekty do reszty. W efekcie powstał półidiota, który wiecznie sprawiał wrażenie pijanego. Oczywiście wieści o tym doświadczeniu zostały skwapliwie przekazane na zewnątrz.

Ale przynajmniej jeden z pozostałych eksperymentów — wciąż utrzymywanych w najściślejszej tajemnicy — zakończył się wyjątkowym powodzeniem. Ocios ustawił osiem sfor na prowizorycznych platformach dookoła komnaty, oddzielił je od siebie łupkowymi przepierzeniami, a następnie członków każdej sfory połączył z ich odpowiednikami spośród członków trzech innych sfor. W pewnym sensie udało mu się otrzymać w ten sposób sforę złożoną z ośmiu sfor. Stal kontynuował badania nad tym rozwiązaniem. Jeśli członkowie-łącznicy byli wystarczająco kompatybilni (ich odpowiedni dobór stanowił najtrudniejszą część eksperymentu), powstały twór dysponował umysłowością znacznie przewyższającą pierścień straży. Na ogół to ułożenie nie gwarantowało zwiększonych możliwości intelektualnych w porównaniu z możliwościami pojedynczej sfory w postawie „głowy razem”, niemniej niektóre uzyskane zdolności percepcyjne były niezwykłe. Przed wyprawą do Długich Jezior Mistrz opracował plan przebudowy głównej sali zamku, aby sesje rady mogły odbywać się w tym właśnie ustawieniu. Stal zarzucił ten pomysł, gdyż wydawał mu się zbyt ryzykowny: jego dominacja nad pozostałymi członkami rady nie była tak absolutna jak Ociosa.

Zresztą to bez znaczenia. Istniały przecież inne, ważniejsze projekty. Pomieszczenia, do których właśnie się zbliżał, stanowiły prawdziwe serce ruchu. Tu powstała jego dusza, stąd brały początek najdoskonalsze dzieła Ociosa. Przez ostatnich pięć lat Stal kontynuował chlubne tradycje tego miejsca, a nawet przydał im większego blasku.

Szedł korytarzem, który łączył oddzielne apartamenty. Wszystkie drzwi miały inkrustowany złotem numer. Przy każdym apartamencie zatrzymywał się, otwierał drzwi i wchodził. Członkowie personelu laboratoryjnego zawsze zostawiali w pomieszczeniach sprawozdanie z poprzedniego dziesięciodnia. Stal przebiegał je wzrokiem, a następnie wystawiał nos nad barierkę balkonu, aby przyjrzeć się postępom eksperymentu. Balkony były dobrze wyściełane i zasłonięte w taki sposób, aby można było z nich obserwować, samemu nie będąc zauważonym.

Jedyna słabość Ociosa (przynajmniej Stal tak uważał) polegała na tym, że pragnął stworzyć nadistotę. Zadufany w sobie Mistrz wierzył, że jeśli na tym polu osiągnie sukces, rezultaty w łatwy sposób dadzą się zastosować do jego duszy. Stal nie żywił podobnych złudzeń. Od dawna było rzeczą dobrze znaną, że niejeden mistrz pozostał daleko w tyle za swoim tworem — uczniem, potomstwem powstałym z podziału, adoptowanym dzieckiem lub czymkolwiek innym. On, Stal, sam był tego najlepszym przykładem, aczkolwiek Mistrz jeszcze o tym nie wiedział.

Stal postawił sobie za cel stworzenie istot, które będą przewyższały wszystkie inne w jednej tylko dziedzinie, podczas gdy w innych będą miały pewne słabe punkty. Pod nieobecność Mistrza rozpoczął kilka samodzielnych eksperymentów. Zaczynał od zera, określając linie dziedziczenia niezależnie od pochodzenia danego członka. Jego agenci kupowali lub wykradali szczeniaki odznaczające się jakimiś szczególnymi możliwościami. W odróżnieniu od Ociosa, który na ogół włączał szczeniaki do istniejących sfor, kierując się kryterium podobieństwa charakterów, Stal tworzył całkiem nowe sfory. Od samego początku dzięki temu miał nad nimi całkowitą kontrolę.

Oczywiście większość tych kombinacji szybko umierała śmiercią naturalną. Szczeniaki musiały być szybko oddzielane od swych mamek, zanim zaczęły brać udział w świadomym życiu dorosłej sfory. W ten sposób cała sfora poznawała język mówiony i pisany w ramach specjalnego programu edukacyjnego. Pozwalało to na pełną kontrolę przyswajanych wiadomości.

Stal zatrzymał się przed drzwiami oznaczonymi numerem trzydzieści trzy. Eksperyment Amdiranifani, Wybitne Zdolności Matematyczne. Nie było to pierwsze doświadczenie w tej dziedzinie, ale jak dotąd najbardziej udane. Jego agenci nie tylko przetrząsnęli całe państwo Ociosa, poszukując sfor o wybitnych zdolnościach związanych z myśleniem abstrakcyjnym, lecz poszli jeszcze dalej. Najsłynniejszy matematyk na świecie żył w Republice Długich Jezior. Sfora planowała podział, pragnęła utworzyć potomka z kilku własnych szczeniaków i kilku należących do kochanki, również matematycznie uzdolnionej. Stal kazał porwać małe. Dzięki dodatkowym nabytkom mogli utworzyć ósmaka. Gdyby eksperyment się powiódł, były szanse na powstanie sfory, której inteligencja przewyższała wszystko, co stworzyła natura.

Stal polecił strażnikom przysłonić płomienie pochodni. Otworzył drzwi do sali numer trzydzieści trzy i wysłał jednego członka, który ukradkiem zbliżył się do skraju balkonu. Spojrzał na dół, ostrożnie wyciszając jego przedni tympan. Świetlik pod sufitem dawał skąpe światło, ale udało mu się zobaczyć osiem szczeniaków zebranych w grupę wokół.” nowego przyjaciela. Przyjacielem tym była modliszka. Szczęśliwy traf, tylko jemu mógł zawdzięczać tę nagłą i niespodziewaną nagrodę, która czasem staje się udziałem badaczy, za ich pracę wymagającą wielkiej cierpliwości i poświęcenia. Jeszcze nie tak dawno miał na głowie dwa ogromne problemy. Nad rozwiązaniem pierwszego biedził się już od ponad roku: Amdiranifani powoli zaczynał tracić kontakt ze światem, a jego członkowie popadali w znany mu dobrze autyzm charakterystyczny dla wielu sfor w całości tworzonych od zera. Drugim problemem był pojmany przybysz. Jego obecność w zamku stanowiła spore zagrożenie i wielką tajemnicę, ale także stwarzała ogromne możliwości. Nie miał jednak pojęcia, w jaki sposób ma z nim nawiązać kontakt, a bez tego możliwości manipulacji były znacznie ograniczone.

Tymczasem dzięki ślepemu zrządzeniu losu jakiś nieudolny sługa przypadkowo wskazał mu sposób na rozwiązanie obu problemów za jednym zamachem. Teraz, kiedy jego oczy przyzwyczaiły się już do ciemności, Stal mógł dostrzec ciało gwiezdnego przybysza odpoczywającego pod gromadą szczeniaków. Kiedy po raz pierwszy usłyszał, że pojmane w zasadzce stworzenie zostało pomyłkowo umieszczone w jednej sali z jego eksperymentalną sforą, wpadł w nieopanowany gniew. Sługa winny pomyłki został natychmiast rozczłonkowany. Ale po upływie kilku dni Amdiranifani zaczął wykazywać oznaki ożywienia, jakich wcześniej nie było widać, od czasu gdy szczeniaki zostały odstawione od piersi mamki. Natomiast po dokonaniu sekcji pozostałych przybyszów i obserwacji żywego okazu szybko stało się jasne, że modliszkowate stwory nie żyły w sforach. Stal miał gwiezdnego przybysza w całości.

Stwór poruszał się przez sen i wydawał ustami niskie dźwięki. Innych zresztą nie potrafił wydawać. Szczeniaki dopasowały swoje ułożenie do nowej pozycji. One też spały wymieniając między sobą leniwe myśli. Wśród monotonnego buczenia pojawiały się także niskie dźwięki będące perfekcyjną imitacją odgłosów wydawanych przez tajemniczą istotę.

I to była największa niespodzianka. Eksperyment Amdiranifani uczy się mowy przybysza! Dla nowo utworzonej sfory była to po prostu jeszcze jedna forma zewnętrznej komunikacji, a wydawało się, że nowy modliszkokształtny przyjaciel jest dla małego bardziej interesujący niż nauczyciele, którzy co jakiś czas pojawiali się na balkonach. Według fragmentu Ociosa fizyczny kontakt sprawiał, że szczeniaki traktowały przybysza jak zastępczego rodzica, mimo że nie zachodziła wymiana myśli.

Tak naprawdę nie miało to wielkiego znaczenia. Stal wysunął jeszcze jedną głowę poza barierkę balkonu. Stał w ciszy, żaden z jego członków nie wymieniał myśli z pozostałymi. Powietrze w pokoju przesiąkło zapachem potu szczeniaków i modliszki. Ci dwaj stanowili obecnie największy skarb ruchu: klucz do przetrwania, a może nawet coś więcej. W tej chwili Stal wiedział już, że latający statek nie był częścią floty nieznanych najeźdźców. Tajemniczy goście sprawiali wrażenie raczej źle przygotowanych uciekinierów. Znikąd nie docierały żadne wieści o podobnych lądowaniach, a szpiedzy ruchu zostali wysłani w najdalsze strony.

Zwycięstwo nad przybyszami świadczyło o tym, że szczęście im sprzyja. Ich broń, obsługiwana przez jednego człowieka, zmiotła niemal cały regiment. W odpowiednio wyszkolonych szczękach mogła zniszczyć całe armie. Stal nie miał wątpliwości, że na statku znajdowały się inne, dużo potężniejsze, śmiercionośne machiny, wciąż gotowe do użycia. Czekaj i patrz, mówił sobie. Niech Amdiranifani wskaże sznurki, dzięki którym będzie można odpowiednio sterować przybyszem. Nagrodą może być panowanie nad całym światem.

CZTERNAŚCIE

Czasem Mama mówiła, że coś sprawiło jej „więcej uciechy niż baryłka szczeniaków”. Jefri Olsndot nigdy nie miał w domu więcej niż jedno zwierzątko i tylko raz był to pies. Ale teraz rozumiał dobrze, co Mama miała na myśli. Od pierwszego dnia, nawet wtedy gdy był straszliwie zmęczony i przerażony, oczarowało go osiem szczeniaków. On je też. Zawsze było ich pełno wokół, ciągnęły go za ubranie, odwiązywały buty, siedziały mu na kolanach albo biegały w kółko. Trzy lub cztery nigdy nie spuszczały z niego wzroku. Oczy miały całkowicie brązowe lub różowe, i bardzo duże w stosunku do wielkości głów. Od samego początku starały się go naśladować. Były lepsze od ptaków-śpiewaków, które znał na Straumie — potrafiły powtórzyć wszystko, co powiedział, tak dokładnie jak echo, a nawet odtworzyć to znacznie później. Kiedy płakał, szczeniaki często płakały wraz z nim, otaczając go wianuszkiem i tuląc się do niego.

Były też inne psy, większe, które nosiły ubrania i wchodziły do pokoju przez drzwi znajdujące się wysoko na ścianach. Spuszczały jedzenie do pomieszczenia, a czasami wydawały dziwaczne odgłosy. Ale jedzenie było obrzydliwe, a zwierzęta nie odpowiadały na krzyki Jefriego, nawet nie próbowały go naśladować.

Minęły dwa dni, potem tydzień. Jefri obejrzał dokładnie wszystko, co znajdowało się w pokoju. Pomieszczenie było za duże na loch. Ponadto więźniom na ogół nie dodaje się zwierzątek do towarzystwa. Wiedział, że świat, na którym się znalazł, nie był cywilizowany, nie stanowił części królestwa, a może nawet nie należał do Sieci. Jeśli Mama albo Tata, albo Johanna nie znajdowali się w pobliżu, najprawdopodobniej nie było tu nikogo, kto mógłby nauczyć te psy mówić po samnorsku! W takim wypadku zadanie nauczenia psów i odnalezienie rodziny spadało na Jefriego. Od tej pory, kiedy ubrane na biało psy wchodziły na narożne balkony, Jefri wykrzykiwał w ich stronę przeróżne pytania. Ale nie na wiele to się zdało. Nawet ten z czerwonymi pasami na kurtce nie odpowiadał. Ale szczeniaki tak! Krzyczały razem z Jefrim, czasem powtarzając jego słowa, czasami wydając bezsensowne dźwięki.

Wkrótce Jefri zorientował się, że szczeniaki miały jeden wspólny umysł. Kiedy biegały wokół niego, niektóre z nich zawsze sadowiły się kilka kroków dalej, wykrzywiając swe pełne wdzięku szyje w tę bądź w tamtą stronę, lecz wydawało się, że pozostali wiedzą dokładnie, co tamci widzą. Nie mógł schować niczego za plecami, jeśli był za nim chociaż jeden, który bez słowa powiadamiał innych o tym, co widział. Przez pewien czas myślał, że szczeniaki porozumiewają się w jakiś tajemniczy sposób, ale to było coś więcej: kiedy obserwował, jak rozsznurowują mu buty lub rysują obrazek, widział, że ruchy ich głów, pysków i łap były skoordynowane w tak perfekcyjny sposób, jak ruchy palców jednej ręki. Jefri zbyt szczegółowo nie analizował tych faktów, ale po kilku dniach zaczął myśleć o całej ósemce szczeniaków jak o jednym przyjacielu. W tym samym czasie zauważył, że Szczeniaki mylił wypowiadane przez niego słowa, czasem nadając im zupełnie nowe znaczenia.

— Ty ja bawić. — Sprawiało to wrażenie zupełnie przypadkowego połączenia słów, ale na ogół poprzedzało szalonego berka po wszystkich meblach w pokoju.

— Ty ja obrazek. — W całym pokoju dół wszystkich ścian, do wysokości metra, pokrywały duże łupkowe płyty. Był to rodzaj wyświetlacza niepodobny do żadnego, jaki Jefri miał okazję widzieć w swym życiu: brudny, nieprecyzyjny, odczyt nie zawsze dał się dokładnie wymazać, nie było także możliwości zachowania wpisanych danych. Jefri był nim zachwycony. Po takiej zabawie cała jego twarz i dłonie — a także większość mordek Szczeniaków — były umazane kredą. Rysowali siebie nawzajem, a potem siebie samych. Szczeniaki nie potrafił narysować tak ładnych figurek jak Jefri. Psy w jego wykonaniu miały ogromne głowy i łapy, ciała zaś zlewały się w jeden korpus. Kiedy rysował Jefriego, w oczy rzucały się przede wszystkim ogromne dłonie, z dokładnie wyrysowanym każdym palcem.

Jefri narysował swoją rodzinę i próbował wytłumaczyć wszystko Szczeniakom.

Dzień za dniem słońce oświetlało coraz wyższe partie ścian. Czasami w pokoju zapadała absolutna ciemność. Przynajmniej raz dziennie przychodziła do nich jakaś sfora, która rozmawiała ze Szczeniakami. Była to jedna z niewielu rzeczy, która mogła odciągnąć malców od Jefriego. Szczeniaki siadał pod balkonami, skrzecząc coś i rechocząc do dorosłych. Najwyraźniej były to lekcje! Spuszczano mu zwoje, które miał przejrzeć, i odbierano od niego te, na których naniósł jakieś znaki.

Jefri siedział cicho i przyglądał się lekcjom. Denerwował się, ale już więcej nie krzyczał na nauczycieli. Niedługo on i Szczeniaki będą mogli naprawdę porozmawiać. Jeszcze tylko parę dni i Szczeniaki dowie się dla niego, gdzie są Mama, Tata i Johanna.

Czasem strach i ból nie są najlepszymi bodźcami. Oszustwo, jeśli odpowiednio zastosowane, jest najbardziej wyrafinowanym, a zarazem najtańszym środkiem manipulacji. Jak tylko Amdiranifani nabrał płynności w mowie modliszek, Stal postarał się, aby wyjaśnił chłopcu wszystko na temat „tragicznej śmierci” jego rodziców i współrodzeńca. Fragment Ociosa był temu przeciwny, ale Stal pragnął uzyskać jak najszybszą i jak najpełniejszą kontrolę.

Teraz wydawało się, że fragment mógł mieć rację. Powinien był chyba podtrzymać nadzieję, że współrodzeniec jeszcze żyje. Stal spojrzał poważnie na eksperyment Amdiranifani.

— Czy możemy mu jakoś pomóc? Młoda sfora spojrzała w górę z ufnością.

— Jefri jest straszliwie przybity wiadomością o śmierci rodziców i siostry. — Amdiranifani używał mnóstwo słów z modliszkowego języka, często zupełnie niepotrzebnie: „siostra” zamiast współrodzeniec. — Bardzo mało je. Nie chce się bawić. Przyprawia mnie to o smutek.

Stal nie spuszczał wzroku z przeciwległego balkonu. Stał tam fragment Ociosa. Nie chował się, aczkolwiek większość jego pysków kryła się w cieniu, z dala od nikłego blasku świec. Jak dotąd wszystkie poczynania Stali przebiegały nader pomyślnie. Ale spojrzenie fragmentu przywodziło na myśl dawne czasy, kiedy każdy błąd mógł go kosztować znaczne okaleczenie lub jeszcze coś gorszego. Niech i tak będzie. Obecnie stawka była większa niż jakakolwiek inna w tamtych czasach. Jeśli strach, który chwytał go za gardło, miał mu pomóc w odniesieniu sukcesu, Stal witał go z radością. Odwrócił wzrok od tamtego balkonu, a na jego pyskach pojawił się wyraz ogromnego współczucia dla ciężkiej sytuacji, w jakiej znalazł się Jefri.

— Powinieneś sprawić, aby to stworzenie… aby on zrozumiał. Nikt nie potrafi przywrócić życia jego rodzicom ani jego… „siostrze”. Ale znam tych, którzy ich zamordowali. Robimy wszystko, co możemy, aby się przed nimi bronić. Powiedz mu, że przychodzi to nam z wielkim trudem. Snyceria to wielkie imperium, które istnieje od stuleci. W bezpośredniej walce nie mamy z nimi szans. Dlatego potrzebujemy wszelkiej pomocy, jakiej mógłby nam udzielić. Chcemy, żeby nauczył nas korzystać ze statku swych rodziców.

Sfora szczeniaków spuściła głowy.

— Spróbuję, ale… — Trzej członkowie znajdujący się tuż przy Jefrim wydali z siebie wysokie pomruki. Modliszka siedziała z pochyloną głową, zakrywając oczy pięciowyrostkowymi łapami. Stworzenie spędziło w tej pozycji już kilka dni, a jego stan obojętności i absolutnego wyłączenia zdawał się coraz bardziej pogłębiać. Teraz gwałtownie pokręciło głową i wydało z siebie kilka ostrych dźwięków, trochę wyższym tonem niż normalnie.

— Jefri mówi, że nie rozumie działania urządzeń statku. On jest trochę… — sfora szukała odpowiedniego słowa -…on jest bardzo młody. Tak jak ja.

Stal pokiwał głowami ze zrozumieniem. Była to oczywista konsekwencja natury przybyszów, z których każdy był po prostu singlem, ale i tak wydawało mu się to dziwaczne. Każdy z nich zaczynał jako absolutny szczeniak. Na początku był taki jak jego eksperymenty, jak sztucznie stworzone sfory złożone z samych szczeniaków. Wiedzę rodzicielską przekazywano przez coś, co przypominało odpowiednik mowy zewnętrznej. Dzięki temu łatwiej można było oszukać stworzenia, ale w chwili obecnej okoliczność ta wydawała się nadzwyczaj niekorzystna.

— Na pewno są jednak jakieś rzeczy, które może nam wyjaśnić.

Kolejne pomruki ze strony modliszki. Stal pomyślał, że powinien poznać ten język. Dźwięki wydawały się łatwe, te pożałowania godne stworzenia do mówienia używały wyłącznie otworu gębowego, podobnie jak ptaki albo leśne ślimaki. Jak dotąd musiał polegać na Amdiranifanim. Na razie to wystarczało, sfora ufała mu bezgranicznie. Był to kolejny uśmiech fortuny. Podczas niektórych ostatnich eksperymentów Stal próbował używać miłości zamiast oryginalnej kombinacji miłości/okrucieństwa stosowanej przez Ociosa. Szansę na to, by nowa metoda okazała się lepsza, oceniał jako niewielkie. Szczęśliwym trafem Amdiranifani należał do tej grupy eksperymentów. Nawet instruktorzy unikali stosowania negatywnego przymusu. Sfora wierzyła w każde jego słowo… Stal miał nadzieję, że tak samo będzie z modliszką.

— Jest jeszcze inna sprawa. — Amdiranifani przetłumaczył słowa przybysza. — Już wcześniej mnie o to pytał. Jefri wie, jak obudzić pozostałe dzieci — dosłownie użyty przez niego wyraz znaczył „sfory szczeniaków” — ze statku. Czy jest pan zaskoczony, lordzie Stal?

Chociaż już od dawna nie nawiedzały go sny o wielkich sforach dwunogich potworów, Stal wcale nie miał ochoty, aby nagle pojawiło się wokół niego następnych stu młodych przybyszów.

— Nie wiedziałem, że to takie łatwe… Ale nie powinniśmy tego robić w tej chwili. Mamy sporo kłopotów ze znalezieniem jedzenia, które odpowiadałoby Jefriemu. — To była prawda; stworzenie należało do nadzwyczaj wybrednych. — Myślę, że obecnie nie poradzilibyśmy sobie z wykarmieniem choćby nawet jeszcze jednego z pozostałych.

Kolejne pomruki. Następnie kilka ostrych wrzasków Jefriego.

— Jeszcze jedno, lordzie. Jefri uważa, że istnieje możliwość użycia „sprzętu ultrafalowego” statku, aby wezwać na pomoc innych, takich jak jego rodzice.

Fragment Ociosa wysunął się z ciemności. Dwie głowy spojrzały w dół na modliszkę, podczas gdy inna przesyłała lordowi znaczące spojrzenie. Stal nie zareagował, potrafił zachować zimną krew lepiej niż jakakolwiek inna sfora.

— Warto by nad tym pomyśleć. Może przedyskutujecie to razem z Jefrim. Nie chciałbym niczego próbować, dopóki nie zyskamy pewności, że to nie uszkodzi statku. — To był kiepski argument. Zobaczył jak na jednym z pysków fragmentu pojawia się wyraz rozbawienia.

Amdiranifani tłumaczył bezpośrednio jego słowa. Odpowiedź Jefriego była niemal natychmiastowa.

— Nie ma się czym przejmować. Chodziło mu o specjalny rodzaj wezwania. Jefri mówi, że statek wciąż wysyła ten sygnał… sam z siebie… bez przerwy, od czasu kiedy tu wylądował.

Stal nie pamiętał, czy kiedykolwiek usłyszał tak straszliwą groźbę wypowiedzianą tak beztrosko.

Powoli Amdiemu i Jefriemu zaczęto pozwalać wychodzić” na zewnątrz, aby mogli się pobawić na powietrzu. Na początku Amdi był bardzo podenerwowany. Nie przyzwyczajono go do noszenia ubrań. Całe dotychczasowe czteroletnie życie spędził w tamtym ogromnym pokoju. Dużo czytał o tym, jak wygląda świat zewnętrzny, i bardzo chciał go zobaczyć, lecz jednocześnie okropnie się bał. Ale wydawało się, że mały człowiek niesamowicie tego pragnie. Każdego dnia stawał się coraz bardziej osowiały, płakał coraz ciszej. Na ogół płakał z żalu za rodzicami lub siostrą, ale czasami robił to dlatego, że został uwięziony w głębokim lochu.

Dlatego pan Stal, po rozmowie z Amdim, pozwolił im wychodzić niemal każdego dnia, przynajmniej na wewnętrzny dziedziniec. Na początku Jefri po prostu siadał w jednym miejscu, wcale nie rozglądając się wokół. Ale Amdi wkrótce odkrył, że jego towarzysz uwielbia przebywać na dworze i za każdym razem starał się wciągnąć go do zabawy.

Sfory nauczycieli i strażników stały na rogach dziedzińca pokrytego żółkniejącym mchem i przypatrywały się. Amdi i w końcu także Jefri znajdowali wielką uciechę w drażnieniu ich. W pokoju, gdzie wszyscy odwiedzający przyglądali się im z wysokości balkonów, nie zdawali sobie sprawy, że większość dorosłych czuła się bardzo niepewnie w pobliżu Jefriego. Chłopak był co najmniej dwa razy większy od normalnego członka sfory stojącego na czterech łapach. Kiedy podchodził bliżej, przeciętna sfora na ogół zbijała się w kupę i chyłkiem oddalała. Nie lubili patrzeć na niego do góry. Według Amdiego było to bardzo głupie. Jefri, wysoki i chudy, sprawiał wrażenie, iż lada moment się wywróci. A kiedy biegł, wyglądało to tak, jakby przez cały czas usiłował utrzymać równowagę, co nie za bardzo mu się udawało. Dlatego ulubioną zabawą Amdiego podczas pierwszych dni był berek. Kiedy on gonił, starał się zmusić Jefriego, by biegł w kierunku najbardziej antypatycznego spośród białych kurtek. Jeśli im się udało, mogli przejść z berka dwuosobowego do trzyosobowego, kiedy to Amdi ścigał Jefriego, a upatrzony białe kurtki uciekał w popłochu, starając się trzymać jak najdalej od nich obu.

Czasami robiło mu się żal strażników i białych kurtek. Byli tacy duzi i sztywni. Czyżby nie rozumieli, jak zabawnie jest mieć przyjaciela, do którego można podejść, a nawet go dotknąć?

Teraz na dworze niemal przez cały czas panowała noc. Światło dzienne pojawiało się na kilka godzin w okolicach południa. Półmrok, który je poprzedzał, a także następował po nim, był wystarczająco jasny, aby przyćmić światło gwiazd i zorzy, ale zbyt ciemny, by można było rozkoszować się pełnią kolorów. Aczkolwiek Amdi spędził większość swojego życia w zamkniętym pomieszczeniu, orientował się w geometrii otoczenia i uwielbiał obserwować grę świateł. Jefri nie lubił zimowych ciemności… dopóki nie spadł pierwszy śnieg.

Wtedy Amdi otrzymał swoje pierwsze kurtki. Pan Stal postarał się także o to, by uszyto specjalne ubranie dla małego człowieka, wielki, puszysty strój, który okrywał całe jego ciało i dawał więcej ciepła niż dobra sierść.

Po jednej stronie dziedzińca napadało zaledwie sześć cali śniegu, ale w innych miejscach zaspy były wyższe niż Amdi. Na murach zatknięto osłonięte od wiatru pochodnie, których światło odbijało się od śniegu złotymi refleksami. Amdi wcześniej uczył się o śniegu, ale widział go pierwszy raz w życiu. Uwielbiał rozcierać go na jednej ze swych kurtek. Potrafił godzinami wpatrywać się i wpatrywać, próbując dojrzeć pojedyncze płatki, wstrzymując oddech, aby ich nie rozpuścić. Pragnął ujrzeć urzekające sześcioboczne wzorki, aczkolwiek nieco przekraczało to możliwości jego oczu.

Ale berek przestał go już bawić. Człowiek umiał biegać przez zaspy, podczas gdy on zostawał w tyle, tonąc we wszechogarniającej bieli. Człowiek potrafił też robić mnóstwo innych rzeczy, które wprawiały go w zachwyt. Potrafił lepić ze śniegu małe kulki i rzucać nimi. Bardzo to denerwowało strażników, szczególnie gdy Jefriemu udawało się trafić kilku członków. Po raz pierwszy ujrzał ich, jak się złoszczą.

Amdi puścił się pędem dookoła wymiecionej przez wiatr części dziedzińca, starając się unikać śnieżek, gnany dziką frustracją. Ręce człowieka były okropne, po prostu okropne! Tak bardzo chciałby mieć choć jedną parę — nie, cztery pary! Okrążył człowieka z trzech stron i z impetem ruszył na niego. Jefri próbował wycofać się szybko w miejsce, gdzie śnieg był głębszy, ale nie zdążył. Amdi skoczył mu na tułów, jednocześnie podcinając nogi i Dwunóg runął w zaspę. Rozpętała się udawana bitwa, pyski i łapy przeciwko dłoniom i stopom. Ale wkrótce Amdi był górą. Człowiek doczekał się zapłaty za swoje śnieżki w postaci sporej porcji śniegu wciśniętego za kołnierz kurtki.

Czasami po prostu siedzieli, wpatrując się w niebo tak długo, że cierpły im zady i łapy. Siedząc za jedną z największych zasp, osłonięci od świateł pochodni, mieli niczym nie zmącony widok na światła niebieskie.

Na początku Amdi był zauroczony zorzą. Zachwycali się nią nawet niektórzy spośród jego nauczycieli. Twierdzili, że ta część świata jest najlepszym miejscem do obserwowania błyszczącego zjawiska. Czasami zorza była tak blada, że drgające światło pochodni, odbite od śniegu, wystarczało, by ją przytłumić. Czasami zaś rozciągała się wyraźnie od horyzontu po horyzont, zielony blask z odcieniami różowego, falujący, jakby poruszany lekkim wiatrem.

Obecnie mogli już z Jefrim prowadzić swobodną rozmowę, aczkolwiek tylko w języku człowieka, tamten nie potrafił bowiem wydać żadnego z dźwięków charakterystycznych dla mowy zewnętrznej, jaką sfory porozumiewały się między sobą. Nawet sposób, w jaki wymawiał imię Amdiego, ledwie pozwalał rozpoznać, o jaki wyraz chodziło. Ale Amdi całkiem dobrze władał samnorskim. Fajnie było mieć własny, nie znany innym język. Na Jefrim zorza nie robiła specjalnego wrażenia.

— W domu mamy takich całe mnóstwo. To po prostu światło z… — tu wypowiedział nowe słowo i spojrzał na Amdiego. Zabawne, że człowiek nie potrafił patrzeć więcej niż w jedno miejsce naraz. Jego oczy i głowa były w nieustannym ruchu. — Wiesz, takie miejsca, w których wytwarza się różne rzeczy. Myślę, że gaz albo inne odpady wyciekają, a następnie słońce zapala je albo… — znowu niezrozumiałe słowa.

— Miejsca, w których wytwarza się różne rzeczy? Na niebie? Amdi miał swój globus, wiedział, jak wielki jest świat, a także co i gdzie się na nim znajduje. Jeśli zorza odbijała światło słońca, musiała znajdować się setki mil ponad ziemią! Amdi wtulił się w kurtkę Jefriego i zagwizdał zupełnie jak człowiek. Jego wiedza geograficzna nie dorównywała wiadomościom z geometrii, ale…

— Sfory nie wytwarzają niczego na niebie, Jefri. My nie mamy nawet latających łodzi.

— Prawda, nie macie… W takim razie nie wiem, skąd to się bierze. Ale i tak mi się nie podoba. Zasłania gwiazdy. — Amdi wiedział wszystko o gwiazdach. Jefri mu o nich opowiadał. Gdzieś tam znajdowali się przyjaciele jego rodziców.

Jefri nie odzywał się przez kilka minut. Nie patrzył już w niebo. Amdi przybliżył się, nie spuszczając wzroku z przesuwających się w górze świateł. Nad nimi poszarpany skraj nawianej zaspy skrzył się w żółtym świetle pochodni. Amdi mógł sobie wyobrazić, o czym chłopak myśli.

— Czy te commy z twojej łodzi nie wystarczą, żeby wezwać pomoc?

Jefri uderzył dłonią w ziemię.

— Nie! Już ci mówiłem. To tylko zwykłe radio. Myślę, że mógłbym je uruchomić, ale po co? Sprzęt ultrafalowy wciąż jest na statku, ale jest za duży, żeby go stamtąd ruszyć. Po prostu nie rozumiem, dlaczego pan Stal nie pozwala mi wejść na pokład… Mam już osiem lat, wiesz? Na pewno potrafiłbym coś wymyślić. Mama przecież ustawiła wszystko, zanim… zanim… — Jego słowa rozpłynęły się w znajomej, rozpaczliwej ciszy.

Amdi potarł jedną z głów o jego ramię. Miał swoją teorię dotyczącą oporów pana Stali. Jeszcze nie zdążył podzielić się nią z Jefrim.

— Może boi się, że po prostu sobie odlecisz i nas zostawisz.

— To głupota! Nigdy was nie opuszczę. Poza tym takim statkiem naprawdę trudno się lata. Nie był przeznaczony do lądowania na planetach.

Jefri mówił bardzo dziwne rzeczy. Czasem Amdi po prostu go nie rozumiał, ale czasami były to prawdziwe dziwactwa. Czy ludzie naprawdę mieli statki, które nigdy nie lądowały na ziemi? Gdzie więc nimi jeździli? Amdi czuł, że zaczyna postrzegać wszystko, co go otacza, w zupełnie innej skali. Globus geograficzny pana Stali nie przedstawiał wcale całego świata, ale coś bardzo, bardzo maleńkiego w obliczu prawdziwego układu.

— Wiem, że nie opuściłbyś nas. Ale pewnie możesz sobie wyobrazić, że pan Stal mógłby żywić takie obawy. Nie jest nawet w stanie rozmawiać z tobą inaczej, jak tylko przeze mnie. Musimy mu pokazać, że jesteśmy godni zaufania.

— Chyba masz rację.

— Jeśli uda nam się uruchomić radia, to może w nas uwierzy. Wiem, że moi nauczyciele na próżno biedzili się nad nimi. Pan Stal wziął jedno do siebie, ale nie myślę, żeby dobrze rozumiał zasadę jego działania.

— Tak, jeśli udałoby się nam uruchomić drugie…

Tego popołudnia pilnujący ich żołnierze mieli wolne. Ich dwaj podopieczni przyszli z dworu bardzo wcześnie. Strażnicy nie śmieli sprzeciwiać się swemu szczęściu.

Stal przejął kwaterę po Mistrzu. Pomieszczenie różniło się znacznie od pozostałych komnat i sal pałacowych. W każdym pokoju mogła się zmieścić tylko jedna sfora. No, chyba że miałby miejsce chór. Przyczyną nie były wcale małe rozmiary apartamentu. Kwatera była podzielona na pięć pokoi, nie licząc łazienki. Ale poza biblioteką szerokość żadnego z pomieszczeń nie przekraczała piętnastu stóp. Sufity zwisały nisko, zaledwie pięć stóp nad ziemią, nie było więc miejsca na balkony dla odwiedzających. Słudzy zawsze gotowi na zawołanie czuwali w dwóch hallach za ścianą kwatery. W jadalni, sypialni i łazience znajdowały się malutkie klapki, wystarczające, by wydawać przez nie rozkazy i otrzymywać jedzenie i picie oraz garderobę.

Głównego wejścia zawsze strzegło trzech żołnierzy, oczywiście Mistrz nigdy nie zamieszkałby w kwaterze tylko z jednym wyjściem. Stal odnalazł osiem sekretnych włazów (trzy w samej sypialni). Żadnego z nich nie dało się otworzyć z zewnątrz. Każdy prowadził do labiryntu, który Ocios zbudował wewnątrz zamkowych murów. Nikt nie wiedział, jak rozległy jest labirynt, nawet sam Mistrz. Stal przebudował go częściowo — w szczególności korytarze wychodzące z jego kwatery — po wyjeździe Ociosa.

Kwatera była w zasadzie nie do zdobycia. Nawet jeśli zawaliłby się cały zamek, wewnętrzna spiżarnia kryła zapasy wystarczające na pół roku, a sieć kanałów wentylacyjnych, niemal tak rozbudowana jak sekretne korytarze Mistrza, zapewniała odpowiednią ilość świeżego powietrza. Pomimo to Stal czuł się tu tylko trochę bezpieczniej. Zawsze istniała możliwość, że sekretnych włazów było więcej niż osiem, a przecież któryś z nich mógł być otwierany z zewnątrz.

Rzecz jasna, żaden chór nie wchodził w rachubę, tu czy gdziekolwiek. Jedyny seks poza własną sforą, jaki Stal gotowy był uprawiać, odbywał się wyłącznie z singlami, a i to tylko w ramach eksperymentu. Mieszanie się z innymi uważał za zbyt niebezpieczne.

Po obiedzie udał się do biblioteki. Usiadł rozluźniony wokół swego biurka, przy którym zazwyczaj czytał. Dwóch jego członków popijało brandy, podczas gdy inny palił południowe zioła. W ten sposób zażywał przyjemności, ale był w tym także element chłodnej kalkulacji. Stal wiedział, jakim słabościom członków należy folgować w celu wywindowania wyobraźni na najwyższy możliwy poziom.

Był coraz bliższy przekonania, że w grze, którą obecnie prowadził, wyobraźnia była przynajmniej równie ważna jak inteligencja. Biurko, które otoczył, zawalone było mapami, raportami z południa oraz notatkami wewnętrznych służb bezpieczeństwa. Ale obok, pośród zwojów jedwabnego papieru, niczym ślimak w gnieździe, leżało sobie radio. Ze statku udało im się wynieść dwa takie urządzenia. Stal wziął radio w łapy i zaczął wodzić nosem po gładkich, zakrzywionych ściankach. Tylko najwykwintniejsze gięte drzewo — wykorzystywane do wytwarzania instrumentów muzycznych lub posągów — mogło mu dorównać elegancją wykonania. Modliszkowaty stwór twierdził, że przyrząd może zostać użyty do rozmawiania na odległość kilkudziesięciu mil, przy czym dźwięk miałby biec z szybkością równą szybkości promienia słonecznego. Jeśli to prawda… Stal rozmyślał, ile bitew można byłoby wygrać, mając do dyspozycji coś takiego, ileż nowych podbojów można by przedsięwziąć bez strachu o ich powodzenie. A jeśli sami nauczyliby się wytwarzać takie dalekomównice… wszyscy poddani ruchu, rozproszeni po całym kontynencie, zdawaliby się tak bliscy jak strażnicy pilnujący jego kwatery. Żadna siła na świecie nie byłaby zdolna stawić im czoła.

Wziął w łapy ostatni raport ze Snycerii. W wielu dziedzinach tamtym udało się osiągnąć większe sukcesy z ich modliszką niż Stali z jego stworem. Wyglądało na to, że tamto stworzenie jest niemal dorosłe. Co więcej, miało cudowną bibliotekę, której można było zadawać różne pytania, tak jakby była żywym stworzeniem. Istniały jeszcze trzy inne danniki. Białe kurtki odnalazły ich resztki pośród osmalonych szczątków wokół statku. Jefri uważał, że coś, co nazywał „procesorami” statku, przypominało danniki, tyle że było „głupsze” (Amdi nie potrafił przetłumaczyć tego w inny sposób), ale jak dotąd „procesory” okazały się bezużyteczne.

Dzięki dannikowi niektórzy ze świty Snycerki zdołali nauczyć się mowy modliszek. Każdego dnia dowiadywali się więcej rzeczy o cywilizacji przybyszów, niż ludzie Stali zdołaliby się dowiedzieć w dziesięć dni. Uśmiechnął się. Tamci nie zdawali sobie sprawy, że wszystko, co najważniejsze, docierało do Ukrytej Wyspy w poufnych raportach… Na razie pozwalał im zatrzymać zabawkę razem z modliszką. Dzięki temu wiedział, że udało im się odkryć kilka rzeczy, na które on mógłby nie zwrócić uwagi. Niemniej wciąż przeklinał swojego pecha.

Przewrócił kartki raportu… Dobrze. Przybysz obecny w Snycerii wciąż odmawiał bliższej współpracy. Po chwili poczuł, jak uśmiech przechodzi w głośny chichot. Powodem była dość błaha rzecz: słowo, jakiego tamto stworzenie używało na określenie sfor. Raport starał się podać fonetyczny zapis tego słowa, ale to nie miało większego znaczenia. W tłumaczeniu mogło oznaczać „pazury” lub „szpony”. Modliszka szczególnie obawiała się metalowych nakładek, jakie żołnierze nosili na przednich łapach. Stal w zamyśleniu oblizywał swoje pociągnięte czarną emalią, zadbane pazury. Interesujące. Pazury mogły być groźne, ale jednocześnie wchodziły w skład osoby. To, co stwór nazywał szponami, stanowiło jedynie ich mechaniczne wydłużenie, które powodowało, że wyglądały bardziej groźnie. Był to ten rodzaj nazwy, jaką można by nadać elitarnym oddziałom składającym się z gotowych na wszystko żołnierzy… ale nigdy sforom jako takim. W końcu ich rasa obejmowała całe mnóstwo słabeuszy, nędzarzy, grzecznisiów i naiwniaków… a także takich osób jak Stal czy Ocios. Fakt, że stworzenie wyróżniło szpony jako cechę charakterystyczną sfor, mówił wiele o jego psychologicznym nastawieniu.

Stal odsunął się od stołu i spojrzał na panoramiczny pejzaż zdobiący ściany biblioteki. Przedstawiał widok z wież zamku. Pod farbą ściany były wyłożone miką, kwarcem i naturalnymi włóknami. Echo dawało poczucie przebywania na odsłoniętym, kamienistym terenie. Takich audiowizualnych kompozycji nie było wiele w całym zamku, ta zaś została wykonana ze szczególnym pietyzmem. Wpatrzony w malowidło Stal poczuł, jak się rozluźnia. Na moment oderwał się od swoich myśli, pozwalając wyobraźni na chwilę swobody.

Szpony. To mi się podoba! Jeśli tak widział ich przybysz, to znaczy, że była to znakomita nazwa dla całej rasy. Jego pożałowania godni doradcy — włączając w to nawet fragment Ociosa — wciąż obawiali się statku, który przybył z gwiazd. Bez wątpienia w pojeździe zaklęta była siła, która przewyższała wszystko, co istniało na tym świecie. Ale po pierwszych chwilach paniki, Stal zrozumiał, że przybysze wcale nie posiadali nadnaturalnych zdolności. Znajdowali się po prostu na wyższym stadium rozwoju — w tym znaczeniu, w jakim rozumiała go Snycerka — niż jego świat, biorąc pod uwagę poziom, jaki osiągnęła miejscowa nauka. Oczywiście cywilizacja przybyszów była dla nich w obecnym momencie całkowicie nieznana. Być może tamci potrafiliby zmienić ich świat w kupkę popiołu. Jednakże im więcej Stal zastanawiał się nad stworami, tym bardziej zdawał sobie sprawę z ich wrodzonej niższości. Cóż to bowiem były za kalekie istoty — rasa inteligentnych singli. Każdy z nich musiał zaczynać od zera, jak sfora złożona z samych noworodków. Swoje wspomnienia mogli przekazywać sobie tylko głosem lub na piśmie. Każdy z nich wzrastał, starzał się, a nawet umierał w całości. Na samą myśl o takim życiu Stal aż zadrżał.

Przeszedł już długą drogę od pierwszych omyłek i lęków. Od ponad trzydziestu dni snuł plany użycia statku do zdobycia władzy nad światem. Modliszka powiedziała mu, że statek wysyłał sygnał do innych stworów. Ta wiadomość sprawiła, że część jego sług dostawała nerwowej biegunki. Wcześniej czy później miały się bowiem pojawić kolejne statki. Panowanie nad światem przestało być już właściwym celem… Należało mierzyć wyżej, postawić przed sobą cele, o jakich jego Mistrzowi nawet się nie śniło. Bez swego technicznego zaplecza modliszkowate stwory nie były niczym więcej niż delikatnymi i efemerycznymi istotami o ograniczonych możliwościach. Zgładzenie ich nie przedstawiało większych trudności. Nawet oni sami sprawiali wrażenie, że zdają sobie z tego sprawę. Stworzenie nazwało nas Szponami. Niech więc tak będzie. Pewnego dnia Szpony będą podróżować do gwiazd i tam także ustanowią swą władzę.

Ale do tego czasu ich los będzie wisiał na włosku. Tak jak u małego, ślepego szczeniaczka, cały potencjał może zostać zniszczony jednym ciosem. Losy ruchu — losy całego świata — zależeć będą od wszechstronnej inteligencji, wyobraźni, dyscypliny, chytrości. Na szczęście zawsze były to jego mocne strony.

Stal rozmarzył się, siedząc w mroku słabo rozświetlanym płomykami świec, owiany mgiełką dymu. Inteligencja, wyobraźnia, dyscyplina, chytrość. Jeśli wszystko się powiedzie, to czy uda się przekonać przybyszów, aby pomogli mu wyeliminować wszystkich wrogów, a następnie oddali swoje gardła pod jego szpony? Był to śmiały zamysł, wyzwanie dla zdrowego rozsądku, ale może właśnie najwłaściwsza droga. Jefri twierdził, że może uruchomić sygnalizator statku. Sam? Stal powątpiewał. Przybysz sprawiał wrażenie całkowicie podatnego na jego sztuczki, ale nie wyglądał na szczególnie kompetentnego. Amdiranifani to zupełnie inna historia. Sfora ta wykazywała cały geniusz właściwy jego potomstwu. Wszelkie zasady lojalności i poświęcenia wyryte w osobowości przez nauczycieli sprawdzały się znakomicie, chociaż z drugiej strony zbytnio lubił zabawę. Posłuszeństwo nie było tak bezwarunkowe jak to, które można osiągnąć przez nieustanne zastraszenie. Ale to nie miało aż tak wielkiego znaczenia. Jako narzędzie okazywał się dużo bardziej użyteczny niż inni. Amdiranifani znakomicie rozumiał Jefriego, a także wydawał się pojmować zasadę działania wszystkich urządzeń przybyszów dużo lepiej niż modliszka.

Należało podjąć ryzyko. Pozwoli wejść tym dwóm na pokład statku. Będą przesyłać dyktowane przez niego wiadomości zamiast sygnału alarmowego. A jaka powinna być treść pierwszej wiadomości? Każde jej zdanie będzie najważniejszą, a zarazem najbardziej niebezpieczną kwestią, jaka kiedykolwiek została wypowiedziana przez jakąkolwiek sforę.

Trzysta jardów dalej, daleko w skrzydle mieszczącym sale eksperymentów, chłopiec i sfora natrafili na niespodziewany podarek fortuny: nie domknięte drzwi dające szansę na zabawę commem Jefriego.

Telefon był bardziej skomplikowany, niż myśleli. Przeznaczony do użytku w szpitalach oraz w terenie, do zdalnego sterowania urządzeniami, a także do prowadzenia rozmów. Metodą prób i błędów obaj powoli zdołali zawęzić zakres opcji.

Jefri Olsndot wskazał palcem rząd cyfr, który pojawił się na boku urządzenia.

— To chyba oznacza, że połączyliśmy się z jakimś odbiornikiem. — Nerwowo spojrzał w stronę drzwi. Coś mówiło mu, że nie powinni byli tu przychodzić.

— Kombinacja jest taka sama jak na urządzeniu, które ma pan Stal — powiedział Amdi. Ani jedna z jego głów nie była obrócona w stronę drzwi.

— Założę się, że jeśli naciśniemy tutaj i powiemy coś, pan Stal usłyszy to przez swoje radio. Wtedy przekona się, że możemy mu być pomocni… Więc co robimy?

Trzech członków Amdiego zaczęło biegać w kółko po pokoju, jakby nie mogli skupić się na rozmowie. Jefri wiedział już, że był to odpowiednik ludzkiego odwrócenia wzroku i mruczenia pod nosem w celu zebrania myśli. Kąt, pod jakim patrzył Amdi, był innego rodzaju gestem, odpowiadającym rozszerzającemu się chytremu uśmieszkowi.

— Myślę, że powinniśmy zrobić mu niespodziankę. Zawsze jest taki poważny.

— Aha. — Istotnie, pana Stalą cechowała powściągliwość. Ale wszyscy dorośli byli tacy. Przypominali mu starszych naukowców z Górnego Laboratorium.

Amdi schwycił radio i rzucił w kierunku Jefriego spojrzenie oznaczające „patrz na mnie”. Nosem dotknął przełącznika, uruchamiając tryb transmisji głosowej, a następnie zawył coś śpiewnie do mikrofonu. Odgłos, jaki wydał z siebie, tylko trochę przypominał mowę sfor. Jeden z jego członków przetłumaczył wszystko Jefriemu, na ucho. Chłopiec poczuł, jak dusi się własnym chichotem.

W swej kwaterze lord Stal gubił się w dalekosiężnych planach. Jego wyobraźnia — której dym ziół oraz brandy nadały zadziwiającej lotności — szybowała swobodnie, rozważając najbardziej fantastyczne możliwości. Siedział rozwalony na miękkich aksamitnych piernatach, rozluźniony w bezpiecznej atmosferze swej niedostępnej kryjówki. Ogarki świec ledwie oświetlały ścienny pejzaż, a ich wątły blask odbijał się w politurze mebli. Już miał w głowie całą opowieść, jaką zaserwuje przybyszom.

Hałas na jego biurku początkowo był tylko lekkim brzęczeniem, któremu ledwie udało się przeniknąć przez senne wizje. Był to niski sygnał, lecz pobrzmiewały w nim wysokie tony podobne do odgłosów myślenia, jak gdyby fragmenty czyichś myśli. Wyraźnie poczuł narastającą obecność. Ktoś dostał się do mojej kwatery! Ta myśl ugodziła go jak mordercze ostrze Ociosa. Członkowie Stali poczuli, jak ich ciała opanowuje gwałtowny spazm, lekko jedynie łagodzony przez efekty działania wonnego dymu i alkoholu.

Pośrodku tej szalonej paniki odezwał się jakiś głos. Był zniekształcony i brakowało w nim kilku tonów, jakie normalnie występują w mowie zewnętrznej. Rozedrgane wycie było skierowane do niego:

— Lordzie Stal! Pozdrowienia od Sfory Sfor, Pana Boga Wszechmogącego!

Jego część była już poza głównym włazem, wpatrując się w stojących poniżej strażników. Na ich widok otrzeźwiał, poczuł, jak ogarnia go zmieszanie. To jakiś nonsens. Przysunął głowę do urządzenia przybyszów leżącego na biurku. W całym pokoju rozbrzmiewało echo, ale źródłem dźwięku bez wątpienia była dalekomównica. Teraz nie słyszał już zewnętrznej mowy, a tylko okruchy wysokich dźwięków, szalony warkot na środkowych częstotliwościach, służących zazwyczaj do wymiany myśli. Chwileczkę. Gdzieś spod tego dźwięku dobiegły urywane charknięcia przypominające kaszel, w których rozpoznał śmiech modliszki.

Stal rzadko kiedy pozwalał, aby zawładnęła nim furia. Uważał, że gniew powinien być narzędziem, a nie panem. Ale słysząc śmiech i przypominając sobie dopiero co usłyszane słowa… Stal poczuł, jak wściekłość wypełnia jednego osobnika po drugim. Prawie nie myśląc, rzucił się do tyłu i gwałtownym ruchem zmiażdżył comm. Urządzenie natychmiast zamilkło. Obrzucił spojrzeniem strażników rozstawionych na baczność na całej długości hallu. Nawet nie było słychać stłumionych strachem odgłosów ich myślenia.

Ktoś zapłaci za to życiem.

Pan Stal spotkał się z Amdim i Jefrim nazajutrz po ich radiowym sukcesie. Przekonali go. Przenosili się na stały ląd. Jefri będzie miał szansę wezwać pomocy!

Stal był poważniejszy niż zazwyczaj. Dał im do zrozumienia, że uzyskanie pomocy było niesłychanie ważne, że umożliwi oparcie się kolejnym atakom Snycerzy. Nie wydawał się zły na Amdiego za jego mały żarcik. Jefri odetchnął z ulgą. W domu Tata za coś takiego na pewno wygarbowałby mu skórę. Chyba Amdi ma rację. Pan Stal był poważny, ponieważ miał wiele obowiązków i musiał stawić czoło wielu niebezpieczeństwom, ale w gruncie rzeczy był bardzo miły.

Krypto: ■

Otrzymane przez: Nadbiornik 03 na Przekaźniku

Ścieżka językowa: Ognioliz → Chmurnik → Triskweliński, Jednostki SjK [Ognioliz i Chmurnik to języki handlowe używane w Górnych Przestworzach. Niniejsze tłumaczenie zawiera jedynie ogólne znaczenie wiadomości]

Od: Korporacja Sztuk Arbitrażowych w Mgławicy Ognistego Obłoku [Organizacja militarna [?] w Górnych Przestworzach. Wiek: około 100 lat]

Temat: Powód do zaniepokojenia.

Streszczenie: Trzy jednosystemowe cywilizacje zostały prawdopodobnie zniszczone

Wyrażenia kluczowe: katastrofa na skalę międzygwiezdną, działania wojenne na skalę międzygwiezdną, Perwersja Królestwa Straumy

Dystrybucja:

Grupa tematyczna: Śladami Wojen

Grupa tematyczna: Zagrożenia

Grupa tematyczna: Homo sapiens

Data: 53,57 dni od upadku Królestwa Straumy

Tekst wiadomości:

Niedawno jakaś nieznana cywilizacja ogłosiła, że stworzyła nową Moc w Transcendencji, a następnie „tymczasowo” odłączyła się od Znanej Sieci. Od tamtego czasu w grupie Zagrożenia znalazło się około miliona wiadomości dotyczących tego incydentu — mnóstwo spekulacji na temat narodzin Perwersji Klasy Drugiej bez żadnych dowodów na widoczne skutki takich narodzin poza granicami dawnego Królestwa Straumy.

Korporacja Sztuk Arbitrażowych specjalizuje się w rozstrzyganiu sporów dotyczących lansingu trekli. Dlatego mamy niewiele wspólnych interesów z naturalnymi rasami — subskrybentami grupy Zagrożenia. To może ulec zmianie: sześćdziesiąt pięć godzin temu zaobserwowaliśmy widoczne ślady zniszczenia trzech odizolowanych cywilizacji w Górnych Przestworzach w okolicach Królestwa Straumy. Dwie z nich stanowiły sondy religijne należące do Oka-w-U, trzecia zaś była pentragiańską fabryką. Wcześniej ich głównym połączeniem sieciowym było Królestwo Straumy. Tak więc po odłączeniu się Straumerow, cała trójka również znalazła się poza zasięgiem Sieci, wyłączając okazjonalne sygnały wysyłane przez nas.

Skierowaliśmy w tamte okolice trzy misje w celu dokonania kontrolnych przelotów. Rekonesans sygnałowy wykazał istnienie komunikacji szerokopasmowej, bardziej przypominającej kontrolę, jaka odbywa się w ramach systemu nerwowego, niż lokalny przepływ informacji sieciowych. Zanotowano istnienie kilku nowych konstrukcji o dużych rozmiarach. Wszystkie nasze jednostki zostały zniszczone, zanim zdążyły przesłać nam bardziej szczegółowe informacje. Biorąc pod uwagę pochodzenie tych siedlisk stwierdzamy, ze nie są to normalne konsekwencje przejścia do Transcendencji.

Obserwacje potwierdzają tezę o ataku Perwersji Klasy Drugie] z Transcendencji (aczkolwiek przeprowadzonego w najściślejszej tajemnicy). Najbardziej oczywistym źródłem ataku jest zapewne nowa Moc stworzona przez Królestwo Straumy. Apelujemy o wprowadzenie specjalnego nadzoru nad wszystkimi cywilizacjami Górnych Przetworzy w te] ich części. My, większe cywilizacje, nie musimy się obawiać, ale istnienie poważnego zagrożenia jest niezaprzeczalne.

Krypto: ■

Otrzymane przez: Nadbiornik 03 na Przekaźniku

Ścieżka językowa: Ognioliz → Chmurnik → Triskweliński, Jednostki SjK [Ognioliz i Chmurnik to języki handlowe używane w Górnych Przestworzach.

Niniejsze tłumaczenie zawiera jedynie ogólne znaczenie wiadomości]

Od: Korporacja Sztuk Arbitrażowych w Mgławicy ognistego Obłoku [Organizacja militarna [?] w Górnych Przestworzach. Wiek około 100 lat]

Temat: Oferu]emy nowe usługi

Streszczenie: Korporacja Sztuk Arbitrażowych oferuje nowe usługi związane z przekazem Sieciowym.

Wyrażenia kluczowe: Specjalne Stawki, Świadome Programy Tłumaczeniowe, Idealne rozwiązanie dla cywilizacji Górnych Przestworzy.

Dystrybucja:

Grupa tematyczna: Koszty Komunikacji

Grupa administracyjna: Stubarwna Mnogość

Data: 61,00 dni od upadku Królestwa Straumy

Tekst wiadomości:

Korporacja Sztuk Arbitrażowych ma zaszczyt zawiadomić o możliwości korzystania z naszych nowych usług nadbiormkowo-warstwowych, przeznaczonych specjalnie dla miejsc zlokalizowanych w Górnych Przestworzach [stawki przedstawiono w tabeli znajdującej się pod tekstem niniejszej wiadomości]. Najnowocześniejsze oprogramowanie w Strefie zapewni wysokiej jakości tłumaczenia i szybką dystrybucję wiadomości. Minęło prawie sto lat od czasu, kiedy po raz ostatni cywilizacja z Górnych Przestworzy w tej części galaktyki wykazała zainteresowanie świadczeniem podobnych usług w dziedzinie łączności. Zdajemy sobie sprawę, ze praca ta jest nudna, a armiflaz nie zawsze warty wysiłku, lecz wszyscy mamy nadzieję odnieść korzyści dzięki zastosowaniu protokołów odpowiadających standardom Strefy, w której żyjemy. Szczegóły można znaleźć pod syntax 8139…[Chmurmk: Program tłumaczenia na triskweliński blokuje się na syntax 8139.]

Krypto: ■

Otrzymane przez: Nadbiornik 03 na Przekaźniku

Ścieżka językowa: Chmurmk → Triskweliński, Jednostki SjK

[Chmurnik to język handlowy używany w Górnych Przestworzach. Pomimo dostarczenia przekazu w języku potocznym tłumaczenie zawiera jedynie ogólne znaczenie wiadomości]

Od: Przedsiębiorstwo Ekranowania Transcendencji

Temat: Kwestia życia i śmierci

Streszczenie: Korporacja Sztuk Arbitrażowych została zawłaszczona przez Perwersję Straumy na skutek ataku Sieciowego. Należy korzystać wyłącznie z przekaźników w Środkowych Przestworzach aż do odwołania stanu alarmowego.

Wyrażenia kluczowe: atak Sieciowy, działania wojenne na skalę międzygwiezdną, Perwersja Straumy

Dystrybucja:

Grupa tematyczna: Śladami Wojen

Grupa tematyczna: Zagrożenia

Grupa tematyczna: Homo sapiens

Data: 61,12 dni od upadku Królestwa Straumy

Tekst wiadomości:

OSTRZEŻENIE! Miejsce o nazwie Korporacja Sztuk Arbitrażowych znajduje się obecnie po kontrolą Perwersji Straumy. Ostatnie ogłoszenie korporacji dotyczące usług komunikacyjnych to śmiertelny fortel. W rzeczywistości dysponujemy sprawdzonymi dowodami na to, że Perwersja wykorzystała rozumne pakiety sieciowe w celu dokonania najazdu oraz zneutralizowania systemu obrony korporacji. Duża część korporacji prawdopodobnie obecnie znajduje się pod bezpośrednią kontrolą nowej Mocy. Pozostałe części, których nie zainfekowano podczas pierwszych etapów inwazji, zostały zniszczone przez skonwertowane części. Przeloty kontrolne nad tamtym regionem wykazały zaistnienie kilku stellifikacji.

Co można zrobić: Jeśli przez ostatnie tysiąc sekund otrzymałeś pakiety protokołów z Górnych Przestworzy, przesłane przez „Korporację Sztuk Arbitrażowych”, należy je natychmiast zlikwidować. Jeśli zostały poddane przetwarzaniu, miejsce przetworzenia oraz inne miejsca podłączone do niego za pomocą łączy lokalnych muszą natychmiast ulec fizycznej likwidacji. Doskonale zdajemy sobie sprawę, co oznacza likwidacja całych systemów słonecznych, ale dobrze rozważcie jedyną możliwość, jaka pozostaje. Znajdujecie się pod zmasowanym atakiem sił pochodzących z Transcendencji.

Jeśli uda wam się przetrwać pierwsze zagrożenie (czyli następne trzydzieści godzin), należy wprowadzić kilka oczywistych procedur, które mogą zapewnić względne bezpieczeństwo. Przede wszystkim nie wolno przyjmować pakietów z protokołami o standardach dla Górnych Przestworzy. W najgorszym razie należy także przesyłać wszelkie wiadomości przez miejsca w Środkowych Przestworzach z tłumaczeniem na lokalne języki, a następnie z przekładem z lokalnych języków handlowych.

Jeśli chodzi o strategię długofalową, należy przyjąć jako fakt, że w naszym regionie rozkwitła niezwykle silna Perwersja Klasy Drugiej. Dlatego też przez następne trzynaście lat lub coś koło tego wszystkie zaawansowane cywilizacje znajdujące się w okolicy będą żyły w ciągłym zagrożeniu.

Jeśli udałoby się nam zidentyfikować pochodzenie obecnej perwersji, być może zdołalibyśmy odkryć jej słabości i opracować rozsądną strategię obrony. Wszystkie Perwersje Klasy Drugiej to zdeformowane Moce, które tworzą struktury symbiotyczne w Górnych Przestworzach — ale ich pochodzenie może być bardzo różnorodne. Niektóre z nich biorą swój początek z nieudanych żartów nie istniejących już Mocy. Inne stanowią broń skonstruowaną przez nowych mieszkańców Transcendencji i rzadko kiedy udaje się je ostatecznie rozbroić.

Bezpośrednie źródło obecnego zagrożenia jest całkiem dobrze udokumentowane: jest nim gatunek stosunkowo niedawno przybyły ze Środkowych Przestworzy, o nazwie Homo sapiens, który założył Królestwo Straumy. Przychylamy się do założeń teorii przedstawionej w wiadomościach […], zgodnie z którą straumerscy badacze przeprowadzali eksperymenty na jakimś znalezisku w Skrótach, receptura zaś stanowiła utajone, samowprowadzające zło pochodzące z dawnych czasów. Jedna z możliwych interpretacji: Jakiś dawny przegraniec zostawił wskazówki konstrukcyjne w sieci (lub w jakimś zaginionym archiwum) dla swoich potomków. W związku z powyższym jesteśmy zainteresowani otrzymaniem wszelkich informacji na temat rasy Homo sapiens.

Następnego dnia Amdi wyruszył w najdłuższą podróż, jaką zdarzyło mu się odbyć w ciągu krótkiego życia. Opatuleni w ciepłe wełniane wiatrówki jechali w dół szerokimi, brukowanymi ulicami w stronę cieśnin znajdujących się u podnóża zamku. Pan Stal prowadził cały orszak, jadąc na wózku przypominającym rydwan, ciągniętym przez trzy kherświny. Ubrany w kurtki ozdobione czerwonymi pasami prezentował się okazale. Po obu stronach szli strażnicy opatuleni w białe futra, pochód zaś zamykała sroga Presfora. Jeszcze nigdy Amdi nie widział, żeby zorza błyszczała tak jasno jak tego dnia; jaśniej niż księżyc w pełni, który tkwił nad północnym horyzontem. Sople zwisały z okapów, niektóre tak ogromne, że sięgały ziemi, błyszcząc w bladym świetle niczym srebrno-zielone kolumny.

Następnie weszli do łodzi, którymi przedostali się na drugą stronę cieśniny. Woda omywała kadłuby niczym zimna, czarna lawa.

Kiedy byli już na drugim brzegu, Wzgórze Gwiezdnego Statku wyrosło nad ich głowami większe niż jakikolwiek zamek. Z każdą minutą otwierały się przed nimi nowe wizje, nowe światy.

Wejście na szczyt wzgórza zajęło im około pół godziny, chociaż wozy ciągnęły mocarne kherświny i nikt nie szedł piechotą. Amdi rozglądał się na wszystkie strony, przerażony ogromem rozciągających się przed nimi krajobrazów zalanych blaskiem zorzy. Na początku Jefri wydawał się równie podniecony, ale w miarę jak zbliżali się do szczytu, przestawał się rozglądać i mocno wtulił się w sierść przyjaciela.

Pan Stal stworzył schronienie dla statku. Wewnątrz budowli powietrze było nieruchome i trochę cieplejsze. Jefri stanął u dołu schodków, spoglądając na światło wylewające się z otwartych drzwi. Amdi poczuł, jak jego towarzysz drży.

— Czy boi się własnego pojazdu latającego? — spytała Presfora.

Ale Amdi znał już przyczynę wszelkich strachów Jefriego i rozumiał jego rozpacz. Jak ja bym się czuł, gdyby pan Stal został zabity?

— Nie, wcale się nie boi. Przypomina sobie tylko wszystko, co tu się zdarzyło.

— Powiedz mu, że możemy tu przyjechać trochę później — odezwał się Stal łagodnym głosem. — Nie musi wchodzić do środka już dziś.

Jefri pokręcił głową, usłyszawszy tę propozycję, ale nie mógł od razu odpowiedzieć.

— Muszę się z tym oswoić. Muszę być dzielny.

Zaczął wolno wchodzić po schodach, zatrzymując się na każdym stopniu, aby upewnić się, że Amdi cały czas jest blisko niego. Szczeniaki miotały się między chęcią udzielenia pełnego wsparcia przyjacielowi a nieposkromioną ciekawością, która kazała im gnać na złamanie karków w stronę cudownej tajemnicy.

Po chwili przedostali się przez właz do dziwnego pomieszczenia Dwunogów: jasne niebieskawe światło, powietrze równie ciepłe jak w zamku i mnóstwo dziwacznych kształtów. Przeszli na przeciwległy koniec ogromnego pomieszczenia i pan Stal wetknął kilka głów przez otwór wejściowy. Odgłosy jego myśli odbiły się głośnym echem, które zadźwięczało tuż obok nich.

— Kazałem obić ściany, Amdi, ale mimo to jest tu miejsce tylko dla jednego z nas.

— Ta-tak. — Odpowiedź odbiła się od ściany i nagle odgłosy myśli należących do Stali zabrzmiały zaskakująco gniewnie.

— Twoim zadaniem będzie chronić twojego przyjaciela i opowiadać mi o wszystkim, co zobaczysz — powiedział Stal, po czym wycofał się i tylko jedna głowa nadal bacznie się w nich wpatrywała.

— Tak, tak. Będę pamiętał! — Po raz pierwszy ktoś inny niż Jefri naprawdę go potrzebował.

Jefri cicho przechadzał się po pomieszczeniu pełnym uśpionych przyjaciół. Nie płakał już, nie ogarniał go też cichy, paraliżujący strach. Było tak, jak gdyby nie mógł uwierzyć, że znowu znalazł się w statku. Rękami leciutko gładził wieka pojemników, wpatrując się w widoczne wewnątrz uśpione twarze. Tylu przyjaciół, myślał Amdi, czeka na przebudzenie. Ciekawe, jak będą wyglądać?

— Co się stało ze ścianami? Nie pamiętam, żeby to tutaj było… — odezwał się Jefri. Dotknął ciężkiego obicia, którym Stal kazał wyściełać wnętrze statku.

— To po to, żeby dźwięk rozchodził się lepiej — wyjaśnił Amdi. Po czym pociągnął za skraj jednego z kawałków obicia, zaciekawiony wyglądem ścian pod spodem. Ujrzał tam szarą ścianę jakby z kamienia i stali zmieszanych razem, pokrytą… malutkimi guzkami i palczastymi wyrostkami z szarej masy. — A co to jest?

Jefri patrzył w to samo miejsce.

— Pfuj. To pleśń. Rozrosła się w całym statku. Cieszę się, że pan Stal kazał to przykryć. — Mały człowiek oddalił się. Amdi został jeszcze chwilę, przybliżył kilka głów do dziwnego nalotu. Pleśń i grzyby były nieustannym problemem w zamku. Wciąż oczyszczano z nich mury i starano się je wytępić, co według Amdiego było błędem. Uważał, że grzyby są bardzo czyste i miłe, fascynowało go coś, co potrafiło wyrosnąć na najtwardszym kamieniu. A ten okaz był szczególnie dziwaczny.

Niektóre pokrywające ścianę bryłki były grube niemal na cal, a jednocześnie wydawały się wiotkie jak znieruchomiałe kłęby dymu.

Ta jego część, która stała odwrócona od ściany, zauważyła, że Jefri przeszedł w stronę wewnętrznej kabiny. Amdi, ociągając się, podążył za nim.

Za pierwszym razem spędzili w statku tylko godzinę. W kabinie wewnętrznej Jefri uruchomił magiczne okna, które pokazywały obrazy z zewnątrz, pozwalając na orientację we wszystkich kierunkach. Amdi aż przysiadł z wybałuszonymi ze zdziwienia oczami. To była wycieczka do nieba.

Dla Jefriego natomiast coś zgoła innego. Usiadł w hamaku i wpatrywał się w tablice z przyciskami. Na jego twarzy widać było, że napięcie powoli go opuszcza.

— Po-podoba mi się tutaj — oznajmił Amdi, cichutkim, nieśmiałym głosem.

Jefri zakołysał się delikatnie w hamaku.

— Taaak — westchnął. — Tak się bałem… ale jak już tu jestem, to czuję się bliżej… — Wyciągnął ręce, by pogładzić płytę wiszącą tuż przy hamaku. — Mój Tata sterował podczas lądowania. Siedział właśnie w tym miejscu. — Obrócił się i spojrzał na lśniącą płytę światła znajdującą się nad jego głową. — A Mama nastawiła ultrafale… Zrobili wszystko, co do nich należało. A teraz zostaliśmy tylko ty i ja, Amdi. Nie ma nawet Johanny… Wszystko zależy teraz od nas.

Klasyfikacja Vrinimi: TAJNE materiały organizacji. Dystrybucja poza Pierścieniem sieci lokalnej niedozwolona

Rejestr poszukiwań, Nadbiornik 00 na Przekaźniku

Początek 19:40:40 Czasu Dokowego, 17/01 roku organizacji 52090 [128,13 dni od upadku Królestwa Straumy]

Wiadomość typu syntax 14 w warstwie przyłączowej wykryta na wyznaczonym namiarze kontrolnym. Siła sygnału oraz wskaźnik szumów zgodne z parametrami wcześnie] wykrytego sygnału kierunkowego.

Ścieżka językowa: Samnorski, SjK: jednostki przekaźnikowe Od: Jefri Olsndot, ale nie wiem, gdzie to jest

Temat: Cześć. Nazywam się Jefri Olsndot. Nasze statki zniszczone i potrzebujemy pomocy. Proszę o odpowiedz.

Streszczenie: Przepraszam, jeśli będą jakieś błędy. Ta klawiatura jest GŁUPIA!!!

Wyrażenia kluczowe: Nie wiem Do: Obojętnie jaki przekaźnik Tekst wiadomości: [nie wypełnione]

PIĘTNAŚCIE

Skrodojeźdźcy baraszkowali w falach.

— Czy myślisz, że jego życie jest zagrożone? — spytał ten o smukłej, zielonej łodyżce.

— Czyje życie? — zapytał drugi, duży Jeździec o nasadzie osłoniętej błękitnym pancerzykiem.

— Jefriego Olsndota, tego ludzkiego dziecka.

Błękitny Pancerzyk westchnął i zaczął przeszukiwać dane w skrodzie. Na plażę przychodzi się, żeby zapomnieć o codziennych kłopotach, ale Zielona Łodyżka nie potrafiła przestać o nich myśleć. Przeszukał całe zasoby przy użyciu kodu „niebezpieczeństwo — Jefri”.

— Jasne, że jest zagrożone, głupolko! Spójrz tylko na ostatnie wiadomości od niego.

— Och. — Ton głosu Zielonej Łodyżki świadczył o tym, że jest zmieszana. — Przepraszam cię, włączyłam tylko częściową pamięć. — Dzięki czemu nie zapominała, że należy się martwić, ale nic więcej.

Zamilkła. Po chwili Błękitny Pancerzyk usłyszał jej zadowolone pomruki. Fale z hukiem nieustannie rozbijały się wokół nich. Błękitny Pancerzyk także oddał się potędze żywiołu, chłonąc życiodajną energię z kotłujących się wokół nich grzywaczy. To była przepiękna plaża. Zupełnie wyjątkowa — a w Przestworzach o niewielu rzeczach można tak powiedzieć. Kiedy wraz z odpływającą wodą omywały ich pióropusze piany, widzieli niebo barwy indygo rozciągające się nad całym obszarem Doków i blask odbijający się od kadłubów statków. Kiedy fala ponownie wracała do brzegu, Jeźdźcy całkowicie ginęli w chłodnej kipieli, otoczeni koraleskami i przedstawicielami przybrzeżnej fauny, którzy budowali tu swoje małe domki. Podczas „przypływu” nachylenie dna pozostawało nie zmienione niemal przez godzinę. Potem wody odpływały i w świetle dziennym można było dostrzec fragmenty szklanego dna… przez które widać było powierzchnię Podłoża, znajdującego się kilka tysięcy kilometrów niżej.

Błękitny Pancerzyk starał się oczyścić myśli z wszelkich trosk. Każda godzina błogiej kontemplacji gwarantowała nagromadzenie się przynajmniej kilku bardziej naturalnych wspomnień… Niestety, nie udawało mu się to. Podobnie jak Zielona Łodyżka nie był już w stanie wyzbyć się zmartwień.

— Czasami żałuję, że nie jestem Jeźdźcem Mniejszym. — Mógłby wtedy całe życie tkwić w jednym miejscu wyposażony w zredukowaną do minimum skrodę.

— Ja też — zgodziła się. — Ale przecież sami wybraliśmy życie włóczęgów. A to wymaga rezygnacji z pewnych rzeczy. Czasami musimy zapamiętywać rzeczy, które zdarzą się tylko raz czy dwa. Czasami mamy wspaniałe przygody. Cieszę się, że podpisaliśmy ten kontrakt na ekspedycję ratunkową, Pancerzyku.

Żadne z nich nie miało dziś nastroju na morskie igraszki. Błękitny Pancerzyk wysunął kółka ze skrody i podtoczył się bliżej Zielonej Łodyżki. Zajrzał głęboko do swej mechanicznej pamięci, przeglądając ogólne bazy danych. Było tam mnóstwo informacji o katastrofach. Ktokolwiek był twórcą oryginalnych baz danych w skrodach, musiał uważać wojny, plagi i perwersje za sprawy wyjątkowo dużej wagi. Istotnie, były to bardzo ekscytujące zjawiska, które mogły stanowić zagrożenie dla życia.

Ale Błękitny Pancerzyk potrafił spojrzeć na nie z większym dystansem, podobne katastrofy stanowiły bowiem niewielką część doświadczeń znanych cywilizowanym rasom. Większa perwersja zdarzała się raz na tysiąc lat. Ich wyjątkowy pech polegał na tym, że nagle znaleźli się tak blisko podobnej katastrofy. W ciągu ostatnich dziesięciu tygodni kilka cywilizacji z Górnych Przestworzy odłączyło się od Sieci i zostało wchłoniętych w symbiotyczny amalgamat, obecnie znany pod nazwą Straumerskiej Plagi. Możliwości wymiany handlowej z Górnymi Przestworzami zostały znacznie okrojone. Od czasu gdy ich statek został dofinansowany, wraz z Zieloną Łodyżką zrobili kilka kursów, ale wszystkie tylko do Środkowych Przestworzy.

Oboje zawsze byli bardzo ostrożni i woleli trzymać się z boku, lecz teraz — jak mówiła Zielona Łodyżka — sława i wielkość mogły zostać im narzucone. Organizacja Vrinimi pragnęła zlecić tajny lot na Dno Przestworzy. Ponieważ on i Zielona Łodyżka byli wtajemniczeni we wszystko, w sposób naturalny stali się najlepszymi kandydatami do wykonania tego zlecenia. Obecnie Poza Pasmem II znajdował się w stoczniach Vrinimi, gdzie instalowano mu specjalne wyposażenie dennolotu oraz wielką liczbę wolnych elementów antenowych. W ten sposób nagle ich statek stał się dziesięć tysięcy razy droższy niż poprzednio. Wcale nie musieli się o to targować… i to właśnie najbardziej ich przerażało. Każdy dodatek był niesłychanie ważny dla potrzeb wyprawy. Mieli bowiem dolecieć aż do samej granicy z Powolnością. Nawet w najbardziej sprzyjających okolicznościach było to żmudne zadanie, ale ostatnie prognozy mówiły o niebezpiecznych przesunięciach na granicach stref. Gdyby nie dopisało im szczęście, mogli skończyć po niewłaściwej stronie granicy, gdzie prędkość światła stanowiła barierę nie do pokonania. Gdyby coś takiego się zdarzyło, cała nadzieja w nowo zainstalowanym napędzie strumieniowym.

Błękitny Pancerzyk na wszystko mógł się zgodzić. Zanim spotkał Zieloną Łodyżkę, latał już na dennolotach, a nawet raz czy dwa zdarzyło mu się znaleźć w niezłych tarapatach. Niemniej…

— Lubię przygody niemal tak samo jak ty — odezwał się, a w jego głos wkradł się ton rozdrażnienia. — Podróż na Dno, ratowanie zofontów ze szponów dzikusów, przy niezłej zapłacie, wydaje się całkiem niezłą pracą. Ale… co będzie, jeśli ten straumerski statek jest rzeczywiście tak ważny, jak myśli Ravna? Po tak długim czasie to chyba absurdalne, ale Ravnie udało się przekonać Organizację Vrinimi, że istnieje taka możliwość. Jeśli tam, w dole, znajduje się coś, co mogłoby zaszkodzić Straumerskiej Pladze… — Jeśli Plaga nabrałaby podobnych podejrzeń, mogłaby sformować flotę złożoną z dziesięciu tysięcy jednostek bojowych, które ruszyłyby do tego samego celu co oni. Gdzieś tam, na Dnie, ich pojazd może poruszałby się nieco sprawniej niż jakakolwiek konwencjonalna jednostka, ale nie wiadomo, czy starczyłoby to na uratowanie jego i Zielonej Łodyżki przed niechybną śmiercią.

Tymczasem Zielona Łodyżka milczała, jeśli nie liczyć rozmarzonego nucenia. Czyżby wyłączyła się z rozmowy? Nagle jej głos doszedł do niego przez wodę, jak dodająca otuchy delikatna pieszczota.

— Wiem, Pancerzyku, że to może oznaczać nasz koniec. Ale i tak chciałabym podjąć to wyzwanie. Jeśli zadanie okaże się całkiem bezpieczne, nasz zysk będzie ogromny. Jeśli zaś wyprawa może zaszkodzić Pladze… cóż, wtedy nabrałaby jeszcze większej wagi. Moglibyśmy uratować dziesiątki cywilizacji, miliony plaż zapełnionych Jeźdźcami. Ot, po prostu przy okazji.

— Hmmm. Idziesz za głosem twojej miękkiej łodyżki, a nie rozsądnej skrody.

— Być może. — Oboje obserwowali postępy Plagi od samego początku. Przerażenie i współczucie były z każdym dniem coraz silniejsze, aż przeniknęły do ich naturalnych umysłów. Tak więc Zielona Łodyżka i Błękitny Pancerzyk — nie mógł temu zaprzeczyć — bardziej obawiali się Plagi niż niebezpieczeństw, jakie mógł ściągnąć na nich nowy kontrakt. — Być może. Moje obawy dotyczące akcji ratunkowej wciąż opierają się na analizie. — Mogła ją przeprowadzać tylko dzięki zdolnościom, jakie zapewniała skroda. — Niemniej jednak… myślę, że gdybyśmy mogli stać tutaj przez cały rok, gdybyśmy mogli poczekać do czasu, kiedy wszystko odpowiednio rozważymy… i tak zdecydowalibyśmy się tam polecieć.

Błękitny Pancerzyk nerwowo jeździł w tę i z powrotem. Drobny żwir unosił się do góry i osiadał na jego odroślach. Miała rację, tak, miała absolutną rację. Ale nie mógł tego powiedzieć głośno. Czekająca ich misja nadal napawała go strachem.

— I pomyśl, przyjacielu. Jeśli okaże się, że istotnie jest to tak ważna sprawa, prawdopodobnie otrzymamy pomoc. Wiesz, że organizacja negocjuje z Wysłannikiem. Przy odrobinie szczęścia możemy dostać eskortę stworzoną przez Transcendentalną Moc.

Słysząc to Błękitny Pancerzyk omal nie wybuchnął śmiechem. Wyobraził sobie bowiem konwój, w którym dwóch małych Skrodojeźdźców będzie podróżowało na Dno Przestworzy w asyście obstawy z Transcendencji.

— Miejmy nadzieję, że tak się stanie — powiedział.

Skrodojeźdźcy nie byli jedynymi, którzy żywili takie nadzieje. Kawałek dalej, nieopodal plaży, Ravna Bergsndot przechadzała się po swoim biurze. Za ironię losu uznała fakt, że nawet największe katastrofy mogą stworzyć możliwości uczciwym osobom. Jej przejście do Działu Marketingu nastąpiło wraz z upadkiem Korporacji Sztuk Arbitrażowych. W miarę jak Plaga się rozszerzała, a rynki Górnych Przestworzy upadały, wzrastało zainteresowanie organizacji świadczeniem usług informacyjnych na temat Perwersji Straumy. Jej „wyjątkowe” doświadczenie w sprawach dotyczących ludzi nagle niesłychanie zyskało na wartości, mimo że Królestwo Straumy było obecnie jedynie niewielką częścią tego, co urosło do rozmiarów Plagi. Jeśli Plaga mówiła o sobie, co czyniła bardzo rzadko, robiła to po samnorsku. Grondr i cała firma niezmiennie wyrażali ogromne zainteresowanie analizami Ravny.

Cóż, miała kilka niezłych posunięć. Udało im się odebrać sygnał kierunkowy ze statku uciekinierów, a następnie — dziewięćdziesiąt dni później — wiadomość od żyjącego człowieka o imieniu Jefri Olsndot. Do tej pory wymienili zaledwie czterdzieści wiadomości, ale i tak dowiedziała się o Szponach, panu Stali i złych Snycerzach. Była przekonana, że mały człowiek zginie, jeśli ona nie znajdzie sposobu, by mu pomóc. Ludzka natura jest pełna sprzeczności: życie pojedynczej osoby znaczyło dla niej więcej niż wszystkie okropności Perwersji, włączając w to upadek Królestwa Straumy. Dzięki Mocom Grondr poparł zorganizowanie ekspedycji ratunkowej, dawała ona bowiem szansę na uzyskanie ważnych informacji o Perwersji Straumy. Interesowały go także sfory Szponów. Umysły grupowe były rzeczą już niemal niespotykaną w Przestworzach. Grondr utrzymywał całą sprawę w ścisłej tajemnicy i nakłonił swoich szefów do udzielenia wsparcia całej misji. Mimo to jego ogromna pomoc mogła okazać się niewystarczająca. Jeśli statek uciekinierów był tak ważny i cenny, jak Ravna myślała, na ewentualną ekipę ratunkową mogły czekać przeróżne niebezpieczeństwa.

Spojrzała na morze. Kiedy fale cofały się w dół po piaszczystym nachyleniu, widziała odrośle Skrodojeźdźców wynurzające się ze spienionej wody. Jakże im zazdrościła. Jeśli za bardzo dokuczał im stres, mogły się po prostu wyłączyć. Skrodojeźdźcy stanowili jeden z najpospolitszych gatunków zofontów w całych Przestworzach. Występowali w różnych odmianach, ale analizy naukowe potwierdzały krążące o nich legendy: dawno temu stanowili jeden gatunek. Jeszcze w czasach przedsieciowych byli osiadłymi mieszkańcami morskich brzegów. Pozostawieni swojemu losowi zdołali rozwinąć się w pewien rodzaj istot rozumnych, niemal zupełnie pozbawionych pamięci krótkotrwałej. Przebywając na stałe pośród fal, przepuszczali przez siebie myśli, które nie zostawiały żadnych śladów w ich umysłach. Mogli rejestrować jedynie bodźce powtarzające się regularnie przez dłuższy okres. Ale zarówno ich inteligencja, jak i pamięć były jedynie mechanizmami ułatwiającymi im dłuższe przetrwanie. Mechanizmy te pozwalały wybrać jak najlepsze miejsca na rozsianie nasion, będących właściwie poczwarkami, usytuowane tak, aby zapewniały bezpieczeństwo i obfitość pokarmu przyszłemu pokoleniu.

Wtedy jakaś nieznana rasa zainteresowała się tymi sennymi stworzeniami i zdecydowała się udzielić im „pomocy”. Ktoś umieścił je na ruchomych platformach zwanych skrodami. Dzięki kółkom mogli przemieszczać się wzdłuż brzegów morskich, a także sięgać po różne rzeczy i manipulować nimi za pomocą odrośli i pnączy. Mechaniczna pamięć krótkotrwała wmontowana w skrody pozwoliła im dość szybko przekonać się, że nowo nabyta mobilność nie przywiedzie ich do zguby.

Ravna odwróciła wzrok od Skrodojeźdźców — ktoś nadlatywał tutaj znad drzew. Wysłannik. Może powinna wywołać Zieloną Łodyżkę i Błękitnego Pancerzyka z wody? Nie. Niech się jeszcze cieszą chwilą. Jeśli nie uda się zdobyć dla nich specjalnego sprzętu, nieprędko popluskają się w falach.

Poza tym poradzę sobie bez świadków. Usiadła z założonymi rękoma i wpatrywała się w niebo. Organizacja Vrinimi próbowała rozmawiać ze Starym, ale obecnie Moc działała wyłącznie poprzez swego Zdalnie Sterowanego Wysłannika… ten zaś upierał się przy spotkaniach twarzą w twarz.

Wysłannik opadł na ziemię kilka metrów dalej i ukłonił się elegancko. Jednakże krzywy uśmieszek na jego twarzy psuł cały efekt.

— Pham Nuwen, do usług.

Ravna odkłoniła się lekko i wprowadziła go do ocienionego biura wewnątrz budynku. Jeśli przypuszczała, że rozmowa w cztery oczy odbierze jej odwagę, miała rację.

— Dziękuję za spotkanie, sir. Organizacja Vrinimi ma ważną prośbę do pańskiego przełożonego. — Właściciela? Pana? Operatora?

Pham Nuwen opadł ciężko na fotel i przeciągnął się leniwie. Od tamtej nocy w „Tułaczej Kompanii” starał się trzymać od niej z dala. Grondr mówił, że Stary zdecydował się pozostawić go na Przekaźniku, aby poszperał po archiwach i poszukał informacji o ludzkości i jej pochodzeniu. Był to właściwy krok, zwłaszcza teraz, gdy Staremu nakazano ograniczyć wykorzystanie zasobów Sieci. Wysłannik mógł dokonać lokalnego przetworzenia danych, to znaczy użyć ludzkiej inteligencji w celu ich odszukania, usystematyzowania i zsyntetyzowania, by następnie przekazać wyżej tylko to, co naprawdę mogło przydać się Staremu.

Ravna przyglądała mu się kątem oka udając, że spogląda na wyświetlacz dannika. Na jego twarzy widniał ten sam, dobrze jej znany, demonstracyjny uśmieszek. Zastanawiała się, czy kiedykolwiek będzie miała odwagę spytać, jak wiele z człowieka było w nim podczas ich… wspólnej nocy. Czy Pham Nuwen rzeczywiście coś do niej czuł? Do licha, czy chociaż sprawiało mu to przyjemność?

Z punktu widzenia mieszkańca Transcendencji mógł być zwyczajnym zbierakiem danych, zdalnie sterowanym gadżetem, ale dla niej jego człowieczeństwo wciąż było zbyt oczywiste.

— No więc… tak. Organizacja wciąż utrzymuje kontakt ze statkiem straumerskich uciekinierów, chociaż pański pryncypał najwyraźniej przestał zajmować się tą sprawą.

— Ach tak? — Brwi Phama uniosły się w wyrazie uprzejmego zainteresowania.

— Dziesięć dni temu został przerwany zwykły sygnał kierunkowy i przesłano wiadomość, która najprawdopodobniej pochodzi od żyjącego członka załogi.

— Gratulacje. Udało wam się utrzymać to w tajemnicy nawet przede mną.

Ravna nie dała się nabrać na komplementy.

— Staramy się robić wszystko, co w naszej mocy, aby utrzymać to w tajemnicy przed wszystkimi, sir. Przyczyny takiego postępowania zapewne są panu dobrze znane. — Na znajdującym się pomiędzy nimi aparacie wyświetliła dotychczas odebrane i wysłane wiadomości. Kilka przesyłek i odpowiedzi na nie, wymienione w ciągu dziesięciu dni. W specjalnym tłumaczeniu na triskweliński dla Phama zniknęły wszystkie błędy ortograficzne i gramatyczne oryginału, ale pozostał dziecięcy ton. Ravna została wyznaczona przez organizację do prowadzenia tej konwersacji. Przypominało to rozmowę w ciemnym pokoju z kimś, kogo nigdy nie widziało się na oczy. Wiele rzeczy można sobie z łatwością wyobrazić, na przykład piskliwe okrzyki kryjące się za kwestiami, w których użyto samych wielkich liter i mnóstwa wykrzykników. Nie miała obrazu wideo dziecka, ale z archiwum ludzkości na Sjandrze Kei pracownikom Działu Marketingu udało się wyszperać zdjęcia jego rodziców. Wyglądali na typowych Straumerów, chociaż mieli brązowe oczy charakterystyczne dla lindeńskich klanów. Mały Jefri z pewnością był szczupły i ciemny.

Pham Nuwen przebiegł wzrokiem po tekście, a następnie zatrzymał się przy ostatnich kilku linijkach.

Org [17]

Ile masz lat, Jefri?

Rozmówca docelowy [18]

Osiem. To znaczy mam osiem lat. JESTEM WYSTARCZAJĄCO DUŻY, ALE POTRZEBUJĘ POMOCY.

Org [18]

Pomożemy ci. Przyjedziemy najszybciej, jak tylko nam się uda, Jefri.

Rozmówca docelowy [19]

Przepraszam, że nie mogłem rozmawiać wczoraj. Wczoraj wrogowie znowu pojawili się na wzgórzu. Było zbyt niebezpiecznie, żeby przyjść do statku.

Org [19]

Czy wrogowie są tak blisko?

Rozmówca docelowy [20]

Tak, tak. Widziałem ich z wyspy. Teraz znowu jestem z Amdim na pokładzie, ale kiedy tu szedłem, wszędzie leżeli martwi żołnierze. Snycerze robią tu częste wypady. Moja matka nie żyje. Mój ojciec nie żyje. Johanna nie żyje. Pan Stal będzie mnie bronił, dopóki zdoła. Mówi, że muszę być dzielny.

Na chwilę uśmieszek zniknął z jego twarzy.

— Biedny dzieciak — powiedział cicho. Następnie wzruszył ramionami i wskazał dłonią na tekst jednej z wiadomości. — Cieszę się, że Vrinimi zdecydowało się wysłać ekspedycję ratunkową. To bardzo wielkoduszne z waszej strony.

— Niezupełnie, sir. Niech pan się dobrze przyjrzy wiadomościom od sześć do czternaście. Chłopiec narzeka na działanie automatów statku.

— Tak. Wydaje się, że to jakiś archaiczny sprzęt: klawiatury, ekrany, brak rozpoznania głosowego. Zupełnie nieprzyjazny interfejs. Wygląda na to, że wszystko zostało uszkodzone przy zderzeniu z powierzchnią, nieprawdaż?

Celowo udawał idiotę, ale Ravna zdecydowała się wykazać niewyczerpaną cierpliwość.

— Raczej nie, biorąc pod uwagę pochodzenie statku. — Pham tylko się uśmiechnął, więc kontynuowała szczegółowe wyjaśnienia. — Procesory sprawiają wrażenie urządzeń zgodnych ze standardami Górnych Przestworzy lub Transcendencji, sprowadzonych do poziomu tępych maszynek wskutek oddziaływania warunków otoczenia.

Pham Nuwen westchnął.

— Wszystko zgadza się z teorią Skrodojeźdźców, czyż nie tak? Wciąż masz nadzieję, że ta latająca skrzynia zawiera jakiś straszliwie tajemniczy ładunek, który wykończy Plagę.

— Tak!… Posłuchaj. Najpierw Stary był tym wszystkim bardzo zainteresowany. Dlaczego teraz zupełnie go to nie obchodzi? Czy jest jakaś przyczyna, dla której ów statek nie może być kluczem do unicestwienia Perwersji? — W ten sposób Grondr próbował wyjaśnić ostatni brak zainteresowania ze strony Starego. Przez całe życie Ravna Bergsndot słyszała mnóstwo opowieści o Mocach, ale zawsze wydawały jej się czymś straszliwie odległym. Obecnie była straszliwie blisko urządzenia jednej z nich prawdziwego przesłuchania. Było to bardzo dziwne uczucie.

— Nie — odpowiedział Pham po chwili namysłu. — To bardzo mało prawdopodobne, aczkolwiek nie jest wykluczone, że masz rację.

Ravna odetchnęła głośno, chociaż wcześniej nie zdawała sobie sprawy, że czekała na jego słowa, wstrzymując oddech.

— Dobrze. A więc nasza prośba jest uzasadniona. Przypuśćmy, że ten zniszczony statek zawiera coś, czego Perwersja bardzo potrzebuje, lub coś, czego się obawia. Jest więc nader prawdopodobne, że zdaje sobie sprawę z istnienia takiej rzeczy i może nawet starać się wprowadzić ścisły nadzór nad wszelkim ultraruchem w tamtej części Dna. Ekspedycja ratunkowa może doprowadzić Perwersję do celu. W takim wypadku misja byłaby samobójstwem dla jej uczestników i mogłaby się przyczynić do zwiększenia potęgi Plagi.

— Więc?

Ravna z trzaskiem zamknęła wieko dannika, łamiąc postanowienia dotyczące zachowania cierpliwości.

— Więc Organizacja Vrinimi uprzejmie prosi Starego o pomoc w zorganizowaniu ekspedycji, której Plaga nie mogłaby zniszczyć!

Pham Nuwen tylko pokręcił głową.

— Ravno, Ravno, ty mówisz o ekspedycji na Dno Przestworzy! Nie ma żadnego sposobu na to, by jakakolwiek Moc mogła cię tam prowadzić za rękę. Nawet Zdalnie Sterowany Wysłannik byłby tam zdany tylko na siebie.

— Nie udawaj większego dupka, niż jesteś, Phamie. Tam, w dole, Perwersja będzie miała identyczne kłopoty. Prosimy jedynie o dostarczenie nam odpowiedniego sprzętu transcendenckiej produkcji, przeznaczonego do użytkowania na tamtych głębiach, w odpowiedniej ilości.

— Dupka? — Pham Nuwen podniósł się z miejsca, ale na jego twarzy wciąż widniał cień uśmieszku. — Czy zawsze zwracasz się w ten sposób do Mocy?

Jeszcze rok temu chybabym umarła ze strachu, zanim zdecydowałabym się zwrócić do Mocy w jakikolwiek sposób. Odchyliła się na oparcie, posyłając mu własną wersję drwiącego uśmieszku.

— Jesteś bezpośrednio podłączony do Boga, mój panie, ale pozwól mi zdradzić ci pewien sekret: wiem, kiedy łączący cię z nim kanalik jest otwarty, a kiedy zamknięty.

— Czyżby? W jaki sposób? — Znów uprzejme zainteresowanie.

— Pham Nuwen — gdy reprezentuje tylko samego siebie — jest bystrym, uwielbiającym się facetem, równie subtelnym jak kopniak prosto w głowę. — Pomyślała o ich wspólnie spędzonych chwilach. — Na serio zaczynam się niepokoić dopiero wtedy, kiedy znika arogancja i dowcipne przycinki.

— Hmm. Niezbyt to logiczne. Gdyby Stary sterował mną bezpośrednio, równie łatwo przychodziłoby mu odgrywanie dupka jak — tu porozumiewawczo przekrzywił głowę — mężczyzny twoich marzeń.

Ravna zazgrzytała zębami.

— Być może masz rację, ale na szczęście otrzymałam pewną pomoc od mojego szefa. Wyjaśnił mi, jak kontrolować stopień wykorzystania nadbiornika. — Rzuciła okiem na swój dannik. — W tej chwili twój Stary otrzymuje mniej niż dziesięć kilobitów na sekundę z całego Przekaźnika… co oznacza, przyjacielu, że obecnie nie jesteś zdalnie sterowany. Toteż wszelkie przejawy grubiaństwa, jakich miałam okazję dzisiaj doświadczyć, pochodzą od prawdziwego Phama Nuwena.

Rudzielec zachichotał, starając się ukryć widoczne zakłopotanie.

— Przyłapałaś mnie. Dziś jestem „na odłączonym”, jak zresztą przez cały czas, od kiedy organizacja zażądała, żeby Stary zwolnił większość jej zasobów. Ale trzeba ci wiedzieć, że wymienione przez ciebie kilobity na sekundę zostały w całości poświęcone na tę czarującą pogawędkę. — Przerwał, jakby czemuś się przysłuchiwał, a następnie pomachał dłonią. — Stary mówi ci „cześć”.

Ravna uśmiechnęła się mimo woli. Było coś absurdalnego zarówno w tym geście, jak i w sugestii, że Moc mogłaby sobie pozwolić na tak trywialne dowcipy.

— W porządku. Cieszę się, że jest… hm… gotów do współpracy. Posłuchaj, Phamie, biorąc pod uwagę możliwości, jakimi dysponują w Transcendencji, to nie prosimy o zbyt wiele, a nasza wyprawa może ocalić całe cywilizacje. Niech nam da kilka tysięcy statków. Wystarczą zwykłe automatyczne jednorazówki.

— Stary mógłby tyle dostarczyć, ale nie będą one wcale lepsze od tego, co można zbudować tutaj. Żeby przechytrzyć… — przerwał, jak gdyby zaskoczony słownictwem którego używał — żeby przechytrzyć warunki strefowe, trzeba mieć naprawdę wyspecjalizowany sprzęt wysokiej jakości.

— W porządku. Albo ilość, albo jakość. Zgodzimy się na to, co zadecyduje Stary…

— Nie.

— Phamie! Dla Starego to robota na kilka dni. I tak więcej kosztowały go badania nad pochodzeniem Plagi. — Ich szalony wieczór mógł kosztować nawet więcej, ale nie zahaczała o ten temat.

— Ale Vrinimi i tak już większość wydała.

— Na odszkodowania dla klientów, którym zablokowałeś dostęp! Phamie, czy nie możesz przynajmniej wyjaśnić dlaczego?

Uśmieszek zniknął z twarzy. Szybko rzuciła okiem na dannik. Nie, Pham Nuwen przemawiał teraz tylko w swoim imieniu. Pamiętała jego wyraz twarzy, kiedy czytał pocztę od Jefriego Olsndota; pod maską arogancji widać było zaniepokojoną twarz, której nieobce były ludzkie odruchy.

— Spróbuję. Ale pamiętaj, że — chociaż jestem częścią Starego — moja pamięć i możliwość udzielania wyjaśnień podlegają zwykłym ludzkim ograniczeniom. Masz rację, że Perwersja rozszerza się na Szczycie Przestworzy. Być może pięćdziesiąt cywilizacji zginie, zanim ta Moc da sobie na wstrzymanie, i jeszcze przez kilka tysięcy lat słychać będzie „echa” straszliwej katastrofy, a po Przestworzach będą krążyć zatrute systemy gwiezdne, zamieszkane przez sztuczne rasy o umysłach przesiąkniętych zbrodniczymi myślami. Ale — przykro mi, że muszę tak to przedstawić — co z tego? Stary analizuje ten problem pod różnymi kątami już przez sto dni. Jak na Moc to bardzo długo, szczególnie zaś jak na Starego. On istnieje już od ponad dziesięciu lat, jego umysł coraz szybciej zmierza ku… zmianom… które wkrótce uczynią go zupełnie niedostępnym. Dlaczego, u diabła, miałby się nagle zajmować tym wszystkim?

Był to jeden z klasycznych przykładów rozważanych na zajęciach szkolnych, ale Ravna nie mogła już się powstrzymać, ponieważ tym razem pytanie dotyczyło sytuacji jak najbardziej rzeczywistej.

— Historia pełna jest przypadków, kiedy Moce udzielały pomocy rasom z Przestworzy, a czasem nawet jednostkom. — Wcześniej udało jej się sprawdzić, co za rasa stworzyła Starego. Były to wyjątkowo pyszałkowate stworzenia. Ich poczta sieciowa stanowiła istne pomieszanie z poplątaniem, nawet po szczegółowej interpretacji specjalistów z Przekaźnika. Z tego, co się dowiedziała, wynikało, że nie mieli jakiegoś wyjątkowego wpływu na Starego ani nie odnieśli z jego stworzenia żadnych specjalnych korzyści. Pozostało jej jedynie bezpośrednie odwołanie się do uczuć.

— Posłuchaj. Spróbujmy popatrzeć z innej strony. Nawet normalni ludzie nie potrzebują specjalnych wyjaśnień, żeby pomóc zwierzętom, które cierpią.

Bezczelny uśmieszek wracał na twarz Phama.

— Uwielbiasz porównania. Pamiętaj jednak, że żadna analogia nie jest wolna od wad, a im bardziej złożone automaty, tym bardziej złożone wszelkie możliwe motywacje. Ale weźmy może takie porównanie. Wyobraźmy sobie, że Stary jest całkiem porządnym facetem, z ładnym domem w dobrej dzielnicy. Pewnego dnia zauważa, że przybył mu nowy sąsiad, dość parszywy gość, którego siedziba cuchnie toksycznym szlamem. Gdybyś była Starym, na pewno zwróciłabyś na to baczną uwagę, prawda? Wybadałabyś, co się dzieje wokół twojej posiadłości. Na pewno odbyłabyś pogawędkę z nowo przybyłym, żeby zorientować się, o co chodzi. Organizacja Vrinimi miała okazję obserwować fragment takiego małego dochodzenia. Tak więc odkrywasz, że twój sąsiad ma lekkiego bzika. Mianowicie spędza całe życie na zatruwaniu podmokłych terenów i pożeraniu uzyskanego w ten sposób szlamu. Jest to działalność dosyć przykra. Powoduje powstawanie nieprzyjemnego zapachu, a przy tym ten cudak krzywdzi wiele nieszkodliwych zwierzątek. Jednakże po dokładnym wybadaniu sytuacji okazuje się, że w zasadzie nic nie zagraża twojej posiadłości, a ponadto udaje ci się zmusić sąsiada do podjęcia właściwych kroków w celu zmniejszenia fetoru. Tak czy inaczej, ktoś, kto żre toksyczny szlam, szkodzi przede wszystkim sobie. — Przerwał. — Skoro już jesteśmy przy porównaniach, to chyba to jest całkiem niezłe. Po początkowym okresie zaskoczenia Stary zorientował się, że Perwersja nie odbiega zbytnio charakterem od innych podobnych zjawisk, tak więc jest rzeczą oczywistą, że nawet takie stworzenia jak ty i ja potrafią dostrzec w niej zło. W takiej czy innej formie zło zawsze czaiło się w archiwach zagubionych w Przestworzach od setek milionów lat.

— Cholera! Ja na jego miejscu zebrałabym sąsiadów i wypędziła takiego zboczeńca z miasta.

— Była już o tym mowa, ale okazało się to zbyt drogie… a poza tym mogło skrzywdzić prawdziwych ludzi. — Pham Nuwen miękkim ruchem podniósł się z fotela i uśmiechnął na pożegnanie. — To wszystko, co mieliśmy ci do zakomunikowania. — Wyszedł z cienia, jaki rzucały drzewa. Ravna szybko ruszyła za nim.

— Moja osobista rada: nie przejmuj się zbytnio tym wszystkim, Ravno. Wiedz, że przyjrzałem się temu bardzo dokładnie. Od samego Dna Powolności aż do Transcendencji, każda strefa ma swoje niedogodności. Podstawą Perwersji — termodynamiczną, ekonomiczną czy jaką tam chcesz — jest wysoka jakość myśli oraz połączeń na Szczycie Przestworzy. Jak dotąd Perwersja nie ruszyła ani jednej cywilizacji ze Środkowych Przestworzy. Tu, na dole, opóźnienia w łączności i koszty połączeń są zbyt wielkie, a nawet najlepszy sprzęt wydaje się ociężały i prymitywny. Aby zdobyć tutaj władzę, potrzeba by silnej floty wojennej, tajnej policji, niezgrabnych nadbiorników — wszystko byłoby równie żałosne i beznadziejne jak jakiekolwiek inne imperium w Przestworzach, a ponadto nie przyniosłoby Mocy żadnych korzyści. — Obrócił się i zobaczył jej marsową minę. — Hej, zrozum, mówię, że twój śliczny tyłeczek jest całkowicie bezpieczny. — Wyciągnął rękę, aby poklepać ją po pupie.

Ravna odepchnęła jego dłoń i cofnęła się o krok. Postarała się przytoczyć wszelkie rozsądne argumenty, które mogły zmusić go do myślenia. Słyszała, że zdarzało się, iż Wysłannicy zmieniali decyzję swoich pryncypałów. Teraz jednak wszystkie jej nie dopracowane jeszcze pomysły zostały odrzucone i jedyną rzeczą, o jakiej mogła myśleć, było…

— A jak bardzo jest bezpieczny twój tyłek, co? Mówisz, że Stary jest gotów spakować manatki i wynieść się tam, gdzie udają się wszystkie podstarzałe Moce. Jak sądzisz, czy weźmie cię ze sobą, czy też pozbędzie się ciebie, jak małego pieska, który nagle stał się niepotrzebny, a nawet niewygodny?

To był strzał na oślep. Pham Nuwen zbył go głośnym śmiechem.

— Znowu porównania? Nie… najprawdopodobniej zostawi mnie. Wiesz, podobnie jak robią z automatyczną sondą, która po wykorzystaniu lata sobie swobodnie po orbicie. — Jeszcze jedno porównanie, ale tym razem na jego modłę. — Pewnie zdarzy się to już wkrótce. Może nawet chętnie wziąłbym udział w tej ekspedycji ratunkowej. Wygląda na to, że Jefri Olsndot znalazł się w jakiejś średniowiecznej cywilizacji. Założę się, że nie ma ani jednej osoby w całej organizacji, która lepiej ode mnie zrozumiałaby takie miejsce. A tam, na samym Dnie, waszej załodze trudno byłoby znaleźć kogoś bardziej przydatnego niż stary kapitan z floty Queng Ho. — Mówił beztrosko i swobodnie, jak gdyby odwaga i doświadczenie były dla niego czymś wrodzonym i jak gdyby wszyscy inni byli śmierdzącymi tchórzami.

— Czyżby? — Ravna chwyciła się pod boki i przekrzywiła głowę. Tego już za wiele jak na osobę, której istnienie było zwykłym oszustwem.

A więc jesteś małym księciem, który wyrósł pośród intryg i mordów, a następnie poleciał w gwiazdy z flotą Qeng Ho… Czy kiedykolwiek wracasz do niej pamięcią, Phamie Nuwen? Czy może Stary taktownie blokuje ci dostęp do tamtych wspomnień? Dużo o tym myślałam po naszym czarującym wieczorku w „Tułaczej Kompanii”. Wiesz co? Jest tylko parę rzeczy, co do których możesz mieć pewność. Naprawdę byłeś astronautą ze Strefy Powolnego Ruchu — a może nawet dwoma lub trzema astronautami, jako że żadne z ciał nie było kompletne. Z nieznanych przyczyn ty i twoi kumple zostaliście zabici na samej granicy Powolności. Co jeszcze? Wasz statek nie przechował zapisów, które można by odtworzyć. Uśmiech na twarzy Phama, wyglądał teraz jak wyciosany w bryle lodu. Ravna ciągnęła dalej, zanim zdołał jej przerwać.

— Ale nie wińmy Starego. Musiał się śpieszyć, prawda? Musiał przekonać Vrinimi i mnie, że jesteś prawdziwy. Poszperał trochę po archiwach i z jakichś pomieszanych zlepków sklecił dla ciebie rzeczywistość. Może nawet zajęło mu to całe popołudnie — czy jesteś mu wdzięczny za ten wysiłek? Kawałek tego, kawałek tamtego. Queng Ho istniało naprawdę, wiesz? Ale na Ziemi, kilka tysięcy lat przed pierwszym lotem w kosmos. Musiały też być jakieś kolonie gwiezdne, w których mieszkali potomkowie Azjatów, aczkolwiek z jego strony to już czysta ekstrapolacja. Stary ma naprawdę znakomite poczucie humoru. Uczynił całe twoje życie fantastycznym romansem, aż do ostatniej tragicznej ekspedycji. Nawiasem mówiąc, ta historia powinna była wzbudzić moje podejrzenia. To kombinacja kilku prenyjorskich legend.

Złapała oddech i dalej wyrzucała z siebie potok słów.

— Żal mi ciebie, Phamie Nuwen. Dopóki nie myślisz o sobie zbyt intensywnie, możesz być jednym z najbardziej pewnych siebie facetów w całym kosmosie. Ale wszystkie twoje zdolności, wszystkie osiągnięcia… czy kiedykolwiek przeanalizowałeś je dokładnie? Założę się, że nie. Żeby być wielkim wojownikiem lub doświadczonym pilotem trzeba mieć kilka pomniejszych umiejętności, które obejmują także pewne kinestetyczne odruchy wykonywane bez udziału świadomej myśli. Do swoich sztuczek Stary potrzebował jedynie powierzchownych wspomnień i ekspansywnej osobowości. Ale spójrz trochę głębiej, Phamie. Myślę, że znajdziesz tylko wielką pustkę. — Sen o wielkich możliwościach poddany zbyt ostrej weryfikacji.

Rudzielec złożył ręce na piersiach i przebierał palcami po rękawie ubrania. Kiedy w końcu zabrakło jej słów, jego uśmiech stał się szeroki i pobłażliwy.

— Mała, głupiutka Ravna. Nawet ty nie zdajesz sobie sprawy, jak bardzo Moce górują nad nami. Stary nie jest tyranem na wzór tych, znanych ci ze Środkowych Przestworzy, przeprowadzającym pranie mózgu za pomocą powierzchownych wspomnień. Nawet oszustwo w wykonaniu mieszkańca Transcendencji ma większą głębię niż wyobrażenie rzeczywistości, na jakie stać ludzki umysł. Skąd możesz wiedzieć, że to oszustwo? Przejrzałaś archiwa Przekaźnika i nie znalazłaś mojej Queng Ho? — Mojej Queng Ho! Urwał. Coś sobie przypominał? Próbował sobie przypomnieć? Przez krótką chwilę Ravna dostrzegła na jego twarzy panikę, która jednak zaraz zniknęła, wyparta przez drwiący uśmieszek. — Czy którekolwiek z nas potrafi sobie wyobrazić, co zawierają archiwa Transcendencji, co Stary na pewno wie o ludziach? Organizacja Vrinimi powinna być wdzięczna Staremu za wyjaśnienie moich początków, nigdy nie odkryliby ich sami. Posłuchaj, bardzo mi przykro, że nie mogę wam pomóc. Nawet jeśli z innych względów ta wyprawa jest czystym szaleństwem, to chciałbym uratować te dzieciaki. Ale nie przejmuj się Plagą. Obecnie niemal osiągnęła już maksymalne wymiary. Nawet gdybyś potrafiła ją zniszczyć i tak nie pomogłabyś biedakom, którzy zostali przez nią wchłonięci. — Zaśmiał się trochę zbyt głośno. — No, na mnie już czas. Stary ma dla mnie inne zadania na dzisiejsze popołudnie. Nie podobało mu się, że chcę się spotkać z tobą w cztery oczy, ale ja się uparłem. Takie są plusy pracy na odłączonym. Ty i ja… ty i ja spędziliśmy ze sobą kilka miłych chwil i pomyślałem sobie, że byłoby przyjemnie trochę pogawędzić. Nie chciałem cię zdenerwować.

Pham włączył swój agraw i odbił się od piaszczystej plaży. Zasalutował jej na pożegnanie. Patrząc w górę, Ravna uniosła rękę, aby mu pomachać. Jego sylwetka stawała się coraz mniejsza, a gdy opuścił umożliwiającą oddychanie atmosferę Doków i uruchomił swój skafander, jego postać zaczął otaczać coraz szerszy blady nimb.

Ravna zadzierała głowę jeszcze przez chwilę, dopóki mała figurka nie zlała się z tłumem innych osób przemieszczających się szybko na tle nieba koloru indygo. Cholera. Cholera. Cholera.

Za plecami usłyszała skrzypienie małych kółek toczących się po piasku. Błękitny Pancerzyk i Zielona Łodyżka wyjechali z wody. Krople wody spływały po bokach ich skrod, zmieniając ozdobne pasy w poskręcane tęcze. Ravna wyszła im na spotkanie. Jak mam im powiedzieć, że nie będzie żadnej pomocy?

Z kimś takim jak Pham Nuwen w roli przedstawiciela, Stary odbiegał znacznie od obrazu, jaki wytworzył się w jej wyobraźni podczas wykładów na Sjandrze Kei. Niemal uwierzyła, że jej słowa mogą coś zmienić. Śmiechu warte. Dopiero teraz dostrzegła wyglądające zza wyuczonych definicji prawdziwe oblicze istoty, która potrafi bawić się życiem innych w ten sam sposób, w jaki programista bawi się inteligentnymi animacjami, oblicze bytu tak nad nią górującego, że tylko jego obojętność może ją ocalić. Ciesz się, Ravno, mała ćmo. Wielki płomień zaledwie osmalił ci skrzydełka.

SZESNAŚCIE

Przez kilka następnych tygodni wszystko przebiegało całkiem pomyślnie. Pomimo odmowy Phama Nuwena, Błękitny Pancerzyk i Zielona Łodyżka wciąż byli gotowi wyruszyć na ekspedycję ratunkową. Organizacja Vrinimi nawet przyznała im dodatkowe środki. Każdego dnia Ravna przeprowadzała zdalne oględziny w stoczni remontowej. Aczkolwiek Poza Pasmem II nie miał otrzymać żadnego wyposażenia z Transcendencji, wiedziała, że kiedy przebudowa zostanie skończona, jednostka będzie czymś zupełnie niezwykłym. Obecnie otoczona była złocistą chmarą „struktorów”, maleńkich robocików nadbudowujących poszczególne sektory kadłuba w celu nadania mu kształtu charakterystycznego dla dennolotu. Czasami statek wydawał się Ravnie delikatną ćmą… a czasem rybą głębinową. Przebudowany, mógł kontynuować lot w różnym otoczeniu. Wyposażono go w spiny ultranapędu, ale aerodynamiczny kadłub z dużym wcięciem w środku upodabniał statek do wielkiej osy — była to więc klasyczna budowa strumieniowca. Dennolotów używano do niebezpiecznych połowów na granicy Strefy Powolnego Ruchu. Granice strefy niełatwo wykryć z pewnej odległości, jeszcze trudniej przychodziło wyznaczenie ich na mapie, ponadto w ich okolicach zdarzały się nieustanne krótkotrwałe przesunięcia i zmiany pozycji. Nierzadko dennolot zostawał „złapany” w Powolności chyba w odległości dwóch lat świetlnych od jej granicy. Wtedy najważniejszą rzeczą był napęd strumieniowy i chłodnie hibernacyjne. Oczywiście po powrocie do cywilizacji mogło się okazać, że pasażerowie są opóźnieni o kilka dziesięcioleci, ale przynajmniej była jakaś szansa powrotu.

Ravna poszybowała zdalnym obserwatorem wokół spinów napędowych, które odstawały od kadłuba we wszystkich kierunkach. Były szersze niż te, w które wyposażano większość statków przybywających do Przekaźnika. Ich wymiary nie były optymalne dla żeglugi po Środkowych czy Górnych Przestworzach, ale przy odpowiednich komputerach (tzn. o standardzie dolnoprzestworzowym) statek mógł bardzo szybko przemieszczać się w okolicach Dna.

Grondr pozwalał jej poświęcać połowę czasu pracy na nadzorowanie projektu, ale już po kilku dniach Ravna zorientowała się, że nie była to żadna przysługa. Po prostu ona najlepiej się do tego nadawała. Jak nikt inny znała potrzeby ludzi, należała także do ekspertów w dziedzinie zarządzania archiwami. Jefri Olsndot potrzebował utwierdzającego go kontaktu każdego dnia. A to, co jej opowiadał, było niesłychanie ważne. Nawet jeśli wszystko poszłoby zgodnie z planem — nawet gdyby Perwersja nie starała się pokrzyżować im szyków — cała akcja ratunkowa i tak wymagała wielkiego sprytu. Dzieciak i jego statek najprawdopodobniej znajdowali się na terenie ogarniętym krwawą wojną. Wyciągnięcie ich stamtąd będzie wymagało natychmiastowych właściwych decyzji i wielkiej determinacji przy wprowadzaniu ich w życie. Potrzebowali więc wyjątkowo efektywnej pokładowej bazy danych oraz oprogramowania strategicznego. Trzeba było jednak założyć, że niewiele będzie się można spodziewać po pracy takiego oprogramowania w warunkach panujących na Dnie, gdzie możliwości pamięci zostaną znacznie ograniczone. Do Ravny należała decyzja, jakie materiały biblioteczne powinny znaleźć się na statku oraz jak należy pogodzić łatwość natychmiastowego miejscowego dostępu z możliwością wykorzystania bogatszych źródeł dostępnych na Przekaźniku poprzez łącza ultrafalowe.

Grondr był gotów odpowiadać na każde jej wezwanie w lokalnej sieci, nierzadko w czasie rzeczywistym. Chciał, żeby wszystko działało bez zarzutu.

— Nie martw się Ravno — mówił. — Na czas tej misji zwolnimy część R00. Jeśli antena dobrze się spisze, Jeźdźcy będą stale podłączeni do Przekaźnika z możliwością przesyłu trzydziestu kilobitów na sekundę. Ty będziesz ich głównym kontaktem, udostępnimy ci również naszych najlepszych strategów. Jeśli nie będzie żadnych… zakłóceń, nie powinnaś mieć najmniejszych kłopotów z kierowaniem tą akcją.

Jeszcze cztery tygodnie temu Ravna nie śmiałaby prosić o więcej. Teraz jednak sytuacja się zmieniła.

— Sir, mam lepszy pomysł. Proszę mnie wysłać razem ze Skrodojeźdźcami.

Wszystkie narządy gębowe Grondra zatrzasnęły się jednocześnie. Widziała już wyraz podobnego zaskoczenia u pracowników takich jak Egravan, ale nigdy u Grondra. Milczał przez chwilę.

— Nie. Potrzebujemy cię tutaj. Jesteś naszym najpewniejszym źródłem, jeśli chodzi o pytania dotyczące ludzkości.

Grupy dyskusyjne zainteresowane Perwersją Straumy dostarczały ponad sto tysięcy wiadomości dziennie, z których około jednej dziesiątej dotyczyło ludzi. Tysiące wiadomości zawierało odświeżone starocie, oczywiste bzdury lub też prawdopodobne przekłamania. Komputery Działu Marketingu zupełnie dobrze radziły sobie z odcedzaniem informacji powtarzających się i niektórych wyjątkowo absurdalnych, ale jeśli chodziło o kwestie związane z naturą człowieka, nikt nie mógł dorównać Ravnie. Połowę czasu spędzała, prowadząc analizy i odpowiadając na przychodzące do archiwów zapytania dotyczące ludzkości. To wszystko byłoby niemożliwe, gdyby wyjechała wraz ze Skrodojeźdźcami.

Przez kilka następnych dni, Ravna wciąż ponawiała swoją prośbę. Ktokolwiek bowiem poleci w ekspedycji ratunkowej, będzie musiał natychmiast nawiązać bliski kontakt z ludźmi, a w zasadzie z ludzkimi dziećmi. Bardzo prawdopodobne, że Jefri Olsndot nigdy w życiu nie widział Skrodojeźdźca. Był to niezły argument, który ją z wolna doprowadzał na skraj desperacji, ale sam w sobie nie mógł wpłynąć na zmianę decyzji Grondra. Musiało jej w tym pomóc jakieś wydarzenie z zewnątrz. W miarę jak mijały tygodnie, tempo ekspansji Plagi stało się znacznie wolniejsze. Zgodnie z tym, co podpowiadał zdrowy rozsądek (a także Stary za pośrednictwem Phama Nuwena), wydawało się, że istnieją jakieś naturalne granice, poza które Perwersja nie była w stanie rozszerzać swej strefy interesów. Przejawy żałosnej paniki powoli zaczęły znikać z informacji płynących z Górnych Przestworzy. Liczba plotek oraz opowieści rzekomych uciekinierów z wchłoniętych obszarów zaczęła spadać do zera. Wszyscy, którzy dawniej zamieszkiwali zarażone Plagą przestrzenie, już nie istnieli, ale obecnie bardziej traktowano ich jak dawno opłakanych nieboszczyków niż jak świeże ofiary rozszerzającej się epidemii. Grupy dyskusyjne o Pladze kontynuowały katastroficzną paplaninę, ale coraz więcej w niej było bezproduktywnego biadolenia w kółko o tym samym. Po prostu obecnie nie działo się zbyt wiele. Przez następne dziesięć lat fizyczne unicestwienie miało objąć tylko regiony opanowane przez Plagę. Potem kolonizacja rozpocznie się na nowo, po ostrożnym przebadaniu pozostałych ruin, informacyjnych pułapek i szczątków dawnych ras. Ale to wszystko było jeszcze daleko przed nimi, a tymczasem „złoty deszcz”, jaki Plaga zapewniła Przekaźnikowi, powoli ustawał.

Tymczasem zainteresowanie Działu Marketingu statkiem uciekinierów ze Straumy rosło. Żaden ze strategicznych programów — więc tym bardziej Grondr — nie wierzył, że tajemnica, jaką krył statek, może zaszkodzić Pladze, niemniej jednak sam pojazd mógł się okazać w przyszłości przydatny w celach handlowych, gdy Perwersja w końcu zmęczy się grą, jaką prowadziła z Transcendencją. Ponadto grupowe umysły Szponów budziły spore zainteresowanie. Należało dołożyć jak najwięcej starań, by wyprawa się udała, więc wydawało się całkiem słuszne, aby Ravna porzuciła pracę w Dokach i została wysłana w teren.

W ten sposób, ku jej zdziwieniu, dziecinne fantazje o ratowaniu światów i poszukiwaniu przygody nagle miały się ziścić. A co dziwniejsze, prawie wcale się tego nie boję!

Rozmówca docelowy [56]:

Przepraszam, że nie odpowiadałem przez chwilę. Nie czuję się najlepiej. Pan Stal mówi, że powinienem z tobą rozmawiać. Mówi, że potrzeba mi więcej przyjaciół abym poczuł się lepiej. To samo mówi Amdi, a on jest moim najlepszym przyjacielem… on jest jak sfora psów, ale bardzo mądry i fajny. Szkoda, że nie mogę przesłać obrazu. Pan Stal będzie się starał dać odpowiedzi na wszystkie wasze pytania. Robi co może, ale złe sfory znowu chcą atakować. Amdi i ja próbowaliśmy zrobić ze statkiem to, co nam mówiliście. Przykro mi, ale wciąż nie działa… Nienawidzę tej kretyńskiej klawiatury…

Org [57]:

Cześć, Jefri. Amdi i pan Stal mają rację. Lubię z tobą rozmawiać i postaram się jakoś cię rozweselić. Istnieją wynalazki, które pan Stal mógłby wykorzystać. Myśleliśmy nad pewnymi ulepszeniami kusz i miotaczy płomieni. Przesyłam wam także trochę danych na temat projektowania fortec. Proszę, przekaż panu Stali, że nie możemy powiedzieć mu, jak uruchomić statek. Taka próba byłaby niebezpieczna nawet dla bardzo doświadczonego pilota…

Rozmówca docelowy [57]:

Aha, nawet Tata miał kłopoty z lądowaniem. ikocxlji-ker89iou43eS myślę, że pan Stal tego nierozumie i trochu się denerwuje. Czy nie można by zamiast tego zrobić jakichś innych rzeczy, jak mieli w dawnych czasach. Wiesz, bomb, samolotów i tym podobnych…

Org [58]:

Oczywiście, że są inne wynalazki, ale pan Stal musiałby poświęcić strasznie dużo czasu, żeby je skonstruować. Nasz statek wylatuje już wkrótce, Jefri. Będziemy u was na długo przed tym, zanim zdążycie stworzyć coś innego.

Rozmówca docelowy [58]:

Przylatujecie? W końcu przylatujecie!!! Kiedy będziecie tutaj???

Normalnie Ravna pisała swoje wiadomości przy użyciu klawiatury — dawało jej to pewne poczucie sytuacji, w jakiej znalazł się chłopak. Wyglądało na to, że trzyma się dzielnie, aczkolwiek wciąż zdarzały się dni, kiedy nie pisał (dziwne było myśleć o depresji w odniesieniu do ośmioletniego chłopca). Kiedy indziej oporna klawiatura doprowadzała go do dziecięcej pasji i z odległości dwudziestu jeden tysięcy lat świetlnych widziała ślady jego pięści tłukących w klawisze.

Ravna uśmiechnęła się w stronę wyświetlacza. Dziś miała dla chłopca coś więcej niż mgliste obietnice. Mogła mu już podać ostateczny czas ich wylotu. Wiadomość [59] na pewno mu się spodoba. Napisała: „Zgodnie z planem wylatujemy za siedem dni, Jefri. Nasza podróż potrwa około trzydziestu dni?” Czy powinna to wpisywać? Według ostatnich wiadomości o międzystrefowych przestrzeniach granicznych okolice Dna charakteryzowały się wzmożoną aktywnością. Świat Szponów był tak blisko Strefy Powolnego Ruchu… Gdyby „sztorm” zwiększył siłę, czas podróży mógłby się niebezpiecznie wydłużyć. Był jeden procent prawdopodobieństwa, że podróż przeciągnie się do sześćdziesięciu dni. Odchyliła się od klawiatury. Czy naprawdę chciała mu o tym powiedzieć? Cholera! Lepiej wszystko szczerze opisać. Daty, jakie poda, na pewno będą miały istotny wpływ na zachowanie miejscowych, którzy pomagają Jefriemu. Wyjaśniła wszystkie „jeśli” i „ale”, a następnie zamieściła opis statku i wszystkich cudownych rzeczy, jakie ze sobą przywiozą. Chłopiec na ogół nie rozpisywał się zbytnio (chyba że przekazywał informacje, które dyktował mu Stal), ale wyglądało na to, że bardzo lubi otrzymywać od niej długie listy.

Poza Pasmem II przechodził ostatnie próby kontrolne. Jego ultranapęd został przebudowany i przetestowany. Skrodojeźdźcy wyciągnęli go na odległość paru tysięcy lat świetlnych, żeby sprawdzić działanie roju antenowego. Funkcjonował znakomicie. Ona i Jefri będą mogli rozmawiać niemal przez cały czas podróży. Wczorajszego dnia statek został wyposażony w całą masę dodatkowego sprzętu. (Wyglądało to tak, jakby wybierali się na jakąś średniowieczną wyprawę. Ale kiedy podróżuje się w okolicach, gdzie nie można zaufać wyświetlanym realistycznym odczytom, należy wziąć ze sobą mnóstwo przeróżnych zapasów i części zamiennych.) Jutro podwładni Grondra dodadzą gadżety, które mogą okazać się bardzo przydatne podczas akcji ratunkowej. Czy powinna o nich pisać? Niektóre z nich mogłyby trochę przestraszyć przyjaciół Jefriego.

Tamtego wieczoru ona i Skrodojeźdźcy urządzili sobie małe przyjęcie plażowe. Tak to nazwali, choć bardziej przypominało bankiet ludzi niż autentyczne przyjęcie, jakie zwykli urządzać Jeźdźcy. Błękitny Pancerzyk i Zielona Łodyżka odjechali na znaczną odległość od wody, gdzie piasek był suchy i gorący. Ravna ułożyła przekąski i napoje na szarfie ładunkowej Błękitnego Pancerzyka. Usiedli na piasku i podziwiali zachód słońca.

Nastrój był naprawdę podniosły — świętowali fakt, że Ravna otrzymała pozwolenie na udział w misji PPII i że statek był niemal gotowy do podróży. Ale…

— Czy jesteś naprawdę zadowolona z tego, że jedziesz, droga lady? — spytał Błękitny Pancerzyk. — My dwoje będziemy mieli okazję nieźle zarobić, ale ty…

Ravna wybuchnęła śmiechem.

— Dostanę premię wyjazdową. — Uzyskanie pozwolenia na dołączenie się do wyprawy kosztowało ją wiele godzin spędzonych na usilnych perswazjach i sporach. Na handryczenie się o zapłatę nie zostało jej czasu. — A poza tym naprawdę chcę tam pojechać.

— Cieszę się — powiedziała Zielona Łodyżka.

Ja się śmieję — oznajmił Błękitny Pancerzyk. — Dostrzegam, że moja towarzyszka jest szczególnie zadowolona z faktu, że nasz pasażer nie będzie gburowaty. Po ostatniej podróży z certyfikantami niemal całkowicie straciliśmy sympatię do istot dwunożnych. Ale teraz nie ma się czego bać. Czytałaś w Zagrożeniach wiadomości z ostatnich piętnastu godzin? Plaga przestała rosnąć, a jej granice nabrały wyraźnie określonych kształtów. Perwersja wchodzi w wiek średni. Jestem więc jak najbardziej gotowy do odlotu.

Błękitny Pancerzyk snuł przeróżne domysły na temat „sfor” Szponów i planów uratowania Jefriego wraz z pozostałymi dziećmi. Zielona Łodyżka co jakiś czas dorzucała swoje przemyślenia. Była mniej onieśmielona niż przedtem, ale wciąż wydawała się łagodniejsza i bardziej wstydliwa niż jej towarzysz. Natomiast wykazywała się większym poczuciem rzeczywistości. Cieszyła się, że wyruszają dopiero w przyszłym tygodniu. Należało przeprowadzić jeszcze ostatnie testowanie PPII, a Grondr nakłonił organizację do sfinansowania małej floty statków-makiet mających im zapewnić względne bezpieczeństwo. Pięćdziesiąt było już ukończonych. Do końca tygodnia miała być ich setka.

Doki szybowały w stronę nocy. Ze względu na cienką warstwę atmosfery zmierzch był krótki, za to gra barw zachwycająca. Plaża i drzewa lśniły oświetlane promieniami. Woń noco-kwiatów mieszała się z ostrym zapachem słonej wody. Po drugiej stronie morza wszystko było albo bardzo jasne, albo bardzo ciemne, widniały tam sylwetki, które równie dobrze mogły stanowić jakieś zbytkowne budowle Vrinimów, jak funkcjonalne wyposażenie Doków — Ravna nigdy nie mogła się zorientować. Słońce znikało za morzem. Horyzont przybrał postać pomarańczowoczerwonej, świetlistej linii, nad którą rozciągał się szeroki pas zielonej poświaty, powstałej prawdopodobnie ze zjonizowanego tlenu.

Jeźdźcy nie obrócili swoich skrod, aby mieć lepszy widok — mogła się tylko domyślać, że cały czas patrzyli w tamtą stronę — ale przestali rozmawiać. Przybrzeżne fale odbijały promienie zachodzącego słońca, rozszczepiając je na zielone i żółte błyski igrające wśród pienistych grzyw. Przypuszczała, że siedząca obok niej dwójka wolałaby w tej chwili znajdować się w spienionej wodzie. O tej właśnie porze niejednokrotnie widziała ich umyślnie sadowiących się w miejscu, gdzie fale uderzały najmocniej. Kiedy woda odpływała, łodygi i odrośle wyglądały jak ramiona wyciągnięte ku górze w błagalnym geście. W takich chwilach mogła zrozumieć Skrodojeźdźców Mniejszych, których całe życie polegało na zapamiętywaniu podobnych, powtarzających się chwil. Na jej twarzy, niewidocznej w zielonkawym półmroku, pojawił się lekki uśmiech. Miała przed sobą jeszcze mnóstwo czasu, żeby się martwić i snuć plany.

Musieli tak siedzieć jakieś dwadzieścia minut. Widziała jak wzdłuż zakrzywionej linii plaży pojawiają się w zapadającym zmroku małe światełka ognisk: po zakończonej pracy przed biurami urządzano małe przyjęcia. Usłyszała odgłos kroków na piasku. Obróciła się i zobaczyła Phama Nuwena.

— Tutaj! — zawołała.

Pham podszedł do nich wolno. Od ostatniej konfrontacji raczej jej unikał. Ravna domyślała się, że kilka jej ciosów dosięgło celu. Tym razem chyba Stary sprawił, że o wszystkim zapomniał. Pham Nuwen śmiało mógł być prawdziwą osobą. Niesprawiedliwością byłoby ranić go tylko dlatego, że jego mocodawca znajdował się poza wszelkim zasięgiem.

— Usiądź, proszę. Za pół godzinę będziemy tu mieli widok na całą galaktykę. — Skrodojeźdźcy coś tam zaszeleścili, ale byli tak pochłonięci obserwacją zachodu słońca, że zaledwie udało im się zauważyć nowego gościa.

Pham Nuwen przeszedł krok, a może dwa kroki za miejsce, w którym siedziała Ravna, i stanął z dłońmi wspartymi na biodrach, patrząc w morze. Potem obrócił się do niej. Zielonkawy półmrok nadawał jego twarzy groźny, gniewny wyraz. Po chwili posłał jej swój krzywy uśmieszek.

— Myślę że jestem ci winien przeprosiny.

Stary pozwala ci wreszcie powrócić na łono rasy ludzkiej? Mimo wszystko była głęboko poruszona. Odwróciła wzrok.

— Wydaję mi się, że ja także jestem ci to winna. Jeśli Stary nie chce pomagać, ma do tego pełne prawo. Nie powinnam była tracić panowania nad sobą.

Pham Nuwen zaśmiał się łagodnie.

— Twój błąd był na pewno mniejszy niż mój. Wciąż zastanawiam się, w którym miejscu postąpiłem niewłaściwie… Myślę, że nie starczy mi czasu, żeby się tego dowiedzieć.

Odwrócił się w stronę morza. Po chwili Ravna podniosła się i podeszła do niego. Z bliska zobaczyła, że oczy ma jak ze szkła.

— Co się stało? — Niech cię cholera, Stary. Jeśli masz zamiar go porzucić, nie rób tego po kawałku!

— Jesteś wielkim ekspertem w dziedzinie Mocy zamieszkujących Transcendencję, prawda?

Znów sarkazm.

— Cóż…

— Czy ci wielcy faceci prowadzą ze sobą wojny? Ravna wzruszyła ramionami.

— O wszystkim można usłyszeć plotki. Podejrzewamy, że istnieją konflikty, aczkolwiek są jak na nasze warunki zbyt subtelne, by nazywać je wojnami.

— Święta racja. Walka wciąż się toczy, ale ma ona więcej wymiarów niż jakakolwiek rywalizacja tu na dole. Korzyści ze współpracy są na ogół tak wielkie, że… To jeden z powodów, dla których nie traktowałem Perwersji poważnie. Poza tym stworzenie to jest godne pożałowania, odrażający kundel, który fajda we własne legowisko. Coś takiego nigdy nie będzie w stanie porwać się na Moce, nawet gdyby bardzo tego chciało. Przynajmniej nie przez najbliższy miliard lat…

Błękitny Pancerzyk przytoczył się do nich.

— Z kim rozmawiasz, droga lady?

Był to jeden z typowych wtrętów Skrodojeźdźców, do których dopiero się zaczynała przyzwyczajać. Gdyby tylko Błękitny Pancerzyk zsynchronizował się z pamięcią skrody od razu znałby odpowiedź na to pytanie. Niemniej pobudził ją do myślenia. Prawda, z kim właściwie rozmawia? Spojrzała na dannik. Pokazywał aktualny stan wykorzystania nadbiorników od czasu, kiedy pojawił się Pham Nuwen i… na Moce! Trzy nadbiorniki zostały całkowicie przejęte przez jednego klienta!

Gwałtownie cofnęła się o krok.

— To ty!

— To ja! Kolejne spotkanie twarzą w twarz, Ravno. — Chytry grymas był parodią pewnego siebie uśmiechu Phama. — Przepraszam, ale tej nocy nie mogę być zbyt uroczy. — Niezdarnym ruchem klepnął się po klatce piersiowej. — Staram się wykorzystać podstawowe instynkty tego stworzenia… Zbyt wiele czasu zajmuje mi ratowanie swego życia.

Po brodzie ściekała mu strużka śliny. Na chwilę wbił w nią swój wzrok, lecz zaraz potem oczy zaszły mu mgłą i wpatrywały się w nią bez wyrazu.

— Co ty robisz z Phamem!

Zdalnie Sterowany Wysłannik zrobił krok w jej stronę, potknął się.

— Robię sobie miejsce — usłyszała głos Phama.

Ravna wymówiła głośno kod telefoniczny Grondra. Nie było żadnej odpowiedzi.

Wysłannik pokręcił głową.

— Organizacja Vrinimi ma teraz pełne ręce roboty. Starają się przekonać mnie, abym zwolnił ich urządzenia. Próbują zebrać się na odwagę i wysiudać mnie stąd. Nie wierzą w moje słowa. — Zaśmiał się, choć bardziej przypominało to gwałtowny atak kaszlu. — Wszystko jedno. Teraz widzę, że atak na to miejsce był tylko zmyłką… Nie sądzisz, mała Ravno? Wiesz, że Plaga wcale nie jest Perwersją Klasy Drugiej? W czasie, jaki mi został, chyba nie zdążę odgadnąć, czym też może być. To coś bardzo starego i bardzo wielkiego. Czymkolwiek jest, właśnie pożera mnie żywcem.

Błękitny Pancerzyk i Zielona Łodyżka podtoczyli się blisko Ravny. Ich odrośle wydawały ciche, skwierczące odgłosy. Mniej więcej tysiąc lat świetlnych od miejsca, w którym stali, wewnątrz Transcendencji jakaś Moc walczyła o życie. Za całe świadectwo tej bitwy miał im starczyć mężczyzna nagle zmieniony w śliniącego się lunatyka.

— Więc przepraszam cię, mała Ravno. Nawet gdybym ci pomógł, nie zdołałbym się ocalić. — Dławił się własnymi słowami i głośno wciągał powietrze. — Ale pomoc, której udzielę ci teraz, będzie wyrazem… wyrazem czego?… Chyba zemsta będzie motywem, który najłatwiej przyjdzie ci zrozumieć. Przywołałem wasz statek na dół. Jeśli się pośpieszycie i nie będziecie zawracać sobie głowy antygrawem, może uda wam się przeżyć następną godzinę.

— Przeżyć? — Głos Błękitnego Pancerzyka był jednocześnie onieśmielony i gniewny. — Temu miejscu mógłby zagrozić jedynie konwencjonalny atak, a ja nie widzę ani śladu czegoś podobnego. Bełkot maniaka pośród cichej, łagodnej nocy. Dannik Ravny nie wskazywał nic podejrzanego oprócz przejęcia wszystkich częstotliwości przez Starego.

Pham Nuwen znowu zaniósł się śmiechem podobnym do kaszlu.

— O, jest wystarczająco konwencjonalny, i na dodatek bardzo sprytny. Kilka gramów zniekształconego replikantu, rozsiewanego tu w ciągu ostatnich tygodni. Właśnie nadszedł czas rozkwitu, skoordynowany z atakiem, który zaraz zobaczycie…

Wszystko, co urośnie, zginie w ciągu kilku godzin, uprzednio jednak zniszczywszy cenne automaty Przekaźnika o górnoprzestworzowym standardzie… Ravno! Bierz statek albo zginiesz w ciągu tysiąca sekund. Bierz statek. Jeśli przeżyjesz, leć aż na Dno. Spróbuj… — Wysłannik zatkał się przy końcu zdania. Spróbował się wyprostować i ostatni raz posłał jej swój chorobliwy uśmiech. — A oto mój prezent dla ciebie, najlepsza pomoc, jakiej mogę ci jeszcze udzielić.

Uśmiech zniknął. Szklane spojrzenie zostało zastąpione wyrazem zaskoczenia, a następnie… rosnącego przerażenia. Pham Nuwen zrobił głęboki wdech i zanim runął na ziemię, wydał z siebie charczący okrzyk. Upadł twarzą w dół, skręcając się i krztusząc na piasku.

Ravna jeszcze raz wykrzyknęła kod Grondra i rzuciła się w stronę Phama Nuwena. Obróciła go na plecy i próbowała oczyścić mu usta. Atak trwał kilka sekund, Pham rozpaczliwie machał nogami i rękami. Ravna kilka razy oberwała solidnie, próbując go przytrzymać i uspokoić. Po chwili Pham znieruchomiał i ledwie czuła jego oddech.

— Udało mu się przejąć kontrolę nad PPII — oznajmił Błękitny Pancerzyk. — Jest cztery tysiące kilometrów stąd, leci prosto na Doki. Lamentuję. Jesteśmy zrujnowani. — Latanie bez pozwolenia w pobliżu Doków było równoznaczne z konfiskatą jednostki.

Z nie znanych sobie powodów Ravna pomyślała, że to już nie ma żadnego znaczenia.

— Czy są jakieś oznaki ataku? — spytała. Ułożyła głowę Phama na piasku, upewniwszy się, że może swobodnie oddychać.

Nastąpiła wymiana chrzęstów pomiędzy Skrodojeźdźcami.

— Dzieje się coś dziwnego — powiedziała Zielona Łodyżka. — Nastąpiło zawieszenie działania głównych nadbiorników. — A więc Stary wciąż nadaje? - Lokalna sieć jest całkowicie zatkana. Spora część automatyki i wielu pracowników jest awaryjnie wzywanych do specjalnych zadań.

Ravna rzuciła się do tyłu. Nocne niebo było ciemne jak zwykle, nakrapiane dziesiątkami świetlistych punkcików — były to statki zmierzające w stronę Doków. Wszystko wyglądało normalnie. Ale jej dannik pokazywał to, o czym mówiła Zielona Łodyżka.

— Ravno, nie mogę teraz rozmawiać — klekoczący głos Grondra zabrzmiał w powietrzu. Był to zapewne jego program zastępczy. — Stary zajął większość Przekaźnika. Uważaj na Wysłannika. — Trochę za późno! - Straciliśmy kontakt z ogrodzeniem nadzorczym wokół nadbiorników. Mamy liczne awarie oprogramowania i sprzętu. Stary twierdzi, że jesteśmy atakowani. — Pięciosekundowa przerwa. — Widzimy oznaki działań floty na granicy obrony wewnętrznej. — To było w odległości pół roku świetlnego.

— Brap! — wrzasnął Błękitny Pancerzyk. — Na granicy obrony wewnętrznej! Jak mogli przeoczyć ich zbliżanie? — wołał jeżdżąc w tę i z powrotem i nerwowo wirując wokół własnej osi.

Program zastępczy Grondra zignorował to pytanie.

— Minimum trzy tysiące statków. Nadbiorniki zagrożone zniszczeń…

— Ravno, czy Skrodojeźdźcy są z tobą? — To wciąż był głos Grondra, ale bardziej urywany, bardziej przejęty. To był Grondr we własnej osobie.

— Ta… tak.

— Lokalna sieć przestaje działać. System podtrzymywania życia także. Zaraz upadną Doki. Powinniśmy być silniejsi od atakującej floty, ale gnijemy od wewnątrz… Przekaźnik ginie — jego głos stawał się coraz ostrzejszy, łoskoczący — ale Vrinimi nie zginie, a umowa jest umową! Powiedz Jeźdźcom, że na pewno im zapłacimy… jakoś zapłacimy… kiedyś. Żądamy… prosimy… aby poprowadzili wyprawę zgodnie z umową. Ravno?

— Tak. Oni słyszą.

— Więc lećcie! — i głos umilkł.

— PPII będzie tu za dwieście sekund — powiedział Błękitny Pancerzyk.

Pham Nuwen przestał drżeć, a jego oddech się wyrównał. Podczas gdy Jeźdźcy coś tam między sobą świergotali, Ravna rozejrzała się i zdała sobie sprawę, że wszystkie informacje o śmierci i zniszczeniu opisywały sytuację gdzieś bardzo daleko. Plaża i niebo były spokojne jak zawsze. Spienione grzywy fal odbijały się jasną plamą od zielonkawej poświaty. Tu i ówdzie na drzewach i dalekich wieżowcach pojawiały się żółte błyski.

Ale wieść o alarmie rozchodziła się po okolicy. Słyszała odgłos włączanych danników. Niektóre widoczne z plaży ogniska zgasły, a otaczające je sylwetki znikały między drzewami lub szybowały w górę, w stronę innych budynków. Po chwili statki zaczęły startować ze swoich miejsc postoju po drugiej stronie morza, wznosząc się coraz wyżej i wyżej, aż promienie słońca, które już zaszło, rozświetlały ich kadłuby.

Był to ostatni moment spokoju na Przekaźniku.

Na niebie zobaczyli rozprzestrzeniającą się czarną, połyskliwą plamę. Ravna wstrzymała oddech, wpatrując się w promień światła tak zakrzywiony, że powinien minąć ich nie zauważony. Bardziej niż w oczach odbił się w tyle jej głowy. Potem nie miała już czasu myśleć, czym różnił się od otaczającej ich ciemności.

— Następny! — zawołał Błękitny Pancerzyk. Ten przemknął tuż nad horyzontem Doków, plama ciemności mniej więcej szerokości jednego stopnia. Jej czarne brzegi niemal rozpływały się na tle czarnego nieba.

— A to co? — Ravna nie była fanem sztuki wojennej, ale naczytała się sporo opowieści przygodowych. Wiedziała o bombach z antymaterii i kulach relatywistycznej energii kinetycznej. Z dużej odległości zastosowanie tego typu broni objawiało się mnóstwem świetlistych plam, a także zsynchronizowanym migotaniem. Z bliska pocisk mogący zniszczyć cały świat, oświetliłby jaskrawym blaskiem planetę, która w chwilę później rozprysnęłaby się jak kropla wody, ale w bardzo zwolnionym tempie. Do takich obrazów przygotowały ją lektury. Tymczasem to, co obserwowała, bardziej odbierała jako chwilowe zaburzenie wzroku, a nie obraz wojny.

Tylko Moce wiedzą, co takiego widzieli Skrodojeźdźcy. Do jej uszu dochodziły jedynie zadziwiające spostrzeżenia.

— Wasze główne nadbiorniki… zostały doszczętnie zwupowane, tak mi się przynajmniej wydaje! — wołał Błękitny Pancerzyk.

— One są kilka lat świetlnych stąd! Niemożliwe, żebyśmy mogli widzieć…

Pojawiła się następna czarna plama, niemal poza jej polem widzenia. Jednobarwny kleks szybował w nieokreślonym kierunku. Pham Nuwen dostał kolejnego ataku, ale dużo lżejszego. Nie miała kłopotu, aby go utrzymać w jednej pozycji, lecz… z ust pociekła mu strużka krwi. Jego koszula była na plecach przesiąknięta czymś, co cuchnęło śmiercią.

— PPII będzie tu za sto sekund. To za długo, za długo. — Błękitny Pancerzyk toczył się w tę i z powrotem wokół nich, upewniając się, że w sposób wystarczający okazuje swoje zdenerwowanie. — To prawda, droga lady, nadbiorniki są w odległości kilku lat świetlnych stąd. Za te kilka lat rozbłysk, jaki powstał przy ich zniszczeniu, oświetli całe niebo. Ale po zwupowaniu tylko malutka część energii zostaje zamieniona w światło. Reszta przekształca się w ultrafalowy wstrząs, tak wielki, że oddziałuje na zwykłą materię. Nerwy optyczne do tego stopnia mogą zostać podrażnione taką falą, że twój system nerwowy stanie się odbiornikiem. — Zaczął wirować wokół własnej osi. — Ale nie martw się. Jesteśmy mocni i szybcy. Nieraz udało nam się wykaraskać z jeszcze gorszych tarapatów.

Było coś absurdalnego w tych przechwałkach na temat własnej przebojowości i sprytu, głoszonych przez stworzenie, które nawet nie miało pamięci krótkotrwałej. Jednakże Ravna liczyła na to, że przynajmniej jego skroda okaże się godna tych pochwał.

Nagle głos Zielonej Łodyżki zabrzęczał tak głośno, że poczuła ból w uszach.

— Patrzcie!

Fale cofały się dalej, niż kiedykolwiek miała okazję widzieć.

— Morze się zapada! — wrzeszczała Łodyżka.

Woda cofnęła się jakieś sto metrów, potem dwieście. Zielono oświetlony horyzont po prostu opadał.

— Statek jest wciąż o pięćdziesiąt sekund stąd. Wylećmy mu na spotkanie. Dalej, Ravno!

W tym momencie Ravnę opuściła cała odwaga. Grondr powiedział, że Doki się zawalą! Cały widoczny obszar nieba był już nieźle zatłoczony, jako że dziesiątki osób pędziło w różnych kierunkach w poszukiwaniu bezpiecznego miejsca. Sto metrów od nich piasek utworzył lawinę osuwającą się w stronę powstałej przepaści. Przypomniała sobie słowa Starego i uświadomiła, że wszyscy ci, którzy zdecydowali się lecieć, popełnili straszliwy błąd. Ta myśl przebiła się do jej sparaliżowanego strachem umysłu.

— Nie! Idźmy lepiej na wyżej położony teren.

Po wieczornej ciszy nie pozostało już najmniejszego śladu. Od strony morza dobiegał ich huk przypominający bicie dzwonów. Dźwięk niósł się daleko. Wieczorna bryza zamieniła się w wichurę, która zginała drzewa w stronę wody, odrywając całe konary i siekąc tumanami piachu.

Ravna wciąż klęczała, przyciskając do ziemi nieruchome kończyny Phama. Nie wyczuwała już oddechu ani pulsu. Jego oczy wpatrywały się w nią, nie widząc. Podarunek od Starego. Przeklęte niech będą wszystkie Moce! Wzięła Phama Nuwena pod ramiona i zarzuciła sobie na plecy.

Straciła dech i omal go nie upuściła. Pod koszulą, w miejscu gdzie powinno być ciało, wyczuwała puste miejsca. Coś wilgotnego i cuchnącego spływało jej po bokach. Z trudem podniosła się z kolan, na wpół niosąc, na wpół wlokąc za sobą to, co zostało z Phama.

— …kilka godzin, zanim gdziekolwiek się dotoczymy! — usłyszała krzyk Błękitnego Pancerzyka. Oderwał się od ziemi, sterując swym antygrawem pod wiatr. Skroda i jej Jeździec przez chwilę miotali się w powietrzu jak pijani, po czym z hukiem spadli. Przez moment gwałtownie toczyli się w stronę, w którą pchał ich silny wiatr, ku ryczącej otchłani będącej niegdyś morzem. Zielona Łodyżka pędem zajechała drogę od strony morza, przerywając to szalone staczanie się ku zagładzie. Błękitny Pancerzyk wyprostował się i oboje potoczyli się w stronę Ravny. Po chwili usłyszała głos jednego z nich, usiłujący przekrzyczeć wichurę.

— …antygraw… przestaje działać. — A przecież na nim opierała się cała konstrukcja Doków.

Szli i toczyli się jak najdalej od zasysającego wszystko wiru morza.

— Trzeba znaleźć miejsce gdzie PPII mógłby wylądować. Las był teraz pasmem nieregularnych wzgórz. Krajobraz zmieniał się w oczach i pod stopami. Wszędzie słychać było potworny ryk, w niektórych miejscach tak głośny, że Ravna czuła, jak drżą podeszwy butów. Starali się unikać zapadniętych terenów i wielkich dziur, które otwierały się ze wszystkich stron. Noc nie była już ciemna. Nie wiadomo, czy były to światła alarmowe, czy też uboczny efekt zapadnięcia się antygrawu, ale wokół otworów pojawiała się niebieska poświata. Przez przechodzące na wylot dziury mogli zobaczyć przesłoniętą chmurami, pogrążoną w mrokach nocy powierzchnię Podłoża, znajdującego się tysiąc kilometrów pod nimi. Przestrzeń dzieląca ich od niego nie była pusta. Przecinały ją ulotne błyski, w dół waliły się miliardy ton wody i ziemi… oraz setki tych, którzy zdecydowali się lecieć. Organizacja Vrinimi płaciła teraz cenę za zbudowanie Doków na antygrawie, a przecież można było wystrzelić je na orbitę inercyjną.

Pomimo trudności cała trójka jakoś brnęła naprzód. Pham Nuwen był nieco za ciężki, by mogła go nieść. Zbaczała na lewo i prawo równie często, jak parła do przodu. Ale i tak wydawał się lżejszy, niż myślała. Była jednak jeszcze inna rzecz, która na swój sposób napawała ją przerażeniem. Czy wyżej położone tereny także się zapadały?

Większość kawałków antygrawu po prostu przestawała działać, ale niektóre ulegały całkowitemu zniszczeniu, wywołując przy okazji małe, lokalne kataklizmy: kępy drzew i bryły ziemi odrywały się od szczytów wzgórz i wzbijały się w górę z niesamowitą prędkością. Wiatr wciąż zmieniał kierunek, uderzając w nich to z tyłu, to z przodu. Podrywał ich do góry, by za chwilę przygnieść do ziemi… ale powoli stawał się coraz lżejszy, a hałas cichł. Sztuczna atmosfera, która otulała powierzchnię Doków, wkrótce zostanie całkowicie rozwiana. Kieszonkowy skafander ciśnieniowy mógł Ravnie zapewnić kilka dodatkowych minut, ale ten też przestawał działać. Za kilka chwil nie będzie nadawał się do użytku, podobnie jak antygrawy… a wtedy będzie po niej. Zastanawiała się, w jaki sposób Pladze udało się to wszystko. Podobnie jak Stary, miała umrzeć nie dowiedziawszy się nawet dlaczego.

Na niebie zauważyła płomienie z dysz. Statki. Większość starała się wyjść na orbitę inercyjną, reszta od razu uruchamiała ultranapędy, ale kilka z nich polatywało jeszcze nad rozpadającym się terenem. Błękitny Pancerzyk i Zielona Łodyżka toczyli się przodem. Każde z nich używało swej trzeciej ośki w sposób, jaki Ravnie nigdy nie przyszedłby do głowy, unosząc ją w górę i zapierając się nią o występy na stoku, po którym wspinaczka przychodziła Ravnie — obciążonej zwisającym jej z pleców ciałem Phama — z najwyższym trudem.

W końcu znaleźli się na szczycie wzgórza, ale nie zagrzali tam miejsca. To była część lasu, który przylegał do jej biura. Teraz drzewa stały pochylone w różnych kierunkach, niczym długa sierść na rozczochranym psie. Czuła, jak ziemia drży pod stopami. Co teraz? Skrodojeźdźcy przetaczali się z jednej strony szczytu na drugą. Albo uda im się uciec z tego miejsca, albo z żadnego. Upadła na kolana, przenosząc większą część ciężaru Phama na ziemię. Ze szczytu rozciągał się rozległy widok. Doki wyglądały jak łopocząca na wietrze flaga, od której za każdym powiewem odrywały się kolejne strzępy materiału. Dopóki poszczególne części antygrawu poruszały się w miarę zgodnie, całość przypominała wielką płaszczyznę. Ale to wrażenie powoli znikało. Wokół ich małego, zalesionego wzgórka pełno było zapadlisk. Na horyzoncie Ravna dostrzegła, jak przeciwległy kraniec Doków odrywa się i zaczyna z wolna obracać, ogromna płyta długości stu kilometrów i szerokości dziesięciu kilometrów zsuwała się wprost na statki, które miały wejść w skład ekspedycji ratunkowej.

Błękitny Pancerzyk otarł się o lewy bok Ravny, Zielona Łodyżka o prawy. Dziewczyna okręciła się i częściowo oparła Phama o kadłuby skrod. Gdyby wszyscy czworo połączyli swoje skafandry ciśnieniowe, mogli liczyć jeszcze na kilka chwil przytomności.

— Zaraz sprowadzę tu PPII - zawołał Błękitny Pancerzyk. Coś zlatywało na dół. Płomień z dyszy zalał teren niebieskobiałym światłem, w którym ostre cienie przesuwały się to w tę, to w tamtą stronę. Przebywanie w pobliżu dyszy napędowej rakiety unoszącej się w polu grawitacyjnym nie było rzeczą wskazaną dla zdrowia. Jeszcze godzinę temu taki manewr byłby niemożliwy lub zostałby uznany za ciężkie przestępstwo. Teraz nie miało najmniejszego znaczenia, czy płomień dotykał tylko powierzchni Doków, czy też mógł całkowicie spalić ładunek, który przybył tu z drugiego końca galaktyki.

Niemniej jednak wciąż nie było miejsca, gdzie sterowany przez Błękitnego Pancerzyka statek mógłby wylądować. Wokół nich pełno było zapadlisk i osuwających się zboczy. Zamknęła oczy, gdy płonące światło przesunęło się przed nimi, a następnie przygasło.

— Wszyscy razem! — Okrzyk Błękitnego Pancerzyka zabrzmiał cienko w ich wspólnie dzielonej atmosferze.

Kurczowo trzymała się Jeźdźców, gdy czołgali się w dół małego pagórka. Poza Pasmem II unosił się do połowy zanurzony w zapadlisku. Płomień dyszy był niewidoczny, ale blask bijący z otworu obrysowywał kontury statku, zmieniając spiny ultranapędu w białe, piórkowate łuki. Gigantyczna ćma z błyszczącymi skrzydłami… do której nie było żadnej możliwości dostępu.

Gdyby ich skafandry wytrzymały jeszcze trochę, może udałoby im się dowlec do skraju zapadliska. Ale co potem? Spiny uniemożliwiały przybliżenie statku na odległość mniejszą niż sto metrów. Jakiś wyjątkowo sprawny (i wyjątkowo szalony) człowiek może by spróbował schwycić się spinu i ześliznąć po nim do wejścia.

Ale Skrodojeźdźcy mieli własne szalone pomysły. W chwili kiedy światło — to odbite — stało się nie do wytrzymania, płomień na chwilę zgasł. PPII runął w dół zapadliska. To jednak nie zatrzymało Jeźdźców.

— Szybciej! — wrzasnął Błękitny Pancerzyk.

Teraz już Ravna zorientowała się, co planują. Błyskawicznie, jak na tak niezdarnie wyglądające stworzenia, których ciała stanowiły istny galimatias odrośli na tycich kółkach, Skrodojeźdźcy dotarli na skraj czarnego otworu. Ravna poczuła, jak luźna ziemia usuwa jej się spod nóg i po chwili wszyscy spadali.

Powierzchnia Doków była gruba na sto — miejscami na tysiąc — metrów. Teraz przelatywali przez nią wśród złowieszczego dygotania.

Po chwili byli już po drugiej stronie, wciąż lecąc w dół. Na chwilę uczucie zwierzęcej paniki zniknęło. W końcu był to spadek swobodny, zwykła rzecz, a mijane widoki na pewno nastrajały bardziej uspokajająco niż rozpadające się Doki. Teraz łatwo było trzymać się blisko Jeźdźców, a jednocześnie nie zostawiać Phama Nuwena. Nawet dzielona atmosfera wydawała się bardziej gęsta niż poprzednio. Wysoka próżnia i swobodny spadek robiły swoje. Wyłączając kawałki jakiegoś oszukanego, pirackiego antygrawu, wszystko spadało z takim samym przyspieszeniem, gruz i wszelkie odłamki układały się w regularne roje. Za cztery lub pięć minut mieli zderzyć się z atmosferą Podłoża, wciąż spadając niemal pionowo w dół… Prędkość przy wejściu równa trzem lub czterem kilometrom na sekundę. Czy się zapalą? Być może. Nad pułapem chmur co jakiś czas wybuchały jasne płomienie.

Lecące wokół nich różne przedmioty, widoczne były jako ciemne kształty, nieregularne cienie na tle rozgrywającego się ponad nimi widowiska, ale kształt znajdujący się bezpośrednio pod nimi charakteryzował się wyjątkową regularnością… to był PPII, dziobem do góry! Jednostka spadała razem z nimi. Co kilka sekund zapalał się silnik utrzymujący odpowiednie wyważenie, rozsiewając blady, czerwonawy blask. Byli coraz bliżej statku. Gdyby miał właz na nosie, wylądowaliby prosto na nim.

