Albert Cornelis Baantjer

De Cock en de gebrandmerkte doden

1

Rechercheur De Cock van het aloude politiebureau aan de Amsterdamse Warmoesstraat keek schuin omhoog naar de klok boven de toegangsdeur van de grote recherchekamer. Het was kwart voor elf. De dienst zat er bijna op. De gedachte om na een reeks gruwelijke moorden in het woelige wereldje van pornografie en chantage[1] weer eens van een ongestoorde nachtrust te kunnen genieten, stemde hem blij.

Maar zijn gezicht versomberde.

Met een blik vol afgrijzen trok de grijze speurder een voor een de vier laden van zijn bureau open en duwde ze daarna met een zucht weer dicht.

De jonge rechercheur Vledder, zijn trouwe assistent, keek glimlachend naar hem op.

“Wat is er?” vroeg hij benieuwd.

“Je trekt een gezicht van oude lappen.”

De Cock hief zijn armen theatraal ten hemel.

“O Heer,” bad hij, “verlos mij voor minstens een half jaar van moord en doodslag.”

Vledder grijnsde.

“Wat wil je dan? Moord en doodslag…daar heeft de gemeenschap jou toch voor ingehuurd?”

De Cock schudde zijn hoofd.

“Niet alleen moord en doodslag. Ons Wetboek van Strafrecht kent nog andere ernstige misdrijven.”

De oude rechercheur gebaarde naar de laden van zijn bureau.

“Ik moet toch eens de kans krijgen om al die oude dossiers af te werken.”

In zijn stem trilde wanhoop.

“Ik ben steeds verplicht om de volledige prioriteit aan moord en doodslag te geven. Aan mishandelingen, verduisteringen en oplichtingen kom ik niet toe. Die stukken blijven onafgewerkt liggen. Dat bezorgt mij een gevoel van wroeging. Aan dit hectische bureau krijg ik geen kans om mijn werk naar behoren in te delen.”

“Vraag overplaatsing,” zei Vledder.

“Waarheen?”

De jonge rechercheur keek hem schuins aan.

“Zedenpolitie?”

De Cock schudde resoluut zijn hoofd.

“Daar ben ik niet geschikt voor.”

“Je kunt het met de hoeren van de Wallen anders best goed vinden,” sprak Vledder grinnikend. De Cock maakte een weids gebaar.

“Dat is wat anders,” legde hij geduldig uit.

“De hoertjes van de Wallen behoren tot het mij vertrouwde wereldje. Mijn wereldje van het politiebureau aan de Warmoesstraat. Daar zijn vrouwtjes bij die ik hier in de buurt heb zien opgroeien, van wie ik de moeders nog glorieus achter het raam heb zien zitten.”

“Wat hoertjes doen,” vroeg Vledder spottend, “heeft volgens jou niets met zeden te maken?”

De Cock schudde zijn hoofd.

“Dat is dienstverlening.”

Vledder grinnikte smalend.

“Dienstverlening aan een groeiend leger van hulpbehoevende mannen.”

“Exact. Zij zorgen voor de ontlading van hun opgetaste seksuele gevoelens.”

“Volgens jou doen ze gezegend werk,” zei Vledder met een lach.

“Inderdaad, dat doen ze!” riep De Cock.

“Hoeren zijn er altijd geweest. Prostitutie wordt niet voor niets het oudste beroep van de wereld genoemd. De oudheid kende al tempelhoeren. Gilgamesj, de held uit het beroemde Gilgamesj-epos, vermoedelijk het oudste verhaal dat de mensheid kent, was de zoon van een tempelhoer. En vergeet vooral niet: hoeren en tollenaars, zij waren Onze-Lieve-Heer het dierbaarst.”

Vledder schudde zijn hoofd.

“Jij bent onverbeterlijk als het erom gaat hoeren te verdedigen.”

De Cock trok zijn gezichl in een ernstige plooi.

“Ik werk al bijna dertig jaar als rechercheur aan dit vermaledijde politiebureau aan de Warmoesstraat. In die tijd is mijn kijk op het leven wel iets veranderd.”

Vledder grijnsde breed.

“En in die tijd zijn hoeren heiligen geworden.”

De Cock glimlachte.

“Ik geloof niet in heiligen,” sprak hij hoofdschuddend.

“Een mens is een mens, met alles wat daar zo aan kleeft. Op deze oude aardkloot beslist een uniek verschijnsel.”

De oude rechercheur gniffelde even.

“En dat unieke verschijnsel mens is in potentie begiftigd met differentiële proporties goed en kwaad.”

“Wat doe je ingewikkeld,” bromde Vledder. De Cock maakte een schouderbeweging.

“Goed en kwaad schuilen in elk mens. Niemand uitgezonderd. De een neigt meer naar het goede, de ander naar het kwade. Dat is de differentie. Uiteindelijk bepalen levensomstandigheden ons gedrag.”

“Ik ken jouw theorie: een mens mag zich gelukkig prijzen als hij of zij niet in een situatie verzeild raakt, waarin hij of zij tot misdadig gedrag komt.”

“Precies.”

Vledder wuifde afwerend.

“Volgens mij is jouw stelling onjuist. Niet elk mens is in potentie een misdadiger. Daar wil ik niet in geloven. Er zijn volgens mij wel degelijk uitersten…doodgoeie mensen, die volgens strenge regels van fatsoen leven en geen vlieg kwaad doen, en verstokte misdadigers, die nergens voor terugdeinzen.”

“Je bent nog jong,” lachte De Cock.

“Maar als je…”

Hij stokte.

Er werd op de deur van de recherchekamer geklopt. De Cock uitte hoofdschuddend een verwensing aan het adres van de wachtcommandant beneden achter de balie. Hij wees naar de klok.

“Het is ver over elven,” gromde hij ontstemd, “dan stuur je toch geen mensen meer naar boven.”

Vledder reageerde niet en riep: “Binnen!”

De deur werd geopend en in de deuropening verscheen de lange atletische gestalte van een jongeman. De Cock schatte hem achter in de twintig. Hij droeg een sportief donkergrijs flanellen kostuum met een parelgrijs overhemd waarop een fleurige stropdas. Zijn gelijkmatig ovaal gezicht was lichtbruin getint. De korte krullende haren op zijn hoofd waren blond met een gelige gloed.

Met verende tred liep hij op de rechercheurs toe. Bij hun bureaus bleef hij weifelend staan en glimlachte met een parelend gebit, zo geplukt uit een reclame voor tandpasta. Hij keek van De Cock naar Vledder en terug.

“Aan wie van de heren,” vroeg hij vriendelijk, “mag ik mijn verhaal doen?”

De Cock gebaarde naar de stoel naast zijn bureau.

“Neemt u plaats,” antwoordde hij simpel. De jongeman ging zitten, trok de pijpen van zijn pantalon iets omhoog en boog zich naar voren.

“Ik ben Jasper,” opende hij op ernstige toon.

“Jasper van Houweningen. Ik heb voor u een vreemd verhaal.”

De grijze speurder glimlachte.

“Mijn naam is De Cock,” reageerde hij vrolijk.

“De Cock met…eh, met ceeooceekaa. De stel prijs op een juiste spelling.”

Hij wees voor zich uit.

“En dat is collega Dick Vledder, mijn vertrouwde hulp en toeverlaat.”

De oude rechercheur zweeg even, waarbij hij met zijn hoofd bleef knikken.

“En beiden zijn wij aan vreemde verhalen gewend.”

Jasper van Houweningen zwaaide met zijn armen.

“U moet dit bloedserieus nemen!” reageerde hij geëmotioneerd.

“Dit is echt een onmogelijk verhaal.”

De Cock gebaarde uitnodigend.

“Ik luister.”

Jasper haalde diep adem.

“Ik heb enige jaren — om precies te zijn twee jaar en drie maanden — een relatie gehad met Angela Molenpad. Die relatie is een paar weken geleden uiteengespat. Het bleek dat wij toch niet zo goed bij elkaar pasten.”

Om de lippen van De Cock danste een glimlach.

“Ruzie…een van beiden een nieuwe liefde?”

Jasper schudde zijn hoofd.

“Geen toestanden. Geen opgekropte emoties. Het ging gewoon niet meer. De harmonie was verstoord. In goed overleg zijn we als vrienden uit elkaar gegaan.”

“Gelukkig.”

Jasper negeerde de opmerking.

“Vanavond, ik schat zo road de klok van halftien, belde Angela totaal overstuur bij mij aan. Ze was vreemd uitgedost in een oude feestjurk, die ik nog van haar kende. Uiteraard liet ik haar onmiddellijk binnen en vroeg wat er aan de hand was. Aanvankelijk was er geen goed woord met haar te wisselen. Zo kende ik haar niet. Angela was echt helemaal van de kaart. Ik heb haar wat gekalmeerd, een drankje voor haar ingeschonken. Ten slotte kwam met horten en stoten haar bezopen verhaal.”

“Een bezopen verhaal?”

“Ja.”

“Dat is uw mening?”

“Ik weet niet precies wat ik ervan denken moet,” verzuchtte Jasper.

“Voorzover ik haar ken, is ze een nuchtere jonge vrouw, zelfbewust en heel intelligent. Ik heb nooit reden gehad om aan haar betrouwbaarheid te twijfelen.”

“Die reden heeft u nu?”

Jasper schudde zijn hoofd.

“Absoluut niet.”

De Cock maakte een berustend gebaar.

“Haar verhaal?” vroeg hij kort. Jasper van Houweningen verschoof iets op zijn stoel.

“Angela heeft pas geleden ergens in een lift van een warenhuis een volgens haar knappe lieve man leren kennen, van wie ze alleen weet dat hij Peter heet en vermoedelijk heel rijk is. Die Peter heeft een paar dagen geleden haar adres gevraagd en dat heeft ze hem gegeven.”

“Ook haar naam?”

Jasper trok zijn schouders op.

“Dat weet ik niet. Ik ben vergeten het Angela te vragen. Maar ik neem aan dat ze tegen hem ook haar naam heeft genoemd.”

“Zonder zijn naam en achtergrond te kennen?”

Jasper zuchtte.

“Precies. Ik vind dat ronduit stom. Dat heb ik haar ook verweten.”

De Cock glimlachte.

“Een omissie, een nalatigheid die ze nog altijd kan goedmaken.”

“Niet meer.”

De Cock fronste zijn wenkbrauwen.

“Niet meer?” herhaalde hij vragend.

Jasper maakte een afwerend gebaar.

“Laat mij eerst haar verhaal vertellen.”

Het klonk bijna bestraffend.

“Gaat u verder.”

“Vanavond, Angela schat zelf zo rond een uur of acht, stopte voor de deur van haar woning in de Van BoetZelaerstraat een taxi. De chauffeur van die taxi belde bij haar aan en gaf haar, begeleid door een hoffelijke buiging, een fraaie bos rode rozen. ‘Van Peter’, legde de chauffeur uit. ‘Peter nodigt u met deze bos fraaie rozen uit voor een gezellig etentje bij hem thuis. U kunt met mij meerijden. Peter heeft mij de opdracht gegeven om u te vervoeren…als u op zijn invitatie in gaat.’ Dat zei hij.”

De Cock keek Jasper verward aan.

“Dat heeft ze gedaan?”

In zijn stem trilde ongeloof. Jasper knikte.

“Terwijl de chauffeur in zijn taxi op haar wachtte, heeft Angela zich snel enigszins feestelijk aangekleed en is daarna met hem mee gereden naar een statig huis aan een van de grachten.”

“In Amsterdam?”

“Angela weet alleen niet meer welke gracht. Ze dacht de Herengracht, maar dat weet ze niet zeker. Die grachten lijken zoveel op elkaar.”

“Verder?”

“Toen ze met de taxi arriveerde, stond de buitendeur van dat statige grachtenhuis, het was een huis met een bordes, wijdopen en in het gehele huis brandden de lichten.”

“Angela is naar binnen gegaan?”

“Ja.”

“En?”

Jasper aarzelde even.

“Aan het eind van een lange marmeren gang vond ze links een open deur, die leidde naar een grote kamer met een monumentale schouw.”

De jongeman liet zijn hoofd iets zakken.

“Voor die schouw,” ging hij traag verder, “in een lederen fauteuil zat, scheef weggezakt, haar Peter.”

De Cock keek Jasper schuins aan.

“Dood?”

De jongeman knikte traag.

“Hij had een koord om zijn nek en in zijn voorhoofd zat een brandmerk.”

De Cock slikte.

“Een wat?” riep hij verrast.

“Een brandmerk.”

De Cock trok een denkrimpel in zijn voorhoofd.

“Een echt brandmerk? Ik bedoel, zoals vroeger in Amerika de runderen werden gemerkt met het brandmerk van de ranch waartoe ze behoorden?”

Jasper knikte traag.

“Precies zo. Volgens Angela hing de geur van verschroeid vlees nog om het lijk.”

2

De Cock nam rustig de tijd om van zijn verbazing te bekomen. Intussen vormden zijn hersenen snel een korte analyse van het vreemde verhaal. Hij vroeg zich af of hij in het verleden wel eens met een vergelijkbare geschiedenis was geconfronteerd. Maar de rommelige zolderkamer van zijn herinnering gaf daarover geen uitsluitsel.

Hij nam de jongeman eens nauwkeurig in zich op. Het flanellen kostuum dat Jasper van Houweningen droeg, was van pure kwaliteit en goede snit. De blik uit zijn blauwe ogen was rustig en helder. Van zijn linkerhand, die op de rand van De Cocks bureau rustte, was de pink scherp gekromd, waardoor het leek of hij aan die hand een duim had en slechts drie hele vingers en een halve. De Cock herkende een contractuur van Dupuytren.[2]

“Wat heeft Angela gedaan na haar ontdekking?” vroeg hij vriendelijk. Jasper zuchtte.

“De nog sterk waarneembare geur van verschroeid vlees bracht Angela op de gedachte dat de moord op Peter kort voor haar komst was gepleegd. Ineens besefte ze dat de moordenaar best nog ergens in dat grote grachtenpand aanwezig kon zijn. Gillend en in paniek is ze via die lange marmeren gang naar buiten gerend.”

De Cock gebaarde.

“De taxi,” vroeg hij, “die haar had gebracht?”

“Was weg.”

“En?”

“Alsof de dood haar op de hielen zat is ze verder de gracht afgehold. Uiteindelijk kwam ze op het Rembrandtplein terecht. Eerst daar, tussen al die mensen, voelde ze zich weer enigszins veilig.”

“Heeft ze vanaf het Rembrandtplein een taxi genomen?”

Jasper schudde zijn hoofd.

“Naar haar idee had ze niet genoeg geld bij zich om een taxi te kunnen betalen.”

“Wat heeft ze dan gedaan?” vroeg De Cock verwonderd. Jasper maakte een hulpeloos gebaar.

“Dat begrijp ik ook niet,” sprak hij hoofdschuddend.

“Ze had gewoon met een taxi naar mij toe kunnen gaan, dan had ik de chauffeur wel betaald.”

“Hoe kwam ze dan bij u terecht?”

Jasper grinnikte.

“Op het Rembrandtplein nam ze lijn 9 naar het Centraal Station. Vandaar stapte ze over op lijn 12 en reed daarmee naar het Haarlemmerplein. De rest deed ze te voet.”

“Waar woont u?”

“Op de Houtmankade, vooraan, bijna op de hoek van de Schiemanstraat. Daar woonden wij ook samen voor onze relatie stukliep.”

De Cock fronste zijn wenkbrauwen.

“Waarom is Angela zelf niet gekomen om haar verhaal te vertellen?”

“Dat durfde ze niet. Angela was bang dat men bij de recherche haar verhaal niet zou geloven, dat men haar niet serieus zou nemen.”

De Cock wees naar de jongeman.

“Angela had er geen bezwaar tegen dat u mij het verhaal kwam doen?”

Jasper schudde zijn hoofd.

“Ik heb haar duidelijk gemaakt dat ze niet met zo’n groot geheim kon blijven rondlopen. Ik heb haar gezegd dat het de plicht van de burger is om in geval van moord de politie in kennis te stellen.”

De Cock leunde even in zijn stoel achterover.

“Braaf en heel deugdzaam.”

Jasper beluisterde de spot in De Cocks woorden.

“Zo denk ik er toch echt over,” sprak hij ernstig.

“Ik heb soms het gevoel dat de moderne mens zijn plichten niet meer wil kennen.”

“Ik zal het vreemde verhaal toch ook uit haar eigen mond moeten horen.”

“Dat begrijp ik,” antwoordde Jasper.

“Waar is zij nu?”

“Bij mij thuis.”

De Cock keek hem schuins aan.

“En daar blijft ze?”

Jasper glimlachte.

“De denk,” antwoordde hij aarzelend, “dat ik mijn best ga doen om Angela te overreden het samen toch nog eens te proberen. Het is twee jaar en drie maanden redelijk goed gegaan. Misschien kunnen we onze relatie prolongeren. Eerlijk gezegd, ik heb haar de laatste weken wel gemist.”

De Cock plukte aan het puntje van zijn neus.

“Oude liefde roest niet,” reageerde hij glimlachend.

“Dat heb ik gemerkt,” zei Jasper en boog het hoofd. De oude rechercheur stond op, ten teken dat hij het gesprek als beëindigd beschouwde. Ook Jasper kwam overeind. De grijze speurder drukte hem de hand.

“Waak ervoor,” sprak hij vaderlijk vermanend, “dat Angela niet opnieuw ergens een knappe en geheimzinnige Peter tegenkomt.”

Na het vertrek van Jasper van Houw eningen bleef het stil tussen de rechercheurs. Het geluid dal van buiten tot de kamer doordrong, klonk indringend. Een dronken sloeber in de Warmoesstraat lalde een droevig lied over een verloren liefde. Het was Vledder, die het zwijgen verbrak.

“Wat doen we?”

De Cock keek naar hem op. De grillige accolades rond zijn mond dansten een samba.

