Margit Sandemo

Lód I Ogień

SAGA O LUDZIACH LODU

Tom XXVIII

ROZDZIAŁ I

Zachodzące słońce rozjaśniało niebo żółtą, chłodną poświatą rozlaną pod ołowianoszarymi, bezkształtnymi chmurami. Zapadał wieczór, wszystkie barwy ponad ziemią już zgasły, jedynie po zachodniej stronie ten ciemnożółty blask lśnił jeszcze wszystkimi odcieniami wypolerowanej miedzi.

– Idź ostrożnie – raz po raz Belinda upominała siostrę swym niepewnym, ale przepojonym troską głosem. – Prawie nie widać ziemi pod stopami.

– Trochę śmiesznie brzmi, jak mi wciąż powtarzasz, bym szła ostrożnie – uśmiechnęła się Signe. – Przecież to ty ciągle się potykasz.

– Właśnie – roześmiała się Belinda rozbawiona, nie zauważając sarkazmu w słowach siostry. – Masz rację.

Signe narzekała:

– O Boże, ile czasu nam zeszło na tej plebanii! Proboszcz gada i gada, a człowiek nie może mu przerwać. Ale za chwilę będziemy w Elistrand. – Uścisnęła wspierające ją ramię Belindy. – Tak się cieszę, że mogłaś przyjechać do mnie w odwiedziny. Mnie się powodzi znakomicie pod każdym względem, a Herbert jest dobrym człowiekiem, na swój sposób, i mam w domu teściową, ale mimo wszystko czasami czuję się samotna!

Belinda była uszczęśliwiona, że może pomóc siostrze. Westchnęła wzruszona na wspomnienie wspaniałego wesela Signe. Czegoś tak pięknego i porywającego nigdy przedtem nie widziała. Signe była najśliczniejszą panną młodą, jaką można sobie wyobrazić, toteż Herbert Abrahamsen patrzył na nią pełnym dumy, rozkochanym wzrokiem. Och, jakiż to przystojny mężczyzna! Belinda zawsze myślała, że nikt nie jest dość dobry dla Signe, ale w końcu siostra dostała naprawdę najlepszego. Ach, Belinda tak się cieszyła, tak się cieszyła w imieniu siostry!

Tymczasem teraz przeniknęło ją jakieś trudne do określenia uczucie niechęci, nad którym nie potrafiła zapanować. Signe miała się przecież dobrze w Elistrand, bardzo dobrze, a Herbert był nadzwyczaj troskliwym mężem, zwłaszcza ostatnio, kiedy spodziewała się dziecka. „Musimy jak najlepiej dbać o Signe, prawda, Belindo? Oczekujemy przecież nowego Abrahamsena, Signe nic nie może się stać!”

To dobrze, że matka Herberta mieszka z młodymi. Starsza pani jest wdową, osobą samotną. I Signe ma towarzystwo. Co prawda teściowa nieczęsto opuszcza swój pokój, ale jest w pobliżu, a to najważniejsze.

Signe pocieszała Belindę:

– Jeszcze tylko miniemy to wzgórze i już będzie Elistrand… O mój Boże, a to co?

Obie siostry uskoczyły w bok. Na wzniesieniu rysowała się na tle nieba sylwetka jeźdźca. Nie wiadomo, skąd się tam wziął; i koń, i jeździec stali teraz nieruchomo, mając za plecami gasnącą już złocistą łunę zachodu.

Belinda wpatrywała się w obcego. Był to dość młody mężczyzna o ciemnych włosach, otulony krótką pelerynką. Rysów twarzy dokładnie nie widziała, zdawało jej się, że musiały być wyraziste; czarne, gniewnie ściągnięte brwi i jakiś nieprzenikniony wyraz zaciętych ust sprawiały smutne wrażenie. W ogóle w postaci młodego człowieka nie było ani odrobiny radości.

Przez chwilę spoglądał na obie siostry, po czym zawrócił konia i zniknął w mroku.

Signe położyła dłoń na sercu.

– Uff, to chyba niedobrze w moim stanie. Takie zjawy zapowiadają nieszczęście.

Belinda poczuła zimny skurcz strachu. Dobrze wiedziała, że brzemienne kobiety nie powinny oglądać niczego nieprzyjemnego. To naprawdę zapowiada nieszczęście, każdy może to potwierdzić.

– Kto to był? – zapytała zmartwiałymi wargami.

– To pan na Grastensholm. Viljar z Ludzi Lodu. Mówią, że on jest szalony. Och, Belindo, chyba moje dziecko nie zostało przestraszone? Chodzi mi o to… mama widziała przecież idiotę, kiedy chodziła z tobą…

Ujęły się mocno za ręce.

Poszły do domu, teraz dużo szybciej.

– On wygląda bardzo młodo jak na właściciela dużego majątku – powiedziała Belinda.

– Tak, właściwie to rodzice jego ojca, Heike i Vinga Lind z Ludzi Lodu, są właścicielami dworu. Ale już się starzeją, więc jemu przekazali gospodarstwo.

– A rodziców nie ma? Co się z nimi stało?

– Ma. Eskil i Solveig Lind z Ludzi Lodu mieszkają w Lipowej Alei. To ten najmniejszy dwór, który dzisiaj widziałaś.

– Czy Elistrand także nie należało do Ludzi Lodu? – zapytała Belinda.

– To prawda. I pani Vinga próbowała je zatrzymać jak najdłużej, ale nie mają dla tego dworu dziedzica, a i kierować nim nie było łatwo. W końcu i ona musiała uznać, że tak dalej być nie może. Jak widzisz, słucham tutejszych plotek. Nie, Belindo, nie ściskaj mnie tak mocno za ramię, mogę iść sama. No i wtedy Herbert mógł kupić dwór, sama widzisz, że to uroczy dom. I jaki reprezentacyjny! Ale jest w nim zbyt dużo zimnych pokoi, nic dziwnego, że Ludzie Lodu musieli dać za wygraną, wiesz, oni nie mają specjalnie dużo pieniędzy. Wprowadziliśmy już mnóstwo zmian, nie widziałaś jeszcze nawet połowy.

Co nieco jednak Belinda już widziała i starała się wszystkim zachwycać, bo nikt na świecie nie miał tak dobrego smaku jak Signe i jej mąż. Ona sama natomiast najwyraźniej nie znała się na takich sprawach, bo w głębi duszy uważała, że te przeróbki są ni w pięć, ni w dziewięć.

Ale ona jest przecież głupia…

Signe nie przestawała mówić, nawet gdy widziały już przed sobą oświetlone okna Elistrand.

– Herbert był jedynym człowiekiem, który mógł sobie pozwolić na kupno takiego dworu. Chciał zawsze, żebyśmy mieszkali odpowiednio do naszego stanu, i trzeba powiedzieć, że tak chyba jest.

– O, tak! Taka jestem szczęśliwa, że wyszłaś za Herberta, Signe. Czyż on nie jest dla ciebie strasznie miły?

– Oczywiście! – potwierdziła siostra pospiesznie. – On mnie po prostu nosi na rękach!

Belinda uśmiechała się radośnie. Z jaką troskliwością zwracał się do niej przy obiedzie: „Musisz teraz jeść za dwoje, Signe! Belindo, musimy się nią opiekować. Ona jest teraz bardzo ważną personą. Mój syn… rozumiesz!”

Herbert był strasznie przystojny. I po męsku stanowczy, jeśli chodzi o zasady. Człowiek o wysokiej pozycji, a tacy muszą zawsze bardzo dbać o szczegóły, w przeciwnym razie wszystko w społeczeństwie potoczy się nie tak jak trzeba, tak właśnie dzisiaj powiedziała Signe, a Signe zawsze ma rację. „Uważam, Belindo, że ostatnio trochę przytył, ale to bardzo dobrze. To dowodzi, że stać go na wiele. Prawda, że on jest urodziwy?”

Belinda widziała Herberta oczyma Signe, uważała zatem, że owszem, jest bardzo urodziwy. Twarz miał delikatną jak roczne dziecko, cerę śniadą z ciemnym zarostem, włosy gładko zaczesane i wysmarowane makasarskim olejkiem.

Tak, z pewnością był najprzystojniejszym mężczyzną na świecie. Tak twierdziła Signe. I służące też tak uważają, mówiła Signe. I wszystkie panie na weselu! Och, jak one wzdychały! Wtedy Belinda wzdychała także, bo widocznie tak należało się zachowywać.

Znowu dało o sobie znać to niezrozumiałe uczucie niechęci. Herbert spoglądał na nią dzisiaj tak dziwnie. Jakby widzieli się po raz pierwszy. Lustrował ją od stóp do głów i z powrotem. Wielokrotnie, kiedy spojrzała w jego stronę, widziała to natrętne spojrzenie. Czy coś jest może nie w porządku z jej ubraniem? Często jej się przecież zdarzało pozapinać sukienkę nie tak jak trzeba. „Niezdarna Belinda, rodzinny klown” – mawiano o niej. I tak pewnie było, ale też z pewnością to zabawne mieć takiego klowna. Zabawnie jest być klownem. Zabawnie, kiedy się z człowieka śmieją…

Głos Signe wyrwał ją z zamyślenia.

– Wiesz co, ja ci zawsze zazdrościłam, Belindo.

– Mnie? Och, pęknę ze śmiechu!

Ale oczywiście tego nie zrobiła.

– Tak, tak było – śmiała się Signe. – Zazdrościłam ci, że to ty dostałaś to śliczne imię: Belinda, a ja takie pospolite: Signe. Nie mogłam tego wybaczyć rodzicom, wydawało mi się to niesprawiedliwe!

– Uważasz, że Belinda to piękne imię? – zapytała zdumiona. – Moim zdaniem tak mogłaby się nazywać krowa.

– Wcale nie! Okropnie mnie złości, że to nie ja dostałam to imię. Pasowałoby do mnie znakomicie, prawda?

– Owszem – odparła Belinda z wahaniem, bo dla niej zawsze Signe to była Signe, ona sama zaś była Belindą. Jakby przyszła z tym imieniem na świat, stanowiło dla niej coś w rodzaju części ciała.

Signe jednak szybko porzuciła ten temat.

– Herbert ma wielkie plany, mogę cię zapewnić! Wiesz, do dworu należy mnóstwo ziemi, a Christiania rozrasta się tak szybko i ludzie chcą sobie budować domy, więc Herbert pomyślał, że mógłby tu sprzedawać działki. Zrobi na tym ogromny majątek!

– Myślałam, że on już ma ogromny majątek.

– Owszem, ale Elistrand nie było tanie! Tylko że Herbert od razu dostrzegł, jakie ono daje możliwości, i dlatego kupił. Od początku wiedział, że podzieli ziemię na mniejsze części i sprzeda bogatym ludziom, którzy chcą mieszkać na wsi niedaleko miasta.

Belinda rozejrzała się wokół tym swoim dziecięcym, ufnym wzrokiem, ale naturalnie w ciemnościach nie widziała nic. Przyszła jej do głowy pewna myśl, a nawet więcej, ogarnął ją dziwny niepokój. Oglądała parafię Grastensholm w świetle dnia i doznała wtedy wzruszenia. Sprawił to niezwykły spokój tych okolic, piękne, łagodne linie krajobrazu i teraz poczuła w sercu nieoczekiwany smutek.

Poza granicami majątku Grastensholm budowano coraz więcej nowych siedzib, gęsta zabudowa pokrywała w ostatnich latach kolejne obszary parafii. Kiedy jechała do Signe, wszędzie mijała okazałe, dwupiętrowe domy, których widok sprawiał jej ból, choć nie umiałaby powiedzieć dlaczego. Signe mówiła o tych nowoczesnych budowlach z zachwytem i wtedy Belinda przytakiwała, bo Signe zawsze miała rację, ale w głębi duszy dręczyła ją rozterka.

– A co Ludzie Lodu mówią na te plany? – zapytała, kiedy przechodziły przez imponującą bramę dworu, który kilkaset lat temu Alexander Paladin podarował w prezencie ślubnym swojej córce Gabrielli.

– Ludzie Lodu? Chyba oszalałaś! Herbert ani słowem nie wspomniał im o swoich projektach. W przeciwnym razie na pewno by mu dworu nie sprzedali! Ale teraz Elistrand należy do niego i zrobi, co zechce.

Belinda z trudem poznawała swoją wspaniałą siostrę. Jakbym słyszała Herberta, przemknęło jej przez myśl.

W zadumie stanęła i patrzyła na wzniesienia, które właśnie minęły. Zorza już przygasła, niebo przybrało barwę popiołu, ale nic nie zakłócało wciąż jeszcze wyraźnej linii horyzontu.

Niektórzy ludzie już się tacy rodzą, że kiedy podnoszą kęs ciastka do ust, spada im on z widelczyka.

Belinda była jedną z nich.

Obcasy więzły jej pomiędzy kamieniami, kiedy szła ulicą, przytrzaskiwała sobie ręce w drzwiach, a witając się z ludźmi, poszturchiwała ich niezdarnie.

Tego rodzaju nieszczęścia są na ogół wynikiem braku pewności siebie. „Zaraz otworzę nie te drzwi, co trzeba”, myśli z lękiem nieśmiały człowiek i, oczywiście, wkracza do najbardziej prywatnego pomieszczenia w domu. Strach przed gafą staje się swego rodzaju sugestią, która po prostu musi się spełnić.

Tak było właśnie w przypadku Belindy.

Urodziła się jako drugie z kolei dziecko w nie kończącym się szeregu rodzeństwa, a wszystkie jej siostry i wszyscy bracia byli nad wyraz inteligentni i w ogóle udani. O Belindzie nie można powiedzieć po prostu, że jest głupia. Miała może trochę spowolnione reakcje, nie myślała tak szybko jak pozostali, i to wszystko. Naiwna, w najlepszym znaczeniu tego słowa, to najbardziej odpowiednie dla niej określenie.

Nie była też pięknością, ot, zwyczajna dziewczyna, ani ładna, ani brzydka, o szaroblond gęstych włosach i życzliwych ludziom oczach. Ale przyszła na świat w rodzinie mającej wiele wspaniałych dzieci i na ich tle wyróżniała się niekorzystnie.

Najlepsze co matka miała o Belindzie do powiedzenia, to słowa Biblii: „Błogosławieni ubodzy duchem, albowiem do nich należy królestwo niebieskie”. I rzeczywiście taka myśl przychodziła człowiekowi do głowy, kiedy się na nią patrzyło.

Ozdobę rodziny stanowiła natomiast Signe, co zresztą rodzice nieustannie Belindzie powtarzali: „Spójrz na Signe, jak ona sobie wspaniale z tym radzi! Chyba nie chcesz być gorsza od Signe?” Te słowa prześladowały ją od najwcześniejszego dzieciństwa. „Ach, czy to możliwe, że te dziewczyny są siostrami?”

W tej sytuacji nie należałoby się dziwić, gdyby Belinda nosiła w duszy nienawiść do siostry, ale to nie w jej stylu. Stawała się po prostu coraz mniejsza, jakby mniej widoczna, podczas gdy uwielbienie dla siostry wciąż rosło. Cokolwiek robiła Signe, robiła także Belinda. Miała takie same poglądy, takie same odczucia. Jeśli Signe kupowała sobie coś różowego, Belinda także chciała coś takiego mieć, choć akurat w różowym nie było jej do twarzy. Naśladowała nawet głos siostry, jej sposób wysławiania się. Bo skoro wszyscy lubią Signe taką, jaka jest, myślała sobie Belinda, to będą lubić także ją, naśladującą Signe.

Starała się więc, jak mogła, naśladować Signe we wszystkim, lecz udawało jej się zasłużyć co najwyżej na szyderczy śmiech. Także młodsze rodzeństwo pogłębiało jej brak pewności siebie, takie było zdolne i pomysłowe, wszyscy żartowali sobie z naiwnej Belindy, której można było wmówić najbardziej nieprawdopodobne rzeczy.

Jak grom z jasnego nieba spadła na rodzinę trudna do pojęcia tragedia: Signe umarła! Poród zaczął się przedwcześnie, wystąpiły komplikacje, których Signe nie przeżyła. Belindy wtedy z nią nie było, wróciła już do Christianii i teraz wciąż sobie wyrzucała, że zostawiła siostrę w tym najtrudniejszym okresie samą.

Dla Belindy była to nie tylko tragedia związana ze stratą ukochanej siostry tak bolesna, że płakała na każde wspomnienie, i nie tylko serdeczne współczucie dla małej sierotki. Na domiar wszystkiego rodzina dosłownie ogłosiła zmarłą Signe świętą, co odbywało się przeważnie kosztem Belindy, która teraz została najstarszą z rodzeństwa. „Ależ, Belindo, Signe nigdy by tak niestarannie nie nakryła do stołu!” „Och, kochana pani Svendsdatter, jakież to straszne! Teraz mamy do pomocy już tylko Belindę i chociaż ona się bardzo stara, to przecież nigdy nie będzie taka jak Signe!” „Tak, nieustannie powtarzam, że Signe była za dobra dla tego świata! Pan Bóg powołuje do siebie tylko najlepszych, chce ich mieć przy sobie! A ona już tu na ziemi była aniołem, nieprawdaż?” „Uff, nie, Belindo, żebyś ty się chociaż chwilę zastanowiła nad tym, co robisz! Twój mózg jest niczym sito, człowiek wkłada ci do głowy różne wiadomości, a one natychmiast wypadają z powrotem! Przecież monogram trzeba haftować z tej strony! Ach, jak ja tęsknię za Signe!”

Belinda kuliła się coraz bardziej i zamykała w sobie, a im mniej miała pewności siebie, tym bardziej była niezręczna. Tymczasem różnica wieku pomiędzy nią a młodszym rodzeństwem była znaczna, więc cała praca domowa spadała na jej barki. Tak było zresztą już od ślubu Signe, ale rodzice zdawali się o tym nie pamiętać, dopiero po śmierci starszej różnica między siostrami stawała się jaskrawo widoczna.

Bardzo często Belinda odczuwała pragnienie śmierci. Bo może wówczas i o niej rodzice pomyśleliby inaczej i może na tamtym świecie spotkałaby ukochaną Signe, za którą tęskniła tak rozpaczliwie, że serce o mało jej nie pękło?

Myślała też nieustannie o tym maleństwie, które pozbawione macierzyńskiej miłości mieszkało w Elistrand. Rodzice Belindy wielokrotnie prosili Herberta Abrahamsena, by pozwolił im zajmować się córeczką Signe, ale on odmawiał. Wszystko jest w porządku, tłumaczył, mała ma niańkę.

Belindę dręczyło jeszcze jedno, a mianowicie owa zjawa, którą dziewczęta widziały tamtego wieczora na wzgórzach. To ta zjawa stała się przyczyną śmierci Signe, co do tego Belinda nie miała wątpliwości. I wina była po jej stronie, oczywiście. Powinna była się przeżegnać i pomodlić na widok rycerza wyłaniającego się z mroku. Wtedy Signe byłaby uratowana.

Wkrótce nadeszły wydarzenia, które jeszcze bardziej pogłębiły tragedię, choć na razie nikt tak tego nie traktował. Otóż pewnego dnia do domu rodziców Belindy wkroczył Herbert Abrahamsen. W żałobie, z włosami jakby cokolwiek bardziej przerzedzonymi nad czołem niż dawniej, choć zręcznie to ukrywał, cokolwiek okrąglejszy i chyba cokolwiek bardziej błyszczący na twarzy.

Zasiadł w najlepszym salonie i bez zbędnych wstępów poprosił o rękę Belindy!

Rodzice w milczeniu spoglądali po sobie. Belinda?

Powoli te zaskakujące oświadczyny docierały do ich świadomości. Siedzi oto przed nimi niepospolicie bogaty człowiek, który tak bardzo ich uszczęśliwił, kiedy po raz pierwszy został ich zięciem, i chce się żenić z ich córką, której w ogóle nigdy nie mieli nadziei wydać za mąż! A przy tym jest teraz jeszcze bogatszy niż poprzednio!

Pospiesznie sprowadzono Belindę. Weszła w kuchennym fartuchu i tak niezdarnie starała się go rozwiązać, że Herbert Abrahamsen z niezadowoleniem ściągnął swoje blisko osadzone brwi.

Drżącym ze wzruszenia głosem matka przekazała nowinę.

Reakcja Belindy była spontaniczna i, jak zwykle, nierozważna:

– Nie, dziękuję. Ja nie chcę.

Rozległ się syk oburzenia:

– Ależ, Belindo!

I naraz wszyscy zaczęli krzyczeć. Rodzice wymyślali Belindzie i wprost nie wiedzieli co zrobić, by jakoś ułagodzić obrażonego konkurenta.

Dziewczyna zasłoniła twarz rękami.

– Ale ja nie mogę – wyjąkała w końcu nieszczęśliwa. – On przecież należy do Signe!

Patrzyli na nią, próbując zrozumieć jej tok myślenia, który na ogół nie liczył się z ogólnie przyjętymi zasadami.

– A więc chodzi o uczucie dla zmarłej – zaczęła matka ostrożnie. – Ona nie czuje się godna zająć miejsca kochanej siostry…

Herbert otworzył swoje obwisłe usta, które wiele kobiet uważało za zmysłowe.

– Wcale też nie jest w stanie zająć miejsca Signe – oświadczył. – Ale ja potrzebuję syna, jak najprędzej. Potrzebuję dziedzica, który kiedyś przejmie po mnie majątek. A nie jest tego mało. To bardzo niedobrze, że moja pierwsza żona umarła, ale sądzę, że druga z państwa córek jest lepiej zbudowana i że nadaje się do rodzenia dzieci.

Znowu jego taksujące spojrzenie przesunęło się po ciele Belindy. Dziewczyna mimo woli zadrżała.

Czyż naprawdę nikt nie rozumie? Och, że też tak trudno im wytłumaczyć istotę sprawy! Czyż nikt nie rozumie, że ona niczego nie może odebrać Signe? Niczego, a już tym bardziej męża, z którego siostra była taka dumna! Sumienie Belindy nie zaznałoby ani przez chwilę spokoju, gdyby zabrała Signe męża. Cóż za niedorzeczny pomysł! Tak myślała, ale powiedzieć tego nie była w stanie.

Herbert Abrahamsen ciągnął swoje:

– Rzecz jasna trzeba będzie zaczekać, aż minie żałoba. Ale ja mam przecież w domu maleńkie dziecko, które potrzebuje czułej macierzyńskiej ręki. Gdyby więc córka państwa mogła już teraz…

– Naturalnie, jeszcze by tego brakowało, żeby nie chciała – zapewniła pospiesznie matka.

– Czy mała nie mogłaby tymczasem zamieszkać tutaj? – próbowała Belinda.

Teraz Herbert Abrahamsen spojrzał jej po raz pierwszy w oczy. On sam miał oczy piwne i był w nich jakiś taki wyraz, trochę rozmarzony, ale bardziej chyba obleśny, który dziewczyny kuchenne w Elistrand przyprawiał o dreszcze. Belinda jednak potrząsnęła głową zakłopotana, bo ten wzrok Herberta przywodził jej na myśl zadumaną krowę.

Abrahamsen powiedział ostro i stanowczo:

– Tę kwestię już rozstrzygnęliśmy. Dziecko jest moje i pozostanie w moim domu. Życzę sobie widzieć, jak się rozwija, i chcę dbać, żeby było wychowywane zgodnie z moimi zasadami. Wynająłem dla małej niańkę i mamkę, ale teraz obie skończyły pracę, prawie jednocześnie. Mamka nie jest już potrzebna, a niańka… – Otrząsnął się z irytujących wspomnień. – Rzecz polega na tym, że dziecko musi mieć matkę! A nie mogę sobie wyobrazić, że ktoś nadawałby się do tego lepiej niż rodzona siostra Signe.

Rodzice dyskutowali z Herbenem, jak najlepiej ułożyć wszystkie sprawy, a tymczasem myśli Belindy błądziły własnymi torami. Wszystko, dosłownie wszystko się w niej burzyło na myśl o tym, że miałaby zająć miejsce ubóstwianej Signe. Po prostu nie mogła tego zrobić i już! Ludzie kochani, przecież nawet Herben Abrahamsen musi wiedzieć, jaka Belinda jest gapowata i niezdarna. Nie można powierzać małego, delikatnego dziecka komuś, kto się tak zamyśla, że filiżanka wypada mu z rąk.

Najbardziej jednak dręczyło ją coś innego. Chociaż Belinda nie przywykła do adoracji ze strony mężczyzn, to ogarniał ją głęboki niepokój, gdy Abrahamsen wbijał w nią oczy. Nie byłaby zresztą w stanie tego niepokoju określić, ale sprawiał, że nie mogła zebrać myśli. Nie pojmowała, skąd przyszło jej do głowy, że ten człowiek ma w stosunku do niej nie całkiem czyste zamiary. Wszyscy mówili, że jest wspaniałym mężczyzną i wyjątkowo dobrą partią, Signe też tak mówiła, więc pewnie taki był. Ale Signe kiedyś mimochodem wspomniała coś o „uniesieniu do granicy bólu”. Osiemnastoletnia Belinda nie rozumiała tych słów, ale to właśnie ich bała się teraz najbardziej. Wyczuwała bowiem, że mają jakiś związek z jej największą tajemnicą. Z tymi dziwnymi falami gorąca zalewającymi jej ciało, jakby krew się burzyła, i z tą jakąś niepojętą tęsknotą, która ogarniała ją często i stawała się coraz bardziej dręcząca. Nikt nie znał jej snów na jawie, nawiedzających ją w bezsenne noce, ani jej prób uciszenia dojmującej potrzeby ciała, a także przerażenia i wstydu z powodu tego, co robiła.

W rzeczywistości bowiem Belinda była młodą kobietą obdarzoną bardzo gorącą krwią. To, czego nie dostawało jej umysłowi, zostało z nawiązką zrekompensowane przez wrażliwą uczuciowość. Niekiedy wydawało jej się, że ogarnia ją pożar, którego nikt, a już w każdym razie ona sama nie jest w stanie ugasić. To w takich chwilach pojawiały się nieśmiałe, jakby niedozwolone myśli o mężczyznach. Nikt nigdy nie rozmawiał z Belindą o misteriach miłości, co najwyżej padały jakieś pokrywane chichotem aluzje, z których nie rozumiała nic. Pewnego razu zapytała matkę, skąd się wzięło dziecko Signe i jak się dostało tam, gdzie jest. W odpowiedzi matka wymierzyła jej policzek i boleśnie szarpnęła za ucho.

W kilka dni później wydarzyło się jednak coś, co ją zastanowiło. Usłyszała, jak kucharka mówi do pokojówki: „Jezu, widziałaś, jakich kształtów nabrała Belinda? Temu, co wczoraj przychodził tu z butami, mało oczy z orbit nie wyszły na jej widok!”

Pokojówka na to westchnęła i powiedziała, że to żaden chłop nie będzie musiał toczyć długich bojów.

Belinda nie pojmowała sensu tej rozmowy, całkiem po prostu nie rozumiała, o czym mówią. Ale słowa o kształtach zastanowiły ją do tego stopnia, że poszła do swojego pokoju i próbowała dokładnie się obejrzeć w lusterku nad toaletką. Nie była to najłatwiejsza rzecz na świecie, ale kiedy stanęła na krześle, mogła zobaczyć za jednym razem sporą część swojej figury. A wtedy nawet ona musiała przyznać, że dziewczyny w kuchni miały rację. Talię miała bardzo szczupłą, ale i ponad talią, i poniżej była naprawdę ładnie zaokrąglona. I… Wstyd i zgroza, ale gdy tylko zobaczyła własną twarz, ujrzała w niej także ową trawiącą ją od wnętrza tęsknotę. Poznawała to po obrzmiałości czerwonych warg, po spojrzeniu spod spuszczonych powiek, a także po gestach niespokojnych, jakby czegoś szukających rąk i po niecierpliwości każdego ruchu ciała.

Nagle przyszły jej do głowy pewne słowa, które kiedyś powiedziała Signe. Napomknienie zaledwie, jak w ogóle wszystko, co z tymi sprawami miało związek. I tak samo niezrozumiałe. Ale wtedy też odczuwała to dziwne mrowienie. „Kiedy mężczyzna cię dotknie, Belindo, to staniesz się jak wosk. Wtedy nie będziesz pragnęła niczego więcej poza tym, by zamknąć się wokół niego, nie, ty jeszcze tego nie rozumiesz!”

Ale Belinda czegoś się jednak już wtedy domyślała… Choć Signe opowiadała o Herbercie. I…

Posłała w jego stronę przerażone spojrzenie. Nie, jego Belinda nie byłaby w stanie sobie wyobrazić w takiej sytuacji! W każdym razie nie inaczej niż w związku z Signe.

Jej własne marzenie o mężczyźnie, który potrafi ugasić trawiący ją ogień, było dużo mniej wyraźne. Co jednak dziwne, zawsze przybywał do niej konno, choć pojęcia nie miała dlaczego. I potem zostawał z nią w jej pokoiku, ostatecznie jednak wszystkie jej marzenia kończyły się wielkim zamieszaniem, bo po prostu nie wiedziała, co miałoby się dalej dziać.

Och, trzeba wrócić do rzeczywistości, myśleć o tym, co jest teraz!

O czym to tamci rozmawiają?

Rodzice zwracali się do zięcia per „panie Abrahamsen”, mimo wszystko nie mieli śmiałości mówić do niego „Herbercie”. Jakoś nie zachęcał do tego rodzaju poufałości.

– Wobec tego uzgodnione – rzekła matka. – Belinda zamieszka u pana i będzie się zajmować pańską córeczką. jestem pewna, że da sobie z tym radę.

– Och, tak! – wykrzyknęła Belinda zachwycona. – Z największą radością się tego podejmę. Bardzo dziękuję!

Nikt jej jednak nie słuchał. Ojciec kontynuował kwestię rozpoczętą przez matkę:

– A kiedy okres żałoby minie, wrócimy do rozmowy na temat ślubu. Także i tym razem urządzimy wesele jak trzeba, bo nie jesteśmy skąpcami, dobrze pan o tym wie, panie Abrahamsen.

Dla Belindy słońce zgasło.

– Ale ja nie chcę. Chętnie będę się zajmować małą córeczką Signe, ale uważam, że o ślubie to powinniśmy zapomnieć.

– Belindo! – krzyknęła matka. – Nie stój tak i nie wysypuj cukru na stół, dziewczyno! O, mój Boże, cukiernica spadła na podłogę! Czy nie można się do ciebie odezwać, żebyś nie podskakiwała jak ukąszona?

Chwyciła nieszczęsną dziewczynę za ucho i wyciągnęła z pokoju. Za drzwiami potrząsnęła nią z taką energią, że o mało jej ucha nie urwała.

– Co ty sobie właściwie wyobrażasz? Że konkurenci do twojej ręki stoją w kolejce? Wiesz dobrze, że tak naprawdę pogodziliśmy się już z tym, że w ogóle za mąż nie wyjdziesz i zostaniesz starą panną.

– A czy nie właśnie tego sobie życzyliście? – jęknęła Belinda upokorzona. – Mówiliście przecież, że dobrze byłoby mieć kogoś do opieki na starość.

– Po prostu się w ten sposób pocieszaliśmy – syknęła matka przez zęby i znowu szarpnęła córkę za ucho. – A teraz dostajesz zupełnie wyjątkową propozycję, i to od takiego człowieka! O takim marzą wszystkie młode kobiety! Czy ty nie widzisz, jakie szczęście cię spotyka? Ciebie, która powinnaś być wdzięczna, że w ogóle ktokolwiek cię chce! No! A teraz wrócisz do gościa i będziesz się zachowywać przyzwoicie!

Matka puściła ucho i aż się sama przestraszyła, bo rękę miała czerwoną od krwi.

Kiedy Belinda weszła zgarbiona do salonu, Herbert Abrahamsen przywołał ją gestem ręki i oświadczył łagodnym głosem:

– Twój ojciec i ja omówiliśmy wszystko i postanowiliśmy, że do sprawy ślubu wrócimy za jakiś czas. Na razie pomieszkasz w Elistrand, przekonasz się, czy będzie ci u mnie dobrze. Jesteś jeszcze bardzo młoda, ale wiem, ile znaczyłaś dla mojej drogiej Signe, i jestem przekonany, że ona też by chciała, żebyś to ty opiekowała się małą Lovisą.

– Ja też tak myślę! – zawołała Belinda szczerze. – Och, ja się naprawdę będę bardzo starać. Nawet pan nie dostrzeże żadnej różnicy pomiędzy mną a Signe, wszystko będzie tak, jakby to ona sama zrobiła.

Rodzice starali się ukryć współczujące uśmiechy.

Herbert sprawiał jednak wrażenie, że takie rozwiązanie przyjmuje z zadowoleniem, tak przynajmniej zdawało się Belindzie. Niewiele z tego rozumiała, ale może on rzeczywiście odczuwał ulgę, że nie będzie się musiał z nią żenić? Tak to wyglądało. Tylko dlaczego w takim razie prosił o jej rękę?

Nie, to przekraczało intelektualne możliwości Belindy.

Pan Abrahamsen wstał.

Rodzice musieli, oczywiście, znowu powspominać swoją prywatną świętą, bez tego by się nie obeszło.

– Och, dlaczego to nie Signe dane nam było zachować? Ach, jakie to niesprawiedliwe – skarżyli się spoglądając w niebo, które ograbiło ich z najcenniejszego skarbu. I nikt nie pomyślał, jak to musi ranić Belindę. A może po prostu przywykli, iż pod tym względem ona się z nimi całkowicie zgadza, i może nawet oczekiwali, że będzie się skarżyć wraz z nimi na wyroki boskie?

Wieczorem w rodzicielskiej sypialni matka rozpięła gorset, dając wytchnienie udręczonym wnętrznościom.

– Ona ustąpi na pewno, niech na tylko pomieszka u niego trochę – powiedziała. – Taki przystojny mężczyzna! I jaki bogaty!

– Mhm – mruknął ojciec ściągając spodnie. – Tak, i trzeba się na nic nie oglądać, tylko szykować do wesela. Zostały jeszcze trzy miesiące żałoby, a dziewczyna po prostu nie wie, co jest dla niej dobre!

– Nie wie. Ale wszystko się ułoży, niech tylko tam pojedzie. Naprawdę bardzo dobrze, że ona tam mieszka, to znaczy pani Tilda, matka naszego drogiego Herberta – dodała pani Lie, rozpinając włosy.

– Całkiem nie rozumiem, co się stało. Odkąd pamiętam, Belinda zawsze była posłuszna. To do niej zupełnie niepodobne. Po prostu wstyd mi za nią!

– Zaczyna być pyskata! – westchnęła matka, siadając na skraju łóżka. – Ale wybijemy jej to z głowy! Nasza droga Signe nigdy by się w ten sposób nie zachowała. Taka była przecież szczęśliwa ze swoim mężem.

– No – mruknął ojciec. – Skarżyła się nieraz na teściową…

– Nic podobnego! Małżeństwo Signe było nadzwyczajne!

Należało to rozumieć tak, że wszystko, co dotyczy Signe było i ma pozostać nadzwyczajne.

Belinda tymczasem w swoim pokoiku klęczała przy łóżku i modliła się żarliwie:

– Ukochany Święty Jerzy – szeptała. Uważała się za osobę zbyt mało wartościową, by zwracać się wprost do Boga Ojca lub do Jezusa, znalazła więc sobie obrońcę w osobie świętego Jerzego, bo taki był piękny na obrazie, który kiedyś widziała. W ostatnim roku jej święty miał ciemne włosy, nosił krótką pelerynę i jeździł konno. – Ukochany Święty Jerzy, dzięki ci, że nie muszę wychodzić za mąż za pana Abrahamsena! On należy wyłącznie do Signe i ona byłaby pewnie zła na mnie, gdybym to zrobiła. Pozdrów ją ode mnie jak najserdeczniej i powiedz, że ja niczego takiego nie zrobię, to się z pewnością ucieszy! Bo, Święty Jerzy, ja po prostu nie mogę wyjść za niego za mąż! Nie tylko ze względu na Signe, ale przecież on już miał żonę! A ja nie chcę. Bo Signe była moją rodzoną siostrą, i… Nie. O czym to mówiłam? A tak, no więc proszę cię, bądź tak dobry i pomóż mi, bym jak należy opiekowała się dzieckiem Signe. Widziałam małą Lovisę tylko na chrzcinach, ale uważam, że jest słodka. Nigdy jej nie upuszczę, obiecuję ci to. I we wszystkim powinnam być dokładnie taka jak Signe, więc miej mnie w swojej opiece! I, kochany Święty Jerzy, dziękuję ci, że mogę wrócić do parafii Grastensholm! Tam jest tak pięknie! Pozdrów ode mnie Pana Boga i podziękuj mu!

Potem wślizgnęła się do łóżka i zgasiła świecę; mimo wszystko zadowolona z minionego dnia.

ROZDZIAŁ II

Przy oknie wielkiej jadalni w Grastensholm stała Vinga i spoglądała na okolicę. jej piękne blond włosy były teraz siwe, a oczy straciły dawny blask. Na twarzy malowało się zmęczenie i przygnębienie.

Po chwili do jadalni wszedł Heike. Jemu także włosy zbielały, bujna czupryna nabrała stalowobłękitnego odcienia. Nosił wspaniałą brodę, która nadawała mu pełen godności patriarchalny wygląd. Wciąż był mężczyzną przystojnym i bardzo silnym, ale wieku ukryć się nie dało, chociaż on wcale się tym nie przejmował. Był rok 1848, Heike miał siedemdziesiąt cztery lata, a Vinga siedemdziesiąt jeden.

– Znowu patrzysz w stronę Elistrand? – zapytał Heike łagodnie.

– Tak. Wiem wprawdzie, że nie mieliśmy innego wyjścia, ale serce mi się kraje, kiedy widzę, jak ten cały Abrahamsen sobie poczyna. Spójrz w dół, nad jezioro, jeszcze jedna działka gotowa pod zabudowę!

– Tak – westchnął Heike. – I nic nie możemy na to poradzić. Ale wiesz przynajmniej teraz, ile Elistrand miało ziemi nie nadającej się pod uprawę! Dopóki on sprzedaje tylko nieużytki, musimy to znosić w milczeniu. Ale gdyby zaczął dzielić pola lub łąki, będziemy protestować.

– Jedzenie podane – rozległ się za nimi szorstki głos.

Odwrócili się i poszli do stołu. Jadali we troje, oprócz Vingi i Heikego jeszcze ich wnuk, Viljar, mężczyzna dwudziestoośmioletni.

Viljar nie był podobny do nikogo z Ludzi Lodu. Włosy miał wprawdzie czarne jak wielu z tego rodu, ale zupełnie inną karnację. Dziedziczył ją ze strony Solveig i rodziny z Eldafjordu. Oczy, osłonięte gęstymi brwiami i długimi rzęsami, osadzone miał głęboko, tak że na powiekach, też zresztą ciemnych, robiły się wyraźne fałdy. A pośród tej ciemnej oprawy oczy błyszczały jasnym błękitem, dość nietypowo jak na Ludzi Lodu.

Twarz miał pociągłą, rysy czyste, na policzkach głębokie bruzdy pod wystającymi kośćmi. Usta uśmiechały się rzadko. Były proste i bardzo męskie, choć nieszczególnie pociągające, właśnie ze względu na ten wyraz zaciętości. Był to jednak bez wątpienia mężczyzna przystojny, z czarnymi, kręconymi włosami i prostą jak strzała sylwetką. Mimo to większość ludzi odsuwała się od niego. Jego milkliwość i ten jakiś bijący od niego chłód budziły lęk.

Vinga nalała obu panom zupy szparagowej ze szparagów z własnej hodowli i powiedziała:

– Słyszałam, że do Elistrand przyjechała siostra nieboszczki pani Abraharrisen, żeby zająć się dzieckiem.

– Tak, ja też o tym słyszałem – przytaknął Heike. – To z pewnością dobrze dla małej.

Vinga sprawiała wrażenie zmartwionej.

– Ludzie mówią, że ta siostra jest trochę ociężała umysłowo. Czy można komuś takiemu powierzać dziecko?

– Nie wydaje mi się, żeby można było o niej powiedzieć, że jej czegoś brakuje. Widziałem ją tego dnia, kiedy przyjechała. Naiwna, powiedziałbym raczej. I jest w niej jakieś ciepło. Wyczuwa się to z daleka. A ty ją widziałeś, Viljarze?

– Mam wrażenie, że spotkałem je kiedyś obie, ją i siostrę, jakiś rok temu. Było wtedy dość ciemno, ale rzeczywiście wyglądała dziecinnie.

– Szczęśliwie dla niej, że w domu mieszka starsza pani – powiedziała Vinga. – Bo temu Abrahamsenowi to nie wierzę ani na jotę. Zbałamucił służącą pastora i kilka innych dziewcząt jeszcze za życia swojej żony. I ma taki sposób patrzenia na kobiety, jakby oceniał ich płodność. Jakby je rozbierał oczami.

Nikt się nie gorszył szczerymi komentarzami Vingi. Ona taka była i wszyscy od dawna o tym wiedzieli.

– Tak jak kiedyś Christer, który wydekoltował aż do kostek wszystkie panie obecne na balu? – roześmiał się Heike.

– Nie mogę wprost odżałować, że mnie tam wtedy nie było – wtórowała mu. Zaraz jednak spoważniała i westchnęła ciężko: – Och, wykruszają się ludzie w naszej rodzinie, jedno po drugim. Najpierw Erland, potem Gunilla. Teraz znowu Tomas. Biedna Tula! jak ona to musi przeżywać!

– To prawda – potwierdził Heike. – Choć i tak powinna być wdzięczna losowi, że pozwolił jej zachować go tak długo. On był skazany na śmierć już wtedy, kiedy jeździłem do Szwecji, dwanaście lat temu.

– Dobrze wiemy, że to dzięki tobie przeżył te lata – burknęła Vinga zaczepnie. – Nie musisz się tu puszyć. Ja się tylko tak okropnie martwię o Tulę. Christer i Magdalena prosili, żeby się przeprowadziła do nich, ale ona stanowczo podziękowała. Wygląda na to, że straciła całą chęć do życia. Ona, najbardziej żywotna z nas wszystkich!

Heike nie odpowiedział. Jego błyszczące oczy wpatrywały się w dal. Nikt nie wiedział o Tuli tyle co on, dlatego tak się martwił.

Tula zawsze chodziła własnymi drogami. Jedynie Tomas wiązał ją z normalnym życiem i ze światem, Nikt nie mógł przewidzieć, jakie siły tkwiące w niej dadzą o sobie znać teraz, po jego śmierci. Tula, jedna z najciężej dotkniętych wśród potomstwa Ludzi Lodu, wciąż balansująca na krawędzi pomiędzy dobrem a złem…

Chyba raczej nie powinno być wątpliwości, jaka strona jej natury może wziąć górę po tylu latach opanowania i samokontroli.

Spojrzał ukradkiem na Vingę. On sam był silny i zdrowy, wiedział o tym z całą pewnością, ale co z nią, istotą, którą na tej ziemi kochał najbardziej? Tak boleśnie przeżyła utratę Elistrand, wciąż miała poczucie, że zawiodła swoich rodziców.

Mogłoby być inaczej, gdyby nie musieli trwać przy tym wronim gnieździe, tym zamczysku duchów, którym za ich sprawą stało się Grastensholm! Dwór był teraz stary i bardzo podupadł, beczka bez dna, której utrzymanie pociągało za sobą kolosalne wydatki. Elistrand było wygodniejsze jako miejsce do życia, oni jednak nie mogli opuścić Grastensholm. W każdym razie dopóty, dopóki na strychu kryła się ta jakaś niesamowita tajemnica, coś, czego Ludzie Lodu rozpaczliwie potrzebowali, by rozwiązać zagadkę dalekiej północnej doliny, z której pochodzili.

Najwyraźniej jednak właściwy czas jeszcze nie nadszedł. Heike nie byłby w stanie zliczyć, ile razy próbował się dostać do tego kąta na strychu. Zawsze jednak nie dawał mu przejść jakiś niewidzialny mur, a w uszach brzmiały ogłuszająco sygnały ostrzegawcze. Zbyt wiele ofiar złożył już ród dla poznania tajemnicy Lodowej Doliny, a poza tym Heike widocznie nie był tym, który miał podjąć walkę z Tengelem Złym.

Szczerze mówiąc był za to swoim przodkom z całego serca wdzięczny. Konfrontacje z tą ponurą istotą, jakie dane mu było przeżyć, nie zachęcały do ponownych spotkań.

Nieszczęsny ten, kto w przyszłości będzie musiał stanąć twarzą w twarz z ich zaprzedanym złu przodkiem!

Nikt zresztą nie wiedział, czy kiedykolwiek do tego dojdzie.

Ale czas zaczynał naglić. Należało jak najszybciej odnaleźć to, co leżało ukryte na strychu. Grastensholm nie zniesie już długo bezlitosnego działania czasu. Poważnym problemem było i to, że na strychu wciąż gnieździł się szary ludek i dopóki Heike żyje, nie było nadziei, że istoty z tamtego świata zechcą opuścić dwór.

Setki razy w ciągu minionych lat Heike gorzko żałował, że je wprowadził do swojego domu. Bywały pożyteczne, to prawda, ale czyniły też wiele szkody.

W dalszym ciągu tylko Vinga i on wiedzieli, że te ponure istoty tu egzystują. Wiedziała o istnieniu szarego ludku także Tula, to oczywiste, ale jej przecież w Grastensholm nie było. Eskil nigdy się o niczym nie dowiedział, podobnie jak Viljar. Żaden z nich nawet się nie domyślał, że najbardziej nieprawdopodobne i obrzydliwe stwory kręcą się po domu i wciąż mają na nich oko, że to one pilnują obór i stajni, one dają znać, kiedy co jest tam nie tak jak powinno. Zawsze ostrzegały Heikego i Vingę przed niebezpieczeństwem i pomagały służbie w pracach domowych, jeśli tylko mogły to czynić niepostrzeżenie, co jednak wszystkim bardzo ułatwiało życie.

Ale z upływem lat stawały się coraz pewniejsze siebie i bezczelne. Bywało, że śmiały się Heikemu w twarz. Wtedy ogarniało go przerażenie. Drętwiał na myśl o tym, co zrobił, że wywołał je z mroku, sprowadził na świat i wydał Grastensholm na ich łaskę.

Zdawał sobie sprawę z tego, że za pieniądze uzyskane ze sprzedaży Elistrand powinien odrestaurować Grastensholm. Wciąż jednak odkładał to na później. Jakoś nie miał ochoty łatać tej starej ruiny, tego domu pochodzącego z szesnastego wieku z całą jego ponurą zawartością, z duchami ciemności i potępieńcami wszelkiej maści, z powieszonymi złodziejami i pochowanymi w nie święconej ziemi mordercami, upiorami straszącymi po nocach i pokrakami z ludowych wierzeń, samobójcami i demonami…

Viljar coś powiedział, potem wstał z hałasem od stołu. Obiad dobiegł końca.

– Przejadę się trochę konno – zakomunikował wnuk.

– Znowu? – zapytał Heike cokolwiek zirytowany. Zbyt nagle musiał od swoich rozmyślań wrócić do rzeczywistości i nie zdążył odzyskać zwykłego, spokojnego brzmienia głosu.

Twarz Viljara zastygła w napięciu.

– Zrobiłem już wszystko, co dzisiaj do mnie należało. Czy może jest coś jeszcze?

– Nie, niech Bóg broni. Już nic. Po prostu byłoby miło spędzić z tobą chociaż jeden wieczór.

Vinga roześmiała się.

– Początkowo myśleliśmy, że chodzisz gdzieś w konkury. Ale ty znikasz co wieczór i trwa to już parę lat. A tak długo żadna dziewczyna nie utrzymałaby w tajemnicy romansu. Nawiasem mówiąc, czas byłby najwyższy, żebyś się ożenił, Viljarze! Dwadzieścia osiem lat! Naprawdę powinieneś o tym pomyśleć!

– Jakoś nie było czasu.

– A czym ty się właściwie zajmujesz?

– Po prostu jeżdżę sobie po okolicy – odparł Viljar, próbując wymknąć się za drzwi.

– Nie, zaczekaj! – krzyknął za nim Heike. – Jeździsz po okolicy, jak to określiłeś, od chwili kiedy byłeś dość duży, by się utrzymać w siodle. Musisz mieć jakiś powód!

Viljar stał w drzwiach z ręką na klamce. Spoglądał na dziadków z wahaniem, jakby się zastanawiał, co ma im odpowiedzieć. Potem rzekł wymijająco:

– W każdym razie teraz mam inne powody niż wtedy, kiedy byłem mniejszy.

– Aha – powiedziała Vinga. – To znaczy, że jednak znalazłeś sobie dziewczynę!

Wnuk uśmiechnął się niepewnie:

– Nie, babciu. Ja nie mam czasu na takie sprawy.

Heike chciał go prosić, by okazał im trochę zaufania i może jednak porozmawiał o zajmujących go sprawach, ale tamten już zniknął, usłyszeli tylko trzask wejściowych drzwi.

– O mój Boże, te nieszczęsne drzwi! – jęknęła Vinga. – wypadną któregoś dnia z zawiasów i przygniotą kogoś.

Oboje z Heikem podeszli do okna. Po chwili zobaczyli, jak Viljar na koniu wypada z dziedzińca, galopem, jakby sam szatan deptał mu po piętach.

Starsi państwo popatrzyli po sobie stropieni.

– Jakże on nie przypomina nikogo z naszej rodziny! – westchnęła Vinga. – Taki skryty!

– Tak. Czasami mam wrażenie, że nie czuje się tutaj dobrze.

– W ogóle to on się chyba nie czuje dobrze ani z nikim, ani z niczym. Żebym ja mogła pojąć, co się kołacze w tej jego upartej głowie!

Heike znowu popatrzył w zadumie na swoją małżonkę. Poczuł strach, stłumiony, ale bolesny. Jak ona zmizerniała! Twarz jej wychudła, zrobiła się woskowożółta i zmęczona. Już dawno zwrócił na to uwagę. To był chyba jakiś długotrwały proces, coś się w niej działo już od pewnego czasu. Powinien ją zbadać i leczyć. Ale Vinga nigdy się na nic takiego nie zgodzi. Poza tym natychmiast przejrzy jego intencje, na nic się zdadzą tłumaczenia, że to tylko takie tam rutynowe badania, bo przecież oboje mają swoje lata na karku.

Powinien coś zrobić, i to jak najszybciej! Nie może stracić Vingi! Teraz w pełni rozumiał rozpacz Tuli. Był taki sam jak ona. Związany z życiem tylko poprzez drugiego kochanego człowieka.

Gdy sobie to uświadamiał, czuł na plecach zimny dreszcz przerażenia.

Belinda przyjechała do Elistrand pełna jak najlepszych chęci. Powinnam tylko zawsze się zastanowić, jak Signe by postąpiła w takim czy w takim przypadku, a na pewno dam sobie radę, myślała z ufnością. Rodzice sprawili jej nową suknię, dostała też własny kufer podróżny i wszyscy byli dla niej bardzo mili.

Ludzie są po prostu sympatyczni, rozmyślała po drodze. To wyłącznie moja wina, że czasami się na mnie złoszczą.

Nie mogła uwierzyć, że to właśnie jej okazano tyle zaufania, że to ją uznano za godną tego, by zajmowała się maleńką córeczką Signe. Co za szczęście! Och, nie wolno jej zawieść rodziców, musi zrobić wszystko, wszystko co w jej mocy! Nigdy nie wolno jej upuścić małej Lovisy! Nigdy!

Tego dnia kiedy Belinda przybyła do Elistrand, zza firanki okna na parterze przyglądała jej się pewna starsza pani. Bardzo krytycznym wzrokiem mierzyła wysiadającą z powozu dziewczynę. Mimo starań Belindy, by wyskoczyć lekko i z gracją, tak jakby to zrobiła Signe, suknia nieszczęsnej wplątała się w szprychy i dziewczyna runęła jak długa na ziemię, a pudła na kapelusze i torebka poleciały każde w swoją stronę, na dodatek spódnica zadarła się do góry, ukazując długie majtki z falbankami.

Dama za firanką roześmiała się szyderczo i nawet przez chwilę nie pomyślała, że biedaczka musiała się potłuc, nie mówiąc już o upokorzeniu, jakiego doznała.

– Co za niezdarne cielę – mruknęła pani pod nosem. – Miałam rację. Z nią nie będzie żadnych kłopotów!

Starsza pani poznała Belindę już dawniej i zdawało jej się, że wie wszystko o tej prostej istocie. Wtedy myślała z żalem, dlaczego Herbert ożenił się właśnie z Signe, a nie z jej siostrą. Nienawidziła Signe. Jeszcze i teraz wszystko się w niej burzyło na wspomnienie tej bezczelnej dziewczyny, która próbowała odebrać jej Herberta. I rzeczywiście zdarzyło się kilkakrotnie, że Herbert stanął po stronie Signe. Przeciwko własnej matce! Od tamtej pory Tilda Abrahamsen okazywała synowej jedynie lodowaty chłód. A kiedy to ladaco umarła po urodzeniu Herbenowi córki, pani Tilda odczuła cudowną ulgę.

Zajmowanie się dzieckiem było jednak uciążliwe. A przy tym to tylko dziewczynka! Na domiar złego opiekunka małej odeszła, ni stąd, ni zowąd, w środku białego dnia, bezwstydna wywłoka. Wypadła z dziecinnego pokoju z ubraniem w nieładzie i czerwonymi plamami na policzkach. Tilda mogłaby przysiąc, że parę sekund wcześniej słyszała stamtąd krzyk, a potem klaśnięcie, jakby ktoś komuś wymierzył siarczysty policzek. Zaraz też przyszedł Herbert, bardzo zdenerwowany, mówił coś o leniwej służbie, która zaniedbuje jego dziecko, i że musiał wyrzucić opiekunkę.

Postąpił, naturalnie, słusznie, ale potem cała odpowiedzialność za dziecko spadła na panią Tildę. To jej wcale a wcale nie uszczęśliwiało. Poza tym Herbert potrzebował syna. Bogu chwała, on sam zaproponował siostrę Signe, Belindę, bardzo dobry wybór! Z nią nie będzie nieporozumień tak jak z Signe. Belinda nigdy się nikomu nie przeciwstawi. I Herbert nie będzie się nią interesował do tego stopnia, by zapomnieć, kto jest prawdziwą panią w tym domu. Ani o tym, jak bardzo kocha i podziwia swoją matkę.

Tilda poprawiła wysoko zapięty kołnierzyk i poszła przyjąć nowo przybyłą służącą. Ani przez sekundę nie pomyślała o Belindzie jak o kimś w rodzaju gospodyni na Elistrand i nigdy tak o niej nie pomyśli, choćby Herbert ożenił się z nią z piętnaście razy!

Belinda weszła do hallu, a płacz dławił ją w gardle. Obtarte dłonie i łokcie piekły boleśnie, ale najgorszy ze wszystkiego był wstyd. Rozpaczliwie usiłowała zetrzeć brud ze swojej nowej sukni.

– Chyba nigdy nie zrobię niczego tak jak trzeba – uśmiechała się skrępowana do ponurych postaci oczekujących na nią w hallu. Widziała wszystko jak przez mgłę, ale kiedy udało jej się nareszcie osuszyć łzy, napotkała wpatrzone w nią zimne oczy Tildy.

Belinda postawiła kuferek i wyciągnęła na powitanie podrapaną rękę.

– Dzień dobry! Jestem nową opiekunką do dziecka.

Ręka, którą jej podano, była dziwnie wiotka i natychmiast wysunęła się z jej dłoni.

– Już się kiedyś spotkałyśmy – oświadczyła Tilda krótko. – Jestem matką pana Herberta.

– Tak, oczywiście – bąkała Belinda. – Jakoś bardzo mi trudno zapamiętać twarze i nazwiska.

Kiedy Belinda odwiedziła Elistrand po raz ostatni zażycia Signe, starsza pani nie pokazała się ani razu. Ale spotkały się już, to prawda. Na weselu.

Och, Signe, jak pusto tu bez ciebie! Jakie to bolesne!

Biedna pani Abrahamsen, myślała Belinda ze współczuciem. I jaka szkoda, że taka przystojna kobieta ma takie zimne oczy! Ona ma na pewno mnóstwo kłopotów, także sama z sobą. Muszę jej pomagać najlepiej jak potrafię.

Herbert Abrahamsen też na nią czekał.

– Witaj, Belindo – powiedział z uśmiechem trochę jakby zbyt przymilnym, który jednak trafiał Belindzie prosto do serca. Nim jednak zdążyła cokolwiek odpowiedzieć, do hallu weszła pokojówka z mniej więcej dziesięciomiesięcznym dzieckiem na ręku. Belinda zapomniała o wszystkich i z radosnymi okrzykami pobiegła w stronę dziecka.

– Lovisa! Och, jaka ona słodka! A jaka podobna do moich młodszych braci, kiedy byli w jej wieku!

– Niemożliwe! – oświadczyła kategorycznie pani Abrallamsen. – Lavisa jest jak skórka zdjęta z mego syna.

Belinda wzięła małą na ręce i śmiała się do niej. Prawdopodobnie owa szczera i naiwna miłość, która promieniowała od Belindy, sprawiła, że dziecko czuło się w jej objęciach bezpiecznie i przyglądało się nowej twarzy z zaciekawieniem. W każdym razie obie, i Belinda, i Lovisa, zapomniały o otaczającym je świecie. Ocknęły się dopiero na dźwięk głosu Herberta Abrahamsena, który wydawał polecenia pokojówce:

– Zaprowadź pannę Belindę do jej pokoju, zaraz za pokojem Lovisy. Belindo, zapewne chciałabyś się umyć i doprowadzić do porządku przed obiadem? Pokojówka ci wszystko pokaże.

Kiedy obie dziewczyny wraz z dzieckiem odeszły, matka i syn popatrzyli na siebie.