Jego światła manewrowe mrugały jasno, oświetlając przestrzeń ponad nimi. Odległość dziesięć metrów. Pięć. Na nosie był właz, i to otwarty! Za włazem dostrzegła bardzo zwyczajne pomieszczenie śluzy powietrznej…

To, co ich uderzyło, musiało być ogromne. Ravna przez chwilę widziała potężny kawał plastiku wyrastający nad jej ramieniem. Cholerna płyta ledwie się obracała i odepchnęła ich tylko trochę, ale to wystarczyło. Pham został wyrwany z jej uścisku. Jego ciało zniknęło w mroku, a po chwili zostało oświetlone jasnym światłem punktowego reflektora statku. Jednocześnie całe powietrze wyszło z płuc Ravny. Znajdowali się teraz w trzech osłonach ciśnieniowych, które nie działały, jakby mało było nieszczęść. Ravna poczuła, że traci przytomność, w oczach jej pociemniało, myślała, że widzi przed sobą długi, ciemny tunel. A byli tak blisko!

Jeźdźcy odczepili się od siebie. Ravna schwyciła się skrod i szybowali rozciągnięci na całą szerokość śluzy. Skroda Błękitnego Pancerzyka, usiłującego jak najszybciej dostać się do włazu, szarpnęła nią do tyłu. Okręciło ją, w związku z czym Zieloną Łodyżkę podrzuciło do góry. Nagle poczuła się straszliwie senna. Gdzie jest panika, teraz kiedy najbardziej jej potrzeba? Trzymaj się, trzymaj się, trzymaj się, śpiewał jakiś cienki głosik, był to jedyny bodziec ze świata zewnętrznego, jaki jeszcze odbierała. Łup, znowu nią szarpnęło. Jeźdźcy pchali ją i ciągnęli. A może to statek tak nimi rzucał? Byli jak trzy marionetki, wszystkie poruszane jednym sznurkiem.

…Gdzieś daleko w tunelu, jaki miała przed oczami, zauważyła Jeźdźca, jak chwyta bezwładne ciało Phama Nuwena.

Ravna nie wiedziała, że straciła przytomność, ale następna rzecz, jaką pamięta, to łapczywe wdychanie powietrza i wymioty — była już w śluzie. Solidne zielone ściany otaczały ją ze wszystkich stron. Pham Nuwen leżał naprzeciwko, przypięty pasami do butli tlenowej. Miał siną twarz.

Zataczając się, niezdarnie poczłapała przez śluzę w jego stronę. Cała śluza była zagracona i w niczym nie przypominała schludnych pomieszczeń, które znała z pasażerskich i sportowych statków, jakimi miała okazję latać. Poza tym był to statek przeznaczony dla Jeźdźców. Na ścianach umieszczono pełno przylepek, Zielona Łodyżka przytwierdziła do kilku z nich swą skrodę.

Lecieli coraz szybciej. Około jednej dwudziestej przyspieszenia grawitacyjnego.

— Wciąż spadamy w dół?

— Tak. Gdybyśmy chcieli stanąć w miejscu albo podlecieć wyżej, na pewno byśmy się zderzyli… z deszczem śmiecia, który wciąż leci z góry. - Błękitny Pancerzyk próbuje nas z tego wyprowadzić.

Spadali razem z całą resztą, ale próbowali wydostać się spod lawiny, zanim rozbiją się o Podłoże. Co chwila słyszeli jak coś chrobocze o kadłub. Czasem przyspieszenie zmniejszało się, czasem lecieli w innym kierunku. Błękitny Pancerzyk starał się unikać zderzenia z większymi obiektami.

Nie zawsze mu się to udawało. W pewnym momencie usłyszeli przenikliwy zgrzyt, który zakończył się straszliwym hukiem, i pomieszczenie, w którym się znajdowali, wykonało obrót.

— Brrap! Właśnie straciliśmy jeden spin ultranapędu — usłyszała głos Błękitnego Pancerzyka. — Dwa inne są uszkodzone. Proszę, zapnij się, droga lady.

Sto sekund później zetknęli się z atmosferą. Poznali to po ledwo słyszalnym jednostajnym mruczeniu wokół kadłuba. Dla takiego statku jak ich był to dźwięk śmierci. Równie dobrze nadawał się do hamowania aerodynamicznego co pies do wykonywania skoków na księżyc. Dźwięk był coraz głośniejszy. Błękitny Pancerzyk nurkował, starając się zejść wystarczająco głęboko, by zostawić za sobą wszystkie „śmiecie”, które otaczały statek. Złamały się kolejne dwa spiny. Po chwili poczuli lekki wstrząs. Nabierali przyspieszenia osiowego. Poza Pasmem II wydostał się ze śmiercionośnego cienia Doków i wchodził na orbitę inercyjną.

Ravna spojrzała ponad odroślami Błękitnego Pancerzyka na okna pokazujące obraz z zewnątrz. Właśnie minęli terminator Podłoża i lecieli po orbicie bezwładnościowej. Znów spadali swobodnie, ale tym razem ich trajektoria zataczała idealny okrąg, nie przecinając po drodze żadnych ogromnych i niebezpiecznych przeszkód — takich jak Podłoże.

Ravna nic nie wiedziała o podróżach kosmicznych oprócz paru drobiazgów, które znał każdy zagorzały podróżnik i miłośnik przygód. Było jednak oczywiste, że dokonanie Błękitnego Pancerzyka graniczyło z cudem. Kiedy próbowała mu podziękować, Jeździec przetaczał się w tę i z powrotem po przylepkach, cicho brzęcząc coś do siebie. Czy czuł się zmieszany? A może po prostu po jeździecku wyłączony?

— Całe nasze życie to dalekie podróże handlowe — odezwała się Zielona Łodyżka. W jej głosie pobrzmiewała jednocześnie nieśmiałość i duma. — Przy zachowaniu odpowiedniej ostrożności takie życie jest bezpieczne i przyjemne. Ale zdarzają się przecież chwile, kiedy wiele zależy do umiejętnego lawirowania i precyzyjnych manewrów mijania. Błękitny Pancerzyk wciąż trenuje, programując swoją skrodę na wykonywanie wszelkich akrobacji, jakie tylko może sobie wyobrazić. Jest w tym absolutnym mistrzem!

W codziennym życiu Jeźdźcy sprawiali wrażenie niezdecydowanych. Ale w opałach nigdy nie wahali się postawić wszystkiego na jedną kartę. Zastanawiała się, jak wielki jest wpływ skrody na jej jeźdźca.

— Chrząkam zrzędliwie — oznajmił Błękitny Pancerzyk. — Niebezpieczne manewry zostały jedynie odroczone w czasie. Złamałem kilka spinów napędowych. Co będzie, jeśli nie uda się uruchomić samonaprawy? Co wtedy zrobimy? Wszystko wokół Podłoża zostało zniszczone. Odłamki latają dookoła. Może nie w takich gęstych rojach jak wokół Doków, ale za to z dużo większą prędkością. — Jeśli na setkach orbit znalazły się nagle miliardy ton złomu, to trudno spodziewać się bezpiecznego lotu. — A w dodatku w każdej sekundzie mogą się tu pojawić wysłańcy Perwersji, pożerając wszystko, co przeżyje.

— Urk. — Pnącza Zielonej Łodyżki zesztywniały w przekomicznym wyrazie zmieszania. Przez chwilkę skrzeczała coś do siebie. — Masz rację… zapomniałam. Myślałam, że wyszliśmy już w otwartą przestrzeń, ale…

Otwartą przestrzeń, ale na polu bitewnym. Ravna spojrzała na okno w kabinie dowodzenia. Byli już za terminatorem, nad oświetloną częścią planety, być może około pięciuset kilometrów nad największym oceanem Podłoża. W przestrzeni rozciągającej się nad mglistym, niebieskim horyzontem nie było widać świateł ani błysków.

— Nie widzę żadnych śladów walki — odezwała się z nadzieją w głosie.

— Przepraszam. — Błękitny Pancerzyk przełączył okno, wyświetlając jakiś bardziej znaczący odczyt. Ukazały się dane dotyczące nawigacji i ultraprzebiegu, które nic jej nie mówiły. Spojrzała na odczyt parametrów sprzętu medycznego: Pham Nuwen zaczął oddychać. Chirurg pokładowy sądził, że może to pomóc w reanimacji. Obok znajdowało się okienko komunikacyjne. Z wyświetlonych informacji wynikało, że atak kontynuowano. Lokalna sieć rozpadła się na setki krzyczących z przerażenia fragmentów. Słychać było tylko automatyczne głosy z powierzchni planety, wzywające pomocy medycznej. Gdzieś tam, w dole, został Grondr. Ravna podejrzewała, że nawet specjalne grupy operacyjne jego Działu Marketingu nie zdołały przeżyć tej napaści. Zagłada Podłoża była jeszcze straszniejsza niż upadek Doków. W przestrzeni okołoplanetarnej widać było nieliczne statki unoszące ocalałych i fragmenty siedlisk przemieszczające się po niesamowitych trajektoriach. Wiadomo, że bez odpowiednio licznej i dobrze zorganizowanej pomocy wszystkich czeka śmierć w ciągu kilku minut lub kilku godzin, jeśli znajdowali się na zewnątrz systemu. Dyrektorzy Organizacji Vrinimi już nie istnieli. Zostali zgładzeni, zanim mieli okazję zastanowić się nad tym, co się dzieje.

— Lećcie! — mówił Grondr. — Lećcie!

System odpierania wciąż walczył. Ravna obserwowała przepływ wiadomości pomiędzy jednostkami obronnymi Vrinimów. Pomimo braku dowództwa lub jakiejkolwiek koordynacji, niektóre wciąż stawiały czynny opór flocie Perwersji. Światło z miejsc potyczek docierałoby do nich długo po przegranej, długo po tym, jak wróg pojawił się we własnej osobie. Ile mamy czasu? Kilka minut?

— Brrap! Spójrz tylko na to — zawołał Błękitny Pancerzyk. — Perwersja ma prawie cztery tysiące jednostek. Po prostu przelatują pomiędzy obrońcami.

— Ale tam już prawie nikogo nie ma — powiedziała Zielona Łodyżka. — Mam nadzieję, że nie wszyscy zginęli.

— Na pewno nie wszyscy. Widzę tysiąc odlatujących statków. Ucieka każdy, kto ma odpowiednie środki i szczyptę rozsądku. — Błękitny Pancerzyk toczył się w tę i z powrotem. — Niestety! My mamy wystarczająco dużo rozsądku, ale… spójrzcie na ten raport. — Jedno z okien rozciągnęło się na całą szerokość i wypełniło kolorowymi wzorkami, z których Ravna nic a nic nie potrafiła odczytać. — Dwa spiny złamane i nie nadające się do naprawy. Trzy częściowo naprawione. Jeśli nie uda im się całkowicie zregenerować, możemy tu utknąć na długo. To niedopuszczalne! — jego sztucznie generowany głos zabrzęczał przenikliwie. Zielona Łodyżka podjechała do niego i zaczęli szeleścić do siebie odroślami.

Minęło kilka minut. Kiedy Błękitny Pancerzyk znowu odezwał się po samnorsku, jego głos był już bardziej spokojny.

— Jeden spin całkowicie naprawiony. Może, może, może… — Przełączył na naturalny widok. PPII okrążał biegun południowy Podłoża, znów pogrążając się w nocy. Orbita, na której się znajdowali, powinna odciągnąć ich jak najdalej od spadających ruin Doków, ale jazda była nieustannym slalomem pomiędzy kawałkami innych odpadów. Straszliwe odgłosy bitwy z systemu odpierania były coraz cichsze. Organizacja Vrinimi stała się jednym ogromnym, skręcającym się w przedśmiertnych konwulsjach ciałem… a jej zabójca już nadchodził, niemal słychać było jego groźne sapanie.

— Dwa spiny naprawione — Błękitny Pancerzyk oczekiwał w ciszy… — Trzeci! Trzy naprawione! Piętnaście sekund na rekalibrację i możemy przygotowywać się do skoku!

Wydawało się, że trwało to nieco dłużej… ale potem wszystkie okna zostały przełączone na obraz naturalny. Podłoże i jego słońce zniknęły. Wokoło rozciągała się tylko ciemność i gwiazdy.

Trzy godziny później Przekaźnik był sto pięćdziesiąt lat świetlnych za nimi. PPII dołączył do głównej grupy uciekających statków. Ze względu na bogate archiwa i ogromną liczbę turystów, na Przekaźniku zawsze było mnóstwo statków żeglugi międzygwiezdnej. Kolumna składająca się z dziesięciu tysięcy pojazdów rozciągała się na kilka lat świetlnych. Ale na tych oddalonych od płaszczyzny galaktyki przestrzeniach gwiazd było niewiele. Od najbliższego schronienia dzieliło ich jakieś sto godzin lotu.

Dla Ravny był to początek nowej bitwy. Ze swojego miejsca spoglądała na Błękitnego Pancerzyka. Skrodojeździec drżał cały, a odrośle skręcały się w sposób, jakiego jeszcze u niego nie widziała.

— Spójrz, droga lady Bergsndot, Wysoki Punkt to prześliczna cywilizacja. Żyją tu także stworzenia dwunogie. Bardzo bezpieczne miejsce. Mogłabyś się zaadaptować. — Przerwał. Patrzy, jaką mam minę? — Ale… ale to nie do przyjęcia, rozumiem, zabierzemy cię dalej. Niech tylko uda nam się zdobyć odpowiedni towar, a… a zawiedziemy cię z powrotem na Sjandrę Kei. Co ty na to?

— Nie. Wy już podpisaliście kontrakt, Pancerzyku. Z Organizacją Vrinimi. My troje — i to, co zostało z Phama Nuwena — jedziemy na Dno Przestworzy.

— Kręcę głową z niedowierzaniem! Otrzymaliśmy już co prawda zaliczkę, ale Organizacja Vrinimi przestała istnieć, nie ma nikogo, kto mógłby zapłacić nam za wykonanie reszty umowy. Dlatego my również jesteśmy zwolnieni z jej wykonania.

— Organizacja Vrinimi nie przestała istnieć. Słyszałeś co mówił Grondr ‘Kalir. Organizacja miała — ma! - swoje filie rozsiane w całych Przestworzach. Wasze zobowiązania wciąż są ważne.

— Jest tylko pewien szczegół. Oboje wiemy, że te filie nigdy nie będą mogły nam zapłacić.

Na taki argument Ravna nie miała żadnej dobrej odpowiedzi.

— Zobowiązania pozostają ważne — powtórzyła, ale bez odpowiedniej determinacji. Nigdy nie była dobra w zastraszaniu.

— Droga lady, czy mówisz to, co nakazuje ci etyka organizacji, czy to, co ci dyktują ludzkie uczucia?

— Nie… — Nie ulegało wątpliwości, że Ravna nigdy za dobrze nie rozumiała zasad etycznych organizacji. Był to jeden z powodów, dla których zamierzała powrócić na Sjandrę Kei po zakończeniu stażu. Z tego samego powodu organizacja zachowywała daleko idącą ostrożność przy kontaktach z rasą ludzką. — Nie ma to najmniejszego znaczenia! Jest kontrakt. Mieliście zamiar go zrealizować, kiedy było bezpiecznie. Cóż, teraz wszędzie grozi wam śmiertelne niebezpieczeństwo… ale układ, jaki zawarliście, nie wykluczał przecież takiej możliwości. — Ravna spojrzała na Zieloną Łodyżkę. Tamta jak dotąd milczała, nie wydając nawet najmniejszego szelestu w stronę swego partnera. Jej odrośle ściśle przylegały do głównej łodygi. Może… — Posłuchaj, są także inne powody poza zobowiązaniami wynikającymi z kontraktu. Perwersja jest potężniejsza, niż ktokolwiek przypuszczał. Dziś zabiła Moc! I rozszerza swój zasięg na Środkowe Przestworza… Jeźdźcy mają długą historię, Błękitny Pancerzyku, dłuższą niż większość ras. Ale Perwersja może okazać się wystarczająco silna, aby zakończyć i te chlubne dzieje.

Zielona Łodyżka podtoczyła się w jej stronę i lekko rozłożyła odrośle.

— Ty… ty naprawę sądzisz, że możemy odnaleźć coś na tym statku na Dnie? Coś, co może zaszkodzić Mocy nad Mocami?

Ravna pomyślała chwilę.

— Tak. Stary też tak sądził, tuż przed śmiercią. Błękitny Pancerzyk jeszcze ciaśniej oplótł się pnączami i powykręcał. Czyżby był to znak jakiejś wewnętrznej udręki?

— Droga lady, jesteśmy tylko kupcami. Żyjemy już bardzo długo, odbyliśmy sporo dalekich podróży… i udało nam się wiele przetrwać dzięki temu, że nie wtrącaliśmy się w nie swoje sprawy. Niezależnie od tego, co myślą różne romantyczne dusze, kupcy nie biorą udziału w awanturniczych wyprawach. To, o co prosisz… jest niewykonalne. Czy ktoś kiedy widział, żeby zwykli Przestworzanie próbowali walczyć z Mocą?

Ale właśnie takiego ryzyka się podjęliście. Ravna nie powiedziała tego głośno. Może uczyniła to Zielona Łodyżka. Jej odrośle zaszeleściły, a Błękitny Pancerzyk skręcił się jeszcze bardziej. Przez chwilę Zielona Łodyżka milczała, a następnie wykonała prześmieszną ewolucję, odczepiając osie swej skrody od przylepek. Jej kółka przez chwilę wirowały w próżni, po czym cała zatoczyła wolno szeroki łuk, obracając się skrodą do góry i wyciągając odrośle w dół, aby pogładzić Błękitnego Pancerzyka. Chrzęścili między sobą przez pięć minut. Błękitny Pancerzyk powoli odwinął pnącza i rozluźnił odrośle, poklepując nimi swą towarzyszkę.

— No dobrze… — odezwał się w końcu. — Na jedną awanturniczą wyprawę mogę się zgodzić. Ale zapamiętaj! To pierwszy i ostatni raz.

CZĘŚĆ DRUGA

SIEDEMNAŚCIE

Wiosna nadchodziła niesłychanie wolno, zwiastując swe przybycie wilgocią i zimnem. Padało przez ostatnie osiem dni. Johanna bardzo chciała, żeby aura wreszcie się zmieniła, nawet gdyby miały powrócić ciemności zimy.

Brodziła po kostki w błocie, które przedtem było ziemią porosłą mchem. Nastało południe, niemrawe światło miało oświetlać okolice jeszcze przez jakieś trzy godziny. Strupiarz twierdził, że jeśli nie będzie chmur, to za kilka dni ujrzą słońce na własne oczy, aczkolwiek Johanna miała czasem wątpliwości, czy zobaczy je jeszcze kiedykolwiek w życiu.

Główny dziedziniec zamku znajdował się na stoku wzgórza. Błoto i na wpół roztopiony śnieg zsuwały się po zboczu, formując brudne wzgórki przy drewnianych ścianach najniżej położonych budynków. Latem był stąd wspaniały widok. A zimą blask zorzy barwił śnieg na zielono i niebiesko, odbijał się w skutym lodem basenie portowym i sprawiał, że mroczne sylwetki dalekich wzgórz odcinały się wyraźnie na tle nieba. Teraz nieustanne deszcze przesłoniły wszystko tak gęstą mgłą, że nie widziała nawet ulic miasta rozciągającego się poza murami. Poszarpane chmury tworzyły nad jej głową niski pułap. Wiedziała, że na kamiennych murach porozstawiane są straże, ale tego dnia wszyscy wartownicy z pewnością szukali schronienia w wieżyczkach, obserwując okolice zza wąskich otworów wyciętych w ścianach. Nie było bowiem widać ani jednej sfory, ani nawet pojedynczego członka. W porównaniu ze Straumą Świat Szponów ział pustką, ale nie tak jak Główne Laboratorium, które było pozbawionym powietrza odłamkiem skalnym orbitującym wokół czerwonego karła. Na planecie Szponów istniało życie, ruch. Czasem ich świat wydawał się równie piękny i przyjazny jak wakacyjny kurort na Straumie. Johanna zdała sobie sprawę, że w rzeczywistości był on bardziej przystępny niż większość światów zamieszkanych przez rasę ludzką — milszy nawet od Nyjory, niemal tak piękny jak Stara Ziemia.

Johanna doszła do zajmowanego przez siebie bungalowu. Zatrzymała się na chwilę przy jego powykrzywianych ścianach, aby spojrzeć na dziedziniec. Tak, to miejsce przypominało trochę średniowieczną Nyjorę. Ale opowieści z Epoki Księżniczek nie oddawały w pełni tego, jak potężny wydawał się ów świat. Nieustanny deszcz zalewał całą okolicę jak okiem sięgnąć. Bez odpowiedniego zaawansowania technologicznego nawet zimny deszcz mógł być niebezpieczny. Podobnie jak wiatr. A morze nie było tutaj miejscem dla popołudniowej żeglugi pod żaglami. Z przerażeniem pomyślała o zimnych falach sieczonych deszczem, ciągnących się w nieskończoność. Nawet lasy otaczające miasto wydawały się groźne. Spacerowanie po nich nie nastręczało większych trudności, ale nie było wykrywaczy radiowych ani automatów z napojami orzeźwiającymi ukrytych w pniach drzew. W razie zgubienia drogi, niefortunnego spacerowicza czekała niechybna śmierć. Nyjorskie legendy nabierały tu specjalnego znaczenia. Nie potrzeba zbyt wielkiej wyobraźni, aby uświadomić sobie znaczenie wiatru, deszczu i morza. Teraz mogła w pełni zrozumieć życie ludzi w erze przedtechnicznej, kiedy nawet jeśli nie miało się wrogów, sam świat stanowił śmiertelne zagrożenie.

A ona przecież miała całe mnóstwo wrogów! Johanna otworzyła malutkie drzwi i weszła do chatki.

Sfora Szponów siedziała wokół kominka. Na widok Johanny wstała i pomogła jej wydostać się z obszernej peleryny. Dziewczyna przestała się już obawiać ostrych zębów. Ta sfora była jednym z przydzielonych jej pomocników. Johanna mogła sobie wyobrazić, że szczęki to ręce ściągające z niej nieprzemakalny płaszcz z naoliwionego płótna i rozwieszające go przy ogniu.

Johanna zdjęła buty, spodnie i opatuliła się pikowanym pledem podanym jej przez sforę.

— Obiad. Teraz — powiedziała.

— Już podaję.

Johanna usiadła na poduszce leżącej obok paleniska. Świat Szponów był dużo bardziej prymitywny niż świat ludzi na Nyjorze. Nie była to żadna upadła kolonia. Nie istniały nawet legendy, które stanowiłyby drogowskaz rozwoju. Higiena była w powijakach. Przed odkryciami Snycerza głównym zabiegiem medycznym było puszczanie pacjentom/ofiarom krwi… Zdawała sobie sprawę, że mieszka w czymś, co dla Szponów stanowiło wyjątkowo luksusową kwaterę. Polerowane drewno nie było tu rzeczą nagminną. Wzory malowane na kolumnach i ścianach stanowiły owoc wielogodzinnej pracy.

Johanna złożyła brodę na dłoniach i wpatrywała się w buzujące płomienie, ledwo dostrzegając sforę krzątającą się wokół paleniska, wieszającą garnki nad ogniem. Ta sfora nie mówiła zbyt dobrze po samnorsku, nie brała udziału w badaniach nad dannikiem, prowadzonych przez królową Snycerkę.

Wiele tygodni temu Strupiarz zapytał, czy może się do niej wprowadzić, gdyż był to najlepszy sposób na przyspieszenie procesu nauczania. Wciąż żywe wspomnienia sprawiły, że Johanna aż się zatrzęsła na samą myśl. Wiedziała już, co prawda, że ten ze strupem na zadzie był tylko pojedynczym członkiem, że sfora, która zabiła Tatę, już nie żyje. Johanna rozumiała to, ale za każdym razem, kiedy widziała Wędrownika, widziała przede wszystkim zabójcę ojca. Siedział sobie obok niej, syty i zadowolony, licząc na to, że nie widać go spoza pleców trzech mniejszych członków. Johanna uśmiechnęła się pod nosem przypominając sobie, jak usłyszawszy propozycję z ust Strupiarza, wyrżnęła go w sam pysk. Straciła panowanie nad sobą, ale wcale tego nie żałowała. Nikt więcej nie ośmielił się jej sugerować, że jacyś „przyjaciele” powinni mieszkać z nią pod jednym dachem. Tak więc wieczorami na ogół zostawiano ją samą. A w niektóre noce… Tata i Mama wydawali się tak bliscy, być może stali za drzwiami czekając, aż ich zauważy. Mimo że na własne oczy widziała ich śmierć, coś w jej wnętrzu nie pozwalało im odejść zbyt szybko.

Zapach gotowanej strawy wdarł się w jej rozmyślania. Tego wieczora było mięso i fasola z dziwnymi warzywami przypominającymi cebulę. Potrawa pachniała nadspodziewanie ładnie. Gdyby tylko posiłki były różnorodne, na pewno wcześniej czy później zaczęłyby jej smakować. Ale Johanna od sześćdziesięciu dni nie jadła żadnych świeżych owoców. Zimą dostępne były jedynie solone mięso i konserwowane warzywa. Gdyby Jefri był tutaj, na pewno wywaliłby wszystko za okno. Minęło już parę miesięcy od czasu, kiedy szpiedzy Snycerki przynieśli wieści z północy: Jefri zginął podczas zasadzki… Johanna powoli oswajała się z tą myślą, naprawdę się starała. W pewnym sensie dzięki temu, że była całkiem sama i zdana wyłącznie na własne siły, wszystko stawało się… prostsze.

Sfora postawiła przed nią talerz pełen mięsa i fasoli, a obok coś w rodzaju noża. Hmm, cóż. Johanna schwyciła zabawnie wykrzywioną rękojeść (wygiętą na boki, przystosowaną do tego, by Szpony mogły ją utrzymać w szczękach) i wbiła sztuciec w strawę.

Właśnie kończyła jeść, kiedy dało się słyszeć uprzejme drapanie do drzwi. Jej sługa zabulgotał. Gość odpowiedział, a następnie odezwał się całkiem płynnym samnorskim (głosem do złudzenia przypominającym jej własny).

— Cześć, mam na imię Skryba. Chciałbym pomówić z tobą chwilkę, dobrze?

Jeden z członków usługującej jej sfory obrócił się w jej stronę, reszta spoglądała na drzwi. Skryba to był ten, którego w myślach nazywała Pompatycznym Pajacem. On także pamiętał tamtą zasadzkę, ale był takim poczciwym głupcem, że w ogóle się go nie bała.

— Dobrze — odpowiedziała podchodząc do drzwi. Służący (strażnik) chwycił kusze w szczęki i jego pięciu członków szybko wspięło się gęsiego na strych. Na dole nie było miejsca dla dwóch sfor.

Zimno i wilgoć wniknęły do środka wraz z gościem. Johanna usiadła po drugiej stronie paleniska, podczas gdy Skryba zdejmował z siebie przeciwdeszczowe pelerynki. Kolejni członkowie otrząsali się energicznie w taki sam sposób, w jaki robią to przemoczone psy — ucieszny widok, ale lepiej nie podchodzić zbyt blisko.

Wreszcie Skryba przyczłapał do paleniska. Pod pelerynami nosił kurtki z różnymi ozdobami i otworami wyciętymi na ramionach i zadzie. Kurtki sprawiały wrażenie wypchanych z przodu, dzięki czemu członkowie Skryby wyglądali na potężniejszych niż w rzeczywistości. Jeden z nich obwąchiwał talerz Johanny, podczas gdy reszta rozglądała się po pomieszczeniu. Żadna para oczu nie była skierowana bezpośrednio na nią.

Johanna spojrzała na sforę. Wciąż nie potrafiła rozmawiać z więcej niż jednym członkiem, zazwyczaj wybierała sobie tego, który na nią patrzył.

— O czym więc chciałbyś porozmawiać?

Jedna z głów w końcu obróciła się w jej stronę, oblizując wargi.

— Taaak. Chciałem przyjść zobaczyć, jak się miewasz. To znaczy… — Bulgot. Jej sługa odpowiedział mu z góry podobnym bulgotem. Prawdopodobnie informował przybyłego, w jakim Johanna jest nastroju. Skryba wyprostował się. Cztery z sześciu głów skierowały swój wzrok na Johannę. Pozostali dwaj członkowie chodzili w tę i z powrotem, jak gdyby pogrążeni w głębokich rozmyślaniach. — Jesteś jedyną istotą ludzką, jaką znam, ale ja zawsze byłem dobrym badaczem charakterów. Wiem, że nie jesteś tu zbyt szczęśliwa…

Pompatyczny Pajac był mistrzem w odkrywaniu oczywistości.

— …i doskonale cię rozumiem. Ale robimy, co możemy, aby ci pomóc. To nie my zabiliśmy twoich rodziców i brata.

Johanna oparła rękę na niskim suficie i pochyliła się do przodu. Wszyscy jesteście jednakowymi zbirami. Przypadek sprawił, że mamy wspólnych wrogów.

— Wiem o tym, dlatego próbuję właściwie odpowiedzieć na wasze starania. Gdyby nie ja, do dziś nie wyszlibyście w danniku poza program dla dzieci. To ja wam pokazałam, jak wejść w kursy czytania. Gdybyście mieli trochę oleju w głowie, latem moglibyście mieć proch strzelniczy. — Olifant stanowił jednocześnie zabawkę i pamiątkę rodzinną, ulubioną przytulankę. Ale zapisano w nim także lekcje historii — opowieści o królowych i księżniczkach Mrocznych Wieków, o ich walce i zwycięstwie nad dżunglą, o odbudowie miast, a potem statków. Na wpół ukryte wśród mrocznych ścieżek odniesień znajdowały się tam także rzeczy nieco trudniejsze, między innymi historia rozwoju technologicznego. Proch strzelniczy był jedną z prostszych substancji. Po roztopach specjalne ekspedycje miały wyruszyć na poszukiwanie odpowiednich składników. Snycerka znała siarkę, ale w całym mieście nie znaleziono jej tyle, ile trzeba. Dużo poważniejszym problemem było wykonanie armaty. Ale gdyby się to udało… — Wtedy raz dwa będziemy mogli rozprawić się z waszymi wrogami. Dostajecie ode mnie wszystko, czego chcecie. Z jaką więc skargą przychodzisz?

— Ze skargą? — Pompatyczny Pajac na zmianę to spuszczał, to podnosił głowy do góry. Te gwałtowne ruchy stanowiły odpowiednik ludzkich min, aczkolwiek Johanna nie umiała jeszcze zidentyfikować znaczenia większości z nich. To, co widziała obecnie, mogło oznaczać zmieszanie. — Nie mam żadnych skarg. Wiem, że bardzo nam pomagasz. Ale, ale… — Trzech spośród jego członków biegało nerwowo w kółko. — Ja po prostu widzę więcej niż inni, być może tak jak Snycerka w swych wczesnych latach. Jestem — znalazłem takie wasze słowo — dyletantem. Wiesz, osobą, która interesuje się wszystkim i wykazuje wszechstronny talent. Mam tylko trzydzieści lat, ale już przeczytałem niemal wszystkie książki, jakie ukazały się na świecie i… — głowy pochyliły się, jak gdyby onieśmielone — nawet sam planuję napisanie jakiejś książki. Być może będzie to prawdziwa historia twoich przygód.

Johanna uśmiechnęła się. Na ogół Szpony wydawały jej się barbarzyńskimi stworzeniami, równie odmiennymi od ludzi duchowo, co fizycznie, ale gdyby zamknęła oczy, mogła sobie wyobrazić Skrybę jako Straumera. Mama miała kilku przyjaciół równie głupkowatych i święcie przekonanych o swojej wartości jak jej rozmówca, kobiet i mężczyzn z wielkimi projektami, które nigdy nie doczekały się realizacji. Na Straumie zawsze starała się unikać podobnych nudziarzy. Teraz… cóż, w pewnym sensie cała błazenada w wykonaniu Skryby sprawiała, że czuła się trochę jak w domu.

— Więc przyszedłeś tutaj zgromadzić materiał do książki? Ponownie naprzemienne skłony głów.

— Prawdę powiedziawszy, tak. Chciałem także pomówić z tobą o moich innych planach. Wiesz, zawsze miałem żyłkę wynalazcy. Zdaję sobie sprawę, że obecnie niewiele to już znaczy. Wszystko, co dało się wynaleźć, można już zobaczyć w danniku. Miałem okazję zaobserwować tam zrealizowane projekty wielu z moich najlepszych pomysłów. — Westchnął lub tylko wydał podobny dźwięk. Obecnie imitował głos prowadzącego program popularnonaukowy. Wydawanie różnorodnych dźwięków przychodziło Szponom z niesłychaną łatwością. Nieraz wprawiali ją tym w osłupienie.

— W każdym razie zastanawiałem się, jak można by ulepszyć niektóre z pokazanych tam rozwiązań… — Czterech członków Skryby ułożyło brzuchy na ławie stojącej obok paleniska. Najwyraźniej szykowali się do długiej rozmowy. Pozostałych dwóch obeszło palenisko, aby podać jej zwitek papierów w mosiężnych opaskach. Podczas gdy jeden z członków siedzących po drugiej stronie ognia kontynuował wypowiedź, ci dwaj ostrożnie przewracali strony, wskazując jej odpowiednie miejsca.

Trzeba przyznać, że Skryba miał niezliczoną ilość pomysłów: zaprzęgi dla ptaków, które miałyby ciągnąć latające statki, gigantyczne soczewki koncentrujące promienie słoneczne w celu podpalenia armii przeciwnika. Niektóre ilustracje świadczyły niezbicie o przekonaniu autora, że warstwa atmosfery rozciąga się poza księżyc. Skryba wyjaśniał każdy ze swoich pomysłów, podając najdrobniejsze szczegóły, wskazując na rysunki i entuzjastycznie klepiąc ją po rękach.

— Tak więc dostrzegasz te możliwości? Moje świeże spojrzenie w połączeniu ze sprawdzonymi rozwiązaniami z dannika. Kto wie, do jakich wspaniałych wynalazków może to doprowadzić.

Johanna zachichotała, mając przed oczyma wizję gigantycznych ptaków Skryby ciągnących na księżyc soczewki o średnicy kilku kilometrów. Wydawało się, że tamten bierze te odgłosy za wyraz aprobaty.

— Tak! To genialne, prawda? To mój ostatni pomysł, chociaż gdyby nie dannik, to nigdy bym na to nie wpadł. To „radio” pozwala na szybkie i dalekie przekazywanie dźwięku. Dlaczego więc nie połączyć go z siłą emisji naszych myśli. Cała sfora mogłaby myśleć tak, jakby wszyscy członkowie byli na jednym miejscu, chociaż w rzeczywistości znajdowaliby się w odległości setek… tych, no… kilometrów od siebie.

To było całkiem sensowne! Ale jeśli sporządzenie prochu strzelniczego miało zająć kilka miesięcy, chociaż właściwy wzór był znany w całości, ileż dziesięcioleci musiałoby minąć, żeby udało się skonstruować takie radio? Skryba był istnym gejzerem poronionych pomysłów. Zgodziła się wytrzymać jego słowotok przez ponad godzinę. Przez większość czasu plótł okropne bzdury, ale rozmowa z nim był najmniej dziwacznym doświadczeniem tego roku.

W końcu jego inwencja zaczynała się wyczerpywać. Pomiędzy kolejnymi zdaniami zaczęły pojawiać się coraz dłuższe przerwy. Coraz częściej także pytał ją o zdanie. Wreszcie zakończył.

— To była bardzo przyjemna rozmowa, prawda?

— Hmm, tak, fascynująca.

— Wiedziałem, że moje pomysły ci się spodobają. Myślę, że jesteś taka sama jak sfory. To nieprawda, że jesteś zła, przynajmniej nie przez cały czas…

— Co chcesz przez to powiedzieć? — Gwałtownym ruchem zepchnęła z kolan ułożony na nich pysk i wstała. Sfora niby-psów cofnęła się, przysiadła na zadach i spojrzała na nią.

— To znaczy… jasne, ze musi być w tobie wiele nienawiści do nas. Ale ty sprawiasz wrażenie, jakbyś przez cały czas była na nas wściekła, a to właśnie my próbujemy ci pomóc! Po dniu pracy przychodzisz tutaj, nie chcesz rozmawiać z nami, aczkolwiek widzę teraz, że dużo w tym było naszej winy. Chciałaś, żebyśmy przychodzili do ciebie, ale byłaś zbyt dumna, by nam to powiedzieć. Jak widzisz znam się na charakterach. Mój przyjaciel, ten, którego nazywasz Strupiarzem, to naprawdę miły gość. Mogę ci to zaręczyć i wiem, że jako moja nowa przyjaciółka na pewno mi uwierzysz. On także bardzo chciałby przychodzić do ciebie z wizytą… Och!

Johanna wolno okrążyła palenisko, zmuszając dwóch członków Skryby, żeby się przed nią cofnęli. Teraz cały Skryba wpatrywał się w nią od dołu, z wyciągniętymi do góry szyjami i szeroko otwartymi oczyma.

— Ja nie jestem taka jak ty. Nie potrzebuję słuchać twojej gadaniny ani nie chcę nic wiedzieć o twoich kretyńskich wynalazkach! — Zamaszystym ruchem wrzuciła notatki Skryby do paleniska. Skryba rzucił się za nimi i z desperacją w oczach sięgnął po zwinięte arkusiki, które już zdążyły się zająć. Wyciągnął większość z nich i przycisnął do piersi.

Johanna zbliżała się do niego, kopiąc go po nogach. Skryba wycofywał się tyłem, z brzuchem nisko przy ziemi.

— Tępi, parszywi mordercy. Nie jestem w niczym do was podobna. — Uderzyła otwartą dłonią w belkę podtrzymującą sufit. — Ludzie nie lubią żyć jak zwierzęta. Nie przyjmujemy do swego grona morderców. Powiedz to Strupiarzowi, powiedz mu to! Jeśli kiedykolwiek zajdzie tu na towarzyską pogawędkę, rozwalę mu łeb, rozwalę mu wszystkie łby!

Skryba przestał się cofać przyparty do muru. Głowy rozglądały się dziko na wszystkie strony. Strasznie hałasował. Część słów wypowiadał po samnorsku, ale jego głos był zbyt wysoki, aby można było cokolwiek zrozumieć. Jednym z pysków namacał skobel. Otworzył drzwi i cała szóstka zniknęła w wieczornym półmroku, zapominając pelerynek.

Johanna uklękła i wystawiła głowę przez drzwi. Na zewnątrz wiatr rozpraszał mgłę. W jednej chwili jej twarz pokryła się zimnym, wilgotnym nalotem, tak że nie czuła spływających po policzkach łez. Skryba zamienił się już w sześć cieni niknących w szarudze, pędzących w dół zbocza, w pośpiechu ślizgających się i potykających. W ciągu kilku sekund zniknął jej z oczu.

Dziwne. Tuż po zasadzce była przerażona. Szpony wydały jej się krwiożerczymi stworzeniami, których nic nie jest w stanie powstrzymać. Później, tam na łodzi, kiedy pobiła Strupiarza… to było wspaniałe uczucie. Powaliła całą sforę i nagle zorientowała się, że potrafi odpowiedzieć agresją na agresję, że ona także może im porachować kości. Nie musi być zdana na ich łaskę… Tej nocy odkryła jeszcze jedną rzecz. Potrafi ich zranić, nawet nie dotykając. W każdym razie niektórych. Już sama jej niechęć wywołała w Pompatycznym Pajacu prawdziwą panikę.

Johanna cofnęła się do ciepłego, zadymionego pomieszczenia i zamknęła drzwi. Czuła, że powinna tryumfować.

OSIEMNAŚCIE

Skryba Jaqueramaphan nie opowiedział nikomu o swoim spotkaniu z Dwunogiem. Oczywiście strażnik Wendacjusza wszystko słyszał. Może nie znał zbyt dobrze samnorskiego, ale na pewno zorientował się w przebiegu rozmowy. I tak wszyscy w końcu o tym usłyszą.

Przez kilka dni snuł się osowiały po zamku i spędzał wiele godzin skulony nad resztkami swoich notatek, próbując odświeżyć niektóre schematy. Musi minąć jakiś czas, zanim znowu uda się na sesję z dannikiem, zwłaszcza jeśli będzie w niej uczestniczyć Johanna. Skryba wiedział, że świat zewnętrzny ma go za impertynenta, ale naprawdę przeprowadzenie takiej rozmowy z Johanna wymagało odwagi. Wiedział, że jego pomysły są genialne, ale przez całe życie pozbawione wyobraźni otoczenie usiłowało go przekonać, że jest inaczej.

Pod wieloma względami był szczęściarzem. Powstał przez podział sfory w Rangathirze, na wschodnim krańcu republiki. Jego rodzic był bogatym kupcem. Jaqueramaphan przejął po nim niektóre cechy, ale niestety brakowało mu cierpliwości niezbędnej do codziennego, żmudnego prowadzenia interesów. Cechę tę odziedziczył jego współrodzeniec, dzięki czemu rodzinny interes prosperował i nikt mu nie skąpił, przynajmniej w pierwszych latach. Od najwcześniejszych lat Skryba był intelektualistą. Czytał dosłownie wszystko: podręczniki historii naturalnej, biografie, dzieła z dziedziny sworotwórstwa. W końcu udało mu się zgromadzić największą bibliotekę w Rangathirze, liczącą ponad dwieście książek.

Już wtedy miał niesamowite pomysły; projekty, które — gdyby właściwie wprowadzić je w życie — mogły uczynić z nich najbogatszych kupców we wschodnich prowincjach. Niestety pech i absolutny brak wyobraźni ze strony jego współrodka spowodowały, że wszystkie jego wczesne idee nie doczekały się realizacji. W końcu współrodzeniec wykupił cały interes, a Jaqueramaphan przeniósł się do Stolicy. Było to najlepsze wyjście. W tym czasie Skryba rozrósł się do sześciu członków; potrzebował szerszego spojrzenia na świat. Poza tym… w stołecznej bibliotece znajdowało się aż pięć tysięcy książek, zawierających doświadczenie i historię całego świata! Wkrótce jego własne notatki tworzyły całkiem sporą biblioteczkę. Wciąż jednak sfory na uniwersytecie nie miały dla niego czasu. Jego zarys historii naturalnej został odrzucony przez wszystkich księgarzy, chociaż sam zapłacił za opublikowanie kilku urywków. Stało się jasne, że musi działać i to z powodzeniem, aby jego idee spotkały się z uznaniem, na jakie zasługiwały, stąd jego misja szpiegowska. Wiedział, że parlament będzie mu wdzięczny, kiedy po powrocie wyjawi im wszystkie sekrety Ukrytej Wyspy Ociosa.

Wyruszył prawie rok temu. To, co miał okazję zobaczyć od tamtego czasu — latający dom, Johannę, dannik — przekraczało jego najśmielsze marzenia (a Skryba mógł zaświadczyć, że były to marzenia wyjątkowo śmiałe). Biblioteka w danniku zawierała miliony książek. Gdyby z pomocą Johanny mógł doszlifować część swoich pomysłów, zmietliby Ruch Ociosa z oblicza tego świata. Odzyskaliby latający dom. Nawet niebo nie byłoby dla nich barierą.

Więc kiedy został przez nią tak gwałtownie zbesztany… zaczął się zastanawiać nad sobą. Może wściekła się na niego, bo chciał wytłumaczyć Wędrownika. Na pewno polubiłaby pielgrzyma, gdyby tylko zechciała, był tego pewien. Ale… może jego pomysły nie były wcale takie świetne, przynajmniej w porównaniu z tym, co wiedzieli ludzie.

Ta ostatnia myśl bardzo go przygnębiła. Ale w końcu pozmieniał kilka rysunków i nawet przyszły mu do głowy całkiem nowe rzeczy. Może powinien zakupie więcej jedwabnego papieru?

Przyszedł Wędrownik i namówił go, żeby przeszedł się z nim do miasta.

Jaqueramaphan miał przygotowane dziesiątki wyjaśnień, dlaczego nie bierze udziału w sesjach z Johanną. Podał dwa lub trzy, gdy schodzili razem ulicą Zamkową w stronę portu.

Po chwili przyjaciel odwrócił głowę w jego stronę.

— W porządku, Skrybo. Kiedy tylko będziesz miał ochotę, chętnie powitamy cię z powrotem.

Skryba zawsze potrafił znakomicie ocenić stosunek innych do niego, szczególnie zaś wyczulony był na protekcjonalne traktowanie. Najwyraźniej musiał się nachmurzyć, ponieważ Wędrownik kontynuował.

— Mówię to całkiem szczerze. Nawet Snycerka pytała o ciebie. Bardzo jej się podobają twoje pomysły.

Czy były to pocieszające kłamstewka, czy też nie, w każdym razie Skryba momentalnie poweselał.

— Naprawdę? — Obecnie Snycerka tworzyła dość podupadłą sforę, ale Snycerz, którym była wcześniej, bohater wielu historycznych opracowań, stanowił dla niego wielki wzór. — Nikt nie gniewa się na mnie?

— Wendacjusz jest trochę poirytowany. Ale odpowiedzialność za bezpieczeństwo Dwunoga sprawia, że cały czas jest spięty. W końcu spróbowałeś zrobić to, co każdy z nas chciał.

— Aha.

Nawet gdyby nie było dannika, nawet gdyby Johanna Olsndot nie przybyła z gwiazd, wciąż należałaby do najbardziej frapujących stworzeń na świecie: umysł całej sfory w pojedynczym ciele. Można podejść do niej bardzo blisko, można jej dotknąć bez najmniejszego pomieszania myśli. Na początku napawało ich to przerażeniem, które jednak szybko ustąpiło miejsca fascynacji. Dla sfor bezpośrednia bliskość — czy to podczas bitwy, czy kiedy uprawiały seks — zawsze oznaczała utratę zdolności umysłowych. Pomyśleć tylko, że można siedzieć przy jednym ognisku z przyjacielem i prowadzić inteligentną rozmowę! Snycerka miała teorię, że cywilizacja Dwunogów może z samej natury być bardziej efektywna niż cywilizacja sfor, jako że współpraca była dla nich dużo łatwiejsza, w związku z czym uczyli się i tworzyli wiele rzeczy znacznie szybciej, niż mogły to robić sfory. Jedyny punkt sporny tej teorii stanowiła Johanna Olsndot. Jeśli Johanna była przeciętnym człowiekiem, trudno sobie wyobrazić, żeby przedstawiciele tej rasy mogli współpracować w jakikolwiek sposób. Czasami zachowywała się przyjaźnie — zazwyczaj podczas sesji ze Snycerką; prawdopodobnie zdawała sobie sprawę z tego, że Snycerka jest słabowita i niedomaga. Znacznie częściej jednak traktowała ich protekcjonalnie, czyniła sarkastyczne uwagi i usiłowała ich dotknąć… Czasami zaś była taka jak zeszłej nocy.

— I jak tam sesje z dannikiem? — spytał po chwili.

— Tak jak przedtem — odparł Wędrownik. — Snycerka i ja umiemy już całkiem dobrze czytać po samnorsku. Johanna nauczyła nas — mnie za pośrednictwem Snycerki — jak wykorzystać większość mocnych punktów dannika. Jest tam tyle wiadomości, które mogłyby zmienić cały świat. Ale na razie musimy się skoncentrować na stworzeniu „prochu” i „armat”. Właśnie praktyczne wykorzystanie nowo przyswojonej wiedzy idzie nam najwolniej.

Skryba pokiwał głowami ze zrozumieniem. To był główny problem jego życia.

— W każdym razie, jeśli uda nam się stworzyć wszystko do lata, może będziemy mogli pokonać armię Ociosa i odzyskać latający dom już przed nadejściem zimy. — Uśmiech rozciągnął się na wszystkie pyski Wędrownika. — A potem, przyjacielu, Johanna wezwie na pomoc innych ludzi… i będziemy mieli całe życie na ich poznawanie. Może uda mi się odbyć pielgrzymkę do światów krążących wokół innych gwiazd.

Rozmawiali już o tym kiedyś. Wędrownikowi pomysł ten przyszedł do głowy znacznie wcześniej niż Skrybie.

Skręcili z ulicy Zamkowej w Obrzeżną. Skryba poczuł, że rychłe zakupy u księgarza napawają go coraz większym entuzjazmem. Na pewno znajdzie sposób, by udowodnić, jak bardzo jest przydatny. Zaczął rozglądać się dookoła z zainteresowaniem, którego w ogóle nie czuł przez kilka ostatnich dni. Snyceria była całkiem sporym miastem, prawie tak dużym jak Rangathir — może dwadzieścia tysięcy sfor zamieszkiwało w samym mieście i domkach zbudowanych po zewnętrznej stronie murów. Tego dnia było nieco chłodniej niż ostatnio, ale za to nie padało. Zimny, rześki wiatr hulał po zastawionej straganami ulicy, niosąc ulotne zapachy pleśni i nieczystości, wonnych korzeni i świeżo piłowanego drewna. Ciemne chmury wisiały nisko, przesłaniając wzgórza wokół portu gęstą mgłą. Nadciągała wiosna. Skryba dla zabawy kopał bryły na wpół stajałego śniegu, leżące wzdłuż krawężnika.

Wędrownik poprowadził ich w boczną uliczkę. Miejsce było straszliwie zatłoczone, obcy zbliżali się nawet na odległość siedmiu czy ośmiu jardów.

W boksach u księgarza było jeszcze gorzej. Przegrody z płyt pilśniowych nie były zbyt grube, a literatura cieszyła się w Snycerii znacznie większym zainteresowaniem niż w jakimkolwiek innym miejscu, które Skryba miał okazję odwiedzić. Ledwie słyszał własne myśli podczas targów z księgarzem. Kupiec siedział na specjalnym podwyższeniu z grubym obiciem. Jemu gwar wcale nie przeszkadzał. Skryba starał się trzymać głowy jak najbliżej siebie, koncentrując się na cenach i na jakości oferowanych produktów. W przeszłości był całkiem niezły w podobnych targach.

W końcu udało mu się zakupić poszukiwany papier po przyzwoitej cenie.

— Chodźmy na Sforfart — powiedział. To było dość daleko. Musieli przejść przez sam środek targu. Kiedy był w dobrym nastroju, lubił przechadzać się w tłumie. Jako wielki badacz charakterów, uwielbiał przypatrywać się innym. Snyceria nie była tak kosmopolityczna jak wiele miast w Republice Długich Jezior, ale licznie przybywali tu kupcy ze wszystkich stron. Widział kilka sfor w beretach charakterystycznych dla kolektywów zamieszkujących tropiki. Na skrzyżowaniu ulic jakiś czerwone kurtki ze Wschodniego Domu gawędził sobie z robotmistrzem.

Kiedy tyle sfor gromadziło się na tak małej przestrzeni, powstały rwetes przypominał odgłosy chóru. Każdy starał się tworzyć jak najbardziej zwartą grupkę, aby nic nie zakłócało jego myśli. Szło się bardzo ciężko, potykając się o własne łapy. Czasem odgłosy myśli słyszane w tle przybierały na sile, kiedy kilka sfor naraz przypadkowo zsynchronizowało wydawane dźwięki. Świadomość chwilami zanikała i można było poczuć jedność z innymi, na chwilę stać się częścią supersfory podobnej bogu. Jaqueramaphan zadrżał. Była to jedna z pokus Tropików. Zamieszkujące je tłumy tworzyły motłochy, ogromne osobowości grupowe, tyleż tępe, co ekstatyczne. Jeśli prawdą było to, co wszędzie mówiono, niektóre południowe miasta żyły w stanie nieustannej orgii.

Błądzili po targu już prawie godzinę, kiedy nagle doznał olśnienia. Potrząsnął gwałtownie głowami. Skręcił w bok i równym krokiem wymaszerował z alei, chroniąc się w bocznej uliczce. Wędrownik ruszył za nim.

— Za duży tłum? — spytał.

— Przyszła mi do głowy świetna myśl — odparł Skryba. W takim tłumie zdarzało się to nader często, ale ta była wyjątkowo interesująca… Nie mówił nic przez kilka następnych minut. Boczna uliczka wspinała się stromo w górę, a następnie zygzakami przecinała stok Zamkowego Wzgórza. Po wyżej położonej stronie ulicy ciągnęły się rzędy mieszczańskich kamienic. Z drugiej strony mogli obserwować strome dachy domów położonych o jeden zakręt niżej. Były to duże, eleganckie budynki pomalowane w motywy kwiatowe. Tylko niektóre z nich miały sklepy od strony ulicy.

Skryba zwolnił i rozproszył się na tyle, aby nie deptać sobie po łapach. Teraz widział, że zupełnie niepotrzebnie oferował Johannie swoje kreatywne rozwiązania. W danniku i tak było zbyt dużo wynalazków. Ale mimo to był im niezbędny, szczególnie zaś Johannie. Problem polegał na tym, że oni jeszcze o tym nie wiedzieli. W końcu odezwał się do Wędrownika:

— Czy nigdy nie zastanawiałeś się nad tym, dlaczego wyznawcy Ociosa nie zaatakowali Snycerii? Ty i ja narobiliśmy lordom z Ukrytej Wyspy takich kłopotów, jak nikt inny w całej historii Ruchu Ociosa. Mamy przecież klucze do ich całkowitej klęski. — To znaczy Johannę i dannik.

— Hmm. — Wędrownik zawahał się. — Myślałem po prostu, że ich siły są niewystarczające. Sądzę, że gdyby mogli, to już dawno zniszczyliby Snycerię.

— Być może masz rację, ale koszt takiego przedsięwzięcia był zbyt wielki. Teraz warto zapłacić każdą cenę. — Spojrzał poważnie na Wędrownika. — Myślę, że jest inny powód… Oni mają latający dom, ale nie wiedzą, jak zrobić z niego użytek. Chcą odzyskać Johannę żywą, niemal tak samo jak pragną naszej śmierci.

— Gdyby Stal nie palił się tak do masakrowania wszystkiego, co poruszało się na dwóch nogach, mógłby mieć wielu pomocników — gorzko mruknął Wędrownik.

To prawda, i tamci też pewnie zdają sobie z tego sprawę. Założę się, że zawsze mieli szpiegów wśród mieszkańców Snycerii, ale teraz mają ich więcej niż kiedykolwiek. Widziałeś te wszystkie sfory ze Wschodniego Domu? — Wschodni Dom był gniazdem gorliwych zwolenników Ociosa. Jeszcze przed powstaniem ruchu jego mieszkańcy byli znani z twardego serca. Rutynowo uśmiercali szczeniaki nie odpowiadające ich standardom rasowym.

— Przynajmniej jedną. Rozmawiała z robotmistrzem.

— Właśnie. Któż może wiedzieć, co za element przybywa tu przebrany za wykwalifikowane sfory. Dam głowy, że chcą uprowadzić Johannę. Jeśli domyśla się, co razem z nią planujemy, mogą próbować ją zabić. Nie widzisz? Musimy ostrzec Snycerkę i Wendacjusza, wyznaczyć specjalne osoby do wykrywania szpiegów.

— To wszystko odkryłeś podczas spaceru po Sforfarcie? — W jego głosie słychać było ton zdziwienia lub niedowierzania, Skryba nie wiedział.

— Cóż… hm… nie całkiem. Inspiracja nie była może tak bezpośrednia. Ale to wszystko wydaje się rozsądne, nie uważasz?

Przez kilka minut szli w ciszy. Tu w górze wiał silniejszy wiatr, a rozciągający się pod nimi widok był bardziej imponujący. W miejscach, gdzie nie falowało morze, ciągnęły się nieprzebyte, szarozielone lasy. Wszystko wyglądało tak spokojnie… ponieważ zło działało po kryjomu! Na szczęście przed Skrybą nic nie mogło się ukryć. Nie na darmo sama Policja Polityczna Republiki zleciła mu przeprowadzenie rozpoznania na Ukrytej Wyspie! Wymagało to od niego kilku dziesięciodni cierpliwej perswazji, ale w końcu zaakceptowano jego plan z entuzjazmem. Cokolwiek udałoby ci się odkryć, chętnie się o tym dowiemy. To ich słowa!

Wędrownik dreptał niezdecydowanie, najwyraźniej zaskoczony sugestią Skryby. Wreszcie odezwał się:

— Myślę, że jest… coś, co powinieneś wiedzieć, a jednocześnie musi to pozostać tajemnicą.

— Na mą duszę! Wędrowniku, czy ja kiedykolwiek coś wypaplałem? — Skryba poczuł się lekko urażony takim brakiem zaufania, a także tym, że przyjaciel mógł odkryć coś, o czym on nic nie wiedział. To ostatnie nie martwiło go tak bardzo. Domyślał się, że Wędrownik i Snycerka mieszali się ze sobą. Nie wiadomo, jakie sekrety mogła mu powierzyć lub co mogło przedostać się do jego myśli podczas zbliżenia.

— Dobrze więc… dotknąłeś kwestii, wokół której powinno się robić jak najmniej szumu. Wiesz, że Wendacjusz odpowiada za bezpieczeństwo Snycerii?

Oczywiście. — To była zwyczajowa funkcja każdego marszałka dworu. — Ale biorąc pod uwagę tłum obcych szwendających się po mieście, nie myślę, żeby dobrze wywiązywał się z obowiązków.

— Prawda natomiast jest taka, że spisuje się wspaniale. Wendacjusz ma agentów w najwyższych kręgach Ukrytej Wyspy, kogoś z samej świty lorda Stali.

Skryba poczuł, że oczy mu się rozszerzają.

— Wiem, że znakomicie rozumiesz, co to oznacza. Przez Wendacjusza Snycerka poznaje wszystkie plany ich wysokiej rady. Dzięki inteligentnej dezinformacji możemy wodzić zbirów Ociosa na sznurku jak kurpuchy podczas przebierki. Oprócz Johanny jest to być może największy atut Snycerki.

— Nic… — Mc o tym nie wiedziałem. — Więc niekompetencja miejscowych służb bezpieczeństwa to tylko przykrywka?

— Niezupełnie. Służby te miały sprawiać wrażenie dość solidnych i inteligentnych, ale mających kilka słabych punktów, które miały skłonić ruch do czasowej rezygnacji z frontalnego ataku na rzecz szpiegowania. — Uśmiechnął się. — Przypuszczam, że Wendacjusz będzie bardzo zakłopotany twoją krytyką.

Skryba roześmiał się słabo. Czuł się jednocześnie trochę skołowany i mile połechtany. Wendacjusz to bez wątpienia jeden z największych szefów wywiadu w tym stuleciu — niemniej jednak on, Skryba Jaqueramaphan, niemal go przejrzał. Przez resztę drogi do zamku Skryba prawie się nie odzywał, za to po głowach galopowały mu setki rozmaitych myśli. Wędrownik miał absolutną rację, jak największa poufność była konieczna. Niepotrzebnych rozmów — nawet pomiędzy starymi przyjaciółmi — należy bezwzględnie unikać. Tak! Zaoferuje swe usługi Wendacjuszowi. Jego nowa rola może usunąć go nieco w cień, ale tam właśnie może okazać się najbardziej przydatny. W końcu Johanna przekona się, jak bardzo jest jej potrzebny.

Lot na samo dno studni nocy. Nawet wtedy, gdy nie spoglądała w okna, ten obraz ciągle towarzyszył jej w myślach. Przekaźnik znajdował się w znacznej odległości od tarczy galaktyki. A właśnie w dół, ku tarczy galaktyki podążał PPII — a nawet jeszcze dalej — ku strefom coraz wolniejszego ruchu.

Uciekli. PPII uległ uszkodzeniu, ale udało im się opuścić Przekaźnik z szybkością niemal pięćdziesięciu lat świetlnych na godzinę. Z każdą godziną byli coraz głębiej w Przestworzach i czas komputacji dla mikroskoków z wolna się wydłużał, a ich pseudoprędkość malała. Mimo to parli naprzód. Obecnie przelatywali przez Środkowe Przestworza. Na szczęście nie było śladu żadnej pogoni. Cokolwiek kazało Pladze pojawić się na Przekaźniku, nie było związane z misją ich statku.

Nadzieja. Ravna czuła, że ma jej coraz więcej. Automaty medyczne statku twierdziły, że Pham Nuwen może zostać uratowany. Że istnieją wyraźne przejawy aktywności mózgu. Straszliwe rany na plecach były pozostałościami po implantach Starego, organicznej maszynerii, która zapewniała Phamowi bezpośrednie połączenie z lokalną siecią Przekaźnika, a za jej pośrednictwem — z Mocą z wysoka. Kiedy Moc zginęła, urządzenia te zamieniły się w gnijącą ruinę. Więc Pham-człowiek powinien jeszcze istnieć. Oby istniał. Zdaniem chirurga pokładowego należało odczekać trzy dni, aż plecy wydobrzeją na tyle, by można spróbować ożywienia.

W tym czasie… Ravna starała się dowiedzieć czegoś więcej o apokalipsie, którą miała możliwość obserwować. Co dwadzieścia godzin Błękitny Pancerzyk i Zielona Łodyżka zbaczali statkiem o parę lat świetlnych w stronę jednego z większych łączy Znanej Sieci, aby pobrać trochę najświeższych wiadomości. Była to zwyczajowa praktyka podczas każdej podróży, która trwała dłużej niż kilka dni. Ułatwiało to kupcom i podróżnikom śledzenie wydarzeń mogących mieć wpływ na powodzenie ich wyprawy.

Zgodnie z Wiadomościami (to jest zgodnie z przeważającą większością wyrażanych opinii) upadek Przekaźnika był definitywny. Biedny Grondr. Biedny Egravan i Sarale. Czy zginęliście, czy zostaliście przejęci przez Plagę?

Niektóre części Znanej Sieci były tymczasowo niedostępne, niektóre pozagalaktyczne łącza mogły czekać na odnowienie jeszcze przez kilka lat. Po raz pierwszy od tysiącleci Moc została zamordowana. Można było znaleźć dziesiątki tysięcy wyjaśnień motywów tej napaści, a także dziesiątki tysięcy przepowiedni dotyczących nadchodzących wydarzeń. Ravna zmusiła statek do przefiltrowania tej lawiny w celu otrzymania najprawdopodobniej szych zdarzeń.

Wiadomość pochodząca z samego Królestwa Straumy nie wyróżniała się niczym spośród pozostałych, przynajmniej jeśli chodzi o logiczność wywodu i ogólny wydźwięk. Niewolnicy Perwersji w uniesieniu proklamowali nową erę, której początek dały zaślubiny mieszkańca Transcendencji z rasami Przestworzy. Jeśli można było zniszczyć Przekaźnik — jeśli można było zamordować Moc — to nic nie mogło powstrzymać postępu zwycięskiej fali.

Niektórzy nadawcy sądzili, że Przekaźnik stanowił odwieczny cel istoty, która wypaczyła Królestwo Straumy. Być może atak miał położyć kres jakiejś pradawnej wojnie, plugawej tragedii potomków zapomnianych ras. Jeśli tak, to należało jednie odczekać, aż niewolnicy z Królestwa Straumy wymrą, aby na ich miejscu mogła ponownie pojawić się oryginalna kultura ludzka.

Wiele wiadomości sugerowało, że atak miał na celu kradzież archiwów Przekaźnika, ale tylko jedna czy dwie mówiły o tym, że Plaga pragnęła odzyskać jakiś swój artefakt lub uniemożliwić jego odnalezienie personelowi Przekaźnika. Te twierdzenia pochodziły od chronicznych teoretyków, cywilizacji przeciążonych automatami obsługującymi grupy dyskusyjne. Niemniej Ravna przyjrzała się doniesieniom bardzo dokładnie. Żadne z nich nie wskazywało Dolnych Przestworzy jako prawdopodobnej lokalizacji artefaktu. Jeśli w ogóle padała nazwa miejsca, to chodziło o Górne Przestworza lub Dolną Transcendencję, gdzie Plaga prowadziła poszukiwania.

Było też mnóstwo przekazów od samej Plagi. Jej górnoprzestworzowe protokoły na ogół odrzucali wszyscy prócz samobójców i nikt nie otrzymywał żadnej zapłaty za przesyłanie ich dalej. Niemniej przerażenie oraz ciekawość powodowały, że niektóre z innych wiadomości znajdowały wielu odbiorców. Między innymi było wśród nich wideo jakiegoś niewolnika Plagi, niemal czterysta sekund pełnozmysłowych danych bez żadnej kompresji. Ta niewiarygodnie droga przesyłka mogła zyskać tytuł najbardziej rozpowszechnionego „kloca” w całej historii Sieci. Błękitny Pancerzyk dwa dni musiał prowadzić PPII wzdłuż łącza, aby mogli odebrać całą wiadomość.

Wszyscy niewolnicy Plagi wyglądali na ludzi. Około połowy przesyłek z królestwa było ewokacjami wideo, aczkolwiek żaden z przekazów nie był tak długi. Na wszystkich pojawiali się ludzie. Ravna oglądała ten najdłuższy niemal na okrągło. Wiedziała nawet, jak nazywa się występujący w nim człowiek. 0vn Nilsndot był głównym traelistą Straumy. Obecnie nie miał żadnego tytułu i najprawdopodobniej żadnego imienia. Nilsndot przemawiał w biurze, które równie dobrze mogło być ogrodem. Gdy Ravna weszła na skraj obrazu, zajrzała mu przez ramię i zobaczyła, co dzieje się na dole. Rozciągające się poniżej miasto wyglądało jak Centrala Straumy, której panoramę znała z wielokrotnie oglądanych wcześniej zapisów. Wiele lat temu Ravna i jej siostra marzyły o zamieszkaniu w tym mieście, które było sercem ludzkiego ruchu ku Transcendencji. Główny plac był repliką Pola Księżniczek z Nyjory, a w materiałach zachęcających do imigracji nieodmiennie zamieszczano hasło, iż niezależnie od tego, dokąd zajdą Straumerzy, źródło na środku Pola zawsze będzie bić na znak ich wierności ludzkim początkom.

Obecnie nie było już żadnego źródła, a w spojrzeniu Nilsndota ujrzała śmierć.

— Ta istota przemawia teraz jako Moc, która Pomaga — zaczął niegdysiejszy bohater. — Chciałbym, aby wszyscy widzieli, co mogę zrobić nawet dla trzeciorzędnych cywilizacji. Przyjrzyjcie się mej Pomocy… — Obraz przesunął się w górę, ukazując niebo zalane światłem zachodzącego słońca, na którego tle przesuwały się ułożone piętrowo konstrukcje z antygrawu, megametr nad megametrem. Był to najbardziej spektakularny przykład zastosowania antygrawu, jaki Ravna miała okazję zobaczyć, przewyższający to, co widziała w Dokach. Na pewno żaden świat w Środkowych Przestworzach nie mógłby sobie pozwolić na import tak drogiego materiału w podobnych ilościach. — To, co widzicie nade mną, to tylko baraki robocze na placu budowy, którą wkrótce rozpocznę w systemie Straumy. Po jej ukończeniu pięć gwiezdnych systemów stanie się jednym osiedlem, a ich planety i nadwyżki masy gwiezdnej zostaną odpowiednio wykorzystane do zapewnienia mu życia i technologii, jakiej jeszcze nie widziano w tych głębiach… i jakie rzadko widuje się w samej Transcendencji. — Znów ukazał się Nilsndot, pojedynczy człowiek, rzecznik boga. — Niektórzy z was mogliby się oburzać na samą myśl oddania się pod moją władzę. W długofalowej perspektywie nie ma to najmniejszego znaczenia. Symbioza mojej Mocy z rasami zamieszkującymi Przestworza to coś, czemu nikt nie jest w stanie się oprzeć. Ale teraz mówię, żeby zmniejszyć wasze obawy. To, co widzicie w Królestwie Straumy, to po prostu cud. Nigdy więcej rasy w Przestworzach nie będą zaniedbywane przez Transcendencję. Ci, którzy przyłączą się do mnie — a w końcu wszyscy się przyłączą — będą stanowić część Mocy. Będziecie mieli dostęp do importu ze Szczytu i z Dolnej Transcendencji. Będziecie mogli rozmnażać się, nie zważając na limity, jakie wyznacza wam obecne zaawansowanie technologiczne. Wchłoniecie wszystko, co ośmieli mi się oprzeć. Staniecie się filarami nowej stabilizacji.

Gdy oglądała to trzeci czy czwarty raz, starała się nie zwracać uwagi na słowa, ale skoncentrować się na wyrazie twarzy Nilsndota, porównać go z miną znaną jej z wcześniejszych przemówień, które miała zarejestrowane w osobistym danniku. Różnice były widoczne, nie stanowiły złudzenia. Stworzenie, które oglądała, nie miało duszy. Najwyraźniej Plaga nie zwracała uwagi na tę oczywistość… a może nie było to wcale oczywiste dla nikogo poza innymi ludźmi, którzy stanowili znikomą część widowni. Nastąpiło zbliżenie zwykłej, ciemnej twarzy Nilsndota, jego całkiem zwyczajnych, fioletowych oczu.

— Niektórzy z was zastanawiają się pewnie, jak to jest możliwe i dlaczego minęły całe miliardy lat anarchii, podczas których żadna Moc nie udzielała nikomu podobnej pomocy. Odpowiedź na to pytanie jest… bardzo złożona. Jak każdy rozsądny projekt rozwoju, tak i ten ma dość wysoki próg startowy. Po jednej stronie tego progu realizacja projektu wydaje się niemożliwa, po drugiej — nieunikniona. Symbioza zależy od sprawnej, szerokopasmowej łączności pomiędzy mną a istotami, którym udzielam Pomocy. Stworzenia takie jak to, które obecnie wypowiada moje słowa, muszą reagować na bodźce myślowe równie szybko jak ręka lub usta. Ich oczy i uszy muszą być przystosowane do przekazywania informacji na odległość wielu lat świetlnych. Osiągnięcie tego kosztowało wiele wysiłku… zważywszy na to, że system musiał zostać w całości stworzony, zanim wypróbowało się jego funkcjonowanie. Ale obecnie pełna symbioza jest faktem i postępy będą coraz szybsze. Niemal każda rasa może zostać zmodyfikowana, żeby mogła przyjąć Pomoc.

Niemal każda rasa może zostać zmodyfikowana. Te słowa zostały wypowiedziane przez człowieka o znajomej twarzy, w ojczystym języku Ravny… ale ten, który je wypowiedział, wydawał się jej straszliwym, odległym monstrum.

W Sieci można było znaleźć mnóstwo analiz tej wiadomości. Utworzono zupełnie nową grupę dyskusyjną, zatytułowaną: Zagrożenie Plagą, w której uczestniczyli subskrybenci grup tematycznych Zagrożenia, Homo sapiens i Automaty Bliskiego Sprzężenia. Przez ostatnie dni przepływ informacji w tej grupie był większy niż w pięciu innych dowolnych grupach razem wziętych. W tej części galaktyki, w której właśnie się znajdowali, procent wiadomości przypadający na nową grupę był znaczny. Na szczegółowe analizy oświadczenia biednego 0vna Nilsndota poświęcono znacznie więcej bitów niż na przesłanie tak szeroko omawianego oryginału. Biorąc pod uwagę ilość kalumnii i sprzeczności, wskaźnik sygnał/szum był bardzo niski.

Krypto: ■

Otrzymane przez: załoga PPII ad hoc

Ścieżka językowa: Akwilerski Triskweliński, Jednostki SjK

Od: Uniwersytet Khurvark

[Podaje się za uniwersytet siedliskowy w Środkowych Przestworzach]

Temat: Wideo niewolnika Plagi

Streszczenie: Ta wiadomość to oszustwo

Dystrybucja:

Grupa tematyczna: Śladami Wojen

Grupa tematyczna: Gdzie oni są?

Zagrożenie Plagą

Data: 7,06 dni od Upadku Przekaźnika

Tekst wiadomości:

Jest rzeczą oczywistą, że cała sprawa z Pomocnikiem to jakieś oszustwo. Przebadaliśmy to bardzo dokładnie. Aczkolwiek nie pojawia się jego imię, mówca jest wysokim funkcjonariuszem dawnego reżimu Straumy. Dlaczego więc — jeśli Pomocnik po prostu używa ludzi jako zdalnie sterowanych robotów — dlaczego, pytamy, zachowana została wcześniejsza struktura społeczna? Odpowiedź winna być jasna nawet dla idioty: Pomocnik nie ma możliwości, aby zdalnie sterować większymi grupami istot rozumnych. Jest rzeczą oczywistą, że upadek Królestwa Straumy polegał na przejęciu kluczowych elementów tamtejszej struktury władzy. Dla całej reszty rasy właściwie nic się nie zmieniło. Wniosek: rzekoma symbioza, o której wspomina ten Pomocnik, to jeszcze jeden rodzaj jakiejś mesjanistycznej religii, jeszcze jedna próba stworzenia imperium przez psycholi starających się usprawiedliwić swoje zapędy i próbujących oszukać tych, których nie mogą sobie bezpośrednio podporządkować.-

Nie dajcie się zwariować!

Krypto: ■

Otrzymane przez: załoga PPII ad hoc

Ścieżka językowa: Optima — Akwilerski — Triskweliński, Jednostki SjK

Od: Stowarzyszenie Racjonalnego Prowadzenia Badań

[Prawdopodobnie pojedynczy system w Środkowych Przestworzach, 5700 lat świetlnych od Sjandry Kei w kierunku przeciwnym do obrotu galaktyki]

Temat: wątek Wideo niewolnika Plagi, odpowiedz dla Uniwersytetu Khurvark

Wyrażenia kluczowe: [Prawdopodobnie wyraz obsceniczny] marnowanie naszego cennego czasu

Dystrybucja:

Stowarzyszenie na rzecz Racjonalnego Zarządzania Siecią

Zagrożenie Plagą

Data: 7,91 dni od Upadku Przekaźnika

Tekst wiadomości:

Kto tu jest wariatem? [prawdopodobnie wyraz obsceniczny] [prawdopodobnie wyraz obsceniczny] Idioci, którzy nie siedzą wszystkich wątków dyskusji w grupie, nie powinni narażać moich delikatnych uszu na wysłuchiwanie ich [wyraz jednoznacznie obsceniczny] bzdetów. Więc uważasz, ze „Symbioza Pomocnika” to oszustwo ze strony Królestwa Straumy? Kto w takim razie, według ciebie, spowodował upadek Przekaźnika? Na wypadek gdybyś miał głowę całkowicie schowaną w zadku [prawdopodobnie obelga], informuję cię, ze istniała Moc sprzymierzona z Przekaźnikiem. Ta Moc obecnie nie żyje. Czy może myślisz, ze popełniła samobójstwo? Lepiej to sprawdź, Płaskogłowcu [prawdopodobnie obelga]. Jeszcze nigdy żadna Moc nie została pokonana przez cokolwiek pochodzącego z Przestworzy. Plaga jest czymś zupełnie nowym i nader ciekawym. Myślę, ze najwyższy juz czas, aby takie [wyraz obsceniczny] dupki jak Uniwersytet Khurvark przyłączyły się do grup bełkoczących, a całej reszcie dały prowadzić w miarę inteligentną dyskusję.

Niektóre z wiadomości zawierały absolutne nonsensy. Trzeba było jednak brać poprawkę na fakt, że niejednokrotnie wielostopniowe, automatyczne tłumaczenia nie pozwalały zorientować się w fundamentalnych odmiennościach pomiędzy subskrybentami grupy. Oprócz plotkarskich przesyłek w kolokwialnym stylu, często natykano się na wiadomości pochodzące z miejsc tak odległych i odmiennych, że wszelkie porozumienie było niemożliwe, aczkolwiek nieraz trzeba było paru chwil, żeby zdać sobie z tego sprawę. Na przykład:

Krypto: ■

Otrzymane przez: załoga PPII ad hoc

Ścieżka językowa: Arbwyth -» Handlowy 24 -› Chergueleński -♦ Triskweliński, Jednostki SjK

Od: Mgielny Wirek

[Być może organizacja chmurolotników w pojedynczym systemie jowiszowym. Rzadkie przypadki wcześniejszego kontaktu]

Temat: wątek Wideo niewolnika Plagi

Wyrażenia kluczowe: Heksapodia jako kluczowa koncepcja

Dystrybucja:

Zagrożenie Plagą

Data: 8,86 dni od Upadku Przekaźnika

Tekst wiadomości:

Nie miałem niestety okazji zobaczenia słynnego wideo z Królestwa Straumy, inaczej jak tylko przez ewokację (moje jedyne wyjście na Sieć jest bardzo drogie). Czy to prawda, ze ludzie mają sześć nóg? Z ewokacji trudno było się zorientować. Jeśli ci ludzie mają po trzy pary nóg, to sądzę, ze bardzo łatwo wyjaśnić…

Heksapodia? Sześć nóg? Trzy pary nóg? Najprawdopodobniej żadne z tych tłumaczeń nie oddawało tego, co ten zdezorientowany stwór z Mgielnego Wirka miał na myśli. Ravna przerwała czytanie przesyłki.

Krypto: ■

Otrzymane przez: załoga PPII ad hoc

Ścieżka językowa: Triskweliński, Jednostki SjK

Od: Hanza

[Żadnych danych na temat nadawcy sprzed Upadku Przekaźnika. Brak prawdopodobnych źródeł. Nadawca zachowuje wzmożoną ostrożność]

Temat: wątek Wideo niewolnika Plagi, odpowiedz dla Uniwersytetu Khurvark 1

Dystrybucja:

Grupa Tematyczna: Śladami wojen

Zagrożenie Plagą

Data: 8,86 dni od Upadku Przekaźnika

Tekst wiadomości:

Uniwersytet Khurwark sądzi, że Plaga to oszustwo, ponieważ na Straumie przetrwały elementy dawnego reżimu. Istnieje inne wyjaśnienie. Przypuśćmy, że Plaga naprawdę jest Mocą i że jej oświadczenia dotyczące efektywnej symbiozy są ogólnie prawdziwe. Oznacza to, że stworzenie, które otrzymało Pomoc, nie jest niczym więcej jak tylko zdalnie sterowanym urządzeniem, a jego mózg zwykłym lokalnym procesorem umożliwiającym łączność. Czy chciałbyś otrzymać tego rodzaju pomoc? Moje pytanie wcale nie jest retoryczne. Krąg subskrybentów jest szeroki i pewnie znaleźliby się tacy, którzy odpowiedzieliby „tak”. Niemniej znakomita większość powstałych naturalną drogą stworzeń rozumnych wyraziłaby pełen oburzenia sprzeciw. Plaga na pewno zdaje sobie z tego sprawę. Ja przypuszczam, że Plaga nie jest wcale oszustwem, ale na pewno jest nim wiadomość o tym, że w Królestwie Straumy kultura pozostała nietknięta. W subtelny sposób Plaga chciałaby wywołać wrażenie, że tylko niektórzy przedstawiciele cywilizacji zostaną bezpośrednio zniewoleni, natomiast kultury jako całość ocaleją. Należy to skojarzyć z twierdzeniem Plagi, że nie wszystkie rasy nadają się do zdalnego sterowania nimi. W podtekście skierowana jest oferta zapewniająca nas, że ogromne bogactwa mogą być dostępne dla ras, które dobrowolnie sprzymierzą się z tą Mocą, a przy tym ich biologiczne i intelektualne imperatywy pozostaną zaspokojone.

Tak więc pozostaje pytanie: W jakim stopniu podbite rasy są kontrolowane przez Plagę? Nie znam odpowiedzi. Być może nie ma już żadnego świadomego umysłu w części Przestworzy opanowanej przez Plagę, a tylko miliardy zdalnie sterowanych urządzeń. Jedno jest jasne: Plaga potrzebuje od nas czegoś, czego jeszcze sama nie potrafi wziąć.

I tak dalej. Dziesiątki tysięcy wiadomości, setki punktów widzenia. Przydomek Sieć Miliona Kłamstw nie wziął się z niczego. Ravna codziennie omawiała nowe wieści z Błękitnym Pancerzykiem i Zieloną Łodyżką, starając się ułożyć wszystko w jakąś całość, zdecydować się na wybór jednej z dostępnych interpretacji.

Jeźdźcy dobrze znali ludzi, ale nawet oni nie zauważyli złowieszczego wyrazu twarzy Ovna Nilsndota. Zielona Łodyżka znała ludzi na tyle dobrze, że wiedziała, iż nie ma odpowiedzi, która mogłaby uspokoić Ravnę. Toczyła się w przód i w tył przed oknem Wiadomości, i wreszcie wyciągnęła odrośle, by dotknąć człowieka.

— Może sir Pham będzie wiedział, jak już wyzdrowieje. Błękitny Pancerzyk krzątał się, perorując z obojętnością zaintrygowanego obserwatora:

— Jeśli masz rację, oznacza to, że Plaga nie przejmuje się tym, co ludzie i rasy z nimi związane mogą wiedzieć. W pewien sposób wydaje się to zrozumiałe, ale… Jego generator zabrzęczał przez chwilę, jakby dawał znać, że właściciel zamyślił się na chwilę. — Nie wierzę tej wiadomości. Czterysta sekund szerokopasmowego przekazu i to umożliwiającego pełnozmysłowy odbiór przez wiele różnych ras. To niesamowita ilość informacji, a przy tym bez żadnej kompresji… Może to tylko słodka przynęta, którą my, głupi Przestworzanie, przekazujemy sobie od jednego do drugiego. — To podejrzenie pojawiło się także w Wiadomościach. Ale w samym przekazie nie było żadnych podejrzanych elementów, niczego, co próbowałoby nawiązać kontakt z automatami sieciowymi. Taka subtelna trucizna mogłaby zadziałać na Szczycie Przestworzy, ale nie tu, na dole. Tak więc zostawało jedynie miejsce na dużo prostsze wyjaśnienie, które byłoby zrozumiałe nawet na Nyjorze albo na Starej Ziemi: wideo było zamaskowaną wiadomością dla rozproszonych po różnych światach agentów, którzy od dawna czekali na sygnał.

Wszyscy mieszkańcy Snycerii dobrze znali Wendacjusza, ale raczej ze złej strony. Istniał już od ponad wieku, powstał z fuzji potomstwa Snycerza i jego dwóch strategów. We wczesnych dekadach życia zarządzał miejskimi tartakami. Wprowadził kilka sprytnych ulepszeń w konstrukcji koła wodnego. Nieraz romantyczna dusza kazała mu się wikłać w miłosne sidła — przeważnie z politykami i mówcami. Jego nowi członkowie, którymi powoli zastępował starych, coraz bardziej popychali go ku karierze publicznej. Przez ostatnie trzydzieści lat jego głos bardzo się liczył w Radzie Snycerii, przez ostatnie dziesięć piastował funkcję marszałka dworu. W obu wypadkach zawsze popierał gildie i wolny handel. Chodziły słuchy, że jeśli Snycerka kiedykolwiek abdykuje lub umrze w całości, Wendacjusz może zostać następnym Lordem Przewodniczącym Rady. Wielu sądziło, że byłoby to najlepsze rozwiązanie po takiej tragedii — aczkolwiek pompatyczne tyrady Wendacjusza od dawna były utrapieniem całej Rady.

Taki był publiczny wizerunek Wendacjusza. Każdy, kto choć trochę znał się na sprawach bezpieczeństwa, bez trudu domyśliłby się, że marszałek zawiadywał także wywiadem Snycerii. Bez wątpienia miał dziesiątki informatorów w młynach i dokach. Ale Skryba wiedział już, że to tylko przykrywka. Pomyśleć tylko — mieć agentów w ścisłej elicie wyznawców Ociosa, znać na wylot plany wroga, ich obawy, słabe punkty, mieć możliwość wszelkiej manipulacji! Wendacjusz był po prostu nieprawdopodobnie sprytny. Z przykrością Skryba musiał uznać jego niewątpliwy geniusz.

Tymczasem jednak… cała ta wiedza jeszcze nie gwarantowała zwycięstwa. Nie wszystkimi planami przywódców ruchu dało się bezpośrednio zawiadywać z góry. Niektóre operacje przeprowadzane na niższym poziomie mogą pozostawać nieznane i przy sprzyjających okolicznościach… a tymczasem wystarczy jedna strzała, aby całkowicie zabić Johannę Olsndot!

Tu właśnie Skryba Jaqueramaphan widział sposobność, by dowieść swojej wartości.

Poprosił, by pozwolono mu przeprowadzić się do pokoju położonego wewnątrz murów obronnych zamku, na trzecim piętrze. Nie miał problemów z uzyskaniem zgody. Jego nowa kwatera była dużo mniejsza od poprzedniej i miała dość prymitywnie obite ściany. Pojedyncze okienko strzelnicze dawało niewielki widok na tereny zamkowe. Ale zważywszy na nowe zamiary Skryby, pokoik ten wydawał się idealny. Następne kilka dni Skryba poświęcił na przekradanie się po wszystkich zamkowych przejściach. Główne ściany murów obronnych miały z boków tunele szerokie na piętnaście cali, wysokie na trzydzieści. Skryba mógł w zasadzie dostać się do każdego miejsca murów nie zauważony z zewnątrz. Rozciągał się w pojedynczy rząd i szedł gęsiego od jednego tunelu do drugiego, co jakiś czas na parę chwil zaglądając na wały i tam prześlizgując się między blankami.

Oczywiście nieraz natknął się na straże, ale na ogół przebywał wewnątrz murów… i przypatrywał się stróżującym żołnierzom. Wartownicy wiedzieli, że wciąż krąży wokół nich, ale według Skryby nie mieli najmniejszego pojęcia o dalekosiężnych celach jego wysiłków. Była to ciężka praca, która narażała go na ciągłe przebywanie w zimnych pomieszczeniach, ale warta wszelkich poświęceń. Za cel życiowy Skryba stawiał sobie dokonanie czegoś spektakularnego i wartościowego. Istniał wszakże pewien problem: otóż jego pomysły były na ogół tak skomplikowane, że inne sfory — nawet te, które bardzo szanował — nie były w stanie ich zrozumieć. To właśnie zadecydowało o niepowodzeniu spotkania z Johanną. Cóż, za kilka dni porozmawia z Wendacjuszem, a wtedy…

Podczas gdy dokonywał ukradkowych obserwacji zza węgłów i otworów strzelniczych, dwóch jego członków przycupnęło, by porobić notatki. Po dziesięciu dniach na posterunku miał wystarczająco wiele materiałów, by zadziwić nawet Wendacjusza.

Oficjalną rezydencję Wendacjusza otaczały pomieszczenia dla adiutantów i straży. Nie było to zbyt dobre miejsce do składania sekretnej oferty. Poza tym Skryba miał już niemiłe doświadczenia z pierwszej próby złożenia bezpośredniej wizyty. Całymi dniami czekało się na wyznaczenie spotkania, a im większą okazywało się cierpliwość, im więcej dokładało się starań, by postępować zgodnie z przepisami, tym bardziej tępi biurokraci traktowali petenta jak zero.

Ale Wendacjusz miewał chwile samotności. Zachodził wtedy na małą wieżyczkę w starej części murów, graniczącej z lasem. Późnym wieczorem, po jedenastu dniach obserwacji, Skryba usadowił się i czekał. Minęła godzina. Wiatr zelżał. Znad portu nadciągnęła gęsta mgła. Pokryła stare mury wilgocią przypominającą mętną morską pianę. Dokoła zapadła głęboka cisza — jak zawsze w tak gęstej mgle. Skryba markotnie snuł się po wieżyczce z nosami przy ziemi. Budowla była całkiem zrujnowana. Kawałki zaprawy chrzęściły mu pod pazurami. Wyglądało na to, że bez trudu dałoby się wyciągnąć niektóre kamienie z muru. Do Ucha! Może Wendacjusz zmienił plany i nie przyjdzie tu dzisiejszego wieczoru.

Ale Skryba odczekał jeszcze pół godziny… i jego cierpliwość została nagrodzona. Usłyszał chrobot stali na spiralnych schodkach. Nie słyszał żadnych odgłosów myśli, mgła była na to zbyt gęsta. Minęła minuta. Wreszcie klapę wejściową uchylono, a w otworze ukazała się jedna głowa.

Nawet w gęstej mgle dał się słyszeć przenikliwy, gniewny syk zaskoczonego Wendacjusza.

— Spokojnie, panie! To tylko ja, wierny Jaqueramaphan. Głowa śmielej wysunęła się z otworu.

— Cóż wierny obywatel może robić w tym miejscu?

— Przyszedłem tu, aby się z tobą zobaczyć — powiedział Skryba, śmiejąc się — w twoim tajnym biurze. Wejdź, panie. Przy tej mgle starczy miejsca dla nas dwóch.

Jeden po drugim członkowie Wendacjusza przeciskali się przez otwór prowadzący na wieżyczkę. Niektórym ledwo się to udawało, ich noże i biżuteria zahaczały o obramowanie włazu, Wendacjusz nie należał do najszczuplejszych. Szef służb bezpieczeństwa ustawił się rzędem po drugiej stronie wieżyczki. Taka postawa wyrażała podejrzliwość. W niczym nie przypominał tej nadętej, protekcjonalnej sfory z oficjalnych spotkań. Skryba uśmiechnął się. Niewątpliwie udało mu się zwrócić na siebie uwagę tamtego.

— Więc? — spytał Wendacjusz płaskim głosem.

— Panie. Chciałbym zaoferować moje usługi. Jak mniemam, sama moja obecność tutaj wskazuje na to, iż mogę się bardzo przydać służbom bezpieczeństwa Snycerii. Któż inny prócz utalentowanego profesjonalisty mógł wykryć, że używasz tego miejsca jako swego sekretnego gabinetu?

Wyglądało na to, że Wendacjusz powoli się rozluźnia. Uśmiechnął się kwaśno.

— Rzeczywiście! Przychodzę tu właśnie dlatego, że tej części starych murów nie sposób zobaczyć z żadnego miejsca w zamku. Dzięki temu mogę… rozkoszować się widokiem wzgórz i przez chwilę poczuć się wolnym od nudnej biurokratycznej rutyny.

Jaqueramaphan pokiwał głowami.

— Rozumiem, panie. Ale mylisz się w jednym szczególe. — Wskazał na jakiś punkt znajdujący się za szefem służb bezpieczeństwa. — Teraz nie da się dostrzec z powodu mgły, ale na murach od strony portu jest jedno miejsce, które leży w jednej linii z tą wieżyczką.

— No i co z tego? Któż mógłby dojrzeć cokolwiek z… ach, rzeczywiście, ty masz przecież ten swój przyrząd, który przywiozłeś z republiki!

— Właśnie. — Skryba sięgnął do kieszeni i wyjął z niej teleskop. — Nawet z drugiej strony dziedzińca mogłem cię rozpoznać.

Przyrząd do patrzenia mógł zapewnić Skrybie sławę. Snycerka i Skrupiło byli nim oczarowani. Niestety uczciwość wymagała od niego przyznania się, że nabył go od pewnego wynalazcy w Rangathirze. Nieważne było, że to on właśnie docenił wartość wynalazku, nieważne, że to on użył go do uratowania Johanny. Kiedy odkryli, że nie zna zasady działania soczewek, przyjęli od niego jedno z tych urządzeń w podarunku, po czym… dali je swoim szklarzom na wzór. Nadal jednak to on pozostawał najbardziej doświadczonym użytkownikiem teleskopu w tej części świata.

— Nie tylko ciebie obserwowałem, drogi lordzie. To tylko mała część mojego prywatnego dochodzenia. W ostatnim dziesięciodniu spędziłem wiele godzin na zamkowych murach.

Wendacjusz wykrzywił wargi.

— Ach tak?

— Śmiem twierdzić, iż niewielu strażników zdołało mnie zauważyć, a przy tym bardzo uważałem, żeby nikt nie dostrzegł mnie, jak używam mojego przyrządu do patrzenia. Na wszelki wypadek. — Z innej kieszeni wyciągnął swój notes. — Zgromadziłem sporo notatek. Wiem, kto i w jakie miejsca chodzi w godzinach, gdy świeci słońce. Możesz sobie wyobrazić, jak przydatna może się okazać moja technika latem! — Położył książkę na podłodze i posunął ją w stronę Wendacjusza. Po chwili jeden z członków tamtego wysunął się i przyciągnął ją. Nie miał zbyt zadowolonej miny.

— Proszę mnie zrozumieć, panie. Wiem, że informujesz Snycerkę o wszystkim, co omawia wysoka rada na zamku Ociosa. Bez twoich szpiegów bylibyśmy zupełnie bezradni wobec tamtejszych lordów, ale…

— Kto ci o tym powiedział???

Skryba wstrzymał dech. Kłam bezczelnie i na nic nie zważaj! Uśmiechnął się niepewnie.

— Nikt nie musiał mi o tym mówić. Jestem profesjonalistą, tak jak ty. Wiem, jak utrzymać wszystko w tajemnicy. Ale pomyśl. W zamku mogą znajdować się inni, równie zdolni jak ja. Wśród nich mogą być zdrajcy. Mógłbyś o nich nigdy nie usłyszeć od swoich wysoko postawionych informatorów. Wyobraź sobie szkody, jakich mogą narobić tacy szpiedzy. Potrzebujesz mojej pomocy. Dzięki mojej pracy będziesz mógł nad wszystkim sprawować kontrolę. Z chęcią wziąłbym udział w przeszkoleniu specjalnego korpusu obserwatorów. Moglibyśmy nawet działać w mieście, prowadząc obserwacje z wież na rynku.

Szef służb bezpieczeństwa rozsiadł się wygodnie przy kamiennej balustradzie, leniwie kopał łapą obruszone kamienie, spomiędzy których wysypywała się spleśniała zaprawa.

— Twój pomysł ma pewne plusy. Wiedz jednak, że udało nam się zidentyfikować wszystkich agentów Ociosa. Karmimy ich dobrze… samymi kłamstwami. Miło jest potem usłyszeć, jak te same kłamstwa wracają do nas dzięki naszym źródłom na Ukrytej Wyspie. — Zaśmiał się krótko i spojrzał w dół przez kamienny parapet, nad czymś się namyślając. — Ale masz rację. Jeśli przypadkowo nie wykrylibyśmy kogoś, kto miałby dostęp do Dwunoga lub dannika… mogłoby to mieć katastrofalne skutki. — Obrócił więcej głów w stronę Skryby. — Umowa stoi. Mogę przyznać ci czterech lub pięciu moich podwładnych, abyś ich… przeszkolił.

Skryba nie potrafił zapanować nad sobą, omal nie zaczął skakać uradowany, z wszystkimi oczami zwróconymi na Wendacjusza.

— Nie będziesz tego żałował, panie! Wendacjusz żachnął się.

— Zapewne. Powiedz mi teraz, komu jeszcze opowiedziałeś o swoich obserwacjach? Chciałbym ich także w to włączyć i zaprzysiąc, żeby zachowali tajemnicę.

Skryba cofnął się.

— Ależ marszałku! Mówiłem, że jestem profesjonalistą. Zachowałem to wyłącznie dla siebie, oczekując na tę rozmowę.

Wendacjusz uśmiechnął się i rozluźnił, przyjmując postawę wyrażającą zadowolenie.

— Znakomicie. Wobec tego możemy zaczynać.

Może był to głos Wendacjusza — troszeczkę za głośny — albo jakiś inny dźwięk, który rozległ się za nim. Cokolwiek to było, Skryba odwrócił wzrok i zobaczył jakieś szybko poruszające się cienie po tej stronie parapetu, za którą rozciągał się las. Zbyt późno usłyszał odgłosy myśli napastnika.

Dał się słyszeć świst strzał i poczuł, jak w gardle Phana wybucha płomień. Zakrztusił się, lecz wciąż w zwartej grupie zaczął biec po obwodzie wieżyczki, kierując się w stronę Wendacjusza.

— Pomocy! — Krzyk był zupełnie daremny. Skryba wiedział już wcześniej, że tamten wyciągnął noże z pochew i się wycofał.

Wendacjusz stał spokojnie, podczas gdy zabójca wskoczył… Racjonalne myślenie rozpłynęło drownikowi! Powiedz Johannie! Rzeź trwała przez ciągnące się w nieskończoność chwile, a potem…

Jedna jego część tonęła w lepkiej czerwonej cieczy. Inna część została oślepiona. Jaquerama poczuł, jak jego myśl drze się na strzępy. Co najmniej jeden członek już nie żył. Ciało Phana leżało bez głowy w kałuży krwi, która parowała w chłodnym powietrzu. Ból, zimno i… zapadanie się, krztuszenie… powiedz Johannie.

Zabójca i jego mocodawca wycofali się. Wendacjusz. Główny dowódca szpiegów. Główny zdrajca. Powiedz Johannie.

Stali spokojnie… patrząc, jak się wykrwawia na śmierć. Zbyt cwani, żeby w takiej chwili mieszać swoje myśli z jego myślami. Poczekają. Poczekają… aż odgłosy jego myśli przycichną, wtedy dokończą swego dzieła.

Cicho. Och, jak cicho. Dalekie myśli zabójców. Charkot, jęki. Nikt nigdy się nie dowie…

Już niemal cały umarł. Ja wpatrywał się tępo w dwie obce sfory. Jedna z nich podeszła bliżej. Zobaczył szpony na łapach, ostrza w pyskach. Nie! Ja podskoczył, ślizgając się po wilgotnych kamieniach. Sfora rzuciła się ku niemu, ale Ja stał już na skraju parapetu. Odskoczył do tyłu, a potem spadał, spadał, spadał…

…i roztrzaskał się o skały na samym dole. Odsunął się od ściany. W plecach poczuł ból, a potem odrętwienie. Gdzie ja jestem? Gdzie ja jestem? Wszędzie mgła. Wysoko ponad nim jakieś bełkotliwe głosy. Wspomnienia noży i szponów przelatywały przez malutki umysł, wszystkie strasznie zagmatwane. Powiedz Johannie! Pamiętał… coś… co widział dawniej. Ukryta ścieżka przez gęste zarośla. Jeśli będzie szedł nią dość długo, znajdzie Johannę.

Ja powlókł się wolno wąską dróżką. Coś się stało z jego tylnymi łapami. W ogóle ich nie czuł. Powiedz Johannie.

DZIEWIĘTNAŚCIE

Johanna kaszlała. Wydawało jej się, że wszystko idzie coraz gorzej. Od trzech dni bolało ją gardło i męczył katar. Nie wiedziała, czy ma się bać, czy nie. W średniowieczu choroby było! Wytarła nos i starała się skoncentrować na tym, co mówiła Snycerka.

— Skrupiło już sporządził trochę prochu. Działa dokładnie tak, jak powiedział dannik. Na nieszczęście omal nie stracił jednego członka, starając się zastosować proch w drewnianej armacie. Jeśli nie uda nam się stworzyć działa, to obawiam się, że…

Jeszcze tydzień temu Snycerka nie byłaby tu mile widzianym gościem. Wszystkie spotkania odbywały się w komnatach zamku. Ale Johanna zachorowała — to było przeziębienie, była tego pewna — i nie miała zbyt wielkiej ochoty wychodzić na zewnątrz. Poza tym po wizycie Skryby czuła się trochę… zawstydzona. Niektóre ze sfor wydawały się przecież całkiem przyzwoite. Zdecydowała, że spróbuje zaprzyjaźnić się ze Snycerką, a nawet z Pompatycznym Pajacem, jeśli będzie jeszcze kiedykolwiek chciał ją odwiedzić. Byle tylko takie kreatury jak Strupiarz trzymały się od niej z dala… Johanna przysunęła się bliżej ognia i starała się rozwiać obiekcje Snycerki. Czasami ta sfora przypominała Johannie jej babcię.

— Trzeba założyć, że nam się uda. Do lata mamy jeszcze mnóstwo czasu. Powiedz Skrupilowi, żeby dokładniej przestudiował parametry podane w danniku i nie szukał skrótów. Pozostaje jedynie pytanie, jak użyć armat, aby uratować mój statek.

Snycerka poweselała. Śliniący się członek przerwał ocieranie pyska, aby dołączyć do innych w ogólnym kiwaniu głowami.

— Rozmawiałam o tym z Wędr… z wieloma osobami, szczególnie z Wendacjuszem. Ogólnie rzecz biorąc, dostanie się na Ukrytą Wyspę stanowi spory problem. Morzem można dotrzeć tam bardzo szybko, ale po drodze jest mnóstwo punktów obronnych. Przejście przez lasy zajmuje wiele czasu, a poza tym druga strona zostanie ostrzeżona z wyprzedzeniem. Na szczęście Wendacjusz znalazł bezpieczne ścieżki. Może uda nam się przekraść…

Ktoś zadrapał do drzwi.

Snycerka przechyliła na bok dwie głowy.

— Bardzo dziwne — powiedziała.

— Dlaczego? — spytała Johanna zamyślonym głosem. Zarzuciła sobie koc na ramiona i wstała. Dwóch członków Snycerki podeszło razem z nią do drzwi.

Coś było w nim dziwnego i przez chwilę nie wiedziała co. Po raz pierwszy widziała jednego z tych niby-psów samego. Ledwie zdążyła zdać sobie z tego sprawę, kiedy Snycerka minęła ją w pośpiechu i wybiegła na zewnątrz. Wtedy ze strychu dał się słyszeć potworny krzyk służącego Johanny. Był tak przenikliwy, że Johanna poczuła w uszach kłujący ból.

Pojedynczy Szpon wił się niezdarnie, siedząc na zadzie i starając się wycofać, ale był już otoczony ze wszystkich stron przez Snycerkę. Królowa krzyknęła coś i urwał się wrzask dochodzący ze strychu. Po chwili dał się słyszeć tupot łap zbiegających po drewnianych schodach i sługa wyskoczył na zewnątrz z naciągniętą kuszą. Z dołu wzgórza dobiegał coraz głośniejszy szczęk broni, w miarę jak pędzące straże zbliżały się ku nim.

Johanna podbiegła do Snycerki, gotowa w razie czego służyć siłą swych pięści. Ale sfora obmacywała pyskami obcego singla i lizała go po szyi. Po chwili Snycerka schwyciła pojedynczego Szpona za kurtkę.

— Johanno, proszę cię, pomóż mi wnieść go do środka. Dziewczyna podniosła Szpona za boki. Sierść była mokra od panującej w powietrzu wilgoci i… lepka od krwi.

Po chwili znaleźli się już wewnątrz i układali pojedynczego członka na poduszce leżącej obok paleniska. Stworzenie ciężko oddychało, głośno świszcząc, co było oznaką, że cierpi niesamowity ból. Spojrzało na nią. Oczy miało tak rozszerzone, że wokół tęczówki widać było szeroki pas białka. Przez chwilę miała wrażenie, że się jej boi, ale kiedy cofnęła się kilka kroków, zaczęło głośniej charczeć i świszczeć, wyciągając ku niej swą szyję. Uklękła obok poduszki. Szpon położył pysk na jej dłoni.

— Kto to jest? — Obejrzała całe ciało, od głowy po części wystające spod mocno wypchanej kurtki. Zad Szpona był wygięty pod dziwnym kątem w stosunku do reszty ciała, a jedna noga zwisała bezładnie tuż nad ogniem.

— Nie widzisz… — zaczęła Snycerka. — To część Jaqueramaphana.

Królowa włożyła pysk pod dyndającą luźno łapę i ułożyła ją na poduszce. Usłyszeli głośną rozmowę pomiędzy służącym Johanny i strażnikami. Przez otwarte drzwi widziała wielu członków trzymających pochodnie. Ich przednie łapy spoczywały na ramionach innych osobników.

Johanna odwróciła głowę i spojrzała na rannego Szpona. Skryba? Potem poznała kurtkę. Stworzenie wpatrywało się w nią, charcząc z bólu.

— Czy nie można sprowadzić lekarza?! Snycerka stanęła dookoła niej.

— Ja jestem lekarką — odpowiedziała. Kiwnęła głową w stronę dannika i dodała cicho: — Przynajmniej w naszych warunkach.

Johanna otarła krew z szyi stworzenia, lecz ta nadal płynęła z rany.

— Czy dasz radę go uratować?

— Ten fragment może uda się ocalić, ale… — Jeden z członków Snycerki podszedł do drzwi i porozmawiał przez chwilę ze sforami zgromadzonymi na zewnątrz. — Moje straże szukają jego reszty… Myślę jednak, że w większości został zamordowany. Gdyby inni jeszcze żyli… ale nawet fragmenty starają się trzymać razem.

— Czy coś powiedział — jakiś głos z zewnątrz zapytał po samnorsku. To Strupiarz. Jego wielki ohydny pysk pojawił się w drzwiach.

— Nie — powiedziała Snycerka. — A odgłosy jego myśli to absolutny bełkot.

— Pozwól mi go posłuchać — powiedział Strupiarz.

— Ty lepiej nie podchodź, rzeźniku! — Głos Johanny przeszedł w przenikliwy krzyk. Stworzenie w jej ramionach aż się skręciło z przerażenia.

— Johanno! To przecież przyjaciel Skryby. Daj mu pomóc. — Podczas gdy członkowie Strupiarza powoli wślizgiwali się do środka, Snycerka wspięła się na strych, robiąc mu miejsce.

Johanna wypuściła rannego Szpona z ramion, wycofała się i stanęła w drzwiach. Na zewnątrz było dużo więcej sfor, niż myślała, a wszystkie stały bliżej siebie, niż kiedykolwiek miała okazję widzieć. W mroku i mgle ich pochodnie świeciły łagodnym światłem, jak małe lampy fluorescencyjne.

Gwałtownie obróciła się w stronę paleniska.

— Ja wszystko widzę!

Członkowie Strupiarza skupili się wokół poduszki. Ten wielki położył głowę obok rannego. Przez chwilę pojedynczy Szpon oddychał świszcząco. Strupiarz zagulgotał do niego. W odpowiedzi usłyszał monotonne trele, były to naprawdę przepiękne dźwięki. Ze strychu dobiegł ich glos Snycerki. Ona i Strupiarz rozmawiali przez chwilę.

— No i? — spytała Johanna.

— Ja — tak się nazywa ten fragment — nie jest „mówcą” — usłyszała głos Snycerki.

— Gorzej — wtrącił się Strupiarz. — Jak na razie trudno mi dopasować się do odgłosów jego myśli. Nie potrafię odebrać żadnej sensownej informacji ani obrazu. Nie mogę się dowiedzieć, kto zamordował Skrybę.

Johanna weszła z powrotem do środka i wolno podeszła do poduszki. Strupiarz odsunął się trochę, ale nie odszedł od rannego. Uklękła pomiędzy dwoma jego członkami i pogłaskała długą, zakrwawioną szyję leżącego.

— Czy Ja — wymówiła ten dźwięk najlepiej, jak potrafiła — będzie żył?

Trzema nosami Strupiarz obwąchał całe ciało. Delikatnie naciskał nimi rany. Ja skręcał się i świstał przez cały czas z wyjątkiem chwili, kiedy Strupiarz dotykał ran na zadzie.

— Nie wiem. Większość tej krwi to prawdopodobnie krew pozostałych członków, którą został ochlapany. Ale ma złamany kręgosłup. Nawet jeśli ten fragment przeżyje, do użytku będą się nadawać tylko dwie łapy.

Johanna zastanowiła się przez chwilę, starając się przeanalizować całą sytuację z punktu widzenia Szponów. Ale ten punkt widzenia niezbyt jej się spodobał. Może nie miało to zbyt wielkiego sensu, ale dla niej Ja wciąż był Skrybą. Dla Strupiarza to stworzenie było tylko fragmentem, żywym organem z martwego już ciała. I w dodatku uszkodzonym. Spojrzała na Strupiarza, na krzątającego się pośród innych członka-zabójcę.

— Więc co wasza rasa robi z takim… śmieciem?

Trzy jego głowy obróciły się w jej stronę i zauważyła, że sierść jeży mu się na szyi. Jego syntetyczny głos zmienił się w piskliwe staccato wyrzucanych pośpiesznie zdań.

— Skryba był dobrym przyjacielem. Moglibyśmy skonstruować dwukołowy wózek, na którym Ja mógłby ciągnąć za sobą swój tył. W ten sposób trochę by się poruszał. Najtrudniejszą rzeczą będzie znalezienie dla niego odpowiedniej sfory. Wiesz, że zdarza nam się szukać nowych fragmentów, możemy go gdzieś przyłatać. Jeśli nie… cóż, ja sam mam tylko czterech członków. Mogę spróbować go przyswoić. — Kiedy mówił, jedna z jego głów poklepała pieszczotliwie rannego. — Nie jestem pewien, czy to się uda. Skryba nie miał takiej duszy jak pielgrzymi. W tej chwili w ogóle nie potrafię się do niego dopasować. Johanna dała spokój. Nie mogła przecież obwiniać Strupiarza za całe zło, które zdarzało się we wszechświecie.

— Snycerka ma znakomitych sforotwórców. Może uda się znaleźć dla Ja miejsce w jakimś innym układzie. Ale zrozum… ponowne zmieszanie się dorosłych członków, zwłaszcza tych, którzy nie mówią, jest bardzo trudne. Pojedyncze fragmenty, takie jak Ja, na ogół wcześniej czy później umierają z własnej woli. Po prostu przestają jeść. Ale czasami… Musisz przespacerować się kiedyś po porcie, przyjrzeć się tamtejszym robotnikom. Można tam zobaczyć całkiem spore sfory… ale o umysłach idiotów. Mają nawet kłopoty z utrzymaniem się w całości. Przy pojawieniu się najmniejszego problemu osobnicy rozbiegają się w panice na wszystkie strony. Tak często kończą niefortunne zlepki… — Raz mówił jeden osobnik Strupiarza, raz drugi, wreszcie umilkł. Wszystkie jego głowy zwróciły się w kierunku Ja. Tamten miał zamknięte oczy. Spał? Wciąż oddychał, ale w gardle coś mu grało.

Johanna spojrzała na otwór, którym wchodziło się na strych. Snycerka wystawiła przez właz jedną głowę. Widziana do góry nogami głowa wpatrywała się w Johannę. Przy innej okazji na pewno rozśmieszyłby ją ten widok.

— Jeśli nie zdarzy się żaden cud, to możemy uznać, że Skryba zginął dzisiejszego dnia. Musisz to zrozumieć, Johanno. Ale jeśli ten fragment będzie żył, nawet bardzo krótko, to istnieją duże szansę na odnalezienie zabójcy.

— W jaki sposób, jeśli nie można się z nim porozumieć?

— To prawda, ale przecież wciąż może go nam pokazać. Rozkazałam podwładnym Wendacjusza, aby nikogo nie wypuszczali z pałacu. Kiedy Ja się trochę uspokoi, przejdziemy się z nim po wszystkich pokojach i korytarzach. Ten fragment na pewno pamięta, co przydarzyło się Skrybie i bardzo chce nam to powiedzieć. Jeśli zabójcy są wśród naszych, zauważy ich…

— I narobi hałasu. — Całkiem jak pies.

— Właśnie. Tak więc obecnie najważniejszą sprawą jest zapewnienie mu bezpieczeństwa… i miejmy nadzieję, że nasi lekarze go uratują.

Resztę Skryby znaleźli w kilka godzin później na wieżyczce starych murów obronnych. Według ustaleń Wendacjusza jakaś sfora lub nawet dwie musiały wyjść z lasu i wdrapać się na wieżyczkę, prawdopodobnie po to, by się rozejrzeć. Nosiło to wszelkie znamiona niezbyt fachowo przeprowadzonego rekonesansu, jako że z wieżyczki nie można zbyt wiele zobaczyć nawet za dnia. Ale dla Skryby był to wyjątkowo pechowy zbieg okoliczności. Wyglądało na to, że absolutnie zaskoczył intruzów. Pięciu spośród jego członków zostało w różny sposób przeszytych strzałami, posiekanych i skróconych o głowę. Szósty — Ja — rozbił sobie zad o pochyłą kamienną podstawę u podnóża murów. Następnego dnia Johanna obejrzała wieżę z zewnątrz. Nawet z dołu widziała rude plamy na balustradzie. Cieszyła się, że nie może wdrapać się na szczyt.

Ja umarł w nocy, aczkolwiek nie na skutek kolejnej napaści. Przez cały czas był bowiem pod opieką Wendacjusza.

Przez następne dni Johanna niewiele się odzywała. Nocami trochę płakała. Do diabła z ich lekarzami! Potrafili zdiagnozować złamanie kręgosłupa, ale nie mieli pojęcia o ukrytych ranach, wewnętrznych krwotokach — nigdy o czymś podobnym nie słyszeli. Podobno Snycerka była znana ze swej nowoczesnej teorii, głoszącej, że serce pompuje krew obiegającą całe ciało. Jeszcze tysiąc lat, a może swą wiedzą prześcignie prostego rzeźnika!

Przez chwilę nienawidziła ich wszystkich serdecznie: Strupiarza ze znanych powodów, Snycerki za jej niewiedzę, Wendacjusza za to, że pozwolił zwiadowcom Ociosa podejść tak blisko zamku… i Johanny Olsndot za to, że tak oschle potraktowała Skrybę, kiedy próbował się z nią zaprzyjaźnić.

Co by teraz powiedział? Chciał, żeby im zaufała. Mówił, że Strupiarz i pozostali są dobrzy. Pewnej nocy, w tydzień później, postanowiła pogodzić się ze sobą. Leżała na sienniku przykryta ciężką, ciepłą derką. Wzory wymalowane na ścianach migotały w wątłym blasku dopalających się głowni. W porządku, Skrybo. Zrobię to dla ciebie… Zaufam im.

DWADZIEŚCIA

Pham Nuwen nie pamiętał niczego z pierwszych dni po swej śmierci, którą poprzedziło bolesne konanie Starego. Jakieś niewyraźne zjawy, słowa wypowiadane przez nie wiadomo kogo. Ktoś powiedział mu, że był utrzymywany przy życiu przez chirurga pokładowego. Nic z tego nie pamiętał. Dlaczego podtrzymywano oddychanie? Było to dla niego jednocześnie tajemnicą i afrontem. W końcu przywrócone zostały zwierzęce odruchy. Ciało zaczęło samo oddychać. Oczy otworzyły się. Brak uszkodzeń mózgu, usłyszał głos Zielonej Łodyżki (?), całkowity powrót do zdrowia. Jakiś strąk, który okazał się żywym stworzeniem, mówił całkiem do rzeczy.

To, co pozostało z Phama Nuwena, spędzało mnóstwo czasu na mostku PPII. Statek przypominał mu grubego prosionka. Tych kuzynów stonogi można było spotkać w sianie, którym wyściełana była podłoga Sali Wielkiej w pałacu jego taty na Canberze. Dzieciaki często bawiły się nimi. Stworzonka te nie miały prawdziwych nóg, a tylko tuzin piórkowatych kolców wystających z chitynowego tułowia. Te kolce/czułki zawsze wypychały cały korpus w górę, niezależnie od tego, jak się owad ustawił, tak więc można go było odwrócić na drugą stronę, a tamten pełzł dalej, nawet nie zdając sobie sprawy, że porusza się w odwrotnej pozycji niż poprzednio. Spiny ultranapędu wyglądały właśnie jak odnóża prosionka, aczkolwiek nie posiadały tak sprawnych stawów. Kadłub jednostki był gruby i gładki, lekko zwężony w środku.

Tak więc Pham Nuwen skończył we wnętrzu prosionka. Całkiem nieźle jak na nieboszczyka.

A teraz siedział na mostku. Jakaś kobieta często go tu przyprowadzała. Wydawało się, że wie, jak fascynuje go to miejsce. Ekrany wypełniały całe ściany, wyglądało to dużo lepiej niż za czasów, kiedy podróżował jako kupiec. Gdy w oknach pojawiał się obraz przekazywany przez zewnętrzne kamery statku, widok był równie piękny jak na mostkach z oszkloną kopułą, które widywał na statkach floty Queng Ho.

Wyglądało to na wytwór fantazji lub na symulacje graficzne. Jeśli siedział wystarczająco długo, mógł zauważyć, że gwiazdy płyną po niebie. Statek wykonywał około dziesięciu ultraskoków na sekundę: skok, rekomputacja i kolejny skok. W tej części Przestworzy mogli każdym skokiem przemierzyć odległość jednej tysięcznej roku świetlnego, a nawet większą, ale wtedy czas rekomputacji znacznie by się wydłużył. Przy dziesięciu skokach na sekundę robili ponad trzydzieści lat świetlnych na godzinę. Same skoki były niezauważalne dla człowieka, natomiast pomiędzy skokami spadali swobodnie z tą samą prędkością własną, z jaką wyruszyli z Przekaźnika. Nie było więc żadnych dopplerowskich przesunięć tak charakterystycznych dla lotów relatywistycznych, gwiazdy były równie czyste jak oglądane z jakiegoś pustego kawałka nieba lub podczas zwykłego przelotu na wolnych obrotach. Bez żadnych zakłóceń przesuwały się powoli przed jego oczami, a im bliżej były oglądającego, tym przesuwały się szybciej. W ciągu pół godziny przemierzał większą odległość niż z flotą Queng Ho w ciągu półwiecza.

Zielona Łodyżka przyleciała kiedyś na mostek i zaczęła zmieniać odczyty okien. Jak zwykle mówiła coś do Phama, pytlując bez ustanku, jakby naprawdę wierzyła, że znajduje się w towarzystwie zainteresowanego słuchacza.

— Widzisz. Centralne okno to ultrafalowa mapa regionu, który znajduje się bezpośrednio za nami. — Zamachała pnączem nad przyciskami. Na pozostałych ścianach pojawiły się wielobarwne obrazy — A to podobne mapy dla pozostałych pięciu kierunków.

W uszach Phama jej słowa brzmiały jak jednostajny szum. Rozumiał wszystko, ale nic go to nie obchodziło. Zielona Łodyżka urwała, a następnie ciągnęła dalej równie wytrwale, co kobieta imieniem Ravna.

— Po zakończeniu skoku powstaje coś w rodzaju ultrafalowego „rozbryzgu”. Dzięki temu mogę sprawdzić, czy nikt za nami nie jedzie.

Mnóstwo kolorów na wszystkich oknach dookoła, nawet na tym znajdującym się przed oczyma Phama. Łagodne przejścia między odcieniami, żadnych jasnych punktów, żadnych konturów.

— Wiem, wiem — kontynuowała Zielona Łodyżka. Prowadziła rozmowę za nich oboje. — Analizatory strasznie długo przerabiają dane. Ale jeśli ktoś znalazłby się bliżej niż sto lat świetlnych za nami, na pewno byśmy go zobaczyli. A jeśli byłby dalej… cóż, wtedy z pewnością nie mógłby nas wykryć.

To nie ma znaczenia. Pham niemal wykreślił cały problem ze swych myśli. Ale nie było już gwiazd, w które mógłby się wpatrywać, toteż przyglądając się w jaskrawym plamom, zaczął bezwiednie myśleć o tym, co usłyszał. Myśleć! Wolne żarty, tu Na Dole nikt naprawdę o niczym nie myślał. Prawdopodobnie dziesięć tysięcy statków opuściło Przekaźnik przed jego upadkiem. Najprawdopodobniej wróg nie zarejestrował wszystkich odlotów. Atak na Przekaźnik był tylko niewielkim dodatkiem do morderstwa popełnionego na Starym. Najpewniej PPII uciekł nie zauważony. Dlaczego wróg miałby się przejmować tym, gdzie ukrywają się resztki pamięci Starego? Dlaczego miałby interesować się, w jakim kierunku leci ich mały stateczek?

Ciałem jego wstrząsnął dreszcz. Zwierzęcy odruch, nic więcej.

Ravnę Bergsndot powoli zaczynała ogarniać panika, każdego dnia coraz większa. Nie obawiała się żadnego konkretnego niebezpieczeństwa, po prostu traciła nadzieję. Starała się codziennie spędzać jakiś czas z Phamem Nuwenem, rozmawiać z nim, trzymać go za rękę. Nigdy nie odpowiadał ani na nią nie spoglądał, chyba że przez przypadek. Zielona Łodyżka też starała się pomóc, mimo że była przedstawicielem zupełnie obcej mu rasy. Pham, którego znała, wydawał się żywić wielką sympatię do Jeźdźców. Przeszedł wszystkie konieczne zabiegi medyczne, ale równie dobrze mógł być warzywem.

Ponadto statek cały czas zwalniał, zawsze bardziej, niż przewidywały prognozy Błękitnego Pancerzyka.

Kiedy zaś przeglądała Wiadomości… w pewnym sensie to było najbardziej przerażające ze wszystkiego. Teoria o „rasie śmierci” cieszyła się rosnącą popularnością. Coraz więcej dyskutantów zdawało się uważać, że ludzie są odpowiedzialni za rozprzestrzenianie się Plagi.

Krypto: ■

Otrzymane przez: załoga PPII ad hoc

Ścieżka językowa: Baeloreski → Triskweliński, Jednostki SjK

Od: Sprzymierzenie Obrońców

[Zgodnie z ich autoproklamacją jest to kooperatywa pięciu wielorasowych imperiów Przestworzy, znajdujących się pod Królestwem Straumy. Nie istnieją żadne dane na temat istnienia tej organizacji przez Upadkiem Królestwa]

Temat: wątek Wideo niewolnika Plagi

Dystrybucja:

Zagrożenie Plagą

Grupa tematyczna: Śladami Wojen

Grupa tematyczna: Homo sapiens

Data: 17,95 dni od Upadku Przekaźnika

Jak dotąd przetworzyliśmy około pół miliona wiadomości na temat wideo tego stworzenia i znaczną część z nich przeczytaliśmy. Większość z was nie rozumie, o co chodzi. Cel operacji Pomocnika jest nader prosty. Moc z Transcendencji wykorzystuje łączność ultrafalową, aby posłużyć się dla swych celów rasą zamieszkującą Przestworza. W Transcendencji byłoby to dziecinną igraszką — istnieją liczne opowieści o przebywających tam niewolnikach Mocy. Ale aby tego typu łączność mogła mieć miejsce w Przestworzach, należy dokonać szeroko zakrojonych zmian w umysłach kontrolowanej rasy. To nie mogło zajść na drodze naturalnej ewolucji, taka operacja nie może także zostać przeprowadzona w tak szybkim tempie na przedstawicielach nowych ras, niezależnie od tego, co twierdzi Plaga.

Uważnie śledziliśmy wiadomości adresowane do grupy tematycznej Homo sapiens od dnia pojawienia się Plagi. Gdzie jest ta jakaś „Ziemia”, którą ludzie wskazują jako miejsce swego pochodzenia? Mówią, że „po drugiej stronie Galaktyki”, podobno głęboko w Strefie Powolnego Ruchu. Nawet ich najbardziej znane historyczne siedlisko, Nyjora, też znajduje się w Powolności. My mamy alternatywną teorię: Dawno temu, być może w czasach, o których w wiarygodnych archiwach nie ma żadnej wzmianki, doszło do wielkiej bitwy pomiędzy Mocami. Wtedy też powstał szczegółowy projekt „rasy ludzkiej” wraz z interfejsami komunikacyjnymi. Na długo po tym, jak zniknęli pierwotni rywale, a nawet opowieści o nich, rasa ta znalazła się w miejscu, z którego mogła dokonać transcendencji. Transcendencja ta była jednak z góry ukartowaną restauracją dawnej Mocy, która zastawiła na nich pułapkę.

Nie jesteśmy pewni wszystkich szczegółów, ale taki scenariusz wydaje się wielce prawdopodobny. Zadanie, jakie stoi przed nami, jest oczywiste. Królestwo Straumy znajduje się w samym sercu Plagi, więc jest poza zasięgiem wszelkich ataków. Ale istnieją przecież inne kolonie zamieszkane przez ludzi. Prosimy wszystkich członków Sieci o pomoc w ich zidentyfikowaniu. Nie jesteśmy zbyt wielką cywilizacją, ale będziemy zaszczyceni, jeśli zostanie nam powierzona misja koordynowania procesu gromadzenia informacji. W naszym przekonaniu niezbędne jest podjęcie działań zbrojnych w celu zapobieżenia rozprzestrzenianiu się Plagi na teren Środkowych Przestworzy.

Niemal od siedemnastu tygodni wzywamy do czynu. Gdybyście posłuchali nas od samego początku, jedno wspólne uderzenie mogło okazać się wystarczające do zniszczenia Królestwa Straumy. Czy Upadek Przekaźnika nie wystarczy, aby was obudzić! Przyjaciele, jeśli połączymy nasze wysiłki, mamy jeszcze szansę.

Śmierć Szarańczy.

Te łotry wykorzystywały nawet fakt nieustalonego pochodzenia rasy ludzkiej. Rasy o niepewnym pochodzeniu były bardzo nieliczne, ale rzadko kiedy bywały zupełnie nieznane. Teraz te stwory sprzymierzone pod hasłem „Śmierć Szarańczy” dawały do zrozumienia, że Cud Nyjory był początkiem śmiertelnie niebezpiecznego spisku.

„Śmierć Szarańczy” była jedyną organizacją nawołującą do pogromów, ale nawet najbardziej szanujący się subskrybenci wypowiadali opinie, które w sposób pośredni mogły stanowić poparcie dla takich przedsięwzięć.

Krypto: ■

Otrzymane przez: załoga PPII ad hoc

Ścieżka językowa: Triskweliński, Jednostki SjK

Od: Wywiad Rozjemczy Sandora na Zoo

[Znana korporacja wojskowa Górnych Przestworzy. Jeśli to maskarada, ktoś naraża się na niebezpieczeństwo]

Temat: wątek Wideo niewolnika Plagi, subwątek Hanza

Wyrażenia kluczowe: ograniczenia Plagi; Plaga czegoś szuka

Dystrybucja:

Zagrożenie Plagą

Grupa tematyczna: Automaty Bliskiego Sprzężenia

Grupa tematyczna: Śladami Wojen

Data: 11,94 dni od Upadku Przekaźnika

Tekst wiadomości:

Plaga twierdzi, że jest Mocą, która zdalnie steruje zofontami w Przestworzach. Rozważmy jednak, jak skomplikowaną rzeczą jest zapewnienie sprawnego działania automatów bliskiego sprzężenia przy opóźnieniach czasowych przekraczających kilka milisekund. Znana Sieć jest tego znakomitym przykładem. Opóźnienia sięgają od pięciu milisekund dla systemów oddalonych od siebie o kilka lat świetlnych do (co najmniej) kilkuset sekund. Te ograniczenia wynikają z samej natury Przestworzy i stanowią część tych samych ograniczeń, które sprawiają, iż Moce nie mogą egzystować tu, na dole.

Z powyższego wnioskujemy, że nawet Plaga nie jest w stanie sprawować bezpośredniej kontroli poza Górnymi Przestworzami. Tam, na Szczycie, uzależnione od Plagi zofonty pełnią de facto funkcję jej organów. Sądzimy, że w Środkowych Przestworzach podobne „zawładnięcie” umysłami jest możliwe tylko pod warunkiem, że zostało poprzedzone odpowiednim uzdatnieniem tak kontrolowanych umysłów. Co więcej, w celu utrzymania łączności niezbędne jest posiadanie zewnętrznego wyposażenia (na tych głębokościach musi ono mieć dość spore rozmiary). Bezpośrednia kontrola, milisekunda po milisekundzie, jest po prostu w tych przestrzeniach niemożliwa. Do prowadzenia walk na tym poziomie konieczne byłoby wykształcenie zhierarchizowanych mechanizmów sterowania. Długofalowe operacje wymagałyby zastosowania zastraszenia, oszustw i zdrajców.

Są to zagrożenia, których mieszkańcy Środkowych i Dolnych Przestworzy winni być świadomi.

Takie mogą być środki Plagi w Środkowych i Dolnych Przestworzach i przed takimi winniście się bronić w najbliższej przyszłości. Nie przewidujemy żadnych imperialnych uzurpacji, nie zapewniałoby to najmniejszych korzyści [środków utrzymania]. Nawet zniszczenie Przekaźnika było jedynie ubocznym skutkiem morderstwa, które popełniono w Transcendencji. Najbardziej tragiczne wydarzenia nadal będą zdarzały się na Szczycie oraz w Dolnej Transcendencji. Ale wiemy, że Plaga usilnie czegoś szuka. Jej ataki z dużej odległości skierowane były przeciwko ważniejszym archiwom. Strzeżcie się zdrajców i szpiegów.

Nawet poglądy głoszone przez obrońców ludzi sprawiały, że zimny pot oblewał Ravnę.

Krypto: ■

Otrzymane przez: załoga PPII ad noc Ścieżka językowa: Triskweliński, Jednostki SjK Od: Hanza

Temat: wątek Wideo niewolnika Plagi, subwątek Sprzymierzenie Obrońców

Wyrażenia kluczowe: Teoria Rasy Śmierci

Dystrybucja:

Zagrożenie Plagą

Grupa tematyczna: Śladami Wojen

Grupa tematyczna: Homo sapiens

Data: 18,29 dni od Upadku Przekaźnika

Tekst wiadomości:

Otrzymałem próbki z planet zamieszkanych przez ludzi. Szczegółowa analiza jest dostępna w archiwum Grupy tematycznej: Homo sapiens. Wnioski z przeprowadzonych badań: wstępna (ale mniej dokładna) analiza kondycji psych/fiz człowieka jest prawidłowa. Przedstawiciele rasy nie mają wbudowanych urządzeń umożliwiających zdalne sterowanie. Eksperymenty przeprowadzone na żywych egzemplarzach nie wykazały specjalnych tendencji do uległości bądź podporządkowania. Stwierdzono także brak lub nieznaczne ślady sztucznej optymizacji (wykryto pozostałości po zmianie kodu DNA, mającej na celu zwiększenie odporności na choroby. Czas dokonania tego pirackiego przekształcenia szacuje się na dwa tysiące lat Przed Teraźniejszością. Krew osobników z Królestwa Straumy zawierała optygeny oraz Thirault (lek o prostej recepturze, łatwy do sporządzenia w całym świecie ssaków»). Rasa ta — zgodnie z właściwościami zaobserwowanymi u moich egzemplarzy — sprawia wrażenie stosunkowo niedawno przybyłej ze Strefy Powolnego Ruchu. Prawdopodobnie z jakiegoś świata o pojedynczym pochodzeniu.

Czy ktoś przeprowadzał podobne testy na ludziach z bardziej odległych światów?

Krypto: ■

Otrzymane przez: załoga PPII ad hoc

Ścieżka językowa: Baeloreski → Triskweliński, Jednostki SjK

Od: Sprzymierzenie Obrońców

[Zgodnie z ich autoproklamacją jest to współpraca pięciu wielorasowych imperiów Przestworzy, znajdujących się pod Królestwem Straumy. Nie istnieją żadne dane na temat istnienia tej organizacji przez Upadkiem Królestwa]

Temat: wątek Wideo niewolnika Plagi, Hanza

Dystrybucja:

Zagrożenie Plagą

Grupa tematyczna: Śladami Wojen

Grupa tematyczna: Homo sapiens

Data: 19,43 dni od Upadku Przekaźnika

Tekst wiadomości:

Kto to jest ta cała „Hanza”? Wydaje niby-obiektywne, śmiało brzmiące pomruki na temat testów przeprowadzonych na ludziach, a sama nie ujawnia swej tożsamości. Nie dajcie się zwieść ludziom opowiadającym wam o sobie! W rzeczywistości nie ma najmniejszych możliwości przetestowania stworzeń zamieszkujących Królestwo Straumy. Protektor nie da ich ruszyć.

Śmierć Szarańczy.

I był jeszcze mały chłopak uwięziony na dnie studni. W niektóre dni nie udawało się nawiązać łączności. W inne, kiedy rój antenowy PPII został dokładnie skierowany we właściwą stronę i niezwykłe warunki panujące w tamtej strefie temu sprzyjały, Ravna mogła złapać sygnał dochodzący ze statku uciekinierów, nawet jeśli był on tak słaby i zniekształcony, że tempo transmisji nie przekraczało kilku bitów na sekundę.

Jefri ze swymi kłopotami mógł stanowić zaledwie mały przypis w historii Plagi (a może nawet jeszcze mniej ważny jej fragment, bo przecież nikt o nim nie wiedział), ale dla Ravny Bergsndot te konwersacje były obecnie jedynym jasnym punktem w jej życiu.

Dzieciak był bardzo samotny, ale teraz jest już trochę mniej, myślała Ravna. Dowiedziała się, że ma tam przyjaciela imieniu Amdi, że opiekę nad nim sprawują surowa Presfora bohaterski pan Stal, że przebywa w świecie zamieszkanym przez dumne Szpony. Ravna śmiała się do siebie i z siebie. Na ścianach kabiny wyświetliła płaskie malowidło przedstawiające dżunglę. Głęboko w mrocznym i wilgotnym gąszczu majaczyły regularne cienie — zamek zbudowany w korzeniach gigantycznych namorzynów. Było to bardzo znane malowidło ścienne. Oryginał stanowił odpowiednik dzieła powstałego przed dwoma tysiącami lat. Był świadectwem życia w jeszcze starszym świecie, w Mrocznych Wiekach Nyjory. Kiedyś ze swą siostrą Lynne spędzały mnóstwo czasu wyobrażając sobie, że zostały w jakiś sposób przeniesione do tamtej epoki. Jefri utknął w takim świecie naprawdę. Rzeźnicy Snycerki nie stanowili żadnego międzygwiezdnego zagrożenia, ale wśród sąsiadów budzili śmiertelny strach. Na szczęście Jefri nie widział rzezi.

To był prawdziwy średniowieczny świat. Miejsce, w którym trwała nieustanna walka i nie było miejsca na litość, nawet jeśli przyjąć, że Jefri wpadł w ręce nader rozsądnych stworzeń. Porównanie z Nyjorą nie było całkiem właściwe. Szpony były stworzeniami o grupowych umysłach. Ten fakt zaskoczył nawet samego Grodnra ‘Kalira.

Z poczty Jefriego wynikało, że wśród tych, którym przewodził Stal, narasta panika.

Pan Stal znowu spytał mnie, czy nie ma żadnej możliwości, aby nasz statek mógł unieść się w górę choćby na chwilę. Niestety, nic o tym nie wiem. Myślę, że przy lądowaniu omal się nie rozbiliśmy. Potrzebujemy broni palnej. To by nas ocaliło, przynajmniej do czasu, kiedy tu przyjedziesz. Oni mają kusze i strzały jak na Nyjorze, ale brak im pistoletów. Pan Stal się pyta, czy możesz nas nauczyć robić pistolety.

Wojska Snycerki wrócą niechybnie, tym razem w wystarczającej sile, by wdeptać w ziemię małe królestwo, którym władał Stal. Kiedy przypuszczali, że lot PPII nie potrwa dłużej niż czterdzieści dni, nie wydawało się to wielkim ryzykiem. Ravna obawiała się, że może dotrzeć tam w chwili, gdy rzeź Snycerki dobiegnie już końca.

Och Phamie, Phamie kochany. Jeśli kiedykolwiek naprawdę istniałeś, proszę cię, wróć teraz. Pham Nuwen ze średniowiecznej Canberry. Pham Nuwen, kupiec z Powolności… Co ktoś taki jak ty zrobiłby w tej sytuacji? Hmm.

DWADZIEŚCIA JEDEN

Ravna wiedziała, że przy całej swojej paplaninie Błękitny Pancerzyk był co najmniej takim samym panikarzem jak ona. Lecz, co gorsza, był ponadto pedantem-nadgorliwcem. Kiedy po raz kolejny Ravna zapytała go o szybkość ich statku, zaczął się wikłać w technicznych szczegółach.

Słuchała go przez chwilę cierpliwie, aż wreszcie nie wytrzymała.

— Posłuchaj, dzieciak siedzi na czymś, co może wysadzić Plagę w powietrze, a tymczasem wszystko, co ma do dyspozycji, to kusze i strzały. Ile czasu jeszcze minie, zanim tam dotrzemy, Pancerzyku?

Błękitny Pancerzyk jeździł nerwowo po suficie, w tę i z powrotem. Skrodojeźdźcy mieli napęd odrzutowy. Potrafili poruszać się w warunkach spadku swobodnego daleko sprawniej niż ludzie. Mimo to woleli używać przylepek i jeździć po ścianach. W pewnym sensie było to nawet pomysłowe. W tej chwili jednak po prostu irytujące.

Jednakże z Jeźdźcami można było przynajmniej porozmawiać. Spojrzała przez kabinę w stronę mostka, gdzie Pham Nuwen siedział, wpatrując się w główny ekran. Jak zwykle całą jego uwagę pochłaniały wolno przesuwające się gwiazdy. Był nie ogolony, ruda broda odcinała się jasną plamą od skóry, długie włosy opadały mu na ramiona, posklejane w strąki i rozczochrane. Całkowicie wyleczono go z urazów fizycznych. Chirurg pokładowy uzupełnił nawet brakujący fragment mięśnia w miejscu, gdzie Stary zamontował sprzęt komunikacyjny. Pham potrafił się już sam ubierać i nie trzeba go było karmić, ale duchem wciąż przebywał w swoim świecie marzeń.

Jeźdźcy zaćwierkali między sobą. W końcu Zielona Łodyżka odpowiedziała na pytanie.

— Tak naprawdę to nie mamy pewności, jak długo to będzie trwało. Warunki przestrzenne w Przestworzach zmieniają się, w miarę jak schodzimy coraz niżej. Każdy następny skok trwa odrobinę dłużej niż poprzedni.

— Wiem o tym. Zbliżamy się do Strefy Powolnego Ruchu. Ale przecież ten statek jest właśnie przeznaczony do odbywania takich podróży, powinien istnieć jakiś łatwy sposób na ekstrapolację spowolnienia.

Błękitny Pancerzyk wyciągnął pnącze sięgające od sufitu do podłogi i przez chwilę wodził nim nerwowo po matowych pofałdowaniach. Z jego generatora głosu popłynęły dźwięki przypominające te, jakie wydają ludzie, gdy są zakłopotani.

— W normalnych warunkach miałabyś rację, lady Ravno. Ale to wyjątkowy przypadek… Wydaje się, że strefy znajdują się w fazie gwałtownych fluktuacji.

— Że co?

To nie jest nic niespotykanego. Małe przesunięcia zachodzą przez cały czas. Właśnie na tym polega zadanie dennolorów ahv nrinowipdnin wrześnie wvkrvwać takie zmianv. Na nieszczęście my właśnie mamy okazję przemieszczać się przez wyjątkowo niepewny region.

W zasadzie Ravna wiedziała o wysokim stopniu turbulencji granicznych na znajdującym się pod nimi Dnie. Po prostu nie myślała o tym jako o „przesunięciach stref”. Nie zdawała sobie także sprawy, że było to zjawisko na tyle poważne, by już teraz mogło zaważyć na losach ich ekspedycji.

— W porządku. Co więc może się zdarzyć? Jak bardzo może nas opóźnić?

— Ojej! — westchnął Błękitny Pancerzyk, odtaczając się do przeciwległej ściany. Obecnie znajdował się na tle rozgwieżdżonego nieba. — Dlaczego nie jestem Skrodojeźdźcą Mniejszym. To powołanie do wyższych celów przysparza mi zbyt wiele kłopotów. Jak dobrze byłoby siedzieć teraz głęboko w falach i trawić dawne wspomnienia. — Wspomnienia innych dni spędzonych w falach.

Zielona Łodyżka kontynuowała porzucony przez niego wątek.

— To nie jest problem w rodzaju „jak wielka będzie fala przypływu?” To raczej problem typu „jak straszliwy będzie sztorm?” Obecnie sytuacja w tym regionie przedstawia się najgorzej w porównaniu z okresem minionego tysiąca lat. Niemniej jednak wciąż odbieramy lokalne wiadomości. Większość doniesień jest zgodnych co do tego, że najstraszniejsze już minęło. Jeśli nasz drugi problem nie ulegnie pogorszeniu, powinniśmy dotrzeć w ciągu stu dwudziestu dni.

Nasz drugi problem. Ravna przepłynęła na środek mostka i przypięła się siodełka.

— Masz na myśli uszkodzenie, które powstało, gdy opuszczaliśmy Przekaźnik. Spiny ultranapędu, prawda? Jak wyglądają?

— Na razie wydaje się, że całkiem nieźle. Staraliśmy się nie przekraczać 80 procent prędkości użytkowej. Z drugiej strony brakuje nam dobrej aparatury diagnostycznej. Poważne pogorszenie może nastąpić nagle.

— Może, aczkolwiek jest to mało prawdopodobne — wtrąciła się Zielona Łodyżka.

Ravna kiwnęła głową. Biorąc pod uwagę fakt, że problemów mieli w nadmiarze, rozważanie ewentualności, na które nie mieli najmniejszego wpływu, wydawało się pozbawione sensu. Na Przekaźniku wsiadało na to, że wyprawa zajmie nie więcej niż trzydzieści lub czterdzieści dni. Teraz… chłopiec uwięziony na dnie studni będzie musiał być dzielny jeszcze przez długi czas, niezależnie od tego, czy mu się to spodoba, czy nie. Hmm. Czas więc na Plan B. Czas dowiedzieć się, jakie rozwiązanie tych problemów widzi niejaki Pham Nuwen. Odepchnęła się od podłogi i wylądowała obok Zielonej Łodyżki.

— Tak więc najlepszy termin, na jaki możemy liczyć, to sto dwadzieścia dni, jeśli przesunięcia Stref się nasilą lub będziemy zmuszeni do dokonania napraw. — Ciekawe gdzie? Naprawa mogła oznaczać drobne opóźnienie, ale jej przeprowadzenie nie było niemożliwe. Przebudowany PPII mógł być naprawiany nawet w Dolnych Przestworzach. — Podróż może się przedłużyć nawet do dwustu dni.

Spojrzała ukradkiem na Błękitnego Pancerzyka, ale ten nie przerwał jej zwyczajowym potokiem uściśleń i zastrzeżeń.

— Oboje czytaliście wiadomości, jakie dostajemy od chłopca. Pisze, że miejscowym grozi najazd, być może wcześniej niż przed upływem stu dni. Musimy więc jakoś mu pomóc… zanim tam dojedziemy.

Zielona Łodyżka zagrzechotała odroślami, co Ravna wzięła za wyraz zmieszania. Sama spojrzała na siedzącego po drugiej stronie pokładu Phama i nieco podniosła głos. Hej, to przecież ty powinieneś być specjalistą od takich rzeczy!

— Może wy, Skrodojeźdźcy, nie jesteście tego świadomi, ale z tego rodzaju problemami stykano się już miliony razy w Strefie Powolnego Ruchu. Cywilizacje dzielą od siebie całe lata, a nawet stulecia kosmicznej podroży. Często cofają się w czasy ciemnoty. Stają się równie prymitywne jak te sfory, te „Szpony”. I wtedy nagle na ich planety przybywa ktoś z zewnątrz. W krótkim czasie znowu mają technologię.

Głowa Phama pozostała nieruchoma. Wciąż wpatrywał się w powoli sunące gwiazdy.

Para Skrodojeźdźców zachrzęściła coś między sobą.

— Ale w jaki sposób może nam to pomóc? Czyż odbudowanie cywilizacji nie zajmuje dziesiątków lat?

— A poza tym w Świecie Szponów nie ma nic do odbudowania. Jeśli wierzyć temu, co mówi chłopak, jest to świat bez przeszłości. Jak długo może zająć budowanie nowej cywilizacji od zera?

Ravna machnęła ręką na te protesty. Nie zatrzymujcie mnie. Już wpadłam w trans.

— Nie o to chodzi. Przecież jesteśmy z nimi w kontakcie. Mamy całkiem przyzwoitą bibliotekę pokładową. Prawdziwi wynalazcy nie wiedzą, dokąd zmierzają ich eksperymenty, działają po omacku. Nawet archeologowie/inżynierowie na Nyjorze musieli wiele rzeczy wynaleźć od nowa. Ale my wiemy wszystko o konstruowaniu samolotów i tym podobnych rzeczy. Znamy setki różnych sposobów na skonstruowanie tego samego sprzętu. — W obliczu zaistniałej konieczności Ravna nabrała nagłej pewności, że potrafią podołać takiemu zadaniu. — Możemy przestudiować wszystkie ścieżki rozwoju i wyeliminować te, które prowadzą donikąd. Możemy zrobić nawet więcej, możemy znaleźć jak najszybszy sposób na przejście od średniowiecznych rozwiązań do najnowocześniejszych wynalazków, dzięki którym uda się pokonać barbarzyńców atakujących przyjaciół Jefriego.

Nagle urwała. Spojrzała z uśmiechem najpierw na Zieloną Łodyżkę, potem na Błękitnego Pancerzyka. Ale milczący Skro-dojeźdźcy wydają się najbardziej obojętnymi słuchaczami na świecie. Trudno było nawet stwierdzić, czy na nią patrzyli. Po chwili odezwała się Zielona Łodyżka:

— Rozumiem. Jeśli więc ponowne odkrywanie jest rzeczą tak nagminną w Powolności, coś na ten temat musi znajdować się w naszej bibliotece.

I wtedy to się stało. Pham odwrócił się od okna. Popatrzył z drugiego końca kabiny na Ravnę i Jeźdźców. Następnie przemówił po raz pierwszy od czasu, kiedy opuścili Przekaźnik. W dodatku słowa te miały sens, aczkolwiek zrozumienie, o co mu chodzi, zajęło Ravnie dobrą chwilę.

— Broń i radio — powiedział Pham.

— Aha… no jasne. — Znowu spojrzała na niego. Wymyśl coś, co zmusiłoby go do dalszego mówienia. — Dlaczego akurat to?

Pham Nuwen wzruszył ramionami.

— Na Canberze to właśnie okazało się najbardziej potrzebne.

I wtedy ten cholerny Błękitny Pancerzyk zaczął paplać jak najęty. Mówił coś o przeszukaniu biblioteki. Pham popatrzył na nich przez chwilę, jego twarz nie wyrażała żadnych uczuć. Potem odwrócił się, by znów oglądać gwiazdy.

DWADZIEŚCIA DWA

— Phamie? — Usłyszał głos Ravny tuż za swoimi plecami. Została na mostku po tym, jak Jeźdźcy oddalili się w celu rozpoczęcia przygotowań, których niezwłoczne podjęcie wynikało jakoby z ustaleń ich nader krótkiego zebrania. Mężczyzna nie odpowiedział, wobec czego ona poszybowała dookoła i zasłoniła sobą widok gwiazd. Niemal automatycznie skupił wzrok na jej twarzy.

— Dziękuję, że do nas przemówiłeś… Potrzebujemy cię bardziej niż kiedykolwiek.

Wciąż widział gwiazdy. Otaczały ją ze wszystkich stron, przesuwając się powoli. Ravna przekrzywiła głowę tak jak wtedy, gdy była czymś zaintrygowana.

— Możemy pomóc…

Nic nie mówił. Co wcześniej sprawiło, że się odezwał?

— Nie możecie pomóc trupowi — powiedział, sam zdziwiony faktem, że słowa płyną z jego ust. Podobnie jak skoncentrowanie spojrzenia, mówienie też pewnie miało charakter odruchowy.

— Nie jesteś trupem. Jesteś równie żywy jak ja. Wyrzucił z siebie potok niezdarnie wypowiadanych zdań.

Była to jego najdłuższa wypowiedź od czasu, gdy opuścili Przekaźnik.

— Prawda. Iluzja świadomości. Szczęśliwe automaty o prymitywnym oprogramowaniu. Myślę, że nigdy się nie domyślicie. Patrząc od wewnątrz to prawie niemożliwe. Z zewnątrz, z punktu widzenia Starego… — Odwrócił wzrok, oszołomiony podwójnym widzeniem.

Ravna przysunęła się, patrzyła na jego twarz z odległości zaledwie kilku centymetrów. Szybowała swobodnie, tylko jedną nogą dotykając podłogi.

— Mylisz się mój drogi. Byłeś na Dnie i na Szczycie, ale nigdy pomiędzy… „Iluzja świadomości”? To pojęcie występuje niemal w każdym rozsądnym systemie filozoficznym w Przestworzach. Ma to swoje dobre konsekwencje, ale także przerażające. Ty właśnie poznałeś tylko te ostatnie. Pomyśl: zapewne również Moce ulegają takiej iluzji.

— Nie. On przecież mógł po prostu stworzyć takie urządzenia jak ty i ja.

— Bycie trupem to wybór, Phamie. — Ręka łagodnie zsunęła się w dół po jego ramieniu. Trudno mu było przyzwyczaić się do zmiany perspektywy, jakiej wymagał stan nieważkości. Przesunąć się „w dół” oznaczało teraz obracać się bokiem, natomiast on patrzył na nią do góry. Nagle zorientował się, że ma skołtunioną brodę, a zlepione w strąki włosy odstają na wszystkie strony. Spojrzał na Ravnę, przypominając sobie wszystko, co o niej myślał. Tam na Przekaźniku wydawała mu się bardzo bystra, może nie tak jak on, ale równie inteligentna jak większość jego konkurentów z Queng Ho. Plątały się także inne wspomnienia, wspomnienia tego, jak widział ją Stary. Jak zwykle przeważały nad resztą i były dla niego niezrozumiałe. Nawet Jego uczucia niełatwo się interpretowało. Ale… Stary myślał o Ravnie trochę tak, jak myśli się o… ulubionym psie. Potrafił przejrzeć ją na wylot. Ravna Bergsndot niemal w ogóle nie nadawała się do tego, by nią manipulować. Ten fakt wyraźnie Go bawił. Ale poza tym, co mówiła i jak mówiła, widział duże pokłady… „dobroci”, tak… dobroć to chyba najlepsze ludzkie określenie. Stary dobrze jej życzył. W końcu nawet starał się jakoś pomóc. Jakieś nagłe odkrycie przebiegło mu przez głowę, ale była to myśl zbyt szybka, by ją złapać. Ponownie usłyszał głos Ravny:

— To, co cię spotkało, budzi grozę, Pham, ale zdarzało się już innym. Czytałam o kilku podobnych wypadkach. Nawet Moce nie są nieśmiertelne. Czasami walczą między sobą i niektóre z nich giną. Czasami popełniają samobójstwo. Istnieje taki system gwiezdny, który w opowieściach nazywany jest Bożym Fatum. Jakiś milion lat temu znajdował się w Transcendencji. Odwiedzało go kilka Mocy. Pewnego razu zdarzyło się potężne falowanie stref. Cały system przesunął się nagle na głębokość dwudziestu lat świetlnych w Przestworza. Było to największe falowanie, potwierdzone i udokumentowane. Moce znajdujące się na Bożym Fatum nie miały szans. Wszystkie umarły, niektóre zmieniły się w przegniłe i przerdzewiałe ruiny, inne uległy degradacji do poziomu zwykłych ludzkich umysłów.

— A z tymi, co się później stało? Zawahała się i ujęła w dłonie jego dłoń.

— Możesz to sprawdzić sam. Chodzi mi o to, że takie rzeczy się zdarzają. Dla ofiar jest to koniec świata. Ale z naszej strony, ze strony ludzi… Cóż, można powiedzieć, że Pham Nuwen jako człowiek miał cholerne szczęście. Łodyżka mówi, że zniszczenie przyłączy Starego nie wywołało żadnych większych uszkodzeń organizmu. Być może uszkodzenie jest bardziej subtelne. Czasem pozostałości niszczą same siebie, niezależnie od tego, ile z nich zostało.

Pham poczuł, jak łzy lecą mu z oczu. Wiedział, że ta niechęć do życia, którą czuł w środku, wynikała po części z żalu wywołanego własną śmiercią.

— Subtelne uszkodzenie! — Potrząsnął głową i łzy poszybowały w otaczającą ich przestrzeń. — Cała moja głowa jest wypchana jego myślami i wspomnieniami. — Wspomnieniami? To one zdominowały cały jego umysł. Ale nie potrafił ich zrozumieć! Nie mógł zrozumieć szczegółów. Nie był w stanie zrozumieć nawet uczuć, mógł tylko wyjaśniać je dzięki naiwnym uproszczeniom — radość, śmiech, zdziwienie, strach i niezłomna determinacja. Gubił się w tych wspomnieniach jak idiota, który spaceruje po cerkwi, nic nie rozumiejąc i zasłaniając twarz przed gniewnym wzrokiem postaci z ikon.

Ravna wykonała obrót wokół ich zespolonych dłoni. Po chwili delikatnie zderzyli się kolanami.

— Wciąż jesteś człowiekiem i wciąż masz własne… — Jej głos załamał się, gdy wzrokiem natrafiła na spojrzenie Phama.

— Moje wspomnienia. — Porozrzucane pomiędzy niezrozumiałymi wizjami, o które wciąż potykały się myśli: wspomnienia z czasów, gdy miał pięć lat i siedział na sianie w pałacowej komnacie uważając, czy nie nadchodzi nikt z dorosłych; dzieciom królewskim nie wolno było bawić się na zakurzonej podłodze; wspomnienie pewnej nocy dziesięć lat później, gdy po raz pierwszy kochał się z Cindi albo gdy rok później po raz pierwszy zobaczył latającą maszynę, orbitalny prom lądujący na placu paradnym jego ojca. Dziesięciolecia przelatane w kosmosie. — Tak, Queng Ho. Pham Nuwen, wielki Kupiec z Powolności. Wszystkie wspomnienia wciąż tu są. Ale z tego, co wiem, to wszystko są kłamstwa Starego, bajeczka wymyślona w jedno popołudnie, na którą dali się nabrać ci z Przekaźnika.

Ravna zagryzła wargę, ale nic nie powiedziała. Była zbyt uczciwa, aby kłamać, nawet w takiej sytuacji. Wyciągnął wolną rękę i odgarnął jej włosy z twarzy.

— Wiem, że też tak mówiłaś, Rav. Nie przejmuj się. I tak bym się domyślił.

— Tak — przyznała cicho, a następnie spojrzała mu prosto w oczy. — Ale posłuchaj mnie, skoro wreszcie rozmawiamy jak człowiek z człowiekiem. Bo teraz naprawdę jesteś człowiekiem. I może rzeczywiście była flota Queng Ho, a ty byłeś dokładnie tym, kim jesteś w swoich wspomnieniach. Niezależnie jednak od przeszłości, możesz mieć przed sobą wspaniałą przyszłość.

Usłyszał jakieś niewyraźne echa, było to coś więcej niż wspomnienia, ale mniej niż racjonalny wniosek. Przez chwilę ujrzał ją i już wiedział. Ona cię kocha, ty durniu. Prawie śmiech, łagodny śmiech.

Objął ją i mocno do siebie przycisnął. Była taka prawdziwa. Poczuł jej nogi wślizgujące się pomiędzy jego nogi. Śmiać się. Niech to będzie jak masaż serca, bezmyślny odruch, który przywróci go z powrotem do życia. Taki niedorzeczny, taki banalny, ale…

— Chcę… chcę wrócić. — Słowa mieszały się ze zdławionym szlochem. — W głowie mam za dużo rzeczy, których nie rozumiem. Gubię się w tym.

Nie powiedziała nic, najprawdopodobniej nie rozumiała, o czym mówi. Przez chwilę nie czuł nic innego prócz ciepła jej ciała, które trzymał w ramionach, które odwzajemniało jego uścisk. Proszę cię, tak bardzo chcę wrócić.

Nigdy przedtem Ravna nie robiła tego na mostku statku międzygwiezdnego. Ale też nigdy przedtem nie miała własnego statku. W podnieceniu Pham oderwał się od podłogi, do której był specjalnie przytwierdzony. Szybowali swobodnie, co jakiś czas zderzając się ze ścianami, zaplątując się w zrzucone w pośpiechu ubrania lub przecinając ławice wcześniej wypłakanych łez. Podwójny stan nieważkości. Po jakimś czasie ich głowy znajdowały się parę centymetrów nad podłogą, podczas gdy ciała wyginały się w stronę sufitu. Nie zwracała uwagi na to, że obcisłe spodnie uczepione jej kostki, powiewały niczym sztandar. Cały akt w niczym nie przypominał tego, o czym można przeczytać w romansach. Z jednej strony, unosząc się swobodnie, trudno jest znaleźć jakiś punkt podparcia, z drugiej jednak… Pham odchylił się, rozluźniając uchwyt na jej plecach. Odgarnęła rude włosy kochanka i spojrzała w przekrwione oczy.

— Wiesz — odezwał się drżącym głosem — nigdy nie przypuszczałem, że mogę płakać tak strasznie, że aż cała twarz będzie mnie boleć.

Uśmiechnęła się do niego.

— Musiałeś mieć bardzo radosne życie. Naparła plecami na obejmujące ją ramiona i przyciągnęła go łagodnie do siebie. Przez chwilę unosili się w ciszy, rozluźnione ciała przytulały się do siebie, nie czuli nic prócz własnego ciepła.

— Dziękuję ci, Ravno.

— Cała przyjemność po mojej stronie. — Jej głos był jednocześnie senny i poważny. Objęła go mocniej. Ten niesamowity człowiek zdołał już w niej wzbudzić tak różne uczucia: przerażenie, czułość, gniew. A także takie, do jakich bała się przyznać — nawet przed sobą — aż do tej pory. Po raz pierwszy od upadku Przekaźnika poczuła przypływ prawdziwej nadziei. Może było to tylko zwykłe fizyczne odreagowanie… a może nie. Oto w ramionach trzymała mężczyznę, który mógł się równać z każdym bohaterem powieści przygodowych, kogoś, kto przez pewien czas był częścią Mocy.

— Phamie… jak myślisz, co naprawdę stało się na Przekaźniku? Dlaczego zamordowano Starego?

Jego chichot wydał się całkiem niewymuszony, ale obejmujące ją ramiona nagle zesztywniały.

— Mnie się o to pytasz? Pamiętaj, że w tym czasie konałem… Nie, to nie tak. To Stary, to On konał w tym czasie. — Zamilkł na chwilę. Mostek wirował wokół nich wraz ze zmieniającymi się konstelacjami gwiazd. — Moja boska część cierpiała straszliwy ból, wiem to doskonale. Był zdesperowany, wpadł w panikę… Ale zanim umarł, starał się zrobić coś dla mnie. — Jego głos stał się miękki, niepewny. — Tak. To było 4ak, jak gdybym był bardzo małym bagażem, a On starał się upchać we mnie wszystko, co tylko mógł. Wiesz, chciał zmieścić dziesięć kilo w dziewięciokilowym worku. Wiedział, że przysparza mi tym cierpień — byłem w końcu jego częścią — ale już nie przywiązywał do tego wagi. — Odwrócił wzrok, a na jego twarzy znów pojawiać się zaczął wyraz dzikiej wściekłości. — Nie jestem sadystą i wierzę, że On też nie był. Ja…

Ravna pokręciła głową.

— Myślę, że chciał zachować wszystko w twojej pamięci. Pham zamilkł, starając się dopasować to wyjaśnienie do swojej sytuacji.

— To nie miałoby sensu. We mnie jest za mało miejsca, abym mógł stać się nadludzką istotą.

Strach gonił nadzieję, zataczając coraz mniejsze kółka.

— Nie, nie, poczekaj. Masz rację. Nawet jeśli umierająca Moc zakłada możliwość reinkarnacji, w normalnym mózgu jest zbyt mało miejsca na zapisanie wielu rzeczy. Ale Stary próbował czego innego… Pamiętasz, jak Go błagałam, żeby pomógł nam w naszej podróży na Dno?

— Tak. Ja… On bardzo wam współczuł, tak jak się współczuje zwierzętom nagle napadniętym przez nie znanego dotąd drapieżnika. Nigdy nie dopuszczał myśli, że Perwersja może stanowić zagrożenie dla Niego, do czasu…

— Właśnie, do czasu kiedy został zaatakowany. To była absolutna niespodzianka dla Mocy. Nagle okazało się, że Perwersja może być czymś więcej niż ciekawym problemem dla niższych umysłów. Wtedy dopiero Stary naprawdę zdecydował się pomóc. Zebrał wszystkie plany i automaty i… wcisnął na siłę do twojej głowy. Zrobił to tak gwałtownie, że omal nie zginąłeś, a przy tym tak szybko, że nie mogłeś zrozumieć sensu tych poczynań. Czytałam o podobnych wypadkach w lekturach z teologii stosowanej… — było w tym więcej legendy niż udokumentowanych faktów — taki dar od Mocy nazywa się iskrą bożą.

— Iskra boża? — Wyglądało na to, że bawi się słowami, zastanawiając się nad ich znaczeniem. — Co za dziwna nazwa. Pamiętam Jego przerażenie. Ale jeśli robił to, co mówisz, dlaczego mi o tym po prostu nie powiedział? I skoro jestem wypełniony po brzegi pożyteczną wiedzą, dlaczego to, co widzę w moim umyśle, to… — Jego spojrzenie stało się zamglone jak przez kilka ostatnich dni — ciemność… tłum mrocznych posągów o ostrych brzegach.

Znów zapadła długa cisza. Ale teraz mogła niemal fizycznie odczuć, jak Pham myśli. Uchwyt jego ramion znów się zacieśnił, a co jakiś czas dreszcz wstrząsał jego ciałem.