“Jij mag het zeggen.”

Vledder maakte een hulpeloos gebaar.

“We zullen toch iets moeten doen. Als we het verhaal van Angela Molenpad mogen geloven, dan zit ergens op een van de grachten een gewurgde man in een lederen fauteuil met een brandmerk op zijn voorhoofd.”

De Cock knikte.

“Maar we weten niets,” verzuchtte hij.

“We hebben geen naam en geen adres van het slachtoffer. In het vreemde verhaal van die Angela zit voor ons geen enkel aanknopingspunt. En ik zie er ook geen heil in om haar vanavond nog nader te verhoren. Ik ben er vrijwel van overtuigd dat zo’n verhoor vooralsnog geen nieuwe gezichtspunten zal opleveren. Misschien dat ze zich later meer details herinnert.”

De oude rechercheur zweeg even. Na luttele seconden gebaarde hij voor zich uit.

“Bel de taxicentrale en vraag of er rond de klok van acht uur een taxirit is gemeld van of naar de Van Boetzelaerstraat. Laten ze de chauffeur verzoeken zich met ons in verbinding te stellen.”

Vledder greep de telefoon, toetste een nummer en deed zijn verzoek. Na enige tijd sprak hij wat benepen ‘dank u’ en legde de hoorn op het toestel temg. De Cock keek hem verwachtingsvol aan.

“En?”

Vledder schudde zijn hoofd.

“Er is de hele avond geen taxirit van of naar de Van Boetzelaerstraat gemeld.”

De Cock trok een vies gezicht.

“Vreemd. De meeste ritten worden toch genoteerd.”

“Dat is gebruikelijk.”

De oude rechercheur maakte een berustend gebaar.

“Jammer…heel jammer. Dit was een kans om achter het adres van het slachtoffer te komen. Ik denk dat de chauffeur met de rode rozen geen echte taxichauffeur is geweest, maar een ordinaire snorder.[3]”

Ineens kwam hij uit zijn stoel overeind en slenterde naar de kapstok.

Vledder kwam hem na.

“Waar ga je heen?”

De Cock greep zijn oude hoedje en draaide zich half om.

“We gaan rijden.”

“Waarheen?”

De Cock duimde over zijn schouder.

“Naar de grachten. Als we geluk hebben staat ergens de buitendeur van een statig pand met een bordes wagenwijd open en branden in het hele pand de lichten.”

Met Vledder aan het stuur reden ze van de houten steiger achter het politiebureau weg. Een fijne grijze motregen daalde gestaag uit een grauwe bewolkte hemel. Op het Damrak spiegelden de veelkleurige lichtreclames speels in het natte asfalt. Vledder zette de ruitenwissers aan. Om aan de hypnose van de zwiepende wissers te ontkomen, zakte De Cock wat onderuit. Vledder keek opzij.

“Welke gracht nemen we het eerst?”

De grijze speurder bromde.

“De Herengracht.”

“Waarom?”

De Cock drukte zich iets omhoog.

“Als die Angela Molenpad, na haar vlucht in galop, direct op het Rembrandtplein is beland, dan is ze waarschijnlijk van de Herengracht gekomen. Ze moet dan via het Thorbeckeplein op het Rembrandtplein zijn beland.”

Vledder knikte.

“Ze heeft er blijkbaar niet over gerept dat ze in haar vlucht een drukke straat is overgestoken. Ik denk hierbij aan de Vijzelstraat.”

“Nee.”

Vledder keek strak voor zich uit.

“Dan volgen wij de Herengracht vanaf de Vijzelstraat in de richting van de Amstel.”

De Cock knikte goedkeurend. Hij wierp een korte blik op de zwiepende ruitenwissers en liet zich weer onderuitzakken. Met een grijns om zijn mond schoof hij de rand van zijn oude hoedje tot op de rug van zijn neus.

Toen ze de Herengracht hadden bereikt, kwam hij overeind en schoof zijn hoedje terug.

Ze hadden nog geen twintig meter bijna stapvoets over de gracht gereden, toen Vledder de Golf plotseling tot stilstand bracht en wees.

“Het is aan de overkant,” zei hij gespannen.

“Een pand met een bordes, een open deur en brandende lichten. Dat moet het zijn. Het kan bijna niet anders.”

De jonge rechercheur reed de oude Golf snel naar de andere kant van de gracht. Hij vond voor de wagen nog een plekje aan de wallenkant tussen de bomen. Toen hij uitstapte gaf hij een snerpende gil. Een grote zwarte rat tippelde over de neus van zijn schoen. De Cock lachte.

“Er scharrelen vaak ratten tussen de bomen langs de grachten.”

De Cock wachtte even tot Vledder van de schrik was bekomen. Toen staken ze de rijbaan over en beklommen het bordes. Boven bleef De Cock staan. Rechts van de open deur was een zware koperen plaat met zwarte verzonken letters.

“Peter van Gulpen,” las hij hardop, “advocaat-procureur.”

Daarna inspecteerde hij de groengelakte buitendeur. De deur was gaaf, geen sporen van braak of verbreking. Omzichtig liep hij de marmeren gang in en keek omhoog naar de wulpse engeltjes aan het plafond. Vledder volgde.

Links in de gang stond een deur halfopen. De Cock bleef staan en inspecteerde de deur. Ook hier trof hij geen sporen van braak of verbreking.

Vledder, achter hem, fluisterde in zijn oor.

“Tot zover kloppen onze bevindingen heel aardig met het verhaal van Angela Molenpad. Alleen vind ik het vreemd dat zij bij haar komst buiten naast de deur die koperen plaat met de naam Peter van Gulpen niet heeft gezien. De plaat blinkt je tegemoet.”

De Cock knikte instemmend en drukte met zijn rechterknie de deur verder open. Observerend keek hij rond. Het rechthoekige vertrek had een eikenhouten lambrisering tot ongeveer schouderhoogte. De zware, ruim geplooide velours gordijnen waren gesloten. Aan de boven de lambrisering witgekalkte muren hingen oude, vergeelde schilderijen en grote wandkleden. In het midden was een monumentale schouw. In een halve cirkel om de schouw stonden vijf forse, met donkerbruin leer beklede fauteuils. In de middelste fauteuil zat, scheef weggezakt, een man. Op zijn rug, net onder zijn nek, hingen twee houten greepjes van een wurgkoord.

De Cock bleef even staan om het lugubere beeld in zich op te nemen. Toen liep hij voorzichtig verder, schoof een van de fauteuils iets opzij en bekeek het slachtoffer aan de voorzijde. De Cock schatte hem achter in de dertig. De man had een regelmatig gevormd, knap gezicht en zwart golvend haar zonder inhammen. Het koord, zo constateerde De Cock, was diep in zijn hals gesneden. De man was ongetwijfeld dood. Zijn wijd opengesperde lichtgroene ogen staarden in het niets. De oude rechercheur boog zich iets voorover. In het voorhoofd van de man, direct boven zijn neus, ontdekte hij een brandmerk in de vorm van een dubbele ruit. Als twee met de zijpunten aan elkaar gekleefde zoute droppen. Vledder kwam naast hem staan.

“Peter van Gulpen?”

“Waarschijnlijk.”

Vledder strekte zijn hand naar het voorhoofd van de man.

“Wat stelt dat brandmerk voor?”

De Cock schudde zijn hoofd.

“Geen idee.”

Vledder blikte om zich heen.

“Zal ik de meute waarschuwen?”

De Cock reageerde niet direct.

“Ik wil eerst even op zoek naar de toegang tot het souterrain.”

Vledder keek hem niet-begrijpend aan.

“Het souterrain?”

De Cock knikte.

“In dit soort huizen is de keuken in de regel in het souterrain ondergebracht.”

“Wat wil je met de keuken?”

“Kijken of de geheimzinnige Peter inderdaad voorbereidingen had getroffen voor een etentje met Angela.”

Vledder keek hem verwonderd aan.

“Moet dat…voorbereidingen? Je bent ouderwets. Tegenwoordig bestelt men een etentje bij een cateringbedrijf of er komt een kok aan huis met ingrediënten. Het gaat niet meer zoals bij jou thuis.”

De Cock trok zijn gezicht strak.

“Ik wil toch in de keuken kijken en ik wil morgen ook proberen uit te vissen waar die rode rozen zijn gekocht.”

De oude rechercheur weifelde even. Daarna wuifde hij naar de dode man in de fauteuil.

“Die loopt niet weg.”

Vledder grijnsde.

“Dat zou een openbaring zijn.”

De oude rechercheur liep van het lijk vandaan en verliet met Vledder in zijn kielzog het vertrek.

Aan het einde van de marmeren gang gaf een draaitrap met een fraai gevormde leuning toegang tot het souterrain en de keuken.

Het zag er onberispelijk uit, blinkend schoon. De Cock trok de deuren van twee enorme koelkasten open en onderzocht ook de andere kasten in de keuken, maar niets wees erop dat er toebereidselen tot het bereiden van een etentje waren getroffen.

“Dat zei ik je toch. Het heeft geen enkele betekenis.”

De Cock schudde zijn hoofd.

“Het gaat mij niet alleen om toebereidselen tot een etentje. Ik wilde ook kijken of de keuken een open vuur had.”

“Een open vuur?”

“Gasverwarming bijvoorbeeld.”

“Waarom?”

De Cock grijnsde breed.

“Om een brandmerk te kunnen aanbrengen, moet men het brandijzer het liefst roodgloeiend verhitten en daar heeft men een open vuur voor nodig.

“Hier zijn alleen elektrische kookplaten.”

De Cock knikte.

“De vraag is dus: hoe verhitte de moordenaar zijn brandijzer? Ik moet daar…”

De oude rechercheur stokte en spitste zijn oren. Hij wees met zijn rechterwijsvinger omhoog.

“Hoor,” sprak hij gedempt.

“Daar loopt iemand boven door de marmeren gang.”

Vledder bukte zich haastig en trok zijn dienstpistool uit een holster, dat aan zijn linkerbeen even boven zijn enkel was bevestigd.

“Doe dat ding weg,” sprak De Cock bestraffend. Vledder gehoorzaamde gedwee.

Op zijn tenen liep de oude rechercheur terug naar de draaitrap en klom omhoog.

Eerst toen hij geen voetstappen meer hoorde, stapte hij de marmeren gang in. De deur van het vertrek met het lijk stond nog open. De Cock bleef breeduit in de deuropening staan. Vledder hijgde in zijn nek.

Voor het lijk in de fauteuil stond een lange magere man. Hij stak in een wild gebaar van verbijstering zijn handen omhoog.

“Peter,” riep hij luid.

“Allemachtig…Peter.”

Eerst toen ontwaarde de man de stille gestalten van De Cock en Vledder in de deuropening van het vertrek.

3

Met zijn rug iets gebogen, zijn lange armen slap langs zijn lichaam, bleef de man enige seconden weifelend staan. Hij wierp nog een snelle blik op de dode en liep vervolgens aarzelend en met een blik vol argwaan op de rechercheurs toe.

“Wie…eh, wie bent u?” vroeg hij schor. De Cock toonde zijn beste glimlach.

“Een goede vraag,” antwoordde hij vriendelijk.

“Beslist. Ik had exact dezelfde vraag in gedachten. Maar u was mij voor.”

De oude rechercheur zweeg even. Hij nam met een hoffelijk gebaar zijn oude hoedje af en maakte in de richting van de man een lichte buiging.

“Mijn naam is De Cock,” sprak hij beminnelijk.

“De Cock met…eh, met ceeooceekaa.”

Hij duimde over zijn schouder.

“En deze jongeman is mijn collega Vledder. Wij zijn rechercheurs, verbonden aan het politiebureau in de Warmoesstraat.”

De man keek van De Cock naar Vledder en weer terug. Hij trok zijn hoofd iets in zijn nek.

“U beiden bent,” sprak hij met enige arrogantie, “belast met het onderzoek naar deze afschuwelijke moord?”

De Cock knikte vaag.

“Wij stellen serieuze pogingen in het werk om deze moord op te lossen.”

De man maakte een brede armzwaai in de richting van de dode in de fauteuil.

“Wie heeft u van deze moord bericht?” vroeg hij aanmatigend.

“Ik bedoel, hoe kwam u op de hoogte van het feit dat Peter van Gulpen was vermoord?”

De Cock trok zijn gezicht strak.

“Het is gebruikelijk,” sprak hij uiterst vriendelijk, “dat rechercheurs van politie vragen stellen, niet dat zij vragen beantwoorden.”

Hij pauzeerde even.

“Overigens, wij hebben ons netjes aan u voorgesteld.”

Er gleed een lichte blos over het vale gezicht van de man.

“U hebt gelijk,” sprak hij hoofdknikkend.

“Dat had ik moeten doen. Onmiddellijk. Mijn verontschuldigingen voor deze lompheid. Uw plotselinge aanwezigheid in de deuropening van dit vertrek heeft mij overvallen.”

Hij ademde diep.

“Mijn naam is Van der Poorten…Edward van der Poorten. Ik ben een vriend van Peter.”

“U had een afspraak met hem?”

Van der Poorten schudde zijn hoofd.

“Ik kwam hier langs op weg naar huis. Te voet. De woon ook op de Herengracht. Een paar panden verder. Tot mijn grote verbazing zag ik de buitendeur wijd openstaan. En dat op dit uur. Ook vond ik het merkwaardig dat alle lichten brandden. Uit pure nieuwsgierigheid ben ik naar binnen gegaan.”

Hij zwaaide opnieuw in de richting van de dode.

“Verschrikkelijk, wat ze met hem hebben gedaan!” riep hij geëmotioneerd.

“Ze hebben hem heel professioneel met een koord gewurgd en er zit een vreemd, ruitvormig brandmerk op zijn voorhoofd.”

De Cock keek Van der Poorten verwonderd aan.

“Wat is zo professioneel aan die verwurging?”

“In de tijd dat ik nog de wapenrok droeg en bij de landmacht diende, heb ik met zo’n wurgkoord geoefend. Het was een methode om zonder geluid een man die bij de vijand op wacht stond, uit te schakelen.”

“En het brandmerk?”

Edward van der Poorten schudde zijn hoofd.

“Heb ik nooit eerder gezien.”

De Cock pauzeerde enige seconden om de man in zich op te nemen. Qua uiterlijk en optreden leek hij op commissaris Buitendam. De oude rechercheur begreep plotseling waarom de man hem irriteerde.

“Waar kwam u vandaan?” vroeg hij scherp.

“Hoe bedoelt u?”

“Op weg naar huis?”

Van der Poorten glimlachte.

“Ik heb in een tent op het Rembrandtplein met een zakenrelatie een paar borrels gedronken. Dat doe ik ‘s-avonds wel meer. Het Rembrandtplein is voor mij bijna om de hoek.”

“U bent eventueel bereid mij de naam van die zakenrelatie te noemen?” vroeg De Cock. Van der Poorten keek hem achterdochtig aan.

“Moet ik daaruit concluderen,” reageerde hij fel, “dat u van mij een alibi verwacht?”

De Cock maakte een verontschuldigend gebaar.

“Ik tref u hier onaangekondigd aan op een plek waar een moord is gepleegd. Hoe moet ik dat beoordelen? Welke gedachte moet ik daaraan verbinden? Hoe intiem is uw vriendschap met het slachtoffer?”

Edward van der Poorten maakte een schouderbeweging.

“Peter en ik,” verzuchtte hij, “kennen elkaar al sinds onze prille jeugd. We hadden toen zo’n vriendenclubje. Peter en ik hebben allebei een mislukt huwelijk achter de rug, met alle perikelen die daar zo bij horen. Daarover wisselen wij wel eens van gedachten. Verder onderhouden wij geen nauwe betrekkingen.”

De Cock wees naar de dode in de fauteuil.

“Hebt u enig idee in welke richting wij de dader van deze moord moeten zoeken?”

Van der Poorten knikte traag.

“Ik heb wel een idee, maar ik wil enige bedenktijd om mij te beraden.”

De Cock fronste zijn wenkbrauwen.

“Waarover?”

Van der Poorten trok zijn kin op.

“Of ik het u zal openbaren…of ik u zal vertellen wat ik vermoed dat de achtergrond van deze moord is.”

De Cock keek de man vorsend aan.

“U hebt daarover een idee…een gedachte omtrent de mogelijke dader?”

“Ik wil van u enig respijt,” sprak Van der Poorten afgemeten.

“Morgenochtend, om tien uur, kan ik u dan aan de Warmoesstraat verwachten?”

Van der Poorten strekte zijn rug.

“Hebt u er bezwaar tegen dat ik vanavond nog contact opneem met vrienden of kennissen, en met hen de moord op Peter van Gulpen bespreek?”

De Cock trok zijn schouders op.

“Daar kan ik u niet van weerhouden.”

Van der Poorten schudde zijn hoofd.

“Dat is geen antwoord op mijn vraag,” sprak hij met enige wrevel.

“Ik vroeg u duidelijk of u bezwaren had. Misschien acht u het in het belang van het onderzoek verstandig, dat deze moord nog niet wereldkundig gemaakt wordt. Ik ben geen rechercheur van politie. Ik kan de tactiek van uw speurwerk niet inschatten.”

De Cock beluisterde de toon.

“Ik heb geen bezwaren,” antwoordde hij strak. De oude rechercheur stapte opzij om de man gelegenheid te geven om het vertrek te verlaten.

“Ik hoor morgenochtend wel wat uw rondvraag heeft opgeleverd.”

Van der Poorten liep aan de oude rechercheur voorbij.

“U kunt op mij rekenen,” sprak hij geaffecteerd.

“Om tien uur kunt u mij aan de Warmoesstraat verwachten.”

Vledder wachtte even tot de man buiten gehoorsafstand was.

“Hooghartige lummel,” lispelde hij.

De Cock reageerde niet. De jonge rechercheur tikte hem vertrouwelijk op de schouder.

“De waarschuw de meute voor je.”