– Boże drogi! – syknęła Tilda z nienawiścią, bo widziała, jakim wzrokiem jej syn błądził po ciele Belindy, i chciała mu teraz uświadomić, w jakim miejscu swojej prywatnej skali, według której mierzyła ludzi, umieszcza tę osobę.

– Ona jest naprawdę dobra – oświadczył Herbert pospiesznie. – Będzie się znakomicie opiekowała dzieckiem.

– Co do tego, zgoda! Ale poza tym to co ci chodzi po głowie? Chcesz sprowadzać na świat idiotów?

– Ślubu z nią brać nie muszę. Ona nie ma pojęcia, że jeździłem tam prosić o jej rękę. – Skłamał, bo jednak czuł respekt przed matką. – Kiedy zobaczyłem, jaka jest naprawdę nierozgarnięta, prosiłem tylko, żeby przyjechała opiekować się Lovisą. Do tego powinno jej starczyć rozumu.

Za nic na świecie nie przyznałby się, że dostał od niej kosza! Chociaż właśnie odmowa rozpalała go jeszcze bardziej. Kobieta, którą trzeba zdobyć! Dzikuska, którą należy poskromić! To dla rozpieszczonego Herberta był wyjątkowo smakowity kąsek.

Pani Tilda natomiast przeżywała rozterkę – z jednej strony istniało ryzyko, że będzie mieć niedorozwinięte wnuki, ale z drugiej strony rysowała się przed nią perspektywa, że z synową będzie sobie mogła poczynać, jak tylko zechce, pomiatać nią do woli.

– Czy Signe nie wspominała nic o tym, że tej Belindzie przydarzyło się jakieś nieszczęście przy urodzeniu? – zapytała z nadzieją. – Czy na przykład matka się czegoś nie przestraszyła, niedorozwiniętej pomocnicy akuszerki, albo coś w tym rodzaju, i dlatego starała się jak najdłużej odwlec przyjście na świat dziecka, aż urodziło się podduszone?

– A cóż to za gadanie? – obruszył się Hebert. – I co za domysły?

– Tak się zdarza, możesz mi wierzyć. Matka się boi, że się zapatrzyła i dziecko będzie matołkowate. Wobec tego nie chce urodzić, dopóki patrzy na tę, powiedzmy, pomocnicę. Ale jeśli chodzi o Belindę, to widocznie nie pomogło. To znaczy, chciałam powiedzieć, że ona jest taka ograniczona nie dlatego, że matka zapatrzyła się na jakąś kretynkę, ani dlatego, że starała się powstrzymać poród. W każdym razie to był jakiś uraz przy urodzeniu, więc można się nie obawiać, że jej ociężałość będzie dziedziczna.

– Nic mi na ten temat nie wiadomo – odparł Herbert jeszcze bardziej cierpkim tonem. Nie chciał roztrząsać tego rodzaju spraw. Nie miał zamiaru żenić się z Belindą. Dała mu kosza, więc sama jest sobie winna, nie zostanie jego żoną, żeby nie wiem jak o to błagała.

Ale zabawić się z nią może, czemu nie? To cielę ma fantastyczne ciało! I w ogóle jest pociągająca, naprawdę miło na nią popatrzeć. Co prawda nie jest taka ładna jak Signe, ale mimo to Herbert miał na Belindę wielką ochotę. O żadnym namiętnym podboju nie mogło tu, naturalnie, być mowy, na to ona była zbyt lojalna wobec zmarłej siostry. Idiotyczna postawa, ale co zrobić. Spróbuje posłużyć się jej własną bronią, „moja droga Signe” i temu podobne. Trzeba stosować podstępy, skoro nie można inaczej.

To cała długa historia, że Herbert Abrahanasen w ogóle się ożenił. Rodzinę Signe znał od wielu lat, byli sąsiadami w Christianii. Jej ojciec, hurtownik Lie, był, mimo licznej gromady potomstwa, człowiekiem pogodnym, miał ponadto znakomite kontakty w sferach bankowych. Herbert obserwował, jak najstarsza córka hurtownika, Signe, dorasta, jak przemienia się w urzekającą młodą damę, i miał na nią coraz większą ochotę.

Jego własny ojciec zmarł już dawno temu i matka, do której zawsze był bardzo przywiązany, miała teraz tylko jego. Herbert był z tego niezwykle zadowolony, co jednak nie przeszkadzało, że wyrósł na uwodziciela nie mającego sobie równych.

W pewnym okresie zbiegło się naraz kilka okoliczności dość dla niego ważnych. Przede wszystkim przytrafiło mu się obdarzyć pewną panią dzieckiem i musiał się usunąć z Christianii. Jednocześnie wystawiono na sprzedaż Elistrand, dwór, który od dawna go kusił. Był wprawdzie człowiekiem dobrze sytuowanym, ale jednak nie do tego stopnia, by stać go było na tak wielki wydatek. Pomóc mógł mu właśnie hurtownik Lie…

Tyle tylko że nie chciał tego uczynić bez swego rodzaju gwarancji. Tak więc dokonali handlu wymiernego: Herbert wziął śliczną Signe, a jej ojciec podpisał weksle i wszyscy byli zadowoleni.

No, może nie wszyscy, pani Tilda Abrahamsen nie ukrywała, że czuje się urażona, ale w końcu ustąpiła wobec argumentów syna. On potrzebował przecież dziedzica! A do tego niezbędna była żona, takie są prawa boskie i ludzkie, nie da się tego zmienić.

Z wyrazu twarzy matki mógł jednak wywnioskować, że zamierza ona od pierwszej chwili dać młodej gospodyni odczuć, gdzie jest jej miejsce i kto tu naprawdę rządzi.

To zresztą on znakomicie rozumiał. Matka zawsze była w rodzinie najważniejszą osobą, także za życia ojca. Herbert zaś był ukochanym synkiem mamusi i bardzo mu to odpowiadało. Tak było zawsze, jak daleko sięgał pamięcią. Jeszcze jako dwunastoletni chłopiec sypiał w jej łóżku. I nadal z najwyższą niechęcią wspominał jeden taki dzień, kiedy ojciec przeciwstawił się mamie. Chodziło właśnie o to. Ojciec z wściekłością walił pięścią w stół, żądając, by chłopiec przeprowadził się do swojego pokoju. Herbert wciąż pamiętał, jaki był wtedy urażony. Głupi tata! I milczącą nienawiść matki do ojca… Nigdy później nie odezwała się do niego ani słowem, ale i nie pożył już potem długo.

Po śmierci ojca Herbert mógł rządzić swoją ukochaną mamuśką, jak chciał. Ale, rzecz jasna, nie wrócił już do jej sypialni, o, nie, ojciec tamtym wybuchem zniszczył ich wspaniałą wspólnotę. I to chyba właśnie wkrótce po śmierci ojca Herbert odkrył, że na świecie istnieją dziewczyny i do czego zostały stworzone. Był chłopcem wrażliwym, pragnącym czułości i pieszczot. W końcu też dostał najsłodszą ze wszystkich, Signe Lie.

Nigdy by jednak nie przypuszczał, że jej siostra Belinda wyrośnie na taką wspaniałą kobietę! Jak stworzoną wyłącznie do tego, by ją brać!

Tyle że nawpychała sobie głowę różnorakimi idee fixe. Ale co tam! Sprawiała wrażenie tak głupiej, że nie przewidywał długiego szturmowania twierdzy.

ROZDZIAŁ III

Belinda siedziała na krawędzi swego łóżka i ciężko oddychała. Spędziła w Elistrand zaledwie cztery dni, a napracowała się już jak koń!

Miała co prawda zajmować się tylko dzieckiem, lecz pani Tildzie najwyraźniej była też potrzebna pokojówka.

Ale to cudowne uczucie być potrzebnym!

Gdybyż tylko ona nie była tak beznadziejnie gapowata i niezdarna! Belinda naprawdę starała się robić wszystko możliwie jak najlepiej. Oczywiście to była okropna sprawa z tą piękną wazą pani Tildy, którą Belinda upuściła na podłogę, i oczywiście narobiła szkody, bo niewłaściwie ułożyła pościel w pokoju pana Abrahamsena, ale obiecała, że się to nigdy więcej nie powtórzy, więc jej wybaczyli. Herbert Abrahamsen był tak miły, że na zgodę poklepał ją po policzku i powiedział ze śmiechem, że widocznie Belinda jest z tych, którzy koniecznie muszą wybrać niewłaściwie, jeżeli tylko istnieje taka możliwość. Potem objął ją i przytulił lekko do siebie, ale jej to nie sprawiło przyjemności. Odczuła to jako niesprawiedliwość wobec Signe, choć przecież pan Abrahamsen był taki życzliwy.

Wczoraj wieczorem jednak sprawy potoczyły się znacznie gorzej. Pani Abrahamsen poszła gdzieś z wizytą, a wtedy on przyszedł do dziecinnego pokoju i słuchał, jak Belinda śpiewa Lovisie kołysankę. Usiadł obok niej przy dziecinnym łóżeczku, mówił, że ma bardzo miły głos, i prosił, by śpiewała jeszcze. Ale jego słowa wprawiły ją w zakłopotanie i nie mogła wydobyć z siebie głosu. Ze zdenerwowania nic jej nie wychodziło, a wtedy on starał się dodać jej otuchy, objął ją, uspokajał i pocieszał, choć rezultat tych starań był dokładnie odwrotny od zamierzonego. Belinda czuła się okropnie i nie wiedziała, jak się zachować. Wymówiła się w końcu, że musi przynieść mleko dla małej, wybiegła do kuchni i czekała tam, dopóki on nie wrócił do siebie. Zdążyła tylko dostrzec, że twarz miał ponurą i złą.

Nie, wcale niełatwo było wszystkim dogodzić, chociaż starała się mówić jak Signe, myśleć jak Signe. Bo niby co miała zrobić, kiedy mąż Signe, którego ona z pewnością kochała, zaczynał obejmować ją, Belindę? Nie mogła przecież wtedy myśleć tak jak Signe, bo właśnie tym sprawiłaby Signe przykrość. Właśnie ulegając mu tak, jak zapewne Signe by zrobiła.

To było dla nieszczęsnej Belindy zbyt skomplikowane.

Z panią Tildą zresztą też stosunki nie układały się dobrze, bo Belinda w żaden sposób nie potrafiła jej zadowolić. Zawsze wszystko było źle, pani Tilda nazywała ją tępym popychadłem, co Belindzie sprawiało dotkliwą przykrość, bo przecież starała się ze wszystkich sił, pracowała tak, że pęcherze robiły jej się na rękach, a mimo to nic nie było wystarczająco dobrze zrobione. Naprawdę można się załamać!

Nagle Belinda drgnęła.

Ktoś stukał do drzwi.

Jakie szczęście, że nie zaczęła się jeszcze rozbierać!

– Proszę wejść – powiedziała przestraszona. Nie była już dzisiaj w stanie słuchać dalszych wymówek.

Kiedy jednak zobaczyła, kto przyszedł, przeraziła się nie na żarty.

– Panie Abrahamsen, to nie wypada, żeby mnie pan odwiedzał w moim pokoju. Mama mi zabroniła. Żadnych męskich odwiedzin, powiedziała.

On uśmiechał się szeroko i obleśnie.

– Spokojnie, Belindo, tylko spokojnie. To nie jest żadna męska wizyta. Przychodzę, żeby porozmawiać z tobą na temat opieki nad Lovisą w najbliższym czasie. I chciałbym też powspominać moją ukochaną Signe razem z kimś, kto naprawdę ją lubił.

O, tak, Herbert dobrze wiedział, jak trafić w czuły punkt. Słabością Belindy była jej siostra Signe. I, oczywiście, Belinda natychmiast złagodniała, oczy zaszły jej łzami i nie zareagowała, gdy Herbert usiadł przy niej na łóżku.

– Och, ja tak strasznie tęsknię za Sigrte! – zawołała. – Tak okropnie mi jej brak!

– I mnie też, mnie też – wzdychał Herben, a łzy z oczu Belindy spłynęły na policzki.

– Ona była dla mnie taką wspaniałą żoną! A ty, Belindo, przypominasz mi ją pod tyloma względami.

To nie mogła być prawda, bowiem Signe i Belinda różniły się od siebie jak dzień od nocy.

– Ja po prostu muszę z tobą rozmawiać – zawadził Abrahamsen zbolałym głosem. – Bo to tak, jakbym miał przy sobie Signe, tak to odczuwam.

– Ach, tak? – zapytała Belinda bez sensu. Nie bardzo nadążała za jego rozumowaniem. Naprawdę ona mogłaby przypominać Signe? Tę piękną, promienną, kipiącą życiem Signe?

To chyba przesada.

– Ale Signe była taka zdolna – bąknęła.

– To prawda – przyznał Herbert. – Była najwspanialszym człowiekiem, jakiego spotkałem. To ona haftowała monogramy na tej pościeli, wiedziałaś o tym?

Oczy Belindy ponownie zwilgotniały.

– Nie wiedziałam. Ale jakie to piękne!

Herbert pochylił się, żeby jej wszystko lepiej pokazać, położył przy tym rękę na jej plecach i już nie cofnął. Leżała tam tak spokojnie, że byłoby obrazą, gdyby Belinda próbowała ją strącić. Wciąż mówił i mówił o Signe, a Belinda pogrążała się we wspomnieniach. Jak to ładnie z jego strony, że tak wynosi pod niebiosa swoją zmarłą żonę!

Nagle uświadomiła sobie, że ręka Abrahamsena ukradkiem wślizguje się pod jej stanik. Tak była zajęta rozmową o Signe, że wcale tego nie zauważyła.

Mimo woli odskoczyła od niego.

– Wybacz mi – bąknął Herben spłoszony. – Ale wiesz, jesteś dla mnie tak jak Signe, a ja tak za nią tęsknię, także jako za kobietą. Człowiek jest taki samotny i z tego wszystkiego zapomniałem, że to nie ona tu przy mnie siedzi. Jesteście do siebie takie podobne. Tak samo pociągające…

Cofnął rękę. Jednak druga jego dłoń spoczywała na udzie Belindy, jakby dopraszając się wyrozumiałości. Bił teraz od niego jakiś ostry zapach, potu i czegoś jeszcze, czego Belinda nie umiała zidentyfikować, a co wywoływało w niej dziwne skojarzenia. Jakby z kozłem?

Niepojęte!

Twarz Herberta znalazła się tuż przy jej twarzy. Była oliwkowa w kolorze, błyszcząca od potu, z wyraźnie widocznym zarostem. Herbert należał do tych mężczyzn, którzy powinni golić się dwa razy dziennie. Oddech miał dziwnie ciężki, świszczący i spoglądał na Belindę szklanym wzrokiem.

Ona sama czuła się okropnie. Pojęcia nie miała, jak powinna się zachować. I nic nie pomagały starania, żeby myśleć tak jak Signe. Tym razem nie.

Herbert natomiast miał ogromne doświadczenie w postępowaniu z kobietami. Na szczęście uznał, że dziś nie powinien posuwać się dalej. Wstał, podziękował za chwilę pełnej zrozumienia rozmowy i przekonany, że zostawia dziewczynę w stanie głębokiego erotycznego podniecenia, pożegnał się. Teraz powinna doznać rozczarowania, że sobie poszedł, to następnym razem, kiedy jego matka znowu wybierze się z wizytą, sprawy potoczą się całkiem gładko. Pani Tilda często wychodziła wieczorami. Bardzo lubiła przyjęcia.

Belinda pożegnała Herberta z najwyższą ulgą. Kiedy ją dotykał, niczego specjalnego nie odczuwała. Mimo to instynktownie pojmowała związek pomiędzy tym, co się stało, a uczuciami, których doznawała w marzeniach nawiedzających ją podczas samotnych nocy. Tylko że za nic na świecie nie chciałaby takich uczuć przeżywać w obecności Herberta Abrahamsena. Uważała, że byłaby to prawdziwa zdrada Signe.

Chociaż nie miała co do tego pewności. Z rozpaczą zastanawiała się nad tym, czy właśnie odtrącając Herberta i jego czułość nie sprawia przykrości Signe, patrzącej na nią z nieba.

Upadła na kolana przy łóżku i żarliwie prosiła świętego Jerzego, żeby ją natchnął, jak powinna postępować. Bo wszystkie myśli Belindy przenikała troska o Signe i jej dobro.

W ciągu następnych dni Belinda pracowała jak mrówka, by zadowolić wymagającą panią Tildę, by unikać spotkania z Herbertem, a przede wszystkim zapewnić małej Lovisie jak najlepszą opiekę.

Belinda była zręczna w pracy, ktoś stojący z koku z łatwością by to zauważył. Służba dworska z podziwem patrzyła, z jakim samozaparciem ta dziewczyna podejmuje się coraz nowych obowiązków. Ale pani Tildzie trudno było zaimponować. Miała zwyczaj zaczajać się za drzwiami albo za szafą i stamtąd obserwowała Belindę. Biada, jeśli zobaczyła coś nie po swojej myśli, rzucała się natychmiast na nieszczęsną dziewczynę niczym sęp. Belinda strasznie się bała jej okropnego głosu, cała wyniosła sylwetka tamtej, jej czarne ubranie, blada cera i połyskliwe czarne włosy wprawiały ją w przerażenie.

Pani Tilda miała takie same zrośnięte brwi jak jej syn, ten sam profil z garbatym nosem i wysuniętą do przodu brodą, ale oczy mieli różne. W oczach Herberta było coś pieszczotliwego, często lubieżnego, oczy matki natomiast pozostawały bez wyrazu. Swoje chude dłonie składała na brzuchu i siedziała dosłownie godzinami wyprostowana jak struna. Tylko kiedy jej wzrok padł na syna, stawał się ciepły, niemal czuły.

Belinda usłyszała kiedyś przypadkiem słowa matki skierowane do syna. Szczere słowa, pełne podejrzeń: „Zdaje mi się, że zbyt wiele czasu spędzasz w dziecinnym pokoju, Herbercie. Chyba jej nie uwodzisz?” „Kogo? Lovisy?” „Nie udawaj głupiego! Ta gęś Belinda może sobie wyobrazić, że się nią interesujesz.” „Ale ja się nią naprawdę nie interesuję, droga mamo, jak możesz coś takiego myśleć?”

Nie miała zamiaru podsłuchiwać, ale w pewnym sensie była z tego zadowolona. Słowa Herberta uspokoiły ją.

Mimo wszystko jednak on bywał bardzo kłopotliwy. Przychodził często, kiedy zajmowała się dzieckiem, pochylał się nad łóżeczkiem małej, a jego ręce tymczasem błądziły po plecach Belindy, zsuwały się w dół do bioder i musiała udawać, że potrzebuje czegoś z kuchni, żeby się od niego uwolnić.

Męczyło ją też, że wciąż szuka jakiegoś pretekstu, żeby przyjść do jej pokoju, kiedy dziecko już śpi, porozmawiać o Lovisie albo o Signe. Starała się więc jak najmniej bywać sama, by uniknąć tych wizyt. Chodziła zwykle na spacery, do kościoła i z powrotem, wracała dopiero, kiedy była pewna, że dał za wygraną.

Kiedyś zobaczyła jeźdźca, który jak cień przemknął koło niej w mroku, i przyszło jej do głowy dziwne skojarzenie ze świętym Jerzym. Przypomniała sobie też tamten wieczór, kiedy obie z Signe widziały na wzgórzu zjawę.

Tę zjawę, która stała się przyczyną śmierci Signe…

Och, jakie to tragiczne! Nie, nie wolno jej tak myśleć!

Pewnego dnia Belinda sprzątała w pokoju, który kiedyś należał do Signe. Stanęła i podziwiała piękne, stare łoże wbudowane w ścianę. Na wysokim oparciu znajdował się jakiś napis, wyryty wśród rzeźbionych ozdób.

Belinda zaczęła wodzić palcem po literach. „Miłość ponad wszystko”, sylabizowała powoli.

– Och, jakie to piękne! – szepnęła sama do siebie. – Jakie piękne. Ciekawe, kto tu kiedyś mieszkał. Meble wyglądają na bardzo stare.

Odnalazła też nazwisko wyryte poniżej sentencji.

– Kto to jest? – spytała szeptem. – „Villemo Kalebsdatter Elistrand”? Kto to mógł być? – Po czym dodała równie cicho: – Kimkolwiek byłaś, Villemo Kalebsdatter, popatrz na mnie życzliwie. Taka jestem zagubiona w tym twoim pięknym domu!

Nagle ogarnął ją lęk. Skuliła się i rozejrzała pospiesznie, ale w pokoju nie było nikogo. Mimo to nie mogła się pozbyć uczucia, że ktoś na nią patrzy, i zdawało jej się, że policzek jej musnął czyjś ciepły, przyjazny oddech. Stała przez krótką chwilę bez ruchu, jakby nie mogła czegoś pojąć, ale rzecz jasna w pokoju nic się nie działo.

Wciąż jakby nieświadomie przesuwała palcami po rzeźbionej powierzchni, znalazła szufladę, której wśród tylu ozdób prawie nie było widać, usiadła na łóżku i zanim zdała sobie sprawę z tego, co robi, wysunęła szufladę.

Leżała w niej książka oprawiona w czerwoną skórę. Wyglądała na nową. Belinda otworzyła niepewnie. Dziennik?

O, to przecież dziennik Signe! pomyślała zdumiona.

Niewiele kartek zostało zapisanych. Najwyraźniej Signe prowadziła notatki od dnia swojego ślubu. Tak, Belinda przypomniała sobie teraz, jedna z ciotek dała pannie młodej w prezencie piękny pamiętnik.

Natychmiast zapomniała o bożym świecie i zaczęła czytać. Nie dlatego, że miała zwyczaj grzebać w cudzych tajemnicach, nawet zresztą nie pomyślała o tym, co robi, tak ją pochłonęła lektura.

Początkowe notatki tchnęły szczęściem i entuzjazmem. Herbert jest przystojny i wspaniały, donosiła młoda małżonka, po czym następował szereg wykrzykników. Teraz należę do niego – czytała Belinda. – O, cóż za szczęście, że istnieje na ziemi coś tak cudownego! Oszałamiająca myśl – zostać wybraną przez Herberta!

Po prostu małżeńskie szczęście. A potem domowe zajęcia, wszystko radosne, wszystko. Bez wyjątku.

Nieco później pojawiły się pierwsze zgrzyty.

Belinda pojmowała, że chodzi o Tildę, że to ona kryje się za tymi wszystkimi napomknięciami Signe. O smoku w domu, o zazdrości i złośliwościach wobec Signe. To znaczy z początku Belinda nie bardzo zrozumiała, o co to chodzi, myślała nawet, że rzeczywiście był jakiś smok w domu, i zaraz pomyślała o swoim świętym Jerzym, pogromcy smoka, i tak strasznie jej się wszystko pomieszało, że wpatrywała się w dziennik zrozpaczona, aż w końcu przeczytała czarno na białym: Ten stary potwór, ten czarny smok, pani T. A. Wtedy nawet Belinda zrozumiała, kto jest smokiem i potworem.

Dalej znalazła również inne notatki. Informacje, które trudno było czytać komuś, kto kochał Signe. Było mianowicie jasne, że entuzjazm siostry dla wspaniałego męża opadał. Jakaś dziewczyna ze wsi przyszła z insynuacjami. Nastąpiło to wkrótce po tym, pak Signe w uniesieniu poinformowała swój dziennik, że spodziewa się dziecka. Ale po spotkaniu z tamtą kobietą radość zgasła. Żadnych imion Signe nie wymieniała, pisała natomiast o pogardliwych spojrzeniach, o przykrych, obraźliwych słowach. Początkowo Belinda nie rozumiała, co to tak do końca znaczy, aż natrafiła na zniszczoną, dziwnie pomiętą kartkę, której atrament był rozmazany. Signe płakała! Ta jakaś obca dziewczyna pytała podobno, gdzie mąż Signe był poprzedniego wieczora, a także w czwartek. I w niedzielę. I czy Signe wie, ile dziewcząt ze wsi trzymało go w swoich objęciach i miało okazję zakosztować jego słodyczy?

Belinda pociągała nosem i co chwila musiała ocierać oczy, by czytać dalej. 'Dzisiaj przyjechała do mnie Belinda. Kochana, dobra Belinda, ona nie może się o niczym dowiedzieć! Nigdy dotychczas nie rozumiałam, jakim skarbem jest dla nas Belinda, jakie to dziecko ma dobre serce, jaka jest lojalna! Ach, mój Boże, dlaczego ludzie wyśmiewają się z takich istot, w których nie ma ani odrobiny zła? Dlaczego jesteśmy tacy złośliwi? Tak strasznie teraz żałuję, że byłam dla niej niedobra…

– Belinda! – Z dołu odezwał się ostry głos pani Tildy. – Belinda! Gdzie się ta dziewczyna podziewa? Czy nie słyszy, że nasz mały aniołeczek się obudził? Czy to ja mam się zajmować dzieckiem?

Belinda stała przez chwilę całkowicie zbita z tropu. Przerażona, nie wiedząc, co począć, przyciskała dziennik do piersi. W końcu w najwyższym pośpiechu wsunęła go z powrotem do szuflady i zamknęła. Nie zdążyła przeczytać dwóch ostatnich stron, ale nie ma rady. Innym razem. Próbując usunąć ślady łez z twarzy, zbiegła na dół.

– Byłaś przez cały czas w domu? – zapytała pani Tilda cierpko. – Jaka z ciebie opiekunka, skoro nie słyszysz, że dziecko płacze?

Belinda nie odważyła się spojrzeć na nią, by nie pokazać zaczerwienionych oczu. Uporczywie wpatrywała się w podłogę.

– Przepraszam – bąknęła. – Zdaje mi się, że Lovisa spała spokojnie. Usłyszałam płacz dopiero teraz…

Tilda nie zaszczyciła jej odpowiedzią. Odwróciła się i weszła po schodach na górę tak energicznie, że jej czarna spódnica zafurkotała.

Pani Tilda oczekiwała tego wieczoru gości. Ona i Herbert spotykali się z pewnym kręgiem podobnych sobie zamożnych ludzi, śpiewali podczas tych wieczorów drżącymi głosami budujące pieśni, chwalili Pana i siebie nawzajem. Przeważnie zresztą to ostatnie. Dziś chcieli pokazać gościom Lovisę, nie zamierzali jednak nikomu pokazywać Belindy, wobec czego opiekunka dostała wolny wieczór.

Akurat w tym momencie przyjęła to niczym dar niebios. Ponad wszystko pragnęła bowiem wyjść z tego domu, chciała pomyśleć w spokoju.

Kiedy zaczynało już zmierzchać, a z dużego salonu dobiegał gwar głosów gości i gospodarzy, Belinda cichutko wymknęła się z domu i poszła w stronę kościoła. Takie wieczory to były najlepsze chwile w jej życiu. Znacznie gorzej natomiast sprawy się miały, kiedy to pani Tilda szła z wizytą. Wtedy z przerażeniem myślała, czy Herbert znowu nie przyjdzie do jej pokoju i nie będzie się jej narzucał. Myślała o tym ze wstrętem, ale nie wiedziała, jak uniknąć jego odwiedzin.

Na razie jednak nic jej nie groziło, mogła odetchnąć.

Biegła w stronę kościoła, a serce jej krwawiło z powodu Signe i jej gorzkiego losu.

Uchyliła skrzypiącą furtkę, której najwidoczniej nikt nigdy nie oliwił, i wemknęła się na cmentarz. Było wciąż na tyle widno, że wyraźnie widziała groby. Wrzesień miał się już co prawda ku końcowi, ale w powietrzu nie czuło się jeszcze jesiennego chłodu.

Właściwie to Belinda zawsze trochę się bała duchów, ale teraz jej to przeszło. Teraz bowiem jedyna przyjazna dusza, jaką kiedykolwiek miała na tym świecie, znajdowała się właśnie tutaj, w obrębie tych starych cmentarnych murów. Bo chyba można w dalszym ciągu uważać za przyjaciela kogoś, kto nie żyje?

Skierowała się prosto do mogiły Signe, jednej z najświeższych. Po drodze musiała minąć jakiś bardzo stary nagrobek. Trudno było o tej porze dnia odczytywać napisy, ale z poprzednich wizyt na cmentarzu wiedziała, że grób należy do owego tajemniczego rodu Ludzi Lodu. Wielu zmarłych z tej rodziny spoczywało na tutejszym cmentarzu.

Przeniknął ją dreszcz. W parafii opowiadano mnóstwo niesamowitych historii o Ludziach Lodu. Tak mówiła Signe. O wielkich czarownikach i budzących grozę monstrach. Ale co najdziwniejsze, okoliczni mieszkańcy byli do nich bardzo przywiązani. Rzecz jasna nie pani Tilda, która parokrotnie wspomniała o nich przy Belindzie, zawsze cierpko, z przekąsem…

Pogrążona w myślach Belinda dotarła do grobu Signe pod samym murem cmentarza. Powinna była przynieść świeże kwiaty, bo stare już zwiędły.

Bardzo trudno było jej dzisiaj rozmawiać z Signe. Nie mogła zebrać myśli, czuła ból w piersiach. Uklękła wśród szeleszczących, uschłych liści.

– Signe, moja kochana Signe. – Rozpaczliwy szloch wstrząsnął Belindą. – Powinnam była być przy tobie w ostatnich dniach twojego życia! Taka byłaś samotna. A teraz… co ja mam robić? Signe, powiedz mi, co robić! Jestem taka nieszczęśliwa i zagubiona, nic nie rozumiem.

Żwir zachrzęścił na ścieżce i dały się słyszeć czyjeś kroki. Odwróciła się gwałtownie i na widok męskiej sylwetki krzyknęła zdławionym głosem.

– O Święty Jerzy, dziękuję ci, że mnie wysłuchałeś w nieszczęściu! Tak bardzo potrzebuję rady i pomocy!

– Święty Jerzy? – zdziwił się przybyły. Był bardzo wysoki i straszny z tymi ciemnymi włosami i skupioną, zaciętą twarzą, taką mroczną. Klęczącej na ziemi Belindzie wydawał się przytłaczający.

– Tak, ja…

Och, znowu się wygłupiła!

– Tak naprawdę to nazywam się Viljar z Ludzi Lodu.

– Oczywiście, ja… przepraszam – bąkała spłoszona. – Pomyliłam pana z kimś, kogo znam.

– Ze świętym? A ty jesteś siostrą zmarłej pani Signe, prawda?

– Tak.

Podniosła się z klęczek i dygnęła.

– Mam na imię Belinda.

Viljar skinął głową.

– Jak widzę, rozmawiasz z grobem. Czy to jedyne miejsce, do którego możesz przyjść?

– Tak. Nie tylko zresztą tutaj. To jedyne miejsce na całym świecie. Tak strasznie tęsknię za siostrą. A właśnie teraz wszystko się tak poplątało. Zupełnie nie wiem, jak mam się zachować. Jak Signe by chciała, żebym postąpiła.

Budząca lęk postać usiadła na otaczającym cmentarz murku.

– Co się tak poplątało?

– Wszystko. Tak bardzo chciałam przyjechać tutaj i opiekować się córeczką Signe, to zresztą idzie mi dobrze, myślę, że Lovisa mnie lubi, ale… wszystko inne jest strasznie trudne.

Viljar dał ręką znak, by usiadła obok niego. Podziękowała za uprzejmość, usiadła i starannie wygładziła suknię.

– Czy pan także przychodzi tutaj, żeby odwiedzić kogoś bliskiego? – zapytała skrępowana.

– Nie. A w każdym razie to niedokładnie tak. Po prostu lubię tu być. Zdaje mi się wtedy, że jestem blisko moich licznych przodków, tutaj pochowanych.

– Jak pan to pięknie powiedział – szepnęła Belinda wzruszona. – Ja też mam takie wrażenie. To znaczy, że jestem bliżej Signe.

Młody mężczyzna z Ludzi Lodu przyglądał jej się uważnie mimo panującego mroku.

– Powiedz mi jednak, z czym jest ci tak trudno w Elistrand?

Belinda westchnęła.

– Jestem taka niezdarna. Po prostu beznadziejna. Biegam przez cały dzień, pracuję jak szalona, staram się, ale i tak wszystko jest źle, naprawdę wszystko. Nic dziwnego, że pani Tilda się na mnie złości. Byli przecież tacy dobrzy i pozwolili mi tu zamieszkać, a ja po prostu wszystko psuję.

– Mówiłaś, zdaje się, że z dzieckiem radzisz sobie dobrze?

– Tak, ale…

– No, ale przecież właśnie opieka nad dzieckiem jest twoim obowiązkiem, czyż nie?

– To prawda, ale to chyba nic dziwnego, że i pani Tilda chciałaby, żebym jej trochę pomogła jako pokojówka. To uprzejme z jej strony…

– Chwileczkę! Jak ty dziwnie mówisz! Kogo ty udajesz? Przestań, tak nie wolno!

– Udaję?

– Tak.

– Naprawdę?

– Naprawdę. Mówisz nienaturalnie.

Belinda spoglądała na niego zakłopotana.

– Ale Signe tak mówiła!

Surowa twarz Viljara złagodniała pod wpływem współczucia.

– I myślisz, że dzięki temu wszyscy będą cię lubić?

– No właśnie, bo przecież wszyscy lubili Signe. Ja wszystko robię tak samo jak ona i myślę tak samo, ale choćbym nie wiem jak się starała, to i tak wszyscy na mnie krzyczą.

– To oczywiste, że ci się nie udaje! Nie możesz żyć życiem kogoś innego. Ty jesteś Belinda, a nie Signe, nie rozumiesz tego? Ja cię prawie nie znam, ale przecież każdy człowiek ma swoją wartość, ty także, i to właśnie jest w każdym z nas najbardziej interesujące. Nie możesz tego po prostu odrzucić!

– Ale mnie się zdaje, że byłoby rzeczą straszną, gdyby taka piękna, taka wspaniała Signe miała całkiem zniknąć. Nie, nie umiem tego wytłumaczyć, wie pan, ja tak mało umiem.

– Chyba rozumiem, co chcesz powiedzieć. I oczywiście masz rację, powinniśmy rozwijać i kontynuować to, co było najlepszego w naszych bliskich, którzy odeszli. Ale to, co ty robisz, chyba nie jest słuszne. Jej głos w twoich ustach, jej sposób mówienia brzmi sztucznie. Musisz chronić najlepsze cechy jej duszy, a nie głos i maniery.

Belindą znowu wstrząsnął szloch.

– Mnie jest jej tak strasznie żal. Leżeć w zimnym grobie, taka młoda…

Głos Viljara zabrzmiał sucho i trzeźwo:

– Signe była szczęśliwa, miała ciekawe życie. Wszyscy ją kochali, doświadczała jedynie dobra. Czasami lepiej jest umrzeć młodo i nie doczekać późniejszych rozczarowań. Ulubieńcy losu nie zawsze są w stanie wyjść na spotkanie ciężkim czasom.

– Och, pan nie wie wszystkiego! Ja znalazłam dzisiaj jej pamiętnik. Ona w ostatnich miesiącach swojego życia doznała strasznych rozczarowań.

– Co ty mówisz?

– Tak. Pisała w dzienniku, że jej mąż, Herbert Abrahamsen, obejmował inne kobiety, dawał im ciastka i takie tam…

– Ciastka?

– Tak. Signe tak pisała. Że przyszła pewna dziewczyna i pytała, czy Signe wie, ile innych kobiet próbowało jego słodyczy.

Viljar Lind spoglądał na nią niczego nie rozumiejąc, a potem musiał odwrócić twarz.

– No tak, rozumiem, że w tej sytuacji Signe była nieszczęśliwa, masz rację. A poza tym miała zdaje się sporo problemów z teściową, prawda?

– O, tak! Najpierw nie mogłam pojąć, co Signe ma na myśli, kiedy pisze o smoku i tak dalej, myślałam o prawdziwym smoku, jak ten którego zabił święty Jerzy, ale potem zrozumiałam, że to chodzi o… no wie pan, o kogo.

– Co zrobiłaś z tym pamiętnikiem?

– Schowałam z powrotem tam, gdzie go znalazłam. Do ukrytej szuflady. Niestety, nie zdążyłam przeczytać do końca. Zostało wprawdzie tylko kilka stron, ale jednak…

Viljar milczał przez chwilę. Wiatr rozwiewał jego czarne włosy.

– Nie zmarzłaś?

– Nie. Ale jak to uprzejmie z pana strony, że pan pyta!

Viljar westchnął słysząc, ile pokory jest w jej głosie.

– Nikomu go nie pokazuj!

– Oczywiście, że nie! Byliby źli na Signe, że pisała o takich sprawach.

– Signe da sobie radę – mruknął Viljar. – Ale ty? Jak wygląda twoje życie w Elistrand? Bywają chociaż czasami dla ciebie mili?

– O, tak, oni są bardzo mili! To tylko ja jestem głupia. A teraz naprawdę nie wiem, co robić.

– Dlaczego nie wiesz?

– No po tym, kiedy się dowiedziałam, jak naprawdę było z Signe. To znaczy z jej mężem, chciałam powiedzieć. On… on…

– Tak?

– On… chce mnie dotykać, obejmować mnie. A ja, chociaż tak bardzo bym nie chciała urazić Signe, strasznie tego nie lubię. On był przecież mężem Signe. Doszło do tego, że uciekam, kiedy go tylko zobaczę w pobliżu. Bo to jest wstrętne i poza tym myślę, że może Signe też by nie chciała, żeby on mnie dotykał, a może by chciała… już sama nie wiem, naprawdę nie mam wyjścia.

– Powinnaś robić tak, jak ci każe twój wewnętrzny głos, Belindo. A wygląda na to, że jest on bardzo rozsądny. Powinnaś uciekać, drogie dziecko, uciekać od niego jak najdalej!

Belinda, rozpromieniła się.

– Naprawdę tak pan myśli? Och, jak to dobrze! Dokładnie tak sarno myślałam, kiedy czytałam dziennik, bo wcale z tego nie wynikało, że Signe życzyłaby sobie, żeby on obejmował inne kobiety i w ogóle.

„I w ogóle”, to było ulubione wyrażenie Belindy, kiedy brakowało jej słów.

Mrok stawał się coraz gęstszy, ale jeszcze widziała rysy Viljara. Były ostre, z twarzy bił chłód, ale już się go nie bała. To dziwne, pomyślała sobie, twarz Herberta Abrahamsena jest dużo łagodniejsza, a mimo to się go boję. Wybacz mi, Signe, nie chciałam pomyśleć nic złego.

– No, a pan? – zapytała nieco dziecinnie. – Jak pan żyje? Ludzie mówią, że pan jest trochę dziwny, ale mnie się tak nie wydaje.

Spojrzał na nią, a po jego wargach przemknął blady uśmieszek.

– Ja chyba rzeczywiście trochę się różnię od innych ludzi… żyję samotnie… zwłaszcza teraz.

Poczuła się wzruszona, że stawia ją niemal na równi ze sobą, zwierza się jej. Uśmiechała się, uszczęśliwiona, twarz jej pojaśniała.

– Jak to, żyje pan samotnie? – zapytała.

Viljar z Ludzi Lodu skierował twarz w stronę okrywającej się coraz gęstszym mrokiem doliny.

– Z niczym nie czuję się związany – odpowiedział. – Jakoś nie przynależę ani do Grastenshalm, ani do Lipowej Alei. Coraz częściej myślę o Tengelu Dobrym i o Silje. Oni są mi najbliżsi.

– A kto to taki?

Naiwny ton w jej głosie przywrócił go do rzeczywistości.

– Och, oni pomarli dawno temu. Leżą w tamtym grobie, pod tym wielkim kamieniem.

Belinda spojrzała tam, gdzie Viljar pokazywał, i nagle uświadomiła sobie, że jest już całkiem ciemno. Musiała jak najszybciej wracać do domu. Ale czy odważy się iść sama w takich ciemnościach?

A poza tym bardzo nie chciała. Jeszcze nie teraz. Chciała przeciągnąć tę niezwykłą chwilę wspólnoty z innym człowiekiem tak długo, jak tylko przyzwoitość na to pozwala.

– A może pan by mi opowiedział o swoich kłopotach? – zapytała z dziecinną prostotą.

Viljar drgnął i spojrzał w jej stronę.

– Tobie? Dlaczego, na Boga, miałbym ci opowiadać, skoro nie mogę się zwierzyć nawet moim najbliższym krewnym, moim wyrozumiałym rodzicom i dziadkom?

Belinda spuściła głowę okropnie zawstydzona.

– Nie, oczywiście, przepraszam! Proszę mi wybaczyć!

Duży, ciemny, obcy mężczyzna obok niej, który najbardziej ze wszystkiego przypominał średniowiecznego tragicznego rycerza, złagodniał. Jakby sam chciał się wydobyć z tej dobrowolnie wybranej izolacji.

– To ja powinienem prosić o wybaczenie. Komu miałbym się zwierzyć, jeśli nie tobie, Belindo, ty mała, samotna, spragniona przyjaźni istoto?

Pochylił się ku niej i wziął ją za rękę. Jego dłoń była duża i zaskakująco gorąca, Belinda wcale się nie przestraszyła. Może mogłaby stać się dla niego wsparciem, moralną podporą w tym, z czym się teraz zmagał?

– Wiesz, Belindo, najgorsze jest to, że nie mogę nic powiedzieć mojej rodzinie, ponieważ to by ich bardzo zmartwiło. Wiem, że wszystko to zabrzmi dla ciebie obco i niesamowicie, ale… Cóż, sprawa jest prosta, chodzi o to, że w Grastensholm straszy. Pojawiają się upiory, rozumiesz… Ale ani mój dziadek, ani babka nic o tym nie wiedzą.

Mimowolne drżenie jej ręki było jedynym znakiem, że się zlękła i że wolałaby więcej nie słyszeć. Duchy? O mój Boże!

– Czy to prawda?

– Tak, niestety. Nie straszyłbym cię bez przyczyny. Nie przyszłoby mi to do głowy.

Belinda siedziała jak ogłuszona, zarazem jednak bardzo rada, że jej ręka w dalszym ciągu spoczywa w jego dłoni. Próbowała dojrzeć w oddali dwór w Grastensholm, lecz było zbyt ciemno.

– Ale co takiego straszy?

Zdawało jej się, że Viljar źle się czuje, więc nie nalegała.

– To jakaś kobieta – odparł po chwili z wysiłkiem. – Młoda kobieta. Staje po prostu we drzwiach mojego pokoju i przygląda mi się. Wygląda okropnie. Sinoblada, jakby długo leżała w wodzie. Topielica.

Belinda przysunęła się bliżej do niego, jakby go chciała uspokoić. Nie zdając sobie z tego sprawy, zaczęła mówić do niego ty.

– Nie boisz się?

– Kiedy byłem dzieckiem, bałem się jej panicznie. Za nic nie chciałem chodzić do Grastensholm, a już zwłaszcza nocować u dziadków. I nie nikomu nie mogłem powiedzieć. No bo jak mogłem powiedzieć dziadkom, że w ich domu straszy?

– Oczywiście, że nie mogłeś! Jakie to okropne!

– Tak. To wtedy zaczęto mówić o mnie, że jestem zamknięty i nieprzystępny, a ja nie mogłem się bronić. Myślałem o zjawie dzień i noc. Byłem po prostu chory.

Belinda uścisnęła jego rękę ze współczuciem.

– No, a teraz kiedy już jesteś dorosły? Mieszkasz przecież w tym domu. Ta kobieta wciąż jeszcze tam jest?

– Oczywiście! Musiałem przeprowadzić nieustępliwą walkę z samym sobą, zanim zmusiłem się do przeprowadzki. Wszyscy bardzo tego chcieli, bo dziadek potrzebował pomocy, a z czasem to ja przecież mam przejąć dwór. Ale teraz już się nie boję zjawy. Ona nie robi mi krzywdy. Po prostu staje przy drzwiach i patrzy na mnie tymi swoimi wielkimi, pustymi oczyma.

Belinda drżała.

– Nic dziwnego, że jesteś trochę dziwny – powiedziała, raczej szczerze niż uprzejmie. – Ja też bym była w takiej sytuacji.

Viljar uśmiechnął się cierpko.

– No, teraz kiedy jestem starszy, mam też inne dziwne idee. W żaden sposób nie związane z duchami. Ale i o nich nie mogę opowiedzieć mojej rodzinie. To by ich bardzo dotknęło. A poza tym nie dostanę pozwolenia, by cokolwiek powiedzieć.

– Pozwolenia? Od kogo?

– Od… Od innych ludzi. No, ale zrobiło się już całkiem ciemno i zimno. Musisz wracać!

Wstała niechętnie. Rzeczywiście, ochłodziło się, uświadomiła sobie nagle.

– Ludzie mówią, że wciąż strasznie dużo jeździsz konno po okolicy. Czy to dlatego, że widujesz ducha?

– Dawniej tak właśnie było. Gnałem przed siebie, jakby mi sam diabeł deptał po piętach. Ale teraz jeżdżę z innych powodów.

– Aha – powiedziała cicho.

– Nie, nie spotykam się z dziewczynami. Ja spotykam tamtych. Tych, o których rozmawialiśmy.

Ogarnęło ją uczucie radości i ulgi zarazem.

Wyszli przez cmentarną furtkę. Za parkanem stał koń Viljara.

– Wiesz – roześmiał się Viljar. – Od lat nie powiedziałem tyle jednego dnia!

Belinda także śmiała się uszczęśliwiona:

– A ja nigdy jeszcze nie czułam się taka… mądra!

– To dlatego, że nareszcie byłaś sobą. Jesteś wtedy naprawdę interesująca. Odprowadzę cię do domu, nie możesz iść sama.

Szedł obok niej, trzymał konia za uzdę i rozmawiali – o jej dzieciństwie, o trudnym życiu w Elistrand.

W pewnym momencie Belinda westchnęła:

– Tak się boję jutrzejszego wieczora. Pani Tilda idzie z wizytą, a wtedy znowu przyjdzie pan Abrahamsen i nie da mi spokoju. Zawsze wtedy siedzi w dziecinnym pokoju jak zamurowany i… uff, okropne!

Viljar z Ludzi Lodu przystanął. Nie widziała już teraz jego twarzy, słyszała tylko głos:

– Nie można do tego dopuścić – powiedział stanowczo. – Ja sam będę musiał wyjechać, ale porozmawiam z babcią Vingą. Żeby posłała ci oficjalne zaproszenie do Grastensholm na jutrzejszy wieczór. Wyjdziesz po prostu z domu i unikniesz jego zalotów.

– To niemożliwe! Ja nie mogę zostawić Lovisy samej.

– Zabierzesz dziecko do Grastensholm! A ja poproszę babcię, żeby zatrzymała cię, dopóki nie będziecie pewne, że pani Tilda wróciła.

– Ale… te duchy?

– A co, masz zamiar spędzić ten wieczór w mojej sypialni?

– Nie, no, oczywiście, głupia jestem! Och, żebym tak naprawdę mogła jutro wyjść z domu! Tak się boję…

– Zaufaj mi! Wszystko zorganizuję jak trzeba! A oto i brama Elistrand. Tu już sobie poradzisz sama. Do widzenia, mała przyjaciółko! A gdyby się pojawiły jakieś kłopoty, natychmiast przyjdź do mnie!

Jakoś jej się udało wykrztusić coś w rodzaju „dobranoc” i Viljar zniknął w mroku. „Moja mała przyjaciółko”, tak powiedział…

Dopiero teraz przypomniała sobie, że przecież to on był przyczyną śmierci Signe. Kiedy się jednak lepiej nad tym zastanowiła, doszła do wniosku, że to niemożliwe. Naprawdę tamten jeździec, którego wtedy widziały na wzgórzach, nie mógł do tego stopnia przerazić Signe, żeby sprowadzić na nią takie nieszczęście.

Nie on. Naprawdę, nie ten jedyny człowiek na świecie, który rozmawiał z nią jak z równą sobie.

ROZDZIAŁ IV

Herben Abrahamsen był wściekły. Wytrzeszczał swoje rozmazane oczy na ochmistrza z Grastensholm.

– Naprawdę pani dziedziczka zaprasza niańkę mojego dziecka? Ale przecież to uwłacza godności pani Vingi!

Ochmistrz stał przed nim z twarzą bez wyrazu.

– Pani dziedziczka spotkała pańską szwagierkę na cmentarzu, panie Abrahamsen, i bardzo by chciała porozmawiać dłużej o pańskiej nieboszczce żonie, którą obie tak lubiły.

Herbert głośno przełknął ślinę. Już zdążył zapomnieć, że Belinda była w jego domu czymś więcej niż tylko opiekunką do dziecka.

Irytowało go okropnie, że jego wspaniałe uwodzicielskie plany na dzisiejszy wieczór będą musiały spełznąć na niczym.

– A dziecko? – próbował jeszcze. – Ja nie pozwalam, żeby moja mała córeczka oddalała się od domu. Belinda nigdzie nie pójdzie i skończmy z tym!

– Myślę, że pani Vinga się naprawdę pogniewa.

Nieoczekiwanie Herbert Abrahamsen się rozpromienił. Będzie miał znakomity powód, żeby pójść po Belindę do Grastensho4m. To daleko, po ciemku nie powinna chodzić sama.

Ochmistrz jednak pozostał nieugięty. Zanim Herbert zdążył otworzyć usta, oświadczył:

– Pani Vinga pomyślała także o dziecku. Powóz z Grastensholm przyjedzie i zabierze obie panienki o szóstej i później je też odwiezie.

Niech to diabli! Kolejny plan także nie wypalił! Herbert musiał przyznać, że ta starcie przegrał. No cóż, niech tam! Będzie jeszcze mnóstwo takich wieczorów, kiedy matka pójdzie z wizytą.

Czuł bowiem, że teraz jest już naprawdę blisko celu. W oczach Belindy pojawiały się te niespokojne, spłoszone błyski, które tylekroć widywał u nieśmiałych, surowo wychowanych dziewcząt. To oznaczało zawsze, że dojrzały i już mu się nie oprą.

Zaloty Herberta do Belindy w niczym nie przypominały umizgów adwokata Sorensena, który w swoim czasie próbował uwieść młodziutką Vingę. Vinga już wtedy była na tyle pewna siebie, że mogła wodzić Sorensena za nos. Belinda natomiast była niczym bezradna mucha, wciągana w zastawioną przez Herberta pajęczą sieć. Wbrew własnej woli, ale bez jakichkolwiek szans obrony czy ucieczki na własną rękę.

Teraz otrzymała wsparcie, którego jej tak bardzo było trzeba.

Tylko że Herbert o tym nie wiedział. Pojęcia nie miał o istnieniu „świętego Jerzego”.

Całą minioną dobę Herbert podniecał się fantazjowaniem na temat krągłości Belindy. Niech no tylko matka zamknie za sobą drzwi, a droga do rozkoszy stanie otworem! Przygotowywał się też bardzo starannie: włożył czystą bieliznę, chociaż nie pomyślał, żeby się przedtem umyć, bo akurat to uważał za niemęskie, zlał się natomiast obficie perfumami i namaścił włosy dodatkową porcją olejku, po czym obejrzał się starannie w lustrze i ozdobił twarz tym specjalnym uśmieszkiem, na którego widok większość kobiet miękła niczym wosk. Sam sobie wydał się niebywale interesujący, a teraz miało się okazać, że wszystko to na próżno!

Pani Tilda natomiast z wyraźnym zadowoleniem przyjęła zaproszenie Belindy do Grastensholm. Z niepokojem w oczach patrzyła, jak ta bezwstydna dziewczyna próbuje omotać jej syna. Pani Tilda domyślała się, rzecz jasna, że Herbert ma swoje drobne przygody, a jeśli dowiadywała się czegoś więcej, natychmiast brała sprawy w swoje ręce, obgadywała dziewczynę przed synem i swoimi przyjaciółkami na przyjęciach, winę za wszystko zrzucała na kobietę, jej zdaniem bezwstydną uwodzicielkę. Och, jakże ona nienawidziła Signe!

No, ale tamta, chwała Bogu, umarła.

Tym razem chodziło o siostrę Signe, to głupie cielę. Pani Tilda nigdy by nie przypuszczała, że Herbert może okazywać zainteresowanie komuś takiemu! A on tkwi w dziecinnym pokoju od rana do wieczora! Zaraz po śmierci Signe ustalili oboje, że Herbert powinien się ożenić z siostrą zmarłej, w przeciwnym razie bowiem stary Lie mógłby żądać zwrotu pożyczki. Ponowne wżenienie się w rodzinę było najlepszym zabezpieczeniem. Później jednak Herbert oświadczył, że wystarczy, jeśli Belinda zamieszka w Elistrand i będzie się zajmować Lovasą. Tilda uznała to za rozwiązanie znakomite, zwłaszcza że dziewczyna okazała się taka ograniczona.

Ale teraz? Ca to się porobiło? Herbert nie może się zalecać do tego popychla, to nie do pomyślenia! A jednak sprawy tak właśnie zdawały się wyglądać!

Tego dnia Tilda była szczególnie zła na Belindę i oczerniała ją przed Herbertem bez umiaru.

No i cóż za nowina! Przyszedł posłaniec z Grastensholm z zaproszeniem dla Belindy. Tilda przyjęła to z ulgą. Będzie więc mogła spokojnie pójść na swoje przyjęcie. Musi tylko dość wcześnie wrócić do domu. I chyba jednak w przyszłości nie powinna wychodzić tak często.

Musi przecież pilnować interesów syna. Biedny chłopiec, jest taki bezbronny wobec tych uwodzicielskich kobiecych sztuczek.

Wizyta w przyjaznym domu w Grastensholm była prawdziwym ukojeniem dla skołatanej duszy Belindy. Nareszcie mogła swobodnie oddychać. Co prawda do hallu weszła z lękiem, mając w pamięci opowiadanie Viljara o duchu, ale wszędzie panował taki spokój i ład, że rychło zapomniała o strachach.

Heike też nie budził już w obcych takiej grozy jak dawniej; siwa broda, którą teraz nosił, łagodziła rysy i dodawała mu godności. Belinda natychmiast obdarzyła zaufaniem tych dwoje starszych państwa o młodzieńczym sposobie bycia. Siedziała z Lovisą na kolanach, gospodarze zachwycali się małą i tak pięknie wyrażali się o Signe, że Belinda nie posiadała się ze szczęścia. Sama także mogła opowiadać o swojej ubóstwianej siostrze, o jej wyjątkowych zaletach, o tym, jaka była popularna i uwielbiana, jak pięknie wyglądała w czasie ślubu i w ogóle o wszystkim, co Signe wiedziała i umiała.

Wtedy Vinga uśmiechnęła się łagodnie i powiedziała, że Belinda też z pewnością ma wiele wyjątkowych zalet, ale ona gwałtownie zaprotestowała.

Zjadła znakomitą kolację w towarzystwie gospodarzy, a potem wszyscy troje siedzieli w pięknym saloniku i rozmawiali, podczas gdy mała Lovisa spała na kanapie, otoczona mnóstwem poduszek.

Vinga wypytywała, jak teraz wygląda dom w Elistrand, i Belinda odpowiadała, ale jakoś nieskładnie, bo wciąż przypominał jej się święty Jerzy i Viljar, i cmentarz, i brama do Elistrand.

Przy okazji, kiedy Belindzie udało się jakoś nie odbiegać od opowiadania o domu, zapytała, czy państwo Lind nie wiedzą przypadkiem, kim była Villemo Kalebsdatter Elistrand? Usłyszała oczywiście całą historię Villemo. Dowiedziała się o jej fatalnej miłości do Eldara Svartskogen i wszystkich nieszczęściach, jakie to uczucie na nią ściągnęło, o tym, jak mało brakowało do katastrofy, kiedy przez wiele godzin wisiała uczepiona wątłej brzózki nad Głębią Marty. Poznała także historię miłości Villemo i Dominika, zanim pozwolono im być razem, i dowiedziała się, jak trzeba było walczyć o uratowanie Ulvhedina, o tym, jak z potwornej bestii stał się człowiekiem, i na koniec poznała przeżycia Villemo w Danii, jej spotkanie z okropnymi Ludźmi z Bagnisk…

Belinda wytrzeszczała oczy i tylko od czasu do czasu wykrzykiwała: „Nie!” i „Oj!” albo „O mój Boże!”

– No właśnie, Viljar mówił nam, że znalazłaś dziennik swojej siostry w dawnym pokoju Villemo – uśmiechnął się Heike. – Muszę ci powiedzieć, że nasz wnuk nigdy jeszcze nie był taki rozmowny jak wczoraj wieczorem i dziś przed południem. Musiałaś zrobić na nim wielkie wrażenie. Ale teraz to rozumiem.

Vinga kiwała przyjaźnie głową.

Belinda zarumieniła się z zakłopotania i stała się bardziej wylewna, niż powinna.

– Och, on jest naprawdę bardzo miły! Rozmawialiśmy bardzo długo wczoraj wieczorem na cmentarzu. Jemu jest tak strasznie przykro, że nie może z państwem rozmawiać o swoich kłopotach, ale naprawdę nie może, bo nie chciałby państwa ranić.

Vinga i Heike wymienili pospieszne spojrzenia.

– Tak, my wiemy o tym – odparł Heike. – I bardzo bolejemy, że tak jest. Bo przecież naprawdę potrafilibyśmy go zrozumieć.

Belinda pochyliła się z przejęciem.

– Niestety, to niemożliwe! On po prostu nie chce, za żadne skarby, żeby się państwo dowiedzieli, że w domu są du…

Zamilkła przestraszona. Opadła na fotel i zakryła usta ręką. Ogromne oczy pełne były żalu.

– Och – szepnęła. – Ja naprawdę nie chciałam!

– Nic nie szkodzi – uspokoiła ją Vinga pospiesznie. – Co miałaś zamiar powiedzieć?

Łzy spłynęły Belindzie na policzki,

– Mój Boże, zdradziłam swego jedynego przyjaciela. Och, jaka ja jestem beznadziejna! Nie potrafię zrobić niczego, niczego, ani jednej rzeczy normalnie!

Vinga uklękła przy niej i próbowała ją pocieszać, tymczasem Heike starał się dowiedzieć, co miała na myśli. Po raz pierwszy zdarzyło się, że mogli choć odrobinkę uchylić rąbka tajemnicy swego wnuka.