— Tak… tak. Wiele rzeczy zaczyna do siebie pasować. Większości nadal nie rozumiem i prawdopodobnie nigdy nie zrozumiem. Stary odkrył coś na samym końcu. — Jego ramiona zacisnęły się jeszcze mocniej i wtulił twarz w jej szyję. — Morderstwo, które Perwersja popełniła na Nim, to było coś bardzo… osobistego. Stary zdał sobie z tego sprawę, chociaż już umierał. — Znowu cisza. — Ta Perwersja to coś bardzo wiekowego, Ravno. Coś, co liczy sobie miliardy lat. Śmiertelne zagrożenie, którego istnienie Stary dopiero zaczął teoretycznie rozważać, kiedy padł jego ofiarą. Ale…

Minuta. Dwie. Pham nie kończył.

— Nie martw się, Phamie. Odczekaj jakiś czas.

— Tak. — Odchylił głowę na tyle daleko, aby mógł dojrzeć całą jej twarz. — Jak dotąd wiem jedno. Stary zrobił to celowo. Nie gonimy za cieniem. Tam na Dnie, w statku Straumerów musi coś być. Stary wiedział, że to coś może całkowicie odwrócić sytuację…

Przeciągnął lekko dłonią po jej twarzy, a na ustach zamiast radosnego uśmiechu pojawił mu się smutny grymas.

— Ale czy nie widzisz, Ravno? Jeśli ty masz rację, może dziś jest ostatni dzień, w którym jestem najbardziej ludzki. Mam w głowie pełno zapisów Starego, mam w sobie iskrę bożą. Większości z tego nigdy w świadomy sposób nie zrozumiem, ale jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, to myślę, że w końcu zaprogramowany mechanizm sam zacznie działać. Jego zdalnie sterowane urządzenie, Jego robot na Dnie Przestworzy.

Nie, tylko nie to! Jednak obojętnie wzruszyła ramionami.

— Może tak się stanie. Ale ty jesteś człowiekiem i mamy wspólne cele… a ja nie pozwolę ci odejść.

Ravna wiedziała że „technologia startowa” musi stanowić osobny dział w bibliotece pokładowej. Okazało się, że dziedzina ta była jedną z ważniejszych specjalności akademickich. Oprócz tysięcy gruntownych analiz poszczególnych przypadków, były także programy dostosowawcze i mnóstwo nudziarskiej teorii. Aczkolwiek „efekt ponownego odkrycia” w Przestworzach był czymś banalnym, w Strefie Powolnego Ruchu trafiała się niemal każda możliwa kombinacja wydarzeń. Cywilizacje Powolności nie trwały dłużej niż kilka tysięcy lat. Ich upadek bywał czasami jedynie krótką przerwą, kilkoma dekadami na regenerację po wojnie lub całkowitym zniszczeniu atmosfery. U innych upadek oznaczał cofnięcie się do średniowiecza. Ponadto, rzecz jasna, większość ras tępiła się nawzajem, przynajmniej w ramach własnego systemu słonecznego. Rasy, które nie uciekały się do wzajemnej eksterminacji (a także kilka tych, które to robiły), w końcu po długich trudach ponownie wracały do poprzedniego poziomu.

Nauka zajmująca się badaniem tych procesów nazywana była Stosowaną Historią Technologii. Na nieszczęście zarówno dla cywilizacji zamieszkujących Strefę Powolnego Ruchu, jak i dla naukowców przypadki rzeczywistego zastosowania zdobyczy tej dziedziny nauki były raczej rzadkie. Zdarzenia opisywane w opracowaniach stanowiły już mocno zamierzchłe dzieje, zanim wieści o nich zdążyły dotrzeć do Przestworzy, a niewielu badaczy wyrażało ochotę na prowadzenie badań w Strefie Powolnego Ruchu, gdzie zebranie odpowiedniego materiału i przeprowadzenie pojedynczego eksperymentu mogło kosztować ich całe życie. Mimo to dyscyplina ta stanowiła pasjonujące hobby milionów uniwersyteckich wydziałów. Jedną z ulubionych łamigłówek było wyznaczanie najkrótszych ścieżek rozwoju od danego poziomu technologicznego do najwyższego poziomu osiągalnego w Powolności. Szczegóły były uzależnione od wielu rzeczy, włączając w to początkowy poziom prymitywizmu, zakres szczątkowej świadomości (lub tolerancji) naukowej oraz budowę fizyczną danej rasy. Teorie historyków przedstawiano w postaci programów rozwoju, konstruowanych na podstawie zgromadzonych faktów o danej cywilizacji i pożądanych rezultatów. Programy wyszczególniały odpowiednie kroki, jakie należałoby podjąć w celu jak najszybszego osiągnięcia tych rezultatów.

Dwa dni później czwórka ratowników spotkała się na mostku PPII. Ale tym razem wszyscy brali udział w rozmowie.

— Musimy zdecydować się, na jakie wynalazki postawić. Powinno to być coś, co umożliwi obronę Królestwa Ukrytej Wyspy…

— …a jednocześnie coś, co pan Stal będzie mógł wykonać w czasie krótszym niż sto dni — dokończył Błękitny Pancerzyk. Przez ostatnie dwa dni większość czasu spędził, szperając w programach rozwojowych dostępnych w bibliotece PPII.

— Ja wciąż stawiam na broń i radio — powiedział Pham. Siła rażenia i sprawna łączność. Ravna uśmiechnęła się do niego. Same ludzkie wspomnienia Phama wystarczyłyby, aby uratować dzieciaki, które znalazły się na planecie Szponów. Nie mówił już nic o planach Starego. Plany Starego… Ravna myślała o nich jak o czymś w rodzaju przeznaczenia. Może było to przeznaczenie dobre, może straszne, na razie jednak pozostawało nieznane. Ale nawet przeznaczenie da się przechytrzyć.

— Co ty na to, Błękitny Pancerzyku? — spytała. — Czy uda im się stworzyć radio od zera?

Na Nyjorze radio pojawiło się niemal jednocześnie z lotami orbitalnymi — w pełnym rozkwicie renesansu.

— Tak, droga lady Ravno. Istnieje kilka łatwych sztuczek, na które często nie zwraca się uwagi do czasu osiągnięcia wysokiego poziomu technologicznego. Na przykład skrętne anteny kwantowe można skonstruować przy użyciu zwykłych matryc ze srebra i stali kobaltowej, przy założeniu, że wybierze się właściwą konfigurację geometryczną. Na nieszczęście zaprojektowanie właściwego układu geometrycznego wymaga wielkiej pracy teoretycznej oraz umiejętności rozwiązywania skomplikowanych cząstkowych równań różniczkowych. Liczni mieszkańcy Strefy Powolnego Ruchu nigdy nie pojmą zasady działania takiego urządzenia.

— Dobrze — wtrącił się Pham. — Jest jeszcze problem tłumaczenia. Jefri najprawdopodobniej słyszał w swoim życiu słowo „kobalt”, ale jak opisać jego znaczenie komuś, kto nie zna żadnego istniejącego odpowiednika? Nie mając większej wiedzy o ich świecie, nie jesteśmy w stanie wyjaśnić im, jak mają odszukać rudę kobaltową.

— To może znacznie wszystko opóźnić — przyznał Błękitny Pancerzyk. — Ale program to uwzględnia. Pan Stal chyba rozumie zasady eksperymentowania. Jeśli chodzi o kobalt, możemy dostarczyć mu instrukcje do przeprowadzenia trzech eksperymentów, opierających się na opisie prawdopodobnych rud, i procedury przeprowadzania chemicznych testów mających ułatwić ich rozpoznanie.

— To nie takie proste — odezwała się Zielona Łodyżka. — Niektóre testy chemiczne wymagają rozpisania całego procesu kolejnych prób w formie drzewa. Wymagane są też inne eksperymenty na sprawdzenie toksyczności. Nasza wiedza o sforach jest zbyt mała w porównaniu z tą, jakiej wymaga program.

Pham uśmiechnął się.

— Mam nadzieję, że te stworzenia okażą nam właściwą wdzięczność. W życiu nie słyszałem o skrętnych antenach kwantowych. Okaże się, że Szpony będą miały sprzęt komunikacyjny, o jakim nikomu z floty Queng Ho nawet się nie śniło.

Ale nic nie stało na przeszkodzie, aby zrobić taki podarek. Pozostawało tylko pytanie: czy zdążą na czas, aby ocalić Jefrie-go i statek przed Snycerzami? Cała czwórka omawiała program wielokrotnie. Tak mało wiedzieli o samych sforach. Mieszkańcy Królestwa Ukrytej Wyspy wydawali się bardzo elastyczni. Jeśli skorzystają ze wskazówek załogi PPII i znajdą źródła najważniejszych materiałów, to może nawet uda im się wyprodukować broń i odbiorniki radiowe w ciągu stu dni. Z drugiej strony, jeśli sfory z Ukrytej Wyspy w przeprowadzanych przez siebie testach i eksperymentach pójdą w najgorszym możliwym kierunku, cała rzecz może się rozciągnąć na długie lata.

Ravnie z trudem przychodziło przyjęcie do wiadomości, że niezależnie od tego, co wszyscy wspólnym wysiłkiem zdołają zdziałać, uratowanie Jefriego przed śmiercią z łap Snycerzy będzie w dużej mierze zależało od szczęścia. Eeech! W końcu wybrała najlepszy plan, na jaki było ich stać, przetłumaczyła wszystko na samnorski i wysłała na dół.

DWADZIEŚCIA TRZY

Stal zawsze zachwycał się architekturą obronną. Teraz sam robił kolejny krok w kierunku rozwoju owej sztuki wznosząc zamek, który miał chronić nie tylko przed atakiem z ziemi, ale i z nieba. Jak do tej pory pudłowaty „statek” na podpórkach znany był już na całym kontynencie. Przed końcem lata miały się tu zjawić wrogie wojska, aby przejąć — lub przynajmniej zniszczyć — ten cud, jaki przypadł mu w udziale. Istniały wszakże daleko większe zagrożenia. Mieli tu przybyć Gwiezdni Ludzie. Musiał być gotowy na to spotkanie.

Obecnie Stal kontrolował postępy robót niemal codziennie. Od południowej strony palisada została zastąpiona kamiennym murem. Od strony klifu, skąd widać było Ukrytą Wyspę, znajdowała się jego nowa kwatera, niemal na ukończeniu… ukończona już od jakiegoś czasu, gderała jedna jego część. Tak, powinien się tu przeprowadzić, bezpieczeństwo Ukrytej Wyspy szybko stawało się iluzją. Wzgórze Gwiezdnego Statku stanowiło obecnie centrum ruchu i nie była to tylko propaganda. To, co ambasady Ociosa w innych krajach nazywały „wyrocznią na Wzgórzu Gwiezdnego Statku”, było czymś, co przekraczało wyobraźnię największego nawet kłamcy. Kto zapewnił sobie miejsce blisko wyroczni, mógł w przyszłości przejąć pełną władzę i cały geniusz Stali nie miał tu nic do rzeczy. Niejeden dozorca, który wszedł, jego zdaniem, w zbyt bliską zażyłość z Amdije-frim został przeniesiony na prowincję lub uśmiercony.

Wzgórze Gwiezdnego Statku. Kiedy wylądowali na nim przybysze, był tu tylko wrzos i skały. Zimą powstała palisada i drewniane schronienie. Ale teraz budowla przekształciła się w zamek-koronę, której klejnotem był statek. Wkrótce wzgórze będzie stolicą całego kontynentu, a potem świata. A wtedy… Stal spojrzał w błękitny przestwór nieba. Wiedział, że to, jak daleko sięgać będzie jego władza, zależało od wypowiedzenia właściwych słów, od zbudowania tego zamku w specjalny sposób. Dość marzeń. Lord Stal zebrał się w zwartą grupę i zszedł z nowo wzniesionych murów po świeżo wyciętych kamiennych schodach. Dziedziniec miał około dwunastu akrów, pokrywało go głównie grząskie błoto. Marzły mu łapy, ale śnieg i rzadka breja zostały odgarnięte z dala od ścieżek, po których uwijali się pracujący, na topniejące w oczach kopczyki. Wiosna była już w pełni, słońce grzało mocno i wiały chłodne wiatry. Widoczność miał znakomitą, ze swego miejsca mógł dostrzec Ukrytą Wyspę i ogromne połacie oceanu, a z drugiej strony całe wybrzeże aż po kraj w głębi fiordu. Stal ruszył pod górę, przemierzając ostatnie sto jardów dzielące go od statku. Jego strażnicy szli równolegle z nim po obu stronach, Szrek zaś zamykał pochód. Było tu wystarczająco dużo miejsca, aby robotnicy nie musieli się cofać, a sam wydał rozkaz, żeby nie przerywano prac ze względu na pojawienie się jego osoby. Po części po to, by zmylić Amdijefriego, po części dlatego, że ruch potrzebował tej fortecy jak najszybciej. Jak szybko? To pytanie wciąż go gnębiło.

Stal spoglądał we wszystkich kierunkach, ale uwagę skupiał na tym, co najważniejsze: na postępach budowy. Na dziedzińcu stały stosy pociętego kamienia i drewna budowlanego. Teraz, kiedy ziemia rozmarzała, wykopywano fundamenty pod wewnętrzne mury obronne. Tam gdzie wciąż była zbyt twarda, jego inżynierowie wstrzykiwali wrzątek. Kłęby pary buchały ze specjalnych dołów, przesłaniając stojące niżej kołowroty i pracujących kopaczy. Na placu budowy panował większy gwar niż na poѬu bitwy: kołowroty skrzypiały, stalowe łopaty wbijały się w ziemię, majstrzy pokrzykiwali na brygady. Tłum też był podobny jak podczas bitwy, aczkolwiek nie było tu miejsca na chaos.

Stal przypatrywał się sforze kopaczy na dnie jednego z rowów. Liczyła trzydziestu członków stojących tak blisko siebie, że czasem niemal dotykali się ramionami. To był ogromny mo-tłoch, ale nie było w nim nic z orgiastycznej euforii. Jeszcze przed Ociosem niektóre gildie budowlane lub faktorie tworzyły podobne sfory dla swoich potrzeb. Trzydziestoczłonkowa sfora stopniem inteligencji nie dorównywała trojakowi. Pierwszy rząd, złożony z dziesięciu członków, monotonnym, skoordynowanym ruchem wgryzał się kilofami w ścianę ziemi. Kiedy ich głowy i kilofy były w górze, rząd członków stojących tuż za nimi rzucał się w przód, by odgarnąć grudy i kamienie, które spadły na dół. Za nimi trzeci rząd wyrzucał ziemię z wykopu. Odpowiednia synchronizacja czynności była dość skomplikowana — należało na przykład uwzględnić różnice przy usuwaniu ziemi i kamieni — ale nie przekraczało to zdolności umysłowych takiego tworu. Tego rodzaju sfory mogły kontynuować pracę przez długie godziny, przy czym pierwszy i drugi rząd wymieniały się co kilka minut. W dawnych latach gildie zazdrośnie strzegły sekretu tworzenia podobnych zbiorowości. Po długim dniu pracy zespół rozdzielał się na zwyczajne sfory o normalnej inteligencji, z których każda szła do domu z sowitą zapłatą. Stal uśmiechnął się do siebie. Snycerz dokonał kilku ulepszeń w starych sztuczkach gildii, ale Ocios wprowadził udoskonalenia szczególnego rodzaju (korzystając z doświadczeń mieszkańców Tropików). Po co rozszczepiać drużynę po zakończeniu dnia lub zmiany? Brygady robocze Ociosa pozostawały razem przez cały czas, trzymane w barakach tak ciasnych, że nigdy nie mogły w nich odzyskać swoich osobnych umysłowości. Był to znakomity pomysł. Po roku lub dwóch, przy zastosowaniu odpowiedniego mechanizmu eliminacji zawodzących elementów, stawały się tworami tak tępymi i bezwolnymi, że nawet nie myślały o rozdzieleniu się na mniejsze części.

Przez chwilę Stal przyglądał się, jak przycięte kawałki kamienia opuszczane są do nowego wykopu, a następnie umieszczane na miejscu przy użyciu zaprawy. Potem spojrzał na białe kurtki nadzorującego robotę, skinął lekko głową w jego stronę i poszedł dalej. Otwory fundamentowe ciągnęły się aż do budynku kryjącego statek. To była najbardziej chytra konstrukcja ze wszystkich, która miała sprawić, że zamek będzie jednocześnie wspaniałą pułapką. Wystarczyło zdobyć za pośrednictwem Amdijefriego jeszcze trochę informacji i już będzie wiedział, jak ma kontynuować budowę.

Drzwi do budynku kryjącego statek były otwarte, członkowie białych kurtek siedzieli w parach, odwróceni do siebie plecami. Strażnik usłyszał hałas o sekundę wcześniej niż Stal. Dwóch jego członków oderwało się od reszty i obeszło budynek dookoła. Po chwili rozległy się wysokie krzyki na granicy słyszalności, a następnie nawoływania do ataku, przypominające odgłos trąbek. Białe kurtki zeskoczył ze schodów i cały pobiegł za budynek. Stal i jego przyboczni podążali o kilka kroków za nim.

Wartownik zatrzymał się gwałtownie przy wykopie. Było już jasne, skąd pochodzi ten przeraźliwy hałas. Trzy sfory białych kurtek przesłuchiwały właśnie mówcę brygady. Odseparowali mówiącego członka od reszty i okładali go pałkami. Z tak bliskiej odległości jęki powstające w myślach bitego były równie głośne jak jego krzyki. Reszta sfory kopaczy zaczęła wychodzić z rowu, rozpadając się na normalnie funkcjonujące sfory, które z kolei z kilofami rzucały się na białe kurtki. Jak mogło dojść do tak idiotycznej burdy? Stal mógł się domyślić. Wewnętrzne fundamenty miały kryć najbardziej sekretne tunele w całym zamku, a także jeszcze bardziej tajne urządzenia, które miał zamiar wykorzystać przeciwko Dwunogom. Rzecz jasna wszyscy robotnicy pracujący na tych zastrzeżonych obszarach po zakończeniu pracy mieli zostać zgładzeni. Pomimo ociężałości umysłowej najwyraźniej odgadli, jaki ich czeka los.

W innych okolicznościach Stal wycofałby się i przyglądał wszystkiemu z daleka. Wpadki, takie jak ten, mogły być pouczające. Pomagały mu odkryć słabości u swoich poddanych, przekonać się, kto jest za kiepski (lub zbyt dobry), aby mógł pracować na dotychczasowym stanowisku. Tym razem jednak było inaczej. Amdi i Jefri przebywali na pokładzie statku. Przez drewniane ściany budynku oczywiście nic nie dałoby się zobaczyć, a poza tym na pewno wewnątrz na warcie stał jeszcze jeden białe kurtki, niemniej… w chwili gdy ruszył do przodu, pokrzykując na swych podwładnych, jego spoglądający w tył fragment zauważył wychodzącego z budynku Jefriego. Na ramionach miał dwa szczeniaki, reszta Amdiego kręciła się wokół jego nóg.

— Nie podchodzić! — wrzasnął do niego łamanym samnorskim. — Nie podchodzić! Niebezpiecznie!

Amdi zatrzymał się, ale Dwunóg wciąż szedł do przodu. Dwie sfory żołnierzy usunęły się, ustępując mu z drogi. Obowiązywał ich stały rozkaz: nigdy nie dotykać przybysza. Jeszcze sekunda, a staranna praca całego roku zostanie zaprzepaszczona. Jeszcze sekunda, a Stal może stracić cały świat — a wszystko przez pech i głupotę.

W tym samym czasie, gdy jego stojący z tyłu członkowie zajmowali się Dwunogiem, ci z przodu wskoczyli na stos kamieni. Stal wskazał pyskiem na brygady wychodzące z wykopu i zawołał:

— Zabić napastników!

Jego ochrona zbliżyła się do Jefriego, podczas gdy Szrek i inni żołnierze przebiegli obok. Stal słuchał odgłosów krwawej jatki. To, co tu się działo, nie miało nic wspólnego ze sprawnie zorganizowanymi kaźniami, jakie odbywały się w lochach Ukrytej Wyspy. Tutaj okrutna śmierć unosiła się w powietrzu, rażąc na oślep we wszystkich kierunkach: strzałą, włócznią, kilofem. Członkowie sfory kopaczy biegali w kółko, młócąc co popadnie i przeraźliwie wyjąc. Nie mieli najmniejszych szans, ale przed śmiercią chcieli uśmiercić jak najwięcej prześladowców.

Stal odszedł od miejsca bijatyki i ruszył w kierunku Jefriego. Dwunóg wciąż biegł w jego stronę. Amdi podążał za nim, krzycząc coś po samnorsku. Wystarczyłby jeden oszalały członek brygady, jedna zbłąkana strzała, by Dwunóg zginął, a wtedy nastąpiłby koniec. Jeszcze nigdy w życiu Stal tak panicznie nie lękał się o życie drugiego. Pędem ruszył w stronę człowieka, otoczył go. Dwunóg upadł na kolana i schwycił go za szyję. Tylko dzięki temu, że życie Stalą wypełnione było absolutną sa-modyscypliną, zdołał się powstrzymać od użycia metalowych szponów. Przybysz nie atakował, obejmował go.

Sfora kopaczy została niemal w całości zgładzona, Szreko-wi zaś udało się odepchnąć wszystkich pozostałych przy życiu tak daleko, że nie stanowili już żadnego zagrożenia. Straż przyboczna Stali była już obok niego w odległości zaledwie pięciu lub dziesięciu jardów. Amdi, wciąż zbity w grupę, starał się uciszyć odgłosy myśli, a jednocześnie krzyczał coś do Jefriego. Stal próbował wyplątać się z uścisku człowieka, ale Jefri chwytał go to za jedną, to za drugą szyję, a czasami za dwie naraz. Wydawał z siebie jakieś bełkotliwe odgłosy, które wcale nie przypominały samnorskiego. Stal aż trząsł się przerażony tym nagłym naruszeniem nietykalności osobistej. Nie okazuj niechęci! Człowiek może by tego nie zauważył, ale Amdi na pewno tak. Jefri kilkakrotnie robił już podobne rzeczy wcześniej i Stal zawsze umiał wyciągnąć z tego korzyść, aczkolwiek wiele go to kosztowało. Dziecko-modliszka potrzebowało fizycznego kontaktu, był on podstawą bliskiej przyjaźni pomiędzy Amdim i Jefrim. Stal także mógł liczyć na zaufanie, jeśli będzie pozwalał dotykać się temu stworzeniu. Przesunął głową i szyją po grzbiecie stwora, tak jak to czynili rodzice pieszczący swe szczeniaki w lochach obok laboratoriów. Jefri uścisnął go jeszcze mocniej i przesunął precyzyjnie wykształcone łapy po sierści. Pomimo wszechogarniającego obrzydzenia, kontakt ten wywoływał w nim dziwne uczucia. Normalnie podobna bliskość z innym rozumnym stworzeniem mogła się zdarzyć tylko podczas bitwy lub uprawiania seksu, lecz w takich wypadkach nie było mowy o racjonalnym myśleniu. Z człowiekiem było inaczej. Nie ulegało wątpliwości, że stworzenie to reagowało rozumnie — tyle że nie było słychać najmniejszego odgłosu myśli. Można było jednocześnie myśleć i dotykać. Stal zagryzł wargi starając się opanować dygotanie. To było jak… jak parzenie się z trupem.

W końcu Jefri cofnął się, trzymając rękę w górze. Mówił coś bardzo szybko, a po chwili odezwał się Amdi:

— Lordzie Stal, jesteś ranny. Zobacz, to krew. — Na łapie człowieka widać było czerwoną smugę. Stal obejrzał się. Jasne, na jednym z zadów była mała ranka. W podnieceniu nie poczuł bólu. Odsunął się od modliszki i powiedział do Amdiego:

— To nic. Czy tobie i Jefriemu nic się nie stało?

Dwa dzieciaki przez chwilę chrzęściły między sobą, Stal nie zrozumiał ani słowa.

— Nic nam nie jest. Dziękujemy za ochronę.

Refleks i lotność umysłu to cechy, które Ocios głęboko wyrzezał w duszy Stali za pomocą swych noży.

— Coś takiego nigdy nie powinno się zdarzyć. Snycerze przebrali się za robotników. Myślę, że czaili się tu już od czterech dni, pragnąc was zabić. Odkryliśmy całą maskaradę, ale o mały włos byłoby za późno… Powinniście byli zostać w środku, kiedy usłyszeliście odgłosy walki.

Zawstydzony Amdi zwiesił wszystkie głowy i przetłumaczył te słowa Jefriemu.

— Przepraszamy. Najpierw byliśmy podekscytowani, a potem pomyśleliśmy, że mogą cię skrzywdzić.

Stal wydał z siebie kilka ugodowych dźwięków. W tym samym czasie dwóch jego członków oglądało pobojowisko. Gdzie był ten białe kurtki, który opuścił swój posterunek na schodach, kiedy wszystko się zaczęło? Ta sfora zapłaci za… nagle jego myśli zatrzymały się, gdy jego wzrok padł na Presforę. Fragment Ociosa przyglądał mu się, stojąc w drzwiach sali posiedzeń. Teraz, kiedy sobie o nim przypomniał, był przekonany, że tamten obserwował wszystko od samego początku bitwy. Komuś innemu jego postawa mogła wydawać się obojętna, lecz Stal widział w jego minie złowrogie rozbawienie. Skinął tamtemu głową, ale wewnątrz aż się skulił ze strachu. Przed chwilą był o krok od zaprzepaszczenia wszystkiego… a Ocios to zauważył.

— Muszę was dwóch zabrać na Ukrytą Wyspę. — Dał sygnał wartownikom, którzy wyszli zza statku.

— Jeszcze nie teraz, lordzie! — zawołał Amdi. — Dopiero przyjechaliśmy. Niedługo przyjdzie odpowiedź od Ravny.

Zazgrzytał zębami, ale tak, aby dzieci nic nie zauważyły.

— Wobec tego zostańcie. Tylko teraz wszyscy będziemy ostrożniejsi, zgoda?

— Tak, tak! — zapewnił Amdi i wyjaśnił wszystko człowiekowi. Jeden z członków Stali oparł przednie łapy na innym i poklepał Jefriego po głowie.

Stal kazał Szrekowi zaprowadzić dzieci z powrotem do budynku ukrywającego statek. Dopóki dzieci nie zniknęły w środku, jego mina wyrażała dumę i czułość. Potem obrócił się i ruszył przed siebie, brnąc w różowawym błocku. Ciekawe, gdzie jest ten idiota wartownik?

Sala posiedzeń na Wzgórzu Gwiezdnego Statku była małym, tymczasowym pomieszczeniem. Wystarczyła, aby ochronić przed mrozem w zimie, ale jeśli znalazły się w nim więcej niż trzy osoby, zamieniała się w salę obłąkanych. Stal pewnym krokiem minął fragment Ociosa i wszedł na stryszek, skąd miał najlepszy widok na pracujących robotników. Odczekawszy chwilę, jak tego nakazywało dobre wychowanie, Presfora weszła za nim i wspięła się na drugi stryszek, naprzeciwko tego, który zajął Stal.

Ale wszystkie uprzejmości były tylko przedstawieniem dla pozostałych poddanych, stojących na zewnątrz. Gdy byli już w środku, cichy śmiech Ociosa zasyczał w powietrzu na tyle głośno, by Stal słyszał go wyraźnie.

— Drogi lordzie Stal. Czasami się zastanawiam, czy ty rzeczywiście jesteś moim uczniem… a może to jakiś podrzutek zajął twoje miejsce po moim wyjeździe? Czy ty naprawdę próbujesz wszystko zepsuć?

Stal spojrzał na nią. Był pewny, że w jego postawie nie było żadnego zakłopotania. To wszystko chował wewnątrz.

— Wypadki zawsze się zdarzają. Ten, który zawiódł, zostanie rozczłonkowany.

— Jasne. Wydaje mi się, że to twoja jedyna rada na wszystkie problemy. Gdybyś się tak nie upierał przy uśmiercaniu sfor kopaczy, być może nie doszłoby do zamieszek… i miałbyś jeden „wypadek” mniej.

— Problem polega na tym, że się domyślili swego losu. A jeśli chodzi o egzekucje, to stanowią one niezbędny etap każdego procesu wznoszenia budowli o charakterze militarnym.

— Czyżby? Czy naprawdę sądzisz, że musiałem zabić wszystkich tych, którzy budowali korytarze pod Ukrytą Wyspą?

— Co? To znaczy nie robiłeś tego? Jak więc…?

Na pyskach Ociosa ukazał się dobrze znajomy uśmiech, ukazujący wszystkie kły.

— Zastanów się nad tym, Stal. Potraktuj to jako ćwiczenie. Stal uporządkował swoje notatki na biurku i udawał, że je studiuje. Po chwili wszystkie głowy spojrzały na rozmówczynię.

— Posłuchaj, Presforo. Poważam cię ze względu na obecność Ociosa w tobie. Ale pamiętaj: jesteś zdana na moją łaskę. Nie jesteś już Ociosem-Oczekującym-Swej-Reszty. — Radosne wieści dotarły do niego w początkach zimy, nim śnieg zawalił ostatnią trasę umożliwiającą przejście przez Lodowe Kły: sforom zawierającym pozostałych członków Mistrza nie udało się nawet wyjść poza Halę Parlamentu. Ocios już nigdy nie miał zebrać się w całości. Gdy otrzymał te wiadomości, Stal poczuł nieopisaną ulgę, a od tamtego czasu fragment wykazywał przyzwoitą uległość. — Ani jeden z mych poruczników nie mrugnąłby okiem, gdybym chciał cię całą zabić, włączając w to członków Ociosa. - I zrobię to, jeśli mnie sprowokujesz, przysięgam, że to zrobię.

— Oczywiście, Stal. Ty tutaj rządzisz.

Przez chwilę dostrzegł strach w oczach tamtego. Pamiętaj, pomyślał Stal w duchu, zawsze o tym pamiętaj. To tylko fragment Mistrza. Większość tej sfory pochodzi od zwykłej szkolnej nauczycielki, a nie od Wielkiego Nauczyciela z Nożem. Prawda, że dwóch członków Ociosa całkowicie zdominowało tę sforę. Duch Mistrza był obecny, ale złagodzony. Presforą dało się kierować i w ten sposób cała potęga Mistrza mogła zostać wykorzystana do realizacji celów, jakie wytyczał przed sobą Stal.

— Dobrze — powiedział Stal delikatnym głosem. — Dopóki to rozumiesz, możesz się bardzo przydać ruchowi. W szczególności — zaszeleścił papierami — chciałbym omówić z tobą kwestię czekającej nas Wizyty. — Oczekuję twojej rady.

— Słucham.

— Udało nam się przekonać Ravnę, że jej ukochanemu Jefriemu grozi niebezpieczeństwo. Amdijefri opowiedział jej o ataku Snycerzy i o tym, jak bardzo boimy się ich zmasowanej napaści.

— Która rzeczywiście może nastąpić.

— Tak. Snycerka naprawdę planuje atak i dysponuje własnym źródłem „magicznej” pomocy. My mamy coś znacznie lepszego — łapą poklepał rozłożone papiery. Rady z góry przychodziły od wczesnej zimy. Pamiętał, jak Amdijefri przyniósł pierwsze strony, wypełnione tabelkami pełnymi cyfr, wskazówkami i schematami, wypisanymi schludnie i starannie, choć bardzo dziecinnym pismem. Stal i fragment spędzili wiele dni, próbując to wszystko zrozumieć. Niektóre rzeczy były oczywiste. Receptura Gości wymagała zgromadzenia srebra i złota w ilościach, jakie wystarczyłyby na sfinansowanie całej wojny. Ale co to było „płynne srebro”? Presfora domyśliła się, o co chodzi — Mistrz używał czasem takiej rzeczy w swoich laboratoriach w republice. W końcu udało im się zgromadzić odpowiednie ilości materiałów. Ale w przypadku licznych składników podano jedynie metody ich otrzymywania. Stal pamiętał, jak fragment próbował rozgryźć te zadania, planując batalie przeciwko naturze, jakby był to jeszcze jeden wróg. W przepisach różnych mistyków można było znaleźć takie ingrediencje jak „róg kałamarnicy” czy „zamrożony blask księżyca”. Instrukcje, które przysyłała Ravna, nierzadko zadziwiały go jeszcze bardziej. Znajdowały się tam zalecenia składające się z kilkunastu podrzędnych wskazówek, opisy żmudnych procesów polegających na testowaniu całkiem zwykłych materiałów, a wszystko po to, by można było zdecydować, które z nich naprawdę nadają się do danego projektu. Budowanie, testowanie i znowu budowanie. Przypominało to metody wypracowane przez Mistrza, tyle że tu nie było dróg prowadzących donikąd.

Niektóre rzeczy udawało się uzyskać bardzo wcześnie. Szybko okazało się, że będą mieli środki wybuchowe i działa, które Snycerka uważała za swą sekretną broń. Ale tak wiele jeszcze spraw pozostawało niezrozumiałych i wydawało się, że nigdy nie staną się dla nich jasne.

Stal i fragment pracowali całe popołudnie planując, jak przeprowadzić ostatnie testy, by zadecydować, w którym miejscu szukać nowych składników, o jakich mówiły instrukcje Ravny.

Presfora odchyliła się, sycząc w zamyśleniu.

— Krok po kroku, etap za etapem i wkrótce zbudujemy własne radia. Stara Snycerka będzie bez szans… Masz rację, Stal. Dzięki temu wynalazkowi zdobędziesz panowanie nad światem.

Wyobraź sobie, że w jednej chwili będziesz mógł się dowiedzieć, co dzieje się w stolicy republiki i zgodnie ze zdobytą w ten sposób wiedzą, odpowiednio koordynować działania armii. Ruch posiądzie Umysł Boga. — Był to stary slogan, który wreszcie mógł doczekać się realizacji. — Podziwiam cię, Stal. Twoja siła jest warta władzy nad całym ruchem. — Czy w głosie tym nie było ani śladu naigrawania się ze strony Nauczyciela? — Radio i broń pomogą nam zdobyć cały świat. Ale niewątpliwie są to zaledwie okruchy ze stołu Gości. Kiedy przylatują?

— Za jakieś sto lub sto dwadzieścia dni. Ravna znowu zmieniła przybliżony termin. Najwyraźniej nawet Dwunogi mają problemy, latając między gwiazdami.

— Mamy więc tyle czasu, aby nacieszyć się tryumfem ruchu. A potem staniemy się niczym, żałosnymi dzikusami. Może bezpieczniej było dać sobie spokój z podarunkami i przekonać Gości, że nie ma tu nic, co by warto było ratować.

Stal spojrzał przez poziomą szparę okienną w drewnianej ścianie. Widział część budynku, w którym znajdował się statek, i fundamenty zamku, a za nimi wyspy i fiordy. Nagle poczuł się bardziej pewny siebie, bardziej pogodzony ze sobą niż przez wiele lat. Była to dobra chwila, aby zwierzyć się ze swych marzeń.

— Ty chyba naprawdę nic nie widzisz, Presforo. Zastanawiam się, czy Mistrz, gdyby był w całości, zrozumiałby moje zamiary, czy też i jego udało mi się przewyższyć. To prawda, że moglibyśmy zniszczyć wszystko i może Ravna straciłaby zainteresowanie… a może nie. W tym drugim wypadku bylibyśmy bezradni jak ryba wyciągnięta ze strumienia. Być może podjąłem większe ryzyko, ale jeśli wygram, nagroda, jaką zdobędę, przekracza twoją wyobraźnię. — Fragment przysłuchiwał mu się z przekrzywionymi głowami. — Przyjrzałem się dobrze tym ludziom. Jefriemu i — poprzez moich szpiegów — temu, którego trzymają w Snycerii. Ich rasa pewnie jest starsza od naszej, a dzięki sztuczkom, jakich się nauczyła, wydaje się wszechpotężna. Ale mają wiele słabych punktów. Jako single są ograniczeni w sposób, jaki trudno nam sobie nawet wyobrazić. Gdybym mógł wykorzystać te słabości… Wiesz, że każda przeciętna sfora troszczy się o swoje szczeniaki. Przecież niejeden raz udało nam się zagrać na uczuciach rodzicielskich, aby osiągnąć wyznaczone cele. Wyobraź sobie, jak mocne muszą być te więzy u ludzi. Dla nich pojedynczy szczeniak jest jednocześnie całym dzieckiem. Pomyśl, jakie daje nam to możliwości.

— Naprawdę chcesz oprzeć wszystko właśnie na tym? Pamiętaj, że Ravna nie jest wcale rodzicem Jefriego.

Stal wykonał gest wyrażający poirytowanie.

— Nie widziałeś wszystkich tłumaczeń Amdiego. — Niewinny Amdi, jego superszpieg. — Ale masz rację, ocalenie jednego dziecka nie jest głównym celem tej Wizyty. Starałem się odkryć ich prawdziwe motywy. Mamy przecież jeszcze sto pięćdziesiąt jeden dzieciaków znajdujących się w czymś w rodzaju śmiertelnego odrętwienia, wszystkie poukładane w trumienkach zmagazynowanych obok statku. Goście pragnęliby uratować te dzieciaki, ale najwyraźniej chcą czegoś jeszcze. Nigdy o tym nie mówią… myślę, że to coś w maszynerii samego statku.

— Z tego, co wiemy, dzieciaki to siła rozrodcza, stanowiąca element inwazji.

To były dawne obawy, w które — po przyjrzeniu się Amdije-friemu — Stal już nie wierzył. Pewnie są jakieś inne pułapki, ale…

— Jeśli Goście kłamią, wtedy nie możemy wygrać z nimi w żaden sposób. Staniemy się zwierzyną łowną, na którą sobie zapolują. Może za kilka pokoleń sfory nauczą się ich sztuczek, ale dla nas będzie to koniec. Z drugiej strony, mamy poważne powody, by sądzić, że Dwunogi są słabe, i niezależnie od tego, jakie mają cele, nie dotyczą one bezpośrednio nas. Byłaś bardzo blisko nich, kiedy wylądowali, dużo bliżej niż ja. Widziałaś, jak łatwo ich pokonaliśmy, chociaż ten statek jest w zasadzie nie do zdobycia, a jedna sztuka ich broni wystarczy, aby zgładzić małą armię. Jest oczywiste, że nie traktują nas jako zagrożenia. Niezależnie od tego, jak potężne są ich urządzenia, my nie musimy się ich bać, gdyż nie nas obawiają się Goście. A w tym statku znajduje się coś, czego bardzo potrzebują. Przyjrzyj się fundamentom naszego nowego zamku, Presforo. Powiedziałem Amdijefriemu, że wznoszę go po to, by ochronić Gwiezdny Statek przed wojskami Snycerii. I zamek go ochroni, późnym latem, kiedy wreszcie członkowie Snycerki zawisną na jego murach. Ale spójrz na fundamenty wokół statku. Do czasu przyjazdu naszych Gości nad statkiem pojawi się kopuła. Wykonałem kilka cichych testów na kadłubie. Da się go uszkodzić. Sądzę, że kilkadziesiąt ton kamienia spadającego z góry powinno go nieźle pogruchotać. Ale Ravna nie powinna nic podejrzewać to przecież wszystko dla ochrony jej skarbu. W pobliżu tej budowli będzie dziedziniec, otoczony przez dziwnie wysokie ściany. Poprosiłem Jefriego, aby uzyskał od Ravny pomoc w ich zbudowaniu. Dziedziniec będzie wystarczająco duży, aby pomieścić statek Ravny, oczywiście również w celu zapewnienia mu odpowiedniej ochrony.

Trzeba jeszcze dopracować wiele szczegółów. Musimy stworzyć te urządzenia, o których pisze Ravna. Musimy zadać ostateczną klęskę Snycerce, zanim przyjadą Goście. Będę potrzebował twojej pomocy i spodziewam się, że ją otrzymam. Jeśli w końcu okaże się, że Goście nas oszukali, postaramy się stawić im czoło najlepiej, jak umiemy. A jeśli nie… to chyba zgodzisz się ze mną, że rozmach moich działań co najmniej dorównuje dokonaniom Mistrza.

Przynajmniej raz fragment Ociosa nie wiedział, co ma odpowiedzieć.

Kabina sterownicza statku była ulubionym miejscem Jefriego i Amdiego w całym dominium lorda Stali. Przebywanie w tym miejscu wciąż jeszcze napawało chłopca smutkiem, ale teraz dobre wspomnienia zaczynały przeważać. Tutaj też tkwiła nadzieja na przyszłość. Amdi był oczarowany obrazami wyświetlanymi w oknach, chociaż na wszystkich oglądało się jedynie drewniane ściany. Od czasu ich drugiej wizyty zaczął traktować to miejsce jak prywatne królestwo. W podobny sposób Jefri myślał o domku na drzewie, który zbudował w ogrodzie na Straumie. Rzeczywiście kabina była zbyt mała, aby mogła się w niej zmieścić więcej niż jedna sfora. Zazwyczaj pojedynczy członek pilnującego ich wartownika siadał przy wejściu do ładowni, ale i to było dlań bardzo uciążliwym obowiązkiem. Statek był miejscem, w którym obaj czuli się bardzo ważni.

Przy całym swym dziecięcym rozkojarzeniu, zarówno Amdi, jak i Jefri zdawali sobie sprawę, jak wielkie zaufanie pokładają w nich lord Stal i Ravna. Obaj chętnie oddawali się na powietrzu najdzikszym gonitwom, doprowadzając do szału czuwających nad ich bezpieczeństwem strażników, ale sprzęt w kabinie sterującej zawsze był traktowany z wielkim nabożeństwem, tak jakby Mama i Tata wciąż byli w pobliżu. W pewnym sensie w statku nie pozostało wiele urządzeń. Danniki były zniszczone, rodzice Jefriego mieli je ze sobą na dworze, kiedy Snycerze zaatakowali. Zimą pan Stal wyniósł do swojego gabinetu większość walających się luzem urządzeń. Pojemniki hibernacyjne stały w pobliskich chłodniach. Każdego dnia Amdijefri kontrolował je, obserwował każdą znajomą twarz i przeglądał odczyty diagnostyczne. Od czasu zasadzki żaden ze śpiących nie umarł.

To, co pozostawiono na pokładzie, porządnie przytwierdzono do ścian. Jefri pokazał Amdiemu konsole sterujące i przyrządy pomiarowe, które służyły do obsługi silnika rakietowego. Starali się trzymać od nich jak najdalej.

Obicie, które kazał wykonać pan Stal, pokrywało wszystkie ściany. Śpiwory, bagaże i sprzęt gimnastyczny rodziców Je-friego zniknęły, ale została przecież sieć pasów i taśm, służąca jako siedzenia, i sprzęt przytwierdzony do ścian. W ciągu miesięcy, jakie tu spędzili, przynieśli mnóstwo papieru, piór, koców i innych rupieci. Przez cały czas owiewało ich świeże powietrze z wentylatorów.

Było to bardzo szczęśliwe miejsce, w którym czuł się beztrosko pomimo tragicznych wspomnień, jakie się z nim kojarzyły. Było to miejsce, dzięki któremu mieli ocalić Szpony oraz wszystkich zamrożonych. Również tylko tam Amdijefri mógł rozmawiać z innym człowiekiem. W pewnym sensie urządzenia, za pomocą których komunikowali się z Ravną, wydawały się równie średniowieczne, co zamek lorda Stali. Mieli tylko jeden płaski wyświetlacz, bez głębi, bez koloru, bez możliwości odbierania obrazów. Z tego sprzętu mogli jedynie wydusić przesyłanie danych alfanumerycznych. Ale na szczęście byli podłączeni do commu ultraf alowego statku, który wciąż był zaprogramowany na naprowadzanie i śledzenie postępów ekipy ratunkowej. Wyświetlacz nie miał funkcji rozpoznania głosowego. Jefri niemal wpadł w panikę, zanim zorientował się, że dolna część ekranu może służyć jako klawiatura. Wypisywanie każdego słowa literka po literce było uciążliwą pracą, chociaż Amdiemu szło bardzo sprawnie, gdy naciskał klawisze używając dwóch nosów. Obecnie potrafił czytać po samnorsku nawet lepiej niż Jefri.

Amidjefri spędzał w kabinie niemal wszystkie popołudnia. Jeśli czekała na nich wiadomość z poprzedniego dnia, odczytywali ją strona po stronie, a Amdi przepisywał ją na papier i tłumaczył. Następnie wprowadzali pytania i odpowiedzi, które wcześniej przekazywał im pan Stal.

Ale połączenie poprawiło się przez zimę, niemal czuli, jak Ravna się zbliża. Nieoficjalne rozmowy z nią były często najważniejszym punktem dnia.

Jednak ten dzień był zupełnie inny. Po ataku fałszywych robotników, Amdijefri trząsł się przez pół godziny. Pan Stal został ranny w ich obronie. Może nigdzie nie byli bezpieczni? Długo próbowali ustawić zewnętrzne kamery tak, aby na oknach ukazał się obraz z zewnątrz, widziany przez szpary w naprędce zbitych z desek ścianach.

— Gdybyśmy widzieli, co dzieje się na zewnątrz, moglibyśmy go wcześniej ostrzec — powiedział Jefri.

— Powinniśmy poprosić go, żeby wyciął w ścianach kilka dziur. Wtedy bylibyśmy jak strażnicy.

Rozważali ten pomysł przez chwilę. Przerwało im nadejście nowej wiadomości ze statku spieszącego na ratunek. Jefri zagłębił się w plątaninie pasów przed ekranem. To było miejsce jego Taty, i było mu tu całkiem wygodnie. Dwóch członków Am-diego ułożyło się obok niego. Inny wskoczył na podpórkę pod rękę i położył łapy na ramionach chłopca. Jego smukła szyja wyciągnęła się w stronę ekranu, chciał mieć dobry widok. Reszta ruszyła przygotowywać papier i pióra. Wiadomości łatwo było odtworzyć, ale Amdijefri lubił podniecenie, jakie go ogarniało, kiedy odbierał przesyłki „na żywo”.

Pojawiła się czołówka — nic interesującego, gdy widziało się ją już tysiąc razy — a potem słowa Ravny. Tym razem były to tylko tabelki z danymi dotyczącymi projektu radia.

— Do licha. To tylko jakieś cyfry. — Jefri posmutniał.

Cyfry! — wykrzyknął radośnie Amdi. Jeden z wolnych członków wspiął się na kolana chłopca. Przytknął nos do ekranu sprawdzając to, co widział już inny osobnik, który usadowił się na ramieniu chłopaka. Czterech leżących na podłodze, w podnieceniu drapało coś na papierze, przekładając ułamki dziesiętne z ekranu na szpońskie iksy, O, I oraz delty stanowiące podstawowe znaki ich zapisu. Od samego początku Jefri zorientował się, że Amdi był wyjątkowo dobry w matematyce. Jefri nie był o to zazdrosny. Amdi powiedział, że rzadko który ze Szponów jest tak dobry jak on. Amdi był bowiem sforą specjalną. Jefriego przepełniała duma, że ma takiego mądrego przyjaciela. Mamie i Tacie na pewno by się spodobał… Jefri westchnął i wyciągnął się wygodnie w pasach. Te tabele i cyfry pojawiały się coraz częściej. Mama czytała mu kiedyś opowiadanie Zagubieni w Powolności, o tym, jak zbiegli skądś eksploratorzy przynieśli cywilizację zagubionej kolonii. W tamtym opowiadaniu bohaterowie po prostu zbierali odpowiednie materiały i konstruowali to, czego potrzebowali. Nie było mowy o żadnych precyzyjnych pomiarach, wskaźnikach ani projektach konstrukcyjnych.

Odwrócił wzrok od ekranu i pogłaskał dwóch członków Am-diego, którzy siedzieli tuż przy nim. Ich ciała odpowiedziały mruczeniem. Oczy mieli zamknięte. Gdyby Jefri nie znał swojego przyjaciela, przysiągłby, że ci dwaj śpią. To była para wyspecjalizowana w mówieniu.

— Czy to coś ciekawego? — spytał Jefri po chwili. Ten po lewej otworzył oczy i spojrzał na niego.

— To pasmo częstotliwości, o którym mówiła Ravna. Jeśli nie uda nam się stworzyć czegoś podobnego, będziemy mieli tylko trzaski.

— Aha. — Jefri wiedział, że przy ponownym odkrywaniu pierwsze modele radia nadawały się tylko do przesyłania wiadomości alfabetem Morse’a. Ravnie najwyraźniej wydawało się, że Szpony mogą przeskoczyć ten etap. — Jak według ciebie wygląda Ravna?

— Co? — Skrobanie piór po papierze ustało na chwilę. Pytanie pochłonęło całą uwagę Amdiego, mimo iż wcześniej już o tym rozmawiali. — No… tak jak ty… tylko jest trochę większa starsza.

— No tak, ale… — Jefri wiedział, że Ravna pochodzi z Sjandry Kei. Była dorosła, trochę starsza od Johanny i młodsza od Mamy. Chciałbym dokładnie wiedzieć, jak wygląda. - Chodzi mi o to, że leci tu, aby nas uratować i dokończyć to, co próbowali zrobić Mama i Tata. Musi być naprawdę wspaniałą osobą.

Skrobanie ponownie ucichło, a tekst na wyświetlaczu wciąż się przesuwał z dużą szybkością. Będą musieli odtworzyć wiadomość.

— Tak — odezwał się Amdi po chwili. — Pewnie jest taka jak pan Stal. Miło będzie spotkać kogoś, do kogo będę się mógł przytulić tak jak ty do pana Stali.

Jefri poczuł się trochę urażony.

— Poczekaj, przecież ty możesz przytulić się do mnie. Część Amdiego usadowiona tuż przy chłopcu mruknęła cicho.

— Tak, wiem. Ale chodzi mi o przytulenie się do kogoś dorosłego… jak do rodzica.

— Aha.

W ciągu godziny przetłumaczyli i sprawdzili tabele. Potem przyszedł czas na przesianie ostatnich pytań, jakie miał do Ravny pan Stal. Były tego cztery strony, starannie wypisane po samnorsku przez Amdiego. Na ogół Amdi lubił je także wpisywać, skupiony całą gromadą nad klawiaturą i wokół wyświetlacza. Ale tego dnia nie miał na to ochoty. Leżał sobie wokół Jefriego i niemal w ogóle nie sprawdzał tego, co pojawiało się na ekranie. Co jakiś czas chłopiec czuł jakieś wibracje w klatce piersiowej lub oprawa ekranu wydawała dziwne odgłosy — odpowiadające niesłyszalnym dźwiękom, które przesyłali sobie wzajemnie członkowie Amdiego. Jefri zorientował się, że jego przyjaciel nad czymś się głęboko zastanawia.

Zakończył wpisywanie wiadomości, dodając kilka małych pytań od siebie. Takich jak: „Ile masz lat?”, „Ile lat ma Pham?” czy „Jak wyglądają Skrodojeźdźcy?”

Światło dzienne widoczne przez szpary w deskach powoli stawało się coraz słabsze. Wkrótce brygady kopaczy odłożą swoje motyki i odmaszerują do baraków na skraju wzgórza. Po drugiej stronie cieśniny wieże Ukrytej Wyspy znikną za złotawą mgiełką, upodabniając się do zamkowych wież znanych z baśni. Za chwilę stojący na warcie białe kurtki zawoła ich na posiłek.

Dwóch członków Amdiego zeskoczyło na ziemię i zaczęło gonić się dookoła krzesła.

— Właśnie się zastanawiałem! Właśnie się zastanawiałem! To radio Ravny: dlaczego ma służyć tylko do mówienia? Ona mówi, że odmienne dźwięki to po prostu różne częstotliwości tej samej rzeczy. Ale myśl też jest dźwiękiem. Jeśli zmienilibyśmy dane w niektórych tabelach i sporządzili takie odbiorniki i nadajniki, które mogłyby przykryć moje tympany, dlaczego nie miałbym przesyłać przez radio swoich myśli?

Nie wiem. — Pasmo częstotliwości było znajomą rzeczą, bardzo istotną przy wykonywaniu wielu codziennych czynności, aczkolwiek Jefri miał dość mgliste pojęcie, co to takiego. Spojrzał na ostatnią z tabelek’, wciąż wyświetloną na ekranie. I nagle doznał olśnienia, jakie rzadko staje się udziałem dorosłych, którzy dojrzewali w zaawansowanych technicznie kulturach. — Używam tego niemal cały czas, ale nie wiem, jak działa. Możemy robić wszystko według tych wskazówek, ale jak do-myślimy się, co trzeba zmienić?

Amdi był już strasznie podekscytowany, jak wtedy kiedy wymyślał jakiś wspaniały kawał.

— Nie, nie, nie. Nic nie musimy rozumieć. — Coraz więcej jego członków było już na podłodze i machało do Jefriego arkuszami papieru. — Ravna na pewno nie wie, jakimi dźwiękami się porozumiewamy. Jej wskazówki zawierają warianty dla nieco odmiennych parametrów. Myślę, że mogę jej pokazać, jak wielka jest różnica pomiędzy waszą mową a dźwiękami myśli. — Przerwał i wydał z siebie wysoki kwik. — Do licha! Nie potrafię tego dokładnie wyjaśnić. Ale myślę, że moglibyśmy rozszerzyć tabele i wtedy… — Przez chwilę Amdi błądził gdzieś umysłem, nie odzywając się ani słowem. — Och, Jefri, szkoda, że ty też nie jesteś sforą. Wyobraź sobie, jakby to było, gdybyś mógł ustawić siebie samego na szczytach kilku wzgórz naraz i potem myśleć za pomocą radia. Mógłbyś być wielki jak cały świat.

I wtedy spoza kabiny dobiegło ich gulgotanie mowy zewnętrznej, a następnie kilka słów po samnorsku:

— Czas na obiad. Idziemy Amdijefri, dobrze? — To był pan Szrek. Mówił trochę po samnorsku, choć nie tak dobrze jak pan Stal. Amdijefri zebrał porozrzucane arkusiki i troskliwie wsunął je do kieszeni na plecach kurtek Amdiego. Wyłączyli ekran i wyszli do ładowni.

— Czy myślisz, że pan Stal pozwoli nam na wprowadzenie zmian?

— Może powinniśmy wysłać je także Ravnie.

Członek białych kurtek wycofał się spod włazu i Amdijefri zszedł na dół. Po minucie stali już w ostrym blasku słońca. Ale dzieciaki nie zwracały uwagi na piękną pogodę, obaj mieli myśli zajęte wizją Amdiego.

DWADZIEŚCIA CZTERY

Dla Johanny wiele rzeczy zmieniło się w ciągu tygodni, które nastąpiły po śmierci Skryby Jaqueramaphana. Większość na lepsze, co nigdy by się nie zdarzyło, gdyby nie morderstwo… i dlatego właśnie Johanna czuła się przygnębiona.

Pozwoliła Snycerce zamieszkać w swojej chacie i zająć miejsce jej wcześniejszego pomocnika. Wydawało się, że Snycerka miała na to ochotę od samego początku, ale obawiała się jej gniewu. Teraz miały dannik ze sobą w chacie, którą zawsze otaczały co najmniej cztery sfory z Wendacjuszowych służb bezpieczeństwa. Mówiło się nawet o wybudowaniu dla nich specjalnych baraków.

Spotykała się także z innymi, podczas zebrań oraz indywidualnie, kiedy potrzebowali pomocy przy uzyskiwaniu informacji z dannika. Skrupiło, Wendacjusz i Strupiarz zwany Pielgrzymem — wszyscy mówili już na tyle płynnie po samnorsku, że mogła bliżej przyjrzeć się charakterom tych tak odmiennych od ludzi stworzeń. Skrupiło był pedantyczny i bardzo inteligentny. Wendacjusz wydawał się równie pompatyczny jak Skryba, ale nie miał w sobie ani jego wesołości, ani wyobraźni. Wędrownik Wickwrackstrup — za każdym razem, kiedy widziała Tego olbrzyma ze strupem na zadzie, przechodził ją dreszcz. Osobnik ten zawsze sadowił się z tyłu, przycupnięty, żeby wyglądać jak najmniej groźnie. Pielgrzym najwyraźniej zdawał sobie sprawę, jak bardzo drażni ją widok tamtego, i dokładał starań, by nie rzucać się w oczy, ale nawet po śmierci Skryby nie mogła się zdobyć na nic więcej prócz tolerowania tej sfory… W końcu w zamku Snycerki mogli być zdrajcy. Opowiadanie, że Skrybę zabili napastnicy z zewnątrz, było tylko hipotezą Wendacju-sza. Johanna nieustannie przyglądała się Pielgrzymowi podejrzliwym okiem.

W nocy Snycerka wyganiała pozostałe sfory. Układała się wokół paleniska i zadawała dannikowi pytania, które nie miały najmniejszego związku z czekającą ich wojną. Johanna siadywała obok niej i próbowała wyjaśnić rzeczy, których tamta nie rozumiała. Wszystko to było bardzo dziwne. Snycerka była kimś w rodzaju królowej tych sfor. Miała ten olbrzymi (prymitywny, niewygodny, brzydki, ale rzeczywiście olbrzymi) zamek i dziesiątki sług. Mimo to spędzała większość nocy w małej drewnianej chatce razem z Johanna, podtrzymując ogień i przygotowując jedzenie tak samo jak sfora, która usługiwała jej wcześniej.

Snycerka była drugim Szponem, który został jej przyjacielem (pierwszym był Skryba, aczkolwiek Johanna nie wiedziała o tym, dopóki tamten nie zginął). Cechowała ją mądrość i oryginalność. W pewnym sensie była najmądrzejszą istotą, jaką Johanna miała okazję poznać, choć do tego wniosku dochodziła powoli. Wcale nie dziwiła się szybkim postępom Szponów w nauce samnorskiego — takie rzeczy zdarzały się w większości historii przygodowych, a ponadto w danniku były programy uczące. Ale noc po nocy Johanna obserwowała, jak Snycerka wędruje po zasobach urządzenia. Sfora nie wykazywała najmniejszego zainteresowania chemią ani zagadnieniami taktycznymi, które stanowiły przedmiot ich całodziennej pracy. Zamiast tego czytała o Strefie Powolnego Ruchu, Przestworzach, historii Królestwa Straumy. Sztukę szybkiego czytania opanowała najszybciej ze wszystkich. Czasami Johanna siedziała tylko i zaglądała jej przez ramiona. Ekran podzielony na okna, tekst w głównym oknie przesuwający się tak szybko, że Johanna nie mogła nadążyć. Dziesiątki razy na minutę Snycerka napotykała wyrażenia, których nie znała. Większość z nich stanowiły rzadko używane samnorskie wyrazy. Wtedy dotykała nosem nieznanego słowa i w oknie słownika na krótką chwilę pojawiała się definicja. Czasami jednak problem był natury konceptualnej, a kolejne okna, które otwierała sobie w celu uzyskania dodatkowych wyjaśnień, wprowadzały ją w zupełnie nowe dziedziny, czasem na kilka sekund, czasem na wiele minut, a czasem to, co było chwilowym odejściem od tematu, stawało się główną ścieżką jej poszukiwań. W pewnym sensie uosabiała wszystko, czym pragnął zostać Skryba.

Niejednokrotnie zadawała pytania, na które dannik nie potrafił odpowiedzieć. Rozmawiała wtedy z Johanna do późnej nocy. Jak wygląda ludzka rodzina? Do czego Królestwo Straumy chciało wykorzystać Górne Laboratorium? Johanna nie myślała już o sforach jako o bandach długoszyich szczurów. Długie godziny po północy ekran dannika płonął jaśniejszym blaskiem niż pełgające płomyki paleniska. Na grzbietach Snycerki rozlewały się kolorowe plamy światła. Sfora otaczała ją kołem, a jej członkowie przypominali małe dzieci siedzące wokół nauczyciela.

Ale Snycerka nie była dzieckiem. Od pierwszego wejrzenia robiła wrażenie bardzo starej. Dzięki tym nocnym rozmowom Johanna zaczynała się dowiadywać wielu rzeczy o Szponach. Sfora mówiła o sprawach, o których nigdy nie rozmawiała w ciągu dnia. Były to w większości zagadnienia dla innych Szponów oczywiste, ale o których się nie mówiło. Dziewczyna zastanawiała się, czy królowa Snycerka ma wśród swoich kogoś, komu mogłaby się zwierzyć.

Tylko jeden z członków Snycerki był fizycznie zgrzybiały; dwóch dopiero co miało za sobą wiek szczenięcy. Tak wyglądała sfora, która przeżyła ponad pięć stuleci. Ten wiek rzucał się w oczy. Dusza Snycerki trzymała się tylko dzięki sile jej woli. Ceną nieśmiertelności duszy było poprzestanie na wyłącznie wsobnym sposobie rozmnażania. Pierwotna sfora cieszyła się znakomitym zdrowiem, ale po sześciuset latach… Jednemu z jej młodszych członków cały czas ciekła ślina, bez przerwy ocierał pysk chustką. Inny, w miejscu gdzie powinny znajdować się ciemnobrązowe źrenice, miał bielma koloru mleka. Snycerka mówiła, że jest absolutnie ślepy, ale poza tym nad wyraz zdrowy, a przy tym był jej najlepszym mówcą. Jej najstarszy fragment ledwie powłóczył nogami i cały czas ciężko dyszał. Na nieszczęście, zgodnie z tym, co mówiła Snycerka, właśnie on był najbardziej bystry i twórczy. Gdyby ten umarł…

Kiedy już Johanna zaczęła się przyglądać Snycerce pod tym kątem, dostrzegała w niej coraz więcej przejawów słabości. Nawet dwaj najzdrowsi członkowie o twardej, gęstej sierści chodzili w bardzo dziwny sposób w porównaniu z normalnymi elementami sfor. Czy była to wina jakichś zniekształceń kręgosłupa? Ponadto właśnie ci dwaj ostatnio tyli na potęgę, co jeszcze pogarszało sytuację.

Johanna nie dowiedziała się tego wszystkiego od razu. Snycerka mówiła jej o różnych sprawach z życia Szponów i stopniowo wplatała w swoje wypowiedzi historie i przykłady z własnego życia. Wyglądała na zadowoloną, że ma kogoś, komu może się zwierzyć, ale Johanna zauważyła, że jej nowa przyjaciółka trochę się nad sobą użala. Snycerka wybrała taką, a nie inną drogę życia — według niektórych było to zwykłe zboczenie — i udało jej się przetrwać wszelkie przeciwności losu dłużej niż wszystkim podobnym sforom, o jakich mówiły historyczne zapisy. Jeśli czegokolwiek żałowała, to tego, że dawne szczęście w końcu zaczęło ją opuszczać.

Architektura Szponów była architekturą ekstremów — wszelkie budowle i pomieszczenia były albo zbyt wielkie, albo zbyt ciasne jak na potrzeby człowieka. Izba Rady Snycerii była przykładem miejscowej gigantomanii. W ogromnej sali w kształcie misy swobodnie zmieściłoby się trzystu ludzi. Na oddzielone od siebie balkony dookoła komnaty weszłaby dodatkowa setka.

Johanna była tu już nieraz, właśnie w tej sali odbywała się większość zebrań poświęconych dannikowi. Na ogół uczestniczyła w nich ona, Snycerka i każdy, kto potrzebował informacji. Dziś nie był dzień zasięgania porad w danniku. To było pierwsze posiedzenie rady, w którym Johanna miała okazję uczestniczyć; Wysoka Rada składała się z dwunastu sfor i wszystkie były już na miejscu. Na każdym balkonie siedziała jedna sfora, a trzy inne stały. Johanna znała Szpony na tyle, by wiedzieć, że pomimo tak ogromnych wolnych przestrzeni, w sali panuje potworny tłok. Słychać było odgłosy myśli piętnastu sfor. Pomimo obitych ścian w głowie czuła nieustanne wibracje, a jej dłonie oparte o balustradę lekko drżały.

Johanna stała w towarzystwie Snycerki na największym z balkonów. Kiedy weszły do sali, Wendacjusz na dole rozkładał na podłodze rysunki. Gdy wszyscy członkowie rady powstali, spojrzał w górę i powiedział coś do królowej. Ta odrzekła po samnorsku:

— Wiem, że to może nas nieco opóźnić, ale być może tak będzie lepiej. — Wydała z siebie odgłos ludzkiego śmiechu.

Wędrownik Wickwrackstrup zajmował balkon tuż nad nimi, tak jakby był jednym z członków Rady. Johanna zdziwiła się. Nie zdołała się jeszcze zorientować dlaczego, ale wydawało się, że Strupiarz to jeden z ulubieńców Snycerki.

— Pielgrzymie, czy będziesz mógł tłumaczyć wszystko dla Johanny?

Pielgrzym pokiwał kilkoma głowami.

— Czy zgadzasz się na to, Johanno?

Dziewczyna zawahała się przez chwilkę, a potem przytaknęła skinieniem głowy. Wydawało się to najrozsądniejszym wyjściem. Nie licząc Snycerki, Pielgrzym mówił po samnorsku najlepiej ze wszystkich obecnych. Kiedy Snycerka usiadła, wzięła dannik od Johanny i otworzyła go. Dziewczynka przyjrzała się danym wyświetlonym na ekranie. Zrobiła sobie notatki. Nie miała jednak zbyt dużo czasu na zdziwienie, ponieważ królowa odezwała się ponownie — tym razem gulgocząc w zewnętrznej mowie sfor. Po chwili Pielgrzym rozpoczął tłumaczenie.

— Proszę niech wszyscy usiądą. Pochylcie się trochę. I tak jest tu zbyt tłoczno. — Johanna powstrzymywała się od śmiechu. Jako tłumacz Wędrownik Wickwrackstrup był wyjątkowo sprawny. Znakomicie naśladował ludzki głos Snycerki. Udało mu się także odtworzyć wymuszony, autorytatywny ton jej przemowy.

Nastąpiła chwila przerwy wypełniona odgłosami sadowienia się na miejscach i po chwili nad balustradką każdego balkonu widniała już tylko jedna lub dwie głowy. Dzięki temu większość odgłosów myśli została wytłumiona przez obicie balkonowych niszy, lub przez wyściełane sklepienie sali.

— Wendacjuszu, oddaję ci głos.

W dole, na podłodze stał Wendacjusz, spoglądając we wszystkich kierunkach. Po chwili przemówił.

— Dziękuję — usłyszała tłumaczenie, tym razem imitujące ton głosu szefa służb bezpieczeństwa. — Snycerka poprosiła mnie, abym zwołał to posiedzenie ze względu na wielkie przygotowania, jakie czynione są na Północy. Nasze tamtejsze źródła donoszą, że Stal wznosi fortyfikacje wokół statku Johanny.

Jakiś bulgoczący wtręt. Czy to Skrupiło?

— To żadna nowina. Przecież właśnie po to robimy proch i armaty.

— Istotnie, plany te są nam znane od jakiegoś czasu. Niemniej jednak przyspieszono termin ukończenia budowli, a jej ostateczna wersja będzie miała ściany znacznie grubsze niż przewidzieliśmy. Wydaje się także, że gdy tylko statek zostanie ukryty, Stal będzie chciał go rozłożyć i przebadać jego ładunek w swych laboratoriach.

Dla Johanny słowa te były niczym kopniak w brzuch. Przedtem istniały jeszcze jakieś szansę. Gdyby mężnie stanęli do walki, mogliby odzyskać statek. Być może dokończyłaby misję, której podjęli się jej rodzice. Może nawet zostałaby uratowana.

Pielgrzym zadał pytanie, a następnie je przetłumaczył:

— Więc jaki jest nowy ostateczny termin ukończenia tych robót?

— Sądzą, że ukończą główny trzon murów obronnych szybciej niż w ciągu dziesięciu dziesięciodni.

Snycerka pochyliła kilka nosów nad klawiaturą i coś wpisała do dannika. W tym samym czasie wystawiła jedną głowę nad barierkę i spojrzała na marszałka.

— Już wcześniej zauważyłam, że prognozy Stali są na ogół nazbyt optymistyczne. Czy dokonałeś jakichś bardziej obiektywnych szacunkowych obliczeń?

— Tak. Ich mury obronne będą gotowe za osiem do jedenastu dziesięciodni.

— Liczyliśmy co najmniej na piętnaście — powiedziała Snycerka. — Czy to nie czasem odpowiedź na nasze plany?

Poniżej, na podłodze, Wendacjusz zebrał się w ścisłą grupę.

— Takie były nasze pierwsze podejrzenia, wasza wysokość. Ale… jak wiesz mamy kilka specjalnych… źródeł informacji, o których nie powinniśmy mówić nawet tutaj.

— Co za fanfaron. Czasami zastanawiam się, czy on w ogóle w czymkolwiek się orientuje. Jeszcze nigdy nie widziałem, aby kiedykolwiek wytaszczył swoje ciężkie tyłki na wyprawę w teren. — A to co? Kilka chwil zajęło Johannie zorientowanie się, że to osobisty komentarz Pielgrzyma. Wychyliła się przez balustradę. Nad barierką balkonu powyżej widoczne były trzy głowy Pielgrzyma, z których dwie zwrócone były w jej stronę. Miny, jakie miały jego pyski, rozpoznała jako głupkowaty uśmiech. Reszta zgromadzonych wydawała się nie słyszeć uwag. Wyglądało na to, że potrafi ukierunkować strumień głosu, tak by usłyszała go tylko ona. Przyjrzała mu się uważnie, a po chwili usłyszała, jak obojętnym głosem kontynuuje swoje oficjalne tłumaczenie.

— Stal wie, że planujemy atak, ale nic nie wie o naszej specjalnej broni. Ta zmiana planu to po prostu efekt obudzenia się w nim zwykłej podejrzliwości. Na nasze nieszczęście, całkiem uzasadnionej.

Trzech lub czterech członków rady zaczęło się wzajemnie przekrzykiwać.

— Dużo głośnych lamentów — podsumował krótko Pielgrzym. — Spostrzeżenia typu „Wiedziałem, że to się nigdy nie uda” i „Po co w ogóle zgodziliśmy się atakować zbirów Ociosa?”

Nagle tuż obok usłyszała przenikliwy gwizd, jaki wydała Snycerka. Hałaśliwe utyskiwania natychmiast ucichły.

— Niektórzy z was zapominają o własnej odwadze. Uzgodniliśmy, że zaatakujemy Ukrytą Wyspę, ponieważ stanowi ona śmiertelne zagrożenie, które spodziewaliśmy się wyeliminować przy użyciu armat Johanny, a które może nas zniszczyć, jeśli Stal nauczy się korzystać ze statku. — Jeden z członków Snycerki, przycupnięty na podłodze, wyciągnął szyję i potarł pyskiem o kolano Johanny.

Strumień głosu Pielgrzyma zadźwięczał w jej uchu stłumionym chichotem.

— Jest jeszcze drobna sprawa z odesłaniem cię do domu i nawiązaniem kontaktu z gwiazdami, ale królowa nie może tego powiedzieć wprost obecnym tu „pragmatykom”. Gdybyś jeszcze nie wiedziała, jest to jeden z powodów, dla którego uczestniczysz w tym posiedzeniu. Trzeba przypomnieć tym bęcwałom, że są rzeczy na niebie, o których nawet się im nie śniło. — Urwał i natychmiast podjął oficjalne tłumaczenie słów Snycerki.

— Zaplanowanie tej kampanii nie było żadnym błędem. Unikanie jej byłoby równie niebezpieczne jak przegrana w walce. Więc… czy mamy jakiekolwiek szansę na sformowanie skutecznej armii i dotarcie z nią na wybrzeże we właściwym czasie? — Wskazała nosem na jeden z balkonów po drugiej stronie sali. — Skrupiło. Tylko proszę cię, krótko i zwięźle.

— Przedstawić coś krótko i zwięźle to dla Skrupiła zadanie niewykonalne… oj, chyba się zagalopowałem — usłyszała kolejny komentarz Pielgrzyma.

Skrupiło wystawił więcej głów nad barierkę.

— Już omawiałem cały problem z Wendacjuszem, wasza wysokość. Utworzenie armii, przejazd na wybrzeże — z tym wszystkim śmiało zdążymy przed upływem dziesięciu dziesięciodni. Główny problem to zbudowanie armat i przeszkolenie żołnierzy w ich obsłudze. To właśnie moje zadanie.

Snycerka burknęła coś krótko.

— Tak, wasza wysokość. Mamy już proch. Działa dokładnie tak, jak mówi dannik. Dużo większy problem stanowią lufy dział. Jak dotąd metal pękał w okolicach zamka podczas schładzania. Myślę, że już sobie poradziłem z tym kłopotem. Na razie mam przynajmniej dwie lufy, które działają bez zarzutu. Chciałbym mieć kilka dni na przeprowadzenie odpowiednich testów…

— …ale obecnie nie mamy już na to czasu — wpadła mu w słowo królowa, po czym podniosła się cała i rozejrzała po sali. — Chcę, żeby testy odbyły się jak najszybciej. Jeśli się powiodą, zaczniemy wytwarzać armaty w najszybszym możliwym tempie. A jeśli się nie powiodą…

Dwa dni później…

Ku jej rozbawieniu Skrupiło spodziewał się, że Johanna dokona szczegółowej inspekcji armatniej lufy przed jej pierwszym użyciem. Sfora krążyła podekscytowana wokół działa, wyjaśniając wszystko łamanym samnorskim. Johanna szła za nim, robiąc poważne miny. Kilka metrów dalej, Snycerka i jej Wysoka Rada obserwowali wszystko ukryci za usypanym z ziemi wałem. Cóż, rzeczywiście wyglądało to jak prawdziwa armata.

Lufa została zamontowana na malutkim wózku, który pchany siłą odrzutu miał się zatrzymać na małej kupce ziemi znajdującej się tuż za nim. Sama lufa była jednorodnym odlewem z metalu długości jednego metra i dziesięciocentymetrowej średnicy otworu. Proch i pociski wkładało się od przodu. Następnie podpalano proch, podkładając ogień przez malutki kanalik z tyłu.

Johanna pogładziła ręką masywny walec. Ołowiana powierzchnia była chropowata, a w metalu znajdowały się zatopione drobiny kurzu. Nawet w środku lufy ścianki nie były całkiem gładkie. Skrupiło objaśniał właśnie, w jaki sposób używał słomy do robienia form, aby zapobiec pękaniu metalu przy schładzaniu. To ci dopiero!

— Powinieneś najpierw zrobić kilka prób z małą ilością prochu — powiedziała ostrożnie.

Głos Skrupiła przybrał nagle porozumiewawczy ton, a strumień słów skierowany został dokładnie na Johannę.

— Tak między nami mówiąc, to już robiłem takie próby. Poszło całkiem nieźle. Teraz czas na wielki test.

Hmm. A więc nie jesteś kompletnym świrem. Uśmiechnęła się do najbliższego członka, który na całej głowie nie miał ani jednego czarnego włosa. W pewien sposób Skrupiło przypominał jej niektórych naukowców z Górnego Laboratorium.

Skrupiło odszedł kilka kroków od armaty i odezwał się głośno.

— Czy możemy zaczynać? — Dwóch jego członków spoglądało nerwowo na sfory z Wysokiej Rady skryte za nasypem.

— Hmm, tak, według mnie wszystko jest jak należy — odparła. I tak być powinno. Konstrukcja została skopiowana bezpośrednio z modelów nyjorskich, odnalezionych w plikach historycznych Johanny. — Ale bądź ostrożny… jeśli zadziała niewłaściwie, może zabić każdego, kto stoi w pobliżu.

— Jasne, jasne. — Po uzyskaniu jej oficjalnej aprobaty, Skrupiło obiegł działo dookoła i odgonił Johannę na bok. Kiedy szła z powrotem w stronę Snycerki, kontynuował swój wywód po szpońsku, najwyraźniej objaśniając wszystkim, na czym będzie polegał test.

— Czy myślisz, że to zadziała? — spytała cicho Snycerka. Dzisiaj wydawała się jeszcze bardziej zmęczona życiem niż zazwyczaj. Za wałem, na porośniętym mchem wrzosowisku rozłożono dla niej matę. Większość jej członków leżała cicho z pyskami ułożonymi pomiędzy łapami. Ślepiec wyglądał, jakby spal, śliniący się młodziak tulił się do niego, wstrząsany nerwowym tikiem. Jak zwykle w pobliżu stał Wędrownik Wickwrackstrup, ale tym razem nie pełnił roli tłumacza. Ca?a jego uwaga była skupiona na przemowie Skrupiła.

Johanna pomyślała o słomie, której Skrupiło używał przy wyrobie form. Poddani Snycerki naprawdę robili, co mogli, by jej pomóc, ale… Potrząsnęła głową.

— Ja… kto wie, kto wie.

Uklękła i wystawiła głowę ponad wał. Cała scena wyglądała jak przedstawienie cyrkowe, które oglądała kiedyś w jednym z plików historycznych. Podobnie jak tam, widziała przed sobą przedstawiające numer zwierzątka i armatkę. Był nawet namiot cyrkowy. Wendacjusz uparł się, aby ukryć całą operację przed wzrokiem ewentualnych szpiegów, którzy mogli czaić się na wzgórzach. Wróg i tak może coś zauważyć, ale im dłużej Stal nie znał szczegółów, tym lepiej.

Skrupiło kręcił się energicznie wokół działa, cały czas perorując. Dwóch jego członków wyjęło skądś baryłkę czarnego prochu, zaczął wpychać go do lufy. Za prochem poszła przybitka ze zmiętej kuli jedwabnego papieru. Ubił wszystko, a następnie załadował kulę. W tym samym czasie pozostała jego część obróciła działo w ten sposób, aby celowało w otwór wyjściowy namiotu.

Znajdowali się na dziedzińcu zamkowym, po tej jego stronie, która graniczyła z lasem, pomiędzy starymi a nowymi murami. Przez otwór wejściowy Johanna widziała kawałek zielonego wzgórza i niskie chmury deszczowe. Sto metrów od nich znajdowała się stara ściana. Była to dokładnie ta sama część murów, gdzie został zabity Skryba. Nawet jeśli cholerne działo samo się nie rozleci, nikt nie miał pojęcia, jak daleko poleci kula. Johanna mogła się założyć, że nawet nie doleci do ściany.

Skrupiło był już za armatą, starając się zapalić długi patyk, za pomocą którego chciał przytknąć ogień do prochu. Czując, jak żołądek skręca się jej ze strachu, Johanna zdała sobie sprawę, że eksperyment się nie uda. Byli absolutnymi głupcami i amatorami, ona w tym samym stopniu co oni. A tego biedaka czeka zupełnie bezsensowna śmierć.

Johanna zerwała się na nogi. Muszę przerwać tę zabawę. Coś schwyciło ją za pas i pociągnęło na dół. To był jeden z członków Snycerki, jeden z grubasów, którzy mieli kłopoty z chodzeniem.

— Musimy przeprowadzić próbę — szepnęła sfora.

Skrupiło zdołał już zapalić patyk. Nagle przestał mówić. Wszyscy jego członkowie oprócz białogłowego umknęli za wał w poszukiwaniu schronienia. Johanna przez moment ze zdziwieniem pomyślała, że tchórzą, ale po chwili namysłu zrozumiała. Człowiek majstrujący przy materiałach wybuchowych na pewno także starałby się jakoś osłonić całe swoje ciało, prócz ręki, która trzymała zapałkę. Skrupiło ryzykował okaleczenie, ale nie życie.

Białogłowy spojrzał ponad zdeptanym wrzosowiskiem na resztę Skrupiła. Nie wyglądał na przestraszonego, tylko jakby się czemuś uważnie przysłuchiwał. Z tej odległości nie mógł być już częścią umysłu Skrupiła, ale najprawdopodobniej był inteligentniejszy niż jakikolwiek pies i widać było, że reszta daje mu wskazówki.

Białogłowy obrócił się i podszedł do działa. Ostatni metr czołgał się na brzuchu, starając się ukryć za kupką ziemi usypaną tuż za wózkiem. Trzymał kijek, tak że jego koniec wolno wsunął się do kanalika. Johanna skryła głowę za wałem.

Huk eksplozji był krótki i donośny. Snycerka zadrżała przytulona do niej, a w całym namiocie rozległy się pełne bólu świsty. Biedny Skrupiło. Johanna czuła, że z oczu zaczynają jej płynąć łzy. Muszę zobaczyć. W końcu jestem częściowo odpowiedzialna za to, co się stało. Wolno wstała i zmusiła się, by spojrzeć na miejsce, gdzie armata stała jeszcze przed chwilą — i stała nadal! Gęsty dym buchał z obu końców, ale lufa pozostała nie naruszona. Co więcej, Białogłowy biegał, słaniając się na nogach, wokół wózka, a sierść pokrywała mu sadza.

Reszta Skrupiła rzuciła się w jego stronę. Pięcioro członków zaczęło szalony bieg wokół armaty, wskakując na siebie w geście tryumfu. Przez długą chwilę widownia przypatrywała się zdumiona. Działo nie rozpadło się na kawałki. Artylerzysta był cały i zdrowy. A ponadto, był jeszcze jeden, jakby uboczny skutek… Johanna spojrzała ponad lufą, w górę zbocza. W starym murze widniała szeroka na metr wyrwa, w miejscu gdzie wcześniej nic takiego nie było. Wendacjusz będzie musiał się sporo natrudzić, aby ukryć ten ślad przed wrogiem!

Chwila głuchej ciszy ustąpiła miejsca największemu harmi-drowi, jaki Johanna miała okazję słyszeć. Były zwyczajowe gulgotania, a także inne dźwięki — przenikliwe syczenie na granicy słyszalności. Po drugiej stronie namiotu dwa Szpony, których nie znała, rzuciły się ku sobie i zmieszały się na jej oczach. Przez chwilę oszalałej radości tworzyły wielką sforę złożoną z dziewięciu lub dziesięciu członków.

Teraz odzyskamy statek! Johanna ruszyła, by uściskać Snycerkę, ale królowa nie krzyczała wraz z innymi. Przycupnęła, trzymając wszystkie głowy blisko siebie i drżąc.

— Snycerko? — Poklepała po szyi jednego z wielkich grubasów. Odsunął się gwałtownie, a jego ciało wiło się w spazmach.

Apopleksja? Zawał? Szukała w głowie nazw pradawnych śmiertelnych chorób. Jak mogą się one objawiać u sfory? Działo się coś strasznego, ale nikt nie zwracał na to uwagi. Johanna zerwała się na równe nogi.

— Pielgrzymie! — wrzasnęła.

Pięć minut później wyniesiono Snycerkę z namiotu. To miejsce wciąż przypominało dom wariatów, ale Johanna nic już nie słyszała. Pomogła ułożyć królową na specjalnym wózku, lecz potem nikt już jej nie dopuszczał w pobliże Snycerki. Nawet Pielgrzym, wczoraj tak chętnie tłumaczący, odepchnął ją na bok.

— Wszystko będzie dobrze — powiedział tylko, po czym pobiegł na przód wozu i schwyciwszy za uprząż, popędził dwa ciągnące go kosmate Niewiadomoco. Wóz ruszył otoczony kilkoma sforami straży. Na krótką chwilę świat Szponów znów nagle wydał jej się dziwaczny i obcy. Najwyraźniej sytuacja była poważna. Ktoś mógł umrzeć. Wszyscy biegali na wszystkie strony. A jednocześnie… sfory zbiły się w zwarte grupy. Nikt nie zbliżał się zbytnio do pozostałych. Nikt nie mógł nikogo dotknąć.

Po krótkiej chwili Johanna wypadła z namiotu za wozem. Starała się biec po błotnistej ścieżce przecinającej wrzosowisko i niemal udało jej się dogonić odjeżdżających. Wokół panował chłód i wilgoć, wszystko było szare jak lufa ich działa. Zaraz, zaraz… wszyscy stali pochłonięci testem… czy to kolejny podstęp Ociosa? Johanna potknęła się i upadła na kolana, grzęznąc w błocie. Wóz skręcił za róg ulicy, jego koła potoczyły się w dół po kocich łbach. Zniknął jej z oczu. Wstała i zaczęła brnąć przez mokrą trawę, teraz już wolniej. Czuła się bezradna, po prostu bezradna. Zaprzyjaźniła się ze Skrybą i Skryba został zabity. Zaprzyjaźniła się ze Snycerką i teraz…

Szła wyłożoną kamieniami aleją pomiędzy zamkowymi spichrzami. Nie widziała wozu, ale słyszała stukot kół daleko przed sobą. Sfory z Wendacjuszowych służb bezpieczeństwa przebiegały obok niej w tę i z powrotem, zatrzymując się co jakiś czas w niszach ułatwiających mijanie się z tymi, którzy biegli z naprzeciwka. Nikt nie odpowiadał na jej pytania — najprawdopodobniej żadna z tych sfor nie mówiła po samnorsku.

Johanna omal się nie zgubiła. Dochodził do niej hałas, jaki robił wóz, ale po chwili najwyraźniej znowu gdzieś skręcił. Zaraz potem usłyszała go ponownie, za swoimi plecami. Zabierali Snycerkę do jej domku! Cofnęła się i po kilku minutach wspinała się ścieżką do dwupiętrowej chaty, którą dzieliła z królową przez ostatnie kilka tygodni. Była zbyt wyczerpana, aby biec. Wolno podeszła pod górę, nie zdając sobie sprawy, jak bardzo jest przemoczona i ubłocona. Wóz zatrzymał się około pięciu metrów od drzwi. Straże rozstawiono na całym wzgórzu, ale kusz nie naciągnięto.

Popołudniowe słońce znalazło szparę pomiędzy chmurami zasłaniającymi zachodnią część nieba i na chwilę oświetliło podmokłe wrzosowisko i lśniącą linię lasu, który kontrastował ze wzgórzami. Taka kombinacja światła i ciemności zawsze wydawała się Johannie szczególnie piękna. Żeby tylko nic jej się nie stało.

Straże pozwoliły jej przejść. Wędrownik Wickwrackstrup stał wokół wejścia. Trzech jego członków spoglądało na zbliżającą się Johannę. Czwarty, Strupiarz, wsuwał swą długą szyję przez szparę w drzwiach, przypatrując się temu, co działo się w środku.

— Chciała, żeby przywieźć ją tutaj, gdy to się stało — oznajmił Wędrownik.

— Co… co się stało? — spytała Johanna.

Pielgrzym wykonał gest, który był odpowiednikiem wzruszenia ramionami.

— Wszystko przez szok spowodowany wystrzałem. Ale w zasadzie cokolwiek mogło być przyczyną. — Coś uderzyło ją w geście, jaki wykonywały jego rozłatane na wszystkie strony głowy. Wstrząśnięta Johanna spostrzegła, że tamten się śmieje, cały rozanielony.

— Chcę ją zobaczyć!

Strupiarz pośpiesznie wycofał się, gdy ruszyła do drzwi.

Wnętrze oświetlało jedynie słońce, które przedostawało się do środka przez szparę w drzwiach i wąskie okienka. Musiała chwilę odczekać, aż jej wzrok się przyzwyczaił. W powietrzu unosił się zapach… czegoś mokrego. Snycerka leżała, tworząc kółko na pikowanym materacu, na którym kładła się każdego wieczoru. Johanna przemierzyła pokój i uklękła tuż przy sforze. Snycerka cofnęła się nerwowo, nie pozwalając się dotknąć. Wszędzie było pełno krwi i coś, co wyglądało jak kupa flaków, leżało na środku materaca. Johanna czuła, że zaraz zwymiotuje.

— Sny… Snycerko? — odezwała się słabym głosem.

Jeden z członków królowej podszedł i położył jej pysk na dłoni.

— Witaj, Johanno. To bardzo… dziwne uczucie mieć kogoś przy sobie w takiej chwili.

— Ty krwawisz. Co się dzieje? Delikatny, ludzki śmiech.

— Boli mnie, ale to dobrze… Zobacz. — Jej ślepiec trzymał w szczękach coś małego i mokrego. Inny lizał to coś. Cokolwiek to było, wierciło się na wszystkie strony, żywe. Johanna przypomniała sobie jak całkiem niedawno część Snycerki zaczęła nabierać niezgrabnych, zaokrąglonych kształtów.

— Dziecko?

— Tak. A jutro lub za dwa dni będę miała następne. Johanna usiadła na drewnianej podłodze, zakrywając twarz dłońmi. Znowu chciało jej się płakać.

— Czemu nic mi nie powiedziałaś?

Przez chwilę Snycerka milczała. Lizała małego ze wszystkich stron, a potem położyła go na brzuchu tego członka, który zapewne był matką. Nowo narodzony przytulił się do ciepłego ciała, moszcząc się wygodnie w gęstym futerku. Johanna nie słyszała, żeby wydawał jakieś dźwięki. W końcu królowa się odezwała.

— Nie wiem… nie wiem, czy mnie zrozumiesz. To dla mnie bardzo trudne.

— Rodzenie dzieci? — Dłonie Johanny lepkie były od krwi, którą przesiąkł materac. Jasne, że to trudne, ale tak przecież zawsze zaczyna się życie na świecie takim jak ten. W bólu, który potrzebuje przyjacielskiego wsparcia; w bólu, który prowadzi do radości.

— Nie. Rodzenie dzieci wcale nie jest trudne. Jeśli mnie pamięć nie myli, rodziłam ponad sto razy. Jakby ci to wytłumaczyć, żebyś zrozumiała? Wy, ludzie, nie macie szans, aby próbować żyć wiecznie, wasze potomstwo nigdy nie stanie się wami.

Ale dla mnie oznacza to koniec duszy, która żyje już sześćset lat. Widzisz, zatrzymam tych dwoje, aby stali się częścią mnie samej… i po raz pierwszy od wielu wieków nie jestem jednocześnie ich matką i ojcem. Stanę się nowikiem.

Johanna spojrzała na ślepca i na śliniącego się młodzika. Sześćset lat kazirodztwa. Jak długo mogłaby jeszcze ciągnąć w ten sposób, zanim jej umysł doczekałby się całkowitego rozpadu. Po raz pierwszy nie jest matką i ojcem.

— Więc kto jest ojcem? — wyrwało się Johannie.

— A jak myślisz? — Głos doszedł do niej zza drzwi. Jeden z członków Wędrownika Wickwrackstrupa wsunął głowę tak tylko, że było widać jedno oko. — Kiedy Snycerka podejmuje decyzję, zawsze łamie wszelkie bariery. Była najbardziej zwartą i jednorodną sforą wszech czasów. Teraz ma w sobie krew… albo „geny” jakby powiedział dannik — sfor z całego świata, krew najbardziej szalonego ze wszystkich pielgrzymów, jacy kiedykolwiek powierzali swe dusze błędnym wiatrom.

— A także jednego z najbystrzejszych — dodała Snycerka, a w jej głosie była jednocześnie przekora i żal. — Nowa dusza będzie co najmniej tak samo inteligentna jak przedtem i prawdopodobnie bardziej elastyczna.

— Ja także spodziewam się małego — powiedział Pielgrzym — ale nie smucę się tym ani trochę. Za długo już byłem czworakiem. Wyobraź sobie mieć szczeniaka z samą Snycerką! Może stanę się konserwatywny i zagrzeję miejsce.

— Ha! Nawet dwóch szczeniaków ze mną nie wystarczyłoby, aby poskromić twą pielgrzymią duszę.

Johanna zamyślona, słuchała tych przekomarzań. To wszystko było takie obce, a jednak ten poufały, czuły ton i łagodny humor wydawały jej się bardzo znajome. Gdzieś już to sły… i nagle sobie przypomniała. Miała wtedy pięć lat. Mama i Tata przynieśli do domu małego Jefriego. Johanna nie pamiętała słów, jakie wtedy wypowiadali, ani nawet sensu całej rozmowy, ale jej ton był taki sam jak podczas serdecznej wymiany zdań pomiędzy Snycerką a Wędrownikiem.

Johanna usiadła i poczuła, jak uchodzi z niej całe napięcie tego pełnego wrażeń dnia. Artyleria Skrupiła okazała się całkiem sprawna, istniały realne szansę na odzyskanie statku. Nawet gdyby się nie udało… poczuła się trochę tak, jakby była z powrotem w domu.

— Czy… czy mogę pogłaskać twojego szczeniaczka?

DWADZIEŚCIA PIĘĆ

Podróż PPII rozpoczęła się od katastrofy, podczas której śmierć lub życie były kwestią godzin a nawet minut. Pierwsze tygodnie naznaczone były strachem i samotnością oraz obawami o ożywienie Phama. Poza Pasmem II szybko spadał w kierunku płaszczyzny galaktyki, oddalając się od Przekaźnika. Z dnia na dzień gwiezdna spirala zdawała się obracać, wychodząc mu na spotkanie, aż w końcu zmieniła się w jedno pasmo światła, Mleczną Drogę, taką, jaką widziano z Nyjory lub Starej Ziemi oraz z większości nadających się do zamieszkania planet galaktyki.

Dwadzieścia tysięcy lat świetlnych w trzy tygodnie, ale po trasie wiodącej przez Środkowe Przestworza. Teraz jeszcze tylko kilka tysięcy lat świetlnych dzieliło ich od celu znajdującego się na Dnie Przestworzy. Przestrzenie o izotropowej gęstości co jakiś czas przedzielane były nieregularnymi granicami stref. W skali całej galaktyki Dno stanowiło soczewkowatą powierzchnię otaczającą większą część tarczy galaktycznej. PPII poruszał się mniej więcej w kierunku centrum. Lecieli z coraz mniejszą prędkością — każdy tydzień coraz bardziej przybliżał ich do Powolności. Co gorsza, ich trasa oraz wszelkie jej warianty, zapewniające jakikolwiek postęp, wiodły dokładnie przez region masowych przesunięć strefowych. Wiadomości Sieciowe mówiły o Wielkim Sztormie Strefowym, aczkolwiek, rzecz jasna, nie odczuwało się żadnych turbulencji w regionie, który przemierzali. W niektóre dni jednak tempo podróży spadało poniżej osiemdziesięciu procent spodziewanej wartości.

Dość wcześnie zorientowali się, że nie tylko sztorm jest przyczyną spowolnienia. Błękitny Pancerzyk wyszedł na zewnątrz, aby przyjrzeć się uszkodzeniu, którego nie próbowali naprawiać od chwili ucieczki.

— A więc to wina statku? — Ravna przyglądała się z mostka ledwo dostrzegalnemu obecnie przesuwaniu się pobliskich gwiazd po czarnym niebie. Nie była to żadna nowość. Ale nie wiedziała, co należy zrobić.

Błękitny Pancerzyk przetaczał się w tę i z powrotem po suficie. Za każdym razem, gdy zbliżał się do przeciwległej ściany, wyciągał od pokładowego komputera dane na temat uszczelnienia ciśnieniowego w śluzie dziobowej. Ravna spojrzała na niego.

— Hej, w ciągu ostatnich minut sprawdzałeś to już dziewięć razy. Jeśli naprawdę myślisz, że coś jest nie w porządku, lepiej to napraw.

Toczący się swobodnie Skrodojeździec zatrzymał się gwałtownie. Jego odrośle falowały niepewnie.

— Przed chwilą byłem na zewnątrz. Chcę się tylko upewnić, czy właściwie zamknąłem wyjście… To znaczy, chcesz powiedzieć, że już to zrobiłem?

Ravna spojrzała na niego i dołożyła wszelkich starań, aby jej głos nie był nazbyt ostry. Błękitny Pancerzyk nie był właściwym celem dla jej frustracji.

— Aha. Co najmniej pięć razy.

— Przepraszam. — Zamilkł, nieruchomiejąc w pozie najintensywniejszego skupienia. — Zająłem zbyt dużo pamięci.

Czasami ten zwyczaj wydawał się bardzo zabawny, ale nieraz był denerwujący. Kiedy Jeźdźcy starali się myśleć nad kilkoma rzeczami naraz, ich skrody nie rejestrowały informacji w pamięci krótkotrwałej. Zwłaszcza Błękitnemu Pancerzykowi zdarzało się niejednokrotnie wpadać w pułapkę cyklicznego powtarzania jednej czynności, którą wykonywał co chwilę, po czym natychmiast o tym zapominał.

Pham uśmiechnął się. Wyglądał na dużo spokojniejszego niż Ravna.

— Nie rozumiem tylko jak wy, Jeźdźcy, możecie znosić to tak długo.

— To znaczy?

— Z tego, co przeczytałem w bibliotece pokładowej, wynika, że te śmieszne skrody macie od czasów, kiedy jeszcze nie było Sieci. Jak to więc możliwe, że nie potrafiliście ulepszyć konstrukcji, pozbyć się tych idiotycznych kółeczek, udoskonalić działania pamięci? Założę się, że nawet taki zwykły programista bojowy z Powolności jak ja stworzyłby coś lepszego niż te wasze pojazdy.

— To sprawa tradycji — powiedział uroczyście Błękitny Pancerzyk. — Przede wszystkim w ten sposób okazujemy wdzięczność Temu, który obdarzył nas kółkami i pamięcią.

— Hmm.

Ravna powstrzymała się od śmiechu. Znała już dość dobrze Phama, aby wiedzieć, o czym teraz myślał. Na pewno przyszło mu do głowy, że wielu Jeźdźców pewnie już dawno przeszło do Transcendencji, podczas gdy ci, co pozostali, zamykali sobie tę drogę, nakładając na siebie podobne samoograniczenia.

— Tak. Tradycja. Wielu z tych, którzy kiedyś byli Jeźdźcami, uległo zmianom, a nawet dokonało transcendencji. Ale my wciąż trwamy. — Zielona Łodyżka urwała, a gdy na nowo podjęła wątek, była bardziej onieśmielona niż zazwyczaj. — Czy słyszeliście o Micie Jeźdźców?

— Nie — odparła Ravna w roztargnieniu. W przyszłości miała wiedzieć o Jeźdźcach równie dużo jak o ludziach, ale jak dotąd stanowili oni dla niej absolutną tajemnicę.

— Niewielu o nim słyszało. Nie dlatego, żeby był to jakiś sekret. Po prostu nie staramy się robić z tego sensacji. To bardzo bliskie wierzeniom religijnym, ale my nie głosimy naszej wiary innym. Cztery czy pięć miliardów lat temu Ktoś skonstruował pierwsze skrody i obdarzył Jeźdźców świadomością. To sprawdzony wielokrotnie fakt. Mit powiada, że coś zniszczyło naszego Stwórcę i wszystkie jego dzieła… Była to katastrofa tak wielka, że po tylu latach nie traktuje się jej nawet jako dzieło Myśli.

Stworzono mnóstwo teorii na temat wyglądu galaktyki w odległej przeszłości, w czasie Prapodziału. Ale Sieć nie mogła istnieć zawsze. Musiał być jakiś początek. Ravna nigdy nie wierzyła w Starożytne Wojny i Katastrofy.

— Tak więc w pewnym sensie — powiedziała Zielona Łodyżka — my, Jeźdźcy, jesteśmy wiernymi oczekującymi na powrót Tego, który nas stworzył. Tradycyjna skroda i tradycyjny interfejs są standardowe. Poprzestanie na nich umożliwiło nam cierpliwe oczekiwanie.

— Właśnie — wtrącił się Błękitny Pancerzyk. — A sama konstrukcja jest wyjątkowo subtelna, droga lady, nawet jeśli jej funkcje są bardzo proste. — To mówiąc potoczył się na środek sufitu. — Tradycyjna skroda wymaga dyscypliny, koncentracji na tym, co jest naprawdę ważne. Właśnie przed chwilą próbowałem martwić się wieloma rzeczami naraz… — Nagle gwałtownie przeszedł do najaktualniejszego tematu. — Dwa spiny napędowe pozostają uszkodzone od czasu naszej ucieczki z Przekaźnika. Stan pozostałych trzech ulega gwałtownemu pogorszeniu. Myśleliśmy, że przyczyną zwolnienia był po prostu sztorm, ale teraz dokładnie przebadałem napęd. Ostrzeżenia układu diagnostycznego nie były fałszywym alarmem.

— …i wciąż się pogarsza?

— Niestety, tak.

— Jak to się skończy?

Błękitny Pancerzyk złożył wszystkie pnącza razem.

— Droga lady Ravno, nie możemy jeszcze ustalić nic pewnego, jeśli chodzi o ekstrapolację. Być może stan spinów nie pogorszy się w ogóle, a być może… wiadomo przecież, że PPII nie był w pełni gotowy do odlotu. Nie zostały jeszcze przeprowadzone ostatnie testy na zgodność ze standardami. W pewnym sensie martwię się tym bardziej niż czymkolwiek innym. Nie wiemy, co jeszcze może nawalić, zwłaszcza kiedy osiągniemy Dno i nie będziemy mogli korzystać z normalnych automatów. Musimy bacznie kontrolować pracę spinów i… mieć nadzieję.

Był to koszmar, który prześladował wszystkich podróżnych, zwłaszcza na Dnie Przestworzy. Gdy ultranapęd przestawał pracować, przebycie odległości roku świetlnego nie było już kwestią minut, lecz lat. Nawet gdyby odpalili napęd strumieniowy i poddali się hibernacji, Jefri Olsndot nie żyłby już od tysiąca lat, kiedy dotarliby do miejsca, w którym teraz się znajdował, a sekret jego rodziców zginąłby pogrzebany na jakimś średniowiecznym śmietnisku.

Pham Nuwen machnął ręką w stronę wolno przesuwających się gwiezdnych pól.

— Wciąż jesteśmy w Przestworzach. Z każdą godziną przemierzamy większą odległość niż flota Queng Ho zdołałaby przebyć w ciągu dekady. — Wzruszył ramionami. — Na pewno jest gdzieś jakieś miejsce, gdzie można będzie naprawić napęd.

— Nawet kilka.

I to by było tyle, jeśli chodzi o szybki lot. Ravna westchnęła. Ostatnie prace na Przekaźniku miały polegać na dołączeniu części zamiennych oraz przetestowanego oprogramowania, nadającego się do prowadzenia statku w warunkach panujących na Dnie. Ale prace te nie zostały i już nigdy nie miały zostać ukończone. Spojrzała na Zieloną Łodyżkę.

— Masz jakiś pomysł?

— Na co? — spytała Zielona Łodyżka.

Ravna aż przygryzła wargę z wściekłości. Niektórzy mówili, że Jeźdźcy to urodzeni komicy. Była to prawda, aczkolwiek na ogół był to komizm zupełnie nie zamierzony.

Błękitny Pancerzyk zaszurgotał coś w stronę swej połowicy.

— Ach! Chodzi ci o to, gdzie możemy uzyskać pomoc? Istnieje kilka możliwości. Sjandra Kei znajduje się trzy tysiące dziewięćset lat świetlnych stąd, w kierunku zgodnym z obrotem galaktyki, ale poza zasięgiem sztormu. Możemy…

— Za daleko! — Błękitny Pancerzyk i Ravna zawołali chórem.

— To prawda, ale pamiętajcie, że planety Sjandry Kei są zamieszkane w większości przez ludzi. To twój dom, lady Ravno. A Błękitny Pancerzyk i ja znamy tamtejszych mieszkańców bardzo dobrze. W końcu to oni byli nadawcami tej kryptoprzesyłki, którą dostarczyliśmy do Przekaźnika. My mamy tam przyjaciół, a ty rodzinę. Nawet Błękitny Pancerzyk musi przyznać, że mamy szansę załatwić sobie naprawę statku i pozostać nie zauważeni.

— Tak, pod warunkiem że uda nam się tam dotrzeć. — Głos wydobywający się z generatora Błękitnego Pancerzyka brzmiał gderliwie.

— W porządku, jakie inne miejsca mamy do wyboru?

— Większość to systemy niezbyt znane. Sporządzę odpowiednią listę. — Jej odroślą przemknęły przez konsolę. — Ostatnie miejsce znajduje się dosyć blisko planowanej przez nas trasy. To pojedynczy system. Nazwa, jaką podaje Sieć, brzmi… najlepiej można byłoby to przetłumaczyć jako… Błogie Wytchnienie.

— A może Wieczny Odpoczynek, co? — zadrwił Pham.

W końcu uzgodnili, że polecą dalej, uważnie kontrolując uszkodzone spiny, tymczasowo odkładając decyzję poszukiwania pomocy.

Dni zmieniały się w tygodnie, a tygodnie wolno przechodziły w miesiące. Czterech podróżników wytrwale kontynuowało swą wyprawę do Dna Przestworzy. Napęd działał coraz gorzej, ale pogorszenie to następowało powoli, zgodnie z prognozami.

Plaga rozprzestrzeniała się na Szczycie Przestworzy, a kolejne ataki na archiwa Sieci poszerzały jej zakres działania o obszary znajdujące się daleko poza bezpośrednim zasięgiem.

Łączność z Jefrim stopniowo się poprawiała. Codziennie przychodziła jedna lub dwie wiadomości. Czasami, gdy rój antenowy PPII był odpowiednio ustawiony, chłopak i Ravna mogli komunikować się niemal w czasie rzeczywistym. Zmiany w Świecie Szponów zachodziły szybciej, niż się spodziewała — być może na tyle szybko, aby zagwarantować ocalenie chłopca.

To był trudny czas dla Ravny, zamkniętej w małym statku, mającej za całe towarzystwo trzech pozostałych członków załogi i możliwość konwersowania tylko z jedną osobą z zewnątrz, którą w dodatku było zagubione w kosmosie dziecko.

W każdym razie rzadko kiedy się nudziła. Zauważyła, że każde z nich zawsze miało mnóstwo rzeczy do zrobienia. Jej zadaniem było przeglądanie biblioteki pokładowej, wydobywanie z niej projektów i planów, które mogłyby się okazać przydatne dla pana Stali i Jefriego. Biblioteka PPII nie mogła się równać z archiwum na Przekaźniku ani nawet z bibliotekami uniwersyteckimi na Sjandrze Kei, lecz mimo to bez właściwych urządzeń wyszukujących trudno byłoby cokolwiek w niej znaleźć. A w miarę jak ich podróż się przedłużała, sprzęt ów wymagał coraz większej troski.

Poza tym… nie dało się narzekać na nudę, jeśli obok był ktoś taki jak Pham. W każdej chwili miał dziesiątki pomysłów i wszystkiego był ciekawy.

— Dłuższa podróż może okazać się błogosławieństwem — mówił. — Zdążymy się dobrze przygotować na to, co nas czeka.

Uczył się samnorskiego. Szło to dużo wolniej niż jego oszukańcza edukacja na Przekaźniku, ale miał naturalne zdolności językowe, a Ravna poświęcała na lekcje mnóstwo czasu.

Kilka godzin dziennie spędzał w warsztacie PPII, często w towarzystwie Błękitnego Pancerzyka. Grafiki rzeczywiste były dla niego absolutną nowością, ale po kilku tygodniach, przeszedł już etap zabawkowych prototypów. Skonstruowane przez niego kombinezony ciśnieniowe miały zasilacze i schowki na broń.

— Nie mamy pojęcia, jak będą się przedstawiać sprawy zaraz po wylądowaniu, dlatego uzbrojenie z własnym zasilaniem może nam się bardzo przydać.

Pod koniec każdego dnia pracy spotykali się w kabinie sterowniczej, aby porównać notatki, omówić ostatnie wieści, jakie przysłali Jefri i pan Stal, oraz aktualny stan napędu. Dla Ra-vny były to najszczęśliwsze chwile w całym dniu… ale czasem najcięższe. Pham tak skonfigurował urządzenia wyświetlające, że dookoła nich ukazywały się ściany zamku, natomiast zamiast okna wyświetlającego dane komunikacyjne pojawiał się ogromny kominek. Od strony paleniska dochodziła perfekcyjna imitacja trzasku spalających się głowni, a nawet udało się uzyskać emisję „ogniskowego” ciepła ze ściany. Była to zamkowa komnata z Canberry, taka, jaką Pham zachował w pamięci. Nie różniła się zbytnio od sal znanych jej z opowieści o Epoce Księżniczek na Nyjorze (aczkolwiek większość tamtych zamków znajdowała się na podzwrotnikowych moczarach, gdzie rzadko używano tak wielkich kominków). Z niewiadomych przyczyn cała ta maskarada wyjątkowo radowała Jeźdźców. Zielona Łodyżka mówiła, że komnata przypomina jej pewien przystanek podczas jednej z pierwszych podróży handlowych, jaką odbyła z Błękitnym Pancerzykiem. Niczym czterej pielgrzymi utrudzeni całodzienną wędrówką, z radością zanurzali się w błogie zacisze pałacowej iluzji. A kiedy wszystkie ważne sprawy zostały omówione, Pham i Jeźdźcy snuli opowieści do późnej „nocy”.

Ravna siedziała obok Phama, najmniej gadatliwa z całej czwórki. Przyłączała się do śmiechów, a czasami nawet do prowadzonych dyskusji. Nieraz Błękitny Pancerzyk dworował sobie z wiary Phama w utajnianie kodów klawiszowych, a Ravna mogła przytoczyć wiele historii z własnego życia na poparcie poglądów Jeźdźca. Ale te chwile także dla niej były bardzo ciężkie. Błękitny Pancerzyk i Zielona Łodyżka cudownie opowiadali, widzieli tyle różnych miejsc, handlowanie było ich ogromną pasją. Drobne szwindle, targi o cenę i udane transakcje wypełniały większą część ich życia. Pham słuchał niemal oczarowany… a następnie opowiadał historie z czasów, kiedy był księciem Canberry, a potem kupcem i odkrywcą w Strefie Powolnego Ruchu. Lecz biorąc pod uwagę wszelkie ograniczenia, jakie na podróżników nakładały warunki panujące w Powolności, mnogość przygód, jakie przeżył w swym życiu, przewyższała nawet doświadczenia Skrodojeźdźców. Ravna uśmiechała się, udając zachwyt.

Opowieści Phama było zbyt wiele. Szczerze wierzył w to, że każde z relacjonowanych przez niego wydarzeń naprawdę się zdarzyło, ale ona nie potrafiła sobie wyobrazić, żeby człowiek mógł aż tyle zobaczyć i zdziałać w jednym życiu. Tam, na Przekaźniku, powiedziała mu, że jego wspomnienia są sztucznym tworem, psikusem Starego. Była wtedy bardzo rozzłoszczona i teraz żałowała wypowiedzianych słów… gdyż okazało się to najoczywistszą prawdą. Zielona Łodyżka i Błękitny Pancerzyk nigdy tego nie zauważyli, ale czasem w połowie opowieści Pham gubił się w swych wspomnieniach, a w jego oczach pojawiał się ledwie skrywany wyraz paniki. Gdzieś w środku sam zdawał sobie sprawę, jak wygląda prawda, i właśnie wtedy odczuwała nagłe pragnienie, by go objąć, pocieszyć. Czuła się tak, jakby miała straszliwie okaleczonego przyjaciela, z którym mogła rozmawiać, ale któremu nie mogła powiedzieć prawdy o tym, jak bardzo w rzeczywistości jest poraniony. Zamiast tego udawała, że nie widzi tych potknięć, jak gdyby w ogóle nie miały miejsca, śmiejąc się głośno przez całą resztę jego opowieści.

Cała sztuczka Starego była zupełnie niepotrzebna. Pham wcale nie musiał być wielkim bohaterem. Był dobrym człowiekiem, chociaż trochę egoistą, jednocześnie zdarzało mu się łamać wszelkie reguły. Był równie wytrwały jak ona i odważniejszy.

Jak wielkie umiejętności musiał mieć Stary, aby stworzyć tak wspaniałą osobę, jak wielką… Moc. I jakżeż nienawidziła go za tak bezwzględne ośmieszenie tej osoby.

Ślady iskry bożej w osobowości Phama nie były zbyt widoczne. Ravnę bardzo to cieszyło. Raz czy dwa razy na miesiąc mówił coś przez sen. Przez następny dzień lub dwa szalał na punkcie jakiegoś przedsięwzięcia, którego cel nie zawsze udawało mu się wyjaśnić. Ale na razie nic się nie pogarszało, nie oddalał się od niej.

— Iskra boża może nas w końcu ocalić — odpowiadał, kiedy zbierało jej się na odwagę i pytała go o to. — Niestety, nie wiem, w jaki sposób. — Klepał się dłonią po czole. — Pod tym sufitem bóg ma nadal zbyt dużo swoich klamotów. I to nie tylko w pamięci. Czasami potrzebuje całego umysłu do myślenia, tak że nie zostawia mi nawet miejsca na świadomość, a potem, trudno mi to wyjaśnić, ale… czasem mam przed oczami jakiś blask, jakieś cienie. To coś, co rodzice Jefriego przywieźli na planetę Szponów, może zniszczyć Plagę. Nazwijmy to antidotum, albo nawet lepiej — Przeciwwagą. Jest to coś, co zostało zabrane Perwersji w chwili jej narodzin w laboratorium Straumy. Nie zorientowała się, że jej tego brakuje, do czasu, gdy zrobiło się już za późno.

Ravna westchnęła. Ciężko sobie wyobrazić dobrą nowinę i jednocześnie równie przerażającą.

— Straumerzy mogli uprowadzić coś takiego prosto z centrum Perwersji?

— Chyba tak. A może to właśnie Przeciwwaga posłużyła się Straumerami, aby uciec Perwersji. Aby schować się w niedostępnych głębiach i poczekać na dogodną chwilę do kontrataku. Myślę, że ten plan ma szansę powodzenia, Rav, przynajmniej jeśli ja — jeśli iskra boża, którą zostawił we mnie Stary — dotrze tam i zrobi wszystko, co do niej należy. Przeczytaj Wiadomości. Plaga przewraca do góry nogami cały Szczyt Przestworzy, najwyraźniej zawzięcie czegoś szuka. Zniszczenie Przekaźnika to tylko mały odprysk, skutek uboczny morderstwa dokonanego na Starym. Ale ona wciąż szuka w niewłaściwych miejscach. Cała nasza nadzieja w Przeciwwadze.

Przypomniała sobie wszystkie wiadomości otrzymane od Jefriego.

— Ten nalot na ścianach statku Jefriego. Myślisz, że to właśnie to?

Oczy Phama zaszły mgłą.

— Tak. Wydaje się bez znaczenia, ale chłopak mówi, że był tam od samego początku i rodzice pilnowali, by się do niego nie zbliżał. Jego zdaniem jest odpychający… To dobrze, najprawdopodobniej pilnuje, aby szponiaści przyjaciele również do niego nie podchodzili.

W jej myślach pojawiło się tysiąc pytań. Na pewno podobne zadawał sobie Pham. Obecnie nie potrafili znaleźć odpowiedzi na żadne z nich. Ale pewnego dnie staną w oko w oko z nieznanym i martwa ręka Starego znowu zacznie działać… przez Phama. Ravna zadrżała i przez jakiś czas nie odzywała się ani słowem.

Miesiąc po miesiącu produkcja broni palnej przebiegała zgodnie z planem rozwojowym znalezionym w bibliotece. Wytworzenie samego prochu przyszło Szponom z łatwością, niewiele było poprawek i powtórzeń. Dopiero testowanie stopów znacznie opóźniło cały proces, ale w końcu udało im się przezwyciężyć i te trudności. Sfory zamieszkujące Ukrytą Wyspę skonstruowały pierwsze trzy prototypy działa ładowanego od tyłu, wystarczająco małego, by do transportu i obsługi wystarczyła pojedyncza sfora. Jefri miał nadzieję, że w ciągu następnych dziesięciu dni rozpoczną masową produkcję.

Dużo dziwaczniej przebiegała konstrukcja radia. Pod pewnymi względami realizacja tego projektu znacznie się opóźniała, pod innymi aparat stał się czymś więcej, niż Ravna mogła sobie wyobrazić. Po długim okresie normalnych postępów w pracy, Jefri przysłał nowy plan. Polegał on na kompletnej przeróbce tabeli dla interfejsu akustycznego.

— Wydawało mi się, że to absolutne średniowiecze — zdziwił się Pham, kiedy zobaczył wiadomość od Jefriego.

— To prawda. Najwyraźniej stworzenia po prostu dobrze zastanowiły się nad korzyściami, jakie może im przynieść to, co przesyłamy. Chcą użyć radia do wzmocnienia wewnętrznego przekazu myśli w ramach pojedynczej sfory.

— Mhm. No tak. Opisaliśmy im, w jaki sposób tabele określają siatkę przetworników — wszystko w pospolitym samnorskim, unikając terminów technicznych. Pokazaliśmy im, jak małe zmiany w tabelach będą wpływać na zmiany siatki. Ale zobacz, nasz projekt proponował im uzyskanie pasma o częstotliwości trzech kiloherców, co umożliwia całkiem przyzwoite połączenie głosowe. Teraz mówisz mi, że zastosowanie nowych tabeli pozwoli im na uzyskanie pasma dwustukilohercowego.

— Tak. To właśnie mówi mój dannik.

Na jego twarzy pojawił się chytry uśmieszek.

— Ha! I o to chodzi. Na pewno otrzymali wystarczająco dużo informacji, aby dokonać odpowiednich modyfikacji. Wydaje mi się jednak, że sporządzenie rozszerzonej wersji tabeli danych technicznych jest tak samo trudne jak — po cichu liczył kolumny i rzędy — rozwiązanie pięćsetwęzłowego numerycznego równania różniczkowego cząstkowego. A mały Jefri twierdzi, że wszystkie danniki zostały zniszczone, a komputer pokładowy raczej nie nadaje się do użytku.

Ravna odchyliła się od ekranu.

— Przepraszam. Dopiero teraz zrozumiałam, co masz na myśli. — Człowiek tak bardzo przyzwyczaja się do codziennego używania tych wszystkich urządzeń, że w ogóle nie może wyobrazić sobie bez nich życia. Myślisz… myślisz, że to sprawa Przeciwwagi?

Pham Nuwen zawahał się, jakby w ogóle wcześniej nie rozważał tej możliwości. Wreszcie odezwał się:

— Nie… nie o to mi chodzi. Myślę, że ten pan Stal prowadzi z nami jakąś grę, wykorzystując do tego naszą wiedzę. Wszystko, czym dysponujemy, to strumień bajtów od jakiegoś Jefriego. Co jednak naprawdę wiemy o całej sprawie?

— Cóż, powiem ci tylko tyle, ile sama wiem. Rozmawiamy z młodym ludzkim dzieckiem, które urodziło się i wychowało w Królestwie Straumy. Większość jego wiadomości, które przeczytałeś, było tłumaczeniami na triskweliński. W przekładzie przepada wiele kolokwializmów i małych błędów charakterystycznych dla dziecka, którego ojczystym językiem jest samnorski. Jedynymi osobami, które mogłyby tak sprytnie podszyć się pod dziecko, musieliby być dorośli ludzie… Ale po przeszło dwudziestu tygodniach znajomości z Jefrim powiem ci, że nawet to wydaje mi się bardzo mało prawdopodobne.

— W porządku. Załóżmy, że Jefri istnieje naprawdę. Mamy więc ośmioletniego dzieciaka uwięzionego w Świecie Szponów. Chłopak ten przekazuje nam to, co sam uważa za prawdę. Moim zdaniem ktoś go okłamuje. Może i powinniśmy wierzyć temu, co widzi na własne oczy. Twierdzi, że otaczające go stworzenia nie są w stanie myśleć, jeśli nie tworzą grupy składającej się z pięciu lub więcej członków. W porządku. Uznajmy, że tak jest. — Pham przewrócił oczami. Prawdopodobnie wiedział ze swych lektur, że grupowe inteligencje są wyjątkową rzadkością po tej stronie Transcendencji. — Dzieciak mówi, że z góry nie widzieli nic prócz bardzo niewielkich miasteczek i że wszystko wokół wygląda jak w średniowieczu. Niech będzie, kupujemy to. Są jednak pewne ale. Jak to możliwe, że przedstawiciele takiej rasy są na tyle bystrzy, by mogli w pamięci rozwiązywać cząstkowe równania różniczkowe i to jedynie na podstawie implikacji zawartych w twojej wiadomości?

— Cóż, znane są przypadki tak bystrych umysłów u ludzi. — Mogła wymienić jeden przypadek z historii Nyjory oraz jedno małżeństwo zamieszkujące niegdyś Starą Ziemię. Jeśli sfory posiadają takie zdolności, to stworzenia te są inteligentniejsze niż jakakolwiek naturalna rasa, o jakiej miała okazję usłyszeć. — Więc sądzisz, że to nie jest wczesne średniowiecze?

— Właśnie. Założę się, że to jakaś kolonia, która upadła w ciężkich czasach… tak jak twoja Nyjora albo moja Canberra, tyle tylko, że szczęśliwie znajduje się w Przestworzach. Te psie sfory muszą mieć gdzieś jakiś czynny komputer. Może znajduje się on pod opieką ich kapłanów, może nie mają nic więcej. Ale coś przed nami kryją.

— Ale dlaczego? I tak byśmy im pomogli. Przecież Jefri opowiedział nam, jak go uratowali.

Na twarzy Phama znowu pojawił się znajomy wyniosły uśmieszek. Ale zaraz zniknął. Widać było, że naprawdę stara się pozbyć tego zwyczaju.

— Byłaś na dziesiątkach różnych światów, Ravno. I wiem, że co najmniej tysiąc innych poznałaś z książek, przynajmniej w ogólnym zarysie. Znane ci są być może różne odmiany średniowiecznych cywilizacji, o jakich nigdy mi się nie śniło. Ale pamiętaj, ja żyłem w takim świecie… przynajmniej tak mi się wydaje. — Przy ostatnich słowach zająknął się nerwowo.

— Naczytałam się mnóstwo o Epoce Księżniczek — powiedziała łagodnie Ravna.

— Tak… przepraszam, nie chciałem tego bagatelizować. Ale w każdej średniowiecznej polityce istnieje ścisły związek między myślą a mieczem. Komuś, kto to przeżył, wydaje się to jak najbardziej oczywiste. Popatrz, nawet jeśli uwierzymy we wszystko, co Jefri zobaczył, to królestwo na Ukrytej Wyspie wydaje się dość złowrogie.

— Chodzi ci o ich imiona?

Ocios, Stal, Szpony? Groźnie brzmiące imiona niekoniecznie muszą nieść ze sobą jakieś konkretne znaczenie. — Pham roześmiał się. — Kiedy miałem osiem lat, jeden spośród nadanych mi tytułów brzmiał Lord Rozpruwacz Brzuchów — powiedział, a zobaczywszy wyraz twarzy Ravny, dodał szybko: — Ale w tym wieku nie widziałem nawet dwóch egzekucji! Nie, nie chodzi mi o imiona. Myślę o opisie zamku, jaki przekazał nam chłopak — ta budowla chyba znajduje się niedaleko statku — a także o opisie zasadzki, z której, jak sądzi, został wyratowany. To wszystko nie trzyma się kupy. Pytasz, co mogą zyskać na oszukaniu nas. Myślę, że potrafię odpowiedzieć na to pytanie z ich punktu widzenia. Jeśli są upadłą kolonią, wiedzą dokładnie, co utracili. Może mają jakieś pozostałości technologii i są podejrzliwi jak diabli. Będąc na ich miejscu, poważnie rozważałbym możliwość urządzenia zasadzki na ratowników, jeśliby ci okazali się słabi lub niezbyt ostrożni. A nawet jeślibyśmy się okazali dosyć silni… przyjrzyj się pytaniom, jakie zadaje nam Jefri w imieniu pana Stali. Ten gość zarzuca haczyk i próbuje się domyślić, co ma dla nas największą wartość: statek uciekinierów, Jefri i zahibernowane dzieci, czy też coś, co znajduje się na statku. Do czasu naszego przyjazdu Stal dzięki nam prawdopodobnie rozprawi się z miejscową opozycją. Przypuszczam, że gdy już dotrzemy do planety Szponów, możemy spotkać się z dość bezwzględnym szantażem.

A myślałam, że omawiamy pomyślne wieści. Ravna przerzuciła kilka ostatnich wiadomości. Pham miał rację. Chłopiec przekazywał im to, co sam uważał za prawdę, ale…

— Nie widzę możliwości zmiany reguł gry. Jeśli Stal nie otrzyma od nas pomocy w rozgromieniu Snycerzy…

— Tak. Zbyt mało wiemy, żeby zmienić taktykę. Niezależnie od tego, jak mają się inne sprawy, Snycerze wydają się prawdziwym zagrożeniem dla Jefriego i statku. Mówię jedynie, że powinniśmy brać pod uwagę wszystkie możliwości. Na pewno jednak nie powinniśmy pod żadnym pozorem okazywać naszego zainteresowania Przeciwwagą. Jeśli tamci zorientują się, jak bardzo nam na niej zależy, nie mamy żadnych szans. Może więc jest to najbardziej dogodna chwila, aby zacząć przekazywać małe kłamstewka. Stal mówił coś o wybudowaniu lądowiska dla nas — wewnątrz zamku. Nie ma żadnych szans, aby PPII zmieścił się na jakimkolwiek dziedzińcu, ale możemy udawać, że ten plan bardzo nam odpowiada. Trzeba powiedzieć Jefriemu, że możemy odłączyć się od ultranapędu, podobnie jak ich kontenerowiec. Niech Stal skupi całą swoją uwagę na konstruowaniu nieszkodliwych dla nas pułapek…

Zanucił jedną ze swych dziwnych „marszowych” melodyjek.

— A wracając do radia: dlaczego mimochodem nie pochwalić Szponów za ulepszenie naszego projektu. Zastanawiam się, jak na to zareagują.

Pham Nuwen otrzymał odpowiedź w trzy dni później. Jefri Olsndot twierdził, że to on dokonał optymalizacji. Jeśli więc wierzyć chłopakowi, nie było tam żadnych ukrytych komputerów. Pham nie dał się przekonać.

— Tak więc przez czysty przypadek naszym rozmówcą jest nowy Isaac Newton?

Ravna nie chciała się o to spierać. Byłby to niesamowicie szczęśliwy zbieg okoliczności, ale… Przejrzała wcześniejsze wiadomości. Zarówno język chłopca, jak i jego ogólna wiedza wydawały się nader przeciętne jak na człowieka w jego wieku. Ale w niektórych zadaniach wymagających matematycznych zdolności — przy czym nie chodziło tu o umiejętności, jakich nabywa się w szkole — Jefri wykazywał się swą odkrywczością. Część z wypowiedzi została przekazana, kiedy mieli doskonałe warunki łączności i czas na odpowiedź nie przekraczał minuty. Wszystko wydawało się zbyt spójne, aby można było dostrzec ślad oszustwa, o jakim myślał Pham Nuwen.

Jefri Olsndocie, jesteś osobą, którą bardzo chciałabym poznać.

Zawsze były jakieś zmartwienia i obawy. Czy Szpony zdołają zrealizować przesyłane im projekty? Czy pan Stal nie zostanie unicestwiony przez najazd morderczych Snycerzy? Czy wytrzymają nadwerężone spiny napędowe? Czy strefowe turbulencje, które opóźniały lot PPII, w końcu ustaną? Życie co chwila wydawało się inne: frustrujące, nudne, przerażające. A tymczasem…

Pewnej nocy, czwartego miesiąca lotu, Ravna obudziła się w kabinie, którą już od jakiegoś czasu dzieliła z Phamem. Coś jej się śniło, ale nic nie pamiętała, oprócz tego, że nie był to żaden koszmar. W pokoju panowała cisza, żaden hałas nie mógł jej zbudzić. Obok niej przez sen chrapał Pham, wygodnie leżąc w hamaku. Podłożyła ramię pod jego plecy, delikatnie przyciągając go do siebie. Rytm jego oddechu został na chwilę zakłócony. Wymamrotał coś niezrozumiałego rozmarzonym głosem. Według Ravny seks w stanie nieważkości nie był wcale taką rewelacją, za jaką uważało go wielu ludzi, ale jeśli chodzi o prawdziwe spanie z kimś… to rzeczywiście było dużo przyjemniejsze w warunkach spadku swobodnego. Można było leżeć w objęciach, jak długo się chciało — uścisk zawsze wydawał się delikatny i nie wymagał najmniejszego wysiłku, a przy tym ciągle było wygodnie.

Ravna rozejrzała się po oświetlonej słabym światłem kabinie, starając się domyślić, co też mogło ją obudzić. Może było to wspomnienie zwykłych codziennych problemów — tylko Moce wiedziały, ile ich było. Wtuliła twarz w ramię Phama. Tak, zawsze problemy, ale… w pewnym sensie czuła się najszczęśliwsza od wielu lat. Jasne, że były problemy. Biedny Jefri uwięziony w obcym świecie. Wszyscy, którzy zginęli na Straumie i na Przekaźniku. Ale miała trzech przyjaciół i ukochanego. Sama w małym stateczku lecącym na Dno Przestworzy, czuła się mniej samotna niż kiedykolwiek od czasu, gdy opuściła Sjandrę Kei. Bardziej niż kiedykolwiek czuła się na siłach stawić czoło wszelkim problemom.

Po chwili zaś w głowie zaświtała jej myśl, po części radosna, po części smutna, że za wiele lat będzie być może wspominać te miesiące jako najpiękniejsze chwile w swoim życiu.

DWADZIEŚCIA SZEŚĆ

W końcu po pięciu miesiącach podróży okazało się, że nie było najmniejszej nadziei na dotarcie do celu bez naprawienia spinów ultranapędu. PPII zwolnił nagle i lecieli z prędkością jednej czwartej roku świetlnego na godzinę w warunkach, które pozwalały na lot ośmiokrotnie szybszy. Poza tym prędkość stale malała. Było jasne, że nie będzie najmniejszych kłopotów z dotarciem do Błogiego Wytchnienia, ale już dalej…

Błogie Wytchnienie. Ravnie nie podobała się ta nazwa, ale żartobliwe tłumaczenie Phama: Wieczny Odpoczynek było jeszcze gorsze. W przestworzach niemal wszystko, co nadawało się do zamieszkania, było zamieszkane. Cywilizacje powstawały i upadały, rasy rozprzestrzeniały się i ginęły, ale zawsze ktoś nowy przybywał z Dołu. W rezultacie powstawała mozaika wielorasowych systemów. Młode rasy, dopiero co przybyłe z Powolności, wiodły niełatwe życie obok pozostałości innych stworzeń. Zgodnie z wiadomościami zaczerpniętymi z pokładowej biblioteki Wieczny Odpoczynek znajdował się w Przestworzach od dość dawna. Świat ten był zamieszkany bez przerwy co najmniej od dwustu milionów lat, wystarczająco długo, by mogło się na nim zadomowić dziesięć tysięcy zamieszkujących go gatunków. Ostatnie informacje mówiły o tym, że w systemie około stu ras ma swoje terytoria. Nawet najmłodsze z nich musiały stanowić pozostałość po dziesiątkach emigracji. Miejsce powinno być spokojne, tak jak wszystkie obszary zamieszkane przez wymierające stworzenia.

Niech więc tak będzie. Odbili PPII trzy lata świetlne w bok, w kierunku zgodnym z obrotem galaktyki. Lecieli teraz wprost na Błogie Wytchnienie, wzdłuż jednej z głównych magistrali Sieci. Dzięki temu mogli przez całą drogę odbierać Wiadomości.

Błogie Wytchnienie reklamowało się w Sieci. Przynajmniej jeden z zamieszkujących system gatunków cenił sobie towary pochodzące z zewnątrz i specjalizował się w wyposażaniu oraz naprawie statków. Ogłoszenia mówiły o przedsiębiorczej, twardonogiej rasie. W końcu znalazło się jakieś wideo. Stworzenia poruszały się za pomocą czegoś, co przypominało kły słoniowe, miały całą masę króciutkich ramiączek wyrastających im tuż spod szyi. W ogłoszeniach podawano adresy sieciowe zadowolonych klientów. Szkoda, że nie możemy ich sprawdzić. Zamiast tego Ravna przesłała krótką wiadomość w triskwelińskim, prosząc o dokonanie ogólnej wymiany spinów napędowych oraz o podanie możliwych metod zapłaty.

Tymczasem wciąż napływały złe wiadomości.

Krypto: ■

Otrzymane przez: załoga PPII ad hoc

Ścieżka językowa: Baeloreski Triskweliński, Jednostki S]K

Od: Sprzymierzenie Obrońców

[Zgodnie z autoproklamacją jest to kooperatywa pięciu wielorasowych imperiów Przestworzy, znajdujących się pod Królestwem Straumy. Nie istnieją żadne dane na temat istnienia te] organizacji przed Upadkiem Królestwa]

Temat: Wezwanie do akcji

Dystrybucja:

Zagrożenie Plagą

Grupa tematyczna: Śladami Wojen

Grupa tematyczna: Homo sapiens

Data: 158,00 dni od Upadku Przekaźnika

Wyrażenia kluczowe: Więcej czynów, mniej słów.

Tekst wiadomości:

Siły Sprzymierzenia przygotowują się do akcji przeciwko narzędziom Perwersji. To czas, aby ci, którzy nam sprzyjają, opowiedzieli się wyraźnie po naszej stronie. W obecnej chwili nie potrzebujemy gwarancji pomocy wojskowej, ale w najbliższej przyszłości konieczne będzie uzyskanie usług wspierających, włączając w to udostępnianie wolnego czasu sieciowego.

W nadchodzących sekundach będziemy bacznie obserwowali, kto wspiera naszą akcję, kto zaś mógł zostać zniewolony przez Perwersję. Jeśli współżyjecie z ludźmi-pasożytami, stoicie przed wyborem: przyłączcie się do akcji, z nadzieją na zwycięstwo, lub czekajcie na zniszczenie.

Śmierć Szarańczy.

Przesyłano jeszcze wiele innych, mniej ważnych wiadomości, niektóre pełne spekulacji na temat tego, co Śmierć Szarańczy (alias Sprzymierzenie Obrońców) miała na myśli. Szerzyły się także plotki o różnych ruchach wojsk. Nie stanowiło to aż tak wielkiej sensacji jak upadek Przekaźnika, ale przyciągało uwagę kilku grup dyskusyjnych. Ravna głośno przełknęła ślinę i odwróciła wzrok od ekranu.

— Wciąż robią wiele hałasu. — Chciała, aby jej głos zabrzmiał beztrosko, ale nie bardzo to wyszło.

Pham Nuwen dotknął jej ramienia.

— Fakt. Natomiast prawdziwi mordercy rzadko kiedy obwieszczają z góry swoje plany. — W jego głosie było więcej chęci pocieszenia jej niż przekonania. — Wciąż nie wiemy, czy nie jest to po prostu jakiś pojedynczy krzykacz. Nie ma żadnych wiarygodnych potwierdzeń ruchu statków. Co nam w końcu mogą zrobić?

Ravna odepchnęła się od stolika.

— Mam nadzieję, że niewiele. Istnieją całe setki cywilizacji z niewielkim procentem siedlisk ludzkich. Na pewno przedsięwzięli odpowiednie środki, zanim zaczęło się to polowanie pod hasłem Śmierć Szarańczy… Na Moce, chciałabym mieć pewność, że Sjandrze Kei nie grozi żadne niebezpieczeństwo.

Minęło już ponad dwa lata od czasu, kiedy po raz ostatni widziała Lynne i rodziców. Czasami wspomnienia z Sjandry Kei wydawały jej się obrazami z jakiegoś innego życia, ale mimo to wiadomość, że jej rodzinny świat wciąż istnieje i ma się dobrze, była dla niej bardziej istotna, niż przypuszczała.

Po drugiej stronie kabiny sterowniczej Skrodojeźdźcy opracowywali specyfikację naprawy. Błękitny Pancerzyk przytoczył się w ich stronę.

— Bardzo się boję o małe siedliska ludzi, ale Sjandra Kei to przecież największa siła tej cywilizacji. Nawet nazwa systemu jest ludzka. Jakikolwiek atak na nią będzie w rzeczywistości atakiem na całą cywilizację. Zielona Łodyżka i ja nieraz byliśmy tam w interesach i niejednokrotnie mieliśmy do czynienia z ich siłami bezpieczeństwa handlowego. Oficjalne ogłoszenie inwazji na kilka dni naprzód to albo szaleństwo, albo blef.

Ravna zastanowiła się nad tym przez chwilę, po czym twarz jej się rozjaśniła. Dirokimowie i Lopherzy bez wątpienia stawią czoło każdemu zagrożeniu dla ludzi na Sjandrze Kei.

— Tak, to prawda. Tam nie tworzymy małego getta. — Sprawy mogły przyjąć fatalny obrót dla ludzi żyjących w wyizolowanych grupkach, ale Sjandra Kei powinna dać sobie radę. — Ktoś po prostu blefuje. Nie na darmo sieć nazywana jest Siecią Miliona Kłamstw. — Przestała zamartwiać się problemami, na które i tak nie mogła nic poradzić. — Niemniej jedno nie ulega wątpliwości. Zatrzymując się na Błogim Wytchnieniu, pod żadnym pozorem nie możemy w niczym przypominać ludzi.

Rzecz jasna, aby w niczym nie przypominali ludzi, Ravna i Pham musieli pozostać poza zasięgiem wzroku miejscowych stworzeń. Cały ciężar przeprowadzenia rozmów spadał więc na Jeźdźców. Ravna i Jeźdźcy przejrzeli wszystkie zewnętrzne programy, czyszcząc je z wszelkich przejawów obecności ludzi na pokładzie, jakie pojawiły się w nich od czasu opuszczenia Przekaźnika. A jeśli już ich śledzono? Cóż w wypadku szczegółowej rewizji i tak nie mieli szans. Niemniej ukryli wszystko, co mogło sugerować obecność człowieka w sekretnej ładowni, do której Pham i Ravna mieli się wśliznąć w razie potrzeby.

Pham Nuwen sprawdził ich dokonania i znalazł więcej niż jedno potknięcie. Jak na barbarzyńskiego programistę był całkiem niezły. Ale w końcu znajdowali się już blisko głębi, gdzie nawet najlepszy sprzęt komputerowy niewiele przewyższał dobrze mu znane urządzenia.

Była tylko jedna rzecz, której nie potrafili zamaskować: fakt, że PPII przybywał ze Szczytu Przestworzy. Prawda, że był to dennolot zbudowany według modelu dość powszechnego w Środkowych Przestworzach. Ale rzucająca się w oczy „elegancja” całego wyposażenia wymagała zdolności niemal przekraczających ludzkie możliwości.

— Ta łajba robi wrażenie krzemiennej siekiery wykonanej w nowoczesnej fabryce — orzekł Pham.

System bezpieczeństwa Błogiego Wytchnienia dodał im otuchy: kontrola ograniczała się do pobieżnego sprawdzenia prędkości i nie przewidywała inspekcji na pokładzie. PPII wniknął w system i wyłączył silniki rakietowe, aby ustawić wektor pozycji/prędkości na samo centrum Błogiego Wypoczynku oraz Stocznię Remontową Świętego (?) Rihndella (Pham: Jak ktoś się nazywa „święty” to musi być porządny gość, no nie?).

Poza Pasmem II znajdował się nad ekliptyką, około ośmiu milionów kilometrów od pojedynczej gwiazdy Wiecznego Odpoczynku. Nawet gdyby wiedzieli, czego się spodziewać, widok musiałby wprawić ich w zachwyt. Wewnętrzny system był tak pełen pyłów/gazów, że wyglądał jak gwiezdna wylęgarnia, pomimo że jego ośrodek był gwiazdą typu G liczącą sobie trzy miliardy lat. Słońce to otaczały miliony pierścieni, potężniejszych i bardziej imponujących niż pierścienie wokół jakiejkolwiek z planet. Największe i najjaśniejsze rozszczepiały się na miria-dy mniej szych. To, co w pobliżu gwiazdy miało naturalną barwę, oni widzieli mieniące się kolorami: zielonym, czerwonym i fiołkowym. Krzywizny pierścieni rzucały wielkie cienie przypominające jeziora pomiędzy wielobarwnymi stokami wzgórz, ciągnącymi się tysiące kilometrów. Gdzieniegdzie było widać jakieś obiekty — konstrukcje? — wystające na tyle wysoko ponad płaszczyzny pierścieni, by rzucać wąskie, pionowe cienie poza system. Okno podczerwieni i okno ruchu własnego wskazywały na istnienie także bardziej konwencjonalnych zjawisk. Pod pierścieniami znajdowały się ogromne pasy asteroid, a jeszcze dalej pojedyncza planeta typu Jowisza i jej własny system pierścieni, będący zaledwie bladym odbiciem tego, co już widzieli. Nie było innych planet, ani w rejestrach, ani na odczycie radaru. Największe obiekty w głównym systemie pierścieni miały przekrój trzystu kilometrów… ale wydawało się, że jest ich tysiące.

Zgodnie ze wskazówkami świętego Rihndella sprowadzili statek na wysokość płaszczyzny pierścienia i dostosowali prędkość do prędkości krążącego w pierścieniu śmiecia. Było to wyjątkowo ostre wejście — przyspieszenie wielkości trzech jednostek grawitacyjnych przez pięć minut.

— Jak za dawnych dobrych czasów — rozmarzył się Pham Nu-wen.

Gdy ponownie weszli w spadek swobodny, zaczęli przyglądać się miejscu, ku któremu zdążali. Z bliska wyglądało jak zwyczajny planetarny system pierścieni, które Ravna znała od dawna. Krążyły tu obiekty wszelkich rozmiarów, niektóre dałoby się objąć ramionami, niezliczone kule lodowej piany — zderzające się delikatnie, zlepiające i rozdzielające się bez końca. Zdawało się, że odpady wiszą wokół nich prawie bez ruchu. Był to chaos, który już dawno temu został poskromiony. Wewnątrz pierścienia widoczność spadła do kilkuset metrów. Dalej wszystko zasłaniały zwały odpadów. Nie wszystkie kawałki leciały oddzielnie, Zielona Łodyżka wskazała na jakąś białą linię, która chyba brała początek w nieskończoności, przechodziła obok ich statku i ciągnęła się za nimi w bezkresną dal.

— Wygląda jak pojedyncza konstrukcja — powiedziała Zielona Łodyżka.

Ravna była coraz bardziej zdumiona. W systemach pierścieni planetarnych „pieniste kule” czasami tworzyły sznury ciągnące się na kilka tysięcy klików… Biała nić znajdowała się teraz tuż pod ich oknem. Na wyświetlaczu można było odczytać, że ma około kilometra szerokości. Ten łukowato wygięty twór na pewno nie był zbitką kul lodowych. Widziała tam śluzy i węzły komunikacyjne. Odtwarzając obrazy zarejestrowane wcześniej, gdy opuszczali się w stronę planety, Ravna mogła się przekonać że całość miała około czterdziestu milionów kilometrów długości. Wygięty w łuk pierścień w niektórych miejscach był przerwany. To zrozumiałe: wytrzymałość takiego tworu na rozciąganie mogła być bliska zeru. W zależności od miejscowych odkształceń, nić przerywała się na chwilę, a potem na powrót łączyła. Całość przypominała Ravnie rozdzielające się i łączące wagony pociągu jakiejś pradawnej nyjorskiej kolei.

Przez następną godzinę, zachowując wielką ostrożność, wjechali do doku na łukowato sklepionej obręczy. Jedyną rzeczą regularną tej budowli była jej liniowość. Niektóre moduły wyraźnie skonstruowano po to, by łączyły się z przodu i z tyłu. Reszta stanowiła kupę wyjątkowo dziwnego sprzętu wkomponowanego w bryły brudnego lodu. Ostatnie kilka kilometrów szybowali ponad istnym lasem ultranapędowych spinów. Ponad dwie trzecie z dostępnych pomostów było zajęte.

Błękitny Pancerzyk otworzył okno z informacjami o aktualnym stanie aktywności stoczni.

— Hmm. Hmm. Wygląda na to, że sir Rihndell jest obecnie niezwykle zajęty. — Przekrzywił odroślą w stronę statków widocznych na oknie przekazującym widok z zewnątrz.

— Może prowadzi także złomowisko — mruknął Pham.

Błękitny Pancerzyk i Zielona Łodyżka weszli do śluzy ładunkowej, aby przygotować się do swej pierwszej wyprawy na powierzchnię. Skrodojeźdźcy podróżowali wspólnie już ponad dwieście lat, a Błękitny Pancerzyk był kontynuatorem jeszcze wcześniejszych tradycji kupieckich. Niemniej obydwoje spierali się zawzięcie, jaką postawę najlepiej będzie przyjąć wobec „świętego Rihndella”.

— Oczywiście, że Błogie Wytchnienie to absolutnie typowy klient, drogi Pancerzyku. Jest tak typowy, że pamiętałabym go, nawet gdybym w życiu nie miała skrody. Ale interes, który nas tutaj sprowadza, nie przypomina niczego, co robiliśmy wcześniej.

Błękitny Pancerzyk odburknął coś i wepchnął jeszcze jedną paczkę do szarfy ładunkowej. Szarfa była przepiękna. Zrobiona z wytrzymałego, elastycznego materiału, wspaniale chroniła wszystko, co znajdowało się w środku.

Przygotowywali się do procedury, którą zawsze stosowali w nowych systemach pierścieniowych i która wcześniej zapewniła im wiele sukcesów. Wreszcie Błękitny Pancerzyk odpowiedział:

— Oczywiście, że są pewne różnice: przede wszystkim mamy niewiele rzeczy do zaoferowania w zamian za naprawy, a także nie mieliśmy wcześniej żadnych kontaktów handlowych. Jeśli nie zrobimy wrażenia twardych i zdecydowanych kontrahentów, to nic tu nie zdziałamy! — Sprawdził liczne czujniki, które znajdowały się po bokach skrody, a następnie odezwał się do ludzi:

— Czy chcecie, abym poruszył jakąś kamerą? Czy z każdej jest wyraźny widok? — Zasoby świętego Rihndella okazały się wyjątkowo ubogie, kiedy poprosili go o wynajęcie im częstotliwości a może po prostu był ostrożny.

— Obraz ze wszystkich jest dobry — odpowiedział głos Phama. — Czy mnie słyszysz? — Głos dochodził przez mikrofon znajdujący się wewnątrz skrod. Połączenie było utajnione.

— Tak.

Skrodojeźdźcy wyśliznęli się przez śluzy PPII na powierzchnię i wniknęli do środka łukowato sklepionego korytarza, który stanowił teren świętego Rihndella.

Od środka łukowate sklepienie przypominało przezroczysty tunel, znikające w dali ściany zbudowano z naturalnych okien, przez które przyglądali się statkom aktualnych klientów świętego Rihndella i szybującym powyżej okruchom tworzącym wielki pierścień. Widoczne przez tunel słońce wydawało się ciemniejsze, otoczone jakąś nieregularną, świetlistą koroną. To bez wątpienia był rój satelitów zasilających. Systemy pierścieniowe z natury nie potrafią odpowiednio wykorzystać centralnie położonego źródła energii. Przez chwilę Jeźdźcy zatrzymali się, zachwyceni, gdyż widok nasuwał skojarzenie z morzem, większym od wszystkich innych mórz. Rozlane szeroko światło przywodziło na myśl fale odbijające wieczorny blask zachodu, a tysiące szybujących wolno bryłek wyglądały jak leniwy plank-ton na przybrzeżnych płyciznach.

Plac, na którym znaleźli się po chwili, był bardzo zatłoczony. Ciała widocznych stworów były dość zwyczajne, aczkolwiek Zielona Łodyżka nie rozpoznawała żadnego z gatunków. Najwięcej było zębonogów, które kierowały stocznią świętego Rihn-della. Po chwili jeden z nich wypłynął ze ściany niedaleko śluzy PPII. Zabrzęczał coś, co zostało przetłumaczone na triskwe-liński:

— Do działu transakcji, tędy.

Sprawnie poruszając się na nogach przypominających kły słoniowe, podszedł do otwartego pojazdu. Skrodojeźdźcy usadowili się za nim i ruszyli szybko wzdłuż łukowatego korytarza. Błękitny Pancerzyk kiwnął na Zieloną Łodyżkę.

— Stara historia, co? I po co mu teraz te nogi? — Był to jeden z najstarszych jeździeckich żartów, ale zawsze zabawny. Dwie nogi czy cztery — wykształcone z płetw, zębów czy czegokolwiek innego — były bardzo przydatne do poruszania się po lądzie. Ale podczas podróży w przestrzeni niewiele przecież znaczyły.

Pojazd posuwał się z szybkością stu metrów na sekundę, lekko się chybocząc, kiedy przelatywali z jednego segmentu pierścienia na drugi. Błękitny Pancerzyk prowadził zwyczajową pogawędkę z przewodnikiem, rodzaj wstępnej rozmowy, co stanowiło dla niego jedną z większych życiowych przyjemności i było dla Zielonej Łodyżki wyraźnym znakiem, że jej partner jest w swoim żywiole.

— Gdzie teraz jedziemy? A cóż to za stworzenia? A ci, czego mogą szukać u świętego Rihndella? — Wszystko okraszone jowialnym humorem i pełne życzliwej serdeczności, całkiem jak u ludzi. Kiedy go zawodziła pamięć krótkotrwała, natychmiast wspomagał się skrodą.

Zębonóg mówił ledwie łamanym triskwelińskim i najwyraźniej nie rozumiał niektórych pytań.

— Jedziemy do Mistrza Sprzedaży… to są pomocnicze stworzenia… a to sprzymierzeńcy dużego nowego klienta…

Ale te wymuszone odpowiedzi przewodnika w ogóle nie zbiły Błękitnego Pancerzyka z pantałyku. Bardziej interesowały go reakcje. Większość ras miała interesy nie znane komuś takiemu jak Błękitny Pancerzyk czy Zielona Łodyżka. Bez wątpienia Błogie Wytchnienie zamieszkiwały miliardy stworzeń, których absolutnie nie zrozumieliby ani Jeźdźcy, ani Ludzie, ani na przykład Dirokimowie. Zwyczajna rozmowa jednak często pozwalała znaleźć odpowiedź na dwa podstawowe pytania: „Co masz mi do zaoferowania, czego mógłbym potrzebować?” i „W jaki sposób mógłbym cię przekonać, abyś mi to dał?” Pytania Błękitnego Pancerzyka były rodzajem sondy, która miała ustalić osobowości, interesy i możliwości ewentualnych klientów.

Jeźdźcy grali w duecie. Podczas gdy Błękitny Pancerzyk kontynuował pogaduszki, Zielona Łodyżka przyglądała się wszystkiemu dookoła, rejestrując swoje spostrzeżenia w skro-dzie i starając się skonfrontować całe otoczenie z tym, co już kiedyś mieli okazję poznać. Starała się zbadać, jaki jest poziom technologicznego zaawansowania, czego miejscowi mogą potrzebować, co będzie tu działać. Przy tak płaskich przestrzeniach antygraw nie przyda się na wiele. A w tych nisko położonych rejonach Przestworzy większość najbardziej wymyślnych urządzeń z góry natychmiast przestanie działać. Robotnicy po zewnętrznej stronie długich okien byli ubrani w dopasowane i dobrze wykonane skafandry ciśnieniowe. Skafandry z Górnych Przestworzy, z własnymi polami siłowymi, nie wytrzymają tu więcej niż kilka tygodni.

Mijali rzędy drzew pnących się jak winorośle. Niektóre z pni obejmowały ściany przezroczystych łuków, inne wlokły się wzdłuż ich trasy przez setki metrów. Wokół roślin szybowało mnóstwo zębonogich ogrodników, ale nie było żadnego śladu jakichkolwiek upraw. Rośliny pełniły wyłącznie rolę ozdoby. Tu i ówdzie tysiące kilometrów ponad płaszczyznę pierścienia wznosiły się budowle, rzucały ostre cienie, które widzieli podczas zbliżania się do systemu. Głos Ravny i Phama zabrzęczał w jej łodyżce. Usłyszała ciche pytanie o wieże i spekulacje na temat celowości wznoszenia podobnie niestabilnych cudactw. Zarejestrowała wygłaszane przez nich opinie do późniejszego rozważenia… ale wątpiła w ich hipotezy. Niektóre miałyby sens jedynie w odniesieniu do Górnych Przestworzy, inne wydawały się nieprawdopodobne ze względów czysto ekonomicznych.

Zielona Łodyżka widziała już osiem cywilizacji żyjących na systemach pierścieniowych. Powstawały one na ogół w konsekwencji jakichś katastrof lub wojen (czasami tylko zdarzało się, że system pierścieniowy został rozmyślnie wybrany na siedlisko). Zgodnie z danymi w bibliotece PPII, Błogie Wytchnienie jeszcze dziesięć milionów lat temu było normalnym systemem planetarnym. Potem wynikł jakiś spór dotyczący podziału gruntów. Młoda rasa z niższych regionów Przestworzy pomyślała o skolonizowaniu systemu i eksterminacji wymierających mieszkańców. Niestety przeliczyli się w swych możliwościach, nie biorąc pod uwagę, że wymierający autochtoni wciąż potrafią zabijać, wskutek czego system został obrócony w kupę gruzu. Prawdopodobnie młoda rasa przeżyła kataklizm. Ale jeśli po dziesięciu milionach lat żyli jeszcze jacyś przedstawiciele tych zabójców, z pewnością stanowili jedną z najbardziej strupieszałych starych ras zamieszkujących system. Najprawdopodobniej od tamtego czasu przez Błogie Wytchnienie przewinęło się co najmniej tysiąc nowych ras i każda z nich starała się coś zrobić, by jakoś mądrze zagospodarować pierścienie i gazowy obłok pozostały po klęsce, które nie były może całkowicie zrujnowane, ale na pewno bardzo, bardzo… stare. Biblioteka pokładowa twierdziła, że żadna rasa z Błogiego Wytchnienia nie przeszła do Transcendencji od ponad tysiąca lat. Ten fakt był ważniejszy niż wszystkie pozostałe. Obecna cywilizacja przeżywała dopiero swój świt, doskonaląc się w swej mierności. Bardziej niż cokolwiek innego system przypominał sadzawkę pływową nieopodal brzegu morskiego, troskliwie chronioną i pielęgnowaną, osłoniętą przed zbyt mocnymi falami, które mogłyby zniszczyć obrastające ją misterne krzewy. Najwyraźniej zębonogi były najbardziej energicznym z występujących tu gatunków i w zasadzie jedynym zainteresowanym jakimkolwiek handlem z przybyszami spoza systemu.

Ich pojazd zwolnił i spiralnym lotem wleciał na małą wieżyczkę.

— Na Wielką Flotę, ile bym dał, żeby być tam razem z nimi! — Pham Nuwen machnął ręką w stronę obrazów przekazywanych przez kamery zamontowane w skrodach. Od czasu gdy Jeźdźcy znaleźli się poza statkiem, wpatrywał się w okna, co jakiś czas gapiąc się szeroko otwartymi oczyma na krążące pierścienie i w roztargnieniu szybując w tę i z powrotem pomiędzy sufitem a podłogą kabiny. Ravna nigdy nie widziała go tak pochłoniętego wydarzeniami, tak podnieconego. Niezależnie od tego, jak fałszywe zaszczepiono mu kupieckie wspomnienia, naprawdę wierzył, że jego udział w negocjacjach mógłby mieć duże znaczenie. I może miał rację.

Pham zleciał na dół spod sufitu i przyciągnął się bliżej ekranu. Wyglądało na to, że za chwilę zaczną się poważne targi.

Skrodojeźdźcy przybyli do kulistego pomieszczenia o średnicy około pięćdziesięciu metrów. Wyglądało na to, że unoszą się mniej więcej w jego środku. Ze wszystkich stron wyrastały drzewa, kierując się do środka kuli. Jeźdźcy wyglądali, jakby szybowali kilka metrów od czubków drzew. Tu i ówdzie pomiędzy gałęziami można było zauważyć podłoże udekorowane mozaiką z kwiatów. Sprzedawcy świętego Rihndella siedzieli na najwyższych drzewach. Każdy z nich obejmował kończynami podobnymi do kłów sam wierzchołek. Rasy zębonogie były dość powszechne w galaktyce, ale Ravna po raz pierwszy widziała takie stworzenia. Układem ciała nie przypominały absolutnie niczego, co pamiętała ze swych rodzinnych stron i do tej pory nie potrafiłaby dokładnie powiedzieć, jak właściwie wyglądają. Gdy tak siedzieli na drzewach, ich nogi przypominały bardziej palce szkieletu owinięte wokół pnia. Ich główny rep — ten, który twierdził, że jest świętym Rihndellem we własnej osobie — miał nogi w dwóch trzecich pokryte ornamentami. Na dwóch oknach widać było zbliżenie przepięknych płaskorzeźb. Pham uważał, że dobrze byłoby rozumieć znaczenie tych glifów.

Rozmowy toczyły się bardzo wolno. Triskweliński był dość powszechnym językiem, lecz urządzenia tłumaczące nie działały zbyt dobrze w tak głęboko położonych regionach Przestworzy, a wśród stworów od świętego Rihndella znajomość języka handlowego była śladowa. Ravnę przyzwyczajono do dobrych tłumaczeń. Nawet wiadomości z Sieci, które czytała, były zazwyczaj zrozumiałe, aczkolwiek nieraz zdarzały się nieporozumienia.

Rozmawiali już dwadzieścia minut i na razie zdołali jedynie ustalić, że święty Rihndell mógłby okazać się zdolny do dokonania napraw w PPII. Po części wynikało to z dość okrężnej taktyki Jeźdźców, ale także z innych względów. Uciążliwość negocjacji najwyraźniej sprawiała Phamowi przyjemność.

— Rav, to zupełnie przypomina transakcje Queng Ho. Twarzą w twarz z kosmitami i prawie żadnego wspólnego języka.

— Kilka godzin temu przesłaliśmy im opis wszystkich usterek wymagających naprawy. Dlaczego powiedzenie „tak” lub „nie” musi zająć tak wiele czasu?

— Ponieważ się targują — powiedział Pham, uśmiechając się od ucha do ucha. — Nasz przenajświętszy Rihndell — machnął ręką w stronę tubylca o rzeźbionych nogach — pragnie przekonać nas, jak olbrzymich nakładów będzie wymagać ta usługa… O Boże, szkoda, że mnie tam nie ma.

Nawet Błękitny Pancerzyk i Zielona Łodyżka wydawali się Ravnie dziwni. Ich triskweliński stał się nagle ubogi i koślawy, niewiele lepszy od tego, jakim władał święty Rihndell. Duża część rozmów przypominała opowiadanie w kółko tych samych rzeczy. Pracując dla Organizacji Vrinimi kilkakrotnie uczestniczyła w transakcjach sprzedaży. Ale nie pamiętała, żeby kiedykolwiek musiała się targować. Miała do dyspozycji bazę danych z cenami i wspomaganie strategiczne oraz wyraźne wskazówki od podwładnych Grondra. Strony albo decydowały się na zawarcie transakcji, albo nie, i już. Całe przedstawienie z udziałem Skrodojeźdźców i świętego Rihndella było najdziwniejszą rzeczą, jaką widziała.

— Obecnie sprawy idą całkiem nieźle… przynajmniej tak mi się wydaje. Kiedy przyjechaliśmy jeden z tych kostnonogich wziął próbki od Błękitnego Pancerzyka. Teraz wiedzą dokładnie, co możemy im dać. Najwyraźniej coś z tych próbek przypadło im do gustu.

— Tak?

— Jasne. Święty Rihndell właśnie łaja nas za to, że nasz towar jest szkodliwy dla zdrowia tubylców.

— Cholera, być może nie mamy na pokładzie nic takiego, co by chcieli od nas wziąć. W końcu to nie miała być podróż handlowa. — Błękitny Pancerzyk i Zielona Łodyżka przeszukali cały statek wybierając jako „próbki produktów” te rzeczy spośród zapasów pokładowych, bez których PPII i jego załoga jakoś mogli się obyć. Wśród nich były sensory i zestaw komputerowy skonstruowany do stosowania w Dolnych Przestworzach. Konieczność oddania niektórych z tych przedmiotów byłaby prawdziwą stratą. Ale tak czy inaczej potrzebujemy naprawy.

Pham zachichotał.

— Nie. Musi być coś, co święty Rihndell chciałby dostać. W przeciwnym razie nie marnowałby czasu na ględzenie… Słyszysz, jak jęczy, że czeka jeszcze mnóstwo innych klientów, którzy też mają swoje potrzeby? Ten święty Rihndell to całkiem ludzki gość.

Nagle usłyszeli jakiś odgłos podobny do ludzkiego śpiewu, przechwycony przez łącza Skrodojeźdźców. Ravna odwróciła kamery zamontowane na Zielonej Łodyżce w stronę, skąd płynął ten dźwięk. Z „poszycia” lasu, z drugiej strony kuli, wychynęły trzy nowe stwory.

— Patrz… ale piękne! To motyle! — zawołała Ravna. — Hę?

— To znaczy wyglądają jak motyle. Wiesz, co to są motyle? Hmm. To takie owady z wielkimi kolorowymi skrzydłami.