Achter Edward van der Poorten aan slofte hij de lange marmeren gang uit.

Bram van Wielingen kwam het vertrek binnen. Hij zette zijn aluminium koffer in een van de lege fauteuils en liep op De Cock toe.

“Het is weer nachtwerk met je,” sprak hij op bittere toon.

“Je leert het nooit. Ik lag al zeker een paar uur in bed.”

De Cock schoof de mouw van zijn regenjas iets terug en keek op zijn horloge.

“Je hebt gelijk,” reageerde hij glimlachend.

“Het is alweer kwart over een. Ik ben inmiddels met deze moord al meer dan twee uur bezig.”

Bram van Wielingen liep naar de dode in de fauteuil en grinnikte.

“Wat hebben ze met hem uitgespookt?”

De Cock spreidde zijn handen.

“Simpel. Gewurgd en gebrandmerkt.”

Van Wielingen schudde zijn hoofd.

“Ik heb als oude fotograaf toch al heel wat doden voor mijn lens gehad, maar dit heb ik nog niet eerder meegemaakt. Dat vreemde brandmerk op zijn voorhoofd lijken wel twee zoute droppen.”

“Ken jij een bedrijf of een maatschappij met zo’n embleem…zo’n logo?” vroeg De Cock.

Van Wielingen trok zijn schouders op.

“Het lijkt een beetje op een verkreukelde V en W van het embleem van de Volkswagen.”

“Daar heeft het inderdaad wel wat van weg,” zei De Cock.

“Je begrijpt dat ik het door jou wel duidelijk in beeld gebracht wil hebben. Het kan later belangrijk worden voor de bewijsvoering. De moordenaar of moordenares moet met dat brandmerken toch een bedoeling hebben gehad?”

Van Wielingen knikte.

“Uiteraard. Hij of zij wil iets uitdragen.”

“Wat?”

“Ik ben maar een eenvoudige fotograaf,” sprak Van Wielingen minzaam.

“Jij bent rechercheur. Het is jouw sores.”

De Cock snoof.

“Blij ben ik ermee.”

Bram van Wielingen pakte zijn fraaie Hasselblad uit zijn aluminium koffer en monteerde een flitslicht.

“Ik zal dat brandmerk vannacht nog extra voor je uitvergroten,” beloofde hij. Daarna flitste hij vol overgave in het dode gelaat. De Cock keek verrast op toen dokter Den Koninghe in de deuropening verscheen. Achter hem torenden twee geüniformeerde broeders van de Geneeskundige Dienst met hun onafscheidelijke brancard.

De grijze speurder liep op de oude lijkschouwer toe en begroette hem hartelijk. De Cock had een zwak voor de excentrieke dokter met zijn ouderwetse slobkousen onder een deftige streepjesbroek, zijn stemmig zwart jacquet en zijn verfomfaaide groen uitgeslagen garibaldihoed.

“Hoe maakt u het?” vroeg hij uitbundig.

“Best.”

De oude rechercheur leidde dokter Den Koninghe naar de dode in de fauteuil.

“Dat kreeg ik vanavond gepresenteerd.”

Het klonk cynisch.

De lijkschouwer boog zich over de dode en bekeek de felle insnoeringen aan de hals. Daarna drukte hij met duim en wijsvinger de oogleden toe. De vreemde brandwond op het voorhoofd van het slachtoffer kreeg al zijn aandacht.

“Merkwaardig,” mompelde hij, “een heus brandmerk.”

Hij draaide zich naar De Cock.

“Dat ben ik in de praktijk nog niet eerder tegengekomen. Nu heel ongebruikelijk. Maar in de Middeleeuwen had praktisch iedere stad een brandmerk voor de berechting van haar misdadigers. In het Caraïbisch gebied bijvoorbeeld kregen dieven de T van Thief in hun voorhoofd gebrand. In de staat Pennsylvania werden overspelige vrouwen tot een brandmerk in de vorm van een A veroordeeld.”

“EenA?”

De oude lijkschouwer knikte.

“De A van Adultery, Engels voor echtbreuk of overspel.”

“Verschrikkelijk.”

Dokter Den Koninghe knikte.

“Onvoorstelbaar.”

Het leek alsof de oude lijkschouwer zich plotseling schaamde voor zijn spontane uiteenzetting. Hij werd ineens weer formeel. Met precieze bewegingen nam hij zijn bril af, pakte zijn witzijden pochet uit het borstzakje van zijn jacquet en poetste de glazen. De Cock kende de handelingen. Het was een reeks gebaren om tijdwinst te boeken.

Dokter Den Koninghe wees naar het lijk in de fauteuil.

“Hij is dood,” sprak hij laconiek. De Cock knikte met een strak gezicht.

“Dat begreep ik,” reageerde hij simpel. De dokter wees opnieuw naar de dode.

“Enkele uren. Niet veel langer. Er zijn nog vrijwel geen sporen van lijkstijfheid.”

Hij zette zijn bril weer op en plooide zijn pochet terug in het borstzakje van zijn jacquet.

“Verwurging met een echt wurgkoord…duidelijk vanaf de rugzijde aangezet. Het brandmerk zal na de dood van het slachtoffer zijn aangebracht. Andersom acht ik vrijwel uitgesloten.”

De Cock onderdrukte een glimlach.

De kleine lijkschouwer keek nog even naar de dode, wuifde daarna ten afscheid en liep het vertrek uit. De Cock keek hem na. Daarna wendde hij zich tot Bram van Wielingen, die zijn Hasselblad behoedzaam in zijn koffertje teruglegde.

“Ben je klaar?”

De fotograaf knikte.

“Heb je nog bijzondere wensen?”

De Cock dacht even na.

“Morgenavond een foto van de gevel van dit pand met open deur en brandende lichten.”

Van Wielingen knikte.

“Als jij het ensceneert, doe ik het.”

De fotograaf pakte zijn aluminium koffertje en hield het omhoog.

“Deze plaatjes heb je morgenochtend op je bureau.”

“Komt er nog een dactyloscoop?”

Van Wielingen knikte.

“Ben Kreuger had nog een klusje. Je kunt hem elk moment verwachten.”

De fotograaf zwaaide met zijn vrije hand en verdween uit het vertrek.

De Cock wenkte de twee broeders van de Geneeskundige Dienst naderbij. Zij tilden de dode vanuit de fauteuil op hun brancard en drapeerden een laken over hem heen. Daarna sloegen zij de canvasflappen dicht en sjorden de riemen vast. Zacht wiegend droegen ze hem liet vertrek uit.

Vledder kwam naast zijn oude leermeester staan.

“Ik heb aan de kapstok voor in de hal het colbert van de vermoorde man gevonden. In een binnenzak stak zijn portefeuille met diverse legitimatiepapieren. Onder meer zijn rijbewijs. Hij is inderdaad Peter van Gulpen. En…het is geen roofmoord.”

“Waaruit maak je dat op?”

Vledder duimde over zijn schouder.

“In zijn portefeuille zat een paar honderd gulden aan baar geld, ook zijn giropas en diverse creditcards waren er nog. In het pand is niets overhoopgehaald.”

“Heb je sleutels gevonden?”

Vledder knikte.

“In een zijzak van datzelfde colbert. Een sleutelbos. Daar zal ook wel een sleutel van de voordeur bij zijn.”

De Cock gebaarde om zich heen.

“We doen alle lichten uit en sluiten het pand. De blijf niet op Ben Kreuger wachten. De dactyloscoop moet hier morgen maar gaan kwasten.”

Vledder hurkte plotseling bij hem neer en boog zich over het eiken parket.

“Kijk.”

“Wat?”

“Een druppel soldeer…pal naast de fauteuil waarin de dode Van Gulpen zat.”

4

Toen De Cock de volgende morgen ruim een halfuur te laat opgewekt de grote recherchekamer binnenstapte, wierp hij zijn hoedje direct al vanaf de deur naar de kapstok. Hij miste. De oude rechercheur lachte om de misser. Hij wurmde zich uit zijn regenjas, raapte zijn hoedje van de vloer en hing beide ordentelijk aan een haak. Daarna slenterde hij op zijn gemak naar zijn bureau en liet zich in zijn stoel zakken. Geamuseerd keek hij naar Vledder achter zijn moderne computer. De rappe vingers van de jonge rechercheur dansten in hoog tempo over het toetsenbord. Tijdens een kleine rustpauze keek hij op.

“Ben je er al?”

Het klonk cynisch. De Cock glimlachte.

“Al meer dan een halfuur,” loog hij pertinent.

“Maar je was zo intensief bezig, dat je mijn komst in het geheel niet hebt opgemerkt.”

Vledder grijnsde.

“Als jij daar al een halfuur zat,” sprak hij bedaard, “dan was je bijna op tijd geweest en dat heb ik jou nog nooit zien doen.”

De Cock lachte hartelijk om de opmerking. Hij meende al jaren dat hij het recht had verworven om wat later te komen.

“Waar ben je mee bezig?” vroeg hij. Vledder gebaarde naar het beeldscherm.

“De verklaring van Jasper van Houweningen. Dat is de basis. We zullen het moeten aanvullen met het originele relaas van Angela Molenpad.”

De Cock knikte begrijpend.

“Ik ben benieuwd of onze Angela Molenpad zich nog bijzonderheden herinnert van de taxichauffeur die haar die rode rozen bracht.”

“Acht je dat belangrijk?”

De Cock knikte nadrukkelijk.

“Hoe zag die man eruit? Heeft hij zich voorgesteld? Droeg hij een uniform? In wat voor een wagen reed hij? Hoe verliep het gesprek tijdens de rit?”

Hij pauzeerde even.

“Ik heb belangstelling voor die chauffeur,” ging hij gedragen verder.

“Hij fungeerde als een soort postillon d’amour. En dat is naar mijn mening heel ongebruikelijk voor een Amsterdamse taxichauffeur.”

Vledder zuchtte.

“Misschien was de man geen echte taxichauffeur, maar gewoon een man met een auto en een bos rozen, die zich als taxichauffeur presenteerde.”

De Cock knikte.

“Dat is heel goed mogelijk. Maar op een of andere manier moet die man contact met Peter van Gulpen hebben gehad. Uiteraard toen die nog leefde. Het interesseert mij hoe dat contact verliep.”

De grijze speurder bracht zijn wijsvinger voor zijn neus.

“En dan nog een belangrijk punt: wie heeft de deur van het grachtenpand voor Angela Molenpad zo wijd opengezet? Was dat Van Gulpen zelf of later…zijn moordenaar? Als die open deur een actie van Van Gulpen was — als een vorm van eerbetoon aan de bezoekende Angela — dan heeft de moordenaar daar handig gebruik van gemaakt. Hij kon ongehinderd binnendringen en de man sluipend van achteren benaderen.”

Vledder lachte.

“Jouw hersenen werken nog goed.”

De Cock glimlachte.

“Er is nog een andere optie. Wist de moordenaar dat hij de toegangsdeur tot het grachtenhuis open zou aantreffen? En hierop volgt onmiddellijk de vraag: hoe wist hij dat, wie lichtte hem in? De chauffeur van de rode rozen?”

Vledder maakte een afwerend gebaar.

“Hou op…hou op. Je bedelft mij volledig door die stortvloed van vragen.”

De Cock knikte berustend.

“Begrijp je waarom ik die chauffeur belangrijk vind?”

“Ja, dat begrijp ik.”

De Cock zweeg even. Glimlachend.

“Wat heb je met die druppel soldeer gedaan?”

“Die heb ik met een begeleidend rapportje door een stoere motorrijder naar het Gerechtelijk laboratorium in Rijswijk laten brengen,” zei Vledder. De Cock kneep rimpels in zijn voorhoofd.

“Zonder overleg met de commissaris of de officier van justitie?”

“Ja.”

De Cock keek Vledder bewonderend aan.

“Jij durft.”

“Ik heb vanmorgen een paar telefoontjes gepleegd en ik kwam er al gauw achter dat soldeer een bijzonder spul is. De samenstelling van soldeer is zo verschillend…er bestaan zoveel soorten legeringen, dat ik de mogelijkheid overwoog om die druppel soldeer later als onderdeel van een bewijsvoering op te nemen.”

“Je bedoelt, als wij bij de dader thuis soldeer van dezelfde samenstelling aantreffen?”

“Precies.”

“Knap.”

Vledder genoot van de lof.

“Wist je,” riep hij opgetogen, “dat men aan de hand van een analyse kan bepalen hoeveel hitte er voor nodig was om het soldeer te laten smelten?”

De Cock lachte.

“Ik ben nooit loodgieter geweest.”

Vledder negeerde de opmerking.

“Ik heb mij vannacht thuis met Adelheid een poosje over dat brandmerk gebogen.”

De Cock fronste zijn wenkbrauwen.

“Was jouw vriendin Adelheid nog zo laat bij jou thuis?”

Vledder knikte.

“Wij onderhouden,” sprak hij glimlachend, “een soort veredelde lat-relatie. Als haar dienst bij de recherche het toelaat, brengen wij samen genoeglijk de nacht door.”

“Toe maar.”

Vledder grinnikte.

“Is dat niet goed,” vroeg hij het hoofd schuddend, “staat jouw puriteinse ziel dat niet toe?”

De Cock grijnsde.

“Mijn puriteinse ziel heeft de laatste decennia heel wat deuken opgelopen,” bromde bij.

“En?”

“Wat?”

“Het resultaat van jullie beschouwingen over dat vreemde brandmerk?”

“We hebben gefilosofeerd over die ruiten. Je kunt er een uitgebreide × in zien als het zou moeten.”

Vledder pakte een vel papier en tekende eerst een × en daarna maakte hij er twee ruiten van door aan de punten van de × extra lijntjes te trekken die elkaar raakten.

“Komen we daar verder mee?” vroeg De Cock.

“Een × is het symbool voor een onbekende grootheid.”

De Cock krabde zich even achter in zijn nek.

“Maar een × geldt ook als vermenigvuldigingsteken. Bijvoorbeeld vier × vier = zestien.”

Vledder schudde zijn hoofd.

“Daar hebben Adelheid en ik nog niet eens aan gedacht. Misschien waren wij daar te slaperig voor. Het was al vrij laat toen we…”

De jonge rechercheur stokte. Er werd op de deur van de grote recherchekamer geklopt. Vledder riep: “Binnen.”

In de deuropening verscheen de lange gestalte van Edward van der Poorten.

De Cock keek omhoog naar de grote klok. Het was exact tien uur.

Van der Poorten was keurig gekleed. Hij droeg een zwarte edenhœd en een lange, chique, iets getailleerde grijze mantel. Onder zijn magere kin bolde een witzijden sjaal. In een trage, wat slepende tred liep hij naar De Cock. De grijze speurder gebaarde uitnodigend naar de stoel naast zijn bureau.

“Goedemorgen,” sprak hij vriendelijk.

“Neemt u plaats.”

Edward van der Poorten knoopte zijn mantel los, trok de pijpen van zijn pantalon aan de vouwen iets omhoog en ging zitten.

“Hebt u al vorderingen gemaakt?” vroeg hij streng. De Cock veinsde onbegrip.

“Inzake de moord op Peter van Gulpen?” vroeg hij overbodig.

“Ja.”

De Cock glimlachte.

“De moordenaar heeft zich nog niet gemeld.”

Van der Poorten snoof.

“Zit u daar op te wachten?”

Het klonk bijtend.

“Niet direct,” antwoordde De Cock voorzichtig.

“Maar het gebeurt wel eens dat mensen wroeging krijgen over hun daad en zich dan berouwvol komen melden.”

Van der Poorten grijnsde.

“Inzake de moord op Peter van Gulpen zou ik daar maar niet op rekenen.”

“Een moordenaar zonder wroeging?”

Van der Poorten knikte nadrukkelijk.

“Gaat u daar maar van uit.”

De Cock boog zich iets naar de man toe.

“U hebt vannacht rondvraag gedaan bij vrienden, kennissen en verwanten?”

“Het heeft bijna mijn gehele nachtrust gekost,” zei Van der Poorten.

“Hoe reageerde men op het bericht dat Peter van Gulpen was vermoord?”

“Men was niet geschokt.”

De Cock schoof zijn onderlip naar voren.

“De dood van Peter van Gulpen lag min of meer in de lijn van de verwachtingen?”

“Exact.”

De Cock keek hem verwonderd aan.

“Had Van Gulpen zoveel vijanden?”

Van der Poorten knikte met een ernstig gezicht.

“Zeker. Ik ken er een paar die zijn bloed wel kunnen drinken.”

De Cock spreidde zijn handen.

“Reden van die haat?”

Van der Poorten zuchtte.

“Peter van Gulpen had als mens en als advocaat geen beste reputatie. En dat is nog een voorzichtige benadering. Onder het motto no cure, no pay[4] bedong hij in civiele zaken vaak hoge gages.”

De Cock grinnikte.

“Werd een claim van zijn cliënt door de rechter toegewezen, dan eiste hij, naar Amerikaans voorbeeld, de helft van de opbrengst.”

Van der Poorten knikte.

“Zo ongeveer. In strafzaken kocht hij vaak getuigen om, die dan bij de rechtbank leugenachtige verklaringen aflegden. Kortom, Peter deugde niet.”

“En had dus vele vijanden,” sprak De Cock grijnzend.

“Precies.”

“Maar een vijand is nog geen moordenaar.”

“Een moordenaar kan men huren.”

“Compleet met brandmerk?”

“Desnoods.”

De Cock laste een kleine onderbreking in.

“Gisteravond in het huis van de vermoorde Peter van Gulpen,” ging hij rustig verder, “hebt u mij gezegd dat u wel een idee had in welke richting wij de dader konden zoeken.”

“Dat is correct.”

“U wilde zich erover beraden of u mij dat vermoeden kenbaar zou maken.”

“Ja.”

“En?”

Van der Poorten ademde diep.

“Ik ben geen verrader, rechercheur De Cock,” sprak hij ernstig.