Heike pełen był jak najgorszych przeczuć.

– Belindo, czy Viljar opowiadał ci a duchach?

Odsunęła się i zaczęła gwałtownie machać rękami, jakby chciała odegnać od siebie marę.

– Nie! Nie, absolutnie nic takiego!

Gorzej niż ona chyba nikt nie kłamał.

Siedzieli przez chwilę w milczeniu. Chcieli się oswoić z tą wiadomością.

– A teraz posłuchaj, Belindo – rzekł Heike spokojnie. – Ani ty, ani Viljar nie musicie się niepokoić z naszego powodu. My wiemy, że w Grastensholm są duchy. Nie mieliśmy tylko pojęcia, że Viljar je widział.

Belinda wyprostowała się i patrzyła na nich mokrymi od łez, przerażonymi, ale bardzo pięknymi oczyma.

– Je? On widział tylko jednego!

– No, Bogu chwała – mruknęła Vinga. – Jak wyglądał?

– Przecież ja nie mogę o tym opowiadać.

– Nie, nie, oczywiście, to zrozumiałe – zgodził się Heike. – Belindo, musisz to potraktować jak najpoważniej, ale spokojnie. Po pierwsze, ty nikogo nie zdradziłaś. To my, podstępnie, wymusiliśmy na tobie informacje, których wcale nie zamierzałaś nam powierzać, i przekonamy o tym Viljara. Byłaś wobec niego lojalna i o nic więcej nie będziemy cię pytać. Ale ja po prostu nie mogę pojąć, że on zdołał zachować to w tajemnicy przez tyle lat. Nie wiedziałem, że jest taki dzielny.

– Ta pewnie dlatego, że on się bał tego ducha tylko w dzieciństwie – wyjaśniła Belinda. – Teraz już się tym tak bardzo nie przejmuje. Teraz ma inną tajemnicę, wcale nie związaną z duchami, sam tak powiedział. I to wcale też nie ma nic wspólnego z dziewczynami, o tym mogę spokojnie z państwem rozmawiać, bo ja także nic więcej o tej nowej tajemnicy nie wiem.

– I nie mówił ci, dlaczego nie chce z nami na ten temat rozmawiać? – zapytał Heike.

– Owszem, mówił. To by państwa bardzo zraniło, a on nie może do tego dopuścić, bo bardzo państwa kocha, powtarzał to wiele razy.

Vinga przytuliła ją do siebie.

– Dzięki ci za te sława, moje dziecko, czasami naprawdę w to wątpiliśmy. I mówisz, że on nie chciał powiedzieć, o co to chodzi? Nawet tobie?

„Nawet tobie”, cóż ta za cudowne słowa dla kogoś takiego jak Belinda. Poczuła, że słodkie ciepło przenika jej ciało.

– Nie. Nie dostałby na to pozwolenia. Od tamtych ludzi.

– Od jakach znowu tamtych?

– Ja także o to pytałam – oświadczyła Belinda z przejęciem, zdziwiona tym, że potrafi zadawać takie same pytania jak inni ludzie. – Ale on nie odpowiedział. Nie mógł.

Vinga popatrzyła na Heikego.

– A może on się wdał w coś niezgodnego z prawem?

– Nie, absolutnie w to nie wierzę! – zawołała Belinda. – Sprawiał wrażenie bardzo dumnego z tej swojej tajemnicy.

Heike i Vinga kiwali bez słowa głowami.

Belinda chciała ich za wszelką cenę przekonać o dobrych intencjach Viljara.

– Sądzę, że powinniśmy poczekać, wszyscy troje. On sam nam powie, kiedy nadejdzie odpowiednia pora.

Uśmiechali się, widząc jej zaangażowanie.

– Nie powiemy Viljarowi ani słowa – zapewnił ją Heike. A po chwili dodał: – Ale sprawę duchów musimy wyjaśnić. Bo to także jest problem. I na szczęście potrafimy sobie z nim poradzić.

Zmienili temat i rozmawiali teraz o tym i owym, nawet nie zauważyli, że zrobiło się późno. Belinda była uszczęśliwiona. Jej gospodarze okazywali jej tyle sympatii, zachowywali się tak naturalnie i pytali ją nawet o radę w różnych sprawach, czego dotychczas nikt nigdy nie robił. Dodawało jej to poczucia własnej wartości, czegoś, co zawsze odnosiła do innych ludzi, nigdy do siebie.

Nagle usłyszeli trzask drzwi wejściowych i do salonu wszedł Viljar.

Belinda spłonęła gwałtownym rumieńcem.

– Och, powinnam była już dawno wrócić do domu! Strasznie się zasiedziałam! Zabrałam państwu tyle czasu!

– Nie, nie, wprost przeciwnie – zapewniała ją Vinga. – Już dawno nie spędziliśmy tak małego wieczoru jak dzisiaj. Belinda jest bardzo miła i bezpośrednia, wiesz, Viljarze!

Głos wnuka zabrzmiał chłodno i jakoś matowo:

– Ach, tak?

Belinda rozpaczliwie pragnęła, by te straszne rumieńce spełzły z jej policzków. Po raz pierwszy widziała Viljara w świetle i niemal nie była w stanie na niego patrzeć, tak potwornie była skrępowana.

Heike odetchnął głęboko i powiedział:

– Viljar, nie myśl, że Belinda jest roztrzepaną gadułą, bo to nieprawda. Ona wolałaby umrzeć, niż zdradzić twoją tajemnicę, ale to my, stare lisy, wydobyliśmy z niej wiadomości, z których wynika, że ty, nasz wnuk, nie masz do nas ani krzty zaufania. Nie chciałeś nam powiedzieć, że widziałeś w domu ducha. Nie, Belinda niczego takiego nam nie powiedziała, my tylko złożyliśmy razem różne fakty i wyszło nam, że tu musi chodzić o ducha. Usiądźmy teraz, wszyscy czworo, i porozmawiajmy.

Viljar stał odwrócony plecami do Belindy, a ona miała wrażenie, że chce jej w ten sposób okazać pogardę. Poczucie winy wprost ją przytłaczało.

Młody człowiek zwrócił się do Vingi i rzekł lodowatym tonem:

– Może babcia zwolnić stangreta. Ja sam odwiozę naszego gościa.

Potem spojrzał na Belindę. Wtedy ona z przerażeniem odkryła, że oczy Viljara są zielononiebieskie, ale jest to kolor tak zimny, że mimo woli zaczęła myśleć o zamarzniętym wodospadzie, takim, jakie się czasami widuje zimą w górach. A mimo to, jakież to niezwykłe, te lodowate oczy wzniecały w niej gorący płomień. Lód, który może rozniecać ogień? Chyba tylko ona mogła wpaść na taki zdumiewający pomysł!

– Ja naprawdę nie chciałam niczego wypaplać – szepnęła zrozpaczona.

– Nie o tym myślałem – uciął. – Pomyślałem sobie tylko: aha, więc ty tak wyglądasz. Naprawdę nic ponadto.

Odwrócił się i Belinda już się nie dowiedziała, czy podoba mu się jej wygląd, czy też nie. Viljar zamierzał usiąść na kanapie, ale powstrzymał go krótki, ostrzegawczy krzyk.

– O mój Boże – bąknął, kiedy zobaczył uśpione dziecko. – To się mogło źle skończyć.

Ale na widok dziecka jakby trochę odtajał. Vinga wyszła, żeby zwolnić stangreta i przynieść Viljarowi coś do zjedzenia. Potem wszyscy usiedli przy niewielkim salonowym stoliku. Mimo wszystko nastrój był pełen napięcia, przynajmniej jeśli chodzi o Viljara, który wyraźnie starał się tłumić agresję. Nawet Belinda zdawała sobie z tego sprawę. Może zresztą przede wszystkim ona? Może była szczególnie wyczulana na jego zachowanie?

– Czyli że ty widziałeś tylko jednego ducha? – zapytał Heike wnuka bez zbędnych wstępów.

Ręka Viljara krojąca kawałek pieczeni zastygła.

– Nie rozumiem?

Vinga wtrąciła pospiesznie w imieniu męża i swoim:

– My bardzo dobrze wiemy, że w Grastensholm są duchy. Chcieliśmy jednak zachować to przed tobą w tajemnicy. Do głowy by nam nie przyszło, że o czymkolwiek wiesz.

Viljar odłożył sztućce i opuścił ręce:

– Więc wy także ją widzieliście?

– Czy była tylko jedna „ona”? – przerwała mu Vinga.

Viljar posłał Belindzie spojrzenie, które zdawało się mówić: Aha, to znaczy, że wygadałaś tylko tyle. Bardzo dobrze.

Owo ciche uznanie podziałało niczym balsam na udręczone serce Belindy.

– Teraz musicie mi wyjaśnić – zwrócił się do dziadków. – Czy to znaczy, że w domu jest więcej duchów?

Heike uśmiechnął się z goryczą:

– Tu się od nich aż roi, ale dotychczas oprócz mnie i Vingi widywała je tylko Tula. One nie robią nam nic złego, przeciwnie, pomagają nam. To bardzo długa i skomplikowana historia, której ci na razie oszczędzę…

– Ale ja chcę ją poznać! To wszystko mnie przecież w najwyższym stopniu dotyczy, skoro mam w przyszłości przejąć dwór.

– O, po mojej śmierci one się stąd wyniosą – uspokoił go Heike.

Taką mam przynajmniej nadzieję, pomyślał z bolesnym skurczem w sercu.

Viljar pociągnął solidny łyk złocistego wina.

– Powiedz mi… to nie jest ten szary ludek, o którym jest mowa w księgach Ludzi Lodu? Ten szary ludek Ingrid i Ulvhedina?

– Niestety, to jest szary ludek. Wezwaliśmy ich tu wszystkich, Vinga i ja. Sprowadziliśmy ich ze świata cieni, ponieważ rozpaczliwie potrzebowaliśmy ich pomocy.

– Ale w księgach nic o tym nie napisaliście!

– Wszystko zostało opisane w jednym tomie. Chcieliśmy, żebyście się o tym dowiedzieli po naszej śmierci, kiedy i szarego ludku też w Grastensholm już nie będzie. Nie chcieliśmy was niepotrzebnie straszyć.

– Tymczasem, jak widać, jedno z nich przestraszyło Viljara – westchnęła Vinga. – Kiedy to się zaczęło?

– Jeszcze w dzieciństwie.

– Biedny chłopiec! – Vinga spoglądała na niego z czułością. – Nic dziwnego, że nie chciałeś tutaj nocować.

– Czy to ze względu na… szary ludek nigdy nie wolno mi było chodzić na strych? – zapytał Viljar.

– To prawda – odparł Heike. – Szary ludek tam ma swoje miejsce. Prawdopodobnie mogłeś tam chodzić najzupełniej bezpiecznie, ale myśmy się bali. Tula weszła kiedyś na strych i o mało nie skończyło się to katastrofą. Chociaż ona też jest istotą wyjątkową. Porozmawiajmy jednak o twojej osobistej, że tak powiem, znajomej. Muszę wiedzieć wszystko dokładnie, bo one nie miały prawa pokazywać się innym ludziom i nie wolno im wchodzić da naszych sypialni. Pod żadnym warunkiem. No? Powiadasz, że to kobieta?

Belinda siedziała bez ruchu i przysłuchiwała się rozmowie. Tak była tym pochłonięta, że czasami zapominała zamknąć usta, ale kiedy się spostrzegła, bardzo się zawstydziła. Akurat w tym domu nie chciała się wydawać głupsza, niż jest. Poza tym trochę się bała powrotu do Elistrand. Fakt, że Viljar chciał ją odwieźć osobiście, nie mógł oznaczać nic innego, jak tylko że zamierzał wygarnąć jej, co o niej myśli. A był po prostu zbyt dobrze wychowany, żeby robić to w obecności innych.

– To jest młoda kobieta – wyjaśnił Viljar dziadkom. – Jest bardzo blada, ma wodniste oczy i sprawia wrażenie obrzmiałej. Jak topielica.

– O, ja wiem, kto to! – zawołał Heike. – To jedna z nich. Musisz jej się podobać. Może nawet zakochała się w tobie?

Viljar posłał mu miażdżące spojrzenie.

– W czteroletnim chłopcu? Bo chyba nie miałem więcej, kiedy przyszła do mnie po raz pierwszy.

I Viljar opowiedział, kiedy zjawa do niego przychodzi, jak staje przy drzwiach sypialni i po prostu patrzy. Mówił, że się właściwie do niej przyzwyczaił. Nigdy mu nic złego nie zrobiła, choć jej widok nie należy do najprzyjemniejszych.

– To nie może dalej trwać! – zawołał Heike oburzony. – Muszę porozmawiać z ich przywódcą. One się zrobiły takie bezczelne…

– Zaczekaj chwileczkę – przerwała mu Vinga. – Myśmy chyba już rozmawiali o tej mistycznej pannie dziś wieczorem, zanim ty wróciłeś, Viljarze.

Heike i Viljar spoglądali na nią pytająco. Belinda także przyglądała się drobnej, delikatnej damie o szczupłych dłoniach i wciąż jeszcze bardzo pięknych rysach. Naprawdę można być ładnym, będąc starym, myślała. W takim razie nie ma powodu bać się starości.

– Nie pamiętasz, Heike, o kim opowiadaliśmy Belindzie? O Marcie! O dziewczynie, która rzuciła się do rzeki przy wodospadzie. Nikt przecież nigdy nie wydobył jej ciała.

Viljar słuchał z przejęciem.

– Babcia ma rację! – zawołał po chwili. – Ona chce, żebyśmy ją pochowali w święconej ziemi.

– Otóż to! Jej nieszczęśni rodzice tak rozpaczali właśnie z tego powodu.

Heike jednak miał wątpliwości.

– Od tamtego czasu minęło blisko dwieście lat! Nigdy nie znajdziemy zwłok!

Ale Viljar już podjął decyzję. Wstał i zaczął chodzić po pokoju.

– Ona mnie najwyraźniej o coś prosi. I muszę to wypełnić!

Vinga wyciągnęła rękę i dotknęła jego ramienia.

– Ale może nie teraz, mój drogi. W tej chwili jest po prostu za ciemno. A nawet za dnia będzie niełatwo przeszukać Głębię Marty.

Viljar wrócił na swoje miejsce.

– Ja też chętnie pomogę – wtrąciła Belinda nieśmiało. – Mogłabym trzymać linę albo w inny sposób…

Viljar się uśmiechnął.

– Dziękuję, Belindo! Myślę jednak, że będziemy potrzebować czegoś pewniejszego niż lina. Poza tym z góry do głębi się nie dotrze, to oczywiste. Sam nie wiem, jak to z bliska wygląda, jak dostać się do rzeki pod wodospadem.

Heike odchylił się w zamyśleniu do tyłu.

– O ile mi wiadomo, to nikt nigdy tego nie próbował. Prąd jest tam zbyt silny, a brzeg bardzo wysoki i stromy. Ale…

– Tak? O czym dziadek myśli?

– Jeśli naprawdę jesteś zdecydowany to zrobić…

– Jestem! Absolutnie tak!

– W takim razie moglibyśmy zrobić na rzece tamę. Przynajmniej na jakiś czas.

Vinga wyglądała na przestraszoną, ale Heike zapalał się coraz bardziej do tego pomysłu.

– Vingo, tu chodzi o zbawienie ludzkiej duszy! Wprawdzie wszyscy należący do szarego ludku są mniej lub bardziej nieszczęśliwi, nie mogą nawet po śmierci zaznać spokoju, ale ta biedaczka musi być chyba bardziej niż inni pokrzywdzona, skoro ukazuje się zwyczajnemu śmiertelnikowi. Możliwe też, że cierpi z powodu wiecznej udręki swoich rodziców.

– Oczywiście, oczywiście, masz całkowitą rację! Jestem tylko niespokojna o Viljara, co będzie, gdyby, nie daj Boże, tama nie wytrzymała?

– Akurat teraz woda w rzece jest niska, jesienią, po suchym lecie… Jutro porozmawiam z zarządcą.

Belinda była tak przejęta wszystkim, że zapomniała o swojej nieśmiałości. Ujęła rękę Viljara.

– Gdybyś chciał, to mogłabym zejść na dół razem z tobą.

– Nie, na to się nie zgodzę – odparł stanowczo, lecz swojej ręki nie cofnął.

– Ale ja bym tak bardzo chciała. Moje życie i tak niewiele jest warte.

Ze wszystkich stron rozległy się gwałtowne protesty i została dosłownie zakrzyczana. Ale padły też upomnienia: jeśli Belinda nie przestanie pomniejszać swojej wartości, stanie się to nudne!

To, zdaniem Belindy, byłoby najgorsze ze wszystkiego. Obiecała więc obecnym, a zwłaszcza sobie samej, że już nigdy więcej niczego takiego nie powie. Oni natomiast przyrzekli jej, że będzie mogła uczestniczyć w eksperymencie nad rzeką, choć zejść na dno nie może. Lovisą tymczasem będzie się opiekować jedna z pokojówek pani Vingi.

Dziś jednak musiała wracać do domu, czas był po temu najwyższy.

Kiedy znalazła się na siedzeniu obok Viljara z małą Lovisą na kolanach, uznała, że pora przeprosić za to, co zrobiła.

– Tak mi przykro, że wygadałam twoją tajemnicę.

– Nic nie szkodzi! A tak naprawdę to bardzo miłe uczucie móc otwarcie rozmawiać z dziadkami o tych sprawach. Ale mam nadzieję, że o niczym innym im nie powiedziałaś?

– Och, nie! Nie jestem przecież aż taka głupia! To znaczy…

Viljar roześmiał się.

– Tak właśnie zawsze powinnaś mówić, Belindo! Spróbuj to sobie powtarzać wiele razy w ciągu dnia, a zobaczysz, że nabierzesz pewności siebie!

Śmiech Belindy brzmiał radośnie w ciszy późnego wieczoru.

Niektóre chwile chciałoby się zatrzymać na zawsze, pomyślała. Właśnie takie jak ta.

Kiedy jednak z ciemności wyłonił się potężny masyw zabudowań Elistrand, zadrżała.

– Uff, poczułam się, jakby mi kto zarzucił na plecy worek oblepionych mokrą ziemią kartofli!

– Rozumiem cię – mruknął Viljar.

– Całkiem zapomniałam o tych… O tych ponurakach, zabijających wszelką radość!

– Wiem, co masz na myśli. Ja ich przecież widziałem. Ale pamiętaj, że gdybyś nas potrzebowała, to drzwi Grastensholm zawsze stoją dla ciebie otworem. O każdej porze. Babcia i dziadek też tak powiedzieli.

– Dziękuję – szepnęła Belinda, spoglądając spłoszona w stronę Elistrand. Cała nowo zdobyta pewność siebie ją opuściła. Nawet nie zdawała sobie sprawy, że staje się na powrót zalękniona i niezdarna. – Dziękuję wam za to, że tu jesteście! – powtórzyła. – To znaczy, chciałam powiedzieć… Uff, sama już nie wiem, co chciałam powiedzieć!

ROZDZIAŁ V

Rozstali się i każde poszło w swoją stronę.

Belinda skradała się po schodach na pierwsze piętro najciszej jak mogła. Stąpała na palcach tuląc Lovisę, która całkiem rozbudzona patrzyła na nią szeroko otwartymi oczyma.

Natychmiast jednak gdy tylko znalazły się na pierwszym piętrze, drzwi pokoju Herbena Abrahamsena otworzyły się cicho i ukazał się on sam w szlafroku i z siatką na głowie. Ta siatka rozśmieszyła Belindę, chociaż często widywała taką samą u ojca. Mężczyźni używają ich po to, by w nocy przytrzymywała włosy. W ręce Herbert miał białą szlafmycę.

Otworzył usta, żeby nakrzyczeć na Belindę, ale zanim zdążył cokolwiek powiedzieć, uchyliły się jeszcze jedne drzwi i przez szparę wyjrzała pani Tilda, jak to ona, na wpół ukryta, tak że widać było tylko jedno oko.

– Czy ci ludzie z Grastensholm nie mają poczucia przyzwoitości? – zapytała ze złością. – Żeby do tej pory trzymać małe dziecko poza domem!

– Lovisa spała przez cały czas. – Belinda próbowała bronić siebie i swoich gospodarzy z Grastensholm.

– Tak, właśnie widzę. Czy będzie nas teraz wszystkich trzymać na nogach przez całą noc?

To jedyna sprawa, która ją martwi, pomyślała Belinda.

Teraz nareszcie odezwał się Herbert:

– Nie życzę sobie, żebyś się spotykała z tymi ludźmi, Belindo! Oni mają na ciebie zły wpływ. To nie są przyzwoici chrześcijanie, co ja mówię, to po prostu poganie! I prawie wszystko w tej parafii należy do nich!

Herberta to właśnie martwiło najbardziej. Belinda dygnęła na dobranoc i bez słowa zniknęła w dziecinnym pokoju. Kiedy zamykała drzwi, zdążyła jeszcze zobaczyć, że Herbert wciąż stoi tam, gdzie stał, gotów pójść za nią, ale pani Tilda spoglądała ostrzegawczo znad swojej klamki i chrząkała wymownie. Nie pozostawało mu zatem nic innego, jak wrócić do siebie. Belinda nie słyszała, żeby pani Tilda zamknęła swoje drzwi, zanim ona uśpiła Lovisę i zanim sama się położyła.

Niech jej będą dzięki przynajmniej za to, pomyślała. Mimo wszystko było więc coś, za co mogła dziękować i pani Tildzie.

Kiedy Viljar się nareszcie położył tego wieczoru, najpierw długo leżał, pogrążony w myślach. Nie zgasił nawet nocnej lampki. Mnóstwo różnych myśli kłębiło mu się w głowie.

Nagle spojrzał w stronę drzwi i drgnął gwałtownie.

Przy drzwiach nie było nikogo, zjawa stała przy oparciu jego łóżka.

Wciągnął głęboko powietrze i powiedział cicho:

– Jeśli ty jesteś Martą… to możesz być spokojna! Zatroszczę się, żebyś spoczęła w poświęconej ziemi.

Zjawa była, oczywiście, jedynie cieniem, ale wydawało mu się, że po jej trupio bladej twarzy przemknął uśmiech. Długo się nad tym nie zastanawiał, zgasił światło i odwrócił się do ściany.

W trzy dni później Belinda ponownie została zaproszona do Grastensholm, tym razem na wycieczkę do lasu i tym razem także mogła ze sobą zabrać małą Lovisę. Obie będą otoczone troskliwą opieką.

Herbert Abrahamsen krzywił się zirytowany.

– Czy rodzony ojciec nie mógłby pojechać z własnym dzieckiem? A może to tylko dla wybranych?

– Nie, oczywiście, że nie – odparła spokojnie Vinga, bo to ona osobiście przyszła z zaproszeniem. Uczyniła to zresztą z dwóch powodów. Po pierwsze, chciała znowu zobaczyć swoje ukochane Elistrand, a po drugie, miała ochotę przyjrzeć się tym ludziom, którzy tak paskudnie traktują Belindę. – Jeśli pan ma ochotę nam towarzyszyć, to bardzo prosimy. Ale to będzie dość męcząca wyprawa.

– Staram się utrzymywać jak najlepszą kondycję – odparł Herbert cierpko. – O ile zrozumiałem, wybierają się państwo w góry, do lasu?

Jego ponure spojrzenie uświadomiło Vindze, że Abrahamsen zastanawia się, co też Belinda i Viljar będą tam robić. Rozzłościło ją to i postanowiła powiedzieć mu prawdę.

– Szczerze mówiąc, to pojedziemy razem nad rzekę. Osuszyliśmy w odpowiednim miejscu dno i mamy zamiar wydobyć doczesne szczątki nieboszczki Marty, które od blisko dwustu lat leżą w nie poświęconej ziemi. Trzeba panu wiedzieć, panie Abrahamsen, że biedaczka Marta nie zaznała spokoju, jej pokutująca dusza błąka się po świecie, ukazuje się ludziom.

Wysoka, na ciemno ubrana postać wysunęła się zza jednej z kolumn w hallu. Oczy pani Tildy o mało nie wyszły z orbit.

– I chcecie państwo tam zabrać córeczkę Herberta?

– Ależ skąd – odparła Vinga ze swobodą. – Mała Lovisa zostanie w Lipowej Alei, u Solveig, mojej synowej, która jest osobą godną zaufania i lubi dzieci. Ale jeśli pani sama chciałaby zająć się małą…

Postać w ciemny m ubraniu, z rękami nobliwie splecionymi na brzuchu, wyraźnie tego nie słuchała.

– Pokazuje się ludziom? Tak pani powiedziała, pani Lind, prawda? Gdzie się ukazuje?

– Och, tu i tam, różnie – odparła Vinga wymijająco. Nie mogła przecież powiedzieć, że w sypialni Viljara, w Grastensholm.

– A kim to była ta cała Marta? – syknęła ciemna postać. – Kobietą lekkich obyczajów, która popadła w tarapaty i targnęła się na własne życie, jak słyszałam. Podwójny grzech w oczach Pana.

– To nie całkiem tak – zaprotestowała Vinga. – Bardzo dobrze znamy jej historię. To była porządna dziewczyna, którą zbałamucił człowiek bez sumienia, a potem rzucił.

– Winna jest zawsze kobieta! – ucięła pani Tilda. – Trzeba nie uwodzić mężczyzn. Ja nigdy nikogo nie uwodziłam.

– O, w to mogę uwierzyć – odparła Vinga złośliwie. – Ale ten nędznik, bo my wiemy, że to był nędznik, sam wepchnął Martę do wody, kiedy się okazało, że oczekuje dziecka.

– Hm! – prychnęła pani Tilda. – A co Belinda ma z tym wspólnego?

– Belinda była z nami wtedy, kiedy postanowiliśmy odnaleźć ziemskie szczątki Marty i pochować je po bożemu. Zadecydowaliśmy o tym we czworo: mój mąż, nasz wnuk, Belinda i ja. Jest więc oczywiste i zresztą sprawiedliwe…

– Belinda zostanie w domu – rzekł nagle Herbert i aż zsiniał, z takim uporem zaciskał zęby. – Ona ma obowiązki, których nie może zaniedbywać.

Vinga zwróciła się wolno w jego stronę.

– Nie wiedziałam, że siostra Signe pracuje tu jako służąca!

Herbert się zmieszał.

– To oczywiście nieprawda! Ale jesteśmy za nią odpowiedzialni, Pan Bóg jej przecież szczególnie nie pobłogosławił, jeśli chodzi o przymioty ducha i…

Teraz Vinga przybrała ostrzejszy ton.

– Bardzo niewielu ludzi posiada tak piękne przymioty ducha jak Belinda. No to co, panie Abrahamsen? Jedzie pan z nami czy nie?

Vinga miała wrażenie, że widzi i słyszy, co się dziele w dwóch mózgach. Herbert myślał: Muszę pilnować, żeby nie doszło do czegoś pomiędzy Belindą i tym niebezpiecznym wariatem, Viljarem z Ludzi Lodu. Tilda natomiast się zastanawiała: Czy Herbert nie jest zanadto zajęty tą głupią dziewuchą? Może niech ona lepiej jedzie, a on niech zostanie w domu?

Jak zwykle wygrała matka. Za pretekst posłużyła jej jakaś przewidywana wizyta adwokata ze stolicy. Tym sposobem grzeczny chłopiec mamusi został w domu.

Powiedzieć, że Vinga odetchnęła z ulgą, to mało. A Belinda po prostu skakała z radości i głośno krzyczała: hurra!

Najpierw odwieźli małą Lovisę do Lipowej Alei, zabrali stamtąd Eskila, a potem już nie zatrzymując się nigdzie pojechali przez las nad rzekę. Pani Tilda nie miała nic przeciwko temu, żeby Belinda jednak zabrała małą, droga babcia bowiem uważała, że dziecko w domu to okropny kłopot, że płacze i wciąż trzeba się nim zajmować. To zresztą była nieprawda, bo Belinda dawała sobie z małą znakomicie radę jako piastunka i Lovisa wcale nie była kapryśnym dzieckiem. Zdarzało się, oczywiście, że się czasem budziła w nocy i płakała, ale Belinda natychmiast do niej biegła. A jeśli zaczynała płakać w dzień, to Belinda jak najszybciej zabierała ją na spacer, żeby pani Tilda niczego nie słyszała.

Belinda czuła się w Elistrand bardzo źle, zwłaszcza teraz, kiedy doświadczyła naturalnej życzliwości i przyjaźni w Grastensholm. Właśnie to, że traktowali ją jak człowieka, co przedtem wydawało jej się nieprawdopodobne, sprawiało, że szczęście ją niekiedy wprost dławiło, ale tym gorzej znosiła zaciętą złośliwość swoich gospodarzy z Elistrand.

Był jasny jesienny dzień, niebo wznosiło się wysoko nad ziemią, a głosy niosły się daleko w czystym powietrzu. Było chłodno, ale nie do tego stopnia, żeby ludzie marzli. Leśne poszycie więdło już i brązowiało, cisza też panowała jesienna, przerywana od czasu do czasu stukaniem dzięcioła. W pobliżu małego tartaku należącego do Lipowej Alei musieli zejść z wozu. Wkrótce potem minęli stary młyn, od dawna nieczynny, właściwie w ruinie.

Belinda zeszła na brzeg rzeki.

– Och! – zawołała zdumiona. – Dno jest prawie suche!

Rzeka nie płynęła już szerokim nurtem, jedynie to tu, to tam sączyły się cienkie strumyczki i spływały ze wzniesień niewielkimi wodospadami. Bliżej brzegu, w licznych jamach i zagłębieniach pełnych wody, pluskały się stłoczone i pewnie zdezorientowane ryby. Belinda była rada, że nie ma tu małych chłopców ze wsi, bo dopiero by ich nałowili. Dorośli natomiast nie mieli na to czasu.

Heike wyszedł im na spotkanie i przywitał Belindę bardzo serdecznie, co sprawiło jej ogromną radość. Heike powiedział też, że większość mężczyzn jest w górze, pilnują prowizorycznej tamy. Nie mieli wiele czasu, trzeba było rozpoczynać poszukiwania, bo tama mogła utrzymać tylko określoną masę wody. Przygotowali wprawdzie niewielki odpływ na wypadek, gdyby groziła jakaś katastrofa, ale nie mieli zamiaru z niego korzystać, jeśli to nie będzie naprawdę konieczne. Gdyby jednak trzeba było skierować tam wodę, zostaną zalane ogromne połacie lasu i okoliczne pola.

Nad rzeką kręciło się wielu mężczyzn. Belinda domyślała się, że są to zagrodnicy i dzierżawcy z Grastensholm. Sprawiali wrażenie bardzo zajętych i skupionych na tym, co robią. To była bardzo poważna praca. Wszyscy w okolicy wiedzieli, co to jest Głębia Marty, wszyscy też znali historię nieszczęsnej dziewczyny z dawnych czasów. A ostatnio dowiedzieli się, że biedaczka nie ma spokoju na tamtym świecie i jej duch błąka się po okolicy, co zresztą nikogo nie dziwiło.

Nagle nad rzeką ukazał się Viljar z Ludzi Lodu i serce Belindy zabiło tak mocno, że nie tylko to poczuła, ale też usłyszała. Witał się z pozoru obojętnie, ale dobrze widziała, że szuka jej wzrokiem, i aż zadrżała z radości.

Wszyscy poszli w górę rzeki. Belinda zobaczyła, że nad wysokim brzegiem wznoszą się strome skały, w których nurt wyżłobił głębokie koryto.

Vinga z Heikem i kilku starszych mężczyzn stało na dole, u ujścia tego koryta. Belinda spojrzała w górę i przestraszyła się. Rzeka tam zakręcała i jej nurt ginął pośród skał i kamieni, nie widziało się z dołu, skąd woda wypływa. Zresztą koryto było wąskie, pełne skalnych progów i uskoków. Pomiędzy nimi Belinda dostrzegała wąską smugę błękitu. To było niebo.

– Uff – powiedziała do Viljara. – Mamy wejść aż tam?

– Ty nie – odparł. – Ty zostaniesz tutaj.

– Nic podobnego! – zawołała urażona. – Nie przyszłam tu, żeby się przyglądać! Powinniśmy sobie pomagać!

Spojrzał na nią z uśmiechem.

– Masz zamiar wspinać się na skały w tych szerokich spódnicach?

– Zaraz to załatwię – odparła i szybko upięła spódnice tak, żeby jej nie krępowały ruchów.

– O mój Boże! – westchnął Viljar odwracając wzrok, ale uznał, że skoro tak chce, to może z nim iść na górę.

Większość mężczyzn dość sceptycznie odnosiła się do tak ryzykownego zadania, jakim było sforsowanie wysokiej i niemal pionowej ściany rzecznego koryta. Eskil zrezygnował na samym początku, a za jego przykładem inni. Tylko jeden młody chłopak, najwyżej szesnastoletni, był na tyle odważny, że zdecydował się spróbować.

– Nie powinna się wspinać zbyt wiele osób za jednym razem! – zawołał Eskil z dołu. – Wejście jest wąskie, a ściana śliska. Ty zostań na dole, Belindo.

– Nie – odparła. – Jestem zbyt mało rozgarnięta, by pojmować, co mi grozi.

Zebrani wybuchnęli śmiechem. Ta mała potrafi żartować sama z siebie!

– Ja będę ją ubezpieczał – obiecał Viljar. – Chodź, Per. Ruszamy!

Per miał iść ostatni, za Belindą, żeby ją podtrzymać, gdyby jej się osunęła noga. Zaczęli wchodzić krok za krokiem, stawiając ostrożnie stopy na wypolerowanych przez wodę kamieniach.

Belinda była tak zdenerwowana, że co chwila musiała wciągać głęboko powietrze, żeby się trochę rozluźnić. Tak rozpaczliwie brakowało miejsc, w których można by o coś zaczepić stopy czy dłonie, wszystko było tak strasznie gładkie. Chwytała kamienie i palce jej się ześlizgiwały, buty raz po raz osuwały się gwałtownie, gdy już się zdawało, że znalazła dla nich oparcie. Mimo wszystko jednak radziła sobie znacznie lepiej niż Per. On bowiem nieustannie spoglądał w górę, zafascynowany obszytymi koronką długimi majtkami Belindy, które wciąż miał tuż nad swoją głową. Raz zjechał prawie na sam dół, potłukł się boleśnie i musiał zaczynać wspinaczkę od początku. Viljar spojrzał za nim i zawołał:

– Następnym razem patrz, gdzie idziesz! – a potem mruknął przez zęby: – Dziewczyn nie powinno się zabierać na takie wyprawy. – Zdawał sobie bowiem znakomicie sprawę z dylematów Pera.

Kiedy znaleźli się już na górze, pochylił się do Belindy, podał jej rękę i pomógł się przedostać przez zbyt dla niej wysoką skalną krawędź.

Mogli teraz odpocząć i zaczekać na Pera.

Wszędzie dokoła nich, w korycie rzeki, wąskimi potoczkami ciurkała woda. Główny nurt został zatrzymany tamą, usypaną na tyle daleko, by można było bezpiecznie odsłonić oba stopnie wodospadu: ten, pod którym znajdowała się Głębia Marty i gdzie mieli szukać jej szczątków, oraz ten niższy, po którego stromym zboczu właśnie się wspięli.

– Chętnie zdjęłabym buty – powiedziała Belinda.

– Nie rób tego, bo nie wiadomo, czy je potem odnajdziemy w powrotnej drodze – ostrzegł Viljar.

Belinda rozglądała się po okolicy.

– Znaleźliśmy się w jakimś obcym świecie – rzekła przejęta. – Gdzieś daleko, daleko od ludzi.

– Masz rację – potwierdził Viljar.

Dziewczyna wybuchnęła śmiechem:

– Chciałabym zobaczyć tu pana Abrahamsena! On nawet w domu nieustannie się poci.

Viljar spojrzał na nią spod oka. Być może rozumiał, z jakiej przyczyny ten Abrahamsen się tak poci.

– Czy on… ci się naprzykrza? – zapytał.

– Nie, pani Tilda zawsze czai się za jakimś rogiem i pilnuje.

Myśl o Belindzie w Elistrand sprawiała Viljarowi przykrość.

– To dobrze, że ona pilnuje – powiedział z ulgą. – Trzymaj się od niego tak daleko, jak tylko możesz.

Per już się do nich zbliżał. Pomogli mu przedostać się przez najtrudniejszy odcinek i pozwolili chwilę odetchnąć.

– Ależ tu zimno – jęknął.

– Owszem, zimno. – Viljar otulił się kurtką.

Belinda też się skuliła. Na otaczających ich ciemnych skałach prawie nic nie rosło. Panował wilgotny chłód i nieprzyjemny mrok, kamienie, na których siedzieli, były mokre, wszystko wokół pozbawione życia i ponure, jakby znaleźli się w krainie umarłych.

– Gdzie znajduje się Głębia Marty? – zapytała Belinda. – Czy jesteśmy już blisko tego miejsca, gdzie kiedyś Villemo zawisła na brzózce?

– Nie, nie, to było jeszcze wyżej, pod tamtym stopniem wodospadu – wyjaśnił Per. – Musimy obejść tamto zakole rzeki i pójść jeszcze kawałek dalej. I to dość wysoko – zakończył wyraźnie mniej odważny.

Viljar potwierdził skinieniem głowy.

– Jeśli wszyscy są gotowi, to możemy ruszać.

Kiedy już okrążyli zakole, które nurt rzeki wyżłobił pomiędzy skałami, zatrzymali się zdumieni. Znajdowali się przed ogromną wyrwą w litej ścianie, przez którą wiekami przewalały się masy wody i kamieni. A nad ową jamą wznosił się niedostępny z żadnej strony potężny ustęp skalny, z którego rzeka staczała swoje wody w dół potężnym wodospadem od czasu, kiedy siły natury zaczynały rzeźbić norweską ziemię.

– Głębia Marty musi znajdować się gdzieś tam na górze, pod uskokiem – powiedział Per pobladłymi wargami.

– Czy przed nami ktoś już tu kiedyś był? – zapytała Belinda.

– Nikt, nigdy! – odparł Viljar. – Nikt nawet nie przypuszczał, że coś takiego jest możliwe.

– I pod uskokiem też nie?

– Nie. Z góry nie można się tam dostać w żaden sposób. Jedyna droga to ta, którą idziemy. Ale i tu, zdaje się, dalsze przejście jest zamknięte.

Per westchnął.

– Ani jakiegoś drzewka, ani krzaczka, żeby się przytrzymać. Może uda się znaleźć choćby wgłębienia w skale, żeby oprzeć stopę…

– Musimy sobie poradzić! – oświadczył Viljar. – W każdym razie ja będę próbował. Choć nie twierdzę, że bardzo mnie to cieszy.

– Chcesz tam wejść? – dziwił się Per. – Nie dasz rady. Naprawdę nie ma żadnej możliwości…

– Ale ja muszę – odpowiedział Viljar stanowczo. – Obiecałem…

Nie dokończył, komu mianowicie obiecał.

Belinda ukucnęła przy krawędzi ogromnej jamy wypełnionej wodą i przyglądała się pływającym w niej rybom.

– Viljar – powiedziała po chwili jakby z namysłem. – Mnie się zdaje, że na dnie, tam pod wodą, coś leży. To wygląda chyba jak…

Nie dokończyła zdania. Obaj mężczyźni podbiegli do niej i wpatrywali się tam, gdzie pokazywała.

– Patrzcie! To takie szarobiałe, widzicie?

– O Jezu! – jęknął Per.

– Znakomicie, Belindo! Dziękuję ci! – ucieszył się Viljar. – Nie musimy już wspinać się wyżej.

Pospiesznie zdjął buty i koszulę. Per przygotowywał linę, którą ze sobą przynieśli.

– Nic dziwnego, że jej nigdy nie znaleźli – westchnął.

Belinda nie chciała patrzeć, ale nie mogła oderwać wzroku od wypłukanych przez wodę szczątków biednej Marty. Najpierw dostrzegła czaszkę, a potem rozrzucone dokoła kości nóg i rąk. Czuła, że coś ją ściska za gardło. Od dwustu lat zwłoki nieszczęsnej topielicy leżały w tym kotle i wiry wodne obracały je na wszystkie strony. Jak to dobrze, że Viljar je stąd nareszcie wydobędzie, i jak to miło z jego strony, że pozwolił, by Belinda mu towarzyszyła.

– Za nic na świecie nie wyrzekłabym się tej wyprawy – powiedziała wzruszona.

Viljar spojrzał na nią z uwagą.

– Rozumiem, co masz na myśli – powiedział i powoli zsunął się do wody.

– Bardzo zimno? – zapytała.

– Okropnie! Staram się nie dzwonić zębami, ale przychodzi mi to z trudem.

Belinda uśmiechnęła się. Viljar zaczerpnął ogromny haust powietrza i dał nurka w głąb. Wziął ze sobą worek przyniesiony z dołu. Worek przywiązany był do liny, której koniec trzymał Per. Sylwetka Viljara w wodzie wyglądała niesamowicie.

Szczerze mówiąc nie bardzo wierzyli, że w ogóle cokolwiek znajdą. Tyle czasu już minęło. I nigdy by też nie przypuszczali, że Marta znajduje się w takim miejscu. Mieli jedynie nadzieję, że ciało wczepiło się w coś gdzieś pod urwistym brzegiem i być może uda im się odnaleźć szkielet na jakiejś skalnej półce w pobliżu progu wodospadu. Żadne nawet nie marzyło, że przyjdzie im to tak łatwo.

Viljar kilkakrotnie schodził na dno. Ryby były spłoszone i raz po raz któraś wyskakiwała ponad wodę. Jedna spadła na skałę i Belinda musiała zsunąć ją z powrotem.

W końcu Viljarowi udało się zebrać do worka wszystko, co leżało na dnie, i wyszedł na brzeg, przemoczony i zmęczony.

– Teraz musimy jak najszybciej zejść na dół – powiedział. – Nie możemy ryzykować, że tama nie wytrzyma i woda runie na nas.

Okazało się jednak, że po pionowej ścianie trudniej jest zejść niż wejść. Przez cały czas musieli być bardzo ostrożni i pomagać sobie nawzajem. Belinda nie przejmowała się tym, że jej spódnica unosi się w górę, była teraz jedną z nich. Oni zresztą też nie mieli jej nic do zarzucenia. Raz Viljar musiał ją podtrzymać i mocno objął w talii. Uścisk jego silnej, a teraz mokrej ręki sprawił dziewczynie ogromną przyjemność. Ale jego twarzy zobaczyć nie mogła. Przez cały czas fruwające spódnice przesłaniały wszelki widok. Viljar obciągnął je w dół i uśmiechnął się do Belindy po koleżeńsku, a zarazem z czułością.

Belinda była uszczęśliwiona. Och, cóż za dzień! Niemal tak samo piękny jak dzień ślubu Signe! A może nawet jeszcze piękniejszy, bo wtedy Belinda była zaledwie widzem. Poza tym zdążyła już zrewidować swoje poglądy na temat szczęścia Signe. Podczas wesela Belinda uważała, że Herbert Abrahamsen jest najwspanialszym narzeczonym na świecie, bo wszyscy się nim tak strasznie zachwycali. Teraz jednak nie była już tego taka pewna. Niezwykli ludzie z Grastensholm nauczyli ją myśleć samodzielnie…

Dzisiaj szczęścia Belindy nie zakłócało nic, nawet to, że bardzo boleśnie skaleczyła nogę o wystający kamień.

Viljar obejrzał ranę, ciągnącą się od kolana aż do cholewki buta, i powiedział, że nic nie można zrobić, dopóki nie zejdą na dół, ponieważ przede wszystkim muszą się bardzo spieszyć. Ale wziął ją za rękę i przez resztę drogi pomagał iść. Wkrótce znaleźli się przy tartaku, gdzie wszyscy pozostali czekali na nich.

– Już z powrotem? – zdziwił się Heike. – Co, do Głębi Marty nie można się dostać?

Per obrócił się ostrożnie, pokazując worek, a Viljar zapewnił ojca i dziadka, że wszystko w porządku. Zgromadzeni przywitali jego słowa brawami i zaczęli głośno wołać do mężczyzn czuwających na górze przy tamie. Heike wyprawił tam konnego posłańca z poleceniem, by spuszczano wodę, a potem przyjrzał się uważnie zawartości worka.

– Dużo tego nie zostało – powiedział. – Ale to są szczątki ludzkie, ponad wszelką wątpliwość. Znakomicie się spisaliście, wszyscy troje – pochwalił. – Vinga i ja natychmiast pojedziemy do proboszcza i w najbliższych dniach urządzimy pogrzeb. Myślę, że Marta ma jeszcze w parafii jakichś krewnych. Viljar, ty jak najprędzej pędź do domu, osusz się i przebierz! Per i Belinda także!

Nie mieli wiele czasu, by sobie podziękować za współpracę ani umówić na następne spotkanie. Mała Lovisa została przywieziona z Lipowej Alei i jeden z zagrodników odwiózł ją i Belindę do Elistrand. Po drodze chłop nie przestawał mówić a duchach i upiorach. Opowiadał tak makabryczne historie, że chyba tylko on sam mógł w nie wierzyć.

Dopiero późnym wieczorem Belinda mogła opatrzyć swoją skaleczoną nogę. Kiedy Herbert i jego mamusia zobaczyli, co się stało, nie było końca złośliwym insynuacjom. Belinda jednak zdążyła się już nauczyć, że kiedy wszelkiego rodzaju oskarżenia sypią jej się na głowę niczym grad, najlepiej jest myśleć o czym innym. W ostatnim czasie zrobiła się na prawdę odporna na ich gadanie, aż się sama sobie dziwiła. Nie wiedziała bowiem jeszcze, że wiara i zaufanie, jakie inni człowiekowi okazują, są najlepszym źródłem pewności siebie i wewnętrznej siły. Ani że najłatwiej cudza złość może nas zniszczyć, jeśli, jak Belinda, sami nie mamy poczucia własnej wartości i uważamy się za gorszych od innych. Skoro człowiek przez całe życie słyszy o sobie, że jest głupi i niezdarny, to taki i będzie. A kiedy potem przyjdzie ktoś i powie, że jest co najmniej tak samo mądry jak inni, to ów biedak będzie musiał stoczyć ciężką walkę z samym sobą, zanim odważy się uwierzyć w te piękne słowa. I jeśli walkę wygra, to jakby się obudził do nowego życia. Belinda właśnie walczyła.

Dopóki znajdowała się w Elistrand, była „głupią Belindą”, która nie miała żadnych praw i wciąż przepraszała, że żyje. W towarzystwie Ludzi Lodu czuła się wolna. Oni z szacunkiem słuchali tego, co mówi, a dla Belindy było to niczym ciepły wiosenny deszcz dla wysuszonej ziemi.

Zdawała sobie sprawę z tego, że pani Tilda i jej syn ją poniżają, ale nie miała dość siły, by im się przeciwstawić, stawała się jak dawniej w rodzinnym domu pokorna, zalękniona i nieszczęśliwa. I nic nie było w stanie tego zmienić. Jeszcze nie.

Pogrzeb Marty był bardzo uroczysty. W słoneczny jesienny dzień, pełen złotych barw, na cmentarzu w Grastensholm spotkała się niemal cała parafia. Kościół udekorowano sośniną i czerwonozłocistymi liśćmi. Pastor bardzo pięknie mówił o młodej kobiecie, która straciła życie w takich tragicznych okolicznościach. Potem wszyscy obecni zebrali się nad grobem wokół małej trumienki.

Viljar z Ludzi Lodu rozglądał się za Belindą, ale nigdzie jej nie było. Przyszedł natomiast Herbert Abrahamsen wraz z mamusią, oboje ubrani na czarno. Viljar przysunął się da nich i zapytał cicho:

– A gdzie jest Belinda?

Herbert spojrzał na niego wyniośle i oświadczył z godnością:

– Nie wydaje mi się, żeby Belinda miała tu coś do roboty!

W lodowatych oczach Viljara pokazały się skry.

– To Belinda odnalazła ziemskie szczątki Marty! Jeśli ktokolwiek powinien tu dzisiaj być, to przede wszystkim ona!

Pani Tilda spoglądała na niego chłodno.

– To nie wypada, żeby młoda dziewczyna okazywała szacunek kobiecie, która była ladacznicą.

– Ale państwo oboje okazujecie Marcie szacunek?

– Nic podobnego!

– Aha, więc przyszliście tu wyłącznie z ciekawości! – zawołał Viljar i odszedł, nie czekając na odpowiedź.

Uroczystość dobiegła końca. Potomkowie rodzeństwa Marty przyszli do Viljara podziękować za to, co on, Per i Belinda uczynili. Rodzina zawsze bardzo cierpiała z tego powodu, że Marta nie spoczęła w poświęconej ziemi. Viljar bąkał coś pod nosem zmieszany, uśmiechał się do nich, ale w głębi duszy wrzał z wściekłości na Ahrahamsenów. Biedna Belinda, jak musi jej być przykro! I to była jego wina, bo nie zatroszczył się na czas, żeby mogła przyjść.

Patrzył na wyniosłe, ciemne sylwetki Herberta i pani Tildy, kiedy wychodzili z cmentarza.

Przeklęci „zabijacze radości”, myślał z goryczą.

Ale Abrahamsenowie byli dużo bardziej niebezpieczni, niż przypuszczał. Nie miał bowiem pojęcia o tym, że Herbert stał się bardzo czujny, kiedy zauważył zainteresowanie Ludzi Lodu dla Belindy. Herbert nie należał do takich, którzy mogą, w ich przekonaniu, ponieść stratę na honorze. Nie ścierpiałby czegoś takiego. Jak większość ludzi bez charakteru był mściwy, pamiętliwy i nie wahał się zadać ciosu poniżej pasa. Czyżby ten szalony Viljar z Ludzi Lodu okazywał Belindzie szczególne zainteresowanie? A co ona na to? Jakkolwiek było, Herbert nie mógł dopuścić, żeby rywal go ubiegł.

Herbert Abrahamsen miał chytry plan.

I nic sobie nie robił z tego, że jest to plan podstępny.

ROZDZIAŁ VI

Po pogrzebie Ludzie Lodu wrócili do Grastensholm i do Lipowej Alei.

Kiedy wieczorem Heike chodził po domu, by sprawdzić wszystko i pozamykać drzwi na noc, nagle pojawił się przy nim mroczny cień. To ów niesamowicie wysoki mężczyzna, jakby wydłużony, wisielec, przywódca szarego ludku.

W domu panowała cisza, wszyscy zdążyli się już położyć. Tylko lampa w hallu i latarnia w ręku gospodarza rozpraszały mrok.

Heike skrzywił się, nieprzyjemnie zdziwiony pojawieniem się niepożądanego towarzysza, ale powiedział „dobry wieczór” i zapytał, o co chodzi. Wisielec uśmiechnął się tym swoim krzywym uśmieszkiem, który nie wróżył nic dobrego.

– Zabrałeś mi jedno z moich. Jedna dusza ubyła z mojej gromadki!

– Marta sama sobie tego życzyła. Nigdy nie popełniła przestępstwa. To niesprawiedliwe, że została skazana na poniewierkę.

Upiór spoglądał na niego ze złością.

– W gromadzie zapanował niepokój.

– A co, może jest więcej takich, którzy pragną być pochowani w poświęconej ziemi? – zapytał Heike agresywnie. – Może nawet ty sam?

– Nie, dziękuję! – syknął tamten. – Mnie się tutaj powodzi znakomicie. A poza tym nie znaleźlibyście już moich zwłok. Zresztą jest wśród nas zaledwie kilkoro takich, jak to powiedziałeś, niesprawiedliwie skazanych na poniewierkę, niewinnych ofiar, które nie dostąpiły zbawienia, choć na to nie zasłużyły.

– Na przykład te dwie dziewczynki?

– Tak, one do nich należą. Ale one zostały pozbawione życia tyleset lat temu, że już dawno wszelki ślad po nich zaginął.

– Ale może mógłbyś powiedzieć, gdzie zostały pochowane, to ksiądz by przynajmniej poświęcił to miejsce.

– No wiesz co? A poza tym to one sobie wcale nie życzą innej egzystencji niż ta, którą teraz wiodą. One się bardzo dobrze czują w Grastensholm.

Heike się zdenerwował.

– Ty wiesz, że wasz czas w Grastensholm wkrótce się dopełni!

– Spokojnie, spokojnie – wisielec uśmiechał się szyderczo. – Biorąc pod uwagę długowieczność Ludzi Lodu, to ty jesteś jeszcze całkiem młodym człowiekiem. Ile ty masz lat? Siedemdziesiąt cztery? Cóż to za wiek? Tylko dbaj o siebie, żebyś żył jak najdłużej!

– Ale ty obietnicy dotrzymasz? Po mojej śmierci się stąd wyniesiecie! Dokładnie w momencie, kiedy moja trumna znajdzie się za progiem, ma was tu nie być!

– Jasne, jasne! A twój wnuk? Jest teraz zadowolony? Już nie będzie miewał nocnych odwiedzin, sam się o to zatroszczył.

Twarz Heikego przybrała surowy wyraz.

– Ja naprawdę nie wiem, co mam powiedzieć o tych nocnych wizytach. Była przecież umowa, że żadne z was nie może przekraczać progu naszych sypialni. Marta naruszyła umowę. Chociaż z drugiej strony cieszymy się, że mogliśmy jej pomóc. Więc tym razem puszczę rzecz całą w niepamięć. Ale pilnuj lepiej swoich podopiecznych! Niektórzy z nich robią się bezczelni.

– Każdy się czasem może potknąć – powiedział upiór sunąc po schodach, jakby stopnie nie istniały. W hallu na górze rozpłynął się w mroku.

Heike stał zaciskając zęby i patrzył w ślad za nim. Boże, Boże, co myśmy zrobili, Vinga i ja? Po co myśmy sprowadzili tę hołotę do Grastensholm? No, może hołota to nie jest właściwe określenie, nie wszyscy z nich są przestępcami, choć o wszystkich można powiedzieć: potępieni. I, z drugiej strony, choć przyczynili nam wielu zmartwień, to trzeba przyznać, że dzięki nim Grastensholm kwitło w ostatnich latach, zadbane, dobrze utrzymane.

Heike wielokrotnie żałował, że zdecydowali się wtedy z Vingą na złożenie wiosennej ofiary. Teraz także śmiertelnie bał się przyszłości. Czuł, że nie trzyma już szarego ludku w ryzach tak jak dawniej. Musi uważać, być bardziej czujny.

Z ciężkim sercem wszedł po schodach i minął sypialnię Viljara. Zdumiewające! Ten chłopiec milczał na temat ducha przez tyle lat! Z jakiej to gliny został ulepiony ten jego niepokorny wnuk, mający swe korzenie także w Eldafjordzie?

Viljar też jeszcze nie spał. Słyszał kroki Heikego. Leżał wsłuchując się w ciszę, rozkoszując się spokojem, którego w tym pomieszczeniu nigdy nie zaznał. Tak, to ja uwolniłem moją sypialnię. Upiór zniknął na zawsze. Pobłogosławiony.

Ta świadomość niosła ukojenie.

Pani Tilda krążyła po domu. Pilnowała tej okropnej smarkuli, która zastawiała sidła na jej syna.

Wciąż jeszcze pani Tilda miała władzę nad Herbertem, uświadomiła sobie to poprzedniego dnia, kiedy zwymyślała Belindę, że nie założyła pokrowca na jedno z krzeseł w salonie, a ta bezwstydnica miała czelność jej odpyskować! Oświadczyła niewinnym tonem, że przecież pani Tilda dopiero co powiedziała, żeby zaczekać z pokrowcem, bo obluzował się gwóźdź przytrzymujący obicie krzesła i trzeba go umocować.

Herbert wszystko słyszał i kategorycznie zakomunikował, że matka nigdy się nie myli, więc gadanie Belindy to zwyczajne wykręty.

Herbert zatem ciągle należy do niej, do mamusi!

I nadal tak będzie!

A tej dziewczyny trzeba się jak najszybciej pozbyć z domu. Chociaż na razie nie jest bardzo groźna. Herbert jest silny i dzielnie odpiera ataki, to jej dziecinne uwielbienie nie robi na nim wielkiego wrażenia.

Ale trzeba być czujnym!

Tylko że, mój Boże, pani Tilda otrzymała właśnie niezwykłe zaproszenie! Od samej pani asesorowej! Komuś takiemu nie można po prostu odmówić.

Herbert siedział i bębnił radośnie palcami w kolana. Mama wychodzi z domu! Mama wychodzi! A on nie pójdzie, chociaż też został zaproszony. Będzie ten jeden jedyny raz nieposłusznym chłopcem, już tak dawno mu się to nie zdarzało. Będzie miał „ból głowy”. „Ta moja migrena, wiesz, mateńko! Och, nie mogę się ruszyć! Jestem chory, taki okropnie chory! Tak, mamusiu, połóż rękę na moim czole! Och, co za ulga!”

Tilda była zbita z tropu. Powinna pójść czy nie powinna? Może jednak powinna?

W końcu wymyśliła rozwiązanie w pewnym stopniu kompromisowe. Herbert odwiezie ją do asesorostwa, sam przyznał, że na taki wysiłek może się zdobyć. Później, o odpowiedniej porze, przyjedzie ją zabrać. Pod nieobecność matki będzie leżał w łóżku. Musiał jej to solennie obiecać.

Herbert obiecał. Jest przecież chory, tak strasznie chory!

Jak ustalili, tak zrobili. Herbert odwiózł matkę do asesorostwa i co koń wyskoczy wrócił do domu.

Obmyślił niezwykle staranny plan. Od jakiegoś czasu już wiedział, że nie da się uwieść Belindy zwykłymi metodami, bo na to ona jest po prostu za głupia. Nie można jej było zwabić do łóżka pięknymi słówkami, bo wbiła sobie do tego swojego kurzego móżdżku, że powinna zachować cnotę aż do wesela.