Gigantyczne motyle. Ciała nowo przybyłych budową bardzo przypominały ludzi. Stworzenia miały sto pięćdziesiąt centymetrów wzrostu i pokrywało je miękkie, brązowe futro. Znad łopatek wyrastały im skrzydła o rozpiętości sięgającej dwóch metrów, upstrzone pastelowymi plamami w różnych odcieniach żółtego i niebieskiego, niektóre bardziej zdobne, inne mniej. Z pewnością stanowiły sztuczny dodatek lub genoinżynieryjny zbytek. Nie nadawały się do latania w żadnym polu grawitacyjnym, lecz tutaj, w stanie nieważkości… Cała trójka przez chwilę unosiła się przy wejściu, wpatrując się swymi wielkimi, łagodnymi oczyma w Skrodojeźdźców. Następnie miarowymi ruchami motyle zaczęły machać skrzydłami i poszybowały z wdziękiem ponad las. Cała scena wyglądała jak z jakiegoś filmu dla dzieci. Stworzenia miały zuchwałe miny, guzikowate nosy jak domowe jorakorny, a oczy szerokie i lękliwe, jakby wyjęte z ludzkich filmów animowanych. Ich głosy przypominały dziecięcy śpiew.

Święty Rihndell i jego kompania ukryli się zakłopotani za czubkami swych drzew. Najwyższy z niespodziewanych gości zaczął śpiewać, lekko wyginając skrzydła. Po chwili Ravna zdała sobie sprawę, że mówił płynnym triskiem za pomocą przedniego organu przystosowanego do wydawania artykułowanych dźwięków w jego naturalnej mowie.

— Bądź pozdrowiony, święty Rihndellu! Nasze statki oczekują na naprawę. Zapłacimy uczciwie, ale wielce się spieszymy. Żądamy, byś rozpoczął prace natychmiast! — Miejscowy specjalista od triskwelińskiego przetłumaczył cały wywód swemu szefowi.

Ravna oparła się o plecy Phama.

— Być może nasz przyjacielski naprawiacz naprawdę ma za dużo klientów naraz — powiedziała.

— Aha.

Święty Rihndell wysunął się zza czubka drzewa. Jego malutkie ręce skubały zielone igły, gdy udzielał odpowiedzi.

— Czcigodni klienci. Uczyniliście ofertę zapłaty, która nie została w pełni zaakceptowana. To, o co prosicie, w krótkim terminie jest trudne do… wykonania.

Śliczny motylek wydał z siebie śmieszny kwik, który u ludzkiego dziecka można by wziąć za wybuch radości. Ale to, co wyśpiewał zaraz potem, dawało do zrozumienia, że chodziło o coś zgoła innego:

— Czasy się zmieniają, stworze Rihndell! Twoi podwładni muszą się czegoś nauczyć. Nie pozwolimy na żadną zwłokę! Słyszałeś już o świętej misji mojej floty. Każda mijająca godzina działa na twoją niekorzyść. Pomyśl o flocie, z którą będziesz musiał się zmierzyć, jeśli jej dowódcy dowiedzą się o twojej niechęci do udzielenia pomocy lub będą cię o taką niechęć podejrzewać. — Nastąpiło kilka wymachów niebiesko-żółtymi skrzydłami. Po chwili ciemne, nieśmiałe oczy spojrzały na Jeźdźców. - Czy te rośliny doniczkowe to twoi klienci? Odpraw ich. Do czasu naszego odlotu nie masz żadnych innych klientów.

Ravna wstrzymała oddech. Ci trzej nie mieli przy sobie żadnej rzucającej się w oczy broni, ale nagle zdjęła ją obawa o los Błękitnego Pancerzyka i Zielonej Łodyżki.

— No proszę — odezwał się Pham. — Niewinne motylki w wojskowych buciorach.

DWADZIEŚCIA SIEDEM

Według zegara powrót nie zajął Skrodojeźdźcom więcej niż pół godziny. Phamowi Nuwenowi wydawało się, że trwało to wiele dłużej, chociaż starał się nadrabiać miną przed Ravną udawał rozluźnionego. Być może oboje udawali przed sobą. Wiedział, że ona wciąż traktuje go jak chorego, którego należy chronić przed niepotrzebnymi emocjami.

Jednakże obraz przesyłany przez kamery Jeźdźców świadczył o tym, że w okolicy nie było już ani śladu wojowniczych motyli. W końcu śluza ładowni otworzyła się z hukiem i Błękitny Pancerzyk wraz z Zieloną Łodyżką znaleźli się z powrotem na pokładzie.

— Moim zdaniem ten chytry zębonóg udawał tylko, że jest tak oblegany — powiedział Błękitny Pancerzyk. Palił się, by omówić całą transakcję, nie mniej niż Pham.

— Też tak pomyślałem. Myślę, że motyle też mogły stanowić część przedstawienia. To wszystko wyglądało zbyt melodramatycznie.

Po sposobie, w jaki zaszeleściły odrośle Błękitnego Pance-rzyka, Pham poznał, że tamten lekko drży.

— Poszedłbym o zakład, że nie, sir Phamie. To byli Aprahanti. Sam ich widok napełnia obawą, czyż nie? Obecnie coraz rzadziej się ich spotyka, ale każdy gwiezdny kupiec zna krążące o nich opowieści. Niemniej… to i tak zbyt wiele nawet jak na Aprahantich. Ich hegemonia w ostatnich stuleciach znacznie podupadła. — Zagrzechotał coś do statku i w oknach wyświetlony został widok na pobliskie stanowiska w stoczni remontowej. Po chwili znów dało się słyszeć charakterystyczne chrzęszczenie, tym razem pomiędzy Zieloną Łodyżką a Błękitnym Pancerzykiem.

— Wszystkie ich statki mają ujednoliconą konstrukcję. To są modele z Górnych Przestworzy, tak jak nasz, ale tamte są bardziej, jakby tu powiedzieć… wojenne.

Zielona Łodyżka zbliżyła się do okna.

— Jest ich dwadzieścia. Dlaczego nagle wszystkie potrzebują naprawy napędu?

Wojenne? Pham przyjrzał się statkom krytycznym okiem. Znał już ważniejsze właściwości jednostek przemierzających Przestworza. Te zdaje się miały dość sporą ładowność. A także bardzo skomplikowane sensory. Hm.

— Więc mówisz, że Motyle to znani twardziele. Jak bardzo zdołali przestraszyć świętego Rihndella i spółkę?

Skrodojeźdźcy milczeli długą chwilę. Pham nie wiedział, czy tak długo zastanawiali się nad odpowiedzią, czy też jednocześnie wyłączyli się z rozmowy. Spojrzał na Ravnę.

— A co słychać w lokalnej sieci? Chciałbym dowiedzieć się czegoś więcej o tym miejscu.

Ravna już przeprowadzała rutynowe czynności.

— Wcześniej miejscowi byli zupełnie niedostępni. Nie mogliśmy nawet odbierać Wiadomości. — Pham doskonale to rozumiał, chociaż dla normalnego Przestworzanina było to dosyć irytujące. „Lokalna sieć” składała się z ultrafalowego komputera oraz sieci komunikacyjnej obejmującej cały Wieczny Odpoczynek. Były to struktury bardziej złożone niż te, które Pham miał okazję widzieć w swym życiu, ale z punktu widzenia koncepcji działania podobne do systemów znanych mu z Powolności. Pham Nuwen wiedział, co takim sieciom mogą zrobić wandale. Flocie Queng Ho udało się nakłonić do współpracy niejedną bezbronną cywilizację dzięki wypaczeniu jej sieci komputerowej. Nie było dlań zaskoczeniem, że święty Rihndell nie udostępnił im połączeń z siecią Błogiego Wytchnienia. A ponieważ na czas pobytu w porcie rój antenowy PPII z konieczności musiał zostać wyłączony, byli również odcięci od Znanej Sieci i jej grup dyskusyjnych.

Nagły uśmiech rozjaśnił twarz Ravny.

— Hej! Mamy dostęp do odczytów, a może nawet coś jeszcze. Łodyżko! Pancerzyku! Obudźcie się!

Chrzęst-chrzęst-chrzęst.

— Ja nie spałem — zawołał Błękitny Pancerzyk — zastanawiałem się nad pytaniem sir Phama. Święty Rihndell naprawdę się boi.

Zielona Łodyżka jak zwykle nie próbowała się usprawiedliwić. Okrążyła swego partnera, aby mieć lepszy widok na nowo otwarte przez Ravnę okno komunikacyjne. W oknie zobaczyli powtarzający się deseń w trójkąty z napisami w trisku. Pham nic z tego nie rozumiał.

— Interesujące — powiedziała Zielona Łodyżka.

— Chichoczę — oznajmił Błękitny Pancerzyk. — To bardziej niż interesujące. Święty Rihndell to twardy handlarz. Ale zobaczcie, nie pobiera żadnych opłat za ten przekaz, nawet nie chce potrącać nic od transakcji. Bardzo się boi, ale wciąż chce z nami ubić interes.

Hmm. A więc jakieś próbki towarów z Górnych Przestworzy musiały zachęcić go do tego stopnia, że gotów był ryzykować pomimo groźby ataku Aprahantich. Miejmy nadzieję, że nie jest to nic, czego naprawdę potrzebujemy.

— W porządku Rav, zobacz, czy…

— Sekundkę — przerwała mu kobieta — chcę przejrzeć Wiadomości. — Uruchomiła program poszukujący. Jej oczy szybko przebiegały po oknie konsoli… po chwili wstrzymała oddech, a jej twarz pobladła. — Na Moce, tylko nie to!

— Co się stało?

Ale Ravna nie odpowiedziała ani nie przeniosła czytanej wiadomości do głównego okna. Pham chwycił się poręczy z przodu konsoli i przyciągnął się bliżej, żeby móc zobaczyć, co Ravna czyta.

Krypto: ■

Otrzymane przez: Synod Komunikacyjny Błogiego Wytchnienia

Ścieżka językowa: Baeloreski → Triskweliński, Jednostki SjK

Od: Sprzymierzenie Obrońców

[Zgodnie z ich autoproklamacją jest to kooperatywa pięciu wielorasowych imperiów Przestworzy, znajdujących się pod Królestwem Straumy. Nie istnieją żadne dane na temat istnienia tej organizacji przed Upadkiem Królestwa]

Temat: Znaczące zwycięstwo nad Perwersją

Dystrybucja:

Zagrożenie Plagą

Grupa tematyczna: Śladami Wojen

Grupa tematyczna: Homo sapiens

Data: 159,06 dni od Upadku Przekaźnika

Wyrażenia kluczowe: Więcej czynów, mniej słów; Obiecujący początek

Tekst wiadomości:

Sto sekund temu siły Sprzymierzenia rozpoczęły akcję przeciwko narzędziom Plagi. W chwili gdy ta wiadomość dotrze do was, dwa światy zamieszkane przez Homo sapiens, znane jako Sjandra Kei, będą już zniszczone.

Uwaga: Po długim okresie bezsensownej gadaniny i snucia teorii na temat Plagi jest to pierwszy przejaw zakończonego sukcesem działania. Sjandra Kei była jednym z trzech istniejących poza Królestwem Straumy systemów, gdzie ludzie występowali w znacznej liczbie. Jednym zdecydowanym uderzeniem zniszczyliśmy trzecią część potencjału ekspansyjnego Perwersji.

Oczekujcie następnych aktualizacji.

Śmierć Szarańczy.

W oknie była jeszcze jedna wiadomość. Coś w rodzaju uaktualnienia, ale nie pochodzącego od subskrybenta o nazwie Śmierć Szarańczy.

Krypto: ■

Klasyfikacja: dobroczynność/ogólne

Otrzymane przez: Synod Komunikacyjny Błogiego Wytchnienia

Ścieżka językowa: Samnorski → Triskweliński, Jednostki SjK

Od:

[Uwaga z niższej warstwy protokołu: Tę wiadomość otrzymano w Szydniku Dolnym w pobliżu Sjandry Kei. Sygnał transmisyjny był bardzo słaby, być może pochodził z nadajnika na statku]

Temat: Pomocy

Dystrybucja:

Grupa tematyczna: Zagrożenia

Data: 5,33 godzin od katastrofy na Sjandrze Kei

Tekst wiadomości:

W dniu dzisiejszym pociski relatywistyczne uderzyły w większość zamieszkanych przez nas osiedli. Liczba ofiar nie może być mniejsza niż dwadzieścia pięć miliardów. Być może trzy miliardy nadal pozostają przy życiu, w mniejszych lub przejściowych siedliskach.

Wciąż jesteśmy atakowani.

Jednostki wroga znajdują się wewnątrz systemu. Widzimy bomby jarzeniowe. Zabijają wszystkich.

Błagamy was o pomoc.

— Nie! Nie! Nie!!! — Ravna rzuciła mu się na szyję, ciasno opasując go ramionami i wtuliła mocno twarz w jego ramię. Szlochała, wyrzucając z siebie jakieś bełkotliwe wyrazy po samnorsku. Jej całe ciało przebiegały gwałtowne dreszcze. Poczuł, jak łzy napływają mu do oczu. Dziwne. Do tej pory to ona była tą silną, a on wrażliwym rekonwalescentem balansującym na granicy obłędu. Teraz, kiedy role się odwróciły, nie wiedział, co ma robić.

— Ojciec, mama, siostra — nie żyją, wszyscy nie żyją!

Takiej katastrofy nikt się nie spodziewał, a jednak nastąpiła. W ciągu jednej minuty straciła cały świat, w którym dorastała, i nagle znalazła się całkiem sama we wszechświecie. Ja jestem całkiem sam od bardzo dawna, dziwnie beznamiętna myśl przeszła mu przez głowę. Zahaczył stopami o pokład i łagodnie tuląc Ravnę do piersi, kołysał ją wprzód i w tył, starając się ją pocieszyć.

Łkania wkrótce ucichły, aczkolwiek wciąż czuł, jak szlocha z twarzą wtuloną w jego pierś. Przez długi czas nie odrywała jej od zmoczonego łzami miejsca na koszuli. Pham spojrzał ponad głową kobiety na Błękitnego Pancerzyka i Zieloną Łodyżkę. Ich odrośle wyglądały dziwnie, jakby nagle… zwiędły.

— Chciałbym na chwilę wyprowadzić stąd Ravnę. Dowiedzcie się, ile dacie radę, a ja za chwilę wrócę.

— Tak, sir Phamie — odpowiedzieli i wydawało się, że popadli w jeszcze większe przygnębienie.

Minęła godzina, zanim Pham wrócił do kabiny. Kiedy był już z powrotem, zastał Jeźdźców pogrążonych w głośnej dyskusji z PPII. Wszystkie okna dziwacznie migotały. Tu i ówdzie Pham zdołał dostrzec fragmenty, które wydawały mu się znajome, lub objaśniające legendy napisane normalnym alfabetem, co wystarczyło, aby zdał sobie sprawę, że ogląda zwyczajowe odczyty pracy statku, dostosowane do odbioru Jeźdźców.

Błękitny Pancerzyk pierwszy go zauważył. Potoczył się w jego stronę, a z generatora głosu dobiegł nieco piskliwy dźwięk.

— Czy z nią wszystko w porządku? Pham lekko skinął głową.

— Właśnie zasnęła. — Nafaszerowana środkami uspokajającymi i pod ścisłą kontrolą statku, na wypadek gdybym się co do niej pomylił. - Jakoś do siebie dojdzie. To dla niej straszny cios… ale jest przecież najsilniejsza z nas wszystkich.

Odrośle Zielonej Łodyżki zagrzechotały w uśmiechu.

— Zawsze tak o niej myślałam.

Błękitny Pancerzyk znieruchomiał na chwilę. Następnie odezwał się nerwowo:

— Do roboty, do roboty. — Zawołał coś do statku i okna zmieniły format odczytów, tak by stały się one zrozumiałe zarówno dla człowieka, jak i dla Jeźdźców.

— Dowiedzieliśmy się bardzo wielu rzeczy, gdy cię nie było. Święty Rihndell rzeczywiście ma się czego bać. Statki Aprahantich to tylko mały fragment floty eksterminacyjnej Śmierci Szarańczy. To maruderzy, wciąż w drodze na Sjandrę Kei.

Wszystko gotowe do masakry i nie ma gdzie uciekać.

— Mają zamiar włączyć się do akcji?

— Tak. Wygląda na to, że jacyś mieszkańcy Sjandry Kei zdołali stawić pewien opór, a niektórym z nich udało się uciec.

Dowódca tej małej floty sądzi, że uda mu się schwytać część uciekinierów, jeśli statki zostaną odpowiednio szybko naprawione.

— Czy są w stanie to wymusić? Czy te dwadzieścia statków mogłoby zniszczyć Błogie Wytchnienie?

— Nie. Strach wzbudza przede wszystkim fakt, że są oni zaledwie forpocztą dużo większych sił, no i oczywiście wieści o wielkim pogromie na Sjandrze Kei. Tak więc święty Rihndell woli z nimi nie zadzierać, a jeśli chodzi o naprawy, to potrzebują tego samego środka regeneracyjnego co my. Z punktu widzenia Rihndella oni stanowią dla nas poważną konkurencję w ubieganiu się o jego usługi. — Błękitny Pancerzyk entuzjastycznie klasnął odroślami, rozochocony szykującym się interesem. — Ale okazuje się, że mamy coś, co święty Rihndell bardzo, bardzo chciałby dostać, coś, dla czego gotów jest podjąć ryzyko, jakie wiąże się z oszukaniem Aprahantich.

Błękitny Pancerzyk zrobił dramatyczną pauzę. Pham przyjrzał się liście rzeczy, którą zaoferowali tubylcom. O Boże, tylko nie sprzęt ultrafalowy do latania na Dole.

— Dalej, wal śmiało! Co musimy im dać?

— Spiekane trelisy! Ha, ha.

— Hę? — Pham pamiętał tę nazwę z listy różnych rupieci, jakie Skrodojezdzcy wyszperali po wszystkich zakamarkach statku. — Co to są spiekane trelisy?

Błękitny Pancerzyk sięgnął odroślą do swej szarfy ładunkowej i podał Phamowi coś czarnego i pękatego. Była to nieregularna bryła o wymiarach czterdzieści na piętnaście centymetrów, gładka w dotyku. Jak na swą wielkość, ważyła bardzo niewiele, bo zaledwie kilka gramów. Wyglądała jak precyzyjnie wygładzony zlepek… popiołów. Pham nie potrafił opanować ciekawości.

— Na co to może się komuś przydać? — spytał.

Błękitny Pancerzyk milczał zmieszany. Po chwili nieśmiałym głosem odezwała się Zielona Łodyżka:

— Są różne teorie. To czysty węgiel, fraktalny polimer. Wiemy, że dość często występuje w ładunkach przywożonych z Transcendencji. Sądzimy, że stosuje się go jako materiał uszczelniający w niektórych rodzajach rozumnych ruchomości.

Albo też, że są to ekskrementy tychże ruchomości — wymamrotał Błękitny Pancerzyk. — Ale to nieważne. Ważne jest to, że niektóre rasy ze Środkowych Przestworzy bardzo je cenią. Dlaczego? Także nie mamy pojęcia. Poddani świętego Rihndella na pewno nie są ostatecznymi użytkownikami. Te zębono-gi wyglądają na zbyt rozsądnych jak na regularnych nabywców spiekanych trelis. My zaś jesteśmy właścicielami trzystu tych cudeniek… a jest to znacznie więcej niż trzeba, by skłonić świętego Rihndella do porzucenia obaw, jakie żywi wobec Aprahan-tich.

Kiedy Pham wyszedł z Ravną, święty Rihndell przedstawił swój plan. Dostarczenie im czynnika regeneracyjnego na oczach Aprahantich byłoby zbyt dużym ryzykiem. Poza tym szef Motyli zażądał natychmiastowego opuszczenia portu przez PPII. Święty Rihndell posiadał jednak jeszcze jeden mały port, około sześciuset milionów klików od miejsca, w którym się znajdowali, po drugiej stronie systemu. Zmiana miejsca miała dodatkowy przyjemny aspekt, jako że na Błogim Wytchnieniu znajdowały się tereny zamieszkane przez Skrodojeźdźców. Obecnie ich siedlisko zlokalizowane było kilkaset kilometrów od drugiego portu Rihndella. Tam mieli się spotkać z zębonogami i tam też miała zostać przeprowadzona naprawa statku w zamian za dwieście siedemnaście spiekanych trelis. A jeśli treli-sy będą dokładnie dopasowane, Rihndell obiecał ze swej strony dorzucić wymianę agrawu. Po upadku Przekaźnika byłoby to całkiem na miejscu… Hm. Błękitny Pancerzyk — stary wyjadacz, nigdy nie odmówił sobie przyjemności potargowania się i wyciągnięcia dodatkowych korzyści z transakcji.

PPII zrzucił cumy i ostrożnie wzniósł się ponad płaszczyznę pierścienia. Wymykamy się na paluszkach. Pham uważnie wpatrywał się w okna kontroli elektromagnetycznej i ultrafa-lowej. Nie było śladów wypuszczania żadnych docelowo blokujących wiązek ze strony jednostek floty Aprahantich, nic poza zwykłym wykrywaniem radarowym. Nikt ich nie ścigał. Mały PPII i jego „rośliny doniczkowe” uszli uwagi wielkich wojowników.

Tysiąc metrów nad płaszczyzną pierścienia. Dziesięć tysięcy. Rozmowy Skrodojeźdźców — z Phamem i między sobą — ustały zupełnie. Ich łodygi i odrośle wygięły się w taki sposób, że powierzchnie czuciowe mogły odbierać bodźce ze wszystkich stron. Słońce i otaczający je obłok, widoczne z jednej strony kabiny, wyglądały jak ogromny płomień. Byli już ponad pierścieniami, ale wciąż jeszcze tak blisko… Wydawało im się, że stoją na rozświetlonej blaskiem zachodzącego słońca plaży o kolorowych piaskach, plaży ciągnącej się aż po ginący w nieskończoności horyzont. Skrodojeźdźcy wpatrywali się w to wszystko, lekko chybocząc odroślami.

Dwadzieścia kilometrów ponad pierścieniami. Tysiąc. Włączyli główną dyszę PPII i przyspieszyli, chcąc jak najszybciej przedostać się na drugą stronę systemu. Skrodojeźdźcy powoli wychodzili z transu. Kiedy przyjadą do drugiego portu, regeneracja będzie trwała około pięciu godzin — pod warunkiem że czynnik, który zaoferuje im Rihndell, nie będzie nadpsuty. Święty twierdził, że otrzymał go niedawno ze Szczytu i nigdy go nie rozcieńczał.

— Kiedy więc mamy dostarczyć trelisy?

— Po zakończeniu napraw. Nie będziemy mogli wyjechać, dopóki święty Rihndell — lub też jego klienci — nie będzie miał pewności, że wszystkie sztuki są autentyczne.

Pham zabębnił palcami o konsolę. Tego typu operacja przywoływała liczne wspomnienia. Wiele z nich to były historie, od których włos się jeżył na głowie.

— Więc zębonogi dostaną towar, podczas gdy my wciąż jeszcze będziemy na Błogim Wytchnieniu. Niezbyt mi się to podoba.

— Posłuchaj, sir Phamie. Wszystkie twoje doświadczenia w handlu międzygwiezdnym pochodzą ze Strefy Powolnego Ruchu, gdzie wymiana towaru odbywała się w ciągu dekad albo i stuleci, gdyż wymagały tego warunki, w jakich tam się podróżuje. Podziwiam twoje tamtejsze dokonania bardziej, niż potrafię to wyrazić, niemniej jednak one powodują, że masz niewłaściwe spojrzenie na wiele spraw. Tutaj, w Przestworzach, utrzymanie kontaktu z klientem jest niezwykle istotne. Niewiele wiemy o motywach, jakie kierują świętym Rihndellem, ale wiemy, że jego stocznie remontowe istnieją co najmniej od czterdziestu lat. Możemy się po nim spodziewać twardych negocjacji, ale gdyby rabował lub mordował przybywających klientów, kupcy szybko by się o tym dowiedzieli i jego mała firma rychło by podupadła.

— Hmm.

Nie było sensu spierać się w tej chwili, ale Pham domyślał się, że sytuacja jest zupełnie wyjątkowa. Rihndell — i wszyscy mieszkańcy Błogiego Wytchnienia — mieli na karku Śmierć Szarańczy i zapewne słyszeli wieści z Sjandry Kei o rozpętanym tam chaosie. W takich okolicznościach ich kontrahenci mogli gwałtownie stracić odwagę zaraz po otrzymaniu trelis. Należało przedsięwziąć pewne środki bezpieczeństwa. Wstał i poszybował w kierunku warsztatu pokładowego.

DWADZIEŚCIA OSIEM

Ravna przyszła do ładowni w chwili, kiedy Błękitny Pance-rzyk i Zielona Łodyżka pakowali trelisy, które mieli dostawić klientom. Poruszała się niepewnie, odpychając się i szybując niezdarnie od jednego punktu do drugiego. Pod oczami miała czarne otoczki, które wyglądały jak siniaki. Odwzajemniła uścisk Phama, niemal nie zwracając na niego uwagi, ale on nie pozwolił jej odejść.

— Chcę pomóc. Czy jest coś, w czym mogę pomóc? Skrodojeźdźcy porzucili trelisy i podtoczyli się do niej. Błękitny Pancerzyk pogładził ją delikatnie odroślą po ramieniu.

— Na razie nie ma nic do roboty dla ciebie, lady Ravno. Niemal wszystko jest załatwione. Będziemy z powrotem za niecałą godzinę i wtedy możemy się stąd wynosić.

Ale pozwolili jej sprawdzić zamontowane na skrodach kamery i troki, którymi przymocowali ładunek. Pham podszybo-wał bliżej, gdy przeglądała trelisy. Poskręcane bloki węglowe leżące razem wyglądały jeszcze dziwniej niż każdy z nich pojedynczo. Właściwie ułożone pasowały do siebie, tak jakby były częściami jakiejś większej struktury. Ich sterta szerokości jednego metra wyglądała jak trójwymiarowe puzzle powycinane z węgla. Łącznie z workiem, do którego wrzucono kilka luźnych kawałków, ważyły mniej niż pół kilograma. Ho, ho. Nie ulegało wątpliwości, że trudno o rzecz bardziej łatwopalną. Pham postanowił zabawić się pozostałą resztką trelis, kiedy już z powrotem znajdą się w przestrzeni.

Potem Skrodojeźdźcy wyszli przez śluzę ładunkową razem z towarem i dalej ludzie mogli śledzić rozwój sytuacji tylko na ekranach.

Ten mniejszy port nie był wcale częścią terytorium zębono-gów. Wnętrze łukowatego sklepienia było zupełnie inne niż to, które widzieli podczas pierwszej wyprawy Skrodojeźdźców. Nie było widoków na zewnątrz. Ciasne korytarze wiły się pomiędzy nieregularnymi ścianami, w których widniały ciemne otwory.

Wszędzie roiło się od owadów, wiele z nich siadało na obiektywach kamer. Miejsce, które widzieli, wydawało się Phamowi straszliwie brudne. Nie było najmniejszego śladu właścicieli tego terenu, chyba że były nimi blade robaki, które co jakiś czas wychylały bezkształtne głowy z wielkich nor. Poprzez łącza głosowe Błękitny Pancerzyk komunikował im, że są to jedni z najstarszych władców systemu. Po upływie miliona lat i setkach emigracji do Transcendencji pozostałości dawnej rasy mogły jeszcze być istotami rozumnymi, ale bardziej dziwacznymi niż wszystko, co rozwinęło się w Strefie Powolnego Ruchu. Stworzenia chronione były przed fizyczną likwidacją przez jakieś staroświeckie automaty, ale jednocześnie odznaczały się skrajnym introwertyzmem, przesadną ostrożnością i zaabsorbowaniem sprawami, które według jakichkolwiek zewnętrznych standardów musiały wydawać się całkowicie bezsensowne. Z takiego typu istot rekrutowali się najczęściej klienci na trelisy.

Pham starał się na wszystko mieć oko. Jeźdźcy musieli przejechać co najmniej cztery kilometry od śluzy portowej do miejsca, w którym miało nastąpić „zatwierdzenie” trelis. Pham naliczył po drodze dwie śluzy zewnętrzne, nie zauważył natomiast nic, co wyglądałoby groźnie. Ale któż mógł wiedzieć, co rzeczywiście było groźne w takim miejscu? Ustawił urządzenia pokładowe na prowadzenie kontroli. Po zewnętrznej stronie pierścienia znajdował się sporej wielkości satelita pasterski, a w całym porcie nie było ani jednego innego statku. Warunki elektromagnetyczne i ultraśrodowiskowe wydawały się korzystne, a to, co znajdowało się w lokalnej sieci, nie wzbudzało podejrzeń pokładowego analizatora przepływu danych.

Pham podniósł wzrok znad odczytów. Ravna poszybowała przez całą kabinę, aby zobaczyć, co dzieje się na zewnątrz statku. Prace naprawcze postępowały, ale wcale nie był to widok zajmujący. Bladozielona aura otaczała uszkodzone spiny. Gazowy obłok był niewiele jaśniejszy od blasku, który widać często na kadłubach statków krążących po orbicie planetarnej. Obróciła się do Phama i spytała cicho:

— Czy oni rzeczywiście go naprawiają?

— Z tego, co wiem… to znaczy, tak. — Automaty statku kontrolowały regenerację, ale dopóki nie polecimy, nie będziemy mieli pewności.

Pham nie miał pojęcia, dlaczego Rihndell kazał Skrodo-jeźdźcom przemierzyć teren zamieszkały przez robaki. Być może stworzenia te rzeczywiście były ostatecznymi konsumentami trelis i chciały przyjrzeć się sprzedawcom. A może miało to coś wspólnego z pułapką, w którą ostatecznie wpadli. W każdym razie Jeźdźcy szybko przeszli to terytorium i znaleźli się nagle wśród wielorasowego tłumu tłoczącego się na placu przypominającym przedtechniczny bazar.

Phamowi opadła szczęka. W którąkolwiek stronę zwracał się obiektyw kamery, tam widział zupełnie inny rodzaj zofontów. Żywe istoty rozumne były czymś nader rzadkim we wszechświecie. Przez całe życie, które spędził w Strefie Powolnego Ruchu, miał okazję poznać tylko trzy nieludzkie rasy. Ale wszechświat jest ogromny, a dzięki ultranapędowi dotarcie do innych stworzeń stawało się proste. Mieszkańcy przestworzy stanowili de-trytus wielu migracji, którego akumulacja we wszystkich zakamarkach tych niezmierzonych przestrzeni sprawiała, że cywilizacja docierała niemal do każdego zakątka. Na chwilę Pham zupełnie oderwał się od swoich programów kontrolnych i snucia podejrzeń, oczarowany niesamowitym widokiem. Dziesięć gatunków? Dwanaście? Pojedynczy przedstawiciele różnych ras ocierali się o siebie bez obaw, jak dobrzy znajomi. Czegoś takiego nie widział nawet na Przekaźniku. Ale w końcu Błogie Wytchnienie było cywilizacją w stanie głębokiej stagnacji. Rasy, które widział, stanowiły część miejscowej populacji od tysiąca lat. Ci, którzy potrafili wzajemnie współżyć, nauczyli się tego już dość dawno.

Nigdzie natomiast nie widział motylich skrzydeł zdobiących stworzenia o wielkich, litościwych oczach.

Z drugiej strony kabiny doszedł go okrzyk zdumienia. Ra-vna stała tuż przy oknie, które odbierało obraz przekazywany z bocznej kamery Zielonej Łodyżki.

— Co się stało, Rav?

— Skrodojeźdźcy. Widzisz? — Wskazała na mały punkcik w wielkim tłumie, po czym zrobiła zbliżenie. Przez chwilę obrazy migały nad jej głową. W przelewającej się na wszystkie strony ciżbie Pham dostrzegł na moment małe kadłuby, z których wystawały pełne wdzięku odrośle. Pomijając odmienne kolory ozdobnych pasów i kutasików, stworzenia te rzeczywiście wydały mu się bardzo znajome.

— Tak, tu gdzieś niedaleko znajduje się ich mała kolonia. — Włączył kanał łączący go z Zieloną Łodyżką i powiedział jej, co zobaczyli.

— Wiem — odparła. — My ich… wyczuliśmy. Wzdycham. Szkoda, że nie mamy czasu, żeby odwiedzić ich, jak już to się skończy. Odnajdywanie przyjaciół w tak odległych stronach jest zawsze przyjemne.

Ruszyła na pomoc Błękitnemu Pancerzykowi, który pchał trelisy wokół ogromnego nadmuchiwanego akwarium. Przed sobą widzieli przedstawicieli Rihndella. Siedmiu zębonogów siedziało na murku wokół czegoś, co mogło stanowić sprzęt testujący.

Błękitny Pancerzyk i Zielona Łodyżka wyciągnęli przed siebie tobół pełen miękkich bryłek węglowych i postawili go przed zebraną grupą. Ten z rzeźbionymi nogami pochylił się nad stosem trelis i wyciągnął jedno ze swych ramion, by je pomacać. Jedną po drugiej wkładano trelisy do testera. Błękitny Pancerzyk krążył dookoła i wszystkiemu uważnie się przyglądał. Pham przełączył główne okno na widok z jego kamery. Minęło dwadzieścia sekund. Tłumacz Rihndella odezwał się po triskwe-lińsku.

— Zatwierdzono autentyczność pierwszych siedmiu sztuk. Utwórz zblokowany septet.

Wtedy dopiero Pham zdał sobie sprawę, że cały czas wstrzymywał oddech. Następne trzy septety przeszły bez problemów. Kolejne sześćdziesiąt sekund. Spojrzał na okienko stanu napraw. Według PPII prace zostały ukończone, należało jedynie poczekać na potwierdzenie zakończenia napraw z miejscowej sieci. Jeszcze kilka minut i będziemy mogli temu miejscu pomachać na do widzenia.

Ale zawsze są jakieś problemy. Święty Rihndell zaczął marudzić na temat dwunastego i piętnastego zestawu. Błękitny Pancerzyk spierał się z nim w nieskończoność, a następnie wyciągnął z worka kilka zapasowych bryłek. Pham nie mógł się zorientować, czy Skrodojeździec spiera się dla samej przyjemności, czy rzeczywiście brakowało mu dobrego towaru na wymianę.

Dwadzieścia pięć zestawów zaakceptowanych.

— A dokąd idzie Zielona Łodyżka? — spytała Ravna.

— Co? — Pham natychmiast przełączył na widok z kamer Zielonej Łodyżki. Znajdowała się w odległości pięciu metrów od Błękitnego Pancerzyka i odjeżdżała w przeciwnym kierunku. Zamontowana w jej skrodzie kamera obracała się dookoła jak szalona. Po jej lewej stronie znajdował się jakiś miejscowy Skrodojeździec, a inny polatywał nad nią obrócony skrodą do góry. Jego odrośle dotykały jej odrośli, co sprawiało wrażenie przyjacielskiego uścisku.

— Łodyżko! — Nie było odzewu.

— Błękitny Pancerzyku! Co się dzieje? — Ale Jeździec właśnie tłumaczył coś zębonogom, gestykulując zawzięcie. Jeszcze jeden zestaw trelis nie przeszedł ich testu. — Pancerzyku!

Po chwili usłyszeli głos Jeźdźca na zastrzeżonym kanale. Głos miał roztargnione brzmienie, tak jak się to często zdarzało, gdy Błękitny Pancerzyk zablokował się lub był przeciążony.

— Teraz proszę mnie nie niepokoić, sir Phamie. Zostały mi tylko trzy sztuki nadające się na wymianę. Muszę ich jakoś przekonać, żeby zadowolili się tym, co mają.

— Ale co robi Zielona Łodyżka? — przerwała mu Ravna. — Co się z nią dzieje? — Nie można już było zobaczyć każdego ze Skrodojeźdźców z kamery drugiego. Zielona Łodyżka i jej obecni towarzysze wznieśli się ponad ciżbę i ulatywali nad wielkim placem. Zamiast kółek używali dysz gazowych. Ktoś bardzo się spieszył.

Wkrótce i Błękitny Pancerzyk zdał sobie sprawę z powagi wydarzeń. Obraz przesyłany z jego skrody wirował w zawrotnym tempie, gdy krążył w tę i z powrotem wokół świty świętego Rihndella. Usłyszeli grzechot jeździeckiej mowy, a po chwili jego głos wrócił na wewnętrzny kanał, smutny i zmieszany.

— Nie ma jej. Nie ma jej… Muszę… Jestem zmuszony… — Nagle gwałtownie podtoczył się do zębonogów i ponownie wszczął przerwaną na chwilę dysputę. Po kilku sekundach znowu usłyszeli jego głos na wewnętrznym kanale. — Co mam robić, sir Phamie? Jeszcze nie dokończyliśmy transakcji, a tymczasem moja Zielona Łodyżka gdzieś sobie poszła.

Albo została porwana.

— Zajmij się sprzedażą, Pancerzyku. Łodyżce nic się nie stanie… PPII: Przechodzimy do Planu B. — Nałożył hełmofon i odepchnął się od konsoli.

Ravna wstała razem z nim.

— Gdzie się wybierasz? Uśmiechnął się.

— Na zewnątrz. Pomyślałem sobie, że w razie kłopotów święty Rihndell mógłby nagle stracić aureolę i na wszelki wypadek przygotowałem się na taką okoliczność. — Ruszyła za nim, gdy ześlizgiwał się w dół przez właz w podłodze. — Posłuchaj. Chcę, żebyś została na pokładzie. Nie mogę wziąć ze sobą zbyt wielu wykrywaczy. Będę potrzebował twoich wskazówek.

— Ale…

Zsunął się przez właz głową w dół, nie zważając na jej protesty. Nie podążyła za nim, ale po sekundzie usłyszał jej spokojny głos w hełmofonie. Znów była to Ravna, jaką znał. Otrząsnęła się ze zmartwień i gotowała się do walki.

— W porządku, będę z tobą… ale co możemy zrobić?

Pham opuszczał się na dół, pomagając sobie rękami, osiągając szybkość, przy której jakiś świeżo upieczony kosmiczny żeglarz dawno zacząłby się obijać o ściany. W karkołomnym tempie zbliżał się do masywnej ściany ładowni. Po chwili pla-snął delikatnie ręką o ścianę, odbił się i wykonał zamaszyste salto, po czym wyhamował, rękami precyzyjnie chwytając za wystające ze ścian wypustki, tak aby przy zderzeniu z klapą prowadzącą do śluzy nie skręcić sobie kostek. Wewnątrz śluzy jego skafander czekał gotowy do użytku.

— Phamie, nie możesz wyjść na zewnątrz. — Najwyraźniej obserwowała go przez kamery w śluzie. — W ten sposób dowiedzą się, że mamy ludzi na statku.

Głowę i ramiona miał już w kombinezonie. Czuł, jak spód skafandra zaciska się wokół jego ciała i następuje uszczelnienie.

— Niekoniecznie. — Chociaż teraz to i tak pewnie nie ma najmniejszego znaczenia. — Tam, na placu pełno jest dwuramiennych/dwunogich stworzeń, a ja sprawiłem sobie kombinezon z małym kamuflażem.

Wsunął brodę w kontrolkę hełmu i wyzerował odczyty. Zbrojony skafander ciśnieniowy był wyjątkowo prymitywnym sprzętem w porównaniu z kombinezonami roboczymi, jakie widział na Przekaźniku. Ale flota Queng Ho dałaby cały statek za ten strój. Początkowo planował włożyć go na siebie, żeby zrobić wrażenie na Szponach, ale przyszła chyba pora na odbycie wstępnych testów.

Brodą włączył obraz zewnętrzny. Teraz widział to samo co Ravna: siebie samego, potężną czarną postać wysoką na dwa metry. Jego ręce były wyposażone w pazury, a każdy bok był ostry jak brzytwa i najeżony kolcami. Te ostatnie dodatki powinny wystarczająco odczłowieczyć figurę, a jeśli się uda, mogą także pełnić funkcję odstraszającą. Pham opuścił śluzę i ruszył przez terytorium robaków. Otaczały go ściany z błota, przesłonięte lekką mgiełką wilgoci, a wokół niego krążyły roje owadów.

W uchu zabrzęczał mu głos Ravny.

— Doszło do mnie zapytanie niskiego rzędu, wysłane najpewniej przez jakiś automat: „Po co wysyłacie trzeciego negocjatora?”

— Zignoruj je.

— Phamie, uważaj na siebie. Te stwory ze Środkowych Przestworzy, szczególnie stare rasy, często mają w rezerwie niesamowite okropności. Gdyby nie to, dawno by już ich tu nie było.

— Będę się zachowywał jak porządny obywatel. — Dopóki będą mnie miło traktować. Cała ta ich szerokopasmowa komunikacja mogła się odbywać za pośrednictwem lokalnej sieci. Zdziwił się, że Rihndell jeszcze ich nie odłączył. Zapewne Błękitny Pancerzyk jak dotąd nie zdołał sfinalizować transakcji. Może rzeczywiście nie było żadnego przekrętu… albo święty Rihndell nie miał z nim nic wspólnego.

— Phamie, przestałam odbierać obraz z kamery Zielonej Łodyżki w chwili, kiedy weszła do czegoś w rodzaju tunelu. Jej sygnał lokalizacyjny wciąż jest wyraźny.

Brama na plac otworzyła się i po chwili Pham wmieszał się w tłum krążących po targowisku. Ogłuszający zgiełk przenikał jego zbroję. Poruszał się wolno, trzymając się najbardziej zatłoczonych przejść i kierując się wiszącymi w górze linami orientacyjnymi. Ciżba nie stanowiła większego problemu. Każdy ustępował mu drogi, niektórzy nawet jakby w panicznym pośpiechu. Pham nie wiedział, czy przyczyną tego były ostre kolce, czy też woń chloru, jaką rozsiewał jego strój. Z tą osłoną zapachową to chyba trochę przesadziłem. Ale przecież chodziło o to, żeby jak najmniej przypominać człowieka. Zwolnił jeszcze bardziej, usilnie starając się nikogo nie zranić. Jakiś blask bardzo przypominający promienie wykrywacza laserowego zamigotał w oknie przekazującym mu widok z tyłu. Szybko zanurkował w tłum i skrył się za akwarium, kiedy usłyszał głos Ravny.

— To terytorium skarży się na twój strój. W tłumaczeniu brzmi to mniej więcej tak: „Złamałeś przepisy dotyczące ubioru”.

To pewnie przez ten smród chloru. A może wykryli broń?

— A co na zewnątrz? Nie widać czasem Motyli?

— Nie, statek nie wykazał nic nowego przez ostatnie pięć godzin. Żadnych ruchów floty Aprahantich ani zmian w przepływie informacji…

Nastała chwila ciszy. Słyszał niewyraźne odgłosy z mostka. To Błękitny Pancerzyk rozmawiał z Ravną. Nie rozumiał słów, ale zorientował się, że Jeździec jest bardzo podekscytowany. Próbował znaleźć bezpośrednie połączenie. Po chwili Ravna znowu do niego mówiła:

— Hej! Błękitny Pancerzyk mówi, że Rihndell zaakceptował towar! W tej chwili ładują nam płachty antygrawu. PPII dostał też potwierdzenie zakończenia napraw! — A więc byli gotowi do lotu — tyle że troje z nich wciąż przebywało poza statkiem, a jedno z tej trójki gdzieś przepadło.

Pham wzniósł się nad akwarium i wreszcie dostrzegł Błękitnego Pancerzyka. Ostrożnie wyłączył dysze skafandra i opadł na powierzchnię tuż obok Jeźdźca.

Jego przybycie spotkało się z równie entuzjastycznym powitaniem jak pojawienie się gronkowca na pikniku. Rzeźbiony zębonóg właśnie paplał coś, postukując swymi misternie zdobionymi kończynami o murek, na którym siedział, podczas gdy jeden z jego pomocników tłumaczył wszystko na triskweliński. Gdy zobaczył lądującego Phama, wciągnął do środka ogromne kły, a wyrastające bezpośrednio z szyi ramiona zwinęły się same. Cała reszta zębonogów zachowała się podobnie. Następnie wszyscy odsunęli się na drugi koniec ściany, jak najdalej od Phama i Błękitnego Pancerzyka.

— Nasza transakcja dobiegła końca. Nie wiemy, gdzie zniknęła twoja przyjaciółka — odezwał się tłumacz.

Odrośle Błękitnego Pancerzyka wyciągnęły się w ich stronę, drżąc.

— A…ale potrzebujemy tylko niewielkiej wskazówki. Kto mógł… — Jego starania były daremne. Święty Rihndell wraz z całą świtą zaczął się oddalać. Błękitny Pancerzyk zachrzęścił gniewnie. Jego odrośle przekrzywiły się lekko, zwracając się w stronę Phama Nuwena.

— Sir Phamie, powątpiewam w twoje kupieckie doświadczenie. Święty Rihndell mógł nam pomóc.

— Może. — Pham obserwował, jak zębonogi znikają w tłumie, ciągnąc za sobą tobół z trelisami przypominający ogromny, czarny balon. Cóż, może Rihndell rzeczywiście był zwykłym, uczciwym kupcem.

— Z jakich powodów Zielona Łodyżka mogła cię opuścić w samym środku tak ważnej transakcji?

Błękitny Pancerzyk zawahał się przez chwilę.

— Gdyby to była normalna podróż handlowa, to mogłaby ją odciągnąć jakaś wyjątkowa okazja dużego zysku. Ale tutaj, to…

Usłyszeli współczujący głos Ravny.

— Może po prostu… hm… zapomniała, gdzie jest i co robi?

— To wykluczone. — Ton Błękitnego Pancerzyka był zdecydowany. — Skroda nigdy by nie dopuściła do czegoś podobnego. Na pewno nie w samym środku poważnej transakcji.

Pham przełączał okna wewnątrz hełmu, patrząc we wszystkich kierunkach. Tłum wciąż ich omijał, zostawiając wokół nich wolną przestrzeń. Nie było śladu żadnych służb porządkowych. Czy poznałbym, że to policjanci, gdybym ich zobaczył?

— Dobrze — odezwał się. — I tak mielibyśmy problem, niezależnie od tego, czy wyszedłbym na zewnątrz, czy nie. Proponuję, żebyśmy przeszli się po okolicy i spróbowali dowiedzieć się, gdzie poszła Zielona Łodyżka.

W odpowiedzi usłyszał chrzęst odrośli.

— Nie mamy zbyt wielkiego wyboru. Lady Ravno, proszę cię, spróbuj namierzyć tego zębonogiego tłumacza. Być może mógłby nas skontaktować z miejscowymi Skrodojeźdźcami. Zleciał ze ściany uruchamiając gazowe dysze. — Chodźmy, sir Phamie.

Błękitny Pancerzyk szedł przodem, torując im drogę przez targowisko, mniej więcej kierując się w stronę, w którą odeszła Zielona Łodyżka. Nie można powiedzieć, że szli prosto. Raczej błąkali się jak pijani, raz omal nie wracając na miejsce, z którego wyruszyli.

— Spokojnie, spokojnie — odpowiadał niezmiennie Błękitny Pancerzyk, kiedy Pham głośno narzekał na tempo marszu. Jeździec w ogóle nie przepychał się wśród skupionych w grupki stworzeń. Kiedy nie reagowały na łagodne machanie odroślami, po prostu obchodził je dookoła. Poza tym zasłaniał sobą Phama, którego wygląd tym samym nie budził już takich obaw jak przedtem.

— Może ci się wydawać, że tubylcy to istoty łagodne, sir Phamie, że można po prostu odepchnąć ich na bok. Ale zauważ, że oni są tacy tylko między sobą. Te rasy miały tysiąc lat na przywyknięcie do siebie i wytworzenie lokalnych form pokojowego współżycia. Ale wobec przybyszów z zewnątrz wcale nie są tak tolerancyjni, gdyż w przeciwnym razie już dawno by ich tu nie było.

Pham przypomniał sobie ostrzeżenie dotyczące swego ubioru i nie spierał się z Jeźdźcem.

Następne dwadzieścia minut dawny kupiec Queng Ho znajdował się pod obstrzałem spojrzeń dziesiątków innych istot rozumnych. Lecz gdy wreszcie dotarli do przeciwległego muru, Pham zgrzytał zębami z niecierpliwości. Jeszcze dwukrotnie otrzymał ostrzeżenie o przekroczeniu przepisów dotyczących ubioru. W pewnym sensie było to pocieszające, gdyż dowodziło, że święty Rihndell wciąż pozwalał im korzystać z lokalnej sieci, a Ravna miała coraz więcej informacji.

— Lokalna kolonia Skrodojeźdźców znajduje się w odległości około stu kilometrów od targowiska. Istnieje możliwość dojazdu środkiem transportu, stacja usytuowana jest pod ścianą, obok której stoicie.

Przed nimi znajdował się tunel, do którego weszła Zielona Łodyżka. Zaglądając do niego pod odpowiednim kątem, mogli dostrzec rozciągającą się nad podłogą tunelu czarną otchłań. Po raz pierwszy znaleźli się z dala do tłoku, mało kto bowiem wchodził do otworu lub go opuszczał.

Światło lasera znowu zamigotało na tylnych oknach.

— Naruszenie przepisów dotyczących ubioru. Czwarte ostrzeżenie. Nakazują ci „natychmiastowe opuszczenie terenu.

— Już wychodzimy, już wychodzimy.

Ciemność. Pham wzmocnił ostrość okienek w hełmie. Na początku myślał, że stacja transportowa będzie na otwartej przestrzeni, że znano tu pola przytwierdzające, powszechne w Górnych Przestworzach. Potem zauważył kolumny przytrzymujące przezroczyste ściany. Wciąż byli wewnątrz, ale widok… Znajdowali się po tej stronie łuku, która zwrócona była ku gwiazdom. Cząstki pierścienia wyglądały jak ogromne ciemne ryby szybujące cicho kilkadziesiąt metrów od niego. Trochę dalej dziwaczne konstrukcje pięły się w górę ponad płaszczyzną pierścienia, wystarczająco wysoko, by dosięgły ich promienie słońca. Ale najjaśniejszy obiekt znajdował się tuż nad ich głowami. Widział błękit oceanu, biel chmur. Delikatne światło oblewało teren, na którym stali. Obojętnie jak daleko zapuszczali się żeglarze floty Queng Ho, taki widok jak ten, zawsze cieszył ich oczy. Ale to, co widzieli, to nie była prawdziwa planeta. Obiekt miał kształt w przybliżeniu kulisty, a jego tarcze przecinał cień pierścienia. Małych rozmiarów, znajdował się niewiele ponad kilkaset klików ponad nimi. Rozpoznali w nim jednego z satelitów pasterskich, które widzieli po drodze. Jego atmosfera miała wyraźną granicę, ustaloną przez ściany jakiegoś ogromnego sferycznego dachu.

Odwrócił wzrok od wspaniałego widoku.

— Stawiam dziesięć do jednego, że to terytorium Skrodojeźdźców.

— Oczywiście — odparł Błękitny Pancerzyk. — Najbardziej typowe. Fale przy takiej minigrawitacji nigdy nie osiągają preferowanej przeze mnie siły, ale…

— Kochany Pancerzyku! Sir Phamie! Tutaj! — To był głos Zielonej Łodyżki. Według odczytu w kombinezonie Phama, głos szedł łączem lokalnym, bez pośrednictwa PPII.

Odrośle Błękitnego Pancerzyka wykręciły się we wszystkich kierunkach.

— Czy nic ci nie jest Zielona Łodyżko?

Chrzęścili do siebie przez kilka sekund. Następnie Zielona Łodyżka przeszła na trisk:

— Sir Phamie. Nic mi się nie stało. Bardzo mi przykro, że was tak zdenerwowałam. Ale byłam pewna, że transakcja ze świętym Rihndellem zakończy się pomyślnie, a wtedy zatrzymali się przy mnie miejscowi Jeźdźcy. Są wspaniali, sir Phamie. Zaprosili nas w odwiedziny do swojego osiedla. Na dzień lub na trochę dłużej. To znakomita okazja do wypoczynku przed dalszą drogą. A poza tym myślę, że mogą nam pomóc.

Całkiem jak w romansach przygodowych, które Ravna czytała do snu: umęczeni podróżnicy w połowie drogi do celu natykają się na przyjazny raj i otrzymują jakiś wspaniały podarek. Pham przełączył się na zastrzeżoną linię i spytał Błękitnego Pancerzyka:

— Czy to na pewno Zielona Łodyżka? Czy ktoś ją zmusza do mówienia?

— To ona i jest wolna, sir Phamie. Słyszałeś, jak rozmawialiśmy. Podróżuję z nią od dwustu lat. Na pewno nikt nie trzyma jej pod bronią.

— Dlaczego więc, do licha, poszła sobie nie wiedzieć dlaczego? — Pham ze zdziwieniem zauważył, że szepcze.

Nastąpiła długa chwila ciszy.

— To rzeczywiście jest bardzo dziwne. Przypuszczam, że ci miejscowi Jeźdźcy mogą wiedzieć coś, co jest dla nas bardzo ważne. Chodźmy, sir Phamie. Ale bądźmy ostrożni. — To mówiąc, zaczął się toczyć pozornie w dowolnie wybranym kierunku.

— Rav, co ty o tym my… — Pham zauważył, że na commie pali się czerwone światełko, i poczuł gniew. Od jak dawna połączenie z Ravną nie działało?

Ruszył, szybując nisko nad podłożem, tuż za Błękitnym Pancerzykiem, używając dysz gazowych, by dotrzymać mu kroku. Cały obszar pokryto przylepkami, których Jeźdźcy używali do poruszania się w stanie nieważkości. Miejsce wyglądało na całkowicie opuszczone. W odległości zaledwie stu metrów od wielkiego, zatłoczonego placu nie było widać żywej duszy. Pham przeczuwał zasadzkę, aczkolwiek nie miało to większego sensu. Jeśli zostali namierzeni przez Śmierć Szarańczy — lub jej pachołków — wystarczyłby zwykły alarm. Czy to jakaś gra Rihn-della? Pham uruchomił broń wiązkową wmontowaną w kombinezon oraz zapewnił sobie wstępną przewagę: miniaturowe kamery-komary rozleciały się we wszystkich kierunkach. I to by było wszystko, jeśli chodzi o przepisy dotyczące ubioru.

Niebieskawy blask oświecał równinę, ukazując łagodne wzgórza i kanciaste zespoły nie znanych mu urządzeń. Powierzchnia była usiana dziurami (wejściami do tunelu?). Błękitny Pancerzyk wymamrotał coś na temat, jak fajnie byłoby siedzieć sobie teraz na brzegu morza widocznego o sto kilometrów ponad nimi. Pham oglądał obrazy przesyłane przez kame-ry-komary ze wszystkich stron, aby zidentyfikować ewentualne źródła ostrzału i strefy śmierci.

Obraz przekazywany z jednej kamerki ukazywał las bez-listnych odrośli. To byli Skrodojeźdźcy stojący cicho w księżycowym blasku. Znajdowali się dwa wzgórza dalej. Bezszelestni, nieruchomi, bez świateł… może po prostu rozkoszowali się widokiem księżyca? Po powiększeniu obrazu Pham nie miał żadnego kłopotu z rozpoznaniem Zielonej Łodyżki. Stała na końcu rzędu składającego się z pięciu Jeźdźców. Paski na jej kadłubie widać było bardzo wyraźnie. Z przedniej części skrody wystawało coś prostego i podłużnego. Jakiś uchwyt? Kilkoma kamerami podleciał bliżej. Broń. Wszyscy Jeźdźcy byli uzbrojeni.

— Jesteśmy już w pojeździe, Pancerzyku — usłyszeli głos Zielonej Łodyżki. — Zobaczysz go, gdy przejdziesz jeszcze kilka metrów, po drugiej stronie reaktora wentylacyjnego.

Chyba chodziło jej o wybrzuszenie, do którego zbliżali się Pham i Jeździec. Ale Pham wiedział, że nie ma tam żadnego pojazdu. Zielona Łodyżka i reszta zbrojnych stała obok ścieżki, którą szli. Fachowo przygotowana pułapka, aczkolwiek przy użyciu dość prymitywnych środków technicznych, pham już miał krzyknąć coś do Błękitnego Pancerzyka. Nagle zauważył płaski ceramiczny prostokąt ustawiony na wzgórzu, zaledwie o kilka metrów za Jeźdźcem. Na podstawie obrazu najbliższej kamerki można było się domyślić, że jest to jakiś materiał wybuchowy, najprawdopodobniej mina kierunkowa. Tuż obok miny zamontowano kamerę o niskiej rozdzielczości, niewiele przewyższającą zwykły wykrywacz ruchu. Błękitny Pancerzyk przetoczył się obojętnie obok, cały czas rozmawiając z Zieloną Łodyżką. Pozwolili mu przejść. W jego myślach narodziło się nowe podejrzenie, jeszcze bardziej ponure i złowrogie. Pham zatrzymał się, a następnie szybko cofnął, ani przez chwilę nie dotykając podłoża. Jedynym dźwiękiem, jaki wydawał, był cichy syk gazowych dyszy. Odczepił jeden z pazurów i skierował kamerę-komara w pobliże czujnika miny.

Rozległ się głośny huk i ukazał się blady płomień ognia. Chociaż Pham znajdował się pięć metrów od tamtego miejsca, fala uderzeniowa odrzuciła go do tyłu. Kątem oka dostrzegł, jak Błękitny Pancerzyk koziołkuje w powietrzu. Ostre kawałki metalu fruwały ze świstem, ale niepotrzebnie. Nie było żadnego ataku. Wybuch zniszczył kilka kamerek.

Pham wykorzystał hałas, aby przyspieszyć. Pędem przeleciał nad pobliskim „wzgórzem” i skrył się w płytkiej dolince, skąd mógł widzieć Skrodojeźdźców stojących w dole. Uzbrojeni napastnicy potoczyli się do przodu, okrążając wzgórze, grze-chocząc do siebie uradowani. Pham powstrzymał się od strzelania, ciekawy, co się stanie. Po chwili Błękitny Pancerzyk wzniósł się w górę na wysokość stu metrów.

— Phamie? — zawołał płaczliwie. — Phamie?

Reszta nie zwracała na niego uwagi. Trzech zniknęło za wzgórzem. Komarek Phama uchwycił moment, jak stanęli skonsternowani, ze sztywno wzniesionymi odroślami — zdali sobie sprawę, że zdołał im umknąć. Piątka rozdzieliła się, przeszukując teren, tropiąc go jak zwierzynę. Nie było już żadnych łagodnych przekonywań ze strony Zielonej Łodyżki.

Usłyszał ostry, suchy trzask i za wzgórzem pojawił się kolejny płomień wybuchu. Ktoś zbyt nerwowo trzymał rękę na spuście.

Ponad wszystkim szybował Błękitny Pancerzyk, znakomity, odsłonięty cel, a mimo to wciąż nie atakowany. Jego słowa były mieszaniną trisku i jeździeckiego chrzęszczenia. Z tego, co Pham mógł zrozumieć, wynikało, że biedak jest przerażony.

— Dlaczego strzelasz? O co chodzi? Łodyżko, proszę cię!

Ale to nie uśpiło wzmożonej podejrzliwości Phama. Wcale nie chcę, żebyś tam sobie latał i patrzył, co dzieje się na dole. Wycelował swój główny karabin w Błękitnego Pancerzyka, przez chwilę wodził za nim lufą, aż wreszcie wystrzelił. Sam wystrzał nie był widoczny, ale impuls, jaki wysłał w kierunku Jeźdźca, miał kilka gigadżuli. Plazma błysnęła wzdłuż wiązki, która minęła Błękitnego Pancerzyka o jakieś pięć metrów. W sporej odległości nad Skrodojeźdźcem zderzyła się z kryształową powłoką. Eksplozja robiła wrażenie. Aktyniczny rozbłysk i tysiące płonących fragmentów, rozpryskujących się we wszystkie kierunki.

Nie zważając na płonący jeszcze pułap i spadające odłamki, Pham poleciał w bok. Widział, jak Błękitny Pancerzyk odzyskuje równowagę i pośpiesznie zlatuje na dół w poszukiwaniu ukrycia. W miejscu gdzie uderzyła wiązka wysłana z broni Phama, świetlista korona zmieniała odcień z niebieskiego na pomarańczowy, a potem czerwony, wciąż świecąc jaśniej niż widoczny za nią pasterski księżyc.

Ostrzegawczy strzał był jednocześnie jak wielki palec, który wskazywał przeciwnikom jego kryjówkę. W ciągu kolejnych piętnastu sekund czterech napastników skierowało ogień w miejsce, gdzie jeszcze przed chwilą stał Pham. Gdy ucichła kanonada, zapanowała cisza przerywana jedynie cichym szeleszczeniem. W takiej zabawie w chowanego piątka atakujących mogła liczyć na łatwe zwycięstwo. Wciąż jednak nie wiedzieli jak znakomitym wyposażeniem dysponuje człowiek. Pham uśmiechnął się na widok obrazów przesyłanych mu przez kamery-komary. Widział każdego z czyhających na niego Jeźdź-ców, a także Błękitnego Pancerzyka.

Gdyby było ich tylko czterech — pięciu? — nie byłoby najmniejszego problemu. Ale na pewno trzeba się było spodziewać nadejścia posiłków albo przynajmniej dalszych komplikacji. Płomień na uszkodzonym pułapie zgasł, ale znajdował się tam teraz otwór o średnicy około pół metra. Od tamtej strony dochodził ich świst wiatru, który wywołał w nim odruchowy strach, mimo że miał na sobie kombinezon. Mogło minąć parę chwil, zanim ten przeciek zacznie wywierać niekorzystny wpływ na Skrodojeźdźców, ale i tak było to bardzo groźne uszkodzenie. Wiedział, że będzie przyciągać hałas. Wpatrywał się w dziurę. Tu, na dole, jej obecność powodowała niewielki wiaterek, ale kilka metrów pod dziurą utworzyła się miniaturowa trąba z wirującego w dół i w górę pyłu oraz różnego śmiecia.

Za przezroczystą kopułą ujrzał ciemną szczelinę, a następnie błyszczący pióropusz, tam gdzie odpadki wylatywały z cienia i szybowały dalej już oświetlone słońcem. Do głowy przyszedł mu nowy pomysł.

Ojojoj! Pięciu Jeźdźców niemal zamknęło go w okrążeniu. Na swoje nieszczęście jeden wszedł w jego pole widzenia, zauważył go i wystrzelił. Pham odpowiedział ogniem i tamten eksplodował, zamieniając się w obłok gorącej pary i kawałki zwęglonego ciała. Jego nie uszkodzona skroda poszybowała nad wzgórzami, skupiając na sobie paniczny ogień pozostałych. Pham znowu zmienił pozycję, przemieszczając się w kierunku miejsca, o którym wiedział, że znajduje się najdalej od pozycji przeciwników.

Kolejne kilka minut spokoju. Spojrzał na kryształowy pióropusz. Można było przecież… no jasne. Jeśli miały przybyć posiłki, to dlaczego nie jemu na pomoc? Wycelował w pióropusz i podłączył linię głosową do obwodów spustowych broni. Już miał zacząć mówić, kiedy pomyślał… Może tym razem zmniejszyć moc. Nieistotne szczegóły. Wycelował ponownie, otworzył ciągły ogień i powiedział:

— Ravno, jestem pewny, że masz oczy szeroko otwarte. Potrzebuję pomocy… — I pokrótce opisał szalone wydarzenia z ostatnich dziesięciu minut.

Tym razem wysyłał nie więcej niż dziesięć tysięcy dżuli na sekundę, co nie wystarczało by zjonizować powietrze, ale fala po odbiciu się od kłębu ponad kopułą uległa modulacji, co było widoczne z odległości kilku tysięcy klików, szczególnie przez PPII znajdujący się po drugiej stronie habitatu.

Skrodojeźdźcy zbliżali się ponownie. Do diabła! Nie było możliwości, żeby tę wiadomość wysyłać automatycznie nieprzerwanym strumieniem. Potrzebował swojego „nadajnika” do ważniejszych celów. Pham przelatywał od dolinki do dolinki, manewrując na tyłach Jeźdźca, który był najbardziej oddalony od pozostałych. Jeden przeciwko trzem-czterem? Siłą rażenia i możliwościami uzyskania dokładnych informacji o ruchach przeciwnika znacznie przewyższał wroga, ale wystarczyło jedno małe potknięcie, by nie wyszedł z tego żywy. Szybował w stronę nowego celu. Cichutko, ostrożnie.

Krótki błysk otarł się o jego ramię, rozżarzając zbrojony skafander. Krople rozgrzanego do białości płynnego metalu rozprysły się na boki, gdy uciekał z linii strzału. Przyspieszył, aby szybko pokonać przestrzeń ponad trzema wzgórkami, po czym wypalił do tkwiącego poniżej Jeźdźca. Wokół niego skrzyżowały się świetliste błyski, ale po chwili znowu był osłonięty. Przeciwnicy okazali się wyjątkowo szybcy, jak gdyby ich broń miała automatyczne celowniki. Może taką rolę pełniły obecnie ich skrody?

Poczuł ból. Zgiął się wpół, ciężko dysząc. Kiedyś już był ranny; jeśli te obrażenia będą podobne… przypomniał sobie ciało zwęglone aż do kości. Z oczu popłynęły mu łzy, a nudności omal nie spowodowały omdlenia. Po chwili przyszedł do siebie. Pewnie trwało to jakąś sekundę, może dwie. W przeciwnym razie nigdy już by się nie obudził. Napastnicy znajdowali się teraz dużo bliżej, ale na miejscu tego, do którego strzelił, utworzył się jedynie wrzący krater, a w pobliżu walały się nieliczne odłamki skrody. Automaty skafandra przysunęły uszkodzoną część zbrojenia do jego boku. Poczuł, jak zaczyna działać miejscowe znieczulenie i ból trochę zelżał. Okrążył wzgórze, starając się jednocześnie nie wejść w pole widzenia żadnego z trzech przeciwników. Tamci wykryli jego kamery-komary. Co kilka sekund widział erupcje blasku i słyszał strzały zmieniające szczyty wzgórz w płynną lawę. Zniszczenie było większe niż to konieczne, ale powoli wszystkie jego kamerki ginęły… a on tracił przewagę.

Gdzie jest Błękitny Pancerzyk? Pham przejrzał obrazy przekazywane z pozostałych kamerek. Ten bydlak znowu szybował w górze, wysoko nad polem bitwy — nie bał się oberwać od swych kumpli Skrodojeźdźców. Informuje ich o wszystkich moich ruchach. Pham przetoczył się po stoku, niezdarnie wznosząc broń i wycelowując ją w maleńką figurkę. Zawahał się. Stajesz się mięczakiem, Nuwenie. Błękitny Pancerzyk gwałtownie runął w dół, aż jego szarfa ładunkowa furkotała. Najwyraźniej wykorzystał całą moc drzemiącą w dyszach. W hałasie bulgoczącego płynnego metalu i grzmotów, jakie powstawały przy wyzwalaniu wiązek energii, w ogóle nie było słychać dźwięku, jaki wydawał spadając. Widać było, że kieruje się prosto na najbliższego z atakujących.

Gdy leciał na wysokości trzydziestu metrów, upuścił coś wielkiego i kanciastego. Dwa pędzące ciała rozdzieliły się w powietrzu, a Błękitny Pancerzyk poderwał się w górę i zanurkował w bok. Po chwili zniknął za pagórkami. W tym samym czasie, znacznie bliżej, rozległo się potężne dudnienie/chrupot. Pham wysłał jedną z ostatnich miniaturowych kamer na oględziny drugiej strony wzgórza. Zobaczył skrodę i odrośle wgniecione w zmiażdżoną łodygę. Potem nastąpił krótki błysk i obraz przekazywany przez kamerę gwałtownie zgasł.

Zostało już tylko dwóch napastników. Jednym z nich była Zielona Łodyżka.

Przez dziesięć sekund nie oddano żadnych strzałów. Powyginany, rozpalony metal jego broni trzaskał i bryzgał gorącymi kroplami, w miarę jak stygł. Z góry dolatywał szum powietrza ulatującego przez dziurę w przezroczystej osłonie. Tuż przy ziemi szeleściły kapryśne wiatry, które uniemożliwiały utrzymanie nieruchomej pozycji bez ciągłego, gwałtownego manewrowania dyszami. Pham znieruchomiał, pozwalając, aby powietrzny prąd wyniósł go cicho z jego małej dolinki. Tam. Usłyszał cichutkie syczenie, które nie było odgłosem jego dysz. A tu następny. Jeźdźcy zachodzili go z dwu różnych stron. Być może nie znali jego pozycji, ale najwyraźniej potrafili koordynować działania.

Ból to nasilał się, to ustawał, a wraz z nim przychodziły okresy zamroczenia i względnej przytomności. Chwile bolesnej udręki i wszechogarniająca ciemność. Pham zauważył koniuszki odrośli wystające znad pobliskiego wzgórza. Znieruchomiał i wpatrywał się w nie uważnie. Najwyraźniej te małe koniuszki wystarczyły, aby wyczuć ruch… Minęły dwie sekundy. Ostatnia kamera pokazała Phamowi, że drugi napastnik nadlatuje cicho z boku. W każdej chwili obaj rywale mogli wyskoczyć jednocześnie. W tym momencie Pham oddałby wszystko, żeby mieć miniaturową kamerę, ale uzbrojoną. Podczas całego głupiego majsterkowania taki pomysł ani razu nie przyszedł mu do głowy. Mc już na to nie poradzisz. Czekał na chwilę, w której odzyska przytomność na tyle, że będzie mógł szybko wzbić się w górę i jeszcze szybciej strzelić.

Usłyszał chrzęst odrośli, któryś z napastników głośno zwiastował swe nadejście. Kamera namierzyła Błękitnego Pance-rzyka wytaczającego się spoza cienkich jak listewki skał, oddalonych o sto metrów od miejsca, w którym znajdował się Pham. Skrodojeździec pędem przeskakiwał od jednego miejsca gwarantującego osłonę do drugiego, coraz bardziej zbliżając się do Zielonej Łodyżki. A cóż mogło oznaczać to chrzęszczenie? Czy to błaganie? Pomimo pięciu miesięcy spędzonych w towarzystwie Jeźdźców Pham ledwie się orientował w ich szeleszczącej mowie. Zielona Łodyżka — ta sama Zielona Łodyżka, która zawsze sprawiała wrażenie onieśmielonej, a przy tym nieugięcie szczerej i uczciwej — nic mu nie odchrzęściła. Okręciła broń i bez namysłu ostrzelała cienkie skałki. Trzeci Jeździec wychylił się trochę, by także móc strzelić w to samo miejsce. Kąt, pod jakim atakował, wystarczył, aby usmażyć Błękitnego Pancerzyka na miejscu, tyle że ustawił się wprost na linii strzału Phama.

Pham, nie zakończywszy jeszcze strzelać, wzbił się w górę. Była to jego jedyna szansa. Jeśli zdąży się obrócić i strzelić, zanim Zielona Łodyżka załatwi Błękitnego Pancerzyka…

Manewr polegał na wykonaniu prostego obrotu w powietrzu, po którym powinien zawisnąć do góry nogami z bronią wycelowaną w Zieloną Łodyżkę. Ale obecnie żaden manewr nie był dla niego prosty. Obrócił się zbyt szybko. Natomiast Zielona Łodyżka zorientowała się, co się dzieje i już kierowała na niego swą broń.

Był także Błękitny Pancerzyk, który pędem wyleciał spomiędzy jaśniejących kolumn rozpalonych ostrzałem Zielonej Łodyżki. Jego głos dźwięczał głośno w uchu Phama:

— Błagam cię, nie zabijaj jej. Nie zabijaj…

Zielona Łodyżka zawahała się, a następnie obróciła broń w stronę nadlatującego Błękitnego Pancerzyka. Pham pociągnął za spust, pozwalając, aby na skutek obrotów, jakie wciąż wykonywał, wiązka energii przeorała grunt. Poczuł, jak zanika świadomość. Celuj! Celuj dokładnie! Płynna strzała wypuszczona z broni, żłobiła w podłożu głęboką bruzdę, która po chwili dotarła do jakiejś ciemnej, osuwającej się bryły. Mała figurka Błękitnego Pancerzyka wciąż toczyła się przez pobojowisko, próbując do niej dotrzeć. Wtedy Pham nagle znalazł się zbyt daleko całej sceny i nie wiedział, co ma zrobić, by zobaczyć wszystko z bliska. Niebo kołysało się wolno przed jego oczami. Widział niebieskawy księżyc przecięty w środku ostrym cieniem. Widział nadlatujący statek z piórkowatymi nóżkami przypominający ogromną stonogę. Któż w Queng Ho… gdzie ja jestem?… i wtedy świadomość odpłynęła.

DWADZIEŚCIA DZIEWIĘĆ

Miał dziwne sny. Znowu utracił stopień kapitana. Po degradacji został odesłany do opieki nad roślinami doniczkowymi w pokładowej cieplarni. Westchnął. Praca polegała na podlewaniu roślin i czuwaniu nad ich rozkwitem. Ale nagle zauważył, że donice miały kółka i przemieszczały się po kryjomu za jego plecami, czekając, aż to zauważy, delikatnie grzechocząc.To, co wydawało mu się piękne, nagle stało się groźne. Pham był gotów podlewać i pielić te stworzenia, zawsze je podziwiał.

Teraz był jedynym, który wiedział, że były one wrogami wszystkiego, co żyje.

Nie po raz pierwszy w swym życiu Pham Nuwen obudził się wewnątrz automatu medycznego. Był już oswojony z widokiem wnętrz pojemników przypominających trumny, zielonych ścian, splątanych drutów i cienkościennych rurek. Tym razem wszystko wyglądało inaczej i minęło kilka dobrych chwil, zanim zdał sobie sprawę, gdzie się znajduje. Smukłe drzewa zginały tuż nad nim swe korony, kołysane lekko ciepłą bryzą. Wydawało mu się, że leży na mięciuteńkim mchu porastającym malutką polankę nad jakimś stawem. Rozgrzane letnim upałem powietrze drgało nad lustrem wody. Wszystko było bardzo piękne. Ten widok psuł tylko fakt, że liście drzew były futrzaste, a ich kolor ani trochę nie przypominał żadnego ze znanych mu odcieni zieleni. Zapewne tak wygląda krajobraz rodzinnych stron. Ale nie jego rodzinnych stron. Podniósł się i spróbował schwycić najbliższą gałąź, lecz dłoń natknęła się na coś znajdującego się zaledwie pięćdziesiąt centymetrów nad jego głową. Zakrzywiona ściana. Pomimo wizualnych sztuczek nie dało się ukryć, że był to aparat chirurgiczny mniej więcej tych samych rozmiarów, jakie pamiętał ze swych dawnych podróży.

Z tyłu, za sobą, usłyszał kliknięcie. Złudzenie idyllicznego pejzażu ulotniło się w jednej chwili, nie pozostał po nim nawet ślad ciepłego wiaterku. Ktoś — Ravna - szybował tuż nad pojemnikiem w kształcie walca, w którym był zamknięty.

— Cześć, Phamie. — Wsunęła rękę przez obudowę aparatu i ścisnęła mu dłoń. Jej pocałunek był nieśmiały. Wyglądała na strasznie zmarnowaną, jakby płakała przez długi czas.

— Cześć - odpowiedział. Jego wspomnienia przypominały kawałki rozbitego lustra. Spróbował wstać z łóżka i po chwili dostrzegł jeszcze jedno podobieństwo pomiędzy aparatem chirurgicznym, w którym właśnie się znajdował, a tymi, które pamiętał z czasów Queng Ho: był w nim całkowicie unieruchomiony.

Ravna zaśmiała się słabo.

— Chirurg. Odłączyć.

Po chwili Pham swobodnie unosił się ponad sporych rozmiarów walcem.

— Wciąż trzyma mnie za rękę.

— To temblak. Minie jeszcze parę dni, zanim twoje ramię w pełni się zregeneruje. Spłonęło niemal w całości.

— Naprawdę? — Spojrzał na biały kokon oplatający jego rękę przymocowaną do boku. Przypomniał sobie strzelaninę… i zdał sobie sprawę, że liczne fragmenty jego snów były przerażająco prawdziwe. — Jak długo byłem nieprzytomny? — Nie potrafił ukryć napięcia.

— Jakieś trzydzieści godzin. Jesteśmy ponad sześćdziesiąt lat świetlnych od Błogiego Wytchnienia. Podróż przebiega całkiem przyzwoicie, pomijając fakt, że obecnie wszystko, co żyje, zdaje się gonić za nami.

Sen. Jego wolna dłoń zacisnęła się mocno na ramieniu Ravny.

— Gdzie są Skrodojeźdźcy? — Byle nie na pokładzie, na Wielką Flotę.

— T-to, co pozostało z Zielonej Łodyżki, leży w drugim chirurgu. A Błękitny Pancerzyk…

Dlaczego zostawili mnie przy życiu? Jego wzrok błądził po pokoju. Znajdowali się w magazynie sprzętu. Broń znajdowała się w zasięgu zaledwie dwudziestu metrów. Hm. Ważniejsze niż broń jest uzyskanie uprzywilejowanego dostępu do konsoli PPII… jeśli jeszcze nie było na to za późno. Odepchnął się od wielkiego walca i wyfrunął z pomieszczenia.

Ravna podążyła za nim.

— Uspokój się, Phamie. Dopiero co wyszedłeś z chirurga.

— Co mówili o strzelaninie?

— Biedna Zielona Łodyżka nie może wydobyć słowa. Za to Błękitny Pancerzyk opowiedział wszystko ze szczegółami. Zielona Łodyżka została porwana przez bandę zwyrodniałych Jeźdźców, którzy zmusili ją, by zwabiła was w pułapkę.

— Hmm. Hmm. — Pham zamruczał wymijająco. Może istniała jeszcze jakaś szansa. Może Błękitny Pancerzyk nie został wypaczony. Sunął dalej głównym korytarzem, pomagając sobie jedyną zdrową ręką. Po minucie był już na mostku. Ravna podążała tuż za nim jak cień.

— Phamie. Powiedz mi, o co chodzi? Musimy podjąć ważne decyzje co do wielu rzeczy, ale…

Masz absolutną rację. Zanurkował do kabiny, podszedł do konsoli sterującej, po czym zwrócił się do statku:

— Czy rozpoznajesz mój głos? Ravna wołała za nim:

— Phamie, czy powiesz mi wreszcie…

— Tak, sir.

— …o co chodzi?

— Dostęp uprzywilejowany do komend sterujących — powiedział. Dostęp taki posiadał jeszcze wtedy, kiedy Jeźdźcy byli poza statkiem. Czy teraz go otrzyma?

— Przyznano.

Skrodojeźdźcy mieli trzydzieści godzin, aby zaplanować obronę. Wszystko szło zaskakująco gładko, zbyt gładko.

— Zawiesić dostęp do komend sterujących dla Skrodojeźdźców. Izolować ich.

— Tak jest, sir — odpowiedział statek. Pewnie kłamie! Ale co więcej mógł zrobić. Poczuł, jak panika ogarnia cały jego umysł, lecz opanował się po krótkiej chwili. Był w końcu członkiem sławnej floty Queng Ho… i miał w sobie iskrę bożą.

Jeźdźcy przebywali razem w jednej kabinie. Zielona Łodyżka znajdowała się w drugim egzemplarzu chirurga pokładowego. Pham otworzył okno do ich pokoju. Błękitny Pancerzyk siedział na ścianie obok chirurga. Wyglądał na przywiędłego, jak w chwili kiedy usłyszeli tragiczne wieści z Sjandry Kei. Obrócił odrośle w stronę obiektywu kamery.

— Sir Phamie, statek powiedział mi, że zawiesiłeś nasz dostęp do komend. Czy to prawda?

— Co się dzieje, Phamie? — Ravna postawiła stopy na podłodze, wciąż się w niego wpatrując.

Pham zignorował oba pytania.

— Jak się czuje Zielona Łodyżka? — spytał.

Odrośle odwróciły się w stronę pokoju i wydawało się, że oklapły jeszcze bardziej.

— Żvie… Dziekuię, sir Phamie. To, co zrobiłeś, wymagało niemałych zdolności. Biorąc pod uwagę wszystko, co się stało, nie śmiałbym prosić o więcej.

Co ja takiego zrobiłem? Pamiętał, że strzelał w stronę Zielonej Łodyżki. Czy trafił? Zajrzał do wnętrza chirurga. Konfiguracja urządzeń wewnętrznych znacznie różniła się od przewidzianej dla człowieka. Wnętrze było niemal w całości wypełnione wodą, a wzdłuż odrośli pacjentki bulgotały pęcherzyki powietrza. Uśpiona Zielona Łodyżka wyglądała na znacznie bardziej kruchą, niż pamiętał. Jej odrośle bezwładnie falowały w wodzie. Część z nich była ponacinana, ale główny korpus wydawał się nie uszkodzony. Jego wzrok powędrował w dół, aż do nasady łodygi, tam gdzie Jeździec jest normalnie przytwierdzony do swej skrody. Krótki kikut ginął w mętliku chirurgicznych rurek. Pham przypomniał sobie ostatnie chwile walki, kiedy to wystrzelił skrodę spod Zielonej Łodyżki. Jak porusza się Jeździec, który nie ma na czym jeździć?

Odwrócił wzrok od poranionej.

— Skasowałem wam dostęp, ponieważ wam nie ufam. — Mój były przyjacielu, narzędzie mego wroga.

Błękitny Pancerzyk nic nie odpowiedział. Po chwili milczenia odezwała się Ravna.

— Phamie. Bez pomocy Błękitnego Pancerzyka nigdy w życiu nie wydostałabym cię z tamtego miejsca. Nawet gdyby mi się udało i tak utkwilibyśmy w samym środku Wiecznego Odpoczynku. Pasterski satelita żądał naszej krwi. Zorientowali się, że jesteśmy ludźmi. Aprahanti próbowali wydostać się z portu i ruszyć na nas. Bez Błękitnego Pancerzyka nigdy nie udałoby mi się przekonać miejscowego systemu bezpieczeństwa, żeby pozwolił nam użyć ultranapędu. Prawdopodobnie ustrzeliliby nas zaraz po wzniesieniu się nad płaszczyznę pierścienia. Uśmierciliby nas wszystkich, Phamie.

— Czy nie wiesz, co stało się tam, w dole?

Na twarzy Ravny pojawił się wyraz oburzenia.

— Wiem. Ale zrozum, że to wszystko przez ich skrody. To czysto mechaniczne urządzenia. Łatwo jest odłączyć część cybernetyczną od mechanicznych połączeń. Przecież to tamci Jeźdźcy sterowali kołami i celowali bronią.

Hmm. W oknie za plecami Ravny widział Błękitnego Pancerzyka ze znieruchomiałymi odroślami, który wbrew swemu zwyczajowi nie ruszał z pośpiesznymi potwierdzeniami. Tryumfował?

— To wcale nie wyjaśnia, dlaczego Zielona Łodyżka zwabiła nas w pułapkę. — Uniósł rękę, aby uprzedzić jej odpowiedź. — Wiem, wiem, zmusili ją do tego. Jest tylko jeden problem, Ravno. Ona w ogóle się nie wahała. Robiła to z prawdziwym entuzjazmem, niemal z euforią. — Nad jej ramieniem rzucił spojrzenie Jeźdźcowi. — Nie działała pod przymusem, sam mi to powiedziałeś, prawda Pancerzyku?

Zapadła długa cisza. Wreszcie Błękitny Pancerzyk przemówił.

— Tak, sir Phamie.

Ravna odwróciła się w stronę okna i odskoczyła w tył, tak by móc widzieć ich obu.

— Ale… ale to zakrawa na absurd. Zielona Łodyżka była z nami od samego początku. Tysiąc razy mogła zniszczyć ten statek lub nas zdradzić. Po co miałaby organizować taką idiotyczną zasadzkę?

— To prawda. Sam się zastanawiam, dlaczego nie zdradzili nas wcześniej… — Dopóki Ravna nie zadała tego pytania, dopóty Pham nie znał na nie odpowiedzi. Znał fakty, ale nie potrafił znaleźć dla nich żadnego rozsądnego wyjaśnienia. Nagle wszystko zaczęło mu się układać w jedną całość: zasadzka, jego sny w chirurgu, nawet paradoksy. — Być może wcześniej nie była zdraj czynią. Gdy uciekliśmy z Przekaźnika, nikt nas nie ścigał, nikt o nas nie wiedział, a tym bardziej o celu naszej podróży. Na pewno nikt nie spodziewał się przybycia ludzi na Błogi Spoczynek. — Przerwał usiłując wszystko sobie dobrze poukładać. Teraz zasadzka… — Zasadzka wcale nie była idiotyczna, ale z pewnością została naprędce zorganizowana. Napastnicy nie mieli żadnego wsparcia. Ich broń była prymitywna, wręcz prostacka — olśnienie — jeśli dobrze obejrzysz zniszczoną skrodę Zielonej Łodyżki, zorientujesz się, że ich broń wiązkowa była równie subtelnym urządzeniem co tasak, a jedynym czujnikiem zamontowanym przy minie był detektor ruchu. Wszystkie te gadżety zostały zastosowane z braku czegoś lepszego, przez kogoś, kto wcale nie przygotowywał się do walki. Tak, nasz wróg był zaskoczony naszym pojawieniem się.

— Myślisz, że ci Aprahanti mogli…

Wcale nie Aprahanti. Z tego, co powiedziałaś, wynika, że nie opuścili miejsca postoju aż do zakończenia strzelaniny, kiedy ten księżyc zaczął jazgotać. Ktokolwiek za tym stoi, działał niezależnie od Motyli i musi mieć swoich wysłanników rozproszonych po wszystkich systemach gwiezdnych. Są oni jak wielka sieć drucików, z których każdy uruchamia pułapkę. Ogromna rzesza nasłuchiwaczy, zbierających wszystkie interesujące wieści. Wróg zauważył nas i pomimo że jego forpoczta była nader słabo uzbrojona, starał się zawładnąć naszym statkiem. Dopiero gdy zdołaliśmy umknąć, wszczął alarm. W taki czy inny sposób nie chciał, abyśmy stamtąd odlecieli. — Machnął obandażowaną ręką w stronę okna kontroli ultrafalowej. — Jeśli dobrze odczytuję, to mamy na ogonie co najmniej pięćset statków. Ravna rzuciła okiem na odczyt, a następnie znowu spojrzała na niego.

— Tak. To część głównej floty Aprahantich i…

— Będzie ich dużo więcej, tyle że nie wszystkie będą należały do Motyli.

— …jakie jest więc twoje zdanie? Dlaczego Skrodojeźdźcy mieliby nam źle życzyć? Wszelki spisek nie ma sensu. Nigdy nie będą mieć własnego państwa, a tym bardziej międzygwiezdnego imperium.

Pham kiwnął głową.

— Oni mają zwyczajne, spokojne siedliska — takie jak tamten pasterski księżyc — rozproszone po systemach zamieszkanych przez wielorasowe cywilizacje w każdym zakątku Przestworzy. Nie, Rav — jego głos stał się miękki, łagodny — to nie Skrodojeźdźcy są tu prawdziwym wrogiem. To siła, która stoi za nimi. To Perwersja Straumy.

Ravna milczała nie dowierzając, ale zauważył, że odrośle Błękitnego Pancerzyka ciasno przylegają do łodygi. Tamten wiedział, o co mu chodzi.

— To jedyne wyjaśnienie, Ravno. Zielona Łodyżka naprawdę była lojalną wobec nas przyjaciółką. Przypuszczam, że tylko niewielka liczba Jeźdźców znajduje się pod kontrolą Perwersji. Kiedy Zielona Łodyżka zetknęła się z nimi, z miejsca została wypaczona.

— To… to niemożliwe! To są Środkowe Przestworza, Phamie. Zielona Łodyżka była odważna i łatwo się nie poddawała. Żadne pranie mózgu nie działa tak szybko. — W jej oczach pojawiła się desperacja. Któreś z tych przerażających wyjaśnień musiało być prawdziwe.

A ja wciąż jestem tutaj, żywy i bezpieczny. Informacja dla iskry bożej. Być może była jeszcze jakaś szansa! W miarę jak mówił, coraz lepiej wszystko rozumiał.

— Zielona Łodyżka była lojalna, jednakże uległa wypaczeniu w ciągu kilku sekund. Nie polegało to jedynie na uszkodzeniu skrody albo podaniu jakiegoś specyfiku. Wygląda na to, że zarówno sami Jeźdźcy, jak i ich skrody zostali od samego początku zaprogramowani do określonego reagowania na pewne bodźce. — Spojrzał na Błękitnego Pancerzyka, starając się wybadać jego reakcję na następne słowa. — Przez długi czas Jeźdźcy oczekiwali na powrót swego stwórcy. Ich rasa jest bardzo stara, dużo starsza niż jakakolwiek inna, nie licząc tych, które są na wymarciu. Można ich spotkać wszędzie, ale zawsze niewielu, obdarzonych zmysłem praktycznym i miłujących pokój. Kiedyś, w początkach dziejów — kilka miliardów lat temu — ich protoplasci znaleźli się w ewolucyjnej ślepej uliczce. Wtedy ich stwórca skonstruował pierwsze skrody i tak powstali pierwsi Jeźdźcy. Myślę, że teraz znaleźliśmy odpowiedzi na pytania kto i dlaczego. Tak, tak. Wiem, że były dalsze udoskonalenia. Jednakże jeśli chodzi o ten model, to odznacza się on niewiarygodną wręcz stabilnością. Błękitny Pancerzyk mówi, że większe skrody stanowią „tradycję”, ale dla mnie to słowo dotyczy wytworów kultury i znacznie krótszych okresów. Dzisiejsze większe skrody są niemal identyczne jak te sprzed miliarda lat. I są to urządzenia, które można wykonać w każdym miejscu w Przestworzach… a przy tym ich konstrukcja to wytwór rodem raczej z Górnych Przestworzy lub nawet z Transcendencji.

Kiedy się o tym po raz pierwszy przekonał, był wstrząśnięty, a nawet czuł się upokorzony. Przyjrzał się rysunkom konstrukcyjnym — a właściwie przekrojom — skrod. Z wierzchu wyglądały jak całkowicie mechaniczne urządzenia z ruchomymi częściami. Zgodnie z opisem całość mogła zostać wykonana w najprymitywniejszej fabryce, niewiele lepszej od tych, które można napotkać w niektórych zakątkach Strefy Powolnego Ruchu. Natomiast części elektroniczne wyglądały na dowolnie ułożoną masę podzespołów bez widocznej hierarchii lub wyraźnie wyodrębnionych modułów. Całość działała dużo sprawniej niż urządzenia powstałe na podstawie projektów będących tworami ludzkiej myśli technicznej, a możliwość dokonania napraw lub wykrycia usterek całego systemu cybernetycznego w ogóle nie wchodziła w rachubę.

— Nikt w całych przestworzach nie potrafi zrozumieć możliwości skrody, a tym bardziej wszelkich adaptacji, do jakich zmuszają swoich Jeźdźców. Czyż nie tak, Błękitny Pancerzyku?

Jeździec mocno klasnął odroślami o centralną łodygę. Po chwili usłyszeli wściekłe szurgotanie. Pham nigdy nie widział go w takim stanie. Cóż miało to oznaczać? Wściekłość? Przerażenie? Głos dochodzący z generatora był straszliwie zniekształcony:

— Ty się mnie pytasz? Ty się pytasz? To potworne, że chcesz jeszcze, abym ci pomógł w tym… — Dźwięk przeszedł na wyższe częstotliwości, a po chwili Jeździec zamilkł, drżąc na całym ciele.

Pham z floty Queng Ho poczuł ukłucie wstydu. Tamten wiedział i rozumiał… i zasługiwał na lepsze traktowanie. Jeźdźcy muszą zostać zniszczeni, ale nie muszą słuchać wyroku wydanego jego ustami. Jego ręka powędrowała do wyłącznika systemu komunikacyjnego, ale zatrzymała się. Nie. To twoja ostatnia szansa, aby przyjrzeć się… dziełom Perwersji.

Spojrzenie Ravny bez przerwy wędrowało pomiędzy człowiekiem a Skrodojeźdźcem, i Pham wiedział, że kobieta wszystko rozumie. Jej twarz i oczy miały ten sam przerażony wyraz, co wtedy gdy dowiedziała się o zagładzie Sjandry Kei.

— Więc twierdzisz, że to Perwersja stworzyła pierwsze skrody.

— I przekształciła Jeźdźców. To było dawno temu, i na pewno nie była to ta sama Perwersja, którą stworzyli Straumerzy, ale…

„Plaga” — to była druga, zwyczajowa nazwa Perwersji, bliższa temu jak postrzegał ją Stary. Pomimo transcendencji Perwersji, jej życie bardziej przypominało rozwój choroby niż cokolwiek innego. Może dzięki temu udało jej się oszukać Starego. Ale teraz Pham przejrzał wszystko. Plaga żyła rozczłonkowana i rozciągnięta w czasie. Kryła się w archiwach, czekając na idealną okazję. Stworzyła też sobie pomocników, którzy mieli jej pomóc rozkwitać…

Spojrzał na Ravnę i nagle zdał sobie sprawę z czegoś innego.

— Miałaś trzydzieści godzin, aby o tym pomyśleć, Rav. Widziałaś zapis, jaki zarejestrowały kamery w moim kombinezonie. Na pewno częściowo odgadłaś, o czym mówię.

Odwróciła wzrok.

— Częściowo — powiedziała w końcu. Przynajmniej przestała zaprzeczać.

— Wiesz, co musimy zrobić — powiedział cicho. Teraz, kiedy wiedział, co należy zrobić, iskra boża przestała go parzyć. Jej wola zostanie wykonana.

— Co takiego? — spytała Ravna udając, że nie wie.

— Dwie rzeczy. Najpierw wyślij wiadomość o wszystkim do Sieci.

— Kto w to uwierzy? — W końcu była to Sieć Miliona Kłamstw.

— Wystarczająco wielu. Kiedy się dowiedzą, większość przekona się, że to prawda i… podejmie odpowiednie działania.

Ravna pokręciła głową.

— Nie — ledwo dosłyszał jej głos.

— Sieć musi wiedzieć, Ravno. Odkryliśmy coś, co może ocalić tysiąc światów. To tajna broń Plagi. — Przynajmniej w Środkowych i Dolnych Przestworzach.

Ponownie pokręciła głową.

— Samo wykrzyczenie tej prawdy wystarczy, aby uśmiercić miliardy.

— W obronie koniecznej! — Podskoczył i poszybował wolno w stronę sufitu. Odepchnął się od niego rękami, by opaść z powrotem na podłogę.

W jej oczach zalśniły łzy.

— Tych samych argumentów użyto, aby zabić mo-moją rodzinę, mo-mo-moje światy… A-a ja nie zamierzam brać udziału w czymś takim.

— Ale tym razem to prawda!

— Mam już dość pogromów, Phamie. Łagodna nieustępliwość… niemal nie do wiary.

— Sama podejmiesz taką decyzję, Rav? My wiemy coś, do czego inni — przywódcy mądrzejsi od nas obojga — powinni się odpowiednio ustosunkować, a następnie podjąć suwerenne decyzje. Czy odmawiasz im prawa dokonania takiego wyboru?

Zawahała się. Przez chwilę Pham sądził, że natura osoby cywilizowanej, wychowanej w duchu posłuszeństwa wobec prawa i zasad weźmie górę i każe jej przystać na propozycję. Ale nagle Ravna uniosła podbródek wysoko do góry.

— Tak, Phamie. Odmawiam im prawa dokonania takiego wyboru.

Mruknął coś pod nosem i poszybował w kierunku konsoli sterowniczej. W tej sytuacji nie było najmniejszego sensu dyskutować o drugiej rzeczy, jaką należało wykonać.

— I nie zabijemy Błękitnego Pancerzyka ani Zielonej Łodyżki.

— Nie mamy wyboru, Rav. — Jego palce błądziły po przyciskach. — Zielona Łodyżka została wypaczona. Nie wiemy, ile z tej Perwersji przetrwało zniszczenie skrody ani też ile czasu minie, gdy to samo stanie się z Błękitnym Pancerzykiem. Nie możemy ich wziąć ze sobą. Ani wypuścić na wolność.

Ravna zbliżyła się do niego bokiem, z oczami wpatrzonymi w jego dłonie.

— U-u-uważaj, kogo chcesz zabić, Pham — powiedziała miękko. — Jak sam zauważyłeś, miałam trzydzieści godzin na przemyślenie moich decyzji i tyleż samo godzin na przemyślenie twoich.

— No i? — Pham cofnął ręce od klawiszy. W jego mózgu pojawiły się nagłe błyski gniewu (czy to iskra boża?) Ravno, Ravno, Ravno. Jakiś głos w jego głowie wypowiadał słowa pożegnania. Potem wszystko się uspokoiło. Tak bardzo obawiał się, że Jeźdźcy wypaczyli statek. Zamiast tego ta głupia krowa wstawia się za nimi, i to z własnej woli. Poszybował wolno w jej stronę. Niemal podświadomie jego głowa i zdrowe ramię wyrażały gotowość do walki.

— Jak chcesz powstrzymać mnie przed zrobieniem tego, co tak czy inaczej musi zostać zrobione? — zapytał, ale już przeczuwał, jaka będzie odpowiedź.

Nie cofnęła się przed nim, nawet kiedy jego dłoń znalazła się o kilka centymetrów od jej szyi. Twarz dziewczyny wyrażała nieugiętą wolę, mimo że powstrzymywała łzy.

— Ja-jak myślisz Phamie? Kiedy tkwiłeś w chirurgu, dokonałam pewnych drobnych zmian. Jeśli mnie skrzywdzisz, spotka cię coś gorszego niż mnie. — Jej oczy patrzyły ponad nim. — Zabij Jeźdźców, a… a sam także zginiesz.

Długą chwilę, wpatrywali się w siebie, mierząc wzrokiem. Może w ścianach nie kryła się żadna broń. Najprawdopodobniej potrafiłby ją zabić, zanim zdążyłaby podjąć jakąkolwiek obronę. Ale istniało przecież tysiąc sposobów na zaprogramowanie statku tak, by go unicestwił. Wtedy zostaliby tylko Jeźdźcy… i to oni dolecieliby do Dna, gdzie czeka ich nagroda.

— Co więc przewidujesz? — spytał w końcu.

— Tak ja-ja-jak przedtem, jedziemy dalej ratować Jefriego. Tam też odzyskamy Przeciwwagę. Mam zamiar nałożyć pewne ograniczenia na Jeźdźców.

Rozejm z potworami, z wariatką w roli mediatorki. Odepchnął się od podłogi i przeleciał nad nią w stronę głównego korytarza. Za plecami usłyszał jej szloch.

Przez następnych kilka dni trzymali się z dala od siebie. Pham otrzymał pozwolenie na ograniczony dostęp do mechanizmów sterujących. Pod niektórymi aplikacjami natknął się na programy samobójcze. Ale stwierdził zaskakującą rzecz, która wcześniej może by go zmartwiła. Z dat wynikało, że wszystkie zmiany zostały wprowadzone po jego konfrontacji z Ravną. W momencie kiedy mu się przeciwstawiła, nie dysponowała absolutnie niczym. Dzięki Mocom, że o tym nie wiedziałem. Myśl ta pojawiła się i znikła, zanim dobrze pojął treść.

Tak więc zabawa będzie trwała do samego końca, nieustająca gra pozorów i forteli. Ale jego nieugięty charakter pozwoli mu wygrać tę grę. Za nimi wielka flota, wokół niego zdrajcy. Ale on jest kapitanem Queng Ho, ma iskrę bożą, tak więc Per-wersja jest skazana na przegraną! Skrodojeźdźcy są skazani na przegraną! I mimo całej swej odwagi i dobroci, Ravna Bergsn-dot także jest skazana na przegraną.

TRZYDZIEŚCI

Presfora przegrywała wewnętrzną bitwę, bitwę z Ociosem. Do całkowitej porażki było jeszcze daleko, ale role się odwróciły. Na początku Presfora święciła małe triumfy, tak jak wtedy, kiedy umożliwiła Amdijefriemu zabawę commem i to tak, by nawet dzieci nie wiedziały, że to dzięki niej. Ale to było wiele dziesięciodni temu, a teraz… W niektóre dni całkowicie się kontrolowała. Inne — i te często zdawały się najszczęśliwsze — zaczynała z uczuciem, jakby sama znajdowała się pod czyjąś kontrolą.

Jeśli chodzi o dzień dzisiejszy, nie miała jeszcze jasności, do którego z tych dwóch rodzajów go zaliczy.

Spacerowała wzdłuż parkanów, które ustawiono na szczycie murów nowego zamku. Budynek rzeczywiście skończono niedawno, ale jeszcze trudno było nazwać go zamkiem. Stal budował go niemal w panicznym pośpiechu. Południowa i zachodnia ściana były niesamowicie grube, wewnątrz nich biegły ukryte tunele. Ale w niektórych miejscach po północnej stronie jedynym zabezpieczeniem były naprędce sklecone palisady umocnione skalnym gruzem. W czasie, którym dysponował Stal, nie dałoby się zrobić nic więcej. Zatrzymała się na chwilę, wdychając zapach świeżo piłowanego drewna. Widok rozciągający się ze Wzgórza Gwiezdnego Statku zawsze wydawał się jej przepiękny. Dni były coraz dłuższe. Zachód i wschód słońca oddzielał teraz jedynie krótki okres, gdy zapadał lekki zmierzch. Śnieg przyjął swoją letnią postać porozrzucanych gdzieniegdzie brudnych spłachci, pozwalając, by wrzos zazielenił się w słonecznym cieple. Jej wzrok sięgał na kilka mil, aż do miejsca gdzie niebieskawa mgiełka morza opływała przybrzeżne wyspy.

Ze zdroworozsądkowego punktu widzenia szturm na nowy zamek w innym szyku niż horda — nawet biorąc pod uwagę prowizoryczność niektórych rozwiązań obronnych — był równoznaczny z samobójstwem. Presfora gorzko uśmiechnęła się do siebie. Rzecz jasna Snycerka nie posłucha głosu rozsądku. Stara Snycerka była przekonana, że posiada tajną broń, dzięki której rozbije te ściany z odległości kilkuset stóp. Stal miał wiadomości od szpiegów, że ryba złapała haczyk — Snycerka wraz ze swą małą armią i prymitywnymi armatami rozpoczęła pochód lądem w stronę wybrzeża. Presfora zeszła po schodach prowadzących z murów na dziedziniec. Usłyszała lekki grzmot. Gdzieś na północ od Doliny Strumieni artyleria Stali rozpoczynała swoje poranne ćwiczenia. Przy dobrym wietrze można było usłyszeć dochodzące stamtąd odgłosy kanonady. Zgodnie z rozkazem ćwiczenia te nie mogły odbywać się zbyt blisko terenów rolniczych i gospodarstw, a tylko najwyżsi rangą Słudzy oraz pojedynczy robotnicy wiedzieli o nowej broni. Obecnie Stal miał już trzydzieści tych urządzeń i odpowiednią ilość proGhu. Największą bolączką był brak artylerzystów. Z bliska odgłosy wystrzałów były nie do zniesienia. Ciągły huk powodował głuchotę. Armaty miały zasięg prawie ośmiu mil, trzy razy większy niż działa Snycerki. Mogły wystrzeliwać „bomby” wypełnione prochem, które eksplodowały w chwili uderzenia. Za północnymi wzgórzami było pełno miejsc, gdzie las został wykarczowany do gołej ziemi, a stoki ogołocone z obsuwającej się gleby jaśniały nagą skałą — wszystko na skutek nieustannego ostrzału.

A wkrótce — być może już dziś — wyznawcy Ociosa będą mieli także radio.

Niech cię diabli, Snycerko! Presfora, rzecz jasna, nigdy nie widziała Snycerki na oczy, ale Ocios dobrze znał tę sforę-większość jego członków była potomstwem Snycerza. „Łagod’ ny Snycerz” zrodził go i wyniósł do władzy. To on właśnie wpoił mu zasady wolności przekonań i eksperymentowania. Snycerz powinien był wiedzieć, jak wielka ambicja rozpierała Ociosa, powinien zorientować się, że jest on gotów przekroczyć granice, jakich jego rodzic nigdy nie odważyłby się przejść. A kiedy potworna natura nowika wyszła na jaw, kiedy odkryto jego pierwsze „eksperymenty”, Snycerz powinien był go zabić albo przynajmniej poddać fragmentacji. Zamiast tego Ociosowi pozwolono wybrać los wygnańca… by mógł później stworzyć takie sfory jak Stal, aby i one mogły powoływać do życia własne potwory, konstruując w ten sposób całą hierarchię szaleństwa.

Teraz, o sto lat za późno, Snycerka przybywała, by naprawić błąd. Przybywała tu zbrojna w armaty przypominające dziecinne zabawki, pewna siebie, nieuleczalna idealistka. Sama pakowała się w pułapkę skonstruowaną ze stali i ognia, z której nie wyjdzie żywy żaden z jej żołnierzy. Gdyby istniał jakiś sposób na ostrzeżenie Snycerki! Jedyną rzeczą, która wciąż trzymała Presforę w tym miejscu, była przysięga, jaką złożyła sama sobie, że przyczyni się do upadku Ruchu Ociosa. Gdyby Snycerka dowiedziała się, co ją tutaj czeka, poznała prawdę o zdrajcach we własnym obozie, może istniałaby jeszcze jakaś szansa, by ją zawrócić. W zeszłym roku Presfora była bliska wysłania anonimowej wieści na południe. Istnieli bowiem kupcy regularnie odwiedzający oba królestwa. Dzięki wspomnieniom Ociosa wiedziała, którzy z nich są niezależni. O mały włos przesłałaby wiadomość przez jednego z nich, pojedynczy arkusik jedwabnego papieru informujący o wylądowaniu statku i pozostającym przy życiu Jefrim. Gdyby podjęła decyzję o jeden dzień wcześniej, na pewno nie uniknęłaby śmierci: Stal pokazał jej raport z Południa, który donosił o losach drugiego człowieka oraz postępów Snycerki w pracy z dannikiem. W raporcie znajdowały się informacje, które mógł zdobyć tylko ktoś z najwyższych kręgów Snycerii. Kto taki? Nie spytała, ale domyśliła się, że był to Wendacjusz. Fragmenty Ociosa w Presforze dobrze pamiętały tę sforę, którą łączyły z nimi więzy braterstwa. Mieli pewne… układy. W Wendacjuszu nie można było dostrzec ani śladu pierwotnego geniuszu, jaki charakteryzował ich wspólnego rodzica, ale cechowała go za to duża dawka wrodzonego oportunizmu.

Stal pokazał jej raport tylko po to, aby zyskać na znaczeniu w jej oczach, aby udowodnić Presforze, że osiągnął sukcesy na polu, na którym Ocios nigdy nie podjął walki. I był to dla niej rzeczywiście wstrząs. Presfora wyraziła swoje uznanie bardziej szczerze niż zwykle… a w duchu zrezygnowała ze swych planów ostrzeżenia drugiej strony. Jeśli szpieg był w świcie samej Snycerki, jakakolwiek przesyłka oznaczała niepotrzebne samobójstwo.

Presfora przecięła zewnętrzny dziedziniec zamku. Dookoła wciąż toczyły się gorączkowe prace budowlane, ale grupy pracujących były już mniejsze. Stal zabudowywał dziedziniec drewnianymi chatami. Większość z nich stanowiły atrapy. Stal żywił nadzieję, że uda mu się przekonać Ravnę, aby wylądowała na specjalnie przygotowanym miejscu, nieopodal wewnętrznego stołbu.

Wewnętrzny stołb. To była jedyna rzecz w całym zamku zbudowana zgodnie ze standardami zastosowanymi na Ukrytej Wyspie. Rzeczywiście budowla mogła być tym, czym nazwał ją Stał, odpowiadając na pytanie Amdijefriego: monumentem wzniesionym dla właściwego uhonorowania statku, w którym przybył Jefri, mającym jednocześnie na celu jego ochronę przed atakiem Snycerki. Centralnie położony, przykryty kopułą gmach z pasowanego kamienia był wewnątrz równie wielki jak główna sala zebrań na Ukrytej Wyspie. Presfora spojrzała na budowlę jedną parą oczu, obchodząc ją dookoła. Stal pragnął przyozdobić ją najpiękniejszym różowym marmurem. Miała być widoczna z wysokości kilkudziesięciu mil. Wbudowane w jej konstrukcję mechanizmy — umożliwiające zwalenie na dół całego dachu — Stal uważał za jeden z najważniejszych elementów swojego planu, w razie gdyby przybysze lecący na ratunek nie wpadli w inną przygotowaną przez niego pułapkę już przy lądowaniu.

Szrek i dwaj inni Słudzy stali na schodach zamkowej sali zebrań. Wszyscy stanęli na baczność, gdy się zbliżyła. Cała trójka wycofała się szybko, szorując brzuchami po kamiennej posadzce… ale już nie tak szybko jak kilka miesięcy temu. Wiedzieli, że pozostałe fragmenty Ociosa zostały zniszczone. Kiedy ich mijała, Presfora uśmiechnęła się nieznacznie. Przy całej swej słabości i trapiących ją problemach wiedziała, że przewyższa całą trójkę.

Stal był już w środku, sam. Najważniejsze spotkania odbywały się właśnie w takim składzie, Stal i ona, nikogo więcej. Stal po prostu się jej bał — była jedyną istotą, której, jak sądził, nie mógłby zabić. Przez dziesięć dni miotał się, nie wiedząc, czy ma się przed nią płaszczyć, czy też poddać ją rozczłonkowaniu. Zabawne było obserwować, jak mocuje się z wciąż jeszcze funkcjonującymi ograniczeniami, które Ociosa wyrobił w jego duszy wiele łat temu. Wtedy właśnie przyszła wieść o zgładzeniu pozostałych fragmentów. Presfora przestała być Ociosem-Oczeku-jącym-Swej-Reszty. W tamtym czasie wciąż spodziewała się nagłej śmierci. Ale w pewnym sensie tragiczne wieści zapewniły jej bezpieczeństwo. Teraz Stal już się tak nie bał, a jego potrzeba posiadania bliskiego doradcy mogła zostać zaspokojona bez konieczności życia w poczuciu ciągłego zagrożenia. Presfora stała się jego dżinnem z butelki posiadającym całą mądrość Ociosa bez jego karzącej łapy.

Tego popołudnia wydawał się niemal całkowicie rozluźniony. Na widok wchodzącej Presfory lekko skinął głową. Odpowiedziała mu podobnym skinieniem. Pod wieloma względami Stal był jej — jako Ociosa — dziełem. Ociosywanie i szlifowanie go kosztowało wiele pracy. Dziesiątki całkiem wartościowych sfor zostało poświęconych, by uzyskać kombinację, jaką był Stal. Pragnęła — to znaczy Ocios pragnął — otrzymać najdoskonalsze połączenie geniuszu z bezwzględnością. Jako Presfora potrafiła dostrzec prawdę. Mimo pełnego trudu ociosywania, Mistrz stworzył biedną i przeraźliwie smutną istotę. Dziwna rzecz, ale… czasem Stal wydawał się najbardziej godną pożałowania ofiarą Ociosa.

— Wszystko gotowe do wielkiej próby? — spytała Presfora. Po długich oczekiwaniach radio wreszcie było gotowe.

— Za chwileczkę. Najpierw chciałbym wysłuchać twojego zdania w kwestii odpowiedniej synchronizacji naszych działań. Moje źródła donoszą, że armia Snycerki jest już w drodze. Jeśli będą maszerować w odpowiednim tempie, powinni być tutaj w ciągu pięciu dziesięciodni.

— Będzie to co najmniej trzy dziesięciodni przed przybyciem Ravny.

— Właśnie. Pozbędziemy się twego dawnego wroga na długo przed grą o wysoką stawkę. Ale… wydaje mi się, że ostatnie przesyłki od Dwunogów są nieco dziwne. Jak myślisz, co mogą podejrzewać? Czy to możliwe, żeby Amdijefri mówił im więcej niż to, co wiemy?

Tego rodzaju niepewność Stal starałby się ukryć wtedy, gdy Presfora była jeszcze Ociosem-Oczekującym-Swej-Reszty. Usiadła wygodnie, zanim udzieliła odpowiedzi.

— Gdybyś bardziej przyłożył się do nauki języka Dwunogów, mój drogi, albo przynajmniej pozwolił mnie samej nauczyć się więcej, z pewnością znałbyś odpowiedź. — Przez całą zimę Presfora usilnie starała się znaleźć okazję, by porozmawiać z dzieciakami sam na sam i jakoś przekazać ostrzeżenie nadlatującym. Obecnie nie była już taka chętna do podejmowania podobnych kroków. Amdijefri był tak prostolinijny, tak niewinny. Gdyby choć w części dzieciaki zdały sobie sprawę z krętactw Stali, na pewno nie potrafiłyby tego ukryć. A cóż mogliby zrobić ci, którzy lecieli na ratunek, gdyby dowiedzieli się, z jakim nikczemnikiem mają do czynienia? Presfora widziała statek w locie. Sam hałas przy lądowaniu wydawał jej się straszliwą bronią. Poza tym… Jeśli Stal zdoła przeprowadzić swój plan z powodzeniem, nie będziemy potrzebowali dobrej woli przybyszów.

— Dopóki będziesz udawał tak świetnie jak dotąd, ze strony dziecka nie musisz się niczego obawiać. Czy nie widzisz, że on cię kocha? — ciągnęła Presfora.

Przez moment Stal wyglądał na zadowolonego, ale po chwili podejrzenia wróciły.

— Bo ja wiem. Cały czas wydaje mi się, że Amdi naigrawa się ze mnie, jakby już dawno przejrzał moją grę.

Biedny Stal. Amdiranifani był jego największym sukcesem, lecz wydawało się, że nigdy tego nie zrozumie. W tym jedynym wypadku Stal naprawdę przewyższył swojego Mistrza. Odkrył i udoskonalił technikę, która kiedyś została wypracowana przez Snycerkę. Ocios niemal tęsknym okiem obrzucił swojego dawnego ucznia. Gdyby tylko miał okazję stworzyć go raz jeszcze. Musi przecież istnieć jakiś sposób na połączenie strachu i ocio-sywania z miłością i oddaniem. Uzyskane w ten sposób narzędzie prawdziwie zasługiwałoby na imię Stal. Presfora żachnęła się.

— Masz na to moje słowo. Jeśli tylko nadal uda ci się okazywać dzieciom taką serdeczność jak dotąd, będą ci ufały. Jeśli chodzi o drugie pytanie, to muszę powiedzieć, że także zauważyłam pewną zmianę w wiadomościach od Ravny. Wydaje się dużo bardziej pewna, jeśli chodzi o czas ich przyjazdu, ale jednak musiało się stać coś niedobrego. Nie myślę, żeby byli bardziej podejrzliwi niż wcześniej. Dość gładko przełknęli wiadomość, że pomysł na przebudowę radia to dzieło Jefriego. Swoją drogą kłamstwo było znakomitym posunięciem. Wzmocniło ich poczucie wyższości. Myślę, że na odpowiednim polu bitwy górujemy nad nimi — lecz tego pod żadnym pozorem nie powinni się domyślać.

— Ale co spowodowało, że nagle są tacy spięci? Fragment wykonał lekceważący gest.

— Cierpliwości, mój drogi. Tylko ona nam została… i uważna obserwacja. Być może Amdijefri też to zauważył. Możesz delikatnie spróbować ich nakłonić, aby o to zapytali. — Przerwała i zwróciła wszystkie głowy w kierunku rozmówcy. — Czy możesz sprawić, żeby twoje źródło w Snycerii poszperało trochę w poszukiwaniu odpowiedzi na to pytanie?

— Chyba tak zrobię. Dannik to mocny punkt Snycerki. — Stal siedział w milczeniu przez chwilę, nerwowo zagryzając wargi. Nagle otrząsnął się, jakby chciał odpędzić od siebie myśli o nadchodzących zagrożeniach. — Szrek!

Usłyszeli tupot łap. Klapa włazu uniosła się i w otworze ukazała się głowa Szreka.

— Tak, panie?

— Przynieś zestawy radiowe. Potem poproś Amdijefriego, żeby przyszedł do nas.

„Radia” wyglądały prześlicznie. Ravna twierdziła, że podstawowe urządzenia mogły zostać wynalezione przez cywilizacje znajdujące się na niewiele wyższym stopniu rozwoju niż świat Ociosa. Trudno było w to uwierzyć. Wykonanie urządzenia wymagało podjęcia wielu żmudnych kroków. Tyle razy niepotrzebnie zbaczali z właściwej drogi. Ostateczny rezultat wyglądał zadziwiająco: osiem ciemnych jak noc kwadratów o boku jednego jarda. Dziwny materiał pobłyskiwał złotem i srebrem. Tu przynajmniej nie było żadnej tajemnicy: do skonstruowania urządzenia użyto sporej części zapasów złota i srebra zgromadzonych jeszcze przez Ociosa.

Przyszedł Amdijefri. Rozbiegł się po całym pomieszczeniu, dotykał nosami odbiorników, krzyczał coś do Stali i fragmentu. Czasami trudno było dać wiarę, że nie stanowili jednej sfory, że Dwunóg nie był jednym z członków. Trzymali się razem jak pojedyncza sfora. Bardzo często Amdi odpowiadał na pytania o Dwunogi, zanim Jefri miał szansę otworzyć usta, używając przy tym zaimka pierwszej osoby liczby pojedynczej na oznaczenie ich obu.

Jednakże dziś wyglądało na to, że nie mogą się ze sobą zgodzić.

— Proszę cię, panie, pozwól mnie pierwszemu wypróbować to cudo!

Jefri zachrzęścił coś po samnorsku. Kiedy Amdi nie pośpieszył z tłumaczeniem, powtórzył wszystko powoli, zwracając się bezpośrednio do lorda Stali.

— Nie. To [cośtam-cośtam] niebezpieczne. Amdi jest [cośtam] mały. I w dodatku czas [cośtam] ograniczony.

Ocios usilnie starał się uchwycić sens tego, co usłyszał. Cholera. Wcześniej czy później nieznajomość języka Dwunogów może ich wiele kosztować.

Stal wysłuchał człowieka i wydał z siebie przecudownie cierpliwe westchnienie.

— Amdi. Jefri. Proszę. O co chodzi?

Mówił po samnorsku bardziej zrozumiale niż ludzkie dziecko.

Amdi przez chwilę stał zmieszany, walcząc ze sobą.

— Jefri uważa, że kurtki radiowe są dla mnie zbyt duże. Ale popatrzcie, pasują całkiem nieźle! — Jednym susem cały Amdi znalazł się dookoła jednego z czarnych jak noc kwadratów, bez zastanowienia ściągając go z aksamitnego siennika na podłogę. Naciągnął płótno na plecy i ramiona największego ze swych członków.

Teraz radio przybrało kształt ogromnego palta. Stal kazał krawcom dodać klamry na ramionach i brzuchu. Ale i tak całość była zbyt wielka jak dla małego szczeniaka, jakim był Amdi. Wyglądał, jakby wszedł do namiotu.

— Widzicie? Widzicie? — Mała główka wychyliła się na zewnątrz, patrząc, czy Stal i Presfora uwierzą, że wszystko jest w porządku.

Jefri coś powiedział. Amdi kwiknął gniewnie w odpowiedzi.

— Jefri o wszystko się martwi — wyjaśnił — ale przecież ktoś musi przetestować radia. Jest tylko mały problem z prędkością. Fale radiowe biegną szybciej od dźwięku. Zdaniem Jefriego szybkość jest tak duża, że sfora używająca radia może dostać pomieszania zmysłów. To głupota. O ileż szybsze może być radio od myśli biegnącej z głowy do głowy?

Pytanie zawisło w powietrzu. Uśmiech rozjaśnił pyski Presfory/Ociosa. Sfora szczeniaków nie była zdolna do kłamstwa, ale, jak się domyślała, Amdi znał odpowiedź i wiedział, że nie stanowi ona argumentu na poparcie jego próśb.

Z drugiej strony sali Stal przysłuchiwał się wszystkiemu z głowami przekrzywionymi na bok. Stanowił obraz dobrodusznej tolerancji.

— Bardzo mi przykro, Amdi. To zbyt niebezpieczne, abyś próbował pierwszy.

— Ale ja jestem bardzo odważny! I chcę się na coś przydać.

— Przykro mi. Jeśli będziemy pewni, że to bezpieczne… Amdi wydał gniewny wrzask, dużo wyższym tonem niż to wypadało w normalnej rozmowie, niemal na częstotliwościach zastrzeżonych dla myśli. Okręcił się wokół Jefriego, trącając go po nogach końcówkami pysków.

— Podły zdrajca! — Płakał i wyrzucał z siebie samnorskie wyzwiska.

Po dziesięciu minutach uspokoił się na tyle, że siedział tylko z nadąsaną miną. Razem z Jefrim rozłożyli się na podłodze, pomrukując coś do siebie po samnorsku. Presfora przyglądała się im obojgu, a także patrzyła, co robi Stal po drugiej stronie pomieszczenia. Trudno było o scenę o bardziej ironicznym wydźwięku. Przez całe życie zarówno Ocios, jak i Stal przeprowadzali eksperymenty na innych — najczęściej doprowadzając ich do śmierci. Teraz mieli przed sobą ofiarę, która dosłownie błagała ich, by poddali ją swym bezdusznym doświadczeniom… i musieli odrzucić jej prośbę. Odrzucenie to nie podlegało najmniejszej dyskusji. Nawet gdyby Jefri nie zaprotestował, Amdi był zbyt cenną sforą, aby ryzykować jej stratę. Ponadto Amdi był ósmakiem. Już sam fakt, że taka sfora może funkcjonować bez specjalnych problemów, zakrawał na cud. Niebezpieczeństwo, jakie niosło ze sobą użycie radia, dla niego zawsze byłoby dużo większe.

Należało więc znaleźć odpowiednią ofiarę. Odpowiedniego nieszczęśnika. Było ich całe mnóstwo w lochach pod zamkiem na Ukrytej Wyspie. Presfora pomyślała o wszystkich sforach, które zabiła. Jakżeż nienawidziła Ociosa, jego chłodno wy-kalkulowanego okrucieństwa. Jestem o wiele gorsza niż Stal. To ja go stworzyłam. Nie pamiętała, gdzie znajdowała się myślami przez ostatnią godzinę. Był to jeden z tych niedobrych dni, kiedy Ocios wykradał się z dalekich zakamarków jej umysłu, kiedy siła jego rozumowania była coraz większa i większa, aż stawała się jej własnym myśleniem. Mimo to wiedziała, że jeszcze przez parę sekund zdoła się kontrolować. Co mogła zrobić? Wystarczająco silna dusza mogła wyprzeć się samej siebie, mogła zmienić się w duszę innej osoby… mogła w ostateczności zakończyć swe istnienie.

— Ja… ja wypróbuję radio — powiedziała, zanim zdołał pomyśleć. Głupia, kapryśna suko.

— Co? — zdziwił się Stal.

Ale słowa zostały wypowiedziane wyraźnie i Stal doskonale zrozumiał. Fragment Ociosa zaśmiał się sucho.

— Chcę zobaczyć, na co stać to radio. Pozwól mi je sprawdzić, mój drogi.

Wynieśli radia na dziedziniec i stanęli po tej stronie, od której statek był zasłonięty przez niepożądanymi oczami. Byli sami: Amdijefri, Stal i kimkolwiek jestem w tej chwili. Fragment Ociosa starał się śmiechem maskować rosnący strach. Muszę się opanować, pomyślała. Może to było najlepsze wyjście. Stał na środku dziedzińca i pozwolił, aby człowiek pomógł mu założyć zestawy radiowe. Dziwne uczucie przebywać tak blisko innej istoty rozumnej, górującej nad nim tak bardzo.

Niesamowicie sprawne łapy Jefriego ułożyły kurtki luźno na grzbietach. Wewnątrz materiał był miękki, amortyzujący. W odróżnieniu od normalnych ubrań radiowe płaszcze przykrywały tympany. Chłopiec starał się wyjaśniać mu wszystko, co robił.

— Widzisz? To — pociągnął za róg palta — musisz naciągnąć na głowę. W środku jest [cośtam], który przekazuje dźwięk do radia.

Fragment otrząsnął się, kiedy chłopiec próbował naciągnąć kapuzę.

— Nie. Nie potrafię myśleć w tych płaszczach.

Dopiero kiedy ustawił wszystkich członków głowami do środka, mógł zachować pełną świadomość. Słabsze części jego osobowości zaczynały odczuwać paniczny strach, jak przed izolacją. Ta część jego świadomości, która należała do Presfory, miała się dziś nauczyć czegoś nowego.

— Przepraszam. — Jefri obrócił się i powiedział do Amdiego coś o spróbowaniu starego modelu.

Amdi siedział oddalony o trzydzieści stóp z wszystkimi głowami razem. Na wszystkich jego pyskach gościł obrażony grymas niesprawiedliwie odrzuconego, pomieszany z niepokojem, jaki towarzyszył mu zawsze, kiedy był oddzielony od Dwunoga. Ale w miarę jak przygotowania miały się ku końcowi, wyraz na-dąsania zniknął. Oczy szczeniaków rozbłysły fascynacją. Fragment poczuł przypływ czułości dla szczeniaków, które kręciły się w tę i z powrotem tak szybko, że trudno było im się spokojnie przyglądać.

Po chwili Amdi przysunął się bliżej, wykorzystując fakt, że płaszcze zagłuszały większość odgłosów myśli fragmentu.

— Jefri mówi, że może nie powinniśmy byli konstruować radia do przekazywania myśli. Ale tak będzie przecież o wiele lepiej. Jestem tego pewien! A poza tym — dodał, chytrze mrużąc oczka — wciąż mogę przetestować je za ciebie.

— Nie, Amdi. Musimy to zrobić właśnie w ten sposób. — Stal miał głos pełen łagodnego współczucia. Tylko fragment Ociosa mógł dostrzec grymas gniewnego zniecierpliwienia na pyskach niektórych członków lorda.

— No cóż, zgoda. — Szczeniaki podczołgały się trochę bliżej. — Nie bój się, Presforo. Trzymaliśmy radio na słońcu przez jakiś czas. Powinno być dobrze naładowane. Aby zadziałało, musisz mocno zacisnąć wszystkie pasy, nawet te na szyi.

— Wszystkie naraz? Amdi zawahał się.

— To chyba najlepszy sposób. W przeciwnym razie nastąpi zróżnicowanie prędkości, co może spowodować… — powiedział coś do Dwunoga.

Jefri pochylił się.

— Ten pas tutaj, a tamten w tę stronę. — Pokazał na plecione paski przytrzymujące nakrycie głowy. — A potem pociągnij to mocno zębami.

— Im mocniej pociągniesz, tym głośniej będzie słychać radio — dodał Amdi.

Rozumiem. — Fragment skupił się w ciasną grupkę. Potrząsnął grzbietem, żeby poprawić kurtki, zaciskając pasy na ramionach i na brzuchu. Śmiertelny oplot. Wydawało się, że kurtki niemal dopasowują się do jego tympanów. Obejrzał się ze wszystkich stron, rozpaczliwie chwytając się resztek świadomości. Kurtki były piękne, tajemnicza czerń ze złoto-srebrnymi śladami lordowskich dystynkcji. Prześliczne narzędzia tortur. Nawet Stal nie potrafiłby sobie wyobrazić takiej zemsty. A może potrafił?

Fragment schwycił za pasy na głowie i pociągnął.

Dwadzieścia lat wcześniej, kiedy Presfora była całkiem nowa, uwielbiała spacerować ze swym rodzicem po trawiastych wydmach otaczających Jezioro Kitcherri. To się zdarzyło przed ich rozstaniem, zanim samotność zawiodła ją do stolicy republiki i kazała jej szukać sensu życia. Nie na wszystkich brzegach Jeziora Kitcherri znajdowały się plaże i wydmy. Dalej na południe znajdowała się Skalistość, gdzie strumyki dostarczające wodę do jeziora żłobiły w twardym podłożu koryta. Czasami, szczególnie wtedy gdy między nią a jej rodzicem wybuchały niesnaski, wybierała się na przechadzki od brzegu jeziora w górę strumyków, płynących małymi parowami o bardzo stromych ścianach. Było to dla niej coś w rodzaju kary, znajdowały się tam bowiem miejsca, w których skalne ściany były gładkie jak szkło i w ogóle nie pochłaniały dźwięku. Każdy najmniejszy odgłos odbijał się niesamowitym echem zakłócającym myśli. Miała wrażenie, jakby otoczona była kopiami samej siebie oraz kopiami tych kopii, z których wszystkie myśląc wydawały takie same odgłosy, tylko każda nieco wcześniej lub nieco później niż pozostałe.

Oczywiście problem echa napotyka się wszędzie, gdzie ściany nie są odpowiednio wyściełane, szczególnie jeśli warunki geometryczne są niekorzystne. Ale ściany parowów odbijały wszystkie dźwięki w sposób tak doskonały, że przypominało to koszmar więźnia z kamieniołomów. A były też takie miejsca, gdzie formy skalne tworzyły niespotykane przestrzenie akustyczne… Kiedy Presfora odbywała takie wędrówki po Skalisto-ści, nie potrafiła odróżnić odgłosów własnych myśli od echa. Wszystko było jedną wielką mieszaniną odbić i rezonansów. Za pierwszym razem niesamowity ból kazał jej rzucić się do panicznej ucieczki. Ale z żelazną konsekwencją zmuszała się do powrotu, aż w końcu nauczyła się swobodnie myśleć nawet w najwęższych przesmykach skalnych.

Kiedy założyła radio Amdijefriego, poczuła się trochę jak za dawnych czasów wśród skalistych ścian nad Jeziorem Kitcherri. Może to wystarczy, żebym ocalała. Odzyskawszy świadomość, Presfora zauważyła, że wszyscy jej członkowie niemal stoją jeden na drugim, tworząc bezładny kłąb ciał. Minęło najwyżej kilka sekund od czasu, kiedy uruchomiła radia. Amdi i Stal po prostu wpatrywali się w nią, obserwując reakcję. Człowiek przytulał i kołysał jedno z jej ciał i coś do niej mówił. Presfora polizała chłopca w łapę, a następnie część jej wstała. Słyszała tylko własne myśli, ale dźwięki znacznie różniły się od echa odbijanego przez skały.

Po chwili znów leżała na brzuchach. Część osobników wymiotowała. Świat migotał jej przed oczami w bezładnych konwulsjach. O, jest myśl. Chwytaj ją! Chwytaj ją! Wszystko zależało od odpowiedniej koordynacji. Przypomniała sobie co mówił Amdijefri o szybkości fal radiowych. W pewnym sensie miała do czynienia ze zjawiskiem dokładnie odwrotnym niż to, którego doświadczała w hałaśliwych wąwozach.

Potrząsnęła głowami, starając się zapanować nad utratą poczucia rzeczywistości.

— Chwileczkę — powiedziała, a jej głos był spokojny. Rozejrzała się dookoła. Powoli. Przy odrobinie koncentracji, jeśli nie wykonywała zbyt szybkich ruchów, udawało jej się myśleć. Nagle zdała sobie sprawę z ciężaru ogromnych palt naciskających na wszystkie jej tympany. Powinna ogłuchnąć, a jej osobowość powinna rozpaść się na odizolowanych członków. Ale myśli nie miała bardziej chaotycznych niż po źle przespanej nocy.

Wstała ponownie i obeszła dookoła teren, na którego końcach stali Amdi i Stal.

— Słyszycie mnie? — spytała.

— Tak — odpowiedział Stal, nerwowo odsuwając się od niej. Oczywiście. Płaszcze tłumiły dźwięki niczym dobre obicie ścian. Każdy dźwięk jej myśli mógł zostać całkowicie pochłonięty. Ale rozmowa w mowie zewnętrznej lub po samnorsku wymagała użycia dźwięków o niskich częstotliwościach, które ulegały jedynie nieznacznemu przytłumieniu. Zatrzymała się, wstrzymała oddech. Słyszała śpiew ptaków i odgłosy piłowania drzewa gdzieś po drugiej stronie wewnętrznego dziedzińca. Tymczasem Stal znajdował się jakieś trzydzieści stóp od niej. Odgłosy jego myśli powinny wywoływać głośne zakłócenia, a nawet pomieszanie. Wytężyła słuch… Nie usłyszała nic prócz własnych myśli i natrętnego, głuchego szumu, który wydawał się dochodzić z wszystkich stron.

— A myśmy sądzili, że to po prostu pomoże nam kontrolować bitwę — odezwała się zdziwiona. Wszyscy jej członkowie odwrócili się i zaczęli zbliżać się do Amdiego. Podeszła na odległość dwudziestu stóp. Potem dziesięciu. Wciąż nie słyszała żadnych odgłosów myślenia. Oczy Amdiego rozszerzyły się ze zdziwienia. Szczeniaki stały w miejscu, ale wszystkie pochylały głowy w jej stronę.

— Wiedziałeś o tym od początku, prawda? — spytała Presfora.

— Miałem nadzieję. Tak, miałem nadzieję. — Podszedł bliżej. Teraz dzieliło ich pięć stóp. Cała ósemka patrzyła na jej piątkę z odległości kilku cali. Wysunął nos, pocierając pyszczkiem o pysk Presfory. Słabiutkie odgłosy myśli ledwie zdołały przeniknąć przez grubą tkaninę płaszczy. Nie wydawały się głośniejsze, niż gdyby Amdi stał oddalony o pięćdziesiąt stóp od niej. Przez chwilę przyglądali się sobie zdumieni. Niemal stykali się nosami, ale wciąż zachowywali jasność myśli! Amdi wydał z siebie dziki okrzyk radości, a jego członkowie ruszyli do przodu, mieszając się z członkami Presfory i plącząc się im pod nogami.

— Widzisz Jefri — zawołał po samnorsku — to działa! To działa!

Presfora, zaskoczona tym niespodziewanym wybuchem radości, zachwiała się, niemal tracąc panowanie nad myślami. To, co stało się przed chwilą… nie zdarzyło się dotąd w całej historii świata. Jeśli myślące sfory mogły pracować razem, łapa przy łapie… odkrycie to niosło ze sobą niesamowite możliwości i konsekwencje. Z wrażenia ponownie zakręciło jej się w głowie.

Stal zbliżył się nieco i zdrętwiały poczuł, jak Jefri Olsndot obejmuje jego grzbiet. Stal, jak mógł, starał się włączyć w ogólną radość, ale nie był do końca pewien, co takiego wspaniałego się wydarzyło. Nie czuł tego, co Presfora, nie mógł więc jasno zdawać sobie sprawy z wszystkich konsekwencji eksperymentu.

— Jak na pierwszy raz to całkiem niezły postęp — mówił — ale to i tak chyba bardzo bolesne. — Dwóch jego członków spojrzało ostro na Presforę. — Powinniśmy zdjąć to z ciebie i dać ci odpocząć.

Nie! — Presfora i Amdi zawołali niemal jednocześnie. Stal zobaczył, że Presfora uśmiecha się do niego. — Jeszcze tego naprawdę nie przetestowaliśmy, czyż nie? Naszym celem było umożliwienie porozumiewania się na dalekie odległości. — Przynajmniej wydawało nam się, że taki jest nasz cel. W rzeczywistości nawet jeśli urządzenie nie miało większego zasięgu niż przy normalnym mówieniu, sukces, jaki odnieśli, w przekonaniu Presfory, nie dał się z niczym porównać.

— Ach tak. — Stal posłał Amdiemu słaby uśmiech, a ukradkiem pokazał Presforze pysk wykrzywiony groźnym grymasem. Jefri wciąż wisiał na jego dwóch szyjach. Stal ledwo znosił te męczarnie. — Powoli zatem. Jeszcze nie wiemy, co może się stać, gdy wyjdziesz poza maksymalny zasięg myśli.

Presfora oddzieliła dwóch swoich członków od Amdiego i oddaliła się nimi o kilka kroków. Jej myśl pozostała jasna — i potencjalnie równie niebezpieczna przy zmieszaniu z innymi odgłosami myśli — jak przed chwilą. Ale dopiero teraz zaczynała naprawdę ją czuć. Miała niewielkie kłopoty z utrzymaniem równowagi. Dwaj członkowie odeszli na odległość kolejnych trzydziestu stóp. Była to maksymalna odległość, przy której członkowie sfory wciąż stanowili jedną całość w wyjątkowo cichym otoczeniu.

— Czuję się, jakbym miała wszystkie głowy razem — oznajmiła zaskoczonym głosem. Normalnie przy odległości trzydziestu stóp odgłosy myśli były ledwie słyszalne, opóźnienie zaś było tak duże, że znacznie utrudniało koordynację ruchów.

— Jak daleko mogę odejść? — szeptem spytała Amdiego. Tamten zachichotał jak człowiek, a następnie przysunął jedną głowę do jej głowy.

— Nie jestem pewien. Ale myślę, że możliwe jest dojście przynajmniej do zewnętrznych murów.

— Dobrze więc — odezwała się głośno, tak aby Stal też słyszał — zobaczmy, czy z pomocą tego sprzętu można się rozejść na nieco większą odległość.

Jej dwaj członkowie zrobili następne dziesięć kroków. Znajdowali się już jakieś sześćdziesiąt stóp od całej grupy.

Stal przyglądał się wszystkiemu szeroko otwartymi oczyma.

— I co teraz?

Presfora wybuchnęła śmiechem.

— Moje myśli są tak wyraźne jak przedtem. — Wydzielona dwójka obróciła się i zaczęła odchodzić jeszcze dalej.

— Zaczekaj! — wrzasnął Stal, zrywając się cały na równe nogi. — To zbyt… — i nagle przypomniał sobie o towarzystwie, w jakim się znajduje, wobec czego troska o bezpieczeństwo Presfory szybko zastąpiła furię. — To zbyt niebezpieczne jak na pierwszy eksperyment. Wracaj!

Z miejsca gdzie siedziała pomiędzy członkami Amdiego, Presfora posłała mu promienny uśmiech.

— Ale przecież ja wcale nie odeszłam — powiedziała po samnorsku.

Amdijefri śmiał się i śmiał bez końca.

Presfora była już rozciągnięta na szerokość stu pięćdziesięciu stóp. Oddzielona dwójka puściła się dalej ostrożnym truchtem, a reszta przyglądała się, jak Stal łyka pianę, która z wściekłości wystąpiła mu na wargach. Jej myśli wciąż były bystre i jasne, jak gdyby miała wszystkie głowy zetknięte razem. Ciekawe, jak szybko rozchodzą się fale radiowe?

Jej dwójka przeszła tuż obok Szreka i strażników czuwających na skraju dziedzińca.

— Hej, Szrek, i co ty na to? — wykrzyknął jeden z członków wprost w znieruchomiałe ze zdumienia pyski. Stal, który pozostał przy Amdim i reszcie, wrzeszczał na Szreka, by miał ją na oku.

Przeszła od truchtu w lekki bieg. Rozdzieliła się, wysyłając jednego członka na północ od wewnętrznego dziedzińca, a drugiego na południe. Szrek i reszta strażników dalej szli za nią, wstrząśnięci i ogłupiali. Wielki gmach stołbu przedzielił obu osobników niezgrabną górą kamienia. Przesyłane przez radio myśli zaczęły cichnąć, niknąc w narastającym głuchym poszumie.

— Nie mogę myśleć — wymamrotała do Amdiego.

— Pociągnij za paski na pysku. To sprawi, że myśli będą głośniejsze.

Presfora pociągnęła i szumy ustały. Odzyskała równowagę i obiegła statek dookoła. Jeden z jej członków znajdował się obecnie na placu budowy. Rzemieślnicy spojrzeli na nią przerażeni. Biegający luzem pojedynczy członek był na ogół zwiastunem jakiegoś strasznego wypadku lub resztką sfory, która rozpadła się na skutek amoku. W obu wypadkach taki singiel powinien zostać zatrzymany. Ale członek Presfory był ubrany w płaszcz tu i ówdzie zdobiony złotem. Za nim zaś szedł Szrek i jego straże, wrzeszcząc do wszystkich, żeby trzymali się z dala.

Obróciła głowę do Stali, a w jej głosie słychać było radość:

— Idę wyżej! — Przebiegła pomiędzy pierzchającymi przed nią robotnikami i popędziła w stronę murów obronnych. Była dosłownie wszędzie, rozchodząc się coraz dalej i dalej. Wiedziała, że wspomnienia tych chwil przetrwają nawet śmierć jej duszy, przybiorą postać legendy w umysłach potomków, którzy żyć będą za tysiąc lat.

Stal przysiadł na zadzie. Sprawy całkowicie wymknęły mu się spod kontroli. Straże Szreka były po drugiej stronie stołbu. On i Amdijefri mogli się orientować w rozwoju sytuacji tylko dzięki relacjom Presfory i dochodzącym z różnych stron okrzykom przerażenia.

Amdi skakał wokół Presfory.

— Gdzie teraz jesteś?

— Niedaleko murów zewnętrznych.

— Dalej już nie idź — powiedział cicho Stal.

Presfora nie zważała na jego słowa. Jeszcze przez kilka sekund będzie się upajać nagle zdobytą potęgą. Weszła na wewnętrzne schody. Wartownicy wycofali się, niektórzy ich członkowie w popłochu zeskakiwali na dziedziniec. Szrek wciąż za nią szedł, ostrzegawczymi okrzykami starając się zapewnić jej bezpieczeństwo.

Jeden z członków Presfory doszedł do kamiennego parapetu na szczycie wałów. Potem dołączył drugi.

Przez chwilę z trudem łapała oddech.

— Dobrze się czujesz? — spytał Amdi.

— Ja… — Presfora rozejrzała się dookoła. Z miejsca, w którym stała, w południowej części murów obronnych, widziała samą siebie na dziedzińcu, małą plamkę czerni i złota, czyli pozostałych trzech członków, siedzących obok Amdiego. Za północno-wschodnią częścią fortyfikacji rozciągały się lasy i doliny, ścieżki wiodące na szczyty Lodowych Kłów. Na zachód od niej znajdowała się Ukryta Wyspa i wody wewnętrzne. To były rzeczy, które widziała tysiące razy jako Ocios. Tak bardzo kochał swoje dominium. Ale teraz… spoglądała na nie jakby we śnie. Jej oczy były tak daleko od siebie. Jej sfora rozciągała się na całą szerokość zamku. Ukryta Wyspa widziana z dwóch odległych miejsc naraz wydała się bardzo bliska, na wyciągnięcie ręki. Nowy Zamek, po którym się przechadzała, zdawał jej się małą makietą. Wszechmogąca Sforo Sfor — przecież to było spojrzenie Boga!

Żołnierze Szreka przybliżali się coraz bardziej. Szrek posłał kilka sfor z powrotem do Stali po instrukcje.

— Jeszcze parę minut. Zejdę na dół za parę minut. — Powiedziała te słowa zarówno do żołnierzy na palisadzie, jak i do Stali siedzącego na dziedzińcu. Następnie powróciła do oględzin swego dominium.

Rozeszła się na odległość nie większą niż ćwierć mili. Nie było żadnych zauważalnych opóźnień w przepływie myśli, ich koordynacja była równie natychmiastowa jak wtedy, gdy wszyscy członkowie przebywali razem. Plecione paski można je było jeszcze trochę zacisnąć. Co by się stało, gdyby cała piątka rozeszła się na wszystkie strony, na odległość kilku mil? Wszystkie ziemie Północy należałyby do niej.

A Ocios? Ach, Ocios. Gdzie on teraz był? Jego wspomnienia wciąż były żywe, ale… Presfora przypomniała sobie krótki moment utraty świadomości, gdy tylko radia zostały uruchomione. Przy takiej szybkości przepływu myślenie wymagało specjalnych umiejętności. Widocznie lord Ocios nigdy nie spacerował po skalnych wąwozach, kiedy był jeszcze nowy. Presfora uśmiechnęła się. Być może tylko jej umysł nadawał się do używania radia. W takim razie… Jeszcze raz rzuciła okiem na otaczający ją krajobraz. Ocios stworzył wielkie imperium. Jeśli te nowe wynalazki zostaną właściwie użyte, nadchodzące zwycięstwa mogą uczynić je nieskończenie większym.

Odwróciła się do żołnierzy Szreka.

— W porządku, jestem gotowa, by wrócić do lorda Stali.

TRZYDZIEŚCI JEDEN

W pełni lata armia Snycerki wyruszyła na północ. Poprzedzające wyprawę przygotowania odbywały się w szalonym pośpiechu, a Wendacjusz doprowadził siebie i otoczenie na skraj nerwowego wyczerpania. Trzeba było zrobić trzydzieści armat — Skrupiło odlał siedemdziesiąt luf, zanim udało się uzyskać trzydziestkę dział, którym można było zaufać. Należało wyszkolić artylerzystów i odkryć bezpieczne metody strzelania, a także zbić mnóstwo wozów i zakupić wiele kher-świnów.

Z pewnością wieści o tych przygotowaniach dawno już dotarły na północ. Snyceria była miastem portowym, nie mogli zamknąć go dla kupców, którzy przybywali tu i odjeżdżali dalej. Wendacjusz ostrzegał ich o tym na niejednym wewnętrznym posiedzeniu rady. Stal wiedział, że nadchodzą. Cała sztuka polegała na tym, by trzymać wyznawców Ociosa w niepewności, jeśli chodzi o liczby, daty i właściwe cele.

— Mamy jedną wielką przewagę nad naszym wrogiem — mówił marszałek dworu. — Wiemy, że on wie o nas.

Nie mogli ukryć przed szpiegami rzeczy oczywistych, ale szczegóły pozostawały tajne.

Armia wyruszyła kilkoma trasami lądowymi, tuzin wozów tędy, kilka szwadronów tamtędy. Razem wyprawa liczyła około tysiąca sfor, ale mieli posuwać się oddzielnie do chwili, gdy znajdą się w głębokich lasach. Byłoby znacznie łatwiej przebyć pierwszy etap podróży morzem, ale nieprzyjaciel miał znakomitych zwiadowców nad fiordami. O jakimkolwiek ruchu statków — nawet na terytorium Snycerki — Północ dowiedziałaby się w mgnieniu oka. Dlatego też wyruszyli leśnymi ścieżkami przez obszary, które Wendacjusz oczyścił z agentów wroga.

Na początku droga była bardzo łatwa, przynajmniej dla tych jadących na wozach. Johanna jechała w jednym z ostatnich wraz ze Snycerką i dannikiem. Sama zaczynam go traktować jak wyrocznię, pomyślała. Szkoda, że naprawdę nie mógł przewidzieć przyszłości.

Tak pięknej pogody Johanna jeszcze w Świecie Szponów nie widziała. Przez cały czas trwało nie kończące się popołudnie. Wydawało się dziwne, że nieprzerwanie śliczny dzień wprawiał ją w niepokój, ale nic nie mogła na to poradzić. Za bardzo przypominał jej pierwsze zetknięcie się z tym światem, kiedy wszystko… poszło fatalnie.

Przez pierwsze doby podróży, kiedy wciąż jeszcze byli na terytorium Snycerki, królowa wskazywała na każdy szczyt, jaki widzieli, i próbowała przełożyć jego nazwę na samnorski. Po sześciuset latach Snycerka dobrze znała swoją ziemię. Znała nawet rozmieszczenie śnieżnych spłachci — tych, które nie roztapiają się przez całe lato. Pokazywała Johannie zeszyt ze szkicami, który miała ze sobą. Na każdej stronie widniał rysunek wykonany tego samego dnia lata w każdym kolejnym roku — na wszystkich były śnieżne czapy. Gdy Johanna szybko przewracała kartki zeszyciku wydawało jej się, że ogląda prymitywną animację. Widziała, jak spłachcie przesuwają się, rosną przez kilka dziesięcioleci, a potem znowu maleją.

— Większość sfor żyje zbyt krótko, by to zauważyć — powiedziała Snycerka — ale dla mnie place śniegu, które leżą przez całe lato, są jak żywe stworzenia. Popatrz, jak się przemieszczają. Są jak stada wilków, które odstraszamy od naszych ziem wielkim ogniskiem słońca. A one krążą dookoła, rozrastają się. Czasem łączą się, a wtedy nowy lodowiec rusza w stronę morza. Johanna roześmiała się trochę nerwowo.

— Czy wygrywają z wami?

— Przez ostatnie cztery stulecia, nie. Każde lato było gorące i wietrzne. Ale co przyniesie przyszłość? Nie mam pojęcia. I obecnie już wcale mnie to nie obchodzi. — Przez moment kołysała swoje małe szczeniaczki, śmiejąc się łagodnie. — Małe Pielgrzyma nawet jeszcze nie myślą, a ja już tracę moje dawne spojrzenie.

Johanna wciągnęła rękę, aby pogłaskać ją po szyi.

— Ale to także twoje dzieci.

— Wiem o tym. Większość urodzonych przeze mnie szczeniaków pochodzi również od innych sfor, ale te pierwsze zachowałam, by stały się częścią mnie. — Jej ślepiec dotknął nosem jednego z młodych. Tamten zaczął się skręcać i wydał z siebie świergot, który dla Johanny był ledwie słyszalny. Dziewczyna wzięła drugiego na kolana. Szczeniaczki Szponów bardziej przypominały małe wydry morskie niż psy. Ich szyje były trochę za długie w stosunku do reszty ciała. Wyglądało też na to, że rozwijają się znacznie wolniej niż piesek, którego ona i Jefri mieli kiedyś w swoim domu. Jeszcze teraz miały wyraźne problemy z ogniskowaniem wzroku. Przesuwała palce w tę i z powrotem tuż przed oczami jednego z małych; usiłował śledzić uważnie jej ruchy, ale wychodziło mu to prześmiesznie.

Po sześćdziesięciu dniach szczeniaki Snycerki nie potrafiły jeszcze chodzić. Królowa miała na sobie dwie specjalne kurtki z dużymi kieszeniami na bokach. Przez większość dnia małe pozostawały w kieszeniach, co jakiś czas ssąc piersi. W pewnym sensie Snycerka traktowała swoje potomstwo całkiem tak, jak ludzie traktują swoje dzieci. Bardzo się denerwowała, kiedy znikały jej z widoku. Lubiła tulić je i wymyślać dla nich ćwiczenia koordynacyjne. Często układała szczeniaki na plecach i klepała kolejno po łapkach odliczając do ośmiu, a wtedy gwałtownie szturchała jednego z nich w brzuszek. Przy takim ataku obaj malcy wili się i skręcali, gwałtownie wymachując nóżkami na wszystkie strony.

— Zawsze szturcham tego, którego łapkę dotknęłam ostatnią. Muszę przyznać, że Pielgrzym dorównuje mi bystrością. Ta dwójka już zaczyna myśleć. Widzisz? — Wskazała na szczeniąka, który zwinął się w kłębek, aby uniknąć jej niespodziewanego kuksańca.

Z drugiej jednak strony rodzicielstwo Szponów było dziwne, a czasem nawet straszne. Ani Snycerka, ani Pielgrzym nigdy nie rozmawiali ze swymi szczeniakami posługując się słyszalnymi dźwiękami, ale co jakiś czas zapuszczali swoje ultradźwiękowe „myśli” w ich małe łepki. Niektóre z tych „myśli” były tak proste i miały tak regularny rytm, że wprawiały w wibracje ścianki wozu. Deski, na których Johanna opierała ręce, lekko drżały. Tak przekazywane sygnały brzmiały jak mru-czana przez rodzica kołysanka. Małe stworzonka odpowiadały na te dźwięki, skręcając się w skomplikowanym rytmie. Pielgrzym mówił, że musi minąć jeszcze trzydzieści dni, zanim szczeniaki będą mogły brać udział w świadomym myśleniu sfory, ale już ćwiczono je i przygotowywano do tej funkcji.

Część każdej doby spędzali obozując. Żołnierze na zmianę tworzyli linie straży. Podczas jazdy także zatrzymywali się wiele razy, żeby oczyścić szlak, poczekać na powrót patrolu lub po prostu odpocząć. Na jednym z takich postojów Johanna usiadła z Wędrownikiem w cieniu drzewa, które wyglądało jak sosna, ale rozsiewało zapach miodu. Pielgrzym bawił się ze swymi młodymi, pomagając im utrzymać się na nogach i przejść parę kroków. Po brzęczeniu, jakie odbijało się echem w jej głowie, poznawała, że sączy w nich swoje myśli. Przez chwilę szczeniaki wydały jej się bardziej marionetkami niż dziećmi.

— Dlaczego nie pozwalasz im bawić się samym, albo z ich… — Braćmi? Siostrami? Jak nazywa się rodzeństwo, które urodziła inna sfora? -…ze szczeniakami Snycerki?

Pielgrzym bardziej niż Snycerka interesował się wszystkim, co dotyczyło obyczajów ludzi. Był najbardziej elastyczną sforą, jaką znała… w końcu jeśli jest się zdolnym do umysłowego zespolenia z mordercą, to trzeba być niezwykle elastycznym. Ale tym razem Pielgrzym wydawał się poruszony tym pytaniem. Zaśmiał się niepewnie. To był bardzo ludzki śmiech, aczkolwiek nieco teatralny. Wędrownik spędził wiele godzin nad danni-kiem, oglądając interaktywne komedie — nigdy nie wiedziała, czy w celach poznawczych, czy dla rozrywki.

— Bawić się? Samym? Tak… wiem, że dla ciebie to całkiem naturalne. Ale dla nas byłoby to coś w rodzaju zboczenia… Nie, nawet czegoś gorszego, bo perwersja przez jakiś czas sprawia niektórym przyjemność. Ale wychowywać szczeniaka na singla lub nawet na dwojaka byłoby równoznaczne z uzwierzęcaniem kogoś, kto może zostać wspaniałym członkiem sfory.

— To znaczy, że szczeniaki nigdy nie mają własnego życia? Pielgrzym przekrzywił głowy i przycupnął. Jeden z jego członków dalej czuwał nad szczeniakami, ale to, co mówiła Jo-hanna, przyciągnęło jego uwagę. Pielgrzym uwielbiał rozważać egzotyczne odmienności rasy ludzkiej.

— Cóż, czasem zdarza się tragedia i osierocony szczeniak zostaje sam. Najczęściej nie ma na to żadnego lekarstwa, stworzenie takie staje się zbyt niezależne, by mogło wmieszać się w jakąś sforę. W każdym razie jest to samotne, puste życie. Pamiętam, jak ciężko żyje się w ten sposób.

— Myślę, że wiele tracicie. Wiem, że oglądałeś historie dla dzieci w danniku. To smutne, że nigdy nie możecie być młodzi i głupi.

— Hej! Nigdy czegoś takiego nie powiedziałem. Setki razy byłem młody i głupi, to mój sposób na życie. I większość sfor jest taka, kiedy mają kilku młodych członków od różnych rodziców. — Podczas gdy rozmawiali, jeden ze szczeniaków z trudem dotarł na brzeg koca, na którym siedzieli. Niezdarnie wyciągnął szyję w stronę kwiatów wyrastających z korzeni pobliskiego drzewa. Gdy tak rozglądał się otoczony zielenią i fioletem, Johanna ponownie poczuła charakterystyczne brzęczenie. Ruchy szczeniaka stały się bardziej skoordynowane. — Oho! Mogę już wąchać przez niego kwiaty. Założę się, że zanim dotrzemy do Ukrytej Wyspy Ociosa, będziemy mogli wzajemnie patrzeć przez swoje oczy. — Szczeniak wycofał się i razem z drugim wykonał na kocu śmieszny taniec. Głowy Pielgrzyma kiwały się w rytm ich ruchów.

— Ale sprytne maluchy! Uśmiechnął się.

— Wcale nie różnimy się od was tak bardzo, Johanno. Wiem, że ludzie są bardzo dumni ze swoich młodych. Ale także Snycerka i ja zastanawiamy się, co wyrośnie z naszych szczeniaków. Ona jest tak mądra, a ja… cóż, odrobinę szalony. Czy ta dwójka uczyni ze mnie naukowego geniusza? Czy dwójka Snycerki uczyni z niej awanturnika? He, he. Snycerka jest znakomitym sforotwórcą, ale nawet ona nie jest pewna, jak będą wyglądać nasze nowe dusze. Och, nie mogę się doczekać, kiedy znów będę szóstakiem!

Rejs z dominium Ociosa do portu w Snycerii zajął Skrybie, Wędrownikowi i Johannie zaledwie trzy dni. Armia Snycerki po trzydziestu dniach miała dotrzeć do miejsca, w którym rozpoczęła się przygoda Johanny. Na mapie trasa wyglądała na wyczerpującą. Droga co chwilę skręcała to w tę, to w tamtą stronę, wijąc się przez fiord. Jednakże pierwsze dziesięć dni szło im się zaskakująco łatwo. Cały czas było ciepło i sucho. Johan-na miała wrażenie, że dzień bliźniaczo podobny do pamiętnego dnia zasadzki ciągnie się w nieskończoność. Snycerka nazywała tę porę roku latem suchych wiatrów. Normalnie latem od czasu do czasu zdarzają się burze lub przynajmniej zachmurzenia. Zamiast tego słońce krążyło bez końca nad koronami drzew, a kiedy wychodzili na otwartą przestrzeń — zawsze na krótko i tylko wtedy, gdy Wendacjusz był pewien, że jest to bezpieczne — widzieli niebo czyste i bezchmurne.

Powoli pogoda zaczynała dawać im się we znaki. W południe panował niesamowity upał. Wiatr osuszał wszystko. Las wysychał na wiór, musieli bardzo uważać, by nie zaprószyć ognia. Ponadto przy słonecznej pogodzie i braku chmur, zwiadowcy wroga mogli dostrzec ich z odległości wielu kilometrów. Skrupiło był tym wszystkim szczególnie rozdrażniony. Nie spodziewał się, że będzie strzelał z armat po drodze, ale chciał choć trochę poćwiczyć ze swoimi żołnierzami na otwartym terenie.

Skrupiło był członkiem rady i głównym inżynierem królowej. Od czasu eksperymentu z armatą upierał się przy tytule dowódcy artylerii. Johannie zawsze wydawał się szorstki i niecierpliwy. Jego członkowie niemal ciągle byli w ruchu, wykonując niespokojne, gwałtowne gesty. Spędzał niemal tyle samo czasu nad dannikiem co królowa i Wędrownik Wickwrackstrup, ale niezbyt się interesował zagadnieniami dotyczącymi ludzi.

— Nie widzi świata poza maszynami — orzekła kiedyś Snycerka — ale takiego go właśnie stworzyłam. Jeszcze przed twoim przybyciem miał na koncie mnóstwo wynalazków.

Skrupiło zakochał się w armatach. Dla większości sfor strzelanie z dział było doświadczeniem nader bolesnym. Od pamiętnego testu Skrupiło walił z armat dzień za dniem, starając się ulepszyć lufy, proch i pociski. Na sierści miał liczne poparzenia. Twierdził, że huk wystrzału oczyszcza umysł, choć większość była zdania, że raczej przyprawia o szaleństwo.

Podczas odpoczynków wszędzie go było pełno. Dumnie przechadzał się wzdłuż marszowej kolumny pokrzykując na swoich artylerzystów. Według Skrupiła nawet najkrótszy odpoczynek był znakomitą sposobnością do odbycia ćwiczeń, jako że w prawdziwej walce będzie się liczyła szybkość. Zaprojektował specjalne epolety, wzorując się na artyleryjskich osłonach na uszy, używanych na Nyjorze. Nie przykrywały one w ogóle uszu odbierających niskie dźwięki, tylko tympany na czole i na ramionach członka, który podkładał ogień. Prawdę mówiąc, zakładanie tych osłon przytępiało umysł, ale warto było to zrobić na chwilę przed wystrzałem. Skrupiło nosił swoje osłony przez cały czas, ale nie zawiązane. Wyglądały jak idiotyczne małe skrzydełka odstające mu od głowy i ramion. On sam oczywiście myślał, że efekt jest imponujący… i prawdę mówiąc większość jego artylerzystów podobnie jak on z dumą i fasonem obnosiła te osłony, nie zdejmując ich ani na moment. Po jakimś czasie nawet Johanna musiała przyznać, że nieustanne ćwiczenia zaczęły przynosić efekty. Przynajmniej umieli w jednej chwili obrócić lufę, napełnić ją sztucznym prochem i włożyć makietę pocisku, a następnie wrzasnąć szpoński odpowiednik słowa „BUM!”