“En ik wil ook niet bij mijn vrienden en kennissen als zodanig te boek staan.”

De Cock knikte begrijpend.

“Daarom vroeg u mij of ik er bezwaar tegen had dat u die vrienden en kennissen raadpleegde.”

“Juist.”

De Cock keek hem strak aan.

“Wat is uw besluit?”

Van der Poorten liet zijn hoofd even zakken.

“Peter van Gulpen,” sprak hij zacht, “heeft enige maanden geleden een fraudeur verdedigd…een louche vent, een oplichter van het zuiverste water. Die man, ene Willem Alexander van Overveen, heeft een lange stoet van slachtoffers gemaakt, mensen die door zijn toedoen alles hebben verloren wat zij hier op aarde bezaten en nu totaal aan de grond zitten, volkomen bankroet zijn geraakt. Ik kan u verzekeren, daar zijn echt schrijnende gevallen bij.”

De blik van De Cock verhelderde.

“De geloof,” sprak hij nadenkend, “dat ik er iets van begrijp. Peter van Gulpen zag kans om voor Van Overveen een verdediging op te bouwen die de rechtbank noodzaakte om hem ongestraft weer op de maatschappij los te laten.”

Edward van der Poorten kneep even zijn ogen dicht.

“Het is toch verschrikkelijk, dat het recht zo met zich laat sollen.”

De Cock maakte een verontschuldigend gebaar.

“Ik ben aangesteld om het recht te dienen. Soms is dat een beschamende bezigheid.”

Van der Poorten keek naar hem op.

“Een van de slachtoffers van die oplichter,” sprak hij geëmotioneerd, “ken ik persoonlijk. Hij behoorde vroeger tot ons vriendenkringetje, waarvan ik u vertelde.”

“Het vriendenkringetje waarvan aanvankelijk ook Peter van Gulpen deel uit maakte?”

“Dat kringetje.”

“Niet netjes.”

Van der Poorten slikte, kennelijk even niet in staat om zijn emoties te bedwingen. De Cock boog zich naar hein toe.

“Verder?”

Van der Poorten zuchtte een paar maal heel diep.

“Er gaat het hardnekkige gerucht, dat Peter een fors deel van het geld dat de oplichter Van Overveen op zijn slachtoffers buitmaakte, ontving om de verdediging op zich te nemen.”

De Cock grijnsde.

“Bloedgeld.”

“Inderdaad…bloedgeld. Het slachtoffer van wie ik u sprak, heeft Peter, blind van woede, al een paar maal met de dood bedreigd.”

De Cock hem onderzoekend aan.

“Hoe weet u dat?”

Van der Poorten gebaarde heftig.

“Van de man zelf…en van Peter van Gulpen.”

“En die man is?”

Van der Poorten liet opnieuw zijn hoofd zakken. Tranen drupten op zijn witzijden sjaal.

“Anthonius,” huilde hij.

“Tinus Ruiten.”

De Cock fronste zijn wenkbrauwen.

“Ruiten?”

Van der Poorten knikte.

“Toen ik gisteravond op het voorhoofd van de vermoorde Peter van Gulpen dat brandmerk zag…”

De Cock onderbrak hem.

“De twee ruiten.”

Edward van der Poorten boog het hoofd.

“Wist ik dat Tinus Ruiten zijn moordplannen ten aanzien van Peter van Gulpen had uitgevoerd.”

5

Onmiddellijk nadat Edward van der Poorten de grote recherchekamer had verlaten, kwtim Vledder opgewonden uit zijn bureaustoel omhoog.

“Ik heb zijn naam,” sprak hij kort en bondig.

“Anthonius Josephus Ruiten; wordt door vrienden en kennissen meestal Tinus genoemd. Hij is negenendertig jaar oud. Ik heb zijn adres: Keizersgracht tweeduizend en zeven.”

Hij wees naar het beeldscherm op zijn bureau.

“Alles is keurig in mijn computer opgeslagen. Ik zal straks voor de zekerheid nog even zijn antecedenten opvragen. Dan ben ik klaar en kunnen we hem gaan arresteren.”

De Cock keek naar hem op.

“Nu…direct?”

In zijn stem trilde ongeloof. Vledder knikte.

“Het is toch duidelijk. Anthonius Josephus Ruiten wijdt zijn volledige bankroet aan het optreden van zijn vroegere vriend en louche advocaat Peter van Gulpen. Blind van woede heeft hij hem al een paar maal met de dood bedreigd. Gisteravond heeft hij die bedreiging in daden omgezet.”

“En liet zijn visitekaartje achter in de vorm van twee gebrandmerkte ruiten,” vulde De Cock aan. Vledder knikte met een ernstig gezicht.

“Een volkomen ronde zaak. Geen enkel probleem. Ik begrijp niet dat je daar nog zo ontspannen zit.”

“Hij behoeft alleen nog maar te bekennen?” vroeg De Cock glimlachend.

“Precies.”

De Cock gebaarde voor zich uit.

“Heb je ook zijn telefoonnummer?”

“Ja.”

“Bel hem op en vraag of hij naar de Warmoesstraat wil komen. Zijn bekentenis wil ik wel even aanhoren.”

Vledder keek zijn leermeester verbijsterd aan.

“Opbellen? Vragen of hij naar de Warmoesstraat komt? Dat is voor hem het signaal om te vluchten.”

De Cock schudde zijn hoofd.

“Daar ben ik niet bang voor.”

Vledder snoof.

“De Cock,” riep hij vinnig, “dat volg ik niet. Niemand wil toch worden gearresteerd. Zeker niet als verdachte van moord. Zo gauw de heer Ruiten merkt dat wij belangstelling voor hem hebben, pakt hij zijn koffers en is weg.”

De Cock ademde diep.

“Als die twee ruiten op het voorhoofd van de vermoorde Peter van Gulpen,” legde hij kalm en geduldig uit, “inderdaad het symbool zijn van de heer Anthonius Josephus Ruiten, dan betekent dit maar één ding.”

“En dat is?”

“Dat Anthonius Josephus Ruiten aan ons en aan iedereen duidelijk wilde maken dat hij verantwoordelijk is voor de moord op Peter van Gulpen.”

“Wat wil je hiermee zeggen?”

“Zo’n man vlucht niet.”

Vledder lachte schamper.

“Die wacht geduldig tot wij hem komen halen?”

“Of hij komt zichzelf melden en legt een volledige bekentenis af,” sprak De Cock bedaard.

“En als hij ontkent?”

De Cock glimlachte.

“Dan is Anthonius Josephus Ruiten niet de moordenaar van de advocaat Peter van Gulpen en hebben die twee ingebrande ruiten op het voorhoofd van de vermoorde niets met de naam Ruiten te maken.”

Vledder keek hem secondenlang zwijgend aan.

“Ik ben het niet met je eens,” sprak hij toen ernstig.

“Ook Edward van der Poorten is er absoluut van overtuigd dat die Ruiten de moord heeft gepleegd. Hij kent de twee heel goed. Hij heeft een beter inzicht in hun karakters dan wij. Vanaf het moment dat Edward van der Poorten het brandmerk op het voorhoofd van Van Gulpen zag, heeft hij geen moment meer getwijfeld.”

De Cock maakte een hulpeloos gebaar.

“Van der Poorten reageert net zo impulsief als jij: twee ruiten op het voorhoofd van Peter van Gulpen, dus Anthonius Josephus Ruiten is de dader.”

“Je vergeet dat de heer Ruiten al enige malen met moord op Van Gulpen heeft gedreigd.”

De Cock zuchtte.

“Laten we deze discussie beëindigen. Ik denk niet dat ik je kan overtuigen. Hoe laat is vanmiddag de sectie op het lijk van Van Gulpen?”

“Drie uur.”

De Cock gebaarde naar de telefoon.

“Bel de heer Ruiten en vraag of hij ons vanmiddag om één uur thuis kan ontvangen.”

“Zeg ik hem het doel van onze komst?”

De Cock glimlachte.

“Als hij inmiddels op de hoogte is van de moord op Peter van Gulpen, zal hij dat begrijpen.”

“En vluchten.”

De Cock lachte.

“Als ik ongelijk krijg wat de heer Ruiten betreft, trakteer ik na afloop van deze zaak jou en je vriendin Adelheid op een avondje schouwburg.”

“Je bent zeker van je zaak?”

De Cock knikte traag.

“Vrijwel.”

Vledder pakte met een berustend gebaar de hoorn van het toestel. Op dat moment werd er op de deur van de grote recherchekamer geklopt. Hij legde de hoorn terug en riep: “Binnen.”

De deur ging open en in de deuropening verscheen de lange, atletische gestalte van Jasper van Houweningen. Hij droeg hetzelfde kostuum als de avond tevoren. Met driftige passen liep hij naar De Cock en zwaaide.

“Ze is weg.”

“Wie?”

Jasper duimde over zijn schouder.

“Angela, Angela Molenpad.”

De Cock wees naar de stoel naast zijn bureau.

“Ga zitten.”

Het klonk als een gebod. Jasper liet zich op de stoel zakken.

“Gisteravond,” sprak hij opgewonden, “leek het alsof wij na een lang gesprek tot een verzoening waren gekomen. Ze was heel gedwee, ging zelfs met mij naar bed. Vanmorgen werd ik wakker. Ze lag niet meer naast me, en ze was in het hele huis niet meer te vinden.”

“De Van Boetzelaerstraat?”

“Daar kom ik net vandaan.”

“En?”

“Ze is niet thuis…of misschien is ze wel thuis maar reageert niet op mijn kloppen en bellen.”

“Misschien is ze terug naar haar ouders. Heb je contact opgenomen met hen?”

“Nee.”

“Waarom niet?”

Jasper schudde zijn hoofd.

“Ik weet niet wie haar ouders zijn…”

De mond van De Cock viel open van verbazing.

“Wat? Je hebt twee jaar en drie maanden met haar samengewoond en je bent nog nooit aan haar ouders voorgesteld?”

Jasper maakte een hulpeloos gebaar.

“Het is er nooit van gekomen,” sprak hij schuchter.

“Angela deed altijd heel geheimzinnig als ik haar familie ter sprake bracht. Ze meed dat onderwerp en wilde er niet over praten. Ik ben ervan overtuigd, dat zij geen enkele relatie meer met haar familie onderhoudt.”

“Zijn er andere connecties die u kent?”

Jasper trok zijn schouders op.

“Angela is verpleegkundige. Ik heb haar in het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis leren kennen toen ik daar voor een blindedarmoperatie lag. Ze heeft ook een tijdje in het AMC[5] gewerkt, maar ik heb niet het idee, dat ze daar met iemand van het personeel een duurzame relatie heeft opgebouwd.

Zo’n type is ze niet. Ze hield zich altijd wat afzijdig.”

“Werkt ze niet meer?”

Jasper schudde zijn hoofd.

“Al maanden niet. Overspannen.”

De Cock dacht even na.

“Zal ik namens u via de telex de opsporing van haar verblijfplaats verzoeken?”

Jasper van Houweningen maakte een weifelend gebaar.

“De…eh, ik vind dat nog wat vroeg. Ik wil eerst zelf op onderzoek gaan.”

De Cock knikte begrijpend.

“Hebben jullie gisteravond nog samen over haar angstig avontuur gesproken.”

Jasper glimlachte.

“Uiteraard. Angela was door haar confrontatie met een geval van moord duidelijk geschokt. Het leek mij goed dat zij het voorval niet uit haar gedachten bande, niet verdrong, maar er over bleef praten. Dat is beter, dacht ik, voor de verwerking.”

“U roerde dat onderwerp steeds weer aan?”

“Als therapie.”

De Cock plukte aan het puntje van zijn neus.

“Hebben uw heilzame vragen nog iets opgeleverd…een facet van haar ervaringen dat u ons gisteravond niet heeft kunnen brengen?”

Jasper knikte.

“Angela herinnerde zich dat ze bij haar vlucht uit het huis op een van de onderste treden van de trap van het bordes bijna door een man omver is gelopen.”

De Cock trok zijn stoppelige wenkbrauwen bijeen.

“Door een man omver is gelopen?” vroeg hij verrast. Jasper knikte opnieuw.

“Ze duwde hem tegen zijn rug als het ware de stenen trap van het bordes af.”

De Cock keek hem schuins aan.

“Hij kwam uit hetzelfde pand als Angela?”

“Vermoedelijk.”

De Cock gebaarde heftig.

“Een man? Wat voor een man?”

Jasper spreidde zijn handen.

“Volgens Angela was het een lange man in een lange grijze jas. Door de schok vloog de hoed van zijn hoofd. Ze heeft verder niet meer naar hem omgekeken.”

Toen Jasper van Houweningen de grote recherchekamer had verlaten, keek De Cock enige tijd aandachtig naar het gezicht van zijn collega Vledder en herkende de worsteling die de jonge rechercheur met zichzelf had.

“En?” vroeg hij uitdagend. Vledder trok een somber gezicht.

“De omschrijving van Angela Molenpad over de man onder aan de trap van het bordes slaat duidelijk op Edward van der Poorten.”

De Cock strekte zijn armen naar hem uit.

“Conclusie?”

“Edward van der Poorten was nog in het pand op het moment dat Angela arriveerde en de moord ontdekte.”

De Cock knikte.

“Toen wij hem bij het lijk van Peter van Gulpen ontdekten, droeg hij geen hoed. Angela Molenpad zag hem onder aan de trap van het bordes met hoed.”

“Conclusie?”

“Van der Poorten is tussen het moment dat hij in aanvaring kwam met Angela Molenpad, en het moment dat wij hem bij het lijk van Peter van Gulpen aantroffen, nog even thuis geweest en heeft daar zijn hoed achtergelaten. Hij woont niet ver verwijderd van het pand waar Peter van Gulpen de dood vond.”

De Cock tuitte zijn lippen.

“Het is uiteraard ook nog mogelijk dat zijn hoed is achtergebleven in het café waar hij met een zakenrelatie een borrel dronk.”

“Inderdaad.”

De Cock staarde peinzend voor zich uit.

“De vraag mij af of die Edward zich ervan bewust was dat hij geen hoed droeg op het moment dat wij hem in het pand van Peter van Gulpen ontdekten. Vanmorgen om exact tien uur verscheen hij bij ons met een hoed. Gezien zijn botsing met Angela Molenpad was dat dom.”

“Pfff,” snoof Vledder.

“Hij heeft over die botsing op de trap van het bordes tegen ons met geen woord gerept.”

De Cock grinnikte.

“Edward van der Poorten kon ons dat voorval ook niet opbiechten, want dan zou hij ons hebben moeten vertellen wat hij in het pand van Peter van Gulpen had te zoeken voordat wij hem daar ontdekten.”

Vledder trok zijn gezicht strak.

“Zullen we hem gaan arresteren?”

De Cock lachte vrijuit.

“Nog geen uur geleden verweetje mij het feit dat ik niet onmiddellijk bereid was om Anthonius Josephus Ruiten te arresteren. Dacht je werkelijk dat ik nu op stel en sprong achter Edward van der Poorten aan ga?”

“Dus niet,” zei Vledder beteuterd. De Cock leunde iets naar voren.

“Denk nu eens even goed na. Wat hebben we aan bewijs? Een verklaring uit de tweede hand. Wij hebben zelf niet uit de mond van Angela Molenpad vernomen dat ze onder aan de trap van het bordes een botsing had met een man. Angela is verdwenen. En als we haar terugvinden, dan heeft een confrontatie vrijwel geen zin, want ze zal de man niet in zijn gezicht hebben gezien.”

De grijze speurder stak zijn wijsvinger omhoog.

“Als Ben Kreuger vingerafdrukken van Edward van der Poorten in het huis van Van Gulpen vindt, dan zegt dat niets omtrent de moord, want Van der Poorten bracht wel vaker een bezoek aan Van Gulpen en liet dan ongetwijfeld vingerafdrukken achter.”

De oude rechercheur zuchtte.

“Wij zijn nog ver van een arrestatie verwijderd.”

Vledder knikte met een somber gezicht.

“Je hebt mij overtuigd.”

De Cock wees naar de telefoon.

“Wil je voor vanmiddag nog een afspraak maken met Anthonius Josephus Ruiten?”

Vledder schudde zijn hoofd.

“Dat is niet zo urgent meer. Bovendien is het te laat. Het is al over tweeën. Ik moet bijna naar Westgaarde voor de sectie op het lijk van Van Gulpen.”

De jonge rechercheur staarde even voor zich uit.

“Ik besef plotseling dat het Edward van der Poorten was, die vanmorgen de verdenking jegens Anthonius Josephus Ruiten kwam aandragen.”

De Cock lachte.

“Waarom?”

“Om ons op een vals spoor te zetten.”

De jonge rechercheur stond van zijn stoel op, liep naar de kapstok en kwam terug met zijn regenjas aan.

“Heb je nog vragen voor dokter Rusteloos?”

De Cock maakte een schouderbeweging.

“Of hij iets kan zeggen over het brandmerk. Misschien is hij in de praktijk iets dergelijks eens tegengekomen.”

De oude rechercheur trok een denkrimpel in zijn voorhoofd.

“Knip voordat dokter Rusteloos met de sectie begint,” sprak hij nadrukkelijk, “heel voorzichtig de twee houten greepjes van het wurgkoord los. Stop ze onmiddellijk in een plastic zakje, zodat niemand er aan kan komen. Breng ze na de sectie meteen naar de dactyloscopische dienst.”

De ogen van Vledder lichtten op.

“Als op die houten greepjes van het wurgkoord de vingerafdrukken van Edward van der Poorten zitten…”

De Cock grijnsde.

“Dan is het bingo.”

6

Vledder kwam met een somber gezicht de grote recherchekamer binnenstappen, sjokte met afhangende schouders naar zijn bureau en liet zich met zijn regenjas nog aan zwaar zuchtend op zijn stoel zakken.

De Cock keek hem onderzoekend aan.

“Hoe was de sectie?” vroeg hij belangstellend.