Jeśli jednak o niego chodzi, to z Belindą żadnego wesela nie będzie. Właśnie dopiero co znalazł sobie świetną kandydatkę na żonę z bardzo bogatej rodziny. Jedną z tych dziewcząt, których jego matka z niewiadomych powodów tak nienawidzi.

Najpierw jednak Herbert zdobędzie Belindę!

Chodzi już przecież wokół niej tyle tygodni i czasami ma na nią taką ochotę, że aż czuje mrowienie w palcach i nie tylko. Żeby ją obłapiać, utonąć w jej rozkosznych objęciach.

I nareszcie dziś wieczór się to stanie! Dzięki jego genialnemu, podstępnemu planowi! Na samą myśl o tym zaczynał ciężko dyszeć i pociły mu się ręce.

Herbert otworzył drzwi do dziecinnego pokoju.

Belinda odwróciła się przestraszona. Dziecko właśnie zasnęło i ona wzięła się do sprzątania. Chciała pozbierać wszystkie ubranka, zanieść brudne rzeczy do prania, ale już było za późno, bo przyszedł on.

– Myślałam, że pan jest chory, panie Abrahamsen – szepnęła Belinda.

Herbert oblizał wargi.

– Już mi znacznie lepiej. Chciałem… chciałem ci coś powiedzieć, Belindo.

– Bardzo proszę!

– Nie tutaj! – syknął niecierpliwie. – Wyjdźmy do hallu.

Belinda odłożyła dziecinne ubranka i wyszła za nim. Nie wiedziała, że Herbert zwolnił służbę na dzisiejszy wieczór. Myślała tylko, że w hallu jest bezpieczniejsza niż gdzie indziej. Ciągle kręciło się tu mnóstwo ludzi.

– Chodź, chodź, usiądź tutaj – jąkał się Herbert, wskazując małą, twardą kozetkę. Belinda posłusznie usiadła na samej krawędzi i zdawała się nie zauważać, że Herbert wyciągnął rękę na oparciu za jej plecami.

– Teraz usłyszysz coś bardzo dziwnego, Belindo – zaczął. – Dzisiejszej nocy miałem niezwykły sen. Śniła mi się Signe.

Zwróciła się gwałtownie ku niemu.

– Signe? – zapytała przerażona.

Nieustannie aktywne sumienie Belindy przez ostatnich kilka dni znajdowało się jakby w uśpieniu. Teraz ocknęło się do życia. Och, mój Boże! Przecież ona nawet nie wspomniała ostatnio o Signe! To straszne, żeby zapomnieć o ukochanej biednej siostrze!

– Tak, tak, Signe! – wzdychał Herbert z tragiczną miną. – Przyszła do mnie w mroku nocy… A wiesz, najlepiej będzie, jak ci pokażę, gdzie ona stała…

Wstał i poszedł ku drzwiom swojego pokoju. Belinda szła za nim jak w transie, bo przecież skoro Signe tu była, to musi dowiedzieć się wszystkiego. O Boże, a jeśli Signe się na nią gniewa?

Herbert otworzył i w nos Belindy uderzył ciężki, dławiący zaduch, mieszanina perfum, olejku do włosów i nie wietrzonego męskiego pokoju. Ogarnęła ją fala mdłości, ale się opanowała. Na stole kopciła mała lampka.

– Tutaj stała – wskazał Herbert z dramatycznym westchnieniem. – Dokładnie tutaj, a ja leżałem w łóżku…

Belinda próbowała wyobrazić sobie tę scenę.

– Czy Signe coś powiedziała?

– Czy powiedziała? Przecież ona właśnie po to przyszła, żeby ze mną porozmawiać!

Sumienie dręczyło Belindę. Co takiego zrobiła? W czym zawiniła?

– Nasza droga Signe była dla mnie bardzo dobra, możesz mi wierzyć, patrzyła na mnie tak łagodnie, a potem powiedziała: „Kochany Herbercie, serce mi się kraje, kiedy widzę, jak strasznie cierpisz w samotności! Chcę, żebyś porozmawiał z moją siostrą Belindą.”

– Ach, tak? – jęknęła Belinda przestraszona. Wróciła teraz całkowicie do swojej dawnej roli osoby pozbawionej poczucia własnej wartości.

– Tak, tak właśnie było – potwierdził Herbert uroczyście. – Signe chce, żebyś była dla mnie dobra. Żebyś mi była posłuszna.

– Ale… ja naprawdę się staram być miła – odparła Belinda żałośnie. Czy mimo wszystko Signe nie jest z niej zadowolona? – I staram się wszystko robić tak, jak pan sobie życzy, panie Abrahamsen.

– Nie wszystko, Belindo. Nie wszystko! Signe prosiła, żebym ci przekazał od niej pozdrowienia i powiedział, że skoro czuję się teraz taki samotny, to ona życzy sobie, żebyś zajęła jej miejsce.

– W jaki sposób? Jak pan to sobie wyobraża, panie Abrahamsen?

Uff, głupie cielę! Czy ona naprawdę niczego nie rozumie?

– Chodzi o to, że powinnaś być dla mnie jak żona. Zająć jej miejsce. Taka jest wola Signe.

Belinda starała się zrozumieć.

– Miałabym nosić klucze i w ogóle…? Ale przecież pani Tilda ma klucze!

– Nie, nie, nie chodzi mi o klucze, ale żebyś była dla mnie miła.

Patrzyła na niego przestraszona bez słowa.

– Może mogłabyś dać mi syna… – próbował dalej.

Ale te słowa nie padły na podatny grunt, widział to wyraźnie. Dziewczyna była tylko coraz bardziej spłoszona.

– Nie, nie chodzi o żadnego syna. Tylko żebym zaznał u ciebie radości.

Belinda sprawiała wrażenie, że zaraz zerwie się z miejsca i ucieknie. Och, nie teraz. Nie teraz, kiedy już ją prawie złowił w pułapkę.

– Właśnie tak – ciągnął. – Pozwól mi się objąć. Signe tego chciała.

Ostrożnie położył jej rękę na ramieniu. Odór zastarzałego potu sprawił, że Belinda odskoczyła jak oparzona.

– No, no, to nie jest straszne, to jest rozkoszne. Rooozkoszne! Signe zawsze to lubiła, bardzo lubiła, żebym ją głaskał, o tak, po piersiach.

Oooch! Ona miała cudowne piersi, myślał Herbert. Takie kuszące, że topniałem przy niej jak wosk.

Belinda stała niczym słup soli za murami Sodomy. Była śmiertelnie przerażona, myśli kłębiły jej się w głowie. Czy Signe naprawdę czegoś takiego od niej oczekuje? Żeby to wstrętne, tłuste dziadzisko ją obłapiało, tak że dostawała mdłości? Nie rozumiała z tego nic a nic!

Herbert zrobił krok do tyłu i przyglądał jej się krytycznie

– Nie, czegoś mi tu brakuje. Dlaczego nie masz na sobie swojej czarnej, żałobnej sukni?

– Och, bardzo przepraszam – szepnęła Belinda. – Było mi w niej za gorąco. A poza tym myślałam, że to nie ma znaczenia. Ta granatowa też jest przecież ciemna!

– Suknia ma być czarna! – powiedział ostro. – Zupełnie czarna. Natychmiast się przebierz!

– Panie Abrahamsen, ja nie wiem…

– Signe była bardzo stanowcza – oświadczył i zmarszczył brwi tak, że utworzyły jedną linię. – Chyba nie chcesz, żeby na tamtym świecie nie zaznała spokoju?

Tak jak Marta? Och, nie! Belinda pospiesznie pobiegła do swojego pokoju.

– Pójdę z tobą! – zawołał Herbert.

– Nie, nie! Nie wolno mi przyjmować męskich wizyt w pokoju, tak mama powiedziała!

– Dobrze! Ale zaraz tu wróć!

Kiedy Belinda znalazła się już u siebie, niepewna, co zrobić, przestępowała z nogi na nogę, wpychała wszystkie palce do ust, to znów chwytała się za głowę, jęczała „och” i „nie”, i „co mam zrobić, kochana Signe? Dlaczego prosisz mnie o takie rzeczy? Dlaczego nie mogę stąd uciec?” Mimo wszystko za nic na świecie nie chciałaby zawieść zmarłej siostry. Co to, to nie! Po prostu nie mogła.

Po pewnym czasie Belinda, sztywna, nie rozumiejąc, o co w tym wszystkim chodzi, wróciła do pokoju pana Abrahamsena, ubrana w swoją zwykłą żałobną suknię.

Herbert, który tymczasem zdjął marynarkę, a teraz rozpinał kamizelkę i koszulę, obejrzał ją od stóp do głów z wyrazem zadowolenia na twarzy.

– O, widzisz, tak jest dużo lepiej. Zaczekaj chwilkę…

Podszedł bliżej, podniósł wysoko kołnierzyk sukni i zapiął mocna.

– Tak, o, tak! Nie, jeszcze czegoś brak.

Wybiegł i za chwileczkę pospiesznie wrócił z dużą srebrną broszką, którą zapiął jej pod szyją. Belinda poznała broszkę. Własność pani Tildy…

Z coraz większym wysiłkiem opanowywała mdłości.

– Tak dobrze! Nie, jeszcze poczekaj… – Znowu podszedł do Belindy, ujął jej ręce i ułożył nisko na piersi, właściwie na wysokości żołądka. – Tak powinno być! Signe by chciała, żeby tak było!

Belinda zobaczyła przez chwilkę własne odbicie w dużym lustrze i zadrżała. Czy pan Abrahamsen żartuje sobie z niej? Nigdy w życiu Signe nie chciałaby czegoś takiego! Belinda była przecież teraz podobna do… Uff, nie!

Wystarczyło jednak spojrzeć na Herberta, żeby się przekonać, że on wcale nie żartuje. Patrzył na nią maślanymi oczyma, z na wpół otwartymi ustami, i dyszał ciężko.

– Myślę, że powinnam zdjąć tę broszkę… – zaczęła Belinda drżącym głosem.

– Nie, nie! Niczego nie ruszaj! – zawołał Herbert coraz bardziej podniecony. – No, no chodź tutaj, Signe tego od ciebie oczekuje. Że usiądziesz tu przy mnie na łóżku…

Signe? Nie zazna spokoju? Niezadowolona z Belindy? Pokonując wewnętrzny opór, usiadła na łóżku.

Och, ale co on robi? Gładzi jej nogę, coraz wyżej i wyżej!

– Au, ja się tam przecież skaleczyłam – jęknęła.

– Tak, tak! I właśnie dlatego chciałem zobaczyć – odparł Herbert trzeźwo. – Oj, oj, jak to musi boleć tę słodką nóżkę! Ja troszkę podmucham, ochłodzę ranę…

Zaczął całować jej nogę. Belinda miała ochotę go kopnąć, z trudem się opanowała. Tak rozpaczliwie pragnęła wiedzieć, czego Signe od niej oczekuje. Bo Belinda zawsze wierzyła ludziom. Teraz też wierzyła Abrahamsenowi. Dla niej słowo „kłamstwo” było czymś całkowicie obcym i niepojętym.

– Mmm – mruczał Abrahamsen zachwycony. – Podrap swojego małego chłopczyka po głowie. Już tak dawno…

Belinda była kompletnie oszołomiona. Czyżby Signe naprawdę…?

Nie mogła się zmusić do żadnego ruchu. Siedziała sztywna z obrzydzenia.

Teraz Herbert całował jej kolana. Ona, odchylona w tył jak tylko mogła najbardziej, wyciągała w górę ręce, jakby chciała się unieść, i spoglądała ze wstrętem na błyszczące od oliwy, mocno już z tyłu przerzedzone włosy Abrahamsena, który sapał, ślinił się i parskał nad jej kolanami.

– Panie Abrahamsen, ja myślę…

– Signe chce – stękał. – Signe chce.

Ale kiedy jego ręce zaczęły się gorączkowo przesuwać wyżej i wyżej, do punktu, o którym Belinda nawet myśleć nie mogła, wrzasnęła ze strachu i obrzydzenia i próbowała się wyrwać. Abrahamsen jednak leżał na niej jak worek popiołu, nie zwracał już uwagi na nic, całkowicie opanowany żądzą. Całym ciężarem przygniatał ją do łóżka i starał się rozewrzeć jej kolana. Zupełnie nie miała pojęcia, kiedy zdążył zerwać z siebie ubranie.

Teraz już nie myślała o Signe, teraz za wszelką cenę chciała się uwolnić. Próbowała krzyczeć, ale on albo przyciskał jej usta ręką, albo wpijał w nie swoje oślinione wargi. Belindzie zbierało się na wymioty, dusiła się z braku powietrza, w końcu jednak i on musiał zacząć oddychać i jakoś udało się jej uwolnić usta. Przez sekundę mignął jej tłusty zadek Abrahamsena, teraz już całkiem goły. Herbert dusił ją i wciąż próbował wcisnąć kolana pomiędzy jej nogi. Zastygła na moment w najwyższej trwodze, a potem z całych sił ugryzła.

Natrafiła na ucho. Abrahamsen wydał z siebie okropny ryk i złapał się za bolące miejsce. To wystarczyło, żeby Belinda zdążyła się wyswobodzić. Wyślizgnęła się spod przygniatającego ją ciała i ze szlochem rzuciła się ku drzwiom, a Herbert nie mógł jej złapać, bo zaplątał się we własne kalesony. Belinda zatrzasnęła drzwi i zaparła je z zewnątrz krzesłem. Przez chwilę powinno trzymać. Pobiegła na oślep w dal po schodach, starając się podciągnąć majtki, które Abrahamsen ściągnął jej prawie do kolan. Wiązanie było w strzępach, ale jakoś je prowizorycznie umocowała. Przez cały czas pluła krwią, tą obrzydliwą krwią z ucha Abrahamsena. Na samo wspomnienie tego, co się stało, dostawała mdłości. Myślała jedynie o ucieczce, o tym, żeby znaleźć się jak najdalej stąd. Zerwała z siebie znienawidzoną broszkę i cisnęła ją na podłogę w hallu, po czym wybiegła na dwór, a drzwi zamknęły się za nią z łoskotem. Była wolna!

Powietrze! Świeże powietrze na twarzy! Żadne królewskie bogactwa nie mogły się teraz mierzyć z radością oddychania świeżym powietrzem. Belinda wciągała je łapczywie głębokimi haustami.

Biegła nieustannie. Jak najdalej od Elistrand, do Grastensholm. Powiedzieli przecież, że gdyby potrzebowała pomocy, może zwrócić się do nich. Tak mówili.

Pan Abrahamsen musi nie być całkiem przy zdrowych zmysłach, żeby się tak zachowywać! Bogu dzięki, że Signe nie żyje i nie musi być narażona na coś podobnego.

A może…?

Nagle o mało nie została stratowana przez galopującego konia. Jeździec powściągnął gwałtownie wierzchowca, chyba jeszcze bardziej przestraszony niż ona. Wściekły głos zaczął jej wymyślać, ale Belinda tego dnia nie była już w stanie znieść więcej. Upadła na ziemię w przydrożne zarośla i wybuchnęła rozpaczliwym szlochem, niezdolna już do spotkania z kimkolwiek.

Wszyscy są ciągle źli na głupią Belindę.

Viljar z Ludzi Lodu zeskoczył z konia i ukląkł przy niej.

– Co ci się stało, na miłość boską? – pytał drżącym głosem, przerażony, że tak mało brakowało, a byłby ją rozjechał. Był tym tak zdenerwowany, że zaczął do niej przemawiać łagodnie, niemal czule.

– Ja nie mogę… Nie mogę tam wrócić. Ale Lovisa… – szlochała Belinda.

Viljar ujął ją mocno za ramię.

– Powiedz nareszcie, co się stało? I dlaczego tak wyglądasz? – Było ciemno, ale gdy jej dotknął, stwierdził, że suknię ma podartą. – Belindo, odpowiadaj!

Ona jednak nie była w stanie o tym mówić. I wciąż ze zmęczenia nie mogła wydobyć głosu. Viljar zapalił zapałkę i w jej mdłym światełku zobaczył twarz dziewczyny. Pospiesznie przesunął płomyk w dół, żeby spojrzeć na całą postać.

– Mój Boże – szepnął. A potem ogarnięty wściekłością wrzasnął na cały głos: – Mój Boże!

Belinda ukryła twarz w dłoniach i szlochała:

– On był taki obrzydliwy! Ja za nic nie chciałam robić tych wstrętnych rzeczy!

– Masz krew na wargach. Co…?

– Och, tu nic. Ugryzłam go w ucho. Dzięki temu udało mi się uciec. On zachowywał się jak głupi!

– Belinda! Belinda! – Viljar potrząsał ją za ramię. – Czy on ci coś zrobił? Czy udało mu się?

– Zachowywał się jak wariat – szlochała. – A ja nic nie rozumiem, nic nie wiem o takich sprawach. Ale mu uciekłam.

Patrzył na nią z niedowierzaniem.

– Myślę, że chyba naprawdę nic ci nie zrobił, ale nie jest to jego zasługa. – Viljar wstał. – Ta przeklęta świnia! Czy on nie widzi różnicy między zwyczajnymi dziewczynami a… Panie Boże, Belindo! Mógłbym go udusić gołymi rękami, mógłbym…

Umilkł bezsilny.

– Co ja mam teraz zrobić? – załkała Belinda. – Odpowiadam przecież za małą Lovisę, ale jedyne, czego pragnę, to znaleźć się w Grastensholm. Przynajmniej dziś wieczorem. Za żadne skarby nie wrócę do domu, nie mogę!

– Wcale nie musisz tam wracać. Tylko że babci i dziadka nie ma dziś wieczorem, poszli na przyjęcie do asesarowej. Moi rodzice zresztą też, tak że i w Lipowej Alei nikogo nie ma. I to akurat dzisiaj! Co my zrobimy?

– Pani Tilda też poszła do asesorowej – łkała Belinda. – Dlatego to wszystko się stało, bo jej nie ma w domu. I on powiedział, że to Signe chce, żebym ja…

Viljar znowu zapłonął gniewem. Zdjął z siebie pelerynę i ukrył nią Belindę.

– Proszę! Otul się szczelnie i poczekaj tu na mnie.

– A jeśli on mnie znajdzie? – jęknęła żałośnie.

– Nie znajdzie, nie bój się! Już ja się o to zatroszczę. Ale schowaj się wśród drzew, to będziesz się czuła bezpieczniejsza. I uporządkuj ubranie najlepiej jak potrafisz, będziesz musiała jechać ze mną, nie ma innej rady. Zaraz do ciebie wrócę. I znajdę kogoś do opieki nad Lovisą.

Potem zawrócił konia i ruszył z kopyta. Ku Elistrand.

Belinda odeszła parę kroków od drogi, znalazła jakieś miejsce, gdzie mogła wygodnie usiąść, i otuliła się szczelnie ciepłą peleryną. Dla Viljara było to okrycie dość krótkie, Belindzie wystarczało w zupełności. Wtuliła nos w miękki kołnierz i zaciągnęła się przyjemnym męskim zapachem, w niczym nie przypominającym odoru Abrahamsena… Nie, o tamtym nie mogła nawet myśleć, zaraz robiło jej się mdło.

Miała jechać gdzieś z Viljarem. Co za niespodzianka! Ale dokąd? Dokąd on się wybiera tak późno? Miała nadzieję, że nie do asesorostwa. Tam przecież jest pani Tilda. A jej widoku Belinda by nie zniosła. Nie dzisiaj!

A co będzie później? Boże drogi, co się z nią stanie?

Próbując doprowadzić do porządku swoją poszarpaną sukienkę, zaczęła rozmyślać o tym, co zaszło. A im dłużej myślała, tym bardziej czuła się nieszczęśliwa i sponiewierana.

No! Teraz może się pokazać ludziom. Ułożyła fałdy sukni tak, żeby nie było widać rozdarcia. Musi przecież wyglądać ładnie, skoro ma iść razem z Viljarem z Ludzi Lodu, to oczywiste!

Czas płynął, ale Belinda miała się nad czym zastanawiać. Wstydziła się swojego zachowania, niekiedy uśmiechała się na myśl o własnej głupocie, ale przecież nikt jej nigdy niczego nie powiedział o takich rzeczach. „Głupia Belinda”, z nią nie warto rozmawiać o poważnych sprawach. Wyśmiewać się z niej, o, to tak! Opowiadać idiotyczne historie, o bocianie na przykład, albo mówić: „Wystrzegaj się, Belindo, zalotników, bo oni zostawiają znaki i mama o wszystkim się dowie!” Albo: „Gdzieś ty była, Belindo? Masz słomę we włosach! Chyba nie leżałaś z jakimś parobkiem w oborze?” A jak się wtedy wszyscy śmiali! Ile było chichotów za jej plecami!

Z żalu nad sobą rozpłakała się znowu. To wcale nie jest takie zabawne być pośmiewiskiem dla wszystkich. Żeby nie wiem ile sobie tłumaczyła, że ktoś przecież musi odgrywać w rodzinie taką rolę, i tak zawsze ją to bolało.

W Elistrand w małym pokoiku za kuchnią obudziła się kucharka, a zaraz potem dziewczyna kuchenna. Usiadły obie na łóżkach, dziewczyna ściągnęła czepek z głowy i zapaliła świeczkę. Spoglądały na siebie przestraszone.

– Boże, zmiłuj się! – szepnęła kucharka. – Czy oni świnie szlachtują po nocy?

– To pan Abrahamsen tak wrzeszczy! – jęknęła jej pomocnica.

– Zatwardzenia dostał czy co?

– Nie, posłuchaj…! Ktoś go bije. Słyszysz, jaki jest przerażony?

– O Jezu! – jęknęła kucharka i wysunęła spod pierzyny swoje pokryte żylakami nogi. – Co się tam, na miłość boską, dzieje?

Pospiesznie włożyły ubrania, potem pobiegły do kuchni.

Teraz w domu Panowała cisza. Przez chwilę obie stały w milczeniu, wyciągając przed siebie świecę, jakby mogła je ochronić przed niespodziewanym ciosem, niepewne, w którą stronę pójść.

– Gdzie jest pokojówka? – spytała kucharka szeptem.

– Kari? Myślę, że poszła gdzieś ze swoim narzeczonym, tym od zagrodnika. Widziałam, jak się wymykała z domu zaraz po kolacji. Ani chybi do niego szła.

Skuliły się obie pod ścianą, bo na korytarzu rozległy się ciężkie kroki. Ktoś otworzył drzwi do kuchni.

– Jest tu kto? – zapytał obcy władczy głos, który w dalszym ciągu wibrował z wściekłości. – Ach, wy jesteście! Bardzo dobrze! Będziecie musiały dopilnować w nocy dziecka. Panienka Belinda nie wróci do domu, a pan Abrahamsen jest… niedysponowany.

Po czym wyszedł trzaskając drzwiami.

Obie kucharki patrzyły na siebie długo.

– Wariat z Grastensholm – szepnęła młodsza, wytrzeszczając oczy. – Jak to on się nazywa?

– Viljar z Ludzi Lodu. No tak, teraz to się chyba naprawdę zanosi na awanturę!

Słysząc stukot końskich kopyt, Belinda wstała i wyszła na drogę. Starała się usunąć z twarzy ślady łez. Uporządkowała jak mogła włosy, przeczesując je palcami. Idiotyczny kok, który jej Herbert związał na karku, rozpuściła jeszcze na schodach w Elistrand. Viljar zatrzymał się przed nią.

– No, i jak się czujesz?

– Lepiej – odparła zapłakana. – Już się trochę uspokoiłam.

– W porządku. Zadbam, żeby cię już więcej nikt nie zaczepiał. Chodź, wskakuj na konia tu przede mną. Musimy pędzić, już i tak jestem spóźniony.

Wdrapała się na siodło i usiadła, trzymając się kurczowo, żeby nie spaść. Kiedy Viljar objął ją w pasie, zadrżała, ale czuła się zupełnie inaczej niż wtedy, kiedy Abrahamsen próbował ją obejmować. Bliskość Viljara sprawiała jej przyjemność.

Przez chwilę jechali w milczeniu. Minęli kościół i wkrótce znaleźli się poza granicami Grastensholm. Belinda nie znała na tyle okolicy, by zorientować się, dokąd jadą.

Widziała, że Viljar jest bardzo wzburzony i że nie może się uspokoić.

– Ty jesteś moim przyjacielem, prawda? – zapytała nieśmiało.

– Tak, oczywiście.

– Mogę rozmawiać z tobą szczerze?

– Chyba na tym właśnie polega przyjaźń?

– Tak.

Znowu zamilkła na jakiś czas. Precyzyjne formułowanie myśli nigdy nie było najmocniejszą stroną Belindy.

– Byłam bardzo głupia – zaczęła.

– W jakim sensie?

– Och, trudno mi to wytłumaczyć. Wiesz, ja po prostu nic nie wiedziałam.

– O czym?

– Chodzi o to, że nikt mi nie wytłumaczył. Zawsze mówili, że jestem za głupia, żeby zrozumieć. I mama była taka zagniewana, kiedy zapytałam, skąd się wzięło dziecko Signe. Naprawdę byłam strasznie głupia.

– A teraz już wiesz?

– Nie. Nie wiem, ale się chyba domyślam. To ma coś wspólnego z pożądaniem, prawda?

Było to dość dziwne wyrażenie jak na nią. Viljar poczuł głębokie współczucie dla tej nieszczęsnej dziewczyny, dla której nikt nigdy nie miał czasu, z którą nikt się nie liczył.

– Ja bym raczej powiedział, że to powinno mieć związek z miłością – zaczął ostrożnie. – Pożądanie może odczuwać każdy, a jeśli się go nadużywa, wtedy człowiek staje się dla tej drugiej osoby wstrętny. Tak jak Abrahamsen. On się wobec ciebie zachował obrzydliwie. Niewybaczalnie!

Belinda zastanawiała się.

– To bardzo ładne, co powiedziałeś o miłości. Ja też myślę, że tak to jest.

Niełatwo było nadążać za jej rozbieganymi myślami, lecz Viljar miał wrażenie, że ją rozumie. I że ona także pojmuje, co starał się jej powiedzieć.

– Dokąd my jedziemy? – zapytała, zmieniając temat.

– Belinda, zabrałem cię ze sobą, bo mam do ciebie zaufanie. Dziś wieczorem weźmiesz udział w naszym tajemnym spotkaniu.

– Z „tamtymi”?

Uśmiechnął się.

– Tak. Właśnie z tamtymi.

Belinda westchnęła, głęboko przejęta.

– Nie będziesz musiał żałować, że mi zaufałeś. Naprawdę, Viljarze – oświadczyła z dziecinną szczerością. Potem chwyciła się siodła i próbowała usiąść wygodniej, bo naprawdę ta wszystko ją okropnie uwierało.

ROZDZIAŁ VII

Jechali długo i Belinda nie miała najmniejszego pojęcia dokąd.

Nagle jednak znaleźli się wśród dość gęstej zabudowy, wydawało jej się, że ta jakieś miasta.

– Ale to nie jest Christiania! – zawołała zdumiona.

– Nie. To jest Drammen. A ściślej biorąc Stromso.

– Aha – powiedziała Belinda, choć nie rozumiała z tego nic.

Viljar zatrzymał konia koło jakiegoś domu i pomógł jej zsiąść. Była tak obolała, że aż się zatoczyła. Czuła też, że twarz ma zsiniałą z zimna, a akurat teraz pragnęła wyglądać możliwie jak najładniej.

– Zaraz wejdziemy do środka – powiedział Viljar cicho. – Spotkasz tam kilkoro moich przyjaciół. Ale byłoby najlepiej, gdybyś się nie odzywała.

– Dobrze – zgodziła się. – Ale powiedz mi… Chyba nie zamierzasz zrobić tego, co tylu ludzi robi?

– Czego mianowicie?

– Wyemigrować? Do Ameryki?

Viljar przystanął.

– Dlaczego przyszło ci to do głowy?

– Nie, tylko tak. Bo to zawsze tak jest, ludzie są tajemniczy, nikomu nic nie mówią, a potem nagle donoszą, że wyjeżdżają, że bilety kupione i wszystko już gotowe. Ty tak nie zrobisz?

Wyczuwał lęk w jej głosie.

– Nie, ja tak nie zrobię! Choć muszę przyznać, że kiedyś i o tym myślałem. Ale to było dawno, zanim dorosłem. Chciałem uciec od upiorów w Grastensholm. Potem jednak zrozumiałem, że tylko tam jest moje miejsce. Człowiek nie może uciec od tego, za co odpowiada. A ja odpowiadam i za Grastensholm, i za Lipową Aleję. Nie mógłbym tak strasznie zawieść moich najbliższych. Jestem przecież jedynym dziedzicem.

– Ale się nie ożeniłeś?

– Nie, choć wiem, że powinienem. Po prostu nie miałem na ta czasu. Chodź, musimy iść.

Wprowadził ją do ciemnego korytarza.

– To bardzo dobrze, że nie zamierzasz wyjeżdżać – powiedziała cicho, chyba przez szacunek dla tego obcego miejsca. – Norwegia byłaby pusta bez ciebie.

– Dziękuję ci – odparł z uśmiechem, choć sprawiał wrażenie zakłopotanego. Belinda znowu poczuła znajomy ucisk w gardle. Ten, który się pojawiał, kiedy miała nieczyste sumienie. Znowu zachowała się zbyt szczerze, użyła niewłaściwych słów. Nie ubrała swoich myśli w odpowiednią farmę, jak to zwykle czynią dorośli. Co on sobie o niej pomyśli?

On jednak najwyraźniej zajęty był czym innym. Zatrzymał się przed jakimiś ledwie widocznymi drzwiami.

– Belinda, to z mojej strony wielkie ryzyko, że zabieram cię tu ze sobą. To, co stanowi twoją siłę, twoja szlachetna szczerość i ufność, może stać się przyczyną katastrofy, doprowadzić mnie i moich przyjaciół do upadku. Proszę cię na wszystko: nigdy nikomu o nas nie mów! Zachowaj wyłącznie dla siebie to, co dzisiejszego wieczoru zobaczysz i usłyszysz! W przeciwnym razie wylądujemy w więzieniu, a wtedy już nikomu nie pomożemy.

W więzieniu? Viljar z Ludzi Lodu? Najsympatyczniejszy człowiek na świecie?

– W takim razie ja poszłabym za tobą do więzienia! – zawołała impulsywnie.

Viljar uśmiechnął się.

– Jesteś najbardziej lojalną istotą, jaką znam. Ale pewnie znaleźlibyśmy się w różnych więzieniach, a to by chyba nie było zbyt zabawne. Obiecujesz, że nic nikomu nie powiesz?

Przejęta uścisnęła jego rękę.

– Możesz być pewien – powiedziała konspiracyjnym szeptem.

Weszli do zadymionego pomieszczenia, w którym znajdowały się zniszczone stoły i proste drewniane krzesła. Sala zebrań? Dziesięciu, może jedenastu ludzi zgromadzonych w pokoju, odwróciło się ku drzwiom.

– No, nareszcie! – zawołał młody przystojny mężczyzna o ciemnych, lekko kręconych włosach i z małą bródką. – Spóźniasz się.

– Tak, ponieważ musiałem wyratować z opresji tę panienkę – wytłumaczył Viljar z cierpkim uśmiechem.

Wtedy dopiero zebrani spostrzegli Belindę i zrobiło się zamieszanie.

– Och, Viljar, gdzie znalazłeś tę ślicznotkę?

– Przestańcie! To nie powód do żartów. Wcale nie jest tak, jak wam się zdaje. Belinda została paskudnie potraktowana przez pewnego drania i musiałem się nią zająć, ponieważ naprawdę nie ma nikogo innego. Dziś wieczorem było z nią rzeczywiście kiepsko i nie miała się gdzie podziać. Ale ona nas nie wyda.

Musiała przywitać się ze wszystkimi po kolei, dygała przy tym, a oni uśmiechali się do niej z sympatią. Jakiś barczysty mężczyzna klepnął ją poufale w tyłek, choć nie miał absolutnie nic złego na myśli. Belinda krzyknęła przestraszona i odskoczyła w bok.

Viljar podniósł ostrzegawczo rękę.

– Ona dziś wieczorem omal nie została zgwałcona. Przez jednego z tych, których kochamy najbardziej – wyjaśnił zebranym.

Wtedy ów rosły młody człowiek zaczął ją jak najserdeczniej przepraszać, gładził ją po ręce i prawie miał łzy w oczach.

Wszyscy byli dla niej tacy mili! W końcu jednak musiała usiąść cicho w kąciku, żeby nie przeszkadzać, bo trzeba było dalej prowadzić zebranie.

Belinda słuchała tego, co mówią, z narastającym zdumieniem. I z przerażeniem!

Ten ciemnowłosy młody mężczyzna był przywódcą. Nazywano go Marcus. Większość zebranych nie była tak dobrze ubrana jak Viljar z Ludzi Lodu. Belinda doznała szoku, kiedy uświadomiła sobie, że to muszą być robotnicy, „ta przeklęta hołota”, jak zwykł był ich nazywać jej ojciec. W rodzinnym domu Belindy bowiem rozmawiano o zagrożeniu ze strony niezadowolonych mas, mówiono, że istnieje ryzyko powstania w kraju takiej samej sytuacji jak we Francji po rewolucji, powtarzano, że istnieje poważna groźba, iż ci straszni prostacy staną się zbyt silni, że trzeba ich trzymać krótko, bo w przeciwnym razie państwu grozi katastrofa. Belinda przywykła uważać robotników za swego rodzaju przestępców, gorszych niż grzech pierworodny. Ojciec wspominał też o jakiejś gazecie, wydawanej przez zdrajcę nazwiskiem Marcus Thrane [Marcus Thrane (1817-1890), pierwszy w Norwegii organizator związków robotniczych; domagał się powszechnego prawa głosu i lepszych płac. Za działalność wywrotową skazany na przymusowe roboty (przyp. tłum.).], gazeta miała tytuł „Adres Drameński” i stawała się coraz bardziej radykalna, co musiało oznaczać coś wyjątkowo okropnego. W każdym razie zajmowała się sprawami robotników, rzecz zupełnie niesłychana…

Boże!

Drammen?

Marcus.

Marcus Thrane?

To straszne!

Viljar z Ludzi Lodu? To niemożliwe!

Czy on mógłby…?

Zaczęła się przysłuchiwać temu, co mówią, z większą uwagą, uszy zrobiły jej się płomiennie czerwone i coraz bardziej nabierała pewności, że Viljar jest naprawdę w tę sprawę poważnie zamieszany!

O mój Boże, jakie to straszne! On, pochodzący z takiej dobrej rodziny, dziedzic dwóch wspaniałych dworów, jak on może zadawać się z tymi okropnymi robotnikami, zajmować się ich problemami? Bo tak właśnie robił.

– Czas już dojrzał – powiedział jeden z tych, którzy się Belindzie najmniej podobali. – Czas dojrzał, żeby zwołać oficjalne zebranie.

Marcus Thrane sprawiał wrażenie bardzo zainteresowanego tą propozycją, ale jeszcze się wahał.

– Naprawdę jesteście zdania, że możemy się odważyć?

– Absolutnie – odparł ktoś inny i to była odpowiedź, jakiej Thrane najwyraźniej oczekiwał.

– Bardzo wielu jest po naszej stronie – zapewniał Thrane. – Słyszałem o pewnym młodym pisarzu, który pracuje nad sztuką teatralną poświęconą sprawie robotników. Nazywa się Henryk Ibsen, może któryś zna to nazwisko? Nie? Ja też nie, ale powinniśmy być wdzięczni za wszystko, co może nam pomóc. Poza tym w gazecie w Moldes ukazał się artykuł, który z daleka pachnie siarką. Napisał go Bjornstjerne Bjornson. Oczywiście sporo w nim przesady, ale… ale im więcej ludzi jest z nami, tym lepiej! A jak na twoim terenie, Viljar?

– Nie chciałem wypytywać zbyt wielu w mojej parafii, lepiej się specjalnie nie afiszować – odparł Viljar. – Ale dowiadywałem się w Lier i w Sandvika, i tam mamy poparcie. Gorzej natomiast w Asker.

Belinda siedziała jak na szpilkach. Nic dziwnego, że Viljar boi się więzienia! Dostałby się tam natychmiast, gdyby rozgadała…

Ale ona nie piśnie ani słowem! Chociaż w drodze do domu będzie próbowała go przekonać, że źle postępuje. Naprawdę nie powinien się zajmować takimi sprawami! Czy on nie pojmuje, jakim strasznym draniom pomaga?

Nie bardzo rozumiała, o czym oni rozmawiają. Mówili coś o powszechnym prawie głosu, niezależnym od tego, czy człowiek posiada majątek, czy nie, ani od tego, jaką pozycję zajmuje w społeczeństwie. Mówili o kontroli nad kupcami, którzy mają monopol na handel wiejski, i o tym, że komornicy powinni dostać ziemię na własność.

– Sprawą najważniejszą – mówił Marcus Thrane – jest radykalizacja poglądów urzędników i utworzenie partii demokratycznej, w której robotnicy i radykalnie nastawieni urzędnicy oraz drobni rzemieślnicy stanowiliby główną siłę.

Belinda potrząsała głową, jakby chciała zmusić mózg do lepszej pracy, do rozumienia, o czym mówią tamci. Ale tutaj najwyraźniej potrzeba było większych zdolności niż te, w które wyposażył ją los.

Zebrani zaczęli omawiać kwestie związane z organizacją tego wielkiego zebrania. Miałoby się ono odbyć w okolicach Bożego Narodzenia. To i takie wielkie święto mieliby zbezcześcić tą swoją bezwstydną działalnością?

O Boże drogi! Co tu robić? Trzeba przecież ratować Viljara! Musi go wyrwać ze szponów tych okropnych ludzi! Jaki on urodziwy, kiedy tak siedzi przy wielkim stole, pośrodku, a inni wokół niego! On naprawdę jest bardzo przystojny, pomyślała, i było to całkowicie jej własne odkrycie. Nie wiedziała zresztą, kogo mogłaby zapytać, co powinna sądzić o Viljarze. To prawda, że twarz miał dość surową, rysy ostre i te lodowate oczy, ale był bardzo pociągający, pewnie właśnie dlatego. Zwróciła uwagę, że zebrani odnoszą się do niego z wyraźnym respektem, słuchają bardzo uważnie, kiedy mówi. Tylko raz spojrzał w jej stronę i posłał jej przelotny uśmiech jakby dla dodania odwagi. Poczuła się wtedy taka szczęśliwa! Ale przez cały czas się martwiła. Jak mu wytłumaczy, jak zdoła go przekonać, że postępuje źle?

Jeden z obecnych coś opowiadał… Mimo woli zaczęła słuchać i sprawa ją zainteresowała. Opowiadał o biednej rodzinie, obarczonej licznym potomstwem, która została wyrzucona na ulicę, bo ojciec nie był już zdolny do pracy. Sami nie mieli w domu dużo miejsca, tylko jeden jedyny pokój dla ośmiorga dzieci i rodziców, ale i tak brali lokatorów, żeby chociaż na czynsz zarobić. Przeważnie dziewczyny uliczne, które tam przyjmowały swoich klientów. Ale właściciel domu się o tym dowiedział i wyrzucił ich. Teraz cała rodzina nie ma co jeść i nie ma dachu nad głową, a zimy tylko patrzeć.

Potem kto inny opowiedział inną historię. O jakichś biedakach, którzy przez całe życie pracowali dla bogatych ludzi, ale nigdy nie otrzymywali żadnej zapłaty, jedynie jakie takie utrzymanie, a teraz, kiedy są starzy i niezdolni do pracy, to się ich wyrzuca! Opowiadano o wielu takich i podobnych przypadkach. O krawcowych, które muszą siedzieć i pracować przez całą noc za nędzne grosze, bo bogata pani idzie na bal. O służbie dworskiej, parobkach, podwładnych…

Boże drogi, ale to przecież dokładnie tak samo jak w domu, u mamy i ojca Belindy! Na przykład Andersonowa, która ma w domu pięcioro małych dzieci, musi pracować u rodziców Belindy od wczesnego rana do późnego wieczora. Kiedy ona właściwie widuje swoje dzieci? A kiedy dzieci widują matkę?

Belinda nigdy nie myślała o Andersonowej inaczej, niż myślała jej matka! Grzech i brak moralności u tych ludzi, powtarzała matka. Pijaństwo, upadek obyczajów, brak kultury…

Tak, ale co ci biedacy mieli robić? Jakie mieli szanse, żeby się czegoś dowiedzieć o kulturze, o dobrych manierach albo o ładnym języku? Butelka wódki i harmonia, tańce w sobotę wieczorem i może jakaś chwila czułości we dwoje?

To także nie były własne myśli Belindy, po prostu jeden z obecnych mówił o braku kultury u biedaków, a także o strasznym przyroście liczby dzieci właśnie w tych środowiskach. Od kiedy udało się zwalczyć wielkie epidemie, w kraju przybywało ludzi, wszystko to razem przyczyniało się do coraz większej nędzy.

Marcus Thrane nie ukrywał, że dla niego ci biedacy są także wielką grupą wyborców, choć nie to było głównym celem jego działalności. On pragnął pomagać robotnikom, ale najpierw chciał pomóc tym, których określał jako warstwy średnie. Belindę ogarnął wstyd. Dlaczego nikt jej nigdy nie powiedział, że wielu ludzi żyje w takich strasznych warunkach?

Pewnie dlatego, że pojęcie „lud” nie należało do jej świata, tego słowa nie używano w rodzinnym domu. Od dzieciństwa były jej wpajane poglądy rodziców. Niczego więcej o świecie nie wiedziała.

Wkrótce zebranie dobiegło końca. Belinda ocknęła się z zamyślenia, przygnębiona i pełna współczucia. Viljar z Ludzi Lodu pakował jakieś papiery i gazety, wszyscy mówili sobie dobranoc.

W drodze do domu Belinda była z początku milcząca. Wszystkie słowa, które zamierzała powiedzieć Viljarowi, teraz gdzieś się zapodziały albo wydawały jej się głupie, małostkowe.

Nagle oświadczyła jakby sama do siebie:

– Muszę wiedzieć więcej.

– Tak – potwierdził Viljar krótko.

Jakie to cudowne uczucie! Że on bez jakichkolwiek wyjaśnień wie, co ona ma na myśli! Ale niczego tłumaczyć jej nie próbował.

Kiedy jechali w tamtą stronę, do Drammen, była zbyt wstrząśnięta tym, co ją spotkało w Elistrand, by zdawać sobie sprawę, jak blisko siebie siedzą na koniu. Teraz sprawy miały się inaczej. Jakby to polityczne spotkanie oddaliło niedawne przeżycia, otuliło je watą, stępiło. Teraz uświadamiała sobie, że jest żywą młodą kobietą, że w jej ciele płynie krew. On zaś był ciepły i silny, jego ramiona obejmowały ją, dając niezwykłe poczucie bezpieczeństwa. I chociaż wciąż siedziała bardzo niewygodnie, może nawet bardziej niż przedtem, to nie zamieniłaby tej jazdy na żadną cudowną podróż w złoconej kolasie.

Nieoczekiwanie zachichotała.

– Z czego się śmiejesz?

– Z twoich tajemnic – wyjaśniła. – Najpierw były upiory a, jak się można było spodziewać, byłam sztywna ze strachu, kiedy mi o tym powiedziałeś. Myślałam więc, że ta druga tajemnica jest tak samo mistyczna, też związana z czarami, a tu nagle… upadek na twardą ziemię!

– Rozumiem cię – Powiedział ze śmiechem.

Odwróciła się ku niemu w mroku i jej twarz znalazła się tuż przy jego twarzy. Pospiesznie wróciła do dawnej pozycji.

– Tylko nie całkiem rozumiem, dlaczego nie możesz w domu powiedzieć o tych swoich tajnych zebraniach.

– Nie rozumiesz? Przecież ja zwalczam właśnie to wszystko, na czym opiera się ich życie! Oni także są bogaci, nikt w okolicy im nie dorównuje, mają mnóstwo służby, tyle ludzi im podlega… A my chcemy takie różnice między ludźmi zlikwidować! Ja bym chciał, żeby wszystkim było dobrze, nie tylko właścicielom wielkich majątków. Nie tylko dyrektorom i fabrykantom, nie tylko asesorom, proboszczom i bogatym chłopom. Rozumiesz to?

– Rozumiem. Dziś wieczorem dowiedziałam się sporo. Ale w wielu przypadkach to przecież od samego człowieka zależy, czy jest bogaty, czy biedny.

– Tak też bywa. Ale ja chcę pomagać tym, którzy są biedni nie z własnej winy. Chcę wspierać Marcusa Thrane przy tworzeniu nowej partii, której będzie przywódcą, to będzie całkiem nowa i bardzo duża partia. Ale za coś takiego człowiek nie jest kochany. Na początku musimy więc być bardzo ostrożni!

– Tak, to oczywiście rozumiem. I nic nikomu nie powiem.

– To dobrze.

W miarę zbliżania się do domu Belinda stawała się coraz bardziej milcząca.

Tyle spraw musiała przemyśleć. Było jej trochę przykro z powodu tego, co Viljar powiedział w sali zebrań, że Belinda jest nieszczęśliwą, źle potraktowaną dziewczyną, którą on musiał się zaopiekować, bo ona nie ma nikogo innego.

Brzmiało to jakoś… litościwie. Nie chciała, żeby się tak do niej odnosił. W głębi duszy pragnęła czegoś zupełnie innego. Czegóż to jednak mogła się spodziewać „głupia Belinda”? Nie powinna o tym zapominać. Nie powinna budzić w sobie nadziei, które nigdy się nie spełnią!

Ona, od dzieciństwa przyzwyczajona znać swoje miejsce!

Dlaczego więc sprawiało jej tyle bólu tłumienie uczuć? Przecież już dawno poddała się losowi.

Zastanawiała się, która może być godzina. Wyruszyli w drogę wczesnym wieczorem, bo przecież przyjęcie u asesorostwa zaczynało się po południu. Pani Tilda wyszła z domu, gdy jeszcze było widno…

Ale teraz jest na pewno bardzo późno.

– Za każdym razem musisz na zebranie jechać aż do Drammen? – zapytała.

– Nie, to by było zanadto męczące. Mamy też bliżej położone miejsca spotkań. Często je zresztą zmieniamy, żeby nie budzić podejrzeń.

– Tak, to jasne – powiedziała rzeczowo.

Kiedy zbliżali się do Elistrand, poczuła, że robi się sztywna.

– Nie bój się – uspokoił ją Viljar, – Dziś tam nie wrócisz. Służące miały się zająć Lovisą tej nocy i jutro rano. Teraz pojedziesz ze mną do Grastensholm i tam się zastanowimy, co dalej. Do Elistrand w ogóle nie możesz już wrócić.

– Och, dziękuję ci – szepnęła tak cicho i tak żałośnie, że nikt nie miałby wątpliwości, jakie to wszystko dla niej trudne. – Ale co powiedzą twoi dziadkowie?

– Vinga i Heike? Oni z pewnością zrozumieją.

Belinda nie była taka przekonana. Viljar przecież nie odważył się powiedzieć im o upiorze, bo bał się, że nie zrozumieją. Ani o tajnych spotkaniach. Dlaczego teraz sądzi, że będzie inaczej?

Vinga, która zawsze lubiła trochę zbytku, kazała przed snem podać wino sobie i Heikemu. Kiedy Viljar z Belindą weszli do salonu, zostali powitani kieliszkami purpurowoczerwonego trunku, w którym odbijał się blask ognia płonącego na kominku. Dostojna para siedziała w ulubionych fotelach i wyglądało na to, że tych dwoje naprawdę umie cieszyć się życiem.

– Miałem nadzieję, że u asesorostwa zostaniecie wystarczająco ugoszczeni – powiedział Viljar uszczypliwie.

– Owszem, owszem, ugościli nas, ale było tam potwornie nudno, więc postanowiliśmy się trochę rozerwać we własnym towarzystwie – odparła Vinga. – A poza tym przyjęcie nie trwało długo. Gospodyni dostała jakichś strasznych boleści i wszyscy się bardzo szybko rozeszli. Odwieźliśmy też panią Tildę do Elistrand, Belindo, bo syn miał po nią przyjechać znacznie później. Niech Bóg broni, co to za potworne babsko! Nie uwierzylibyście, ile strasznych plotek nam zdążyła opowiedzieć, ile żółci z siebie wylała podczas tak krótkiej drogi! A w ogóle to witaj u nas, Belindo, tyle mówię, że nawet nie miałam czasu się przywitać. Jak to miło, Viljarze, że przyprowadziłeś do domu swoją protegowaną.

Belinda zaczerwieniła się jak piwonia.

– Chyba nie jestem niczyją protegowaną, pani Vingo. Zawsze starałam się prowadzić przyzwoite życie.

– Och, wybacz mi! Popełniłam błąd! – zawołała Vinga. – Użyłam chyba niezbyt fortunnego słowa. Ale przecież protegowana to znaczy, że on się tobą trochę opiekuje, a to chyba nic nagannego.

Belinda zaczerwieniła się jeszcze bardziej. Znowu się wygłupiła. Który to już raz?

I to tutaj, w domu Viljara, gdzie naprawdę chciałaby uchodzić za rozgarniętą!

Viljar wyjaśnił ściszonym głosem:

– Sprawy mają się tak, że nasz przemiły nowy sąsiad z Elistrand rzucił się dziś na nią. Zdołała mu się wyrwać, ale wygląda na to, że walka była zaciekła.

Oboje starsi państwo podskoczyli w swoich fotelach.

– Co ty mówisz? – zapytał Heike, a Vinga nalała Belindzie duży kieliszek wina.

– Tak, tak – potwierdził Viljar. – Ale ja pojechałem natychmiast do Elistrand i powiedziałem tej gadzinie kilka zdań do słuchu. Szczerze mówiąc były to chyba dosyć dosadne zdania. I dość bolesne.

– Viljar! Chyba nie chcesz doprowadzić do wojny! – zawołała Vinga przestraszona. – Nie możemy sobie na to pozwolić w takiej małej parafii.

– Małej? Jeśli Abrahamsen nadal będzie robił to, co zaczął, to za parę lat będzie tu po prostu tłok. A zresztą, to co? Miałem pójść i powiedzieć: „Proszę wybaczyć, panie Abrahamsen, ale nie powinien się pan rzucać na Belindę, bo ona jest bardzo wrażliwa?”

– Nie, to oczywiste, że powinno mu się dać nauczkę – powiedział Heike. – Co on sobie myśli, że skoro Belinda jest taka ufna i dobra, to może sobie z nią poczynać, jak mu się podoba, bo ona i tak nic nikomu nie powie? Nie, Vingo, Viljar miał całkowitą rację, że poszedł się z nim na poważnie rozmówić!

– Rozmówić, oczywiście! Ale ty zdaje się nie poprzestałeś na rozmowie, prawda, Viljarze?

– Byłem po prostu wściekły – odparł wnuk z poczuciem winy.

Vinga podsunęła Belindzie krzesło. Dziewczyna usiadła ostrożnie na samym brzeżku, a mimo to nie mogła powstrzymać bolesnego jęku.

– Belinda! – szepnęła Vinga przestraszona. – Pan Abrahamsen nie zdołał ci chyba zadać bólu?

– Co? Jak to?

– Zabolało cię, kiedy siadałaś?

– Tak. Ale to pewnie dlatego, że tak długo i niewygodnie siedziałam na koniu.

– Na koniu?

– Tak, och, a ja o tym nie pomyślałem – wtrącił się Viljar. – Zabrałem ją ze sobą. I musiało jej być bardzo niewygodnie.

– To musieliście bardzo daleko jechać – powiedziała Vinga z przekąsem i spojrzała wymownie na Heikego.

Viljar nie zareagował na tę insynuację, a Belinda starała się nie odzywać, żeby znowu czegoś nieodpowiedniego nie powiedzieć.

Heike natomiast zaczął wypytywać Viljara, co się naprawdę stało w Elistrand. Vinga spoglądała na wnuka zaniepokojona. Belinda musiała najprawdopodobniej pojechać z nim na jedną z tych jego okrytych tajemnicą wypraw… Mam jedynego syna, myślała, i on ożenił się z kobietą jedenaście lat od siebie starszą. Chociaż akurat im ułożyło się wszystko jak najlepiej, nikt nie byłby lepszy od Solveig dla żądnego przygód Eskila. To Solveig skłoniła go, żeby się osiedlił w Lipowej Alei, o czym ona i Heike nie śmieli nawet marzyć. Eskil jest szczęśliwy, ma syna, z którego jest bardzo dumny, a i synowi Solveig z pierwszego małżeństwa, który zamieszkał w pobliżu, powodzi się dobrze. No i co teraz? Czyżby jedyny wnuk Vingi interesował się dziewczyną, która…

Nie, nie, tak nie wolno myśleć o nikim!

Ale czy to ze strony Viljara poważna sprawa?

Nie, absolutnie nie, to przecież widać, stwierdziła z wielką ulgą. Zainteresowanie Viljara dla Belindy ogranicza się do współczucia. Wynika z potrzeby pomagania słabszym i nieporadnym.

Właśnie tak, bo Belinda jest nieporadna, trudno temu zaprzeczyć. Jest to na swój sposób ładna i obdarzona pewnym wdziękiem młoda osoba, ale gdy tylko czuje się zagrożona, natychmiast traci wszelką pewność siebie. Vinga nie bardzo mogła się w tym wszystkim rozeznać. Czy dziewczyna ma inteligencję, tylko od najwcześniejszego dzieciństwa pomiatano nią i odmawiano wszelkiej wartości, czy też raczej należy do osób o tak zwanej słabej głowie?

Trzeba chyba lepiej poznać Belindę, by zorientować się co do jej słabszych i mocniejszych stron. Trzeba by pewnie spróbować dotrzeć do prawdziwej Belindy, bo nie ulega wątpliwości, że wychowanie wiele w niej wykoślawiło.

Nie ulega też wątpliwości, że Viljar robił bardzo dużo, by ją wesprzeć, dodać jej pewności siebie. Próbował jej uświadomić, że ma swoją ludzką godność i wartość.

Ale to ryzykowne! Och, jakie ryzykowne! Viljar powinien się mieć na baczności. Bo jeśli nawet ona niewiele znaczy dla niego, to z daleka widać, że dla niej Viljar jest niczym bóstwo. Chyba ona sama sobie jeszcze z tego sprawy nie zdaje, bo przywykła znać swoje miejsce i wie, że tu akurat nie ma szans. Ale gołym okiem było widoczne i to, że pewnego pięknego dnia dziewczyna zacznie cierpieć. A będzie to tego dnia, kiedy stwierdzi, że kocha Viljara z Ludzi Lodu.

Vinga nie chciałaby za nic doczekać takiej chwili. Ze względu na Belindę, lecz także ze względu na Viljara.

A już zwłaszcza ze względu na siebie.

Jej rozmyślania przerwał głos Heikego:

– No dobrze! To jutro rano pójdziemy do Elistrand, żeby się rozmówić, Viljarze. Nie będzie to przyjemna wizyta, ale jest konieczna, jeśli nie chcemy całkiem zatruć atmosfery w parafii.

– Ale Belinda nie może tam wrócić – zastrzegł Viljar gorączkowo. – Ona w żadnym razie nie może tam mieszkać!

– Nie, oczywiście, że nie. Będziemy musieli jakoś ten dylemat rozwiązać. Domyślam się, że Belinda czuje się odpowiedzialna za dziecko, i byłoby najlepiej gdyby…

Przerwał mu ochmistrz, który w tym właśnie momencie stanął w drzwiach i zaanonsował przybycie lensmana.

– O tej porze? – zapytała Vinga. – A poza tym parę godzin temu widzieliśmy go u asesorostwa. – No, ale proś, oczywiście!

Lensman, którego Ludzie Lodu znali bardzo dobrze, wszedł i witał się uprzejmie, ale z wyraźną rezerwą. Od razu też zwrócił się do Viljara:

– Viljarze Lind z Ludzi Lodu, mam niemiły obowiązek powiedzieć panu, że jest pan aresztowany pod zarzutem zamordowania Herberta Abrahamsena z Elistrand. Dziś wieczorem znaleziono go martwego w jego domu i mamy dwóch świadków, którzy twierdzą, że był pan dziś w Elistrand i że doszło między wami do rękoczynów.

ROZDZIAŁ VIII

– Ależ to nieprawda! – zawołał Viljar, kiedy otrząsnął się z pierwszego wrażenia. – Ja nikogo nie zabiłem. Abrahamsen żył, kiedy opuszczałem jego dom.

– Ale przyznaje pan, że pan tam był?

– Oczywiście! I przyznaję też, że przyłożyłem mu solidnie, ale to w żadnym razie nie były śmiertelne ciosy!

– Co było przyczyną bójki?

– Abrahamsen chciał zgwałcić tę panienkę, pannę Belindę. Ona mieszkała w Elistrand, jest siostrą zmarłej pani Abrahamsen i zajmuje się jej dzieckiem, dziewczynką, prawie roczną.

– O tym akurat wiem – powiedział lensman, który najwyraźniej czuł się źle w swojej roli. – Ale powiedział pan, że uderzył pan Abrahamsena. W jakim stanie on był, kiedy pan wychodził? Albo może inaczej: Czy mógłby mi pan opowiedzieć o całym zajściu?

– Dobrze. No więc… jechałem konno. I o mało co nie stratowałem dziewczyny, która biegła na oślep drogą niedaleko kościoła. Była, najdelikatniej mówiąc, w stanie wielkiego wzburzenia. Szlochała przerażona, ubranie podarte, włosy w nieładzie, nie widziała, dokąd biegnie. Naturalnie zeskoczyłem z konia, ale Belinda nie była w stanie powiedzieć, co się stało. W końcu jednak wydobyłem z niej, że to Abrahamsen użył podstępu, twierdził mianowicie, że przyśniła mu się jego zmarła żona Signe i powiedziała, że życzy sobie, by Belinda była dla niego miła. Jak wszyscy dobrze wiedzą, Belinda jest osobą prostolinijną i ufną, nie wie, że ludzie mogą kłamać, że w ogóle kłamstwo istnieje. Abrahamsen tyle jej naopowiadał, że w końcu nie wiedziała, co robić, dręczyły ją wyrzuty sumienia, że zmarła siostra jest z niej niezadowolona, i to właśnie wykorzystał Abrahamsen, robił zresztą jeszcze gorsze rzeczy, o których tu lepiej nie wspominać…

– Przeciwnie – zaprotestował lensman ostro. – Powinienem wiedzieć wszystko.