Armia niosła ze sobą znacznie więcej prochu strzelniczego niż żywności. Sfory żywiły się tym, co znalazły w lesie. Johanna nie miała wielu doświadczeń w obozowaniu na wolnym powietrzu. Czy lasy rzeczywiście były tak bogate? Na pewno w niczym nie przypominały miejskich lasów na Straumie, gdzie potrzeba było specjalnego pozwolenia na poruszanie się poza oznakowanymi ścieżkami, a większość dzikich zwierząt stanowiły mechaniczne imitacje oryginalnych bestii z Nyjory. To miejsce wyglądało na bardziej nieprzyjazne niż te z opowieści o Nyjorze. W końcu tamten świat stał na całkiem przyzwoitym poziomie, zanim stoczył się w średniowiecze. Sfory nigdy nie zaznały cywilizacji, nigdy nie miały miast wielkości kontynentu. Pielgrzym sądził, że na całym świecie nie było więcej niż trzydzieści milionów sfor. Północny Zachód dopiero był zasiedlany. Dzikich zwierząt wszędzie było pełno. Podczas polowań Szpony same zachowywały się jak zwierzęta. Żołnierze rozbiegali się wśród poszycia. Najbardziej ceniono zdobycz, której schwytanie wymagało prawdziwej wytrwałości, kiedy ofiara została zagoniona na śmierć. W obecnej sytuacji rzadko to praktykowano, ale sfory czerpały równie wielką satysfakcję z organizowania zasadzek na bardziej nieuważną zwierzynę.

Johannie wcale się to nie podobało. Czy był to typowy objaw średniowiecznego zdziczenia, czy tylko ohydna praktyka Szponów? Jeśli czas na to pozwalał żołnierze nie używali kusz ani noży. Cała przyjemność polowania polegała na podrzynaniu gardeł i rozpruwaniu brzuchów za pomocą zębów i pazurów. Leśne zwierzęta nie pozostawały całkiem bezbronne. W ciągu milionów lat zdołały wykształcić odpowiednie mechanizmy obronne. Prawie każde zwierzę potrafiło wydawać ultradźwiękowe piski, które zakłócały myśli najbliższych sfor. Istniały całe partie lasu, według Johanny pogrążone w ciszy, przez które armia przemykała pędem, a żołnierze i woźnice skręcali się w bólach spowodowanych niewidzialną, ultradźwiękową napaścią.

Niektóre z leśnych zwierząt były jeszcze bardziej wyspecjalizowane.

Po dwudziestu pięciu dniach armia utknęła, starając się przejść największą dolinę na ich trasie. Pośrodku wąwozu, w większej części porośniętego lasem, płynęła rzeka zdążająca do zachodniego morza. Wszystkie mijane przez nich doliny nie przypominały niczego, co Johanna miała okazję widzieć w parkach Straumy. Przekrój takiej formacji przypominałby literę „U”. Ściany u góry były strome jak nadmorskie klify, na dole zaś zmieniały się w coraz łagodniejsze stoki z wolna przechodzące w równinę tam, gdzie płynęła rzeka.

— Tak właśnie żłobi je lodowiec — wyjaśniła Snycerka. — Bliżej gór są miejsca, gdzie oglądałam to na własne oczy. — Pokazała Johannie odpowiednie wyjaśnienia dotyczące takich procesów w Danniku. To zdarzało się coraz częściej. Szkolne wiadomości Pielgrzyma i Snycerki, a czasami nawet Skrupiła, znacznie już wychodziły poza to, co wiedziała Johanna.

Wcześniej przeszli już kilka mniejszych dolin. Najbardziej męczące było schodzenie po stromiznach, ale jak dotąd wszystkie ścieżki były dość dobrze przetarte. Wendacjusz doprowadził ich na skraj ostatniego parowu.

Snycerka wraz z całą świtą stanęła pod osłoną lasu tuż obok urwiska. Kilka metrów dalej siedziała Johanna otoczona przez Wędrownika Wickwrackstrupa. Drzewa rosnące na tej wysokości trochę przypominały sosny. Ich liście były wąskie, ostre i nie opadały przez cały rok. Ale na korze znajdowało się pełno białych pęcherzyków, a samo drewno miało kolor bladożółty. Naj-dziwniej prezentowały się kwiaty. Purpurowe lub fioletowe, wyrastały prosto z wychodzących spod ziemi korzeni. W Świecie Szponów nie było takich owadów jak pszczoły, ale wokół kwiatów panował nieustanny ruch, gdyż po roślinkach wspinały się ssaki wielkości kciuka. Było ich tysiące i wydawało się, że nie interesuje ich nic prócz kwietnych kielichów i rozsiewanej przez nie słodkiej woni. Johanna położyła się wśród kwiatów i przez chwilę podziwiała widok, podczas gdy Królowa gulgotała z Wen-dacjuszem. Na ile kilometrów rozciągała się widoczność z tego miejsca? Powietrze było czyste jak zawsze. Dolina wydawała się ciągnąć w nieskończoność zarówno na wschód, jak i na zachód. Rzeka, która wiła się pomiędzy drzewami, przypominała srebrną nitkę.

Pielgrzym trącił ją nosem i kiwnął głową w kierunku Królowej. Snycerka wskazywała na drogę, którą właśnie szli, oraz na inną, biegnącą nad urwiskiem.

— Kłótnia wisi w powietrzu. Przetłumaczyć ci, o czym mówią?

— Aha.

— Snycerce nie podoba się ta droga. — Głos Pielgrzyma odtwarzał ton, z jakim królowa zazwyczaj wypowiadała się po samnorsku. — Na tej trasie przez cały czas będziemy na widoku. Każdy, kto znajdzie się po drugiej stronie doliny, będzie mógł sobie usiąść i spokojnie policzyć wszystkie wozy. Nawet z odległości kilku mil (mila to większy kilometr).

Urażony Wendacjusz pokręcił głowami, jak zawsze zwykł to robić w takich sytuacjach. Z tego, jak bulgotał, Johanna zdołała się zorientować, że jest wściekły. Pielgrzym zachichotał i zmienił głos, naśladując szefa służb bezpieczeństwa.

— Ależ wasza wysokość! Moi zwiadowcy przeczesali całą dolinę i przeciwny jej skraj. Nie ma najmniejszego zagrożenia.

— Nieraz udało ci się dokonać cudów, to prawda, ale czy naprawdę twierdzisz, że obstawiłeś całą północną ścianę? To pięć mil stąd i z młodości pamiętam, że pełno tam malutkich grot i jaskiń… zresztą i ty musisz to wiedzieć.

— Tym go zagięła! — powiedział Pielgrzym, śmiejąc się.

— Hej, wystarczy, jak będziesz tłumaczył. — Potrafiła już całkiem nieźle odczytywać język ciała i ton głosu sfor. Czasami nawet akordy szpońskiej mowy wydawały jej się zrozumiałe.

— Hmm. W porządku.

Królowa odgarnęła swoje szczeniaki za siebie i usiadła.

— Gdyby widoczność nie była tak znakomita, albo gdybyśmy mogli wędrować nocami, wtedy można by spróbować iść tą trasą, ale… pamiętasz starą drogę? — zaczęła pojednawczo. — Jakieś dwadzieścia mil stąd w stronę lądu. Pewnie już jest zarośnięta. A to, co nadłożymy…

Gniewny syk i bulgot ze strony Wendacjusza.

— Mówię ci, że tędy jest bezpiecznie! Na tamtej trasie zmarnujemy mnóstwo dni. Jeśli dotrzemy za późno, cała moja praca pójdzie na marne. Musisz iść tędy.

— Ojojoj! — szepnął Pielgrzym, nie mogąc sobie odmówić przyjemności komentowania tłumaczonej wymiany zdań. — Tu chyba nasz drogi Wendacjusz przesadził.

Głowy królowej wygięły się w tył. Pielgrzym, naśladując jej głos, powiedział:

— Rozumiem twoją niecierpliwość sforo z mojej krwi. Ale pójdziemy tą drogą, którą ja wybiorę. Jeśli jest to dla ciebie nie do przyjęcia, z żalem przyjmę twoją rezygnację.

— Ale ja ci jestem potrzebny!

— Nie aż tak bardzo.

Johanna nagle zdała sobie sprawę, że cała kampania może się zakończyć już tutaj, bez jednego wystrzału. Co byśmy zrobili bez Wendacjusza?Przyjrzała się obu sforom, wstrzymując oddech. Część Wendacjusza biegała szybko w kółko, zatrzymując się co chwilę, by rzucić Snycerce gniewne spojrzenie. W końcu cała sfora spuściła łby.

— Hm. Przepraszam, wasza wysokość. Dopóki będę przydatny, pragnąłbym służyć ci dalej na tym stanowisku.

Teraz Snycerka także się rozluźniła. Wyciągnęła łapę, aby popieścić szczeniaki. Te odpowiedziały zgodnie z jej ogólnym nastrojem — rzucając się w swoich kieszeniach i sycząc.

— Wybaczam ci. Cenię twe niezależne rady. Na ogół są znakomite.

Wendacjusz uśmiechnął się słabo.

— Nie wiedziałem, że tego bęcwała stać jednak na coś takiego — szepnął Pielgrzym do ucha Johannie.

Dojście do starej ścieżki zajęło im dwie doby. Tak jak przypuszczała Snycerka, dróżka była mocno zarośnięta. Więcej, w niektórych miejscach w ogóle nie było jej widać. Przejście doliny tą trasą mogło zająć kilka dni. Jeśli Snycerka miała jakiekolwiek wątpliwości co do swojej decyzji, to nie podzieliła się nimi z Johanną. Królowa miała sześćset lat. Nieraz mówiła już o braku elastyczności, jaki przychodzi wraz z wiekiem. Teraz Johanna wiedziała dobrze, co miała na myśli.

Kiedy natykali się na jakieś podmyte miejsce, ścinali drzewa i budowali most. Za każdym razem zajmowało to cały dzień. Ale i tak poruszali się straszliwie wolno, nawet w miejscach, gdzie ścieżka była w przyzwoitym stanie. Nikt już nie jechał na wozach. Pobocza szlaku były całkowicie rozjechane i koła niejednokrotnie buksowały bądź kręciły się w próżni. Po prawej stronie Johanna widziała korony drzew znajdujące się kilka metrów od jej stóp.

Szóstego dnia tego objazdu, kiedy już prawie dojechali do dna parowu, natknęli się na wilki. Przynajmniej tak nazywał je Wędrownik. Według Johanny bardziej przypominały skoczki.

Właśnie mieli za sobą kilometr spokojnego marszu. Nawet pod osłoną drzew czuli, jak gorący i suchy wiatr wieje nieprzerwanie nad doliną. Ostatnie spłachcie śniegu pomiędzy drzewami rozpływały się w nicość, a po północnej stronie doliny widzieli wznoszący się w górę dym.

Johanna szła obok wozu Snycerki. Pielgrzym szedł dziesięć metrów dalej, co jakiś czas ucinając sobie z nimi pogawędkę (sama królowa rzadko kiedy odzywała się w ostatnich dniach). Nagle z góry dobiegł ich przenikliwy, ostrzegawczy okrzyk.

Chwilę później, sto metrów przed nimi usłyszeli nawoływania Wendacjusza. Pomiędzy drzewami Johanna widziała żołnierzy na następnym zakręcie. Naciągali kusze i wypuszczali strzały w stronę stoku, na który się wspinali. Promienie słoneczne przenikały przez korony drzew; na dole skrawki światła i cienia pojawiały się, ginęły i przesuwały, w miarę jak narastała nerwowa krzątanina w szeregach wojska. Chaos był coraz większy i po chwili… ujrzeli dziwne stwory, które nie były Szponami! Małe, brązowe lub szare, przemykały po runie, na którym plamy światła i cienia układały się w misterną mozaikę. Parły w górę zbocza, prosto na żołnierzy, którzy strzelali w zupełnie przeciwnym kierunku.

— Obróćcie się! Obróćcie się! — wołała Johanna, ale jej głos zginął w ogólnym zamieszaniu. Zresztą kto by ją zrozumiał? Cała Snycerka wpatrywała się w stronę, skąd dochodziły odgłosy potyczki.

— Widzisz coś? Gdzie?

Johanna zaczęła się jąkać, próbując jej wyjaśnić, ale na szczęście Pielgrzym także coś dostrzegł. Jego bulgotliwy wrzask był głośniejszy niż bitewna wrzawa. Pędem rzucił się do tyłu, w stronę, gdzie Skrupiło starał się przygotować armatę.

— Johanno! Pomóż mi!

Snycerka zawahała się, a potem powiedziała:

— Tak, sytuacja wygląda bardzo poważnie. Idź i pomóż im przy armacie, Johanno.

Najbliższy wózek z działem był oddalony zaledwie o pięćdziesiąt metrów, ale za to pod górę. Zaczęła biec. Coś wielkiego runęło na ścieżkę tuż za nią. Część żołnierza! Fragment wił się i wrzeszczał. Na jego ciele zobaczyła z pół tuzina skoczkopo-dobnych kulek sierści, na której było widać czerwone smugi. Jeszcze jeden członek upadł tuż obok niej. I jeszcze jeden. Jo-hanna potknęła się, lecz biegła dalej.

Wickwrackstrup stał zbity w gromadę, o kilka metrów od Skrupiła. Każdy z jego dorosłych osobników był uzbrojony: w pyskach mieli noże, a na łapach stalowe szpony. Przywołał do siebie Johannę.

— Weszlimy w gnia-gniazdo wilków. — Mówił niezdarnie, niewyraźnie. — Musi być dzieś między tutaj a ścieżką u góry. Bryła, jak mała wieża zamku. Czeba je zabić. Widzisz je?

On najwyraźniej go nie widział, choć patrzył na wszystkie strony. Johanna spojrzała w górę zbocza. Już było po walce, wszędzie słyszała tylko dźwięki wydawane przez konające Szpony.

— Mówisz o tamtym ciemnym kształcie?

Pielgrzym nie odpowiedział. Jego członkowie skręcali się z bólu, noże cięły na oślep. Odskoczyła w bok od błyszczącego metalu. Pielgrzym zranił się sam. Atak dźwiękowy. Spojrzała w tył na drogę. Znała sfory ledwie od roku, ale to, co widziała, było obrazem… kompletnego szaleństwa. Niektóre rozpadały się, członkowie rozbiegali się we wszystkich kierunkach, oddalając się od siebie tak bardzo, że nie byli w stanie logicznie myśleć. Inni — jak na przykład Snycerka w swoim wozie — kulili się, tworząc zbite grupki, chowając głowy.

Niedaleko drzew porastających najbliższy stok zobaczyła szarą falę. Wilki. Każde futrzaste stworzonko pojedynczo wyglądało zupełnie niewinnie Ale razem… Johanna zesztywniała na chwilę, widząc, jak rozszarpują zębami gardło członka jednego z żołnierzy.

Jedyna zachowała trzeźwość umysłu, co znaczyło tylko tyle, że zginie w pełni świadoma straszliwej agonii.

Zniszczyć gniazdo.

Przy wózku z armatą stał tylko jeden członek Skrupiła, poczciwy Białogłowy. Jak zawsze tępo wpatrzony przed siebie, naciągnął swoje artyleryjskie osłony na tympany i gmerał nosem przy lufie. Zniszczyć gniazdo. Może wcale nie był taki tępy, na jakiego wyglądał.

Johanna wskoczyła na wózek armatni. Prymitywny pojazd potoczył się w tył, w stronę urwiska, ale wcześniej zatrzymał się na drzewie. Ledwie to zauważyła. Podniosła lufę w górę, tak jak to widziała na ćwiczeniach. Białogłowy wyciągnął woreczek z prochem, ale jedną parą szczęk nie bardzo mógł sobie z nim poradzić. Bez pozostałych członków sfory nie miał ani rozumu, ani rąk. Spojrzał na nią rozszerzonymi ze strachu oczyma.

Schwyciła drugi koniec worka i razem wsypali proch do lufy. Białogłowy popędził za działo, szukając kuli. Bystrzejszy niż pies i dobrze wytresowany. Razem może im się uda!

Pół metra pod stopami widziała przebiegające wilki. Dwa jeszcze potrafiłaby z siebie zrzucić. Ale były ich całe tuziny, rzucały się z zębami na wszystkich członków, jacy stanęli im na drodze. Trzech osobników Pielgrzyma otaczało Strupiarza i szczeniaki, ale ich obrona polegała na bezmyślnym wymachiwaniu łapami. Sfora wypuściła noże z pysków i pogubiła metalowe szpony.

Razem z Białogłowym umieściła pocisk w lufie. Tamten ruszył do tyłu i próbował zapalić mały lont używany przez artyle-rzystów. Łatwo było utrzymać go w jednym pysku, jako że zazwyczaj tylko jeden członek podkładał ogień.

— Poczekaj, idioto! — odepchnęła go nogą Johanna. — Musimy wycelować!

Przez chwilę Białogłowy wyglądał na skrzywdzonego. Nie rozumiał, o co jej chodzi. Upuścił patyk umożliwiający podłożenie ognia z większej odległości, ale wciąż trzymał w pysku zapalacz. Zerknął na płomyk i ruszył z powrotem w kierunku działa, starając się przecisnąć pomiędzy nogami dziewczyny. Odepchnęła go po raz drugi i spojrzała na wzgórze. Ciemny kształt. To musi być gniazdo. Podniosła lufę i starała się naprowadzić jej wylot na cel. Jej twarz znalazła się nagle o kilka zaledwie centymetrów od pyska Białogłowego, który uparcie parł do przodu ze swym płomykiem. Jego opatulona w osłony głowa wysunęła się do przodu i płomyk dostał się do środka kanalika.

Uderzenie omal nie zwaliło Johanny z wózka. Przez chwilę nie mogła myśleć o niczym innym prócz bólu, jaki rozsadzał jej uszy. Usiadła, krztusząc się dymem. Nie słyszała nic poza uporczywym dzwonieniem. Mały wózek chwiał się na krawędzi urwiska z jednym kołem wiszącym nad przepaścią. Białogłowy usiłował się wydostać spod tylnej części działa, którą był przywalony. Uwolniła go i poklepała po osłoniętej głowie. Krwawił… albo to ona krwawiła. Siedziała przez kilka sekund ogłuszona, zaskoczona widokiem krwi, próbując sobie przypomnieć, jak w ogóle znalazła się w tym miejscu.

Jakiś głos w jej myślach wciąż krzyczał: Nie ma czasu! Nie ma czasu! Z trudem podniosła się na kolana i rozejrzała się dookoła. Wspomnienia przychodziły straszliwie wolno.

Na wzgórzu widziała kilka zwalonych drzew, jasnożółta miazga łyskała spomiędzy liści. Za drzewami, tam gdzie wcześniej było gniazdo, zauważyła ogromny lej otoczony świeżo wzruszoną ziemią. Zniszczyli je, lecz… walka nadal trwała.

Na ścieżce wciąż było pełno wilków, ale teraz to one miotały się oszalałe na wszystkie strony. Widziała jak całymi grupami rzucały się ze skraju urwiska, spadając w dół na drzewa i skały. Teraz Szpony ruszyły do walki. Pielgrzym podniósł swoje noże. Ich ostrza oraz trzymające je pyski szybko poczerwieniały od krwi, gdy zaczął ciąć na wszystkie strony. Coś szarego i krwawiącego wskoczyło na wózek i wylądowało przy nodze Johanny. Wilk nie mógł mieć więcej niż dwadzieścia centymetrów długości. Sierść miał brudnoszarą w brunatne łaty. Wyglądał jak domowe zwierzątko, ale małe szczęki zacisnęły się na jej kostce w krwiożerczym zapędzie. Spuściła na niego kulę armatnią.

W ciągu następnych trzech dni, kiedy ludzie Snycerki starali się przyjść do siebie i przywrócić do stanu używalności sprzęt, Johanna dowiedziała się wielu rzeczy o wilkach. Dzięki armacie udało się jej i Białogłowemu Skrupiła powstrzymać zmasowany atak. Nie było najmniejszych wątpliwości, że zniszczenie gniazda ocaliło życie wielu sforom, a także uratowało ich wyprawę. Wilki były stworzeniami żyjącymi w rojach, które w bardzo niewielkim stopniu przypominały sfory. Szpony używały grupowych umysłów w celu zwiększenia potencjału intelektualnego. Johanna nie widziała jeszcze rozumnej sfory, która liczyłaby sobie więcej niż sześciu członków. Gniazda wilków nie dbały o potencjał intelektualny. Snycerka twierdziła, że pojedyncze skupisko mogło liczyć tysiąc członków… z pewnością to, na które się natknęli, było ogromne. Tego rodzaju motłoch umysłem nie dorównywał człowiekowi. Jeśli chodzi o zdolność do racjonalnego myślenia, nie był wiele bystrzejszy niż pojedynczy członek sfory. Z drugiej jednak strony odznaczał się większą elastycznością. Wilki mogły działać samotnie na duże odległości. W promieniu stu metrów od rodzinnego gniazda stanowiły zewnętrzne organy królowych tego gniazda i wówczas nikt nie mógł mieć wątpliwości co do ich sprytu i przebiegłości. Pielgrzym znał legendy o grupach, które inteligencją mogły równać się z niejedną sforą, a także o mieszkańcach lasów, którzy zabiegali w pobliskich gniazdach o ochronę w zamian za dostarczanie im pożywienia. Dopóki lęgowisko emitowało sygnały o dużej mocy, dopóty wilki-robotnicy mogły koordynować swoje działania równie sprawnie jak członkowie Szponów. Ale uśmiercenie gniazda powodowało natychmiastowy rozpad roju na setki nic nie znaczących bezmyślnych stworków.

Nie ulegało wątpliwości, że gniazdo zasadziło się na armię Snycerki. Czekało cichutko, aż wszyscy żołnierze znaleźli się w zasięgu emitowanych przez nie dźwięków. Następnie wilki z zewnętrznych szeregów zastosowały zsynchronizowaną mimi-krę, aby stworzyć złudzenie dźwiękowe, które odwróciło uwagę sfor od gniazda i kazało im strzelać na oślep pomiędzy drzewa. A kiedy już wpadli w zasadzkę, gromada powaliła Szpony, wysyłając w ich stronę skoncentrowaną wiązkę dźwiękową i powodując w ich umysłach niesamowite zamieszanie. Ten atak był dużo potężniejszy niż „wrzask kun”, z jakim stykali się już wcześniej w innych partiach lasu. Ultradźwiękowy hałas, jaki robiły kuny, przyprawiał Szpony o ból i niejednokrotnie napawał przerażeniem, ale nie mógł się równać z burzącym umysły chaosem wywoływanym przez szturm wilczego gniazda.

Podczas tej napaści uległo zniszczeniu ponad sto sfor. Niektóre sfory, szczególnie te ze szczeniakami, zbiły się w kupę. Inne, jak Skrupiło, zostały rozbite. Przez długie godziny, które nastąpiły po ataku, wiele fragmentów zdołało wrócić i ponownie zebrać się w całość. Zreintegrowane w ten sposób Szpony były w stanie szoku, ale nie miały żadnych trwałych uszkodzeń psychicznych. Żołnierze, którzy wyszli cało z ataku, biegali po zalesionych stokach, szukając rannych członków swoich towarzyszy. Wzdłuż urwiska zdarzały się miejsca, gdzie przepaść miała nawet dwadzieścia metrów. Tam gdzie gałęzie drzew nie zamortyzowały upadku, członkowie lądowali na nagich skałach. W końcu znaleziono pięciu martwych osobników i dwudziestu poważnie rannych. W przepaść stoczyły się także dwa wozy. Pozostały z nich tylko drzazgi, kherświny zaś były tak pokaleczone, że nie pozostawało nic innego, jak je dobić. Szczęśliwym trafem armatni wystrzał nie spowodował pożaru lasu.

Słońce trzykrotnie zdążyło okrążyć niebo po swym nachylonym torze. Armia Snycerki dochodziła do siebie w obozie rozbitym w głębi lasu porastającego dno doliny, na brzegu rzeki. Wendacjusz wystawił czaty z lustrami sygnalizacyjnymi na północnej ścianie doliny. Było to najbezpieczniejsze miejsce, jakie mogli znaleźć tak daleko na północ. A przy tym jedno z najpiękniejszych. Nie było stąd widać wysokich lasów, ale obok szumiała rzeka, na tyle głośno, że zagłuszała podmuchy suchego wiatru. Nizinne drzewa nie miały kwiatów przy korzeniach, ale także znacznie różniły się od drzew znanych Johannie. Nie było żadnych krzewów ani poszycia, a tylko niebieskawy mech, który, jak twierdził Pielgrzym, stanowił właśnie część drzew. Niczym równo przycięty parkowy trawnik pokrywał cały teren aż do samej rzeki.

Ostatniego dnia postoju Królowa zgromadziła wokół siebie wszystkie sfory prócz tych, które stały na warcie. Było to największe zbiorowisko Szponów, jakie Johanna miała okazję widzieć od czasu, gdy zabito jej rodzinę. Tylko że teraz nie było bitwy. Jak okiem sięgnąć, cały porośnięty niebieskawym mchem obszar był zajęty przez sfory, oddalone jedna od drugiej co najmniej o osiem metrów. Na chwilę, nie wiadomo dlaczego, przypomniał jej się Park Osadników w Overby: pikniki na trawie, każda rodzina ze swym tradycyjnym kocem i koszykami na jedzenie. Ale tutaj „rodzina” stanowiła jedną sforę, a ustawienie było szykiem wojskowym. Szeregi żołnierzy wygięte w lekki łuk, wszystkie pyski zwrócone w stronę Królowej. Wędrownik Wickwrackstrup stał dziesięć metrów za nią, w cieniu. Fakt, że był partnerem królowej, nie zapewniał mu żadnego oficjalnego stanowiska. Po lewej stronie Snycerki leżały żywe ofiary zasadzki, członkowie w bandażach i z łapami unieruchomionymi za pomocą szyn. Te widoczne rany nie były najbardziej przerażające. Obok stali bowiem ci, których Pielgrzym nazywał „rannymi bez ran”. Były to single, dwojaki, trojaki — resztki po zdekompletowanych sforach. Niektóre fragmenty próbowały stawać na baczność, ale większość snuła się lunatycznie, co jakiś czas przerywając przemówienie królowej wtrętami bez związku i sensu. Wszyscy przypominali jej Skrybę, ale większość z nich miała szansę na przeżycie. Niektórzy już się mieszali, próbując utworzyć nowe składy. Część z tych mieszanek mogła się okazać całkiem korzystna, mógł o tym coś powiedzieć Wędrownik Wickwrackstrup. Ale dla większości miało minąć jeszcze dużo czasu, zanim ponownie staną się pełnowartościowymi okazami.

Johanna siedziała obok Skrupiła w pierwszym rzędzie żołnierzy, bezpośrednio przed królową. Dowódca artylerii siedział w paradnej pozycji spocznij: zady na ziemi, klatki piersiowe wysoko, większość głów wyciągnięta do przodu. Skrup wyszedł z ataku bez szwanku. Na jego białej głowie przybyło tylko kilka nowych poparzeń, a jeden z pozostałych członków wywichnął sobie ramię, spadając ze ścieżki. Prezentował swoje łopoczące osłony artyleryjskie z równie wielkim szykiem jak wcześniej, lecz był jakiś przygaszony. Może sprawił to ten uroczysty apel i medal za bohaterstwo, który miał otrzymać.

Królowa była ubrana w specjalne kurtki. Każda głowa spoglądała w inną stronę, tak by mogła objąć wzrokiem jak największą liczbę słuchaczy. Johanna wciąż nie rozumiała nic z języka Szponów i wiedziała, że nigdy się go nie nauczy bez automatycznych pomocy. Ale większość wydawanych dźwięków mogła usłyszeć — na niższych częstotliwościach komunikacja przebiega znacznie sprawniej niż na wysokich. Jednak nawet bez mnemotechnicznych pomocy i generatorów gramatycznych zdołała sobie coś przyswoić. Potrafiła rozpoznać podniosły ton i ochrypłe dźwięki „ark ark ark” oznaczające aplauz. Jeśli chodzi o pojedyncze słowa, przypominały one akordy, zbitki sylab, z których każda miała znaczenie. Obecnie, gdy się uważnie przysłuchiwała (nie było w okolicy Pielgrzyma, który służyłby tłumaczeniem), niektóre z nich wydawały jej się znajome.

…Na przykład teraz Snycerka mówiła jakieś miłe rzeczy o swych słuchaczach. Ze wszystkich stron dobiegały potakujące „ark ark”. Okrzyki te przypominały odgłosy wydawane przez wydry morskie. Jedna z głów królowej zanurzyła się w misce, wyciągając z niej małe, rzeźbione cacuszko. Wymawiała imię jakiejś sfory, które brzmiało jak wieloakorodowe „tumptiti-tum”. Dla Johanny równie dobrze mogło oznaczać „Jaquera-maphan” co „Wickwrackstrup”.

Z pierwszego rzędu słuchaczy wyszedł pojedynczy członek i zbliżył się truchtem do Królowej. Zatrzymał się praktycznie tuż przed nosem jej najbardziej wysuniętego osobnika. Snycerka powiedziała coś o odwadze, a następnie dwóch jej członków przypięło drewnianą broszkę do kurtki tamtego. Odznaczony odwrócił się sprężyście, po czym wrócił do swojej sfory.

Snycerka podniosła następne odznaczenie i wywołała imię kolejnej sfory. Johanna pochyliła się do Skrupiła.

— Co się dzieje? — spytała zaintrygowana. — Dlaczego medale dostają tylko pojedynczy członkowie? — I jak to możliwe, żeby mogli podejść tak blisko innej sfory?

Skrupiło stał na baczność bardziej sztywno niż wszystkie pozostałe sfory i zdawał się ją ignorować. Po chwili odwrócił w jej stronę jedną z głów.

— Ćśśś! — I już miał się odwrócić, kiedy schwyciła go za kurtkę. — Głupia! — odpowiedział jej wreszcie. — Odznaczenie jest dla całej sfory, ale każda wysyła tylko jednego reprezentanta, bo inaczej wciąż panowałoby wielkie zamieszanie.

Hmm. Jedna po drugiej, wszystkie sfory przyjmowały odznaczenia. Niektórzy członkowie poruszali się precyzyjnie i sprężyście, jak ludzcy żołnierze znani Johannie z opowiadań. Inni rozpoczynali dziarskim krokiem, ale im bliżej byli Snycerki, tym bardziej stawali się onieśmieleni i zmieszani.

Wreszcie Johanna nie wytrzymała.

— Pssst. Skrupiło. Kiedy my coś dostaniemy?

Teraz już nawet na nią nie spojrzał. Wszystkie jego oczy wpatrywały się w królową.

— Na końcu, rzecz jasna.Ty i ja zniszczyliśmy gniazdo i uratowaliśmy samą Snycerkę.

Wszystkie jego ciała aż drżały. Szaleje ze strachu. I nagle Johanna zrozumiała dlaczego. Snycerka nie miała najmniejszego problemu z utrzymaniem jasności myśli, gdy jeden z jej członków stał trochę bardziej wysunięty, ale wciąż dość blisko pozostałych. Żołnierze nie mieli już tak łatwo. Wysłanie jednego członka w stronę innej sfory oznaczało utratę części świadomości, ale było także oznaką wielkiego zaufania do tamtej sfory. Gdy spojrzała na to w ten sposób… cała scena przypomniała jej sytuacje opisywane w historycznych powieściach. Na Nyjorze w Mrocznych Wiekach damy zgodnie z tradycją oddawały miecz królowej podczas audiencji, a następnie klękały. W ten sposób przysięgały wierność i lojalność. To samo działo się tutaj, jednak patrząc na Skrupiła Johanna zdawała sobie sprawę, że nawet z formalnego punktu widzenia ceremonia, w której brała udział, mogła napawać przerażeniem.

Snycerka rozdała jeszcze trzy medale, a następnie wybul-gotała dźwięki oznaczające imię Skrupiła. Dowódca artylerii zesztywniał, wydał bolesny świst.

— Johanna Olsndot — powiedziała Snycerka, a potem dodała coś po szpońsku, co oznaczało, że oboje mają podejść do królowej.

Johanna wstała, ale żaden z członków Skrupiła nie ruszył się z miejsca.

Królowa zaśmiała się po ludzku. W pyskach trzymała dwie brosze z polerowanego drewna.

— Potem ci wszystko wyjaśnię po samnorsku, Johanno. Teraz podjedź z jednym członkiem Skrupiła. Skrupiło?

Nagle znaleźli się w centrum uwagi. Wpatrywały się w nich tysiące oczu. Nie słyszała już żadnych „arków” ani pogaduszek z tyłu. Johanna nie czuła się tak onieśmielona śledzącym każdy jej ruch tłumem od czasu, gdy grała Pierwszego Kolonistę w szkolnej inscenizacji Pierwszego Lądowania. Pochyliła się tak, że jej głowa znalazła się tuż przy głowie Skrupiła.

— Dalej, chłopie. Jesteśmy bohaterami.

Oczy, które na nią spojrzały, były wielkie ze strachu.

— Nie mogę — z trudem wykrztusił. Pomimo swych zawadiackich osłonek i dumnej postawy, Skrupiło był przerażony. Ale dla niego nie była to tylko sceniczna trema. — Nie mogę się teraz podzielić, zaraz po tym wszystkim, co się stało. Po prostu nie mogę.

W rzędach za nim dały się słyszeć szmery. To byli artylerzy-ści Skrupiła. Na wszystkie Moce, czy mają mu to za złe? Ot i całe średniowiecze. Co za głupie stwory. Chociaż był rozbity na kawałki, uratował im zadki, a teraz…

Położyła dłonie na jego ramionach.

— Robiliśmy to już wcześniej, ty i ja. Pamiętasz? Kiwnął głowami.

— Coś niecoś. Ta moja część sama… nigdy by się to jej nie udało.

— To prawda. Ja sama też niewiele bym zdziałała. Ale razem zniszczyliśmy wilcze gniazdo.

Skrupiło wpatrywał się w nią przez sekundę, teraz w jego oczach widziała wahanie.

— Tak, zrobiliśmy to. — Wstał i potrząsnął głowami, aż jego artyleryjskie osłony podfrunęły w górę. — Tak! — I przysunął do niej Białogłowego.

Johanna wyprostowała się. Razem z Białogłowym wyszła na otwartą przestrzeń. Cztery metry. Sześć. Koniuszkami palców dotykała szyi towarzysza. Kiedy byli około dwunastu metrów od reszty Skrupiła, Białogłowy zwolnił krok. Kątem oka spojrzał na Johannę i wolno ruszył dalej.

Johanna nie pamiętała wiele z ceremonii, ponieważ cały czas była zajęta Białogłowym. Snycerka mówiła długo i niezrozumiale. Po chwili zawieszono im na szyjach misternie rzeźbione odznaczenia, po czym wrócili na miejsce, gdzie oczekiwała ich reszta Skrupiła. Wtedy jeszcze raz zwróciła uwagę na otaczający ich tłum. Stał pod dachem utworzonym z koron drzew, rozciągał się tak daleko, jak sięgała wzrokiem, a każda sfora wznosiła okrzyki radości, przy czym najgłośniej wiwatowali artyle-rzyści Skrupiła.

Północ. Tu na dnie doliny dzień trwał trzy lub cztery godziny, a potem słońce znikało za wysoką ścianą. Nie wyglądało to wcale na noc ani nawet na zmierzch. Dymu pożarów nadpływało coraz więcej. Czuła go w powietrzu.

Johanna wróciła z części zajmowanej przez artylerzystów do centrum obozu, gdzie stał namiot Snycerki. Było cicho, słyszała, jak jakieś małe stworzonka buszują w krzakach rosnących przy korzeniach. Świętowanie mogło trwać jeszcze długo, ale każdy wiedział, że za kilka godzin będą przygotowywać się do wspinaczki na północną ścianę wąwozu. Teraz więc słychać było jedynie przypadkowe śmiechy, co jakiś czas obok przemknęła jakaś sfora. Johanna szła boso z butami przewieszonymi przez ramię. Nawet w porze suchej mech pod jej palcami był cudownie miękki. W górze zielone liście mieszały się z fragmentami zamglonego nieba. W takich chwilach jak ta łatwo zapominała o tym, co się zdarzyło, i o tym, co ją czeka.

Strażnicy wokół namiotu Snycerki nie pytali jej o hasło, tylko cicho powiadomili Królową, że ma gościa. W końcu wokół nie kręciło się zbyt wielu ludzi. Królowa wystawiła głowę na zewnątrz.

— Wejdź do środka, Johanno.

Wewnątrz członkowie Snycerki jak zwykle siedzieli kołem, osłaniając znajdujące się w środku szczeniaki. Było dość ciemna właściwym miejscu i byliście na tyle trzeźwi, by działać, sama na pewno bym zginęła. Zginąłby Pielgrzym. I najprawdopodobniej jedna trzecia całej armii.

— Jeśli nie my, gniazdo zniszczyłby ktoś inny — powiedziała cicho Johanna.

— Być może. Nie sądzę jednak, żeby ktokolwiek potrafił myśleć w tamtej chwili o strzelaniu do gniazda. Wiesz, jaki efekt mogło to wywrzeć na moich poddanych? „Jeśli wystarczy zwykły pech, żeby zabić królową i zniszczyć naszą cudowną broń, to co będzie jeśli staniemy naprzeciw wroga, który myśli?” Na pewno wielu zadało sobie takie pytanie. Jeśli nie umiałabym dać odpowiedzi, nigdy nie wyszlibyśmy poza tę dolinę… przynajmniej nie w kierunku północnym.

— Więc dałaś medale. Lojalność za honory.

— Tak. Nic z tego nie pojęłaś, bo nie rozumiesz szpońskiego. Położyłam ogromny nacisk na to, jak wspaniale się bronili. Odznaczyłam klamrą ze srebrodrzewu każdą sforę, która wykazała się jakimkolwiek pomyślunkiem podczas zasadzki. To trochę poprawiło nastroje. Jeszcze raz przedstawiłam cele, jakie stoją przed tą wyprawą — uzyskanie dostępu do cudów opisanych w danniku oraz uniknięcie strat, jakie moglibyśmy ponieść, gdybyśmy dali Stali wolną rękę. Ale oni słyszeli już o tym wcześniej. Poza tym te argumenty są dla nich zbyt odległe, przekraczają ich wyobraźnię. Nową rzeczą, jaką im dzisiaj pokazałam, byłaś ty i Skrupiło.

— My?

— Wynosiłam was pod niebiosa. Zdarza się, że single dokonują rzeczy niezwykłych. Czasami są dość bystrzy lub mówią tak, jak gdyby byli. Ale sam fragment Skrupiła mógłby być jedynie dobrym nożownikiem. Wiedział, jak należy obsługiwać działo, ale brakowało mu rąk i pysków, by z nim cokolwiek zrobić. Sam nigdy by nie wpadł na to, jak ma z niego wystrzelić. Z drugiej strony ty jesteś Dwunogiem. Wielokrotnie całkowicie bezradnym. Potrafisz myśleć tylko pojedynczo, ale nie przeszkadzają ci w tym myśli innych. Razem dokonaliście czegoś, czego nie dokonałaby żadna sfora podczas ataku wilczego gniazda. Tak więc powiedziałam mojemu wojsku, jak wspaniałe możliwości daje związek naszych dwóch ras, z których każda może znakomicie uzupełniać i nadrabiać odwieczne braki drugiej. Razem tworzymy istoty bliskie Sforze Sfor… Jak się czuje Skrupiło?

Johanna uśmiechnęła się blado.

— Wszystko dobrze się skończyło. Kiedy wreszcie udało mu się wyjść i przyjąć medal — wskazała palcem broszę przypiętą do kołnierza; przedstawiała przepięknie rzeźbioną panoramę Snycerii — kiedy mu się to udało, od razu odżył. Powinnaś była go zobaczyć potem, z jego artylerzystami. Odprawili własną ceremonię z cyklu lojalność-za-honory, a następnie wypili mnóstwo piwa. Skrupiło opowiadał im o naszej akcji. Nawet wykorzystał mnie do demonstracji. Naprawdę myślisz, że żołnierze kupili to, co im powiedziałaś o ludziach i Szponach?

— Myślę, że tak. We własnym języku wypowiadam się nader przekonująco. Sama się taką stworzyłam. — Snycerka zamilkła na chwilę. Jej szczeniaki podczołgały się przez dywan ku dziewczynie i poklepały ją pyskami po rękach. — Poza tym… to może być prawda. Pielgrzym wierzy, że tak właśnie jest. Możesz spać w tym samym namiocie co ja i wciąż myśleć. To coś, czego on i ja nie potrafimy. Na swój sposób każde z nas dwojga przeżyło bardzo wiele i myślę, że jesteśmy przynajmniej tak samo bystrzy jak ludzie i inne stworzenia zamieszkujące Przestworza, o których można się dowiedzieć z dannika. Ale wy z natury jesteście singlami, możecie stanąć blisko siebie, razem myśleć i tworzyć. Założę się, że rasy pojedyncze dużo szybciej rozwinęły swoje nauki w porównaniu z nami. Ale teraz, dzięki twojej pomocy, może i w naszym świecie wszystko zacznie zmieniać się znacznie prędzej. — Dwa szczeniaczki wycofały się, a Snycerka złożyła głowy na łapach. — W każdym razie to właśnie powiedziałam moim poddanym… Powinnaś się teraz położyć i trochę pospać.

Na ziemi przed wejściem do namiotu widać było plamy słonecznego blasku.

— Dobrze. — Johanna zdjęła ubranie. Położyła się i naciągnęła na siebie lekką pikowaną kołdrę. Większość Snycerki była pogrążona w głębokim śnie. Jak zwykle jedna lub dwie pary oczu pozostały otwarte, ale ich bystrość i inteligencja były dość ograniczone. A w tej chwili nawet one wyglądały na zmęczone. Zabawne. Snycerka tak wiele godzin spędziła nad dannikiem, że jej ludzki głos radził sobie z odtworzeniem uczuć i emocji równie dobrze, jak z wszelkimi zawiłościami wymowy. Przed chwilą z jej głosu biło znużenie i smutek.

Johanna wyciągnęła rękę spod przykrycia, aby pogładzić po szyi najbliższego członka Snycerki, ślepca.

— Czy wierzysz w to, co powiedziałaś wszystkim? — spytała cicho.

Jedna ze stróżujących głów uniosła się, patrząc na dziewczynę, a ze wszystkich stron dobiegło nader ludzkie westchnienie. Po chwili usłyszała słaby głos Snycerki:

— Tak… ale obawiam się, że nie ma to już znaczenia. Przez sześćset lat zawsze byłam pewna siebie. Ale to, co stało się na południowej ścianie… nie powinno się w ogóle zdarzyć. A nie zdarzyłoby się, gdybym posłuchała rady Wendacjusza i zeszła w dół Nową Drogą.

— Ale mogliśmy zostać zauważeni.

— Tak. Porażka tak czy inaczej, nie widzisz? Wendacjusz ma dokładne informacje od kogoś z najwyższej rady wyznawców Ociosa. Ale jeśli chodzi o codzienne sprawy, często zachowuje się jak beztroski głupiec. Wiedziałam o tym i myślałam, że mogę nadrobić ten brak. Ale Stara Droga okazała się w dużo gorszym stanie niż ta, którą miałam w pamięci. Gdyby ktokolwiek przechodził tędy przez ostatnie kilka lat, wilcze gniazdo nigdy by tu nie powstało. Gdyby Wendacjusz odpowiednio zawiadywał patrolami albo gdybym ja odpowiednio zawiadywała Wendacjuszem, nie dalibyśmy się tak zaskoczyć. Zamiast tego omal nie zostaliśmy zgładzeni… a ja tymczasem wykorzystuję ostatki moich zdolności, by oszukać tych, którzy mi ufają, wmawiając im, że wciąż wiem, co robię. — Otworzyła jeszcze jedną parę oczu i wykonała gest oznaczający uśmiech. — To dziwne. Nie zwierzałam się z tego nawet Pielgrzymowi. Czy to kolejna „zaleta” przebywania z ludźmi?

Johanna poklepała ślepca po szyi.

— Być może.

— W każdym razie wierzę, że to, o czym mówiłam, może się zdarzyć. Obawiam się jednak, że moja dusza jest zbyt słaba, aby do tego doprowadzić. Może powinnam przekazać pałeczkę Wędrownikowi albo Wendacjuszowi. Muszę o tym pomyśleć. — Snycerka uciszyła wszelkie zaskoczone protesty Johanny. — Teraz już śpij, proszę.

TRZYDZIEŚCI DWA

Niegdyś Ravna myślała, że ich malutki stateczek przeleci całą drogę do Dna nie zauważony. Ale to się zmieniło, tak jak wiele innych rzeczy. Obecnie Poza Pasmem II był zapewne najsłynniejszym statkiem, znanym całej Sieci. Milion ras obserwowało pościg. W Środkowych Przestworzach ogromne roje anten ustawiono na nich i odbierano mnóstwo opowieści — głównie kłamstw — przesyłanych przez statki goniące PPII. Dziewczyna nie mogła odbierać tych kłamstw bezpośrednio, ale transmisje, do których miała dostęp, były tak czyste, jak gdyby pochodziły z głównej magistrali.

Każdego dnia Ravna poświęcała nieco czasu na czytanie Wiadomości, próbując znaleźć coś, co dałoby jej jakąkolwiek nadzieję, próbując udowodnić sobie samej, że to, co robi, jest dobre. Obecnie już doskonale wiedziała, kto właściwie ich ściga. Nawet Pham i Błękitny Pancerzyk musieliby zgodzić się w tej kwestii. Dlaczego ich ścigano i co mogli znaleźć na końcu swej podróży — to były najważniejsze pytania, na które w Sieci próbowano dać odpowiedź, snując nie kończące się domysły. Jak zwykle, prawda kryła się w powodzi kłamstw.

Krypto: ■

Otrzymane przez: załoga PPII ad hoc

Ścieżka językowa: Triskweliński, Jednostki SjK

Od: Hanza

[Żadnych danych na temat nadawcy sprzed Upadku Przekaźnika. Brak prawdopodobnych źródeł. Nadawca zachowuje wzmożoną ostrożność]

Temat: Sprzymierzenie Obrońców oszukuje?

Dystrybucja:

Zagrożenie Plagą

Grupa tematyczna: Śladami Wojen

Grupa tematyczna: Homo sapiens

Data: 5,80 dni od Upadku Sjandry Kei

Wyrażenia kluczowe: Wyprawa bez celu, niepotrzebne masowe zbrodnie

Tekst wiadomości:

Wcześniej wyrażałem wątpliwości co do prawdziwości pogłosek o zniszczeniu Sjandry Kei. Przepraszam. Moja pomyłka wynikła na skutek błędu identyfikacji katalogowej. Zgadzam się z treścią wiadomości (13 123, stan sprzed kilku sekund), które zapewniają mnie, że wszystkie siedliska na Sjandrze Kei uległy destrukcji kolizyjnej sześć dni temu.

Wygląda więc na to, że Sprzymierzenie Obrońców podjęło działania militarne, o których donosiło wcześniej. Wygląda także na to, że dysponuje ono wystarczającą potęgą, aby unicestwiać małe cywilizacje w Środkowych Przestworzach. Nadal jednak pozostaje pytanie „dlaczego?” Już wcześniej wysyłałem argumenty wskazujące na niewielkie prawdopodobieństwo sprawowania przez Plagę bezpośredniej kontroli nad gatunkiem Homo sapiens (aczkolwiek przedstawiciele tego gatunku okazali się wystarczająco głupi, by ją stworzyć). Nawet raporty Sprzymierzenia Obrońców przyznają jednocześnie, ze niemal połowa zofontow zamieszkujących Sjandrę Kei pochodziła spoza tej rasy.

Obecnie duża część floty Sprzymierzenia zmierza w stronę Dna Przestworzy, ścigając pojedynczy statek! Jakież to szkody spodziewa się Sprzymierzenie wyrządzić Pladze tam, na dole? Plaga stanowi ogromne zagrożenie, być może najbardziej nieznane i niebezpieczne w całych udokumentowanych dziejach. Niemniej jednak zachowanie się Sprzymierzenia jest wyjątkowo destruktywne i bezsensowne. Teraz, kiedy Sprzymierzenie ujawniło część sponsorujących je organizacji (patrz wiadomości [następują numery identyfikacyjne]), możemy stwierdzić, że ich motywy są nam dobrze znane. Widzę wyraźny związek pomiędzy Sprzymierzeniem i dawną Hegemonią Aprahantich. Tysiąc lat temu tamta grupa zaczęła podobną „świętą wojnę”, zagrabiając wszelkie nieruchomości porzucone przez świeżo upieczonych transcendentów. Powstrzymanie zapędów hegemonii było wspaniałą akcją w tej części galaktyki. Myślę, ze właśnie obserwujemy powrót tych zbirów, którzy obecnie starają się wykorzystać ogólną panikę wywołaną powstaniem Plagi (która, rzecz jasna, stanowi znacznie większe zagrożenie).

Moja rada: Strzeżcie się Sprzymierzenia i jego gadek o bohaterskich czynach.

Krypto: ■

Otrzymane przez: załoga PPII ad hoc Ścieżka językowa: Szyraczenski -» Rondralip liński, Jednostki SjK

Od: Synod Komunikacyjny Błogiego Wytchnienia

Temat: Spotkanie z agentami Perwersji

Dystrybucja:

Zagrożenie Plagą

Data: 6,37 dni od Upadku Sjandry Kei

Wyrażenia kluczowe: Hanza oszukuje?

TriskweTekst wiadomości:

Nie żywimy jakiejś szczególnej sympatii do żadnego z sub-skrybentow przesyłających swoje wypowiedzi w ramach niniejszego wątku. Niemnie] wydaje nam się rzeczą zadziwiającą, ze jakaś jednostka, która nie ujawniła ani swej lokalizacji, ani interesów — mianowicie Hanza — obsmarowuje wysiłki podjęte przez Sprzymierzenie Obrońców. Sprzymierzenie utrzymywało w tajemnicy swój skład tylko podczas gromadzenia sił, kiedy pojedyncze uderzenie Perwersji mogło je całkowicie zniszczyć. Jednak od tamtego czasu działa zupełnie otwarcie.

Hanza zastanawia się, jak to możliwe, aby pojedynczy statek był wart poświęcenia mu uwagi przez całe Sprzymierzenie. Ponieważ Błogie Wytchnienie było ostatnio miejscem ważnych wydarzeń, czujemy się upoważnieni do złożenia odpowiednich wyjaśnień. Statek, o którym mowa, o nazwie Poza Pasmem II, najwyraźniej został zbudowany dla celów przeprowadzania operacji na Dnie Przestworzy, a nawet ma możliwości wykonywania ograniczonych działań w Strefie Powolnego Ruchu. Statek przedstawił się jako jednostka odbywająca specjalny lot zonogra-ficzny w celu zbadania ostatnich turbulencji na Dnie. W rzeczywistości misja jest zgoła odmienna. Natychmiast po jego dość gwałtownym odlocie zestawiliśmy ze sobą kilka niezwykłych faktów:

Przynajmniej jeden z członków załogi jest człowiekiem. Ludzka część załogi starała się pozostać niewidoczna, jako pośredników handlowych używając Skrodojeżdźców, jednak mamy pewne zapisy. Sporządzono schematy biosekwencji zaobserwowanego osobnika i okazało się, że odpowiada ona wzorom dostępnym w dwóch z trzech archiwów dotyczących rasy Homo sapiens (Wszystkim wiadomo, ze trzecie z tych archiwów, na Szydniku Dolnym, znajduje się pod kontrolą sympatyków rasy ludzkiej). Niektórzy mogliby powiedzieć, że kamuflowanie się wynikało z uzasadnionych obaw. W końcu wszystko to zdarzyło się zaraz po zniszczeniu Sjandry Kei. My jednak jesteśmy innego zdania. Początkowy kontakt tego statku z naszym systemem został nawiązany jeszcze przed incydentem na Sjandrze Kei.

Od tamtego czasu zdołaliśmy przeprowadzić skrupulatną analizę prac naprawczych wykonanych na tym statku przez nasze stocznie. Okazuje się, ze automaty ultranapędowe tej jednostki są niezwykle złożone. Nawet najinteligentniejsze procedury utajniające nie potrafiły zamaskować wszystkich danych pamięciowych. Obecnie wiemy, ze Poza Pasmem II przyleciał z systemu Przekaźnika, który opuścił natychmiast po ataku Perwersji! Pomyślcie, co to może oznaczać.

Załoga Poza Pasmem II wniosła bron na teren jednego z naszych siedlisk, uśmierciła kilku miejscowych zofontow i uciekła, zanim nasi muzykanci [harmomzanci? policjanci?] zostali powiadomieni. Mamy wiele powodów, aby zle im życzyć.

Jednakże nieszczęście, jakie nas spotkało, to drobnostka w porównaniu ze zdemaskowaniem tej sekretnej misji. Jesteśmy bardzo wdzięczni, ze Sprzymierzenie gotowe jest zaryzykować tak wiele, aby pójsc tym tropem.

Liczba nie udowodnionych twierdzeń pojawiających się w ramach niniejszego wątku jest większa niz zazwyczaj. Mamy nadzieję, że przedstawione przez nas fakty wzmogą czujność niektórych subskrybentow. W szczególności należałoby rozważyć, kim właściwie może być Hanza. Perwersja jest bardzo widoczna w Górnych Przestworzach, gdzie posiada wielką władzę i może przemawiać własnym głosem. Tu, w dole, jej narzędziami są przede wszystkim oszustwo i ukryta propaganda. Pomyślcie o tym, kiedy będziecie czytać przesyłki od nie zidentyfikowanych jednostek, takich jak Hanza!

Ravna zazgrzytała zębami. Najgorsze ze wszystkiego było to, że fakty podane w przesyłce były prawdziwe. To wyciągnięte na ich podstawie konkluzje były błędne i fałszywe. Nie wiedziała tylko, czy stanowiły one cień wrogiej propagandy, czy też święty Rihndell po prostu uczciwie dzielił się swoimi wnioskami (aczkolwiek Rihndell nigdy nie wyglądał na takiego, który ufałby motylom).

Co do jednej rzeczy Wiadomości pozostawały zgodne: PPII był ścigany nie tylko przez flotę Sprzymierzenia. Każdy, kto znajdował się w odległości tysiąca lat świetlnych, mógł dostrzec niesamowitą mnogość ultranapędowych śladów. Najbardziej prawdopodobnie brzmiała hipoteza, że PPII ścigają trzy floty. Trzy floty! Sprzymierzenie Obrońców, nadal trąbiące o swoich zwycięstwach i nie stroniące od głośnych przechwałek, pomimo że jego członkowie byli podejrzewani (przez niektórych) o oportunizm i dokonywanie bezsensownych eksterminacji. Za nimi Sjandra Kei… i wszyscy ocaleni z ojczyzny Ravny; były to jedyne osoby w całym wszechświecie, którym mogła zaufać. A jeszcze dalej — cicha flota. Różni subskrybenci twierdzili, że pochodzi ona z Górnych Przestworzy. Flota ta mogła mieć pewne problemy z poruszaniem się na Dnie, ale jak na razie przemieszczała się najszybciej ze wszystkich. Niewielu wątpiło, że jest dzieckiem Perwersji. Bardziej niż kto inny flota ta przekonała cały wszechświat, że PPII lub też cel, do którego zdąża, jest ważny w skali całego kosmosu. Pozostawało pytanie, dlaczego jest tak ważny. Różne domysły napływały z szybkością pięciu tysięcy wiadomości na godzinę. Miliony głosów rozpatrujących tę tajemnicę z różnych punktów widzenia. W najdziwaczniejszych spośród tych opinii ludzie i Skrodojeźdźcy byli przedstawiani jako stworzenia o identycznym wyglądzie. Co najmniej pięciu spośród sub-skrybentów przesyłających wiadomości na ten temat zamieszkiwało gazowe korony gwiezdne. Kilku innych Ravna podejrzewała o przynależność do ras nie skatalogowanych. Ich nieśmiałość sugerowała, że pierwszy raz w historii biorą aktywny udział w dyskusji sieciowej.

Komputer pokładowy PPII pracował znacznie gorzej niż w Środkowych Przestworzach. Nie mogła już kazać mu dokładnie przesiewać wiadomości w poszukiwaniu subtelnych niuansów i co bardziej odkrywczych spostrzeżeń. W rzeczywistości, jeśli przychodząca wiadomość nie miała tekstu po triskwe-lińsku, często w ogóle nie można jej było odczytać. Pokładowe programy tłumaczeniowe wciąż nieźle sobie radziły z głównymi językami handlowymi, ale nawet wtedy przekład szedł bardzo wolno, a efekt końcowy często roił się od dwu-znaczników i zwykłego bełkotu. Był to jeszcze jeden znak, że zbliżają się do Dna Przestworzy. Efektywne tłumaczenie języków naturalnych wymaga niemal rozumnego programu tłumaczeniowego.

Gdyby jednak projekt całości oprogramowania był nieco lepszy, wszystko wyglądałoby inaczej. Działanie automatów mogło stopniowo ulegać pogorszeniu pod wpływem ograniczeń wynikających z warunków panujących na głębiach, jakie przemierzali. Zamiast tego urządzenia po prostu przestawały działać, a wszystko, co jeszcze nadawało się do użytku, funkcjonowało przeraźliwie wolno i wadliwie. Gdyby tylko ukończono wyposażanie statku przed Upadkiem Przekaźnika! Ile razy już to sobie powtarzałam? Pozostała jedynie nadzieja, że na pokładach ścigających ich jednostek wszystko działa równie fatalnie jak u nich.

Ravna dokonywała więc z pomocą statku lekkiego przesiewu wiadomości z grupy dyskusyjnej Zagrożenia. Liczne przekazy były tak niedorzeczne, jakby piszący je subskrybenci ogłaszali wszem wobec, że widzą jakieś znaki na niebie.

Krypto: ■

Syntax: 43

Otrzymane przez: załoga PPII ad hoc

Ścieżka językowa: Arbwyth — Handlowy 24 — Chergueleński — Triskweliński, Jednostki SjK

Od: Mgielny Wirek

[Być może organizacja chmurolotników w pojedynczym systemie jowiszowym. Wcześniejsze kontakty sporadyczne. Subskry-bent sprawia wrażenie zupełnie niezorientowanego. Zalecenia programu: wykasowac subskrybenta z menu prezentacji]

Temat: Cel Plagi na Dnie

Dystrybucja:

Zagrożenie Plagą

Wielkie Tajemnice Stworzenia

Data: 4,54 dni od Upadku Sjandry Kei

Wyrażenia kluczowe: Niestabilność Stref a Plaga, Heksapodia jako kluczowa koncepcja

Tekst wiadomości:

Po pierwsze przepraszam, że pewnie powtarzam oczywiste konkluzje. Moje jedyne wyjście na Siec jest bardzo drogie i nie otrzymuję wielu ważnych przesyłek. Myślę, ze każdy, kto śledzi uważnie przebieg dyskusji w grupach Wielkie Tajemnice Stworzenia i Zagrożenie Plagą, dostrzeże pewną istotną prawidłowość. Od czasu ujawnienia wydarzeń, jakie miały miejsce na Błogim Wytchnieniu, większość subskrybentów zgadza się, ze coś bardzo ważnego dla Perwersji znajduje się na Dnie Przestworzy w regionie […]. Widzę tu pewne powiązanie z informacjami dostępnymi w Wielkich Tajemnicach. Przez ostatnie dwieście dwadzieścia dni napływało do tej grupy coraz więcej wieści o niestabilności granic strefowych w regionie znajdującym się poniżej Błogiego Wytchnienia. W czasie gdy zagrożenie Plagą rosło i kontynuowano ataki na zaawansowane rasy oraz Moce, poziom wspomnianej niestabilności znacznie się zwiększył. Czy nie ma czasem jakiegoś powiązania pomiędzy tymi faktami? Zachęcam wszystkich do skonsultowania wiadomości w grupie Wielkie Tajemnice (lub w najbliższym archiwum utrzymywanym przez tę grupę). Zdarzenia takie jak to po raz kolejny dowodzą, ze wszechświat to jeden wielki rondel.

Treść niektórych przesyłek była zwodnicza…

Krypto: ■

Syntax: 43

Otrzymane przez: załoga PPII ad hoc

Ścieżka językowa: Drzączka — Baeloreski — Chergueleń-ski -› Triskwelinski, Jednostki S]K

Od: Krykietrele pod Górnym Podbijakiem

[Krykietrele to syntetyczna rasa stworzona jako dowcip/eksperyment/instrument przez Górny Podbijak po jego przejściu do Transcendencji. Krykietrele jest obecna w Sieci od ponad dziesięciu tysięcy lat. Najwyraźniej jest fanatyczną badaczką dróg ku Transcendencji. Od ośmiu tysięcy lat jest jednym z najbardziej aktywnych subskrybentów grupy Gdzie Om Są i innych z nią związanych. Nie istnieją żadne dowody, które świadczyłyby o transcendencji jakiegokolwiek siedliska Krykietreli. Krykietrele jest na tyle niezwykłym zjawiskiem, ze istnieje osobna, dość duża grupa dyskusyjna, w której wymienia się spekulacje wyłącznie na temat tej rasy. Ustalono, ze została stworzona przez Górny Podbijak i pełni rolę sondy wypuszczonej w Przestworza, a także ze rasa ta w pewien sposób niezdolna jest do tego, by sama mogła dokonać transcendencji]

Temat: Cel Plagi na Dnie

Dystrybucja:

Zagrożenie Plagą

Specjalna grupa tematyczna: Śladami Wojen

Specjalna grupa tematyczna: Gdzie Oni Są

Data: 5,12 dni od Upadku Sjandry Kei

Wyrażenia kluczowe: o przechodzeniu do Transcendencji

Tekst wiadomości:

W odróżnieniu od tego, co można przeczytać w innych przesyłkach, istnieje wiele powodów, dla których Moc może zainstalować swoje artefakty na Dnie Przestworzy. Wiadomość od Ab-selora wymienia kilka z nich: na przykład niektóre Moce wykazują udokumentowane zainteresowanie Strefą Powolnego Ruchu, a nawet Bezrozumnymi Głębiami. W niektórych, choć rzadkich wypadkach decydowano się nawet na wysyłanie specjałnych ekspedycji (aczkolwiek powroty z Głębi zdarzały się długo po tym, jak wysyłająca ekspedycję Moc całkowicie straciła zainteresowanie sprawami lokalnymi).

Niemniej jednak obecnie nie mamy do czynienia z żadnym z takich motywów. Dla tych, którzy znają zagadnienie Transcendencji Szybkiego Spalania, jasne jest, ze Plaga to stworzenie gwałtownie poszukujące równowagi. Jego zainteresowanie Dnem wynikło nagle, spowodowane według nas rewelacjami z Błogiego Wytchnienia. Na Dnie znajduje się coś, co Perwer-sja uważa za absolutnie niezbędne dla swego dobra.

Należałoby tu rozważyć kwestię dysonansu ablacyjnego (patrz archiwum grupy Gdzie Oni Są). Nikt nie wie, jakie procedury instalacyjne zastosowali ludzie z Królestwa Straumy. Szybkie Spalanie samo mogło uzyskać transcendentną inteligencję. Może to właśnie ono wykazało niezadowolenie ukierunkowaniem kanaścienia? W takim wypadku mogło postarać się ukryć odskoczny rodzemk. Dno z pewnością nie jest tym miejscem, gdzie taki algorytm mógłby zostać normalnie zrealizowany, ale może on posłużyć do stworzenia awatarów, które w krótkim czasie zaczną działać.

Do pewnego momentu wszystko wydawało się dość sensowne. Dysonans ablacyjny był zjawiskiem powszechnie znanym w teologii stosowanej. Ale potem wszystko zaczęło ciążyć ku nonsensom, jak sen, w którym za chwilę ma nam zostać objawiona tajemnica życia.

Można było wszakże przeczytać wiadomości, które nie były ani idiotyczne, ani niejasne. Jak zwykle Sandor na Zoo w wielu punktach trafiał w samo sedno.

Krypto: ■

Otrzymane przez: załoga PPII ad hoc

Ścieżka językowa: Triskweliński, Jednostki SjK

Od: Wywiad Rozjemczy Sandora na Zoo

[Znana korporacja wojskowa Górnych Przestworzy. Jeśli to maskarada, ktoś naraża się na niebezpieczeństwo] Temat: Cel Plagi na Dnie

Wyrażenia kluczowe: Nagła zmiana w taktyce Plagi Dystrybucja: Zagrożenie Plagą Grupa tematyczna: Siadami Wojen

Grupa tematyczna: Homo sapiens

Data: 8,15 dni od Upadku Sjandry Kei

Tekst wiadomości:

Na wypadek gdybyście nie wiedzieli, informujemy, że Wywiad Sandora ma kilka przyłączy sieciowych. Istnieje możliwość przyjmowania wiadomości ścieżkami, które nie mają żadnych wspólnych węzłów pośrednich. W ten sposób możemy wykryć i usunąć wszelkie dodatki lub zmiany wprowadzone po drodze przez niepowołane jednostki. (W ten właśnie sposób powstają wszystkie kłamstwa i nieporozumienia, od których wiele innych rzeczy bierze początek, ale dzięki nim praca wywiadu jest tak zajmująca.)

Zagadnienia związane z Plagą pozostają dla nas najważniejsze od czasu jej wybuchu prawie rok temu. Jest tak nie tylko ze względu na ogromną siłę Plagi, na zniszczenia i bo-gobó]stwa, jakich się dopuściła. Obawiamy się, ze to wszystko jest zaledwie wstępem do prawdziwego Niebezpieczeństwa. W udokumentowanej przeszłości istniały inne perwersje niemal tak potężne jak ta. Obecna wyróżnia się jednak wyjątkową stabilnością. Nie widzimy żadnych śladów wewnętrzne] ewolucji, w pewnym sensie jest więc ona czymś mniej potężnym niz Moc. Być może nigdy nie porzuci zamiarów sprawowania kontroli w Górnych Przestworzach. Możemy wkrótce stać się świadkami masowych i trwałych zmian w naturze tych przestrzeni. Wyobraźmy sobie tylko trwałą martwicę, gdzie jedyną rzeczą świadomą w Górnych Przestworzach będzie Plaga.

Dlatego też dokładne przestudiowanie Plagi od początku było dla nas kwestią życia i śmierci (chociaż jesteśmy dość potężni i znajdujemy się w wielu światach). W naszych badaniach doszliśmy do kilku wniosków. Niektóre z nich mogą się wam wydać oczywiste, inne mogą brzmieć jak zwykłe spekulac]e. Wszystkie nabierają nowego znaczenia wobec wydarzeń, o jakich doniesiono nam z Błogiego Wytchnienia.

Niemal od samego początku Plaga prowadziła nieustanne poszukiwania, które wychodziły daleko poza obszar agresywnej fizycznej ekspansji. Jej automatyczni agenci próbowali spenetrować praktycznie każdy węzeł na Szczycie Przestworzy. Górna Siec została dosłownie poszatkowana, zredukowana do protokołów, których sprawność w niewielkim stopniu przewyższa to, co znane jest niżej. W tym samym czasie Plaga dokonała fizycznej kradzieży kilku archiwów. Mamy dowody na to, że bardzo duże floty poszukiwały pozasieciowych archiwów w Górne] i Dolne] Transcendencji. Co na]mme] trzy Moce zostały zamordowane podczas tego paranoicznego przetrząsania.

A teraz ni stąd, ni zowąd obłędna szarża ustała. Fizyczna ekspans]a Plagi trwa nadal i jej kresu nie widać, ale plądrowanie Górnych Przestworzy zostało zakończone. Z naszych obserwacji wynika, ze zmiana ta nastąpiła około dwóch tysięcy sekund przed ucieczką ludzkiego statku z Błogiego Wytchnienia. Około sześciu godzin później zauważyliśmy, jak wyrusza cicha flota, o które] krąży tak wiele domysłów. Ta flota rzeczywiście została utworzona przez Plagę.

Kiedy indzie] zniszczenie Sjandry Kei i motywy, jakie kierują Sprzymierzeniem Obrońców, byłyby zagadnieniami pierwszorzędne] wagi (nasza organizacja mogłaby być zainteresowana zaoferowaniem naszych usług poszkodowanym). Ale wszystkie te sprawy wydają się obecnie nieważne w porównaniu z flotą i statkiem, który jest przez nią ścigany. Nie zgadzamy się z analizą przysłaną z Błogiego Wytchnienia. Dla nas jest oczywiste, ze Plaga nie wiedziała nic o istnieniu Poza Pasmem II, do czasu gdy został odkryty na Błogim Wytchnieniu.

Statek ten nie jest narzędziem Perwersji, ale musi zawierać coś lub zdązac ku czemuś, co dla Plagi jest niezwykle ważne. Co to może byc? Tu otwiera się pole dla zwyczajnych domysłów. A ponieważ oddajemy się spekulacjom, uciekniemy się do pomocy takich potężnych narzędzi, jakimi są znane pseudo-prawa: Zasada Mierności i Minimalne] Supozycji. Jeśli Plaga ma możliwości, aby zawładnąć całym Szczytem przy zachowaniu permanentnej stabilności, dlaczego nie zdarzyło się to wcześniej? Przypuszczamy, ze powstała juz kiedyś (czego konsekwencje były tak straszliwe, że wydarzenie to wyznaczyło punkt, od którego zaczęto mierzyć czas), ale ma jakiegoś niezwykłego naturalnego wroga.

Kolejność wydarzeń sugeruje nawet dosc szczególny scenariusz, który fachowcom od bezpieczeństwa sieciowego może wydać się znajomy. Pewnego razu (bardzo dawno temu) Plaga miała juz okazję zaistnieć. Uruchomiono wtedy skuteczny mechanizm obronny i wszystkie znane kopie receptury Perwersji zostały zniszczone. Rzecz jasna, przy tak ogromnej sieci nigdy nie można być pewnym, ze naprawdę wszystkie kopie plugastwa przestały istnieć. Bez wątpienia mechanizm obronny został rozpowszechniony w ogromnych ilościach. Ale nawet jeśli dystrybucja objęła archiwum, w którym resztki Plagi znalazły schronienie, mogło nie przynieść to oczekiwanego efektu, jeśli Perwersja nie była w nim aktywna.

Nieszczęśni ludzie z Królestwa Straumy dobrali się do takiego archiwum, bez wątpienia od dawna pozostającego poza Siecią. Uaktywnili Plagę i przypadkowo — może chwilkę później — program obronny. W jakiś sposób temu wrogowi Perwers]i udało się uniknąć zniszczenia. Natomiast Plaga szukała go od samego początku — zawsze w niewłaściwym miejscu. Zdając sobie sprawę ze swej słabości, nowe wcielenie mechanizmu obronnego zbiegło na głębie, o których penetrację nie pokusiłaby się żadna Moc, skąd jednak nie ma powrotu bez pomocy z zewnątrz. Tu już spekulacje gonią spekulacje. Nie potrafimy domyślić się natury tego mechanizmu obronnego. Możemy jedynie twierdzić, ze]ego ucieczka nie jest zbyt pocieszającym znakiem. A teraz nawet to poświęcenie okazuje się nic nie warte, gdyż Plaga przejrzała cały fortel.

Flota Plagi jest najwyraźniej pośpiesznie zaimprowizowanym zlepkiem sił, które akurat przebywały najbliżej miejsca, gdzie odkryto tajemniczych wysłańców. Gdyby nie wykazano takiego pośpiechu, Plaga mogłaby rychło stracić na zawsze tak bardzo poszukiwany łup. Stąd wniosek, że wyposażenie floty najprawdopodobniej niezbyt nadaje się do lotów na głębiach, a jego funkcjonowanie będzie się pogarszać, w miarę jak statki zaczną opuszczać się coraz niżej. Niemniej jednak, zgodnie z naszym szacunkami, flota pozostanie silniejsza niz jakikolwiek twór, który miałby okazję pojawić się w tamtym rejonie w najbliższej przyszłości.

Na pewno uda nam się dowiedzieć czegoś więcej, kiedy perwersja dotrze do celu, do którego zmierza PPII. Jeśli go zniszczy bez zastanowienia, będziemy wiedzieć, że znajdowało się tam coś, co naprawdę mogło zagrozić jej istnieniu (i ze może znajdować się jeszcze gdzie indziej, przynajmniej w formie receptury). Jeśli nie, będzie to oznaczać, że Plaga szukała czegoś, co uczyni ją jeszcze potężniejszą niz do tej pory.

Ravna odchyliła się i przez jakiś czas spoglądała na wyświetlacz. Wywiad Rozjemczy Sandora był jednym z najbardziej przenikliwych subskrybentów tej grupy dyskusyjnej… Ale nawet ich przepowiednie stanowiły tylko inną wersją nieodwołalnego wyroku. A przy tym byli tak cholernie chłodni, tak analityczni. Wiedziała, że Wywiad Sandora jest wielorasową organizacją, z filiami porozrzucanymi po całych Górnych Przestworzach. Ale przecież nie są Mocą. Jeśli Perwersja mogła zniszczyć Przekaźnik i zabić Starego, to wszystkie zasoby i środki Sandora nic im nie pomogą, gdy wróg zdecyduje się ich pożreć. Ich analiza swym tonem przypominała raport pilota rozbijającego się statku, w którym próbuje on zrozumieć rozgrywającą się na jego oczach katastrofę, nie dając sobie czasu nawet na chwilę przerażenia.

Och, Phamie, szkoda, że już nie mogę rozmawiać z tobą tak jak przedtem! Zwinęła się w kłębek na tyle, na ile pozwalał jej na to stan nieważkości. Płacz był cichutki i nie istniała nadzieja na pociechę. Przez ostatnich pięć dni nie zamienili więcej niż sto słów. Każde z nich zachowywało się tak, jakby oboje przez cały czas mieli się na muszce. I rzeczywiście tak było… i to za jej sprawą. Kiedy ona, Pham i Skrodojeźdź-cy pracowali razem, grożące im niebezpieczeństwo było ciężarem dzielonym na czworo. Teraz byli rozdzieleni, a ich wrogowie powoli zaczynali osiągać przewagę. Cóż może poradzić iskra boża przeciwko tysiącom wrogich statków i sunącej za nimi Pladze?

Szybowała nad podłogą przez długi czas. Jej łkania powoli roztapiały się w rozpaczliwej ciszy. I znów zastanawiała się, czy to, co zrobiła, było dobre. Zagroziła Phamowi, że odbierze mu życie, aby obronić Błękitnego Pancerzyka i Zieloną Łodyżkę oraz ich rasę. Robiąc to utrzymywała w sekrecie coś, co mogło się okazać największą perfidią w historii Znanej Sieci. Czy jedna osoba może podjąć taką decyzję? Pham też ją o to pytał i dała mu odpowiedź twierdzącą, ale…

Pytanie powracało do niej w myślach każdego dnia. Próbowała znaleźć właściwe wyjście z sytuacji, w jakiej się znalazła. W ciszy otarła twarz z łez. Nie miała wątpliwości co do prawdziwości odkryć Phama.

W Sieci istnieli także tacy zadufani subskrybenci, którzy przekonywali wszystkich, że Plaga była jedynie tragiczną katastrofą, nie zaś aktywnie działającym złem. Zło, mówili, może mieć tylko znaczenie w mniejszej skali, kiedy jeden zofont wyrządza krzywdę drugiemu. Przed wydarzeniami na Wiecznym Odpoczynku ten argument wydawał jej się tylko zabawą słowami. Teraz wiedziała, że ma on pewne znaczenie… i że jest błędny. Plaga stworzyła Jeźdźców, wspaniałą i miłującą pokój rasę. Ich obecność na miliardach światów była czymś dobrym. Ale za tym wszystkim stał ogromny potencjał zdolny przekształcić niezależne umysły przyjaciół w śmiertelnie groźne potwory. Kiedy myślała o Błękitnym Pancerzyku i Zielonej Łodyżce, czuła strach, że trucizna w każdej chwili może się uaktywnić — chociaż sami w sobie Jeźdźcy to wyjątkowo poczciwe stworzenia — wiedziała, że ma do czynienia ze złem na transcendentalną skalę.

To ona skłoniła Błękitnego Pancerzyka i Zieloną Łodyżkę do wzięcia udziału w misji, oni wcale o to nie zabiegali. Byli przyjaciółmi i sprzymierzeńcami, i nie miała zamiaru krzywdzić ich za to, czym mogli się stać.

Może to wszystko wynikło z lektury ostatnich Wiadomości. Może po raz n-ty chciała pogodzić rzeczy, które wydawały się niemożliwe do pogodzenia. Wyprostowała się spoglądając na ostatnie Wiadomości. Wierzyła Phamowi, że Skrodojeźdźcy stanowią ogromne zagrożenie. Wiedziała także, że ci dwoje są tylko potencjalnymi wrogami. Zrezygnowała ze wszystkiego, żeby ocalić tę dwójkę oraz całą ich rasę. Może był to błąd, ale należało jak najlepiej wykorzystać wszelkie zalety obecnej sytuacji. Jeśli mają zostać ocaleni dlatego, że są sprzymierzeńcami, traktuj ich jak sprzymierzeńców. Traktuj ich jak przyjaciół, za jakich ich uważasz. W końcu i tak wszyscy jesteśmy pionkami w tej grze.

Ravna odepchnęła się lekko i poszybowała w stronę drzwi kabiny.

Kabina Skrodojeźdźców znajdowała się zaraz za kabiną sterowniczą. Od czasu katastrofy na Błogim Wytchnieniu oboje w ogóle jej nie opuszczali. Kiedy Ravna przesuwała się korytarzem w stronę drzwi ich kabiny, przypuszczała, że po drodze natknie się na jakieś urządzonko Phama czające się w ciemnościach. Wiedziała, że robił, co mógł, aby się „chronić”. Ale nie zauważyła niczego podejrzanego. Ciekawe, co sobie pomyśli o moich odwiedzinach u nich?

Zaanonsowała swoje przybycie. Po chwili pojawił się Błękitny Pancerzyk. Na skrodzie nie miał ozdobnych pasów, a w pokoju panował niesamowity rozgardiasz. Zaprosił ją do środka szybkimi machnięciami odrośli.

— Lady.

— Błękitny Pancerzyku. — Kiwnęła do niego głową. Połowę czasu spędzała na przeklinaniu siebie samej, że zaufała Jeźdźcom, przez drugą połowę martwiła się tym, że zostawiła ich samym sobie. — Jak się czuje Zielona Łodyżka?

Ku jej zaskoczeniu Błękitny Pancerzyk klasnął radośnie odroślami.

— Wiedziałaś? Dziś jest jej pierwszy dzień z nową skrodą… Pokażę ci, jeśli chcesz.

Zaczął torować sobie drogę wśród unoszących się swobodnie w całym pokoju urządzeń, które przypominały sprzęt, jakiego używał Pham do skonstruowania swojej broni. Gdyby Pham to zobaczył, mógłby stracić panowanie nad sobą.

— Pracowałem nad tym przez cały czas, od kiedy… Pham nas tutaj zamknął.

Zielona Łodyżka była w drugim pomieszczeniu. Jej łodyga i odrośle wystawały z czegoś w rodzaju srebrnej donicy. Nie było kółek. Urządzenie w niczym nie przypominało tradycyjnej skrody. Błękitny Pancerzyk przetoczył się po suficie i wyciągnął odrośle w dół do swej towarzyszki. Zachrzęścił coś do niej i po chwili Łodyżka odpowiedziała.

— Ta skroda ma bardzo ograniczone możliwości, jest nieruchoma i nie ma rezerwowych źródeł zasilania. Skopiowałem ją z projektu sporządzonego przez Dirokimów dla Skrodojeźdźców Mniejszych. Nadaje się jedynie do siedzenia w jednym miejscu i patrzenia w jednym kierunku. Ale zapewnia jej wspomaganie pamięci krótkotrwałej i układy ogniskujące uwagę… Dzięki temu ona znowu jest ze mną. — Krzątał się wokół niej, jednymi odroślami pieszcząc ją, innymi wskazując na urządzenie, jakie dla niej skonstruował. — Nie była poważnie ranna. Czasami zastanawiam się… niezależnie od tego, co Pham mówi, że chyba w ostatniej sekundzie zrezygnował z jej zabicia.

Mówił nerwowo, jakby bał się tego, co Ravna mogła powiedzieć.

— Przez pierwsze dni bardzo się martwiłem. Ale ten chirurg jest wyjątkowo sprawny. Dzięki niemu mogła spędzić mnóstwo czasu w silnych falach. Myśleć powoli. Od czasu kiedy dodałem jej tę niby-skrodę, gimnastykuje sobie pamięć, powtarzając to, co chirurg albo ja mówimy do niej. Korzystając z niby-skrody może zatrzymać nowe wspomnienie prawie na pięćset sekund. To na ogół wystarcza jej naturalnemu umysłowi, by zdążył zarejestrować myśl w pamięci długotrwałej.

Ravna przybliżyła się. Na odroślach Zielonej Łodyżki widziała nowe fałdy. Z pewnością były to blizny po ranach. Jej powierzchnie wizualne śledziły ruchy Ravny. Wiedziała już, że Ra-vna jest tutaj. Jej cała postawa była przyjazna.

— Czy umie mówić w trisku, Pancerzyku? Czy przytwierdziłeś jej generator głosu?

— Co? — Brzęczenie. Albo zapomniał, albo był zdenerwowany. Ravna nie mogła się zorientować. — Tak, tak. Za minutkę. Wcześniej nie było potrzeby. Nikt nie chciał z nami rozmawiać. — Grzebał wewnątrz skrody własnej produkcji.

Po chwili usłyszała głos Zielonej Łodyżki.

— Cześć, Ravno. Ja… cię poznaję. — Jej odrośle szeleściły lekko, gdy to mówiła.

— Ja też cię poznaję. Cieszymy… to znaczy cieszę się, że jesteś znowu z nami.

Głos dobiegający z generatora był cichy, smutny.

— Tak. Trudno mi mówić. Chciałabym porozmawiać, ale nie jestem pewna… czy wypowiadam się ja sensownie?

Błękitny Pancerzyk dawał jej jakieś znaki długim pnączem, starając się, żeby jego partnerka nic nie widziała: powiedz, że tak.

— Tak. Rozumiem cię, Zielona Łodyżko. — I Ravna postanowiła nigdy nie gniewać się na Zieloną Łodyżkę, jeśli tę będzie zawodzić pamięć.

— To dobrze. — Odrośle wyprostowały się i nic już więcej nie powiedziała.

— Widzisz? — usłyszała syntetyczny głos Błękitnego Pancerzyka. — Jestem bardzo radosny. W tej chwili Zielona Łodyżka przekazuje treść rozmowy do pamięci długotrwałej. Jak na razie idzie to bardzo wolno, ale właśnie ulepszam niby-skrodę. Jestem pewien, że obecna powolność, to skutek szoku emocjonalnego. — Wciąż pocierał odrośle Zielonej Łodyżki, ale ona nie odezwała się już ani słowem. Ravna zastanawiała się, czy faktycznie jest zadowolony.

Za Jeźdźcami widziała okna wyświetlaczy dostosowane do odbioru Jeźdźców.

— Śledziłeś Wiadomości? — spytała Ravna. — Tak.

— Czu-czuję się taka bezradna. — I czuję się tak głupio, mówiąc to właśnie tobie.

Ale Błękitny Pancerzyk nie poczuł się dotknięty. Wydawał się wdzięczny za zmianę tematu. Wolał zająć się bardziej odległymi problemami.

— Tak. Teraz jesteśmy sławni. Gonią nas aż trzy floty, droga lady. Ha, ha.

— Nie wygląda na to, żeby goniły nas zbyt szybko. Lekceważące machnięcie odroślą.

— Sir Pham okazał się nader sprawnym kapitanem. Obawiam się jednak, że wszystko się pogorszy, gdy znajdziemy się niżej. Skomplikowane automaty statku będą stopniowo działać coraz gorzej. To, co wy nazywacie „ręcznym sterowaniem”, stanie się bardzo ważne. PPII został zaprojektowany na potrzeby mojej rasy, droga lady. Niezależnie od tego, co sir Pham o nas myśli, na Dnie potrafimy latać lepiej niż ktokolwiek. Tak więc kawałek po kawałku tamci zaczną się zbliżać… przynajmniej ci, którzy dobrze znają się na swoich statkach.

— Pham pewnie zdaje sobie z tego sprawę?

— Myślę, że tak. Ale obecnie znajduje się w sidłach własnego strachu. Co może zrobić? Gdyby nie ty, lady Ravno, pewnie już dawno by nas zabił. Może kiedy stanie przed wyborem: zginąć w ciągu godziny albo zaufać nam, może wtedy pojawi się jakaś szansa.

— Wtedy będzie już za późno. Posłuchaj, nawet jeśli on nie ufa… nawet jeśli myśli o Jeźdźcach jak najgorzej… musi być jakieś wyjście. — I nagle zdała sobie sprawę, że czasami wcale nie trzeba przejmować się tym, co inni myślą albo kogo nienawidzą. — Pham chce dostać się na Dno, aby odzyskać Przeciwwagę. Myśli, że wy możecie być sługami Plagi, którzy też mają ten sam cel. Ale do pewnego stopnia… — Do pewnego stopnia może zdecydować się na współpracę, na odłożenie ostatecznej rozgrywki do czasu, kiedy być może nie będzie już taka istotna.

Właśnie kiedy miała mówić dalej, Błękitny Pancerzyk wykrzyknął oburzony:

— Ja nie jestem sługą Plagi! Zielona Łodyżka też nie! Żaden Jeździec nie jest sługą Plagi! Okrążył swoją towarzyszkę i potoczył się po suficie aż do chwili, gdy jego odrośle znalazły się dokładnie naprzeciwko twarzy Ravny.

— Przepraszam cię. Mówię, że to tylko jedna z możliwości…

Nonsens! — Jego generator wyszedł poza skalę i brzęczał chrypliwie. — Natknęliśmy się tylko na nielicznych, którzy oddali się złu. W każdej rasie zdarzają się wyrodki. Ci, którzy zabijanie traktują jako zawód. Oni zmusili Zieloną Łodyżkę, zmienili dane w jej generatorze. A Pham Nuwen chciałby uśmiercić miliardy opierając się na swoich fantazjach. — Zamachał odroślami i stracił głos. Stało się coś, czego wcześniej u Skrodojeźdźców nie widziała: odrośle zmieniły odcień, pociemniały.

Błękitny Pancerzyk znieruchomiał i nic już więcej nie powiedział. I wtedy Ravna usłyszała jakby płaczliwy lament, który mógł dochodzić z generatora. Odgłos narastał, było to straszliwe wycie, przy którym wcześniejszy wybuch Błękitnego Pancerzyka i emitowane przezeń efekty dźwiękowe brzmiały jak przyjacielskie paplanie. To odzywała się Zielona Łodyżka.

Jej krzyk stał się nie do wytrzymania, boleśnie wwiercił się w uszy, a po chwili nagle został zastąpiony urywanymi zdaniami wypowiadanymi po triskwelińsku:

— To prawda! Och, na wszystkie nasze transakcje, Pancerzyku, to prawda… — I wtedy z generatora zaczęły wydobywać się trzaski i szumy. Odrośle zaczęły drżeć i wykonywać nie skoordynowane ruchy, co musiało być odpowiednikiem dziko wytrzeszczonych oczu u człowieka, ludzkich ust mamroczących w ataku histerii.

Błękitny Pancerzyk potoczył się z powrotem w kierunku ściany, przy której stała, i chciał coś podregulować w nowej skrodzie. Odrośle Zielonej Łodyżki odepchnęły go i z generatora znowu popłynął jej głos:

— Byłam przerażona, Błękitny Pancerzyku. Byłam przerażona, sparaliżowana strachem. I to nie ustępowało… — Zamilkła na chwilę. Błękitny Pancerzyk stał znieruchomiały. — Pamiętam wszystko oprócz ostatnich pięciu minut. Wszystko, co mówi Pham, to prawda, kochanie. Przy całej twej lojalności, a jest to lojalność, której doświadczam od dwustu lat, wypaczyliby cię w jednej chwili… tak jak mnie. — Teraz, kiedy tama została przerwana, słowa płynęły szybko i wszystko stało się zrozumiałe. Tamte przerażające chwile wryły się głęboko w jej pamięć, a teraz w końcu zdołała otrząsnąć się z upiornego szoku. — Stałam tuż za tobą, pamiętasz, Pancerzyku? Byłeś cały pochłonięty transakcją z zębonogami, tak bardzo pochłonięty, że nic nie zauważyłeś. Dostrzegłam zbliżających się do nas Jeźdźców. Czy mogłam coś podejrzewać: po prostu miłe spotkanie w tak odległym miejscu. Wtedy jeden z nich dotknął mojej skrody. Byłam… — Zielona Łodyżka zawahała się. Jej odrośle zachrzęściły i znowu się zająknęła — przerażona, przerażona…

Po chwili ciągnęła:

— To było tak, jak gdyby nagle w skrodzie pojawiły się nowe wspomnienia, Pancerzyku. Nowe wspomnienia, nowe postawy. Sprzed tysiąca lat. I wcale nie moje. Wszystko odbyło się w jednej chwili, w jednej chwili. Nawet nie straciłam przytomności. Moje myśli były jasne, pamiętałam wszystko, co przedtem robiłam.

— A kiedy zaczęłaś się opierać? — spytała cicho Ravna.

— …Opierać? Droga lady Ravno, ja się w ogóle nie opierałam. Byłam ich… Nie. Nie ich, ponieważ oni także nie byli sobą. Byliśmy jak rzeczy, nasza inteligencja została wykorzystana do celów kogoś innego. Kogoś umarłego, kto ożył, by być świadkiem naszej śmierci. Zabiłabym ciebie, zabiłabym Phama, zabiłabym Błękitnego Pancerzyka. Wiesz, że próbowałam. A kiedy próbowałam, chciałam, żeby mi się udało. Nie potrafisz sobie tego wyobrazić, Ravno. Wy, ludzie, mówicie o ubezwłasnowolnieniu. Ale nigdy się nie dowiecie… — Urwała na chwilę. — Ale to nie do końca prawda. Na Szczycie Przestworzy, w samym sercu Plagi… być może tam każdy jest taki, jaka ja byłam.

Drżenie nie ustawało, ale jej gesty przestały już być chaotyczne. Odrośle mówiły coś własnym językiem, łagodnie ocierając się o Błękitnego Pancerzyka.

— To dotyczy całej naszej rasy. Dokładnie tak jak powiedział Pham.

Błękitny Pancerzyk oklapł, a Ravna poczuła, jak wewnątrz wszystko się w niej skręca, tak jak wtedy, gdy usłyszała tragiczne wieści z Sjandry Kei. Tamte wieści dotyczyły jej światów, jej rodziny, jej dawnego życia. Ale to, czego słuchał Błękitny Pancerzyk, było po stokroć gorsze.

Ravna przysunęła się jeszcze trochę, dostatecznie blisko, by ręką pogładzić jego odrośle.

— Pham mówi, że przyczyną wszystkiego są większe skrody. Sabotaż sprzed wielu miliardów lat.

— Tak, to głownie wina skrod. „Wielki podarek”, który tak kochamy… To konstrukcja, która umożliwia kontrolę, ale obawiam się, że sami także zostaliśmy odpowiednio przetworzeni. Kiedy tamci dotknęli mojej skrody, zmiana była natychmiastowa. W jednej chwili wszystko, co dla mnie najważniejsze, wydało mi się absolutnie bez znaczenia. Jesteśmy jak samona-prowadzające bomby porozrzucane całymi trylionami w kosmosie, gdzie wszyscy uważają nas za zupełnie nieszkodliwe stworzenia. Będziemy wykorzystywani stopniowo, oszczędnie. Jesteśmy tajną bronią Plagi, szczególnie w Dolnych Przestworzach.

Błękitny Pancerzyk skurczył się, a po chwili usłyszeli jego zduszony głos:

— Więc wszystko, co twierdzi Pham, to prawda.

— Nie, nie wszystko, Błękitny Pancerzyku. — Ravna przypomniała sobie ostatnie dni cichej, zimnej wrogości między nią a Phamem Nuwenem. — On zna fakty, ale źle je interpretuje. Dopóki wasze skrody nie są wypaczone, jesteście tymi samymi godnymi zaufania osobami, z którymi zdecydowałam się polecieć na Dno.

Błękitny Pancerzyk odwrócił od niej swoje odrośle i obruszył się gniewnie. Zamiast niego przemówiła Zielona Łodyżka:

— Dopóki nasze skrody nie są wypaczone… Ale zobacz, z jaką łatwością… jak szybko Plaga mną zawładnęła.

— Tak, ale czy mogło się to zdarzyć w inny sposób niż poprzez bezpośrednie dotknięcie? Czy mogłabyś zostać zmieniona, czytając Wiadomości Sieciowe? — To pytanie miało być ironiczne, ale Zielona Łodyżka potraktowała je całkiem serio.

— Na pewno nie przez zwykłą przesyłkę ani standardowy protokół. Ale mogłoby się to zdarzyć przy odbieraniu transmisji specjalnie wycelowanej w programy użytkowe skrody.

— W takim razie jesteśmy bezpieczni. Ty, ponieważ nie masz już większej skrody. Błękitny Pancerzyk, ponieważ…

— Ponieważ nigdy nie zostałem dotknięty… ale skąd możesz o tym wiedzieć? — Wciąż kipiała w nim złość, gniew pomieszany ze wstydem, ale teraz była to złość bezsilna, skierowana ku czemuś, co znajdowało się bardzo daleko.

— Nie, kochanie, nigdy nie zostałeś dotknięty. Na pewno bym to poznała.

— Dobrze, ale dlaczego Ravna miałaby wierzyć właśnie tobie?

Wszystko może być kłamstwem — pomyślała Ravna — ale i tak wierzę Zielonej Łodyżce. Wierzę, że jesteśmy jedynymi istotami w całym wszechświecie, które mogą zaszkodzić Pladze. Gdyby tylko Pham to widział.

Ta myśl przywróciła ją do rzeczywistości.

— Mówisz, że wkrótce zaczniemy tracić prędkość, a inni będą nas doganiać?

Błękitny Pancerzyk wykonał potwierdzający gest.

— Jak tylko zejdziemy trochę niżej. Pewnie dopadną nas za parę tygodni.

I wtedy to, kto był wypaczony, a kto nie, nie będzie mieć żadnego znaczenia.

— Myślę, że powinniśmy odbyć krótką pogawędkę z Phamem Nuwenem. — Iskrą bożą i kim tam jeszcze był.

Wcześniej Ravna nie potrafiła sobie wyobrazić, jak zakończy się taka konfrontacja. Istniała możliwość, że Pham — gdyby stracił wszelki kontakt z rzeczywistością — spróbuje ich zabić, kiedy tylko pojawią się w kabinie sterowniczej. Bardziej jednak prawdopodobne były gniewne wrzaski, kłótnie i groźby, czyli powrót do punktu wyjścia.

Zamiast tego mieli naprzeciw niemal takiego Phama jak dawniej, sprzed wydarzeń na Błogim Wytchnieniu. Pozwolił im wejść do kabiny sterowniczej, nie czynił żadnych uwag, kiedy Ravna ustawiła się ostrożnie pomiędzy nim a Jeźdźcami. Wysłuchał, nie przerywając, wszystkich wyjaśnień Ravny relacjonującej rozmowę z Zieloną Łodyżką.

— Ci dwoje są nieszkodliwi, Pham. A bez ich pomocy nie uda nam się dotrzeć do Dna.

Pokiwał głową i odwrócił wzrok w stronę okien. Na niektórych z nich wyświetlony był naturalny obraz przesuwających się gwiazd, na większości jednak widniały odczyty ultrawykry-waczy, pokazujące ruchy wrogów zbliżających się do PPII. Tylko na chwilę stracił spokojny wyraz twarzy i zza tej maski wyjrzał nagle Pham, który ją kochał, Pham zrozpaczony.

— I ty naprawdę wierzysz w to wszystko, Rav? Jak to możliwe? — Ale maska zaraz wróciła na swoje miejsce, znów wydawał się daleki i obojętny. — Zresztą to nieważne. Jedno jest pewne: jeśli nie będziemy współpracować, nigdy nie uda nam się dotrzeć do Świata Szponów. Błękitny Pancerzyku, akceptuję twoją ofertę. Przy odpowiednich zabezpieczeniach możemy pracować razem. — Do czasu kiedy będę mógł się ciebie bezpiecznie pozbyć. Ravna niemal słyszała te nie wypowiedziane słowa ukryte za jego łagodnym głosem. Ostateczna rozprawa została odroczona.

TRZYDZIEŚCI TRZY

Do Świata Szponów zostało im mniej niż osiem tygodni, jak zgodnie twierdzili Pham i Błękitny Pancerzyk. Jeśli warunki strefowe będą stabilne i jeśli nikt ich nie wyprzedzi.

Po sześciu miesiącach spędzonych w podróży mieli przed sobą jeszcze niecałe dwa. Ale teraz żaden z dni nie przypominał tych, które minęły. Każdy z nich był wyzwaniem, każdy pełen wrogości kryjącej się pod płaszczykiem uprzejmości, niejeden przynosił śmiertelne zagrożenie — tak jak wtedy, gdy Pham zrobił przegląd w warsztacie Błękitnego Pan-cerzyka.

Obecnie Pham zamieszkał w kabinie sterującej. Kiedy ją opuszczał, właz był zamykany, tak że tylko on mógł go otworzyć. Zlikwidował lub sądził, że zlikwidował wszystkie inne uprzywilejowane dojścia do automatów statku. On i Błękitny Pancerzyk niemal cały czas ze sobą współpracowali… ale nie tak jak wcześniej. Każdy krok zajmował mnóstwo czasu, Błękitny Pancerzyk musiał wszystko wyjaśniać, niczego nie wolno mu było demonstrować. Teraz, kiedy wszelkie argumenty za i przeciw miały siłę śmiertelnych ciosów, Pham musiał wybierać pomiędzy jednym niebezpieczeństwem a drugim. Każdego dnia ścigające ich floty były coraz bliżej: dwie bandy morderców i uciekinierzy z Sjandry Kei. Najwyraźniej niektóre statki Służb Bezpieczeństwa Handlowego SjK wciąż mogły walczyć i pragnęły zemsty na Sprzymierzeniu. Pewnego razu Ra-vna zasugerowała Phamowi, aby skontaktowali się z nimi i spróbowali ich namówić do ataku na flotę Plagi. Pham spojrzał na nią obojętnie.

— Jeszcze nie teraz. A może nigdy — powiedział i odwrócił się. W pewnym sensie odpowiedź ta sprawiła jej ulgę. Taka bitwa byłaby jedynie samobójczą loterią z niewielkimi szansami na wygraną. Ravna wcale nie chciała, aby jej ostatni rodacy umierali za nią.

Tak więc PPII mógł zdążyć do Świata Szponów przed wrogiem, ale z niewielkim zapasem czasu. W niektóre dni Ravna płakała i rozpaczała. Tylko dzięki Jefriemu i Zielonej Łodyżce wracała do siebie. Oboje jej potrzebowali i wiedziała, że przez kilka następnych tygodni mogła się komuś przydać.

Pan Stal wciąż udoskonalał plan obrony. Szpony odniosły nawet pewne sukcesy ze swym szerokopasmowym radiem. Stal donosił, że główne siły Snycerki zdążały już na północ. Zapowiadał się kolejny wyścig z czasem. Wiele godzin spędzała w bibliotece PPII, starając się wymyślić, co jeszcze mogliby dać przyjaciołom Jefriego. Niektóre z urządzeń — jak na przykład teleskopy — można było bardzo łatwo wykonać… Czuła, że wysiłki te nie pójdą na marne. Nawet jeśli Plaga miała wygrać, mogła przecież zignorować miejscowych, zadowoliwszy się zniszczeniem PPII i odzyskaniem Przeciwwagi.

Zielona Łodyżka powoli dochodziła do siebie. Na początku Ravna obawiała się, że polepszenie było tylko dziełem jej wyobraźni. Spędzała większą część każdego dnia, siedząc przy niej i starając się dostrzec postępy w jej reagowaniu na bodźce. Zielona Łodyżka była bardzo „daleko”, niemal jak człowiek po wylewie, i w dodatku zmuszony do używania protezy. Wydawało się, że od czasu pamiętnych, napawających przerażeniem wyznań, kiedy jej głos i pamięć funkcjonowały nader sprawnie, zaznaczył się wyraźny regres. Być może to, że Ra-vna zaobserwowała w końcu jakieś postępy, wynikało jedynie z faktu, że spędzając z nią mnóstwo czasu, była wyczulona na każde, najmniejsze niemal symptomy poprawy. Błękitny Pan-cerzyk twierdził, że postępy są niezaprzeczalne, ale jego zacięty upór nie pozwoliłby mu twierdzić inaczej. Jednakże po dwóch-trzech tygodniach nie było już żadnych wątpliwości. Najwyraźniej poprawiało się połączenie pomiędzy Jeźdźcem a niby-skrodą. Zielona Łodyżka coraz częściej wypowiadała się całkiem sensownie, coraz częściej także udawało jej się przekazać do pamięci naturalnej istotne wspomnienia. Od tego czasu równie często to ona pomagała Ravnie. Zielona Łodyżka widziała na przykład wiele rzeczy, które uchodziły uwagi kobiety.

— Sir Pham nie jest jedyną osobą, która boi się Skrodojeźdź-ców. Błękitny Pancerzyk także jest przerażony i przez to straszliwie rozdarty. Nie przyznaje się do tego nawet mnie, ale sądzi, że prawdopodobnie jesteśmy zainfekowani niezależnie od naszych skrod. Rozpaczliwie pragnie przekonać Phama, że to nieprawda, próbując w ten sposób przekonać również samego siebie. — Przez długą chwilę milczała, pocierając jedną z odrośli o ramię Ravny. W całej kabinie było słychać szum morza, ale automaty statku nie potrafiły już wytwarzać fal. — Wzdycham.

Musimy być jak morskie fale, droga Ravno. One zawsze gdzieś będą trwać, niezależnie od tego, co stało się na Sjandrze Kei, niezależnie od tego, co zdarzy się tutaj.

Przy swojej towarzyszce Błękitny Pancerzyk był uosobieniem serdecznej łagodności, ale kiedy zostawał z Ravną sam, kipiał gniewem.

— Nie, nie mam nic do zarzucenia umiejętnościom sir Phama, przynajmniej nie w tej chwili. Może bylibyśmy nieco dalej, gdybym to ja był bezpośrednio przy sterach, ale najszybsze statki, z tych, które pędzą za nami, i tak by się zbliżały. Chodzi mi o coś innego, droga lady. Doskonale wiesz, jak zawodne stają się nasze automaty tu na dole. Ale Pham jeszcze je dobija! Wpisał całe mnóstwo własnych zabezpieczeń kasujących. Zamienia środowisko statku w system sideł i pułapek.

Ravna sama miała się okazję o tym przekonać. Obszary wokół kabiny sterowniczej i warsztatu PPII wyglądały jak wojskowe punkty kontrolne.

— Wiesz, jak się boi. Jeśli to pomaga mu czuć się bezpieczniej…

— Nie o to chodzi, lady. Nie wiem, jak go mam przekonać, aby przyjął moją pomoc. Ale to, co robi, jest straszliwie niebezpieczne. Nasze oprogramowanie, przeznaczone do lotów na Dnie, nie należy do tych, na których zawsze można polegać, a on robi wszystko, by jeszcze pogorszyć jego działanie. Jeśli nagle znajdziemy się w jakiejś trudnej sytuacji, programy środowiskowe najprawdopodobniej wysiądą… możemy spodziewać się zniszczenia wewnętrznej atmosfery, utraty stabilności cieplnej lub jakiejkolwiek innej awarii.

— Myślę…

— Czy on nie rozumie? Przecież w ten sposób nie kontroluje absolutnie niczego. — Głos płynący z generatora przeszedł w nieliniowy kwik. — Zostawia sobie możliwość zniszczenia czegokolwiek, ale nic poza tym. Potrzebuje mojej pomocy. Był przecież moim przyjacielem. Czy on nic nie rozumie?

Pham rozumiał… bardzo dobrze rozumiał. On i Ravna potrafili rozmawiać bez końca. Ich kłótnie to były dla niej najcięższe chwile. Czasami jednak wcale się tak naprawdę nie kłócili, wtedy przypominało to nawet racjonalną dyskusję.

— Mnie nikt nie opanował, Ravno. Na pewno nie tak, jak Plaga opanowała Jeźdźców. Wciąż mam władzę nad swą duszą. — Odwrócił się od konsoli i posłał dziewczynie blady uśmiech, jakby przyznając, że to głębokie przekonanie nie opiera się na zbyt solidnych podstawach. Dzięki takim uśmiechom Ravna wiedziała, że Pham-człowiek wciąż jeszcze żyje i czasami się do niej odzywa.

— A jak tam iskra boża. Widzę, jak całymi godzinami wpatrujesz się w wyświetlacze albo szperasz po bibliotece i Wiadomościach. — Przeglądając wszystko szybciej, niż pozwalałyby na to ludzkie możliwości.

Pham wzruszył ramionami.

— Po prostu przyglądam się statkom, które nas gonią, starając się domyślić, co należy do kogo i co każdy z nich potrafi. Nie pytaj mnie o szczegóły. Moja świadomość jest wtedy na wakacjach. — Bo cały umysł Phama zmieniał się w procesor dla użytku programów, które Stary zapisał w jego pamięci. Kilka godzin amnezji mogło oznaczać krótką chwilę myślenia na poziomie Mocy, ale on tego w ogóle nie pamiętał. — Ale wiem jedno. Iskra boża, czymkolwiek jest, ma bardzo ograniczone możliwości. Nie ma własnego życia, w pewnym sensie nie jest nawet zbyt rozgarnięta. Jeśli chodzi o sprawy codzienne, jak pilotowanie statku, potrzebuje starego, poczciwego Phama Nuwena.

— …Potrzebuje nas wszystkich, Phamie. Błękitny Pancerzyk bardzo chciałby ci pomóc — Ravna mówiła cicho. W tym miejscu dyskusji Pham zazwyczaj milkł lub wybuchał gniewem. Dziś jednak spokojnie przechylił głowę na bok.

— Ravno, Ravno. Wiem, że go potrzebuję… I cieszę się, że go potrzebuję. Że nie muszę go zabijać. — Jeszcze. Wargi Phama na chwilkę wygięły się, jakby miał zacząć płakać.

— Iskra boża na pewno nie zna Błękitnego Pancerzyka…

— To nie iskra boża. To nie ona sprawia, że tak się zachowuję… Robię to, co na moim miejscu zrobiłby każdy, biorąc udział w grze o tak wysoką stawkę. — Wypowiadał te słowa bez cienia złości. Może istniała jakaś szansa. Może uda jej się wytłumaczyć.

— Błękitny Pancerzyk i Zielona Łodyżka są lojalni, Phamie. Pomijając to, co zdarzyło się na Błogim Wytchnieniu…

Pham westchnął.

— Tak, zastanawiałem się nad tym wiele razy. Przyjechali na Przekaźnik z Królestwa Straumy. Udało im się nakłonić Organizację Yrinimi do odszukania statku uciekinierów. To wygląda na z góry ułożony plan, ale może realizowany zupełnie nieświadomie… może nawet plan kogoś, kto chce zniszczyć Plagę. W każdym razie wtedy musieli być absolutnie czyści, inaczej bowiem Plaga od samego początku wiedziałaby o statku, który utknął w Świecie Szponów. Plaga nie mogła nic wiedzieć do czasu wydarzeń na Wiecznym Odpoczynku, kiedy to Zielona Łodyżka została wypaczona. Wiem, że Błękitny Pancerzyk zachował się wtedy lojalnie. Znał moje uzbrojenie — wiedział na przykład o zdalnych kamerach — ale nie ostrzegł napastników.

Ravna niespodziewanie poczuła przypływ nadziei. On naprawdę wszystko sobie przemyślał i…

— To tylko skrody, Phamie. To pułapki, w których wystarczy pociągnąć odpowiednią dźwignię. Ale tu jesteśmy całkowicie odizolowani, a ty zniszczyłeś tamtą skrodę Zielonej Łodyżki, która…

Pham pokręcił głową.

— To nie tylko skrody. Rękę Perwersji widać też w ogólnej konstrukcji Jeźdźców, przynajmniej do pewnego stopnia. W innym wypadku nie wyobrażam sobie, jak zawładnięcie Łodyżką mogło pójść tak gładko.

— Ta-ak. To pewne ryzyko. Ale bardzo niewielkie w porównaniu…

Pham nie poruszył się, ale nagle poczuła, jakby się od niej odsuwał, jakby odrzucał jej wsparcie.

— Małe ryzyko? Nie wiemy jakie. Stawka jest bardzo wysoka. Czuję się, jakbym chodził po linie. Jeśli nie skorzystam z pomocy Błękitnego Pancerzyka, ustrzeli nas flota Plagi. Jeśli pozwolę mu na zbyt wiele, jeśli mu zaufam, on lub jakaś jego część może nas zdradzić. Wszystko, co mam, to iskra boża i garstka wspomnień, które… mogą okazać się jednym wielkim szachrajstwem. — Jego ostatnie słowa były prawie niesłyszalne. Spojrzał na nią, wzrokiem jednocześnie zimnym i zagubionym. — Ale chcę wykorzystać wszystko, co mam, Rav, i wszystkie moje możliwości, niezależnie od tego, kim właściwie jestem. Jakoś muszę dostać się do Świata Szponów. Jakoś muszę dostarczyć tę iskrę bożą, którą dał mi Stary, tam gdzie powinna się znaleźć.

Minęły trzy tygodnie i spełniły się wszystkie przepowiednie Błękitnego Pancerzyka.

W Środkowych Przestworzach PPII sprawiał wrażenie silnej maszyny, nawet jego uszkodzony ultranapęd przestawał działać bardzo powoli. Obecnie wszystko zaczęło zawodzić. Większość tych awarii nie miała nic wspólnego z wcześniejszym majstrowaniem Phama. Bez pamiętnych ostatnich atestów z Przekaźnika żadna część urządzeń dennych PPII nie była naprawdę wiarygodna. Ale efekt tych kłopotów był dodatkowo wzmacniany przez działanie rozpaczliwie instalowanych zabezpieczeń Phama.

Biblioteka pokładowa zawierała kod źródłowy do automatów przystosowanych do warunków panujących na Dnie. Pham spędził kilka dni, wprowadzając drobne zmiany potrzebne PPII. Wszyscy znajdowali się w kabinie sterowniczej podczas instalowania. Błękitny Pancerzyk starał się pomóc, Pham podejrzliwie analizował każdą jego propozycję. Trzydzieści minut po rozpoczęciu instalowania w głównym korytarzu usłyszeli jakieś przytłumione łomotanie. Ravna mogłaby nie zwrócić na nie uwagi, tyle że jeszcze nigdy nie słyszała czegoś podobnego na pokładzie PPII.

Pham i Jeźdźcy wpadli w panikę. Nikt, kto często podróżował w kosmosie, nie lubił nie wyjaśnionych hałasów w środku nocy. Błękitny Pancerzyk ruszył do włazu i wyleciał przez otwór odroślami naprzód.

— Nic nie widzę, sir Phamie.

Pham przeglądał szybko odczyty diagnostyczne, których format był mieszany, przypuszczalnie ze względu na nowy układ oprogramowania.

— Mam tu jakieś światełko ostrzegawcze, ale…

Zielona Łodyżka już miała coś powiedzieć, kiedy Błękitny Pancerzyk wpadł z powrotem dławiąc się słowami.

— Nie mogę uwierzyć. Przy takim hałasie coś powinno się ukazać na wyświetlaczu, ze szczegółowym opisem. Dzieje się coś niedobrego.

Pham przyglądał mu się przez chwilę, a następnie powrócił do diagnoz. Minęło pięć sekund.

— Masz rację. Wyświetlacz stanu pokazuje jakieś nieaktualne raporty. — Zaczął przekazywać obrazy z wszystkich kamer wewnątrz PPII. Zaledwie połowa z nich odpowiadała na wezwanie, ale to, co pokazywały…

Pokładowy zbiornik wody zamienił się w zamgloną, lodową jaskinię. To stamtąd właśnie dochodził hałas… tony wody wylatywały w przestrzeń. Kilkanaście innych systemów wspomagania zaczęło się zachowywać dziwacznie.

…stopił się uzbrojony punkt kontrolny na zewnątrz warsztatu. Zamontowane wiązkowce otworzyły ciągły ogień przy niskiej mocy. Pomimo wszechobecnego zniszczenia, czujniki wciąż zapalały zielone lub bursztynowe światełka bądź informowały o braku jakichkolwiek komunikatów. Phamowi udało się wyświetlić obraz przekazywany przez kamerę z wnętrza warsztatu. Pomieszczenie stało w płomieniach!

Pham podskoczył na swoim siodełku i zaraz odbił się od sufitu. Przez chwilę Ravna myślała, że ma zamiar opuścić mostek. Ale kiedy przystanął, usiadł, przywiązał się i z ponurą miną starał się ugasić ogień.

Przez następnych kilka minut na mostku panowała niemal absolutna cisza, tylko Pham cicho przeklinał, kiedy żadna z najprostszych aplikacji nie chciała się uruchomić.

— Zblokowane awarie — wymamrotał do siebie kilkakrotnie. — Automaty przeciwogniowe nie działają. Nie mogę zassać atmosfery z warsztatu. Moje wiązkowce stopiły wszystko na amen.

Pożar na statku. Ravna oglądała filmy o takich katastrofach, ale tego rodzaju wypadki zawsze wydawały się jej nieprawdopodobne. Jak może rozprzestrzenić się ogień pośrodku ogromnej próżni? W stanie nieważkości ogień sam powinien się zdławić, nawet jeśli załoga nie potrafiłaby usunąć atmosfery z pomieszczenia. Kamera zainstalowana w warsztacie przekazywała niewyraźny, mglisty obraz. Płomienie pochłaniały cały tlen. Widziała płyty konstrukcyjnej pianki, lekko tylko osmalone, chronione jak na razie warstwą zużytego powietrza. Ale ogień najwyraźniej rozprzestrzeniał się w stronę, gdzie powietrze było jeszcze świeże. W niektórych miejscach turbulencje wywołane różnicą temperatur powodowały wzbogacenie się mieszanki gazowej i wypalone już obszary znowu buchały płomieniem.

— Wciąż działa wentylacja, sir Phamie.

— Wiem, nie potrafię jej zamknąć. Pewnie stopiły się pokrywy otworów wentylacyjnych.

— To równie dobrze może być wina programu. — Błękitny Pancerzyk urwał na chwilę. — Spróbuj tego… — Wypowiadane przez Jeźdźca wskazówki były dla Ravny absolutnie niezrozumiałe, chodziło o jakieś niskopoziomowe obejście.

Ale Pham kiwnął głową i jego palce zatańczyły na konsoli. W warsztacie płomień wspinał się w górę po piance konstrukcyjnej. Języki płomieni z wolna zbliżały się do zbrojonego skafandra, któremu Pham ostatnio poświęcał mnóstwo czasu. Ostatnie próby były jeszcze w toku. Ravna przypomniała sobie, że pracował teraz nad bronią reaktywną… Pewnie pełno tam utleniaczy. Phamie, czy twój skafander jest uszczelniony…?

Ogień szalał na rufie oddalonej od nich o sześćdziesiąt metrów i oddzielonej co najmniej tuzinem przegród. Eksplozja zabrzmiała jak odległe, zupełnie niewinne tąpnięcie. Ale na obrazie przekazywanym z kamery zbrojony skafander rozpadł się na kawałki i płomienie buchnęły tryumfująco.

Po kilku sekundach Pham uruchomił to, co zaproponował mu Błękitny Pancerzyk i wentylacja warsztatu została wyłączona. Ogień palił się jeszcze przez pół godziny, ale nie rozprzestrzenił się poza warsztat.

Dwa dni zajęły im porządki, oszacowanie szkód i ustanowienie takich zabezpieczeń, by mieli pewność, że nic podobnego się nie powtórzy. Warsztat był niemal w całości zniszczony. Zostali bez zbrojonego skafandra przygotowywanego na wizytę w Świecie Szponów. Pham ocalił jeden z wiązkowców, które pilnowały wejścia do warsztatu. Katastrofa ogarnęła cały statek, był to klasyczny efekt zblokowanych awarii. Stracili niemal pięćdziesiąt procent wody. Lądownik statku miał zniszczone oprzyrządowanie.

Najgorzej było z napędem rakietowym PPII. Tutaj, w przestrzeniach międzygwiezdnych, do niczego nie był im potrzebny, ale ich końcowe dostosowanie prędkości miało się odbywać przy czterech dziesiątych przyspieszenia grawitacyjnego. Na szczęście antygraw działał, nie będą mieli problemów z manewrowaniem w stromych studniach grawitacyjnych… to znaczy przy lądowaniu na Świecie Szponów.

Ravna wiedziała, jak bliscy byli utraty statku, ale z jeszcze większym niepokojem przypatrywała się Phamowi. Bała się, że uzna to za oczywiste świadectwo spisku Jeźdźców, co absolutnie wyprowadzi go z równowagi. Jednakże ku jej zaskoczeniu stało się coś zupełnie przeciwnego. Wiać było, że jest zrozpaczony i załamany, ale nie wściekał się, tylko z uporem starał się poskładać wszystko z powrotem. Teraz już dużo częściej rozmawiał z Błękitnym Pancerzykiem, wciąż nie pozwalał mu modyfikować ustawień automatów, ale uważniej wsłuchiwał się w jego rady — rzecz jasna przy zachowaniu odpowiedniej ostrożności. Razem udało im się doprowadzić statek do stanu sprzed pożaru.

Spytała Phama o to wszystko.

— Żadnych zmian — powiedział w końcu. — Musiałem odpowiednio zrównoważyć ryzyko i wszystko pomieszałem… Może jednak równowaga jest nieosiągalna. Może Plaga musi wygrać.

Najpierw iskra boża wymogła na Phamie, żeby sam wszystko robił, teraz pchała go w objęcia paranoi.

W siedem tygodni po opuszczeniu Błogiego Wytchnienia, na tydzień przed tym, co czekało ich w Świecie Szponów, Pham popadł w dziwny stan. Przedtem był nieustannie zajęty, nadaremno próbował ograniczyć dostęp do automatów, których mogliby potrzebować w Świecie Szponów. Teraz Ravnie nawet nie udało się zmusić go do jedzenia.

Odczyt nawigacyjny pokazywał trzy floty, których jednostki zostały odpowiednio oznaczone zgodnie z tym, co można było przeczytać w Wiadomościach i intuicją Phama: agenci Plagi, Sprzymierzenie Obrońców i to, co pozostało ze Służb Bezpieczeństwa Handlowego Sjandry Kei — śmiertelnie niebezpieczne potwory i resztki ofiary. Sprzymierzenie regularnie przesyłało do Wiadomości swoje biuletyny. Służby Bezpieczeństwa Handlowego SjK przesłały kilka zwięzłych oświadczeń zaprzeczających rewelacjom Sprzymierzenia, ale przez większość czasu zachowywały ciszę. Nie byli przyzwyczajeni do propagandy lub — równie dobrze — nie interesowali się jej szerzeniem. Została im jedynie osobista zemsta. A flota Plagi? W Wiadomościach nie było od niej ani jednej przesyłki. Kojarząc ze sobą informacje na temat różnych odlotów oraz zaginionych statków, grupa dyskusyjna Śladami Wojen doszła do wniosku, że flota ta stanowi luźną zbieraninę wszelkich jednostek, jakie Perwer-sja kontrolowała, znajdujących się w tych okolicach podczas skandalu na Błogim Wytchnieniu. Ravna wiedziała, że analiza Śladami Wojen myli się co do jednej rzeczy. Flota Plagi nie była wcale cichą flotą. Trzydzieści razy w ciągu ostatnich tygodni przesyłali wiadomości bezpośrednio do PPII… w formacie skro-dowym. Pham nakazał statkowi odrzucać te wiadomości bez czytania… a potem cały czas zamartwiał się, czy rozkaz został właściwie wykonany. W końcu PPII był statkiem zaprojektowanym dla Jeźdźców.

Ale obecnie widać było, że jego napięcie nieco zmalało. Godzinami siedział, wpatrując się w wyświetlacz. Wyglądało na to, że niedługo Sjandra Kei dogoni flotę Sprzymierzenia. Przynajmniej jakaś część zbirów miała zapłacić za swoje czyny. Było jednak jasne, że flota Plagi i jakiś fragment Sprzymierzenia na pewno przeżyją… Może stan, w jakim obecnie znajdował się Pham, świadczył o tym, że iskra boża jest zdesperowana.

Jednak mężczyzna otrząsnął się z tego po trzech dniach. Poza tym, że znacznie wyszczuplał na twarzy, wydawał się bardziej normalny niż przez kilka ostatnich tygodni. Poprosił Ra-vnę, aby przyprowadziła Jeźdźców na mostek.

Pham machnął ręką w stronę okna, na którym wyświetlony był odczyt wykrywacza ultraruchu. Jednostki trzech flot z grubsza zajmowały przestrzeń walca o średnicy trzech i wysokości pięciu lat świetlnych. Na wyświetlaczu widać było jedynie samo centrum tej przestrzeni, gdzie skupiły się najszybsze ze ścigających ich statków. Aktualna pozycja każdego statku była zobrazowana za pomocą małej świetlistej plamki, za którą ciągnął się długi strumień bledszych punkcików — ślad ultra-napędowy zostawiany za pojazdem.

— Przynależność każdego ze statków do poszczególnych flot — zgodnie z moimi domysłami — oznaczyłem na czerwono, niebiesko i zielono. — Najszybsze jednostki były skupione tak gęsto, że w zaprezentowanej skali tworzyły wielki biały kleks, za którym jednak znajdowało się kilka kolorowych nitek ultraśladów. Przy punkcikach umieszczono także jakieś oznaczniki i adnotacje. Pham sam je naniósł, lecz, jak się przyznał Ravnie, nie rozumiał ich. — Czoło ścigającego nas tłumu wciąż nas dogania.

Błękitny Pancerzyk odezwał się z wahaniem.

— Moglibyśmy nabrać nieco większej szybkości, gdybyś przekazał mi bezpośrednie sterowanie. Nie obiecuję nic wielkiego, ale…

Odpowiedź Phama była na szczęście w miarę uprzejma.

— Nie. Myślałem o czymś innym. O czymś, co Ravna zaproponowała już jakiś czas temu. Zawsze istniała taka możliwość i… myślę, że przyszedł czas, aby ją wykorzystać.

Ravna przybliżyła się do wyświetlacza, wpatrując się w zielone ślady. Ich układ zgadzał się z opisem tego, co Wiadomości nazywały resztkami Służb Bezpieczeństwa Handlowego Sjan-dry Kei. To wszystko, co pozostało z moich rodaków.

— Od stu godzin starają się dopaść Sprzymierzenie.

Pham spojrzał jej w oczy.

— Tak — powiedział cicho. — Biedacy. To naprawdę flota z Portu Rozpaczy. Gdybym był na ich miejscu… — Jego twarz znowu się rozjaśniła. — Czy wiesz może, jak dobrze są uzbrojeni? — To z pewnością było pytanie retoryczne, rodzaj wprowadzenia.

— Śladami Wojen sądzi, że Sjandra Kei spodziewała się czegoś niedobrego od czasu, gdy Sprzymierzenie rozpoczęło akcję pod hasłem Śmierć Szarańczy. Służby Bezpieczeństwa Handlowego zostały włączone w pozasystemową obronę kosmiczną. Ich flota to przerobione frachtowce wyposażone w lokalnie produkowaną broń. Śladami Wojen mówi, że nie byliby w stanie sprostać temu, co przeciw nim miała druga strona, gdyby Sprzymierzenie zdecydowało się ponieść kilka ciężkich strat. Problem polegał na tym, że Sjandra Kei nigdy nie spodziewała się ataku mającego na celu niszczenie całych planet. Tak więc, gdy flota Sprzymierzenia pojawiła się w okolicach, ruszyli im na spotkanie…

— …a w tym czasie bomby kinetyczne wycelowano w samo serce Sjandry Kei.

W moje serce.

— Tak. Sprzymierzenie musiało je naprowadzać od tygodni. Pham Nuwen zaśmiał się krótko.

— Gdybym latał teraz we flocie Sprzymierzenia, byłbym trochę zaniepokojony. Ponieśli pewne straty, a przekwalifikowane frachtowce pędzą niesłychanie szybko… Założę się, że każdy pilot z Sjandry Kei dyszy zemstą. — Emocje odpłynęły z jego głosu. — Hmm. Nie będą w stanie zniszczyć wszystkich statków Sprzymierzenia ani wszystkich jednostek Plagi, a już tym bardziej obydwu flot. Byłoby zupełnie bez sensu, gdyby…

Nagle jego spojrzenie skupiło się na niej.

— Więc jeśli zostawimy sprawy własnemu biegowi, flota Sjandry Kei w końcu zrówna się ze Sprzymierzeniem i spróbuje wykosić ich statki co do jednego.

Ravna kiwnęła głową.

— Mówią, że zaczną za jakieś dwanaście godzin.

— I wtedy zostanie tylko flota Plagi siedząca nam na ogonie. Ale gdybyśmy przekonali twoich ludzi, żeby stawili czoło właściwym wrogom…

To był plan z koszmarów Ravny. Wszyscy ocaleni z Sjandry Kei mieli zginąć, by ocalić PPII… by ocalić ich czwórkę.

Niewielkie były szansę na to, że flota Sjandry Kei zniszczy wszystkie statki Plagi. Ale przecież przylecieli tu, aby walczyć.

Dlaczego nie mieliby dokonać zemsty, która rzeczywiście miałaby jakiś sens? To były słowa z koszmaru. Teraz znakomicie pasowały do planów iskry bożej.

— Są pewne problemy. Oni nie wiedzą, co my robimy ani jaki jest cel trzeciej floty. Cokolwiek im powiemy, posłuchają nas.

— Sprzęt ultrafalowy umożliwiał przekaz kierunkowy, lecz wszyscy ścigający ich pozostawali w bardzo bliskich odległościach od siebie.

Pham kiwnął głową.

— Musimy jakoś z nimi porozmawiać, i tylko z nimi. Jakoś musimy ich przekonać, aby podjęli tę walkę. — Blady uśmiech.

— I myślę, że znajdziemy odpowiednie… środki… aby tego dokonać. Błękitny Pancerzyku. Pamiętasz tamtą noc w Wysokich Dokach. Mówiłeś wtedy o jakimś „zepsutym ładunku” z Sjandry Kei?

— Tak, sir Phamie. Mieliśmy jedną trzecią szyfru wygenerowanego przez Służby Bezpieczeństwa Handlowego SjK dla podróżujących z nami ostroszczękich. Wciąż jest w sejfie statku, aczkolwiek zupełnie bezwartościowy bez pozostałych dwóch trzecich. — Każdy gram krypto był jedną z najbardziej wartościowych rzeczy transportowanych pomiędzy gwiazdami, ale w razie zdezawuowania natychmiast tracił całą wartość. Gdzieś w plikach ładunkowych Poza Pasmem II znajdował się jednoczasowy blok komunikacyjny. Część bloku.

— Bezwartościowy? A może wcale nie. Nawet jedna trzecia powinna nam zapewnić bezpieczne połączenia.

Błękitny Pancerzyk zawahał się.

— Nie chcę wprowadzać cię w błąd. Żaden znający się na rzeczy klient nigdy by czegoś takiego nie przyjął. Z pewnością zapewnia to bezpieczne połączenie, ale druga strona nie ma możliwości zweryfikowania, czy nadawca jest tym, za kogo się podaje.

Pham spojrzał na bok, w stronę Ravny. Na jego twarzy znowu pojawił się znajomy uśmiech.

— Jeśli tylko będą chcieli nas wysłuchać, to myślę, że jakoś ich przekonamy… Najgorsze jest to, że chcę rozmawiać tylko z jednym statkiem.

Pham wyjaśnił, o co mu chodzi. Na tle jego słów słychać było delikatnie chrzęszczenie Jeźdźców. Po tylu miesiącach spędzonych razem Ravna mogła czasem odczytać znaczenie tego, co mówili… a może po prostu rozumiała ich charaktery. Jak zwykle Błękitny Pancerzyk martwił się, że pomysł jest niewykonalny, Zielona Łodyżka zaś uciszała go i prosiła, by słuchał.

Ale kiedy Pham skończył, większy Jeździec nie protestował.

— To prawda, istnieje możliwość nawiązania komunikacji ultrafalowej z odległości siedemdziesięciu lat świetlnych. Może uda nam się nawet uzyskać przekaz wideo na żywo. Ale masz rację, wiązka obejmie swym zasięgiem wszystkie statki w głównym trzonie flot. Jeśli moglibyśmy w jakiś niezawodny sposób zidentyfikować którąś z jednostek nieco oddalonych od środka, jako należącą do Sjandry Kei, wtedy byłyby pewne szansę. Tamten statek mógłby wtedy użyć kodów wewnętrznych floty, aby przekazać naszą wiadomość innym. Ale muszę cię uczciwie ostrzec — ciągnął Błękitny Pancerzyk, odsuwając na bok odrośle łagodnie protestującej Zielonej Łodyżki — specjaliści od łączności nie powinni honorować twej prośby o rozmowę, zresztą taki sygnał może wcale nie zostać uznany za prośbę.

— Ach ty marudo — odezwała się Zielona Łodyżka, jej generatorowy głos był łagodny i wyraźny. — Inaczej byś mówił, gdybyśmy rozmawiali z klientami gotowymi kupić ten towar.

— Brap! Pewnie. Ryzykowne czasy więc i ryzykowne metody. Chcę spróbować, ale obawiam się… nie chcę potem słyszeć ani słowa o spisku Jeźdźców, sir. Chcę, żebyś sam się tym zajął.

Pham Nuwen uśmiechnął się do niego.

— Dokładnie tak samo myślałem.

Flota Aniara. Tak nazwała się część załóg Służb Bezpieczeństwa Handlowego. Aniara to była nazwa statku ze starego ludzkiego mitu, starszego niż Nyjora, sięgającego czasów tu-vo-norskich spółdzielni na asteroidach w systemie słonecznym Ziemi. Aniara z opowieści był ogromnym statkiem wystrzelonym w międzygwiezdne głębie tuż przed śmiercią cywilizacji, która go stworzyła. Członkowie załogi widzieli agonię rodzinnego systemu, a potem przez kilka następnych lat, gdy statek coraz bardziej zanurzał się w bezkresne mroki, sami umierali, w miarę jak ich systemy podtrzymywania życia przestawały działać. Obraz nieszczęsnych uciekinierów był sam w sobie urzekający, stąd też prawdopodobnie sława mitu, która przetrwała długie tysiąclecia. Po zniszczeniu Sjandry Kei i ucieczce Służb Bezpieczeństwa Handlowego nagle historia znów się powtarzała.

Ale my nie odegramy jej do końca. Kapitan grupy Kjet Svensndot wpatrywał się w odczyt wykrywacza ultraśladów. Tym razem śmierć cywilizacji była zwykłym morderstwem, mordercy zaś znajdowali się w zasięgu zemsty. Przez długie dni KG floty prowadziła ich tak, by zdołali dogonić Sprzymierzenie. Zgodnie z odczytem na wyświetlaczu sukces był już bardzo, bardzo blisko. Większość statków należących do Sprzymierzenia i Sjandry Kei tworzyła świetlistą kulę ultraśladów, w której również znajdowały się jednostki trzeciej floty. Patrząc na ten odczyt można by pomyśleć, że nic nie stoi na przeszkodzie, aby bitwę rozpocząć już teraz. W rzeczywistości statki przeciwników przemierzały niemal tę samą przestrzeń, czasem w odległości mniejszej niż miliard kilometrów od siebie… wciąż jednak oddzielone wieloma milisekundami. Wszystkie jednostki używały ultranapędu, wykonując skoki prawie dziesięć razy na sekundę. I nawet tutaj, na Dnie Przestworzy, odległość, jaką pokonywali przy każdym skoku, była równa sporemu ułamkowi roku świetlnego. Zaatakowanie unikającego walki wroga wymagało więc perfekcyjnego dostosowanie się do tempa wykonywanych przez niego skoków i wypełnienia wspólnie zajmowanej przestrzeni rojem zdalnie sterowanych pocisków.

Kapitan grupy Svensndot przełączył wyświetlacz, aby zobaczyć, które statki zdołały dokładnie zrównać tempo skoków z jednostkami Sprzymierzenia. Niemal jedna trzecia floty zdołała już osiągnąć synchronizację. Jeszcze kilka godzin i…

— Cholerstwo! — Z całej siły uderzył otwartą dłonią w swoją płytę wyświetlaczową, co spowodowało, że wirując poszybowała przez kabinę.

Pierwszy oficer chwycił ją i odrzucił w jego stronę.

— Jakieś nowe cholerstwo, czy to, co zwykle? — spytał Tirolle.

— To, co zwykle. Przepraszam.

Tirolle i Glimfrelle mieli własne problemy. Nie ulegało wątpliwości, że było jeszcze wiele małych siedlisk w Przestworzach, zamieszkanych przez ludzi ukrywających się obecnie przed Sprzymierzeniem. Ale jeśli chodzi o Dirokimów, najprawdopodobniej nie istnieli już inni przedstawiciele tej rasy prócz tych, którzy służyli we flocie Służb Bezpieczeństwa Handlowego. Oprócz takich awanturniczych dusz jak Tirolle i Glimfrelle, wszyscy żyjący Dirokimowie zamieszkiwali terytoria na Sjan-drze Kei.

Kjet Svensndot pracował dla Służb Bezpieczeństwa Handlowego od dwudziestu pięciu lat, kiedy jeszcze stanowili malutką flotę gliniarzy do wynajęcia. Tysiące godzin nauki uczyniły z niego najlepszego pilota bojowego w organizacji. Tylko dwa razy brał udział w strzelaninie. Niektórzy może by tego żałowali. Svensndot i jego przełożeni traktowali to jako nagrodę za to, że był najlepszy. Dzięki swej fachowości otrzymał doskonały sprzęt bojowy i statek, którym obecnie dowodził. Ølvira została zakupiona za ogromną składkę, jaką Sjandra Kei wpłaciła, gdy pojawiły się pierwsze pogróżki Sprzymierzenia. 0łvira nie była przebudowanym frachtowcem, ale maszyną bojową od kila po końce spinów. Statek wyposażony był w najlepsze procesory i najlepszy ultranapęd, jaki mógł działać na tej wysokości Przestworzy, na której znajdowała się Sjandra Kei. Wystarczyła mu tylko trzyosobowa załoga, a walkę mógł prowadzić pilot przy wsparciu sztucznej inteligencji. W ładowniach mieściło się dziesięć tysięcy pocisków samosterujących, z których każdy był znacznie sprawniejszy niż cały napęd przeciętnego frachtowca. Była to wspaniała nagroda za dwadzieścia pięć lat solidnej pracy. Pozwolili mu nawet nazwać ten statek tak, jak chciał.

A teraz… cóż, prawdziwa 01vira z pewnością nie żyła. Razem z miliardami innych wynajęto ich do ochrony, ona zaś została na Herte, w wewnętrznym systemie. Jeszcze się nie zdarzyło, by ktokolwiek przeżył zrzucenie bomb jarzeniowych.

A przepiękny statek o tym samym imieniu znajdował się pół roku świetlnego poza systemem, szukając wrogów, których tam nie było. W każdej uczciwej bitwie Kjet Svensndot i Ølvira poradziliby sobie znakomicie. Zamiast tego brali udział w pościgu na Dno Przestworzy. Z każdym rokiem świetlnym coraz bardziej oddalali się od regionów, do których przystosowany był cały sprzęt Ølviry. Z każdym rokiem świetlnym procesory pracowały wolniej (lub w ogóle przestawały pracować). Tu w dole przebudowane frachtowce stanowiły niemal optymalne konstrukcje. Były niezdarne i tępe, potrzebowały kilkunastu osób załogi, ale jednak wciąż działały bez zarzutu. Tymczasem 0lvi-ra ciągnęła się jakieś pięć lat świetlnych za wszystkimi. To frachtowce miały przeprowadzić atak na flotę Sprzymierzenia. A Kjet znów miał stać i wpatrywać się bezsilnie, jak jego przyjaciele będą ginąć.

Po raz setny Svensndot rzucił gniewne spojrzenie na odczyt ultraśladów i myślał o buncie. Sprzymierzenie też miało swoich maruderów — wysoko sprawne pojazdy wlokące się za głównym trzonem floty. Ale zgodnie z rozkazem miał utrzymywać swoją pozycję i być taktycznym koordynatorem poczynań szybszych statków bojowych floty. Cóż, będzie robił to, za co mu płacą… ale ostatni raz. Kiedy bitwa się skończy, kiedy flota ulegnie zniszczeniu i zabierze ze sobą jak największą część Sprzymierzenia, wtedy pomyśli o własnej zemście. Po części zależało to trochę od Tirolle’a i Glimfrelle’a. Czy zdoła ich przekonać, aby pozostawili resztki floty Sprzymierzenia i polecieli na Środkowe Przestworza, tam gdzie Ølvira nie miała sobie równych? Istniejące dowody wskazywały wyraźnie na to, jakie systemy gwiezdne kryły się za Sprzymierzeniem Obrońców. Mordercy trąbili o tym w Wiadomościach. Przypuszczalnie sądzili, że to zyska im nowych zwolenników. Ale takie deklaracje były jednocześnie zaproszeniem dla niespodziewanych gości, takich jak Ølvira. Bomby, które miała w ładowniach, mogły zniszczyć całe światy, aczkolwiek nie tak szybko i nieodwołalnie jak to, czego użyto przeciw Sjandrze Kei. Ale nawet teraz umysł Svensndota burzył się na myśl o tego rodzaju zemście. Nie. Swoje cele będą uważnie wybierać: nowe statki lecące, by wejść w skład floty Przymierza, konwoje ze zbyt słabą eskortą. Ølvira może przetrwać bardzo długo, jeśli zawsze będzie atakowała z zaskoczenia i nikogo nie będzie oszczędzała. Wpatrywał się w wyświetlacz, nie zwracając uwagi na łzy, które pojawiły mu się w kącikach oczu. Całe życie był w zgodzie z prawem. Niejednokrotnie jego praca polegała na zapobieganiu aktom zemsty… A teraz zemsta była wszystkim, co życie miało mu do zaoferowania.

— Właśnie otrzymałem coś dziwnego, Kjet. — Glimfrelle przeglądał sygnały. Była to rzecz, którą statek powinien wykonywać całkowicie automatycznie — i robił to, dopóki Ølvira przebywała w swym naturalnym środowisku — ale obecnie stało się to nudnym i dość wyczerpującym zadaniem załogi.

— Co? Znowu jakieś sieciowe kłamstwa? — spytał Tirolle.

— Nie. To przesyłka z miejsca, gdzie znajduje się ten dennolot, który wszyscy gonią. To nie może być nikt inny.

Svensndot uniósł w górę brwi. Tajemnicza przesyłka sprawiła mu ogromną radość, z której ledwie zdawał sobie sprawę.

— Właściwości?

Pokładowy procesor sygnałów mówi, że najprawdopodobniej to bardzo wąska wiązka. Prawdopodobnie jesteśmy ich jedynym celem. Sygnał jest silny, szerokość pasma wystarczająca, żeby przesłać płaskie wideo. Gdyby ten snarflony procesor cyfrowy działał jak trzeba, to pewnie bym wiedział… — ‘Frelle zanucił jakąś melodyjkę, która wśród przedstawicieli jego rasy była odpowiednikiem zniecierpliwionego pomrukiwania. — Iiae! To coś jest utajnione, ale na wysokich warstwach. Przekaz wideo, syntax 45. Twierdzi, że powstała na podstawie szyfru, który Firma stworzyła rok temu. — Przez chwilę Svensndot myślał, że według ‘Frelle’a sama wiadomość była inteligentna, co tu na Dnie było absolutnie niemożliwe. Drugi oficer musiał zauważyć pytanie w jego oczach. — To jakiś dziwny język, szefie. Wyczytałem to z formatu obrazu. — Coś błysnęło na jego wyświetlaczu. — Dobrze, tu mamy dane o szyfrze: produkcja naszej Firmy, wydaje się, że odpowiada standardowi bezpieczeństwa przewozowego. — Przed napaścią Sprzymierzenia był to najwyższy poziom krypto w ich organizacji. — Pochodzi z trzeciej części, która nigdy nie została dostarczona. Całość została zde-zawuowana, ale — cud nad cudami — wciąż mamy kopię.

‘Frelle i ‘Rolle oczekująco wpatrywali się w Svensndota swymi wielkimi, ciemnymi oczyma. Według standardowych procedur — standardowych rozkazów — transmisje na zdezawuowa-nych szyfrach winny być ignorowane. Gdyby sygnaliści Firmy traktowali swoją pracę poważnie, taki wadliwy szyfr nigdy nie mógłby znaleźć się na pokładzie i w ten sposób zastosowanie właściwej procedury byłoby jedynym możliwym wyjściem.

— Odtajnić — rzucił krótko Svensndot. Ostatnie tygodnie udowodniły, że jeśli chodzi o prowadzenie typowo wojskowej pracy wywiadowczej i przechwytywanie sygnałów jego Firma była absolutnie beznadziejna. Obecnie mogli to wykorzystać.

— Tak jest, sir. — Glimfrelle nacisnął pojedynczy klawisz. Gdzieś we wnętrzu procesora sygnałowego Ølviry długi segment „losowych” szumów został podzielony na ramki i nałożony na „losowy” szum w ramkach danych przychodzącego sygnału. Potem nastąpiła wyraźna chwila ciszy (cholerne Dno) i na oknie komu ukazał się płaski obraz wideo.

…czwarte powtórzenie niniejszej wiadomości. — Słowa były wypowiadane po samnorsku, wyraźnym dialektem z Herte i Sjandry. Osobą, która je wypowiadała, była… na krótką chwilę, w której serce przestało mu bić, znowu zobaczył 01virę, żywą. Wolno wypuścił oddech, próbując się uspokoić. Czarnowłosa, szczupła kobieta o fiołkowych oczach — tak jak 01vira. I tak jak milion innych kobiet z Sjandry Kei. Podobieństwo tkwiło w tych najbardziej zewnętrznych cechach, ale było w zasadzie powierzchowne i dawniej nigdy by się nie pomylił. Na krótką chwilę jego myśli powędrowały ku wszechświatowi rozciągającemu się poza tą straceńczą flotą i ku celom innym niż zemsta. Potem zmusił się do uwagi, aby dostrzec wszystko, co się dało, w obrazie wyświetlonym w oknie.

— Powtórzymy ją jeszcze trzy razy — mówiła kobieta. — Jeśli do tego czasu nie zdecydujecie się na odpowiedź, spróbujemy skierować wiązkę na inny statek. — Odsunęła się od obiektywu, odsłaniając im widok na znajdujące się za jej plecami pomieszczenie. Miało niski sufit i było bardzo szerokie. W tle widać było przede wszystkim odczyt ultraśladów na wielkim wyświetlaczu, ale Svensndot nawet na niego nie spojrzał. Byli tam także dwaj Skrodojeźdźcy. Jeden z nich nosił na skrodzie pasy, po których można się było zorientować, że handlował kiedyś ze Sjandrą Kei. Drugi musiał być Jeźdźcem Mniejszym, jego skroda była malutka i nie miała kółek. Potem obiektyw przesunął się i ukazała się czwarta postać. Człowiek? Bardzo możliwe, ale na pewno nie z rasy nyjorskiej. Kiedy indziej pojawienie się kogoś takiego byłoby na pewno sensacją dla wszystkich ludzkich cywilizacji w Przestworzach. Teraz jego odmienny wygląd stał się jeszcze jedną przyczyną podejrzeń, jakie zaczęły kiełkować w głowie Svensndota.

— Jak widzicie jest nas dwoje ludzi i dwoje Jeźdźców — ciągnęła kobieta. — Stanowimy całą załogę Poza Pasmem II. Nie jesteśmy ani częścią Sprzymierzenia Obrońców, ani agentami Plagi… Jesteśmy natomiast przyczyną pojawienia się ich flot tu, na dole. Jeśli możecie odczytać tę wiadomość, to na pewno jesteście ze Sjandry Kei. Musimy porozmawiać. Prosimy, odpowiedzcie przy użyciu końcówki bloku utajniającego tę wiadomość. — Obraz rozpłynął się w zygzakowatych zakłóceniach, a po chwili ponownie ukazała się twarz kobiety.

— To jest piąte powtórzenie niniejszej wiadomości — powiedziała. — Powtórzymy ją jeszcze dwa razy…

Glimfrelle wyłączył głos.

— To znaczy, że mamy jeszcze sto sekund. Co teraz, kapitanie?

Nagle Ølvira przestała być nic nie znaczącym maruderem.

— Będziemy rozmawiać — odparł Svensndot.

Odpowiedź i kontrodpowiedź zajęły kilka sekund. A potem… pięć minut rozmowy z Ravną Bergsndot wystarczyło, by przekonać Kjeta, że słów tej kobiety musi wysłuchać Centrala Floty. Jego statek stał się zwykłym przekaźnikiem, ale przynajmniej to, co miał do przekazania, było niezwykłej wagi.

Centrala Floty odmówiła ustanowienia pełnego połączenia wideo z Poza Pasmem II. Ktoś na flogowcu uparł się przy standardowych procedurach, a użycie zdezawuowanego szyfru stanęło im ością w gardle. Kjet musiał się ustawić na połączenie bojowe. Na ekranie pokazał się kolorowy obraz o dużej rozdzielczości. Przyjrzawszy się dokładnie, można się było zorientować, że to tylko dość nędzna ewokacja… Kjet rozpoznał Armatorkę Lim-mende i Jana Skritsa, szefa jej personelu, ale oboje wyglądali jak kilka lat temu. Najwyraźniej było to jakieś stare wideo, którego ruchy dopasowano do aktualnie transmitowanych wskazówek animacyjnych. Używanym obecnie kanałem komunikacyjnym wysyłano w ich stronę mniej niż cztery tysiące bitów na sekundę. Centrala nie życzyła sobie najmniejszego ryzyka.

Bóg jeden wie, co takiego widziało dowództwo jako ewoka-cję Phama Nuwena. Człowiek o skórze koloru dymu kilkakrotnie wyjaśniał, o co mu chodzi. Jego starania nie odniosły jednakże większego skutku niż przemowa występującej przed nim Ravny Bergsndot. Powoli opuszczała go swada, na twarzy pojawiała się coraz większa desperacja.

— …zrozumcie mnie, obie floty są waszymi wrogami. Jasne, że to Sprzymierzenie Obrońców zniszczyło Sjandrę Kei, ale Plaga jest odpowiedzialna za powstanie sytuacji, która im to umożliwiła.

Jan Skrits, który na przesyłanym obrazie przypominał postać wyciętą z jakiegoś filmu animowanego, spojrzał na Armatorkę Limmende. Boże, te ewokacje tu na Dnie są kompletnie beznadziejne, pomyślał Svensndot. Kiedy Skrits coś mówił, ruchy jego warg na obrazie zupełnie nie odpowiadały wypowiadanym przez niego słowom.

— My naprawdę czytamy wiadomości w Zagrożeniach, panie Nuwen. Zagrożenie Plagą zostało wykorzystane jako pretekst do zniszczenia naszych światów. Nie mamy zamiaru wdawać się w śmiertelną walkę z kim popadnie, a zwłaszcza z organizacją, która w sposób oczywisty jest wrogiem naszego wroga. A może twierdzi pan, że Plagę i Sprzymierzenie Obrońców łączą jakieś sekretne związki?

Pham żachnął się gniewnie.

— Nie. Nie mam najmniejszego pojęcia jakie są stosunki pomiędzy Plagą a Sprzymierzeniem. Ale myślę, że powinniście wiedzieć, jak złowieszcze są zamiary Plagi, i że ich skala znacznie przekracza wszystko to, czego dopuściło się to całe Sprzymierzenie.

— Ach tak? To samo mówią wszyscy w Sieci, panie Nuwen. Ale wydarzenia, o których się słyszy, miały miejsce tysiące lat świetlnych stąd. Nawet jeśli na samym początku informacje o nich były prawdziwe, to i tak zostały setki razy przetłumaczone i poddane niezliczonym interpretacjom przez zupełnie nie znanych nam odbiorców, zanim dotarły do Środkowych Przestworzy. Nie na darmo system ten zwą Siecią Miliona Kłamstw.

Twarz dziwnego człowieka pociemniała. Wykrzyknął coś podniesionym i podenerwowanym głosem w języku, który absolutnie nie przypominał żadnej pochodnej dialektów nyjor-skich. Seria wysokich i niskich tonów przywodziła na myśl ćwierkanie Dirokimów. Po chwili opanował się, ale widać było, że kosztowało go to wiele wysiłku, a gdy ponownie zaczął mówić po samnorsku, obcy akcent był jeszcze silniejszy niż przedtem.

— To wszystko prawda. Ale mówię wam, na własne oczy widziałem Upadek Przekaźnika. Plaga jest straszniejsza niż wszystko, o czymkolwiek mieliście okazję usłyszeć. Zagłada Sjandry Kei była jednym z pomniejszych efektów ubocznych jej działania. Czy pomożecie nam stawić czoło flocie Plagi?

Masywna postać Armatorki Limmende wcisnęła się w siedzenie ze splecionych pasów. Spojrzała na swojego szefa personelu i przez chwilę oboje rozmawiali przy wyłączonym przekazie głosowym. Kjet zaczął błądzić wzrokiem nad ich głowami. Za plecami Limmende rozciągała się kabina dowodzenia flagowca. Widać było krzątających się cicho podoficerów, niektórzy z nich przyglądali się rozmawiającym. Obraz w tle był ostry i wyraźny, ale kiedy ludzkie postacie poruszały się, przypominało to niezdarne ruchy postaci z kreskówek. Niektóre twarze należały do ludzi, którzy zgodnie z tym, co wiedział Kjet, zostali przeniesieni z flagowca na inne jednostki jeszcze przed upadkiem Sjandry Kei. Było jasne, że procesory pokładowe Ølviry odbierają wąskopasmowy sygnał z Centrali Floty i wyświetlają przesyłaną ewokację na bardziej dokładnym (i nieaktualnym) tle. To jest ostatni kontakt przy użyciu ewokacji, obiecał sobie w myślach Svensnot, przynajmniej dopóki jesteśmy tu, na dole.

Armatorka Limmende spojrzała z powrotem w kamerę.

— Wybacz starym, podejrzliwym gliniarzom, ale naszym zdaniem istnieje duże prawdopodobieństwo, że to wy jesteście wysłannikami Plagi. — Limmende podniosła rękę, jakby chciała uprzedzić wszelkie gwałtowne protesty i wyjaśnienia, ale rudzielca po prostu zamurowało i stał tylko, wpatrując się w nią zaskoczony, z otwartymi ustami. — Jeśli wam uwierzymy, musimy przyjąć, że w systemie gwiezdnym, w którego stronę wszyscy lecimy, musi znajdować się coś bardzo potrzebnego, a zarazem niebezpiecznego. Ponadto musimy przyjąć, że zarówno wy, jak i „flota Plagi”, pragniecie to coś wykorzystać do swoich celów. Jeśli zgodnie z twoją prośbą zaatakujemy tę flotę, po takiej potyczce niewielu z nas pozostanie przy życiu. Sami sięgniecie po czekającą was nagrodę. Bardzo obawiamy się tego, kim w końcu możecie się okazać.

Przez długą chwilę Pham Nuwen nie odzywał się ani słowem. Wyraz wściekłości powoli znikał z jego twarzy.

— Masz rację, Armatorko Limmende. A przy tym i dylemat. Widzisz jakieś wyjście?

— Skrits i ja właśnie o tym rozmawialiśmy. Niezależnie od tego, co zrobimy, zarówno my, jak i wy będziemy musieli podjąć wielkie ryzyko… Chętnie zaakceptujemy wasze przywództwo podczas czekającej nas bitwy, pod warunkiem, że najpierw podlecicie w naszą stronę i pozwolicie nam wejść na pokład.

— To znaczy, jeśli zrezygnujemy z pierwszej pozycji w tym wyścigu?

Limmende kiwnęła głową.

Usta Phama otwierały się i zamykały, ale nie słychać było żadnych słów. Wydawało się, że ma kłopoty z oddychaniem. Zamiast niego odezwała się Ravna:

— Oznacza to, że jeśli nie uda wam się wygrać, wszystko będzie stracone. Teraz przynajmniej mamy sześćdziesiąt godzin przewagi. To być może wystarczy, żeby dowiedzieć się czegoś o poszukiwanym artefakcie, nawet jeśli flota Plagi przetrwa wasz atak.

Twarz Skritsa wykrzywiła się w karykaturalnym uśmiechu.

— Nie możecie mieć wszytkiego naraz. Chcecie, abyśmy ryzykowali wszystko tylko na podstawie waszych zapewnień. Z ochotą zginiemy w słusznej sprawie, ale na pewno nie chcemy być pionkami w grze potworów. — Ostatnie słowa zostały wypowiedziane bardzo dziwnym tonem, z którego zniknął gniewny odcień. Obecnie na obrazie przekazywanym z Centrali Floty nie było widać żadnego ruchu prócz ruchu warg źle zsynchronizowanego z dźwiękiem. Glimfrelle zwrócił na siebie uwagę Svensndota i pokazał mu światła awaryjne na pulpicie commu. Znowu usłyszeli głos Skritsa:

— A kapitan grupy Svensndot niech przyjmie do wiadomości, iż jest rzeczą absolutnie konieczną, aby wszelkie dalsze połączenia z tą nieznaną jednostką były przeprowadzane przy użyciu kanału… — Obraz znieruchomiał i nic więcej już nie usłyszeli.

— Co się stało? — spytała Ravna. Grimfrelle parsknął po dirokimsku.

— Tracimy łączność z Centralą Floty. Obecnie szerokość pasma wynosi dwadzieścia bitów na sekundę, ale wciąż spada. Ostatnia transmisja słów Skritsa miała zaledwie sto bitów — odpowiednio uzupełnionych przy użyciu oprogramowania Ølviry.

Kjet machnął gniewnie ręką w stronę ekranu.

— Wyłącz to cholerstwo. — Nie miał zamiaru dłużej wpatrywać się w ewokację. Wolał także nie słyszeć ostatniego polecenia Jana Skritsa, którego treści się domyślał.

— A może lepiej zostawić to włączone? — odezwał się Trolle. — I tak nie zauważymy żadnej różnicy. — Glimfrelle prychnął, słysząc tę żartobliwą uwagę brata, ale jego długopalce przebiegły po desce commu i obraz z wyświetlacza zamienił się w okno na tle gwiazd. Obaj Dirokimowie mieli w sobie coś z urzędasów służbistów.

Svensndot przestał zwracać na nich uwagę i spojrzał na pozostałe okno commu. Kanał łączący ich z Phamem i Ravną dostarczał im szerokopasmowy przekaz wideo, w którym niemal nie było widać śladów jakiejkolwiek interpretacji, więc raczej nie należało się spodziewać żadnych perwersyjnych sztuczek po zakończeniu połączenia.

— Przepraszam za to wszystko. Przez ostatnie kilka dni mieliśmy mnóstwo problemów z commem. Wydaje się, że obecny sztorm strefowy jest jednym z najniebezpieczniejszych, jaki zdarzył się tu od wieków. — Istotnie, sytuacja była coraz groźniejsza. Niemal połowa wyświetlaczy ultraśladów ukazywała absolutne bzdury.

— Straciliście kontakt z dowództwem? — spytała Ravna.

— Przynajmniej na razie… — Spojrzał na Phama. Oczy rudzielca wciąż wyglądały jak zaszklone. — Posłuchajcie… Jeszcze bardziej mi przykro z powodu tego, jaki obrót przybrała cała sprawa, ale Limmende i Skrits to rozsądni ludzie. Na pewno rozumiecie ich punkt widzenia.

— Dziwny — przerwał mu Pham. — Przekazywany obraz był bardzo dziwny. — Ton jego głosu wskazywał na to, że myślami błądzi gdzieś daleko.

— Mówisz o przekazie z Centrali Floty? — Svensndot zaczął tłumaczyć im, że połączenie odbywało się na bardzo wąskim paśmie, a ponadto procesory jego statku tu, na Dnie, działały fatalnie.

— W takim razie nasz obraz także musiał być beznadziejny… Ciekawe, co sobie o mnie pomyśleli? Ciekawe, jak wyglądałem w ich oczach?

— Eee… — Dobre pytanie. Wystarczyło się przyjrzeć Phamowi Nuwenowi: najeżone rude włosy, szara jak dym skóra, śpiewny głos. Jeśli takie dane zostały przesłane, można być pewnym, że wyświetlacz w Centrali Floty ukazał coś zupełnie odmiennego od człowieka, którego widział Kjet. -…zaraz, zaraz. Ewokacje nie działają przecież w ten sposób. Myślę, że musieli otrzymać dość wierny obraz was wszystkich. Widzicie na początku sesji na pewno zostały przesłane obrazy o wysokiej rozdzielczości. A te z pewnością zastały wykorzystane jako podstawa do dalszych animacji.

Pham wpatrywał się w niego tępo, jak gdyby te słowa nie przekonywały go, zmuszając Kjeta, by jeszcze raz wszystko sobie przemyślał. Tak, do cholery, wyjaśnienie było prawidłowe; nie było najmniejszej wątpliwości, że Limmende i Skrits ujrzeli rudzielca jako człowieka. Niemniej było coś, co go niepokoiło… Limmende i Skrits wyglądali, jakby przekaz ich obrazu pochodził z bardzo dawna.

— Glimfrelle! Sprawdź parametry strumienia, jaki przesłano nam z Centrali. Czy były to jakiekolwiek zsynchronizowane obrazy?

Sprawdzenie zajęło Glimfrellowi zaledwie kilka sekund. Dirkim wydał z siebie ostry gwizd oznaczający zaskoczenie.

— Nie, szefie. Ponieważ przekaz był w całości odpowiednio utajniony, nasze procesory wykorzystały animację z wcześniejszych przesyłek. — Następnie powiedział coś do Tirolle’a i obaj Dirokimowie przez chwilę świergotali szybko między sobą. Wydaje się, że tu na dole nic nie działa tak jak powinno. Pewnie to kolejna awaria. — Ale Glimfrelle nie wyglądał na przekonanego własnymi słowami.

Svensndot obrócił się do obrazu przesyłanego z Poza Pasmem II.

— Posłuchaj. Połączenie z Centralą Floty było całkowicie utajnione, przeprowadzono je przy użyciu jednoczasowych schematów, a im ufam bardziej niż tym, dzięki którym rozmawiamy ze sobą w tej chwili. Nie mogę uwierzyć, że to była maskarada. — Ale mówiąc to, Kjet czuł narastające mdłości. Było tak, jak w pierwszych minutach bitwy o Sjandrę Kei, kiedy zorientował się, jak sprytnie zostali wymanewrowani, i kiedy zdał sobie sprawę, że wszyscy których pragnął bronić, zostaną zgładzeni. — Skontaktujemy się z innymi jednostkami. Może uda nam się zweryfikować lokalizację Centrali…

Pham Nuwen uniósł w górę jedną brew.

— Może to nie była maskarada. — Zanim zdążył powiedzieć coś więcej, jeden z Jeźdźców — ten na większej skrodzie — wrzasnął coś w ich stronę. Przetoczył się po płaszczyźnie stanowiącej prawdopodobnie sufit pomieszczenia, odpychając ludzi na boki aby dostać się bliżej kamery.

— Mam pytanie! — Głos dobiegając z generatora był bełkotliwy, ledwie zrozumiały. Pnącza stworzenia chrzęściły sucho, ocierając się o siebie, był to najbardziej rozpaczliwy odgłos, jaki kiedykolwiek Kjet miał okazję słyszeć. — Pytanie brzmi: Czy na statku dowództwa floty znajdują się jacyś Skrodojeźdźcy?

— O co ci cho…

— Odpowiedz na pytanie!

— Skąd mogę wiedzieć? — Kjet myślał gorączkowo. — Tirolle. Ty miałeś jakichś kumpli wśród personelu Skritsa. Czy są tam jacyś Jeźdźcy na pokładzie?

Tirolle zająknął się.

— E… e… e…Tak. Zatrudnieni awaryjnie — właściwie to uratowani przez nas — zaraz po zakończeniu bitwy.

— To wszystko, co wiemy, przyjacielu. Skrodojeździec zadrżał, nie mogąc wydobyć słowa. Miało się wrażenie, że jego odrośle oklapły.

— Dziękuję — szepnął. Odtoczył się do tyłu i wyszedł poza obraz.

Pham Nuwen również zniknął z widoku. Ravna rozejrzała się rozpaczliwie dookoła.

— Poczekajcie proszę! — powiedziała do kamery i przez chwilę Kjet wpatrywał się w opuszczoną kabinę nawigacyjną Poza Pasmem II. Po jakimś czasie doszły go ledwie słyszalne odgłosy stłumionej rozmowy. Mógł wyraźnie odróżnić głos ludzki i syntetczne dźwięki dobiegające z generatora. Po chwili Ravna wróciła na wizję.