“Gewoon,” sprak Vledder gelaten, “zoals bij vrijwel elke sectie van een verwurging.”

De jonge rechercheur keek naar De Cock en grinnikte vreugdeloos.

“Hoeveel slachtoffers van een verwurging heb ik al gerechtelijk zien openpeuteren? Ik kan zo langzamerhand het handwerk van dokter Rusteloos wel overnemen. Ik ken ook het geijkte resultaat…gebroken kraakbeenringetjes in de luchtpijp.”

De Cock glimlachte.

“Dat is alles?”

Vledder gleed met de toppen van zijn wijsvingers langs zijn nek.

“Gezien de vrij diepe insnoeringen in de hals moet de dader volgens dokter Rusteloos over vrij veel lichaamskracht beschikken.”

“En het brandmerk op het voorhoofd van Peter van Gulpen?”

Vledder schudde zijn hoofd.

“Daar kon dokter Rusteloos weinig over zeggen. Het was voor het eerst dat hij tijdens een autopsie met zo’n brandmerk werd geconfronteerd.”

“Het is dus heel ongewoon.”

Vledder knikte.

“Rusteloos kwam net als dokter Den Koninghe met het verhaal dat brandmerken in vroeger eeuwen als strafmaatregel heel gebruikelijk was. Dokter Rusteloos vond dat de overheid het aloude brandmerken maar weer moest invoeren. Het werkte volgens hem beter dan de halfzachte gevangenisstraffen van tegenwoordig.”

De Cock keek verrast op.

“Meende hij dat?”

Vledder grijnsde.

“Dat weet ik niet helemaal zeker. Ik dacht, dat hij het als grap bedoelde.”

De Cock lachte.

“Ik ken hem niet als grappenmaker.”

“De ook niet,” zei Vledder.

“Ik heb dokter Rusteloos zolang ik hem ken nog nooit zien lachen.”

De oude rechercheur keek zijn jonge collega peilend aan.

“Had je ruzie met hem?”

“Met wie?”

“Dokter Rusteloos.”

Vledder reageerde verwonderd.

“Nee, hoezo?”

“Je kwam zo-even binnen met een gezicht van zeven dagen onweer.”

Vledder schudde zijn hoofd.

“Dat…eh, dat had niets te maken met dokter Rusteloos en de sectie.”

De jonge rechercheur ademde diep.

“Ik heb een rotbericht voor je.”

De Cock keek hem vragend aan.

“En dat is?”

“Er staan geen vingerafdrukken op de houten greepjes van het wurgkoord.”

De Cock beet even op zijn onderlip.

“Dat is echt een tegenvaller.”

Vledder knikte instemmend.

“Volgens Ben Kreuger van de dactyloscopische dienst droeg de dader leren handschoenen. Daarvan zijn minuscule spoortjes op de houten greepjes gevonden.”

“Heeft Ben Kreuger zelf de greepjes onderzocht?”

“Ja.”

“Heeft hij jou gezegd wanneer hij bij Peter van Gulpen thuis gaat kwasten?”

Vledder knikte.

“Vanavond nog. Hij vroeg of wij de sleutels van het pand op de Herengracht bij de wachtcommandant wilden leggen, zodat hij ze daar kon afhalen en weer terugbrengen, ook als wij er niet waren.”

“Doe dat maar.”

Vledder glimlachte.

“Heb je er al over nagedacht hoe wij Edward van der Poorten gaan aanpakken?”

De Cock trok een vies gezicht.

“Dat is niet eenvoudig. Onze bewijsvoering is tot nu toe flinterdun. Hij heeft zich bereid verklaard om ons de naam te noemen van de zakenrelatie met wie hij op het Rembrandtplein heeft geborreld. Daarover gaan wij vanavond maar even met hem babbelen.”

“Bij hem thuis?”

De Cock knikte.

“Dat lijkt mij het beste.”

“Onaangekondigd?”

“Als verrassing.”

Vledder blikte op zijn horloge.

“Zullen we nu direct gaan? De avondspits is zo goed als voorbij.”

De Cock schudde zijn hoofd.

“Niet direct.”

De oude rechercheur stond van zijn stoel op en slenterde naar de kapstok.

Vledder kwam hem na.

“Waar ga je heen?”

De Cock draaide zich half om.

“Waar gaan wij heen,” verbeterde hij. Vledder grinnikte.

“Goed…waar gaan wij heen?”

De oude rechercheur wurmde zich in zijn regenjas.

“Naar de Van Boetzelaerstraat. Het plotselinge verdwijnen van Angela Molenpad staat me niet aan. Ik wil eindelijk het verhaal van haarzelf horen. En niet steeds uit de mond van Jasper van Houweningen.”

Vledder laveerde de oude Golf met een kalm gangetje door een eentonige straat met rijen grauwe huizen zonder enige variatie. De jonge rechercheur blikte teleurgesteld om zich heen.

“Is dit de Van Boetzelaerstraat?” vroeg hij geaffecteerd. In zijn stem trilde verwondering. De Cock lachte vrijuit.

“Ik begrijp jouw verbazing en teleurstelling. Bij de naam Van Boetzelaer denk je algauw aan een straat met louter chique villa’s en dure woonpaleizen. Maar dit is de oude Amsterdamse Staatsliedenbuurt en daar kan je geen architectonische hoogstandjes verwachten.”

Vledder frommelde onder zijn regenjas en plukte een notitie uit het borstzakje van zijn colbert.

“Het is duizend zeventien.”

De Cock gebaarde voor zich uit.

“Ik zou de Golf niet voor de deur parkeren. Er zijn mensen die ruiken dat dit een politiewagen is. En ik heb vanavond liever geen pottenkijkers.”

Vledder reed door naar de Van Beuningenstraat en vond daar met enige moeite een parkeerplaats.

Vanaf de Van Beuningenstraat slenterden zij langs de huizen van de Van Boetzelaerstraat. Bij de benedenwoning van nummer duizend zeventien bleven ze staan. De woning had een braingeschilderde toegangsdeur met in het midden op ooghoogte, achter koperen spijltjes, een rechthoekig raampje van groen glas.

Links in de deurstijl zat een witte bouton, daaronder was een nieuw wit naamplaatje aangebracht met verzonken zwarte lettertjes: A. Molenpad.

De Cock drukte op de bouton. Ergens ver weg in de woning rinkelde een bel.

De rechercheurs wachtten geduldig enkele minuten, maar op het bellen kwam geen reactie. De Cock belde voor de tweede maal. Toen reactie uitbleef, pakte hij uit een steekzak van zijn regenjas het apparaatje dat hij eens, lang geleden, van zijn vriend en ex-inbreker Handige Henkie had gekregen toen die besloot om voortaan het smalle pad van de deugd te gaan bewandelen. Het was een koperen houdertje met daarin een keur van stalen sleutelbaarden.

De Cock monsterde het slot en koos met kennersblik de juiste sleutelbaard. In luttele seconden had hij de deur ontsloten. Voorzichtig duwde hij de deur verder open en liep de donkere gang in.

Vledder volgde.

De Cock pakte zijn zaklantaarn.

Ongeveer in het midden van de gang opende hij een deur, die naar een woonvertrek leidde. Hij liet het lichtovaal van zijn zaklantaarn door de ruimte dwalen. De kamer was schaars gemeubileerd. Er was een zitje van stalen meubelen rond een tafel met een matglazen blad.

Buiten een grote kalender met een stoere bodybuilder als blikvanger waren de muren kaal. Tegen een van de wanden stond een secretaire met een stoel.

Vanuit dat vertrek bereikten ze een slaapkamer. De deuren van een vrij forse klerenkast stonden open. De roeden met knaapjes waren leeg. De Cock snoof.

“Ze is inderdaad gevlogen,” sprak Vledder instemmend.

“Alles wijst erop. Ik ben ook bang dat ze hier voorlopig niet meer terugkomt.”

De rechercheurs inspecteerden de keuken en bekeken de inhoud van de vuilnisemmer. Daarna gingen ze terug naar de woonkamer.

De Cock liet opnieuw het licht van zijn zaklantaarn door het vertrek dwalen.

“Weet je wat ik mis?”

Vledder keek hem niet-begrijpend aan.

“Wat zou hier dan moeten zijn?”

De Cock zwaaide om zich heen.

“De rode rozen die de taxichauffeur haar had gebracht. Ze kunnen nog niet zijn verwelkt. In de vuilnisemmer lagen ze niet en ik neem niet aan dat Angela Molenpad de rozen op haar vlucht heeft meegenomen.”

Vledder keek zijn oude collega verrast aan.

“Vlucht?”

De Cock knikte.

“Daar lijkt het op.”

“Voor wie, voor wat zou ze moeten vluchten…Jasper van Houweningen?”

De Cock trok zijn schouders op.

“Het boterde niet meer tussen die twee.”

Vledder grinnikte.

“Maar na haar ontdekking van de moord op de Herengracht vloog ze toch in angst naar hem toe…en sliep zelfs bij hem. Is dat een voorbereiding voor een vlucht?”

De Cock grijnsde breed.

“Die vraag moet jij als jongeman zelf kunnen beantwoorden. Van het intense liefdesleven van moderne jonge mensen heb ik geen enkel benul. De tijden zijn sinds mijn jeugd radicaal veranderd. In mijn jonge jaren heb ik nooit van een knipperlicht- of lat-relatie gehoord. Dat bestond niet. Ongehuwd samenwonen heette vroeger ‘hokken’ en dat was volgens mijn oude moeder een zeer ernstig vergrijp tegen de zeden.”

Vledder lachte.

“Adelheid van Buuren en ik doen het samen heel goed. En dat mag jij van mij best ‘hokken’ noemen. Daar zit ik niet mee.”

De jonge rechercheur gniffelde.

“Dat ‘hokken’ klinkt niet eens ongezellig.”

De Cock liet het onderwerp rusten. Hij wees naar de secretaire aan de wand.

“Kijk eens of er nog iets bijzonders in zit…aantekeningen, brieven, post, adressen. En let goed op. Sommige secretaires hebben geheime laden en kastjes.”

“Ik weet het.”

De Cock wees naar Vledder.

“Jij moet morgenochtend bij de burgerlijke stand en het bevolkingsregister maar eens vragen naar familierelaties. We zullen die Angela Molenpad moeten vinden. Als wij de zaak Peter van Gulpen goed willen onderbouwen, dan hebben wij haar verklaring nodig.”

“Kunnen we niet zonder haar verklaring verder? Ons onderzoek heeft tot nu bevestigd dat zij de waarheid sprak. Peter van Gulpen was vermoord en had een brandmerk op zijn voorhoofd. Dat is als uitgangspunt toch voldoende?”

De Cock schudde zijn hoofd.

“Ik denk niet dat een Nederlandse rechter daar genoegen mee neemt.”

“Onzin,” gromde Vledder.

De oude rechercheur reageerde niet. Hij draaide zich om en verkende nog eens de woning van Angela Molenpad. In de keuken was de deur naar een klein betegeld plaatsje op slot. Het servies in de kastjes was schoon. De koelkast was leeg en stond op de laagste stand.

Toen hij na zijn speurtocht in de woonkamer terugkwam, zat Vledder voorovergebogen op de stoel voor de secretaire. Voor hem lag een klein model blocnote. Hij wenkte De Cock met een kromme vinger.

“Kom eens kijken!” riep hij gespannen.

“Dit vond ik in een geheim vakje.”

De jonge rechercheur scheen met zijn zaklantaarn op de blocnote. De Cock bukte zich over hem heen en herkende twee met een ballpoint getekende rechtop staande ruiten. Hij ademde diep.

“Het brandmerk,” hijgde hij, “het brandmerk op het voorhoofd van Peter van Gulpen.”

“Exact.”

De Cock fronste zijn wenkbrauwen.

“Wie tekende dit?”

“Zij natuurlijk.”

“Angela Molenpad?”

“Wie anders?”

De Cock staarde voor zich uit.

“De vraag is…wanneer tekende zij dit?”

“Hoe bedoel je?”

“Voor…of na de moord?”

Vledder keek verrast omhoog.

“Na de moord natuurlijk. Ze wilde gewoon vastleggen wat ze had gezien.”

Na enige aarzeling pakte de jonge rechercheur het kleine blocnootje en wilde het in de binnenzak van zijn colbert steken.

De Cock keek hem bestraffend aan.

“Wat doe je?”

“Ik neem het mee.”

“Waarvoor?”

Vledder gebaarde breed.

“Als bewijs,”, riep hij enthousiast.

“Misschien heb jij wel gelijk en tekende zij dit voor dat ze het lijk van Peter van Gulpen ontdekte.”

De Cock keek hem scherp aan.

“En is het ontwerp voor het brandmerk op het voorhoofd van Peter van Gulpen van haar?”

“Kan dat niet?”

“Ik heb het idee dat in deze vreemde zaak van alles mogelijk is.”

De oude rechercheur wees naar de blocnote.

“Leg dat terug waar je het hebt gevonden.”

“Waarom?”

De Cock zuchtte diep.

“We kunnen het niet gebruiken,” sprak hij hoofdschuddend.

“Dat is verrekte jammer. Dat geef ik toe. Maar als wij dat blocnootje als bewijs willen opvoeren, dan moeten wij verklaren op welke wijze wij hier in deze woning zijn binnengedrongen.”

De oude rechercheur zweeg even.

“Had ik…had jij…een bevel tot huiszoeking?”

Vledder schoof in de opbouw van de secretaire een spijltje opzij en legde het blocnootje terug in het geheime vakje. De Cock keek toe.

“Veeg voor alle zekerheid je vingerafdrukken weg.”

Nadat De Cock de woning van Angela Molenpad zorgvuldig had afgesloten, liepen ze terug naar hun Golf. Toen ze waren ingestapt, startte Vledder de motor en blikte opzij.

“En nu?”

De Cock trok een grijns.

“Mijn schrale keel dorst naar een cognackie.”

Vledder schudde zijn hoofd.

“Dat hadden we niet afgesproken. Het etablissement van Smalle Lowietje kan wachten.”

De Cock maakte een berustend gebaar.

“Je hebt gelijk,” sprak hij.

“We gaan naar de Herengracht voor een onaangekondigd bezoek aan Edward van der Poorten.”

Vanaf de Van Beuningenstraat reden ze rechts de Haarlemmerweg op in de richting van het Haarlemmerplein. De Cock gebaarde voor zich uit.

“Pak straks de Nassaukade en de Stadhouderskade tot aan de Vijzelstraat. Als je direct naar de binnenstad rijdt, dan sta je zelfs op dit late uur vast in een file.”

Vledder knikte begrijpend.

“Vanaf de Vijzelstraat rijden we rechts de Herengracht op.”

“Precies.”

“De woning van Edward van der Poorten is volgens mij maar een paar panden verwijderd van het huis waar Peter van Gulpen de dood vond.”

De Cock reageerde niet, hij liet zich wat onderuitzakken. Het was weer gaan regenen en Vledder had de ruitenwissers aangezet. Toen ze de Herengracht hadden bereikt, drukte De Cock zich weer omhoog en keek speurend om zich heen. Plotseling maakte zich een vreemd gevoel van verwarring van hem meester. Een kil gevoel van angstige spanning greep klemmend rond zijn hart en tintelde in de toppen van zijn vingers. Hij stootte zijn elleboog tegen de arm van Vledder.

“Daar…aan de overkant van de gracht…een bordes met een open deur en er brandt licht in het hele pand.”

7

Vledder bracht de Golf even tot stilstand en wees over het water naar de andere kant van de gracht.

“Eenzelfde situatie,” riep hij gespannen.

“Exact hetzelfde als gisteravond bij het pand van Peter van Gulpen.”

De Cock knikte.

“De vrees het ergste.”

“Een nieuwe moord?”

“Ja.”

“Dat kan toch niet waar zijn.”

In de stem van Vledder trilde ongeloof. De jonge rechercheur reed de oude Golf snel naar de andere kant van de gracht. Hij vond voor de wagen nog een plekje tussen de bomen aan de wallenkant.

Toen hij uitstapte gaf hij een snerpende gil. Een grote zwarte rat tippelde over de neus van zijn rechterschoen. De Cock keek hem breed grijnzend aan.

“Je zult toch aan die gore Amsterdamse ratten langs de grachten moeten wennen. Het is al eeuwen hun domein.”

Hij wachtte even tot Vledder van de schrik was bekomen. Toen zijn gezicht weer kleur kreeg staken ze de rijbaan van de Herengracht over en beklommen het bordes. Boven op het bordes bleef De Cock staan. Rechts van de open deur was een zware koperen plaat met grote in zwart verzonken letters: Edward van der Poorten. Daaronder in kleinere letters impresario.

“Wat is een impresario?” vroeg Vledder terwijl hij naar het woord wees.

De Cock maakte een schouderbeweging.

“Aanvankelijk het hoofd van een toneelgezelschap. Tegenwoordig iemand die iets met en voor artiesten doet.”

“Nogal vaag,” snoof Vledder.

De Cock reageerde niet. De grijze speurder inspecteerde nauwkeurig de in traditioneel groen gelakte buitendeur. De zware deur vertoonde geen sporen van braak of verbreking. Omzichtig liep de oude rechercheur via een brede hal een met wit marmer beklede gang in. Hij keek omhoog en zag aan het plafond eenzelfde soort wulpse engeltjes als in het pand van Peter van Gulpen.

Vledder volgde in zijn kielzog.

Links in de gang vond De Cock een halfopen deur met op het bovenpaneel in witte sierlijke schrijfletters het woord Privé. Opnieuw bleef de oude rechercheur staan en inspecteerde de deur en de sponningen. Ook hier trof hij geen sporen van braak of verbreking.