Viljar spoglądał na obie obecne w pokoju panie, na Belindę, która teraz przeżywała na nowo straszne chwile w domu Abrahamsena i na jej szczerej twarzy widać było wyraźnie, co czuje, a także na babkę,…

I nagle zobaczył to, co niedawno odkrył Heike.

O mój Boże, babcia jest chora, pomyślał przerażony. Poważnie chora! Oczy jej zapadły głęboko, nad powiekami pojawiły się ciężkie fałdy, oznaka wielkiego zmęczenia. I zrobiła się prawie przezroczysta!

– Nie chciałbym niczego mówić w obecności pań – zdołał wykrztusić Viljar porażony strachem o babcię.

– Mój kochany – odezwała się Vinga. – Ja zniosę wszystko, a Belinda przecież wie, co się tam działo! A teraz jestem naprawdę ciekawa. Zawsze chętnie słuchałam o skandalach. Gadaj zaraz!

– Wcale nie jesteś taka spragniona opowieści o skandalach – zaprotestował Heike. – Plotek pani Tildy dziś wieczorem nie chciałaś słuchać.

– To co innego – rzekła Vinga. – Ona wygadywała paskudne rzeczy na moich przyjaciół. Natomiast o wyczynach pana Abrahamsena chętnie się dowiem… och, wybaczcie mi, zapomniałam, że on nie żyje. Ale możesz spokojnie mówić o wszystkim, Viljarze.

– To jest naprawdę bardzo niesmaczne. Perwersyjne, nazywając rzeczy po imieniu.

– Proszę bardzo, słuchamy – ponaglał lensman. – To może mieć znaczenie dla wyjaśnienia sprawy.

Viljar wyraźnie czuł się źle. Wszyscy stali dokoła niego wyprostowani, nie mogli jeszcze przyjść do siebie po tej szokującej wiadomości o aresztowaniu.

– Tak, no więc… Abrahamsen zmusił Belindę, żeby się ubrała jak…

– Jak Signe? – zapytała Vinga cicho. – To by nie było takie dziwne.

– Nie, nie jak Signe! – parsknął Viljar. – Jak pani Tilda!

W pokoju zaległa cisza, tylko ktoś głośno przełknął ślinę.

– Proszę mówić dalej – rzekł w końcu lensman bezbarwnym głosem.

– Tak. I potem zachowywał się jak mały chłopczyk. Mówił dziecinnym językiem. Belinda siedziała sztywna z obrzydzenia, tak mi powiedziała, ale on stawał się coraz bardziej natarczywy, tracił panowanie nad sobą, Belinda zdołała mu się wyrwać tylko dlatego, że ugryzła go z całych sił w ucho.

– Świetnie, Belindo! – mruknęła Vinga.

– No i kiedy ją spotkałem, biegnącą w przerażeniu drogą, i gdy usłyszałem jej nieskładne opowiadanie, to… popędziłem prosto do Elistrand i… spuściłem Abrahamsenowi lanie.

Lensman sprawiał wrażenie, że bardzo dobrze go rozumie.

– Czy zechciałby pan opowiedzieć dokładniej, jak to było?

Viljar westchnął.

– Nie pamiętam słowo w słowo, co mówiłem czy raczej krzyczałem do niego. Prawdopodobnie coś w rodzaju „stara świnia” i „przeklęty cap”, i podobne wyzwiska. W takiej złości człowiek traci fantazję. Biłem go, to prawda, i muszę przyznać, że dostał solidnie, ale to w żadnym razie nie mogło być powodem śmierci.

Lensman zapytał znowu spokojnie:

– A co mówił Abrahamsen?

– On szlochał i zawodził jak małe dziecko. Nie pamiętam wszystkiego, co mówił. Ale było to coś w rodzaju: „Pan nie ma dobrze w głowie, wszyscy o tym wiedzą, pan nie ma dobrze w głowie! Zabije mnie pan!” I wzywał pomocy. „Czy nie ma nikogo, kto mnie uwolni od tego szaleńca?” I dalej w tym stylu.

– Żadnych tłumaczeń?

– O tak, mnóstwo! „Ja nic takiego nie zrobiłem, ona sama chciała, ta mała dziwka!” Tu, rzecz jasna, przyłożyłem mu jeszcze bardziej, bo przecież znam Belindę i wiem, że ona jego za nic nie chciała!

Viljar znowu się zdenerwował, jego lodowate oczy miotały teraz skry, dyszał ciężko i nie mógł się opanować.

– Ma pan gwałtowny temperament, panie Viljarze.

– Staram się być wobec pana szczery.

– To dobrze. No i jak się skończyła walka?

– Niestety, nie mógłbym tego nazwać walką. To było regularne lanie, ale nie morderstwo, mogę przysiąc.

– Gdzie i w jakim stanie znajdował się Abrahamsen, kiedy pan opuszczał jego dom?

– Siedział skulony na kanapie w dolnym hallu i wycierał krew z ust. Rozciąłem mu wargę.

– To prawda, widziałem ranę.

– Ja natomiast poszedłem do kuchni, żeby poszukać kogoś, kto mógłby się zająć dzieckiem. Spotkałem tam dwie kobiety i wydałem im stosowne polecenia. Domyślam się, że to one są pańskimi świadkami.

Lensman potwierdził skinieniem głowy.

– Potem wróciłem do hallu, ale już się nie zatrzymywałem, po prostu wyszedłem na dwór. Abrahamsen wciąż siedział na kanapie i wrzeszczał za mną: „To ci nie ujdzie na sucho, ty diabelski pomiocie! Myślisz, że nie wiem, że Ludzie Lodu to wypierdki diabła! Ale teraz jesteście w tej parafii skończeni!” Panie lensmanie, ale są przecież kobiety, one musiały go widzieć przy życiu!

– One nie wchodziły do hallu, bały się. Bały się, że pana tam spotkają. Pobiegły obie ma górę, zabrały dziecko i zaniosły do swojej służbówki. Tam mała spędzi dzisiejszą noc.

Belinda odetchnęła z ulgą.

Viljar głęboko wciągnął powietrze.

– Muszę powiedzieć, że mimo wszystko jestem zaniepokojony. Skoro Abrahamsena znaleziono martwego na kanapie, to nie jest wykluczone, że jednak ja jestem winien jego śmierci. Bo może był na coś chory i…

Lensman machnął ręką.

– Nie znaleziono go na kanapie. Leżał na podłodze w dużej jadalni przy drzwiach do salonu.

– Mnie to niewiele pomoże. Mógł przejść do jadalni i tam umrzeć od ciosów, które mu zadałem. Same ciosy nie były groźne, jak już mówiłem, panie lensmanie. Ale on mógł przecież mieć słabe serce albo dostał udaru mózgu czy coś takiego.

– Kto go znalazł? – zapytał Heike.

– Jego matka, pani Tilda, kiedy wróciła do domu. Natychmiast wezwała mnie.

– Dlaczego? Ponieważ stwierdziła, że ktoś uderzył go w twarz?

– Nie, nie dlatego. Dlatego, proszę pani, że ktoś go zabił żelaznym pogrzebaczem. I pogrzebacz leżał przy nim.

Przez chwilę nikt się nie odzywał.

– Ale ja nie używałem żadnej broni, przysięgam na Boga – przerwał milczenie pobladły Viljar. – Niczego poza gołymi pięściami. I nie wchodziłem do żadnych pokoi, on przy mnie zresztą też nie. Wszystko się odbyło w hallu.

Vinga zapytała lensmana:

– Czy pan jest pewien, że śmiertelna rana została zadana pogrzebaczem?

– Śmiertelne rany.

– To było ich więcej?

– Mnóstwo! Jakby go ktoś tłukł tym pogrzebaczem na oślep. Viljarze z Ludzi Lodu, pan pójdzie teraz ze mną, prawda?

– Do aresztu?

– No, niestety, to konieczne.

– Oczywiście, rozumiem. Ale zapewniam pana, że jestem niewinny.

– Idziemy z tobą! – zawołała Vinga, a Heike ją poparł.

– Nie! – zaprotestował Viljar. – Nic nie możecie teraz zrobić. Poza tym musicie się zająć Belindą.

Lensman uspokajał wszystkich:

– W nocy i tak niczego nie wyjaśnimy. Ale jeśli przyjdziecie państwo do mnie jutro rano, o dziewiątej, to zbiorę tam zainteresowanych i będziemy mogli prześledzić całą sprawę, punkt po punkcie. I… Belinda niech także przyjdzie. Ona jest ważnym świadkiem!

Obiecali, że się stawią, wobec czego lensman zabrał Viljara i poszli. Vinga, Heike i Belinda żegnali ich w milczeniu.

– Ja wiem, że on jest niewinny – powiedziała po chwili Belinda.

– Oczywiście, że jest niewinny – potwierdził Heike. – Ale bardzo wiele przemawia przeciwko niemu.

Spojrzał ukradkiem na Vingę i przestraszył się jej wyglądu. W ciągu ostatniej godziny zrobiła się taka maleńka, drobna i wychudzona, jakby aresztowanie Viljara zgasiło w niej ostatnią iskrę życia. Widział też zmarszczki na twarzy, na które przedtem nie zwracał uwagi. Drobne, ledwie widoczne zmarszczki, których przyczyną jest ból. Dokuczliwy ból, utrzymywany w tajemnicy od nie wiadomo jak dawna.

Musi zbadać ją jutro rano, to nieodwołalna decyzja.

Znowu wybuchł w nim z ogromną siłą niepowstrzymany gniew na Tengela Złego. Być może jeśli chodzi o chorobę Vingi, gniew był nieuzasadniony, ale wszelkie inne zło spotykało ich niewątpliwie z winy tamtego. Bo gdyby Viljar miał do nich zaufanie, nigdy by nie doszło do takiego nieszczęścia, myślał Heike. Gdyby on sam nie był zmuszony sprowadzić do Grastensholm szarego ludku, żadne upiory nie straszyłyby małego Viljara i kontakty z wnukiem układałyby się duża lepiej. Chłopiec też by się pewnie rozwijał inaczej, nie byłby taki zamknięty w sobie, taki milkliwy. Nic przecież o nim nie wiedzą, ani dziadkowie, ani rodzice! Nie wiedzą nawet, jaki on tak naprawdę ma charakter. Nietrudno zrozumieć, że był w stanie pójść do Abrahamsena i dać mu nauczkę, ale czy ważyłby się na więcej? Czy mógłby do tego stopnia stracić panowanie nad sobą, że zabiłby człowieka? Pogrzebaczem?

Brzmiało to niewiarygodnie. Heike sam wciąż jeszcze pamiętał ten wstyd, jaki go dręczył przez lata dlatego, że kiedyś stracił panowanie i o mało nie zabił Terjego Jolinsonna z Eldafjordu.

Czy to możliwe, żeby Viljar…?

Tyle ponurych skłonności może się odezwać w potomku Ludzi Lodu. Czy można wciąż ufać, że zawsze zwycięży to dobre dziedzictwo? To, które zaszczepił w swoim potomstwie Tengel Dobry? Heikemu się udało, w nim zwyciężyły dobre cechy. Ale przecież to się nie odnosi do wszystkich.

Jak to naprawdę jest z Viljarem? On nie został obciążony dziedzictwem. W jego pokoleniu to Saga, córeczka Anny Marii, należy do wybranych, jest jednak przecież oczywiste, że Viljar nie jest podobny do normalnych członków rodu. Może jego twardy charakter pochodzi od zamkniętych w sobie ludzi z Eldafjordu, od Jolinsonnów? Nie, nie, nic nie świadczy o tym, że Solveig pochodzi z rodu Jolina. Ale przecież wszyscy w Eldafjordzie mają w sobie tę dziwną rezerwę wobec innych. Może połączenie tamtego rodu z Ludźmi Lodu dało takie rezultaty?

Och, jakże Heike nienawidził tego przeklętego dziedzictwa! Jak nienawidził całej historii z szarym ludkiem! Bardzo często w ostatnich latach myślał, że byłoby najlepiej dla wszystkich, gdyby on sam już umarł i uwolnił Grastensholm od tego przekleństwa. Bo przecież wraz z jego śmiercią skończą się czasy szarego ludku…

Z roku na rok rosła nienawiść Heikego do Tengela Złego. Kiedy zaczynał się zastanawiać, przez jakie cierpienia ród musiał przejść i czego musiał doświadczyć on sam, bliski był utraty zmysłów.

A teraz przyszła kolej na Viljara, teraz on błądził. Ten wnuk, którego Heike nie zna.

– Chodź, Belindo – powiedziała Vinga martwym głosem. – Musimy ci znaleźć jakiś pokój na dzisiejszą noc. A jutro porozmawiamy, co dalej z tobą i małą Lovisą.

Żadne z nich nie spędziło tej nocy spokojnie. Wszyscy myśleli o Viljarze, który też pewnie nie spał w aresztanckiej komórce koło siedziby lensmana. Nieduża komórka zbudowana z kamieni i gliny, z kratami w maleńkich okienkach. Przechodzili obok niej wielokrotnie i zawsze przenikał ich dreszcz na myśl, że może siedzi tam jakiś straszny przestępca.

A teraz zamknięto tam Viljara.

Belinda błagała z całego serca świętego Jerzego o pomoc. Była przekonana, że do tej okropnej sytuacji doszło z jej winy. To ona wciągnęła Viljara w to wszystko. Powinna była milczeć na temat tego, co jej się przytrafiło w Elistrand, to nic by się nie stało.

W takim razie jednak ona musiałaby tam wrócić.

O mój Boże, jutro trzeba będzie się znowu spotkać z panią Tildą! I co się teraz stanie z Lovisą, biedną sierotką? A co mama i ojciec powiedzą na to wszystko? Czy Belinda będzie zmuszona nadal mieszkać w Elistrand ze względu na Lovisę? Sama z tym potwornym starym smokiem? Jak ona mnie teraz musi nienawidzić!

Ale przecież powinna się zaopiekować biedną małą Lovlsą Signe!

Teraz myśl o Signe nie wydawała jej się już ani taka wzniosła, ani taka tragiczna. Bo przecież Signe kochała swojego męża. Przynajmniej na początku. Gdy Belinda była zmuszona pomyśleć o Herbercie Abrahamsenie i o Signe w połączeniu z nim, o „uniesieniu aż do granicy bólu”, poczuła, że zaraz dostanie ataku morskiej choroby, i zaczęła liczyć kwiatki na tapecie, żeby zająć myśli czymś innym. W pokoju było ciemno, ale nie całkiem. Kwiaty na tapecie rysowały się jak niewyraźne plamy na szarym tle.

Następnego ranka bardzo wcześnie poszli wszyscy do lensmana.

W ostatniej chwili Belinda zaczęła się wahać, czy powinna tam iść. Heike i Vinga bardzo poważnie potraktowali jej niepokój. Rozumieli, że dziewczyna nie chce się spotkać twarzą w twarz z panią Tildą. Belinda wobec kłopotów przyjmowała mało skomplikowaną postawę: po prostu najchętniej schowałaby głowę w piasek. Oboje domyślali się też, że po tylu ciosach, jakie musiała znieść ostatnio jej i tak wątła wiara w siebie, spotkanie z budzącą grozę matką Herberta Abrahamsena może być dla niej za trudne. Była tak zdenerwowana wszystkim, co się stało, że z pewnością w jej duszy panował kompletny chaos. Zaproponowali, że odwiozą ją do Lipowej Alei, gdzie zajmie się nią pełna dobroci i ciepła Solveig.

Ale Belinda jakby odzyskała trochę przytomności umysłu. Powiedziała, że przecież Solveig na pewno będzie chciała zobaczyć syna, a i ona sama dobrze wie, gdzie jest jej miejsce. Miałaby zawieść swego jedynego przyjaciela? Viljara, który wdał się w to wszystko z jej powodu? Teraz na nią kolej, musi stanąć po jego stronie. Popłoch, w jaki wpadała na myśl o spotkaniu z panią Tildą, powoli ją opuszczał i w końcu mogli wszyscy wyruszyć z domu.

Eskil i Solveig byli wstrząśnięci aresztowaniem syna, całą winą zresztą obciążali siebie samych, bo nie zatrzymali go przy sobie, w domu, a pozwolili mu mieszkać w Grastensholm. Vinga jednak starała się ich uspokoić, powtarzała, że Viljar ma dwadzieścia osiem lat i z całą pewnością wiedział, co robi.

Pani Tilda była już na miejscu, trupio blada, sztywna niczym kij, ubrana na czarno. W całej postaci żywe były tylko oczy. Mroczne, z nienawiścią spoglądały na mieszkańców Grastensholm.

Lensman z pewnością zauważył, że Belinda odskoczyła w tył, jakby chciała uciekać, kiedy weszła do jego biura. I bardzo dobrze pojmował jej uczucia, kiedy patrzył na skamieniałą, nieprzejednaną twarz pani Tildy.

Vinga podeszła do niej.

– Bardzo serdecznie pani współczujemy z powodu pani niepowetowanej straty – powiedziała cicho. – Utrata dziecka to najcięższy krzyż, jaki Stwórca może na nas zesłać.

Tilda jednak odwróciła twarz. Zapomniała o wczorajszych poufałościach, kiedy plotkowała do Vingi jak najęta.

– Cóż wy możecie o tym wiedzieć? Jesteście pewnie teraz bardzo zadowoleni, że udało wam się wychować mordercę, co?

Vinga stała przez chwilę, bezradna wobec takiej postawy, po czym zrezygnowana odwróciła się i poszła sobie.

Przybył też asesor, chodziło bowiem o bardzo poważne przestępstwo. Dużą część niewielkiej salki wypełniła służba z Elistrand.

Dwaj ludzie lensmana wprowadzili Viljara. Skinął głową w stronę ławki, na której siedzieli jego bliscy, i napotkał wzrokiem ich spojrzenia pełne współczucia, lojalności, bólu, ale i niezłomnej wiary w niego.

To dodało mu otuchy i ogrzało jego serce w tej trudnej chwili, ale jednocześnie ogarnęła go rozpacz, że przyczynił im tyle zmartwienia. Zawsze był wobec nich pełen rezerwy, chłodny, nie okazywał zainteresowania, przynajmniej na zewnątrz. Nie zasłużyli sobie na tę jego obojętność. On jednak nie był człowiekiem, który umie się otworzyć. Na to musiałby zmienić gruntownie charakter.

Belinda nie spuszczała oczu z Viljara. Nie była w stanie spojrzeć na panią Tildę, a i tak przez cały czas czuła jej wzrok na swoim karku, niczym języki jadowitych węży. Widocznie cała nienawiść tamtej spadła na Belindę. Ona stała się kozłem ofiarnym. Jak zresztą dla wszystkich i zawsze w swoim osiemnastoletnim życiu.

Bardzo łatwo jest obarczać winą kogoś, kto sam się aż o to prosi.

Viljarze, czy ty czujesz, jak ja w ciebie wierzę? Ja wiem, że jesteś niewinny. Bo przecież święty Jerzy nie mógłby zrobić nic złego.

Viljarowi kazano usiąść pomiędzy dwoma posterunkowymi. Jakby już był skazany! Było po nim widać, że całą noc spędził w areszcie. Twarz zrobiła mu się szczuplejsza, jakby zmalała. Można było z niej wyczytać, że czuwał tej nocy.

Nie opuszczała go jedna, jedyna myśl: Sprawiłem ból moim bliskim. Tym wszystkim wspaniałym ludziom: Mamie, ojcu, babci i dziadkowi, a także tej małej Belindzie o gorącym sercu. Sprawiłem im ból, a to ostatnia rzecz, jakiej bym chciał.

Najpierw składała wyjaśnienia pani Tilda. Rzuciła jeszcze jedno nienawistne spojrzenie w stronę Ludzi Lodu, zwłaszcza długo patrzyła na Belindę, potem zaczęła:

– Wczoraj wieczorem byłam u asesorostwa… – Tu skłoniła łaskawie głowę w stronę obecnego na sali asesora. – Mój ukochany, nieodżałowany syn przywiózł mnie tam i miał potem po mnie przyjechać. Przyjęcie jednak skończyło się wcześniej, niż przewidywano, więc musiałam wrócić z kim innym. Weszłam do domu i cóż zobaczyłam? Krew w hallu, meble poprzewracane. Zaczęłam wołać Herberta, lecz nie otrzymałam żadnej odpowiedzi. Poszłam dalej, do następnego pokoju, a tam moje biedne, niewinne dziecko leżało zamordowane przy drzwiach do salonu, w którym pewnie chciało się schronić, a obok pogrzebacz. Pogrzebacz, którego miejsce jest przy kominku w salonie.

Długo przyciskała do ust chusteczkę, zanim odzyskała równowagę.

– I co dalej? Co zrobiła pani potem? – zapytał lensman pełnym szacunku głosem.

Pani Tilda wyprostowała się i podniosła głowę.

– Natychmiast wezwałam służbę. Dziewczyna, która była u nas zatrudniona do opieki nad dzieckiem Herberta, oczywiście zniknęła, a dziecko razem z nią. Dziecko zostało potem odnalezione w służbówce, u kucharki i dziewczyny kuchennej, gdzie absolutnie nie powinno przebywać. Te dwie służące wyjaśniły, że wczesnym wieczorem przyszedł do Elistrand Viljar z Ludzi Lodu i bez żadnego powodu rzucił się na mojego biednego syna. Przyznał się zresztą do tego przed obiema kucharkami i dodał, że mają się zająć Lovisą, bo Belinda nie wróci dzisiaj na noc. Tak więc sami państwo widzą! Ci dwoje współdziałali ze sobą, to oni zamordowali Herberta. Oboje są winni!

Umilkła, zdyszana, nie mogąc opanować świętego oburzenia.

Lensman czuł się źle. Podziękował na razie pani Tildzie, po czym poprosił kucharkę i jej pomocnicę, żeby powiedziały, co one wiedzą o sprawie. Obie potwierdziły zeznania pani Tildy, ale obie posyłały Viljarowi przestraszone i jakby przepraszające spojrzenia.

Wszyscy dobrze je rozumieli. Powiedziały dokładnie to, co się stało, nic więcej, ale Viljar miał przecież opinię szaleńca.

Nie, później nic już nie słyszały. Wróciły do siebie i położyły się. Sprawdzały jeszcze, czy mała czegoś nie potrzebuje, a potem zasnęły.

Czy słyszały bójkę w hallu? Owszem, słyszały.

A czy mogłyby słyszeć ewentualną walkę w jadalni?

Kucharki zastanawiały się przez chwilę. Nie, nie mogłyby. To właśnie dlatego jadalnię i kuchnię łączy dzwonek, jak się w jadalni pociągnie za szarfę, to w kuchni dzwoni. Nie słychać nawet głośnego wołania, a w służbówce to już całkiem nic nie słychać. Czyli że nie mogły słyszeć, jak pana Abrahamsena mordowano pogrzebaczem?

Obie kobiety zadrżały. Nie, nie mogły. I później, kiedy Viljar z Ludzi Lodu opuścił hall, niczego już nie słyszały? Nie.

Ich zeznania w żaden sposób Viljarowi nie pomogły. Mógł był przecież zaciągnąć Herberta Abrahamsena do jadalni i tam go zabić, zanim jeszcze poszedł do kuchni.

Pozostali służący nie mieli nic do dodania. Najmłodsza pokojówka, Kari, szlochała przez cały czas. Czy to możliwe, żeby ona była zakochana w zmarłym? zastanawiała się Belinda zaszokowana.

No, ale przecież Signe kiedyś była…

Przyszła kolej na Viljara. Był bardzo blady i wyglądało na to, że ma trudności z zebraniem myśli. W końcu jednak opanował się i podobnie jak w pierwszym zeznaniu, poprzedniego wieczora, wyjaśnił, jak to spotkał na drodze uciekającą z Elistrand Belindę, i jak mu ona z płaczem opowiedziała, że pan Abrahamsen chciał ją zgwałcić.

– Kłamstwa! – krzyknęła pani Tilda z nieruchomą, jak wyciętą w drewnie twarzą i płonącymi nienawiścią oczami. – Ta podła dziewczyna stara się oczerniać zmarłego! A to nietrudno, skoro on już się nie może bronić! Ale ja dobrze widziałam, jak ona za nim łaziła, od początku, odkąd przyjechała do naszego domu, jak się przed nim krygowała, tak go zachęcając.

Usta Belindy zaczęły drżeć.

– Nie chcę nikogo oczerniać, a już najmniej zmarłych, ale Viljar mówi prawdę. Było tak, jak on mówi.

– W takim razie ty go oszukałaś! Wmówiłaś mu, że mój niewinny syn nastawał na twoją cześć! – oświadczyła pani Tilda ściszonym głosem, ale tak dobitnie, że każde słowo brzmiało jak krzyk. – Dowiedz się jednak teraz, że mój syn nigdy nie chciał nawet patrzeć na ciebie. Nie jesteś w jego typie, sam mi to powiedział. A ciebie to złościło, prawda? Więc zaczęłaś rozpowiadać, że ci się naprzykrza!

Lensmam nie robił nic, żeby przerwać tę dyskusję, liczył na to, że we wzburzeniu powiedzą coś ważnego dla sprawy.

Viljar wtrącił stanowczo:

– Nie ulega wątpliwości, że Belinda była w szoku, kiedy ją spotkałem. Włosy i ubranie miała w nieładzie i płakała histerycznie.

– Histerii każdy może dostać – prychnęła pani Tilda. – Ale ja powiem jeszcze więcej: Ona jest złodziejką! Zginęła mi bardzo kosztowna broszka. Zniknęła wczoraj wieczorem razem z tą ladacznicą.

– To nieprawda! – zawołała Belinda, zrywając się z miejsca z zaczerwienioną twarzą. – Rzuciłam tę broszkę na podłogę w hallu, proszę poszukać pod skrzynią, na pewno tam leży.

– Zgadza się – oświadczył lensman spokojnie. – Moi ludzie znaleźli broszkę pod skrzynią, kiedy wczoraj przeszukiwali dom. Ale, Belindo… jak doszło do tego, że ją tam wrzuciłaś? Skąd w ogóle miałaś tę broszkę? Czy wchodziłaś do pokoju pani Tildy?

Belinda usiadła. Głos jej drżał, kiedy powiedziała:

– To nie było tak.

– No, a jak było?

Ukryła twarz w dłoniach.

– Nie chcę o tym mówić.

– Sami państwo widzą! – wrzasnęła pani Tilda. – Winna! Winna!

– Nie! – oświadczył Viljar. – Ja znam tę historię. Miałem tylko nadzieję, że nie będę musiał jej opowiadać.

Lensman rozejrzał się po sali.

– Ma pan rację – powiedział. – I ja słyszałem wczoraj wieczorem tę dość mało przyjemną opowieść, chyba rzeczywiście nie ma sensu jej tu przy wszystkich powtarzać. Proszę mi wierzyć, pani Tildo, że ta sprawa z broszką ma swoje wyjaśnienie.

– Domagam się, by mi je przedstawiono.

– Nie tutaj. Może później, jeśli będzie pani nalegać. Ale teraz sądzę, że powinna pani ustąpić ze względu na własne dobro.

– Ja sama będę decydować, co jest dla mnie dobre. Tych dwoje ludzi zamordowało mojego jedynego syna i żadna sprawa, która może ich obciążyć, nie powinna pozostać tajemnicą.

Lensman westchnął.

– Kontynuujmy wyjaśnienia: Viljarze z Ludzi Lodu, na czym pan skończył?

Viljar złożył dalsze zeznania i zakończył tak samo jak poprzedniego wieczora. Potem została wezwana Belinda.

Belinda nie miała nic nowego do dodania. Opowiedziała najzwięźlej, jak umiała, co się działo od chwili, kiedy Herbert przyszedł do niej. Omijając najbardziej drastyczne szczegóły, wyjaśniła, że uwolniła się od niego, bo ugryzła go w ucho, i że potem uciekła.

Lensman potwierdził jej słowa:

– Owszem, zmarły ma dużą ranę na jednym uchu. Długo się wczoraj zastanawialiśmy, co to znaczy, jaka to walka musiała się rozegrać przed jego śmiercią.

Pani Tilda skuliła się i pochylona kiwała się na krześle w przód i w tył.

– Mój biedny chłopiec! Mój biedny chłopiec! Wszyscy chcą mu zrobić krzywdę! To wszystko wina Signe. Nie powinien był wprowadzać do domu tej zarozumiałej dziewuchy, ona ściągnęła na nas nieszczęście! A za to wszystko dała mu tylko córkę. Podła dziwka! A jej siostra? Jeszcze gorsza!

Obie kucharki wierciły się przez cały czas, wciąż się do siebie pochylały, coś sobie szeptały podniecone. A kiedy pani Tilda zaczęła miotać przekleństwa na nieboszczkę Signe i na Belindę, kucharka wstała.

– Panie lensmanie – zaczęła blada, ale opanowana. – Panie lensmanie, czy to nie jest tak, że człowiek powinien mówić prawdę przed Bogiem i przed zwierzchnością?

– Tak, to prawda – odpowiedział lensman, nie wyjaśniając, że nie są jeszcze w sądzie i że to tylko wstępne przesłuchania.

– Aha. No to my musimy, dziewczyna kuchenna i ja, chcemy powiedzieć, że ktoś jeden tutaj kłamie!

– Ach, tak? A kto taki?

Karzący palec kucharki wskazał na pokojówkę.

– Kari, która siedzi tam! Ona powiedziała że spała, kiedy się to wszystko działo, a to nieprawda, nie spała, to wiemy obie, i moja pomocnica, i ja, bo mieszkamy z nią ściana w ścianę.

Spojrzenia wszystkich skierowały się ku nieszczęsnej Kari, która szlochała jeszcze bardziej rozpaczliwie niż dotychczas.

– Gdzie byłaś wieczorem? – zapytał ją lensman.

– Ach, to tak! – krzyknęła pani Tilda ze swojego miejsca. – Znowu się wczoraj gdzieś włóczyłaś, tak? Jak tylko twoja chlebodawczyni wyszła za próg, żeby zaznać dobrze zasłużonego spokoju, rozerwać się wśród ludzi, to ty zaraz chyłkiem z domu, żeby się łajdaczyć z tym chłopakiem od komornika? I ani ci w głowie, że ja na to nie pozwalam? Nie życzę sobie łajdactwa pod moim dachem, dobrze o tym wiesz! Ani żadnych bachorów! A ty mimo to poszłaś! No, ładnie!

Syczała przez zęby, raczej wypluwała słowa, niż mówiła. Wszyscy mieli wrażenie, że już chwyciła dziewczynę za ucho i potrząsa z całych sił, choć przecież tego nie zrobiła.

Drobna Kari szlochała w poczuciu winy.

– To nie ma żadnego znaczenia – uciął lensman. – Teraz ważne jest co innego, Kari, a mianowicie: kiedy wróciłaś do domu?

– Zaraz po tym.

– Po czym?

– Po tym, jak pan Viljar z Ludzi Lodu był w Elistrand.

– A skąd o tym wiesz?

– No, bo ja go spotkałam, jak jechał. I miał przed sobą na koniu dziewczynę.

– Tak. Wiozłem Belindę – potwierdził Viljar.

– No, i ja się przestraszyłam, jak usłyszałam końskie kroki, i schowałam się za oborą na probostwie.

– To znaczy, że byłaś dosyć daleko od domu – powiedział asesor, który dotychczas się nie odzywał. – A co potem? Poszłaś do domu?

– Tak, natychmiast. Nie tak znowu długo byłam poza domem – dodała, spoglądając przestraszona na panią Tildę.

– Powinnaś była od razu o tym wszystkim powiedzieć – upomniał ją lensman.

– Ja… Ja się bałam. Pani się tak strasznie złości.

– No dobrze. A co słyszałaś, kiedy wróciłaś do domu? Poszłaś zaraz do siebie i położyłaś się spać?

– Tak. Nie.

– Czyli jak?

– Najpierw poszłam do siebie, ale zaraz przypomniało mi się, że w kącie w hallu zostawiłam ścierkę do podłogi. A gdyby pani Tilda to zobaczyła, dostałabym okropne manto…

– To znaczy, że zeszłaś do hallu?

Wszyscy znieruchomieli i słuchali w napięciu.

– Skradałam się na palcach – powiedziała Kari. – Żeby mnie nikt nie zobaczył. Nie wolno mi być w tej części domu o tej porze.

– No a w hallu? Czy ktoś tam był?

– Nie.

Viljar westchnął, zawiedziony. Także jego przyjaciele skulili się rozczarowani. Kari jednak dodała:

– Ale zaraz usłyszałam, że ktoś okropnie jęczy, choć nikogo nie było widać, więc weszłam do środka, żeby się rozejrzeć.

– Weszłaś dokąd?

– Do biblioteki – wykrztusiła, wodząc wokół przerażonym spojrzeniem, jakby się dziwiła, że nie wszyscy wiedzą, co ma na myśli. – Bo właśnie tam był pan Abrahamsen, siedział na krześle i strasznie leciała mu krew. Ze wszystkiego! Z nosa, z ust, z ucha, oczy miał podbite i wyglądał okropnie.

Na sali słychać było stłumione okrzyki zgrozy.

– No i dalej?

– Pan Abrahamsen płakał i mówił do mnie: „Widzisz Kari, co oni mi zrobili? Jak mnie pobili? Och, jak mnie to boli!” Ja byłam taka przerażona i powiedziałam mu, że mi go strasznie żal, a on chciał, żeby mu to jeszcze powtarzać, i wsunął mi rękę pod spódnicę, on często tak robił, i powiedział, że on jest małym chłopcem, którego wszyscy źle traktują, ale wtedy ja powiedziałam, że muszę już iść i się położyć, bo ja już dzisiaj…

– No, dziękuję, Kari, to wystarczy – przerwał jej lensman. – I wtedy wróciłaś do siebie?

– Tak. Zapytałam tylko, czy czegoś nie potrzebuje, ale on mówił: „Tylko ciebie, Kari, tylko ciebie”, i klepał mnie, gdzie, to pan lensman wie, ale ja uciekłam, bo nie chciałam już więcej tego wieczora.

Lensman był zakłopotany.

– Wygląda na to, że pan Abrahamsen nie był poważnie ranny…

– Nie, więcej narzekał, niż go bolało, panie lensmanie. On taki był, nasz pan Abrahamsen, bardzo lubił, żeby się nad nim litować.

– Mówisz o zmarłym! – przerwała jej pani Tilda ostro.

– Och, tak! Przepraszam!

– Niech pan nie wierzy ani jednemu słowu tej dziewuchy, panie lensmanie!

– Dlaczego? Nie widzę najmniejszego powodu, dla którego Kari miałaby kłamać.

– Ale kłamie! Herbert nigdy nie zwracał uwagi na służące!

– Co? – krzyknęła Kari. – Nie zwracał uwagi? Proszę zapytać, kogo pani chce…

– Dość! – zawołał lensman, machając ręką. – Otrzymaliśmy nareszcie rzeczowe informacje. To, co powiedziała Kari, w pełni uwalnia od podejrzeń Viljara z Ludzi Lodu. On nie mógł zabić pana Abrahamsena pogrzebaczem, bo po jego wyjściu pan Abrahamsen był na tyle zdrowy, że mógł uwodzić służące!

Pani Tilda podniosła się z miejsca. Blada, o ściągniętej twarzy.

– Ale on wrócił! – oświadczyła. – Ja go widziałam. Kiedy wysiadłam z powozu przy bramie Elistrand, widziałam mężczyznę wymykającego się potajemnie z domu. Starał się przede mną ukryć, ale widziałam jego konia, to był ten wielki koń Viljara z Ludzi Lodu, nie mam co do tego żadnych wątpliwości!

Belinda nabrała haust powietrza i ze świstem wypuściła je znowu.

– Nie, nie! To nie był Viljar! Przez cały wieczór byliśmy razem!

Na moment zaległa kompletna cisza, a potem pani Tilda oświadczyła:

– Jej świadectwo nie może być brane pod uwagę, bo oni oboje działają w zmowie.

– Belinda mówi prawdę – wtrącił Viljar. – Przez cały wieczór byliśmy razem. Ale nic niestosownego się nie stało.

– I my mamy w to wierzyć? – syknęła pani Tilda. – Co to za dowód niewinności? Oni mogli się przecież zakraść do Elistrand w każdej chwili, zwłaszcza jeśli byli razem.

Belindę ogarnął gniew na tą potworną babę, co w jej sytuacji nie było najrozsądniejsze.

– Nie, nie mogliśmy! – zawołała ze złością. – Bo pojechaliśmy do Drammen! O, i ma pani całą prawdę!

– Oooch! – jęknął Viljar i ukrył twarz w dłoniach.

ROZDZIAŁ IX

– Do Drammen? – zapytała Vinga zdumiona. – Co wy, na miłość boską, mieliście do roboty w Drammen?

Asesor poruszył się na swoim miejscu. Wyglądał na bardzo zadowolonego.

– O, to w najwyższej mierze interesująca informacja, Viljarze z Ludzi Lodu. Myśmy już od dawna mieli pewne podejrzenia. I co mi pan teraz powie?

Viljar opuścił ręce.

– To nieprawda – powiedział zmęczonym głosem. – Nie zdążylibyśmy tam dojechać i wrócić w tak krótkim czasie.

– Wszystko zależy z pewnością od tego, kiedy wróciliście do domu – rzekł asesor. Przypominał pająka, któremu udało się omotać muchę.

– Wrócili wcześnie – oświadczyła Vinga. Ona błyskawicznie pojęła, o co chodzi, choć nie rozumiała wszystkich okoliczności sprawy.

W końcu prawda dotarła też do Belindy.

– Nie, ja się przyznaję, kłamałam! – zawołała, próbując ratować sytuację. – Ja tylko tak mówiłam, bez zastanowienia, żeby ratować Viljara. Oczywiście, że on nie był w Drammen, nigdy byśmy tam nie zdążyli w tak krótkim czasie – zakończyła z żałośnie nieszczerym śmiechem.

– A zatem spróbujmy wyjaśnić bliżej tę nową okoliczność – powiedział lensman zirytowany. – Proszę odpowiedzieć: Gdzie byliście oboje wczoraj wieczorem?

Viljar zacisnął zęby.

– Czy to konieczne? – zapytał.

– Konieczne. Dla pańskiego dobra!

Viljar westchnął:

– No, trudno. W stodole w Grastensholm.

Na sali rozległy się głosy zdumienia i tłumione chichoty. Belinda także jęknęła, ale akurat to zebrani zrozumieli fałszywie. Że jest mianowicie urażona, iż Viljar wyjawił ich tajemnicę.

– Aha, w stodole – stwierdził lensman lakonicznie. – I, jak sądzę, nie muszę się pytać, coście tam robili.

– Owszem, proszę pytać – odparł Viljar z podniesionym czołem. – Bo nie działo się tam nic, o czym by nie można mówić głośno. Belinda była bardzo wzburzona tym, co ją spotkało w Elistrand, i chciała porozmawiać z kimś życzliwym w spokoju. A sam pan chyba dobrze wie, że dwoje ludzi potrzebuje czasem pobyć wyłącznie ze sobą. Porozmawiać, lepiej się zrozumieć. Tylko dlatego, że się nawzajem lubią.

Belinda siedziała z otwartymi ustami i nie spuszczała z niego oczu. Czy on naprawdę myśli to, co mówi? Czy te piękne słowa to prawda? Kiedy lensman zwrócił się do niej, aż podskoczyła.

– Czy to prawda, panno Belindo?

Przez moment nie rozumiała, do czego on zmierza.

– Co? Ach, tak, prawda, oczywiście, że prawda! Tylko oboje uważaliśmy, że lepiej nikomu o tym nie mówić. Bo moglibyśmy być źle zrozumiani.

Belinda tak strasznie nie umiała kłamać, ale teraz walczyła o życie Viljara. Muszą go z tego wyciągnąć, tyle pojmowała. Viljar znalazł się w okropnym położeniu. Śmiertelnie się bał, że pociągnie za sobą towarzyszy z Drammen, asesor miał poważne podejrzenia, z drugiej jednak strony musiał znaleźć jakieś wyjaśnienie, co robił poprzedniego wieczoru, gdzie był. Jeśli zostanie oskarżony o morderstwo, trafi do więzienia. Jeśli oskarżą go o współpracę z Marcusem Thrane i sprzyjanie ideom rewolucyjnym, także trafi do więzienia, a z nim wielu innych.

Belinda była teraz jedyną osobą, która mogła mu pomóc. Ale nikt mniej niż ona nie nadawał się na świadka mającego potwierdzić czyjekolwiek alibi.

Przełykała głośno ślinę i patrzyła Viljarowi w oczy z niemym błaganiem o pomoc. On jednak sprawiał wrażenie mniej zdenerwowanego, a nawet jakby zadowolonego. Więc może jednak odpowiadała tak, jak trzeba? Jego dziadek, Heike, też uśmiechał się do niej życzliwie, prawie z czułością. I rodzice Viljara patrzyli na nią przyjaźnie.

Może, może jednak wszystko pójdzie dobrze?

Ale nie! To straszne pytanie musiało w końcu paść:

– Viljarze z Ludzi Lodu – zaczął asesor, a w jego oczach czaił się chłód. – Nie otrzymaliśmy tu przekonujących dowodów, że nie wrócił pan później do Elistrand, by zabić Herberta Abrahamsena. Gdyby pan jednak wskazał jeszcze jakichś innych świadków…

Przeciągał ostatnie słowa, jakby kusił Viljara.

– Nie mam innych świadków prócz Belindy – odparł młody człowiek.

– No cóż, w takim razie przykro mi, ale jestem zmuszony poinformować pana, że pozostanie pan w areszcie pod zarzutem zamordowania Herberta Abrahamsena!

– Och, nie! – jęknęła Vinga, a Solveig zaczęła cicho płakać.

– Poczekajcie! – zawołała Belinda z desperacją, ponieważ chciała się jakoś odwdzięczyć Viljarowi za zaufanie i za te piękne słowa o dwojgu ludziach w stodole. A Belinda taka już była, wierzyła dokładnie w to, co jej mówiono, zaraz więc wyobraziła sobie, jak siedzą oboje z Viljarem w tej stodole i rozmawiają, i może nawet on obejmuje jej plecy…, tak, nawet na pewno tak robi… – Poczekajcie, chwileczkę… nie możecie tego zrobić! Ja wiem, że on jest niewinny! Tylko wy nie chcecie mi uwierzyć! Chciałam tylko powiedzieć… że nie jestem jedyną dziewczyną, do której Herbert Abrahamsen się tak źle odnosił.

– Nie, no wiesz co! – zawołała pani Tilda oburzona. – Takie rzeczy mówić o zmarłym!

– Ale to prawda! Bo Signe tak mówiła!

– Naprawdę Signe tak powiedziała? – zainteresował się lensman.

– Nonsens! – prychnęła pani Tilda.

– Tak. Ona wiele razy dawała to do zrozumienia. A poza tym ja znalazłam jej pamiętnik i…

– Co? – krzyknęła pani Tilda.

– Pamiętnik? – zapytał lensman.

– Tak. Pamiętnik Signe. Tam jest napisane o bardzo wielu sprawach. O życiu jej męża. I Signe płakała! Proszę mi wybaczyć, pani Tildo, że wyciągam to na światło dzienne teraz, kiedy pani jest w żałobie po swoim jedynym dziecku, ale Signe też nie żyje i ja jestem w żałobie po niej!

Belinda mówiła z wielkim żarem. Zmarli niewątpliwie potrzebują obrony, ale żywy Viljar potrzebuje jej jeszcze bardziej. Tam gdzie chodziło o niego, opuszczały ją wszelkie skrupuły.

– Nie zdążyłam, niestety, przeczytać dwóch ostatnich stron, bo nadeszła pani Tilda i musiałam schować pamiętnik.

– Żaden taki dziennik nie istnieje! – stwierdziła pani Tilda stanowczo, ale w jej oczach pojawił się na chwilę niespokojny błysk.

– Owszem, istnieje!

– A gdzie go schowałaś, Belindo? – zapytał lensman łagodnie.

– Dziennik należy do mnie – przerwała pani Tilda. – I nikt inny nie ma do niego prawa. Dziennik należy do matki Herberta. Nie wolno ci go oddać tym ludziom tutaj, Belindo! Oddasz go mnie, kiedy wrócimy do domu. Zrozumiałaś?

Belinda schowała ręce za siebie, jakby chciała bronić owego tak przez panią Tildę pożądanego pamiętnika.

– Ja już nie wrócę do Elistrand, pani Tildo.

– Twoja odpowiedzialność za dziecko…

– O tym porozmawiamy później – przerwał lensman, który chciał jak najprędzej jechać do Elistrand i zobaczyć dziennik, zanim wpadnie on w ręce pani Tildy. – Dzisiejsze przesłuchania uznajemy za zakończone. Proszę odprowadzić podejrzanego do aresztu!

Krewni Viljara obejmowali go po kolei, mówili pokrzepiające słowa, starali się dodawać otuchy, natomiast służba z Elistrand tłumnie opuszczała salę. Belinda wzruszona ujęła rękę Viljara i szeptała, że zrobi wszystko, żeby mu pomóc.

– No, no, może nie wszystko, Belindo! Nie obiecuj za wiele, najpierw się dobrze zastanów! – powiedział.

Belinda dygnęła grzecznie.

– Panie lensmanie, czy mogę odwiedzić Viljara w areszcie?

Przedstawiciel prawa zawahał się:

– Właściwie to tylko najbliższa rodzina ma prawo… No, ale niech ci będzie!

– A mogłabym tam zamieszkać? W celi obok?

– O nie, nie! Dać ci palec, to zaraz całą rękę wciągniesz! Nie wolno! Solidarność też musi mieć granice!

Belinda zauważyła, że wszyscy się uśmiechają, rozbawieni jej zachowaniem, więc pospiesznie znowu zamknęła się w swojej skorupie.

Wychodząc z biura usłyszała, że pani Tilda rozmawia bardzo stanowczym głosem z lensmanem.

– Ale ja mam prawo wiedzieć – domagała się. – Dlaczego ona rzucała moją broszką?

– To nieprzyzwoite! Naprawdę nieprzyjemne dla pani.

– Panie lensmanie! – W glosie pani Tildy brzmiały wszystkie groźby świata.

Policjant westchnął:

– Skoro pani nalega!

Belinda wyprzedziła ich i nic już więcej nie słyszała.

Wkrótce jednak pani Tilda wyszła także. Trupio bladą twarz pokrywały czerwone plamy, ku wielkiemu zdumieniu Belindy, bo nie sądziła, że w tej kobiecie w ogóle jest krew. Tilda pospiesznie ruszyła w stronę Elistrand. Kiedy mijała Belindę, posłała jej wyniosłe spojrzenie. Gdyby mogła, przeszyłaby ją na wylot. Belinda poczuła skurcz w sercu. Ile w tym spojrzeniu było nienawiści! Ale oprócz tego wstyd i wzburzenie, i jakiś upiorny triumf.

Belinda poczuła, że ją mdli.

– Chodźmy – ponaglał ją lensman. – Chcę zobaczyć dziennik, zanim ktoś inny go znajdzie.

Ludzie Lodu poprosili Belindę, by zabrała swoje rzeczy i wróciła jak najszybciej do Grastensholm. Byłoby najlepiej, gdyby mogła też zabrać dziecko, ale w to raczej wątpili.

Wkrótce dotarła w powozie lensmana do Elistrand. Natychmiast pokazała mu drogę do pokoju Signe.

Pani Tilda już tam była. Najwyraźniej domyślała się, że dziennik musi znajdować się właśnie tam, między innymi dlatego, że niedawno Belinda spędziła tam tak dużo czasu.

– Zechce pani być tak uprzejma i wyjść, pani Tildo? – zwrócił się do niej lensman najbardziej oficjalnym tonem, na jaki mógł się zdobyć.

– To mój dom!

– Myli się pani. Dom należy do Lovisy. A dziennik był własnością Signe. Kto jest jej bliższy? Teściowa czy siostra?

– Chcę wiedzieć, co dziennik zawiera!

– Dowie się pani w swoim czasie. Tymczasem jest to materiał dowodowy, należy do władz prowadzących śledztwo w sprawie morderstwa. I będzie najlepiej, jeśli nas pani zostawi samych.

Zdecydowanie prowadził ją ku drzwiom. Kiedy znaleźli się już blisko, otworzył je i pani Tilda musiała wyjść.

– No? – zwrócił się do Belindy.

Bez słowa pokazała mu ukrytą szufladę, którą natychmiast wysunął.

– Znakomicie! – zawołał. – Poczekaj chwileczkę!

Na palcach podszedł do drzwi i otworzył je gwałtownym szarpnięciem. Do pokoju wtoczyła się pani Tilda, która z tamtej strony próbowała zaglądać przez dziurkę od klucza. Kiedy drzwi odskoczyły, straciła równowagę i runęła jak długa pod nogi Belindy.

Nikt nic nie mówił, dopóki się nie podniosła i nie otrzepała sukni z kurzu. Czyniła to zresztą z wielką godnością.

– Ona zawsze gdzieś się czai i podsłuchuje – mruknęła w końcu Belinda, która wciąż nie mogła opanować mdłości.

– Musisz się zaraz przeprowadzić do Grastensholm – powiedział lensman. – Atmosfera tutaj jest naprawdę niezdrowa.

– Żebym tylko mogła zabrać ze sobą Lovisę!

– Tak, to jest poważny problem. Nie możemy zostawić dziecka własnemu losowi. Ale zobaczymy później, a teraz zabieram dziennik, u siebie zapoznam się z nim w spokoju. Ilu stron nie zdążyłaś przeczytać?

Belinda pokazała mu, w którym miejscu skończyła.

– To nie tak dużo, zaledwie dwie strony. Wiesz co? Wrócę teraz do powozu i poczytam, a ty spakuj swoje rzeczy, to cię odwiozę da Grastensholm.

Przyjęła tę propozycję z wdzięcznością, byłaby całkiem szczęśliwa, gdyby jeszcze mogła zabrać Lovisę. Ale to nie mogło się udać.

Kiedy wstawiali kuferek Indy do powozu, pani Tilda wyszła do nich z dzieckiem na ręku i nie spuszczała z nich oczu. Jakby się chciała upewnić, że niczego nie ukradną.

Belinda błagała ze łzami w oczach, by mogła się zająć swoją siostrzenicą, teraz już pełną sierotą, i nie ulegało dla nikogo wątpliwości, że Lovisa też chce być z nią, ale pani Tilda była nieprzejednana, potrząsała ze złością dzieckiem, żeby je uspokoić.

– Nie może pani sama brać odpowiedzialności za takie małe dziecko, pani Tildo – próbował przekonać ją lensman.

– Oczywiście, że mogę, i znakomicie dam sobie z tym radę – upierała się pani Tilda. – Zresztą nie tak znowu trudno znaleźć niańkę, a ja uważam, że jestem najwłaściwszą osobą, żeby wychować dziecko jak należy. W skromności i bojaźni bożej, i tak, żeby nigdy nie zapomniało, iż jest przyczyną śmierci swego biednego, udręczonego ojca.

Belinda jęknęła ze zgrozy, a lensman syknął:

– Nie można przecież dziecka obarczać odpowiedzialnością za…

– Grzech pierworodny obciąża nas od urodzenia. I trzeba pamiętać, że to grzeszna matka tego dziecka sprowadziła mojego syna na manowce.

– Przecież oni byli małżeństwem!

– Powinien pan wiedzieć, lensmanie, że wszystkie kobiety wabiły mego syna na diabelskie ścieżki – oświadczyła pani Tilda, po czym wraz z dzieckiem weszła do domu.

Lensman odwrócił się, żeby poprawić uprząż.

– Ciekaw jestem, kto to pierwszy mu pokazał, że ręce kobiety są delikatne i pieszczotliwe, jeśli nie ta cholerna mamuśka! – mruczał ze złością. – Ale rodzinka, nie ma co! Ukochany synek mamusi!

Belinda spoglądała na niego żałośnie. Jakoś tak dziwnie się wyrażał, że nie mogła zrozumieć.

Długo patrzyła w ślad za Lovisą, która też odwracała się do niej ponad ramieniem pani Tildy; w końcu drzwi domu zostały zamknięte. W tej chwili nic już nie można było zrobić, ale Belinda nie zamierzała dać za wygraną!

– Czy należy pozwolić, żeby dziecko dorastało w takim poczuciu winy? – zapytała, kiedy powóz ruszał w drogę.

– Oczywiście, że nie – odparł lensman, a zabrzmiało to tak, jakby miał już jakieś plany co do przyszłości małej. – Zdążyłem przeczytać dziennik – dodał ponuro. – Miałaś rację, że Herbert to był drań. Zaraz odszukam tę kobietę, która przychodziła do Signe z insynuacjami na temat jego kochanek. Z opisu jasno wynika, kto to. Ta baba ma wyjątkowo jadowity język i jeśli może komuś zatruć życie, robi to bez skrupułów.

– A co jest na tych dwóch ostatnich stronach? Coś ważnego?

– Owszem, myślę, że znaleźliśmy rozwiązanie wielu zagadek. Najpierw mowa jest o sprawach, którymi nie powinniśmy się raczej zajmować, że mianowicie przywiązanie Herbena do matki jest chyba trochę zbyt silne. Najważniejsze jest jednak to, że Lovisa nie była jedynym dzieckiem Herberta.

– Och, mój Boże! Biedna Signe!

– Tak! Tak trzeba powiedzieć! Jak się o tym dowiedziała, nie mówi, ale wspomina o dwojgu nieślubnych dzieciach. Właśnie jedno z nich było przyczyną przeprowadzki z Christianii tutaj, ściśle biorąc – ucieczki przed konsekwencjami romansu. Jeśli chodzi o drugie dziecko, to wszystko wskazuje na to, że urodziło się mniej więcej w tym samym czasie, co córeczka Signe. O ile dobrze zrozumiałem, to mieszkało ono w naszej parafii.

– Och, Signe! – jęknęła Belinda. – A ja myślałam, że ona jest taka szczęśliwa! Z nas dwu ona zawsze miała więcej powodzenia. To ona miała wszystko, urodę, inteligencję…

– To nie zawsze oznacza szczęście. Ale teraz wiem przynajmniej, kto jest matką tego drugiego dziecka. Pamiętam młodą dziewczynę, która urodziła dziecko mniej więcej rok temu. Stała się po tym jakaś dziwna, zamknęła się w sobie. A dziecko zmarło. Z dziennika Signe wynika jednak, że ojciec dziewczyny przychodził do Elistrand z poważnymi pogróżkami pod adresem Abrahamsena…

– Ale to musiało być dawno temu! Signe nie żyje przecież od roku!

– Tak. Myślę, że on musiał tu przychodzić zaraz po tym, jak jego córka urodziła dziecko.

– No, ale to chyba nie on… – rzekła Belinda w zamyśleniu.

– Nie, nie on – przyznał lensman. – Ten stary zresztą nie jest typem człowieka, który mógłby kogoś zabić. On był po prostu zrozpaczony. Nie myślę też, żeby to zrobił Viljar z Ludzi Lodu.

– Ach, tak! – wykrzyknęła Belinda radośnie.

Lensman uśmiechnął się:

– Tak uważam. Viljar po prostu solidnie potrząsnął Abrahamsenem i to mu wystarczyło, żeby dać upust złości. Nigdy nie wierzyłem, że on mógłby wrócić do Elistrand i zabić człowieka, którego dopiero co pobił. To do niego niepodobne.

– Ale mimo to trzyma go pan w areszcie?

– No, a co mam zrobić? Viljar jest jedynym podejrzanym. A poza tym asesor sobie tak życzy. Chce go zmusić, żeby się przyznał do czegoś innego.

Belinda skuliła się.

– A może ty coś o tym wiesz? – dodał lensman z łagodnym naciskiem.

Podskoczyła na siedzeniu.

– Ja? Ja nic nie wiem! Absolutnie nic!

Lensman posłał jej wymowne spojrzenie. Mógłby bardziej stanowczo przycisnąć do muru tę małą kłamczuchę, ale czuł w głębi duszy, że nie powinien tego robić. Była tak bezgranicznie lojalna, a zarazem stanowiła najsłabszy punkt obrony Viljara z Ludzi Lodu. Wymuszać na niej zeznania to tak, jakby strzelać do młodego zajączka. Lensman zaś nie mógł nic poradzić na to, że lubił zarówno Viljara, jak i tę małą ufną istotę, nie cierpiał natomiast Herberta Abrahamsena i jego okropnej matki. Musiał jednak trzymać na wodzy osobiste uczucia.

– A więc pan uważa, że to krewni tamtej dziewczyny z Christianii zemścili się na Abrahamsenie? – zapytała Belinda, by odsunąć jak najdalej niebezpieczny temat Drammen i Marcusa Thrane.

– Ktoś taki jak Abrahamsen miał z pewnością wielu wrogów, ale jest bardzo prawdopodobne, że w tym przypadku chodziło o dziecko – przyznał lensman. – Z tego, co pisze Signe, wynika, że matka tamtego dziecka była kobietą zamężną. Można więc sobie wyobrazić, że jej mąż nie miał specjalnych powodów do radości.

– Ale jego nazwisko nie jest znane?

– Owszem. To znaczy nazwisko nie, ale muszę tylko sprawdzić zawód i powiązania z Abrahamsenem, to nie będzie trudne.

– I wtedy… Wypuści pan Viljara?

– Myślę, że on wyjdzie na wolność lada dzień. Będziecie go mieli z powrotem w Grastensholm jeszcze przed niedzielą.