— Co się stało? — spytał Svensndot Ravny.

— Ni-nic, na co którekolwiek z nas mogłoby mieć wpływ… Kapitanie Svensndot, wydaje mi się, że wasza flota nie jest już dowodzona przez tych ludzi, których masz na myśli.

— Być może. — Całkiem prawdopodobne. - Muszę się nad tym zastanowić.

Pokiwała głową. Przez chwilę spoglądali na siebie, nic nie mówiąc. Dziwne uczucie znaleźć się tak daleko od rodzinnego świata i po wszystkich tych strasznych przejściach zobaczyć kogoś… kto wydawał się tak bliski.

— Naprawdę byliście na Przekaźniku? — Zdawało mu się, że pytanie to zabrzmiało strasznie głupio. Niemniej w pewien sposób ta dziewczyna stanowiła pomost pomiędzy tym, co znał i w co wierzył, a śmiertelnie niebezpieczną i dziwną sytuacją, w jakiej się znalazł.

Ravna Bergsndot skinęła głową.

— Tak… i rzeczywiście wyglądało to tak jak w opisach, których na pewno sporo się naczytaliście. Mieliśmy nawet bezpośredni kontakt z Mocą… Ale to i tak nie wystarczyło, kapitanie grupy. Plaga zniszczyła wszystko. Ta informacja przekazywana przez Wiadomości jest prawdziwa.

Tirolle odepchnął się od swojego stanowiska nawigacyjnego.

— W takim razie, w jaki sposób cokolwiek, co zrobicie tu na dole, może zaszkodzić Pladze? — Pytanie było obcesowe, ale widać było, że oczy ‘Rolle’a są szeroko otwarte i poważne. Miało się wrażenie, że stara się znaleźć jakąkolwiek sensowną przyczynę zagłady. Dirokimowie nie stanowili dużej części cywilizacji Sjandry Kei, ale jak dotąd byli jej najstarszymi członkami. Milion lat temu wydostali się ze Strefy Powolnego Ruchu, kolonizując trzy systemy, którym później ludzie mieli nadać wspólną nazwę — Sjandra Kei. Na długo przed przyjazdem ludzi byli już rasą introwertyków-marzycieli. Chronili swoje gwiazdne systemy za pomocą staroświeckich automatów i przyjaznych młodszych ras. Jeszcze pół miliona lat i ich rasa mogła zniknąć z Przestworzy, jej członkowie mogli wymrzeć lub ewoluować, tworząc jakieś inne odmiany. Zawsze tak się działo, to było jak śmierć lub starość, lecz przebiegało dużo łagodniej.

Znany jest przesąd dotyczący takich wymierających ras: na ogół panuje przekonanie, że ich członkowie są bez wyjątku zgrzybiali i tylko czekają na śmierć. Jednakże w każdej wielkiej populacji istnieją przecież różnorodne odmiany stworzeń. Zawsze znajdą się tacy członkowie, którzy są ciekawi świata zewnętrznego i gotowi spędzić w nim kilka chwil. Ludzkość bardzo dobrze przyjmowała takich Dirokimow jak Glimfrelle czy Tirolle.

Bergsndot zdawała się wszystko rozumieć.

— Czy ktokolwiek z was słyszał o czymś takim jak iskra boża?

— Nie — odparł Kjet i dopiero po chwili zauważył, że swą odpowiedzią uprzedził Dirokimow. Ci świstali między sobą przez kilka sekund.

— Tak — odezwał się w końcu ‘Rolle po samnorsku, głosem drżącym z obawy, jakiego Kjet jeszcze nigdy u niego nie słyszał. — My, Dirokimowie już od bardzo dawna zamieszkujemy Przestworza. Mamy wiele kolonii w Transcendencji, niektóre z nich stały się Mocami… I kiedyś… Coś wróciło z powrotem. Nie była to Moc, rzecz jasna. Raczej przypominało to upośledzonego umysłowo Dirokima. Ale wiedziało mnóstwo rzeczy i dokonało wielu czynów, które zmieniły nasze życie.

— Fentrollar? — spytał Kjet z zaciekawieniem, nagle rozpoznając znaną mu wcześniej historię. Wydarzenie, o którym mówili bracia, miało miejsce sto tysięcy lat przed przybyciem ludzi na Sjandrę Kei, lecz charakter wszystkich procesów, jakim dało początek, stał w jawnej sprzeczności z naturą Dirokimow i zamieszkanych przez nie terenów.

— Tak — odparł Tirolle. — Dotąd nie możemy się zgodzić, czy przybycie Fentrollara było dla nas błogosławieństwem, czy przekleństwem, ale to on stworzył nasze senne siedliska i Starą Wiarę.

Ravna kiwnęła głową.

— To przypadek najbardziej znany nam, mieszkańcom Sjandry Kei. Może nie jest to najszczęśliwszy przykład, zważywszy na wszystkie jego skutki… — I wtedy opowiedziała im o upadku Przekaźnika oraz o tym, co stało się ze Starym i z Phamem Nuwenem. Dirokimowie przerwali swoje rozmowy prowadzone na boku i skupieni słuchali jej w ciszy. Na koniec odzewał się Kjet.

— Cóż więc ten Nu… — zająknął się wypowiadając to dziwaczne imię — Nuwen wie o rzeczy, którą ma odnaleźć na Dnie? Co może z nią zrobić?

— Nie-nie mam pojęcia, kapitanie grupy. Pham Nuwen sam tego nie wie. Raz na jakiś czas miewa olśnienia. Ja mu wierzę, ponieważ część tego, o czym mówię, widziałam na własne oczy… ale nie wiem, jak sprawić, abyście wy uwierzyli. — Wciągnęła powietrze, drżała na całym ciele. Kjet nagle zdał sobie sprawę, jak straszliwym miejscem musiał być statek o nazwie Poza Pasmem II. W pewien sposób myśl ta sprawiła, że cała historia nabrała w jego oczach wiarygodności. Coś, co mogło zniszczyć Plagę, musiało absolutnie nie pasować do znanego mu świata. Kjet zastanowił się, jak sam poradziłby sobie, gdyby został uwięziony na jednym statku z czymś takim.

— Droga lady Ravno — odezwał się używając pompatycznych, sformalizowanych tytułów. Koniec końców planuję spisek. — Ja… to znaczy… mam kilku przyjaciół w naszej flocie Służb Bezpieczeństwa. Mogę sprawdzić, czy twoje podejrzenia odpowiadają prawdzie i… — no dalej, wyduś to z siebie! - I być może będziemy mogli udzielić wam pomocy nawet wbrew rozkazom dowództwa.

— Wielkie dzięki, sir. Wielkie dzięki.

Glimfrelle przerwał ciszę, która zapadła po jej słowach.

— Mamy coraz słabszy sygnał z Poza Pasmem II.

Kjet przebiegł wzrokiem po oknach; na wszystkich wyświetlaczach ultraśladów panował absolutny mętlik. Cokolwiek spowodowało ten sztorm, było chyba bardzo groźne.

— Wygląda na to, że nie mamy wielkich szans na dłuższą rozmowę, Ravno Bergsndot.

— Tak. Tracimy sygnał… kapitanie grupy, jeśli nic z tego się nie uda, jeśli nie będziecie mogli walczyć za nas… Tylko wasi ludzie przeżyli z Sjandry Kei. Miło było zobaczyć ciebie i Dirokimów… po tak długim czasie zobaczyć wreszcie znajome twarze, ludzi, których naprawdę rozumiem. Ja… — Gdy mówiła, jej obraz rozpłynął się na tysiące niewyraźnych elementów o niskiej częstotliwości.

— Huui! — krzyknął Glimfrelle. — Pasmo łącznościowe jakby zapadło się pod podłogę. — W ich połączeniu z Poza Pasmem II nie było nic z wyrafinowanych technicznych sztuczek. Ze względu na problemy komunikacyjne procesory statku po prostu przełączyły się na kodowanie powolne.

— Halo, Poza Pasmem II. Mamy problemy z odbieraniem was na tym kanale. Sugerujemy zakończenie połączenia.

Okno zmieniło kolor na szary, a po chwili ukazały się na nim drukowane samnorskie wyrazy:

Tak. To coś więcej niż zwykłe komunikaty.

Glimfrelle przebierał palcami po pulpicie commu.

— Zero. Nic a nic — powiedział. — Nie wykrywa żadnego sygnału.

Tirolle podniósł wzrok od zestawu nawigacyjnego.

— To coś o wiele poważniejszego niż problemy komunikacyjne. Od dwudziestu sekund nasze komputery nie są w stanie zatwierdzić gotowości do ultraskoku. — Wcześniej robili około pięciu skoków na sekundę, poruszając się z prędkością jednego roku świetlnego na godzinę. Ale teraz…

Glimfrelle odchylił się od swojego pulpitu.

— Witamy w Strefie Powolnego Ruchu.

Strefa Powolnego Ruchu. Ravna Bergsndot rozejrzała się po pokładzie Poza Pasmem II. Gdzieś w jej umyśle od dawien dawna tkwiła wizja Powolności jako przestrzeni, w których panują przytłaczające ciemności rozświetlane co najwyżej przez płomienie z dysz, przestrzeni stanowiących siedlisko skretyniałych stworzeń i urządzeń oraz mechanicznych maszyn liczących. W rzeczywistości jednak wszystko wyglądało niemal tak samo jak wcześniej. Sufity i ściany jaśniały jak przedtem. Za oknem wciąż widać było jasno świecące gwiazdy (tylko teraz trzeba było się strasznie długo wpatrywać, nim udało się zauważyć jakikolwiek ruch).

Zmiany najbardziej rzucały się w oczy, gdy spojrzało się na wyświetlacze PPII. Zestaw ultraśladowy mrugał monotonnie, czerwone objaśnienia wskazywały na czas, jaki minął od ostatniej aktualizacji.

Okna nawigacyjne pełne były danych przesyłanych przez urządzenia diagnostyczne badające procesory napędu. Statek powtarzał w kółko głosową wiadomość w triskwelińskim.

— Uwaga! Wykryto przejście do Powolności. Natychmiast wykonać skok w tył! Uwaga! Wykryto przejście do Powolności. Natychmiast…

— Wyłącz to! — Ravna schwyciła się siodełka i przypięła się do niego pasami. Czuła mdłości, aczkolwiek mógł to być jedynie (bardzo naturalny) objaw paniki. — To przecież dennolot. Ładujemy się prosto w Strefę Powolnego Ruchu, a jedyną rzeczą, na jaką go stać, to wygłaszanie ostrzeżeń, kiedy jest już po wszystkim.

Zielona Łodyżka zbliżyła się, przebierając pnączami po suficie.

— Nawet dennoloty nie potrafią uniknąć podobnych wypadków, droga lady Ravno.

Pham powiedział coś do statku i większość wyświetlaczy wyłączyła odczyty.

— Nawet bardzo wielki sztorm strefowy nie rozciąga się zazwyczaj na odległość większą niż kilka lat świetlnych — odezwał się Błękitny Pancerzyk. A my przecież znajdujemy się o dwadzieścia lat świetlnych ponad granicą Strefy. To, co nas uderzyło, musi być jakąś monstrualną falą, czymś, o czym można jedynie przeczytać w archiwach.

Nie była to zbyt pocieszająca wiadomość.

— Wiedzieliśmy, że coś takiego może się zdarzyć — powiedział Pham. — Przez ostatnie tygodnie robiło się tu coraz weselej. — On dla odmiany nie wydawał się zbyt poruszony całą sytuacją.

— Jasne — potwierdziła Ravna. — Spodziewaliśmy się nawet tego, że zwolnimy, ale nie że trafimy do Powolności. — Jesteśmy w pułapce. - Gdzie jest jakiś najbliższy system nadający się do zamieszkania? Dziesięć lat świetlnych stąd? Pięćdziesiąt? — Wizja wszechogarniających ciemności na nowo zaczynała nabierać realnych kształtów, a gwiazdy przesuwające się wzdłuż ścian statku już nie wydawały się tak przyjazne jak przedtem. Byli otoczeni przez nie kończącą się nicość; poruszając się z szybkością stanowiącą coraz bardziej mikroskopijny ułamek prędkości światła… zostali żywcem pogrzebani. Cała odwaga Kjeta Svensndota i jego floty na nic się nie zda, Jefri Olsndot nigdy nie doczeka się ratunku.

Dłoń Phama spoczęła na jej ramieniu; dotykał jej po raz pierwszy od wielu, wielu… dni.

— Wciąż mamy szansę na dotarcie do Świata Szponów. Pamiętaj, że nasz statek to przecież dennolot. Wcale nie jesteśmy w pułapce. Przecież napęd strumieniowy naszej stonogi jest lepszy od wszystkiego, czym kiedykolwiek dysponowałem, latając z Queng Ho. A wtedy uważałem, że jestem najbardziej swobodnym stworzeniem we wszechświecie.

Całe dekady podróży, z czego większość czasu w chłodni hi-bernacyjnej.Taki był świat Queng Ho, świat ze wspomnień Pha-ma. Ravna wydała z siebie ciężkie westchnienie, które zakończyło się słabym śmiechem. Okropne napięcie, które towarzyszyło im na tym ostatnim etapie podróży, chwilowo opadło, przynajmniej tymczasowo. Pham, odetchnął. Mógł być człowiekiem.

— Z czego się śmiejesz? — spytał. Pokręciła głową.

— Z nas wszystkich. Zresztą, nieważne. — Przez chwilę oddychała powoli i spokojnie. — W porządku. Myślę, że jestem gotowa do racjonalnej rozmowy. A więc natknęliśmy się na falę strefową. Coś, co normalnie przesuwa się o jeden rok świetlny w ciągu tysiąca lat — nawet podczas sztormu — nagle przesunęło się o dwieście. Ha! Pewnie za kilka milionów lat ktoś będzie mógł sobie przeczytać o nas w jakichś archiwach. Nie wiem, czy pragnę tego zaszczytu… Wiedzieliśmy, że jest sztorm, ale nigdy nie spodziwałam się, że zostaniemy zatopieni — pogrzebani w morzu o głębokości wielu lat świetlnych.

— Porównanie ze zwykłym sztormem morskim nie jest tu właściwe — orzekł Błękitny Pancerzyk. Skrodojeździec wciąż znajdował się po przeciwnej stronie kabiny, dokąd wycofał się po szybkim przepytaniu kapitana z Sjandry Kei. Wciąż wyglądał na przygnębionego, choć znowu przybrał ton urażonego geniusza, dobierając słowa z przesadną precyzją. Błękitny Pancerzyk przyglądał się wyświetlaczowi nawigacyjnemu, który pokazywał odczyt bez wątpienia pochodzący sprzed zderzenia z falą. Przeniósł obraz na płaski wyświetlacz i podtoczył się wolno przez sufit w ich stronę. Odrośle Zielonej Łodyżki pogładziły go łagodnie, gdy przejeżdżał obok niej.

Przeniósł płaski odczyt wprost do rąk Ravny i kontynuował mentorskim tonem.

— Nawet podczas morskiego sztormu powierzchnia wody nigdy nie jest tak zmącona, jak podczas wielkiego zakłócenia powierzchni granicy stref. Ostatnie doniesienia Wiadomości ukazywały ją jako powierzchnię fraktalną, prawie trójwymiarową… coś na kształt piany i drobnych kropelek. — Nawet on nie mógł uniknąć porównania z morskimi falami. Za szklanymi ścianami widać było spokojne roje gwiazd, a najgłośniejszym dźwiękiem był szum pokładowych wentylatorów. Jednak zostali połknięci przez wodny wir. Błękitny Pancerzyk machnął odroślą w stronę płaskiego wyświetlacza. — W ciągu kilku godzin możemy znaleźć się z powrotem w Przestworzach. — Co?

— Zobaczcie. Płaszczyzna tego odczytu jest określona pozycjami statku będącego prawdopodobnie jednostką dowódczą floty Sjandry Kei, tamtego trzymającego się na uboczu, z którym kontaktowaliśmy się bezpośrednio oraz naszą pozycją. — Trzy punkty tworzyły wąski trójkąt. Jego wierzchołki odpowiadające pojazdom Armatorki Limmende i Svensndota leżały bardzo blisko siebie. — Zaznaczyłem czas, w którym straciliśmy z nimi kontakt. Zauważcie: połączenie z Kwaterą Główną Służb Bezpieczeństwa Handlowego zostało przerwane 150 sekund przed zderzeniem z falą. Natomiast sądząc z parametrów przychodzącego sygnału oraz próśb o zmianę protokołu, można dojść do wniosku, że zarówno my, jak i ten wlokący się w ogonie maruder zostaliśmy wchłonięci przez falę mniej więcej w tym samym czasie.

Pham kiwnął głową.

— Tak. Najbardziej oddalone od siebie miejsca ostatnie utraciły kontakt. To oznacza, że fala uderzyła z boku.

— Właśnie! — Ze swego miejsca na suficie Błękitny Pancerzyk sięgnął pnączem, aby postukać w odczyt. — Możemy spojrzeć na te trzy statki jak na sondy używane w standardowej technice sporządzania map strefowych. Odtworzenie odczytów ultraśladów bez wątpienia potwierdzi tę konkluzję.

Ravna spojrzała na wykres. Wierzchołek trójkąta, na którego końcu znajdował się PPII, wyciągał się niemal dokładnie w stronę centrum galaktyki.

— To musiała być jakaś ogromna rzecz w kształcie trapezu o bardzo stromych bokach, prostopadła do reszty powierzchni.

— Olbrzymia fala rozlewająca się na boki! — zawołała Zielona Łodyżka. — Dlatego też nie będzie trwała długo.

— Tak. Tylko radykalne zmiany są najczęściej długotrwałe. To coś, co nas wchłonęło, ma zapewne opadający brzeg. Powinniśmy wyjść poza jego zasięg w, ciągu kilku godzin i wtedy znajdziemy się z powrotem w Przestworzach.

Wciąż jeszcze brali udział w wyścigu, który mogli wygrać… lub przegrać.

Najdziwniejsze były pierwsze godziny. Przypuszczenie Błękitnego Pancerzyka, że od powrotu do Przestworzy dzieli ich kilka godzin, było jedynie hipotezą opartą na szacunkowych danych. Wszyscy siedzieli na mostku, na zmianę obserwując zegar i rozmyślając nad dziwnymi rozmowami, które odbyli tuż przed zagarnięciem ich przez falę. Phama ponownie ogarniało nerwowe napięcie. Lada chwila mieli być z powrotem w Przestworzach. Co mają zrobić, kiedy znów znajdą się poza Powolnością? Jeśli tylko kilka statków zostało wypaczonych, być może Svensndotowi uda się przeprowadzić atak. Czy to im w czymkolwiek pomoże? Pham w kółko przeglądał zapisy ultraśladów, szczegółowo badając wszystkie możliwe do wykrycia statki w każdej z flot.

— Ale kiedy wydostaniemy się z tej fali, kiedy wreszcie się wydostaniemy… będę wiedział, co mam robić. Nie będę wiedział, dlaczego mam to zrobić, ale będę wiedział, co to ma być. — Nic więcej nie potrafił wyjaśnić.

Lada chwila… Nie było więc powodów, aby zmieniać parametry sprzętu, który za moment trzeba będzie ponownie uruchomić. Ale gdy minęło osiem godzin…

— Może okazać się, że zajmie nam to nieco więcej czasu, może nawet cały dzień. — Od dobrej chwili buszowali po niektórych działach literatury historycznej. — Może jednak powinniśmy trochę oporządzić nasz statek.

Poza Pasmem II został zaprojektowany do lotów zarówno w Przestworzach, jak i w Powolności, aczkolwiek to ostatnie środowisko zostało potraktowane przez konstruktorów jak mało prawdopodobny obszar podróży, w którym przemieszczanie się będzie miało charakter wyłącznie awaryjny. Statek wyposażono w procesory przeznaczone do lotów w Strefie Powolnego Ruchu, ale procesory te nie uruchomiły się automatycznie. Za radą Błękitnego Pancerzyka Pham odłączył wysoko sprawne automaty. Nie sprawiło mu to większych trudności, może poza kilkoma niezależnymi urządzeniami sterowanymi głosowo, które już nie były zdolne do właściwego reagowania na komendy wyłączające.

Konieczność korzystania z nowych automatów spowodowała, że Ravnę ogarnął strach w pewien sposób równie paraliżujący, jak podczas początkowej utraty ultranapędu. Jej wizja Powolności jako świata mroków rozświetlanych ogniem z dysz była zwykłą fantazją rodem z nocnych koszmarów. Jednakże z drugiej strony obraz Strefy Powolnego Ruchu jako dominium skretyniałych urządzeń i mechanicznych maszyn liczących miał w sobie coś z prawdy. Działanie PPII pogarszało się stopniowo w ciągu całej ich podróży na Dno, ale teraz… Przestały działać sterowane głosowo generatory graficzne; zasady ich funkcjonowania okazały się zbyt złożone jak na nowe możliwości automatów PPII, przynajmniej w pełnym trybie interpretacyjnym. Nie działały także inteligentne analizatory kontekstowe, dzięki którym zasoby biblioteki pokładowej wydawały się równie dostępne jak zasoby własnej pamięci użytkownika. W końcu Ravna musiała wyłączyć dział sztuk oraz dział muzyczny — bez właściwego reagowania na nastrój i kontekst ich toporne działanie wydawało się nie do zniesienia, gdyż nieustannie przypominało im, że statek stracił zdolność sprawnego myślenia. Nawet najprostsze rzeczy funkcjonowały nie tak jak trzeba. Na przykład sterowanie za pomocą głosu i gestów. Urządzenia nie reagowały odpowiednio ani na sarkazm, ani na slangowe odżywki. Ich skuteczna obsługa wymagała obecnie pewnego skupienia i dyscypliny. (Wydawało się, że Phamowi to odpowiada. Przypominał sobie czasy latania z flotą Queng Ho.)

Minęło dwadzieścia godzin. Pięćdziesiąt. Wszyscy powtarzali sobie nawzajem, że nie ma się czym niepokoić. Ale Błękitny Pancerzyk przyznał, że mówienie o „kilku godzinach” było nierealistyczne. Biorąc pod uwagę wysokość tego „tsunami” (co najmniej dwieście lat świetlnych), najprawdopodobniej jego szerokość wynosiła kilkaset lat świetlnych… oczywiście jeśli trzymać się skali wyznaczonej przez wcześniejsze przypadki znane z historii. Jednakże takie rozumowanie miało jeden poważny szkopuł: historia nie zarejestrowała podobnego zjawiska w takiej skali. Większość granic strefowych charakteryzowała się średnią gęstością zbliżoną do gęstości reszty galaktycznych obszarów. Z roku na rok praktycznie nie zauważało się większych zmian, poza trwającym długie eony kurczeniem, które pewnego dnia — po tym, jak nie zostanie już nic prócz najmniejszych gwiazdek — doprowadzi zapewne do zetknięcia się Przestworzy z jądrem galaktyki. Niemal w każdej chwili około jednej bilionowej tego granicznego obszaru mogło zostać objęte tak zwanym sztormem. W czasie zwykłego sztormu strefowego powierzchnia graniczna mogła przesunąć się na odległość jednego roku świetlnego w jedną lub w drugą stronę na przestrzeni dekady. Tego typu sztormy były dość powszechnym zjawiskiem, które każdego roku miało znaczący wpływ na losy wielu światów.

Dużo rzadziej — być może raz na sto tysięcy lat w całej galaktyce — zdarzały się sztormy, podczas których granice ulegały znacznym odkształceniom, a fale wystrzelały na ogromną wysokość wielu lat świetlnych. To właśnie były te poprzeczne fale, na podstawie których Pham i Błękitny Pancerzyk opracowywali swoje szacunkowe skale. Najszybsze z nich poruszały się z prędkością roku świetlnego na sekundę, docierając na odległość poniżej trzech lat świetlnych, największe osiągały wysokości rzędu trzydziestu lat świetlnych i uzyskiwały prędkość zaledwie jednego roku świetlnego na dobę.

Cóż więc było wiadomo na temat takich potężnych bałwanów jak ten, który ich zatopił? Niewiele. Relacje z trzeciej ręki, pochodzące z pokładowej biblioteki, mówiły o falach równie dużych, ale dokładne dane na temat ich rozmiarów oraz rozchodzenia się były dosyć niejasne. Trudno było traktować opowieści sprzed stu milionów lat jako wiarygodną podstawę do stawiania prognoz, trudno było nawet o jakieś pośrednie języki, ułatwiające zrozumienie tych historii. (A nawet gdyby takie istniały, na niewiele by się to zdało. Nowe, toporne automaty PPII w żaden sposób nie radziły sobie z mechanicznym przekładem z języków naturalnych. Przetrząsanie biblioteki nie miało najmniejszego sensu.)

— Mogło być gorzej — powiedział Pham, gdy Ravna przyszła do niego, skarżąc się na te wszystkie niedogodności. — Wiesz, czym naprawdę był Pra-Podział?

Wydarzenie sprzed pięciu miliardów lat.

— Nie ma co do tego pewności.

Pham wskazał kciukiem na wyświetlacz biblioteczny.

— Niektórzy sądzą, że było to coś w rodzaju hiperfali. Coś ogromnego, co pochłonęło wszystkie rasy, które mogły zachować pamięć o tym wydarzeniu. Czasami największe klęski żywiołowe w ogóle uchodzą uwagi… bo nie zostaje po nich nikt, kto mógłby przekazać następnym pokoleniom swoje katastroficzne opowieści.

To znakomicie.

— Przepraszam, Ravno. A teraz na serio: jeśli znajdujemy się w czymś, co choć trochę przypomina wcześniejsze katastrofy, wyjdziemy z tego za dzień, może za dwa. Najlepszą rzeczą, jaką możemy zrobić, to zaplanować, że tak się właśnie stanie. Teraz mamy krótką chwilę wytchnienia w czasie bitwy. Musimy ją wykorzystać, aby spokojnie wszystko przemyśleć. Zastanowić się, jak uzyskać pomoc od nie wypaczonych jednostek Bezpieczeństwa Handlowego.

— …Aha. — W zależności od kształtu krawędzi opadania fali, PPII mógł utracić sporą część swojej przewagi nad resztą ścigających… Ale założę się, że flota Sprzymierzenia wpadła w totalną panikę. Ci oportuniści z pewnością czmychną w bezpieczniejsze miejsce, jak tylko znajdą się z powrotem w Przestworzach.

Sugestia Phama skłoniła ją, by następne dwadzieścia godzin poświęciła zmaganiom z na wpół rozumnymi programami, opatrzonymi dumną nazwą oprogramowania strategicznego dla nowej wersji PPII. Nawet jeśli wyszliby z fali w tym momencie i tak mogło być za późno. W tej grze uczestniczyli bowiem gracze, dla których zderzenie z falą wcale nie oznaczało chwili wytchnienia: Jefri Olsndot i jego szpońscy towarzysze. Od ostatniego kontaktu z nimi upłynęło już siedemdziesiąt godzin; Ravna opuściła trzy kolejne zaplanowane połączenia. Jeśli ona była przerażona, to co musiał czuć Jefri? Nawet zakładając, że Stal zdoła powstrzymać swych wrogów, czas i zaufanie, na jakie mogli liczyć po dotarciu do Świata Szponów, zmniejszały się w zastraszającym tempie.

Po stu godzinach spędzonych wewnątrz fali, Ravna zauważyła, że Błękitny Pancerzyk i Pham zaczynają testować napęd strumieniowy PPII… Niektóre chwile ciągną się w nieskończoność.

TRZYDZIEŚCI CZTERY

Letni skwar zelżał na jakiś czas, zrobiło się przyjemnie chłodno. W suchym powietrzu wciąż unosił się dym, ale wiatry wydawały się mniej porywiste. W ich malutkiej kabinie na pokładzie statku Amdijefri zdawał się nie zauważać poprawy pogody.

— Już wcześniej spóźniali się z odpowiedziami — powiedział Amdi. — Wyjaśniła nam przecież, że czasem sprzęt ultrafalowy…

— Ale Ravna nigdy nie spóźniła się aż tak! — Przynajmniej od zimy. Ton głosu Jefriego oscylował pomiędzy strachem a rozdrażnieniem. Spodziewali się transmisji w środku nocy.

Oczekiwali na dane techniczne, które mieli przekazać panu Stali. Niestety nie odebrali żadnej wiadomości do samego rana, a teraz Ravna nie zgłosiła się także podczas ich sesji popołudniowej, kiedy to na ogół mieli okazję trochę pogawędzić.

Dwójka dzieciaków sprawdziła wszystkie ustawienia com-mu. W zeszłym roku skrupulatnie je skopiowali wraz z pierwszym poziomem programu do diagnozowania. Teraz wszystko wyglądało tak samo… prócz tego, że co jakiś czas pojawiał się komunikat „wykrywanie nośnika”. Gdyby tylko mieli przy sobie dannik, mogliby sprawdzić, co to znaczy.

W końcu z wielką ostrożnością zabrali się do kasowania niektórych parametrów… a następnie przerażeni ustawili je ponownie w ten sam sposób, kiedy nic się nie zmieniło. Być może byli zbyt niecierpliwi? Może po dokonaniu zmian odczekali zbyt krótko? Może tym razem naprawdę coś zepsuli?

Pozostawali w kabinie sterowniczej przez całe popołudnie, przechodząc kolejno od strachu do znudzenia i od znudzenia do frustracji. Po czterech godzinach znudzenie wzięło górę. Je-fri zapadł w niespokojną drzemkę, leżąc w hamaku ojca z dwoma fragmentami Amdiego skulonymi w ramionach.

Amdi wałęsał się leniwie po pomieszczeniu, przyjrzał się urządzeniom sterującym silnikami. Nie… jego pewność siebie nie była aż tak wielka, żeby próbował dobrać się do tego sprzętu. Jeden z jego członków odchylił fragment obicia ściany. Zawsze mógł poprzyglądać się chwilę rosnącemu na ścianie grzybowi. Czas płynął tak wolno.

Od ostatniego czasu szara masa znacznie się rozrosła. Jej warstwa za obiciem była całkiem gruba. Kilku jego osobników utworzyło rządek, który wśliznął się pomiędzy ścianę a płótno obiciowe. Było tu ciemno, ale trochę światła przedostawało się przez mały rozstęp przy samym suficie. W większości miejsc pleśń miała grubość zaledwie jednego cala, ale tam gdzie wszedł, jej warstwa pęczniała na pięć lub sześć cali — ojejku! Tuż nad jego wścibskim nosem wyrastała ze ściany ogromna bryła tajemniczej masy. Była niemal tak wielka jak kępy ozdobnego mchu, którymi dekorowano komnaty zamkowe. Z bryły wyrastały do dołu cieniutkie włókienka. Już miał zawołać Je-friego, ale po chwili zrezygnował. Dwóch jego członków grzało się przy leżącym na hamaku chłopcu i było im tak rozkosznie, że szkoda było przerywać tę sielankę.

Przybliżył kilka głów do bezkształtnego cudactwa. Widoczna pod nim ściana również wyglądała bardzo dziwnie, jakby po-przerastana pleśnią, która wnikała do środka. Natomiast sam kolor, jak kolor dymu… dotknął włókienek nosem. Były twarde, suche. Załaskotało go w nosie. Nagle Amdi zamarł wstrząśnięty. Patrząc z tyłu zauważył, że dwa z włókienek przeszyły głowę obwąchującego członka. Nie czuł jednak żadnego bólu, tylko łaskotanie.

— Co… co? — Jefri obudził się gwałtownie, czując, jak leżące obok niego szczeniaki nagle zesztywniały.

— Znalazłem coś bardzo dziwnego za obiciem. Dotknąłem ogromnej bryły grzyba i…

Mówiąc to Amdi delikatnie cofnął się od ściany. Dotyk tajemniczej masy raczej go niepokoił, niż ciekawił. Poczuł, jak włókienka powoli wyślizgują się z jego ciała.

— Mówiłem ci, że nie powinniśmy się tym bawić. To jest bardzo brudne. Jedyna pociecha, że nie śmierdzi. — Jefri zeskoczył z hamaka, przeszedł przez kabinkę i odchylił luźny fragment obicia. Osobnik Amdiego stracił równowagę i przechylił się do tyłu, odsuwając się od grzyba. Usłyszeli ciche plaśnięcie, a szczeniak poczuł ból na wardze.

— Ojej, ale to wielkie! — zawołał chłopak, a potem spojrzał na Amdiego, który świszczał z bólu. — Nic ci się nie stało?

Amdi cofnął się od ściany.

— Mam nadzieję. — Koniuszek włókienka wciąż zwisał wbity w jedną z jego warg. Nie bolało to bardziej niż ukłucie pokrzywy, którego zakosztował kilka dni wcześniej. Amdijefri przyjrzał się rance. Kawałek popielatego kolca wydawał się twardy i kruchy. Jefri wyjął go delikatnie palcami. Potem obaj zaczęli przyglądać się z zaciekawieniem pleśni pokrywającej ścianę.

— Mocno się rozrosła. Wygląda na to, że uszkodziła ścianę. Amdi przyklepywał krwawiący pyszczek.

— Aha. Teraz wiem, dlaczego twoi starzy kazali ci trzymać się od tego z daleka.

— Może pan Stal kazałby to wszystko zeskrobać, gdybyśmy go o to poprosili.

Następne pół godziny obaj spędzili, pełzając wokół pokoju za obiciowym płótnem. Szarość rozprzestrzeniła się na całe pomieszczenie, ale zdawała się rozkwitać tylko w jednym miejscu. Wrócili tam, by jeszcze raz przyjrzeć się wszystkiemu, a nawet przykładali kawałki szmat do cienkich odrostów. Żaden z nich nie ryzykował już dotykania palcem czy nosem.

Gapienie się na grzyb było najbardziej ekscytującą rzeczą, jaka zdarzyła im się tego popołudnia. Nie było żadnych wiadomości z PPII.

Następnego dnia znowu panował upał.

Minęły kolejne dwa dni… i wciąż nie było żadnej wiadomości od Ravny.

Lord Stal obchodził mury na szczycie Wzgórza Gwiezdnego Statku. Był środek nocy. Słońce wisiało na wysokości piętnastu stopni nad północnym horyzontem. Sierść miał zlaną potem. Przeżywali właśnie najgorętsze lato od dziesięciu lat. Był już trzydziesty dzień Suchowiatru. Już dawno przestał dawać wytchnienie od panującego zazwyczaj w tych stronach chłodu. Plony wysychały na polach. Nad fiordem, zarówno na północ, jak i na południe od zamku, snuły się brązowe dymy. W pierwszej chwili czerwień była miłą nowością, przyjemnym zakłóceniem zwyczajnej monotonii wszechogarniającego błękitu nieba i bieli nadmorskich mgieł. Ale tylko w pierwszej chwili. Kiedy pożar ogarnął wschodnią część Doliny Strumieni, niebo ogarnęła czerwona łuna. Przez całą dobę z góry leciał popiół, a jedynym zapachem była woń spalenizny. Niektórzy mówili, że woń ta jest gorsza niż zatęchłe powietrze południowych miast.

Żołnierze na wałach ustępowali mu drogi, cofając się bardzo daleko. Widać było, że kieruje nimi coś więcej niż surowe wymogi protokołu, coś więcej niż strach, jaki wzbudzał lord Stał. Żołnierze wciąż nie mogli się przyzwyczaić do rozproszonej sfory w dziwnych płaszczach, a historie, jakie opowiadał Szrek, napełniały ich jeszcze większym niepokojem. Lord Stal przechadzał się w towarzystwie singla, który także nosił lordow-skie dystynkcje. Stworzenie to nie wydawało żadnych odgłosów myśli. Podchodziło niewiarygodnie blisko do swego pana.

Stal odezwał się do singla:

— Sukces polega na odpowiedniej realizacji planów. Pamiętam, jak mnie tego uczyłeś. — Wycinając tę zasadę nożem w mej duszy.

Pojedynczy członek spojrzał na niego, przekrzywiając głowę.

— O ile pamiętam, mówiłem, że sukces polega na odpowiednim przystosowaniu się do zmian w planach. — Słowa zostały wypowiedziane bardzo wyraźnie. Zdarzały się single, które mówiły równie dobrze… ale nawet najbardziej elokwentny z nich nie potrafił prowadzić inteligentnej rozmowy. Szrek nie miał żadnych kłopotów z przekonaniem żołnierzy, że dzięki odkryciom nauki Ociosa udało się stworzyć rasę supersfor i że członkowie w płaszczach byli pojedynczo równie bystrzy jak każda sfora. Znakomity sposób na utajnienie tego, czym rzeczywiście były single w płaszczach. W ten sposób wzbudzono lęk, jednocześnie ukrywając prawdę.

Osobnik podszedł trochę bliżej… bliżej, niż ktokolwiek kiedykolwiek znalazł się przy Stali, jeśli nie liczyć chwil z przeszłości, kiedy popełniano morderstwa, gwałty i tortury. Mimowolnie Stal oblizał wargi i odsunął się trochę. Na swój sposób pojedynczy członek w ciemnym płaszczu był jak trup nie wydający żadnego odgłosu myśli. Stal kłapnął szczękami i powiedział:

— Tak. Prawdziwy geniusz pozwala odnieść zwycięstwo, nawet jeśli wszystkie plany wzięły w łeb. — Odwrócił wzrok od Ociosa i spojrzał na czerwoną łunę widniejącą na horyzoncie. — Jak postępy Snycerki?

— Wciąż obozuje o pięć dni drogi stąd na południowy wschód.

— Co za niezguła! Trudno mi uwierzyć, że jest twoim rodzicem! Przecież Wendacjusz wszystko dla niej przygotował. Jej żołnierze i śmiechu warte armatki powinny być już tutaj w zeszłym dziesięciodniu…

— Według planu powinni już być posiekani na kawałki.

— Właśnie! Na długo przed przybyciem naszych przyjaciół z nieba. Zamiast tego ona poczłapała gdzieś w głąb lądu i na dodatek tam utknęła.

Członek Ociosa otrząsnął się pod płaszczem. Stal wiedział, że radio było dokładnie tak ciężkie, na jakie wyglądało. Myśl, że tamten drogo płaci za swą wszechwiedzę, stanowiła dla niego pewne pocieszenie. Jakżeż musiał cierpieć, paradując zakutany po same tympany w straszliwym upale. Wyobrażał sobie to udręczenie… Gdy byli w jakimś pomieszczeniu, mógł je nawet wyczuć.

Minęli jedno z dział umieszczonych na wałach. Lufa lśniła metalicznym blaskiem. Armata miała zasięg trzykrotnie większy niż pożałowania godne wynalazki Snycerki. Podczas gdy Snycerka opierała się na wiadomościach z dannika i intuicji ludzkiego dziecka, on miał bezpośrednie instrukcje od Ravny i spółki. Czasami obawiał się ich hojności, gdyż oznaczała ona, że Goście przewyższają go na tyle, że nie muszą troszczyć się o zachowanie odpowiednich środków bezpieczeństwa. Ale im więcej dowiadywał się o Ravnie i innych, tym bardziej zdawał sobie sprawę z ich słabości. Te istoty nie potrafiły eksperymentować na sobie, ulepszać się. Nieelastyczne, wolno zmieniające się tępaki. Czasem wykazywali się śladową przebiegłością — Ravna na przykład nie była skora do mówienia, co takiego najbardziej interesuje ich w pierwszym statku — ale wszystkie wiadomości świadczyły o ich rosnącej desperacji, a także o tym, jak bardzo niepokoili się o los ludzkiego dziecka.

Wszystko szło znakomicie jeszcze do niedawna. Kiedy odeszli na tyle daleko, by nie mogła ich słyszeć sfora stojąca przy dziale, Stal ponownie zagadnął członka Ociosa.

— Wciąż nie ma żadnych wiadomości od naszych „ratowników”.

— Właśnie. — Tu także przesuwały się kolejne ważne terminy, na których dotrzymanie nie mieli właściwie żadnego wpływu. — Ravna pominęła cztery sesje. Dwóch moich członków jest obecnie z Amdijefrim. — Singiel machnął pyskiem w stronę kopuły stołbu. Gest był niekompletną imitacją. Bez pozostałych pysków i oczu, język ciała był bardzo ograniczony. My po prostu nie jesteśmy stworzeni do tego, by każdy członek szwendał się samopas. - Jeśli za kilka minut nie uzyskamy połączenia, to będziemy mieli już pięć opuszczonych sesji. Dzieci są coraz bardziej zrozpaczone.

Głos osobnika brzmiał współczująco. Niemal podświadomie lord Stal znowu cofnął się od singla. Pamiętał ten ton ze wczesnych lat swego istnienia. Prawie zawsze po kwestii wypowiedzianej takim tonem następowało ociosywanie i śmiertelne męki.

— Chciałbym, żeby były wesołe, Presforo. Przypuszczam, że łączność wcześniej czy później zostanie ponownie nawiązana. Kiedy to się stanie, będziemy ich bardzo potrzebować. — Stal odsłonił zęby we wszystkich szczękach, otaczając singla ze wszystkich stron. — Tak więc powstrzymaj się od swoich starych sztuczek!

Pojedynczy członek wzdrygnął się niemal niezauważalnie, co sprawiło Stali większą radość, niż gdyby tysiące innych sfor pełzało przed nim na brzuchach.

— Oczywiście. Chciałem po prostu powiedzieć, że powinieneś ich odwiedzić, rozproszyć obawy.

— Ty to zrobisz.

— Och… ale oni mi nie ufają. Już ci to mówiłem. Stal, one kochają ciebie.

— Ach tak! I przejrzały twoją podłość, co? — Ta sytuacja napawała go dumą. Odniósł sukces tam, gdzie wypracowane przez Ociosa metody na pewno by zawiodły. Udało mu się manipulować innymi bez konieczności zastraszania czy zadawania bólu. To był jego najbardziej szalony eksperyment, a zarazem przynoszący największe korzyści. Ale… — Posłuchaj, nie mam już czasu bawić się w niańkę. Rozmawianie z tymi dwoma niesamowicie mnie męczy.

Niesamowicie męczące było ciągłe trzymanie nerwów na wodzy, znoszenie chłopięcego „głaskania” i wybryków Amdie-go. Na samym początku Stal uparcie nie dopuszczał nikogo innego do bliskiego kontaktu z dziećmi. Były zbyt ważne, aby mógł się nimi zająć ktokolwiek poza nim samym. Zupełnie przypadkowa wpadka mogła otworzyć im oczy na prawdę i wszystko zaprzepaścić. Nawet teraz Presfora była prócz niego jedyną sforą, która regularnie widywała się z dziećmi. Ale dla Stali każde następne spotkanie było gorsze niż poprzednie, wystawiało jego cierpliwość i opanowanie na najcięższą próbę. Trudno mu było myśleć, gdy cały kipiał złością, a tak kończyła się dla niego większość rozmów. Jak pięknie by było, gdyby ludzie z kosmosu już wylądowali. Wtedy mógłby użyć drugiego końca narzędzia, jakim był Amdijefri. Wtedy już nie potrzebowałby zaufania i przyjaźni dzieciaków. Wtedy stałyby się dla niego źródłem prawdziwych korzyści, czymś, co mógłby torturować i zabijać, aby uczyniono zadość jego żądaniom.

Oczywiście, gdyby przybysze nigdy nie przylecieli lub gdy-by…

— Musimy coś zrobić! Nie mam zamiaru unosić się bezwładnie na fali wydarzeń, które decydują o naszej przyszłości! — Stal palnął łapą w drewniane rusztowanie biegnące wzdłuż wewnętrznej części kamiennego parapetu, rysując deski swymi błyszczącymi szponami. — Jeśli nie możemy nic poradzić na spóźniających się Gości, zajmijmy się Snycerką. Tak! — Uśmiechnął się do członka Ociosa. — Co za ironia losu, prawda? Przez sto lat usiłowałeś ją zniszczyć. Teraz ja dokonam tego dzieła. To, co dla ciebie byłoby największym tryumfem, dla mnie jest tylko nużącym drobiazgiem, którym zajmuję się jedynie ze względu na tymczasowe opóźnienia w realizacji daleko ambitniejszych projektów.

Nie wyglądało na to, żeby osobnikowi w płaszczu specjalnie to zaimponowało.

— Widzę w tym ogromną zasługę podarków, które spadają z nieba.

— Tak, do moich szeroko rozwartych szczęk. To także mój szczęśliwy traf, nieprawdaż? — Zrobił kilka kroków naprzód, chichocząc do siebie. — Tak. Nadszedł już czas, aby Wendacjusz przyprowadził tu swą ufną królową na małą rzeź. Być może zbiegnie się to z innymi wydarzeniami, ale… wiem, że bitwa rozegra się na wschód od tego miejsca.

— Na Margrumowym Stoku?

— Właśnie tak. Wojska Snycerki utworzą zwarty pochód podczas wspinania się wąwozem. Ustawimy tam nasze działo, za granią, na samym szczycie stoku. Zniszczenie całej armii będzie fraszką. A stok jest wystarczająco daleko od Wzgórza Gwiezdnego Statku, więc nawet jeśli ludzie z kosmosu przybędą w tym samym czasie, będziemy mogli realizować oba nasze plany oddzielnie. — Singiel nic nie mówił. Po chwili Stal spojrzał na niego ostro. — Tak, drogi nauczycielu, wiem, że ryzyko jest ogromne. Wiem, że wymaga to rozdzielenia naszych sił. Ale mamy całą armię niemal u naszych bram. Przybyła tu z opóźnieniem, w niewygodnym dla nas terminie, ale nawet Wendacjusz nie jest w stanie sprawić, by teraz zawrócili do domu. Gdyby zaś próbował wszystko jeszcze bardziej opóźniać, królowa mogłaby… Czy potrafisz przewidzieć, co bv zrobiła w takim wypadku?

— …Nie. Ona zawsze miała swój sposób na nieprzewidziane wypadki.

— Mogłaby nawet wykryć krętactwa Wendacjusza. Tak więc lepiej będzie, jeśli podejmiemy małe ryzyko i zniszczymy ją teraz. Czy masz gdzieś przy sobie zwiadowcę Rangolitha?

— Tak. Dwóch moich członków jest razem z nim.

— Powiedz mu, żeby przekazał wiadomość Wendacjuszowi. Ma przyprowadzić armię królowej na Margrumowy Stok nie później niż za dwa dni. Resztę zaplanujcie sami. Znasz teren lepiej niż ja. Ostatnie szczegóły dopracujemy, gdy obie strony zajmą już pozycje. — To wspaniała rzecz być dowódcą po obu stronach! — Jeszcze jedno. To bardzo ważne i Wendacjusz musi to załatwić w ciągu najbliższej doby. Chcę, żeby człowiek Snycerki zginął.

— W czym ci może zaszkodzić?

— Głupie pytanie — zwłaszcza gdy ty je zadajesz. - Nie wiemy, kiedy Ravna i Pham tu przylecą. Do czasu gdy nie znajdą się w naszych szczękach, Johanna przebywająca w pobliżu może być bardzo niebezpieczna. Powiedz Wendacjuszowi, że ma to wyglądać na wypadek, ale tamten Dwunóg musi zginąć.

Ocios był wszędzie. To było coś, o czym marzył od czasu, kiedy był nowikiem stworzonym przez Snycerza. Podczas gdy jeden z jego członków rozmawiał ze Stalą, dwóch innych odpoczywało sobie na pokładzie statku w towarzystwie Amdijefrie-go, a dwóch pozostałych przedzierało się przez lasek na północ od obozowiska Snycerki.

Te rajskie rozkosze były jednocześnie udręką, którą każdego dnia coraz trudniej było mu znosić. Po pierwsze przez całe lato upał był nie do wytrzymania, jak zawsze na Północy. A radiowe płaszcze nie tylko były ciepłe i ciężkie. Przykrywały także jego tympany. W odróżnieniu od innych niewygodnych ubrań, ceną zdjęcia z siebie któregokolwiek z tych płaszczy nawet na małą chwilkę była absolutna bezmyślność. Pierwsze próby trwały nie dłużej niż godzinę lub dwie. Potem odbył pięciodniową ekspedycję ze zwiadowcą Rangolithem, zapewniając Stali natychmiastowy przekaz informacji oraz możliwość bezpośredniego zawiadywania wszystkim, co działo się na obszarach otaczających Wzgórze Gwiezdnego Statku. Potem przez kilka dni leczył się z ran i odcisków po płaszczach radiowych.

Jego ostatnie ćwiczenie we wszechwiedzy trwało już dwanaście dni. Noszenie płaszczy przez cały ten czas było absolutnie niemożliwe. Co dzień, na zmianę, jeden z jego członków zrzucał z siebie płaszcz, kąpał się i czekał, aż wymienią mu prze-poconą podszewkę. Dla Ociosa była to godzina szaleństwa dziennie, kiedy czasami ta cherlawa Presfora próbowała powrotu, na próżno starając się odzyskać dawną dominację. Nie miało to znaczenia. Z jednym członkiem odłączonym, w sforze pozostawało tylko czterech. Istnieją czworaki o normalnej inteligencji, ale w Ociosie/Presforze nie było takiej czwórki. Kąpiel i zmiana płaszcza odbywały się w szaleńczym pośpiechu.

Rzecz jasna, mimo że Ocios znajdował się „we wszystkich miejscach naraz”, nie był ani trochę bystrzejszy niż poprzednio. Po kilku oszałamiających eksperymentach udało mu się przyzwyczaić do jednoczesnego obserwowania/słuchania kilku zupełnie odmiennych wydarzeń, ale wciąż miał kłopoty z symultanicznym prowadzeniem wielu rozmów. Kiedy przekomarzał się ze Stalą, jego pozostali członkowie mieli niewiele do powiedzenia Amdijefriemu lub zwiadowcom Rangolitha.

Lord Stal zakończył rozmowę. Ocios szedł wzdłuż kamiennych parapetów u boku swego byłego ucznia, ale gdyby Stal odezwał się słowem, odwróciłby jego uwagę od innych prowadzonych w tym samym czasie konwersacji. Ocios uśmiechnął się (uważając, żeby ten członek, który był właśnie ze Stalą, nie dał tego poznać po sobie). Stal sądził, że Ocios rozmawia jednocześnie ze zwiadowcą Rangolithem. Oczywiście, że to zrobi… za kilka minut. Jedną z zalet jego sytuacji był fakt, że nikt tak naprawdę nie wiedział, co, kiedy i dlaczego robi Ocios. Przy zachowaniu środków ostrożności miał szansę na ostateczne przejęcie władzy w swoim dominium. Była to niebezpieczna gra, a same płaszcze również stanowiły niebezpieczne urządzenia. Jeśli płaszcz długi czas znajdował się z dala od słońca, mógł przestać działać, a ubrany weń fragment zostałby odcięty od reszty sfory. Jeszcze gorszy był problem „zakłóceń atmosferycznych” — tak przynajmniej nazywały to modliszki. Użytkownik drugiego kompletu płaszczy zginął gwałtowną śmiercią, i kosmici nie potrafili wyjaśnić przyczyn niczym innym, jak tylko „nagłą interferencją”.

Ociosowi jak dotąd nie zdarzyło się nic podobnego. Ale czasami podczas dalekich wypraw z Rangolithem lub gdy zasilanie płaszczy słabło… w jego umyśle odzywało się upiorne skrzypienie, jakby nagle zbliżył się do niego tuzin sfor. Dźwięki te przypominały coś pośredniego pomiędzy seksualnym upojeniem a morderczym szałem. Takie chwile najwyraźniej najbardziej odpowiadały Presforze. Jej osobowość nagle wyłaniała się pośród takiego zamieszania, zalewając go łagodną nienawiścią. Normalnie czaiła się gdzieś na obrzeżach jego świadomości, tu wciskając jakieś swoje słówko, tam znów jakiś motyw działania. Ale po „zakłóceniach atmosferycznych” było najgorzej. Nieraz udawało jej się przejąć kontrolę niemal na całą dobę. Gdyby miał do dyspozycji cały rok bez większych kryzysów, Ocios mógłby dokładnie przestudiować Pre, Sfo i Rę, a następnie dokonać odpowiedniej eliminacji. Najprawdopodobniej do usunięcia kwalifikował się Ra, członek o biało nakrapianych uszach. Nie był zbyt bystry, ale najwyraźniej przewodził całej trójce. Przy precyzyjnie pomyślanej wymianie, Ocios mógłby stać się nawet potężniejszy niż przed masakrą w Hali Parlamentu. Ale na razie musiał poczekać. Chirurgia dusz, uprawiana na sobie samym była ryzykownym wyzwaniem — nawet dla Mistrza.

Wszystko ostrożnie i powoli. Dbaj o to, by płaszcze były zawsze dobrze naładowane. Unikaj długich wypraw i nie pozwól, aby ktokolwiek dowiedział się o wszystkich elementach twojego planu. Gdy Stal myślał, że Ocios szuka Rangolitha, ten rozmawiał z Am-dim i Jefrim.

Twarz człowieka była mokra od łez.

— Ju-już cztery razy Ra-ravna się nie odezwała. Co się z nią mogło stać? — Jego głos stał się wysoki i piskliwy. Ocios nie zdawał sobie sprawy, że wykrztuśny mechanizm, dzięki któremu ludzie wydawali z siebie dźwięki, daje im podobne możliwości.

Większość członków Amdiego zgromadziła się wokół chłopca. Szczeniaki lizały jego policzki.

— Może zepsuł im się sprzęt ultrafalowy. — Spojrzał błagalnie na Ociosa. W jego oczach także lśniły łzy. — Presforo, czy możesz go jeszcze raz poprosić. Niech pan Stal pozwoli nam zostać w statku przez całą dobę. Może wysłano jakieś wiadomości, które przyszły i nie zostały zarejestrowane.

Ocios i Stal zeszli po północnych schodach i przecięli dziedziniec paradny. Ocios poświęcił część uwagi, by wysłuchać narzekań rozmówcy na temat zaniedbań przy odpowiednim utrzymaniu stanowisk ćwiczebnych. Całe szczęście, że Stal był na tyle inteligentny, aby swoje szafoty, które uważał za podstawę utrzymania dyscypliny wśród podwładnych, zostawić na Ukrytej Wyspie.

Ocios i żołnierze Rangolitha taplali się w górskim strumieniu. Nawet w pełni lata, podczas Suchowiatru, na wysoko położonych terenach leżały resztki śniegu, z których brały początek strumienie o lodowatej wodzie.

Ocios i Amdijefri zmieszali się ze sobą. Pozwolił, aby dwóch członków Amdiego przytuliło się do jego boków. Dla obu dzieciaków fizyczny kontakt był niezwykle istotny, a on był jedynym, do którego obaj mogli się zbliżyć. Było to wyjątkowe zboczenie, ale Ocios całe swoje życie oparł na manipulowaniu słabościami innych i można powiedzieć, że — jeśli nie liczyć bólu — folgował im z radością. Ocios wydał z siebie przeciągłe mruczenie, pieszcząc najbliższego szczeniaka.

— Poproszę o to naszego lorda, jak tylko się z nim zobaczę.

— Dziękuję — powiedział szczeniak i obwąchał dokładnie jego płaszcz, a potem, na szczęście, odszedł od niego. Ciało Ociosa pod płaszczem było jedną wielką raną. Być może Amdi zdawał sobie z tego sprawę, a może… Ocios zauważał rosnącą niechęć, jaką ta dwójka odczuwała wobec niego. Uwaga, jaką podzielił się ze Stalą, była bliska prawdy: dzieciaki naprawdę mu nie ufały. Obwiniał za to Presforę. Gdyby Ocios działał tylko sam, nie miałby najmniejszych kłopotów ze zdobyciem sobie miłości Amdijefriego. Nie miał w sobie nic z morderczego temperamentu Stali ani z jego przewrażliwionej godności. Ocios potrafił gawędzić dla przyjemności, cały czas przeplatając prawdę z kłamstwem. Jedną z jego największych zalet była zdolność empatii — żaden sadysta nie może osiągnąć doskonałości bez rozwinięcia w sobie tej umiejętności. Ale zawsze kiedy zaczynał osiągać pewne małe sukcesy, kiedy dzieciaki już miały się przed nim otworzyć… wtedy właśnie pojawiała się Pre albo Sfo, albo Ra, zmieniając jego łagodną minę w ohydny grymas lub każąc mu wybrać niewłaściwe słowa. Być może powinien się zadowolić podkopywaniem autorytetu Stali (wystrzegając się, rzecz jasna, mówienia o nim bezpośrednio). Ocios westchnął i poklepał Jefriego po ramieniu.

— Ravna niedługo znowu się odezwie. Jestem tego pewien. Człowiek pociągnął nosem i wyciągnął rękę, by pogładzić Ociosa po tej głowie, której nie przykrywał kaptur. Siedzieli sobie przez chwilę w przyjacielskiej ciszy, i w tym czasie myślami przeniósł się do…

…lasu i do oddziałów Rangolitha. Cała grupa wspinała się pod górę już przez dziesięć minut. Wszyscy prócz niego byli lekko obciążeni i przyzwyczajeni do tego rodzaju podejść. Obaj członkowie Ociosa zostawali w tyle. Zasyczał na dowódcę.

Tamten zszedł bokiem ku niemu. Żołnierze zwinnie ustępowali mu z drogi. Przystanął, gdy jego najbliższy członek znajdował się około piętnastu stóp od Ociosa. Głowy żołnierza przekrzywiały się to na ten, to na tamten bok.

— Jakie jest twoje życzenie… lordzie?

To był jakiś nowy. Przekazano mu wszystkie informacje dotyczące singli w płaszczach, ale Ocios zdawał sobie sprawę, że tamten nie bardzo wszystko pojmuje. Złoto i srebro błyszczące na czarnych płachtach płaszczy to były kolory zarezerwowane dla lordów dominium. Ale z oddziałem szło tylko dwóch członków Ociosa. Normalnie taki fragment z trudem potrafi brać udział w jakiejkolwiek rozmowie, a tym bardziej wydawać rozsądne rozkazy. Równie dezorientująco działał brak odgłosów myśli. Niektórzy żołnierze w swoich własnych myślach nazywali go „zombi”.

Ocios wskazał na ścieżkę idącą w górę, las zaczynał się zaledwie kilka jardów od miejsca, w którym stali.

— Zwiadowca Rangolith jest po drugiej stronie. Chodźmy na skróty — zaproponował słabym głosem.

Część tamtego patrzyła już na drogę wiodącą na szczyt wzgórza.

— To niezbyt dobry pomysł, panie. — Żołnierz wolno cedził słowa. Głupi dwojak, mówiła jego postawa. — Źli nas zauważą.

Ocios spiorunował tamtego wzrokiem, co raczej trudno wykonać, gdy ma się do dyspozycji tylko dwóch osobników.

— Żołnierzu, czy widzisz złoto na moich ramionach? Nawet jeden mój członek jest więcej wart niż ty cały. Jeśli mówię, że pójdziemy na skróty, to znaczy, że to zrobimy… nawet jeśli mielibyśmy czołgać się po pachy zanurzeni w siarce.

Ocios wiedział dokładnie, gdzie Wendacjusz wystawił czaty. Przejście po otwartej przestrzeni w tym miejscu nie przedstawiało najmniejszego ryzyka, ale on był taki zmęczony.

Dowódca oddziału wciąż do końca nie wiedział, kim jest Ocios, ale w mig zorientował się, że czarne płaszcze jest co najmniej tak groźny jak lord w całej okazałości. Wycofał się pokornie, szorując brzuchami po ziemi. Grupa zeszła na dół i po kilku minutach szli przez odsłonięte wrzosowisko.

Ocios wiedział, że idąc tą ścieżką, natknie się na bazę Ran-golitha za niecałe pół mili.

Ocios i Stal weszli do stołbu na środku dziedzińca. Kamień był świeżo przycięty, a ściany wzniesione w gorączkowym pośpiechu, z jakim zresztą zbudowano cały nowy zamek. Trzydzieści stóp nad ich głowami, w miejscu gdzie przypory stykały się ze sklepieniem, widać było małe otwory w kamiennym murze. Te otwory miały wkrótce zostać wypełnione prochem, podobnie jak szczeliny w murach otaczających lądowisko. Stal nazywał je Powitalnymi Szczękami. Teraz odwrócił jedną głowę w stronę Ociosa.

— I co mówi Rangolith?

— Wyszedł na patrol. Powinien być tutaj — to znaczy, powinien wrócić do obozu — już za chwilę. — Ocios robił, co mógł, by ukryć swoje wyprawy ze zwiadowcami. Podobne rozpoznania nie były zabronione, ale Stal na pewno kazałby mu się z nich tłumaczyć, gdyby się dowiedział.

Ocios i żołnierze Rangolitha brnęli przez podmokłe wrzosowisko. Powietrze unoszące się nad breją z roztopionego śniegu było cudownie chłodne, a wiaterek wpadał pod jego przepoco-ny i zakurzony płaszcz.

Rangolith znakomicie wybrał miejsce na swoją bazę. Namioty znajdowały się w niewielkim obniżeniu terenu na brzegu sporego oczka wodnego. Sto jardów dalej czapa śniegu przykrywała pobliskie wzgórze. Nie można było dojrzeć namiotów z dołu, miejsce zaś znajdowało się na tyle wysoko, że ze skraju niecki mieli wspaniały widok na trzy strony świata, a najlepszy na południe. Posiłki i żywność mogły nadchodzić z północy, przy czym możliwość ich wykrycia była niewielka, gdyby nawet pożar ogarnął leżące poniżej lasy, obóz ten pozostałby nietknięty.

Zwiadowca Rangolith wypoczywał niedaleko swych luster sygnałowych, smarując olejem przyrządy celownicze. Jeden z jego podwładnych leżał na skraju wzgórza i obserwował otoczenie przez teleskop. Na widok Ociosa Rangolith stanął na baczność, ale w jego spojrzeniu nie było lęku. Jak większość zwiadowców kontrolujących odległe tereny nie obawiał się zamkowych polityków. Poza tym Ocios spędził wiele chwil, bratając się z nim na zasadzie „my dwaj przeciwko ważniakom”. Rangolith burknął na dowódcę:

— Następnym razem, kiedy zdecydujesz się na brykanie po otwartym terenie, od razu gotuj tyłki do karnego raportu.

— To moja wina, zwiadowco — wtrącił się Ocios. — Mam ważne wiadomości.

Odeszli nieco od pozostałych, w kierunku namiotu Rangolitha.

— Widziałeś coś ciekawego, prawda? — Rangolith zaśmiał się dziwnie. Dawno już zorientował się, że Ocios nie był wcale wyjątkowo bystrym dwojakiem, tylko częścią sfory, która miała swoich członków w zamku.

— Kiedy masz następne spotkanie z Kołyską? — Taki był roboczy pseudonim Wendacjusza.

— W południe. Nie opuścił ani jednego przez cztery dni. Wygląda na to, że Południowcy rozsiedli się na dobre.

To się zmieni. — Ocios powtórzył rozkazy Stali dla Wendacjusza. Mówienie przychodziło mu z wielkim trudem. Czuł, jak tkwiąca w jego sforze zdrajczyni stara się go powstrzymać; czuł, że zanosi się na kolejny atak.

— To dopiero! Więc macie zamiar przenieść to wszystko na Margrumowy Stok za niecałe dwa… Zresztą nieważne, lepiej, żebym ja o tym nic nie wiedział.

Pod płaszczem Ocios cały się zjeżył. Bratanie się ma swoje granice. Rangolith nieraz miewał celne spostrzeżenia, ale być może, kiedy wszystko już się skończy, nie byłoby od rzeczy co nieco go przyciosać…

— Czy to wszystko, lordzie?

— Tak… Nie. — Ocios zadrżał dziwnie zmieszany. Kłopot z tymi płaszczami polegał na tym, że nie zawsze udawało się wszystko zapamiętać. Na Wielką Sforę, nie! Ona znowu atakowała. Stal nakazał zabicie człowieka pozostającego w rękach Snycerki, wszystko dokładnie rozważone, nader rozsądne posunięcie, ale…

Ocios stojący obok Stali potrząsnął gniewnie głową, szczękając zębami.

— Czy coś nie w porządku? — spytał lord Stal. Naprawdę uwielbiał te chwile, gdy płaszcze radiowe sprawiały Ociosowi ból.

— Nic, drogi lordzie. To znowu tylko zakłócenia atmosferyczne. — W rzeczywistości nie było żadnych zakłóceń, tylko Ocios czuł, jak się rozpada. Co dało jego rywalce tę nagłą siłę?

Ocios siedzący z Amdijefrim kłapał szczękami, otwierając pysk i zamykając, i znowu otwierając pysk i zamykając. Dzieciaki odskoczyły od niego z rozszerzonymi ze strachu oczyma.

— Wszystko w porządku — mruknął ponuro, mimo że obaj jego członkowie zawzięcie obijali się o siebie. Było mnóstwo powodów, dla których powinni zachować Johannę Olsndot przy życiu. Patrząc długofalowo, zapewniłoby to poparcie Jefriego w przyszłości. Mogła także stać się tajnym człowiekiem Ociosa. Chyba powinien sfingować śmierć Dwunoga, ukryć to przed Stalą i… Nie! Nie! Nie! Ocios z wysiłkiem odzyskał kontrolę, rugując z umysłu wszelkie argumenty. Wszystkie sztuczki, jakich sam wcześniej użył przeciwko Presforze, zostały wykorzystane przeciwko niemu. Na mnie to nie działa! Ja jestem mistrzem kłamstwa!

I wtedy jej atak został wznowiony z całą mocą, przypominał ciosy zadawane maczugą, która miażdżyła każdą pojawiającą się myśl.

Ten ze Stalą, ci z Rangolithem, ci z Amdijefrim — wszyscy zaczęli nagle niewyraźnie mamrotać. Lord Stal biegał wokół niego, nie wiedząc, czy ma się śmiać, czy okazać troskę. Rangolith wybałuszył wszystkie oczy, patrząc na niego z wyraźnym rozbawieniem.

Dwójka dzieci zbliżyła się i dotknęła go.

— Czy coś ci jest? Czy coś ci jest? — Człowiek wsunął te swoje niezwykłe dłonie pod płaszcz i łagodnie pogłaskał zakrwawioną sierść Ociosa. Świat rozpłynął mu się przed oczami w gwałtownej fali zakłóceń.

— Nie rób tego. To może boleć go jeszcze bardziej — usłyszał głos Amdiego. Małe pyszczki szczeniaków wyciągnęły się w jego stronę, starając się poprawić płaszcze.

Ocios czuł, jak zapada się w zapomnienie. Ostatni ruch Presfory był frontalnym atakiem, bez zbędnych argumentów, bez chytrej infiltracji, i…

…I rozejrzała się dookoła zdziwiona. Po tylu dniach wreszcie jestem sobą. Wreszcie nad sobą panuję. Dość mordowania niewinnych! Jeśli ktoś ma zginąć, to raczej Stal i Ocios. Jej głowa wodziła za skaczącymi wokół niej członkami Stali, wzrokiem wybrała najważniejszego z nich i napięła mięśnie nóg, by skoczyć mu do gardła. Podejdź trochę bliżej… i giń.

Ostatnia chwila świadomości nie trwała dłużej niż pięć sekund. Jej atak na obecnego w niej Ociosa był desperacki, na całego, bez żadnych rezerw pozostawionych do wewnętrznej obrony. W chwili gdy szykowała się do skoku na osobnika Stali, poczuła, jak ktoś ciągnie jej duszę do tyłu i w dół, jak Ocios wynurza się z ciemności. Złapał ją kurcz i upadła, poczuła, jak pyskiem uderza o ziemię…

…I Ocios odzyskał panowanie. Atak słabeuszki był absolutnym zaskoczeniem. Ona naprawdę przejmowała się tymi, którzy mieli zginąć, przejmowała się do tego stopnia, że zamierzała poświęcić siebie, jeśli to miałoby zabić Ociosa. I tu popełniła błąd. Samobójstwo nie jest tą podstawą, na której dusza może oprzeć swą dominację nad sforą. To właśnie niezłomna decyzja samozniszczenia osłabiła jej przewagę nad zepchniętymi w nicość resztkami przeciwnika… i otworzyła szansę przed Mistrzem. Znów odzyskał panowanie i dodatkową sposobność ostatecznego rozprawienia się z rywalką. Napaść Presfory uczyniła ją bezbronną. Najmocniejsze wewnętrzne bariery, chroniące jej trzech członków, stały się nagle cienkie jak skórka na przejrzałym owocu. Ocios przebił się przez tę błonę i wwiercił straszną łapą w miąższ jej umysłu, rozbryzgując go wokół swego mocnego już teraz trzonu. Trójka, która stanowiła jądro Pres-fory, będzie nadal żyć, ale już nigdy nie oddzieli swej duszy od jego.

Ocios stojący przy Stali zwalił się na ziemię jak nieprzytomny, ale konwulsje zaczęły powoli ustawać. Niech Stal pomyśli, że zaniemógł. To da Ociosowi czas, by wymyślić najbardziej korzystne wyjaśnienie.

Ocios rozmawiający z Rangolithem podniósł się powoli, chociaż obaj osobnicy byli jeszcze oszołomieni. Ocios sprawił, że doszli do siebie. Tu nie trzeba było żadnych wyjaśnień, ale najlepiej będzie rozwiać wszelkie ewentualne podejrzenia o walkę dusz.

— Te płaszcze to potężne urządzenia. Czasami aż zbyt potężne.

— To prawda, lordzie.

Ocios pozwolił, aby jego pyski ułożyły się w uśmiech. Przez chwilę milczał, smakując to, co miał za chwilę powiedzieć. Nie czuł w sobie żadnego śladu pokonanej miernoty. To była jej ostatnia i najgroźniejsza próba przejęcia panowania. Ostatni i największy błąd. Uśmiech Ociosa rozszerzał się na pozostałych członków, także na tych, którzy siedzieli z Amdijefrim. Nagle przypomniało mu się, że Johanna Olsndot będzie pierwszą osobą, jaką każe zabić od czasu powrotu na Ukrytą Wyspę. Johanna Olsndot będzie więc pierwszą krwią na jego trzech nowych pyskach.

— Należy zlecić Kołysce jeszcze jedną rzecz, zwiadowco. Małą egzekucję… — Kiedy zagłębiał się w szczegóły, poczuł, jak błogie ciepło ogarnia wszystkich jego członków.

TRZYDZIEŚCI PIĘĆ

Jedyną korzyścią z całego ich postoju była szansa, jaką dawał on rannym. Teraz, gdy Wendacjusz znalazł przejście pomiędzy liniami obrony wroga, każdy niecierpliwie czekał, kiedy wreszcie wyruszą, ale…

Johanna spędziła ostanie popołudnie w szpitalu polowym. Szpital składał się ze zbitych naprędce prostokątnych zagród, szerokości około sześciu metrów. Na niektórych działkach wznosiły się prymitywne szałasy — w nich chronili się ci, którzy zachowali na tyle rozumu, by jako tako zadbać o siebie. Inni poprzestawali na rozwalającym się ogrodzeniu. W każdej zagrodzie znajdował się przeważnie pojedynczy członek będący pozostałością po całej sforze. Single te mogły z łatwością przesadzić otaczające je płoty, ale większość z nich zdawała się być pogodzona z losem i pozostawała w środku.

Johanna ciągnęła wózek z jedzeniem przez cały teren szpitala, zatrzymując się przy każdym pacjencie. Wózek był dla niej nieco za duży, a jego koła czasem zaplątywaly się w wystające korzenie. Ale zajęcie to, do którego nadawała się znacznie bardziej niż jakakolwiek sfora, dawało jej poczucie, że jest potrzebna.

Z lasu otaczającego szpital dochodziły odgłosy wydawane przez zaprzęgane do wozów kherświny, okrzyki żołnierzy zabezpieczających działa i pakujących obozowy ekwipunek. Z map, jakie Wendacjusz pokazał na posiedzeniu rady, wynikało jasno, że przez następne dwa dni czeka ich wyczerpująca trasa, ale za to mieli zająć wysoko położone tereny na tyłach niczego się nie spodziewających wojsk Ociosa.

Johanna zatrzymała się przy pierwszym malutkim szałasie. Siedzący w środku trojak usłyszał, jak nadchodzi, i natychmiast wypadł na zewnątrz, biegając w kółko wokół jej wózka.

— Johanno! Johanno! — wołał jej własnym głosem. Była to pozostałość po jednym z pomniejszych strategów Snycerki, który miał okazję nauczyć się kilku słów po samnorsku. Sfora ta była wcześniej szóstakiem. Trzech członków zostało zagryzionych przez wilki. Reszta, która pozostała, była „mówcą” — dorównywała bystrością pięcioletniemu dziecku, aczkolwiek operującemu dość niezwykłym słownictwem.

— Dzięki za jedzenie. Dziękuję. — Trącał ją nosami. Poklepała go po głowach, zanim ponownie sięgnęła do wózka i wyciągnęła z niego miski letniego gulaszu. Dwóch członków natychmiast zanurzyło w nich pyski, ale trzeci przysiadł na chwilę nieco z tyłu i zagadnął ją:

— Słyszałem, że niedługo będziemy walczyć. Ty już chyba nie, ale…

— To prawda. Idziemy do góry obok wyschniętego wodospadu, na wschód od tego miejsca.

— Ojojoj! — zajęczał. — Ojojoj! To fatalnie. Słaba widoczność, brak kontroli, strach przed zasadzką.

Wydawało się, że fragment ma jakieś wspomnienia związane z własnymi założeniami taktycznymi. Ale nie było możliwości, aby Johanna zdołała wytłumaczyć mu argumenty Wenda-cjusza.

— Nie martw się. Wszystko będzie w porządku.

— Jesteś pewna? Obiecujesz?

Johanna uśmiechnęła się łagodnie do tego, co pozostało z dość miłej sfory.

— Tak. Obiecuję.

— Aaa… To w porządku. — Teraz już cała trójka trzymała pyski w miskach z gulaszem. To był jeden z największych szczęściarzy. Wykazywał spore zainteresowanie tym, co działo się wokół niego. A ponadto, co było równie istotne, rozpierał go dziecięcy entuzjazm. Pielgrzym powiedział, że tego rodzaju fragmenty mogą się łatwo zregenerować, jeśli będzie się o nie dobrze dbało tak długo, by mogły dochować się szczeniaka lub dwóch.

Popchnęła wózek kilka metrów dalej, do ogrodzenia otaczającego teren w kształcie kwadratu, co oznaczało zagrodę zajętą przez singla. W powietrzu unosił się mdły zapach odchodów. Niektóre z singli i dubletów nie potrafiły wypróżniać się w osobnym miejscu; zresztą obozowe latryny znajdowały się jakieś sto metrów od szpitala.

— Tutaj, Czarnuszku. Czarnuszku? — Johanna uderzała pustą miską o bok wózka. Zza krzaków wysunęła się pojedyncza głowa; czasem tego biedaka nie stać było i na taką reakcję. Johanna uklękła, tak że jej oczy znalazły się prawie na poziomie oczu czarnopyskiego singla. — Czarnuszku?

Stworzenie wypełzło zza krzaków i powoli się zbliżyło. Było wszystkim, co pozostało po jednym z artylerzystów Skrupiła. Nawet je pamiętała — zgrabny szóstak, wszyscy członkowie potężnie zbudowani i bardzo szybcy. Ale teraz nawet Czarnuszek nie był cały — upadające działo zmiażdżyło mu tylne łapy. Ciągnął je za sobą na małym wózku o trzydziestocentymetrowych kołach. Wyglądał jak Skrodojeździec, któremu wyrosły przednie łapy. Popchnęła miskę gulaszu w jego stronę i wydała z siebie odgłosy, jakich nauczył ją Pielgrzym. Czarnuszek przez ostatnie trzy dni odmawiał jedzenia, lecz dziś podtoczył się na tyle blisko, że mogła pogładzić go po łbie. Po chwili zanurzył pysk w misce strawy.

Johanna uśmiechnęła się mile zaskoczona. Ten szpital był bardzo dziwnym miejscem. Jeszcze przed rokiem napawałby ją przerażeniem, ale nawet teraz nie miała właściwego szpońskie-go spojrzenia na to, kim są ranni. Głaszcząc Czarnuszka po opuszczonej głowie, spojrzała ponad połacią leśnego runa na prymitywne szałasy, na pacjentów i na różne ich części. To naprawdę był szpital. Tutejsi lekarze naprawdę próbowali ratować życie, nawet jeśli cała miejscowa medycyna polegała na krojeniu i nastawianiu bez najmniejszego znieczulenia. W tym sensie ich metody były porównywalne ze średniowieczną ludzką medycyną, o której czytała w danniku. Ale u Szponów chodziło jeszcze o coś więcej. To miejsce przypominało również magazyn części zamiennych. Lekarze mieli na względzie przede wszystkim zdrowie całych sfor. Single stanowiły dla nich kawałki, które mogły okazać się przydatne do tworzenia większych fragmentów, mniej lub bardziej tymczasowych. Ranne single były pacjentami, którym poświęcano najmniej uwagi.

— W takich wypadkach nie bardzo jest co ratować — powiedział jej jeden lekarz korzystając z obecności tłumacza-Piel-grzyma. — A nawet gdyby było, to czy chciałabyś mieć w sobie kalekiego, luźno związanego z duszą członka?

Łapiduch był najwyraźniej zbyt zmęczony, by zauważyć niedorzeczność takiego pytania. Z nosów ciekła mu krew, pracował całymi godzinami, by uratować rannych członków całych sfor.

Poza tym większość rannych singli po prostu przestawała jeść i umierała w ciągu dziesięciodnia lub szybciej. Nawet po roku spędzonym wśród Szponów Johannie trudno było się z tym pogodzić. Każdy singiel przypominał jej Skrybę, chciała, aby miały większe szczęście niż ostatni członek tamtego. Rozwożąc jedzenie, spędzała tyle samo czasu z rannymi singlami, co z innymi pacjentami. Dawało to całkiem niezłe efekty. Mogła przecież podejść blisko do każdego z nich, nie wywołując zakłóceń w myślach. Jej pomoc dawała sforotwórcom więcej czasu na przestudiowanie fragmentów i singli w celu odpowiedniego skomponowania sprawnie funkcjonujących sfor z pozostałych po bitwie resztek.

Teraz pojawiała się szansa, że może Czarnuszek przestanie się głodzić. Opowie o tym Pielgrzymowi. Udawało mu się dokonać cudów przy wielu wcześniejszych składankach, a ponadto chyba był jedyną sforą, która, tak jak dziewczyna, przejmowała się losem okaleczonych singli.

— Jeśli nie przestają jeść, oznacza to na ogół, że mają bardzo silny umysł. Nawet jako inwalidzi mogą stanowić mocny element niejednej sfory — mówił jej. — Nieraz miałem w swoim składzie kalekę. Nie zawsze można wybierać, kiedy zostanie się zredukowanym do trojaka na zupełnie nieznanym terenie.

Johanna postawiła miskę wody obok gulaszu. Po chwili kaleki pojedynczy osobnik obrócił się dookoła i pociągnął kilka małych łyczków.

— Trzymaj się Czarnuszku, na pewno znajdziemy kogoś dla ciebie.

Chitiratte był tam, gdzie powinien; stał na posterunku, tak jak się tego po nim spodziewano. Mimo to czuł, że zjadają go nerwy. Przez cały czas co najmniej jedna głowa wpatrywała się w modliszkowatego stwora, w Dwunoga. Nie było w tym nic podejrzanego. Miał przecież pełnić tutaj straż, a to oznaczało uważne patrzenie we wszystkich kierunkach. Gorączkowo wyjmował kusze z żołnierskiej sakwy, by ściskać je w szczękach, to znów na powrót je chował. Jeszcze tylko kilka minut…

Ponownie obszedł dookoła szpitalik. To była lekka służba. Mimo że ta część lasu została oszczędzona przez polujące sfory, pożary, które często zdarzały się podczas Suchowiatru, przegoniły większą zwierzynę w dół rzeki. W tak bliskiej odległości od wody ziemia była porośnięta miękkokrzewem i rzadko trafiały się jakieś kolczaste rośliny. Chodzenie wokół szpitala było równie przyjemne, jak przechadzka po Snycerskich Błoniach nieopodal stolicy. Kilkaset jardów na wschód czekała już cięższa robota — tam przygotowywano wozy i zapasy przed czekającą wojsko wspinaczką.

Fragmenty wiedziały, że coś się szykuje. Tu i ówdzie głowy wychylały się z legowisk i nor. Spoglądały na ładowane wozy, słyszały znajome głosy przyjaciół. Nawet najtępsze czuły się w obowiązku ruszyć na pomoc. Przed chwilą zagonił trzy fizycznie całkiem sprawne single z powrotem do szpitalnych zagród. Takie kaleki nie mogły się na nic przydać. Kiedy armia pomaszeruje na Margrumowy Stok szpital zostanie na tyłach. Chitiratte żałował, że on nie będzie mógł zostać z chorymi. Zbyt długo pracował dla szefa, by się nie domyślić, kto był jego mocodawcą. Dlatego też podejrzewał, że niewielu uda się wrócić z Margrumowego Stoku.

Skierował trzy pary oczu na modliszkę. Obecna akcja była najbardziej ryzykowna ze wszystkich, w jakich brał udział. Jeśli wszystko się uda, może zażąda od szefa, żeby zostawił go przy szpitalu. Tylko ostrożnie, stary. Wendacjusz nie byłby tym, kim jest, gdyby zostawiał przy życiu jakichś niepewnych świadków. Chitiratte widział, co stało się z tym gościem ze wschodu, który za bardzo wścibiał nos w sprawy szefa.

Cholera, ale ten człowiek się guzdrze! Marudzi przy tamtym singlu już pięć minut. Biorąc pod uwagę ilość czasu, jaki spędza z fragmentami, można by pomyśleć, że się z nimi parzy. Cóż, niedługo zapłaci za tę poufałość. Wypadek, wypadek. To musi wyglądać na wypadek.

Oho! Dwunóg zbierał już miski z jedzeniem i wodą i układał je na wózku. Chitiratte dyskretnie obiegł szpital dookoła i zatrzymał się w miejscu, gdzie miał dobry widok na dwojaka Kratzi — fragment, który miał dokonać zbrodni.

Kratzinissinari, zanim utracił swą część zwaną Nissinari, był piechurem. Nie miał żadnych powiązań z szefem ani Służbami Bezpieczeństwa. Ale znany był jako absolutnie stuknięty sukinsyn; mówiono, że prawie cały czas znajduje się na skraju bitewnego amoku. Zredukowanie do dubletu na ogół wpływało uspokajająco. W tym jednak wypadku… cóż, szef twierdził, że Kratzi został specjalnie przygotowany; jak pułapka, którą wystarczy odpowiednio uruchomić. Cała praca Chitiratte polegała na tym, by we właściwej chwili dać sygnał, a dwojak miał rozszarpać modliszkę na strzępy. Wielka tragedia. Oczywiście Chitiratte będzie w pobliżu — zaalarmowany szpitalny wartownik. Bez chwili zwłoki przeszyje strzałami mózgi Kratziego… ale niestety nie zdąży uratować Dwunoga.

Człowiek ciągnął niezdarnie wózek z jedzeniem, omijając korzeniowe krzewy, przemieszczając się w stronę Kratziego, następnego pacjenta. Dublet wychynął z nory, wypowiadając jakieś kretyńskie pozdrowienia, których nawet Chitiratte nie potrafił zrozumieć. Pomimo ogólnie przyjaznego zachowania, w tym, co mówił, pobrzmiewały nieznaczne tony morderczej furii. Oczywiście modliszka nic nie zauważyła. Zatrzymała wózek i zaczęła napełniać miski jedzeniem i wodą, cały czas mrucząc coś do dwojaka. Za chwilę pochyli się, aby położyć jedzenie na ziemi… Przez krótką chwilę Chitiratte rozważał możliwość ustrzelenia modliszki, na wypadek gdyby Kratziemu nie powiodło się od razu. Potem mógł powiedzieć, że było to tragiczne chybienie. Nie lubił Dwunoga. Modliszkowaty stwór był naprawdę groźny, taki wielki i ruszał się tak dziwnie. Teraz wiedział, że w porównaniu ze sforami było to bardzo delikatne stworzenie, ale i tak strach oblatywał go na samą myśl, że pojedyncze zwierzę może być tak bystre. Odpędził pokusę jeszcze szybciej, niż o niej pomyślał. Lepiej nie mówić, jaką cenę mógłby zapłacić za taki wybryk, nawet gdyby uwierzono, że strzał był nieszczęśliwym wypadkiem. Dziś nie pora na litość, o nie. Niech szczęki i pazury Kratziego wykonają swoją robotę.

Jedna z głów dwojaka wpatrywała się w stronę, gdzie stał Chitiratte. Modliszka chwyciła miski i odwróciła się od wózka…

— Hej, Johanno! Jak ci idzie?

Johanna podniosła wzrok znad miski z gulaszem i zobaczyła Wędrownika Wickwrackstrupa, zbliżającego się do niej wzdłuż granicy szpitala. Starał się podejść tak, żeby nie zakłócać odgłosów myśli pacjentów. Strażnik, który przed chwilą stanął w pobliżu, wycofał się na jego widok i przeszedł kilka metrów dalej.

— Całkiem nieźle — odkrzyknęła. — Widziałeś tego na kółkach? Właśnie zjadł porcję gulaszu.

— Znakomicie. Myślałem o nim i o trojaku po drugiej stronie szpitala.

— Tym rannym lekarzu?

— Tak. Wszyscy członkowie, którzy pozostali po Trellelaku są płci żeńskiej. Słuchałem odgłosów ich myśli i… — Cały wywód Pielgrzym wygłosił po samnorsku, ale Johanna i tak niewiele z niego rozumiała. Język ludzki nie miał żadnych odpowiedników pojęć sforotwórstwa. Nawet Wędrownik nie mógł wszystkiego jasno przedstawić. Ponieważ Czarnuszek był płci męskiej, razem z trojakiem lekarza mieli szansę na spłodzenie szczeniaków na tyle wcześnie, żeby odpowiednio scementować nowy skład. Reszta była niezrozumiałą gadaniną o „rezonansie nastrojów” i „siatce mocnych i słabych punktów”. Pielgrzym mówił o sobie, że jest sforotwórcą amatorem, ale nieraz doktorzy — a czasami nawet Snycerka — z wielką powagą traktowali jego opinie. Podczas podróży wiele doświadczył i widział. Skomponowane przez niego składy zdawały się „chwytać” dużo częściej niż sfory tworzone przez innych. Uciszyła go gestem dłoni.

— Dobrze. Spróbujemy, jak już nakarmię wszystkich.

Pielgrzym przekrzywił jedną głowę czy dwie i spojrzał w stronę najbliższych szpitalnych zagród.

— Dzieje się coś dziwnego. Nie potrafię tego dokładnie wyjaśnić, ale… wszystkie fragmenty patrzą na ciebie. Robią to bardziej nachalnie niż zazwyczaj. Czy czujesz to?

Johanna wzruszyła ramionami.

— Nie. — Uklękła, aby postawić miski z wodą i gulaszem przed dwojakiem. Dwóch członków najwyraźniej aż drżało z niecierpliwości, aczkolwiek okazali uprzejmość i nie przerywali rozmowy. Kątem oka zauważyła, że szpitalny strażnik bardzo dziwnie kiwa dwoma środkowymi głowami i…

Poczuła dwa ciosy, jak uderzenia pięści, na klatce piersiowej i na twarzy. Upadła na ziemię i wtedy rzucili się na nią. Podniosła zakrwawione ramię, aby powstrzymać ostre zęby i pazury.

Kiedy Chitiratte dał sygnał, obaj członkowie Kratziego ruszyli do akcji i… wskoczyli jeden na drugiego, niemal przypadkowo przewracając modliszkę na plecy. Pazury i zęby darły powietrze oraz boki członków w równym stopniu, co ciało Dwuno-ga. Przez chwilę Chitiratte stał jak wryty. Może jej wcale nie zabić. Potem otrząsnął się i przeskoczył przez ogrodzenie, w tym samym czasie opuszczając i ładując kuszę. Może nie trafić za pierwszym razem. Kratzi szarpał modliszkę, ale szło mu zbyt wolno…

Po chwili nie miał już możliwości oddania strzału w dwojaka. Fala biało-czarnych, warczących ciał zalała Kratziego i człowieka. Każdy w miarę sprawny fragment w szpitalu zdawał się ruszać do ataku. W mgnieniu oka cały teren ogarnęła mordercza furia, znacznie bardziej przerażająca, niż kiedy do walki brały się całe sfory. Na widok i dźwięk tej jatki Chitiratte cofnął się pośpiesznie, nie mogąc wyjść ze zdumienia.

Nawet Pielgrzym dał się porwać temu szaleństwu. Sfora pędem minęła strażnika i otoczyła kłąb walczących. Pielgrzym ani razu nie włączył się do ogólnej bijatyki, tu i ówdzie co jakiś czas gryząc pojedynczych członków i nieustannie wykrzykując jakieś słowa, które ginęły w straszliwej wrzawie.

Nagłe uderzenie interf erujących myśli motłochu było tak głośne, że ogłuszyło Chitiratte stojącego dwadzieścia jardów dalej. Po chwili tłum zaczął się kurczyć, szaleństwo powoli o większość pacientów. To, co jeszcze przed sekundą przypominało bestię o kilkudziesięciu ciałach, teraz stało się pomieszanym i zakrwawionym zbiorowiskiem luźnych członków.

Pielgrzym wciąż biegał dookoła, w przedziwny sposób zachowując jasność myśli i sprawność ruchów. Jeden z jego osobników, ogromny, ze strupem na zadzie, co chwila dawał nura w ogromny kocioł, siekąc pazurami każdego, kto jeszcze rwał się do bitki.

Wreszcie pacjenci zaczęli wycofywać się z pobojowiska. Niektórzy z tych, którzy włączyli się do bijatyki jako trojaki lub dwojaki, wychodzili jako single. Inni wydawali się liczniejsi niż przedtem. Ziemia wokół była przesiąknięta krwią. Zginęło co najmniej pięciu członków. Ze środka niedawnego pola bitwy sterczały ku górze dwa kółka-protezy.

Pielgrzym nie zwracał na to wszystko uwagi, cała czwórka stała wokół jakiejś zakrwawionej kupki.

Chitiratte uśmiechnął się do siebie. Mokra plama po modliszce. Co za tragedia!

Johanna przez cały czas nie straciła przytomności, ale ból i przygniatający ją ciężar kilkudziesięciu ciał nie pozwalał jej myśleć. Teraz nacisk ustał. Gdzieś na tle wrzawy słyszała okrzyki w normalnej szpońskiej mowie. Spojrzała w górę i zobaczyła Pielgrzyma. Strupiarz stał nad nią okrakiem, pysk trzymał kilka centymetrów od jej twarzy. Pochylił się i polizał jej twarz. Johanna uśmiechnęła się i spróbowała coś powiedzieć.

Wendacjusz tak wszystko ułożył, żeby w tej samej chwili odbywać konferencję ze Skrupiłem i Snycerką. Dowódca artylerii właśnie zagłębiał się w taktyczne wyjaśnienia, przedstawiając przy użyciu dannika swój plan przemarszu przez Mar-grumowy Stok.

Dzikie wrzaski dobiegły ich od strony rzeki.

Skrupiło poirytowany podniósł wzrok znad Różowego Oli-fanta.

— Co, u diabła…

Ale hałas nie ustawał. Najwyraźniej było to coś więcej niż przypadkowa burda. Snycerka i Wendacjusz wymienili zaniepokojone spojrzenia, jednocześnie wyciągając szyje, aby zerknąć pomiędzy drzewami w stronę, z której dochodził oszalały gwar.

— Bójka w szpitalu? — spytała królowa.

Wendacjusz upuścił swój notatnik i biegiem wycofał się z miejsca ich spotkania, krzycząc na strażników, aby strzegli królowej. Kiedy pędził przez obóz widział, jak szwendający się po obozie zluzowani wartownicy podążają w stronę szpitala. Wszystko szło tak gładko, jakby zostało zaprogramowane w dan-niku, oprócz może… skąd taki straszny hałas?

Na ostatnich metrach dogonił go Skrupiło i popędził do przodu. Artylerzysta wbiegł na teren szpitala i stanął jak wryty, a na jego pyskach pojawił się wyraz przerażenia. Wendacjusz wpadł na polanę, przygotowując się na wielkie przedstawienie, podczas którego miał być głęboko wstrząśnięty, a jednocześnie stanowczy w podejmowaniu natychmiastowych decyzji.

Wędrownik Wickwrackstrup stał przy wózku z jedzeniem. Tuż za nim widział Chitiratte. Pielgrzym otaczał Dwunoga leżącego pośród sporego pobojowiska. Na Sforę Sfor, co tu się działo? Dookoła było zbyt dużo krwi.

— Wszyscy oprócz lekarzy do tyłu! — ryknął na żołnierzy tłoczących się na skraju polany. Wybrał ścieżkę idącą jak najdalej od zagród najgłośniejszych pacjentów. Widział mnóstwo nowych rannych, a gdzieniegdzie ciemne plamy krwi na jasnych pniach drzew. Coś było nie tak.

Tymczasem Skrupiło okrążył szpital z drugiej strony i stanął kilkadziesiąt jardów od Pielgrzyma. Większość jego osobników wbijała wzrok w coś, co leżało pod Wickwrackstrupem.

— To Johanna! Johanna! — Przez moment wyglądało na to, że dureń ma zamiar przeskoczyć ogrodzenie.

— Myślę, że nic jej nie będzie, Skrupiło — powiedział Wickwrackstrup. — Właśnie karmiła jednego z dwojaków, kiedy tamten wpadł w szał i… ją zaatakował.

Jeden z doktorów rozejrzał się po pobojowisku. Na ziemi leżały trzy bezwładne ciała, a rozlanej krwi starczyłoby dla kilku członków.

— Ciekawe, czym ich mogła sprowokować?

— Niczym, mówię ci! Ale kiedy upadła, pół szpitala rzuciło się na tego… jak mu tam było. — Machnął pyskiem w stronę trudnych do zidentyfikowania resztek.

Wendacjusz spojrzał na Chitiratte i jednocześnie dostrzegł przybywającą Snycerkę.

— Co o tym powiesz, żołnierzu? — zapytał. Tylko nic nie zawal, Chitiratte.

— By-było tak, ja-jak mówi Pielgrzym, panie. Nigdy nie widziałem czegoś podobnego. — Nader udanie sprawiał wrażenie prawdziwie wstrząśniętego całym wydarzeniem.

Wendacjusz podszedł bliżej do Pielgrzyma.

— Pozwolisz mi rzucić okiem, Pielgrzymie?

Wickwrackstrup zawahał się. Obwąchał dziewczynę w poszukiwaniu ran, które wymagałyby natychmiastowego opatrzenia. Potem Johanna kiwnęła lekko głową, a on cofnął się kilka kroków.

Wendacjusz zbliżył się poważny i zatroskany. Wewnątrz kipiał gniewem. Nigdy nie słyszał o czymś takim. Ale nawet jeśli cały cholerny szpital przyszedł jej na pomoc i tak powinna być martwa. Kratzi mógł ją zagryźć w pół sekundy. Jego plan wydawał się absolutnie pewny i bezpieczny (nawet teraz niepowodzenie nie powinno przynieść jemu większych szkód), ale właśnie zaczynał rozumieć, gdzie tkwił błąd. Przez wiele dni człowiek pozostawał w bezpośrednim kontakcie z tymi pacjentami, nawet z Kratzim. Żaden ze szpońskich lekarzy nie mógł zbliżyć się do nich ani ich dotknąć, tak jak to robił Dwunóg. Nawet niektóre całe sfory były pod wrażeniem takiego zbliżenia; dla fragmentów musiało to być wstrząsające przeżycie. W głębi duszy większość z pacjentów musiała uważać to stworzenie za swoją część.

Przyjrzał się Dwunogowi z trzech stron, zdając sobie sprawę, że oczy co najmniej pięćdziesięciu sfor bacznie obserwują każdy jego ruch. Niewielka ilość przelanej krwi pochodziła od Dwunoga. Rany cięte na jej szyi i ramionach były długie i płytkie, jakby ktoś zadawał je na ślepo. W ostatniej chwili całe przygotowanie Kratziego wzięło w łeb z powodu nieśmiałej myśli, że być może atakuje członka własnej sfory. Przecież nawet teraz wystarczyłoby wykonać mały zamach przednią łapą, aby poderżnąć gardło dziewczyny. Szybko rozważył myśl oddania człowieka pod opiekę medyczną Służby Bezpieczeństwa. Taki wybieg zakończył się sukcesem w przypadku Skryby, ale tym razem było to zbyt ryzykowne. Przed chwilą Pielgrzym stał nos w nos z Johanna, wszelkie twierdzenia o „nieprzewidzianych komplikacjach” na pewno wzbudziłyby w nim podejrzenia. Nie. Nawet dobre plany czasem biorą w łeb. Niech to będzie doświadczeniem na przyszłość. Uśmiechnął się do dziewczyny i przemówił po samnorsku.

— Teraz jesteś bezpieczna.

Na nieszczęście, ale miejmy nadzieję, że tylko na chwilę.

Głowa dziewczyny obróciła się na bok, patrząc w stronę, gdzie stał Chitiratte.

Skrupiło nerwowo dreptał w tę i z powrotem wzdłuż ogrodzenia, podchodząc tak blisko do Chitiratte i Pielgrzyma, że obaj musieli się trochę cofnąć.

— Nie nabiorę się na to! — zawołał artylerzysta. — Najważniejsza osoba w naszym obozie zaatakowana w ten sposób. Z daleka pachnie to podstępem wroga!

Wickwrackstrup wybałuszył na niego wszystkie oczy.

— Jak to sobie wyobrażasz?

— Nie wiem! — Zakrzyknął desperacko Skrupiło. — Ale wiem, że Johanna potrzebuje dobrej ochrony w takim samym stopniu, co opieki lekarza. Wendacjusz musi znaleźć dla niej jakieś bezpieczne miejsce.

Na Pielgrzymie najwyraźniej argument ten zrobił wielkie wrażenie… i zaniepokoił go. Pochylił głowę w stronę Wendacju-sza i zapytał z niespotykanym u niego respektem:

— Co ty o tym myślisz, Wendacjuszu?

Oczywiście Wendacjusz cały czas patrzył na Dwunoga. Interesujące, jak te stwory potrafiły ukrywać, w którą stronę patrzą. Johanna przez chwilę wpatrywała się w Chitiratte, teraz lustrowała wzrokiem Wendacjusza. Jej malutkie, ruchliwe, wąsko rozstawione oczka zwężały się w małe szparki. Wendacjusz w zeszłym roku poświęcił się wnikliwym studiom nad ludzkimi minami, obserwując Johannę oraz śledząc historie w danniku. Dziewczyna najwyraźniej coś podejrzewała. Musiała także zrozumieć część przemowy Skrupiła. Wygięła plecy i uniosła rękę do góry. Na szczęście dla Wendacjusza udało jej się wydobyć z gardła tylko cichy szept, który on sam ledwie słyszał:

— Nie… nie jak Skryba.

Wendacjusz był sforą, która wierzyła w uważne planowanie. Wiedział, że często najlepiej ułożone plany muszą zostać dostosowane do zmieniających się okoliczności. Spojrzał na Johannę i uśmiechnął się swoim oficjalnym, współczującym uśmiechem. Zabicie jej w ten sam sposób co osobnika Skryby wiązało się z ogromnym ryzykiem, ale… teraz widział, że wszelkie alternatywne rozwiązania są dużo bardziej niebezpieczne. Na szczęście Snycerka utknęła wraz ze swym najbardziej stetry-czałym kuśtykiem po drugiej stronie szpitala. Kiwnął głową na Pielgrzyma i zebrał się w zwartą grupę.

— Obawiam się, że Skrupiło ma rację. Nie wiem jeszcze, jak to się udało zorganizować, ale nie możemy podejmować dalszego ryzyka. Zabierzemy Johannę do mojej kwatery. Powiadom o tym królową. — Zdjął płaszcze z grzbietów i zaczął delikatnie opatulać człowieka przed jego ostatnią podróżą. Tylko jej oczy wyrażały sprzeciw.

Johanna na zmianę traciła i odzyskiwała przytomność, przerażona niemożnością wykrzyczenia swych obaw. Jej wrzaski nie brzmiały głośniej niż szept. Ramiona i nogi nie mogły wykonać żadnego ruchu prócz nie skoordynowanych podrygów, a te były niewidoczne, gdyż cała została zawinięta w peleryny Wenda-cjusza. Może to wstrząs mózgu albo coś w tym rodzaju, z zakamarków myśli wypłynęło absurdalne wyjaśnienie. Wszystko wydawało się takie dalekie, takie mroczne…

Johanna obudziła się w swoim domku w Snycerii. Co za straszliwy sen! W tym śnie została tak poraniona, że nie mogła się poruszyć, a potem zdawało jej się, że Wendacjusz jest zdrajcą. Spróbowała usiąść, ale nie mogła się poruszyć. Jestem cała zaplątana w przeklęte prześcieradła. Leżała cicho przez kilka chwil, wciąż oszołomiona koszmarnym snem.

— Snycerko? — spróbowała się odezwać, ale usta wydały tylko cichy jęk. Jakiś pojedynczy osobnik poruszał się cichutko wokół paleniska. W pokoju było niewiele światła, a i samo pomieszczenie wydało jej się jakieś odmienione. Johanna nie leżała na swoim zwykłym miejscu. Walcząc z ogarniającym ją zmęczeniem, próbowała zorientować się w układzie ciemnych ścian. Zabawna rzecz. Sufit był straszliwie nisko. Pachniało surowym mięsem. Jedna część twarzy bardzo ją bolała, a na wargach czuła smak krwi. Wcale nie była w Snycerii, a ten straszliwy sen…

Obok dostrzegła profile trzech szpońskich głów. Jedna z nich zbliżyła się i w słabym świetle zdołała rozpoznać znajomy układ biało-czarnych łat na pysku. Wendacjusz.

— To dobrze, że się obudziłaś — powiedział.

— Gdzie ja jestem? — Słowa brzmiały cicho i niewyraźnie. Znowu ogarnął ją strach.

W opuszczonej chłopskiej chacie na wschodnim skraju obozowiska. Zająłem ją. Dla potrzeb Służb Bezpieczeństwa, rozumiesz. — Mówił po samnorsku cicho i płynnie, głosem zasłyszanym w danniku. W jednym z pysków trzymał sztylet, którego ostrze błyszczało w półmroku.

Johanna skręciła się w mocno zaciśniętych płaszczach i szeptała przerażona. Coś było z nią nie w porządku. Czuła się tak, jakby próbowała krzyczeć, jednocześnie nie mogła złapać oddechu.

Jeden z członków Wendacjusza przechadzał się po górnym piętrze chatynki. Słoneczny blask oświetlał jego pysk, kiedy co jakiś czas wyglądał na zewnątrz przez wąskie szpary wycięte w drewnianych ścianach.

— Jak to dobrze, że nie udajesz. Widzę po twojej minie, że w jakiś sposób domyśliłaś się, jaki jest mój… drugi zawód. Moje hobby. Ale krzyk — nawet bardzo głośny — nic ci nie pomoże. Zostało nam niewiele czasu na pogawędkę. Jestem pewny, że królowa wkrótce będzie cię chciała odwiedzić… ale ja zabiję cię, zanim tu przyjdzie. To będzie bardzo smutna wiadomość. Twoje wewnętrzne obrażenia okażą się tak poważne…

Johanna nie słyszała wszystkich jego słów. Wzrok jej się mącił za każdym razem, kiedy ruszała głową. Nawet teraz nie mogła sobie dokładnie przypomnieć szczegółów tego, co wydarzyło się w szpitalu. Wiedziała, że Wendacjusz jest zdrajcą, ale skąd…? Przezwyciężając ból, starała się odszukać w pamięci odpowiednie wspomnienia.

— Zamordowałeś Skrybę, prawda? Dlaczego? — Mówiła już głośniej niż przed chwilą. Zakrztusiła się krwią spływającą jej do gardła.

Wokół siebie usłyszała cichy, ludzki śmiech.

— Odkrył całą prawdę o mnie. To zakrawa na ironię, że taki niezguła mnie przejrzał… A może twoje „dlaczego?” ma charakter bardziej ogólny? — Trzy najbliższe pyski przysunęły się jeszcze bliżej, a trzymany w szczękach nóż przesunął się po jej policzku. — Biedny Dwunogu, nie jestem pewien, czy kiedykolwiek byłabyś to w stanie zrozumieć. Może część, na przykład to, że pragnę władzy. Przeczytałem w danniku wszystkie informacje dotyczące ludzkich motywacji, „freudyzmy” i różne takie. My, Szpony, jesteśmy osobowościami dużo bardziej złożonymi. Ja, na przykład, niemal cały jestem płci męskiej, wiedziałaś o tym? To bardzo niebezpieczne być jednopłciowcem. To grozi szaleństwem. Ale sam się na to zdecydowałem. Miałem dość bycia nic nie znaczącym wynalazcą. Nie miałem ochoty żyć w cieniu Snycerki. Tak wielu spośród nas jest jej potomstwem i dzięki temu może nad nami dominować. Ucieszyła się z tego, że zająłem się Służbami Bezpieczeństwa. Ona sama nie ma do tego odpowiedniej kombinacji członków. Fakt, że wszyscy moi osobnicy prócz jednego są płci męskiej, kazał jej sądzić, że będę przebiegły, ale przewidywalny.

Fragment-czujka jeszcze raz wyjrzał przez wszystkie szpary okienne. Znowu usłyszała ludzki chichot.

— Od dłuższego czasu mam swoje plany. Nie występuję tylko przeciwko Snycerce. Ta strona jej duszy, która predestynuje ją do władzy, rozprzestrzeniła się na całe arktyczne wybrzeże. Ocios powstał o cały wiek wcześniej niż ja, Stal jest nowy, ale przejął po Ociosie jego imperium. Stałem się niezbędny im wszystkim. Jestem szefem Służb Bezpieczeństwa Snycerii… a zarazem najcenniejszym szpiegiem Stali. Jeśli wszystko dobrze rozegram, zawładnę dannikiem, a wszyscy pozostali zginą.

Ostrze noża znów dotknęło jej twarzy.

— Czy myślisz, że możesz mi pomóc? — Obserwował jej przerażoną minę. — Bardzo w to wątpię. Gdyby mój plan się powiódł, już byś nie żyła. — Usłyszała przeciągłe westchnienie. — Ale nie udało się i teraz jestem zmuszony osobiście się nad tobą poznęcać. Być może to właśnie da najlepsze efekty. Dannik zawiera prawdziwą rzekę informacji o wielu rzeczach, ale zaledwie napomyka o torturach. W pewnym sensie wasza rasa wydaje się tak delikatna, tak łatwo was zabić. Umieracie, zanim wasz umysł zostanie rozczłonkowany. Ale wiem, że czujecie ból i strach, a cała sztuka polega na tym, by użyć siły nie zabijając.

Trzej stojący najbliżej ułożyli się w wygodnej pozycji, jak ludzie szykujący się do poważnej rozmowy.

— A są pewne pytania, na które mogłabyś mi udzielić odpowiedzi. Sprawy, o które wcześniej nie mogłem spytać. Na przykład Stal jest bardzo pewny siebie i to nie tylko dlatego, że trzyma mnie blisko Snycerki. Ta sfora musi mieć coś jeszcze. Czy to możliwe, aby mógł mieć własny dannik?

Przerwał. Johanna nie odpowiadała, jej milczenie powodowane było po części strachem, po części chęcią stawienia oporu. To był potwór, który zabił Skrybę!

Pysk trzymający sztylet wśliznął się pomiędzy prześcieradła a ciało Johanny i poczuła ból w ramieniu. Krzyknęła.

— Och, dannik mówi, że w tym miejscu można człowieka bardzo zranić. Nie musisz odpowiadać na to pytanie, Johanno. Wiesz, na czym moim zdaniem polega sekret Stali? Myślę, że ktoś z twojej rodziny przeżył. Biorąc pod uwagę opowieści o masakrze, najprawdopodobniej jest to mały braciszek.

Jefri? Żyje? Na chwilę zapomniała o bólu, a nawet o strachu.

— Jak to mo…?

Wendacjusz wykonał szpoński gest, który znaczył to samo co wzruszenie ramionami.

— Nigdy nie widziałaś go nieżywego. Możemy być pewni, że Stal chciał mieć żywego Dwunoga, a po zapoznaniu się z wiadomościami o hibernacji dostępnymi w danniku wątpię, że udałoby mu się ożywić kogokolwiek innego. Ale on musi mieć jeszcze coś. Wciąż żąda ode mnie informacji z dannika, a nigdy nie zażądał, abym go dla niego ukradł.

Johanna zamknęła oczy, jakby chciała tym gestem zaprzeczyć istnieniu zdradzieckiej sfory. Jefri żyje! W myślach zaczęły przesuwać się obrazy z przeszłości. Jefri rozradowany, jego dziecinne łzy, odwaga na statku, którym uciekali… rzeczy dawno uznane za stracone. Przez moment to wszystko wydawało jej się bardziej prawdziwe niż przemoc, jakiej doświadczała od kilku minut. Ale cóż takiego mógł zrobić Jefri, żeby pomóc wyznawcom Ociosa? Inne danniki na pewno spłonęły. Musi być coś jeszcze, coś, o czym Wendacjusz wciąż nie wie.

Wendacjusz schwycił ją za brodę i potrząsnął lekko jej głową.

— Otwórz oczy, nauczyłem się w nich czytać i chciałbym zobaczyć… Hmm, nie wiem, czy mi wierzysz, czy nie. Nieważne. Jeśli starczy nam czasu, może dowiem się, co twój brat mógł zrobić dla Stali. Ale są jeszcze inne, ważniejsze pytania. Dannik jest zapewne kluczem do wszystkiego. W ciągu pół roku ja, Snycerka i Pielgrzym nauczyliśmy się wielu rzeczy o waszej rasie i cywilizacji. Śmiem twierdzić, że wiem o ludziach więcej niż ty. Kiedy wojna się skończy, zwycięzcą będzie sfora kontrolująca dannik. Ja pragnę być tą sforą. I zawsze się zastanawiałem, czy są jakieś inne hasła lub programy, które mógłbym uruchomić, aby dbały o moje bezpieczeństwo…

Kod opiekunki.

Głowy obserwujących ją członków przekrzywiły się w uśmiechu.

— A więc jest coś takiego! Być może wszystkie nieszczęścia dzisiejszego poranka obrócą się na moją korzyść. Mógłbym się nigdy nie dowiedzieć… — Jego ludzki głos rozpłynął się nagle w fałszywie brzmiących akordach. Dwóch osobników podeszło do tego, który już wcześniej stał przy okiennych szparach. Po chwili znów się odezwał, tym razem cicho, tuż przy jej uchu:

— To Pielgrzym. Wciąż jest daleko, ale idzie w naszą stronę… Sam nie wiem. Bezpieczniej byłoby cię zabić. Jedna głęboka rana w jakimś mało widocznym miejscu. — Nóż przesunął się w dół po jej ciele. Johanna bezskutecznie próbowała uciec spod ostrego końca. Po chwili ostrze cofnęło się. Czubek noża lekko opierał się o jej ciało.

— Posłuchajmy, co takiego Pielgrzym ma do powiedzenia. Nie ma sensu zabijać cię teraz, jeśli nie będzie się upierał przy składaniu ci wizyty.

Wcisnął jej do ust jakąś szmatę i ciasno zawiązał.

Przez chwilę było cicho, słyszeli tylko szuranie łap po trawie wokół chaty. Potem usłyszała głośne trele mowy zewnętrznej sfor, dochodzące spoza drewnianych ścian. Johanna miała wątpliwości, czy kiedykolwiek nauczy się rozpoznawać sfory po glosie, ale… jej umysł przedzierał się przez strumienie dźwięków, starając się odszyfrować szpońskie akordy, które stanowiły szereg nałożonych na siebie słów:

Johanna

cośtam zapytanie

pisk bezpieczna

Wendacjusz odbulgotał:

Witaj, Wędrowniku Wickwrackstrupie

Johanna tryl

niewidoczne rany smutno niepewny kwik.

A potem zdrajca mruknął jej do ucha:

— Teraz, jeśli spyta, czy potrzebuję medycznej pomocy, i stanie się namolny… nasza pogawędka szybko się skończy.

Ale jedyną odpowiedzią Pielgrzyma były akordy pełne troski i współczucia.

— Ten cholerny dupek po prostu się tu rozsiada — usłyszała poirytowany szept Wendacjusza.

Przez chwilę panowała cisza, a potem usłyszała Wędrownika, jak mówi po samnorsku głosem Jokera, jednej z postaci w danniku:

— Nie rób żadnych głupstw, Wendacjuszu.

Wendacjusz wydał z siebie dźwięk uprzejmego zaskoczenia… a jego członkowie wokół niej znieruchomieli w napięciu. Jego nóż wszedł na centymetr pomiędzy jej żebra jak ostry cierń. Czuła jak ostrze drży, czuła oddech osobnika trzymającego nóż w ki wawiącej ranie.

Pielgrzym ciągnął pewny siebie, jakby o wszystkim dobrze wiedział.

— Chodzi mi o to, że wiemy, co zamierzasz. Twoja zaufana sfora ze szpitala rozpadła się na kawałki i przekazała Snycerce całą swoją dość niewielką wiedzę o spisku. Czy myślisz, że kłamstwa zwiodą królową? Jeśli Johanna zginie, zostaną z ciebie krwawe strzępy. — Zanucił jakąś złowrogą melodyjkę z dannika. — Dobrze znam królową. Wydaje się taką łagodną sforą… ale, jak myślisz, skąd wzięła początek makabryczna kreatywność Ociosa? Zabij Johannę, a wkrótce się przekonasz, jak bardzo jej geniusz przewyższa Ociosa także na tym polu.

Nóż został wyciągnięty. Jeszcze jeden członek Wendacju-sza przyskoczył do szczelin okiennych, a dwóch pozostałych przy Johannie poluzowało uścisk. Ostrze lekko gładziło jej skórę. Zastanawiał się? Czy naprawdę Snycerka jest tak straszna? Czwórka przy oknach patrzyła we wszystkich kierunkach, na pewno Wendacjusz liczył sfory straży i coś nerwowo planował. Kiedy w końcu odpowiedział, mówił po samnorsku:

— Te groźby byłyby bardziej wiarygodne z pierwszej ręki. Pielgrzym zachichotał.

— Jasne. Ale pomyśleliśmy, co mogłoby się zdarzyć, gdyby królowa zbliżyła się tu sama. Jesteś bardzo ostrożny, z pewnością natychmiast zabiłbyś Johannę i wygłosił mnóstwo kłamliwych wyjaśnień, zanim zdążyłbyś wysłuchać, co Snycerka naprawdę wie. Natomiast na widok szwendającego się biednego pielgrzyma… Wiem, że uważasz mnie za głupca, trochę może bardziej rozgarniętego niż Skryba Jaqueramaphan. — Wędrownik zająknął się przy tym imieniu i na chwilę stracił swój nonszalancki ton. — W każdym razie wiesz już, jak wygląda sytuacja. Jeśli masz wątpliwości, poślij swoje straże za te zarośla. Przekonaj się, że jesteś otoczony przez królową. Śmierć Johanny oznacza również twoją. Nawiasem mówiąc, mam nadzieję, że nasza rozmowa wciąż ma jeszcze jakiś sens?

— Tak. Ona żyje. — Wendacjusz wyjął knebel z ust Johanny. Odwróciła głowę, kaszląc. Łzy płynęły jej po policzkach.

Pielgrzymie, och Pielgrzymie! — Jej słowa nie były głośniejsze od szeptu. Wciągnęła głęboki oddech, co sprawiło jej niemały ból. Skoncentrowała się na tym, żeby zawołać jak najgłośniej. Ciemne plamy tańczyły jej przed oczami. — Hej, Pielgrzymie!

— Hej, Johanno. Czy bardzo cię skrzywdził?

— Trochę. Ja…

— Wystarczy. Jest żywa, Pielgrzymie, ale to można łatwo naprawić. — Wendacjusz nie wepchnął jej knebla z powrotem do ust. Johanna widziała, jak nerwowo skrobie się po głowach, chodząc w kółko po chacie. Po chwili zaszwargotał coś o „martwym punkcie”.

Wędrownik odpowiedział:

— Mów po samnorsku, Wendacjuszu. Chciałbym, żeby Johanna wszystko rozumiała, a ty przecież mówisz po samnorsku równie dobrze co po naszemu.

— Niech ci będzie. — Głos zdrajcy brzmiał obojętnie, ale jego członkowie wciąż nerwowo dreptali. — Królowa musi zdać sobie sprawę, że mamy tu sytuację patową. Na pewno zabiję Johannę, jeśli Snycerka nie zagwarantuje mi odpowiedniego traktowania. Ale nawet gdy będzie po wszystkim, nie będzie mogła mnie skrzywdzić. Czy wyobrażasz sobie, jaką zasadzkę przygotował Stal na Margrumowym Stoku? Tylko ja wiem, jak jej uniknąć.

— Wielka mi rzecz! I tak nigdy nie chciałem, żebyśmy szli na Margrumowy Stok.

— Tak, ale ty się nie liczysz, Pielgrzymie. Ty jesteś tylko kundlem, dziwaczną składanką. Snycerka zrozumie, jak niebezpieczna jest jej sytuacja. Wojska Stali mają wszystko to, czego istnieniu zaprzeczałem, ja zaś przekazywałem im każdy sekret, jaki wykryłem podczas moich badań nad dannikiem.

— Mój brat żyje, Pielgrzymie — wtrąciła Johanna.

— Ohoho… Jako zdrajca pobiłeś chyba wszelkie rekordy, Wendacjuszu. Wszystko, co nam powiedziałeś, było kłamstwem, natomiast Stal poznał całą prawdę o nas. Czy twoim zdaniem oznacza to, że teraz nie odważymy się ciebie zabić?

Wendacjusz zaśmiał się i nerwowe krążenie ustało. Odzyskuje panowanie nad sobą.

— Powiem więcej. Potrzebujecie mojej współpracy w takim składzie, w jakim jestem obecnie. Widzisz, zawsze nieco przesadzałem mówiąc, ilu to wrogich agentów jest w armii Snycerki, ale tak naprawdę mam kilku zaufanych… a Stal mógł wysłać jeszcze innych, o których ja nie wiem. Nawet jeśli mnie tylko zaaresztujecie, wyznawcy Ociosa szybko się o tym dowiedzą. Większość mojej wiedzy stanie się absolutnie bezużyteczna, a wam będzie groził natychmiastowy zmasowany atak. Widzisz? Królowa mnie potrzebuje.

— A skąd będziemy wiedzieć, że nie są to kolejne kłamstwa?

— Tu mamy problem, nieprawdaż? Wszystko zależy od tego, w jaki sposób zostanie mi zagwarantowane bezpieczeństwo. Ale to nie są sprawy na twój kundli umysł. Snycerka i ja musimy odbyć poważną rozmowę w miejscu, które oboje uznamy za bezpieczne i gdzie nikt nie będzie nas widział. Idź, przekaż jej tę wiadomość. Powiedz jej, że nie dostanie skóry zdrajcy, ale jeśli okaże się chętna do współpracy, będzie mogła uratować swoją!

Na zewnątrz zapadła cisza, przerywana tylko kwikiem zwierząt buszujących na pobliskich drzewach. W końcu Pielgrzym całkiem niespodziewanie wybuchnął śmiechem.

— Kundli umysł, co? W jednej rzeczy na pewno mi imponujesz, Wendacjuszu. Przemierzyłem cały świat, a moje wspomnienia sięgają pięćset lat wstecz… ale ze wszystkich łotrów, zdrajców i geniuszy, jakich pamiętam, nikt nie może ci dorównać w bezczelnym zuchwalstwie!

Wendacjusz wydał z siebie nieprzetłumaczalny szpoński akord, który oznaczał, że słowa Pielgrzyma sprawiły mu niewątpliwą przyjemność.

— Miło mi to słyszeć.

— Dobrze, przekażę twoje słowa królowej. Mam nadzieję, że każde z was jest na tyle mądre, że razem wymyślicie coś rozsądnego… Jeszcze jedno. Królowa żąda, aby Johanna przyszła ze mną.

— Królowa żąda? To raczej mi wygląda na sentymenty właściwe takim kundlom jak ty.

— Być może. Ale to udowodni, że naprawdę jesteś pewien swej pozycji. Popatrz na spełnienie tego żądania jak na cenę za moją współpracę.

Wendacjusz odwrócił wszystkie głowy w stronę Johanny, namyślając się w ciszy. Potem po raz ostatni wyjrzał przez wszystkie okna.

— W porządku, możesz ją zabrać. — Dwóch jego członków zeskoczyło z pięterka, aby otworzyć właz, druga dwójka pociągnęła ją do wyjścia. W uchu słyszała cichy głos:

— Cholerny Pielgrzym. Żywa, sprawisz mi mnóstwo problemów w porozumieniu się z królową. — Nóż przesunął się przed jej oczami. — Nie stawaj na drodze między mną a Snycerką. Mam zamiar wyjść z tych opałów równie potężny jak teraz.

Otworzył klapę i światło dnia oślepiło ją, zalewając blaskiem twarz. Zamrugała powiekami. Przed oczami przesunęły się gałęzie drzew i bok chatynki. Wendacjusz spychał ją razem z posłaniem na leśny mech, jednocześnie gulgocząc na swych strażników, aby nie ruszali się z miejsc. Rozmawiali jeszcze chwilę z Wędrownikiem, umawiając się, kiedy Pielgrzym wróci.

Jeden po drugim wszyscy członkowie Wendacjusza weszli z powrotem przez właz do chaty. Pielgrzym podszedł do przodu i chwycił za rączki z przodu posłania. Jeden z jego szczeniaków wychylił się ze swej kieszeni, aby pyskiem dotknąć jej twarzy.

— Nic ci nie jest?

— Nie jestem pewna. Oberwałam w głowę… i trudno mi się oddycha.

Poluzował koce wokół je klatki piersiowej, podczas gdy jego reszta odciągnęła posłanie od chaty. Cień lasu był głęboki i kojący a… straże Wendacjusza stały tu i ówdzie na całym obszarze. Jak wielu z nich zamieszanych było ciemne sprawki swego szefa? Dwie godziny temu Johanna spodziewała się ochrony. Teraz każde ich spojrzenie przyprawiało ją o drżenie. Ułożyła się na środku leżanki, ponownie czując zawroty głowy, i spojrzała w górę na gałęzie, liście i fragmenty zadymionego nieba. Jakieś stworzonka podobne do straumerskich drzewowi-jów goniły się w tę i z powrotem, głośno świergocąc, jakby o czymś zawzięcie dyskutowały.

To zabawne. Prawie rok temu Pielgrzym i Skryba ciągnęli mnie w ten sam sposób, ale wtedy byłam jeszcze bardziej ranna i bałam się wszystkiego - nawet ich. A teraz… nigdy przedtem tak jej nie ucieszył widok drugiej osoby. Nawet mocarny Strupiarz był dla niej jak gwarancja bezpieczeństwa.

Przerażenie powoli opadało. Został tylko gniew równie zapiekły, aczkolwiek bardziej świadomy niż przed rokiem. Wiedziała, co się zdarzyło, obaj gracze nie byli jej obcy, zdrada nie przypominała w niczym bezmyślnego szlachtowania. Po wszystkich oszustwach, morderstwach i planach uśmiercenia ich wszystkich… Wendacjusz będzie wolny! Pielgrzym i Snycerka po prostu przymkną na to oczy.

— On zabił Skrybę, Pielgrzymie. On zabił Skrybę… - Posiekał go na kawałki, a potem dogonił to, co z niego zostało i zabił… — A Snycerka ma zamiar dać mu wolność. Jak może zrobić coś takiego? Jak ty możesz zrobić coś takiego? — Łzy znowu popłynęły jej z oczu.

— Cicho, cicho. — Dwóch członków Pielgrzyma weszło w jej pole widzenia. Spojrzeli na nią, a potem obrócili się nerwowo. Wyciągnęła rękę, dotykając krótkiego, gęstego futra. Pielgrzym drżał! Jeden z nich nisko się pochylił, w jego głosie nie było ani cienia wesołości:

— Nie mam pojęcia, co zrobi królowa, Johanno. Na razie jeszcze o niczym nie wie.

— Co?

— Ćśśś. — Głos zamienił się w cichutkie brzęczenie, które wprawiało w drżenie jej dłoń. — Jego ludzie wciąż nas widzą. Wciąż może się domyślić… Na razie wiemy tylko ty i ja, Johanno. Nie sądzę, żeby ktokolwiek inny go podejrzewał.

— Ale ta sfora, która powiedziała…

— Blef, wszystko blef. Zrobiłem w swym życiu wiele zwariowanych rzeczy, ale po naszej pamiętnej akcji ze Skrybą ta jest najbardziej szalona ze wszystkich… Po tym, jak Wendacjusz zabrał cię ze sobą, zacząłem się nad wszystkim zastanawiać. Nie byłaś zbyt ciężko poraniona. Wszystko za bardzo przypominało to, co przydarzyło się Skrybie, ale nie miałem żadnych dowodów.

— I nikomu nic nie powiedziałeś?

— Nie. Jestem równie głupi jak biedny Jaqueramaphan, nieprawdaż? — Głowy spoglądały we wszystkich kierunkach. — Wiedziałem, że jeśli mam rację, zostawienie cię przy życiu choćby chwilę dłużej byłoby głupotą z jego strony. Tak się bałem, że przybyłem za późno…

Spóźniłbyś się, gdyby Wendacjusz nie był takim potworem, jakim się okazał.

— W każdym razie odkryłem prawdę, dokładnie tak jak nieszczęsny Skryba, przez przypadek. Lecz jeśli uda się nam oddalić jeszcze o jakieś siedemdziesiąt metrów, nie zginiemy tak jak on. Ale wszystko to, co powiedziałem Wendacjuszowi, spełni się.

Poklepała go po najbliższym ramieniu i spojrzała w tył. Mała chatynka i otaczający ją pierścień straży zniknęły za zaroślami… a Jefri żyje!

Krypto: ■

[odrzucono 95 utajnionych pakietów]

Otrzymane’przez: załoga statku 01vira ad noc

Ścieżka językowa: Tredeszk -› Triskweliński, Jednostki SjK

Od: Idealny Zonograf

[Spółdzielnia (lub zakon religijny) w Środkowych Przestworzach utrzymująca się ze składek kilku tysięcy cywilizacji z Dolnych Przestworzy, szczególnie tych zagrożonych całkowitym zanurzeniem]

Temat: Uaktualnienie Biuletynu Sztormowego i Przekazów Impulsowych

Dystrybucja:

Subskrybenci Idealnego Zonografa

Grupa tematyczna: Zonometria

Grupa tematyczna: Zagrożenia, podgrupa: nawigacyjne

Odbiorcy Przekazów Impulsowych

Data: 1 087 892 301 sekund od Zjawiska Kalibracyjnego Nr 239 011, wg Systemu Idealnego Zonografa [66.91 dni od Upadku Sjandry Kei]

Wyrażenia kluczowe: zjawisko o galaktycznej skali, nad-świetlny, charytatywny komunikat alarmowy

Tekst wiadomości:

(Prosimy o załączanie dokładnego czasu miejscowego we wszystkich odpowiedziach impulsowych)

Jeśli otrzymaliście tę wiadomość, to pewnie wiecie, że potworna fala opadła. Nowa powierzchnia strefy wydaje się stabilnym, spienionym obszarem o niewielkich wymiarach (między 2,1 a 2,3). Co najmniej pięć cywilizacji zostało uwięzionych w nowych konfiguracjach. W Przestworzach znalazło się trzydzieści dziewiczych systemów słonecznych. (Subskrybenci mogą znaleźć szczegóły w utajnionych danych dołączonych do niniejszego biuletynu.)

Zmiana ta odpowiada przekształceniom, jakie normalnie zachodzą na całej powierzchni Strefy Powolnego Ruchu w ciągu dwóch lat. Tymczasem falowanie trwało krócej niż dwieście godzin i objęło zaledwie dwie tysięczne wspomnianej powierzchni.

Ale nawet te liczby nie oddają skali całego zjawiska. (Zamieszczone poniżej dane mogą być jedynie szacunkowe, jako że zniszczonych zostało wiele miejsc, a żadne urządzenia nie zostały skalibrowane na rejestrowanie zjawisk o takich rozmiarach.) Maksymalnie zasięg fali wynosił tysiąc lat świetlnych ponad Standardową Powierzchnią Strefy. Prędkość fali była trzydzieści milionów razy większa od prędkości światła [mnie] więcej jeden rok świetlny na sekundę] w miejscach, gdzie jej przepływ trwał dłużej niż 100 sekund. Doniesienia od subskrybentów wskazują na to, ze ponad dziesięć miliardów zofontów poniosło śmierć będącą bezpośrednim skutkiem falowania (upadki lokalnych sieci, awarie dające początek zapaści środowiskowej, awarie sprzętu medycznego, katastrofy pojazdów, awarie systemów bezpieczeństwa). Straty ekonomiczne są jeszcze większe.

Obecnie najważniejsze pytanie to: Czego możemy spodziewać się po falowaniach wtórnych. Nasze prognozy opierają się na pomiarach przeprowadzonych w miejscach wyposażonych w odpowiednie instrumenty oraz badaniach zonometrycznych, analizowanych w porównaniu z danymi historycznymi pochodzącymi z naszych archiwów. Pomijając przewidywanie długofalowych trendów, prognozowanie zmian strefowych nigdy nie było uznawane za naukę, ale zawsze staraliśmy się służyć jak najlepiej naszym subskrybentom, ostrzegając ich o możliwych skutkach falowań wtórnych oraz pomagając w identyfikowaniu nowych, dostępnych światów. Na nieszczęście w obecnej sytuacji nasza wcześniejsza praca wydaje się całkowicie bezużyteczna. Jesteśmy w posiadaniu precyzyjnej dokumentacji dotyczącej okresów sięgających dziesięć milionów lat wstecz. Fale szybsze od światła zdarzają się mniej więcej raz na dwadzieścia tysięcy lat (zazwyczaj ich prędkość nie przekracza 7,0 c). W naszych rejestrach nie mamy nic, co by przypominało przeżyty przez nas kataklizm. Jedyna informacja dotycząca fali podobnej do tej, którą widzieliśmy, jest opisem z trzeciej ręki, pochodzącym z bardzo starej i przeładowanej bazy danych. W galaktyce Rzeźbiarza zdarzyła się fala podobnych rozmiarów jakieś pięćdziesiąt milionów lat temu. [Ramię Perseusza] w naszej galaktyce prawdopodobnie przeżyło coś takiego jakieś pół miliarda lat temu.

Taka niepewność powoduje, ze wypełnianie naszej Misji staje się niemożliwe, co jest istotnym powodem podania tego do publicznej wiadomości w ramach grupy dyskusyjnej Zonometria oraz w ramach innych grup. Każdy, kto zajmuje się zonometrią oraz nawigacją, powinien udostępnić wszelkie swoje zasoby, które mogłyby pomóc w rozwiązaniu tego problemu. Pomysły, dostęp do archiwów, algorytmy — wszystko może okazać się bardzo pomocne. Jesteśmy gotowi przeznaczyć znaczące środki na zapłacenie wszystkim nie-subskrybentom za ich wkład oraz na transakcje typu coś za coś, jeśli będzie można w ten sposób otrzymać ważne informacje. Uwaga: wiadomość tę adresujemy również do wyroczni Swndwp oraz przesyłamy ją bezpośrednio do tych miejsc w Transcendencji, które uchodzą za nie zamieszkane. Na pewno zjawiska takie jak to powinny interesować kogoś nawet z tamtych regionów. Apelujemy do Mocy z Wysoka. Pozwólcie nam przesłać do Was to, co wiemy. Dajcie nam jakieś wskazówki, jeśli macie własne koncepcje dotyczące tego zjawiska.

Aby udowodnić, że działamy w dobre] wierze, udostępniamy nasze aktualne dane szacunkowe. Opierają się one na dość prymitywnym przedstawieniu dobrze udokumentowanych wcześniejszych falowań w tym regionie, tyle ze w znacznie większej skali. Szczegóły można znaleźć w nie utajnionym załączniku do niniejszej przesyłki. W następnym roku spodziewamy się wystąpienia pięciu lub sześciu falowań wtórnych o malejącej prędkości i zasięgu. W tym czasie jeszcze co najmniej dwie cywilizacje (patrz: lista zagrożonych) najprawdopodobniej ulegną trwałemu zanurzeniu. Przez cały ten czas będziemy mieli do czynienia z warunkami sztormu strefowego nawet poza okresami falowania wtórnego. Przeloty w tych przestrzeniach [następuje specyfikacja współrzędnych] będą wyjątkowo niebezpieczne we wspomnianym okresie. Zalecamy zawieszenie wszelkiego transportu wysyłkowego w tym regionie. Niestety czasu pozostało nam tak niewiele, że nie będzie możliwe opracowanie realnych planów akcji ratunkowej dla zagrożonych cywilizacji. Nasze długofalowe prognozy (najprawdopodobniej najmniej niedokładne ze wszystkich) są następujące: w skali miliona lat zmiany nie będą miały żadnego znaczenia na kontrakcje wiekowe. Przez następne sto tysięcy lat będą jednak widoczne opóźnienia w kurczeniu się granicy Strefy Powolnego Ruchu w tym regionie galaktyki.

Na koniec, uwaga natury filozoficznej. My na Idealnym Zonografie przypatrujemy się granicy strefy i orbitom granicznych gwiazd. W znakomitej większości zmiany strefowe przebiegają bardzo powoli: 700 metrów na sekundę w razie długofalowego kurczenia się wiekowego. Niemniej zmiany te w połączeniu z ruchem orbitalnym każdego roku wywierają znaczący wpływ na miliardy istnień. Podobnie jak epoki lodowcowe i susze na pretechnicznych światach muszą zmieniać życie zamieszkujących je istot, tak i my musimy przyjąć do wiadomości te długofalowe zmiany. Sztormy i falowania to tragedie prowadzące do niemal natychmiastowej zagłady całych cywilizacji. Jednakże pozostają całkowicie poza naszą kontrolą, tak jak i pomniejsze ruchy. Przez ostatnich kilka tygodni niektóre grupy dyskusyjne przynosiły nam mnóstwo bajek o bitwach i wojennych flotach, o miliardach ginących w konfliktach międzygatunkowych. Wszystkim tym wojownikom — a także wszystkim innym prowadzącym bardziej spokojny żywot w ich sąsiedztwie — mówimy: spójrzcie na wszechświat. On o to nie dba. Mimo całej naszej wiedzy wciąż jesteśmy narażeni na katastrofy, których w żaden sposób nie możemy uniknąć. Całe zło i dobro to wobec potęgi Natury mało ważne drobnostki. Osobiście czerpiemy pociechę z tego, że możemy zachwycać się wszechświatem, który nie jest ani zły, ani dobry, tylko po prostu jest.

Krypto: ■

Otrzymane przez: załoga statku 01vira ad hoc

Ścieżka językowa: Arbwyth Handlowy 24 — Chergueleński - Triskweliński, Jednostki SjK

Od: Mgielny Wirek

[Któż wie, co to może być, aczkolwiek nie wygląda na żadną propagandę. Bardzo rzadkie przypadki wcześniejszego kontaktu]

Temat: Przyczyna ostatniego Wielkiego Falowania

Dystrybucja:

Zagrożenie Plagą

Wielkie Tajemnice Stworzenia

Grupa tematyczna: Zonometria

Data: 66,47 dni od Upadku Sjandry Kei

Wyrażenia kluczowe: Niestabilność Stref a Plaga, Heksa-podia jako kluczowa koncepcja

Tekst wiadomości:

Przepraszam, jeśli powtarzam oczywiste konkluzje. Moje jedyne wyjście do Sieci jest bardzo drogie i nie otrzymuję wielu ważnych przesyłek. Trwające właśnie Wielkie Falowanie pod wszystkimi względami jest zjawiskiem na skalę kosmiczną, a przy tym niezwykle rzadkim. Co więcej, niektórzy subskrybenci twierdzą, iż jego epicentrum znajduje się w odległości mniejszej niż 6000 lat świetlnych od miejsca przebiegu ostatnich działań wojennych związanych z Plagą. Czy to tylko zwykły zbieg okoliczności? Od dawna snuje się przypuszczenia [następują cytaty z różnych źródeł, trzy z nich są zupełnie nie znane 01virze; cytowane teorie są od dawna uznane i niepodważalne], że same Strefy mogą być artefaktem, być może stworzonym przez byty ponad Transcendencją w celu ochrony mniejszych form inteligencji lub [hipoteza] rozumnych chmur gazowych w jądrach galaktycznych.

Obecnie po raz pierwszy w historii Sieci mamy formę transcendentalną, Plagę, która potrafi w sposób skuteczny opanować Przestworza. Wielu członków Sieci [wymienia Hanzę i San-dora na Zoo] uważa, że Plaga poszukuje jakiegoś artefaktu w okolicach Dna. Czy czasem nie to właśnie jest przyczyną zakłócenia Naturalnej Równowagi oraz ostatniego Zjawiska?

Proszę piszcie do mnie i podzielcie się ze mną waszymi opiniami. Nie dostaję zbyt wiele poczty.

Krypto: ■

Otrzymane przez: załoga statku 01vira ad hoc

Ścieżka językowa: Baeloreski — Triskweliński, - Jednostki SjK

Od: Sprzymierzenie Obrońców

[Zgodnie z ich autoproklamacją jest to kooperatywa pięciu wielorasowych imperiów Przestworzy, znajdujących się pod Królestwem Straumy. Nie istnieją żadne dane na temat istnienia tej organizacji przez Upadkiem Królestwa. Liczne kontr-oświadczenia (w tym jedno z Poza Pasmem II) wskazujące na to, że Sprzymierzenie to tylko maska, pod którą ukrywa się dawna Hegemonia Aprahantich. por. Motyli Terror]

Temat: Koniec bohaterskiej misji

Dystrybucja:

Zagrożenie Plagą

Grupa tematyczna: Śladami Wojen

Grupa tematyczna: Homo sapiens

Data: 67,07 dni od Upadku Sjandry Kei

Wyrażenia kluczowe: Więcej czynów, mniej słów

Tekst wiadomości:

Po zakończeniu akcji przeciwko ludzkiemu gniazdu [na Sjandrze Kei] część naszej floty ruszyła w pościg za zorganizowanymi siłami ludzi i innych kontrolowanych przez Plagę stworzeń. Najwyraźniej Perwersja miała nadzieję ocalić te siły, chroniąc je w obszarze, który wydaje się zbyt niebezpieczny, by podejmować ryzyko wyprawy w jego okolice. Ale ta koncepcja nie uwzględniła odwagi dowódców i załóg floty Sprzymierzenia. Obecnie możemy powiadomić o znaczącym zniszczeniu uchodzących sił.

Pierwsza większa operacja waszego Sprzymierzenia zakończyła się ogromnym sukcesem. Dzięki likwidacji najważniejszych popleczników Plagi, jej próby wkroczenia do Środkowych Przestworzy zostały powstrzymane. Ale przed nami jeszcze wiele zadań.

Obecnie Flota Sprzymierzenia wraca do Środkowych Przestworzy. Ponieśliśmy pewne straty i potrzebujemy znaczącego wzmocnienia. Zdajemy sobie sprawę, że w całych Przestworzach znajduje się jeszcze mnóstwo małych kryjówek, gdzie żyją ludzie, a także udało nam się zidentyfikować drugorzędne rasy wspomagające ludzkość. Obrona Środkowych Przestworzy winna być celem każdego zofonta dobrej woli. Fragmenty waszej Sprzymierzonej Floty wkrótce odwiedzą niektóre systemy w tutejszych przestrzeniach [specyfikacje parametrów]. Prosimy was o pomoc i wsparcie przeciwko resztkom straszliwego wroga.

Śmierć Szarańczy.

TRZYDZIEŚCI SZEŚĆ

Kjet Svensndot był sam na mostku Ølviry, kiedy przeszła fala. Już dawno zakończyli wszystkie przygotowania, a statek nie miał żadnego napędu nadającego się do użycia w otaczającej go Powolności. Niemniej jednak kapitan grupy spędził większość czasu, starając się wydusić cokolwiek z tego sprzętu, który jeszcze jako tako działał. Prymitywne programowanie stanowiło jedynie sposób na wypełnienie czasu, równie stary i wypróbowany jak robienie na drutach.

Rzecz jasna, w ogóle nie zauważyliby wyjścia z Powolności, gdyby wcześniej wraz z Dirokimami nie zainstalował odpowiednich sygnałów ostrzegawczych. Hałas i pulsujące światła wyrwały go z półdrzemki, wprowadzając w stan gorączkowego rozbudzenia. Nacisnął przycisk pokładowego commu:

— Glimfrelle! Tirolle! Ruszcie swoje ogony i chodźcie tu. Kiedy bracia dotarli do kabiny sterowniczej, dokonano już wstępnych obliczeń na wyświetlaczach nawigacyjnych i sekwencja skokowa oczekiwała na potwierdzenie. Obydwaj śmiali się od ucha do ucha, wskakując do kabiny i przypinając się pasami na swoich stanowiskach. Przez kilka chwil niewiele rozmawiali, a tylko co jakiś czas z ich strony dolatywał gwizd zadowolenia. Od chwili gdy wchłonęła ich fala, przeprowadzali nie kończące się próby takiej akcji, a przy obecnym stanie aparatury czekało ich mnóstwo roboty. Stopniowo wyostrzał się obraz widoczny na pokładowych oknach. Tam gdzie wcześniej były tylko niewyraźne smugi, czujniki ultraf alowe przekazywały odczyt pojedynczych śladów, z coraz bardziej wiarygodnymi danymi dotyczącymi odległości i prędkości. Okno komunikacyjne wskazywało na coraz dłuższą kolejkę wiadomości przesyłanych przez flotę.

Tirolle podniósł wzrok.

— Hej, szefie, te dane skokowe wyglądają w porządku… przynajmniej na pierwszy rzut oka.

— Dobrze. Potwierdź i włącz samopotwierdzanie. — Ustalili, że w godzinach, jakie nastąpią po falowaniu, najważniejsze będzie kontynuowanie pościgu. O tym, co zrobią później… rozmawiali bardzo długo, a kapitan grupy Svensndot myślał jeszcze dłużej. Tu nie było już miejsca na rutynę.

— Tak, sir! — Długopalce Dirokima przebiegły po przyciskach i ‘Rolle uruchomił sterowanie werbalne. — Bingo!

Okno stanu pokazywało, że wykonali pięć skoków, dziesięć. Kjet wpatrywał się w okno widoku rzeczywistego przez kilka sekund. Bez zmian, bez zmian… nagle zauważył, że jedna z najjaśniejszych gwiazd poruszyła się i niemal niewidocznie ześlizgiwała się po niebie. Ølvira zaczynała nabierać prędkości.

— Hej, hej! — Glimfrelle nachylił się, żeby skontrolować pracę swego brata — Robimy 1,2 roku świetlnego na godzinę. To lepsza prędkość, niż mieliśmy przed falowaniem.

— Znakomicie. Komunikacja i Nadzór? — Gdzie są inni i co robią?

— Jasne, jasne. Już się za to biorę. — Glimfrelle zgiął swoje smukłe ciało z powrotem nad konsolą. Przez kilka sekund niemal nic nie mówił. Svensndot zaczął przerzucać pocztę. Nie było nic od armatorki Limmende. Dwadzieścia pięć lat Kjet pracował dla Limmende i Służb Bezpieczeństwa Handlowego SjK.

Czy mógł się zbuntować? A gdyby to zrobił, czy inni poszliby za nim?

— W porządku. Tak wygląda sytuacja, szefie. — Glimfrelle przełączył główne okno na odczyt jego interpretacji raportów statku. — Było niemal tak, jak przewidywaliśmy, no może trochę zbyt… ekstremalnie.

Od samego początku zdawali sobie sprawę, że falowanie było większe od jakiegokolwiek wcześniejszego w całej udokumentowanej historii, nie to miał więc na myśli Dirokim mówiąc… „ekstremalnie”. Przesunął w dół swymi krótkopalcami, zakreślając mglistą niebieską linię przecinającą okno. — Domyślaliśmy się, że front falowania poruszał się zgodnie z tą linią. Dlatego też szefowa Limmende została zgarnięta czterysta sekund przed tym, jak fala uderzyła Poza Pasmem II, a nas po następnych dziesięciu sekundach…Teraz, jeśli krawędź spływu była taka sama jak przy zwykłych falowaniach — tyle że milion razy większa — zarówno my, jak i reszta ścigających flot powinniśmy wyjść na zewnątrz dużo wcześniej niż Poza Pasmem II. — Wskazał na pojedynczą lśniącą kropkę, która przedstawiała Ølvirę. Tuż przed nią pojawiało się coraz więcej innych świetlistych punkcików, w miarę jak wykrywacze pokładowe donosiły o zaobserwowaniu jednostek przygotowujących się do ultra-skoku. Wyglądało tak, jakby zimny ogień oddalał się od nich w ciemność. W końcu Limmende i główny trzon anonimowej floty znowu będą z powrotem. — Nasz rejestr przechwytów pokazuje, co się stało. Większość ścigających flot wyjdzie z fali przed Poza Pasmem II.

— A więc wszyscy go trochę podgonią.

— Uhm. Ale jeśli leci tam, dokąd myślimy — do gwiazdy typu G oddalonej o osiemdziesiąt lat świetlnych od uciekinierów — dotrze tam, zanim wróg zdąży go zniszczyć. — Przerwał i wskazał na mgiełkę rozprzestrzeniającą się na boki z rosnącego świetlistego węzła. — Nie wszyscy gonią dalej.

— Aha. — Svensndot słuchał raportu ‘Frelle’a i jednocześnie czytał Wiadomości. — Według Sieci, to Sprzymierzenie Obrońców, które po odniesionym zwycięstwie opuszcza pole bitwy.

— Że jak? — Tirolle gwałtownie obrócił się w swej uprzęży. W jego dużych, ciemnych oczach nie było zwykłych iskierek humoru.

To, co słyszałeś. — Kjet wyświetlił odpowiednią wiadomość w miejscu, gdzie obaj bracia mogli ją widzieć. Obaj czytali szybko, ‘Frelle głośno mamrotał zdania, po których prześlizgiwał się wzrokiem-…odwagi…słyszycie: odwagi!., dowódców i załóg floty Sprzymierzenia… o znaczącym zniszczeniu uchodzących sił…

Glimfrelle dygotał, zniknął jego żartobliwy ton głosu.

— Nawet nie wspominają o falowaniu. Wszystko, co mówią, to kłamstwa śmierdzących tchórzy! — Po chwili jego głos przybrał normalny ton i dalej mówił we własnym języku. Kjet rozumiał go tylko częściowo. Dirokimowie, którzy opuszczali swe senne siedliska, byli na ogół beztroskimi stworami, pełnymi fantazji i łagodnej ironii. Mogło się wydawać, że Glimfrelle właśnie wypowiada się w charakterystycznym żartobliwym tonie, tyle że jego poświstywania były ostre i gniewne, a miotane obelgi bardziej soczyste, niż Svensndot kiedykolwiek miał okazję u niego słyszeć: „…zrobaczywiały krowi placek… mordercy niewinnych snów…” — niektóre z nich brzmiały mocno nawet po samnorsku, ale w języku Dirokimów „zrobaczywiały krowi placek” był tak nasączony obrazową dosłownością, że w kabinie niemal czuło się zapach wspomnianego obiektu. Głos Glimfrelle^ stawał się coraz wyższy i wyższy, aż wreszcie przestał być słyszalny dla człowieka. Nagle Dirokim urwał, cały dygotał i jęczał tubalnie. Stwory te potrafiły płakać, choć Svensndot wcześniej nigdy czegoś takiego nie widział. Glimfrelle wtulił się w ramiona swego brata.

Tirolle spojrzał ponad ramieniem Glimfrelle’a na Kjeta.

— Gdzie teraz popchnie nas zemsta, kapitanie? Przez chwilę Kjet przyglądał mu się w ciszy.

— Powiem ci niedługo, poruczniku — Spojrzał na wyświetlacze. Posłuchaj i popatrz jeszcze trochę, a może czegoś się dowiesz. - Na razie skieruj nas bliżej centrum całego pościgu — polecił łagodnie.

— Aye, sir. — Tirolle poklepał brata po plecach i wrócił do swej konsoli.

Przez następnych pięć godzin załoga Ølviry przyglądała się, jak flota Sprzymierzenia bezładnie uchodzi na wyższe przestrzenie. Nie można tego było nazwać odwrotem, gdyż bardziej przypominało paniczną rozsypkę. Wielcy oportuniści nie wahali się podstępnie zabijać i ruszać w pogoń, kiedy na końcu podróży spodziewali się znaleźć jakiś skarb. Teraz, kiedy stanęli przez niebezpieczeństwem utknięcia w Powolności, śmierci pośród gwiazd, każdy na własną rękę gnał w bezpieczniejsze regiony. Ich biuletyny przesyłane do grup dyskusyjnych wciąż były pełne zuchowatych pokrzykiwań, ale manewry, jakie wykonywali, odkrywały całą prawdę. Teraz nawet neutralni wcześniej subskrybenci wskazywali na jawne sprzeczności, wielu skłaniało się ku opinii, że Sprzymierzenie zbudowano wokół Hegemonii Aprahantich i najprawdopodobniej miało inne motywy niż altruistyczna obrona przed Plagą. Wszyscy nerwowo próbowali odgadnąć, na kim teraz Sprzymierzenie może skupić swoją uwagę.

Główne nadbiorniki wciąż skierowane były na ścigające floty. Równie dobrze mogli jechać wzdłuż magistrali Sieci. Zalew wiadomości przypominał ogromny wodospad. Przekraczało to obecne możliwości odbiorcze Ølviry. Niemniej Svensndot trzymał rękę na pulsie. Gdzieś przecież mogła się znaleźć jakaś istotna informacja, jakieś odkrywcze spojrzenie… Większość subskrybentów grupy Śladami Wojen i Zagrożenia wykazywała niewielkie zainteresowanie Sprzymierzeniem czy zagładą Sjandry Kei jako takimi. Większość była przerażona postępami Plagi, która wciąż rozszerzała swój zasięg na Szczycie Przestworzy. Nikt z Najwyższych nie zdołał stawić skutecznego oporu i krążyły plotki, że jeszcze dwie inne Moce, które próbowały przeszkodzić Pladze, zostały zniszczone. Byli i tacy (tajne usta Plagi), którzy z radością witali nowy ład na Szczycie, nawet jeśli opierał się on na permanentnym zarażeniu.

W rzeczywistości tylko rejon pościgu na Dnie wydawał się jedynym miejscem, gdzie Plaga nie odniosła całkowitego zwycięstwa. Nic więc dziwnego, że wydarzenia te stanowiły temat 10 000 wiadomości na godzinę.

Sytuacja geometryczna po wynurzeniu okazała się nadzwyczaj korzystna dla Ølviry. Wcześniej byli na peryferiach całej akcji, natomiast teraz wyszli z fali z kilkoma godzinami przewagi nad głównym trzonem flot. Glimfrelle i Tirolle byli bardziej zajęci niż kiedykolwiek w życiu, kontrolując wynurzanie się reszty floty i nawiązując kontakt z innymi jednostkami Służb Bezpieczeństwa Handlowego. Do czasu wynurzenia się Scritsa i Limmende z Powolności, Kjet Svensndot był najstarszym stopniem oficerem całej organizacji. Co więcej, znał osobiście większość dowódców. Kjet nigdy nie był typem admirała, stopień kapitana grupy otrzymał w nagrodę ze swe umiej ętności pilotażowe, którymi wykazał się na Sjandrze Kei w czasie pokoju. Zawsze chętnie stosował się do poleceń swoich pracodawców. Ale teraz…

Kapitan grupy wykorzystał swoją wysoką rangę. Zaprzestano pościgu za jednostkami Sprzymierzenia. („Poczekajmy, aż wszyscy będziemy mogli działać razem” — rozkazał Svensndot.) Plany dalszego rozwoju sytuacji wędrowały w tę i z powrotem po całej wynurzającej się flocie, niektóre z nich opierały się na założeniu, że KG została zniszczona. Niektórym dowódcom Kjet wyraźnie napomykał, że to ostatnie może być prawdą, że flagowy statek Limmende wpadł w ręce wroga i że działania Sprzymierzenia były zaledwie efektem ubocznym szerzej zakrojonych działań prawdziwego wroga. Wkrótce Kjet miał stanąć na czele „spisku”, który planował.

Statki flagowe oraz jądro floty Plagi wydostały się z Powolności niemal jednocześnie. Na całym pokładzie Ølviry dały się słyszeć alarmy komunikacyjne a przez krypto statku przeszła przesyłka priorytetowa. „Nadawca: Limmende z KG. Priorytet Międzygwiezdny” — odezwał się statek.

Glimfrelle wyświetlił wiadomość na oknie głównym i Svensndot poczuł, jak chłód ogarnia całe jego ciało.

…Wszystkie jednostki zobowiązane są do ścigania uciekających statków. To jest nasz wróg, mordercy naszych towarzyszy. OSTRZEŻENIE: Podejrzewamy rożne maskarady. Wszystkie statki odwołujące te rozkazy lub im zaprzeczające należy zniszczyć. Obowiązuje szyk bitewny i kody atestacyjne.

Szyk bitewny nie był niczym nadzwyczajnym, nawet jeśli chodzi o standardy Służb Bezpieczeństwa Handlowego. Limmende chciała po prostu, aby się rozdzielili i jak najszybciej wyruszyli, zostając jedynie po to, aby zlikwidować ewentualne „maskarady”. Kjet spytał Glimfrelle’a:

— A jak kody atestacyjne? Dirokim znów był sobą.

— Czyste. Nie będziemy odbierać żadnych wiadomości, jeśli nadawca nie użyje dzisiejszego bloku jednoczasowego. Otrzymujemy pytania od innych, szefie. Na kanałach dźwiękowych i wizualnych. Chcą wiedzieć, co należy robić.

Gdyby nie przygotował sobie gruntu podczas ostatnich kilku godzin, bunt Kjeta nie miałby najmniejszych szans. Gdyby Służba Bezpieczeństwa Handlowego była prawdziwie zmilitaryzowaną organizacją, rozkaz Limmende zostałby wykonany bez żadnych pytań. Obecnie jednak inni dowódcy rozważali kwestie poruszone przez Svensndota. Na takich niewielkich odległościach komunikacja wideo była bardzo łatwa, a flota miała wystarczająco wiele jednoczasowych szyfrów, aby prowadzić ją dość swobodnie. Tymczasem Limmende posłała im jako wiadomość priorytetową drukowaną przesyłkę. Z punktu widzenia wojskowego miało to sens przy właściwym utajnieniu, jednak zastanawiające było to, że stało się dokładnie tak, jak przewidział Svensndot: domniemana KG nie chciała pokazywać twarzy tutaj, na dole, gdzie zastosowanie perfekcyjnych wizualnych mistyfikacji było niemożliwe. Ich rozkazy miały mieć formę pocztowych przesyłek lub ewokacji, co u każdego bacznego obserwatora mogło wzbudzić podejrzenie.

Na takiej właśnie cienkiej nitce rozsądnego wnioskowania wisiał Kjet i jego przyjaciele.

Kjet spojrzał na skupisko światła, które oznaczało flotę Plagi. Tu nie było oznak żadnego niezdecydowania. Żaden ze statków floty nie próbował umykać na bardziej bezpieczne wysokości. To, co nimi dowodziło, najwyraźniej potrafiło wymóc dyscyplinę, o której żadne ludzkie siły wojskowe nie mogłyby marzyć. Było gotowe poświęcić wszystko w tym „jednomyślnym” pościgu za jednym malutkim statkiem. Co dalej kapitanie?

Tuż przed rozległą smugą światła pojawił się nagle malutki błyszczący punkcik.

— Poza Pasmem III — zawołał Glimfrelle. — Sześćdziesiąt pięć lat świetlnych z przodu.

— Właśnie otrzymałem od nich utajnione wideo. Ten sam nadpsuty xor co wtedy. — Wyświetlił sygnał na głównym oknie, nie czekając na rozkaz Kjeta.

To była Ravna Bergsndot. W tyle widać było jakieś nie skoordynowane ruchy i dobiegały krzyki, dziwacznie wyglądający człowiek spierał się ze Skrodojeźdźcem. Bergsndot była odwrócona od obiektywu, biorąc aktywny udział w głośnej kłótni. Zaraz po wynurzeniu się z fali — z tego, co pamiętał — u nich działo się znacznie gorzej niż na Ølvirze.

— Teraz to nie ma znaczenia, mówię ci. Niech zostanie. Musimy się skontaktować… — Musiała dostrzec sygnał odbiorczy, jaki przysłał jej Glimfrelle.

— O, już są! Na Moce, Phamie, proszę cię… — Machnęła gniewnie ręką i odwróciła się do kamery. — Kapitanie grupy. Jesteśmy…

— Wiem. Wyszliśmy poza obszar falowania już kilka godzin temu. Obecnie znajdujemy się w centrum pogoni.

Wstrzymała oddech. Nawet po długich godzinach planowania i przygotowań sytuacja zmieniała się zbyt szybko jak dla niej. Dla mnie też.

— To już coś — powiedziała po chwili. — Wszystko, co powiedzieliśmy wcześniej, pozostaje bez zmian, kapitanie grupy. Potrzebujemy waszej pomocy. Siły, które nas gonią, to Plaga. Błagamy was o pomoc!

Svensndot zauważył podgląd przy otwartym oknie. Ten szelma Glimfrelle retransmitował to, co widzieli, do wszystkich jednostek floty, którym mogli ufać. Znakomicie. Omawiał całą sytuację z pozostałymi dowódcami przez ostatnie godziny, ale na pewno dużo lepszy efekt miało zobaczenie na commie samej Ravny Bergsndot, osoby z Sjandry Kei, która żyła i potrzebowała ich pomocy. Możesz spędzić całą resztę życia, szukając zemsty w Środkowych Przestworzach, ale uda ci się zabić tylko parę sępów. To, co ściga Ravnę Bergsndot, może być główną przyczyną całej klęski.

Motyle już dawno odleciały, wciąż wysyłając do Sieci pieśni o swych bohaterskich czynach. Nie więcej niż jeden procent floty Bezpieczeństwa Handlowego posłuchał rozkazu Limmen-de, aby ich gonić. Ci nie stanowili problemu: najbardziej niepokoił go fakt, że dziesięć procent ich statków zostało z tyłu i przyłączyło się do sił Plagi. Niektóre z nich mogły wcale nie zostać wypaczone. Być może po prostu pozostawały posłuszne rozkazom, które uważały za wiążące. Wiedział, że z trudem przyjdzie mu do nich strzelać.

A co do tego, że dojdzie do walki, Kjet Svensndot nie miał najmniejszych wątpliwości. Wykonywanie manewrów nacierających przy zastosowaniu ultranapędu było dość trudne… jeśli druga strona próbowała robić uniki. Ale flota Plagi niezmiennie podążała w ślad za Poza Pasmem II. Stopniowo obie floty zaczynały zajmować tę samą przestrzeń. Obecnie ich jednostki były rozproszone na przestrzeni wielu lat świetlnych sześciennych, ale z każdym skokiem tory ruchów floty Aniara pod dowództwem kapitana grupy coraz bardziej upodabniały się do trajektorii, po jakich poruszały się jednostki ich przeciwników.

Niektóre statki zdołały już wniknąć kilkaset milionów kilometrów w szyki wroga… albo dotrzeć do miejsc, gdzie wróg był przed chwilą lub miał się za chwilę znaleźć. Wszelkie manewry taktyczne zostały ustalone. Do pierwszego wystrzału pozostało tylko kilkaset sekund.

— Po wycofaniu się Aprahantich mamy przewagę liczebną. Każdy normalny wróg dawno by dał nogę…

— Ale oczywiście flota Plagi nie jest normalnym wrogiem — wtrącił się rudowłosy gość, który teraz z nimi rozmawiał. Dobrze, że Glimfrelle nie przekazał reszcie floty obrazu jego twarzy. Facet był opryskliwy i zachowywał się strasznie dziwnie przez większość czasu. Obecnie wydawało się, że pragnie storpedować każdą koncepcję wysuwaną przez Svensndota. — Plaga nie dba o straty, dopóki jest pewna, że dotrze do celu.

Svensndot wzruszył ramionami.