Met zijn rechterknie drukte hij de deur verder open en liet zijn blik door het rechthoekig vertrek erachter dwalen. De kamer had een hoge, door zware balken gedragen zoldering en was schaars verlicht. Twee smeedijzeren schemerlampen met donkere kappen verspreidden een gelig licht. Ook hier, net als in het pand van Peter van Gulpen, was een eikenhouten lambrisering tot ongeveer schouderhoogte. Boven de lambrisering hingen enkele kleurrijke schilderijen van Franse impressionisten. De Cock herkende een Monet, een Renoir en een Toulouse-Lautrec.

De schouw in het midden van het vertrek was niet zo monumentaal als die in de woning van Peter van Gulpen; deze was sierlijker, minder pompeus. De forse fauteuils in een halve cirkel om de schouw waren gebloemd in overwegend rode en paarse tinten.

In de middelste fauteuil zat scheef weggezakt een man. Op zijn rug, net onder zijn nek, hingen twee houten greepjes van een wurgkoord.

De Cock nam even de tijd om het lugubere tafereel in zich op te nemen. De gelijkenis met het beeld van de dode Peter van Gulpen drong zich direct aan hem op.

Voorzichtig liep hij verder het vertrek in, schoof een van de gebloemde fauteuils enigszins opzij en keek het slachtoffer in het gezicht. Het hart van de oude rechercheur stokte een tel.

Twee wijd opengesperde dode ogen staarden hem aan. De Cock slikte even iets weg. De dode blik uit die ogen leek een verlaat verwijt.

De oude rechercheur bande het idee uit zijn gedachten. Een verwijt leek hem ongegrond. Hij had deze moord niet kunnen voorkomen.

Hij keek naar de halfopen mond, waaruit een gedeelte van de iets opgezette tong stak. Op het voorhoofd van de man, ongeveer een centimeter boven het begin van de rug van zijn neus, was een brandmerk…twee rechtopstaande ruiten met de punten tegen elkaar.

De oude rechercheur nam het beeld van de twee ruiten scherp in zich op. De gelijkenis met het brandmerk op het voorhoofd van Peter van Gulpen was treffend. Hij bukte zich iets om ook de insnoeringen van het wurgkoord aan de hals te bekijken. Vledder, achter zijn rug, boog zich over hem heen en ademde in zijn nek.

“Het is,” hijgde hij ontsteld, “Edward van der Poorten.”

De Cock schoof opzij en wees naar de dode in de gebloemde fauteuil.

“De moordenaar van Peter van Gulpen?”

Vledder bleef het antwoord schuldig.

Bram van Wielingen kwam dreunend het vertrek binnen. Hij zette zijn aluminium koffer in een van de gebloemde fauteuils en liep op De Cock toe.

“Dit is de tweede nacht,” snauwde hij.

“Twee nachten achter elkaar. Waarom ga jij niet als een nette rechercheur op tijd naar je bed.”

De Cock grijnsde hem vriendelijk toe.

“Goedenavond, Bram…blij, dat je even tijd voor mij kon vrijmaken.”

De fotograaf maakte een wegwerpgebaar.

“Barst.”

De Cock plukte even glimlachend aan zijn neus en wees toen naar de dode.

“Kijk even naar het slachtoffer,” sprak hij minzaam.

Van Wielingen liep op het slachtoffer toe. Van schrik deinsde hij even terug.

“Allemachtig,” riep hij geschrokken.

“Allemachtig…net als gisteravond. Het is alleen een andere vent.”

De fotograaf wendde zich weer tot De Cock.

“Is er een idioot met een brandijzer op pad?”

De Cock maakte een hulpeloos gebaar.

“Of het een idioot is, weet ik niet. Hij of zij is in ieder geval een moordenaar of moordenares die een brandijzer hanteert. En dat ben ik in mijn lange loopbaan bij de recherche nog niet tegengekomen.”

“Weet je wie hij is?”

“Ja, de man heet Edward van der Poorten. Hij is een vroegere vriend van Peter van Gulpen.”

“Het slachtoffer van gisteravond.”

“Precies.”

“Weet je al iets meer?”

De Cock grijnsde.

“Het ellendige is dat wij over aanwijzingen meenden te beschikken, dat deze Edward van der Poorten het slachtoffer van gisteren had vermoord.”

Bram van Wielingen snoof.

“Die aanwijzingen,” grinnikte hij, “kun je nu wel in de prullenbak gooien. De man of vrouw die deze man heeft vermoord, is ook verantwoordelijk voor de moord op die Peter van Gulpen. De werkwijze is identiek…een professioneel wurgkoord…het slachtoffer vanaf de rugzijde benaderd. Ook het brandmerk op het voorhoofd wijkt geen millimeter af.”

De Cock schudde zijn hoofd en zuchtte.

“Het vreemde vind ik,” sprak hij met lichte ergernis, “dat beide slachtoffers zich vrijwel niet hebben verweerd. Er is geen enkel spoor van een worsteling of verzet. Ze zijn rustig in hun fauteuil blijven zitten. Zo rustig, dat de fauteuils nauwelijks zijn verplaatst. Ze staan nog keurig in een halve cirkel om de schouw.”

Bram van Wielingen liep naar zijn koffertje, maakte het open en pakte zijn Hasselblad. Hij keek nog even naar De Cock op voor hij het flitslicht op het dode gelaat richtte.

“Vergeef mij mijn dolle uitval van zo-even. Ik heb oprecht met je te doen. Zo’n zaak. Ik ben blij dat ik niet in jouw schoenen sta.”

De Cock trok een grijns.

“Ze zouden jou niet passen,” gniffelde De Cock.

“Jij leeft op grote voet.”

Hij keek blij op toen de oude dokter Den Koninghe in de deuropening verscheen. Zoals gebruikelijk torenden hoog boven hem uit twee geüniformeerde broeders van de Geneeskundige Dienst met hun brancard.

De Cock begroette hem hartelijk en leidde de lijkschouwer naar de dode in de gebloemde fauteuil. Den Koninghe leek ook even geschrokken.

“Weer een brandmerk,” stotterde hij.

“Ik hoop niet dat dit een epidemie wordt.”

De lijkschouwer boog zich over het slachtoffer en drukte met duim en wijsvinger de oogleden toe. Daarna nam hij ruimschoots de tijd voor een onderzoek. Toen hij daarmee klaar was, volgde het bekende ceremonieel met bril en witzijden pochet.

“Ik heb,” sprak hij met krakende stem, “nog eens enkele oude geschriften over dat brandmerken van vroeger geraadpleegd. Volgens de voorschriften van destijds diende het brandijzer — het ijzer waarmee het brandmerk werd aangebracht — roodgloeiend te zijn.”

Hij blikte om zich heen.

“Is hier ergens een open vuur?”

De Cock trok zijn schouders op.

“Ik heb dit pand nog niet bekeken, maar in de keuken van de woning van het vorige slachtoffer werd elektrisch gekookt. Er was geen gas. We hebben nabij de fauteuil waarin het vorige slachtoffer zat, op de vloer een gestolde druppel soldeer gevonden.”

“Soldeer?”

De Cock knikte.

“Een klontje soldeer.”

Dokter Den Koninghe verzonk in gepeins.

“Dat duidt op koper. Zou iemand van koper een soort brandijzer in elkaar hebben geprutst?”

De Cock schoof zijn onderlip vooruit.

“Mogelijk. Dan zou tijdens het verhitten iets van het soldeer van het brandijzer zijn gegleden.”

Den Koninghe keek hem schuins aan.

“Verhitten…waarmee?”

Zonder op antwoord te wachten draaide de oude lijkschouwer zich om en strekte zijn arm in de richting van het slachtoffer in de fauteuil.

“Apropos…hij is dood.”

De Cock knikte.

“Dat begreep ik al,” reageerde hij bedaard. Dokter Den Koninghe wees opnieuw.

“Niet lang. De dood is nog niet zo lang geleden ingetreden. Ik schat hooguit een tot anderhalf uur.”

Hij zweeg even.

“Vraag morgen aan dokter Rusteloos tijdens de sectie of hij wat urine, een bloedmonster en een deeltje van de lever naar het laboratorium wil opsturen. Ook monstertjes van de inhoud van maag en darmen.”

De Cock keek de schouwarts verrast aan.

“Waarom?”

Dokter Den Koninghe wuifde tot afscheid.

“Ouwe rot, denk daar nog maar eens even over na.”

De Cock wenkte de broeders van de Geneeskundige Dienst met hun brancard naderbij en liet het lijk van Edward van der Poorten afvoeren. Daarna riep hij Vledder, die elders in het vertrek bezig was een oud bureau te doorzoeken.

“Kijk jij eens rond de fauteuil waarin het slachtoffer zat of er op de vloer spoortjes van soldeer zijn te vinden. Jij hebt betere ogen dan ik.”

Vledder bukte zich en gebruikte het licht van zijn zaklantaarn als strijklicht. Hij vond niets. De jonge rechercheur kwam uit zijn gebukte houding omhoog.

“Ik heb beneden in het souierrain in de keuken naar gas gekeken.”

Hij schudde zijn hoofd.

“Er wordt hier elektrisch gekookt.”

De Cock knikte begrijpend.

“Dokter Den Koninghe heeft voor ons in oude boeken gesnuffeld. Volgens de voorschriften van destijds diende het brandijzer bij het gebruik roodgloeiend te zijn.”

“Griezelig.”

“Soldeer duidt volgens Den Koninghe op een brandijzer van koper.”

Vledder glimlachte.

“Brandijzer is in dit geval dus een verkeerd woord. Het wordt een brandkoper.”

“En de verhitting?”

Vledder stak zijn wijsvinger op.

“Ik heb vanmorgen vroeg over dit facet al contact opgenomen met onze technische dienst aan het hoofdbureau. Er schijnen tegenwoordig brandertjes in de handel te zijn, niet veel groter dan een forse vulpen, die in korte tijd al een temperatuur van twaalfhonderd graden Celsius weten te bereiken.”

“De brandstof?”

Vledder grijnsde.

“Simpel, hetzelfde gas dat ook voor aanstekers wordt gebruikt.”

De Cock gebaarde.

“Er loopt dus ergens een man of een vrouw rond met een…eh, brandkoper en vulpen met gas.”

Vledder lachte.

“We fouilleren op straat eenvoudig iedere man en vrouw en hij of zij die deze attributen bij zich draagt, arresteren wij voor moord.”

De Cock wuifde afwerend.

“Onrechtmatige daad.”

Vledder zuchtte.

“Ik heb soms het idee dat wij tegenwoordig alleen nog via een onrechtmatige daad tot een sluitende bewijsvoering kunnen komen.”

De Cock trok een denkrimpel in zijn voorhoofd.

“Je moet morgen tijdens de sectie aan dokter Rusteloos vragen of hij monstertjes van maag- en darminhoud, monstertjes van urine en bloed, alsmede een stukje van de lever naar het Gerechtelijk laboratorium in Rijswijk wil sturen voor onderzoek.”

Vledder keek verrast.

“Wie zegt dat?”

“Dokter Den Koninghe.”

“Waarom?”

De Cock maakte een hulpeloos gebaar.

“Toen ik het hem vroeg, zei hij: ouwe rot…denk daar nog maar eens even over na.”

“En?”

“Wat?”

“Heb jij daar over nagedacht?”

De Cock trok zijn schouders op.

“Wat heeft dat met een verwurging te maken?”

“Het komt omdat jij al in geen jaren een gerechtelijke sectie hebt bijgewoond.”

“De snap je niet.”

Vledder grijnsde.

“Wanneer gaan maag- en darminhoud, urine, bloed en stukjes van de lever naar het laboratorium?”

De Cock kneep zijn ogen even dicht.

“Bij een vergiftiging.”

“Precies.”

“Maar bij een verwurging?”

Vledder schudde zijn hoofd.

“Dat is niet gebruikelijk.”

De Cock ging in een van de gebloemde fauteuils zitten. Na een korte overdenking stak hij zijn wijsvingers omhoog.

“Ik begrijp het,” riep hij blij.

“Ik begrijp waar dokter Den Koninghe aan dacht. Beide slachtoffers hebben zich tijdens de verwurging in het geheel niet verweerd. Ze hebben zich blijkbaar zonder enig protest laten doden.”

Vledder zuchtte diep.

“Die oude lijkschouwer met zijn garibaldihoed is toch pienterder dan wij dachten. Hij vermoedt dus dat de slachtoffers vooraf zijn gedrogeerd…vergiftigd…weerloos gemaakt.”

8

De Cock stapte de volgende morgen op het Stationsplein wat verkreukeld uit een overvolle tram. Hij keek met een somber gezicht omhoog naar een loodgrijze lucht waaruit gestaag een miezerige motregen daalde. De druppels prikkelden zijn huid. De oude rechercheur kon zich niet herinneren in Groot-Mokum ooit een natter voorjaar te hebben meegemaakt. In dit trieste sombere jaar had hij nog geen enkele sprankelende zonnige dag beleefd. De lente was slecht gestart met onophoudelijke depressies, die in een laag tempo donkere wolkenvelden over de Lage Landen dreven.

De Cock schoof zijn hoedje iets naar voren en trok de kraag van zijn regenjas omhoog. Met een slome stroom reizigers uit het Centraal Station slofte hij mee naar het brede trottoir van het Damrak. Hij keek om zich heen. In al de meisjes en vrouwen in regenplastic was geen variatie te ontdekken. Ze leken allen uit eenzelfde eicel te zijn ontsproten. En dat verdroot hem. De Cock was niet ongevoelig voor vrouwelijk schoon. Bij de Oudebrugsteeg stak hij in een venijnig spuitje voor een aanstormende tramtrein van lijn 9 de rijbaan van het Damrak over. Op de hoek van de Beurs van Berlage lachte een huiswaarts kerend hoertje. Terecht. De Cock in draf was een koddig gezicht. In de Warmoesstraat lichtte hij beleefd zijn hoedje voor een bejaarde hoerenmadam, die onder een paraplu aan hem voorbij schoof. Daarna stapte hij het oude politiebureau binnen. In de hal keek hij secondenlang medelijdend naar Jan Kusters. De wachtcommandant deed wanhopige pogingen om vanachter de balie met brede armzwaaien een groepje toeristen iets duidelijk te maken. Het lukte niet. Het onbegrip op de gezichten bleef. De Cock besloot zich er niet mee te bemoeien. Opmerkelijk kwiek besteeg hij de stenen trappen naar de tweede etage. Toen hij de grote recherchekamer binnenstapte, zwiepte hij zijn oude hoedje met een sierlijke boog naar de kapstok. Breed grijnzend van tevredenheid zag hij toe hoe zijn poging slaagde en zijn hoedje tollend aan een haak bleef hangen. Nadat hij zich van zijn natte regenjas had ontdaan, slenterde hij op zijn gemak naar zijn bureau en liet zich in zijn stoel zakken. De oude rechercheur leunde iets achterover en keek geamuseerd naar Vledder achter zijn moderne computer. De rappe vingers van de jonge rechercheur dansten over het toetsenbord. Tijdens een kleine rustpauze keek hij op en blikte op zijn horloge.

“Je bent nog later dan gewoonlijk.”

Het klonk bestraffend. De Cock lachte.

“Mijn vrouw lag op een slip van mijn hemd,” verontschuldigde hij zich.

Vledder toonde zich verrast.

“Draag jij geen pyjama?”

De Cock schudde grinnikend zijn hoofd.

“Een ouderwetse hansop en een puntige slaapmuts met kwasten.”

“Zot.”

De Cock negeerde de opmerking.

“Waar ben je mee bezig?” vroeg hij nieuwsgierig. Vledder gebaarde naar de monitor van zijn computer.

“De recente moord op Edward van der Poorten. Een procesverbaal van onze bevindingen. Een vreemde zaak. Ik verval voortdurend in herhalingen. Het wordt bijna een kopie van de moord op Peter van Gulpen.”

De Cock knikte.

“Het is ook een kopie.”

Vledder schoof zijn toetsenbord opzij, pakte een notitie uit een lade van zijn bureau en boog zich iets naar voren.

“Ik heb een verrassing voor je.”

“Ik houd niet van verrassingen,” bromde De Cock.

“Vooral niet als jij ermee op de proppen komt.”

Vledder tikte met een kromme wijsvinger op de notitie voor zich op zijn bureau.

“Angela Molenpad,” las hij hardop, “geboren in Amsterdam, woonachtig in de Van Boeizelaerstraat, voorheen op de Houtmankade…” de jonge rechercheur pauzeerde even voor het effect, “…bestaat niet.”

De Cock keek hem verbaasd aan.

“Bestaat niet?”

Vledder schudde zijn hoofd.

“Ik heb vanmorgen gebeld met de burgerlijke stand en het bevolkingsregister. Er bestaat geen Angela Molenpad. Op de geboortedatum die Jasper van Houweningen ons van haar heeft opgegeven, is geen Angela Molenpad in het register van geboorten opgenomen.”

Het gezicht van De Cock betrok.

“Haar huidige adres in de Van Boetzelaerstraat?” vroeg hij gespannen.

“En voorheen bij Jasper van Houweningen op de Houtmankade?”

Vledder schudde opnieuw zijn hoofd.

“Volgens het Bevolkingsregister heeft ze nooit in Amsterdam gewoond.”

De jonge rechercheur grijnsde breed.

“Ik zei je toch: ze bestaat niet.”

De Cock reageerde geprikkeld.

“Natuurlijk bestaat ze.”

“Niet officieel.”

De Cock gebaarde voor zich uit.

“Heb je ook bij het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis en het AMC geïnformeerd?”

“Nee.”

“Volgens vriend Jasper van Houweningen heeft ze daar als verpleegkundige gewerkt.”

Vledder maakte een verontschuldigend gebaar.

“Aan die mogelijkheid heb ik nog niet gedacht.”

“En doe ook eens navraag bij het GAK.[6]”

Vledder keek hem niet-begrijpend aan.

“Het GAK?”

De Cock knikte.

“Volgens Jasper van Houweningen was Angela Molenpad al maanden overspannen. Ze zal in die tijd toch een uitkering hebben gehad. Die uitkeringen wegens ziekte worden in de regel door het GAK verzorgd.”