Belinda usiadła wygodniej, prosta jak świeca, ręce złożyła na kolanach i uśmiechała się z radości.

Nie chciała nawet myśleć o tym, co by się stało, gdyby wtedy nie znalazła tego dziennika. Albo gdyby Kari nie przyznała się, że kłamie.

Tymczasem w Grastensholm Heike postanowił odbyć poważną rozmowę z Vingą.

– Och, mój kochany, naprawdę nie ma o czym mówić – próbowała bagatelizować sprawę Vinga.

Heike uderzył pięścią w stół, aż jęknęło, i zawołał:

– Nie życzę tu sobie żadnego fałszywego heroizmu! Jestem lekarzem i żądam, by moi najbliżsi okazywali mi trochę zaufania! Jak ja się czuję, twoim zdaniem, w takiej sytuacji? Od dawna masz bóle?

Vinga wzruszyła ramionami.

– Ależ zapewniam cię, to naprawdę nic poważnego. Czasami jakieś bóle w piersi. Zmęczenie. Nic, czym można by ci zaprzątać głowę.

Lęk sprawił, że Heike wpadł we wściekłość:

– To już chyba nadmiar szacunku dla lekarza! Nie życzę sobie tego! Nie spodziewałem się, że z twojej strony mnie to spotka, Vingo. Dlaczego nic mi nie mówiłaś?

– E tam! – bąknęła, patrząc zakłopotana na stół. – Wiesz, jak to jest. To nie przed tobą chcę ukryć chorobę, ale przed sobą.

– Tak. To rozumiem. Ale teraz opowiadaj!

– To wszystko naprawdę nie jest dokuczliwe. Miewam od czasu do czasu ostry ból, ale zawsze sobie to jakoś tłumaczyłam, albo że naciągnięty mięsień, albo że jedzenie mi zaszkodziło, no nie wiem, Heike, ale jestem przekonana, że to nic takiego.

– Ja też mam taką nadzieję – powiedział niemal brutalnie. – Ale zbadać cię muszę. Na wszelki wypadek.

W gruncie rzeczy Vinga też tego chciała.

– Jak to miło zrzucić odpowiedzialność na kogoś innego – powiedziała z uśmiechem.

Kiedy Heike badał ją bardzo gruntownie, zapytała:

– Jak ci się zdaje, co Viljar robi w tym Drammen?

Żadne z nich bowiem nie miało wątpliwości, że Viljar i Belinda tam właśnie spędzili wczorajszy wieczór.

– Nie wiem. Ja nic z tego nie rozumiem. I trzeba chyba przyjąć, że od dawna tam jeździ, zawsze kiedy na tak długo opuszcza dom…

– Nie zawsze. Czasami trwa to znacznie krócej, nie zdążyłby tam dojechać i wrócić.

– Masz rację. No cóż, nic specjalnego u ciebie nie wykryłem, ale pozwól, że przeprowadzimy poważną kurację wzmacniającą. To ci naprawdę potrzebne.

– A w każdym razie nie zaszkodzi – odparła równie obojętnie jak przedtem. – Ile kosztuje wizyta?

– Jednego całusa.

Przytulił ją do siebie i długo stali objęci, bez słowa, aż na dziedzińcu rozległ się stukot końskich kopyt i dźwięk zajeżdżającego powozu. Lensman przywiózł Belindę.

Wieczorem Belinda odwiedziła Viljara w areszcie. Był ożywiony i chyba się cieszył, że przyszła. A kiedy opowiedziała radosne nowiny, że już wkrótce będzie wolny, rzekł:

– Teraz, Belindo, musisz bardzo uważać. Wszystko zależy od ciebie.

Ona aż zbladła z przejęcia i zapewniała go szczerze, że może na niej polegać.

Stali każde po swojej stronie żelaznej kraty w drzwiach. Viljar zniżył głos do szeptu:

– Pamiętasz, że w Drammen dostałem różne papiery?

– Tak, pamiętam.

– Włożyłem je do kieszeni mojego płaszcza, który wisi w hallu w Grastensholm. Taki szary samodziałowy płaszcz, wisi na drzwiach. Musisz wziąć te papiery i zanieść je do pewnego człowieka we wsi. Powiesz mu też, że ja przez jakiś czas nie będę przychodził na zebrania, bo asesor mnie podejrzewa i mógłbym wszystkich zdradzić.

– Rozumiem. Załatwię wszystko, jak trzeba. Dzisiaj wieczorem?

– Nie, to by zwracało uwagę. Idź tam jutro przed południem, tylko pamiętaj, żeby nikt cię nie zobaczył.

Powiedział jej nazwisko i adres tego człowieka i wyjaśnił, jak się do niego idzie. Belinda nie pochodziła przecież z tutejszej parafii i mało kogo znała.

Viljar z apetytem zjadł kolację, którą mu, przyniosła, i serdecznie podziękował za odwiedziny.

– Ale dłużej już nie powinnaś tu zostawać – szepnął. – Przyjdź jutro, żeby powiedzieć, jak się wszystko udało.

– Oczywiście, że przyjdę! – zapewniła z błyszczącymi oczyma.

– Jesteś teraz moją najlepszą przyjaciółką – uśmiechnął się Viljar.

– Dziękuję ci, och, dziękuję! – szeptała uradowana i lekko jak na skrzydłach pobiegła do domu.

Całkiem szczęśliwa jednak nie była. Bo ostatnie słowa Viljara zabrzmiały tak, jakby przemawiał do dziecka. Do dziecka, które się lubi i chce pochwalić. A to akurat nie był ten rodzaj przyjaźni, której by pragnęła ze strony Viljara z Ludzi Lodu.

A tak naprawdę, to czego oczekiwała?

Na tyle była rozsądna, żeby wiedzieć, iż zbyt wiele spodziewać się nie powinna. Ale chciała przynajmniej być traktowana jak dorosła. Chociaż tyle. Wkrótce jednak porzuciła smutne rozmyślania i szybko poszła w stronę Grastensholm. Tyle przecież mieli wspólnego, Viljar i ona! Jakie piękne chwile przeżyli razem nad rzeką, kiedy wydobywali z wody doczesne szczątki Marty! A podróż do Drammen! A dzisiejszy wieczór, to poczucie wspólnoty mimo dzielących ich krat!

Tyle niezwykłych przeżyć ich łączy!

Biedna Belinda nie miała jeszcze nawet pojęcia o tym, co ich czeka w przyszłości. Gdyby domyślała się choć drobnej części, schowałaby się w najgłębszym kącie i znowu zamknęła w swojej dawnej skorupie.

ROZDZIAŁ X

Przez cały. dzień Belindę dręczyła myśl o Lovisie. Napisała do domu list bardzo wyraźnym i starannym pismem, opowiedziała o śmierci Herbena Abrahamsena i zapytała, czy rodzice nie mogliby czegoś zrobić, by wyrwać małą Lovisę ze szponów pani Tildy. Pisała, że oczywiście bardzo żałuje pani Tildy, która straciła jedynego syna w tak strasznych okolicznościach, ale Lovisie nie będzie u niej dobrze. Zostanie wychowana w nienawiści do swojej matki, ich ukochanej Signe, będzie pogardzać innymi ludźmi, nazywać ich grzesznikami, a tak przecież nie powinno się wychowywać dziecka.

Na samym końcu listu, nieśmiało i maleńkimi literkami, pytała, czy jej także nie zechcieliby zabrać do domu. Bo choć państwo z Grastensholm są dla niej niezwykle mili i życzliwi, to przecież nie może u nich pozostać na stałe.

Z ciężkim sercem wysyłała ten list, naprawdę nie miała najmniejszej ochoty wracać do dużego miasta.

Viljara zwolniono z aresztu już po dwóch dniach i z tej okazji wydano w Grastensholm uroczysty obiad dla całej rodziny. Przyszli Solveig i Eskil, długo i serdecznie ściskali syna, który najwyraźniej był tym skrępowany, Vinga szczebiotała, piła wino i częstowała Belindę, dopóki Viljar nie położył temu kresu.

– Nie wszyscy mogą pić tyle wina, co ty, babciu – powiedział. – Ciebie nigdy nie widziałem pijanej, ale Belinda nie przywykła do mocnych trunków, więc mogłoby się to źle dla niej skończyć.

– Ach, co tam! – protestowała Vinga. – Belindzie należą się od nas podziękowania, Viljarze, bo to ona sprawiła, że tobie, naszemu upartemu wnukowi, zmienił się charakter. Nigdy nie byłeś taki otwarty i towarzyski jak przez ostatnie tygodnie! Ale ty, Belindo, powinnaś uważać! – dodała, kładąc swoją małą i szczupłą dłoń na dużej ręce Belindy. – Jesteś miłą, pełną ciepła dziewczyną. Masz więcej ciepła w tej swojej udręczonej duszy, niż sama zdajesz sobie sprawę, ale pamiętaj, że ciepło nie zawsze jest w stanie stopić lód! Uważaj, żeby chłód Viljara cię nie zmroził.

Heike westchnął:

– Vingo, tak nie można, chyba zaczyna ci się kręcić w głowie?

– Wcale nie! Bardzo dobrze wiem, o czym mówię. A Viljar nie ma prawa zniszczyć jej dobrej, ufnej duszy!

– Nie zamierzam tego robić, babciu!

– Świadomie nie, oczywiście! Ale możesz ją stłamsić. I to paskudnie! Stanie się wówczas jak róża, która jeszcze nie do końca rozkwitła, a już więdnie.

– No, może już wystarczy tych kwiecistych porównań, Vingo – roześmiał się Heike. – Nie moglibyśmy porozmawiać o czym innym?

– Naturalnie. Na zdrowie, Belindo!

Viljar jednak upierał się przy swoim. Ani kropli więcej wina dla Belindy. I Belinda potulnie posłuchała.

– Belindo, kochanie – zwróciła się do niej Vinga, obejmując dziewczynę poufale. – Powiedz mi, co wy robiliście w Drammen?

– My… – Belinda była zupełnie zbita z tropu i rzucała rozpaczliwe spojrzenia na Viljara. – Nie, my nigdy nie byliśmy w Drammen.

– Spotkaliście się tam z kimś może?

– Nie, skąd…

– Babciu! – wtrącił się Viljar ostro. – Dlaczego ty ją dręczysz?

– Właśnie! – poparł go Heike, rozsiadając się wygodnie w fotelu. – To nieładnie w stosunku do Belindy. Ona jest szczerą, prostolinijną dziewczyną, zrobiła naprawdę, co mogła. Ale, Viljarze, czy nie uważasz, że czas, byś okazał nam trochę więcej zaufania? Nawet asesor zdaje się czegoś domyślać i tylko my nie mamy o niczym pojęcia. Czy naprawdę sobie na to zasłużyliśmy?

Viljar zacisnął zęby.

– Nie robię tego, żeby wam dokuczyć – powiedział. – Ale muszę mieć na względzie dobro innych.

– Czyje?

– Moich towarzyszy. Ale i wasze też.

Ogień na kominku przygasł, węgle tliły się ciemną purpurą. Eskil i Solveig siedzieli w milczeniu i patrzyli wyczekująco na syna. Martwiło ich i sprawiało ból, że syn tak się zachowuje wobec dziadków.

– Viljar… – szepnęła w końcu Solveig błagalnie.

I chyba właśnie prośba matki sprawiła, że się ugiął. Solveig była taka zrównoważona i taka wyrozumiała. Dobrowolnie przystała na to, by syn przeprowadził się do Grastensholm, żeby pomóc dziadkowi, bo Heike miał wciąż wiele pracy jako lekarz. Nikt jednak nie wiedział, ile ta decyzja Solveig kosztowała.

Eskil pewniej niż ona stąpał po ziemi, był bardziej otwarty i traktował to rozwiązanie jako praktyczne. Kiedy Viljar usłyszał cichą prośbę matki, serce przepełnił mu piekący ból. Z powodu tego, co oboje z matką przeżyli.

Posłał jej pospieszny, ale pełen czułości uśmiech, który ona bardzo dobrze zrozumiała, będzie go do końca życia przechowywać w pamięci niczym najkosztowniejszy klejnot. Potem spojrzał na Belindę, na to spłoszone dziecko, ufające mu bezgranicznie. Popatrzył na szczerą twarz ojca, który po latach burzliwej młodości osiedlił się spokojnie w Lipowej Alei i zaakceptował fakt, że nie należy do „wielkich” w rodzie. Następnie przeniósł wzrok na Vingę, pełną kokieterii i wyrozumiałości, a wreszcie na Heikego. Heike, wielki, najpotężniejszy ze wszystkich na przestrzeni wieluset lat. Patriarcha, pozbawiony właściwej patriarchom wyższości wobec innych i tyrańskich skłonności. Heike do takich nie należał. Jego autorytet był zrozumiały sam przez się. Wynikał z jego uśmiechu, z troski o każdą żywą istotę, z pokory.

– Macie rację – westchnął Viljar. – Jeśli ktokolwiek, to właśnie wy powinniście wiedzieć, czym się zajmuję. Ale w takim razie muszę was prosić o dyskrecję! Bo, jak powiedziałem: to dotyczy nie tylko mnie, lecz także bardzo wielu innych ludzi. A jest ich więcej, niż moglibyście się spodziewać.

Milczeli, czekając. I Viljar zaczął opowiadać. Z początku trochę agresywnie, jakby chciał uprzedzić ich pretensje.

Gdy skończył, długo jeszcze nikt się nie odzywał, a później reakcje były rozmaite. Belinda nie miała odwagi powiedzieć nic, ale też i nie ona powinna była tutaj zabierać głos.

Ostatecznie milczenie przerwał Heike, a w jego głosie słychać było rozczarowanie i żal.

– Viljar, Viljar, co ty sobie właściwie o nas myślisz? Gdzie ty masz oczy i uszy?

– Nie rozumiem, dziadku.

– Rozejrzyj się po parafii Grastensholm, chłopcze! Jak myślisz, dlaczego nikt stąd nie emigruje do Ameryki? W każdym razie nikt z zagród należących do nas? Bo im jest tutaj dobrze, mój drogi! A dlaczego, twoim zdaniem, mamy takie kłopoty z utrzymaniem naszych dworów? Przy takich majątkach powinniśmy być strasznie bogaci, a przecież nie jesteśmy. Przeciwnie, musieliśmy sprzedać Elistrand, spadek twojej babki po rodzicach, których utraciła tak wcześnie. Serca nam się krajały z tego powodu, ale nie było innego wyjścia. Wszystko dlatego, mój chłopcze, że troszczymy się o naszych ludzi. Nasi zagrodnicy i komornicy żyją na jakim takim poziomie, nie biedują. A przecież to także są robotnicy, prawda? My ich nie wyzyskujemy, są wolni i zarabiają więcej niż większość im podobnych w Norwegii. Ale ktoś musi za to płacić i to dlatego wciąż mamy takie kłopoty materialne.

Viljar pochylił głowę. Minęło sporo czasu, zanim się odezwał.

– Powinienem był porozmawiać z wami już dawno temu. Powinienem był sam więcej rozumieć, pamiętać jak biedni byli Tengel i Silje, to stałoby się jasne, że wy czujecie to samo co ja.

My też niewiele zrobiliśmy w tej sprawie – powiedział Heike łagodnie. – I to moja wina. Powinniśmy byli więcej ze sobą rozmawiać, potrzebne były długie rozmowy o stanie gospodarstwa, ale wciąż odkładałem to na później. Zdawało mi się, że nie ma pośpiechu. Trochę się też pewnie bałem, że uznasz mnie za idealistę, który rozpieszcza swoich ludzi. Mój Boże, jak my mało o sobie wiemy! – zakończył ze smutnym uśmiechem.

– Jestem kompletnym idiotą! – wybuchnął Viljar. – Myślę, że zawsze mieliście rację: jestem pyszałkiem, który chodzi własnymi drogami w przekonaniu, że sam wie wszystko najlepiej. Wybaczcie mi, wszyscy, bardzo was proszę!

Eskil postarał się złagodzić nieco napięcie:

– Teraz jednak nie wolno nam nikomu wspominać o tajnych spotkaniach Viljara. Ja osobiście mam wiele szacunku dla Marcusa Thrane i do innych, o których tu mówiłeś.

– I Viljar musi na jakiś czas zaniechać tych spotkań – powiedziała Vinga.

– Tak. Już nawet zawiadomiłem o tym, kogo trzeba – zapewnił Viljar. – Teraz jestem dla nich niebezpieczny. Na pewno asesor każe mnie obserwować.

– Na pewno! – zgodził się Heike. – Ale wiesz przynajmniej, że jesteśmy całkowicie po twojej stronie.

– Wiem. I bardzo wam dziękuję. – Viljar był wzruszony. – Jakie to wspaniałe uczucie niczego nie ukrywać, nikogo się nie bać we własnym domu! I wiem, komu zawdzięczamy to, że tak się wszystko ułożyło. Komu po raz pierwszy odważyłem się opowiedzieć o duchu. A potem o spotkaniach. Myślę, że to czysty i szlachetny stosunek Belindy do życia otworzył mi oczy, pozwolił dostrzec, że moi najbliżsi nie są tacy głupi.

Vinga podniosła kieliszek:

– Witaj znowu w rodzinie, wnuku! Takich drobnych odkryć człowiek dokonuje na ogół wtedy, kiedy już na dobre dorośnie, kiedy ma definitywnie za sobą trudne lata młodzieńczego buntu. Tobie to zabrało trochę więcej czasu niż innym, ale tym bardziej wypijmy za Viljara, którego od tej pory możemy nazywać w pełni dorosłym!

Tego wieczora Vinga czuła się bardzo zmęczona. Heike długo delikatnie przesuwał swoje uzdrawiające dłonie po jej ciele. Jego troskliwość bardzo ją wzruszała.

– Dlaczego akurat w tym miejscu trzymasz ręce najdłużej? – pytała spłoszona. – Tam z tyłu, po lewej stronie? Czy wyczuwasz tam coś niebezpiecznego?

– Nie, nic… – odpowiadał wymijająco. – Jakoś tak ręce same się tam kierują, a one na ogół wiedzą, skąd pochodzi ból.

Nie chciał jej mówić, że już poprzedniego wieczora wyczuwał wyraźne powiększenie gruczołów chłonnych po lewej stronie. Dziś były jeszcze większe.

Jak to szybko idzie, myślał zgnębiony. To dlatego niczego dotychczas nie zauważyliśmy, po prostu proces rozwija się w zawrotnym tempie. Wszystkie swoje uzdrowicielskie siły starał się skupić w tym jednym miejscu. Błagał w duchu swoich przodków o pomoc. Nie mógł utracić Vingi. Nie teraz. Nigdy!

Vinga jest ponadczasowa, powinna żyć wiecznie. On sam po śmierci spotka się z Tengelem, stanie się jednym z jego grupy, wiedział o tym zawsze. Ale Vinga? Nie należy przecież do obciążonych dziedzictwem ani do wybranych. Jest po prostu jego ukochaną, na wieki. Nie może się z nią rozłączyć. Jeszcze nie teraz! Nie teraz!

– Mmm, Heike, jak mi dobrze! Naprawdę mi pomagasz!

– Taką mam nadzieję! Teraz wypijesz magiczny wywar, który przygotowałem specjalnie dla ciebie, a jutro będziesz odpoczywać. Nie wolno ci nic robić! Ja będę na każde twoje skinienie.

– Brzmi to bardzo zachęcająco – uśmiechnęła się sennie.

Następnego dnia czuła się znacznie lepiej i upierała się, że wstanie. Heike nie umiał znaleźć żadnego powodu, dla którego całkiem zdrowy człowiek miałby leżeć w łóżku i się nudzić, więc Vinga wróciła do swoich normalnych zajęć.

I okazało się to bardzo potrzebne, bo koło południa zjawili się goście.

– Och, to moi rodzice! – zawołała Belinda do Vingi, kiedy wszyscy wyszli na ganek zobaczyć, kto przyjechał. – Teraz wszystko będzie dobrze, oni się na pewno zajmą małą Lovisą.

I pobiegła ich przywitać.

Heike, Vinga i Viljar widzieli jej radosne ożywienie, widzieli też ponure twarze przybyłych i słyszeli słowa wytwornie ubranej matki:

– Belindo, a cóż to za zachowanie? I co ty robisz w tym obcym domu, skoro masz pracować u państwa Ahrahamsenów? To tak dbasz o córeczkę Signe?

Chwyciła Belindę za ucho i szarpnęła z całej siły.

– Co pani robi? Proszę przestać! – zawołała Vinga, zbliżając się do gości.

– Czy ty nie pojmujesz, że pani Tilda potrzebuje cię teraz bardziej niż kiedykolwiek? – grzmiał ojciec Belindy. – Przecież jutro pogrzeb! Ile to przygotowań i wszystkiego! Zwrócił się do trojga przedstawicieli Ludzi Lodu. – Bardzo państwa przepraszamy za to, że nasza córka tak bezwstydnie wtargnęła do państwa domu, ale muszę wyjaśnić, że ona nie jest całkiem taka, jak powinna. Naprawdę bardzo przepraszam! I co też matka naszego biednego Herberta powie na taką samowolę! Wstyd nam za naszą córkę.

Heike głęboko wciągnął powietrze.

– Zdaje mi się, że zaszło tutaj małe nieporozumienie. Belinda nie wtargnęła do naszego domu. To my ją prosiliśmy, żeby się do nas przeprowadziła, bo sytuacja w Elistrand stała się dla niej nieznośna.

– W domu drogiego Herberta? Nonsens!

– Sądzę, że powinniśmy porozmawiać na ten temat – rzekła Vinga. Prosimy państwa do środka. Belinda naprawdę starała się, jak mogła, i bardzo ją martwi to, że musiała zostawić małą Lovisę, ale nie miała innego wyjścia.

Rodzice Belindy spoglądali na majestatyczny dwór Grastensholm i uznali, że chyba warto wstąpić na chwilę do Ludzi Lodu.

– Powinniśmy jednak jak najszybciej pojechać do pani Tildy – oświadczyła matka. – Biedna kobieta – dodała z westchnieniem.

– Całkowicie się z panią zgadzam – powiedziała Vinga.

Wkrótce przybyła z Christianii para piła kawę i słuchała strasznej opowieści o wydarzeniach w Elistrand. Łagodnie mówiąc, oboje byli wstrząśnięci. Z wielkim oburzeniem czytali też dziennik Signe.

– Czy to możliwe, że ten elegancki człowiek zachował się tak podle zarówno w stosunku do Signe, jak i do Belindy? – szlochała pani. – Nie mogę w to uwierzyć, nie mogę! On, który miał takie wytworne maniery!

Pan Lie zdawał się lepiej pojmować konkrety.

– Ta kobieta nie może nam zabrać wnuczki – oświadczył. – To wprawdzie także jej wnuczka, ale przecież pokuta i kara za grzechy też musi mieć granice!

– Ale jak wydostaniemy stamtąd dziecko? – pytała zapłakana żona.

– Lovisa zostanie w Elistrand – rzekł jej mąż. – To pani Tilda je opuści. Herbert, kiedy żenił się z Signe, pożyczył pieniądze na kupno Elistrand dzięki mojemu poręczeniu. I dotychczas nie oddał ani szylinga, a w dodatku ja musiałem spłacać bankowi procenty. Teraz ja jestem właścicielem Elistrand i zaraz się ta pani o tym dowie!

– Niech ojciec nie będzie zbyt ostry dla niej – poprosiła Belinda. – Mimo wszystko ona straciła syna.

– A ty masz milczeć, kiedy dorośli rozmawiają! – ofuknął ją ojciec. – Od dawna powinnaś o tym wiedzieć!

Vinga wtrąciła łagodnie:

– W naszym domu każdy ma prawo wyrazić swoje zdanie. Poza tym, o ile mi wiadomo, Belinda jest osobą dorosłą.

– Źle pani to rozumie, pani Lind. Belinda nigdy nie będzie dorosła!

Viljar uścisnął pod stołem rękę Belindy. Zarówno on, jak i jego dziadkowie mieli ochotę powiedzieć rodzicom dziewczyny, co o tym sądzą, ale nie chcieli wzniecać dyskusji o wychowaniu cudzych dzieci. Milczeli, lecz Belinda wiedziała, że są po jej stronie.

Heike myślał: Gdybym miał wybierać pomiędzy panią Tildą a tymi dwojgiem jako sąsiadami, to oczywiście, mimo wszystko, wybrałbym ich. A poza tym mielibyśmy Belindę blisko siebie.

Spojrzał spod oka na Viljara i zastanawiał się, czy i jego akurat to ostatnie by ucieszyło. Heike nie był tego pewien. Viljar okazywał dziewczynie zainteresowanie i troskliwość, ale chyba nic więcej.

Rodzice Belindy wyruszyli do Elistrand już nie tak entuzjastycznie usposobieni do Herberta jak przedtem. Zamierzali jednak zachowywać się tam powściągliwie, dom pogrążony był przecież w żałobie. Zdecydowani byli nie podejmować kwestii przyszłości małej Lovisy, dopóki zmarły nie znajdzie się w ziemi.

Belindzie jednak pozwolili zostać w Grastensholm. Nawet oni rozumieli, że w Elistrand nie mogłaby teraz mieszkać. W każdym razie dopóty, dopóki jest tam pani Tilda.

– Z niepokojem myślę o jutrzejszym pogrzebie – powiedziała Vinga. – Ale chyba nie ma rady, będziemy musieli pójść.

– Niestety, będziemy musieli – westchnął Heike. – Zwłaszcza Belinda, która jest przecież szwagierką zmarłego. A my też powinniśmy. Pominąwszy już, że jesteśmy sąsiadami, to Belinda będzie potrzebować moralnego wsparcia. Zresztą Eskil i Solveig też przyjdą.

Mój Boże, jakże nas jest mało, myślał Heike zgnębiony. A bywały czasy, że w naszych dworach kwitło życie i panował ruch. W epoce Villemo, na przykład. Albo przedtem. Liv i Dag, Gabriella, było ich wielu, możemy o nich przeczytać w naszych księgach. Ale też bywało gorzej, zdarzyło się przecież, że nikogo tu nie było. Tylko Vinga, w lesie w górach. Później przyszedłem ja. I założyliśmy rodzinę, to prawda, ale, mój Boże, jaka to garstka! Viljar musi się jak najszybciej ożenić, w przeciwnym razie ród wymrze!

Tylko że ten chłopak jakoś się nie śpieszy.

Vinga niepotrzebnie martwiła się pogrzebem. Następnego dnia była taka zmęczona, że Heike prosił, by została w łóżku. Poddała się bez protestów i już samo to świadczyło, że nie jest całkiem zdrowa.

Ceremonia pogrzebowa była, jak się spodziewano, nieprzyjemna. Ale okazało się, że pani Tilda ma krewnych. Równie ponurych i bladych jak ona. Równie nieprzejednanych wobec „grzeszników” na ziemi. A odnosiło się to do wszystkich ludzi z wyjątkiem ich samych.

Belinda przyjęła wiadomość o krewnych pani Tildy z ulgą. Skoro tak, to stara kobieta nie będzie tak rozpaczliwie samotna. Pojawiła się też para drobnych i niepozornych ludzi, trzymających się na uboczu, żeby nie zwracać na siebie uwagi. Później Ludzie Lodu dowiedzieli się, że to brat i bratowa ojca Herberta.

Pani Tildzie bardzo się nie podobało, że na pogrzeb przyjechała rodzina Signe. Przyjęła ich w Elistrand nadzwyczaj chłodno i otwarcie żałowała, że nie zostali u Belindy w Grastensholm.

Kiedy już wszyscy wyszli z cmentarza, Belinda idąca z Viljarem usłyszała za sobą głos pani Tildy. Starsza pani najwyraźniej rozmawiała z jedną ze swoich krewnych:

– O, tam właśnie idzie on, ten wysoki, o ciemnych włosach i dzikich oczach! To on zamordował Herberta! Ale chodzi wolno! Bo jest z Grastensholm, rozumiesz, a z nimi władze bardzo się liczą. Myślę, że po prostu kupili mu wolność!

Belinda zbliżyła się do Viljara tak bardzo, że się prawie o niego opierała. Nie odzywali się, nie okazywali w ogóle żadnej reakcji, ale byli bardzo przygnębieni.

Po południu rodzice Belindy przyjechali do Grastensholm. Matka była zapłakana. Nie udało im się odebrać Lovisy.

– Ach, cóż to za straszny człowiek! – szlochała nieszczęsna. – Czy państwo wiedzą, co ona nam powiedziała? Otóż powiedziała, że nie odda nam małej, bo nie pozwoli wychować jej w pysze i grzechu! U nas!

– Miałem ochotę cisnąć jej w twarz kilka prawd o jej synu – powiedział ojciec Belindy równie wzburzony jak matka. – Ale nie robi się takich rzeczy w dzień pogrzebu. Nocować tam jednak w żadnym razie nie możemy, zresztą wcale nie zostaliśmy zaproszeni, gdyby więc państwo mogli nam udzielić gościny do jutra…

– Naturalnie – powiedział Heike.

– Że też Signe tak nieszczęśliwie wyszła za mąż – żaliła się starsza pani. – Że też nas to musiało spotkać! Jakbyśmy już i tak nie mieli dość nieszczęścia z Belindą. I w dodatku Signe! Najlepsza ze wszystkich naszych dzieci!

– A czego brakuje Belindzie? – zapytał Viljar ostro. – Myślę, że nie ma na co narzekać!

– Może. Ale przecież jej całkowicie brak inteligencji – westchnęła matka.

– Inteligencja nie jest w życiu najważniejsza. A poza tym wcale nie zauważyłem, że Belinda jest mniej uzdolniona, niż normalnie ludzie bywają. Ona jest tylko bardzo prosta i szczera, ale uznaję to raczej za zaletę. I zawsze myśli najpierw o innych, a dopiero potem o sobie. Czy można chcieć jeszcze więcej?

Heike siedział nieruchomo, w milczeniu zaciskał powieki aż do bólu. Jak rodzice mogą tak siedzieć i narzekać na swoje dziecko, na dodatek w jego obecności? Zdawało się jednak, że Belinda jest przyzwyczajona do tego typu sytuacji.

Poszedł na górę do Vingi, która wyglądała znacznie lepiej, była zadowolona i pełna życia. Odpoczynek bardzo dobrze jej zrobił.

– Wiesz, nie możemy pozwolić, żeby Belinda odjechała z rodzicami, ale musimy znaleźć jakiś pretekst.

Vinga zmarszczyła brwi:

– A nie mogłaby być moją pokojówką teraz, kiedy jestem chora? To tak arystokratycznie brzmi: moja pokojówka!

– Oczywiście, świetny pomysł! I Belinda na pewno się zgodzi. Tylko pozwól jej, żeby cię rozpieszczała. Z pewnością potrafi to robić!

W każdym razie będzie miała dobre chęci, pomyślała Vinga. Cóż jednak znaczą drobne potknięcia, kiedy ludzie dobrze się ze sobą czują? A Vinga w towarzystwie Belindy czuła się znakomicie i miała nadzieję, że z wzajemnością.

Zaraz następnego dnia okazało się, że współpracować też ze sobą potrafią bez zgrzytów. Kiedy Belinda przekonała się, że jest akceptowana w złym i w dobrym, przestała być skrępowana i niezdarna, jej wrodzona łagodność uwydatniła się jeszcze bardziej i Vinga naprawdę nie mogła mieć lepszej pokojówki.

Rodzice Belindy wyjechali z mocnym postanowieniem, że wygrają walkę o małą Lovisę, choć na razie pojęcia nie mieli, jak to zrobią.

W południe zjawił się w Grastensholm lensman z informacją, że odnaleziono w Christianii człowieka, którego żona zdradziła z Herbertem Abrahamsenem. Człowiek ów bez żadnych oporów przyznał się, że krytycznego dnia był w Elistrand i że to on zabił Herberta pogrzebaczem. Od dawna szukał tego drania, który zniszczył mu życie. Rozwiódł się z żoną i od tamtej pory miał tylko jedno pragnienie: Zemścić się na Abrahamsenie. Teraz właśnie tego dokonał i bardzo ubolewał, że ktoś niewinny cierpiał zamiast niego.

Viljar został definitywnie uwolniony od podejrzeń.

Wieczorem Vinga poprosiła wnuka do swojej sypialni. Chciała z nim porozmawiać w cztery oczy.

– Viljarze, ty mój niemożliwy, uparty chłopcze, czy stara babcia może mieć do ciebie kilka próśb?

– Wcale nie jesteś stara, babciu, ale jeśli chodzi o prośby, to słucham.

– No wiesz, różnie z tą starością bywa… – powiedziała. – Nigdy człowiek nie wie, kiedy trzeba będzie się zbierać, a ja nie czuję się szczególnie silna, to muszę przyznać. Ale chcę ci powiedzieć, że miałam wyjątkowo piękne życie u boku tego najwspanialszego człowieka na ziemi. Wcale nie przesadzam, Viljarze!

– Ja wiem. Dziadek Heike naprawdę nie ma sobie równych. Chyba że babcię Vingę… – uśmiechnął się.

– Dziękuję ci. Chciałabym oczywiście pożyć jeszcze parę lat razem z nim, ale on, jak wiesz, też jest stary i pod koniec życia bywa tak, że ludzie chodzą koło siebie i popatrują na siebie przestraszeni, czy to drugie nie jest przypadkiem chore albo co.

– Rozumiem.

– Jakkolwiek ze mną będzie, nie zamierzam się poddać tak łatwo, niech ci się nie wydaje… ale między nami mówiąc, mam parę drobnych zmartwień.

– I ja mógłbym ci pomóc? Bardzo chętnie!

– No, no, nie spiesz się tak z obietnicami! Pierwsza prośba: ożeń się!

Viljar skrzywił się. – No, nie mówiłam? – zawołała Vinga triumfująco. – Nie jest łatwo spełniać moje życzenia. Ale, Viljarze, ty musisz założyć rodzinę! W przeciwnym razie nasze dwory upadną, a przecież wiesz, co się kryje tutaj na strychu. To musi czekać, aż pojawi się odpowiedni człowiek.

– Znam coś innego, co także ukrywa się na strychu – wtrącił Viljar z przekąsem.

– Szary ludek? Nim się nie przejmuj, to tytko dopóki Heike żyje.

– Ja po prostu nigdy nie miałem czasu na zajmowanie się dziewczynami.

– Dziewczynami? Ty masz przecież dwadzieścia osiem lat. Mówmy raczej o kobietach.

– Dobrze, babciu. Obiecuję, że będę miał oczy otwarte. I traktuję to z całą powagą.

– Dziękuję ci. Wiesz, sytuacja jest bardzo niedobra. Christer ma córeczkę, Malin, która skończyła sześć lat. Przynajmniej w tym przypadku mamy pewność. Ale ty powinieneś jak najszybciej mieć dziecko. Bo trzecia w waszym pokoleniu jest Saga, teraz zaledwie dwunastoletnia. Nikt nie wie, czy i kiedy ona będzie miała potomstwo. Więc sam widzisz, Viljarze! Rodzina wymiera!

– Dobrze, naprawdę zrobię, co będę mógł. Następne życzenie?

– Bardzo bym chciała – westchnęła Vinga – żebyś został czymś w rodzaju opiekuna Belindy. Ona, biedaczka, jest taka samotna i taka spragniona więzi z ludźmi. Czy zechcesz czuwać nad nią w przyszłości? Dopóki nie dobije do jakiejś bezpiecznej przystani. Jej naprawdę nie jest lekko. Chłonie ludzką życzliwość niczym gąbka.

– Ja wiem. I już sam się nad tym zastanawiałem. To jakoś tak jest, że kiedy się człowiek zainteresuje kimś innym, podejmie się za niego odpowiedzialności, to potem już nie może go tak po prostu zostawić, jakby porzucał jakąś rzecz. Zrobię, co będę mógł, żeby urządzić Belindę jak najlepiej w życiu. Czy coś jeszcze?

– Nie, właściwie to już chyba nie. Ja wiem, że zawsze pomożesz Heikemu, gdybyście mieli zostać sami, więc nawet ale potrzebuję cię o to prosić. A twoi rodzice są ze sobą szczęśliwi, więc o nich się nie martwię.

– Ja też nie. Im ani Lipowej Alei nic nie grozi. Gorzej jest z Grastensholm.

– Masz rację. Mimo nieustannych reperacji i przebudowywania zrobiła się z tego kompletna ruina.

– Ale bardzo kochana ruina, to musisz przyznać! Nawet mimo obecności tych szarych stworów.

Tej nocy w pobliskich lasach wilki wyły złowrogo.

Z nadejściem świtu Vinga zamknęła oczy na zawsze.

A kiedy Heike, nieprzytomny z żalu i rozpaczy, wyszedł z domu na skąpany w czystym i zimnym jesiennym powietrzu dziedziniec, czekał go kolejny szok. U bram dworu stała Tula.

Zrozpaczona, w potarganym ubraniu, z płonącymi oczyma, Tula, jakaś jakby na wpół dzika. Heike nie musiał spoglądać na nią dwa razy, żeby wiedzieć: teraz, po śmierci Tomasa, wszystkie straszne siły w jej duszy odezwały się.

Nigdy nie odczuwał większego pokrewieństwa z nią jak teraz! Nigdy się lepiej nawzajem nie rozumieli!

ROZDZIAŁ XI

– Wejdź! – powiedział Heike krótko. – Vinga umarła.

– Wiem – odparła Tula. – Słyszałam wilki. Wtedy zrozumiałam, że spadła na ciebie żałoba.

– Tak. Wejdź!

Tula popatrzyła na dom.

– Jeszcze nie teraz. Najpierw chciałabym odprowadzić Vingę do grobu. Tymczasem mogłabym zatrzymać się w Lipowej Alei, jak myślisz?

Heike dobrze rozumiał jej tajemnicze słowa.

– Naturalnie! A jak się powodzi Christerowi i jego małej rodzinie?

– Bardzo dobrze! Przez jakiś czas będzie im pewnie mnie brakować, ale życie musi toczyć się swoim torem. Zrozumieją. Oni są wspaniali, cała trójka.

Heike skinął głową.

– Chodź, odprowadzę cię do Lipowej Alei. I tak muszę tam iść z żałobną nowiną.

Poszli wolno starą ścieżką, łączącą oba dwory. Tula prowadziła konia.

– Wiele lat minęło, odkąd byłaś tu po raz ostatni – powiedział Heike.

– Tak.

– Ale ty się nie zestarzałaś.

– Och, oczywiście, że się zestarzałam – uśmiechnęła się. – Ale masz rację, wyglądam chyba naprawdę dość młodo. Nawet jak na kogoś dotkniętego dziedzictwem.

– Jesteś tu oczekiwana.

– Skąd wiesz?

– Dziś w nocy było bardzo niespokojnie w Grastensholm. Myślałem, że to z powodu Vingi, ale teraz wiem.

One przeczuwały, że przyjdziesz.

– Owszem, tak mogło być. A ty, jak się domyślam, nie spałeś zbyt wiele tej nocy?

– Nie. Przez całą noc leżałem z Vingą w ramionach.

Rozmawialiśmy. Spokojnie i szczerze. Później straciłem z nią kontakt. Zaczęła opowiadać o swoich rodzicach. Znowu była w Elistrand, w czasach swego dzieciństwa. Mówiła o Elisabet i o Vemundzie, o pełnym radości i ciepła życiu. Potem jeszcze raz na chwilę do mnie wróciła, zdołałem jej powiedzieć, jak bardzo ją kocham i wtedy odeszła. Na dworze było już całkiem jasno.

– Kiedy Tomas umierał, przeżywałam to samo. Tyle tylko że nie byłam taka spokojna jak ty. Przez ostatnie jego życia krzyczałam i przeklinałam los. Jesteśmy u oboje samotni, Heike.

– Tak. Tak zawsze było z dotkniętymi. To my żyjemy dłużej, zostajemy sami.

– Jakbyśmy nie dość cierpieli z powodu dziedzictwa musimy jeszcze przeżywać żałobę.

– Żałobę i nienawiść?

– Do Tengela Złego?

– Tak. Wiesz, Tula, moja nienawiść do niego jest tak wielka, że wprost trudna do zniesienia. Nie wiem, co zrobię, kiedy już moja ukochana spocznie w ziemi.

Popatrzyła na niego, ale nie powiedziała ani słowa. Nie zapytała o nic. Może wiedziała wszystko?

Po raz trzeci w ostatnim czasie zebrali się wszyscy na cmentarzu w Grastensholm. Najpierw na pogrzebie Marty, potem Herberta Abrahamsena, a teraz Vingi.

Ten ostatni był najsmutniejszy.

Gdy ceremonia dobiegła końca i szli wolno do Lipowej Alei, gdzie miała się odbyć stypa, zobaczyli jakąś postać wpół ukrytą za krzakami przy bocznej drodze do Elistrand. Tula, która szła na końcu razem z Viljarem i Belindą, zapytała:

– Czy to ona? Ta, która więzi twoją siostrzenicę, Belindo?

– Tak – odparła szeptem Belinda, przepełniona ogromnym respektem przed tą nowo poznaną krewną Viljara. Tula ma takie dzikie oczy, myślała. I czy naprawdę ma ona czterdzieści osiem lat? Nie do wiary!

W oczach Tuli pojawił się złowieszczy błysk.

– Idźcie trochę sami – powiedziała. – Muszę z nią porozmawiać.

– Ale… – zaczął Viljar.

– Weź dziewczynę i idź!

Wahał się przez chwilę, ale ostatecznie ustąpił. Reszta żałobników już dawno ich wyprzedziła, oni byli ostatni, chcieli jeszcze sami pobyć przy grobie, pożegnać się z Vingą w ciszy.

Odwrócili się tylko raz i wtedy widzieli Tulę znikającą wśród drzew na skraju drogi. Widzieli też, że pani Tilda próbuje ukradkiem umknąć.

Nieco dalej czekał na nich Heike.

– Co się stało z Tulą?

– Poszła porozmawiać z panią Tildą.

Heike zbladł.

– Tula? Zwariowałeś?

– Dlaczego? Cina powiedziała, że spróbuje zmusić panią Tildę, żeby oddała…

Ale Heike już nie słuchał. Biegł z powrotem w stronę cmentarza, najszybciej jak mógł. Viljar i Belinda poszli za nim nie rozumiejąc, co się stało.

Znaleźli go wkrótce. Stał na drodze jak rażony gromem i wpatrywał się w zupełnie opanowaną Tulę. Pani Tildy nigdzie nie było widać.

Tula zwróciła się do Belindy. W jej pięknych, złotozielonych oczach płonął jakiś niesamowity, tragiczny blask, który przerażał ich wszystkich.

– Możesz już zabrać małą Lovisę. I odwieź ją do domu swoich rodziców. Oni się lepiej nadają na wychowawców.

Zapanowała jakaś przytłaczająca cisza.

Belinda spojrzała na drogę.

– Och… przecież tu leży broszka pani Tildy! Na… na kupce popiołu!

Viljar jęknął cicho:

– Nie dotykaj tego. Chodź! Idziemy stąd! Szybko!

Szarpnął Belindę i pociągnął za sobą do Lipowej Alei. Z daleka zobaczyli, że Eskil na nich czeka. Solveig poszła przodem, żeby sprawdzić, czy wszystko przygotowane do przyjęcie gości.

– Co to było… – zaczęła Belinda, ale Viljar jej przerwał.

– Nie pytaj o nic i niech Bóg się nad nami zmiłuje! Naprawdę nie wiem, co teraz będzie.

– Co masz na myśli?

– To, że najpierw utraciliśmy Tomasa, a teraz utraciliśmy Vingę. Już nic gorszego spotkać nas nie mogło. Teraz nad nami może się rozpętać piekło!

Podczas stypy nie powiedzieli, co się stało po drodze z cmentarza. Ten czas powinien być w całości poświęcony pamięci Vingi. Viljar porozmawiał z dziadkiem, dopiero kiedy wracali do Grastensholm.

– Naprawdę nie rozumiem! Jak Tula mogła czegoś takiego dokonać? Nigdy żaden z obciążonych dziedzictwem potomków Ludzi Lodu nie miał aż takiej siły.

– Tula nie działa sama – wyjaśnił Heike pobladły wargami.

Viljar popatrzył w górę na wznoszący się przed nim stary dwór.

– To dlatego ona nie chce mieszkać w Grastensholm.

– Tak. Czekają tu na nią.

– Domyślam się, że to nie chodzi o naszych przodków.

– Nie, oni takich rzeczy nie robią. To coś całkiem innego.

– Ale wyszli teraz poza obręb dworu?

– Na to wygląda.

– Kim są? Czy to cała ta gromada, którą dziadek nazywa szarym ludkiem?

– Nie, to nie szary ludek. Ich jest czworo, to zupełnie kto inny. Ja nigdy nie pojąłem, co one u nas robią. Nigdy! Są obdarzone wielokrotnie większą siłą niż szary ludek i tak naprawdę to nie mają z tamtymi nic wspólnego. A towarzyszą Ludziom Lodu zawsze od czasów Tengela Dobrego i Silje.

– I szczególną słabość mają do Tuli?

W głosie Heikego wyczuwało się napięcie:

– Ja nie wiem, jakiego rodzaju powiązania ma z nimi Tula, ale jest ich zdobyczą, tak. Powiedziałbym może nawet: ofiarą. Stanie się ich własnością, gdy tylko przekroczy progi Grastensholm. I ona o tym wie.

– Ale się nie broni?

– Teraz już nie. Po śmierci Tomasa jak gdyby spaliła za sobą wszystkie mosty łączące ją ze światem ludzi. Zresztą sam widziałeś.

– Tak – przyznał Viljar z drżeniem.

– Boję się, Viljarze. Boję się zabrać ją do naszego domu. Och, ale biedna Belinda! Zostawiliśmy ją! Stara się za nami nadążyć, a my idziemy coraz szybciej.

Czekali na goniącą ich dziewczynę.

– I mimo wszystko bardzo się boję wrócić do Grastensholm – westchnął Heike. – Tam jest tak pusto, tak okrutnie, nieludzko pusto bez Vingi!

– Wiem, dziadku.

Viljar spoglądał na Heikego ukradkiem w świetle chłodnego jesiennego słońca. Z trudem rozpoznawał dziadka. To może nawet nie takie dziwne, że ktoś się zmienia pod wpływem cierpienia i żałoby, ale to było jeszcze coś więcej. W oczach Heikego dostrzegał jakieś fanatyczne zdecydowanie. Uświadamiał sobie to teraz, ale widział je od chwili, kiedy dziadek przyszedł mu powiedzieć, że babcia umarła. Już wtedy na twarzy Heikego malował się nie tylko trudny do wypowiedzenia żal. Była tam także bezgraniczna desperacja. Coś nieodwołalnego, co budziło w Viljarze lęk.

W takich chwilach dobrze było mieć przy sobie Belindę. Współczującą, niosącą pociechę i taką rzeczywistą, taką z tego świata. Dziewczyna przez ten krótki odcinek drogi dzielący ich od domu musiała się nad tyloma sprawami zastanowić. Przemyśleć praktyczną organizację życia, na przykład, kto się zajmie Lovisą, skoro ona, Belinda, ma wrócić do Christianii, albo co należy zrobić z rzeczami pani Vingi. Z drugiej strony, przyjemnie było zajmować się takimi właśnie sprawami.

Zaraz następnego dnia rano Heike poszedł do lensmana, żeby go powiadomić, co się stało z panią Tildą, którą zaczynano już szukać. Oczywiście, nie wyjawił całej prawdy. Zjawisko, o którym tu mogła być mowa, nosiło w ludowej tradycji nazwę samospalenia i było to określenie budzące grozę. Wszyscy znali różne przerażające historie o ludziach, którzy zapalili się sami z siebie. Było co prawda bardzo mało takich zdarzeń w historii świata, ale zjawiska niesamowite i nadprzyrodzone lud chętnie przechowuje w pamięci. Gdy więc lensman i jego asystent zobaczyli na własne oczy spopielałe szczątki pani Tildy na drodze, nikt nie wątpił, że taki to właśnie los ją spotkał.

Chyba sam diabeł po nią przyszedł, wyraził ktoś przypuszczenie, i nikt przeciwko temu nie zaoponował.

Lovisa została przeniesiona do Grastensholm bez najmniejszych protestów ze strony krewnych pani Tildy. Znowu wysłano wiadomość do rodziców Belindy, bo któż jak nie oni miałby się teraz zająć Elistrand.

Zanim jednak rodzina z liczną gromadką rodzeństwa Belindy zdążyła się sprowadzić, w parafii Grastensholm zaszły nowe wydarzenia…

W dwa dni po pogrzebie Vingi Viljar zszedł wcześnie rano do jadalni na śniadanie i zastał tam już Belindę z Lovisą na ręku.

– Dzień dobry – rzekł przyjaźnie. – Obie wstajecie tak wcześnie?

Jak zawsze w ostatnim czasie na widok Viljara Belindę przeniknął rozkoszny dreszcz. Było to bardzo przyjemne uczucie, a mimo to nie lubiła, kiedy ją ogarniało. Bo odczuwała przy tym także ból.

– Twój dziadek wstał jeszcze wcześniej – odparła skrępowana. – I już gdzieś pojechał. Zostawił dla ciebie list. O, tutaj, proszę bardzo!

– List? – zapytał Viljar marszcząc brwi. – Dlaczego, na miłość boską, on pisze do mnie listy?

Usiadł przy swoim nakryciu i rozerwał kopertę.

Cisza aż dzwoniła w uszach. Taka cisza panuje w domach żałoby, w których nagle zaczyna brakować jednego głosu. I tu właśnie tak było, zabrakło nagle radosnego i serdecznego głosu drobnej starszej pani o srebrnobiałych włosach i energicznych młodzieńczych ruchach. Zdawało się, że wszelkie życie opuściło Grastensholm. To rozrzutne, czasem nieodpowiedzialne i lekkomyślne życie, z winem późnymi wieczorami, luksusowymi zachciankami i pogodą ducha.

– Nie – szepnął Viljar przerażony. – To niemożliwe!

– Co się stało? – spytała Belinda również szeptem.

– On postradał zmysły! Nie wolno mu tego robić! – wołał teraz Viljar głośno. – Muszę natychmiast biec do Lipowej Alei!

– Idę z tobą – oświadczyła Belinda, bo przecież jej miejsce było tam, gdzie jest Viljar.

On jednak nie słuchał. Z listem w ręce wypadł z domu.

Belinda oddała Lovisę pokojówce i pobiegła za nim. Viljar dotarł już do zagrody dla koni i Belinda musiała podnosić spódnice, żeby go dogonić, ale i tak udało jej się to dopiero na dziedzińcu Lipowej Alei. Na wszelki wypadek trzymała się parę kroków za nim także wtedy, kiedy już wchodził do domu.

Rodzice Viljara i Tula siedzieli przy śniadaniu.

– Co cię tu przygnało tak wcześnie? – zapytał Eskil.

Także i ten dom był pogrążony w żałobie po śmierci matki Eskila. Na twarzach wszystkich malowało się przygnębienie.

Viljar przez moment patrzył w oczy Tuli, która siedziała naprzeciwko drzwi, i przez głowę przemknęła mu myśl, że chętnie by się dowiedział, czym się to ona zajmowała podczas długiej podróży ze Szwecji… Ale teraz nie miał czasu na takie sprawy.

– Heike pojechał do Lodowej Doliny!

Reakcja Eskila i Solveig była taka sama jak jego. Zdumienie i strach.

Tula natomiast zerwała się na równe nogi:

– Co? Beze mnie? Kiedy wyruszył?

Belinda, zdyszana po szybkim marszu odpowiadała: – Dopiero co. Zostawił mi list dla Viljara. Potem poklepał mnie po policzku i odjechał. Zaraz potem przyszedł Viljar.

– I to teraz – narzekał Eskil. – Kiedy zimy tylko patrzeć. To przecież stary człowiek!

Tula zaczęła się zbierać. Przełknęła ostatni kęs chleba i popiła mlekiem.

– Czytaj mi ten list, Viljarze. Ja sama nie mam ani chwili do stracenia!

– Ależ ty nie możesz…

– Zamknij się! Czytaj!

Viljar rozłożył arkusik.

Kochany Viljarze! Niniejszym oddaję Grastensholm całkowicie i wyłącznie pod Twoją opiekę i wiem, że dasz sobie z tym radę.

Ten list jest także pożegnaniem. Teraz, kiedy Vingi już nie ma, chcę spróbować odnaleźć naczynie Tengela Złego z ciemną wodą i zniszczyć jej złowrogą siłę wodą, którą Shira przyniosła ze źródła dobra. Wiem, że nie ja jestem do tego powołany, ale nie mam nic do stracenia, a wszystko do zyskania. Jeśli się okaże, że jestem w stanie uwolnić ród od tego straszliwego ciężaru, to zrobię to. I może już nie będą się musiały rodzić dzieci tak ciężko doświadczone jak ja i wielu innych. Będę się starał wrócić do domu, a jeśli nie wrócę, będziesz wiedział, że mój zamiar się nie powiódł.

Cały skarb Ludzi Lodu należy teraz do Tuli, która później przekaże go Sadze, następnej w szeregu. Jeśli zaś chodzi o alraunę, to chciałbym ją zatrzymać. Alrauna towarzyszy mi od pierwszych miesięcy i ochraniała mnie przez całe życie. Teraz bardziej niż kiedykolwiek potrzebna mi jest jej siła, bo, jak powiedziałem, zamierzam powrócić! Pewnego dnia także alrauna stanie się własnością Tuli.

Zabieram ze sobą pamięć nieskończenie bogatego życia z Twoją babcią, Vingą, Viljarze. Pozdrów mojego ukochanego syna Eskila i powiedz mu, że był dla nas wyłącznie radością. Pozdrów też jego cudowną żonę, Solveig, która była z nami i w dobrym, i w złym. Pozdrów naszą szaloną Tulę i poproś ją, by dobrze strzegła skarbu Ludzi Lodu! Oczywiście, ja nie zabieram ze sob6ą wszystkiej wody z butelki Shiry, bo gdyby mi się nie powiodło, to przecież woda musi czekać na tego, który został powołany, by podjąć i wygrać walkę. I dbaj, kochany Viljarze, żeby naszej małej Belindzie było w życiu dobrze. Naprawdę na to zasługuje.

Błogosławię Was wszystkich! Zobaczymy się niedługo!

Oddany Wam Heike

Viljar opuścił list na kolana. Wszyscy patrzyli na niego stropieni.

– Nie wygląda na to, by sam wierzył, że wróci do domu – westchnęła w końcu Solveig.

– Wróci na pewno! – zawołał Viljar. – Musi wrócić!

Tula bez słowa pobiegła do swojego pokoju.

– Nie możemy pozwolić, żeby ona za nim pojechała – powiedziała Solveig przestraszona.

Głos Eskila raczej nie pozostawiał nadziei:

– W takim razie spróbuj ją zatrzymać!

Viljar opadł bezradnie na krzesło.

– Co robić, ojcze?

Nim Eskil zdążył odpowiedzieć, do jadalni wpadła Tula gotowa do drogi. Wrzuciła jeszcze do torby parę kromek chleba i kawałek wędzonej baraniny, pocałowała Solveig w policzek i dziękując za gościnę wybiegła z domu.

Tula pojechała najpierw do Grastensholm, ale zatrzymała się przy bramie. Na dziedziniec nie weszła, nie chciała ryzykować. Stanęła w strzemionach i zawołała w stronę starego domu:

– Ja wrócę! Wrócę jak najszybciej! Ale teraz muszę dogonić Heikego! Pojadę z nim do Lodowej Doliny! Życzcie mi szczęścia! I czekajcie tu na mnie!

Potem zacięła swego gniadego konia i pognała w dół drogi, aż ziemia pryskała spod kopyt.

Jesienny las płonął niemal boleśnie pięknymi kolorami. Przy drodze, którą jechała, rosły przeważnie drzewa liściaste i nigdzie w lesie nie wyglądały równie barwnie i wspaniale jak właśnie tu. Osiki i brzozy potrząsały nad jadącą liśćmi żółtymi jak złoto, jarzębiny mieniły się czerwienią i różnymi odcieniami wypolerowanej miedzi, a na tle tego wszystkiego odcinały się ciemnymi plamami zbrązowiałe korony dębów i niebieskozielone gałęzie sosen.

Tula jednak tego nie dostrzegała. Myślała tylko o jednym: dogonić Heikego!

I nie potrzebowała zbyt wiele czasu, żeby tego dokonać. Za którymś zakrętem zobaczyła przed sobą ogromną postać o siwych włosach i bujnej, siwej brodzie.

Zatrzymał konia i czekał.

– Wiedziałem, że pojedziesz za mną – powiedział, kiedy się zbliżyła.

– To dlaczego nie poprosiłeś mnie o to jeszcze w domu?

– Chciałem, żebyś sama zdecydowała.

Spokojnie ruszyli dalej. Niebo było tak niebieskie, że wyglądało jak wnętrze ogromnej kopuły wykonanej z lazurowej emalii.

– Masz butelkę? – zapytała Tula.

– Mam.

– Ale skarb został w Grastensholm?

– Nie, skądże! To znaczy duża część, tak, została w domu. Ale zabrałem po trochu wszystkiego, co może mi być potrzebne.

Znowu długo jechali w milczeniu. Tula rozmyślała o tej budzącej lęk magicznej sile, którą Heike wciąż zdawał się posiadać. Tej sile, która od lat spoczywała w jego duszy na kształt jakiejś burzowej chmury, naładowanej do granic możliwości.

Tula była dokładnie w takiej samej sytuacji.

– Wciąż jesteś bardzo młoda – powiedział Heike. – Czy naprawdę chcesz to zrobić swojej rodzinie?

Odpowiedziała dopiero po chwili.

– Malin jest rozkosznym dzieckiem. Ale chyba nie musi mieć takiej babki jak ja.

– Ale przecież zawsze byłaś…

– Zamknij się! Nie wiesz, co się działo w czasie mojej podróży do Norwegii.