— Posłuchaj, zrobimy, co możemy. Za sto pięćdziesiąt sekund otwieramy ogień. Jeśli nie mają żadnej ukrytej broni, możemy ich pokonać. — Nagle spojrzał ostro na tamtego. — Czy może właśnie o to ci chodzi? Czy Plaga może… — Z góry wciąż dochodziły wieści o postępach Plagi na Szczycie Przestworzy. Bez wątpienia jej inteligencja przewyższała ludzką. Nie uzbrojony człowiek zaatakowany przez sforę psów może je pokonać. To samo dotyczyło Plagi…

Pham Nuwen pokręcił głową.

— Nie, nie, nie. Taktyka Plagi tu, na dole, prawdopodobnie nie będzie dorównywać waszej. Ma przewagę na Szczycie, gdzie może używać swoich niewolników jak palców własnej ręki. Jej stwory tu, na dole, przypominają raczej słabo zsynchronizowane, zdalnie sterowane gadżety. — Nuwen skrzywił się w kierunku kogoś lub czegoś pozostającego poza polem widzenia kamery. — Nie, my raczej powinniśmy się obawiać jej strategicznej chytrości. — Jego głos nagle zaczął sprawiać wrażenie odłączonego od reszty osoby, co było jeszcze bardziej niepokojące niż wcześniejsza niecierpliwość. Nie była to wcale oznaka zimnej krwi w obliczu zagrożenia, tylko raczej obojętność szaleńca. — Sto sekund do natarcia… Kapitanie grupy, mamy szansę, jeśli skoncentruje pan siły na właściwych punktach. — Ravna zleciała w dół z górnej części obrazu i położyła dłoń na ramieniu rudzielca. Mówiła, że gość ma iskrę bożą, że to ich tajna broń przeciwko wrogowi. Iskra boża, przesłanie umierającej Mocy, śmieć czy skarb, któż to mógł wiedzieć?

Cholera, jeśli tamci wysłannicy to źle zsynchronizowane, zdalnie sterowane graty, cóż nam przyjdzie z rad Phama Nuwena? Ale gestem ręki nakazał, aby Tirolle zaznaczył cele wymieniane przez rudzielca. Dziewięćdziesiąt sekund. Czas na podjęcie decyzji. Kjet wskazał zaznaczone na czerwono przez Tirolle^ punkty rozproszone wśród wrogiej floty. — Co powiesz o tych celach, ‘Rolle?

Dirokim coś tam do siebie świstał przez chwilę. Korelacje pojawiały się na ekranie w straszliwie wolnym tempie.

— Statki, które wyznaczył, nie są ani największe, ani najszybsze. Na wycelowanie w nie będziemy potrzebowali dodatkowego czasu. — Czy to jednostki dowódcze? - Jeszcze jedno, niektóre z nich wykazują możliwość rozwinięcia dużych szybkości realnych. — Statki z napędem strumieniowym? Niszczyciele planetarne?

— Hm. — Svensndot jeszcze przez chwilę spoglądał na wyświetlacz. Jeszcze trzydzieści sekund i statek Jo Haugen o nazwie Lynsnar przejdzie do natarcia, ale jego celem nie miał być żaden ze statków wskazanych przez Nuwena. — Wejdź na comm, Glimfrelle. Powiedz Lynsnarowi, żeby się wycofał i zmienił cel. Żeby wszyscy zmienili cele.

Świetliste punkty oznaczające flotę Aniara ześlizgiwały się wolno wokół jądra floty Plagi, szukając nowych celów. Minęło dwadzieścia minut, w ciągu których miał okazję spierać się z niejednym dowódcą. Służba Bezpieczeństwa Handlowego nie była flotą przeznaczoną do przeprowadzania akcji wojskowych. To, co umożliwiło Kjetowi Svensndotowi sprawne przeprowadzenie buntu, obecnie było przyczyną nieustannego kwestionowania jego decyzji i przesyłania niezliczonych kontrpropozycji. Emitowano także groźby na kanale łączącym ich z arma-torką Limmende: zabić buntowników, śmierć wszystkim, którzy odmówili posłuszeństwa Firmie. Kody utajniające były prawidłowe, ale ton zupełnie nie pasował do łagodnej, zorientowanej na zysk Giske Limmende. W każdym razie każdy mógł się teraz przekonać, że odmówienie posłuszeństwa Limmende było właściwą decyzją.

Johanna Haugen pierwsza zsynchronizowała się ze swym celem. Glimfrelle otworzył okna z przepływem danych od Lyn-snara. Był to niemal naturalny widok nocnego nieba z wolno przesuwającymi się gwiazdami. Cel znajdował się w odległości nie większej niż trzydzieści milionów kilometrów od Lynsnara, ale synchronizacja nastąpiła z przesunięciem około jednej milisekundy poza synchrem. Haugen zawsze przybywała na miejsce tuż przed albo tuż po wykonaniu skoku przez ofiarę.

— Wypuszczam pociski — usłyszeli głos Haugen. Teraz mieli przed sobą prawdziwy obraz Lynsnara przesyłany z odległości kilku metrów przez kamery jednego z pierwszych zdalnych pocisków, jakie wystrzelili. Statek był słabo widoczny, ciemna plama zasłaniająca gwiazdy… albo ogromna ryba na głębiach bezkresnego morza. Ryba składająca ikrę. Obraz zamigotał. Lynsnar pojawiał się i znikał, gdy pocisk na chwilę tracił synchronizację. Rój niebieskich światełek wyleciał z ładowni statku. Zdalne pociski. Rój otoczył Lynsnara, dokonując autokalibracji i szukając celu.

Światło wokół Lynsnara bladło, w miarę jak zdalne pociski odsuwały się od statku, tracąc z nim synchronizację o ułamkowe wartości jednostek czasu i przestrzeni. Tirolle otworzył okno ukazujące przestrzeń zamkniętą w sferze o promieniu stu milionów klików, której środek stanowił Lynsnar. Cel był teraz czerwoną kropką, miotającą się wewnątrz sfery jak jakiś oszalały owad. Lynsnar zbliżał się chyłkiem do wroga z szybkością osiem razy większą od prędkości światła. Czasami cel znikał na sekundę i wydawało się, że już po synchronizacji, innym razem światełka oznaczające Lynsnara i jego cel mieszały się na chwilę, kiedy oba pojazdy przez jedną dziesiątą sekundy dzieliła przestrzeń mniejsza niż milion kilometrów. Nie udało się dokładnie wyświetlić rozstawienia pocisków. Plamki wędrowały po miriadach trajektorii, a jej czujniki tropiły ślad wrogiego statku.

— Co robi cel, czy wystrzeliwuje pociski? Potrzebujesz wsparcia? — spytał Svensndot. Tirolle zrobił lekceważący dirokimski gest. To, na co patrzyli, znajdowało się w odległości trzech lat świetlnych. Obecnie i tak nic nie mógł zrobić.

— Nie sądzę, żeby moja bestia chciała coś odpalać — odparła Jo Haugen. — Straciłam tylko pięć pocisków, nie więcej niż można się spodziewać przy bliskich chybieniach. Zobaczymy… — Urwała, ale sygnał Lynsnara nadal był silny. Kjet spojrzał na inne okna. Pięć jednostek floty Aniara już włączyło się do akcji i zakończyło wysyłanie pocisków. Nuwen w Poza Pasmem. II przyglądał się temu w ciszy. Iskra boża miała swój plan, a teraz Kjet i jego ludzie wykonywali jej polecenia.

Złe i dobre wieści zaczęły napływać szybkim strumieniem.

— Dostał! — To była Jo Haugen. Czerwona kropka zniknęła z przestrzeni otoczonej przez rój Lynsnara. Statek przeleciał kilka tysięcy kilometrów obok jednego z pocisków. W ciągu kilku milisekund potrzebnych na dokonanie obliczeń przed nowym skokiem pocisk wykrył jego obecność i wybuchł. Eksplozja nie miałaby tak fatalnych skutków, gdyby cel wykonał skok, zanim dotarła do niego fala uderzeniowa. W poprzednich sekundach udało mu się uniknąć kilku bliskich chybień. Tym razem jednak potwierdzenie skoku nie doszło na czas. Powstała nowa minigwiazda, której światło za wiele lat miało dotrzeć do pozostałych miejsc, w których rozgrywała się bitwa.

Glimfrelle wydał chrapliwy świst, będący absolutnie nieprzetłumaczalnym przekleństwem.

— Straciliśmy Ablsndota i Krezusa, szefie. Ich cele musiały odpalić własne roje.

— Wyślij tam Lśniące Skrzydła i Trans. - Poczuł narastający ucisk w tyle głowy. Ginęli jego przyjaciele. Kjet nieraz miał już do czynienia ze śmiercią, ale nigdy w ten sposób. W akcjach policyjnych niewielu ryzykowało życie, chyba że były to ekspedycje ratunkowe. A teraz… odwrócił się od raportu stanu działań, aby posłać więcej statków do celu, wokół którego pojawiły się broniące go statki wroga. Tirolle także posyłał inne, na własną rękę. Otaczanie kilku nieistotnych celów mogło w efekcie skończyć się dla niech kiepsko, ale jak na razie… wróg ponosił straty. Po raz pierwszy od upadku Sjandry Kei Służby Bezpieczeństwa Handlowego miały sposobność odpłacenia zniszczeniem za doznane krzywdy.

Zgłosiła się Haugen:

— Na Moce, ależ to coś pędziło! Podczas detonacji pocisk miał włączony detektor elektromagnetyczny. Cel przemieszczał się z prędkością rzeczywistą 15 000 kilometrów na sekundę. — Pocisk rakietowy wystrzelony na oślep? Cholera. Powinni się z tym wstrzymać do czasu, kiedy już będą kontrolować sytuację.

— Następne rozwałki po drugiej stronie — zawołał Tirolle. — Wróg się przegrupowuje. W jakiś sposób udało im się odgadnąć, w co celujemy…?

Glimfrelle wydał z siebie tryumfujący świst.

— Wal w nich! Wal!… o cholera. Szefie, chyba Limmende wykryła, że to my koordynujemy całą akcję…

Nad stanowiskiem Tirolłe’a otworzyło się nowe okno. Pokazywało przestrzeń w promieniu pięciu milionów kilometrów wokół Ølviry. Obok nich znalazły się dwa inne statki. Okno zidentyfikowało je jako flagowiec Limmendy i jeden ze statków, który nie odpowiedział na wezwanie Svensndota do wymówienia posłuszeństwa dowództwu.

Przez chwilę na pokładzie Ølviry panowała absolutna cisza. Okrzyki tryumfu i paniki dochodzące od reszty floty nagle wydały się bardzo dalekie. Svensndot i jego załoga stanęli oko w oko ze śmiercią.

— Tirolle! Ile jeszcze do wypuszczenia…

— Już wypuścili… właśnie minęliśmy pocisk o dziesięć milisekund.

— Tirolle! Zakończ wysyłanie następnych jednostek. Glimfrelle przekaż do Lynsnara i Transu, żeby przejęli dowództwo, gdybyśmy stracili kontakt. — Te statki już pozbyły się pocisków, a Jo Haugen była znana wszystkim pozostałym dowódcom.

Potem już o niczym nie myślał, koordynując ruchy roju pocisków Ølviry. Okno taktyczne pokazywało, jak rój się rozprasza, a poszczególne pociski oznaczane były kolorami w zależności od tego, czy poruszały się z opóźnieniem, czy z wyprzedzeniem względem Ølviry.

Dwóch napastników znakomicie dostosowało swoje pseu-doszybkości. Dziesięć razy na sekundę wszystkie trzy statki wykonywały skok, przemierzając odległość niewielkiego ułamka roku świetlnego. Niczym płaskie kamienie umiejętnie rzucone na lustro stojącej wody, cała trójka pojawiała się w realnej przestrzeni w perfekcyjnie odmierzonych odstępach czasu, a odległość między nimi przy każdym wynurzeniu była mniejsza niż pięć milionów kilometrów. W czasie rozpoczęcia skoku dzieliły ich milisekundy i fakt, że światło nie mogło dotrzeć od jednego do drugiego w tej krótkiej chwili, jaką każdy z nich spędzał w punkcie skoku.

Nagle trzy aktyniczne błyski oświetliły pokład, sprawiając, że za Svensndotem i Dirokimami ukazały się ich potężne cienie. To było światło drugorzędne, sygnał alarmowy wyświetlacza, informujący o pobliskiej detonacji. Ratuj się, kto może - taką właśnie wiadomość każda rozumna istota powinna odczytać z tego złowrogiego pulsowania. Byłoby bardzo łatwo wyłamać się z synchronizacji i… stracić taktyczną kontrolę nad flotą Ania-ra. Tirolle i Glimfrelle odchylili głowy od okna sytuacji lokalnej, chroniąc oczy przed blaskiem cudem uniknionej zagłady. Ale ich świszczące głosy nie załamały się ani przez chwilę i Ølvira nadal wydawała rozkazy, dowodząc całą akcją. Wokół nich toczyły się dziesiątki innych bitew. W obecnej chwili Ølvira stanowiła jedyne źródło precyzyjnych wskazówek i ogólnej kontroli, dostępne dla całej floty. Każda sekunda ich trwania na posterunku oznaczała zapewnienie odpowiedniej ochrony oraz przewagi flocie Aniara. Odłączenie się od pozostałych oznaczałoby kilka minut chaosu, zanim Lynsnar lub Trans zdążyłyby przejąć kontrolę.

Prawie dwie trzecie celów wyznaczonych przez Phama Nu-wena zostało zniszczonych. Zapłacili jednak za to wysoką cenę. Połowa przyjaciół Svensndota zginęła. Wróg poniósł spore straty, próbując osłonić cele, ale znaczna część floty zdołała przetrwać ich natarcie.

Nagle cios jakiejś niewidzialnej ręki spadł na 01virę, tak że Svensndot został gwałtownie wciśnięty z wielką mocą w swą bojową uprząż zabezpieczającą. Pogasły światła, nawet blask bijący z okien. Po chwili od podłogi zaczął bić nikły czerwony poblask. Na tle jednego malutkiego monitora pojawiły się sylwetki Dirokimów. ‘Rolle świstał cicho.

— Wypadliśmy z gry, szefie, przynajmniej na razie. Nie wiedziałem, że chybiony strzał może tak mocno zahaczyć.

Może to wcale nie był chybiony strzał. Kjet wyplątał się ze swej uprzęży i poleciał przez pomieszczenie, aż w końcu znalazł się, wisząc głową w dół, nad malutkim monitorem. Może już nie żyjemy. Gdzieś blisko nich wybuchł pocisk, fala uderzeniowa dosięgła ich, zanim wykonali skok. Wstrząs oznaczał, że zewnętrzna część kadłuba statku eksplodowała w chwili, gdy dotarła do niej część miękkich promieni rentgenowskich z wrogiej broni. Wpatrywał się w czerwone litery przesuwające się powoli przez awaryjny wyświetlacz uszkodzeń. Najprawdopodobniej wszystkie części elektroniczne uległy trwałemu uszkodzeniu. Istniała możliwość, że otrzymali śmiertelną dawkę promieniowania gamma. Smród przypalonej izolacji rozszedł się po całym pokoju niesiony powiewem wentylacji.

— Iiya! Zobaczcie! Jeszcze pięć nanosekund i w ogóle byśmy nie uciekli. Zrobiliśmy skok już po uderzeniu fali. — W niewiadomy sposób elektronika wytrzymała to na tyle, by wykonać skok. Przepływ promieni gamma przez kabinę sterowniczą wynosił 200 remów, nie powinno im to zaszkodzić przez następne kilka godzin, a dla pokładowego chirurga byłaby to drobnostka. Lecz jeśli chodzi o chirurga i resztę urządzeń Ølviry…

Tirolle wystukiwał długie pytania na klawiaturze; rozpoznanie głosowe już nie działało. Minęło kilka sekund, zanim odpowiedź zaczęła pojawiać się na ekranie.

— Zawieszone działanie automatów centralnych. Zawieszone zarządzanie odczytami. Komputacja napędowa zawieszona. — Tirolle szturchnął łokciem brata. — Hej ‘Frelle, zdaje mi się, że ‘Vira zdołała odłączyć wszystko na czysto. Większość pewnie uda się przywrócić na nowo.

Dirokimowie znani byli ze swego nadmiernego optymizmu, ale w tym wypadku Tirolle niewiele minął się z prawdą. Ich spotkanie z pociskiem trwało tak krótko, że doznali najmniejszego możliwego uszkodzenia — takie szczęście zdarza się raz na miliard podobnych sytuacji. Przez następne półtorej godziny Dirokimowie starali się na nowo uruchomić wzmocniony procesor monitorów i kolejno przywracali funkcjonowanie użytków. Niektórych rzeczy już niestety nie dało się odzyskać, aparatura komunikacyjna została pozbawiona funkcji analizy składniowej, a spiny ultranapędu po jednej stronie statku były częściowo stopione. (Gadżet emitujący smród spalenizny był jednym z najprymitywniejszych urządzeń ostrzegawczych, które nie uległo uszkodzeniu, mimo że powinno wysiąść z urządzeniami diagnostycznymi.) Byli bardzo daleko od floty Plagi.

… a flota Plagi wciąż istniała. Plama światła oznaczająca wrogie jednostki skurczyła się, ale wciąż parła naprzód, nie zbaczając z obranej trajektorii. Bitwa była dawno zakończona. Resztki Służb Bezpieczeństwa Handlowego znajdowały się w promieniu czterech lat świetlnych wokół opuszczonego pola bitwy. A zaczynali z liczebną przewagą. Gdyby walczyli tak jak należy, mogli zwyciężyć. Zamiast tego zniszczyli jednostki mogące rozwijać znaczne prędkości rzeczywiste i tylko połowę pozostałych. Niektóre z największych wrogich statków przetrwały bitwę. Te z kolei przewyższały pozostałości floty Aniara niemal czterokrotnie. Plaga mogła obecnie zniszczyć wszystko, co pozostało ze Służb Bezpieczeństwa Handlowego. Ale oznaczałoby to opóźnienie w pościgu, a z tego flota Plagi nie myślała rezygnować.

Tirolle i Glimfrelle spędzili długie godziny, ponownie nawiązując łączność i próbując dowiedzieć się, kto zginął, a kto się uratował. Pięć statków straciło napęd, ale ich załogi przeżyły. Lokalizację niektórych zniszczonych statków łatwo dało się ustalić i na poszukiwanie wraków Svensndot posłał jednostki mające jeszcze pociski. Starcie dwóch jednostek było wyjątkowo higienicznym, intelektualnym ćwiczeniem dla tych, którym udało się wyjść cało z takich potyczek, jednakże zniszczenie i odpady, jakie pozostawały po takich bataliach były równie materialne jak te powstałe podczas wojny lądowej, tyle że zajmowały bilion razy większą przestrzeń.

W końcu minął czas na cudowne odratowania i przygniatające odkrycia. Dowódcy SjK zgromadzili się na wspólnym kanale, aby zadecydować o wspólnej przyszłości. Przypominało to czuwanie przy zwłokach — Sjandry Kei i floty Aniara. Już po rozpoczęciu narady pojawiło się nowe okno, a w nim — widok na mostek Poza Pasmem II. Ravna Bergsndot śledziła w ciszy przebieg spotkania. Nie było śladu mężczyzny z iskrą bożą.

— I co teraz mamy robić? — spytała Johanna Haugen. — Cholerne Motyle dawno czmychnęły.

— Czy na pewno uratowaliśmy wszystkich? — zapytał Jan Trenglets. Svensndot powstrzymał się od gniewnej odpowiedzi. Dowódca Transu wciąż pytał o to samo. W bitwie zginęło zbyt wielu jego przyjaciół. Do końca życia miały go dręczyć koszmary, w których widział statki ginące jeden po drugim w głębokiej nocy.

— Przejrzeliśmy wszystko, nawet tam gdzie nie było szans na znalezienie czegokolwiek — Haugen starała się mówić jak najłagodniej. — Pozostało nam tylko zdecydować, gdzie mamy teraz lecieć.

Ravna odchrząknęła cichutko.

— Panowie i panie, jeśli…

Trenglets spojrzał na jej obraz. Całe swoje cierpienie zawarł w gwałtownym wybuchu furii.

— Nie jesteśmy żadnymi twoimi panami i paniami, suko! Nie jesteś żadną księżniczką, za którą z radością chcielibyśmy umierać. Zasługujesz tylko na to, by cię ustrzelić, na nic więcej.

Kobieta aż się skuliła na widok takiego gniewu.

— Ja…

To wy nas wrobiliście w tę samobójczą bitwę — zagłuszył ją Trenglets. — To wy kazaliście nam atakować drugorzędne cele. A potem nic nam nie pomogliście. Plaga ściga was jak kasza-lot kałamarnicę. Gdybyście choć trochę zboczyli z kursu i zrobili mały unik, na pewno zmylilibyście Plagę i uszli cało.

— Wątpię, żeby to cokolwiek pomogło, sir — powiedziała Ravna. — Plagę bardziej interesuje cel naszej podróży. — System słoneczny kilkadziesiąt lat świetlnych pod Poza Pasmem II. Uciekinierzy mieli tam dotrzeć na dwa dni przed ścigającymi.

Jo Haugen wzruszyła ramionami.

— Musisz zdawać sobie sprawę, co nam przyniósł szalony plan twojego przyjaciela. Gdybyśmy atakowali z głową, wróg zostałby zdziesiątkowany. Gdyby nadal za wami leciał, może moglibyśmy was ochronić nawet na tym Świecie Szponów. — Wyglądało na to, że zastanawia się nad znaczeniem dziwacznej nazwy. — Obecnie… nie ma mowy, żebym za nimi leciała. Resztki wroga wystarczą, by nas zmieść. — Spojrzała na obraz Svensndota. Kjet zmusił się, by także na nią spojrzeć. Niezależnie od tego, o co obwiniali Poza Pasmem II, to właśnie kapitan grupy Kjet Svensndot przekonał ich do prowadzenia walki w taki, a nie inny sposób. Poświęcenie floty Aniara poszło na marne i dziwił się, że Haugen, Trenglets i inni w ogóle chcą jeszcze z nim rozmawiać. — Proponuję, abyśmy dokończyli tę służbową naradę nieco później. Połączenie za tysiąc sekund, Kjet.

— Będę gotów.

— Znakomicie. — Jo odłączyła się, nie mówiąc nic więcej do Ravny Bergsndot. Po kilku sekundach odłączył się także Trenglets i pozostali. Pozostał tylko Svensndot i dwóch Dirokimów oraz Ravna Bergsndot wyglądająca z obrazu przekazywanego przez Poza Pasmem II.

W końcu Bergsndot odezwała się.

— Kiedy byłam małą dziewczynką na Herte, nieraz bawiłam się w porywaczy i SBH. Zawsze śniłam o tym, że wasi ludzie ratują mnie z najgorszych opresji.

Kjet uśmiechnął się ponuro.

— Cóż, była to nieudana próba akcji ratunkowej. — Chociaż nie ma cię na liście klientów. — To największa bitwa, w jakiej kiedykolwiek braliśmy udział.

— Przykro mi, Kje… kapitanie grupy.

Spojrzał na jej ciemną twarz. To na pewno dziewczyna z Sjandry Kei, łącznie z tymi jej fiołkowymi oczkami. To nie mogła być symulacja, nie w tych przestrzeniach. Postawił wszystko na to, że jest prawdziwa; wciąż wierzył, że jest prawdziwa. Ale…

— A co na to twój przyjaciel? — Pham Nuwen nie pokazał się od czasu imponującego występu w roli obdarzonego iskrą bożą proroka, na samym początku bitwy.

Ravna spojrzała poza kamerę.

— Nie mówi zbyt wiele, kapitanie grupy. Krąży gdzieś bardziej przybity niż kapitan Trenglets. Zgodnie z tym, co pamięta, był przekonany, że żąda rzeczy najwłaściwszej, ale obecnie nie ma pojęcia, dlaczego to właśnie było najlepsze wyjście.

— Hmm. — Teraz już trochę za późno. — Co macie zamiar teraz zrobić? Haugen ma rację. Ściganie Plagi aż do miejsca, gdzie lecicie, oznacza dla nas bezsensowne samobójstwo. Śmiem twierdzić, że dla was także. Może uda wam się tam dotrzeć pięćdziesiąt pięć godzin przed nimi. Co zdołacie zrobić w tak krótkim czasie?

Ravna Bergsndot spojrzała na niego. Po chwili jej twarz skurczyła się w płaczliwym grymasie.

— Nie wiem… nie wiem. — Kręciła głową z twarzą ukrytą w dłoniach i zasłoniętą falą opadających czarnych włosów. W końcu podniosła wzrok i otarła twarz. Jej głos był spokojny, lecz bardzo cichy. — Naprawdę… nie wiem. Ale lecimy dalej. Po to wyruszyliśmy. Jeszcze wszystko może się udać… Wiesz, że na dole jest coś, co Plaga rozpaczliwie pragnie zdobyć. Może pięćdziesiąt pięć godzin starczy, żeby zorientować się, co to takiego, i powiedzieć Sieci. Poza tym… poza tym wciąż będziemy mieć iskrę bożą Phama.

Waszego najgorszego wroga? Być może ten cały Pham Nuwen był jakimś robotem Mocy. Naprawdę wyglądał, jakby został zbudowany według opisu pochodzącego z drugiej ręki. Ale jak odróżnić iskrę bożą od zwykłego szaleństwa?

Wzruszyła ramionami, jakby w ten sposób przyjmowała do wiadomości istniejące wątpliwości i… akceptowała je.

— A co zrobisz ty, kapitanie, i całe Służby Bezpieczeństwa Handlowego?

Nie ma już żadnych Służb Bezpieczeństwa Handlowego. Wszyscy nasi klienci zostali praktycznie wystrzeleni spod naszych statków. Zabiliśmy armatorkę albo przynajmniej zniszczyliśmy jej flagowiec i jednostki pozostające po jej stronie. Teraz jesteśmy flotą Aniara. — Tę oficjalną nazwę wybrano podczas spotkania, które przed chwilą się zakończyło. Była jakaś rozpaczliwa fascynacja w przywoływaniu ducha starszego niż Sjandra Kei czy nawet Nyjora, ducha z zamierzchłych początków ludzkiej rasy. Bo teraz naprawdę nie mieli już nic, ani swoich światów, ani klientów, ani dawnych przywódców. Byli setką statków lecących do…

— Rozmawialiśmy o tym. Kilku wciąż chciałoby lecieć za wami aż do Świata Szponów. Niektórzy chcą wrócić do Środkowych Przestworzy i poświęcić resztę życia zabijaniu Motyli. Większość jednak pragnęłaby znaleźć nowe siedlisko dla ras z Sjandry Kei i tam zacząć wszystko od nowa, gdzieś, gdzie nikt nas nie zauważy, gdzie nikt nie będzie się interesował, czy jeszcze żyjemy.

Wszyscy natomiast zgadzali się co do tego, że flota Aniara nie może się już rozdzielać i dla nikogo poświęcać. Kiedy to stało się jasne, odpowiedź na pytanie, co robić, wydawała się prosta. Po wielkim falowaniu ta część Dna stanowiła niejednorodną mieszaninę Powolności i Przestworzy. Miną całe wieki, zanim statki zonograficzne z wyżej położonych przestrzeni zdołają dostarczyć w miarę wiarygodne mapy nowych przestrzeni granicznych. Światy świeżo wyzwolone z Powolności znajdowały się ukryte w zagłębieniach i szczelinach tych przestrzeni. Tam Sjandra Kei narodzi się na nowo. Ny Sjandra Kei?

Spojrzał przez mostek na Tirolle i Glimfrelle. Byli bardzo zajęci, starając się na nowo uruchomić główne procesory nawigacyjne. Nie było to absolutnie konieczne do połączenia z Lyn-snarem, ale na pewno wygodniej byłoby manewrować obydwoma statkami. Bracia jakby całkowicie zapomnieli o Kjecie i Ra-vnie. A może nie zwracali uwagi na to, o czym mówili. W pewnym sensie decyzja floty Aniara była dla nich ważniejsza niż dla ludzi. Nikt nie wątpił, że w Przestworzach żyły jeszcze miliony ludzkich stworzeń (a kto wie, ile ludzkich światów istniało w Powolności, dalecy kuzyni Nyjory, prapotomkowie Starej Ziemi), ale po tej stronie Transcendencji nie było już innych Dirokimow niż Dirokimowie z Aniary. Senne siedliska Sjandry Kei przestały istnieć, a wraz z nimi ich rasa. Na wszystkich pokładach jednostek Aniary znajdowało się co najmniej tysiąc Dirokimow, sióstr i braci. To byli najwięksi awanturnicy, którzy teraz stawali przed ogromnym wyzwaniem. Ci dwaj z Ølviry rozpoczęli już odpowiednie poszukiwania wśród tych, którzy przeżyli, starając się odnaleźć swoich przyjaciół i śniąc o nowej rzeczywistości.

Ravna słuchała poważnie wyjaśnień swojego rodaka.

— Kapitanie grupy, zonografia to dość żmudna rzecz… a wasze statki są na samej granicy stref. W tej pianie możecie spędzić całe lata, nie znajdując nowego domu.

— Przedsięwzięliśmy odpowiednie środki ostrożności. Porzucamy wszystkie statki prócz tych, które mają napęd strumieniowy i chłodnie hibernacyjne. Utworzymy skoordynowaną sieć. Nikt nie powinien się oddalać na dłużej niż kilka lat. — Wzruszył ramionami. — A jeśli nigdy nie znajdziemy tego, czego szukamy — jeśli umrzemy między gwiazdami, kiedy przestanie działać system podtrzymywania życia - wtedy tym bardziej okażemy się godni naszej nazwy. — Aniara. - Ale myślę, że mamy szansę. Na pewno większą niż wy.

Ravna wolno pokiwała głową.

— Tak. Cieszę się, że mogłam się o tym dowiedzieć. Gawędzili jeszcze kilka chwil. Nawet Tirolle i Glimfrelie włączyli się do rozmowy. Wszyscy oni znaleźli się nagle w jakimś ogromnym wirze zdarzeń, ale jak zwykle, gdy w grę wchodzą Moce, nikt za bardzo nie zdawał sobie sprawy, co takiego właściwie się zdarzyło, nikt nie wiedział też, jakie będą ostateczne rezultaty ich wysiłków.

— Połączenie z Lynsnarem za dwieście sekund — odezwał się statek.

Ravna usłyszała ten komunikat i kiwnęła głową. Podniosła do góry dłoń.

— Żegnaj Kjecie Svensndot, żegnajcie Tirolle i Glimfrelie. Dirokimowie odświstali swoje zwyczajowe pożegnanie, a Kjet także uniósł dłoń. Okno z obrazem Ravny Bergsndot zgasło.

…Kjet Svensndot pamiętał jej twarz przez całe życie, chociaż wiele lat później wydawała mu się ona coraz bardziej podobna do twarzy ukochanej Ølviry.

CZĘŚĆ TRZECIA

TRZYDZIEŚCI SIEDEM

— Świat Szponów, widzę go Phamie!

Główne okno pokazywało system w rzeczywistych wymiarach, słońce znajdowało się mniej niż dwa miliony kilometrów od nich, oświetlało kabinę dowodzenia. Czerwone migające strzałki wskazywały pozycje zidentyfikowanych planet. Jedna z nich — w odległości zaledwie dwudziestu milionów kilometrów — została oznaczona jako „planeta typu ziemskiego”. Po wyjściu z międzygwiezdnego skoku trudno marzyć o lepszej pozycji niż ta, którą mieli obecnie.

Pham nie reagował, tylko wpatrywał się w okno zaniepokojony, jak gdyby dostrzegał coś niewłaściwego w tym, co obserwowali. Po bitwie z Plagą coś się w nim załamało. Był pewny swej iskry bożej, dlatego też wydawał się przybity rozmiarami klęski. Zamknął się w sobie bardziej niż kiedykolwiek. Obecnie chyba sądził, że wystarczy poruszać się dość szybko, aby ocalała z potyczki część wrogiej floty nie mogła ich dogonić. Stał się dużo bardziej podejrzliwy wobec Błękitnego Pancerzy-ka i Zielonej Łodyżki niż dotychczas, tak jakby stanowili oni dużo większe zagrożenie niż ścigające ich statki.

— Cholera — zaklął Pham w końcu. — Zobacz na prędkość względną.

Wynosiła siedemdziesiąt kilometrów na sekundę. Dostosowanie pozycji nie przedstawiało większego problemu, ale…

— Dostosowanie prędkości będzie nas kosztowało trochę czasu, sir Phamie.

Pham skierował swoje spojrzenie na Błękitnego Pancerzy-ka.

— Omawialiśmy to z miejscowymi trzy tygodnie temu, pamiętasz? Ty opracowywałeś parametry wejścia.

— A ty kontrolowałeś to, co robię. To pewnie jakiś kolejny defekt systemu nawigacyjnego… aczkolwiek nie spodziewałem się, że coś takiego może zdarzyć się podczas prostego balistycznego lądowania.^ Odwrotny znak, prędkość zbliżania się siedemdziesiąt klików na sekundę zamiast zera. Błękitny Pancerzyk odsunął się do drugiej konsoli.

— Być może — powiedział Pham. — Ale teraz chciałbym, żebyś wyniósł się z kabiny, Pancerzyku.

— Przecież nic na to nie mogę poradzić. Powinniśmy skontaktować się z Jefrim, ponownie dostosować prędkości i…

— Wynoś się z kabiny, Pancerzyku! Nie mam już czasu, by cię kontrolować. — Pham zanurkował, by szybciej przebyć dzielącą ich przestrzeń, ale zanim dotarł do Jeźdźca natknął się na Ravnę.

Ta stanęła między nimi, szybko wyrzucając z siebie słowa:

— W porządku, Phamie. Błękitny Pancerzyk zaraz sobie pójdzie. — Pogładziła jedno z rozedrganych odrośli Jeźdźca, które po chwili opadły.

— Już sobie idę, już idę.

Jej dłoń wciąż go dotykała, jak gdyby dodając mu otuchy. Ravna stała pomiędzy nimi do chwili, kiedy Skrodojeździec smętnie wytoczył się z kabiny. Kiedy był już na zewnątrz, odwróciła się do Phama.

— Czy nie mógł to rzeczywiście być defekt układu nawigacyjnego?

Wydawało się, że mężczyzna nie słyszy tego pytania. W chwili kiedy właz zamknął się za wychodzącym, odwrócił się i odszedł do konsoli sterującej. Zgodnie z ostatnimi szacunkami PPII do przybycia Plagi mieli jeszcze pięćdziesiąt trzy godziny. A teraz musieli jeszcze marnować czas na ponowne dostosowanie prędkości, co przecież powinno zostać wykonane trzy tygodnie wcześniej.

— Ktoś albo coś musiał nas wykiwać. — Pham cały czas mamrotał do siebie, nawet kiedy już przeprowadził do końca sekwencję kontrolną. — Być może był to defekt. Następne wejście wykonamy z ręcznym sterowaniem. — Sygnały alarmowe informujące o zwiększeniu przyspieszenia odbiły się echem po całym statku. Pham dzielił uwagę pomiędzy otwarte okna na monitorze patrząc, czy w okolicach nie ma swobodnych obiektów wystarczająco dużych, aby stanowiły niebezpieczeństwo. — Ty też się zapnij — odezwał się do niej, wyciągając rękę, aby wyłączyć pięciominutowy synchronizator czasowy.

Ravna zanurkowała przez całą kabinę, po czym rozłożyła małe siodełko, używane podczas spadku swobodnego, zamieniając je w sporych rozmiarów fotel, do którego przypięła się pasami. Usłyszała głos Phama na kanale głównym, ostrzegający o wyłączeniu synchronizatora czasowego. Potem został włączony napęd impulsowy, powoli rosnące ciśnienie wciskało ich w sieć pasów bezpieczeństwa. Cztery dziesiąte przyspieszenia grawitacyjnego — było to wszystko, co biedny PPII mógł jeszcze wytrzymać.

Pham mówił o sterowaniu ręcznym całkiem serio. Główne okno zostało wycentrowane. Obraz nie zmieniał się już zgodnie z życzeniem pilota i nie było żadnych pomocniczych legend ani schematów. Najprawdopodobniej to, co widzieli, było wiernym obrazem tego, co znajdowało się w jednej linii z główną osią statku. Okna peryferyjne były regularnie rozmieszczone wokół okna głównego. Wzrok Phama prześlizgiwał się między nimi, a jego dłonie nerwowo przesuwały się nad przyciskami płyty sterującej. Przysunął się najbliżej, jak mógł, starając się kierować zgodnie z tym, co dyktowały mu zmysły, nie ufając nikomu.

Jednocześnie wciąż próbował korzystać z ultranapędu. Znajdowali się dwadzieścia milionów klików od celu swej podróży, była to odległość pozwalająca na submikroskopijny skok. Pham Nuwen starał się tak sprytnie skonfigurować parametry napędu, aby wykonać precyzyjny skok mniejszy od standardowego. Co chwilę do kabiny na ułamek sekundy wpadało słoneczne światło, najpierw oświetlając lewe ramię Ravny, potem prawe. Słońce uniemożliwiało ponowne nawiązanie łączności z Jefrim.

Nagle okno pod ich stopami wypełniło się obrazem planety, ogromnej, na wpół ocienionej, niebieskiej z białymi esami-floresami. Świat Szponów, taki jak opisał Jefri Olsndot, normalna planeta typu ziemskiego. Po miesiącach spędzonych w przestrzeni kosmicznej i po zagładzie Sjandry Kei widok ten poruszył Ravnę. Ocean zajmował większość całego obszaru, ale niedaleko linii odgraniczającej część oświetloną przez słońce od części nie oświetlonej widać było ciemniejsze plamy lądów. Malutki pojedynczy księżyc wychylał się zza planety.

Pham wstrzymał oddech.

— Jest jakieś dziesięć tysięcy kilometrów od nas. Znakomicie. Tyle że zbliżamy się do niej, robiąc siedemdziesiąt klików na sekundę. — Planeta zdawała się rosnąć, lecieć ku nim. Pham przez kilka chwil przyglądał się jej tarczy. — Nie martw się, miniemy ją, przelecimy nad… hm… północnym skrajem.

Planeta rosła pod nimi, zasłaniając księżyc. Zawsze uwielbiała oglądać Herte wchodzącą w skład Sjandry Kei. Ale tamten świat miał dużo mniejsze oceany i był cały poprzecinany Ścieżkami Dirokimów. To miejsce było równie piękne jak Przekaźnik i wydawało się dziewicze. Mała czapa bieguna znajdowała się w strefie oświetlonej, widziała też linię brzegową ciągnącą się na południe w stronę obszarów ogarniętych mrokiem. Widzę północno-zachodnie wybrzeże. Tam właśnie jest Jefri! Ravna sięgnęła do swojej klawiatury, prosząc statek o dokonanie próby połączenia ultrafalowego oraz radiowego.

— Mam połączenie ultrafalowe — oznajmiła po sekundzie. — I co słyszysz?

— Jakieś zniekształcone odgłosy. Może to tylko odpowiedź impulsowa. — Potwierdzenie odbioru w odpowiedzi na impuls wysyłany z PPII, jedyna rzecz, jaką mogli przesyłać od czasu, gdy porwała ich fala. W ostatnich dniach Jefri musiał zamieszkać bardzo blisko statku, czasami otrzymywała odpowiedź niemal natychmiast, nawet wtedy kiedy u chłopca panowała noc. Dobrze by było porozmawiać z nim ponownie, nawet jeśli…

Świat Szponów wypełniał już połowę okna, widzieli krzywiznę horyzontu. Przed nimi kolory nieba zlewały się z czernią przestrzeni kosmicznych. Od fali morskiej wody wyraźnie odcinały się lodowe czapy i góry lodowe. Widziała nawet cienie chmur. Spoglądała na ciągnącą się na południe linię brzegową: wyspy i półwyspy były tak blisko siebie, że trudno było je rozróżnić. Ciemnoszare góry i usiane czarnymi plamami lodowce. Zielonobrązowe doliny. Próbowała przypomnieć sobie wszystkie wskazówki geograficzne, które przekazał jej Jefri. Gdzie jest Ukryta Wyspa? Tych wysp było tak wiele.

— Nawiązano kontakt radiowy z planetą — usłyszeli głos statku. Jednocześnie migająca strzałka wskazała jakieś miejsce na stałym lądzie, niedaleko morskiego brzegu. — Czy przekaz ma być w czasie rzeczywistym?

— Tak! Tak! — zawołała Ravna i niecierpliwie uderzała w klawiaturę, gdy statek nic nie odpowiadał.

— Cześć, Ravno! Słyszysz mnie, Ravno? — Podekscytowany głos małego chłopca słychać było w całej kabinie. Brzmiał dokładnie tak, jak to sobie wyobrażała.

Ravna wcisnęła kilka klawiszy, wybierając tryb rozmowy dwustronnej. Obecnie dzieliło ich od Jefriego nie więcej niż pięć tysięcy klików, chociaż przelatywali z szybkością siedemdziesięciu kilometrów na sekundę. Było to wystarczająco blisko, by mogli sobie porozmawiać przez radio.

— Hej, Jefri! — zawołała — Wreszcie dolecieliśmy, ale potrzebujemy… — Potrzebujemy wszelkiej pomocy, jaką twoi czworonożni przyjaciele mogą nam zapewnić. Jak to powiedzieć szybko i zrozumiale?

Ale chłopak znajdujący się na dole miał już swój plan.

— …jemy pomocy, i to teraz, Ravno! Snycerze właśnie atakują.

Dał się słyszeć głuchy huk, jak gdyby przesuwano nadajnik. Po chwili odezwał się inny głos, bardzo wysoki i dziwnie niewyraźny.

— Ravno, tu Stal. Jefri racja. Snycerka… — Tu podobny do ludzkiego głos przeszedł w serię syknięć i gulgotów. Po chwili znowu usłyszała głos Jefriego: — „Zasadzka”, to słowo brzmi „zasadzka”.

— Tak… Snycerka zrobiła dużą, dużą zasadzkę. Okrążają nas. Zginiemy za kilka godzin, jeśli nie pomożecie.

Snycerka nigdy nie pragnęła sławy wojownika. Ale sprawowanie władzy przez połowę tysiąclecia wymagało wielu różnych umiejętności, nauczyła się więc także sztuki wojennej. Wydarzenia ostatnich dni spowodowały, że wielu rzeczy musiała się także oduczyć — na przykład zaufania do wszystkich członków swojej świty. Na Margrumowym Stoku rzeczywiście urządzono zasadzkę, ale nie taką, jaką planował lord Stal.

Spojrzała poprzez zastawione namiotami pole na Wendacju-sza. Sfora schowała się za przegrodami przeciwhałasowymi, ale widziała, że nie była już tak pewna siebie jak wcześniej. Przesłuchanie mogło każdego przyprawić o utratę samokontroli. Wen-dacjusz wiedział, że jego życie zależy teraz od tego, czy Snycerka dotrzyma obietnicy, a ona aż wzdrygała się na samą myśl, że Wendacjusz będzie żył po tym, jak zabił i zdradził tak wielu. Zdawała sobie sprawę, że dwóch jej członków aż kipiało złością, wywinięte wargi obnażały zaciśnięte w furii zęby. Małe szczeniaki kryły się przed niewidocznym zagrożeniem. Obozowisko pachniało potem i panował nad nim nieustanny hałas myśli zbyt wielu osobników zgromadzonych na zbyt małym obszarze. Opanowanie się kosztowało ją wiele wysiłku. Na krótką chwilę oddała się lizaniu małych i snuciu uspokajających marzeń.

Tak, dotrzyma danych obietnic. Może warto było zapłacić taką cenę. Wendacjusz mógł jedynie spekulować na temat sekretów Stali, ale sytuację taktyczną drugiej strony znał znacznie lepiej, niż tamci mogli się spodziewać. Dokładnie wiedział, gdzie i w jakiej liczbie kryły się oddziały wyznawców Ociosa. Żołnierze, których wysłał Stal, zbytnio zaufali sile swoich su-perdział, a także sekretnemu informatorowi. Działające z zaskoczenia, wojska Snycerki odniosły łatwe zwycięstwo i teraz królowa zyskała kilka doskonałych armat.

Spoza wzgórz dobiegały odgłosy nieprzerwanej kanonady. Ostrzeliwanie pozycji wroga stało się możliwe dzięki wykorzystaniu zapasów amunicji, których usytuowanie zostało wyjawione przez schwytanych artylerzystów. Wendacjusz zdrajca spowodował wiele strat, ale Wendacjusz więzień mógł przynieść zwycięstwo.

— Snycerko? — To był Skrupiło. Gestem przywołała go bliżej. Dowódca artylerii usiadł, chroniąc się przed słońcem, w niemal intymnej odległości dwudziestu pięciu stóp. Warunki bojowe unieważniły wszelkie przepisy protokołu.

Odgłosy myśli Skrupiła tworzyły chaos. Był częściowo wyczerpany, częściowo pełen animuszu i częściowo zniechęcony.

— Droga do wzgórza zamkowego jest bezpieczna, wasza wysokość — oznajmił. — Wrogowie już niemal nie odpowiadają na nasz ogień. W części murów są spore wyrwy. Nastał koniec epoki zamków na tych ziemiach, królowo. Nawet nasze słabe armatki dałyby im radę.

Skinęła potakująco głowami. Skrupiło spędził większość czasu przy danniku, ucząc się wytwarzać różne rzeczy — w szczególności działa. Snycerka poświęciła swój czas przede wszystkim na to, by poznać końcowe efekty zastosowania tego typu wynalazków. Obecnie o społecznych skutkach użycia broni wiedziała już nawet dużo więcej niż Joanna. Począwszy od tej najprymitywniejszej, aż do tak dziwnej, że w ogóle nie przypominała narzędzi walki. Miliard razy takie urządzenia jak armaty burzyły zamki. Dlaczego w jej świecie miało dziać się inaczej?

— Ruszajmy więc…

Zza namiotu dał się słyszeć cichy gwizd. Co dziwne, dźwięk był coraz głośniejszy, jakby coś się zbliżało. Przygarnęła szczeniaki do siebie i zastygła na chwilę w bezruchu. Dwadzieścia jardów dalej Wendacjusz zatrząsł się caiy i przerażony przypadł do ziemi. Ale huk eksplozji był jedynie cichym grzmotem, który rozległ się na wzgórzu za nimi. To mogło być nawet któreś z naszych dział.

— Teraz nasze wojska muszą wykorzystać poczynione zniszczenia. Chcę, aby Stal wiedział, że stare sztuczki z torturowaniem i żądaniem okupu będą działać tylko na jego niekorzyść.

Chyba uda nam się odbić statek i chłopca. Pytanie tylko, czy będą cali? Miała nadzieję, że Joanna nigdy nie dowie się, jak niebezpieczne sytuacje i jakie ryzykowne działania zaplanowała na kilka następnych godzin.

— Tak jest, wasza wysokość — odparł Skrupiło, ale nie zbierał się do odejścia. Nagle wydał jej się bardziej przybity i pełen obaw niż kiedykolwiek. — Snycerko, boję się, że…

— Czego? Teraz my płyniemy z wiatrem. Musimy udostępnić mu nasze żagle.

— Tak, wasza wysokość… ale podczas gdy my będziemy przechodzić do natarcia, nasze skrzydła i tyły wciąż będą zagrożone. Wróg ma tam oddziały zwiadowcze. Poza tym co chwilę wybuchają pożary.

Skrupiło miał rację. Wojska Ociosa działające na ich tyłach stanowiły śmiertelne niebezpieczeństwo. Nie były to liczne oddziały, większość armii zaskoczonej na Margrumowym Stoku została wycięta w pień lub rozproszona. Grupki, które szarpały flanki, były wyposażone jedynie w zwykłe kusze i toporki. Lecz koordynacja ich działań mogła budzić podziw, a taktyka była wręcz fenomenalna. Królowa widziała w tym pysk i szpony samego Ociosa. W jakiś sposób jej wyrodny potomek wciąż żył. Znów groził światu, jak nawrót epidemii po latach. Gdyby było więcej czasu, partyzanckie grupki mogły w znacznej mierze ograniczyć możliwości Snycerki wspierania atakujących oddziałów. Gdyby dać im trochę czasu… Dwóch jej członków wstało i spojrzało Skrupilowi prosto w oczy, jakby dla podkreślenia tego, co miała powiedzieć.

— Tym bardziej winniśmy ruszać już teraz. To my jesteśmy z dala od domu. To nas jest ograniczona liczba i to nam brakuje zapasów żywności. Jeśli nie zakończymy tej walki rychłym zwycięstwem, z pewnością zostaniemy mocno przetrzebieni. — Ociosani.

Skrupiło wstał gestem głowy dając znak, że podporządkuje się rozkazom.

— To samo mówi Wędrownik. A Johanna chciałaby natychmiast forsować mury zamku… Ale jest jeszcze jedna rzecz, wasza wysokość, z której musimy zdawać sobie sprawę, nawet jeśli mamy przeć do przodu. Dziesiątki dziesięciodni pracowałem nad armatą, stosując się ściśle do wszelkich zrozumiałych wskazówek dannika. Wiem, wasza wysokość, jak wiele trudu kosztuje taka praca. Tymczasem działa, które przejęliśmy na Margrumowym Stoku, mają zasięg trzykrotnie większy od naszych przy czterokrotnie mniejszej masie. W jaki sposób udało im się stworzyć coś takiego? — W jego głosie brzmiał gniew i upokorzenie. — Zdrajca — wskazał pyskiem w stronę Wenda-cjusza — sądzi, że wróg ma brata Johanny, ale Johanna mówi, że i tak nie dysponują niczym, co byłoby lepsze niż dannik. Wasza wysokość, Stal ma przewagę, o której jeszcze nic nie wiemy.

Nawet egzekucje nic nie pomagały. Dzień po dniu Stal czuł, jak rośnie jego gniew. Stojąc na wałach okładał samego siebie, nie zwracając na nic uwagi, zaślepiony gniewem. Jeszcze nigdy, od czasu gdy wyszedł spod noża Ociosa, gniew nie zawładnął nim tak bardzo. Zapanuj nad sobą, zanim znowu zacznie cię ciosać, zdawał się mówić jego własny głos sprzed wielu lat.

Uczepił się tej myśli i uspokoił. Spojrzał na krew cieknącą mu z pyska i poczuł smak popiołu na wargach. Na ramionach trzech jego członków widać było ślady po ugryzieniach — znów kaleczył samego siebie. Był to nawyk, z którego Ocios twardą ręką wyleczył go już dość dawno. Zawsze krzywdzić innych, nigdy siebie. Stal zaczął machinalnie wylizywać rany, po czym zbliżył się do skraju balustrady okalającej wały. Na horyzoncie ciemnoszara mgła przesłoniła morze i wyspy. Przez ostatnie kilka dni letnie wiatry przynosiły fale gorąca i gryzącą woń spalenizny. Teraz same były jak ogień, hulały po zamku, roznosząc wszędzie popiół i dym. Przez ostatnią dobę druga strona Gorzkiego Parowu stała w ogniu, dziś mógł już dojrzeć wzgórza. Ich stoki były czarnobrunatne, a ponad wierzchołkami wznosiły się pióropusze dymu, które przesuwały się w stronę morza i dalej, aż po horyzont. Podczas pełni lata często zdarzały się gwałtowne pożary lasów. Ale tego roku wybuchały one co chwila, jakby sama natura przyłączyła się do wojny. Tym razem nie mógł jednak schronić się w chłodzie Ukrytej Wyspy i zostawić wybrzeża swojemu losowi.

Stal przechadzał się po wałach zamyślony, nie zwracając już uwagi na obolałe ramiona, oddając się dla odmiany chłodnej analizie faktów. Przekupienie Wendacjusza okazało się nie do końca skuteczne, ta kreatura stała się podwójnym zdrajcą. Stal przewidział ewentualną wpadkę Wendacjusza, miał innych szpiegów, którzy powinni mu byli o tym donieść. Jednakże o niczym nie wiedział… do czasu katastrofy na Margrumowym Stoku. Nagła wolta Wendacjusza postawiła wszystkie jego plany na głowie. Snycerka będzie tu już niedługo i to wcale nie jako ofiara.

Kto by przypuszczał, że Kosmici okażą się rzeczywiście niezbędni do ocalenia go przed Snycerką? Tak bardzo się starał, by do starcia z Południowcami doszło jeszcze przed przylotem Ra-vny. Tymczasem teraz naprawdę potrzebował odsieczy z nieba — a do jej przybycia brakowało jeszcze ponad pięciu godzin. Na samą myśl o tym omal znowu nie wpadł w szał. Czy w końcu całe to oszukiwanie Amdijefriego okaże się daremne? Och, kiedy już będzie po wszystkim, z jaką rozkoszą zamorduję tę dwójkę. Bardziej niż inni zasługiwali na śmierć. Przysporzyli mu tylu kłopotów. Zgodnie wymagali od niego jak najuprzejmiejszego zachowania, jak gdyby to oni mieli władzę nad nim! Okazali wobec niego większe zuchwalstwo niż ktokolwiek z dziesięciu tysięcy poddanych.

Z zamkowego dziedzińca dochodziły odgłosy ciężko pracujących sfor, skrzypienie wyciągarek oraz rumor usuwanego gruzu. Jądro imperium Ociosa ocalało. Jeszcze kilka godzin i wyrwy w murze zostaną uzupełnione, a z Północy przybędą nowe działa. I plan ogólny wciąż jeszcze ma szansę powodzenia. Dopóki ja jakoś się trzymam, plan może się powieść, niezależnie od strat.

Pomimo hałasu usłyszał chrobotanie pazurów na wewnętrznych schodach. Cofnął się i obrócił wszystkie głowy w stronę, skąd dochodził dźwięk. Czy to Szrek? Nie, Szrek najpierw by się zameldował. Po chwili odetchnął: na schodach słychać było kroki tylko czterech łap. Na wały wchodził singiel.

Fragment Ociosa opuścił schody i skłonił się Stali. W wykonaniu pojedynczego członka, bez całej reszty, która mogłaby powtórzyć wszystkie ruchy jak lustro, gest ten był niepełny. Czarny płaszcz radiowy lśnił w słońcu. Żołnierze bali się tych płaszczy, a także ubranych w nie singli i dwojaków, którzy zdawali się inteligentniejsi od najbystrzejszych sfor. Nawet wyżsi oficerowie, którzy wiedzieli, do czego naprawdę służyły płaszcze — włączając w to Szreka — w ich obecności stawali się wyjątkowo ostrożni i uniżeni. Teraz Stal potrzebował fragmentu Ociosa bardziej niż kogokolwiek, bardziej niż czegokolwiek prócz łatwowierności Gwiazdoludzi.

— Jakie wieści?

— Mogę usiąść? — Czy za tym pytaniem nie krył się czasem sardoniczny uśmieszek Ociosa?

— Proszę — mruknął Stal.

Singiel opuścił zad na kamienie. Ale Stal zauważył, jak tamten skrzywił się z bólu. Już od dwudziestu dni fragment był rozproszony po całym dominium. Wyjąwszy krótkie przerwy, niemal cały czas chodził w radiowych płaszczach. Czarno-złota tortura. Stal widział kiedyś osobnika podczas kąpieli. Skórę na ramionach i na zadzie, gdzie ciężar radia był największy, miał startą do żywego mięsa. Pośrodku zupełnie otartych z sierści, łysych placków, widać było otwarte, krwawiące rany. Bez płaszcza, odłączony od pozostałych członków singiel otwarcie i głośno skarżył się na ból. Stal czerpał niewymowną rozkosz z takich sesji, pomimo faktu, iż członek ten nie mówił zbyt składnie. Wyobrażał sobie wtedy, że to on, Stal, staje się na chwilę Tym Który Uczy Za Pomocą Noża, by kształtować lamentującego Ociosa.

Singiel milczał przez chwilę. Stal słyszał, jak dyszy, próbując to nieudolnie maskować.

— Ostatnia doba przebiegła nader pomyślnie, drogi lordzie.

— Ale nie tutaj! Straciliśmy niemal wszystkie działa. Jesteśmy uwięzieni w tych murach. — A na dodatek Gwiazdoludzie mogą się spóźnić.

— Myślałem o sytuacji tam. — Nosem wskazał ciągnące się w dali obszary, widoczne z miejsca, w którym stali. — Twoi zwiadowcy są znakomicie wyszkoleni, drogi lordzie, a poza tym mają świetnych dowódców. Obecnie jestem rozproszony na tyłach i na skrzydłach wojsk Snycerki. — Singiel wykonał część gestu oznaczającego uśmiech. — Dla mnie cała armia Snycerki jest jak pojedyncza sfora. Nasze pułki piechoty są jak szpony na moich łapach. Zadajemy królowej głębokie rany, drogi lordzie. Podłożyłem ogień w Gorzkim Parowie. Tylko ja widziałem dokładnie, w jakim kierunku rozprzestrzeniał się pożar, tylko ja wiedziałem, jak nim unicestwić wroga. W ciągu najbliższych dni odwody królowej zostaną zniszczone. Będzie nasza.

— To za późno, jeśli śmierć zaskoczy nas jeszcze przed wieczorem — rzekł Stal.

— Oczywiście. — Singiel przekrzywił głowę na bok, wpatrując się w niego. Śmieje się ze mnie. Czuł się dokładnie tak samo jak w czasach ociosywania, kiedy stawiano go przed problemem do rozwiązania, a w razie porażki jedyną karą była śmierć.

— Ale Ravna i spółka powinni być tutaj za pięć godzin, czyż nie? — Stal przytaknął. — Mogę ci zagwarantować, że zdarzy się to długo przed głównym natarciem Snycerki. Amdijefri ufa ci bezgranicznie. Wydaje się więc, że trzeba jedynie wyrzucić kilka punktów z pierwotnego planu i przyspieszyć jego realizację. Jeśli Ravna okaże się wystarczająco zdesperowana…

— Gwiazdoludzie są wystarczająco zdesperowani. Wiem o tym dobrze. — Ravna mogła starać się ukryć swoje motywy, ale jej desperacja była oczywista. — Jeśli uda ci się powstrzymać nieco Snycerkę… — Stal rozsiadł się, by skoncentrować się na nowym planie. Mimochodem zdał sobie sprawę, że opuszcza go niepokój. Planowanie zawsze przynosiło pewną ulgę. — Problem polega na tym, że obecnie musimy się zająć dwoma rzeczami naraz i perfekcyjnie skoordynować nasze poczynania. Przedtem wystarczyło tylko symulować oblężenie i wciągnąć statek w Szczęki naszego pałacu.

Obrócił jedną głowę w stronę dziedzińca. Kamienna kopuła nad pierwszym statkiem stała od połowy wiosny. Obecnie była w niektórych miejscach uszkodzona przez odłamki, marmurowa licówka została gdzieniegdzie obłupana, ale żaden pocisk nie uderzył bezpośrednio w budowlę. Przed nią znajdował się plac, który nazywał Szczękami. Wystarczająco duży, aby mógł na nim wylądować statek lecący na ratunek, otoczony kamiennymi kolumnami, które stanowiły zęby Szczęk. Przy właściwym użyciu prochu zęby miały zwalić się na ekipę ratunkową. Był to ostateczny środek przewidziany na wypadek, gdyby nie udało im się zabić bądź schwytać ludzi w chwili, gdy ci wyszliby się przywitać z ukochanym Jefrim. Ten punkt programu był z lubością dopracowywany przez wiele dziesięciodni, przy czym bardzo cenne okazały się uwagi Amdijefriego na temat ludzkiej psychologii oraz jego wiedza dotycząca sposobów lądowania statków międzygwiezdnych. Ale teraz…

— Teraz naprawdę potrzebujemy ich pomocy. Moja prośba musi obecnie spełnić dwa zadania: oszukać ich i zniszczyć Snycerkę.

— Ciężko będzie zrobić wszystko jednocześnie — przyznał Płaszcz. — Dlaczego nie rozłożyć tego na dwa etapy, z których pierwszy będzie miał w sobie niewiele z oszustwa. Najpierw niech załatwią Snycerkę, a potem będziemy się martwić, jak wyprowadzić ich w pole. Co ty na to?

— Stal w zamyśleniu stukał metalowym szponem o kamienną balustradę.

— Tak. Problem polega na tym, że jeśli zobaczą zbyt wiele… Niemożliwe, żeby byli równie naiwni jak Jefri. Chłopak twierdzi, że historia ludzkości pamięta czasy zamków i różnych wojen. Jeśli będą zbyt długo latać nad nami, mogą zobaczyć rzeczy, których Jefri nigdy nie widział albo nie rozumiał… Może uda mi się skłonić ich do wylądowania wewnątrz zamku, a na murach poustawiać działa. Wzięlibyśmy ich do niewoli w chwili, kiedy stanęliby w Szczękach. Cholera. Wtedy trzeba sprytnie rozegrać wszystko z Amdijefrim. — Przez chwilę radość, jakiej dostarczało abstrakcyjne planowanie, została stłumiona przez nagły przypływ gniewu. — Coraz trudniej przychodzi mi znosić tę dwójkę.

— Obaj są jeszcze szczeniakami, na miłość Sfor — zawołał fragment, po czym urwał. — Oczywiście Amdiranifani ma lotnie jszy umysł niż jakakolwiek sfora, jaką miałem okazję widzieć. Czy myślisz, że jest wystarczająco bystry, by dostrzec wszystko, mimo że jest tak „dziecinny” — użył samnorskiego słowa — i wykryć oszustwo?

— Skądże znowu. Moje szczęki niemal zaciskają się na ich szyjach, a oni niczego nie widzą. Masz rację, Presforo; oni mnie kochają. — I jakże ja ich za to nienawidzę! - Kiedy ją otaczam, modliszka góruje nade mną i jest wystarczająco blisko, by poderżnąć mi gardło albo wyłupać oczy, ale zamiast tego przytula mnie i głaszcze. Ten stwór spodziewa się, że ja odpowiem miłością na jego miłość. To prawda, oni wierzą wszystkiemu, co mówię, ale ceną tego jest akceptowanie ich nieustannej zuchwałości.

— Bądź spokojny, drogi uczniu. Istota manipulacji polega na umiejętności empatii bez rzeczywistego poddawania się uczuciom. — Jak zwykle fragment urwał, jakby hamując się na chwilę przed wypowiedzeniem czegoś niewłaściwego. Ale tym razem Stal usłyszał swój gniewny syk, zanim w pełni zdał sobie sprawę ze swej reakcji.

Nie… pouczaj… mnie! Ty nie jesteś Ociosem! Jesteś tylko fragmentem. Niech cię szlag! A teraz jesteś tylko fragmentem fragmentu. Jeszcze jedno słowo, a posiekam cię na tysiąc kawałeczków. — Starał się powstrzymać drżenie, które ogarnęło wszystkich jego członków. Dlaczego jeszcze go nie zabiłem? Nienawidzę Ociosa bardziej niż kogokolwiek na świecie, a w tej chwili uśmiercenie go byłoby fraszką! Jednak za każdym razem fragment okazywał się wręcz niezbędny. W pewnym sensie stanowił jedyny ratunek przed klęską. A poza tym całkowicie znajdował się pod jego kontrolą.

Singiel znakomicie odgrywał rolę przerażonego tchórza.

— Siadaj! Zamiast pouczeń dawaj mi rady, to może uda ci się przeżyć… Mniejsza o powody, kontynuowanie zabawy z tymi szczeniakami wydaje mi się niemożliwe. Może jednorazowo udałoby mi się wytrzymać przez kilka minut. Albo gdyby były ze mną inne sfory, które trzymałyby ich z dala ode mnie. Ale mam już dość tego całego kochania. Jeszcze godzina takich przymilań i wiem, że zacznę ich po kolei mordować. Chcę, żebyś ty rozmawiał z Amdijefrim. Wytłumacz im całą „sytuację”, wytłumacz…

— Ale… — Singiel wpatrywał się w niego zdumiony.

— Ja będę się przypatrywał. Nie myśl, że oddaję ci tę dwójkę. Po prostu będziesz moim przedstawicielem do bezpośrednich kontaktów.

Singiel opadł na zad, nie starając się ukryć bólu, jaki czuł w ramionach.

— Jeśli takie jest twoje życzenie, drogi lordzie. Stal pokazał wszystkie zęby.

— Tak, takie jest moje życzenie. I pamiętaj, chcę być obecny przy wszystkich ważniejszych wydarzeniach, szczególnie przy bezpośrednich rozmowach przez radio. — Gestem łapy odprawił singla. — Teraz idź niańczyć dzieciaki i ucz się panować nad sobą.

Po odejściu Płaszcza, przywołał do siebie Szreka. Następne kilka godzin spędził, obchodząc stanowiska obrony i snując plany wraz ze swymi oficerami. Był zaskoczony, jak bardzo pozbycie się problemu szczeniaków wpłynęło na jasność jego umysłu. Doradcy starali się wykorzystać dobry nastrój do tego stopnia, że nawet ośmielali się wysuwać własne sugestie. Tam gdzie wyrw w murze nie dało się naprawić, planowali wybudowanie zapadni. Działa z warsztatów położonych na północy miały dotrzeć pod koniec doby, a jeden z żołnierzy Szreka opracował alternatywny plan dostawy żywności i wody. Raporty od wysuniętych oddziałów zwiadowczych wskazywały na ich nieprzerwane postępy w osłabianiu tyłów wroga. Przeciwnik miał stracić większość zapasów amunicji przed dotarciem do Wzgórza Gwiezdnego Statku.

Gdy słońce wstawało na południu, Stal był już z powrotem na murach obronnych i zastanawiał się, co powie Gwiazdolu-dziom.

Było niemal tak jak za dawnych dni, kiedy wszystko szło zgodnie z planem i kiedy planowany sukces wydawał się zdumiewający, aczkolwiek możliwy do osiągnięcia. Niemniej jednak… gdzieś na dnie umysłu przez cały czas od rozmowy z fragmentem czuł ukłucia malutkich pazurów strachu. Wszystko sprawiało wrażenie, że to Stal rządzi, a fragment Ociosa słucha i wykonuje. Ale pomimo faktu, że sfora ta była rozproszona na przestrzeni wielu mil, wydawała się bardziej zwarta niż wcześniej. Och, wcześniej fragment często udawał pełną równowagę, ale jego wewnętrzne napięcie było wyraźnie widoczne. Ostatnio jednak sprawiał wrażenie zadowolonego z siebie, niemal… beztroskiego. Fragment Ociosa był odpowiedzialny za siły dominium znajdujące się na południe od Wzgórza Gwiezdnego Statku, a po dzisiejszej rozmowie, kiedy Stal wymusił to na nim, Płaszcz będzie co dzień przebywał z Amdijefrim. Nieważne, że Stal to zaproponował. Nieważne, że fragment bez wątpienia znajdował się w stanie skrajnego wyczerpania. Gdy był jeszcze w całości, genialny Wielki Ocios potrafił przekonać leśnego wilka, że jest jego królową. A czy ja rzeczywiście wiem, co on mówi sforom poza moimi plecami? Czy to możliwe, aby szpiedzy dostarczali mi o nim fałszywych wieści?

Teraz, kiedy przez chwilę nie musiał się zajmować bieżącymi sprawami, te malutkie pazurki strachu wbijały się głębiej. Jest mi potrzebny, to jasne. Ale obecnie margines błędu staje się coraz węższy. Po chwili wydał z siebie radosny dźwięk, który oznaczał, że gotów jest na podjęcie ryzyka. W razie potrzeby skorzysta z tego, czego nauczył się eksperymentując z drugim kompletem płaszczy radiowych, a co chytrze udało mu się zataić przed Ociosem/Presforą. W razie potrzeby fragment przekona się że przez radio można przekazać na odległość również śmierć.

Nawet próbując dostosować prędkości, Pham używał ultra — napędu. To oszczędzało im wielu godzin, które zmarnowaliby wracając po każdym kolejnym nawrocie, ale było bardzo ryzykowne, gdyż statek nie był przeznaczony do takich zabaw. Jak na razie PPII brykał wokół słonecznego systemu. Potrzebowali jednego naprawdę udanego skoku, natomiast jeden naprawdę nieudany skok mógł się zakończyć rozbiciem o docelową planetę — był to wystarczający powód, dla którego normalnie nikt nie podejmował podobnego ryzyka.

Po długich godzinach ultranapędowej ruletki i hackowania w oprogramowaniu sterującym ręce biednego Phama lekko drżały. Za każdym razem, kiedy planeta Szponów pojawiała się przed nimi — czasem zaledwie jako mały punkcik niebieskiego światła — wpatrywał się w nią gniewnie przez kilka chwil. Ravna czuła, jak rosną w nim wątpliwości. Jego wspomnienia mówiły mu, że powinien znakomicie radzić sobie z prostszymi automatami, jednakże niektóre z prymitywów zainstalowanych na PPII były dlań absolutnie niedostępne. A może jego wspomnienia o umiejętnościach wysoko wykwalifikowanego pilota, o flocie Queng Ho były tylko tanim oszustwem.

— Jak daleko jest flota Plagi? — spytał Pham.

Zielona Łodyżka wpatrywała się w okno nawigacyjne z kabiny Jeźdźców. Pytanie zostało zadane po raz piąty w ciągu ostatniej godziny, ale jej głos był wciąż spokojny i cierpliwy.

— Około czterdziestu dziewięciu lat świetlnych. Przybliżony czas przybycia — czterdzieści osiem godzin. Od floty oderwało się kolejnych siedem statków.

Ravna mogła dokonać odejmowania: ścigały ich jeszcze sto pięćdziesiąt dwie jednostki. Generator Błękitnego Pancerzyka zagłuszył głos towarzyszki.

— Przez ostatnie dwieście sekund lecieli trochę szybciej niż przedtem, ale myślę, że to ze względu na lokalne zmiany warunków panujących na Dnie. Idzie ci znakomicie, sir Phamie, ale ja znam swój statek. Moglibyśmy trochę zyskać na czasie, gdybyś pozwolił mi przejąć stery. Proszę…

— Zamknij się. — Głos Phama był ostry, ale wypowiadał słowa niemal automatycznie. Była to konwersacja albo raczej jej nieudana próba, która powtarzała się niemal za każdym razem, kiedy Pham prosił o aktualne informacje na temat ścigającej ich floty Plagi.

W pierwszych tygodniach ich podróży, przypuszczała, że iskra boża jest czymś nadludzkim. W tej chwili widziała, że były to oderwane części i kawałki większej całości, urządzenia upakowane w panicznym pośpiechu. Być może wszystko działało bez zarzutu, a może całość dostała amoku i teraz rozrywała Phama na strzępy, każąc mu popełniać kolejne błędy.

Dobrze znany cykl obaw i wątpliwości został nagle przerwany, gdy kabinę zalało niebieskie światło. Świat Szponów! Wreszcie udał się niesamowicie precyzyjny skok, równie niewiarygodny co wielka wpadka sprzed pięciu godzin. Dwadzieścia tysięcy kilometrów od nich znajdowało się ogromne, wąskie półkole — część planety zalana światłem dziennym. Reszta tarczy odbijała się ciemną plamą na tle rozgwieżdżonego nieba, oprócz miejsc, gdzie pierścień zorzy rozsiewał bladozieloną poświatę wokół bieguna południowego. Jefri Olsndot był po drugiej stronie planety, tam gdzie panował arktyczny dzień. Do czasu wylądowania nie mogli nawiązać łączności radiowej, a nie zdążyła się jeszcze zorientować, w jaki sposób przekalibrować nadbiornik ultrafalowy, by umożliwić transmisję bliskiego zasięgu.

Odwróciła się od ekranu. Pham wciąż patrzył w gorę, na niebo znajdujące się za jej plecami.

— Phamie, co my zdążymy zrobić przez czterdzieści osiem godzin? Czy uda nam się po prostu zniszczyć Przeciwwagę? — A co zjefńm i jak obronić poddanych pana Stali?

— Być może. Ale są jeszcze inne możliwości. Muszą być. — Ostatnie słowa wypowiedział bardzo cichym głosem. — Już nie raz mnie ścigano. Bywałem w gorszych tarapatach.

Jego oczy unikały jej wzroku.

TRZYDZIEŚCI OSIEM

Przez ostatnie dwa dni Jefri widywał niebo co najwyżej godzinę. On i Amdi byli wystarczająco bezpieczni w ogromnej kamiennej świątyni, która chroniła statek uciekinierów, ale nie istniał żaden sposób, by zobaczyć, jak jest na zewnątrz. Gdyby nie Amdi, nie wytrzymałbym ani minuty. W pewien sposób było to gorsze niż jego pierwsze dni na Ukrytej Wyspie. Ci, którzy zabili Mamę, Tatę i Johannę znajdowali się w odległości zaledwie kilku kilometrów. Udało im się zdobyć część armat pana Stali i przez ostatnie dni wciąż było słychać huk eksplozji, które wstrząsały podłożem, a czasem nawet niszczyły ściany gmachu.

Jedzenie im przynoszono, a kiedy nie siedzieli w kabinie sterowniczej, wychodzili ze statku do pomieszczeń, gdzie umieszczono uśpione dzieci. Jefri wciąż pamiętał o przeprowadzaniu drobnych czynności konserwacyjnych, ale to, co obserwował przez przezroczyste szybki trumienek hibernacyjnych, napawało go niepokojem. Niektórzy z jego kolegów ledwie oddychali. Temperatura wewnętrzna wydawała się zbyt wysoka, a on i Amdi nie wiedzieli, jak mogliby temu zaradzić.

Wokół nic się nie zmieniało, ale od kilku dni tryskał dobrym humorem. Zakończyła się długa cisza w korespondencji z Ravną. Amdijefri i pan Stal rozmawiali z nią i było to połączenie głosowe! Za trzy godziny jej statek będzie tutaj! Nawet bombardowanie ustało, jak gdyby Snycerka zdawała sobie sprawę, że jej czas dobiega końca.

Jeszcze trzy godziny. Zostawiony samemu sobie Jefri spędziłby ten czas, chodząc po ścianach z niecierpliwości. Przecież skończył dziewięć lat. Był dorosły i miał dorosłe problemy. Ale w grę wchodził jeszcze Amdi. Pod pewnymi względami sfora ta górowała bystrością nad Jefrim, lecz była jeszcze dzieciakiem — Amdijefri domyślał się, że jest pięciolatkiem. Po rozmowie z Ravną, Jefri miał ochotę usiąść i zacząć na serio się martwić, ale Amdi rozpoczął gonitwę wokół wsporników statku. Wykrzykiwał coś głosem Jefriego, a potem Ravny i niby przypadkowo co chwila wpadał na chłopca. Jefri zerwał się na nogi i spojrzał na biegające w tę i z powrotem szczeniaki. Jak mały dzieciak. I nagle do głowy przyszła mu myśl jednocześnie zabawna i smutna. Czy tak właśnie widziała mnie Johanna? Teraz on także miał obowiązki. Na przykład musiał być cierpliwy. Gdy jeden z członków Amdiego otarł mu się o kolana, Jefri rzucił się na dół, aby schwytać wijące się ciałko. Podniósł go na wysokość swoich ramion, podczas gdy reszta sfory zbiegła się wokół niego, podrygując radośnie i wskakując na niego z wszystkich stron.

Upadli na suchy mech i siłowali się przez kilka chwil.

— Pobawmy się w odkrywców! Pobawmy się w odkrywców!

— Musimy tu czekać, na wypadek gdyby zgłosiła się Ravna albo przyszedł pan Stal.

— Nie martw się. Będziemy wiedzieli, kiedy przyjść.

— Dobrze. — Ale dokąd mogli pójść? Co odkrywać? Razem przeszli przez rozświetlony pochodniami mrok do korytarza, który otaczał wewnętrzne ściany gmachu. Z tego, co Jefri mógł się zorientować, byli absolutnie sami. Nie dostrzegł w tym nic niezwykłego. Pan Stal bardzo martwił się, że szpiedzy Snycerki mogą dostać się na statek. Nawet jego żołnierze rzadko tu bywali.

Amdijefri już wcześniej badał wewnętrzne ściany. Kamień za obiciem był chłodny i wilgotny. Otwory prowadzące na zewnątrz — dla wentylacji — znajdowały się prawie dziesięć metrów na podłogą, gdzie ściana zakrzywiała się, tworząc kopułę budowli. Kamień miał nieregularne powierzchnie, jeszcze nie polerowane. Robotnicy pana Stali wznosili budynek w szaleńczym pośpiechu, aby zdążyć z jego ukończeniem przed przybyciem armii Snycerki. Nic nie polerowano, a obicie nie miało żadnych dekoracji.

Idący przed i za chłopcem Amdi obwąchiwał wszystkie szczeliny i miejsca, gdzie zaprawa była jeszcze całkiem świeża. Ten, którego Jefri niósł na ramionach, zaczął wierzgać.

— Ha! Tu, przed nami. Wiedziałem, że ta zaprawa się wykrusza — oznajmiła sfora. Jefri pozwolił, aby wszyscy członkowie przyjaciela pognali naprzód do małej niszy w ścianie. Jefriemu nie wydawało się, żeby wyglądała ona inaczej niż poprzednio, ale Amdi drapał już pięcioma parami łap.

— Nawet jeśli wszystko wykruszysz, co ci to da? — Jefri widział, jak ustawiano kamienne bloki. Każdy z nich miał około pięćdziesięciu centymetrów długości. Układano je naprzemiennie w rzędach, jak cegły. Wydłubanie jednego bloku z rzędu spowoduje odsłonięcie następnego, i tyle.

— He, he, nic nie wiesz. Chowałem ten sekret na wolną chwilę, dla zabicia czasu… Pfuj. Ta zaprawa piecze mnie w wargi. — Jeszcze trochę drapania i sfora usunęła bryłę zaprawy wielką jak głowa chłopca. Rzeczywiście, między kamiennymi blokami pojawiła się wyraźna dziura, wystarczająco duża, by Amdi mógł się w niej zmieścić. Jeden z nich zniknął w małej jaskini.

— I co, zadowolony? — Jefri osunął się na ziemię przy szparze, starając się zajrzeć do środka.

— Wiesz co? — Wrzask Amdiego dobiegł do niego od strony osobnika, który stał tuż przy jego uchu. — Tu wcale nie ma następnej warstwy kamieni, tu jest tunel! — Kolejny fragment ruszył do przodu, ocierając się o Jefriego, i zniknął w ciemności. Sekretne tunele. To brzmiało jak bajka z czasów Nyjory. — Jest wystarczająco duży dla dorosłych członków, Jefri. Gdybyś poruszał się na czworakach, pewnie udałoby ci się przecisnąć. — Dwóch następnych członków Amdiego zniknęło w dziurze.

Tunel, który odkrył Amdi, być może był wystarczająco przestronny dla ludzkiego dziecka, jednakże przez otwór wejściowy ledwo przeciskały się szczeniaki. Jefri mógł jedynie wpatrywać się w ciemność. Część Amdiego, która pozostała przy wejściu, opowiadała o tym, co widziała reszta.

— …ciągnie się strasznie długo. Przeszedłem go w tę i z powrotem kilka razy. Mój początek znajduje się jakieś pięć metrów ponad twoją głową. Ale heca. Jestem cały wyciągnięty jak struna. — To, co mówił, wydawało się jeszcze bardziej niedorzeczne niż jego normalne gaworzenie przy zabawie. Do dziury weszli jeszcze dwaj następni członkowie. Wszystko zaczynało być fascynującą przygodą, w której Jefri nie mógł uczestniczyć.

— Nie odchodź za daleko, to może być niebezpieczne. Jeden z dwójki, która została, popatrzał na niego.

— Nie martw się, nie martw się. Tunel nie powstał przypadkowo. Wygląda na to, że kamienie specjalnie wycinano, żeby go utworzyć. To tajna droga ucieczki, którą kazał zbudować pan Stal. Wszystko w porządku. Wszystko w porządku. Ha, ha, hoohooo. — Jeszcze jeden zniknął w dziurze. Po chwili ruszył za nim ostatni, ale zatrzymał się w wejściu, tak że Amdi wciąż mógł rozmawiać z Jefrim. Wyglądało na to, że sfora nieźle się bawi, śpiewając pod nosem i skrzecząc coś do siebie. Jefri zdawał sobie sprawę z tego, co się dzieje. Była to jeszcze jedna zabawa, w której nie mógł uczestniczyć. W pozycji, jaką przyjął Amdi, jego myśli przepływały przez niego jak strumyk po kamieniach. Było to bardzo dziwne uczucie. Do licha. Teraz, kiedy bawił się w to wewnątrz kamiennego muru, efekt powinien być bardziej czysty niż zwykle, ponieważ przy tak dokładnej izolacji nie było możliwości innego przepływu myśli jak od jednego osobnika do drugiego, stojącego bezpośrednio za nim.

Jeszcze przez chwilę słyszał głupkowate przyśpiewki, a po chwili Amdi odezwał się nader rozsądnie.

— Hej, ten tunel w niektórych miejscach się rozchodzi. Mój przód doszedł do rozwidlenia. Jedna odnoga idzie w dół… Szkoda, że nie mam tu wystarczająco dużo członków, żeby pójść w obie strony!

— Nie rób tego!

— Hej-ho, w takim razie dziś wybieram się w górę. — Nastąpiło kilka sekund ciszy. — Tu są malutkie drzwiczki! Szerokie na jednego osobnika. Jak drzwi do pokoju. Nie zamknięte. — Przez chwilę Amdi przekazywał dźwięki kamieni szurających o kamienie. — Ha! Widzę światło. Kilka metrów wyżej jest okienko. Słyszę wiatr. — Odtworzył szum wiatru i przenikliwe nawoływania morskich ptaków przylatujących znad Ukrytej Wyspy. Były to piękne odgłosy. — Chyba za mocno się rozciągam, ale chcę wyjrzeć na zewnątrz… Jefri, widzę słońce! Jestem na dworze, siedzę wysoko na bocznej ścianie budynku. Mam tu świetny widok na południe. Ojej, ile tam w dole dymu!

— A co się dzieje na stoku? — spytał Jefri najbliższego członka, którego biało nakrapiana sierść ledwie była widoczna przez otwór wejściowy. Dobrze, że chociaż mogli się jakoś komunikować.

— Jest trochę bardziej brązowo niż w ostatnim dziesięciodniu. Nie widzę żadnych żołnierzy. — Po chwili Jefri usłyszał przekazany przez sforę wystrzał armatni. — Ho-ho! Jednak strzelają… Pocisk upadł po tej stronie szczytu. Ktoś musi ukrywać się za wierzchołkiem, ale go nie widzę. — Snycerka wreszcie przybyła. Jefri zadrżał, po części ze złości, że nic nie widzi, po części ze strachu przed tym, co mógłby zobaczyć. Często w koszmarnych snach widział prawdziwą Snycerkę, jak zabija jego Mamę, Tatę i Johannę. Te obrazy nigdy nie były jasne, aczkolwiek traktował je niemal jak wspomnienia. Pan Stal załatwi Snycerkę.

— Ojoj! Ten dziwak Presfora idzie przez dziedziniec w naszą stronę. — Z otworu doszedł chłopca tupot wielu łap. Amdi zbiegał na dół w popłochu. Nie było sensu powiadamiać Presfory, że znaleźli w ścianie ukryty tunel. Na pewno kazałby im trzymać się od niego z dala. Pierwsza czwórka wyszła już na zewnątrz i dreptała dookoła na chwiejących się nogach. Jefri nie wiedział, czy to z powodu długotrwałego rozciągnięcia, czy też dlatego, że zostali tymczasowo oddzieleni od drugiej połowy sfory. — Zachowuj się jak gdyby nigdy nic.

Potem przybyła druga czwórka i Amdi przyszedł do siebie. Szybko odciągnął chłopca od ściany.

— Weźmy comm. Udawajmy, że chcieliśmy złapać Ravnę. Amdi wiedział, że statek nie pojawi się wcześniej niż za trzydzieści minut. W końcu to on wykonał dla pana Stali wszelkie obliczenia dotyczące opóźnień związanych z hamowaniem. Mimo to ruszył szybko po schodach prowadzących do statku, a następnie wyciągnął z niego radio i zniósł je na dół. Właśnie obaj pośpiesznie podłączali antenę do wspomagania sygnałowego, kiedy od zachodniej strony otworzyły się główne drzwi. Na tle wpadającego do środka światła ujrzeli sylwetki wartownika i pojedynczego członka Presfory. Strażnik cofnął się i ponownie zamknął drzwi, Płaszcz zaś podszedł powoli ku nim po porośniętej mchem ziemi.

Amdi ruszył do przodu, trajkocząc jak najęty o ich wysiłkach nad uruchomieniem radia. Jefri pomyślał, że było to za bardzo wymuszone. Szczeniaki wciąż jeszcze niezupełnie przyszły do siebie po wycieczce do tunelu.

Singiel spojrzał na okruchy murarskiej zaprawy w sierści Amdiego.

— Wspinałeś się tunelem wewnątrz ścian, prawda?

— Co? — Amdi obejrzał się ze wszystkich stron i zobaczył uwalane pyłem boki. Na ogół był bardziej sprytny. — Tak — odparł zawstydzony. Otrzepał się z brudu. — Nic nie powiesz, prawda?

Marna szansa, że nam pomoże, pomyślał Jefri. Pan Presfora mówił po samnorsku lepiej niż pan Stal i oprócz niego był jedyną sforą, która miała czas, by z nimi rozmawiać. Ale nawet przedtem, zanim zaczął używać radia, wydawał się apodyktyczny i łatwo się unosił. Jefri miał kilka nianiek w podobnym typie. Presfora był miły do pewnego momentu, a potem stawał się sarkastyczny i lubił dopiec. Ostatnio trochę się poprawił, ale Jefri nadal nie lubił go zbytnio.

Pan Presfora nie odpowiedział od razu. Usiadł wolno, jak gdyby bolał go zad.

— …Nie, nie powiem.

Jefri i Amdi wymienili zaskoczone spojrzenia.

— Po co jest ten tunel? — spytał nieśmiało chłopak.

— Wszystkie zamki mają ukryte tunele, szczególnie w moim… w dominium pana Stali. Umożliwiają ucieczkę, a także śledzenie wrogów. — Singiel potrząsnął głową. — Nieważne. Czy radio odbiera dobrze, Amdijefri?

Amdi przekrzywił głowę spoglądając na wyświetlacz commu.

— Tak mi się wdaje, ale jeszcze nie ma czego odbierać. Widzisz, statek Ravny musiał zwolnić i, hm, może ci pokazać obliczenia…? — Ale pan Presfora najwyraźniej nie był zainteresowany pisaniem na tablicach. — W zależności od tego, jak im się powiedzie z ultranapędem, powinniśmy za jakiś czas złapać kontakt.

Ale małe okienko na commie pokazywało brak jakiegokolwiek sygnału. Spoglądali na nie przez kilka minut. Pan Presfora opuścił pysk i wydawało się, że śpi. Co kilka sekund jego ciałem wstrząsał krótki dreszcz. Jefri zastanawiał się, co może robić reszta tej sfory.

Nagle okno commu zajaśniało na zielono. Dały się słyszeć jakieś zniekształcone dźwięki, gdy urządzenie starało się namierzyć sygnał wśród szumów.

— …nad wami za pięć minut. — To był głos Ravny. — Jefri, czy mnie słyszysz?

— Tak! Jesteśmy tutaj.

— Czy jest tam pan Stal? Chciałabym z nim mówić. Pan Presfora podszedł bliżej commu.

— Nie ma go tutaj, Ravno — powiedział.

— A kto mówi?

Presfora wydał z siebie zduszony chichot. Nigdy nie słyszał innego rodzaju śmiechu.

— Ja, to znaczy… — Po chwili wypowiedział jakiś szpoński dźwięk, który Jefri zrozumiał jako „Presfora.” — A może chodzi ci o przybrane imię, takie jak Stal? Chyba nie znam właściwego słowa. Możesz na mnie mówić… pan Rębacz. — Presfora znowu się zaśmiał. — W tej chwili mogę rozmawiać w imieniu pana Stali.

— Jefri, czy z tobą wszystko w porządku?

— Tak, tak. Słuchajcie pana Rębacza. Co za dziwaczne imię.

Dźwięki dochodzące z commu stały się przytłumione, słychać było jakiś spierający się z Ravną męski głos. Potem znowu usłyszeli Ravnę, jej głos był trochę ściśnięty, jak głos Mamy, kiedy się bardzo zdenerwowała. — Jefri… jaka jest objętość kuli o średnicy dziesięciu centymetrów?

Amdi gorączkowo śledził przebieg całej rozmowy. Przez cały ostatni rok nasłuchał się od Jefriego mnóstwo opowieści o ludziach. Często też wyobrażał sobie, jak też może wyglądać Ravna. Teraz miał szansę, żeby się popisać. Przyskoczył do commu i uśmiechnął się do chłopca.

— To proste, Ravno. — Jego głos był identyczny jak głos Jefriego. Mówił szybko i płynnie. — 523,598 centymetrów sześciennych, a może chcesz jeszcze więcej miejsc po przecinku?

Stłumione odgłosy rozmowy.

— …Nie, wystarczy. W porządku, panie Rębaczu. Mamy obrazy z naszego wcześniejszego przelotu oraz ogólny odczyt z radionamiarów. Gdzie dokładnie jesteście?

— Pod kopułą zamku, na szczycie Wzgórza Gwiezdnego Statku. To na wybrzeżu, tuż przy…

Przerwał mu jakiś męski głos. Czy to Pham? Miał bardzo śmieszny akcent.

— Mam to na mapie. Wciąż was nie widzimy, jest za duża mgła.

— To dym — powiedział Płaszcz. — Wróg naciera na nas od południa. Potrzebujemy natychmiastowej pomocy… — Singiel odsunął głowę od commu. Jego oczy zamknęły się i otworzyły kilka razy. Myślał? — Hmm, tak. Bez waszej pomocy my i Jefri, i ten statek jesteśmy zgubieni. Proszę, wylądujcie na dziedzińcu zamkowym. Wiecie, że wzmocniliśmy go specjalnie na wasz przylot. Kiedy będziecie już na dole, możecie użyć broni, żeby…

— W żadnym wypadku — odpowiedział szybko człowiek. — Po prostu oddzielcie waszych żołnierzy od wrogów, a my zajmiemy się resztą.

Głos Presfory stał się przymilny, jak głos skarżącego się małego dziecka. On naprawdę dokładnie nas przestudiował.

— Oczywiście, oczywiście. Nie chciałem być nieuprzejmy. Jasne, zróbcie to tak, jak chcecie. Jeśli chodzi o sytuację na polu bitwy, to każdy zbliżający się do zamku od południowej strony wzgórza jest wrogiem. Wystarczy pojedynczy przelot waszego statku z zapaloną… jak jej tam, dyszą… a wszyscy rzucą się do ucieczki.

— Nie mogę latać z zapaloną dyszą w atmosferze. Czy twój Tata naprawdę lądował z włączonym głównym silnikiem, Jefri? Nie mieliście antygrawu?

— Tak, proszę pana. Mieliśmy tylko silniki.

— Musiał być fenomenalnym szczęściarzem.

— Może przelecimy ponad polem bitwy, kilka tysięcy metrów nad wami. Może to ich przestraszy.

— Tak, to ich może… — zaczęła Presfora, kiedy drzwi wejściowe po północnej stronie gmachu otworzyły się i na tle wlewającego się do środka światła słonecznego zamajaczyła sylwetka pana Stali.

— Ja z nimi porozmawiam — powiedział.

Cel ich długiej podróży znajdował się zaledwie dwadzieścia kilometrów pod PPII. Byli tak blisko, ale przebycie tych ostatnich dwudziestu tysięcy metrów mogło być równie trudne, jak przebycie dwudziestu tysięcy lat świetlnych, które mieli już za sobą.

Szybowali na antygrawie dokładnie nad Wzgórzem Gwiezdnego Statku. Urządzenia multispektralne PPII nie działały zbyt dobrze, ale w miejscach gdzie dym nie przesłaniał widoku, przyrządy optyczne mogły policzyć szpilki na znajdujących się poniżej drzewach. Ravna widziała siły Snycerki rozstawione po zboczach na południe od zamku. Byli także inni żołnierze, a prawdopodobnie i działo, ukryci w lasach porastających południową stronę fiordu. Zlokalizowanie ich było kwestią czasu. Jednak właśnie jego nie mieli.

Czas i zaufanie.

— Mamy czterdzieści osiem godzin, Phamie. Potem flota będzie już tutaj i z łatwością nas otoczy. — Może iskra boża sprawi cud. Nigdy się tego nie dowiedzą, jeśli będą ociągać się z lądowaniem. Trzeba spróbować.

— Musisz komuś zaufać, Phamie.

Pham spojrzał na nią ostro i przez chwilę Ravna obawiała się, że umysł mężczyzny rozpadnie się na kawałki.

— Czy mamy się oddać w ręce tego Stali? Średniowieczne łotry są równie bystre jak wszyscy ci, których miałaś okazję poznać w Przestworzach, Rav. Z pewnością mogliby nauczyć Motyle niejednej rzeczy. Strzała prosto w głowę uśmierci cię równie szybko jak bomba z antymaterii.

Znowu jakieś oszukane wspomnienia? Ale Pham miał rację. Pomyślała o zakończonej przed chwilą rozmowie. Ta druga sfora, z którą rozmawiali — Stal — nalegała zbyt usilnie. Stwór ten okazał się bardzo dobry dla Jefriego, ale obecnie był najwyraźniej zdesperowany. Wierzyła mu, kiedy powiedział, że przelot na dużej wysokości wcale nie przerazi Snycerzy. Muszą zejść niżej i zademonstrować swoją siłę rażenia. Obecnie dysponowali jedynie bronią wiązkową Phama.

— W porządku! Zrób to, o czym rozmawiałeś ze Stalą. Przeleć lądownikiem nad liniami Snycerki i potraktuj ich laserem.

— Cholera, dobrze wiesz, że nie potrafię tym latać. Lądownik nie przypomina niczego, co zna którekolwiek z nas. A ponieważ automaty nie działają, ja…

— Ponieważ nie działają, potrzebujesz Błękitnego Pancerzyka, Phamie — powiedziała cicho.

Na twarzy Phama pojawiło się przerażenie. Położyła mu dłoń na ramieniu. Przez długi czas milczał, jakby nie zwracał na nią uwagi.

— Chyba tak. — Niski głos wydobywał się ze ściśniętego gardła. Po chwili zawołał: — Pancerzyku, chodź tu na górę!

W lądowniku PPII było wystarczająco dużo miejsca dla Skrodojeźdźca i dla Phama Nuwena. Pojazd przeznaczono specjalnie dla Jeźdźców. Gdyby bardziej skomplikowane automaty działały, prowadzenie go nie stanowiłoby żadnego problemu dla Phama, a nawet dla dziecka. Ale teraz statek nie mógł zapewnić stabilnego lotu, a ręczne sterowanie sprawiało Błękitnemu Pancerzykowi spore kłopoty. Cholerne automaty. Cholerna optymizacja. Większość swego dorosłego życia Pham spędził w Powolności. Przez dziesięciolecia bez trudu radził sobie z pojazdami i bronią, która mogła zmienić każde feudalne imperium w kupkę żużlu. A teraz, mając do dyspozycji nieprawdopodobnie potężniejszy sprzęt, nie potrafił wykonać prostego przelotu zakichanym lądownikiem.

Po drugiej stronie kabiny Błękitny Pancerzyk zajął pozycję pilota. Jego odrośle rozciągnęły się na całą długość sieci wsporników i przycisków. Wyłączył urządzenia wyświetlające. Pozostawił włączone tylko główne okno przekazujące obraz z kamery dziobowej. PPII leciał jakieś sto metrów przed nimi, to znikając im z oczu, to znowu się pojawiając, podczas gdy ich pojazd cofał się i opuszczał.

Gorączkowa nerwowość Błękitnego Pancerzyka — jego, według Phama, podejrzane rozgorączkowanie — zniknęła z chwilą, gdy zabrał się za pilotowanie lądownika. Z generatora dochodziły jedynie zwięzłe komunikaty wygłaszane zatroskanym głosem, a końcówki odrośli przesuwały się po przyciskach i przełącznikach z szybkością, jakiej Pham nigdy w życiu by nie osiągnął, nawet gdyby całe życie latał tylko takimi pojazdami.

— Dziękuję, sir Phamie… dowiodę, że można mi ufać… — Nos statku pochylił się do przodu i patrzyli niemal prostopadle na linię brzegową z licznymi fiordami, znajdującą się dwadzieścia kilometrów pod nimi. Spadali swobodnie przez pół minuty, podczas gdy odrośle czepiały się odpowiednich podpórek. Ostra jazda? Nie.

— Przepraszam, przepraszam.

Przyspieszenie. Pham został wciśnięty w zabezpieczenia przy obciążeniu grawitacyjnym wahającym się pomiędzy jedną dziesiątą jednostki standardowej a ledwie dopuszczalnymi wartościami. Widoczny w dole krajobraz wirował przed oczami. Na chwilę mignął im PPII, teraz podobny do malutkiej ćmy.

— Czy konieczne będzie zabijanie, sir Phamie? Może wystarczy, jeśli pojawimy się nad polem bitwy…

Nuwen zazgrzytał zębami.

— Leć na dół i nie gadaj. — Stwór o imieniu Stal żądał, abyśmy bezwzględnie spalili na popiół całe zbocze. Pomimo wszystkich podejrzeń, Pham sądził, że w tej sprawie sfora może mieć rację. Przeciwko sobie mieli bandę morderców, którzy wcześniej nie zawahali się napaść na statek. Należał im się prawdziwy pokaz siły.

Stateczek opuszczał się o kolejne kilometry w dół. Fortyfikacje Stali były już widoczne nawet na naturalnym obrazie: nieforemny wielobok, który chronił jednostkę uciekinierów, i znacznie większa budowla, zajmująca jedną z wysp, kilka kilometrów na północ. Zastanawiam się, czy tak samo wyglądał zamek mojego ojca, kiedy lądowały obok niego statki Queng Ho? Tamte ściany były wysokie i proste. Najwyraźniej Szpony nie miały pojęcia o prochu, dopóki Ravna nie zapoznała ich z tym wynalazkiem.

Nad doliną rozciągającą się na południe od zamku widać było mnóstwo małych obłoczków ciemnego dymu, które rozciągały się w długie smugi szybujące ku morzu. Nawet bez przeglądania danych wiedział, z których miejsc odbywa się ostrzał. Wyglądały jak pomarańczowe frędzle u poczerniałej płachty odsłoniętego terenu.

— Jesteś na wysokości dwóch tysięcy metrów — usłyszał głos Ravny. — Jefri mówi, że cię widzi.

— Połącz mnie z nimi.

— Spróbuję, sir Phamie. — Błękitny Pancerzyk na chwilę oderwał się od sterowania, co z miejsca zakończyło się dla nich wykonaniem pełnej pętli. Pham pomyślał, że jeśli chodzi o stabilność lotu, to nie mogli się równać z opadającym liściem.

Usłyszał piskliwy głos chłopaka:

— Czy-czy wszystko w porządku? Nie rozbijcie się!

A potem odezwał się Stal. Jego głos stanowił mieszaninę głosu Jefriego i Ravny.

— Na południe lecieć! Na południe lecieć! Użyjcie ogniowej broni. Spalcie ich.

Błękitny Pancerzyk wleciał prosto w kłęby dymu. Przez kilka sekund poruszali się na oślep. W małym prześwicie dwieście metrów pod nimi dojrzeli zbocze wzgórza, do którego zbliżali się z zawrotną szybkością. Zanim Pham zdążył skląć Błękitnego Pancerzyka, Jeździec obrócił statek i wpadli w czystą przestrzeń. Potem pochylił dziób, by mogli patrzeć prosto w dół.

Po trzydziestu tygodniach rozmów i planowania Pham po raz pierwszy zobaczył mieszkańców tego świata. Nawet z tak dużej wysokości było widać, że różnili się znacznie od wszelkich zofontów, jakich miał okazję spotkać. Poruszali się w grupkach złożonych z czterech, pięciu lub sześciu osobników, którzy trzymali się tak blisko siebie, że z góry sfory przypominały dziwaczne pająki. Stały oddalone od siebie o dziesięć lub piętnaście metrów.

W zadymionym powietrzu ujrzeli błysk armatniego wystrzału. Obsługujący działo członkowie sfory poruszali się sprawnie jak palce jednej ręki, podtaczając armatę z powrotem na miejsce i ładując do wylotu lufy następny pocisk.

— Jeśli to są wrogowie, sir Phamie, to skąd mają działa?

— Zabrali tamtym. — Ale myśmy dawali projekty na armaty ładowane od tyłu! Nie miał jednak czasu, by się nad tym zastanawiać.

— Jesteś dokładnie nad nimi, Phamie! Widzę cię przez kłęby dymu. Lecisz na południe z prędkością piętnastu metrów na sekundę, tracisz wysokość. — To był dzieciak, który jak zawsze wyrażał się z niewiarygodną precyzją.

— Zabij ich! Zabij!

Pham wyplątał się z zabezpieczeń i podczołgał się do włazu, przy którym zamontowali jego wiązkowiec. Była to jedyna rzecz ocalała z pożaru warsztatu, i na szczęście w odróżnieniu od wielu innych urządzeń, broń działała bez zarzutu.

— Leć równo, Pancerzyku. Jeden przechył, a spalę cię jak całą resztę! — Otworzył właz i zakrztusił się ostrym dymem. Po chwili antygrawy Błękitnego Pancerzyka wyniosły ich na nie zadymioną przestrzeń i Pham wycelował broń w linie sfor.

Na początku Snycerka zażądała, by Johanna została w ich obozie wypadowym. Dziewczynka wybuchnęła gniewem. Nawet teraz była zaskoczona swoją reakcją. Pomijając pierwsze dni spędzone w Świecie Szponów, już od dawna nie była tak bliska rzucenia się na jakąś sforę z pięściami. Nikt nie mógł jej przeszkodzić w poszukiwaniach Jefriego. W końcu doszły do porozumienia: Johanna będzie pod stałą opieką Pielgrzyma. Mogła pójść za armią zdążającą na pole bitwy, jeśli będzie słuchać jego poleceń.

Johanna spojrzała w górę przez kłęby dymu. A niech to! Pielgrzym zawsze był taki beztroski. Z tego, co sam mówił, przez lata zabijano go wielokrotnie. A teraz nie chciał jej pozwolić nawet na wyprawę do armat Skrupiła. Oboje właśnie przemierzali mały taras na zboczu wzgórza. Kilka godzin temu przeszedł tędy pożar i wokół unosiła się ciężka woń spalonego mchu. Wraz z tym zapachem nadciągnęły wspomnienia straszliwych wydarzeń, które działy się przed rokiem w tym samym miejscu.

Zaufane sfory strażników kroczyły obok nich w odległości dwudziestu metrów z każdej strony. Ten obszar uchodził za oczyszczony z wrogów, a ogień artyleryjski wojsk Ociosa ustał kilka godzin temu. Mimo to Pielgrzym bezwzględnie odmówił, gdy poprosiła go, żeby podeszli troszkę bliżej.

Jest zupełnie inaczej niż rok temu. Pamiętała słońce, bezchmurne niebo, czyste powietrze… i śmierć rodziców. Teraz oboje, ona i Pielgrzym, wrócili w to samo miejsce, ale niebo było żółtoszare, a porośnięte mchem zbocza czarne jak sadza. Obecnie otaczające ją sfory walczyły z nią, nie przeciw niej. Obecnie była szansa na…

— Pozwól mi podejść bliżej, do diabła! Snycerka i tak będzie mieć Olifanta, niezależnie od tego, co się stanie ze mną.

Pielgrzym wstrząsnął się w szpońskim zaprzeczeniu. Jeden z jego szczeniaków wysunął się z kieszeni kurtki, aby schwycić ją za rękaw.

— Jeszcze trochę — powiedział Pielgrzym po raz dziesiąty. — Zaczekajmy na posłańca od Snycerki. Wtedy będziemy mogli…

— Chcę być już tam! Tylko ja znam statek! - Jefri, Jefri, żeby tylko to, co powiedział Wendacjusz, było prawdą…

Właśnie odwracała się, by pacnąć w trzymające ją szczęki Strupiarza, kiedy to się stało. Na plecach poczuła nagłe ciepło i zobaczyła, że jakieś pulsujące światło przebija się przez kłęby dymu. Jeszcze raz. Jeszcze raz. A potem gwałtowny grzmot, który przetoczył się przez niebo.

Pielgrzym przypadł do niej, cały dygocąc.

— To nie są armatnie strzały! — wrzasnął. — Dwóch moich członków zostało oślepionych. Chodź.

Otoczył ją i omal nie zwalił jej z nóg pchając/ciągnąc w dół zbocza.

Przez parę chwil Johanna szła za nim, bardziej oszołomiona niż chętna do ucieczki. Ich eskorta gdzieś przepadła.

Na szczycie wzgórza ustała bitewna wrzawa. Suchy grzmot wszystko uciszył. Przez rozwiany dym dostrzegła jedną z armat Skrupiła. Lufa wystawała z półpłynnej bryły roztopionej stali. Z artylerzysty pozostały jedynie kawałki ciał porozrzucane dookoła. To nie był strzał z armaty. Johanna wyrwała się z uchwytu Pielgrzyma. To nie był strzał z armaty!

— To ktoś z kosmosu! Pielgrzymie, to na pewno dysza napędowa.

Pielgrzym znowu ją schwycił i ruszył dalej w dół.

— To nie dysza! Dyszę miałem okazję słyszeć! To coś zachowuje się dużo ciszej… i ktoś tym celuje.

Usłyszeli długą serię wybuchów, która przypominała atak kaszlu. Ilu ludzi Snycerki zginęło?

— Pewnie myślą, że atakujemy statek, Pielgrzymie. Jeśli zaraz czegoś nie zrobimy, to wymiotą wszystkich.

Uchwyt szczęk na rękawach i nogawkach jej spodni rozluźnił się na chwilkę.

— A co możemy zrobić? Jak wyjdziemy na pole, to mogą trafić i nas.

Johanna spojrzała w niebo. Nie widziała żadnych pojazdów, ale dym był zbyt gęsty. Prześwitujące przez niego słońce przypominało krwistoczerwoną kulę. Gdyby tylko ci ratownicy wiedzieli, że zabijają jej przyjaciół. Gdyby tylko zobaczyli… Zaparła się stopą o ziemię. — Gdybym wyszła na jakieś miejsce, gdzie mogliby mnie widzieć… Puść mnie, Pielgrzymie! Idę na szczyt, tam gdzie nie ma dymu.

Zatrzymał się, ale uchwyt jego szczęk był nadal rozpaczliwie mocny. Pyski czterech dorosłych i dwóch szczeniaków były zwrócone na nią, a w każdej parze oczu widziała wyraz niezdecydowania. — Najpierw Skryba, teraz ty… wszyscy macie źle w głowach… — Ale po chwili przez wszystkich członków przemknął uśmiech dawnego Pielgrzyma.

— W porządku! Spróbujemy! — Dwójka bez szczeniaków ruszyła do przodu, szukając najbezpieczniejszej trasy.

Johanna razem z całą resztą ruszyła za nimi. Szli w górę po wznoszącym się łagodnie tarasie. Letnia susza pozbawiła okolicę rześkiego chłodu, jaki pamiętała z chwili lądowania, a przypalony mech był suchy i twardy. Przejście powinno być łatwe, ale Pielgrzym kluczył wśród najwyższych pagórków, co chwila przysiadając na zadzie i patrząc we wszystkich kierunkach. Doszli do końca tarasu i zaczęli wspinaczkę. Zdarzały miejsca tak strome, że musiała chwytać się epoletów dwóch spośród członków Pielgrzyma, którzy wciągali ją do góry. Przeszli obok pozostałości armaty ustawionej najbliżej zamku. Johanna nigdy nie widziała czegoś podobnego, chyba że w filmowych historiach, ale rozbryzgi płynnego metalu i kawałki zwęglonych ciał mogły oznaczać tylko jedno — ktoś strzelał z broni wiązkowej. Na całej połaci wzgórza widziała podobne kratery wrzynające się głęboko w już i tak spaloną ziemię.

Johanna oparła się o gładki, okrągły głaz.

— No, dalej, wdrap się jeszcze na ten i będziemy na następnym tarasie — usłyszała głos Pielgrzyma. — Pośpiesz się. Słyszę jakieś krzyki.

Dwaj członkowie pochylili się w jej stronę tak, by mogła chwycić za epolety. Odepchnęła się mocno stopami. Przez moment ona i sfora chwiali się na skraju czterometrowego urwiska, lecz po chwili dziewczyna leżała już na zbrązowiałym mchu, na którym nie było widać śladów spalenizny. Pielgrzym rozstawił członków dookoła, kryjąc ją. Spojrzała pomiędzy jego nogami. Widzieli najbardziej wysuniętą część murów obronnych zamku Stali. Szpońscy kusznicy stali nieporuszeni na wałach, korzystając z chaosu, jaki zapanował wśród żołnierzy Snycerki. Siły królowej straciły wiele sfor na skutek ataku z powietrza, ale nawet ci, którzy nie doznali żadnych obrażeń, krążyli bezładnie dookoła. Królewscy żołnierze zmienili się w spanikowanych tchórzy — Johanna widziała to wyraźnie — ale chwilę wcześniej starli się z siłą, przed którą nie znali żadnej obrony.

Nad nimi dym rozwiewał się na tle błękitu. Rozciągające się przed nimi pole bitwy leżało pod czystym niebem. W latach poprzedzających ich przeprowadzkę na Górne Laboratorium, Johanna i jej matka często robiły przyrodnicze wypady na straumerskie Bagna Bigby. Dzięki czujnikom zamontowanym na plecakach nie miały żadnych kłopotów z obserwacją lotogingów. Tak więc, nawet jeśli automaty tego pojazdu wcale nie były nastawione na poszukiwanie człowieka, z pewnością ją dostrzegą.

— Widzisz coś.

Cztery głowy dorosłych osobników rozglądały się dookoła.

— Nie. Pojazd musi być albo bardzo daleko, albo za chmurą dymu.

Bzdury! Johanna podniosła się z kolan i ruszyła truchtem w stronę murów zamkowych. Pewnie obserwują tamten obszar!

— Snycerce to się nie spodoba.

Zauważył dwóch żołnierzy królowej, jak biegli ku nim zwabieni ruchem lub widokiem Johanny. Pielgrzym powstrzymał ich krótkim gestem.

Johanna stała na otwartym polu w odległości mniejszej niż dwieście metrów od murów zamkowych. Nawet gdyby ktoś nie używał żadnego sprzętu wykrywającego, musiałby ich dostrzec. I rzeczywiście zostali zauważeni. Rozległ się cichy syk i długa na metr strzała wbiła się w torf po lewej stronie. Strupiarz schwycił ją za ramię i zmusił, by przypadła do ziemi. Szczeniaki natychmiast odpowiednio ustawiły tarcze.

Pielgrzym, zmieniwszy się w barykadę osłaniającą ją od strony zamku, ruszył do tyłu, by wydostać się poza zasięg strzał. Oznaczało to powrót na teren zasłonięty dymem.

— Nie! Biegnij równolegle do murów. Chcę, żeby mnie zauważyli.

— Dobrze, dobrze. — Wokoło słyszeli coraz więcej śmiertelnych syknięć. Gdy biegli przez pole, Johanna trzymała jedną rękę na jego ramieniu. Poczuła, jak Strupiarz słabnie. Strzała dosięgła go, wbijając się w mięsień ramienia, kilka centymetrów od tympanu. — W porządku, nic mi nie jest. Schyl się, schyl!

Przednie szeregi sił Snycerki odwróciły się i na nowo formując kolumnę, pędziły w ich stronę, prawie tuzin sfor znalazło się nagle na odsłoniętym tarasie. Pielgrzym zaczął podskakiwać, wołając do nich coś głosem, który miał niemal fizyczną siłę. Krzyczał coś o wycofaniu się i o niebezpieczeństwie grożącym im z nieba. Jednak żołnierze się nie zatrzymali.

— Chcą cię zabrać poza zasięg strzał.

I nagle zauważyli, że ostrzał z zamku ustał. Pielgrzym rzucił okiem na niebo.

— Wraca! Jest jakiś kilometr stąd, na wschodzie.

Spojrzała we wskazanym kierunku. Zobaczyła jakiś bryłowaty, niezgrabnie wyglądający pojazd, prawdopodobnie do lotów w przestrzeni kosmicznej, aczkolwiek nie miał spinów ultranapędu. Wznosił się, opadał i chwiał na boki. Nie było widać najmniejszego śladu dyszy. Czy to z antygrawu? Jacyś nieludzie? Mnóstwo domysłów snuło jej się po głowie, gdy machała rękami i skakała z radości.

Blade światło zaczęło pulsować na krótkim maszcie wystającym z dołu kadłuba, a kurz zaczął bić w oczy żołnierzy pędzących jej na ratunek. Znów rozległ się grzmot przypominający kaszel, tyle że teraz strumień światła przesuwał się w stronę Johanny, kolejno uśmiercając jej przyjaciół.

Amdijefri był na wałach. Stal starał się ukryć przed nim zagniewane pyski. Nic nie mógł na to poradzić — Ravna chciała, aby Jefri był przy radiu, kiedy będzie dowodzić uderzeniem. Ci ludzie byli całkiem niegłupi. Ale i tak nie miało to żadnego znaczenia. Każde wojsko wygląda po prostu jak wojsko, niezależnie od tego, czy to wróg, czy przyjaciel. Wkrótce wszelkie wojska pozostające poza ścianami tego zamku przestaną istnieć.

— I jak poszło pierwsze uderzenie? — usłyszeli wyraźny głos Ravny z commu. Ale tym, który odpowiedział, nie był Jefri. Cała ósemka Amdiranifaniego rozproszyła się po wałach. Część szczeniaków siedziała na blankach, ćwicząc się w stereoobserwacji, inni przyglądali się Stali, jeszcze inni patrzyli na radio. Mówienie mu, żeby się cofnął i ukrył, nie odniosło najmniejszych skutków. Teraz Amdi odpowiadał na pytanie głosem chłopca.

— Naliczyłem piętnaście strzałów. Tylko dziesięć z nich trafiło w cokolwiek. Założę się, że sam potrafiłbym lepiej strzelać.

— Cholera, to najlepszy wynik, jaki mogę osiągnąć z tym [nieznane słowo]. — Ten głos nie należał do Ravny. Stal zauważył, że był wyraźnie poirytowany. Każdy czegoś nienawidzi w tych szczeniakach. Na samą myśl zrobiło mu się ciepło.

— Proszę — powiedział Stal. — Strzelajcie jeszcze. Jeszcze. — Wyjrzał za kamienny krenelaż. Atak z powietrza zaskoczył dużą grupę wroga zgromadzoną na pobliskim tarasie. Spustoszenie było imponujące. Jak po strzale z jakiejś niewiarygodnie potężnej armaty, albo po lądowaniu dwudziestu gwiezdnych statków. A to wszystko za przyczyną malutkiego pojazdu, który latał chybocząc się jak opadający liść. Przednie szeregi wroga pierzchały w popłochu. Wzdłuż wałów jego żołnierze tańczyli z radości na swoich stanowiskach. Kiedy odbito im działa, zaczęło się robić niewesoło, teraz potrzebowali chwili tryumfu.

— Szrek! Rozkaż kusznikom, aby strzelali do wszystkich, którzy przeżyją. — Potem kontynuował po samnorsku. — Przednie linie wciąż prą naprzód. Nadal są zbyt… są zbyt… — Cholera, jak powiedzieć „pewni siebie”?- Zabiją nas, jeśli nam nie pomożecie.

Chłopak spojrzał na niego zmieszany. Gdyby nazwał to kłamstwem, wtedy… Po chwili odezwała się Ravna.

— Wydaje mi się, że są dość daleko od twoich murów. Nie chciałabym urządzać rzezi… — Szybka wymiana słów z człowiekiem w latającym pojeździe, najwyraźniej nie po samnorsku. Strzelec nie wydawał się zbytnio zadowolony.

— Pham wycofa się parę kilometrów. Jeśli tylko twój wróg zacznie znowu nacierać, przyleci natychmiast i uderzy ponownie.

— Sssssst! — Wysokie dźwięki wypowiadane przez Szreka były dla niego jak bolesne ukłucia. Stal obrócił się, piorunując tamtego wzrokiem. Jak on śmie… Ale jego porucznik wpatrywał się w niego rozszerzonymi oczyma, wskazując pyskiem na środek bitewnego pola. Oczywiście, Stal miał jedną parę oczu skierowaną w tamtą stronę, ale nie zwrócił uwagi: Tam stał drugi Dwunóg!

Na szczęście modliszka ukryła się za towarzyszącą ją sforą, zanim Amdijefri zdążył ją zauważyć. Dzięki Sforze Sfor, że szczeniaki są krótkowzroczne. Stal ruszył do przodu otaczając część Amdiego i krzycząc na pozostałą część, by zeszła z parapetu. Dwaj członkowie Presfory podbiegli szybko, zgarniając pyskami opierających się malców.

— Złaź na dół — wrzasnął Stał po szpońsku. Przez krótką chwilę panowało ogólne zamieszanie, podczas którego odgłosy jego myśli zmieszały się z myślami szczeniaków. Potem Stal odezwał się po samnorsku:

— Widzę więcej armat! Skryj się, zanim cię trafią! Jefri ruszył do balustrady.

— Ale ja nie widzę… — I na całe szczęście nie było już nic ciekawego do zobaczenia. Przynajmniej w tej chwili. Drugi Dwunóg wciąż chował się za jedną ze sfor Snycerki. Szrek chwycił łapami i szczękami ludzkie dziecko. On i jeden z członków Presfory sprowadzili protestujące dzieci schodami w dół. Gdy już schodzili, Presfora dodatkowo ubarwiała opowieść Stali, głośno meldując o nadciągających wojskach, które widzi za szczytem wzgórza.

— Wysadź mniejszą stertę prochu — syknął Stal do odchodzącego Szreka. Sterta była już na wyczerpaniu, ale jej zniszczenie mogło przekonać przybyszów bardziej niż słowa.

Gdy dzieciaki odeszły, Stal stał przez chwilę w milczeniu, czując jak drży. Nigdy jeszcze nie uniknął klęski, która była tak blisko. Ustawieni wzdłuż wałów kusznicy spuszczali deszcz strzał na wrogą sforę, za którą czaił się Dwunóg. Cholera. Byli niemal poza zasięgiem.

Na dziedzińcu Szrek zdetonował mniejszą stertę prochu. Eksplozja była odpowiednio donośna, dużo głośniejsza niż hałas, jaki wydaje przy uderzeniu pocisk artyleryjski. Jedna z wewnętrznych wież wyleciała w powietrze. Odłamki skalne zasypały dziedziniec aż do miejsca, w którym Stal stał na nurach.

Ravna krzyczała coś po samnorsku, zbyt szybko, by Stal mógł zrozumieć. Teraz wszystkie jego plany i wszystkie związane z nimi nadzieje balansowały na ostrzu noża. Musi postawić wszystko na jedną kartę. Oparł się ramieniem w pobliżu commu i powiedział:

— Przepraszam, ale tu wszystko zmienia się bardzo szybko. Dużo wojsk Snycerki podchodzi tutaj pod osłoną dymu. Czy możecie zabić wszystkich, którzy są na stoku?

Czy modliszki potrafią widzieć przez dym? Od tego zależało powodzenie tej ryzykownej mistyfikacji.

— Mogę spróbować — usłyszał głos strzelca. — Zaraz zobaczysz.

Odezwał się jakiś trzeci głos, bardzo cienki i płaski nawet jak na ludzkie standardy:

— Jeszcze pięćdziesiąt sekund, panie Stal. Mamy pewne kłopoty z nawrotem.

Znakomicie. Skoncentrujcie się na locie i na strzelaniu. Nie przyglądajcie się zbytnio waszym ofiarom. Kusznicy zdołali nieco odpędzić człowieka, tak że był już pod osłoną dymu. Inne sfory wroga ruszyły do przodu, by go osłonić. Zanim Goście tu wrócą, będą już mieli całe mnóstwo celów i nie zauważą zagubionego wśród nich Dwunoga.

Dwóch jego członków zauważyło, jak pojazd zlatuje w dół pośród chmur dymu. Goście nie będą zbyt dobrze widzieć, do kogo strzelają. Blade światło zamrugało po spodniej części kadłuba. Świetliste ostrze śmiertelnej kosy przesunęło się po wzgórzu w stronę wojsk Snycerki.

Pham okręcił się wokół pręta, którego się trzymał, kiedy Błękitny Pancerzyk naprowadzał stateczek z powrotem na cel. Nie lecieli szybko, strumień powietrza nie wiał szybciej niż trzydzieści metrów na sekundę. Ale co chwila ich statek wykonywał idiotyczne podskoki i obroty. Kilkakrotnie Pham tylko dlatego nie wypadł z pojazdu, że mocno trzymał kolbę wiązkowca. Za jakieś czterdzieści godzin najbardziej przerażająca siła w całym wszechświecie przybędzie na tę planetę, a ja strzelam sobie do piesków.

Jak mamy zdobyć wzgórze? Wciąż miał w uszach jęki Stali. Ravna nie była pewna, co właściwie PPII widzi pod kłębami dymu. Lepiej dalibyśmy sobie spokój z całym tym oprzyrządowaniem, zamiast polegać na takiej ręczno-automatycznej mieszance. Na całe szczęście jego broń obsługiwana była ręcznie. Pham objął lufę jednym ramieniem, a drugim sięgnął do przodu. Przy dużej dyspersji wiązka niewiele mogła zdziałać przeciwko dobrej zbroi, ale zawsze mogła wypalić oczy i spowodować, że skóra i włosy zaczną płonąć… a szerokość wiązki na podłożu musiała mieć kilkanaście metrów.

— Piętnaście sekund, sir Phamie — usłyszał głos Błękitnego Pancerzyka.

Tym razem lecieli bardzo nisko. Migające mu przed oczami prześwity w kłębach dymu przywodziły na myśl film przesuwany klatka po klatce. Ziemia pod spodem upstrzona była czarnymi plamami po wypalonej trawie i mchu, ale widział także nagie skały urwiska, a nawet pokryte sadzą spłachcie śniegu w skalnych szczelinach i ocienionych dołkach.

— Przed sobą mamy cały tłum, sir Phamie. Biegną w pobliżu zamku.

Pham wychylił się i popatrzył przed siebie. Od wielkiego tłumu dzieliło ich około czterystu metrów. Wszyscy biegli równolegle do murów zamku, przez pole najeżone drzewcami strzał. Nacisnął podpórkę i wysunął lufę wiązkowca spod statku. Pod wysuszonym podłożem stało pełno wody. Wybuchała kłębami pary za każdym razem, gdy wiązka trafiała na powierzchnię… Ale przy tak dużej odległości szeroka dyspersja nie przynosiła odpowiednich efektów. Minie jeszcze dobra chwila, zanim będzie miał dogodną pozycję do ustrzelenia kilku nieszczęsnych sfor.

Pora na chwilkę podejrzliwości. Jak to możliwe, że wróg ma działa ładowane od przodu? Te armaty musieli stworzyć sami — w świecie, w którym nie ma śladu istnienia broni palnej. Stal to klasyczny średniowieczny manipulator. Pham rozpoznał typka już z odległości tysiąca lat świetlnych. Najwyraźniej odwalali za niego czarną robotę, nie miał co do tego żadnych wątpliwości. Ale teraz cicho sza. Na układy ze Stalą przyjdzie pora później.

Lecieli w dół, prosto na sfory. Pham znowu strzelił, tym razem jadąc wiązką po żywych stworzeniach. Wycelował w miejsce daleko przed nimi, od strony zamkowych murów, może nie wszyscy będę musieli zginąć. Wychylił głowę jeszcze bardziej, żeby mieć lepszy widok. Przed sforami rozciągało się sto metrów otwartego pola, na którym zauważył pojedynczą sforę złożoną z czterech członków i… ludzką figurkę, o czarnych włosach, szczupłą, podskakującą i wymachującą rękami.

Pham gwałtownie podniósł lufę uderzając nią o kadłub i jednocześnie zabezpieczając ją przez przypadkowym wystrzałem. Nagłe przerwanie ognia spowodowało, że coś błysnęło mu przed oczami, a fala gorąca osmaliła brwi.

— Pancerzyku!!! Ląduj! Ląduj natychmiast!

TRZYDZIEŚCI DZIEWIĘĆ

— Złe zrozumienie. Oszukano ją.

Ravna próbowała wyczytać coś z tonu głosu. Samnorski Stali był toporny jak zawsze, ton głosu dziecięcy i piskliwy. Dokładnie tak samo jak wcześniej. Ale dziś jego słowa zostały poddane ostrej weryfikacji przez to, co stało się przed chwilą… Albo był istotą obdarzoną największym tupetem w całej galaktyce… albo rzeczywiście mówił prawdę.

— Człowiek musiał zostać skrzywdzony, a potem oszukany przez Snycerkę. To wiele wyjaśnia, Ravno. Bez niej Snycerka nie mogłaby zaatakować. Bez niej wszystko byłoby bezpieczne.

Na zastrzeżonym kanale Ravna usłyszała głos Phama.

— Dziewczyna rzeczywiście była nieprzytomna przez część zasadzki, Rav. Ale omal nie wydrapała mi oczu, kiedy zasugerowałem, że może się mylić co do Stali i Snycerki. A sfora, która jest tu z nią, przekonuje mnie o wiele bardziej niż Stal.

Ravna rzuciła pytające spojrzenie siedzącej po drugiej stronie kabiny Zielonej Łodyżce. Pham nie wiedział, że ona była tutaj. Nie ma się czego bać. Zielona Łodyżka była jak wyspa spokoju na morzu szaleństwa… a poza tym znała się na PPII nieskończenie lepiej niż Ravna.

Stal mówił dalej widząc, że Ravna się waha.

— Jak widzisz, nic się nie zmieniło, chyba że na lepsze, jeszcze jeden człowiek żyje. Jak możesz w nas wątpić? Porozmawiaj z Jefrim, on rozumie. Uczyniliśmy wszystko, co mogliśmy, by ochronić dzieci, które są… — bulgot, a po chwili jakiś (inny?) głos dopowiedział: — „zahibernowane”.

— Koniecznie musimy z nim pomówić raz jeszcze, Stal. On jest najlepszym dowodem twoich dobrych intencji.

— W porządku. Za chwileczkę, Ravno. Ale zauważ, że on jest także najlepszym zabezpieczeniem przed waszymi sztuczkami. Wiem, jak jesteście potężni… obawiam się was. Musimy dojść do porozumienia w celu — kolejna bulgocząca konsultacja — rozwiania naszych wzajemnych obaw.

— Hm. Coś wymyślimy. Czy możesz teraz dać nam Jefriego.

— Dobrze.

Ravna przełączyła kanały.

— Co o tym myślisz, Phamie?

— Nie mam wątpliwości. Ta Johanna to nie żadne naiwne dziecko jak Jefri. Zawsze wiedzieliśmy, że Stal to twardziel. Mieliśmy po prostu zły obraz innych faktów. Miejsce, gdzie wylądował tamten statek, znajduje się pośrodku jego terytorium. To on jest zabójcą rodziców Jefriego. — Głos Phama stał się cichszy, przeszedł w szept. — Ale najgorszy w tym wszystkim jest fakt, że to niewiele zmienia. Stal ma przecież statek. A ja muszę się do niego dostać.

— To na pewno będzie jeszcze jedna zasadzka.

— Wiem. Ale czy to ma jakieś znaczenie? Jeśli będę miał czas na dotarcie do Przeciwwagi, może warto dać się w nią złapać? — Co za różnica: pojedyncza samobójcza wyprawa w ramach i tak samobójczej misji.

— Nie jestem pewna, czy to dobry pomysł, Phamie. Nawet jeśli ustąpimy mu we wszystkim, zabije nas, zanim znajdziemy się choćby w pobliżu statku.

— Na pewno będzie próbował. Posłuchaj, rozmawiaj z nim najdłużej, jak możesz. Spróbujemy namierzyć bydlaka przez radio i zniszczyć go razem z jego kryjówką. — W jego głosie nie było zbyt wielkiego optymizmu.

Presfora nie zabrała ich z powrotem na statek ani do pokojów. Zeszli razem po schodach znajdujących się wewnątrz zewnętrznych murów obronnych, na początku część Amdiego, potem Jefri z jego resztą, a na końcu singiel Presfory.

— Nic nie rozumiem, nic nie rozumiem — narzekał Amdi. — Przecież możemy się bardzo przydać.

— Nie widziałem żadnych dział wroga — dodał Jefri. Singiel miał mnóstwo wyjaśnień, aczkolwiek po jego głosie można było poznać, że jest bardziej niespokojny niż zwykle.

— Widział je jeden z moich członków, ukryty w dolinie. Rzucamy do walki wszystkich naszych żołnierzy. Musimy stawić wrogom solidny opór, bo inaczej wszyscy zginiemy i nie będzie kogo ratować. Na razie to będzie dla was najlepsze miejsce.

— Skąd wiesz? — spytał Jefri. — Czy pan Stal jest gdzieś blisko ciebie?

— Tak, jeden z moich członków jest z nim cały czas.

— Powiedz mu więc, że my musimy mu pomóc. Mówimy po samnorsku lepiej niż ty.

— Zaraz mu to powiem — szybko odparł Płaszcz.

Doszli do miejsca, gdzie w ścianach nie zostawiono już wąskich okiennych szczelin. Jedyne źródło światła stanowiły kopcące kaganki zatknięte na ścianach tunelu co dziesięć metrów. Powietrze w coraz węższym korytarzu było chłodne i zatęchłe, nie obite kamienne ściany lśniły wilgocią. Malutkich drzwiczek nie zrobiono z polerowanego drewna. Zamiast tego były kraty, a za drzwiami panowała ciemność. Dokąd my idziemy? Jefri nagle przypomniał sobie lochy ze wszystkich opowieści, jakie znał, zdradę, jakiej doświadczyła Wielka Dwójka i Hrabina Jeziora. Amdi najwyraźniej nic nie podejrzewał. Przy całej swej przekornej naturze, Szczeniaki był bardzo ufny. Zawsze wierzył w to, co mówił pan Stal. Ale rodzice Jefriego nigdy nie zachowywali się w ten sposób, nawet podczas ucieczki z Górnego Laboratorium. Pan Stal nagle stał się taki inny, jak gdyby stracił ochotę na udawanie miłego. A poza tym Jefri nigdy nie ufał posępnemu Presforze. Zwłaszcza teraz, gdy zachowywał się coraz bardziej podejrzanie.

Na pewno nie było żadnego nowego niebezpieczeństwa na wzgórzu.

Strach, bunt i podejrzliwość, wszystko to pojawiło się naraz. Jefri obrócił się i stanął naprzeciw Płaszcza.

— Dalej nie idziemy. To nie tu mieliśmy przyjść. Chcemy, żeby wysłuchał nas pan Stal i Ravna. — I wtedy doznał nagłego, odkrywczego olśnienia: — A ty jesteś zbyt mały, żeby nas zatrzymać.

Singiel wycofał się gwałtownie i usiadł. Opuścił głowę i mrugał.

— Więc mi nie ufasz? Masz całkowitą rację. Nie macie nikogo, komu moglibyście zaufać, prócz siebie samych. — Przeniósł wzrok z Jefriego na Amdiego, a następnie na ciągnący się dalej korytarz. — Stal nie wie, że was tu przyprowadziłem.

To wyznanie zostało wypowiedziane szybko i bez ogródek. Jefri głośno przełknął ślinę.

— Przyprowadziłeś nas tutaj, żeby zabić.

Amdi wpatrywał się w niego i w Presforę oczami wielkimi z przerażenia.

Singiel ułożył głowę w półuśmieszek.

— Myślisz, że jestem zdrajcą? Po tak długim czasie przyszła wreszcie chwila zdrowej podejrzliwości. Jestem z ciebie dumny — ciągnął cicho pan Presfora. — Jesteś otoczony zdrajcami, AmdijeM. Ale ja nie jestem jednym z nich. Jestem tu po to, by wam pomóc.

— Wiem. — Amdi wysunął się do przodu, aby dotknąć pyska singla. — Nie jesteś zdrajcą. Jesteś jedyną istotą oprócz Jefriego, której mogę dotknąć. Zawsze chcieliśmy cię polubić, ale…

— Powinniście być podejrzliwi. Wszyscy zginiecie, jeśli nie będziecie. — Presfora spojrzał na szczeniaki i na Jefriego, któremu twarz wykrzywiał nieufny grymas. — Twoja siostra żyje, Jefri. Jest teraz tam, na polu bitwy, i Stal wiedział o tym od początku. To on zabił twoich rodziców, zrobił niemal wszystko, o co obwiniał Snycerkę. — Amdi cofnął się parę kroków, przerażony, starając się wszystkiemu zaprzeczyć ruchem głów. — Nie wierzycie mi? To śmieszne. Kiedyś byłem takim znakomitym kłamcą. Potrafiłem zachęcić ryby, żeby same wskakiwały mi do pysków. A teraz, kiedy mówią prawdę, nie potrafię was przekonać. Posłuchajcie.

Nagle usłyszeli ludzki głos Stali, który dochodził od strony singla. Stal rozmawiał z Ravną o tym, że Johanna jest żywa, starając się wytłumaczyć z ataku, jaki kazał na nią przeprowadzić.

Johanna. Jefri ruszył naprzód i upadł na kolana przy Płaszczu. Niemal bez zastanowienia chwycił go za gardło i zaczął nim potrząsać. Ostre zęby zacisnęły się na jego ręce, gdy tamten starał się wyzwolić z uścisku. Amdi ruszył za chłopcem i zaczął odciągać go za rękawy. Po chwili Jefri wypuścił Presforę z rąk. Kilka centymetrów od jego twarzy singiel wpatrywał się w niego oczyma, w których odbijało się światło kaganka.

— Ludzkie głosy łatwo podrobić… — odezwał się Amdi. Fragment spojrzał na niego lekceważącym wzrokiem.

— Oczywiście. Nie twierdzę też wcale, że była to bezpośrednia transmisja. To, co słyszeliście, zdarzyło się kilka minut temu. A oto, co Stal i ja planujemy dokładnie w tej chwili. — Przestał mówić po samnorsku i hol wypełnił się bulgoczącymi akordami mowy sfor. Mimo że spędził wśród nich cały rok, Jefri mógł zrozumieć jedynie przybliżony sens rozmowy. Słyszał konwersację dwóch sfor. Jedna z nich chciała, żeby ta druga coś zrobiła. „Przyprowadź Amdijefriego” — te dźwięki były dla niego jasne. Amdiranifani cały zesztywniał, z każdym członkiem wsłuchanym uważnie w przekazywane odgłosy.

— Przestań! — zapiszczał. W korytarzu zapanowała grobowa cisza. — Pan Stal, och, pan Stal. — Cały Amdi przytulił się do Jefriego. — Mówił o skrzywdzeniu ciebie, jeśli Ravna go nie posłucha. Chce zabić wszystkich Gości, kiedy wylądują. — W szeroko otwartych oczach pojawiły się łzy. — Nic nie rozumiem.

Jefri wysunął rękę w stronę Płaszcza.

— Może te głosy też podrabia.

— Nie wiem. Nigdy nie udałoby mi się podrobić rozmowy dwóch sfor w tak znakomity sposób… — Malutkie ciałka drżały wtulone w Jefriego i słychać było tylko dźwięk ludzkiego płaczu, dziwnie znajome odgłosy, jakie wydaje małe dziecko, które nagle zostało całkiem samo. — Co teraz zrobimy, Jefri?

Ale Jefri nie odpowiadał, przypominając sobie i wreszcie rozumiejąc wrażenia z pierwszych minut po tym, jak wojska Stali uratowały go — pojmały? — przy statku. Wspomnienia przytłumione późniejszą uprzejmością pana Stali wypełzły z zakamarków jego pamięci. Mama, Tata, Johanna. Alejohanna wciąż żyje, gdzieś za tymi murami.

— Jefri?

Ja też nie wiem, co robić. Może gdzieś się ukryjemy? Przez chwilę wpatrywali się w siebie. W końcu odezwał się fragment.

— Jest lepszy sposób niż ukrywanie się. Wiecie już, że w tych ścianach biegną ukryte korytarze. Jeśli zna się punkty wejściowe — a ja je znam — można się dostać niemal do każdego miejsca. Można nawet wydostać się na zewnątrz.

Do Johanny.

Amidi przestał płakać. Trzech jego członków przyglądało się Presforze z przodu, z tyłu i z boków. Reszta wciąż była uczepiona chłopca.

— Wciąż ci nie ufamy, Presforo — powiedział Jefri.

— To dobrze, to dobrze. Moja sfora ma kilka całkiem odmiennych części. Nie wszystkim warto ufać.

— Pokaż nam wszystkie wejścia. My podejmiemy decyzję.

— Nie będzie na to czasu…

— W porządku, więc zacznij nam pokazywać. Jednocześnie przekazuj nam wszystko, co mówi pan Stal.

Singiel machnął głową i znów usłyszeli podwójny strumień mowy sfor. Płaszcz podniósł się obolały i poprowadził dzieci do bocznego tunelu, tam gdzie kaganki były już niemal wypalone. Najgłośniejszym dźwiękiem w tym miejscu było kapanie wody. Korytarz został zbudowany niecały rok temu, ale — jeśli nie patrzeć na świeżo przyciętą, nieregularną powierzchnię kamieni — wyglądał na bardzo stary.

Szczeniaki znowu uderzyły w płacz. Jefri poklepał po grzbiecie tego, który zwisał mu z ramienia.

— Amdi, proszę cię, tłumacz dla mnie.

Po chwili w uchu usłyszał niepewny głos przyjaciela.

— Pa-pan Stal znowu się pyta, gdzie jesteśmy. Presfora odpowiada mu, że jesteśmy uwięzieni za zwałem gruzu, bo zawalił się sufit w wewnętrznym skrzydle. — Rzeczywiście, chwilę przedtem usłyszeli, jak walą się jakieś ściany, ale hałas dochodził z bardzo daleka. — Pan Stal posłał resztę Presfory i pana Szreka, żeby nas odkopali. Głos pana Stali jest taki… inny.

— Może to nie on — wyszeptał Jefri. Długa chwila ciszy.

— Nie, to on. Wydaje się wściekły i używa takich dziwnych słów.

— Wielkich słów.

— Nie. Przerażających. Mówi coś o ścinaniu i zabijaniu… Ravny, ciebie i mnie. On… on wcale nas nie lubi, Jefri.

Singiel zatrzymał się. Nad nimi wisiał ostatni kaganek. Było zbyt ciemno, by widzieć cokolwiek prócz wielkich cieni. Wskazywał jakieś miejsce na ścianie. Amdi wysunął się do przodu i pchnął kamień. Przez cały czas pan Presfora przekazywał im to, co działo się na zewnątrz.

— W porządku — powiedział Amdi — otwiera się. A tunel jest tu wystarczająco szeroki dla ciebie, Jefri. Myślę, że…

Presfora odezwała się ludzkim głosem.

— Gwiezdni Ludzie wrócili. Widzę ich mały stateczek… W samą porę udało mi się zbiec. Stal robi się coraz bardziej podejrzliwy. Za kilka sekund zacznie was szukać po całym zamku.

Amdi spojrzał w ciemną dziurę.

— Idźmy więc — odezwał się cichym, smutnym głosem.

— Aha. — Jefri wyciągnął rękę, aby dotknąć jego ramienia. Jeden z członków Amdiego wprowadził go do otworu wyciętego w chropowatym kamieniu. Jeśli odpowiednio ściągnie ramiona, będzie miał wystarczająco dużo miejsca, by się czołgać. Przed nim był tylko jeden szczeniak. Reszta szła z tyłu. — Mam na dzieje, że tunel nie będzie się zwężał.

— Nie powinien. — To był głos Presfory. — Wszystkie przejścia są zaprojektowane dla sfory w lekkiej zbroi. Ważne, żebyście trzymali się tuneli idących w górę. Idźcie cały czas naprzód, a na pewno w końcu znajdziecie się na zewnątrz. Pham przelatuje statkiem około… hm… pięciuset metrów od murów obronnych.

Jefri nie mógł nawet obejrzeć się przez ramię, by odezwać się do Płaszcza.

— A co będzie, jeśli pan Stal wyśle za nami pogoń tymi tunelami?

Zapadła krótka chwila ciszy.

— Najprawdopodobniej nie zrobi tego, jeśli nie będzie wiedział, że tu weszliście. I tak znalezienie was tutaj zabrałoby zbyt wiele czasu. Ale — jego głos stał się nagle łagodniejszy — istnieje kilka otworów wyjściowych na szczytach murów. Na wypadek gdyby żołnierzom wroga udało się dostać do środka z zewnątrz, musi istnieć jakiś sposób na zabicie ich, gdy będą w tunelach. Stal może zalać je olejem.

Ta możliwość jakoś nie przeraziła Jefriego. W tej chwili sposób wydawał mu się straszliwie dziwaczny.

— Więc lepiej się spieszmy — powiedział.

Chłopiec zaczął przeciskać się do przodu, a reszta Amdiego wczołgała się za nim. Był już kilka metrów w tunelu, kiedy usłyszał głos Amdiego przy wyjściu.

— Czy tobie nic się nie stanie, panie Presforo? A może to kolejne kłamstwo? — pomyślał Jefri. Głos tamtego był jak zawsze chłodny i cyniczny.

— Powinienem wyjść z tego bez szwanku. Pamiętajcie, proszę, że to ja wam pomogłem.

A potem właz się zamknął i dwaj przyjaciele zaczęli pełznąć naprzód w ciemności.

Negocjacje, cholera. Dla Phama było rzeczą oczywistą, że propozycja Stali dotycząca „bezpiecznego spotkania” była jedynie przykrywką dla planowanej rzezi. Nawet Ravna nie dała się zwieść nowym pomysłom sfory. Ale oznaczało to, że w końcu Stal improwizował, że zawiodły wszystkie przygotowane scenariusze i plany. Problem polegał na tym, że wciąż nie dawał im żadnej możliwości manewru. Pham chętnie dałby się zabić za kilka godzin sam na sam z Przeciwwagą, ale Stal miał zamiar uśmiercić ich, zanim w ogóle zdążą zobaczyć statek uciekinierów.

— Kołuj cały czas, Błękitny Pancerzyku. Chcę, żeby Stal miał świadomość, iż jesteśmy blisko, ale żebyśmy nie stanowili dobrego celu.

Jeździec przytaknął machnąwszy odroślą i statek oderwał się szybko od mchu, poszybował równolegle do murów zamku w odległości stu metrów od twierdzy, a następnie znowu się opuścił. Znajdowali się nad ziemią niczyją, pomiędzy siłami Snycerki i Stali.

Johanna Olsndot obróciła się, by spojrzeć na niego. Mały stateczek był teraz wyjątkowo zatłoczony. Błękitny Pancerzyk pochylał się nad łukowatą, jeździecką konsolą, Pham i Johanna cisnęli się na siedzeniach ustawionych za nim, a sfora zwana Pielgrzymem rozmieściła swych członków po całej nie zajętej jeszcze przestrzeni.

— Nawet gdybyś zlokalizował comm, nie strzelaj. Jefri może być bardzo blisko.

Przez dwadzieścia minut Stal obiecywał natychmiastowe pojawienie się Jefriego Olsndota.

Pham spojrzał na jej poznaczoną ciemnymi smugami twarz.

— Jasne, nie będziemy strzelać, dopóki nie będziemy dokładnie wiedzieć, w co celujemy.

Dziewczyna kiwnęła głową. Nie mogła mieć więcej niż czternaście lat, ale była niezłym żołnierzem. Połowa ludzi, jakich miał okazję poznać w Queng Ho, z miejsca wpadłaby w histerię, gdyby przeżyła to, co ona miała okazję przeżyć przed chwilą. A z pozostałych niewielu potrafiłoby złożyć bardziej zwięzły raport z najważniejszych wydarzeń.

Spojrzał na sforę. Nieprędko zdoła się przyzwyczaić do tych stworzeń. Na początku wydawało mu się, że dwóm spośród psów wyrastają dodatkowe głowy. Po chwili dopiero zorientował się że małe główki należały do szczeniaków transportowanych w kieszeniach kurtek. Pielgrzym rozsiadł się po całym statku. Do której jego części ma mówić? Wybrał głowę, która spoglądała w jego kierunku.

— Czy wiesz, jak prowadzić układy ze Stalą?

Sfora mówiła po samnorsku lepiej od niego.

— Stal i Ocios są równie zmyślni jak wszystko, co widziałem w danniku Johanny. A Ocios to zimny drań.

— Ocios? Nie wiedziałem, że jest jeszcze ktoś o takim imieniu… Rozmawialiśmy co prawda z jakimś „panem Rębaczem”. To jakiś asystent Stali.

— Hmm. Jest wystarczająco chytry, by udawać pomniejszego pachołka… Szkoda, że nie możemy wylądować i pogadać o tym ze Snycerką. — Jego intonacja kryła uprzejmą prośbę. Pham zastanowił się, jaki procent sfor stanowią osobniki równie elastyczne co ten. Podejrzewał, że Szpony mogłyby stać się rasą diabelnie sprawnych kupców, gdyby udało im się wylecieć w kosmos.

— Niestety, nie mamy na to czasu. Prawdę mówiąc, jeśli nie dostaniemy się do zamku natychmiast, możemy wszystko stracić. Mam nadzieję, że Stal się tego nie domyśla.

Głowy delikatnie zmieniły pozycję. Największy z członków, ten, z którego kurtki wystawało złamane drzewce strzały, zbliżył się do dziewczyny.

— Jeśli to Stal wszystkim dowodzi, mamy pewne szansę. Jest wyjątkowo bystry, ale sądzimy, że wpada w szał, kiedy zaczyna robić się gorąco. Daję głowę, że gdy zobaczył, jak odnajdujecie Johannę, zaczął gonić własne ogony. Starajcie się wytrącać go z równowagi i możecie spodziewać się, że popełni poważne błędy.

— On może zabić Jefriego — wtrąciła się gwałtownie Johanna.

Albo wysadzić statek w powietrze.

— Ravno, jakieś postępy w rozmowach ze Stalą? Po chwili usłyszeli jej głos w commie.

— Nie. Ale groźby są obecnie bardziej jawne, a jego samnorski coraz trudniej zrozumieć. Stara się przenieść działo z północnej części zamku. Myślę, że nie zdaje sobie sprawy, jak wiele potrafię zobaczyć… Wciąż nie przyprowadził Jefriego do radia.

Dziewczyna pobladła, ale nie odezwała się ani słowem. Jej dłoń ukradkowo zacisnęła się na jednej z łap Pielgrzyma.

Błękitny Pancerzyk nie odzywał się przez cały czas akcji ratunkowej, najpierw dlatego, że miał odrośle zajęte lotem, potem dlatego, że dziewczyna i sfora miały tyle do powiedzenia. Pham zauważył, że jedna część Pielgrzyma stara się w dyskretny sposób obwąchać Jeźdźca. Błękitny Pancerzyk nie wydawał się tym dotknięty, jego rasa miała wiele doświadczeń z dziwnymi stworami.

Teraz jednak Jeździec wydał z siebie swoje „brap”, żeby przyciągnąć ich uwagę.

— Sir Phamie, przed zamkiem widzę jakąś krzątaninę.

Pielgrzym zauważył to niemal w tej samej chwili. Jedna jego głowa pomagała drugiej przyjrzeć się wszystkiemu przez teleskop.

— Tak. Otwierają główną bramę wypadową. Ale po co Stal wysyła teraz sfory na zewnątrz? Przecież Snycerka rozniesie je bez trudu.

Wróg rzeczywiście wysyłał z zamku piechotę. Sfory wybiegały z szerokiego otworu w murach, pędząc na złamanie karku, podobnie jak wojska, które Pham pamiętał jeszcze z dzieciństwa. Ale zaraz po wyjściu za bramę, żołnierze rozdzielali się na grupki po cztery, sześć psów i rozchodzili się wzdłuż murów otaczających zamek.

Pham pochylił się do przodu, starając się objąć wzrokiem jak największy obszar murów.

— Może wcale nie. Te typki nie idą do przodu. Nie wychodzą poza zasięg strzał kuszników, którzy stoją na wałach.

— Tak, ale my wciąż mamy działa. — Perfekcyjna imitacja ludzkiej mowy w wykonaniu Pielgrzyma na chwilę została przerwana i kabinkę wypełniły dźwięki szpońskiej mowy.

— Dziwna rzecz. Wygląda na to, że starają się nie wypuścić kogoś na zewnątrz.

— Czy są jakieś inne wyjścia?

— Prawdopodobnie. Poza tym w murach jest mnóstwo małych tunelików szerokich na jednego osobnika.

— Ravno?

— Stal w ogóle ze mną nie rozmawia. Powiedział coś o zdrajcach, którzy przeniknęli do zamku. Obecnie odbieram tylko jakiś szpoński bulgot. — Pham widział, jak ponad sforami, które z dołu otaczały zamek, żołnierze wroga przesuwają się wzdłuż blanków od jednego otworu strzelniczego do drugiego. Coś rozwścieczyło szczurze gniazdo.

Johanna Olsndot trwała w panicznej koncentracji. Jej wolna dłoń zacisnęła się w pięść, wargi lekko drżały.

— Przez cały czas myślałam, że nie żyje. Jeśli zabiją go teraz, to po prostu… — Nagle gwałtownie podniosła głos. — Co oni robią? — Na szczyty murów wyniesiono żeliwne kotły.

Pham domyślał się, o co chodzi. W czasie oblężeń na Canberze również uciekano się do podobnych sposobów. Spojrzał na dziewczynę i nie odzywał się ani słowem. I tak nie możemy nic na to poradzić.

Pielgrzym nie był na tyle uprzejmy lub też po prostu nie traktował jej jak dziecka.

— To olej, Johanno. Chcą zabić kogoś, kto znajduje się wewnątrz murów. Ale jeśli uda mu się wyjść… Błękitny Pancerzyku, czytałem o megafonach, czy mógłbym użyć czegoś takiego. Jeśli Jefri jest wewnątrz murów, Snycerka może śmiało zmieść żołnierzy Stali z pola i z murów.

Pham chciał zaprotestować, ale Jeździec już uczynnił odpowiedni kanał. Szpońskie okrzyki Pielgrzyma odbiły się echem po całym zboczu. Głowy wszystkich zgromadzonych wokół zamku odwróciły się w ich stronę. Dla tamtych głos ten musiał brzmieć jak głos boga. Akordy i trele trwały jeszcze kilka chwil, potem ustały.

Natychmiast usłyszeli głos Ravny na linii.

— Czymkolwiek było to, co zrobiliście przed chwilą, wiedzcie, że Stal został doprowadzony do ostateczności. Ledwo rozumiem to, co mówi. Wydaje mi się, że opisuje, jakim straszliwym torturom podda Jefriego, jeśli natychmiast nie powstrzymamy Snycerki.

— W porządku — mruknął Pham. — Podlećmy trochę wyżej, Pancerzyku.

Była już najwyższa pora, żeby porzucić wszelkie subtelności. Chwiejnym lotem statek wzniósł się w górę. Ruszyli do przodu, lecąc niewiele szybciej niż biegnący człowiek. Za nimi na skraju wzgórza pojawiało się coraz więcej żołnierzy Snycerki. Po straszliwym ostrzale Phama większość z nich wycofała się na dalekie pozycje. Wszystko mogło się rozstrzygnąć, zanim oddziały te dotrą do zamku… Ale zasięg dział Snycerki wciąż był groźny: kłęby dymu i erupcje ognia nadal pojawiały się wzdłuż wałów, a po chwili do ich uszu doszedł potężny huk. Stal miał drogo zapłacić za zabicie Jefriego.

— Czy możesz użyć wiązkowca do oczyszczenia murów z wojsk Stali? — spytała Johanna.

Pham już miał kiwnąć głową, kiedy zauważył, co się dzieje wokół zamku.

— Zobaczcie, olej! — Pomiędzy murami a strzegącymi ich sforami wykopane w ziemi doły z wolna napełniały się czarną cieczą, zmieniając się w oleiste sadzawki. Dopóki nie dowiedzą się, którędy wyjdzie chłopak, najlepiej nie przyczyniać się do powstania ognia.

— Ojojoj! — zawołał Pielgrzym. Po chwili znów coś wykrzykiwał przez głośnik. Ostrzał artyleryjski ustał.

— W porządku — odezwał się Pham — teraz wszystkie oczy na mury zamku. Lataj cały czas po obwodzie, Pancerzyku. Jeśli zauważymy Jefriego, zanim dostrzegą go zbiry Stali, mamy jeszcze szansę.

— Rozciągnęli się na całą długość murów z każdej strony z wyjątkiem północy. — To był głos Ravny. — Myślę, że Stal nie ma najmniejszego pojęcia, gdzie może być chłopak.

Kiedy rzuca się wyzwanie Niebiosom, stawka jest bardzo wysoka. A w tej grze ja mogłem być zwycięzcą, gdybym tylko nie został zdradzony. Mogłem być zwycięzcą. Ale teraz maski zostały zrzucone i liczyła się tylko brutalna siła wroga. Stal zdołał opanować się i wyjść z histerycznego zamroczenia ostatnich kilku minut. Jeśli nie zdobędę Niebios, mogę przynajmniej ściągnąć je do Piekła. Trzeba zgładzić Amdijefriego, zniszczyć statek, na którym tak zależy Gościom… przede wszystkim jednak należy zniszczyć zdrajcę nauczyciela.

— Tak, panie? — to był Szrek.

Stal odwrócił w jego stronę jedną z głów. Czas na histerię już minął.

— Jak idzie zalewanie? — spytał spokojnie. Nie będzie już więcej pytał o Presforę.

— Dobiega końca. Olej wydostaje się już za’mury. — Obie sfory przysiadły nagle na zadach, gdy jedna z bomb Snycerki eksplodowała tuż przy wałach. Wojska królowej wracały w stronę zamku… a kusznicy Stali byli zajęci zalewaniem tuneli i pilnowaniem wyjść. — Być może wypłukaliśmy zdrajców na zewnątrz, drogi lordzie. Jeszcze zanim Snycerka wznowiła ogień, słyszeliśmy jakieś hałasy w południowo-wschodniej ścianie. Ale obawiam się, że kosmici dostrzegą wszystkie nasze manewry w tamtych okolicach. — Jego głowy przekrzywiły się kurczowo.

To straszne widzieć, jak Szrek rozpada się na kawałki, pomyślał Stal. Szrek był lojalny jak maszyna, ale obecnie jego uporządkowany świat walił się w gruzy i nie było już nic, co by mogło służyć mu za oparcie. Zostało tylko szaleństwo, które powołało go do życia.

Jeśli Szrek był bliski rozpadu, oznaczało to rychły koniec oblężenia Wzgórza Gwiezdnego Statku. Jeszcze tylko chwila. To wszystko, czego mi trzeba. Stal zmusił swych członków do przybrania pewnej siebie postawy.

— Rozumiem. Znakomicie się spisałeś, Szrek. Wciąż mamy szansę na zwycięstwo. Znam sposób myślenia tych modliszek. Jeśli zabija się dziecko, szczególnie na ich oczach, momentalnie duch w nich upada… tak samo jak upada on w małych szczeniaczkach, gdy je odpowiednio zastraszyć.

— Tak, panie. — W oczach Szreka widać było lekkie niedowierzanie, ale to zapewnienie powinno wystarczyć, by go podtrzymać na duchu. Zachowujące pozory wiarygodności wyjaśnienie, które umożliwi mu kontynuowanie rozpoczętej gry.

— Zapalcie olej wokół murów. Ustaw żołnierzy wokół wyjść, którymi według ciebie może próbować umknąć Amdijefri. Dla właściwego efektu Goście powinni wszystko widzieć. I… — i wysadź statek uciekinierów! Omal nie wymknęły mu się te słowa, ale w porę się zorientował. Ładunki wybuchowe wbudowane w Szczęki i umieszczone pod świątynią Gwiezdnego Statku zniszczą wszystko, co znajduje się wewnątrz tych budowli, a także zabiją znajdujące się w nich sfory. Gdyby wydał takie polecenie Szrekowi, odkryłby swoje prawdziwe zamiary. -…i zróbcie to szybko, zanim wojska Snycerki otoczą nas całkowicie. To ostatnia nadzieja ruchu, Szreku.

Szrek, kłaniając się, wyszedł na schody. Stal trwał nadal we władczej postawie, mężnie wpatrując się w pole bitwy, dopóki tamten nie zniknął mu z oczu. Następnie wychylił się z wału i cisnął radiem o kamienny pasaż. Radio nie rozbiło się, a zamiast tego usłyszał głos modliszki zwanej Ravną. Stal zbiegł po schodach w kierunku upuszczonego nadajnika.

— Nic nie dostaniecie! — wrzasnął po szpońsku. — Wszystko, czego chcecie, zginie i zostanie zniszczone!

A potem zbiegł schodami jeszcze niżej i ruszył przez dziedziniec. Zanurkował do korytarza, który otaczał Powitalne Szczęki. Z łatwością mógł go wysadzić, ale najprawdopodobniej główna część gmachu i znajdujący się w niej statek przetrwałyby ten wybuch. Nie, musi dojść do samego serca. Zniszczyć statek i zabić wszystkie uśpione modliszki. Wszedł do sekretnego pomieszczenia, wziął ze sobą dwie kusze i dodatkowy płaszcz radiowy, który wcześniej specjalnie przygotował. W środku płaszcza znajdowała się mała bomba. Wypróbował ją już kiedyś z drugim kompletem płaszczy. Sfora, która miała je na sobie, zginęła na miejscu.

Znowu w dół schodami, do magazynku. Nie słyszał już odgłosów bitwy. Jedynym dźwiękiem było chrobotanie jego metalowych szponów o podłogę. Wokół pełno było skrzyń z prochem, żywności, świeżego drewna. Lonty i założone ładunki znajdowały się już tylko pięćdziesiąt jardów dalej. Stal zwolnił i schował pazury, tak aby metalowe nakładki nie stukały o kamienie. Nasłuchiwał. Patrzył we wszystkie strony. Instynktownie wiedział, że znajdzie go właśnie tutaj. Fragment Ociosa. Ocios prześladował go od początku jego istnienia, prześladował go nawet wtedy, kiedy został w większości zabity. Ale do czasu jego jawnej zdrady Stal nie był zdolny wyzwolić w sobie całej nienawiści, jaką do niego żywił. Najprawdopodobniej Mistrz zbiegł wraz z dziećmi, ale istniała możliwość, że Ocios zaplanował zwycięstwo całkowite. Istniała możliwość, że wrócił. Stal wiedział, że jego własna śmierć jest coraz bliżej. Wciąż jednak miał szansę na chwile tryumfu. Jeśli własnymi zębami i pazurami mógłby zabić Mistrza… Proszę cię, bardzo cię proszę kochany Mistrzu, bądź tutaj. Bądź tutaj i myśl sobie, że jeszcze raz uda ci się mnie oszukać.

To życzenie się spełniło. Usłyszał ciche odgłosy myśli. Były coraz bliżej. Zza ułożonych ponad jego głową skrzyni wysunęło się kilka głów. Dwóch innych członków fragmentu ukazało się w korytarzu przed nim.

— Uczniu.

— Mistrzu. — Stal uśmiechnął się. Miał przed sobą całą piątkę. W jakiś sposób fragmentowi udało się przeszmuglować do zamku pozostałych członków. Ale nie mieli na sobie radiowych płaszczów! Członkowie stali nadzy, ich skóra pokryta była jątrzącymi się ranami. Bomba radiowa na nic się nie przyda. Ale chyba nie miało to znaczenia, Stal widywał sfory wyglądające znacznie zdrowiej niż ta, którą miał przed sobą. Jego ukryci w cieniu członkowie podnieśli kusze. — Przyszedłem tu, by cię zabić.

Głowy przyszłego trupa wykonały lekceważący gest.

— Przyszedłeś spróbować.

W prostym starciu, szczęki przeciwko szczękom i pazury przeciwko pazurom, Stal nie miałby najmniejszych kłopotów z uśmierceniem rywala. Ale fragment ustawił trzech swoich członków trochę wyżej, obok wielkich skrzyń, które wyglądały, jakby zaraz miały runąć w dół. Rzucenie się na niego z impetem byłoby fatalnym błędem. Ale gdyby dobrze wycelował z kusz… Stal przysunął się nieco do przodu, stając niedaleko od prawdopodobnego miejsca upadku wielkiej skrzyni.

— Czy naprawdę spodziewasz się przeżyć, fragmencie? Nie jestem twoim jedynym wrogiem. — Machnął nosem w kierunku wyjścia z magazynu. — Tam, na zewnątrz, czekają tysiące innych, którzy pragną twojej śmierci.