Vledder liet deemoedig zijn hoofd zakken.

“Ik zal al die bronnen aanboren.”

De jonge rechercheur keek op.

“Jij gaat ervan uit, dat zij wel degelijk bestaat?”

De Cock knikte traag.

“Daar ga ik van uit.”

“Angela Molenpad?”

De Cock zuchtte omstandig.

“Misschien heeft ze een andere naam, heet ze anders, heeft ze een verleden, dat zij om welke reden dan ook, voor anderen graag verborgen wil houden.”

De oude rechercheur zweeg even.

“Er bestaat,” ging hij voorzichtig formulerend verder, “in ieder geval een jonge vrouw, die een vreemd en hachelijk avontuur heeft beleefd, waarvan wij de sporen hebben teruggevonden.”

“Het lijk van Peter van Gulpen in een duur grachtenpand aan de Herengracht.”

“Precies.”

Vledder sloeg plotseling zijn rechterhand voor zijn mond.

“Stom.”

“Wat?”

“Commissaris Buitendam.”

“Wat heeft die?”

“Jij moest onmiddellijk bij hem komen.”

“Wanneer was dat?”

“Kort voor negen uur. Ik had net mijn computer aangezet toen hij hier kwam binnenstuiven.”

De Cock keek omhoog naar de grote klok boven de toegangsdeur van de grote recherchekamer.

“Het is bijna,” sprak hij somber, “twee uur later.”

Commissaris Buitendam, de lange statige politiechef van het politiebureau aan de Warmoesstraat, wuifde met een slanke hand naar de stoel voor zijn bureau.

“Ga zitten, De Cock,” sprak hij geaffecteerd.

De oude rechercheur schudde zijn hoofd.

“Ik blijf liever staan.”

Het gezicht van Buitendam betrok.

“Zoals je wilt,” reageerde hij koel. De Cock boog even onderdanig zijn hoofd.

“Mijn oprechte excuses voor mijn lange wegblijven. Ik heb van Vledder begrepen dat ik mij na mijn komst onmiddellijk bij u had dienen te vervoegen…het is inmiddels twee uur later. Dat spijt mij.”

Buitendam trok een zuinig mondje.

“Excuses geaccepteerd,” sprak hij afgemeten. De Cock plooide zijn gezicht in een gewillige trek.

“U wilde iets met mij bespreken?” vroeg hij vriendelijk. Buitendam knikte.

“Een wurgmoord gevolgd door een brandmerk op het voorhoofd van het slachtoffer is toch uniek. Heb je al enige vorderingen gemaakt?”

De Cock schudde zijn hoofd.

“Het is een duistere zaak. Ik begrijp niet wat de dader met dat vreemde brandmerk heeft beoogd.”

Commissaris Buitendam glimlachte.

“Ik dacht,” sprak hij neerbuigend, “dat iemand jou inmiddels wel duidelijk had gemaakt waar dat verschrikkelijke brandmerk op duidt.”

De Cock keek hem argwanend aan.

“Wie…eh, wie zou mij dat inmiddels duidelijk hebben gemaakt?”

Buitendam glimlachte.

“Edward…Edward van der Poorten. Een man van goede familie. Ik ken hem persoonlijk, al jaren.”

De Cock keek de politiechef schuins aan.

“Wanneer hebt u contact met hem gehad?”

Buitendam wuifde.

“Gisteravond.”

De Cock trok een denkrimpel in zijn voorhoofd.

“Hoe laat ongeveer?”

Buitendam keek even peinzend voor zich uit.

“Ik schat zo rond de klok van tien uur. Edward vertelde mij dat hij het besluit om de naam van de dader te noemen na rijp beraad had genomen.”

“Anthonius Josephus Ruiten?”

Buitendam knikte nadrukkelijk.

“Juist. Tinus Ruiten.”

“Ook een kennis van u?”

Buitendam schudde resoluut zijn hoofd.

“Gelukkig niet. Tot mijn kennissenkring behoren geen moordenaars.”

De commissaris zweeg even.

“Overigens…Edward van der Poorten schatte de intelligentie van jou en Vledder niet hoog in. Hij vroeg zich af of jullie wel capabel waren om zo’n ingewikkelde zaak te behandelen.”

De Cock keek uitdagend.

“Wat hebt u toen geantwoord?”

Buitendam wreef even met duim en wijsvinger in zijn ooghoeken.

“Ik heb Edward verzekerd,” sprak hij aarzelend, “dat jij en Vledder een uitstekend duo vormen, dat al vele ingewikkelde zaken tot een goed einde heeft gebracht.”

“En?”

Buitendam maakte een verontschuldigend gebaar.

“Edward van der Poorten vond jullie optreden in de woning van Peter van Gulpen aan de Herengracht niet gepast. Hij diende bij mij een klacht in. Toen hij bij jullie wegliep, heeft een van jullie hem een hooghartige lummel genoemd. Edward heeft dat als beledigend ervaren.”

“En dient een klacht in?”

“Absoluut.”

De Cock grijnsde.

“Die klacht gaat hij nog scliriftelijk bevestigen?”

“Zeker.”

De Cock schudde zijn hoofd.

“Daar zou ik maar niet op rekenen.”

Buitendam keek hem verrast aan.

“Edward is een rechtlijnige kerel, die zich aan zijn woord houdt.”

De Cock trok zijn gezicht strak.

“Dit keer niet. Edward van der Poorten werd vermoedelijk kort na dat telefoongesprek met u in zijn woning aan de Herengracht vermoord.”

De mond van Buitendam zakte open.

“Vermoord?” riep hij geschrokken.

“Is Edward van der Poorten vermoord? Wanneer is dat gebeurd?”

De Cock knikte.

“Vannacht…of in de late avond.”

“Wist u dat niet?” vroeg hij met gefronste wekbrauwen. In zijn stem het hij verbazing doorklinken.

“Nee.”

De Cock keek op zijn polshorloge.

“Het is kwart over elf,” sprak hij vol verontwaardiging, “en u hebt nog niet eens de mutatierapporten van de afgelopen nacht doorgenomen?”

“Ik had andere zaken aan mijn hoofd.”

De oude rechercheur schudde zijn hoofd.

“Er zijn momenten,” sprak hij somber, “waarop ik mij afvraag of ú wel capabel bent om dit roerige politiebedrijf aan de Warmoesstraat te leiden.”

Commissaris Buitendam kwam met een ruk uit zijn stoel overeind. Zijn gezicht zag grauw en zijn neusvleugels trilden. Bevend strekte hij zijn arm naar de deur.

“Eruit.”

De Cock ging.

Vledder monsterde het gezicht van zijn oude collega.

“Was het weer zover?”

De Cock knikte.

“Hij schopte mij weer eens figuurlijk zijn kamer af.”

De oude rechercheur trok zijn schoutiers op.

“Och,” reageerde hij gelaten, “misschien heb ik dat ook wel verdiend. Ik vroeg mij namelijk openlijk af of Buitendam wel capabel was om dit politiebureau te leiden.”

Vledder lachte vrijuit.

“De Cock, zoiets doe je niet,” sprak hij hoofdschuddend.

“Dat is bepaald niet netjes. Als ondergeschikte mag je zo’n vraag niet openlijk stellen…hooguit entre nous…en dan zachtjes, in het geniep.”

“De kreeg de smoor in.”

“Waarover.”

De Cock zuchtte.

“Edward van der Poorten blijkt een kennis van commissaris Buitendam te zijn geweest. Hij heeft hem gebeld. Van der Poorten had ongezouten kritiek op ons optreden, hij schatte de intelligentie van ons beiden niet hoog in…betwijfelde zelfs of wij wel in staat waren zo’n moeilijke zaak te behandelen.”

Vledder snoof.

“Is die vent eeuwig belazerd?” riep hij woest. De Cock plukte aan het puntje van neus.

“Edward van der Poorten schijnt bovendien te hebben gehoord dat een van ons hem een ‘hooghartige lummel’ noemde. Hij heeft zich daarover bij Buitendam beklaagd.”

“Wanneer?”

“Gisteravond, zo rond een uur of tien.”

“Toen leefde hij dus nog.”

De Cock lachte.

“Uiteraard…doden spreken niet.”

Vledder negeerde de opmerking.

“Hij moet kort daarna zijn vermoord.”

De Cock knikte.

“Het opmerkelijke is…van die moord was Buitendam tijdens zijn onderhoud met mij nog niet op de hoogte.”

Vledder boog zich met een ruk naar voren.

“Die moord hebben wij vannacht toch uitgebreid in het mutatierapport vermeld?”

De Cock knikte opnieuw.

“Dat had hij nog niet gelezen.”

Vledder liet zich in zijn stoel terugzakken.

“Nu vraag ik je toch?” verzuchtte hij.

“Het eerste wat een politiecommissaris ‘s-morgens dient te doen is zich op de hoogte stellen van wat er tijdens de nacht in zijn district is gebeurd?”

De jonge rechercheur pauzeerde even.

“En jij laat je,” vervolgde hij opgewonden, “door zo’n vent van de kamer schoppen?”

De Cock glimlachte.

“Ik wel.”

Vledder schudde zijn hoofd.

“Waarom protesteer je niet eens een keer?” vroeg hij opstandig.

“Waarom loop je steeds gedwee die kamer af als Buitendam in woede zijn arm naar de deur strekt? Blijf toch eens een keer gewoon staan!”

De Cock trok een grijns.

“Buitendam is een commissaris van politie en ik een simpele rechercheur…veel lager in rang.”

“Wat zegt dat?”

De Cock spreidde zijn handen in een theatraal gebaar.

“Homo sapiens,” declameerde hij, “non urinator in ventum.”

“Wat is dat?”

“Latijn.”

Vledder zuchtte.

“Dat snap ik. Maar wat betekent het?”

De Cock gniffelde.

“Letterlijk: een verstandig mens piest niet tegen de wind in.”

9

Vledder lachte.

“Tegen de wind in piesen is inderdaad niet erg handig. Voor je het weet heb je een natte broek.”

De Cock schudde zijn hoofd.

“Precies. En ik wil geen nutte broek. Wanneer Buitendam door mijn toedoen een woede-explosie nabij is en met een wilde blik in zijn ogen naar de deur van zijn kamer wijst, ga ik. Ik heb daar gevoelsmatig weinig moeite mee.”

“Ik denk dat Buitendam daar wel problemen mee heeft.”

De Cock kauwde even nadenkend op zijn onderlip.

“De taxichauffeur,” veranderde hij van onderwerp, “die Angela Molenpad die bewuste avond naar de Herengracht bracht, is nog steeds niet boven water?”

Vledder schudde zijn hoold.

“Ik heb nog eens bij de taxicentrale geïnformeerd. Zonder enig resultaat. Ik heb ook met onze collega Appie Keizer gebabbeld. Door verschillende onderzoeken in het verleden kent hij veel snorders. Het ellendige is, dat we geen signalement van die man hebben.”

De Cock spreidde zijn handen.

“Angela Molenpad, de vrouw die ons dat signalement had kunnen geven, is plotseling spoorloos verdwenen.”

Vledder trok een bedenkelijk gezicht.

“Ik vind dat heel vreemd.”

“Inderdaad. Heb je al navraag gedaan bij het AMC, het OLVG en het GAK?”

Vledder zuchtte diep.

“Ik heb tot nu alleen het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis aan de lijn gehad. Volgens de informatie, die ik met veel moeite kreeg, heeft daar nooit een Angela Molenpad gewerkt. Een vrouw van die naam heeft nooit op de loonlijst van dat ziekenhuis gestaan.”

“Dat moet,” riep De Cock geërgerd.

“Jasper van Houweningen heeft haar in het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis leren kennen toen hij daar voor een blindedarmoperatie lag.”

Vledder maakte een hulpeloos gebaar.

“Het spijt me. Dat zijn mijn inlichtingen. Misschien houden ze er in het OLVG een slechte administratie op na. Wie weet. Aan het AMC en het GAK ben ik nog niet toe gekomen.”

De Cock grijnsde.

“Een onvindbare Angela Molenpad, een onvindbare taxichauffeur. En de bloemen?”

“Gisteren heeft Joep de Groot, onze wijkagent, op mijn verzoek de bloemenstalletjes en bloemenwinkels in de binnenstad bezocht.”

“En?”

“Niemand heeft die bewuste avond een bos rode rozen aan een taxichauffeur verkocht.”

De Cock trok zijn schouders op.

“Dat zegt niet veel. Niet elke taxichauffeur is als zodanig herkenbaar.”

“Je bedoelt, dat het toch mogelijk is dat er rode rozen zijn verkocht aan de man die zich bij Angela Molenpad als taxichauffeur heeft gepresenteerd.”

“Zeker.”

Vledder schudde zijn hoofd.

“Het zit ons in deze zaak niet mee,” sprak hij mismoedig.

“Elk spoor loopt dood. Ik had een goede hoop dat wij in Edward van der Poorten de moordenaar van Peter van Gulpen hadden gevonden.”

De Cock knikte.

“Tot wij gisteravond ontdekten dat hij hetzelfde lot had ondergaan. De vraag die mij vannacht bezighield voor ik eindelijk in slaap viel, was: waar ligt het verband tussen die twee.”

Vledder grijnsde.

“Zij waren beiden gescheiden.”

De Cock keek naar hem op.

“Een reden voor moord?” vroeg hij gniffelend.

“Dan kunnen we een kwart van de Nederlandse bevolking naar de slachtbank voeren.”

Vledder reageerde onverstoorbaar.

“Wij zouden toch de geschiedenis van die scheidingen eens kunnen opvragen. Volgens Van der Poorten waren hun scheidingen de enige gespreksstof tussen hem en Peter van Gulpen. Het lijkt mij…”

De jonge rechercheur stokte. De telefoon op het bureau van De Cock rinkelde. Vledder boog zich ver voorover en pakte de hoorn op.

Na luttele seconden hield hij zijn hand voor het spreekgedeelte. De Cock keek hem vragend aan.

“Wie is het?”

“De wachtcommandant.”

“Onze nieuwe?”

Vledder knikte.

“Jan Rozenbrand. Volgens mij een pientere vent.”

“Wat wil hij?”

“Voor de balie staat ene Willem Alexander van Overveen. Die wil je spreken.”

De Cock fronste zijn wenkbrauwen.

“Willem Alexander van Overveen,” herhaalde hij.

“Dat is toch de fraudeur die door advocaat Van Gulpen zo sluw en succesvol werd verdedigd?”

“Inderdaad.”

“Laat hem komen.”

Gekleed in een stemmig donkerblauw kostuum, waaronder een glanzend witzijden overhemd, gesierd met een parelgrijze stropdas, stapte de man met een vriendelijke, ontwapenende glimlach om zijn brede mond in een vaste tred vanaf de toegangsdeur verder de grote recherchekamer in. Zijn imposante verschijning straalde van betrouwbare degelijkheid. De Cock herkende met krullende lippen de presentatie van een fraudeur. De oude rechercheur had er in zijn lange loopbaan velen ontmoet. Het opmerkelijke vond hij, dat vervalsers, zwendelaars, fraudeurs en oplichters altijd een lichte sympathie bij hem opwekten. Gevoelens van afkeer, die hem bij andere vormen van criminaliteit soms beheersten, welden bij dergelijke lieden nooit bij hem op. Integendeel, ze amuseerden hem. Voor het bureau van de grijze speurder bleef de man losjes staan. De Cock kwam wat stijf uit zijn stoel omhoog en drukte de hem toegestoken hand.

“U bent de heer Van Overveen?” opende hij. De man knikte.

“Willem Alexander van Overveen. De wachtcommandant beneden zal mij hebben aangekondigd.”

De oude rechercheur gebaarde naar de stoel naast zijn bureau.

“Neemt u plaats. Mijn naam is…”

De heer Van Overveen onderbrak hem glimlachend.

“De Cock, met ceeooceekaa,”jubelde hij.

“Een algemeen geacht en geëerd speurder. U geniet een ongekende reputatie als eerlijk en betrouwbaar man.”

De Cock lachte fijntjes.

“Dat is geen reputatie waarop u kunt bogen.”

Van Overveen schudde zijn hoofd.

“Ik ben in het verleden een paar maal, terecht, veroordeeld terzake oplichting. Maar dat zal u ongetwijfeld bekend zijn.”

“Zeker.”

Van Overveen maakte een nonchalant gebaar.

“Beginnersfoutjes.”

“Al doende leert men,” sprak De Cock met instemming. Het gezicht van Van Overveen versomberde.

“Ik heb vernomen dat meester Van Gulpen op een gewelddadige wijze om het leven is gekomen en dat aan u het onderzoek is opgedragen.”

“Dat klopt.”

“Het verbaast mij niets.”

“Wat?”

“De moord op meester Van Gulpen.”

De Cock veinsde onbegrip.

“Hoezo?”

Van Overveen zuchtte.

“Ik heb in mijn leven heel veel mensen opgelicht. Dat is waar. Daar kom ik rond voor uit. Maar ik deed het op een eerlijke manier.”

De Cock lachte.

“Op een eerlijke manier?”

Willem Alexander van Overveen knikte met een ernstig gezicht.

“Ik heb nooit geweld gebmikt,” sprak hij hoofdschuddend.

“Ik heb nooit mensen onder druk gezet. Geen chantagepraktijken toegepast. Ik heb de mensen altijd gegeven waarom ze hadden gevraagd.”

De Cock keek hem schuins aan.

“En dat is?”

“Bedrogen te worden.”

De Cock glimlachte.

“Dat meent u?”

Van Overveen knikte nadrukkelijk.

“Absoluut. Ze vragen er gewoon om.”

Hij zweeg even voor het effect.

“Waarom ben ik altijd een succesvol oplichter geweest?” ging hij verder.

“Omdat ik speculeerde op de hebzucht. Ik herkende de felle glinstering van dollartekens in hun ogen. Daarom spiegelde ik de mensen voor, dat zij middels mij op een simpele wijze veel geld konden verdienen. Zij behoefden er niets voor te doen…alleer mij hun vertrouwen te schenken.”