Heike nie powiedział nic więcej. Wsłuchiwał się po prostu w głuchy tętent końskich kopyt na miękkim podłożu. Wciąż jechali bocznymi traktami, jeszcze mieli daleko do głównej drogi łączącej Christianię i Trondheim.

– Zima idzie – powiedziała Tula.

– Wszystko wskazuje na to, że będzie łagodna. Łagodna i późna.

Tula wciągała ostre, zimne powietrze i nie wyglądała na przekonaną. Ale przecież nie bała się zimy. Niczego w ogóle się nie bała, bo, prawdę mówiąc, już przestała się zaliczać do rodzaju ludzkiego. Nie czuła się żyjącym, złym czy dobrym człowiekiem, nieustannie walczącym, by utrzymać się na powierzchni tego trzęsawiska, jakim jest życie.

– Jak myślisz, kiedy będziemy na miejscu? – zapytała.

– Na ogół liczy się dwadzieścia dni konnej jazdy na drogę z Christianii do Trondheim. To normalna prędkość. Myślę, że my sprawimy się szybciej.

– Tylko żeby nie zgonić koni – upomniała Tula.

Spojrzał na nią spod oka i uśmiechnął się.

– O, widzę, że pochodzisz z Ludzi Lodu. Ale to oczywiste, że nie będziemy męczyć koni.

Znaleźli się teraz w okolicy o ładnym, pofałdowanym krajobrazie. Przed nimi w niezwykle pięknym i jakby stworzonym do tego miejscu wznosiła się kościelna wieża. Ludzie zawsze wiedzieli, gdzie budować kościoły, zawsze znajdowali dla nich najładniejsze otoczenie.

– Czy masz jakiś konkretny plan? – zapytała znowu Tula.

– Właściwie to nie. Nic poza próbą odnalezienia miejsca, w którym Tengel Zły zakopał naczynie. A nie bardzo mamy się po czym orientować w tych poszukiwaniach. Ostatni w pobliżu tego miejsca był Ulvhedin ponad sto lat temu. I był tak odurzony narkotykami, że nie zapamiętał, którędy szedł.

– Punktem wyjścia może być skalny uskok nad grobem Kolgrima.

– Tak, to jest wskazówka. Pytanie tylko, ile takich uskoków jest w dolinie? No i jego grób nie znajduje się w pobliżu Tengelowego naczynia. To zaledwie wskazówka co do kierunku. Ale przecież nie poddamy się przy pierwszym niepowodzeniu, Tula.

– Pewnie, że nie – mruknęła. – Chociaż dręczy mnie niejasne przeczucie, że Tengel Zły nie pozwoli nam podejść zbyt blisko.

– Będzie się starał nas zatrzymać, ale ja mam alraunę.

– Kolgrim też miał – przypomniała mu.

– Miał. Ale ja chciałbym mimo wszystko wierzyć, że jest pewna różnica między Kolgrimem a mną.

– Och, z pewnością! – zachichotała. – Przynajmniej co do wieku.

Heike uśmiechnął się także.

Potem jechali znowu w milczeniu, a wkrótce znaleźli się na ruchliwej głównej drodze, gdzie co chwila spotykali innych jeźdźców, powoli sunące powozy i wyładowane fury. Słońce wciąż jeszcze nie osiągnęło najwyższego punktu na niebie.

Viljar był niespokojny. Tyle miał pracy we dworze, ale nie był w stanie niczym się zająć. Koło południa poszedł znowu do Lipowej Alei, gdzie znalazł ojca w takim samym nastroju.

Na widok przybyłego Eskil westchnął:

– Muszę wyruszyć za nimi. Nie zniosę myśli o tym, że ojciec pojechał do Lodowej Doliny.

– Dokładnie to samo przyszedłem powiedzieć – oświadczył Viljar. – Przyszedłem Prosić, żebyście z mamą doglądali Grastensholm przez kilka dni, dopóki nie sprowadzę dziadka z powrotem do domu.

Nikt nawet słowem nie wspomniał o Tuli. Ona sama decydowała o swoim życiu. A poza tym jej nowa postawa wobec świata przerażała ich nie na żarty.

– Nie, ty nie możesz wyruszyć w taką niebezpieczną i ryzykowną podróż – zaprotestował Eskil. – Jesteś na to za młody.

– A ja bym powiedział, że ty jesteś na to za stary – odparł Viljar z przekąsem. – Poza tym zamierzam ich powstrzymać. Nie pozwolę im jechać do doliny, chyba to rozumiesz!

Solveig była przestraszona, nie chciała żadnego z nich wypuścić z domu. Po dłuższej dyskusji, po licznych protestach i zapewnieniach, zrezygnował jednak Eskil. On przeżył przygodę swego życia w Eldafjordzie. Viljar nigdy nigdzie nie wyjeżdżał. Było oczywiste, że to on powinien jechać.

– Ale staraj się dogonić ich jak najprędzej – upominał go Eskil. – Jeśli zajadą zbyt daleko, to nie będą chcieli zawrócić. I koniecznie musisz przywieźć Heikego do domu. Choćbyś miał go związać!

– Możesz na mnie polegać – zapewniał Viljar. – Nie przekroczy granic tej ponurej doliny. Będziemy w domu najpóźniej za kilka dni.

Viljar poszedł do domu spakować najpotrzebniejsze rzeczy.

W hallu zastał Belindę z Lovisą nad gotowym do drogi kuferkiem.

– A wy dokąd się wybieracie? – zapytał.

– Moja rodzina przyjechała do Elistrand. Przysłali posłańca po mnie i Lovisę, czekam na powóz.

– Ach, tak! – rzekł Viljar i nagle poczuł w sercu ogromną pustkę. – No tak, to było…

Ale Belinda nie dowiedziała się nigdy, co to było…

– Zabierasz pistolety? – zawołała zdumiona. – Idziesz gdzieś?

– Muszę jechać za dziadkiem i Tulą. Muszę sprowadzić ich do domu, nie wolno dopuścić, żeby pojechali do Doliny Ludzi Lodu. Muszę ich powstrzymać…

Belinda zdecydowanym ruchem posadziła Lovisę na kanapie.

– W takim razie jadę z tobą.

– Oszalałaś? Mowy nie ma!

Belinda nie ustępowała:

– Nie możesz jechać sam. Ktoś musi się tobą opiekować.

Patrzył na nią rozbawiony, ale też i trochę wzruszony.

– I to ty zapewnisz mi opiekę?

– To mój obowiązek.

– Myślałem, że twoim obowiązkiem jest opieka nad Lovisą.

Udało jej się powstrzymać dziecko, które o mało nie spadło na podłogę.

– Lovisa już nie stanowi problemu. Będzie jej dobrze u mojej rodziny. Mama umie się znakomicie opiekować dziećmi.

Viljara ogarnęło nagłe głębokie współczucie dla naiwnej Belindy. Czy ona naprawdę wierzy w to, co mówi? Czy nie zdaje sobie sprawy, jak jej matka zajmowała się nią samą, rodzoną córką?

Chociaż podobno wnuki to zupełnie inna sprawa. Ludzie mówią, że dla wnuków robi się dużo więcej. Więc może rzeczywiście Lovisie będzie dobrze w Elistrand.

Ale co z Belindą?

Stała naprzeciwko i wpatrywała się w niego wojowniczo, ale w głębi jej spojrzenia czaił się lęk. Jakby wiedziała, jaka będzie odpowiedź Viljara.

Westchnął głęboko.

– Obiecałem i babci, i dziadkowi, że będę o ciebie dbał… Poza tym to potrwa nie dłużej niż jakieś dwa, najwyżej trzy dni…

I, myślał sobie, jakkolwiek się ta podróż ułoży, to Belinda i tak będzie uszczęśliwiona, jeśli pozwolę jej jechać. Taka jest przecież zaniedbana! Tak przez wszystkich poniewierana. Co ją tam czeka w tym Elistrand? Będą ją traktować jak nieudolną niańkę Lovisy. „Belindo, nie stój, tylko bierz się za pieluchy! Nie, och, czy ty naprawdę nigdy nie potrafisz dopilnować, żeby woda do kąpieli była odpowiednio ciepła? Biedna Signe, że też ona nie może sama pielęgnować swojej córeczki. Pomyślcie, co by to była za wspaniała matka!”

Wątły płomyk nadziei, który pojawił się w oczach Belindy po pierwszych słowach Viljara, zgasł, bo milczenie zanadto się przedłużało.

– Dobrze, możesz jechać – zdecydował.

– Oooch! – jęknęła. – Co mam zabrać? Gdzie to zapakować? Dobrze pomyśl, co będzie nam potrzebne. Zabrać płaszcze przeciwdeszczowe? A może zimowe okrycia?

Dał jej kilka poleceń i przez następne pół godziny oboje uwijali się jak w ukropie. Belinda, jak zwykle niepewna siebie, wciąż popełniała jakieś błędy, prawie nie miała czasu zajmować się Lovisą, ale na szczęście powóz z Elistrand nadjechał i dziecko zostało wyprawione pod opieką stangreta. Teraz Belinda myślała ze strachem, że ona sama powinna się znaleźć jak najdalej od Grastensholm, zanim rozgniewani rodzice pofatygują się osobiście, żeby ją sprowadzić do domu.

W końcu dosiedli koni. W ostatniej chwili przybiegła jeszcze służąca z butelką wódki. Nigdy nic nie wiadomo bąkała pod nosem.

– Czy my zdołamy ich dogonić? – zastanawiała się Belinda. – Mają nad nami znaczną przewagę!

– Muszą się gdzieś zatrzymać na noc – odparł Viljar. – Po całym dniu w siodle. My wyruszamy po południu i w tym zawiera się nasza przewaga. Będziemy jechać do późna w nocy, musimy zdążyć – powtarzał przygnębiony.

Belinda rozkoszowała się myślą o najbliższej przyszłości. Będzie podróżować z Viljarem przez całe dwa długie dni, a może nawet dłużej, nim znowu znajdzie się w domu. Postanowiła, że to będą dwa najpiękniejsze dni jej życia. I ta jesień taka śliczna!

– A czy ty właściwie masz pojęcie o konnej jeździe? – zapytał Viljar. W jego głosie brzmiało powątpiewanie.

– Jasne! – odparła dzielnie.

Ale to nie była prawda. Belinda wychowywała się w mieście i nie miała żadnego doświadczenia w takich sprawach. Teraz jednak zupełnie się z tym nie liczyła. Musi po prostu utrzymywać konia dokładnie na tej samej linii, po której idzie koń Viljara, przynajmniej z początku, to wszystkiego się nauczy. Wkrótce Viljar zobaczy, jaka jest zręczna!

Solveig i Eskil przyszli do Grastensholm pożegnać się z synem, a także dowiedzieć się, co należy we dworze zrobić w ciągu najbliższych dni. Widok Belindy szykującej się do drogi zmartwił ich nie na żarty. Będzie dodatkowym obciążeniem dla Viljara, myśleli. Bo przecież do żadnej pomocy się nie nadawała. Miała mnóstwo dobrych chęci i życzliwości, ale naprawdę dużo jej brakowało. A poza tym jakie koszty! Dwa pokoje w gospodzie każdego wieczoru!

– Co prawda to bardzo ładnie z jego strony, że się tak opiekuje tym niewydarzonym dzieckiem – powiedział Eskil, jakby sam siebie chciał przekonać.

– Owszem – przyznała Solveig. – Ale jednak co do podróży, to mam wątpliwości. I w ogóle to wszystko jest dosyć niebezpieczne. Bardzo bym nie chciała, żeby ją zranił, a boję się, że prędzej czy później do tego dojdzie. Ona jest w nim po uszy zakochana, a on ją traktuje wyłącznie jak swoją podopieczną, dla niego Belinda jest kimś bardzo miłym, kto potrzebuje pomocy. Nic więcej.

– A swoją drogą ciekawe, kiedy ten chłopak zamierza się ożenić – westchnął Eskil i wszedł do domu, bo sylwetki dwojga młodych podróżnych zniknęły już w lesie.

ROZDZIAŁ XII

Około północy dotarli do dużej gospody, w której musieli przenocować. Ku swojej radości zobaczyli w stajni dwa konie z Grastensholm.

– No, to mieliśmy szczęście – powiedział Viljar. – Teraz śpią, ale spotkamy się z nimi jutro wcześnie rano. Chodź, my też powinniśmy odpocząć!

Zaspany właściciel powiedział, że został już tylko jeden wolny pokój. Pozostałe są zajęte. Pewna bardzo elegancka dama wynajęła cały pokój wyłącznie dla siebie.

– Oczywiście Tula – mruknął Viljar. – A czy w tym wolnym pokoju są dwa łóżka?

– Są!

– W porządku, to bierzemy ten pokój.

Belinda była zbyt zmęczona i miała zbyt głębokie rany na udach od siedzenia w siodle, by przysłuchiwać się rozmowie. Zareagowała dopiero, kiedy stanęła w drzwiach małej izdebki. Z głośnym jękiem wciągała powietrze.

– Ale mnie nie wolno przyjmować panów w pokoju – pisnęła bliska płaczu. – Mama zakazała mi bardzo surowo.

– Droga Belindo, ja nie jestem Herbertem Abrahamsenem i nawet by mi do głowy nie przyszło się do ciebie zbliżyć. Ale jeśli absolutnie nie możesz znieść mojego towarzystwa, to przenocuję w stajni.

– Nie, to ja będę spać w stajni.

– A cóż znowu za głupstwa!

Belinda nie wiedziała, co począć.

– W pokoju są, jak widzisz, dwa łóżka – powiedział Viljar. – A poza tym mogę wyjść, kiedy będziesz się rozbierać.

Belinda zaczęła się jąkać:

– Nie, no, mmożże nie trzeba. Ja mogę przecież… spać w halce. Tylko jedna noc, prawda? Jest przecież krótka.

Viljar nie bardzo wiedział, czy to noc jest krótka, czy halka, ale odpowiedział, że oczywiście, Belinda może spać w halce, i odwrócił się do ściany, żeby mogła się umyć.

Wszystko poszło nadspodziewanie gładko. Belinda usiadła na krawędzi łóżka, zdjęła buty, a potem prawie bezszelestnie pozbyła się ubrania.

W końcu oboje leżeli na swoich posłaniach, światło było zgaszone i Belinda doznawała wrażenia, że pogrąża się coraz głębiej i głębiej w rozkosznie otulającym ją obłoku. Nie chciała wierzyć, że na udach skórę ma podziurawioną po kilku godzinach spędzonych na koniu, ale też nawet myśleć nie mogła, jak bardzo bolesne są obtarcia na tej części ciała, która jest najbardziej narażona na kontakt z siodłem.

Sądziła, że Viljar już śpi, ale on nieoczekiwanie powiedział:

– Pomyśl tylko, jakie ja miałem wielkie plany! Że podzielę cały majątek pomiędzy komorników i dam im pełną wolność. Nawet nie wiedziałem, że dziadek i babcia już dawno dali im swobodę, mogli robić, co im się podoba. A oni mimo wszystko pracują dla Grastensholm. Odpłatnie!

– Co w takim razie teraz zrobisz? – zapytała zdziwiona.

– Będę kontynuował to, co rozpoczął dziadek. On szedł właściwą drogą. – Viljar roześmiał się: – Nic dziwnego, że Ludzie Lodu zawsze mają kłopoty materialne!

– Ja myślę, że postępują słusznie – oświadczyła Belinda uroczyście. – Tylko egoiści bywają bogaci.

Gdy to powiedziała, uznała, że jej słowa zabrzmiały głupio. Ale od strony Viljara rozległo się krótkie: tak. Potem powiedział: „dobranoc” i odwrócił się do ściany.

Belinda leżała nieruchoma jak kamień i wpatrywała się w ciemność. Starała się wszystko zapamiętać na zawsze. Nawet jaśniejszy prostokąt okna, kołyszące się za nim drzewo, szum lasu – a może to była rzeka? – który nasilał się i przycichał.

Wnętrza pokoju właściwie nie widziała. Jakaś ciemniejsza plama na ścianie, to było ubranie Viljara, lekki blask w kącie, to umywalka z porcelanową miską.

Dobrze, że mama tego nie widzi. Ale przecież nie dzieje się nic zdrożnego. Viljar z Ludzi Lodu jest człowiekiem honoru.

Ciekawe, czy już śpi?

Oddycha spokojnie.

Jakie to niezwykłe uczucie, słyszeć, że oddycha tak blisko!

Och, a ja prawie co noc muszę wychodzić! Boże, co to będzie, jak będę musiała dzisiaj?

Nie, to niemożliwe! Nie tutaj! Miałabym skorzystać z wiadra, które stoi pod umywalką? Za nic na świecie!

A co zrobię jutro rano? Muszę się najpierw umyć i ubrać. A potem trzeba iść na dwór, do wygódki.

Nie powinnam była nigdy w życiu wyprawiać się w tę podróż.

Wstyd i obraza boska! Nie, wcale nie! Powinnam jechać. Być z nim przez cały czas. Pomagać mu, wspierać go we wszystkim.

Tylko żeby nie…

Skoro tylko myśli Belindy zaczęły krążyć wokół tego niebezpiecznego tematu, natychmiast się okazało, że naprawdę powinna wyjść. Ale w takim obcym miejscu nie odważyłaby się za nic. Na dodatek w pokoju, który dzieli z mężczyzną. A jakby się tak obudził i zapytał, dokąd się wybiera, to co by mu odpowiedziała?

Nie, nie wolno jej tego zrobić. To była noc jej życia, czuła to. Jutro wieczorem znajdzie się znowu w Elistrand i to będzie koniec jej przygód z Viljarem z Ludzi Lodu, ze świętym Jerzym, jak go w myślach nazywała. Oczywiste więc, że takie prozaiczne potrzeby musi opanować, żeby wszystkiego nie popsuć.

Na szczęście była tak zmęczona wielogodzinną jazdą, że jednak sen zaczął ją morzyć. Wkrótce spała głęboko i żadne przyziemne kłopoty jej nie nękały.

Kiedy następnego ranka Tula i Heike znaleźli się na leśnej drodze powyżej gospody, czekało tam na nich dwoje jeźdźców.

– Co wy tu, na miłość boską, robicie? – zapytał Heike zirytowany.

Głos Viljara brzmiał stanowczo i zdecydowanie:

– Oboje wracacie z nami do domu.

– Nonsens! Nie możesz nam przeszkodzić w dalszej podróży.

– Otóż mogę. Czy dziadek nie zauważył, że konie były dzisiaj bardzo niespokojne?

– Tak. Zauważyłem. Czy ty im coś…

– Będzie coraz gorzej, więc lepiej posłuchajcie i wszyscy razem wracajmy do domu.

– Podjąłem decyzję i jej nie zmienię. Tula także.

– Tak jest – potwierdziła. – Tracisz tylko czas, Viljarze. I nie powinieneś był brać ze sobą tego dziecka.

– Zobowiązałem się nią opiekować i traktuję to poważnie. Zresztą ona sama chciała jechać.

– W to akurat wierzę – powiedziała Tula z przekąsem.

– Viljarze, ty tracisz przede wszystkim nasz cenny czas – niecierpliwił się Heike. – Musimy jechać jak najszybciej, żeby zdążyć przed zimą.

– Ale my nie ustąpimy, dopóki nie zdecydujecie się wracać do domu.

Belinda siedziała jak na rozżarzonych węglach. Czuła się skrępowana, że musi słuchać kłótni dwóch ludzi tak sobie nawzajem bliskich jak ci dwaj. I żaden nie chciał dać za wygraną.

I wtedy Tula zaczęła śpiewać. Nuciła cicho jakąś osobliwą pieśń tak przejmującą, że Belindzie zaczęło się kręcić w głowie. Tula spoglądała to na nią, to na Viljara, a jej głos poruszał w nich obojgu jakieś głęboko w duszy ukryte struny, nieznane i budzące lęk. Belinda spoglądała spłoszona w zielonkawe oczy śpiewającej i czuła, jakby ją ktoś przenosił w inne miejsce. Jakieś pierwotne, pogańskie, trudne do opowiedzenia uczucie. W głowie kręciło jej się coraz bardziej.

Nagle mistyczna pieśń umilkła.

Viljar odetchnął głęboko i rozejrzał się wokół siebie.

– Dlaczego tu stoimy? Czy nie powinniśmy ruszać dalej? Nie możemy tracić czasu, jeśli mamy zdążyć przed zimą.

– Nasze konie – przypomniała Tula.

– Ach, słusznie!

Viljar zeskoczył na ziemię i podszedł do konia Tuli. Spod siodła wydostał nieduży gwóźdź czy może raczej zatyczkę. To samo powtórzył przy siodle Heikego.

Belinda zastanawiała się, czy wzięli dość ciepłych ubrań. I czy wystarczy jedzenia. Ona sama była bez grosza.

Kiedy już ruszyli w drogę, Heike podjechał do Tuli i zapytał półgłosem:

– Musiałaś ich zabierać? Nie byłoby lepiej skłonić ich do powrotu?

– Tak jest lepiej, wierz mi – odparła zadowolona. – Viljar ma młodzieńczą siłę i wytrzymałość. I jak to będzie praktycznie po gospodach! Ty będziesz mieszkał z Viljarem, a ja z Belindą.

– Owszem, dzisiejszej nocy wypadło naprawdę drogo. Chyba nie musiałaś brać dla siebie samej najlepszego pokoju w zajeździe? Ale wracając do nich, to ja im nie pozwolę jechać do samej doliny.

Tula nie odpowiedziała, ale jej uśmiech nie wróżył nic dobrego.

Przyjemnie było na nią popatrzeć. Gdy tak siedziała na koniu, szczupła, prosta, nikt by nie powiedział, że ma więcej niż trzydzieści lat. Młodzieńcza, ale dojrzała i strasznie niebezpieczna dla mężczyzn, których poprzedniego wieczora spotkali w gospodzie. Nie należała do najpiękniejszych córek Ludzi Lodu, ale obdarzona była niemal magnetycznym wdziękiem, takim osobistym czarem, że ludziom po prostu zapierało dech. Belinda patrzyła na nią z uwielbieniem, nigdy przedtem nie spotkała nikogo o tak silnym charakterze.

Ale tego dziwnego błysku w oczach Tuli nie lubiła.

Dopiero po wielu godzinach Viljara opuścił paraliż woli. Wtedy stwierdził, że i on, i Belinda jadą na północ, ale uświadomił sobie też, że od początku tak naprawdę tego właśnie chciał.

Nigdy jednak nie zdołał wyjaśnić, jak to się stało, że ustąpił dziadkowi, jakby miał lukę w pamięci.

Dzień za dniem mijał, a oni wciąż jechali na północ.

Belinda dostała małą poduszeczkę, którą miała układać w siodle, zanim najgorsze rany się nie zabliźnią, a ona nie opanuje sztuki konnej jazdy. Już na pierwszym noclegu przekonała się, że dzieli pokój z czarownicą. Tula kładła się ostatnia i zapomniała zgasić świecę umieszczoną przy drzwiach. Wystarczyło, że strzeliła palcami i sprawa została załatwiona.

Z początku Belinda była tak wstrząśnięta, że nie miała odwagi wychylić nosa spod kołdry. Tula jednak odnosiła się do niej bardzo życzliwie, tylko czasami okazywała zniecierpliwienie, wkrótce więc zostały przyjaciółkami. To znaczy jedna była bardzo opiekuńcza, druga natomiast pełna podziwu i szacunku, lecz także śmiertelnego niekiedy przerażenia.

Ale oczywiście dobrze było mieć Tulę przy sobie. Heike wprawdzie wpadał w złość, kiedy niepotrzebnie posługiwała się swoimi magicznymi zdolnościami, ale Tula się tym nie przejmowała. „Czyniłam tak zawsze przez trzydzieści lat. Zresztą i tak niedługo przestanę!” – odpowiadała i dalej robiła swoje.

Tak jak na przykład wtedy, gdy jakiś pijany mężczyzna wszedł do ich pokoju i zaczął się narzucać Belindzie. Oczy Tuli rozbłysły złowieszczo, wymamrotała jakąś formułkę pod nosem, po czym nieszczęsny uwodziciel wyleciał jak szalony na dziedziniec i z wrzaskiem pomknął do wygódki. Wszyscy jednak widzieli, że nie zdążył…

Albo wtedy, kiedy jakaś kobieta próbowała ukraść portfel Viljara. Tula obserwowała ją ukradkiem i nagle złodziejka krzyknęło dziko, cofając gwałtownie rękę. Daremnie rozglądała się wokół w poszukiwaniu bicza, który ją tak boleśnie smagnął po palcach. Posterunkowy, który przypadkiem zjawił się w gospodzie, zabrał złodziejkę, nie zwracając uwagi na jej gadanie o czarach i diabelskich pomiotach.

Mężczyźni próbujący uwodzić Tulę, także gorzko tego potem żałowali. Ona sama po prostu odchodziła, mamrocząc pod nosem czarodziejskie formułki. Rezultaty bywały różne, bo Tulę bawiło zajmowanie się czarami. Zdarzało się, że taki zalotnik zaczynał się zachowywać jak szaleniec a trzeba go było wyprowadzić. Jeden na przykład zaczął się czochrać, jakby go oblazły jadowite mrówki, inny znowu próbował rozebrać się do naga pośrodku szynkowej izby, wywołując skandal.

Nic dziwnego, że Heike się wściekał!

Belinda mimo wszystko najwięcej rozmawiała z Viljarem. Czy jemu pochlebiało to wyróżnienie z jej strony, nie umiałaby powiedzieć.

Wszyscy czworo bardzo się do siebie zbliżyli, bo tyle mieli ciągle wspólnych przeżyć. Razem cieszyli się wspaniałymi widokami wysoko w górach, opowiadali sobie zabawne historie, mogli sobie nawzajem okazywać zmęczenie lub irytację. Mieli wiele miłych i równie dużo nieprzyjemnych doświadczeń, spotykali po drodze rozmaitych ludzi: sympatycznych, skłonnych do pomocy, tragicznych lub śmiesznych. Ich przyjmowano z niepewnością, czasami z podejrzliwością, zawsze jednak z respektem. Pominąwszy oczywiście ograniczonych głupców lub zarozumialców, którzy nie umieli ich ocenić.

Belinda bardzo szybko osiągnęła stan, w którym nie mogła już ukryć, że jest zakochana w Viljarze. Widząc go stawała się niczym perliste, roziskrzone w słońcu źródełko. Rozjaśniała się na każdy jego uśmiech, nawet wcale nie do niej skierowany, promieniała widząc go, jak rozmawia z Heikem, choć w tym czasie wcale o niej nie myślał. Wystarczyło drgnienie jego warg, zapowiadające uśmiech, a już ogarniało ją rozkoszne uczucie szczęścia. Viljar miał na brodzie maleńką bliznę, dla Belindy nie było piękniejszej rzeczy na świecie niż ta blizna. Włosy skręcające się przy wilgotnej pogodzie, ręka poklepująca koński kark, wszystko wprawiało ją w zachwyt, musiała pochylać głowę, by ukryć uczucie, które w niej buzowało i wywoływało rumieńce na policzki.

Rzecz jasna niczego ukryć się nie dało. Wszyscy już teraz wiedzieli, jak się rzeczy mają. Nikt jednak nie wspominał o tym ani słowem, nikt nie pozwolił sobie na żadną aluzję czy żart. Wszyscy podziwiali zresztą Belindę za jej powściągliwość i dyskrecję, jakby uważała, że absolutnie nie jest godna takiego rycerza jak Viljar. I tylko Tula słyszała niekiedy wieczorami stłumiony szloch z sąsiedniego łóżka.

Ale Tula nic nie mówiła. Mogła z łatwością skierować uczucia Viljara ku Belindzie, lecz nie robiła tego. Nie chciała się mieszać w sprawy, które powinny rozwiązać się same. Miłość nie lubi podstępów. A Tula nie była pozbawiona ludzkich uczuć. Nawet teraz, choć nieustannie przekonywała wszystkich, że należy do najbardziej obciążonych dziedzictwem Ludzi Lodu.

Pogoda nie zawsze była najlepsza. Czasami rano panował taki przejmujący chłód, że Tula zawracała od progu i wypijała przed podróżą jeden czy drugi kieliszek wódki, zanim Heike nie zmusił jej do wyjścia.

Byli już w Ser-Trondelag, gdy dopadły ich deszcze, które zdawały się nie mieć końca. Znaleźli jakiś skalny nawis, wprowadzili tam konie i sami się wczołgali, żeby się choć trochę ogrzać. Ale i tam suchego miejsca nie było wiele, tu i ówdzie kapało wędrowcom na głowy. Viljar przyciągnął do siebie Belindę i osłonił głowy obojga peleryną tak, że znaleźli się jakby pad małym daszkiem, skąd przez niewielki otwór mogli wyglądać na dwór. Nigdy przedtem tak się nie zachowywał, ale to pewnie dlatego, że w tym deszczu i zimnie Belinda wyglądała wyjątkowo nieszczęśliwie i żałośnie.

– Zimno ci? – zapytał.

– Nie, a tobie?

– Nie – odparł z uśmiechem i dodał: – Belindo, czy ty się nigdy nie zmienisz?

– Jak to? – zapytała spłoszona.

– Zawsze myślisz przede wszystkim o innych.

– Ty też.

– To mój obowiązek.

Te ostatnie słowa stłumiły szczęście wywołane jego bliskością, ale Viljar przysunął jej głowę ku sobie tak, że znalazła się tuż pod jego brodą. W ten sposób pozostawała z dala od spływającego z peleryny strumyczka wody. Belinda starała się zdusić rodzący się w niej żal i ufnie przytuliła się do Viljara. Jego obejmujące ją ramię było takie ciepłe, choć i on przecież był mokry i przemarznięty. Słyszała jego miarowy oddech i słyszała przytłumione bicie jego serca tuż przy swoim.

Była to chwila niewypowiedzianie słodka, choć jednocześnie nie pozbawiona goryczy. Mimo to jedna z najpiękniejszych chwil w życiu Belindy, takiej jak gdyby niedokończonej, jak ją kiedyś ze śmiechem określiła Signe. Wtedy i jej wydawało się to zabawne. Teraz dławił ją płacz, z którym musiała walczyć.

Inna sprawa, że musiała walczyć także z narastającą w niej gorączką, spalającą ją od wewnątrz, gorejącą i mroczną. Jej kobieca natura nieustannie dawała o sobie znać i nic nie można było na to poradzić. Jedyne co mogli zrobić, to milczeć. Viljar nigdy nie może się dowiedzieć o tej udręce.

Rozmowa Tuli z Heikem wyrwała ją z zamyślenia i zburzyła smutny nastrój:

– Czy prosiłeś naszych przodków o pomoc w tym przedsięwzięciu? Oni zawsze cię wspierali.

– Przodkowie Ludzi Lodu nigdy się nie mieszali w wyprawy do Lodowej Doliny. I teraz też nie mam poczucia, że są gdzieś w pobliżu mnie.

– Dlaczego tak nie lubią doliny, jak ci się zdaje?

– Nie wiem. Myślę, że oni po prostu nie mają nad nią żadnej władzy. Tengel Zły obciążył ją całą siłą swojego przekleństwa.

– No to nieźle, nie ma co – mruknęła Tula

Pewnego jesiennego poranka stanęli nareszcie w rozległej dolinie w Sar-Trondelag.

– Nie mogliśmy zabłądzić – powiedział Heike. – Ale nie widzę nic, co by się zgadzało z dawnymi opisami.

– Minęło mnóstwo lat od czasu wyprawy Ulvhedina, Ingrid i Dana – przypomniał mu Viljar. – Gorsze wydaje mi się to, że wśród miejscowych nikt nawet nie słyszał o Dolinie Ludzi Lodu.

– No właśnie. Albo zabłądziliśmy, albo historia Ludzi Lodu poszła w zapomnienie – rzekła Tula. – Tak czy inaczej, niewesoło.

Viljar westchnął:

– Tylko jak my teraz znajdziemy drogę w góry, a tam do Lodowej Doliny?

– Mam! Kościół! – zawołał Heike, pokazując przed siebie.

– No to co, że kościół?

– Jeśli jesteśmy na właściwej drodze, we właściwym miejscu i we właściwej dolinie, to musi to być kościół Benedykta Malarza!

– Ale nie sądzisz chyba, że tam nadal… – wtrąciła Tula.

– Trzeba po prostu zobaczyć! Idziemy!

Wkrótce potem w zagrodzie obok kościoła dostali klucze i pozwolenie na obejrzenie architektury.

Heike z wahaniem otworzył ciężkie drzwi. Tula nie chciała wejść do środka, wolała poczekać za bramą.

– My pójdziemy z tobą, dziadku. i ja, i Belinda.

– Oczywiście! Dziękuję wam.

Oboje młodzi szli wolno główną nawą kościółka. Belinda trzymała Viljara za rękę i rozszerzonymi ze zdumienia oczami oglądała pradawne malowidła.

– Chodź tutaj – szepnął Viljar cicho i pociągnął ją do bocznej nawy.

On sam wiedział, co tam znajdą, czytał o tym w księgach Ludzi Lodu. Bez wahania podszedł do poczerniałej ściany. Długo stali z Belindą obok siebie i wpatrywali się w zaskakująco dobrze zachowany obraz przedstawiający diabła, który czai się za plecami kobiety i najwyraźniej usiłuje ją sprowadzić na kręte ścieżki. Na twarzy kobiety maluje się niemal grzeszne zadowolenie.

– Och! – szepnęła Belinda. – To przecież pan Heike!

Viljar spojrzał jeszcze raz na twarz diabła i uśmiechnął się.

– Nie, to nie Heike. To jego przodek, Tengel Dobry. Obraz namalowała jego przyszła żona, Silje. Bardzo dobry obraz, prawda? Ale teraz już chodźmy, musimy znaleźć drogę do doliny.

Mając za punkt orientacyjny kościół, wiedzieli już, dokąd się kierować. Jakiś czas temu okoliczni mieszkańcy wybudowali nową drogę, dość daleko od kościoła, a stary szlak zarósł i ledwo był widoczny. Najwyraźniej bardzo dawno temu zaniechano wypraw w góry i do Lodowej Doliny.

Im bliżej celu, tym łatwiej znajdowali drogę, bo okolica była dokładnie opisana w księgach. Jeszcze tego samego popołudnia stanęli u wejścia do Doliny Ludzi Lodu. Znajdowali się w bardzo niedostępnej partii gór, którędy nikt nie chodził. Może tylko ci górscy wędrowcy, którzy w ostatnich czasach zaczynali pojawiać się nawet w bardzo dzikich okolicach. Tu jednak nie było widać żadnych śladów kogokolwiek.

Dzień był szary, jesienny, w powietrzu wyczuwało się nadchodzącą zimę. Heike co prawda miał rację, przepowiadając zimę późną i łagodną, ale mimo wszystko zaczynała się najchłodniejsza pora roku, co do tego nie można się było pomylić. Drżeli z zimna w lodowatym wietrze, który dął przy wejściu do doliny. Czas jednak obszedł się bezlitośnie z lodowcem, który niegdyś to wejście zamykał. Lód nadal zalegał w tunelu, ale słońce i deszcze zniszczyły go do tego stopnia, iż ujście rzeki, otwarte teraz i dostępne dla wszystkich, ziało niczym ogromna rana w skale, a woda swobodnie płynęła pomiędzy wysokimi brzegami.

– Bardzo dobrze – stwierdziła Tula. – Nie będziemy musieli się czołgać.

Po jej głosie można było poznać, że czuje się nie najlepiej, zresztą pozostali też bardzo stracili na odwadze. Wokół wznosiły się ogromne, ponure góry, od lodowca niósł się przenikliwy chłód, a na niebo wypłynął księżyc i jego blask kładł się na ziemię sinobladą poświatą.

– Tutaj rozbijemy obóz – powiedział Heike. – Nie ma sensu chodzić tam w nocy.

Wszyscy przyznali mu rację. Wspólnymi siłami budowali dość prowizoryczny szałas z brzozowych gałęzi i okryć, które wieźli ze sobą. Nie po raz pierwszy w tej wyprawie nocowali pod gołym niebem, ale po raz pierwszy przy takim zimnie. Miło było znaleźć się pod okryciami ze skór. Nie wiadomo, czy tak się przypadkiem szczęśliwie złożyło, czy też ktoś o to zadbał, ale Belinda znalazła się obok Viljara, co z pewnością nie wróżyło jej spokojnego snu. Leżała bez ruchu, wprost bojąc się oddychać. Wyczuwała, że Heike nie śpi, ale była pewna, że Tula i Viljar zasnęli natychmiast.

Tymczasem Viljar także czuwał. Dręczyły go wyrzuty sumienia z powodu Belindy.

Co on ma zrobić z tą dziewczyną, którą tak łatwo zranić?

A może nie aż tak łatwo? Kogoś, kto niczego nie oczekuje, nie można chyba zranić?

Miał poważny dylemat. Żywił dla niej bezgraniczną czułość i był jej oddany całym sercem. Ale na jak długo to wystarczy dziewczynie, która zakochała się w nim ślepo i bez żadnych warunków?

W Belindzie płonął ogień. Jej niewątpliwy wdzięk i to, że była taka pociągająca, miały swój początek właśnie w tym ogniu…

Nigdy by mu jednak nie przyszło do głowy, żeby wykorzystywać jej słabość do siebie.

Jak na przykład teraz, kiedy leżała przy jego boku gorąca jak mała maszyna parowa. Ileż w tej skromnej istocie było ciepła! Jakby ją trawiła gorączka, której nie można ugasić.

Idiotyczne porównanie!

Jeśli o niego chodzi, to już wiele lat temu otoczył swoje najgłębsze uczucia lodowym pancerzem. Też idiotyczne porównanie, ale tak właśnie to odczuwał. Tyle było spraw, które w tamtych latach pragnął stłumić. Pragnienie, żeby mieszkać z rodzicami, w domu, strach przed upiorem, gniew i bezradność wobec cierpienia najsłabszych w społeczeństwie.

Teraz wszystko uległo zmianie.

On sam, wbrew swojej woli i w wyniku bardzo złożonego procesu, jakby odtajał, nie był już taki zamknięty. A wszystko to zasługa Belindy albo wina, jak kto woli. Po prostu w jej obecności człowiek nie może być zły i ponury, bo ona by nie zrozumiała dlaczego. Byłoby jej tylko przykro, schroniłaby się w swojej skorupie, żeby tam lizać rany.

Ale a propos maszyny parowej, skąd się wzięło to skojarzenie? Właściwie mało co wiedział o maszynach parowych, tych niewiarygodnych, nowoczesnych urządzeniach, które zrewolucjonizowały świat. Widział kilka z nich w ruchu i doznawał uczucia ssania w dołku, słyszał też, że maszyny parowe napędzają statki i żagle stają się niepotrzebne. W Ameryce natomiast mają coś, co nazywa się kolej żelazna. Owe ogromne parowe konie ciągną za sobą powozy, w których ludzie siedzą sobie wygodnie i przenoszą się z miejsca na miejsce w niewiarygodnym tempie. Z pewnością i w Norwegii zostaną niedługo zbudowane takie drogi żelazne. Pomyśleć, gdyby w taki sposób pojechać do Ser-Trondelag?

To niesłychane, jaki się na świecie dokonał postęp, i to w tak krótkim czasie!

I wtedy zmorzył go sen.

Heike zasnął jako ostatni. O czym myślał przez cały czas, wiedział tylko on.

Belindę obudziły jakieś głosy przed szałasem.

O wstydzie! Wszyscy już wstali, tylko ona śpi!

Gdy wyszła na zewnątrz, musiała zmrużyć oczy, takie ostre było światło.

Cała równina została pokryta cieniutką, cieniutką warstewką śniegu. Tak jeszcze delikatną, że konie zostawiały ciemne ślady.

Cała trójka Ludzi Lodu dyskutowała z ożywieniem, stojąc nad kupką jakichś dziwacznych, groteskowych przedmiotów. Heike mówił podniesionym głosem:

– Nie, Tula! Ja się na to nie zgadzam i nigdy mnie nie przekonasz. Viljar i Belinda zostaną tutaj! Nie pozwolę im zrobić ani kroku więcej!

– Ale może się zdarzyć, że będziemy potrzebowali siły Viljara. Poza tym oni są przecież zwyczajnymi ludźmi! A on, wiesz o kogo mi chodzi, nigdy nic złego zwyczajnym ludziom nie zrobił.

– Cóż my o tym wiemy? Czy ty naprawdę nie rozumiesz? Viljar jest przecież tym, od którego zależy kontynuacja rodu, nawet jeśli się specjalnie o to nie stara. Jego nie może spotkać żadne nieszczęście. A na dodatek nie może wciągać w to wszystko Belindy! Oboje zostaną tutaj i tym razem nie pomogą żadne magiczne formułki!

Tula spoglądała na niego diabelskim wzrokiem. W końcu Heike nie wytrzymał i wybuchnął, i dopiero wtedy uświadomili sobie, jaki był zdenerwowany:

– Na miłość boską, Tula, wyglądasz jak młoda dziewczyna i, jak widać, zamierzasz się też tak zachowywać! Ciekawe co, czy kto, sprawia, że się nie starzejesz?

– Bardzo jesteś sympatyczny, nie ma co! – odcięła się Tula. – Ale nie musisz się już tak złościć – dodała. – Tym razem ustępuję. Dzieci mogą zostać tutaj i bawić się grzecznie, kiedy my będziemy zajmować się czarami.

Heike tylko westchnął.

Belinda spoglądała na lodowiec u wejścia do doliny, ale tym razem to nie chłód sprawił, że zadrżała.

Czarami? W tej dolinie…?

Panowała zupełna cisza. Znikąd żadnego dźwięku. Nawet głosy ludzi tłumiła ta cieniutka śnieżna powłoka.

– A jeśli wy stamtąd nie wrócicie, to co wtedy mamy robić? – zapytał Viljar. – Nie możemy tu przecież tkwić przez całą wieczność!

– Rzeczywiście, nie możecie – powiedział Heike i w tym momencie poczuł, że alrauna na jego piersi się poruszyła. Zdjął ją, choć bardzo niechętnie, ale sądził, że tak będzie najlepiej. Przyjrzał jej się jeszcze raz uważnie i zawiesił na szyi Viljara.

– Weź to, mój chłopcze. Ona może ci się przydać w różnych sytuacjach. Jeśli poczujesz, że się porusza, kurczy albo drapie cię odrostkami korzeni, to będziesz wiedział, że Tula i ja znaleźliśmy się w wielkim niebezpieczeństwie. Nie będziesz nam mógł wprawdzie w żaden sposób pomóc, ale będziesz wiedział. Jeśli alrauna stanie się ciężka, jakby martwa, to wiedz, że powinniście oboje z Belindą wracać do domu. Sami. Wtedy bowiem mnie i Tuli nikt już nie będzie mógł pomóc. I wam nie wolno iść do doliny, żeby nas szukać. Przyrzeknij mi, że zrobisz, jak mówię!

Viljar skinął głową:

– Obiecuję. Choć to będzie bolesna decyzja. Pragnąłbym nade wszystko, żebyś spoczął w grobie koło babci Vingi.

– Ja także tego pragnę – rzekł Heike poważnie. – Zresztą nie zamierzam się tak od razu poddać. Nie chciałbym tylko zakończyć życia, nie podjąwszy walki z naszym okrutnym przodkiem. Bez próby chociażby uwolnienia rodu od dalszych cierpień.

– Nie myśl, że ja zamierzam się poddać! – zawołała Tula wojowniczo. – Poza tym ja muszę wrócić do Grastensholm. O niczym innym nie może być nawet mowy!

Przez najbliższe pół godziny Viljar i Belinda patrzyli w ślad za dwoma samotnymi postaciami, coraz mniejszymi i mniejszymi, wspinającymi się w górę pomiędzy zielonkawoniebieskimi ścianami lodu.

– Niech ich święty Jerzy nie opuszcza – szeptała Belinda, która wciąż uważała, że jest zbyt mało ważna, by w jakiejkolwiek sprawie zwracać się wprost do samego Boga.

– Tak, teraz przyda im się pomoc ze strony wszystkich świętych – powiedział Viljar. – Mam jednak wrażenie, że jeśli chodzi o Tulę, to może nie świętych należałoby wzywać.

Belinda posłała mu pełne przerażenia spojrzenie i zajęła się bardziej przyziemnymi sprawami. Po to, by stłumić lęk o towarzyszy podróży, którzy już zniknęli im z oczu, by nie poddawać się tej nierzeczywistej atmosferze pustkowia, a także po to, by opanować coraz większy, bolesny niepokój swojego ciała.

Viljar nie może mieć powodu, żeby się za nią wstydzić.

Dzień wlókł się niemiłosiernie.

Niesamowity dzień, pogrążony w ciszy, biały od śniegu, który wprawdzie niżej w dolinie topniał, ale w górach trzymał się mocno. Nic nie mąciło tej upiornej ciszy, coś strasznego, wibrującego wisiało w czystym, zimnym powietrzu wśród potężnych gór i odbijało się echem w duszach dwojga samotnych ludzi.

Wspólnymi siłami urządzili obozowisko możliwie jak najwygodniej, przez cały czas starali się do siebie nie zbliżać, nie dotykać się nawzajem.

Viljar pomógł Belindzie nagrzać wody w jedynym naczyniu, jakie mieli, i wyprać brudne ubrania, także odzież Heikego i Tuli. W ciągu długiej podróży nazbierało się tego sporo.

Dobrze było zająć się czymś praktycznym. Lęk nie był wtedy taki natrętny.

Viljar naprawiał uprząż, pomagał Belindzie w cięższych pracach, ale wciąż niespokojnie spoglądał w niebo. Nic jednak nie zapowiadało, żeby miało spaść więcej śniegu; przeciwnie, pokrywa chmur stawała się coraz cieńsza, aż wreszcie wyjrzało słońce. Bardzo to ucieszyło Belindę, bo mogła wysuszyć pranie.

Wiatru też właściwie nie było, a i konie nie miały trudności ze znalezieniem nadającej się do jedzenia trawy pod miękkim śniegiem. Dzień powinien był być przyjemny. Ale nie był. Przeciwnie – był straszny!

Prawie ze sobą nie rozmawiali. Belindę przez cały czas bolał żołądek ze zdenerwowania, a Viljar miał momentami wrażenie, że nie zniesie napięcia.

Po zachodzie słońca zjedli w ciepłym szałasie kolację. Belinda siedziała w kucki i obiema rękami ściskała gorący kubek. Od czystych ubrań w kącie szedł do niej przyjemny zapach wiatru i świeżości.

Pod ścianą stała nieduża, elegancka walizeczka Tuli. Serce Belindy ściskało się, ilekroć na nią spojrzała. Czy walizka jeszcze kiedykolwiek przyda się właścicielce? Heike zabrał ze sobą większość swoich rzeczy. Przede wszystkim magiczne skarby.

Belinda, jak bardzo wielu ludzi przed nią, mogła się przekonać, że znacznie gorzej jest tym, którzy muszą biernie czekać. Łatwiej jest być w środku wydarzeń, żeby nawet nie wiem jak nieprzyjemnych, ale działać, mieć na coś wpływ! Czekanie strasznie szarpie nerwy.

Nagle stwierdziła, że Viljar przygląda jej się ukradkiem. Natychmiast odwróciła wzrok. Nie byłaby teraz w stanie rozmawiać. Kiedy jednak i on przestał na nią patrzeć, poczuła się zawiedziona. Takie to są niekonsekwencje miłości.

– Oni już chyba powinni tu być z powrotem – powiedziała jednak w końcu.

– To wcale nie jest takie pewne. Musimy się przygotować na czekanie może nawet przez kilka dni.

W takim razie muszą nocować w szałasie. Sami. Tylko we dwoje.

Belinda spostrzegła, że Viljar znowu jej się przygląda. Tak ją to wytrąciło z równowagi, że kromka chleba upadła jej na ziemię. Oczywiście posmarowaną stroną. Jakżeby inaczej!

Słońce zaszło i zapadał wieczór. Na niebie pojawił się księżyc i okrył góry matową, srebrzystą poświatą. Robiło się coraz zimniej.

Po raz ostatni wyszli na dwór, żeby zobaczyć, czy z końmi wszystko w porządku. I po raz chyba setny tego dnia rzucali lękliwe spojrzenia na lodowiec i wypływającą ze skalnego przesmyku rzekę. Co prawda trudniej było teraz dostrzec cokolwiek, ale naprawdę nie było tam najmniejszego śladu życia.

A kiedy nieskończenie wolno wracali do szałasu, Viljar krzyknął i przystanął, jakby nasłuchując.

– Co się stało? – zapytała Belinda.

– To alrauna – szepnął. – Jakby podkuliła swoje pazurki. Udrapała mnie!

Belinda nie do końca pojmowała, co to właściwie jest ta alrauna. Widziała ją przelotnie, kiedy Heike podawał amulet Viljarowi, ale nie umiałaby powiedzieć, jak wygląda. I w końcu nic dziwnego, alrauna występuje tak rzadko, że nie tylko Belinda jej nie widziała. Zmarszczyła brwi. Czy to jest żywe stworzenie? Coś w rodzaju kraba? Ale jak można wymagać, żeby wiedziała?

– To znaczy, że Heike i Tula znaleźli się w niebezpieczeństwie. Wyruszam do doliny. Natychmiast!

– Oczywiście! Wezmę tylko kurtkę i też biegnę. Poczekaj!

– Nie, nie, ty zostaniesz tutaj!

– Nie możesz mnie tu zostawić! – zawołała. – Musisz mnie zabrać! Co ja mam do…

Umilkła.

Viljar przez chwilę patrzył na jej miłą, ufną buzię. Co ona chciała powiedzieć? „Co ja mam do stracenia?” albo może: „Co ja mam tu sama do roboty?” Nie, w to ostatnie raczej nie wierzył.

– No dobrze, w takim razie chodź! – rzekł tonem, w którym było i zdenerwowanie, i czułość, za co został nagrodzony spojrzeniem wyrażającym niemal psie oddanie.

W czasie pospiesznych przygotowań do drogi Viljar raz jeszcze spojrzał w górę ku rzece, tym razem starał się ocenić sytuację i możliwość przeprawy.

– Wiesz, Belindo…

Natychmiast znalazła się przy nim. Tak blisko, że musiała odchylić głowę w tył, żeby widzieć jego twarz.

– Tak?

Starał się zachować powagę i nie roześmiać z tego jej posłuszeństwa.

– Zastanawiam się nad taką sprawą. Heike i Tula poszli piechotą, ponieważ bali się, że konie będą im tylko sprawiać kłopot. W każdym razie Heike tego się bał. Ale przecież ty też widzisz, że wzdłuż brzegu rzeki można przejechać konno. Prawda?

Spojrzała tam, gdzie pokazywał. Księżyc świecił teraz jaśniej, a jego blask odbijał się od lodu.

– Tak. Po prawej stronie.

– Wobec tego weźmiemy wszystkie cztery konie, bo musimy się tam dostać jak najszybciej. A poza tym niebezpiecznie jest zostawiać zwierzęta bez opieki.

Belinda rozejrzała się przerażona po pustkowiu. Wilki? Niedźwiedzie? Rysie, a może żbiki?

– Tak, zabierzmy je – powiedziała.

Wkrótce potem posuwali się wąskim pasmem ziemi nad rzeką wzdłuż liczącego sobie tysiące lat lodu. Powietrze było ciężkie od wilgoci i zimne, ale księżyc także tutaj oświetlał im drogę na tyle, że mogli spokojnie iść. Akurat tutaj jechać się nie dało.

Viljar odczuwał przemożną potrzebę otoczenia ramieniem drobnych pleców Belindy, żeby ją chronić przed wszelkim niebezpieczeństwem. Tę biedną małą istotę, tak ufnie wkraczającą u jego boku do strasznej doliny, o której nie wiedziała prawie nic. A szła tylko dlatego, że on idzie.

ROZDZIAŁ XIII

Heike i Tula dotarli do doliny wczesnym przedpołudniem. Poczuli się wtedy tak, jakby spalili wszystkie mosty i wszelkie ludzkie sprawy zostawili za sobą. Jakby zostawili za sobą cały świat. Dolina Ludzi Lodu była odrębnym światem, odrębnym stanem, odrębną jakością, inaczej nie byli w stanie wytłumaczyć tego oszałamiającego wrażenia, jakiego doznali na jej widok.

– Czujesz powiew historii? – mruknęła Tula tuż obok miejsca, gdzie kiedyś znajdowała się lodowa brama.

– Owszem – odparł Heike wzruszony. – Więc oni tutaj żyli? Nieszczęsne wyrzutki świata, potomstwo naszego przerażającego pradziada?

Nieświadomie oboje starali się nie wymawiać imienia Tengela Złego.

– Czego ty się właściwie spodziewasz po tym eksperymencie? – zapytała Tula. – Chodzi mi o to, że przecież żadne z nas nigdy nie wygra z nim walki. Wprost przeciwnie. On bez najmniejszego trudu pokona zarówno ciebie, jak i mnie.

– Wiem. Ale nie mogłem nie spróbować, Tula. Mam nadzieję, że może przynajmniej uda mi się odnaleźć miejsce, gdzie jest zakopane to jego naczynie. Żeby ułatwić życie naszym następcom. Ale bardzo mi brak alrauny.

– Poradzimy sobie bez niej. Tylko o jednej rzeczy nic wolno ci zapominać – powiedziała z pogróżką w głosie. – Ja zamierzam wrócić do Grastensholm! Żaden mały drań nie może mnie pokonać!

– Ani mnie – uśmiechnął się Heike cierpko. – Bo na co by się zdało znalezienie naczynia, gdybyśmy nie mogli nikomu o tym powiedzieć?

– No właśnie! To od czego zaczynamy?

Długo rozglądali się po dolinie, przypatrywali się otaczającym ją potężnym górom. Wiedzieli, że miejsce, którego szukają, musi leżeć wysoko. Wobec tego przeszukiwali wzrokiem zbocza.

– Wiesz, co ja myślę? – zapytał Heike. – Myślę, że wszystko tutaj porósł las. Od setek lat nie pasły się tu ani większe, ani mniejsze zwierzęta. Za czasów Ludzi Lodu wszystko wyglądało inaczej.

– Jak my tu coś znajdziemy? Te brzozowe zagajniki tak się rozrosły!

– Widzę też kępy wielkich sosen. Ziemia musi tu być żyzna. Nic dziwnego, że nasi utrzymali się tak długo.

Znowu uważnie przepatrywali zbocza. Bardzo niewiele pozostało tu pamiątek po przeszłości. Nic, co by mogło wskazywać drogę.

– Myślę, że nie powinniśmy popadać w sentymentalizm – powiedziała Tula. – Proponuję iść prosto do celu.

– Dobrze – zgodził się Heike. – Byłoby przyjemnie rozejrzeć się, jak Ludzie Lodu kiedyś żyli, ale nie mamy czasu. Pierwsze, co powinniśmy zrobić, to odszukać grób Kolgrima pod skalnym uskokiem.

– Tak. A potem będziemy posuwać się dalej od szczytu tego nawisu. Podobnie zrobił Ulvhedin. Ale tak był odurzony narkotykami, że nie pamiętał potem, gdzie to było.

Droga pod górę okazała się mozolną wspinaczką przez stary brzozowy zagajnik. Pnie drzew poszarzały ze starości, gałęzie były czarne, pokrzywione, niemal pozbawione liści. Wystarczyło mocniej pchnąć pień, żeby się ze skrzypliwym trzaskiem zwalił na ziemię, tak bardzo były spróchniałe. W górach jesień już się kończyła, ostatnie złote liście ledwo się trzymały gałęzi i przy każdym podmuchu wiatru spadały z szelestem. Ziemia w zagajniku porośnięta była miękkim mchem, który też już stracił kolor. Na początku wspinaczki mijali coś, co musiało być porośniętymi mchem resztkami zabudowań. Tula zatrzymała się i coś tam szeptała, nie powiedziała Heikemu, co robi, a on nie pytał.

Znalezienie właściwego wzgórza w tej leśnej okolicy okazało się sprawą bardzo skomplikowaną. Wczesnym popołudniem jednak stanęli u stóp kolejnego wzniesienia, sami już stracili rachubę, którego.

– Tutaj leży Kolgrim – oświadczył Heike. – Tutaj wibracje śmierci są niewiarygodnie silne, choć wszystko wokół zarosło.

– Nie wszystko – zaprotestowała Tula. – Został wolny od trawy trójkąt, pewnie ten sam, o którym piszą w księgach. Ale krzyża, który Dan postawił na grobie, nie ma.

– Może też niezbyt dobrze go umocował – powiedział Heike. – Ale teraz musimy iść dalej. Dzień coraz wyraźniej chyli się ku zachodowi.

Od dawna wyczuwali coś jakby opór. Słaby, kiedy weszli w dolinę, narastający w miarę, jak zbliżali się do celu. Opór, złość, która teraz niemal nie pozwalała im oddychać. Oto są, dwoje obciążonych dziedzictwem potomków Ludzi Lodu, na terytorium Tengela Złego. Gdzieś tutaj, w tej okolicy, ukrył naczynie z wodą zła. Jego duch, siła jego myśli strzeże tego miejsca. Fantom, niemal tak samo silny jak on sam. Zarówno Tula, jak i Heike przez całe życie byli poddawani działaniu siły myśli Tengela Złego, wiedzieli, że jest ogromna i śmiertelnie groźna.

Teraz ją wyczuwali. Tak mocno, jakby była rzeczywistą mocą, szczelnie owijającą ich ciała, jakby była cieczą, wypełniającą ich bez reszty. Ostrą, trującą i ciężką od nienawiści. Gdziekolwiek Tengel Zły się teraz znajdował, w Słowenii czy gdzie indziej, to wiedział o ich obecności w Dolinie Ludzi Lodu. Widział ich z tego miejsca, w którym spoczywał, oni zaś odczuwali coraz wyraźniej, że bardzo go to denerwuje. Zwyczajni śmiertelnicy, którzy zapuściliby się do tej zapomnianej doliny i wędrowali wśród owych ponurych gór, nie mieli dla niego znaczenia. Poza tym raczej nie należało się obawiać, że znajdą ukryte naczynie, a po drugie zła siła Tengela bez trudu mogła ich unieszkodliwić, gdyby stali się zbyt natarczywi. Ale ci dwoje obciążeni dziedzictwem? Ci odszczepieńcy, którzy opowiedzieli się po stronie dobra, przychodzili tu, żądni walki ze złem… W każdym razie Heike. Tula była przypadkiem z pogranicza. Ale tutaj nie przyszła, żeby popierać Tengela Złego. Wprost przeciwnie! I nieśli ze sobą wodę Shiry.