Tamten pokiwał głowami w upiornym uśmiechu. Z otwartych ran wciąż sączyła się krew.

— Stal, mój drogi, ty zupełnie nic nie rozumiesz. Przecież właśnie ty umożliwiłeś mi przeżycie. Czy tego nie widzisz? Ja ocaliłem dzieci. A teraz staram się ocalić przed tobą statek. To w końcu zapewni mi zgodę wrogów na warunkową kapitulację. Przez wiele lat będę bardzo słaby, ale przeżyję.

W poranionej sforze znów widać było dawnego Ociosa. Jego dawny oportunizm.

— Ale ty jesteś tylko fragmentem. W trzech piątych jesteś…

— Zahukaną nauczycielką? — Ocios opuścił głowy i zamrugał nieśmiało. — Okazała się silniejsza, niż myślałem. Przez pewien czas rządziła tą sforą, ale kawałek po kawałku udało mi się odzyskać panowanie. W końcu, nawet bez pozostałych, jestem w całości.

Ocios znowu w całości. Stal cofnął się nieco, jakby przestraszony. Ale wszystko to, co usłyszał, wydało mu się nagle bardzo dziwne. Tak, Ocios był wyraźnie pewny siebie. Ale teraz, kiedy Stal miał przed sobą całą sforę, widział, że jest coś w jej ruchach, co… Nagle doznał olśnienia, które przez chwilę napełniło go dumą. Przynajmniej raz w życiu widzę lepiej niż Mistrz.

— W całości, powiadasz? Pomyśl tylko. Obaj dobrze wiemy, jaką wewnętrzną walkę toczą dusze, jak niewiele w tym rozsądnego komponowania, jak wiele niewiadomych. Sądzisz, że zabiłeś w sobie nauczycielkę, ale skąd w takim razie bierze się to zaufanie do innych? To, co robisz, jest dokładnie tym, co zrobiłaby Presfora. Wszystkie myśli są twoje, ale fundament stanowi jej dusza. I cokolwiek byś myślał, to właśnie niepozorna nauczycielka odniosła w tobie zwycięstwo!

Fragment zawahał się, nagle zdając sobie sprawę z tej prawdy. Jego nieuwaga trwała ułamek sekundy, ale Stal na to właśnie czekał. Jego dwóch członków wyskoczyło z cienia, wypuściło strzały i rzuciło się na Ociosa z wyciągniętymi szponami.

CZTERDZIEŚCI

Kiedy indziej wspinaczka tunelami w ścianach byłaby świetną zabawą. Chociaż w środku panowały absolutne ciemności, Amdi był przed chłopcem i za nim, a nosy pozwalały mu znakomicie wyczuć drogę. Kiedy indziej czułby radosny dreszczyk z odkrywania czegoś nowego, a wyciągnięta pozycja umysłu dostarczałaby mu zabawnych wrażeń.

Ale obecnie jego umysłowe pomieszanie wynikało jedynie ze strachu. Wciąż wpadał na Jefriego.

— Idę najszybciej, jak mogę. — Spodnie chłopca były już w strzępach, poprzecierane o szorstkie kamienie. Przeciskał się coraz szybciej, prawie nie zdając sobie sprawy z bólu, jaki wywoływało szuranie odkrytymi kolanami po nieregularnych kawałkach skały. Szczeniak przystanął i wiercił się na boki.

— Rozejście. Moim zdaniem powinniśmy… co powinniśmy, Jefri?

Jefri cofnął się, uderzając głową o sufit tunelu, który przypominał korytarzyk wykopany przez jakiegoś sporego robaka. Przez większość roku to on polegał na pewności siebie Amdiego, na jego ekspansywnej inteligencji. Teraz… Nagle dotarło do niego, że ze wszystkich stron otaczają ich tony skał. Jeśli tunel zwęzi się jeszcze o kilka centymetrów, zostaną tu na zawsze.

— Jefri?

— Ja nie… — Myśl! - Która odnoga idzie w górę?

— Chwileczkę. — Członek idący na czele całej grupy odbiegł kawałek w jedną odnogę.

— Nie odchodź za daleko! — zawołał Jefri.

— Nie martw się. Ja… on będzie wiedział, jak wrócić. — Po chwili usłyszał tupot łap powracającego fragmentu, który przybiegł i dotknął nosem jego policzka. — Ta z prawej idzie do góry.

Nie uszli więcej niż piętnaście metrów, gdy Amdi usłyszał jakieś odgłosy.

— Ktoś nas goni? — spytał Jefri.

— Nie. To znaczy, nie jestem pewien. Zatrzymaj się. Posłuchaj… Słyszysz? Taki lepki bulgot. — Olej.

Nie ma już czasu na zatrzymywanie się. Jefri ruszył w górę tunelem najszybciej, jak mógł. Głową uderzał o pułap i opadał na łokcie. Otrząsał się tylko i bez namysłu parł dalej. Po policzku zaczęła spływać mu strużka krwi.

Teraz i on słyszał bulgotanie oleju.

Ramiona ledwie mieściły się w wąskim tunelu. Przed sobą usłyszał głos Amdiego:

— Ślepy koniec… albo jesteśmy przy wyjściu! — Usłyszał skrzypienie. — Nie potrafię tego ruszyć. — Szczeniak obrócił się i za chwilę znalazł się między nogami Jefriego. Trzeba pchać z góry, Jefri. Te drzwiczki są bardzo podobne do tych, które widziałem w gmachu, otwierają się u góry.

Cholerny tunel zwężał się akurat przed włazem. Jefri przyciągnął ramiona do siebie i wciskał się naprzód. Naparł górną część drzwiczek. Poruszyły się może o centymetr. Podczołgał się troszeczkę bliżej, tak wciśnięty pomiędzy ściany, że nie mógł wziąć głębszego oddechu. Pchał ze wszystkich sił. Zewsząd spadały odłamki kamieni, a zza drzwiczek do środka wlewało się światło. Nie było to światło bezpośrednio z zewnątrz, wciąż zasłaniały ich kamienne węgły, ale i tak była to najpiękniejsza rzecz, jaką Jefri kiedykolwiek widział. Jeszcze pół metra i będzie poza tunelem, tyle że w tej chwili utknął między ciasnymi ścianami.

Skręcał się i wił, dzięki czemu przesunął się kawałeczek w przód, ale teraz było jeszcze gorzej niż przed chwilą.

— Jefri, tylnymi łapami już stoję w oleju. Cały tunel za nami jest już zatopiony.

Panika. Przez moment Jefri nie był w stanie o niczym myśleć. Tak blisko, tak blisko. Widział już kolory, smugi krwi na swoich rękach.

— Cofnij się! Zdejmę kurtkę i spróbuję się przecisnąć jeszcze raz.

Wycofanie się było prawie niemożliwe; tak dokładnie się zaklinował. Ale w końcu udało się. Przewrócił się na bok i wyplątał się z kurtki.

— Jefri! Dwóch moich członków jest już zanurzonych w oleju. Nie mogą oddychać. — Szczeniaki parły na niego ze wszystkich stron. Ich sierść była śliska od oleju. Śliska!

— Chwilka! — Jefri otarł ręką sierść jednego z nich i rozsmarował sobie olej na ramionach. Wyciągnął je daleko przed siebie i wyprostował, a następnie, odpychając się stopami, ponownie wcisnął się w wąski przesmyk. Za nim kilku członków Amdiego świszczało hałaśliwie z bólu. Znów utknął. Pchaj się. Pchaj.

Centymetr, jeszcze jeden. A po chwili ramiona miał już na zewnątrz i wtedy wszystko poszło już łatwo.

Opadł na ziemię i sięgnął w tył, wyciągając najbliższą część Amdiego. Szczeniak wyśliznął mu się z ręki, wydając z siebie pomruki, które nie były ani mową Szponów, ani ludzi. Jefri widział cienie kilku innych członków wyciągających coś, co było już poza jego polem widzenia. Po chwili jakaś zimna, mokra kulka futra wytoczyła się z mroku prosto w jego ramiona. Po sekundzie następny wychynął z tunelu. Jefri zdjął tę dwójkę na ziemię i otarł ich pyski z kleistej mazi. Jeden wstał i zaczął się energicznie otrząsać, drugi krztusił się i kaszlał.

Tymczasem reszta Amdiego wyskakiwała z otworu. Cała ósemka była umazana olejem. Słaniając się na nogach, zebrały się w kupę, ocierając jeden drugiemu zaklajstrowane tym-pany. Ich brzęczenie i charkotanie było zupełnie niezrozumiałe.

Jefri odwrócił się i ruszył w stronę światła. Byli ukryci za załomem muru… na swoje szczęście. Zza ściany usłyszał nawoływania żołnierzy lorda Stali. Podkradł się do rogu i rozejrzał się dookoła. Przez chwilę myślał, że wraz z Amdim znalazł się z powrotem na zamkowym dziedzińcu, tyle było tu wojska. Ale zaraz potem dostrzegł ciągnące się w dal zbocze wzgórza i dym unoszący się nad doliną.

Co teraz? Obejrzał się na Amdiego, który wciąż gorączkowo wycierał tympany. Dźwięki i pomruki, jakie wydawał, brzmiały coraz bardziej sensownie, a wszyscy jego członkowie ruszali się już swobodnie. Ponownie spojrzał na zbocze. Przez chwilę chciał biec w stronę żołnierzy. Tak długo uważał ich za obrońców.

Jeden z członków Amdiego zderzył się z jego nogami i obejrzał się na swoją resztę.

— Ojej! Pomiędzy nami a żołnierzami pana Stali jest prawdziwe jezioro oleju. Chyba…

Huk był głośny, ale nie przypominał wystrzału armatniego. Trwał krócej niż sekundę, a potem przeszedł w cichy hurgot. Kolejnych dwóch członków Amdiego wystawiło głowy za róg i zobaczyło, że jezioro zamieniło się w taflę ognia.

Błękitny Pancerzyk manewrował stateczkiem w odległości dwustu metrów od murów zamku, naprzeciwko miejsca, gdzie skupiły się wszystkie sfory. Lądownik leciał nad porosłym mchem terenem na wysokości, na której dorosły człowiek ma głowę.

— Sam nasz przelot sprawia, że się cofają — powiedział Pielgrzym.

Pham spojrzał przez ramię. Wojska Snycerki odzyskały pole i pędziły w stronę wałów. Jeszcze najwyżej sześćdziesiąt sekund i dojdzie do starcia ze sforami Stali.

Nagle usłyszał głośne „brap” z generatora Błękitnego Pancerzyka i spojrzał do przodu.

— Na Wielką Flotę — powiedział cicho. Sfory na wałach strzeliły z czegoś w rodzaju miotaczy płomieni do rowów wypełnionych olejem, ciągnących się u stóp zamkowych murów. Błękitny Pancerzyk podleciał trochę bliżej. Długie sadzawki z olejem ciągnęły się równolegle do ścian. W ten sposób sforom, które wcześniej wyszły z zamku, powrotna droga została niemal w całości odcięta. Cały obszar wokół murów, oprócz silnie strzeżonego odcinka szerokości trzydziestu metrów, został opanowany przez strzelające wysoko w górę płomienie.

Stateczek wzniósł się lekko ku górze, a następnie przekrzywił się i ześliznął w dół pchany podmuchem rozgrzanego ogniem powietrza. W większości miejsc olej dotykał nachylonej podstawy murów. Konstrukcja ścian wydawała się znacznie bardziej skomplikowana niż w zamkach na Canberze — w wielu miejscach widać było, że w podstawie znajdują się małe korytarze lub otwory. W budowli obronnej to dość idiotyczne rozwiązanie.

— Jefri! — wrzasnęła Johanna i palcem wskazała na środek odstępu, którego jeszcze nie opanowały płomienie. Pham zauważył, jak coś wycofuje się za załom muru.

— Też go zauważyłem. — Błękitny Pancerzyk zawrócił stateczkiem i ześliznął się w dół, w stronę murów. Dłoń Johanny zacisnęła się na ramieniu Phama, popychając go i szarpiąc. Ledwie słyszał jej głos na tle hałasu, jaki robił Pielgrzym.

— Proszę, proszę, proszę! — wołała.

Przez chwilę wyglądało na to, że im się uda. Wojska Stali były daleko, a znajdujące się pod nimi zbiorniki z olejem jeszcze nie płonęły. Mimo to Błękitny Pancerzyk stracił panowanie nad statkiem. Łagodne opadanie nie zostało skorygowane i statek ześliznął się bokiem na podłoże. Zderzenie przebiegało bardzo wolno, ale Pham usłyszał, jak trzeszczą podpory z jednego boku. Błękitny Pancerzyk wykonał kilka szybkich operacji przyciskami i druga strona stateczku również osiadła na ziemi. Działko wiązkowe było w tej pozycji skierowane wylotem do dołu. Pham rzucił Skrodojeźdźcowi gniewne spojrzenie. Wiedział, że w końcu stanie się coś takiego.

— Co się stało? Nie możesz wystartować jeszcze raz? — spytała Ravna.

Błękitny Pancerzyk manipulował jeszcze chwilę przyciskami, a potem wykonał gest, który u Jeźdźców był równoznaczny ze wzruszeniem ramionami.

— Jasne, że mogę. Ale to zajmie zbyt dużo czasu… — Odpinał wszystkie zabezpieczenia i odczepiał skrodę od pokładu. Właz przed nim otworzył się i do wnętrza przeniknęły hałaśliwe odgłosy bitwy.

— Co ty, u diabła, wyrabiasz, Pancerzyku?

Odrośle Jeźdźca odwróciły się z uwagą w stronę Phama.

— Trzeba ratować chłopca. Zaraz wszystko otoczą płomienie.

— A ten statek zostanie usmażony, jeśli go’tutaj zostawimy. Nigdzie nie pójdziesz, Pancerzyku! — Wychylił się do przodu wystarczająco mocno, by schwycić tamtego za niższe odrośle.

Johanna spoglądała to na jednego, to na drugiego — oszalała i przerażona.

— Nie! Proszę… — Ravna też na niego krzyczała. Pham zesztywniał, wpatrując się dziko w Jeźdźca.

Błękitny Pancerzyk potoczył się w jego stronę do wnętrza zatłoczonej kabinki i przysunął kilka odrośli do jego twarzy.

— A co zrobisz, jeśli cię nie posłucham? Idę, sir Phamie. Mam zamiar udowodnić, że nie jestem pachołkiem żadnej Mocy. Czy ty potrafisz zrobić to samo?

Umilkł i przez chwilę Jeździec i człowiek wpatrywali się w siebie z odległości kilku centymetrów. Ale Pham już nie starał się go zatrzymać.

Brap. Odrośle Błękitnego Pancerzyka cofnęły się, a on sam potoczył się na skraj włazu. Trzecia ośka skrody sięgnęła podłoża i zsunął się w dół, przez cały czas kontrolując przechył. Pham wciąż się nie ruszał. Ja nie jestem programem żadnej Mocy.

— Phamie? — Dziewczyna spoglądała na niego, ciągnąc go za rękaw. Nuwen otrząsnął się jak po koszmarnym śnie i spojrzał wokół siebie. Sfora zwana Pielgrzymem znajdowała się już poza statkiem. Czterej dorośli członkowie trzymali w pyskach krótkie mieczyki, stalowe szpony błyszczały na przednich łapach.

— Dobrze. — Odchylił jeden z paneli i wyciągnął pistolet, który pod nim ukrył. Ponieważ Błękitny Pancerzyk rozwalił statek, nie pozostawało im nic innego jak wykorzystać najlepiej to, co im zostało.

Gdy zdał sobie z tego sprawę, znów poczuł się wolny i swobodny. Wyplątał się z zabezpieczeń i wygramolił na zewnątrz. Pielgrzym stanął wokół niego. Dwóch członków, którzy nieśli szczeniaki, przygotowywało coś w rodzaju tarcz. Mimo że stwór miał zajęte pyski, przemawiał głośno i wyraźnie jak zawsze.

— Może uda nam się znaleźć jakieś przejście po… — między płomieniami. Z wałów nie leciały już żadne strzały. Gorąco bijące od płomieni było dla kuszników nie do wytrzymania.

Pham i Johanna ruszyli za Pielgrzymem, który omijał rowy wypełnione czarną breją.

— Trzymajcie się jak najdalej od oleju.

Sfory pana Stali okrążały płomienie. Pham nie był pewny, czy chcą zaatakować lądownik, czy też uciekają przed atakującymi wojskami Snycerki. Może nie miało to znaczenia. Przyklęknął na kolanie i z ręcznego pistoletu wypalił do nadciągających w ich stronę sfor. Ta broń nie mogła się równać z wiązkowcem, szczególnie z takiej odległości, ale i tak mogła poczynić niemałe szkody. Psy biegnące na przedzie zwaliły się na ziemię. Następne przeskoczyły przez nie. Dotarły do przeciwnego brzegu oleistej sadzawki. Tylko niektóre sfory zdecydowały się przebiec przez olej — wiedziały, czym to może się skończyć. Inne usunęły się z pola widzenia Phama, zasłonięte kadłubem lądownika.

Czy było jakieś suche przejście? Pham zaczął biec równolegle do rowu z olejem. Ta fosa musiała być podzielona na mniejsze odcinki, w przeciwnym razie bowiem ogień dawno by tu dotarł. Przed nim płomienie wznosiły się na dziesięć metrów w górę. Czuł, jak fale ciepła niemal rozbijają się o jego ciało. Ponad ścianą ognia unosił się smolisty dym odpływający w stronę pola bitwy, zmieniający słoneczne światło w czerwonawy poblask.

— Nic nie widzę — usłyszał zrozpaczony głos Ravny.

— Jest jeszcze szansa, Rav. — Jeśli zdołałby tamtych utrzymać z dala wystarczająco długo, tak żeby wojska Snycerki…

Sfory Stali znalazły bezpieczne przejście w ich stronę i zbliżały się coraz szybciej. Coś przemknęło tuż obok niego ze świstem. Strzała. Upadł na ziemię i otworzył ciągły ogień w stronę wroga. Gdyby wiedzieli, jak szybko wyczerpuje mu się magazynek, zapewne pędziliby dalej, ale po kilku sekundach rzezi natarcie się załamało. Nacierająca fala wroga rozpadła się na dwie części i psowate stwory uciekły w bok, próbując szczęścia w walce ze sforami Snycerki.

Pham obrócił się i spojrzał na zamek. Johanna i Pielgrzym stali dziesięć metrów dalej, bliżej murów obronnych. Dziewczyna próbowała wyrwać się trzymającej ją sforze. Pham skierował wzrok za jej spojrzeniem… Zobaczył Skrodojeźdźca. Błękitny Pancerzyk nie zwracał najmniejszej uwagi na sfory, które biegały wokół płonących sadzawek. Płynnie toczył się w stronę zamku, a oleiste ślady znaczyły jego drogę. Wszystkie odstające części oraz szarfę ładunkową owinął szczelnie wokół centralnej łodygi. Jechał na oślep przez rozgrzane powietrze, z każdą chwilą zbliżając się do coraz węższej luki pomiędzy huczącymi płomieniami.

Do murów zostało mu mniej niż piętnaście metrów. Nagle dwie z jego odrośli wyciągnęły się do przodu, w stronę buzującego piekła. Tam. Przez rozedrgane opary Pham zauważył dziecko wychodzące niepewnie zza kamiennej osłony. Obok niego widział jakieś małe, ciemne kształty. Pham puścił się biegiem w górę zbocza. Po tym terenie poruszał się znacznie szybciej niż Jeździec. Może wystarczy mu czasu.

Pojedynczy strumień ognia opadł łukiem z murów zamku w olejowy staw pomiędzy nimi i Jeźdźcem stojącym przy murze. To, co było wąskim przesmykiem bezpieczeństwa, zniknęło w jednej chwili, a przed nim rozciągał się nieprzerwany pierścień ognia.

— Wciąż jest jeszcze pełno wolnego miejsca. — wołał Amdi. Wyszedł kilka metrów przed ich kryjówkę, aby zrobić mały rekonesans za rogiem.

— Ten pojazd wylądował na ziemi! Coś… coś dziwnego… zbliża się do nas. Błękitny Pancerzyk czy Zielona Łodyżka?

Było tam również mnóstwo sfor Stali, ale nie zbliżały się, prawdopodobnie ze strachu przed latającym pojazdem. Ten pojazd był bardzo dziwaczny, nie miał w sobie nic z symetrii statku Straumerów. Wyglądało na to, że jest przechylony, jak gdyby się rozbił. Wysoki człowiek biegł przez pole bitwy, strzelając do żołnierzy Stali. Jefri także wyjrzał z kryjówki, a jego dłoń podświadomie zacisnęła się na najbliższym szczeniaku. To, co zbliżało się do nich, przypominało wózek na kółkach, podobny do zabytkowych maszyn z Nyjory. Boki pojazdu były pomalowane w ząbkowane pasy. Z wózka wyrastał w górę gruby pień.

Dwójka dzieciaków wyszła kawałek poza osłonę. Kosmita dostrzegł ich! Okręcał się wokół własnej osi, chlapiąc spod kół kawałkami mchu i kroplami oleju. Jakieś dwa cieniutkie „co-sie” wysunęły się z niebieskawego pniaka. Stwór skrzeczał po samnorsku.

— Szybko, sir Jefri. Mamy bardzo mało czasu. — Ponad tym dziwnym stworzeniem, za rowem wypełnionym olejem Jefri zauważył… Johannę.

I wtedy staw eksplodował, ogień, który wybuchł po jego obu stronach, rozprzestrzeniał się w mgnieniu oka, zasłaniając trasę ucieczki. Wciąż jednak kosmita machał do nich swoimi pnączami, mówiąc, by siadali na płaskim wierzchu jego kadłuba. Jefri usiadł na śmiesznym wózku, przytrzymując się wszystkiego, co tylko się nadawało. Amdi wskoczył za nim i czepiał się jego koszuli i spodni. Z bliska Jefri mógł się zorientować, że łodyga jest żywym stworzeniem. Skóra na łodydze, choć sucha i przydymiona, była miękka i poruszała się.

Dwóch członków Amdiego wciąż stało na ziemi, popatrując zza wózka na ogień.

— Ojej! — wrzasnął Amdi prosto w ucho Jefriemu. Pomimo to ledwie go było słychać wśród huczących płomieni. — Nigdy nie uda nam się przez to przedostać. Nasza jedyna szansa to zostać tutaj.

— Nie. Jeśli zostaniecie, zginiecie na pewno. — Głos kosmity dochodził z małej tabliczki u podstawy łodygi. — Ogień wciąż się rozprzestrzenia.

Jefri skulił się za łodygą Jeźdźca, ale wciąż czuł żar bijący od płomieni. Jeszcze chwila, a zajmie się namaszczona olejem sierść Amdiego. Pnącza jeźdźca uniosły w górę kolorowe płótno, które leżało na jego kadłubie.

— Naciągnijcie to na siebie. — Jednym z pnączy machnął w stronę reszty Amdiego. — Wszyscy się przykryjecie.

Dwa szczeniaki na dole kryły się za przednimi kołami stwora.

— Za gorąco, za gorąco — usłyszeli głos Amdiego. Ale ostatnia dwójka wskoczyła na wózek i ukryła się pod dziwną płachtą.

— Musicie być cały czas przykryci! — Jefri czuł, jak Jeździec naciąga płótno ze wszystkich stron. Wózek toczył się już w stronę płomieni. Przez każdą szczelinę w ich płóciennej osłonie przenikały do środka rozpalone ostrza bólu. Chłopiec gorączkowo starał się mocniej naciągnąć płachtę na nogi, najpierw jedną, potem drugą ręką. Jechali podskakując na wybojach, tak że Jefri z ledwością potrafił się utrzymać na wózku. Dookoła niego Amdi wpijał się wolnymi szczękami w płótno, aby utrzymać je odpowiednio naciągnięte. Ogień dookoła ryczał jak jakiś straszliwy potwór, a okrywająca ich tkanina coraz bardziej parzyła skórę. Za każdym podskokiem wózka trzęsło nim i rzucało na boki. Bał się, że w końcu wypuści z rąk ściskaną mocno łodygę. Przez jakiś czas panika przyćmiła wszelkie inne myśli. Dopiero znacznie później przypomniał sobie ciche dźwięki dobywające się z płytki głosowej i zrozumiał, co musiały oznaczać.

Pham znajdował się w pełnym biegu, kiedy ostatni staw stanął w płomieniach. Zamroczył go potworny ból. Ramionami zasłonił twarz i poczuł, jak skóra na rękach pokrywa się pęcherzami. Cofnął się.

— Tędy, tędy! — usłyszał z tyłu głos Pielgrzyma. Pobiegł za jego głosem, potykając się. Sfora siedziała w płytkim rowie. Czterej członkowie przesunęli swoje tarcze, aby osłonić się przed nowym ogniem. Dwóch z nich usunęło mu się z drogi, gdy nurkował za ich grzbietami do dołka.

Johanna i psy klepali go po głowie.

— Palą ci się włosy! — krzyczała dziewczyna. W kilka sekund zdołali ugasić ten mały płomień. Niektórzy członkowie Pielgrzyma także mieli osmaloną sierść. Kieszenie na grzbietach były bezpiecznie zamknięte. Po raz pierwszy nie wystawały z nich ciekawskie pyszczki szczeniaków.

— Wciąż nic nie widzę, Phamie. — To była Ravna mówiąca do nich z góry. — Co się dzieje?

Zerknął za siebie.

— Wszystko w porządku — wysapał. — Sfory Snycerki właśnie gromią wojska Stali. Ale Błękitny Pancerzyk… — Wyjrzał przez szparę pomiędzy tarczami. Miał wrażenie, że zagląda do pieca. Tuż przy murach obronnych być może znajdzie się jakiś skrawek terenu, gdzie będzie czym oddychać. Słaba nadzieja, ale…

— Coś się tam rusza. — Pielgrzym na chwilę wystawił głowę za tarczę. Po chwili znów ją schował, oblizując nos z obu stron.

Pham ponownie zajrzał przez szparę. W ogniu poruszały się jakieś cienie, widział miejsca, gdzie płomień był trochę ciemniejszy, coś tam się chwiało… poruszało?

— Też to widzę. — Poczuł, jak rozdygotana Johanna przytknęła głowę do jego głowy, starając się także coś zobaczyć. — To Błękitny Pancerzyk, Rav… na Wielką Flotę!!! — To ostatnie wyszeptał zbyt cicho, aby dało się słyszeć pośród huczących płomieni. Nie widział Jefriego Olsndota, ale… — Błękitny Pancerzyk toczy się przez płomienie, Rav.

Skroda wytoczyła się z zalanego olejem rowu. Przemieszczała się wolno i jednostajnie, torując sobie drogę wśród wybojów. Pham mógł teraz dostrzec malutki pojedynczy płomień pośród przerażającej pożogi. Łodyga Błękitnego Pancerzyka płonęła otoczona wieńcem płomyków. Odrośli nie trzymał już ciasno przy tułowiu. Wyciągał je wyprostowane na wszystkie strony, zamienione w kruche pochodnie.

— On wciąż jedzie, zaraz tutaj będzie.

Skroda wydostała się poza ścianę ognia i zaczęła bezwładnie toczyć się w dół zbocza. Błękitny Pancerzyk nie skierował się w ich stronę, ale zanim dojechał do lądownika, wszystkie sześć kółek gwałtownie zahamowało.

Pham wstał i pędem ruszył do tyłu, w stronę Skrodojeźdźca. Pielgrzym już wyjmował tarcze i ruszał za nim. Johanna 01-sndot stała przez chwilę, osamotniona i przygnębiona, wbijając pozbawione nadziei spojrzenie w buchające dymem płomienie wokół zamku. Jeden z członków Pielgrzyma schwycił ją za rękaw i odciągnął od ognia.

Pham był już przy Jeźdźcu. Przez chwilę przyglądał mu się w ciszy.

— Błękitny Pancerzyk nie żyje, Rav. Gdybyś go zobaczyła, nie miałabyś najmniejszych wątpliwości.

Odrośle spłonęły w całości, pozostały z nich tylko małe kikuty wzdłuż łodygi. Sama łodyga była cała popękana. Głos Ravny drżał w jego uchu.

— Cały płonął, a wciąż jechał przez ogień?

— To niemożliwe. Musiał zginąć po kilku metrach. Na pewno uruchomił autopilota. — Pham starał się zapomnieć zesztywniałe w agonii odrośle, które widział, gdy Jeździec przedzierał się przez pożar. Próbował nie myśleć przez chwilę, wpatrując się w rozpłatane ogniem ciało.

Skrada promieniowała gorącem. Pielgrzym obwąchiwał ją dookoła, cofając się gwałtownie za każdym razem, kiedy przysunął nos zbyt blisko. Nagle wysunął łapę uzbrojoną w stalowe szpony i pociągnął mocno za szarfę przykrywającą kadłub.

Johanna wrzasnęła, rzucając się do przodu, zanim Pham i Pielgrzym zdążyli zareagować. Splątane kształty pod szarfą nie poruszały się, ale nie były spalone. Dziewczyna schwyciła brata za ramiona i ściągnęła go na ziemię. Pham ukląkł obok niej. Czy dzieciak oddycha? Niemal nie zwracał uwagi na Ravnę krzyczącą mu do ucha i Pielgrzyma odrywającego od metalu małe psiaki.

Po kilku chwilach chłopiec zaczął się krztusić. Wymachiwał ramionami, natrafiając nimi na siostrę.

— Amdi! Amdi! — Jego oczy otworzyły się i zaraz potem rozszerzyły w wyrazie zaskoczenia. — Jo! — a zaraz potem znowu: — Amdi?

— Nie wiem, co z nim będzie — powiedział Pielgrzym, stojąc nad siedmioma — nie, ośmioma — małymi, pokrytymi tłuszczem bryłkami. — Słyszę jakieś odgłosy myśli, ale zupełnie bezładne. — Przytknął pyski do trzech szczeniaczków, wykonując coś, co przypominało sztuczne oddychanie.

Po chwili mały chłopiec zaczął płakać, a jego szloch ginął w hałasie, jaki dochodził od strony szalejących płomieni. Podczołgał się do szczeniaków, pochylając twarz tuż obok pysków Pielgrzyma. Johanna stała za nim, trzymając go za ramiona, patrząc to na Pielgrzyma, to na nieruchome stworzonka.

Pham podniósł głowę i spojrzał na zamek. Płomienie trochę opadły. Przez długą chwilę oglądał poczerniały pniak, który kiedyś był Błękitnym Pancerzykiem. Zastanawiał się i wspominał. Zastanawiał się, czy wszystkie jego podejrzenia były niepotrzebne. Zastanawiał się, ileż odwagi i jak sprawnego mechanizmu autopilota wymagała akcja ratunkowa Jeźdźca. Wspominał wszystkie miesiące, jakie spędził z Błękitnym Pancerzykiem, najpierw lubiąc go, potem nienawidząc. Biedny Pancerzyku, mój przyjacielu.

Ogień przygasał. Pham chodził wzdłuż rowów, od których wciąż bił żar. Czuł, jak iskra boża znów zaczyna opanowywać jego umysł. Po raz pierwszy oczekiwał jej z radością. Z radością oczekiwał na odgórne sterowanie i obsesję, na przytępienie wszelkich nieistotnych uczuć. Spojrzał na Pielgrzyma, Johannę, Jefriego i na przychodzącą do siebie sforę szczeniaków. Wszystkie te sprawy były absolutnie bez znaczenia. Nie, nie całkiem bez znaczenia. Miały pewien wpływ: opóźniały to, co naprawdę było absolutnie najważniejsze.

Spojrzał w górę. Przez prześwity pomiędzy chmurami dymu widział czerwonawą mgiełkę popiołów i gdzieniegdzie fragmenty błękitnego nieba. Wały zamku wyglądały na opuszczone, a odgłosy bitwy cichły.

— Co nowego? — zadał niecierpliwe pytanie w stronę nieba.

— Wciąż niewiele mogę zobaczyć z miejsca, gdzie się znajdujesz — odpowiedziała Ravna. — Spora liczba Szponów — prawdopodobnie wojsk wroga — uchodzi w kierunku północnym. Wygląda to na szybki, dobrze zorganizowany odwrót. Nie zapowiada się na walkę „do ostatniej kropli krwi”, jakiej byliśmy świadkami wcześniej. Na terenie zamku nie ma ognia ani śladu pozostałych tam sfor.

Decyzja. Pham odwrócił się do pozostałych. Musiał się bardzo starać, żeby cisnące mu się na usta ostre komendy wypowiedzieć w formie rozsądnie brzmiących próśb.

— Pielgrzymie! Pielgrzymie! Potrzebuję pomocy Snycerki. Musimy dostać się do zamku.

Pielgrzym nie potrzebował długich wyjaśnień, aczkolwiek na końcu języka miał całe mnóstwo pytań.

— Masz zamiar przelecieć nad murami? — spytał, zbliżając się do niego.

Pham biegł już w kierunku stateczku. Pomógł Pielgrzymowi wejść na pokład, a następnie sam wdrapał się do środka.

— Nie, chcę tylko przez głośnik poprosić twoją szefową, żeby znalazła jakieś wejście do środka.

Po chwili sforomowa rozniosła się echem po całym wzgórzu. Jeszcze parę minut. Jeszcze tylko parę minut, a będę przy Przeciwwadze. Nagle pomyślał, że nie miał pojęcia, co z tego może wyniknąć. Czuł, jak iskra boża opanowuje go po raz ostatni, by tym razem spełnić ostatnią wolę Starego.

— Jak daleko mamy flotę Plagi, Rav?

Odpowiedź była natychmiastowa. Ravna cały czas obserwowała jednocześnie bitwę rozgrywającą się pod spodem i młot, który nadlatywał na nich z góry.

— Są czterdzieści osiem lat świetlnych stąd. — Usłyszał stłumione odgłosy rozmowy. — Trochę przyspieszyli. Dotrą do naszego systemu za czterdzieści sześć godzin… Przykro mi, Phamie.

Krypto: ■

Otrzymane przez: załoga PPII ad hoc

Ścieżka językowa: Triskweliński, Jednostki SjK

Prawdopodobnie od: Wywiad Rozjemczy Sandora na Zoo

[Wiadomość nie została wysłana przez nadawcę, który na ogół podpisywał się tą nazwą, ale został on zweryfikowany w miejscach pośrednich. Nadawca te] przesyłki może byc filią lub miejscem zapasowym oryginalnego nadawcy]

Temat: Nasza ostatnia wiadomość?

Dystrybucja:

Zagrożenie Plagą

Grupa tematyczna: Śladami Wojen

Gdzie Oni Są, Rejestr Ekstynkcji

Data: 72,78 dni od upadku Sjandry Kei

Wyrażenia kluczowe: kolejny zmasowany atak, Upadek Wywiadu Rozjemczego Sandora

Tekst wiadomości:

Zgodnie z naszą najlepszą wiedzą informujemy, ze wszystkie miejsca w Górnych Przestworzach zostały wchłonięte przez Plagę. Jeśli możecie, nie zwracajcie uwagi na wszelkie wiadomości pochodzące z tamtych miejsc. Jeszcze cztery godziny temu naszą organizację tworzyło dwadzieścia cywilizacji ze Szczytu. My, którzy pozostaliśmy, nie wiemy, co mamy powiedzieć ani co robić. Obecnie wszystko jest takie wolne, mroczne i nudne. Nie było naszym celem zyc tak nisko. Planujemy rozwiązać się natychmiast po wysłaniu niniejszego przekazu.

Tym, którzy mogą trwać dalej, chcielibyśmy opowiedzieć, co zaszło. Nowy atak był bardzo gwałtowny. Nasze ostatnie wiadomości z Góry mówią o tym, że Plaga nagle zaczęła rozprzestrzeniać się we wszystkich kierunkach naraz, rezygnując z bezpieczeństwa na rzecz uzyskania jak największych mocy przetwórczych. Nie wiemy, czy po prostu nie doceniliśmy jej potęgi, czy tez może Plaga znajduje się obecnie w stanie skrajnej desperacji, w związku z czym nie cofa się przed żadnym ryzykiem.

Jeszcze 3000 sekund temu byliśmy ofiarą zmasowanej napaści na nasze wewnętrzne sieci. Obecnie atak ustał. Czy tylko tymczasowo? A może znaleźliśmy się po prostu na granicy, poza którą Plaga nie może juz atakować? Nie wiemy, ale jeśli otrzymacie od nas jeszcze jakąś wiadomość, będziecie wiedzieć, że zostaliśmy opanowani przez Plagę. Żegnajcie.

Krypto: ■

Otrzymane przez: załoga PPII ad hoc

Ścieżka językowa: Optima — Akwilerski -› Triskweliński, Jednostki SjK

Od: Stowarzyszenie dla Racjonalnego Prowadzenia Badań

[Prawdopodobnie pojedynczy system w Środkowych Przestworzach, 5700 lat świetlnych od Sjandry Kei w kierunku przeciwnym do obrotu galaktyki]

Temat: Wspaniały Widok

Wyrażenia kluczowe: Plaga, Piękno Natury, Możliwości, jakich jeszcze nie było

Streszczenie: Życie toczy się dalej

Dystrybucja:

Zagrożenie Plagą

Stowarzyszenie na rzecz Racjonalnego Zarządzania Siecią

Grupa Tematyczna: Śladami Wojen

Data: 72,80 dni od Upadku Sjandry Kei

Tekst wiadomości:

Zawsze mnie bawi fakt, ze istnieją stworzenia, które skłonne są uważać się za centrum wszechświata. Wystarczy przyjrzeć się ostatnim głosom dotyczącym Plagi [następuje lista odniesień dla czytelników nie zorientowanych w aktualnej tematyce niniejszych wątków i grup dyskusyjnych]. Powstanie Plagi wywołało serię nagłych bezprecedensowych zmian w pewnym niewielkim regionie na Szczycie Przestworzy — czyli w znacznym oddaleniu od większości tych, którzy czytają tę wiadomość. Jestem głęboko przekonany, że dla wielu te zmiany oznaczają totalną katastrofę i, rzecz jasna, bardzo im współczuję, ale jednocześnie bawi mnie, ze uważają oni klęskę, która ich dotknęła, za absolutny koniec. Życie toczy się dalej, kochani.

Jednocześnie nie ulega wątpliwości, ze wielu czytelników nie zwraca na tamte wydarzenia właściwej uwagi, z pewnością nie dostrzegając najbardziej znaczących konsekwencji takiego obrotu spraw. W ostatnim roku byliśmy świadkami morderstw popełnionych na kilku Mocach i ustanowienia nowego ekosystemu w pewnym regionie Górnych Przestworzy. Są to jak dotąd wydarzenia absolutnie bezprecedensowe.

Niejednokrotnie zdarzało mi się wcześnie] nazywać tę Siec Siecią Miliona Kłamstw. Jednak obecnie mamy sposobność przyjrzenia się wielu rzeczom, gdy prawda wciąż jest oczywista i namacalna. Przy odrobinie szczęścia być może uda nam się rozwiać podstawowe tajemnice dotyczące Stref i Mocy.

Zachęcam gorąco wszystkich czytelników do obserwowania wydarzeń, zachodzących w okolicach Plagi, pod wszelkimi możliwymi kątami. W szczególności powinniśmy wykorzystać możliwości, jakie oferuje nam ocalały przekaźnik na Dolnym Debley, aby skoordynować nasze obserwacje po obu stronach zarażonego regionu. Jest to kosztowne i żmudne zadanie, jako że w regionie dotkniętym tragedią dostępne są jedynie miejsca w Środkowych i Dolnych Przestworzach, ale to, co możemy zyskać, warte jest wszelkich nakładów.

Główne zagadnienia, które należałoby rozpatrzyć to:

Natura połączeń sieciowych Plagi: Stworzenie to jest po części Mocą, po części Gornoprzestworzaninem i jako takie jest niezwykle interesujące.

Charakter ostatniej wielkiej fali w Dolnych Przestworzach bezpośrednio pod Plagą: to kolejne bezprecedensowe wydarzenie. Czas, by poddać je wnikliwym badaniom…

Charakter floty Plagi, która obecnie zbliża się do jakiegoś pozasieciowego miejsca w Dolnych Przestworzach: Działania tej floty juz od kilku tygodni cieszą się ogromnym zainteresowaniem grupy Śladami Wojen, aczkolwiek z zupełnie błahych powodów (kogo obchodzi jakaś Sjandra Kei czy Hegemonia Aprahantich, zostawmy autochtonom ich lokalne spory polityczne). Podstawowe pytanie, jakie należy zadać, powinno być oczywiste dla wszystkich, których mózg funkcjonuje w miarę sprawnie: Dlaczego Plaga przeprowadza tak szeroko zakrojone działania tak daleko od swej naturalnej strefy interesów?

Jeśli w okolicach floty Plagi znajdują się jeszcze jakieś statki, proszę, by przesyłały wszelkie swoje spostrzeżenia do grupy Śladami Wojen. Gdyby to się jednak nie udało, należałoby ustanowić metody zwracania poniesionych nakładów okolicznym cywilizacjom za przesyłanie nam odczytów z wykrywaczy ultrafalowych.

To wszystko sporo kosztuje, lecz uważam, że warto obserwować cos, co zdarza się raz na eon. Wydatki te na pewno nie będą długofalowe. Flota Plagi najpewniej dotrze do gwiazdy docelowej w mgnieniu oka. Czy zatrzyma się tam i odnajdzie to, czego szuka? Czy może zobaczymy, jak Plaga niszczy system, który się jej opiera? Tak czy inaczej, możliwość bliskiego śledzenia tych wydarzeń to po prostu niesamowita okazja.

CZTERDZIEŚCI JEDEN

Ravna przeszła przez pole w stronę oczekujących sfor. Gęsty dym już rozwiało, ale duszący swąd wciąż wisiał w powietrzu. Zbocze było wypalone i całkowicie zdewastowane. Z góry zamek Stali wyglądał jak czarna brodawka na szczycie przypominającego pierś wzgórza, zrujnowanego pospołu przez naturę i sfory.

Żołnierze rozstępowali się przed nią w ciszy. Niejeden z nich rzucił niespokojne spojrzenie na stojący za nią statek. Mijała ich wolno, podążając w stronę tych, którzy na nią czekali. Wszyscy siedzieli w dziwnych pozach, jak uczestnicy pikniku, ale każdy wydawał się zaniepokojony obecnością pozostałych. Dla nich musiał być to odpowiednik konferencji. Ravna podeszła do sfory siedzącej pośrodku na jedwabistych matach. Dorośli członkowie mieli zawieszone na szyjach misternie rzeźbione, filigranowe figurynki. Niektórzy z nich wyglądali na schorowanych, postarzałych. Z przodu siedziały też dwa małe szczeniaki. One wysunęły się naprzód, kiedy Ravna pokonała ostatni kawałek otwartego terenu.

— Więc ty jesteś Snycerką? — spytała.

Jeden z większych członków odezwał się kobiecym głosem, niesamowicie podobnym do ludzkiego.

— Tak, Ravno. Jestem Snycerką. Ale ty na pewno szukasz Wędrownika. Jest w zamku, z dziećmi.

— Aha.

— Mamy wóz. Możemy zaraz cię tam zawieźć. — Jeden członek wskazał na pojazd, który ciągnięto w górę zbocza. — Ale mogliście wylądować znacznie bliżej, nieprawdaż?

Ravna pokręciła głową.

— Nie… Już nie… — To było najlepsze lądowanie, na jakie stać było Zieloną Łodyżkę.

Wszystkie głowy Snycerki przekrzywiły się, patrząc na nią, w zsynchronizowanym geście.

— Myślałam, że bardzo się spieszycie. Wędrownik mówił, że tuż za wami leci ścigająca was flota kosmitów.

Przez chwilę Ravna nie odpowiadała. Więc Pham opowiedział im o Pladze? Ucieszyła się, że to zrobił. Pokręciła głową próbując otrząsnąć się z odrętwienia.

— Ta-tak. Bardzo się spieszymy. — Jej ręczny dannik połączony był z PPII. Jego malutki wyświetlacz wskazywał na nieustanne zbliżanie się floty Plagi.

Wszystkie głowy wykręciły się w drugą stronę, w geście, którego Ravna nie potrafiła odczytać.

— Bardzo się denerwujesz. Obawiam się, że rozumiem. Jak to możliwe? A jeśli rzeczywiście rozumiesz, czy możesz nam przebaczyć? Ravna wypowiedziała tylko jedno słowo:

— Przepraszam.

Królowa wspięła się na wóz i potoczyli się po zboczu w stronę zamku. Ravna obejrzała się za siebie. U stóp wzgórza PPII wyglądał jak ogromna, zdychająca ćma. Górne spiny napędu sterczały wygięte w łuk, wzbijając się sto metrów ponad powierzchnię. Miały zielony, metaliczny poblask, jak gdyby pokrywała je wilgoć. Wcale się nie rozbili. Nawet teraz antygraw zmniejszał nieco wagę jednostki. Ale spiny napędu od strony ziemi zostały całkowicie zgniecione. Za statkiem stok opadał stromo ku wodzie i wyspom. Zachodzące słońce rzucało mgliste cienie na wyspy i na zamek za cieśniną. Międzygwiezdne statki na tle średniowiecznych zamków — krajobraz jak z baśni.

Wyświetlacz przyczepiony do nadgarstka spokojnie odliczał sekundy.

— Stal obłożył teren dookoła gmachu bombami z prochem. — Snycerka machnęła w górę kilkoma nosami. Ravna spojrzała w tamtą stronę. Strzeliste łuki przywodziły na myśl raczej katedrę z Epoki Księżniczek niż budynek o zastosowaniu militarnym. Różowy marmur lśnił na tle nieba. Gdyby wszystko się zawaliło, z pewnością zniszczyłoby znajdujący się wewnątrz statek.

Snycerka powiedziała, że Pham jest teraz wewnątrz. Weszli do środka i przechodzili przez ciemne, chłodne pomieszczenia. Ravna przeglądała ustawione tam pojemniki hibernacyjne, szereg po szeregu. Ilu z nich da się jeszcze ożywić? Czy kiedykolwiek się tego dowiemy? Wszystko pogrążone było w głębokim cieniu.

— Jesteś pewna, że żołnierzy Stali już nie ma?

Snycerka zawahała się, każdą głowę miała zwróconą w innym kierunku. Jak dotąd Ravna nie potrafiła odczytać gestów sfor.

— Raczej tak. Jeśli ktokolwiek jest jeszcze w zamku, musiałby się ukrywać za jakąś straszliwie grubą kamienną ścianą. W przeciwnym razie moi szperacze by go znaleźli. Co więcej, mamy to, co pozostało ze Stali. — Wydawało się, że królowa znakomicie odczytuje pytającą minę Ravny. — Nie wiedziałaś o tym? Najprawdopodobniej lord Stal przyszedł tutaj, aby odpalić wszystkie bomby. Równałoby się to samobójstwu, ale ta sfora zawsze była szalona. Ktoś go powstrzymał. Wszędzie było pełno krwi. Dwóch jego członków nie żyje. Znaleźliśmy resztę, jak błąkała się po okolicy, ogłupiała i skowycząca z bólu… Ktoś, kto go tak urządził, pośpiesznie zbiegł. Ten ktoś robi, co może, aby uniknąć konfrontacji. Nieprędko wróci, choć obawiam się, że wcześniej czy później będę musiała się spotkać z moim drogim Ociosem.

Biorąc pod uwagę okoliczności, Ravna pomyślała, że ten problem już się raczej nie pojawi. Jej dannik mówił, że do przybycia Plagi pozostało czterdzieści pięć godzin.

Jefri i Johanna stali przy swoim statku, pod główną kopułą. Siedzieli na schodkach przy podeście i trzymali się za ręce. Kiedy szerokie drzwi otwarły się i wjechał wóz Snycerki, dziewczyna wstała i zaczęła machać ręką. Po chwili zobaczyła Ravnę. Chłopiec najpierw puścił się biegiem, a potem zwolnił, ostrożnym krokiem przemierzając wielką podłogę.

— Jefri Olsndot? — spytała cicho Ravna.

Chłopak przyjął dostojną postawę zupełnie nie pasującą do dziewięciolatka. Biedny Jefri stracił tak wiele i żył tak długo, mając tak mało. Zeszła z wozu i podeszła do niego.

Chłopiec także wyszedł z cienia. Był otoczony przez tłum malutkich szczeniaków. Jeden z nich wisiał mu na ramieniu, inne kotłowały się u jego stóp, przy czym żadne nie wchodziło mu pod nogi, aczkolwiek pełno ich było przed nim i za nim. Jefri zatrzymał się dość daleko od niej.

— Ravna? Kiwnęła głową.

— Czy mogłabyś podejść bliżej? Odgłosy myśli królowej są tu już zbyt głośne. — To był wciąż głos chłopca, ale jego wargi się nie poruszały. Przemierzyła dzielącą ich odległość. Szczeniaki i chłopak podeszli do niej z wahaniem. Z bliska mogła dostrzec, że ma podarte ubranie i coś w rodzaju opatrunków na ramionach, łokciach i kolanach. Twarz wyglądała na dopiero co umytą, ale rozczochrane włosy były pozlepiane w grube strąki. Spojrzał na nią poważnie, a następnie wyciągnął ramiona, by ją objąć.

— Dziękuję, że przyleciałaś — powiedział cicho, z twarzą wtuloną w jej ramię, ale widziała, że nie płakał. — Tak, dziękuję ci, dziękuję biednemu panu Pancerzykowi. — To znów był jego głos, ale tym razem czysty i wyraźny, dochodzący od strony otaczającej ich sfory szczeniaków.

Johanna Olsndot podeszła do nich i stanęła z tyłu. Naprawdę ma tylko czternaście lat? Ravna wyciągnęła do niej rękę.

— Z tego, co słyszę, sama byłaś jednoosobową ekipą ratunkową.

Od strony wozu usłyszeli głos Snycerki.

— To prawda. Johanna zmieniła nasz świat.

Ravna machnęła ręką w stronę rampy statku i blasku dochodzącego z wnętrza.

— Czy Pham jest w środku?

Dziewczyna właśnie miała kiwnąć głową, ale uprzedziła ją sfora szczeniaków.

— Tak, są tam w środku razem z Pielgrzymem. — Szczeniaki rozbiegły się i ruszyły w stronę schodów, przy czym jeden został z tyłu, ciągnąc Ravnę w stronę pomostu. Ruszyła za nimi z Jefrim u boku.

— A co to za sfora?

Chłopak zatrzymał się zaskoczony.

— To przecież Amdi.

— Przepraszam — któryś ze szczeniaków odezwał się głosem Jefriego. — Tyle ze sobą rozmawialiśmy. Zapomniałem, że ty nie znasz… — Tu nastąpiła cała seria pojedynczych dźwięków i akordów, które zakończyły się całkiem ludzkim chichotem. Spojrzała na unoszące się w górę i w dół głowy — ten mały diabeł dobrze wiedział, ile razy wprowadził ich w błąd — była tego pewna. Ale nagle tajemnica została rozwiązana.

— Miło mi — powiedziała głosem jednocześnie gniewnym i oczarowanym. — Teraz…

— Jasne, teraz mamy przed sobą mnóstwo innych ważnych rzeczy — kontynuowała sfora, skacząc w górę po schodach. „Am-di” wciąż balansował między nieśmiałym smutkiem a gorączkowym zaaferowaniem. — Nie wiem, co oni tam robią. Po prostu wykopali nas stamtąd, ledwie im wszystko pokazaliśmy.

Ravna weszła za sforą, a Jefri tuż za nią. Nie było żadnych odgłosów, które świadczyłyby, że coś się dzieje. We wnętrzu budynku było cicho jak w grobie, ściany odbijały echem rozmowę sfor, które go pilnowały. Ale tutaj, w połowie schodów, nawet te dźwięki wydawały się przytłumione, natomiast żaden odgłos nie dolatywał od strony znajdującego się nad nimi włazu.

— Phamie?

— Jest w środku. — To był głos Johanny, która została na dole. Wraz ze Snycerką przypatrywały się im. — Nie jestem pewna, czy z nim wszystko w porządku. Po bitwie wydawał się taki… taki… dziwny.

Snycerka kręciła głowami na wszystkie strony, jak gdyby próbowała ustawić je tak, by mieć najlepszy widok, a jednocześnie by światła zapalone wokół włazu nie raziły jej w oczy.

— Akustyka w tym waszym statku jest okropna. Jak ludzie mogą to wytrzymać?

— Och, nie jest aż tak źle — odpowiedział jej Amdi. — Jefri i ja spędziliśmy tam mnóstwo czasu. Przyzwyczaiłem się. — Dwie jego głowy odpychały pokrywę włazu. — Nie wiem, dlaczego Pham i Pielgrzym wyrzucili nas stamtąd, mogliśmy przecież zostać w drugim pomieszczeniu i zachowywać się bardzo cicho.

Ravna kroczyła ostrożnie pomiędzy szczeniakami. Po chwili zastukała w metalowy kadłub. Właz nie był szczelnie zamknięty. Słyszała szum wentylacji statku.

— Phamie, jakie postępy?

Usłyszała odgłosy jakiejś krzątaniny, a potem chrobot pazurów. Właz otworzył się do połowy. Jasne, migoczące światło zalało rampę. W otworze pojawiła się pojedyncza psia głowa. Ravna widziała, że oczy ma rozszerzone tak, że widać białka wokół źrenic. Czy to coś oznaczało?

— Hej — powiedział pies. — Posłuchajcie. Sytuacja jest dosyć napięta. Pham… nie wiem, czy należy go teraz rozpraszać.

Ravna wsunęła rękę w szparę.

— Nie zamierzam go rozpraszać. Ale zamierzam wejść do środka. — Jak długo walczyliśmy, aby doczekać tej chwili? Ile miliardów stworzeń zginęło po drodze? A teraz jakiś gadający pies będzie mi mówił, że sytuacja jest napięta.

Pielgrzym spojrzał na jej rękę.

— W porządku. — Otworzył właz na tyle szeroko, by mogła wejść. Szybkie szczeniaki ruszyły za nią trzymając się jej nóg, ale natychmiast wycofały się pod surowym spojrzeniem Pielgrzyma. Ravna nic nie zauważyła…

Statek był niewiele większy od kontenera frachtowego. Po prostu człon ładunkowy. Ładunek — pojemniki hibernacyjne — został usunięty. Została po nim niemal gładka podłoga z mnóstwem wystających z niej łączy.

Ravna nie zwracała na to wszystko uwagi. Jej wzrok przykuło coś świetlistego, coś dziwnego. Wyrastało ze ścian i gromadziło się na środku ładowni, emitując blask, który raził w oczy tak, że trudno było patrzeć. Kształt tego czegoś zmieniał się nieustannie, kolory przechodziły z czerwonego w fiołkowy i z fiołkowego w zielony. Pham siedział po turecku przy tym czymś, a właściwie w środku tego czegoś. Połowę włosów miał wypaloną. Jego dłonie i ramiona drżały. Mamrotał coś w języku, jakiego nie mogła rozpoznać. Iskra boża. Dwa razy towarzyszyła katastrofie. Szaleństwo konającej Mocy… a teraz była jedyną nadzieją. Och, Phamie.

Ravna zrobiła krok w jego stronę i poczuła, jak jakieś szczęki chwytają ją za rękaw.

— Proszę. Nie można mu przeszkadzać.

Ten, który chwycił ją za rękę, był ogromnym psem, całym w ranach. Reszta sfory — Pielgrzyma — wpatrywała się w Pha-ma. Spoglądająca na nią bestia dostrzegła gniew na jej twarzy. Sfora odezwała się:

— Niech pani posłucha, Pham jest obecnie w stanie fugi, cała jego normalna osobowość została wymieniona na programy obliczeniowe.

Że co? Ten Pielgrzym znakomicie operował żargonem, ale wątpiła, żeby rozumiał, o czym mówi. Pham musiał z nim rozmawiać. Położyła palec na ustach.

— Dobrze, dobrze. Rozumiem. — Wpatrywała się w świetlistą masę. Zmieniające się kształty, na których patrzenie przyprawiało o ból oczu, przypominały pewien rodzaj grafik, jaki można stworzyć niemal na każdym monitorze, idiotyczne przekroje przez wielowymiarowe kłęby piany. Masa przez cały czas emitowała czyste, monochromatyczne światło, aczkolwiek jego barwa zmieniała się co chwilę. Przez większość czasu było to światło koherentne, po każdej twardej powierzchni przesuwały się interferencyjne cętki. W miejscach gdzie zakłócenia nakładały się na siebie, powstawały pasy światła i ciemności, które prześlizgiwały się po ścianach kadłuba co chwilę w innym kolorze.

Podeszła wolno bliżej, wpatrując się w Phama i… w Przeciwwagę. Bo cóż innego to mogło być? Kożuch obrastający ściany wyrastał na spotkanie iskry bożej. To nie był po prostu zbiór danych, wiadomość do przekazania. To była maszyna z Transcendencji. Ravna czytała o takich rzeczach: urządzenia stworzone w Transcendencji do użytkowania na Dnie Przestworzy. Nie było to urządzenie odczuwające ani rozumne, nie miało w sobie nic, co naruszałoby ograniczenia Niższych Stref — ale za to robiło najlepszy możliwy użytek z miejscowych warunków naturalnych w celu wykonania zadania, do jakiego zostało przeznaczone przez swojego konstruktora. Swojego konstruktora? Plagę? Wroga Plagi?

Podeszła jeszcze bliżej. To coś wniknęło głęboko w klatkę piersiową Phama, ale nie było żadnych śladów krwi, żadnych otwartych ran. Mogła pomyśleć, że to jakaś holograficzna sztuczka, gdyby nie fakt, że mężczyzna dygotał w rytm skrętów świetlistego tworu. Fraktalne ramiona najeżone były długimi zębami zaciskającymi się na jego ciele. Wstrzymała oddech, niewiele brakowało, by zawołała go po imieniu. Ale Pham nie opierał się i nie bronił. Zdawało się, że iskra boża ma nad nim większą władzę niż przedtem, ale był bardziej spokojny. Poczuła gwałtowny przypływ dawno zapomnianej nadziei i strachu: nadziei, że być może nawet w ostatniej chwili iskra boża poradzi sobie z Plagą, i strachu, że Pham przypłaci to życiem.

Dziwaczny artefakt zwolnił wężowe ruchy. Światło zatrzymało się na kolorze bladoniebieskim. Oczy Phama się otworzyły. Jego głowa obróciła się w jej stronę.

— Mit Jeźdźców to prawda, Ravno. — Jego głos wydawał się odległy. Usłyszała leciutki śmiech. — Jeźdźcy powinni o tym wiedzieć. Dowiedzieli się o tym ostatnim razem. Istnieją Rzeczy, które nie lubią Plagi. Rzeczy, których istnienia mój Stary zaledwie się domyślał.

Moce ponad Mocami? Ravna opadła na podłogę. Wyświetlacz na przegubie świecił jasno. Zostało mniej niż czterdzieści pięć godzin.

Pham zauważył jej zerknięcie.

— Wiem. Nic nie powstrzymało floty. Tu na dole cała jej potęga prezentuje się dość żałośnie… ale ich siła jest wystarczająca, by zniszczyć ten świat, ten system słoneczny. I tego właśnie pragnie teraz Plaga. Plaga wie, że mogę ją zniszczyć… w taki sam sposób, w jaki kiedyś już została zniszczona.

Ravna ledwie zauważyła, jak Pielgrzym podczołgał się bliżej i otoczył ją ze wszystkich stron. Każdy pysk był wpatrzony w niebieskawą pienistą masę i tkwiącego w niej człowieka.

— W jaki sposób, Phamie? — wyszeptała Ravna. Nastąpiła chwila ciszy.

— Wszystkie turbulencje strefowe — odezwał się po chwili — to robota Przeciwwagi, która próbowała działać, ale bez właściwej koordynacji. Teraz ja nią steruję. Już zacząłem wzbudzać… przeciwną falę. Wykorzysta ona lokalne źródła energii. Czujesz ją?

Przeciwna fala? O czym on mówił? Znowu rzuciła okiem na nadgarstek i zamarła. Szybkość wroga nagle wzrosła do dwudziestu lat świetlnych na godzinę. Lecieli tak szybko, jakby znajdowali się w Środkowych Przestworzach. Prawie dwa dni nadziei skurczyły się nagle do ledwie dwóch godzin… Po chwili odczyt wyświetlacza zmienił się — prędkość floty wynosiła już dwadzieścia pięć lat świetlnych na godzinę. Trzydzieści.

Ktoś na zewnątrz walił we właz.

Skrupiło zaniedbał swoje obowiązki. Powinien był nadzorować ruch wojsk w górę stoku. Wiedział o tym i czuł ogromne wyrzuty sumienia… ale nie wrócił na swój posterunek. Był jak nałogowy przeżuwacz liści krima — niektóre przyjemności są zbyt wielkie, by można z nich zrezygnować.

Skrupiło pozostawał w tyle, jego dwaj członkowie ostrożnie nieśli dannik, tak by jego miękkie różowe uszy nie ciągnęły się po ziemi. Prawdę mówiąc, pilnowanie dannika było dużo ważniejsze niż gnębienie żołnierzy. W każdym razie zawsze był w pobliżu i służył radą. A jego porucznicy dużo lepiej nadawali się do codziennej roboty niż on.

W ciągu ostatnich paru godzin przybrzeżne wiatry zaniosły kłęby dymu w głąb lądu. Powietrze znów było czyste i pachniało solą. Po tej stronie stoku nie wszystko zostało spalone. Można było dojrzeć nawet kwiaty i fruwające w powietrzu nasionka. Krótkogonki wzbijały się w górę nad morską doliną. Ich piskliwe nawoływania i radosne trele zdawały się obiecywać, że świat już wkrótce znowu będzie taki jak przedtem.

Skrupiło wiedział, że to niemożliwe. Odwrócił wszystkie głowy, aby spojrzeć w dół stoku, na statek Ravny Bergsndot. Ocenił długość każdego z nie uszkodzonych spinów napędowych na jakieś sto metrów. Sam kadłub miał długość mniej więcej stu dwudziestu. Przycupnął wokół dannika i otworzył jego poduszkowatą pokrywę. Dannik wiedział mnóstwo rzeczy na temat pojazdów kosmicznych. Statek, który miał przed oczami, nie był modelem wyprodukowanym przez człowieka, ale ogólny kształt był raczej standardowy. Wiedział o tym ze swych wcześniejszych lektur. Dwadzieścia do trzydziestu tysięcy ton, płachty przeciwprzeciążeniowe, napęd umożliwiający przemieszczanie się z prędkością większą od prędkości światła. Zwyczajne wyposażenie statku z Przestworzy… Ale widzieć to tutaj, oczami własnych członków! Skrupiło nie mógł oderwać oczu od pojazdu. Trzech jego członków pracowało z dannikiem, podczas gdy dwóch pozostałych gapiło się na zielono opalizujący kadłub. Przechodzące obok oddziały i turkoczące wózki z działami przestały mieć dla niego jakiekolwiek znaczenie. Przy całej swojej masie statek wydawał się spoczywać lekko na szczycie wzgórza. Ile czasu minie, zanim nam uda się zbudować coś takiego? Bez pomocy z zewnątrz, całe stulecia, jeśli wierzyć historiom z dannika. Ile bym dał za to, żeby spędzić cały dzień na pokładzie tego cuda!

Jednakże statek był ścigany przez coś potężniejszego od niego. Pomimo letniego upału Skrupiło drżał na całym ciele. Niejeden raz słyszał opowieść Pielgrzyma o pierwszym lądowaniu, widział także ludzką broń wiązkową w działaniu. Z dannika wyczytał sporo o bombach niszczących całe planety i innych rodzajach broni używanej w Przestworzach. Kiedy pracował nad armatą — najlepszą bronią, jaką potrafił stworzyć — wiele godzin spędził na marzeniach i snuciu domysłów. Dopóki jednak nie zobaczył statku lecącego nad głowami, nigdy tak naprawdę nawet nie zbliżył się do prawdy. Teraz już miał to za sobą. A więc cała flota morderców pędziła tutaj w ślad za Ravną Bergsndot. Godziny tego świata mogły być policzone. Szybko przebiegł po ścieżkach poszukiwań dannika, wypatrując informacji na temat latania w przestrzeni kosmicznej. Jeśli zostało nam tylko kilka godzin, wykorzystaj ten krótki czas na to, by dowiedzieć się jak najwięcej.

Skrupiło zatonął w dźwiękach i obrazach emitowanych z dannika. Miał otwarte trzy okna, każde dotyczące innego aspektu pilotowania statków.

Nagle usłyszał głośne krzyki ze stoku. Uniósł jedną głowę, raczej poirytowany niż zaciekawiony. Nie był to głos wzywający do boju. Pewnie jakieś zwykłe kłopoty. Dziwna rzecz, letnie popołudnie, zazwyczaj upalne, było dziś przyjemnie chłodne. Dwóch jego członków popatrzyło w górę i stwierdziło, że powietrze nie drży już od gorąca.

— Skrupiło! Popatrz! Popatrz!

Artylerzyści biegali w kółko przerażeni. Wskazywali na niebo… na słońce. Położył różową pokrywę na danniku, jednocześnie spoglądając w górę, przysłoniwszy oczy. Słońce wciąż stało wysoko po południowej stronie nieba, jasno świeciło. Niemniej powietrze było bardzo chłodne, a ptaki przeciągle gruchały, jak zwykle wieczorem, kiedy udawały się do swych gniazd na spoczynek. I nagle zdał sobie sprawę, że patrzył prosto w tarczę słońca niemal pięć sekund, nie czując żadnego bólu, a oczy w ogóle nie łzawiły. Nadal nie widział mgiełki rozgrzanego powietrza. Przez umysł przebiegła myśl, która zmroziła mu krew w żyłach.

Słońce świeciło coraz słabiej. Mógł dostrzec ciemne kropki na jego powierzchni. Plamy na słońcu. Nieraz je obserwował przez teleskop Skryby. Ale tamten przyrząd miał bardzo grube filtry. Coś znalazło się pomiędzy nami a słońcem, coś, co wessało cały słoneczny blask i ciepło.

Sfory na stoku podniosły lament. Był to odgłos przerażenia, którego Skrupiło nigdy nie słyszał podczas bitwy, dźwięki, jakie wydaje ktoś, kto stanął naprzeciw niepoznawalnego zagrożenia.

Niebo straciło swój błękit. Powietrze stało się chłodne jak podczas głębokiej i ciemnej nocy. Słońce wysyłało już tylko szary poblask, przypominało wyblakły księżyc. A może było nawet jeszcze mniejsze. Skrupiło skulił się z brzuchami nisko przy ziemi. Jego część wydobywała z głębi gardła przerażone świsty. To jakaś broń, to jakaś broń. Ale dannik nigdy nie mówił o czymś takim.

Gwiazdy były obecnie najjaśniejszym źródłem światła widocznym ze stoku.

— Phamie, Phamie. Oni będą tu za godzinę. Co ty zrobiłeś? — Cud, ale na naszą zgubę?

Pham Nuwen, kołysał się delikatnie w objęciach Przeciwwagi. Jego głos brzmiał całkiem normalnie, jak gdyby iskra boża przestawała mieć nad nim władzę.

— Co zrobiłem? Ni-nic takiego. Nic ponad to, co potrafi każda Moc. Stary zaledwie się tego domyślał, Ravno. To, co Straumerzy przywieźli tutaj, to Mit Jeźdźców. My — ja, to coś — po prostu cofnęliśmy granicę Strefy. Lokalna zmiana, ale za to dość potężna. Obecnie przestrzeń, w której znajduje się ten świat, jest odpowiednikiem Górnych Przestworzy, a może nawet Dolnej Transcendencji. Dlatego flota Plagi może lecieć tak szybko.

— Ale…

Pielgrzym wrócił od włazu. Przerwał paniczne jęki Ravny trzeźwym stwierdzeniem:

— Słońce właśnie zgasło. — Jego głowy wykonały gest, którego nie potrafiła odczytać.

— To chwilowe — odpowiedział Pham. — Musimy przecież skądś wziąć energię do tego, co zamierzam zrobić.

— Dla… dlaczego Phamie? — Nawet jeśli Plaga musiała wygrać, po co jej pomagać?

Twarz mężczyzny pobladła, osobowość Phama Nuwena znikała za innymi programami uruchomionymi w jego umyśle.

— Właśnie… skupiam się na Przeciwwadze. Widzę teraz, czym jest… Została zaprojektowana przez kogoś, kto jest ponad Mocami. Może przez Obłokowców, może właśnie wysyła do nich sygnał. A może to, czego właśnie dokonała, jest jak ugryzienie jadowitego owada i trochę później wywoła znacznie większą reakcję. Dno Przestworzy właśnie się cofnęło jak linia wody przed tsunami. — Przeciwwaga zalśniła jaskrawym czerwonym kolorem, jej łuki i kolce objęły go jeszcze ciaśniej niż przedtem — A te-teraz, kiedy już wdarliśmy się do odpowiedniej Strefy… możemy rzeczywiście zacząć działać. Och, duch Starego jest doprawdy ubawiony. Warto było umrzeć, aby wznieść się ponad Moce.

Dane na temat wrogiej floty wciąż zmieniały się na ręcznym danniku Ravny. Plaga nadciągała jeszcze szybciej niż przedtem.

— Pięć minut, Phamie. — Chociaż wciąż jeszcze byli o jakieś trzydzieści lat świetlnych od nich.

Śmiech.

— Och, Plaga dobrze wie, co ją czeka. Widzę, że cały czas się tego obawiała. To samo zabiło ją wiele eonów temu. Pędzi tutaj jak szalona, ale jest już za późno. — Blask stał się jaśniejszy, świetlista maska, która była twarzą Phama zdawała się rozluźniać.

— Coś bardzo… odległego… od nas usłyszało mnie, Rav. To coś nadchodzi?

— Co? Co nadchodzi?

— Wielka fala. Bardzo wielka. W porównaniu z nią to, co nas uderzyło, było zaledwie lekką zmarszczką na stojącej wodzie. To coś, w co nikt nie wierzy, ponieważ jeszcze nigdy takiego kataklizmu nie przeżył nikt, kto mógłby go opisać. Dno zostanie wysadzone ponad flotę.

Nagłe zrozumienie. Nagła desperacka nadzieja.

— Zostaną schwytani w pułapkę, tak? — A więc Kjet Svensndot nie walczył daremnie i to, co nakazał im zrobić Pham, nie było nonsensem. We flocie Plagi nie ma już ani jednego statku z napędem strumieniowym.

— Tak. Są trzydzieści lat świetlnych stąd. Zniszczyliśmy wszystkie jednostki, które mogły latać w tutejszych warunkach. Zanim tu dolecą, minie tysiąc lat… — Twór nagle skurczył się i Pham jęknął. — Mamy mało czasu. Osiągnęliśmy maksymalną recesję… — Znów okrzyk bólu. — Widzę! Na Moce, Ravno, to falowanie sięgnie wysoko i potrwa długo.

— Jak wysoko, Pham? — spytała cicho. Pomyślała o wszystkich cywilizacjach, które znajdują się nad nimi. Były wśród nich Motyle i wszystkie zdradliwe stwory, które popierały pogrom na Sjandrze Kei… a także tryliony tych, które żyły w pokoju i, tak jak umiały, pięły się ku górze.

— Tysiąc lat świetlnych? Dziesięć tysięcy? Nie jestem pewien. Widma z Przeciwwagi — Arne i Sjana — chciały, żeby fala była na tyle wysoka, aby wniknęła do Transcendencji i zatopiła Plagę w jej własnej kryjówce… To samo musiało zdarzyć się dawno temu.

Arne i Sjana?

Przeciwwaga skręcała się coraz wolniej. Zapalała się jasno i gasła. Zapalała się i gasła. Słyszała, jak Pham wciąga oddech za każdym razem, kiedy robiło się ciemno. Przeciwwaga — zbawicielka uśmiercająca miliony cywilizacji. Uśmiercająca człowieka, który ją uruchomił.

Prawie nie myśląc, rzuciła się w środek masy, chcąc wydostać Phama. Ale całe szeregi ostrzy zastąpiły jej drogę, raniąc ręce.

Pham spojrzał na nią. Chciał jeszcze coś powiedzieć.

Wtedy światło zgasło po raz ostatni. We wszechogarniającym mroku dał się słyszeć lekki szum i poczuła coraz intensywniejszy gorzki zapach, którego nigdy nie miała zapomnieć.

Pham Nuwen nie czuł żadnego bólu. Ostanie minuty jego życia nie dały się opisać w żaden sposób zrozumiały dla mieszkańców Powolności, czy nawet Przestworzy.

A więc metafory i porównania. To było tak, jakby… to było tak, jakby… Pham stał razem ze Starym na wielkiej i pustej plaży. Ravna i Szpony byli małymi stworzonkami u ich stóp. A morze cofnęło się lekko, pozwalając, by jasność myśli dotarła tam, gdzie przedtem panowała tylko ciemność. Transcendencja miała trwać krótko. Na horyzoncie cofające się morze tworzyło ogromną ścianę, wyższą niż jakikolwiek szczyt, która pędziła na nich z niesamowitą prędkością. Przyjrzał się jej ogromowi. Pham, iskra boża i Przeciwwaga nie przeżyliby takiego potopu, nawet gdyby się rozdzielili. Dali początek katastrofie przerastającej zdolności pojmowania każdego umysłu; ogromne przestrzenie galaktyki miały zostać zanurzone w Powolności, równie głęboko jak sama Stara Ziemia, i równie trwale.

Arne i Sjana, Straumerzy, Stary — wszyscy zostali pomszczeni… Przeciwwaga wykonała swoje zadanie.

A co z Phamem Nuwenem? Specjalnie sporządzone narzędzie zostało wykorzystane, a teraz należało się go pozbyć. Człowiek, który nigdy nie istniał.

Wtedy fala wzniosła się ponad niego i zalała głębie. Nie było już blasku z Transcendencji. Na zewnątrz słońce planety Szponów znów miało zaświecić jasno, a wewnątrz umysłu Phama wszystko powoli się zamykało, wrażenia zmysłowe wracały z powrotem do tego, co oko widzi i ucho słyszy. Czuł, że Przeciwwaga zostaje odrzucona w niebyt niczym wy linka gada, spełniła swoją misję bez choćby jednej świadomej myśli. Duch Starego trwał trochę dłużej, zwijając się w kłębek i wycofując, w miarę jak ulatniał się potencjał myśli. Ale przynajmniej pozwolił zachować Phamowi świadomość. Przynajmniej raz nie odepchnął go na bok. Przynajmniej raz okazał się łagodny, głaszcząc jego umysł tak, jak człowiek głaszcze wiernego psa.

Jesteś jak dzielny wilk, Phamie Nuwenie. Zostało im tylko parę sekund, zanim znajdą się na głębiach, gdzie połączone ciała Przeciwwagi i Phama Nuwena umrą na zawsze i wszelka myśl ustanie. Zaczęły płynąć wspomnienia. Duch Starego odszedł na bok odsłaniając pewniki, które tak długo przed nim ukrywał. Tak, stworzyłem cię z kilku ciał odnalezionych w gradami na Przekaźniku. Ale był tam tylko jeden umysł i jeden zestaw wspomnień, który mogłem ożywić. Umysł i wspomnienia silnego i odważnego wilka — tak silnego, że nigdy nie potrafiłbym nad tobą zapanować, gdybym nie wydał cię na pastwę wątpliwości…

Jakieś bariery runęły. Było to ostateczne wyzwolenie się spod kontroli Starego albo jego ostatni podarunek. Nieważne, czy jedno, czy drugie, gdyż cokolwiek powiedziałby duch, prawda była dla Phama oczywista i nikt nie mógł jej zaprzeczyć: Canberra, Cindi, całe stulecia przelatane w Queng Ho, ostatnia wyprawa na Dzikiej Gęsi. To wszystko zdarzyło się naprawdę.

Spojrzał na Ravnę. Zrobiła tak wiele. Wytrzymała tak wiele. Nawet nie wierząc mu, kochała go. Wszystko w porządku. Wszystko w porządku. Chciał ją chwycić za rękę. Powiedzieć jej. Słyszysz Ravno, jestem prawdziwy!

Wtedy zwalił się nań cały ciężar głębi i nic już więcej nie wiedział.

Znów ktoś walił we właz. Słyszała, jak Pielgrzym idzie otworzyć. Do środka dostał się promyk światła. Ravna usłyszała piskliwy głosik Jefriego:

— Słońce znowu świeci! Słońce znowu świeci!… Hej, dlaczego u was tak ciemno?

— Ten artefakt — to coś, czemu Pham pomagał — zgasł — oznajmił Pielgrzym.

— Co ty? To znaczy, że wcześniej światła były wyłączone? — Klapa otwarła się na całą szerokość, a na tle blasku pochodni dochodzącego z zewnątrz pojawiła się głowa chłopca oraz cienie kilku szczeniaków. Chłopak wgramolił się przez otwór. Dziewczyna weszła zaraz za nim. — Włącznik jest tutaj… widzicie?

Łagodne, białe światło zalało podłogę i zakrzywione ściany. Wszystko wyglądało normalnie oprócz… Jefri zesztywniał z oczyma otwartymi szeroko, dłonią zakrywając usta.

— Co to jest? Co to jest? — Jego głos dobiegał od strony otwartego włazu.

Ravna wolałaby nic nie widzieć. Ponownie upadła na kolana.

— Phamie? — zawołała cicho, wiedząc, że nie usłyszy żadnej odpowiedzi. Szczątki Phama Nuwena leżały zmieszane z Przeciwwagą. Artefakt przestał świecić, jego nieregularne brzegi były gładkie i ciemne. Najbardziej przypominał spróchniałe drzewo… drzewo, które obejmowało i przeszywało konarami zespolonego z nim mężczyznę. Nie było krwi ani spalenizny. W miejscach gdzie przebijał Phama, widać było jedynie popielate plamy, a ludzkie ciało i dziwaczna masa zdawały się tworzyć całość.

Pielgrzym stał wokół niej, nosami niemal dotykając nieruchomych brył. Gorzka woń wciąż wisiała w powietrzu. Był to zapach śmierci, ale nie gnijącego ciała. To, co tu umarło, nie było jedynie zwykłym, ludzkim ciałem.

Rzuciła okiem na nadgarstek. Odczyt na wyświetlaczu został uproszczony do kilku alfanumerycznych wierszy. Urządzenie nie wykrywało żadnej obecności ruchu ultrafalowego. Odczyt stanu PPII wykazywał kłopoty z kontrolą pozycji. Znajdowali się głęboko w Strefie Powolnego Ruchu, poza zasięgiem jakiejkolwiek pomocy, poza zasięgiem floty Plagi. Spojrzała w twarz Phama.

— Zrobiłeś to, Phamie. Naprawdę to zrobiłeś — powiedziała cicho do siebie.

Łuki i pętle Przeciwwagi były teraz delikatne i kruche. Ciało Phama Nuwena stanowiło jej część. Jak pokawałkować te łuki, nie uszkadzając…? Pielgrzym i Johanna łagodnie wyprowadzili Ravnę z ładowni. Nie pamiętała zbyt wiele z następnych kilku minut, kiedy wynosili ciało. Błękitny Pancerzyk i Pham, obaj zginęli i nie było sposobu, by ich ożywić.

Po chwili wszyscy sobie poszli. Nie dlatego, żeby jej nie współczuli, ale katastrof, okropności i pilnych spraw było tego dnia w nadmiarze. Mnóstwo rannych. Realne niebezpieczeństwo kontrataku. Wielkie zamieszanie i gwałtowna potrzeba porządku. Na Ravnie nie robiło to najmniejszego wrażenia. Była u kresu swego długiego biegu, u kresu sił.

Musiała siedzieć na pomoście statku przez większą część popołudnia, przybita wielką stratą, ledwie słyszała pieśń morza, jaką Zielona Łodyżka dzieliła się z nią przez dannik. W końcu zdała sobie sprawę, że nie jest samotna. Oprócz Zielonej Łodyżki… parę chwil wcześniej przyszedł do niej chłopiec. Usiadł w absolutnej ciszy otoczony wianuszkiem szczeniaków.

EPILOG

Pokój zapanował na ziemiach stanowiących niegdyś dominium Ociosa. W każdym razie nie było najmniejszego śladu wrogich wojsk. Ktokolwiek wycofał je z tych terenów uczynił to wyjątkowo sprytnie. W miarę upływu czasu napływało coraz więcej miejscowych chłopów. Tam gdzie zdołano już otrząsnąć się z osłupienia, panowało ogólne zadowolenie z upadku starego reżimu. Do wiosek wracało życie. Rolnicy robili, co mogli, aby przywrócić ziemie uprawne do dawnego stanu po okresie pożarów, jakich nie pamiętano tu od dawna, i najstraszniejszej wojnie, jaką widziano w tym regionie.

Królowa wysłała posłańców z wieścią o zwycięstwie, ale wcale nie spieszyła się z powrotem do swego miasta. Żołnierze pomagali w pracach polowych i robili, co mogli, by nie stanowić ciężaru dla mieszkańców. Przeszukiwali także zamek na Wzgórzu Gwiezdnego Statku oraz stare zamczysko na Ukrytej Wyspie. Natrafili na ślady wszystkich okropności, o których plotki krążyły po świecie od lat. Nigdzie jednak nie było śladu wojsk, które zdołały uciec. Tubylcy gorliwie przynosili wieści, a większość z nich była złowieszczo wiarygodna. Mówili, że jeszcze przed próbą podboju republiki Ocios wzniósł fortyfikacje daleko na północy. Zgromadził tam posiłki, chociaż niektórzy sądzili, że Stal już dawno wykorzystał je do walki. Mieszkańcy północnej doliny widzieli wojska Ociosa ewakuujące się w tamtym kierunku. Niektórzy twierdzili, że widzieli też samego Ociosa, albo przynajmniej sforę ubraną w barwy lorda. Jednak nawet miejscowi nie dawali wiary wszystkim opowieściom, szczególnie tym, według których Ocios rozproszył się na pojedynczych członków, oddalonych od siebie o wiele kilometrów, i w ten sposób koordynował odwrót.

Ravna i królowa miały wiele powodów, by wierzyć tym historiom, ale nie dość brawury, by je zweryfikować. Korpus ekspedycyjny Snycerki nie należał do licznych, a lasy i doliny rozciągały się na przestrzeni ponad stu kilometrów, do miejsca gdzie zbocza Lodowych Kłów skręcały na zachód i zbiegały w stronę morza. Terytorium to było całkowicie nie znane Snycerce. Jeśli Ocios przygotowywał się do wszystkiego przez dekady — a takie były jego metody działania — na trasie wiodącej do ukrytych redut z pewnością czekało mnóstwo śmiertelnych niespodzianek, które mogły zagrozić nawet wielkiej armii ścigającej garstkę partyzantów. Trzeba było dać Ociosowi wolną rękę i mieć nadzieję, że lord Stal wcześniej zniszczył tamte forty.

Snycerka bała się, że będą one stanowić ogromne zagrożenie przez następne stulecie.

Ale cały problem rozwiązał się o wiele wcześniej. To Ocios sam przyszedł do nich i wcale nie na czele odsieczy. Jakieś dwadzieścia dni po zakończeniu bitwy, wieczorem, kiedy słońce znikało za grzbietami wzgórz, na północy usłyszeli odgłos rogów sygnałowych. Ravna i Johanna zostały wyrwane z popołudniowej drzemki, a po chwili obie znalazły się na murach zamku, wpatrując się w oświetlone pomarańczowozłotym blaskiem zachodzącego słońca szczyty nad północnym fiordem. Adiutanci Snycerki lustrowali linię wzgórz. Kilku z nich miało teleskopy.

Ravna podała swoją lornetkę Johannie.

— Ktoś tam jest. — Na tle rozświetlonego nieba odbijały się wyraźne sylwetki sfory niosącej ogromny transparent rozpięty na tyczkach trzymanych przez poszczególnych osobników.

Snycerka miała dwa teleskopy, które pozwalały jej widzieć dużo lepiej niż lornetka Ravny, zwłaszcza biorąc pod uwagę większą rozdzielczość wzroku, jaką miały sfory.

— Widzę. To flaga rozejmowa. I myślę, że wiem, kto ją niesie. — Zarzęziła głośno w stronę Wędrownika. — Dawno już z nim nie rozmawiałam.

Johanna wciąż wpatrywała się przez lornetkę. Wreszcie spytała:

— To ten… którego dziełem jest Stal, prawda?

— Tak, moja droga. Dziewczyna opuściła lornetkę.

— Myślę, że daruję sobie to spotkanie. — Jej głos był daleki, nieobecny.

Spotkali się osiem godzin później na zboczu wzgórza, na północ od zamku. Wojska Snycerki wykorzystały ten czas na dokładne przeczesanie doliny. Tylko po części miało to na celu ochronę przed ewentualną pułapką lub oszustwem drugiej strony. Spodziewano się specjalnego gościa z obozu wroga, gościa, któremu wielu spośród miejscowych życzyło śmierci.

Snycerka udała się do miejsca, gdzie stok zaczynał gwałtownie opadać w stronę lasu. Ravna i Pielgrzym towarzyszyli jej, idąc za nią w niewielkiej — jak na zwyczaje Szponów — odległości dziesięciu metrów. Snycerka nie mówiła zbyt wiele o tym spotkaniu, ale Pielgrzym okazał się bardzo gadatliwy.

— Tą właśnie drogą przybyłem tu rok temu, kiedy wylądował pierwszy statek. Na niektórych drzewach widać jeszcze ślady po płomieniu z dyszy. Całe szczęście, że nie było to tak suche lato jak obecnie.

Las był gęsty, a oni spoglądali z góry na czubki drzew. Nawet w suchym, prawie nieruchomym powietrzu rozchodził się słodki żywiczny zapach. Na lewo od nich znajdował się malutki wodospad i ścieżka wiodąca na dno doliny — ścieżka, którą zgodnie z umową miał przybyć poseł proszący o rozejm. Wędrownik twierdził, że w dolinie znajdują się wioski rolnicze. Ravna widziała tam tylko absolutny chaos. Szpony uprawiały różne gatunki roślin na tym samym polu. Pola nie były w żaden sposób ogrodzone, płoty nie chroniły upraw nawet przed bydłem. Tu i ówdzie stały drewniane chaty o stromych dachach i wybrzuszonych na zewnątrz ścianach, charakterystycznych dla regionów o dużych opadach śniegu.

— Spory tłum tam w dole — powiedział Pielgrzym.

Ravna nie dostrzegła żadnego tłumu: stały tam małe grupki, każda stanowiąca jedną sforę, każda w sporej odległości od pozostałych. Większość zgromadziła się wokół budynków. Inne znajdowały się na polach. Żołnierze Snycerki ustawili się wzdłuż małej dróżki biegnącej przez środek doliny.

Widziała, że stojący obok niej Pielgrzym drży w napięciu. Jedna z głów wyciągnęła się w górę ponad jej talię, pokazując do przodu.

— To musi być on. Jest całkiem sam, tak jak obiecał i… — Jedna jego część lustrowała teren przez teleskop. — A to dopiero niespodzianka!

Pojedyncza sfora wspinała się powoli pomiędzy strażnikami Snycerki. Ciągnęła za sobą malutki wózek, na którym siedział ktoś, kto wyglądał na jednego z jej członków. Kaleka?

Chłopi na chwilę porzucili pracę, każdy podchodził na skraj pola, ustawiając się równolegle do trasy przejazdu sfory. Usłyszała typowe dla Szponów gulgotanie. Kiedy chcieli mówić głośno, wydawane przez nich dźwięki brzmiały wprost ogłuszająco. Żołnierze rzucili się odpędzać miejscowych, którzy stanęli zbyt blisko drogi.

— Myślałam, że są nam wdzięczni. — Był to pierwszy przejaw przemocy, który zaobserwowała od czasu bitwy pod Wzgórzem Gwiezdnego Statku.

— I są. Większość z nich żąda śmierci Ociosa. — Ocios, Rębacz, sfora, która uratowała Jefriego Olsndota. — Że też można tak nienawidzić jednej sfory.

— To miłość, nienawiść i strach — wszystko razem. Przez ponad wiek znajdowali się pod jego nożem. A teraz jest tu, na wpół kaleki, bez swoich wojsk. Mimo to wciąż się go boją. Jest tam wystarczająco dużo chłopów, żeby przegonić nasze straże, ale wcale nie napierają tak mocno. To było dominium Ociosa, a on traktował je jak dobry rolnik traktuje swoje obejście. Co grosza traktował podwładnych i ziemię jak część wielkiego eksperymentu. Po uważnej lekturze dannika stwierdzam, że potwór ten znacznie wyprzedzał swoje czasy. Niektórzy z tych, co przebywają na wolności, nadal są gotowi zabijać dla swego Mistrza, ale nikt nie wie, którzy… — Przerwał na chwilę, przypatrując się nadchodzącej sforze. — A wiesz, co wzbudza największe obawy? Fakt, że przychodzi tu sam bez jakiejkolwiek pomocy, której nadejście można by przewidzieć.

Ravna przesunęła pistolet Phama, wielką, rzucającą się w oczy broń. Była zadowolona, że ją ma przy sobie. Spojrzała w kierunku zachodnim, w stronę Ukrytej Wyspy. Zobaczyła PPII przymocowanego do murów zamku. Jeśli Zielonej Łodyżce nie uda się dokonać podstawowego przeprogramowania, już nigdy nie uda się nim wzlecieć. Ale Łodyżka powiedziała, żeby nie robili sobie zbyt dużych nadziei. Niemniej jednak wraz z Ravną udało się jej zamontować w jednej z ładowni działko wiązkowe, którym można było zadawać śmierć z dużej odległości. Ocios mógł mieć swoje niespodzianki, Ravna miała swoje.

Piątak na chwilę zniknął im z oczu przesłonięty stromizną.

— To jeszcze chwilę potrwa — powiedział Pielgrzym. Jeden z jego szczeniaków stał mu na ramionach i opierał się o rękę Ravny. Uśmiechnęła się: jej prywatne źródło informacji. Podniosła go i ułożyła sobie na ramieniu. Reszta Wędrownika opuściła zady na ziemię i spoglądała oczekująco.

Ravna przyjrzała się reszcie świty królowej. Po lewej i prawej stronie Snycerki stały sfory z naciągniętymi kuszami. Ocios miał usiąść tuż przed nią, nieco w dole stoku. Ravnie wydawało się, że dostrzega oznaki nerwowości wśród członków Snycerki: wszyscy nieustannie oblizywali wargi, co chwila szybkim ruchem wysuwając i chowając różowe języki, podobnie jak robią to węże. Królowa ustawiła się jak do grupowego portretu: wyżsi członkowie z tyłu, a dwa najmniejsze szczeniaki wyprostowane z przodu. Większość jej oczu wpatrywała się w szczelinę na skraju zbocza, którędy ciągnąca się z dołu ścieżka wchodziła na zajmowany przez nich taras.

W końcu Ravna usłyszała drapanie pazurów po skale. Jedna głowa pojawiła się nad skrajem urwiska, a za nią następne. Ocios wyszedł na skrawek ziemi porośniętej mchem. Dwaj jego członkowie ciągnęli wózek na kółkach. Członek w wózku siedział wyprostowany, a jego zad przykryty był kocem. Nie wyróżniał się niczym specjalnym poza tym, że miał biało nakrapiane uszy.

Głowy sfory patrzyły we wszystkich kierunkach. Jeden z członków uporczywie wpatrywał się w Ravnę, gdy całość wspinała się w stronę królowej. Rębacz — Ocios — był tym, który nosił przykryte płaszczami odbiorniki radiowe. Nie miał ich teraz na sobie. Przez otwory w jego kurtkach Ravna widziała pokryte strupami fragmenty skóry, z których futro zostało niemal w całości wytarte.

— Trochę sparszywiały gość, nieprawdaż? — Ravna usłyszała cichy głosik tuż przy swoim uchu. — Ale potrafi zachować zimną krew. Spójrz na jego pogardliwy wzrok.

Królowa nie poruszyła się. Wyglądała na skamieniałą. Każdy jej członek wpatrywał się w nadchodzącą sforę. Niektórym drżały nozdrza.

Czterech osobników Ociosa popchnęło wózek naprzód i pomogło nakrapianemu ześliznąć się na ziemię. Teraz Ravna mogła zobaczyć, jak spod koca wydobywa się nienaturalnie skręcony i sztywny tył. Cała piątka usiadła, stykając się zadami. Ich szyje wyginały się w górę i na zewnątrz ruchem tak doskonale zsynchronizowanym, jakby stanowiły kończyny pojedynczego stworzenia. Sfora zagulgotała coś, co w uchu Ravny zabrzmiało jak zduszony ptasi śpiew.

Szczeniak Pielgrzyma siedzący jej na ramieniu przetłumaczył słowa. Mówił zupełnie innym głosem niż przedtem. Był to głos rozbójnika z opowiadań dla dzieci, oschły i kpiący.

— Bądź zdrów… rodzicu. Minęło wiele łat, odkąd widzieliśmy się po raz ostatni.

Przez chwilę Snycerka milczała. Następnie odgulgotała tamtemu coś, co Pielgrzym natychmiast przetłumaczył:

— Poznajesz mnie?

Ocios wysunął jedną głowę w stronę Snycerki.

— Członków, rzecz jasna, nie poznaję, ale twoją duszę rozpoznałbym zawsze.

Królowa znowu milczała. Tymczasem Pielgrzym komentował:

— Moja biedna Snycerka. Nie wiedziałem, że będzie taka zgaszona. — I nagle odezwał się głośno, zwracając się do Ociosa po samnorsku: — Natomiast twoja tożsamość budzi we mnie wiele wątpliwości, moja była towarzyszko podróży. Pamiętam cię jako Presforę, nieśmiałą nauczycielkę z Długich Jezior.

Kilka głów odwróciło się w stronę Wędrownika i Ravny. Odpowiedź również padła w płynnym samnorskim, a wygłoszono ją dziecinnym głosem:

— Witaj, Wędrowniku. Witaj Ravno Bergsndot? Tak. Jestem Ocios Presfora. — Spuścił głowy w dół, mrugając wolno.

— Chytra sztuka — mruknął Wędrownik.

— Czy Amdijefri jest bezpieczny? — spytał nagle Ocios.

— Co? — zdziwiła się Ravna, nie kojarząc imienia. Dopiero po chwili zastanowienia mogła udzielić odpowiedzi — Tak, mają się dobrze.

— Znakomicie. — Teraz wszystkie głowy zwróciły się z powrotem na królową i dalsza rozmowa przebiegała już w mowie sfor.

— Jako posłuszne dzieło, przybyłem tu, aby zawrzeć pokój z moim rodzicem, droga Snycerko.

— Czy on rzeczywiście mówi w ten sposób? — szepnęła Ravna do szczeniaka na jej ramieniu.

— Po co miałbym przesadzać?

Snycerka odgulgotała coś i Pielgrzym kontynuował tłumaczenie, tym razem ludzkim głosem królowej:

— Pokój? Niezbyt w to wierzę, Ociosie. Myślę, że tak naprawdę pragniesz chwili oddechu, abyś mógł zacząć od nowa budować imperium i znowu czyhać na nasze życie.

— Pragnę znowu budować, to prawda. Ale bardzo się zmieniłem. „Nieśmiała nauczycielka” uczyniła mnie… łagodniejszym. Coś, co tobie nigdy się nie udało, rodzicu.

— Co takiego? — Pielgrzymowi udało się tak zmodulować głos, aby jednocześnie nadać mu ton zdziwienia i urazy.

Snycerko, czy kiedykolwiek zastanawiałaś się nad tym? Jesteś najgenialniejszą sforą w tej części świata, być może najgenialniejszą w całej historii. Większość sfor, które stworzyłaś, również zadziwia swym geniuszem. Ale czy zastanawiałaś się nad najdoskonalszą z nich wszystkich? Tworzyłaś zbyt doskonale. Zlekceważyłaś endogamię oraz [nie potrafię tego przetłumaczyć] i otrzymałaś… mnie. Z wszystkimi moimi… dziwactwami, które przez ostatnie lata sprawiały ci tyle bólu.

— Prze-przemyślałam ten błąd i od tamtego czasu już go nie popełniłam.

— A Wendacjusz? [Spójrz na królową! Trafił ją w czuły punkt.] Zresztą to nieważne. Wendacjusz mógł być po prostu innym rodzajem błędu. Ważne jest to, że stworzyłaś mnie. Przedtem uważałem, że to największe osiągnięcie twojego geniuszu. Teraz… nie jestem już taki pewien. Chcę wprowadzić pewne poprawki. By móc żyć w pokoju. — Po chwili jedna z głów wskazała na Ravnę, inna machnęła w stronę PPII na Ukrytej Wyspie. — Jest przecież jeszcze mnóstwo rzeczy we wszechświecie, które są wyzwaniem dla naszego geniuszu.

— W twym głosie słyszę dawną pychę. Dlaczego miałabym zaufać ci właśnie teraz?

— Pomogłem ocalić dzieci. Uratowałem statek.

— Zawsze byłeś największym na świecie oportunistą. Przechylone na bok głowy Ociosa cofnęły się w tył. [To coś w rodzaju wzruszenia ramionami.]

— Masz sporą przewagę, rodzicu, ale niektóre moje siły zostały na północy. Zawrzyjmy pokój albo skażesz się na kolejne dziesięciolecia podjazdów i wojen.

W odpowiedzi Snycerka wydała z siebie przenikliwy wrzask. [To oznaka najwyższego wzburzenia, na wypadek gdybyś się nie domyślała.]

— Co za tupet! Mogłabym zabić cię tutaj w jednej chwili i cieszyć się niezmąconym pokojem przez sto lat!

— Założę się, że nic mi nie zrobisz. Zagwarantowałaś mi bezpieczne przejście, oddzielnie i w całości. A jedną z najbardziej niezłomnych cech twojej duszy jest nienawiść do wszelkiego kłamstwa.

Stojący z tyłu członkowie Snycerki przysiedli na zadach, jakby czając się do skoku, podczas gdy malcy siedzący z przodu zrobili kilka szybkich kroków w stronę Ociosa.

— Minęło kilkadziesiąt lat, odkąd widzieliśmy się po raz ostatni, Ociosie! Jeśli ty się zmieniłeś, ja również mogłam się zmienić, czyż nie?

Na krótką chwilę wszyscy członkowie Ociosa znieruchomieli. Po chwili jedna część wstała i wolno, bardzo wolno zaczęła się przysuwać w stronę Snycerki. Sfory z kuszami, stojące po obu stronach miejsca spotkania, podniosły w górę gotową do strzału broń celując w Ociosa. Ten zatrzymał się jakieś sześć czy siedem metrów od Snycerki. Głowy falowały na boki, a wszystkie oczy zwrócone były na królową. W końcu dał się słyszeć drżący, zmieszany głos:

— Tak, istotnie, to mogło się zdarzyć. Snycerko, czy po tylu wiekach… wyparłaś się samej siebie? Ci nowi, widzę, są…

— Nie całkiem moi. To prawda. — Z niewiadomych przyczyn Pielgrzym chichotał Ravnie do ucha.

— No, cóż… — Ocios wycofał się na poprzednią pozycję. — Mimo wszystko nadal pragnę zawrzeć pokój.

— [Snycerka sprawia wrażenie zaskoczonej.] Twój ton jest zupełnie inny niż kiedyś. Ilu z twoich członków należało do prawdziwego Ociosa?

Długa chwila ciszy.

— Dwóch.

— …Znakomicie. W takim razie, w zależności od warunków, jakie ustalimy, możemy zawrzeć pokój.

Przyniesiono mapy. Snycerka zażądała wskazania głównego miejsca zgrupowania wojsk Ociosa. Nakazała, by wojska te zostały rozbrojone i by do każdego oddziału dołączono dwie lub trzy sfory spośród jej żołnierzy, którzy mieli meldować jej o wszystkim przy użyciu heliografu. Ocios miał oddać płaszcze radiowe, które Snycerka pragnęła poddać obserwacji. Ukryta Wyspa oraz Wzgórze Gwiezdnego Statku miały zostać przekazane królowej. Oboje wykreślili nowe granice i długo spierali się o charakter nadzoru, jaki Snycerka miała sprawować nad pozostałymi terenami.

Na południowym niebie słońce osiągnęło swój punkt szczytowy. Chłopi z rozciągających się poniżej pól dawno już przestali gniewnie wpatrywać się w dawnego tyrana. Jedynymi obserwatorami, którzy wciąż z wielkim napięciem przyglądali się całej scenie byli dwaj kusznicy królowej.

W końcu Ocios wycofał się od swojego końca mapy.

— Zgoda, zgoda. Twoi inspektorzy mogą kontrolować wszystkie moje prace. Nie będzie już więcej… upiornych eksperymentów. Stanę się łagodnym miłośnikiem wiedzy [czy to sarkazm?], tak jak ty.

Snycerka kręciła głowami z zadziwiającą synchronizacją.

— Być może stanie się tak, jak mówisz. Z Dwunogami po mojej stronie jestem gotowa podjąć ryzyko.

Ocios podniósł się. Odwrócił się, aby wsadzić okaleczonego członka z powrotem na wózek. Potem zatrzymał się.

— Jeszcze jedno, droga Snycerko. Nieistotny szczegół. Kiedy Stal chciał zniszczyć statek Jefriego, zabiłem jego dwóch członków. [Ściśle mówiąc rozgniótł ich jak pchły. Teraz wiemy, w jaki sposób został ranny.] Czy macie może resztę?

— Tak.

Ravna widziała to, co zostało ze Stali. Ona i Johanna odwiedziły większość rannych. Istniała możliwość zaadaptowania automatów pierwszej pomocy do leczenia Szponów. Ale w przypadku Stali, budziła się w nich chęć zemsty; to stworzenie było odpowiedzialne za tyle niepotrzebnej śmierci. To, co po nim pozostało, niemal nie potrzebowało opieki medycznej: było kilka krwawych zadrapań (rany te, według Johanny, Stal zadał sobie sam) i jedna skręcona noga. Ale całość wyglądała nader żałośnie, istny kłębek nerwów. Trojak kulił się w ciemnym kącie swego kojca, cały czas drżąc ze strachu, trzęsąc głowami na wszystkie strony. Co jakiś czas kłapał szczękami, albo jeden z członków puszczał się dzikim pędem wprost na ogrodzenie. Sfora złożona z trzech członków pod względem inteligencji nie mogła się równać z ludźmi, ale ten trojak potrafił mówić. Kiedy po raz pierwszy zobaczył Ravnę i Johannę, oczy rozszerzyły mu się ze strachu, ukazując niemal całe białka, i zaskrzeczał w ich stronę w ledwie zrozumiałym samnorskim. Jego mowa przypominała bełkotanie podczas nocnego koszmaru, w którym na przemian groził im i błagał, wołając „tylko nie ciosać, tylko nie ciosać”. Biedna Johanna rozpłakała się na ten widok. Cały ostatni rok nienawidziła sfory, z której pochodziła ta trójka, ale…

— Oni też są w pewnym sensie ofiarami. To bardzo niedobrze pozostać trójką, ale nikt nie pozwoli być im niczym więcej.

— Więc — ciągnął Ocios — pragnąłbym móc zająć się tą resztką. Mógłbym…

— Nigdy! Ta sfora była równie bystra jak ty, pomijając szaleństwo, które doprowadziło ją do przegranej. Nie pozwolę ci go odbudować!

Ocios zbił się w zwartą grupkę, wpatrując się wszystkimi oczami w królową. Jego głos był miękki:

— Proszę cię, Snycerko. To przecież drobiazg, ale raczej zerwę nasz układ pokojowy i wyprę się wszystkich ustaleń — machnął głową w kierunku map — niż zrezygnuję z niego. [A to ci dopiero!]

Sfory z kuszami znów były w pełnej gotowości. Część Snycerki okrążyła mapy i zbliżyła się do Ociosa na tyle blisko, że odgłosy ich myśli musiały kolidować ze sobą. Następnie skupiła wszystkie głowy razem, wysyłając mu ostre spojrzenie zgrupowanych oczu.

— Jeśli to taki drobiazg, dlaczego jesteś gotów ryzykować wszystko?

Przez chwilę członkowie Ociosa biegali w kółko, wpatrując się w siebie. Był to gest, którego Ravna do tej pory nie widziała.

— To moja sprawa! To znaczy… Stal był moim największym dziełem. W pewnym sensie jestem z niego dumny. Ale… czuję się także odpowiedzialny za niego. Czy nie czujesz czegoś podobnego względem Wendacjusza?

— Względem Wendacjusza mam swoje plany — mruknęła niechętnie królowa — [W rzeczywistości Wendacjusz wciąż jest w całości; obawiam się, że królowa poczyniła zbyt wiele obietnic, by teraz mogła z nim coś zrobić.]

— Chciałbym wynagrodzić Stali krzywdę, jakiej ode mnie doznał. Rozumiesz.

— Rozumiem. Widziałam go i znam twoje metody: nóż, strach i ból. Nie dam ci sposobności, byś mógł to wszystko powtórzyć!

Cała rozmowa brzmiała jak odległa muzyka, jak dźwięki dochodzące spoza doliny, dziwna mieszanina akordów. Ale to była odpowiedź Ociosa. Pielgrzym tłumaczył ją głosem pozbawionym sarkazmu:

— Żadnych noży, żadnego ociosywania. Zachowuję moje imię, ponieważ chcę, aby to inni nazwali mnie inaczej, kiedy ostatecznie przekonają się, że… w pewnym sensie Presfora zwyciężyła. Daj mi tę szansę, Snycerko. Błagam cię.

Przez długą chwilę sfory wpatrywały się w siebie nawzajem. Ravna spoglądała to na jedną, to na drugą, starając się odgadnąć, co wyrażają ich miny i postawy. Nikt nic nie mówił. Nie było słychać nawet głosu Pielgrzyma, jego spekulacji na temat, czy to, co usłyszeli, było zwykłym kłamstwem, czy też odsłonięciem całkiem nowej duszy.

Decyzja należała do Snycerki.

— W porządku. Możesz go zabrać.

Wędrownik Wickwrackstrup latał. Pielgrzym nosił w sobie pamięć legend sięgających ponad tysiąc lat wstecz — ale żadna z nich nie dorównywała temu, czego doświadczał teraz! Miał wielką ochotę odśpiewać radosny hymn, gdyby nie fakt, że mogło to przyprawić o ból jego pasażerki. I tak miały już dość obłędnego pilotowania, chociaż mylnie kładły to na karb jego braku doświadczenia.

Wędrownik przecinał chmury, przelatywał przez nie i pomiędzy nimi, szalał wśród przygodnie napotkanych burz z piorunami. Ileż godzin w życiu spędził, wpatrując się w chmury, próbując okiem zmierzyć ich głębie, a teraz był tutaj, penetrując nie kończące się ciągi kłębiastych jaskiń, katedry światła.

W prześwitach pomiędzy rozproszonymi na niebie chmurami widział rozciągające się w nieskończoność wody Wielkiego Zachodniego Oceanu. Pozycja słońca oraz odczyty na instrumentach mówiły mu, że są niedaleko równika i znajdują się jakieś osiem tysięcy kilometrów na południowy zachód od dominium Snycerki. Gdzieś niedaleko musiały znajdować się wyspy, potwierdzały to obrazy z kosmosu zarejestrowane przez PPII, a także jego własne wspomnienia. Ale dawno już tu nie był i nigdy nie spodziewał się zobaczyć wyspiarskich królestw jeszcze za życia swych obecnych członków.

A teraz właśnie tam wracał. I to drogą powietrzną!

Lądownik PPII był wspaniałą maszyną i wcale nie tak dziwaczną, jak to się mu zdawało podczas bitwy. Prawda, nie udało im się jeszcze wynaleźć sposobu, by zaprogramować go na latanie automatyczne. Być może nigdy im się nie uda. Tymczasem mały stateczek mógł latać dzięki sprzętowi elektronicznemu, który niewiele przewyższał osławione „części ruchome”. Antygraw wymagał nieustannej regulacji, a wszelkie przyciski i przekładnie sterujące były porozrzucane po łukowatej konsoli, co było wygodnym ułożeniem dla odrośli Skrodojeźdźca… lub dla łap i nosów członków sfory. Dzięki pomocy przybyszów i dokumentacji znalezionej w PPII Pielgrzym nauczył się latać zaledwie w ciągu kilku dni. Cała sztuka polegała na odpowiednim podzieleniu umysłu w celu jednoczesnego wykonywania kilku zadań. Nabywanie nowych umiejętności było szczęśliwym okresem, choć nieraz przeżywał chwile strachu, szybując niemal nie kontrolowanym lotem po wybraniu obłędnej konfiguracji polegającej na nie kończącym się przyspieszaniu w górę. Ale w końcu zdołał na tyle opanować maszynę, że stała się przedłużeniem jego szczęk i łap.

Od czasu gdy opuścili się z rozświetlonych na purpurowo wysokości i zaczęli baraszkować w górnych warstwach chmur, Ravna była coraz bardziej zaniepokojona. Po jakimś wyjątkowo gwałtownym obrocie z nurkowaniem, gdy żołądek podszedł jej do gardła, spytała niepewnie:

— Czy będziesz w stanie wylądować bez przeszkód? Może powinniśmy odłożyć to do czasu, kiedy nauczysz się — uffl - trochę lepiej latać?

— Jasne, jasne. Zaraz miniemy ten…jak mu tam… front pogodowy. — Zanurkował w chmury i skręcił kilkadziesiąt kilometrów na wschód. Tu niebo było czyste, a ponadto wyrównali kurs w takim stopniu, że coraz bardziej zbliżali się do celu. Postanowił sobie w duchu, że nie będzie już szalał, przynajmniej teraz… odbije sobie w drodze powrotnej.

Wtedy odezwała się druga z jego pasażerek.

— Mnie się podobało — stwierdziła Zielona Łodyżka. Jej syntetyczny głos pieścił ucho Pielgrzyma — były w nim przeważnie same niskie tony z lekkimi, regularnymi zgrzytami na wysokich częstotliwościach, jak przy falach prostokątnych. — To było jak… jak jazda tuż pod falami przypływu, kiedy czujesz, jak odrośle poddają się morskiemu kołysaniu.

Pielgrzym usilnie starał się poznać Skrodojeźdźca, jedynego spośród przybyszów, który nie był człowiekiem. Było to zadanie dużo trudniejsze niż poznanie Dwunogów. Wydawało się, że Zielona Łodyżka śpi przez cały czas i zapomina wszystko prócz rzeczy, które się powtarzały. Ravna mówiła, że to wszystko wina jej prymitywnej skrody. Pielgrzym wierzył jej, pamiętając bohaterskie przejście partnera Zielonej Łodyżki przez płomienie. Świadomość, że gdzieś w górze, na wielu gwiazdach, żyją stworzenia jeszcze dziwniejsze niż Dwunogi, przyprawiała go o ból głowy.

Na horyzoncie ujrzał ciemny pierścień, a za nim następny.

— Niedługo popluskasz się w prawdziwych falach.

— Czy to są te wyspy?

Wędrownik rzucił okiem na odczyty z mapami, kierując się prosto na słońce.

— Tak, to właśnie te — odpowiedział, aczkolwiek nie miało to większego znaczenia. Zachodni Ocean rozciągał się na dwanaście tysięcy kilometrów i między zwrotnikami był cały usiany atolami i archipelagami. Ta grupa wysp, nad którą właśnie lecieli, była bardziej odizolowana od innych. Najbliższe siedlisko Wyspiarzy znajdowało się prawie dwa tysiące kilometrów stąd.

Po chwili znajdowali się już nad najbliższą wyspą. Pielgrzym zatoczył nad nią małe kółko, podziwiając ogromne tropikalne paprocie obrastające rafę koralową. Obecnie, podczas odpływu, ich przypominające kości korzenie były całe odsłonięte. Nigdzie nie mogli znaleźć kawałka płaskiego terenu. Poleciał więc nad następną, większą wyspę z przepiękną polaną na środku pierścienia. Łagodnie ześliznęli się w dół i opadli na ziemię bez najmniejszego potknięcia.

Ravna Bergsndot spojrzała na niego trochę podejrzliwie. Ho, ho!

— Nabieram wprawy, nieprawdaż? — odezwał się cicho.

Mała, nie zamieszkana wyspa otoczona bezkresnym morzem. Dawne wspomnienia Pielgrzyma były już niewyraźne. To jego nieżyjący członek o imieniu Rum pochodził właśnie z królestw wyspiarskich. Ale wszystko, co zachował w pamięci, pasowało do otaczającego ich krajobrazu: słońce wysoko na niebie, trująca wilgoć powietrza, gorąco przenikające jego łapy. Raj. Ta część jego duszy, która dawniej należała do Ruma, była najradośniejsza ze wszystkich. Zdawało mu się, że długie lata od ostatniego pobytu tutaj topnieją w tropikalnym skwarze. Jedna z jego części wróciła do domu.

Pomogli Zielonej Łodyżce zejść na ziemię. Ravna twierdziła, że jej obecna skroda stanowi jedynie niedoskonałą imitację, a nowe kółka są prowizorycznym dodatkiem. Pomimo to Pielgrzym był pod wrażeniem. Każde koło miało nadmuchiwaną oponę i osobną ośkę. Dzięki temu Jeździec mógł wspiąć się niemal na sam wierzchołek rafy bez jakiejkolwiek pomocy. Ale już pod samym szczytem, gdzie tropikalne paprocie tworzyły zwarty gąszcz, a ich korzenie przecinały niemal każdą ścieżynkę, Ravna i Pielgrzym musieli jej przyjść z pomocą, to podnosząc ją, to ciągnąc.

W chwilę później znajdowali się już po drugiej stronie, skąd rozciągał się widok na ocean.

Część Pielgrzyma ruszyła biegiem do przodu, po pierwsze po to, by znaleźć jak najłagodniejsze zejście, po drugie, by jak najszybciej znaleźć się blisko wody, wdychać zapach soli i gnijących glonów. Wody były maksymalnie cofnięte, a przy brzegu miliony małych sadzawek — niektóre z nich niewiele większe od kałuż — odbijały słoneczne promienie. Trzech jego członków biegało od jednego wodnego oczka do drugiego, przyglądając się bacznie leżącym w nich stworzeniom. Kiedy po raz pierwszy przybył na wyspy, wydały mu się najdziwaczniejszymi istotami na świecie. Stworzenia zaopatrzone w skorupy, ślimaki we wszelkich barwach i rozmiarach, rośliny ruszające się jak zwierzęta, które uwięzione na lądzie zmieniłyby się w tropikalne paprocie.

— Gdzie chciałabyś siedzieć? — spytał Zielonej Łodyżki. — Jeśli pójdziemy dalej, to w miejscu, do którego dochodzą teraz fale, podczas przypływu będziesz tkwiła na głębokości jednego metra pod wodą.

Nie doczekał się odpowiedzi. Ale wszystkie jej odrośle skierowały się już ku wodzie. Kółka skrody ślizgały się i kręciły z zadziwiającym brakiem koordynacji.

— Weźmy ją bliżej — powiedziała Ravna po chwili. Doszli do stosunkowo płaskiej części koralowca z otworami i wpustami o głębokości nie przekraczającej kilku centymetrów.

— Pójdę popływać i znajdę dobre miejsce — powiedział Wędrownik. Wszyscy członkowie zbiegli w dół do miejsca, gdzie rafa wchodziła w morze. Pływać nie można było inaczej jak tylko w całości. He, he. Prawdę mówiąc, bardzo niewiele sfor żyjących na stałym lądzie potrafiło jednocześnie pływać i myśleć. Większość szczurów lądowych obawiała się, że woda przyprawia o szaleństwo. Wędrownik teraz wiedział, że istniała po prostu ogromna różnica w szybkości rozchodzenia się dźwięku w powietrzu i w wodzie. Myślenie z zanurzonymi tympanami musiało trochę przypominać używanie płaszczy z radiem. Wymagało dyscypliny i wytrwałego treningu, a niektórzy i tak nie potrafili się tego nauczyć. Lecz mieszkańcy wysp zawsze byli wspaniałymi pływakami, a ponadto traktowali pływanie również jako formę medytacji. Ravna rzuciła nawet kiedyś myśl, że sfory mogły powstać ze stad wielorybów!

Wędrownik podszedł do skraju koralowca i spojrzał w dół. Nagle fale przestały wydawać mu się przyjazne. Wkrótce przekona się, czy duch Ruma i jego własne wspomnienia wytrzymały próbę czasu. Ściągnął ubrania.

Wszyscy naraz. Najlepiej wszyscy naraz. Zebrał się w zwartą grupkę i niezdarnie wskoczył do wody. Nastąpiło zamieszanie. Niektóre głowy pozostały pod wodą, inne się wynurzyły.

Wszystkie głowy pod wodę. Machał łapami, trzymając wszystkie głowy zanurzone. Co kilka sekund wystawiał pojedynczy nos nad powierzchnię i wdychał powietrze w celu odświeżenia danego osobnika. Wciąż to potrafię! Cała szóstka prześliznęła się obok skotłowanego stada kałamarnic i zanurkowała, przepływając pojedynczo pod łukiem utworzonym z zielonych odrośli. Wokół słychać było tylko szum morza, jak odgłosy myśli ogromnej uśpionej sfory.

Po kilku minutach znalazł przytulne miejsce, całkowicie płaskie, piaszczyste i dobrze osłonięte od uderzeń największych fal. Popłynął więc z powrotem do miejsca, gdzie morze rozbijało się o koralowe skały i… omal nie połamał sobie nóg, próbując wygramolić się na brzeg. Jednoczesne wyjście okazało się niemożliwością i przez krótką chwilę każdy osobnik musiał radzić sobie sam.

— Hej, hej, tutaj! — krzyknął do Zielonej Łodyżki i Ravny, po czym usiadł, liżąc miejsca, gdzie pokaleczył się o twardy koral, podczas gdy one szły ku niemu po białych skałach. — Znalazłem dużo spokojniejsze miejsce niż to. — Machnął łapą w kierunku fal pieniących się u brzegu i tryskających w górę kropel.

Zielona Łodyżka podtoczyła się trochę bliżej skraju rafy i zawahała się. Jej odrośle obracały się to w jedną, to w drugą stronę, jakby lustrowały zakrzywioną linię brzegu. Czy trzeba jej pomóc? Pielgrzym ruszył do przodu, ale Ravna usiadła obok Zielonej Łodyżki i oparła się o platformę na kółkach. Po chwili Pielgrzym dołączył do nich. Siedzieli długą chwilę; człowiek patrzył w morze, Jeździec patrzył nie wiadomo w którą stronę, a on patrzył niemal we wszystkich kierunkach… Było tu bardzo spokojnie, mimo że (albo dlatego że?) fale huczały roztrzaskując się o skały, a w powietrze co chwila unosiły się miriady kropel, tworząc wilgotną mgiełkę. Poczuł, jak serce zwalnia rytm, i leniwie rozłożył się w pełnym słońcu. Sierść wszystkich członków wyparowywała wodę morską, pokrywając się powoli błyszczącym nalotem soli. Z początku, gdy lizał swoje boki, smak sierści wydał mu się całkiem przyjemny, ale…pfe, zbyt duża ilość suchej soli stanowiła jedno z niemiłych wspomnień. Zielona Łodyżka rozpostarła nad nim swoje odrośle — zbyt delikatne i wąskie, by zapewnić wystarczający cień, ale wystarczające, by złagodzić ostry żar bijący od słońca.

Siedzieli tak dość długo — na tyle długo, aby potem Pielgrzym musiał leczyć bąble, które pojawiły mu się na nosach, i nawet ciemnoskóra Ravna dostrzegła na swym ciele wyraźne ślady zbyt mocnej opalenizny.

Zielona Łodyżka nuciła coś, co przypominało piosenkę, lecz po chwili zorientowali się, że coś do nich mówi.

— To piękne morze, piękny brzeg. Tego właśnie mi trzeba. Pragnę chwilę posiedzieć i pomyśleć sobie własnym tempem.

— Jak długo? — spytała Ravna i dodała: — Będzie nam ciebie brak.

To nie była tylko uprzejmość. Wszyscy czuli, że będzie im brakowało Zielonej Łodyżki. Przy całym swoim ograniczeniu pamięciowym, Zielona Łodyżka była ekspertem, jeśli chodzi o to, co pozostało z automatów PPII.

— Według waszych miar to obawiam się, że dosyć długo. Kilka dziesięcioleci… Przez parę chwil spoglądała na fale. — Bardzo chcę już tam odejść. Ha, ha. W tym jestem całkiem jak człowiek… Ravno, wiesz, że jeśli chodzi o wspomnienia, to mam obecnie w głowie wielki zamęt. Spędziłam razem z Błękitnym Pancerzykiem dwieście lat. Czasami bywał małostkowy, a nawet nieco dokuczliwy, ale był z niego wielki kupiec. Przeżyliśmy razem wspaniałe chwile. A na koniec nawet wy mogliście przekonać się o jego odwadze.

Ravna kiwnęła głową.

— Podczas naszej ostatniej podróży odkryliśmy straszliwą tajemnicę. Myślę, że przysporzyło mu to tyle samo bólu co te… płomienie. Jestem ci bardzo wdzięczna, że nas chroniłaś. Teraz chciałabym chwilę pomyśleć, pozwolić, aby morze i czas uporządkowały moje wspomnienia. Może, jeśli ta nieudolna imitacja’ skrody okaże się wystarczająco sprawna, uda mi się sporządzić kronikę naszej wyprawy.

Następnie dotknęła dwóch głów Wędrownika.

— Muszę ci wyjaśnić jedną rzecz, Pielgrzymie. Fakt, że obdarzacie mnie wolnością na waszych morzach, poczytuję sobie jako dowód wielkiego zaufania do mnie… Ale powinniście wiedzieć, że Błękitny Pancerzyk i ja spodziewaliśmy się potomstwa. W moim ciele spoczywają zalążki naszych wspólnych jaj. Jeśli zostawicie mnie tutaj, w najbliższych latach na tej wyspie pojawią się nowi Jeźdźcy. Proszę, abyście nie traktowali tego jak zdradzieckiego podstępu. Chciałabym, aby dzieci przypominały mi Błękitnego Pancerzyka, ale w nieco skromniejszym wydaniu. Nasza rasa jest obecna na dziesięciu milionach planet i nigdy nie byliśmy złymi sąsiadami… jeśli nie brać pod uwagę sytuacji, która, co Ravna może zaświadczyć, nie będzie mogła zdarzyć się w tym miejscu.

Na koniec Zielona Łodyżka nie wykazała najmniejszego zainteresowania osłoniętym fragmentem piaszczystego dna odkrytym przez Wędrownika. Ze wszystkich dostępnych miejsc najbardziej przypadło jej do gustu to, w którym fale z największą furią roztrzaskiwały się o brzeg. Znalezienie odpowiedniej ścieżki prowadzącej do tego miejsca zajęło im ponad pół godziny, a następne pół — bezpieczne sprowadzenie Zielonej Łodyżki wraz z jej skrodą do wody. Wędrownik nawet nie próbował pływać. Wybrany przez Jeźdźca zakątek był zewsząd ciasno otoczony skałami koralowca, które w jednych miejscach pokryte były śliskim, zielonym nalotem, w innych zaś najeżone ostrymi występami. Pięć minut w podobnym wodnym młynie mogło go osłabić na tyle, że nie mógłby wypełznąć na ląd. Dziwiło go, że w takim miejscu woda była zielona od falujących w niej roślin. Widział ciemny gąszcz morskich traw, nad którym roiło się od komarów.

Ravnie było łatwiej. Nawet przy dużej fali wciąż sięgała stopami do dna — przynajmniej przez większość czasu. Stała w pianie, podpierając się nogami i ramionami, pomagając Zielonej Łodyżce zjechać ze skały. Gdy to się udało, mechaniczna część pewnie wbiła się w dno tuż obok kobiety.

Ravna spojrzała na Pielgrzyma i gestem dała mu do zrozumienia, że wszystko w porządku. Następnie przycupnęła na moment, przytrzymując się skrody. Fala przetoczyła się nad nimi, przykrywając wszystko oprócz sterczących odrośli Zielonej Łodyżki. Kiedy piana odpłynęła, zauważył, że niższymi odroślami uczepiła się pleców Ravny, i usłyszał dźwięk syntetycznego głosu zupełnie niezrozumiały w ogarniającym wszystko huku fal.

Kobieta wstała i przez sięgającą talii wodę zaczęła brnąć w stronę skał, na których siedział Wędrownik. Jego członkowie złapali się jeden drugiego i para łap wysunęła się w stronę Ravny. Po oblepionych glonami kamieniach wspięła się na biały koral.

Poszedł za utykającym Dwunogiem w stronę urwiska porośniętego tropikalnymi paprociami. Weszli w cień, gdzie kobieta usiadła i oparła się o zwarty gąszcz utworzony z mocnych pni paproci. Z poprzecinaną i otartą w kilku miejscach skórą sprawiała wrażenie równie pokaleczonej, co w swoim czasie Johanna.

— Wszystko w porządku?

— Mhm. — Przeciągnęła ręką po rozczochranych włosach. Następnie spojrzała na niego i uśmiechnęła się. — Oboje wyglądamy jak po niezłej kraksie.

Uhm. Będzie musiał wziąć kąpiel w słodkiej wodzie. Rozejrzał się dookoła. Z grzbietu atolu mieli dobry widok na wnękę wybraną przez Zieloną Łodyżkę. Ravna też obróciła się w tamtą stronę, zapominając o piekących ranach.

— Jak to możliwe, że jej się tam podoba — dziwił się Wędrownik. — Wyobraź sobie, że stoisz tam cała w wodzie, a fale walą w ciebie i walą, bez końca.

Na twarzy Ravny pojawił się uśmiech, ale oczy wciąż miała zwrócone na morze.

— We wszechświecie jest mnóstwo niesamowicie dziwnych rzeczy, Pielgrzymie. Cieszę się, że o niektórych jeszcze nawet nie czytałeś. Tam gdzie fale napotykają brzeg, może dziać się wiele cudownych rzeczy. Widziałeś życie, które rozkwita i unosi się na powierzchni tych rozszalałych wód? Podobnie jak rośliny uwielbiają słoneczne światło, tak istnieją stworzenia, które potrafią wykorzystać dla siebie różnicę energii na styku żywiołów. Tam mają słońce, fale i bogactwo planktonu. Mimo to powinniśmy poobserwować ją jeszcze trochę.

Po każdym uderzeniu fal widzieli wystające nad wodę odrośle Zielonej Łodyżki. Wędrownik wiedział już, że nie są to zbyt mocne organy, ale zaczynał zdawać sobie sprawę, że muszą być bardzo wytrzymałe.

— Powinna czuć się tu dobrze, chociaż nie sądzę, żeby ta licha skroda przetrwała zbyt długo. Biedna Zielona Łodyżka może w końcu zostać pozbawiona wszelkich urządzeń… Ona i jej dzieci staną się najniższymi ze wszystkich Jeźdźców.

Ravna obróciła się, aby spojrzeć na sforę. Na jej twarzy wciąż gościł uśmiech. Zamyślony, ale jednocześnie radosny?

— Czy wiesz, o czym mówiła Zielona Łodyżka?

— Snycerka przekazała mi to, co ty powiedziałaś jej wcześniej.

— Cieszę się, a nawet jestem trochę zaskoczona, że chciała, aby Zielona Łodyżka zamieszkała tutaj. Średniowieczny rozsądek — och, wybacz, jakikolwiek rozsądek — kazałby uśmiercić natychmiast takie stworzenie, zamiast narażać się choćby na najmniejsze ryzyko.

— Więc dlaczego opowiedziałaś o wszystkim królowej? — O Perwersji, jaką zarażone są skrody.

— To wasz świat. Byłam już zmęczona odgrywaniem roli boga, jedynego posiadacza Tajemnicy. A Zielona Łodyżka zgodziła się na to. Nawet gdyby królowa odmówiła, mogła przecież zahibernować się w chłodni PPII. — Ipewnie nigdy się nie obudzić. - Ale Snycerka nie odmówiła. Wydaje się, że zrozumiała, o co mi chodzi: tylko prawdziwe skrody mogą ulec wypaczeniu, a Zielona Łodyżka już takiej skrody nie ma. Za dziesięć lat brzegi tej wyspy zaroją się od młodych Jeźdźców, ale nie będą oni zakładali swoich kolonii poza tym archipelagiem bez pozwolenia miejscowych sfor. Ryzyko jest więc bardzo niewielkie… niemniej byłam zaskoczona, że Snycerka zdecydowała się je podjąć.

Wędrownik ułożył się dookoła Ravny, już tylko jedną parą oczu obserwując odrośle Jeźdźca wystające ponad pianę. To wy maga wyjaśnienia. Przechylił głowę w stronę kobiety.

— Jesteśmy absolutnie średniowieczni, Ravno, nawet teraz, kiedy błyskawicznie wprowadzamy zmiany w naszym życiu. Podziwialiśmy odwagę Błękitnego Pancerzyka, kiedy rzucił się w ogień. Taki czyn nie może pozostać bez nagrody. My, średniowieczne stworzenia, oswojeni jesteśmy z intrygą i zdradą. Czy podstęp na kosmiczną skalę w jakiś sposób zwiększa ryzyko? Czy jest dla nas bardziej niebezpieczny niż nasze małe, lokalne knowania? My, biedne dzikusy, tak czy siak cały czas jesteśmy ze śmiertelnym ryzykiem za pan brat.

— Ha! — Jej uśmiech rozszerzał się, w miarę jak rozmówca przybierał żartobliwy ton.

Wreszcie Wędrownik zachichotał, kiwając głowami na boki. Jego wyjaśnienie dotykało prawdy, ale nie całej, ani nawet jej części. Przypomniał sobie, jak dzień wcześniej on i Snycerka zastanawiali się, jak odpowiedzieć na prośbę Zielonej Łodyżki. Z początku Snycerka się bała. Jak każdy poważny władca okazywała daleko idącą ostrożność wobec złowieszczego sekretu sprzed miliarda lat. Nawet zahibernowanie takiego stworzenia wydawało się ryzykowne. Rozwiązaniem najbardziej godnym rozsądnego władcy… najbardziej średniowiecznym… wydawało się pozytywne rozpatrzenie prośby, pozostawienie Zielonej Łodyżki na brzegu odległej wyspy… by za dwa dni przybyć tu po kryjomu i zabić ją.

Wędrownik usiadł przy królowej, bliżej niż to zwykli czynić partnerzy bądź krewni, bez narażania się na utratę panowania nad własnymi myślami.

— Okazałaś więcej szacunku Wendacjuszowi — powiedział. Morderca Skryby wciąż chodził po ziemi, cały i zdrowy, wolny od jakiejkolwiek kary.

Snycerka kłapnęła zębami w powietrzu. Wędrownik wiedział, że oszczędzenie Wendacjusza wiele ją kosztowało.

— To prawda. A Skrodojeźdźcy wykazali się wielką odwagą i uczciwością. Nie skrzywdzę Zielonej Łodyżki. Mimo to boję się. Zostawiając ją przy życiu, podejmujemy ryzyko, które przekracza granice naszego pojmowania.

Wędrownik zaśmiał się. Może była to jedynie oznaka typowego dla pielgrzymów psychicznego rozchwiania, ale…

— Tego należało się po tobie spodziewać, królowo! Wielkie ryzyko dla wielkich zdobyczy. Lubię przebywać z ludźmi, lubię dotykać innego stworzenia, a jednocześnie swobodnie myśleć. — Rzucił się do przodu, aby trącić nosem najbliższego z członków Snycerki, a następnie wycofał się na bardziej rozsądną odległość. — Nawet bez ich statków i dannika przybycie ludzi całkowicie odmieniłoby nasz świat. Czy zauważyłaś… jak łatwo przyswajamy ich wiedzę? Do tej pory Ravna nie może uwierzyć, że tak szybko wszystkiego się uczymy. Do tej pory nie zdaje sobie sprawy, jak dokładnie przestudiowaliśmy dannik. A latanie ich statkiem to drobnostka, królowo. Nie mówię, że rozumiem wszystkie prawa fizyczne, jakie rządzą jego sterowaniem — niewielu spośród gwiezdnych przybyszów zna się na tym. Ale nauka obsługi tego sprzętu nie nastręcza większych trudności, nawet biorąc pod uwagę wszelkie uszkodzenia, jakim uległ. Podejrzewam, że Ravna nigdy nie będzie potrafiła prowadzić łodzi z antygrawem tak jak ja.

— Hmm. Ale ty możesz panować nas wszystkimi przyciskami jednocześnie.

— To tylko część mojej przewagi. Mam wrażenie, że my, Szpony, mamy bardziej elastyczne umysły od biednych Dwunogów. Czy wyobrażasz sobie, co się stanie, kiedy stworzymy więcej płaszczy radiowych, kiedy zaczniemy budować własne maszyny latające?

Snycerka uśmiechnęła się, ale jej uśmiech miał teraz w sobie coś smutnego.

— Dajesz się porwać marzeniom, Pielgrzymie. Mieszkamy w Strefie Powolnego Ruchu. Antygraw zużyje się w ciągu kilku lat. Cokolwiek uda nam się stworzyć, będzie to znacznie gorsze od tego, czym się obecnie zabawiasz.

— I co z tego? Spójrz na historię ludzkości. Ponowne odzyskanie możliwości odbywania lotów kosmicznych po wieku ciemności zajęło Nyjorianom dwa stulecia. A my mamy przecież lepsze zasoby danych niż ich archeologowie. Razem z ludźmi stanowimy wspaniały zespół, oni dali nam wolność, abyśmy mogli stać się rasą na miarę naszych możliwości. — Za sto lat własne pojazdy kosmiczne, a za dwa być może własne statki gwiezdne nie przekraczające prędkości światła. Któregoś dnia może uda się wyjść poza Strefę Powolności. Ciekawe, czy w Transcendencji sfory będą mogły mieć więcej niż ośmiu członków?

Młodsza część Snycerki powstała i chodziła dookoła swej reszty. Królowa była zaintrygowana.

— Więc podobnie jak Stal myślisz, że jesteśmy czymś w rodzaju rasy wybranej, której przeznaczony jest szczęśliwy żywot w Przestworzach? Doprawdy, interesujące. Jest jednak pewne małe ale. Ludzie to jedyne znane nam stworzenia Stamtąd. Jaka jest ich pozycja w porównaniu z innymi rasami? Dannik nie daje na to pełnej odpowiedzi.

— Właśnie dlatego, Snycerko, Zielona Łodyżka jest dla nas tak ważna. Potrzeba nam doświadczenia więcej niż jednej rasy. Wygląda na to, że Jeźdźcy należą do najbardziej rozpowszechnionych ras w całych Przestworzach. Potrzebujemy ich, by z nimi rozmawiać. Musimy odkryć, czy są równie zabawni i przydatni jak Dwunogi. Nawet gdyby ryzyko było dziesięciokrotnie większe, niż się to wydaje, wciąż byłbym gotów spełnić prośbę Jeźdźca.

— Tak. Jeśli pragniemy być tym, czym możemy być, musimy wiedzieć znacznie więcej. Musimy zaryzykować. — Młodsi członkowie przestali nerwowo dreptać i wszystkie oczy zwróciły się na Wędrownika z wyrazem zaskoczenia. Nagle Snycerka wybuchnęła śmiechem.

— Co się stało?

— Coś, o czym myśleliśmy już przedtem, drogi Wędrowniku, co obecnie ziściło się na moich oczach. Jesteś nieco bystrzejszy niż przedtem i wykazujesz się dalekowzrocznością. Jak prawdziwy mąż stanu snujący wielkie plany na przyszłość.

— Ale moje cele to wciąż cele Pielgrzyma.

— Bez wątpienia… Ale ja teraz już nie przejmuję się tak bardzo planowaniem i kwestiami bezpieczeństwa jak wcześniej. Pewnego dnia odwiedzimy gwiazdy! — Jej szczeniaki radośnie zamachały ogonami. — Teraz i ja mam w sobie coś z pielgrzymiej duszy.

Opuściła się na brzuch i podczołgała się po podłodze ku niemu. Jej świadomość powoli rozpływała się w mgiełce miłosnego pożądania. Ostatnie jej słowa, jakie Wędrownik zdołał zapamiętać, brzmiały:

— Co za szczęśliwy zbieg okoliczności: ja zestarzałam się tak, że musiałam się odnowić, ty zaś byłeś właśnie tą zmianą, której potrzebowałam.

Wędrownik powrócił myślą do teraźniejszości i do Ravny. Kobieta wciąż się do niego uśmiechała. Wyciągnęła rękę, aby poczochrać go po jednej z głów.

— Rzeczywiście, całkowicie średniowieczny rozsądek.

Siedzieli jeszcze kilka godzin w cieniu paproci, przyglądając się nadciągającemu przypływowi. Słońce opuszczało się coraz niżej przez całe popołudnie, aczkolwiek wciąż stało wyżej na niebie niż w jakiekolwiek snycerskie południe. W pewnym sensie to właśnie niecodzienne światło i ruch słońca przydawały całemu krajobrazowi najwięcej egzotyki. Słońce wznosiło się tak wysoko i opadało niemal pionowo w odróżnieniu od powolnego popołudniowego ześlizgiwania się po firmamencie, charakterystycznego dla terenów arktycznych. Wędrownik już niemal zapomniał, jak to wszystko wygląda na Ziemiach Krótkiego Zmierzchu.

Linia brzegu przesunęła się o trzydzieści jardów w ich stronę od miejsca, gdzie zostawili Zieloną Łodyżkę. Sierp księżyca podążał za słońcem w stronę horyzontu, był to już koniec przypływu. Ravna wstała i osłoniła ręką oczy przed blaskiem zachodzącego słońca.

— Myślę, że czas na nas.

— Sądzisz, że jest bezpieczna? Ravna kiwnęła głową.

— Miała wystarczająco dużo czasu, żeby wykryć ewentualne trucizny lub zagrażające jej drapieżniki. Poza tym jest uzbrojona.

Człowiek i Szpony ruszyli w górę ku grzbietowi atolu, mijając najwyższe paprocie. Wędrownik jedną parą oczu wpatrywał się w rozciągające się za ich plecami morze. Fale dawno przykryły Zieloną Łodyżkę. Miejsce, w którym tkwiła, wciąż było nawiedzane przez ogromne bałwany, które teraz już nie tworzyły pienistych wirów ani nie rozbryzgiwały się na roje słonych kropel. Ostatnim obrazem Zielonej Łodyżki, jaki zachował w pamięci, była jej drobna postać wynurzająca się w dolinie fali tuż za zanurzonym w wodzie głazem. Gładź morza na chwilę została zaburzona dwoma jej najdłuższymi odroślami, których lekko drgające koniuszki wystawały ponad wodę.

Lato łagodnie opuszczało ziemie wokół Ukrytej Wyspy. Trochę padało i ustały gwałtowne pożary. Pomimo wojny i suszy spodziewano się nawet pewnych plonów. Każdego dnia słońce kryło się głębiej za północnymi wzgórzami, czas zmierzchu wydłużał się z tygodnia na tydzień, aż wreszcie przyszła pora prawdziwych nocy. I pojawiły się gwiazdy.

Było w tym jakieś tajemnicze zrządzenie losu, że tak wiele rzeczy zdarzyło się naraz w ostatnią noc lata. Ravna zabrała dzieciaki, by razem z nimi wpatrywać się w niebo na polach nieopodal zamku na Wzgórzu Gwiezdnego Statku.

Żadnej łuny miejskich świateł. Żadnego wewnątrzsystemowego przemysłu. Nic nie mogło tu przesłonić widoku nieba oprócz delikatnej różowej poświaty, która mogła być resztką dziennego blasku lub zorzą. Cała czwórka usiadła na zmarzniętym mchu i rozglądała się dookoła. Ravna wzięła głęboki oddech. W powietrzu nie widać było już ani śladu popiołów, panował natomiast rześki chłód, zwiastun nadchodzącej zimy.

— Śnieg będzie sięgał ci do ramion, Ravno! — zawołał Jefri, ciesząc się na samą myśl o tym. — Zobaczysz, spodoba ci się.

Jego twarz, która w mroku wyglądała jak biała plama, obracała się gwałtownie to w jedną, to w drugą stronę.

— Zima może być bardzo ciężka — odezwała się Johanna 01sndot. Nie protestowała, gdy zabierali ją tutaj, ale Ravna wiedziała, że wolałaby zostać na Ukrytej Wyspie i planować zajęcia na następny dzień.

Jefri chciał ją jakoś rozruszać — nie, to był Amdi, ci dwaj nigdy nie przestaną zabawiać się udawaniem jeden drugiego.

— Nie martw się Johanno. My ci pomożemy.

Przez chwilę nikt nic nie mówił. Ravna spoglądała w dół stoku. Było zbyt ciemno, by dostrzec sześćsetmetrowy spadek, zbyt ciemno, by dojrzeć rozciągający się w dole fiord i pobliskie wyspy. Ale światła na wałach na Ukrytej Wyspie czyniły ją widoczną nawet w mroku. Tam, na dawnym wewnętrznym dziedzińcu, gdzie kiedyś urzędował lord Stal, a teraz rządziła Snycerka, znajdowały się wszystkie działające pojemniki hibernacyjne ze statku. Spało w nich sto pięćdziesięcioro jeden dzieci, ostatni żyjący pasażerowie straumerskiego statku. Johanna twierdziła, że większość może zostać ożywiona, a im szybciej się za to zabiorą, tym większa była szansa na pomyślne przeprowadzenie tej operacji. Królowa podeszła do tego pomysłu z ogromnym entuzjazmem. Spora część pomieszczeń zamkowych została wydzielona i przebudowana w celu dostosowania ich do potrzeb ludzi. Ukryta Wyspa zapewniała dobre schronienie — jeśli nie przed śniegiem, to na pewno przed najgroźniejszymi wichrami. Jeśli uda się dzieci ożywić, bez kłopotu będą mogły tam żyć. Ravna pokochała Jefriego, Johannę i Amdiego, ale czy uda jej się tak samo pokochać resztę? Snycerka wydawała się nie mieć co do tego najmniejszych wątpliwości. Snuła plany stworzenia szkoły, w której Szpony będą uczyć się o ludziach, a dzieci będą nabywać wiedzę o tym świecie… Spoglądając na Jefriego i Amdiego, Ravna mogła przekonać się, jakie będą rezultaty tej wspólnej edukacji. Ci dwaj byli ze sobą tak bardzo związani, jak żadne inne dzieci, które znała, a jako całość wykazywali dużo większe zdolności niż osobno. I nie była to tylko sprawa matematycznego geniuszu szczeniaków — obaj wykazywali umiejętność i zaradność w wielu innych sprawach.

Ludzie i sfory pasowali do siebie, a stara Snycerka była wystarczająco sprytna, aby odpowiednio to wykorzystać. Ravna lubiła królową, a jeszcze bardziej lubiła Pielgrzyma, ale w końcu to sfory będą tą stroną, która skorzysta na tym związku. Snycerka jasno zdawała sobie sprawę z ograniczeń jej rasy. Historia Szponów sięgała najwyżej dziesięciu tysięcy lat wstecz. Z tego, co mówiły przekazy historyczne, miejscowe kultury i cywilizacje nigdy nie osiągnęły wyższego stopnia zaawansowania niż obecnie. Pomimo żywej inteligencji stworzenia te miały jedną ogromną wadę: nie mogły współpracować ze sobą w bliskiej odległości bez konieczności utraty tejże inteligencji. Ich cywilizację stanowiły zgrupowania odizolowanych umysłów, przymusowych introwertyków, którzy nigdy nie mogli przekroczyć pewnych granic. Ogromny zapał Pielgrzyma i Skrupiła do nawiązywania bliskich kontaktów z ludźmi był tego wyraźnym świadectwem. Na pewno w końcu uda nam się wyciągnąć Szpony z tego ślepego zaułka.

Amdi i Jefri śmiali się z czegoś cichutko. Sfora rozbiegła się na wszystkie strony, rozpraszając członków niemal do granic świadomości. Przez ostatnie tygodnie Ravna miała okazję się przekonać, że taka gorączkowa nadaktywnosc była u Amdiego normą, dowiedziała się także, że jego początkowa powolność wynikała ze wstrząsu, jakiego doznał, gdy zawiódł go ukochany lord Stal. Wydawało jej się rzeczą nadzwyczaj przewrotną — a może cudowną? — że potwór w rodzaju Stali mógł stać się obiektem takiej miłości.

— Patrz we wszystkich kierunkach — zawołał Jefri — i mów mi, gdzie mam się obrócić.

Chwila ciszy.

— Tutaj! — wrzasnął Jefri.

— Co wy robicie? — spytała Johanna gniewnym tonem starszej siostry.

— Oglądamy meteoryty — odezwał się jeden z nich. — Tak, ja patrzę we wszystkich kierunkach i pokazuję Jefriemu — tutaj! - w którą stronę ma się obrócić, gdy jakiś zaczyna spadać.

Ravna niczego nie zauważyła, ale chłopak gwałtownie odwrócił się na sygnał przyjaciela.

— Ładnie, ładnie — usłyszała głos chłopca. — Ten był jakieś czterdzieści kilometrów wyżej, prędkość… — Dwa głosy mruczały coś niezrozumiale przez krótką chwilę. Nawet biorąc pod uwagę niesamowity wzrok sfory, jak mogli oszacować wysokość meteorytu?

Ravna usadowiła się w dołku utworzonym przez obrośnięte mchem pagórki. Miała na sobie wspaniałą futrzaną kurtkę z kapturem, wykonaną dla niej przez miejscowych krawców, niemal nie czuła w niej chłodu bijącego od gołej ziemi. Nad głową lśniły gwiazdy. Był to czas, żeby spokojnie pomyśleć, chwila wytchnienia przed wszystkim, co czekało ją następnego dnia. Opiekunka ponad stu pięćdziesięciorga dzieci… i pomyśleć, że byłam bibliotekarką.

Przed opuszczeniem domu uwielbiała wpatrywać się w nocne niebo. Jednym rzutem oka potrafiła rozróżnić wszystkie gwiazdy Sjandry Kei, czasami też inne światy. O tamtym niebie myślała jak o domu. Przez chwilę wieczorny chłód wydawał się zapowiedzią zimy, która nigdy się nie skończy. Lynne i jej starzy na Sjandrze Kei. Jeszcze trzy lata temu było to całej jej życie. A teraz nie zostało po nim ani śladu. Nie myśl o tym. Gdzieś w tej przestrzeni znajdowały się niedobitki floty Aniara i reszta jej ludzi. Kjet Svensndot. Tirolle i Glimfrelle. Znała ich tylko przez kilka godzin, ale oni byli z Sjandry Kei i nigdy nie dowiedzą się, ile istnień naprawdę ocalili. Pewnie jeszcze żyją. Służby Bezpieczeństwa Handlowego SjK miały w swojej flocie strumieniowce. Mogli znaleźć dla siebie jakąś planetę, nie tutaj, gdzieś bliżej miejsca bitwy.

Ravna odchyliła głowę do tyłu i błądziła wzrokiem po niebie. Ciekawe gdzie? Może teraz ich świat wcale nie znajduje się nad horyzontem. Galaktyka widziana z jej miejsca wznosiła się w górę niemal pod kątem prostym do ekliptyki. Nie mogła wyobrazić sobie jej prawdziwego kształtu oraz ich położenia pośród konstelacji. Szerszą perspektywę zaburzał blask pobliskich cudowności, jasne węzły otwartych grup, mroźne lśnienie klejnotów na tle bladej poświaty. Ale nieco niżej, tuż nad południowym horyzontem, z dala od głównego rdzenia galaktyki znajdowały się dwie mgliste plamy światła. Obłok Magellana! Nagle wszystko ułożyło się na swoim miejscu i rozciągający się ponad nią wszechświat przestał wydawać się całkowicie obcy. Więc flota Aniara powinna znajdować się…

— Ciekawe, czy stąd moglibyśmy dostrzec Królestwo Straumy — zastanowiła się głośno Johanna. Przez ponad rok musiała grać rolę dorosłego. Od jutra będzie musiała do niej przywyknąć na zawsze. Ale teraz jej głos brzmiał smutno, dziecinnie.

Ravna otworzyła usta, aby uświadomić jej, iż jest to prawie niemożliwe.

— Może się uda, może się uda. — To był Amdi. Sfora zebrała się w zwartą grupę i wmieszała pomiędzy ludzi. Miłe ciepło bijące od szczeniaków zostało przyjęte z radością. — Wiecie, czytałem ostatnio w danniku o tym, gdzie znajdują się inne światy i starałem się dopasować to do tego, co widzimy na niebie. — Para nosów balansowała przez chwilę na tle nieba. Wyglądały jak dłonie człowieka zawzięcie gestykulującego i wymachującego w stronę rozgwieżdżonego firmamentu. — Te najjaśniejsze miejsca, które widzimy, to miejscowy drobiazg. Nie są to zbyt dobre punkty orientacyjne. — Wskazał na kilka otwartych grup i powiedział, że odpowiadają one ciałom niebieskim, których nazwy odnalazł w danniku. Amdi również dostrzegł Obłok Magellana, a także rozpoznał wiele innych rzeczy, które uszły uwagi Ravny.

W każdym razie Królestwo Straumy znajdowało się — znajdowało się! Otóż to, otóż to, mały — w Górnych Przestworzach, niedaleko tarczy galaktyki. Widzicie ten wielki kwadrat ułożony z gwiazd. — Nosy poszły w górę. — Nazywamy go Wielkim Kwadratem. Jeśli przesuniecie się w lewo od górnego rogu i przelecicie sześć tysięcy lat świetlnych, znajdziecie się w Królestwie Straumy.

Jefri ukląkł i wpatrywał się przez chwilę w milczeniu.

— Ale czy można zobaczyć coś, co znajduje się tak daleko?

— Na pewno nie gwiazdy Straumy, ale zaledwie czterdzieści lat świetlnych od Straumy znajduje się biało-niebieski olbrzym…

— Aha — potwierdziła szeptem Johanna — Storlys. Świecił tak mocno, że w nocy można było widzieć cienie.

— Jest to czwarta najjaśniejsza gwiazda licząc od rogu. Patrzcie, wszystkie leżą jakby na jednej prostej. Ja widzę wyraźnie, więc myślę, że wy także widzicie.

Johanna i Jefri długo milczeli, wpatrując się we wskazany im fragment nieba. Wargi Ravny zacisnęły się gniewnie. To były dobre dzieciaki, przeszły prawdziwe piekło. Ich rodzice starali się ocalić ich przed tym piekłem. Uciekli Pladze, unosząc ze sobą środki umożliwiające jej zniszczenie. Ale… ileż milionów ras, które żyły w Przestworzach, zapuszczało sondy do Transcendencji i targowało się z diabłem? Jak wiele z nich uległo tam samozniszczeniu. To jednak nie wystarczyło, żeby powstrzymać mieszkańców Królestwa Straumy. Wniknęli do Transcendencji, aby osłabić Coś, co mogło zapanować nad całą galaktyką.

— Czy myślisz, że ktoś tam jeszcze został? — spytał Jefri. — Czy myślisz, że tylko my?

Jego siostra otoczyła go ramieniem.

— Może… może nie ma już Królestwa Straumy. Ale reszta… cały wszechświat, popatrz, pozostał nie naruszony. — Słaby śmiech. — Tata i Mama, Ravna i Pham, oni powstrzymali Plagę. — Machnęła ręką w stronę nieba. — Ocalili większą część tego, co widzimy.

— Tak — powiedziała Ravna. — Ocaleliśmy i jesteśmy bezpieczni, Jefri. Możemy zacząć wszystko od początku.

I wydawało się, że jak na razie jest to prawdziwa pociecha. Sondy strefowe statku wciąż działały. Oczywiście pojedynczy punkt pomiarowy nie gwarantuje precyzyjnych danych zonograficznych, ale wystarczało to, aby stwierdzić, że znajdowali się głęboko w nowych przestrzeniach Powolności, przestrzeniach stworzonych przez Zemstę Phama. I — co ważniejsze — urządzenia PPII nie stwierdziły zmian natężenia strefowego.

Minął więc strach, jaki nieustannie towarzyszył im przez ostatnie miesiące. Nowy porządek wydawał się trwały jak podnóża gór — zmienić mógł go tylko powolny upływ wieków.

Pięćdziesiąt stopni w dół galaktycznej rzeki znajdował się inny ciekawy fragment nieba. Nie pokazała go dzieciom, ale najbardziej interesująca rzecz znajdowała się dużo bliżej, w odległości nie większej niż trzydzieści lat świetlnych: była to flota Plagi. Muchy zatopione w bursztynie. Przy uwzględnieniu normalnej prędkości skokowej charakterystycznej dla Dolnych Przestworzy, ich okręty znajdowały się kilka godzin drogi od Świata Szponów, kiedy Pham dał początek wielkiej fali. A teraz? Gdyby ich statki były dennolotami z napędem strumieniowym, mogliby tu dotrzeć nawet w ciągu pięćdziesięciu lat. Ale poświęcenie floty Aniara nie poszło na marne. Posłuchali rady obdarzonego iskrą bożą Phama. Chociaż o tym nie wiedzieli, złamali potęgę floty Plagi. Nie pozostał jej ani jeden statek nadający się do lotu w Strefie Powolnego Ruchu. Być może flota ta miała jakieś specjalne wewnątrzsystemowe urządzenia dające im prędkość kilku tysięcy kilków na sekundę. Ale nie tutaj, nie tu w Dole, gdzie zastosowanie nowych konstrukcji nie było już zwykłym machnięciem czarodziejską różdżką. Niszczycielskie siły Plagi dotrą do Świata Szponów za jakieś… kilka tysięcy lat. Mieli wystarczająco dużo czasu.

Ravna oparła się o jedno z ramion Amdiego. On zaś ułożył się wygodnie wokół jej szyi. Przez ostatnie dwa miesiące szczeniaki rosły w zastraszającym tempie. Najwyraźniej Stal podawał części z nich jakieś środki hamujące rozwój. Jej spojrzenie zagubiło się w mozaice ciemności i blasku; ku Strefom, które teraz były tak bardzo odległe. Gdzie teraz przebiegają granice? Jak straszliwa była Zemsta Phama? Może powinna ją nazywać Zemstą Starego? Nie, to było coś jeszcze większego. „Stary” był tylko jedną z ostatnich ofiar Plagi. Stary był jedynie tym, który umożliwił narodziny Zemsty. Pierwsza przyczyna musiała być równie zamierzchła jak sama Plaga i potężniejsza niż wszelkie Moce.

Ale niezależnie od tego, jaka była przyczyna, wielka fala była czymś więcej niż tylko zemstą. Ravna sprawdziła pomiary natężenia strefowego, wykonane przez urządzenia na pokładzie statku. Zgromadzone dane mogły być jedynie szacunkowe, ale wiedziała, że znajdowali się na głębokości od tysiąca do trzydziestu tysięcy lat świetlnych w nowej Powolności. Lecz tylko Moce wiedziały, jak wysoko wielka fala wypchnęła Powolność… Może nawet niektóre Moce zostały przez nią zniszczone. Było to coś w rodzaju planetarnego Armagedonu — dawnego koszmaru prymitywnych cywilizacji — rozegranego w galaktycznej skali. Ogromna część Drogi Mlecznej została wchłonięta przez Powolność i to w ciągu jednego popołudnia. Nie tylko flota Plagi została uwięziona niczym mucha w bursztynie. Być może nawet cały niebieski firmament, jaki ogarniali wzrokiem — oprócz ledwie widocznego, dalekiego Obłoku Magellana — został pogrzebany w grobowcu Powolności. Wiele statków pozostało przy życiu na zewnątrz, ale ile wpadło w tę międzygwiezdną pułapkę? Ile zautomatyzowanych systemów przestało działać, niszcząc zależne od nich cywilizacje? Na niebie panowała absolutna cisza. W pewnym sensie Zemsta była czymś gorszym niż sama Plaga.

A co stało się z Plagą — nie z flotą ścigającą PPII, lecz z samą Plagą? Przecież była mieszkańcem Szczytu i Transcendencji. Daleko stąd zajmowała ogromną część nieba, które obserwowali nocą. Czy rzeczywiście dosięgła jej Zemsta Phama? Jeśli wszystkie ich poświęcenia miały jakikolwiek sens, to na pewno tak. Fala tak wielka, że pchnięta z głębi Powolności tysiące lat świetlnych w górę przemierzyła Dolne i Środkowe Przestworza, i mijając wielkie cywilizacje Szczytu… wniknęła do Transcendencji. Mc dziwnego, że Plaga tak bardzo pragnęła nas zatrzymać. Moc zanurzona w Powolności przestaje być Mocą, przestaje żyć. Jeśli., jeśli… jeśli… Jeśli tylko wielka fala Phama dotarła tak wysoko.

Ale tego nigdy się nie dowiem.

Krypto: ■

Otrzymane przez: Ścieżka językowa: Optima

Od: Stowarzyszenie na rzecz Racjonalnego Prowadzenia Badań

Temat: Impuls

Wyrażenia kluczowe: Pomocy!

Streszczenie: Czy nastąpił podział Sieci, czy co?

Dystrybucja:

Zagrożenie Plagą

Stowarzyszenie na rzecz Racjonalnego Zarządzania Siecią

Grupa dyskusyjna: Śladami Wojen

Data: 0,412 milisekund od utraty kontaktu

Tekst wiadomości:

Nie udało mi się odzyskać kontaktu z żadnym miejscem sieciowym sąsiadującym ze mną od strony zgodnej z obrotem galaktyki. Wygląda na to, że znajduję się na samym skraju jakiejś katastrofy.

Jeśli uda wam się odebrać ten impuls, proszę o natychmiastową odpowiedź! Czy grozi mi jakieś niebezpieczeństwo?

Dla ścisłości, nie mam żadnych kłopotów z dotarciem do miejsc, które znajdują się po stronie przeciwnej do kierunku obrotu galaktyki. Rozumiem, że przekazywanie wiadomości na drugą stronę galaktyki kosztuje wiele wysiłku. Ale przynajmniej da nam to pojęcie o rozmiarach strat. Nie dotarła do mnie jeszcze żadna odpowiedź, co przypuszczam, nie powinno być zaskoczeniem, biorąc pod uwagę liczbę koniecznych skoków i wysokie koszty.

W tym czasie wysyłam wszędzie takie impulsy jak ten. Muszę powiedzieć, że przeznaczam na to ogromne środki — dla mnie to bardzo istotne. Wysyłam już bezpośrednie wiązki do wszystkich gwiazd, które znajdują się po stronie zgodne] z kierunkiem obrotu galaktyki. Nie otrzymałem żadnej odpowiedzi.

Co gorsza: Starałem się nadawać „górą”, to znaczy używając znanych mi miejsc w Transcendencji, znajdujących się nad obszarem katastrofy. Duża część z nich normalnie nie odpowiada, w końcu to przecież Moce. Ale nie otrzymałem absolutnie żadnej odpowiedzi. Żadnej! Panuje tam cisza jak na Głębiach. Wydaje się, że nawet pewna część samej Transcendencji została pochłonięta.

Jeszcze raz: W razie otrzymania tej wiadomości, proszę o natychmiastową odpowiedź!

Content

Vernor Vinge
Ogień nad otchłanią

PROLOG

CZĘŚĆ PIERWSZA

JEDEN

DWA

TRZY

CZTERY

PIĘĆ

SZEŚĆ

SIEDEM

OSIEM

DZIEWIĘĆ

DZIESIĘĆ

JEDENAŚCIE

DWANAŚCIE

TRZYNAŚCIE

CZTERNAŚCIE

PIĘTNAŚCIE

SZESNAŚCIE

CZĘŚĆ DRUGA

SIEDEMNAŚCIE

OSIEMNAŚCIE

DZIEWIĘTNAŚCIE

DWADZIEŚCIA

DWADZIEŚCIA JEDEN

DWADZIEŚCIA DWA

DWADZIEŚCIA TRZY

DWADZIEŚCIA CZTERY

DWADZIEŚCIA PIĘĆ

DWADZIEŚCIA SZEŚĆ

DWADZIEŚCIA SIEDEM

DWADZIEŚCIA OSIEM

DWADZIEŚCIA DZIEWIĘĆ

TRZYDZIEŚCI

TRZYDZIEŚCI JEDEN

TRZYDZIEŚCI DWA

TRZYDZIEŚCI TRZY

TRZYDZIEŚCI CZTERY

TRZYDZIEŚCI PIĘĆ

TRZYDZIEŚCI SZEŚĆ

CZĘŚĆ TRZECIA

TRZYDZIEŚCI SIEDEM

TRZYDZIEŚCI OSIEM

TRZYDZIEŚCI DZIEWIĘĆ

CZTERDZIEŚCI

CZTERDZIEŚCI JEDEN

EPILOG