Tych dwoje, którzy wdarli się do jego doliny, można powstrzymać jedynie zwielokrotnioną siłą myśli. To wymagało najwyższej koncentracji i przybysze odczuwali to wyraźnie.

Wspinaczka na strome zbocze zabrała im sporo czasu. Raz Tula przystanęła, żeby odetchnąć, i oczyma wyobraźni zobaczyła tragiczny upadek Kolgrima ze skały. Dolina leżała teraz skąpana w intensywnym blasku księżyca, niesamowicie piękna, wymarła, przerażająca. Liczne lodowce wysoko w górach, ponad doliną, odbijały księżycowe światło niemal wszystkimi kolorami tęczy: błękitem, seledynem, szafirem, a w jednym miejscu dostrzegła sinoróźowy cień jak złowieszczą przestrogę. Żadne z nich jednak nie poddawało się lękowi.

Cienka powłoka śniegu sprawiła, że zbocze stało się śliskie. Heike nie sprawiał wrażenia zmęczonego, ale mimo wszystko miał przecież siedemdziesiąt cztery lata i wspinaczka nie mogła być dla niego igraszką. Idąc ku górze nie rozmawiali ze sobą.

Nareszcie Heike mógł się wyprostować. Znalazł się na samym szczycie wystającej skały. Ruchem ręki powstrzymał Tulę, która nadchodziła tuż za nim.

Popatrzyła w ślad za jego spojrzeniem i stanęła jak wryta.

Na krawędzi skały coś było. Coś czarnego i skulonego. A może to kamień? Nie, bo w kamieniu odbijałoby się światło księżyca. To, co tam siedziało, było po prostu czarne albo ciemnogranatowe i nie było to ani zwierzę, ani powyginany pień drzewa.

Kiedy przypomnieli sobie własne rozważania sprzed kilku minut, wszystko wydało się całkiem zrozumiałe. To oczywiste, mógł to być jedynie Tengel Zły, który siedział tam zgięty wpół, otulony swoim czarnym płaszczem, i ani nie odbijał światła, ani nie rzucał cienia. Wszystko się zgadzało.

Przez chwilę stali bez ruchu, nie będąc w stanie zebrać myśli, wreszcie Tula zaczęła mówić szeptem. Nie wydało im się to wcale przesadą, że szepcze na tym pustkowiu. Nastrój tej chwili taki był, tak to odczuwali.

– On tu trzyma straż – mówiła Tula. – Nie zamierza dopuścić, byśmy zaczęli szukać miejsca, w którym schował naczynie. Na wszelki wypadek chce zatrzymać nas tutaj.

– Masz rację – przyznał Heike. – Ale to wyjaśnia mi jeszcze coś innego, nad czym wielu z Ludzi Lodu łamało sobie głowy.

– Co takiego?

– Że on bardzo dobrze to miejsce zna. Że był tu tamtego dnia, kiedy Kolgrim zranił Tarjeia.

– Myślisz, że to on wcisnął Kolgrimowi do ręki nóż?

– To by mnie wcale nie zdziwiło. Tarjei był najinteligentniejszym z potomków Ludzi Lodu, jaki się kiedykolwiek narodził. Wprawdzie nie był ani wybranym, ani obciążonym, ale miał najbardziej przenikliwy umysł. Wszystko wskazuje na to, że Tarjei znalazł miejsce, w którym zostało zakopane naczynie z wodą zła, i że ten, co siedzi tam na skale, przybył tu osobiście, by mu nie pozwolić posunąć się dalej. Kolgrim był jedynie narzędziem, odgrywał rolę wasala.

Tula spojrzała spod oka na nieruchomą postać.

– Myślę, że masz rację.

Heike patrzył na płaską powierzchnię ponad uskokiem.

– Co teraz zrobimy?

– Ja bym się nim nie przejmowała. Niech sobie tam siedzi, jak chce, a my chodźmy dalej. W górę. Bo przecież Kolgrim zbiegł z góry, prawda? Tamtędy – pokazała.

– Na to wygląda. Ale jak się tam dostaniemy?

Tula zastanawiała się przez chwilę,

– A niech to! – prychnęła. – Musimy przejść koło niego.

Spojrzeli w drugą stronę, ale tam zobaczyli tylko stromą, gładką ścianę, bez żadnych możliwości oparcia stopy gdziekolwiek. Istniała jedna jedyna droga na tamto płaskie wzniesienie i wiodła przez ów fatalny szczyt skały. O żadnym potajemnym przemknięciu się nie było nawet mowy!

– Powinienem był zabrać ze sobą alraunę – syknął Heike przez zęby.

– Nic by ci to nie pomogło. Pamiętaj, że Kolgrim zabił się z alrauną na szyi.

– Ona nigdy nie należała do niego. Alrauna zawsze zwalczała tę pokrakę na górze,

– Heike, licz się ze słowami!

Zdawało się, że dziwna istota uniosła się trochę, jakby spęczniała, kiedy została nazwana pokraką. Potem znowu opadła do dawnych rozmiarów.

– On słyszy wszystko, co mówimy – szepnął Heike.

– Uważasz, że powinniśmy zawrócić?

– Teraz? Nigdy w życiu!

– Dobrze powiedziane – rzekła Tula lakonicznie. – Nigdy w życiu!

– Musimy się z nim zmierzyć, spróbować go pokonać.

– W jaki sposób? Nasi przodkowie nie mogą ci tu w niczym pomóc.

– Wiem. I alrauna też nic by nie pomogła. Tula, czy tobie to nie pochlebia? Że on nie chce nas dalej puścić?

– Tak, możemy czuć się wyróżnieni. Będę chyba musiała użyć całej swojej sztuki. Tym razem to naprawdę nie przelewki.

– Ja też użyję moich magicznych przedmiotów, zabrałem ze sobą wszystko, co może się przydać. Zobaczymy, jak daleko nas to zaprowadzi.

– Celem powinno chyba być unicestwienie jego astralnej postaci i złamanie siły jego myśli, prawda?

– Owszem, ale zdaje mi się, że nie mamy przed nim żadnych tajemnic. Spójrz na niego teraz!

I to właśnie w tym momencie na pustkowiu przed wejściem do Doliny Ludzi Lodu, alrauna poruszyła się na piersi Viljara, jakby prosiła o pomoc dla narażonych na niebezpieczeństwo.

Paskudna figura siedziała jak przedtem, skulona, z pochyloną głową, ale wokół niej unosiło się coś jakby obłok kurzu, wirujący, złowieszczy, ostrzegawczy. Istnienie w pobliżu jasnej wody najwyraźniej przyprawiało tę pokrakę o niepokój.

– Nie bardzo mogę mówić o tym stworze: „on” – powiedziała Tula. – On, to tak, jakbyśmy przyznawali temu osobowość, ludzkie cechy. To jest… po prostu: „To”.

Jej słowa widocznie uraziły złą istotę, bo nagle zaczęła się powiększać.

– Lepiej chyba uważać, co się mówi – rzekł Heike.

Kiedy tak rozmawiali, Heike wydobył skórzany woreczek z częścią skarbu Ludzi Lodu. Otwierał go powoli, a tymczasem Tula śpiewała jakąś osobliwą, magiczną pieśń, której nie rozumiał. Przypomniał sobie teraz inną księżycową noc na innej płaskiej skale. Pięćdziesiąt lat już minęło od czasu, kiedy Vinga i on, przy pomocy czarodziejskich run i prastarych magicznych przedmiotów swojego rodu, przywołali na świat szary ludek. Wtedy mieli przed sobą całe życie. Teraz przed nim nie było już niczego. Mógł jedynie podjąć próbę zmierzenia się ze złem, żeby pomóc swoim potomkom.

Nagle zastygł w bezruchu. Monotonna pieśń umilkła, domyślił się zatem, że Tula przeżywa to samo co on.

Tuż przed nimi pojawiła się jakaś postać. Mężczyzna, być może trzydziestoletni, ale nie starszy. O łagodnym, smutnym uśmiechu na bardzo interesującej twarzy, o ciemnych, miedzianorudych włosach i rozumnym spojrzeniu. Unosił ostrzegawczo rękę, jakby chciał zagrodzić im drogę.

– Kim jesteś? – zapytał Heike.

Przybyły odpowiedział melodyjnym głosem:

– Ja jestem tym wybranym, który miał być obdarzony taką siłą, jakiej nikt przedtem ani potem na świecie nie miał posiadać. Ale nić mojego życia została przerwana, mój czas nigdy nie nadszedł, nawet ja sam za życia nie wiedziałem, że jestem wybranym. Wiedział o tym tylko ten stary zły…

Ogarnęło ich głębokie rozczarowanie.

– Skoro ty byłeś tym wybranym, to czy to oznacza, że dla Ludzi Lodu nie istnieje już żadna nadzieja?

– Nie rozpaczajcie – pocieszał ich przybysz. – Ród musiał czekać tak długo właśnie dlatego, że moje życie zostało przerwane, a siły unicestwione. Ale bądźcie spokojni, narodzi się jeszcze jeden! Być może ja i tak bym nie zdążył się rozwinąć, by być wystarczająco silny, nie wiem. Ale ten prawdziwie silny przyjdzie…

Wtrąciła się Tula:

– Zawsze myślałam, że nasi opiekunowie z tamtego świata nie mają władzy nad doliną i w żaden sposób nie mogą nam tutaj pomóc. Że jego siła jest tutaj zbyt wielka. Ale jednak ty przyszedłeś?

Uśmiechnął się tym swoim bolesnym uśmiechem i potrząsnął głową.

– Ja też nie mogę wam pomóc. Mogę was jedynie przestrzec. I to właśnie czynię. Zawróćcie, proszę was. Tu naprawdę nic nie możecie zrobić.

– Teraz nie możemy już zawrócić – odparł Heike. – Ale dlaczego ty się tutaj pojawiłeś?

– Podobnie jak twój przyjaciel Wędrowiec w Mroku został wysłany na Południe, by strzec miejsca spoczynku naszego przodka, tak ja mam pilnować miejsca, w którym ukryte jest naczynie. Twój przyjaciel ze Słowenii nie może zrobić nic innego, jak tylko trzymać cię z daleka od punktu, w którym spoczywa Tengel Zły, podobnie i ja mogę was tylko prosić, byście się jeszcze raz bardzo dobrze zastanowili nad swoją decyzją. Jeśli wybierzecie złą drogę, nie będę mógł wam pomóc.

Stali bez słowa. Istota na skale ani drgnęła.

– Widzę, że nie zamierzacie posłuchać mojej rady – uśmiechnął się przybysz cierpko. – W takim razie mogę was już tylko prosić o jedno: Nie drażnijcie go! Jego władza jest większa, niż się wam wydaje. Żegnajcie! Albo raczej: Do zobaczenia!

Po czym zniknął.

Oni zaś stali jak sparaliżowani.

– No tak – westchnęła po chwili Tula. – To przynajmniej wiemy, jak wygląda Tarjei.

– Masz rację, to z pewnością on. Wszystko się zgadza do najdrobniejszego szczegółu. Ród wiązał z nim wyjątkowo wielkie nadzieje. Rozumiem, że nie zdążył rozwinąć swoich możliwości. Zamysł był taki, że Tarjei miał być przygotowany pod każdym względem, miał skończyć najlepsze szkoły, otrzymać gruntowne wykształcenie, miał wiedzieć wszystko i dopiero potem miała się ujawnić jego ponadnaturalna siła. Ale szalona wyprawa Kolgrima ściągnęła go do tej nieszczęsnej doliny, gdzie absolutnie nie powinien był przychodzić nieprzygotowany… bo stał się zbyt łatwą zdobyczą tego tam. Z powodu Kolgrima, przeklętego wyrzutka! Nie, nie ma żadnych wątpliwości, kto kierował nożem w ręce Kolgrima. Przed urodzeniem się Shiry Tarjei musiał być najstraszniejszym wrogiem tej pokraki.

– To nie lubi słowa „pokraka”, Heike – powiedziała Tula, spoglądając ukradkiem na skałę.

– Ach, to przecież tylko chimera! – prychnął Heike niecierpliwie. – Koncentracja myśli. Chodzi mi o to, że jego tu przecież nie ma, on tylko kieruje ruchami tego czegoś tam z miejsca swojego spoczynku. Tula, my oboje, i ty, i ja, byliśmy kiedyś wydani jego władzy i w każdym przypadku sprawą najważniejszą był flet! Teraz, kiedy w pobliżu nie ma żadnego fletu, on nie ma nijakiej mocy!

– Być może masz rację – rzekła z wahaniem.

Księżyc świecił teraz jakimś niesamowitym blaskiem; było jasno niczym w dzień. Żadne nie miało poczucia rzeczywistości, nie obciążała ich też jakakolwiek odpowiedzialność. To, co robili, nie dotyczyło ludzi poza tą doliną. Mieli do spełnienia zadanie, które sobie sami dobrowolnie wyznaczyli i zamierzali je wykonać, nie licząc się z kosztami.

Przyszli tu, żeby mu odebrać zdolność do materializowania się i kierowania wydarzeniami daleko od miejsca, gdzie spoczywa jego fizyczna osoba. Jeśli potrafią tego dokonać, droga do przeklętej wody stanie otworem i wtedy będzie można uwolnić Ludzi Lodu od strasznego dziedzictwa, a cały świat od wielkiego niebezpieczeństwa: Że złe moce obejmą panowanie na ziemi.

Ale o tym niebezpieczeństwie wiedzą tylko Ludzie Lodu.

Zatem podjęli swoją pracę. Zaklinali złą moc i starali się ją obezwładnić za pomocą czarów. Skoro jednak pierwsze próby nie przynosiły żadnego rezultatu, zastanawiali się, co dalej. Heike rzucał na drogę, którą mieli iść, małe kulki z czarodziejskich ziół i innych magicznych remediów, by ograniczyć w tym miejscu oddziaływanie złego ducha. Najlepsze zaklęcia Tuli nie skutkowały – chwilami wydawało im się, że Tengel Zły siedzi i bawi się tymi ich nieporadnymi wysiłkami.

– Czy nie powinniśmy wylać paru kropel magicznej wody? – zapytała Tula szeptem, nie mając odwagi spojrzeć w górę na skuloną tam postać.

– Oszalałaś? – oburzył się Heike, także szeptem. – Wody musimy strzec, jakby była ze złota! Pomyśl, co by się stało, gdyby dostała się w jego pazury! Zniszczyłby ją, a w każdym razie my już byśmy jej nie zobaczyli.

– Chyba nie jest w stanie czegoś takiego zrobić!

– Cóż my o tym wiemy? Nie mamy nawet pojęcia, co ta stwora może, a czego nie. A poza tym Tarjei nas przed nim przestrzegał, pamiętaj!

Tula nie nalegała więcej.

Czas płynął powoli. Dwoje śmiałków posuwało się do przodu, prawie niezauważalnie, krok za krokiem, coraz bliżej potwornej istoty.

Wszystkie jednak mistyczne zabiegi, jakie wykonywali, wszelkie formułki i zaklęcia, pozostawały bez widocznego rezultatu. Skulona postać trwała na dawnym miejscu.

Księżyc toczył się po firmamencie i rzucał długie, zimne cienie na skały, błyski światła odbijały się od lodowców jak magiczne latarenki, łańcuch gór niczym wyrazisty relief rysował się na zielonkawogranatowym niebie.

W pewnym momencie Tula odważyła się na ostrożną próbę wyminięcia zawalidrogi, ale jej się to nie udało. Doszła jakby do granicy i dalej nie była w stanie wykonać ani jednego ruchu. Jakby się zderzyła z jakąś niewidzialną ścianą. Parskając ze złości musiała się wycofać.

Po chwili oboje, z niesłychaną cierpliwością, powolutku zaczęli się zbliżać do owego punktu. Znaleźli się już tak blisko, że mogli rozróżnić potworne rysy Tengela Złego, jego płaską czaszkę, wybałuszone rybie oczka z ciężkimi, pofałdowanymi powiekami, nos podobny do wielkiego ptasiego dzioba i odpychającą gębę.

Jakaś przedpotopowa stwora, wysuszona i zdeformowana. Trudno było pojąć, że to kiedyś mogło być ludzkie stworzenie.

Dostrzegali wyraz jakiejś złośliwej radości, złowieszczego triumfu w tym obrzydliwym obliczu, czy jak to nazwać, bo o twarzy raczej trudno by tu mówić. A wokół całej postaci wciąż unosił się obłok pylistej substancji, jakby stwora wydzielała z siebie czyste, materialne zło.

Bliżej nie mogli jednak podejść. Nie mogli go też wyminąć. Nie pomogło ani to, że Tula miotała przekleństwa, ani to, że Heike rzucał na ziemię kolejne, coraz silniejsze środki.

– Tylko odrobinkę, parę kropelek – szepnęła Tula.

Heike zawahał się. Chciał to zrobić, ale tak strasznie się bał! Mimo to pokusa była wielka…

– Naprawdę… namawiała Tula, przekrzywiając głowę.

Heike nadal się wahał. Pomyślał o zadaniu, które sobie wyznaczyli, o tej długiej podróży, podjętej, jak się zdaje, na próżno.

W końcu z desperacją zacisnął zęby i skinął na znak, że się zgadza.

Jak wiele z tego docierało do istoty na skale? Ile się domyślała, czy może słyszała? Nie mieli odwagi nawet spojrzeć w tamtą stronę.

– Tylko parę kropel – syknął Heike przez zęby. – Na ziemię, tam gdzie ten niewidzialny mur! Potem będziemy mogli przejść dalej.

– Dlaczego nie wprost na niego?

– Zbyt duża odległość.

Niewiarygodnie szybko Heike wydobył butelkę z wodą Shiry i wyciągnął korek. Po czym wylał kilka kropel, które spadły na ziemię u ich stóp.

W następnej sekundzie oboje przerażeni odskoczyli w tył.

Niżej, w dolinie, Viljar i Belinda stanęli jak wryci.

– Co to było? – szepnęła dziewczyna ze zgrozą.

Usłyszeli jakiś nieludzki wrzask wściekłości, który przeciął powietrze nad szczytami gór, spojrzeli w tamtą stronę, wcale nie tak daleko od nich. Konie rżały spłoszone i Viljar z największym trudem zdołał je utrzymać.

Z jednego ze wzgórz wznosił się ku niebu upiorny obłok żółtoszarego pyłu, a wewnątrz migały ostre błyski jak w burzowej chmurze.

– Tam, patrz, tam wysoko! Oni tam są! A w każdym razie coś – wykrztusił Viljar zdławionym głosem.

– Musimy się tam dostać? – zapytała Belinda blada jak ściana.

Rozległ się kolejny krzyk, tym razem ludzki.

– To dziadek – jęknął Viljar z lękiem. – To jego głos. Belindo, konie, szybko! Musimy się wspiąć na górę!

Nie mając odwagi zastanawiać się nad tym, co robią, pomagała mu przy koniach.

– Ale czy naprawdę musimy je wiązać? Chodzi mi o to, że jeśli… – jąkała się.

– Jeśli żadne z nas nie wróci? – dokończył za nią. – Masz rację. Założę bardzo luźne pęta, żeby mogły się w razie potrzeby same uwolnić. No, chodź! A może wolałabyś tu zostać?

– Nie, nie! Przecież muszę się tobą opiekować!

– Och, dziecko drogie – szepnął Viljar.

Wziął ją za rękę i pociągnął za sobą w gór.

Byli młodzi i silni, wbiegli więc na zbocze znacznie szybciej niż tamci. Ciągle pojawiały się rozjarzone płomienie, a raczej ich refleksy, bo teraz mieli skalną płaszczyznę ponad sobą i niczego widzieć nie mogli.

– Co zrobimy? – zapytała Belinda.

– Bardzo rozsądne pytanie – odparł zasapany po wspinaczce. – Ale jest tylko jedna rzecz, którą możemy zrobić i którą zrobić powinniśmy: zabrać tych dwoje szaleńców stąd jak najszybciej. To zbyt niebezpieczne miejsce!

Kiedy byli już prawie na samej górze, nagle buchnął na nich taki smród, że musieli się zatrzymać. Cały występ skalny był dosłownie spowity jakimś dziwnym dymem czy mgłą, czy może parą, nie potrafiliby określić. Tyle tylko że ta substancja zawierała coś jakby piasek czy kurz. I to on śmierdział tak obrzydliwie. W świetle księżyca zobaczyli Heikego jak, zataczając się, wchodzi tyłem w ten obłok, a ręce trzyma przed sobą, jakby się przed czymś bronił, widzieli też, że obłok ma jakieś centrum, jądro, z którego raz po raz wybuchają zielonozłote płomienie. Na moment obłok się rozproszył i wtedy zobaczyli jakąś figurę, maleńką, ale obrzydliwą, ulokowaną na skale i powoli przybliżającą się do Tuli i Heikego, którzy najwyraźniej nie zamierzali się poddać.

– Dziadku! Tula! – wrzasnął Viljar. – Wracajcie!

Tula odwróciła się ku nim na okamgnienie. Ostrzegawczo wyciągnęła przed siebie rękę.

– Wynoście się stąd! – krzyknęła nieoczekiwanie silnym i władczym głosem. – Nie zbliżać się!

Byli teraz na samej górze. Belinda, śmiertelnie przerażona, ukrywała się za Viljarem.

Heike wyprostował się, wyglądał jak posąg, jak bastion trudny do zdobycia. Wyciągał obie ręce i krzyczał w stronę potwora coś, czego nie rozumieli.

Rozległ się syk i z okropnej paszczy wydobył się kłąb żółtej jak siarka pary. Heike skulił się i chwycił za piersi.

Wtedy Viljar rzucił się na pomoc. Nie powinien był tego robić, ale nie mógł znieść widoku rannego dziadka.

– Wracaj! – krzyknęła Tula.

Belinda pobiegła za nim wołając:

– Nie wolno ci, Viljarze! Nie wolno!

Potwór skierował wzrok w stronę nowych intruzów, uznał ich widocznie za nieszkodliwych i uczynił tylko jeden ruch szponiastą ręką w stronę Belindy, najsłabszej. Obojętny, ale straszliwie skuteczny. Belinda z jękiem upadła na ziemię.

– O mój Boże! – jęknął Viljar i przypadł do niej. – Belindo!

– Odciągnij ją stąd! – wrzeszczała Tula.

Viljar już schwycił dziewczynę i wlókł ją za sobą w dół po zboczu.

– Belindo! – powtarzał wciąż tak żałośnie, że aż się serce krajało.

Ona zaś ledwie była w stanie otworzyć oczy, ale uśmiechała się do niego.

– Będzie… dobrze – zapewniała płaczliwie.

Ale te ostatnie wypadki okazały się brzemienne w skutki. Na moment koncentracja Heikego i Tuli została naruszona, a kiedy ponownie spojrzeli na potwora, zobaczyli, że stoi on tuż obok Heikego i zamierza się na niego szponiastą łapą.

Heike nie zdążył uskoczyć. Ze strasznym krzykiem, przywodzącym na myśl jakąś śmiertelną pieśń, zgiął się wpół, a potem upadł na ziemię. I tak już pozostał bez ruchu.

– Ty diable! – wrzasnęła Tula i starała się odciągnąć Heikego w bezpieczne miejsce.

Ponura istota znowu podniosła rękę. W tej samej chwili Heike pod wpływem nieznośnego bólu ocknął się i otworzył oczy. Teraz to już koniec, pomyślał. Potwór dopadł także Tulę. I dwoje młodych…

Co myśmy zrobili? Ale wtedy usłyszał przerażony krzyk Viljara i spojrzał w tamtą stronę.

Tengel Zły pochylał się, najwyraźniej zamierzając definitywnie z nimi skończyć, a już przede wszystkim z Tulą. Nagle jednak straszna figura cofnęła się gwałtownie. Jednocześnie Heike uświadomił sobie, że Tula odciąga go z całych sił od potwora, ale zobaczył coś jeszcze, coś niewiarygodnego!

Potwór nie był w stanie ich dosięgnąć! Powstrzymywały go cztery czarne cienie, które krążyły nad skałą jak ogromne nietoperze, tłukły go skrzydłami, odpychały z sykiem i parskaniem, a ich czerwone oczy miotały skry.

Były tak duże jak ludzie, ale wyglądały jak bestie. I miały ogromną władzę nad zjawą przedstawiającą Tengela Złego. Zjawa wycofywała się, broniła się z całych sił, pluła, wszystko bez skutku. Została zepchnięta aż na krawędź skalnego uskoku, łomotały w nią potężne błoniaste skrzydła, szarpały ostre szpony. Na oczach Heikego została zrzucona w dół.

Ze śmiertelnym wrzaskiem zjawa zniknęła za krawędzią skalnego nawisu i runęła w otchłań jak cień.

W następnej sekundzie zniknęły także cztery ptaszyska.

– Dzięki! – krzyknęła za nimi Tula w niebieskie przestworza. – Dzięki za pomoc!

Wspólnymi siłami zdołali z Viljarem postawić Heikego na nogi, a potem jak najprędzej zeszli w dół, Heike wspierany przez Tulę, a Viljar z Belindą na rękach.

Nie mówili nic, dopóki nie wrócili do koni.

– To ty nas uratowałaś, Tula – rzekł Heike, kiedy już byli gotowi do drogi.

– No, może nie akurat ja.

– Tak, ale masz potężnych przyjaciół! Którzy coraz bardziej mnie zadziwiają. Dlaczego? Dlaczego cztery demony pomagają Ludziom Lodu? Przeciwko samej istocie zła. Coś mi się tu nie zgadza.

– Może dlatego, żeby im było wolno mieszkać w Grastensholm – rzekła Tula.

– Nonsens! One istniały na długo, zanim ktokolwiek słyszał o Grastensholm. Nie, nie, ja sam wsiądę na konia.

– Nie jesteś w stanie, dziadku – rzekł Viljar bardzo zaniepokojony stanem zdrowia Heikego, który trzymał się na nogach jedynie siłą woli. – Nie powinniśmy byli tu przychodzić, Belinda i ja – tłumaczył się Viljar. – Zaprzepaściliśmy wszystko. Ale alrauna wysyłała sygnały.

– Postąpiliście bardzo słusznie – oświadczyła Tula przytomnie. – Heike i ja natrafiliśmy tam w górze na nieprzebytą ścianę, nigdy byśmy się stamtąd nie wydostali żywi. O, jak przyjemnie jest znowu siedzieć w siodle. Chodźcie, uciekajmy z tej przeklętej doliny, zanim stary potwór znowu ożyje!

Jechała tuż przy Heikem i podtrzymywała go. Belinda dawała sobie jakoś radę sama, przyszła już do siebie po ataku, ale wciąż nie otrząsnęła się z szoku i nie była w stanie wykrztusić ani słowa. Siedziała w siodle wyprostowana, z przerażonymi oczyma.

Kiedy wyjechali z lasu, Viljar na wszelki wypadek zajął miejsce po drugiej stronie Heikego, Bo stary olbrzym nie wyszedł bez szwanku ze spotkania z Tengelem Złym. Dla wszystkich było oczywiste, że Heike został naznaczony śmiertelnym piętnem.

Chodziło już tylko o to, żeby jakoś zniósł długą drogę do Grastensholm, bo tam chcieli go doprowadzić – wszyscy!

ROZDZAŁ XIV

Droga powrotna była udręką.

Najtrudniejsze okazało się zejście z gór. Heike nie był w stanie o własnych siłach utrzymać się w siodle, więc Tula siedziała za nim i podtrzymywała go. Musieli jechać nieskończenie wolno, bo każde stąpnięcie konia sprawiało Heikemu ból.

Domyślali się, dlaczego właśnie on stał się ofiarą tak gwałtownego ataku. To przecież on przywiózł do doliny butelkę z wodą, która tak potwornie przerażała Tengela Złego. Woda Shiry z jasnego źródła. Heike zatem musiał zostać unieszkodliwiony, zanim zdąży posunąć się dalej. Te dwie czy trzy krople, jakie wylał na ziemię, wzbudziły w Tengelu Złym okropny lęk i wściekłość. Koncentracja jego woli musiała być niesamowita!

Męczyli się tak, dopóki nie dotarli do zamieszkanych terenów i nie kupili wozu. Wtedy Heike mógł już odpoczywać na posłaniu z derek i skórzanych okryć. Dwa konie ciągnęły wóz i zawsze ktoś przy Heikem czuwał. On sam prawie się nie odzywał, ale w jego oczach dostrzegali niezłomne postanowienie: Wrócić do Grastensholm, za wszelką cenę. Miał tam bowiem do spełnienia jeszcze jedno zadanie, a mianowicie dopilnować, by szary ludek opuścił dwór. Potem będzie mógł spocząć u boku Vingi na cmentarzu w Grastensholm.

Kiedy po, jak im się zdawało, trwającej wieki mordędze dotarli wreszcie do Dombas, zatrzymali się jak zwykle w gospodzie na noc. Ostatnie dni spędzone na wozie bardzo dobrze Heikemu zrobiły, wszyscy więc w pogodniejszych nastrojach zjedli kolację, którą im podano w pokoju Heikego i Viljara. Heike bowiem chciał z nimi porozmawiać.

Zaraz po kolacji, siedząc na łóżku podparty ze wszystkich stron poduszkami, powiedział:

– Myślę, że nadszedł czas, byśmy zastanowili się nad tym, co się stało. Viljarze, ty jesteś przyszłością rodu. Twoim świętym obowiązkiem jest zapisać to wszystko w naszych księgach i podkreślić bardzo stanowczo, że nikt nie powinien wyprawiać się do Doliny Ludzi Lodu, dopóki nie nadejdzie ów wybrany, przeznaczony do tego i obdarzony odpowiednią siłą.

– Dolina sama w sobie niebezpieczna nie jest – wtrąciła Tula.

– Nie, nie, myślę, że zwyczajni ludzie mogą spokojnie ją odwiedzać. Ale znajduje się ona na takim pustkowiu, że chyba niewielu wędrowców w ogóle odkryje jej istnienie. Niebezpieczeństwo grozi wyłącznie tym, którzy szukają Tengela Złego i zakopanego naczynia. Obciążeni dziedzictwem i wybrani muszą się trzymać z daleka od doliny, pamiętaj o tym, Viljarze!

Viljar kiwał głową.

– Już w tej chwili mamy jedną osobę wybraną. To Saga, córka Anny Marii. Napiszę do niej z bardzo stanowczym ostrzeżeniem. Po prostu jej zabronię nawet o czymś takim myśleć.

– Koniecznie tak zrób. Bo gdybyśmy nie mieli ze sobą Tuli, w tej chwili bylibyśmy martwi. Jestem o tym przekonany.

Wszyscy pomyśleli o czterech demonach, którym nie spodobał się groźny atak na Tulę. To ją ratowały. Czemu to służyło, jakie miały z nią powiązania i jakie działały zależności?

Heike nie wątpił ani przez chwilę, że to one zapewniały jej młodość.

– Poruszają się dość swobodnie po świecie – zauważył Viljar.

– Owszem – zgodził się Heike – ale zwróć uwagę, jak bardzo są związane z Doliną Ludzi Lodu! Silje widziała je odlatujące znad doliny. Widziała je także Ingrid, a teraz znowu my. Dla mnie jednak najdziwniejsze jest ich przywiązanie do Grastensholm. Czego one tam szukają?

– Zamyślił się na chwilę, a potem mówił dalej: – Mamy wiele zagadek do rozwiązania. Przede wszystkim tajemnica wody zła. Odszukanie miejsca, w którym się ona znajduje. Potem ustalenie, gdzie znajduje się Tengel Zły, a także co może go obudzić. Wiemy tylko, że ma to coś wspólnego z fletem. Następnie trzeba wyjaśnić, gdzie wkracza do akcji „pierwszy Jolin”, ten z Eldafjordu. No i na koniec sprawa demonów.

Tuia nie odzywała się. Podzielała zainteresowanie Heikego, ale nie chciała wprowadzać nikogo w tajemnicę swoich związków z czterema demonami. To była jej prywatna sprawa.

– Wiecie, co ja myślę? – zapytał natomiast Viljar.

– Nie.

– Ja myślę, że Tengel Zły jest teraz śmiertelnie zmęczony.

– Oczywiście! – zawołał Heike. – Taka koncentracja, jakiej musiał podołać na tej skale, to na pewno straszny wysiłek. Musiał wykorzystać absolutnie wszystkie swoje siły, by tego dokonać. Uważam zatem, moi przyjaciele, że ród na jakiś czas będzie miał z nim spokój.

– Taką mamy najszczerszą nadzieję – przytaknęła Tula.

– Wiecie co, powinniśmy byli wykorzystać sytuację – westchnął Heike z bladym uśmiechem. – On był przecież całkiem unieszkodliwiony! Powinniśmy byli pójść dalej i odszukać to jego naczynie!

– Nie, to by się nam nie udało – zaprotestowała Tula. – W każdym razie nie z tobą, tak poważnie rannym.

– Masz rację, ja bym już dalej iść nie mógł – zgodził się Heike.

– My z Tulą myśleliśmy wtedy tylko o jednym – wtrącił Viljar. – Zabrać stamtąd ciebie, dziadku, i Belindę, i sprowadzić was bezpiecznie na dół. Was, zranionych przez tego diabła.

– Tak było – rzekła Tula. – Muszę tylko jeszcze dodać, że sami też chcieliśmy ujść stamtąd z życiem. Ja w każdym razie nie zamierzałam pozostać w dolinie ani minuty dłużej.

Siedziała i rozmyślała o demonach. Dlaczego nie zabrały jej ze sobą w dolinie? Dlaczego pozwoliły jej wrócić do Grastensholm?

Czy dlatego, że taka była umowa?

Możliwe. Ale prawdopodobnie też dlatego, że była potrzebna w drodze powrotnej. Tych dwoje młodych miałoby poważne kłopoty z ciężko chorym Heikem. To Tula przejęła teraz wszystkie jego środki lecznicze. Po raz pierwszy skarb Ludzi Lodu należał do niej. Przygotowywała dla niego lekarstwa i smarowała maściami rany. Wyglądało na to, że oddech owej złej istoty był palący, w każdym razie dla Heikego, na którym skupiła się największa furia Tengela Złego. Heike miał niezliczone paskudne rany na rękach i twarzy.

Alraunę jednak Viljar oddał dziadkowi. Należała do Heikego. Tula zapytała, czy życzy on sobie zabrać amulet do grobu, zawsze bowiem była taka szczera, za nic miała dyskrecję czy delikatność. Heike jednak potrząsnął przecząco głową. Skoro Tula nie chce alrauny, to powinna ją dostać Saga.

Tula nie chciała, z cierpkim uśmiechem oświadczyła, że należy przecież do najciężej dotkniętych, więc alrauna nie czułaby się przy niej dobrze. A zresztą nie pozostało jej już wiele czasu…

Wtedy Heike ujął jej rękę i długo ściskał. W jego smutnych, dobrych oczach pojawiły się łzy.

Heike wiedział tak wiele!

Belinda była w drodze powrotnej jeszcze bardziej niepewna niż zwykle. Spoglądała na Ludzi Lodu zdumiona, trochę przestraszona, ale prawdę powiedziawszy oni nie mieli czasu się nią zajmować. Chętnie czuwała przy Heikem na wozie, gdzie chory przeważnie spał albo majaczył nieprzytomny. Nigdy nie było tak do końca wiadomo, w jakim naprawdę jest stanie. Jak zawsze chętna była do wszelkiej pomocy, o cokolwiek ją prosili. Ale podczas ich długich rozmów siedziała milcząca, skulona w jakimś kącie.

Aż któregoś wieczora, w jakiejś gospodzie już niedaleko domu, Viljar zapytał:

– A ty Belindo, co ty o tym wszystkim sądzisz? O tym, co przeżyłaś w dolinie?

I wtedy mogli się przekonać, że Belinda w ogóle nic nie miała do powiedzenia na temat swego tak gwałtownego spotkania z Tengelem Złym. Viljar bardzo się starał, żeby jej niczego nie brakowało po drodze. Wciąż się o nią troszczył i z każdym dniem, który mijał, dziewczyna stawała się bardziej i bardziej częścią jego życia. Jego podopieczną, o którą umierającej Vindze obiecał dbać. Odnosił się do tego zadania z największą powagą.

– Ja… nie bardzo rozumiem, co się stało – szepnęła skrępowana. – Czy to Stary Eirik się nam ukazał?

Viljar jęknął pełen wyrzutów sumienia.

– Dziecko drogie, jak my się z tobą obchodzimy! Wciągamy cię w najokropniejsze przeżycia, jakich człowiek w ogóle może doświadczyć, pozwalamy ci oglądać rzeczy przekraczające zdolności ludzkiego pojmowania, uważamy za normalne, żebyś w tym wszystkim uczestniczyła, i nie wyjaśniamy ani słowa!

– Masz rację – powiedziała Tula. – To okropne. Viljarze, dzisiejszej nocy ty zajmiesz moje łóżko. Ja będę czuwać przy Heikem, a ty opowiesz tej dzielnej, oddanej nam dziewczynie całą straszną historię Ludzi Lodu! Masz na to całą noc, jeśli taka będzie potrzeba, ale musisz wytłumaczyć jej wszystko bardzo dokładnie.

– Bardzo dobrze, tak powinieneś zrobić – poparł Tulę Heike.

Viljar był na siebie wściekły. Oto on, ten szlachetny i tyle rozumiejący, za jakiego się w głębi duszy uważał, zachowuje się dokładnie tak jak wszyscy, których krytykował i którymi pogardzał: absolutnie nie liczy się z Belindą, jakby była człowiekiem o mniejszej wartości.

Wstał.

– Chodź, Belindo – powiedział łagodnie. – Porozmawiamy sobie. Będziesz mogła pytać o wszystko, nad czym się z pewnością wielokrotnie zastanawiałaś.

Objął jej drobne ramiona i poprowadził do pokoju pań.

Zrobiła się późna noc. Viljar i Belinda leżeli w ubraniach, każde na swoim posłaniu z rękami pod głową, i Viljar opowiadał. Belinda słuchała, a od czasu do czasu zadawała jakieś uściślające pytania. W końcu Viljar zwrócił do niej w ciemnościach twarz.

– Rozumiesz teraz trochę więcej z tego wszystkiego?

– Tak – odparła drżącym głosem, a potem westchnęła tak ciężko, że serce się krajało: – Nieszczęsne kobiety, które rodzą te straszne, obciążone dziedzictwem dzieci. I nawet ich nie mogą zobaczyć!

Viljar także westchnął. Słowa Belindy sprawiły, że poczuł dławiącą pustkę w gardle. Bezradny wyciągnął rękę i poszukał jej dłoni. Powoli uniósł ją do ust. Poczuł, że drży, ale zauważył też, jaka jest silna i ciepła.

– Dobranoc, Belindo – powiedział przyjaźnie i poczuł się nagle bardzo, bardzo zmęczony.

– Dobranoc, Viljarze – odparła, a jej głos brzmiał cieniutko i jakoś bardzo żałośnie.

Mimo zmęczenia Viljar leżał i myślał o Belindzie. Czuł, jak bardzo jest mu potrzebne jej ciepło, jej bliskość, ona cała. I wiedział, że by go przyjęła, choć została wychowana tak surowo. Nie opierałaby się. Wiedział o tym, bo jej oczy w każdej chwili tej wspólnej podróży wyrażały coraz większą tęsknotę i… miłość.

W żadnym razie jednak nie wykorzystałby jej słabości. To nie leżało w jego naturze. Nie mógł jej także wziąć w ramiona, przytulić i powiedzieć, jak bardzo jest do niej przywiązany, bo nie byłby później w stanie się opanować.

Teraz chciałby wyjść z tego pokoju, wrócić do Heikego, ale nie mógł. Bo to by zraniło Belindę, a poza tym jego własne łóżko było zajęte przez Tulę.

Czuł gorąco i był pewien, że bije ono od tej małej istoty na sąsiednim posłaniu. Od tej, która miała tyle do ofiarowania, ale nikogo, komu mogłaby to wszystko dać.

Viljar nie mógł być tym, który przyjmuje jej ciepło, bo zniszczyłby w ten sposób całą jej przyszłość. Zranienie Belindy było ostatnią rzeczą, której by pragnął.

Pod sam koniec podróży, gdy już wkrótce mieli zobaczyć pierwsze zabudowania parafii Grastensholm, Belinda zawołała z wozu:

– Zatrzymajcie się! Heike potrzebuje pomocy!

Przestraszeni otoczyli wóz, Tula wyjmowała lekarstwa.

– Podsadźcie go! Żeby miał świeże powietrze.

Heike widział ich niewyraźnie, słyszał głosy jak z oddali. Dlaczego się zatrzymali? Przecież do domu już tak blisko!

Skąd tyle ludzi na skraju drogi? Dlaczego stoją w świeżym śniegu? Towarzysze podróży rozpłynęli się jakby we mgle. Obcy zbliżali się do wozu…

Uśmiechali się przyjaźnie.

– Witaj, Heike z Ludzi Lodu – powiedział jeden z mężczyzn, którego Heike dobrze znał. – Czekaliśmy na ciebie bardzo długo!

– Tengel Dobry – szepnął Heike z uśmiechem. – I mój przyjaciel Wędrowiec? I Dida… Ingrid… Ulvhedin. Villemo. Trond! I Sol, i… jesteście wszyscy!

– Dla nas to wielki dzień – rzekł Wędrowiec, ujmując dłoń Heikego. – Nikt nie jest tu serdeczniej witany niż ty!

Heike widział Shirę i Mara, znowu zobaczył Tarjeia i jego serce przepełniła wielka radość. Witali go wszyscy jak wytęsknionego przyjaciela!

On sam zdumiony spoglądał na swoje ciało. Ręce, sylwetka, ubranie, wszystko należało do młodego człowieka. Podobnie jak inni zgromadzeni był znowu w swoich najlepszych latach. Wiedział, że ma za sobą długie i bogate życie. A teraz oto zaczynał nowe, nie mniej bogate!

Troje współtowarzyszy podróży stało przez jakiś czas wokół wozu, nie będąc w stanie się poruszyć.

Heike, jeden z największych synów Ludzi Lodu, umarł.

Zdawało się, że najwyższym wysiłkiem woli trwał przy życiu jak długo to było możliwe, chciał wrócić do domu, żeby nie czynić im kłopotu podczas drogi. Ale do samego końca zabrakło mu sił.

Spodziewali się tego. Śmiertelny oddech Tengela Złego poranił go aż do kości, a mimo to czuli, jakby się ziemia pod nimi rozstąpiła. Heike był z nimi zawsze. Zawsze gotów nieść pomoc, jeśli ktoś znalazł się w potrzebie. Do kogo mają zwrócić się teraz?

Poczuli się rozpaczliwie osamotnieni.

Pojechali wprost do Lipowej Alei. Chcieli jak najszybciej spotkać rodziców Viljara. Nie przynosili dobrych nowin, ale Eskil i Solveig i tak byli wdzięczni, że syn wrócił do domu.

Tula dziwnie przycichła. Obejmowała wszystkich po kolei, dziękowała Viljarowi i Belindzie za wspólny czas, potem pomachała ręką na pożegnanie i poszła do Grastensholm. Długo patrzyli w ślad za nią, nie bardzo rozumiejąc, co zamierza.

– O co jej chodziło, kiedy mówiła, że powinienem skarb i alraunę oddać Sadze? – zastanawiał się Viljar. – Przecież wiem, że w przyszłości Saga ma to dostać, ale na razie wszystko należy do Tuli. – I nagle zrozumiał. – O, mój Boże – szepnął. – Muszę za nią biec!

Ale Tula była już daleko, koło starego dworu. Viljar biegł i wołał, ona jednak odwróciła się tylko raz i pomachała mu. Zobaczył, że zatrzymała się na chwilę przed schodami i patrzyła na dom.

Potem weszła do Grastensholm.

Nigdy więcej nie widziano Tuli wśród żywych. Nigdzie we dworze nie pozostał po niej najmniejszy nawet ślad.

Pogrzeb Heikego był niezwykle uroczysty. Nie będzie żadną przesadą powiedzieć, że przyszła cała parafia. Ziemię pokrył tymczasem śnieg, wszędzie było biało i cicho.

Viljar stał nad grobem w milczeniu. Myślał o tym, że dziadek nie umarł. Tacy jak on nie umierają. Heike nie tylko miał przetrwać w pamięci bliskich, ale miał się na tamtym świecie spotkać z podobnymi sobie przodkami Ludzi Lodu. Tymi, którzy czuwają nad kolejnymi pokoleniami. Viljar wiedział, że dziadek cieszył się na to spotkanie, sam mu to kiedyś powiedział już dawno temu, a wnuk był pewien, że dziadek zostanie tam wyjątkowo serdecznie przyjęty.

Belinda także była na cmentarzu. Viljar przywitał się z nią, a ona uścisnęła mu rękę i wyraziła swoje współczucie w żałobie. Konwencjonalnie, trochę sztywno.

Tego samego dnia, kiedy wrócili z Doliny Ludzi Lodu, do Lipowej Alei przyszli rodzice Belindy. Oświadczyli, że zabierają ją do Elistrand i żeby nie było więcej żadnych szalonych wypraw! Viljar nie umiał znaleźć rozsądnego powodu, dla którego mógłby ją zatrzymać, musiał pozwolić jej odejść. Był tak wstrząśnięty śmiercią dziadka i losem Tuli, że nie potrafił trzeźwo myśleć.

Teraz ucieszył się na jej widok. Poczuł ciepło w sercu. Bardzo mu ostatnio brakowało tej nieśmiałej dziewczyny, nieustannie zatroskanej o innych.

Na przyjęciu żałobnym w Lipowej Alei znowu podeszli do niego rodzice Belindy.

– Chcieliśmy bardzo serdecznie przeprosić za kłopoty, jakie pan musiał mieć z powodu naszej córki podczas podróży na północ – powiedziała matka, widocznie bardziej wygadana z nich dwojga.

– Nie było żadnych kłopo…

– To właśnie do niej podobne, takie zachowanie. Nigdy nie ma wyczucia, że przeszkadza, ale chyba ona za to nie odpowiada, biedaczka, los potraktował ją okrutnie, właściwie upośledził…

Ponieważ Belinda stała obok i żałośnie pochylała głowę, Viljar poczuł, że narasta w nim złość. Nie był jednak w stanie wtrącić ani słowa, bo matka trajkotała dalej jak najęta:

– Teraz już wszystko będzie dobrze – donosiła rozanielona. – Wszystko dla niej urządziliśmy, i to znacznie lepiej, niż można się było spodziewać!

– Ach, tak! – bąknął Viljar sucho i zdwoił czujność.

– Znaleźliśmy dla niej męża, po prostu wspaniałego…

Viljar poczuł, że wszystka krew odpływa mu z serca.

– To pastor – nie przestawała mówić mamusia. – Oczywiście to już starszy człowiek, wdowiec, ale dzieci ma dorosłe, opuściły już gniazdo, tak że Belinda nie będzie im przeszkadzać. U takiego męża będzie miała jak najlepszą opiekę, on nauczy ją pokory i rozsądku, którego jej tak strasznie brakuje.

W Viljarze wszystko się gotowało. Z ledwością wymawiał słowa:

– Bardzo mi przykro, ale z tego małżeństwa nic nie będzie.

– Co takiego?

Nawet Belinda podniosła głowę i patrzyła na niego pytająco. A on spoglądał na nią i zastanawiał się, gdzie właściwie miał dotychczas rozum. Dopiero wizja Belindy w objęciach jakiegoś starego pastora sprawiła, że się ocknął. Belinda? Jego Belinda, za którą tęsknił nieustannie od chwili, gdy się wyprowadziła!

– Tak, bardzo mi przykro, ale zamierzałem pójść do państwa zaraz po pogrzebie i prosić o rękę Belindy. Skoro jednak ona już powiedziała tak…

Belinda oddychała ciężko.

– Nic nie powiedziałam! Nie powiedziałam! – jąkała się. – To oni powiedzieli za mnie, ale ja nie chcę, Viljarze! Zabierz mnie stąd, proszę cię, zabierz mnie!

Rzuciła się do niego i ukryła twarz na jego piersi. Viljar objął ją mocno i poczuł, że tak dobrze nigdy mu jeszcze w życiu nie było.

– Najgorsze jest… – zaczęła znowu matka, ale ojciec był przytomniejszy. „Grastensholm”, szepnął nad uchem swojej ślubnej. Ta zaś na chwilę rozdziawiła usta, po czym rozpromieniła się niczym słońce. – No, skoro tak się sprawy mają… To możemy, oczywiście, porozmawiać z wielebnym pastorem… Trzeba mu powiedzieć, jak jest. Że Belinda już jest zaręczona, tylko że nie zdążyliśmy powiadomić… O, drogi, drogi zięciu, bo tak chyba możemy mówić, ach, cóż to za szczęśliwy dzień…

Małżonek chrząknął znacząco, pani przypomniała sobie, że jest na stypie i resztę zdania przełknęła.

Viljar stał z Belindą w ramionach, nie będąc w stanie jej puścić. Czuł, że oto otrzymał całe bogactwo świata.

– O, i nie musi się pan lękać, panie Lind, że wasze dzieci będą nie takie jak trzeba, bo to małe upośledzenie Belindy to było nieszczęście przy porodzie, tak mówiła akuszerka, a inne nasze dzieci są przecież wspaniałe!

Solveig i Eskil obserwowali zajście i teraz po twarzy syna poznawali, że lada moment może dojść do wybuchu. Solveig podbiegła do nich czym prędzej.

– Belindo, kochanie! – Objęła dziewczynę i przytuliła serdecznie. – Belindo, tak się cieszę! Witaj w naszej rodzinie!

Eskil także wyrażał swoją radość.

– Lepszego wyboru Viljar nie mógł dokonać! – powtarzał.

– Prawda? – szczebiotała matka Belindy. – Ja zawsze to mówiłam: Belinda jest wyjątkową dziewczyną! Naprawdę nie ma sobie równych! A teraz będzie panią na Grastensholm! Pomyśleć tylko! Nasza mała córeczka!

Nie wszystko jednak ułożyło się najlepiej.

Następnego dnia, kiedy Viljar poszedł do Grastensholm, musiał sobie uświadomić ponurą prawdę. Na spotkanie wybiegła mu przerażona i zapłakana służba.

– Panie Viljarze, nie wiemy, co robić – donosiła zdenerwowana kucharka. – Nie możemy tu dłużej mieszkać!

– Ale dlaczego? – pytał Viljar. – Co się stało?

– Jakby się piekło otworzyło i wylały się z niego wszystkie złe moce – skwitował sytuację ochmistrz.

Viljar nie musiał pytać o nic więcej.

– Przecież miało już tu być spokojnie! Od jak dawna to wszystko trwa?

– Zaczęło się wczoraj, kiedy wróciliśmy z cmentarza. Najpierw właściwie trudno było cokolwiek zauważyć, ale później było gorzej i gorzej, a teraz to już nikt nie może wejść do domu. Czy pan wie, co to może być, panie Viljarze?

– Wiem, niestety. Przez wiele lat mieliśmy tu na strychu niewidzialnych gości. Ale oni mieli opuścić dom razem z Heikem, obiecali mu to! Pójdę tam i zobaczę, jak to wygląda.

Po spotkaniu z ohydnym fantomem w Dolinie Ludzi Lodu, z samą esencją siły Tengela Złego, nic nie mogło go przerazić. Bez lęku wszedł do domu.

W dużym hallu panował spokój, ale po chwili z kątów zaczęły do niego docierać jakieś szmery, szepty i chichoty.

– Hej, szarzy ludkowie, słyszycie mnie? – wrzasnął, aż zagrzmiało. – Jestem nowym właścicielem Grastensholm. Co wy tu jeszcze robicie? Mieliście opuścić dwór razem z Heikem. Taka była umowa!

Stary budynek odpowiedział mu wielką, przytłaczającą ciszą.

Nagle na schodach ukazała się jakaś postać. Wysoki, chudy mężczyzna z pętlą ze sznura na szyi. Nie zszedł na dół, zatrzymał się w pół drogi. Szyderczy, paskudny uśmieszek błąkał mu się po wargach.

– Nie widzieliśmy, żeby trumna Heikego opuszczała Grastensholm.

Po kątach rozlegały się chichoty.

– Ale Heike umarł i został pochowany – powiedział Viljar stanowczo. – Wynoście się stąd, i to zaraz!

– Nie taka była umowa. Pan Heike wyruszył w daleką drogę. Ale nie powiedział nic o żadnym pogrzebie!

– Trumna została wyprowadzona z Lipowej Alei.

Zaciekawione twarze zaczęły się ukazywać nad poręczą schodów. Zresztą, czy można to nazywać twarzami? Znajdowały się tam stwory, dla których Viljar nie potrafiłby znaleźć żadnego określenia. Demonów jednak nie było nigdzie widać.

– Ale wyszliście z ukrycia! – zawołał znowu Viljar wojowniczo. – Rządzicie się tu w biały dzień, więc wiecie, że Heikego już nie ma? Gdzie jest Tula? – dodał. – Chcę z nią porozmawiać!

– Tula jest za siedmioma górami! Nigdy tu już nie wróci. Ona należy do nich!

Te ostatnie słowa wisielec powiedział szyderczo, ale z wyraźnym szacunkiem. Widocznie demony budziły grozę także wśród tej szarej czeredy.

Teraz wisielec mówił przewrotnie przymilnym głosem:

– Czy jeszcze nie zrozumiałeś, Viljarze z Ludzi Lodu, że Grastensholm jest teraz nasze? Tylko nasze!

Viljar pochylił głowę niczym rozwścieczony byk, dotarła do niego straszna prawda.

– Wy nigdy nie mieliście zamiaru opuścić Grastensholm?

Odpowiedź była zwięzła:

– Nigdy!

Więc i tak nic by nie pomogło. Trumna Heikego w drzwiach Grastensholm także nie.

– Przeklęte diabelskie nasienie! – wrzasnął. – Wiecie przecież, że musimy mieć coś, co zostało schowane na strychu!

– Nie ty będziesz się tym zajmował – odparł upiór cierpko. – Nie jesteś „jednym z wielkich”.

– Ale chcę zamieszkać w swoim domu!

– No to spróbuj – rzekł tamten.

Viljar zrozumiał, że sprawa jest beznadziejna. Z szarym ludkiem nie ma żartów.

Odwrócił się na pięcie i wyszedł. Zabrał ze sobą służbę i wrócił do Lipowej Alei.

Tam opowiedział pokrótce, co się stało, i poprosił ojca, żeby zajął się ludźmi z Grastensholm. Sam wziął Belindę, która właśnie była z wizytą u jego matki, do swego pokoju.

– Daj mi trochę twego ciepła – prosił. – Ty jesteś jedynym jasnym punktem w tym całym okropieństwie, które mnie zewsząd otacza! Ja marznę, Belindo! Moje ciało jest sztywne z zimna, moja dusza jest przemarznięta, czuję się lodowaty i martwy. Mam tylko ciebie. Jesteś moim największym skarbem!

Były to najpiękniejsze słowa, jakie Belinda kiedykolwiek słyszała. Przytuliła go do siebie, gotowa przelać na niego całe swoje ciepło, swój wewnętrzny żar ze szczodrobliwością, na jaką tylko ją było stać.

Wszystko zostało zorganizowane najlepiej jak można. Viljar i Belinda zamieszkali w Lipowej Alei ku wielkiej radości Solveig i w przyszłości mieli odziedziczyć dwór.

Dotychczasowym pracownikom Grastensholm Viljar znalazł nowe miejsca i zadbał, żeby mieli tam ludzkie warunki do życia. Cały inwentarz przeszedł do Lipowej Alei, podobnie najlepsze meble i urządzenie domu. Viljar nosił się z zamiarem parcelacji niektórych gruntów, ale nie po to, żeby je sprzedawać bogatym z Christianii, lecz by dawać w użytkowanie młodym ludziom z parafii Grastensholm, pochodzącym z wielodzietnych rodzin, którzy nie mogli liczyć na własny kawałek ziemi od rodziców. To ich uchroni przed koniecznością opuszczania kraju i emigrowania gdzieś na niepewny los.

Dawny pański dwór Grastensholm przemienił się wkrótce w budzącą grozę siedzibę duchów. Bezradni potomkowie Ludzi Lodu patrzyli, jak dwór niszczeje, słuchali, jak obluzowane drzwi skrzypią po nocach, jak wiatr trzaska oknami bez szyb, ze smutkiem spoglądali na czajki budujące gniazda w zapadłej wieżyczce. Rozebrać domu nikt się nie odważył. Podejmowano takie próby, ale trzeba ich było czym prędzej zaniechać. Nikt nie miał prawa niepokoić tych, którzy obrali sobie Grastensholm na swoją siedzibę!

Heike i Vinga odeszli. Tomas umarł, a jego śmierć pociągnęła za sobą upadek Tuli.

Elistrand, piękne, kochane Elistrand, przeszło w obce ręce, było stracone.

A teraz Grastensholm, samo serce rodu.

Mrok zapadł nad Ludźmi Lodu.

Margit Sandemo

***

Content

Margit Sandemo
Lód I Ogień

ROZDZIAŁ I

ROZDZIAŁ II

ROZDZIAŁ III

ROZDZIAŁ IV

ROZDZIAŁ V

ROZDZIAŁ VI

ROZDZIAŁ VII

ROZDZIAŁ VIII

ROZDZIAŁ IX

ROZDZIAŁ X

ROZDZIAŁ XI

ROZDZIAŁ XII

ROZDZIAŁ XIII

ROZDZAŁ XIV

Margit Sandemo