De Cock glimlachte.

“En hun geld.”

Van Overveen knikte.

“Vrijwillig. Dat wil ik benadrukken. Ik heb hen nooit een strop om hun nek gelegd. Ziet u…en daarmee verschil ik van mensen zoals meester Van Gulpen.”

“Hij legde u een strop om uw nek?”

Van Overveen knikte opnieuw.

“Figuurlijk. Ik was voor een reeks oplichtingen gearresteerd. Al op de tweede dag van mijn detentie bezocht hij mij in mijn cel.”

De Cock fronste zijn wenkbrauwen.

“Kwam hij op uw verzoek?”

“Ik had voordien nog nooit van ene meester Van Gulpen gehoord.”

“Het was zijn eigen initiatief?”

“Ja. Hij vertelde mij dat hij wist waarvoor ik was gearresteerd. Hij bleek ook goed op de hoogte van mijn revenuen.”

“Het geld dat u middels oplichting had verkregen?”

“Precies.”

“Hij deed u een voorstel?”

Van Overveen knikte.

“Hij vroeg hoeveel het mij waard was om door de rechtbank vrijgesproken te worden. Toen ik een fors bedrag noemde, lachte hij mij uit.”

“Waarom?”

Van Overveen plooide zijn gezicht in een droeve grijns.

“Het was te weinig. Omdat ik mij ervan bewust was dat ik gezien mijn reputatie op een langdurige gevangenisstraf kon rekenen, ben ik met mijn aanbod heel ver gegaan…zover, dat ik in feite een nieuwe reeks oplichtingen zou moeten plegen om in mijn levensonderhoud te voorzien.”

De Cock strekte in een theatraal gebaar zijn arm naar de man uit.

“U bent vrij. Zonder de inspanningen van Peter van Gulpen zat u nu in de gevangenis.”

Willem Alexander van Overveen maakte een afwerend gebaar.

“Toch,” sprak hij zacht, “heb ik na mijn definitieve vrijspraak enige tijd overwogen om een klacht tegen meester Van Gulpen in te dienen.”

“Waarom?”

“Hij was doortrapt gemeen. Een man zonder scrupules. Ik weet niet op welke gronden hij voor mij vrijspraak heeft verkregen, maar het klopte natuurlijk van geen kant.”

“U had veroordeeld moeten worden?”

“Exact.”

De Cock plukte aan het puntje van zijn neus.

“U bent een merkwaardig mens. U gaat met een louche advocaat in zee en verwijt hem later dat hij louche was…obscuur, onbetrouwbaar. Dat is inconsequent.”

“Ik wil helpen zijn moordenaar te verdedigen.”

De Cock keek hem verrast aan.

“Wat? Wie wil u helpen?”

Van Overveen knikte.

“Zijn moordenaar. Ik wil u duidelijk maken, dat de man die meester Van Gulpen om zeep hielp, daartoe gegronde redenen had.”

De Cock keek hem onderzoekend aan.

“Kent u die redenen?”

Willem Alexander van Overveen maakte een vaag gebaar.

“Die reden is mijn vrijspraak.”

De hersenen van De Cock werkten snel.

“Anthonius Josephus Ruiten?”

“De man die ik zover heb gekregen dat hij mij zijn gehele vermogen toevertrouwde.”

“En verloor.”

Van Overveen grijnsde.

“Inderdaad…verloor. En ik raakte het weer kwijt aan de louche meester Van Gulpen.”

De Cock kneep zijn wenkbrauwen naar elkaar toe.

“Daarom werd hij door Tin us Ruiten vermoord?”

Willem Alexander van Overveen liet zijn hoofd iets zakken.

“Zonder twijfel.”

“Daarvoor kunt u bewijzen aanvoeren?”

Van Overveen schudde zijn hoofd.

“Dat niet. Geen concrete bewijzen, bedoel ik. Mijn zekerheid is het product van mijn logische gedachtegang.”

Hij zweeg even, peinzend.

“Ik ben naar u toe gekomen om aangifte tegen hem te doen.”

“Tegen Anthonius Josephus Ruiten?”

“Ja.”

“Terzake?”

Van Overveen tastte in een binnenzak van zijn colbert, nam daaruit een enveloppe en gaf die aan De Cock.

“Die vond ik vanmorgen in mijn brievenbus,” legde hij uit.

“Ruiten heeft ook mij met de dood bedreigd.”

Toen de heer Van Overveen uit de grote recherchekamer was verdwenen, nam Vledder de enveloppe van De Cock over en nam daaruit een brief.

“Zwendelaar,” las hij hardop, “vraag aan rechercheur De Cock van het politiebureau aan de Warmoesstraat op welke wijze Peter van Gulpen de dood vond. Eenzelfde lot staat ook jou te wachten.”

“Ondertekend?”

Vledder knikte.

“Tinus Ruiten.”

De Cock wees naar het toetsenbord van de computer op het bureau van zijn jonge collega.

“Zet maar een aangifte op papier. Ik wil deze zaak toch wel in behandeling nemen. Die Ruiten is met zijn bedreigingen een vervelend mannetje.”

“Gaan we hem niet arresteren?”

“Wie?”

Vledder wuifde met de brief.

“Tinus Ruiten.”

Hij grinnikte.

“Of wachten wij daarmee tot we ook Willem Alexander van Overveen gewurgd vinden met een geruit brandmerk op zijn voorhoofd.”

Het sarcasme in de toon van Vledder ontging De Cock niet. De oude rechercheur knikte vaag.

“Laten we daar op wachten,” reageerde hij gelaten. Vledder smeet de brief voor zich neer.

“Het is toch niet geoorloofd om met een mensenleven te spelen.”

De Cock keek hem verwonderd aan.

“Doen we dat?”

Vledder zuchtte.

“Anthonius Josephus Ruiten bedreigde Peter van Gulpen en die is dood.”

De Cock glimlachte.

“Jouw redenering: hij bedreigt nu Willem Alexander van Overveen, dus wacht hem de dood?”

“Ja.”

“En hoe pas je de moord op Edward van der Poorten in dat geheel? Heeft Anthonius Josephus Ruiten aanvankelijk ook Edward van der Poorten bedreigd? Ten aanzien van Peter van Gulpen en van Van Overveen had Tinus Ruiten een motief…zij zorgden voor zijn bankroet. Had Tinus Ruiten ook een motief voor de moord op Van der Poorten?”

Vledder trok zijn schouders op.

“Wij zijn verwikkeld in een rotzaak.” sprak hij vermoeid.

“Ik weet ook niet hoe wij de moord op Van der Poorten moeten inpassen. Ik heb geen moment gedacht dat hij slachtoffer zou worden.”

De Cock schudde zijn hoofd.

“De ook niet.”

Vledder keek naar hem op.

“Heb je nog geen moeie voeten?”

De oude rechercheur schudde lachend zijn hoofd.

“Nee. Ik voel nog niets. De stand van ons onderzoek is bhjkbaar nog niet zo dramatisch. Volgens mijn kuiten is er nog hoop.”

“Gelukkig.”

De Cock glimlachte.

“Ik heb mij met die Willem Alexander van Overveen overigens kostelijk geamuseerd.”

Vledder gromde.

“Wat was daar zo amusant aan?”

“De manier waarop hij zijn schurkenstreken toelichtte.”

Vledder schudde zijn hoofd.

“Ik heb er niet om kunnen lachen.”

De Cock imiteerde de stem van de heer Van Overveen.

“Ik heb in mijn leven veel mensen opgelicht…op een eerlijke manier. Ik heb de mensen altijd gegeven waarom ze hebben gevraagd…bedrogen te worden.”

De oude speurder gniffelde.

“Kostelijk. Voor zijn verdediging geldt de Italiaanse spreuk die ook voor sommige religies opgaat: Si non è vero, è ben trovato.”

“Dat is?”

“Als het niet waar is, is het aardig gevonden.”

10

De Cock keek Vledder onderzoekend aan.

“Heb je al contact gehad met dokter Rusteloos?”

“Nog voor jij vanmorgen binnenstapte.”

De Cock negeerde de verkapte terechtwijzing.

“Hoe laat is vandaag de gerechtelijke sectie op het lijk van Edward van der Poorten?”

“Halfvier.”

De Cock toonde verbazing.

“Niet eerder?”

Vledder schudde zijn hoofd.

“Dokter Rusteloos kon niet vroeger naar Westgaarde komen. Hij had twee secties in Rotterdam en een derde in Den Haag. Hij was nogal knorrig toen ik hem vertelde dat er een vierde voor hem in Amsterdam lag te wachten.”

De Cock maakte een berustend gebaar.

“Begrijpelijk. De patholoog-anatoom is niet zo jong meer. Dokter Rusteloos had al jaren geleden met pensioen moeten gaan. Maar hij vertikt het om te stoppen. Hij is het eens met professor Smalhout, dat men mensen moet laten werken zolang ze zelf willen.”

Vledder keek naar hem op.

“Ga jij eruit als je zestig bent?”

De Cock knikte nadrukkelijk.

“Absoluut. Dan heb ik mij lang genoeg met moord en doodslag beziggehouden.”

“Ben je het zat?”

De Cock glimlachte.

“Ik ben nog geen zestig.”

De oude rechercheur stond van zijn stoel op.

“Ik ga beneden in de kantine kijken of ze voor een oude speurneus nog een broodje-gezond in voorraad hebben.”

Hij wees naar Vledder.

“Informeer jij intussen bij het GAK en het AMC of ze iets weten van Angela Molenpad. Het wordt tijd dat wij haar vinden. Ik wil het hele verhaal toch eens uit haar eigen mond horen.”

Toen De Cock zich weer in zijn stoel liet zakken, schoof Vledder het toetsenbord van zijn computer opzij.

“Hoe was je broodje-gezond?”

De oude rechercheur schudde zijn hoofd.

“Ze hadden in de kantine alleen maar warme frikadellen. Die moet ik niet. Die zijn mij te vet.”

“Je bent toch een aardig poosje weggebleven.”

De Cock glimlachte.

“Ik heb in de kantine gezellig een tijdje met een knappe vrouwelijke agent zitten babbelen. Een jofele meid met een onwankelbaar politiehart.”

“Zijn die er?”

“Absoluut.”

De Cock pauzeerde even.

“Hoe is het met Angela Molenpad?”

Vledder trok een beteuterd gezicht.

“Ze bestaat niet.”

“Onzin.”

Vledder spreidde zijn handen.

“Ze hebben voor mij de administratie van het AMC doorgespit. In het personeelsbestand komt niemand voor met die naam…nu niet en niet in het verleden.”

“En bij het GAK?”

“Daar kende men de naam Angela Molenpad wel…een inmiddels gepensioneerde werkneemster.”

De Cock trok zijn neus op.

“Een gepensioneerde werkneemster?”

“Ja.”

“Met dus een totaal andere geboortedatum.”

“Precies.”

De Cock maakte een grimas.

“Bezopen.”

“Zo mag je het waarachtig wel noemen,” grinnikte Vledder.

“Aan een Angela Molenpad met de geboortedatum die Jasper van Houweningen ons heeft opgegeven, is door het GAK nooit een uitkering wegens ziekte verstrekt.”

De Cock schudde zijn hoofd.

“Hier klopt iets niet.”

“Wat?”

“Angela Molenpad is volgens mij niet de juiste naam van de vrouw met wie Jasper van Houweningen twee jaar en drie maanden heeft samengeleefd.”

“Een valse naam?”

De Cock knikte.

“Dat kan bijna niet anders.”

“Hoe komen wij achter haar ware naam?”

De oude rechercheur verzonk even ia gepeins.

“Bel straks even met Jasper van Houweningen en vraag of hij een paar foto’s van haar brengt.”

“Wat wil je daarmee?”

De Cock maakte een vragend gebaar.

“We gaan met die foto’s naar het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis en naar het AMC. Ik ben ervan overtuigd dat zij daar werkelijk als verpleegkundige heeft gewerkt. Maar onder een andere naam dan Angela Molenpad.”

“Haar eigen naam?”

“Mogelijk. Oudere personeelsleden van het OLVG en het AMC zullen haar zeker van een foto herkennen en weten onder welke naam zij daar bekend stond.”

Vledder reageerde wat wrevelig.

“Waarom,” vroeg hij geprikkeld, “leeft een jonge vrouw onder een valse naam?”

De Cock trok zijn schouders op.

“Er zijn genoeg redenen te bedenken,” antwoordde hij voorzichtig.

“In de regel betekent een valse naam een breuk met het verleden. De eigen naam herinnert wellicht aan zaken waaraan men niet meer herinnerd wil worden.”

“Zoals?”

De Cock maakte een afwerend gebaar.

“Dat is speculatief, hypothetisch. Dat kan van alles zijn…een traumatische gebeurtenis, een ongelukkige levensfase, een…”

Vledder onderbrak hem.

“…Een misdrijf?”

De Cock knikte traag.

“Ook een misdrijf, een misdrijf waarmee men niet langer geconfronteerd wil worden.”

Hij glimlachte.

“Een kleine gezichtscorrectie, gekoppeld aan een valse naam…een ideale combinatie om het verleden van je af te schudden. De ken…”

De oude rechercheur stokte. De telefoon op zijn bureau rinkelde en Vledder greep de hoorn van het toestel. Na luttele seconden stak hij de hoorn met zijn hand voor het spreekgedeelte omhoog.

“Jan Rozenbrand beneden. Bij hem voor de balie staat een opgewonden heer Ruiten. Hij wil onmiddellijk door jou worden verhoord.”

De Cock trok een bedenkelijk gezicht.

“Terzake wat?”

“Volgens de heer Ruiten ligt er bij jou een aanklacht tegen hem.”

De Cock keek op.

“Heb jij die aangifte van Willem Alexander van Overveen al in je computer?”

Vledder schudde zijn hoofd.

“Ik kan niet heksen.”

De Cock wuifde.

“Laat hem maar komen.”

Met parmantige dribbelpasjes kwam de man in de grote recherchekamer naderbij. De Cock liet zijn blik op hem rusten en nam hem nauwkeurig in zich op. Hij schatte de man op achter in de dertig.

Hij was klein van postuur, wat gezet, met een eirond kaalgeschoren hoofd en opbollende, zachtroze wangen, waarachter zijn grijsgroene ogen bijna schuilgingen. Hij was slonzig gekleed. Het grijze flanellen colbert dat hij droeg was te wijd, hing over zijn schouders, waardoor de mouwen extra lang leken. Op de revers zaten vetvlekken.

De Cock drukte met enige moeite de gevoelens van antipathie die de man bij hem opwekten, uit zijn gedachten. Bij het bureau van de grijze speurder bleef de man licht hijgend staan.

“U bent rechercheur De Cock?”

De oude rechercheur knikte.

“De Cock met…eh, met ceeooceekaa.”

Hij trok glimlachend zijn kin iets omhoog.

“Een trotse haan, geen keukenprins niet een dubbele kaa.”

Daarna stak hij in een jolig gebaar zijn armen voor zich uit.

“En dat…eh, dat is mijn jonge en onvolprezen hulp, collega Vledder.”

Zonder daartoe te zijn uitgenodigd nam de man op de stoel naast het bureau van de grijze speurder plaats. Het roze van zijn wangen werd dieper van kleur.

“Het interesseert mij geen moer,” galmde hij, “of u een trots haantje bent en geen kok in de keuken. En dat u uw jonge collega onvolprezen acht, is een stomme mededeling, die mij Siberisch laat…waar ik ook niets mee kan.”

De Cock keek de man geamuseerd aan.

“Anthonius Josephus Ruiten…u trekt wel erg fors van leer. Ongelooflijk. Ik wilde het gesprek met u in gezapige banen leiden…gemoedelijk…niet direct op het scherp van de snede.”

De man snoof.

“Met een gemoedelijke gezapigheid,” gromde hij, “handhaaft men geen wetten, geen openbare orde en ontmaskert men geen dieven, moordenaars en ander tuig. En dat is, zo meen ik, toch uw taak?”

De Cock, licht geraakt, verschoof iets op zijn stoel. De oude rechercheur besefte dat hij in Anthonius Josephus Ruiten met een giftig soort tegenstander van doen had, zoals hij die in zijn lange loopbaan maar zelden had ontmoet.

“U grossiert in dreigbrieven?”

Ruiten schudde zijn hoofd.

“Grossieren is geen juiste kwalificatie. Ik heb er tot nu toe twee geschreven. Een aan de louche Peter van Gulpen en een aan de schurk Willem Alexander van Overveen. Die zwendelaar belde mij een halfuurtje geleden dat hij bij u tegen mij een klacht had gedeponeerd.”

“En over die klacht wilt u worden verhoord?”

Ruiten knikte heftig.

“Dat wil ik. Ec meen namelijk dat ik het recht heb om die schurk met dreigbrieven te bestoken.”

“Zoals u meende het recht te hebben om Peter van Gulpen te bedreigen?”

“Onze-Lieve-Heer heeft mijn gebeden uiteindelijk verhoord en hem onmiddellijk naar de hel gestuurd. Volgens de bijbel zal daar geween zijn en tandengeknars. Van mij mag hij branden.”

De Cock keek hem onderzoekend aan.

“U bidt tot Onze-Lieve-Heer om een moord?”

In zijn stem trilde ongeloof. Ruiten grinnikte.

“Heel vurig…met mijn blote knieën op een kokosmatje. De hoop dat ik God ook zover kan krijgen dat Hij die schurk van een Van Overveen naar de hel jaagt.”

De Cock keek hem peilend aan.

“U hebt over dit onderwerp al gebeden opgezonden?”

“Zeker.”

De Cock had moeite om zijn gevoelens van antipathie langer te onderdrukken. Ook Vledder had blijkbaar moeite om het verhoor langer te volgen. Hij pakte de dreigbrief uit een lade van zijn bureau en wierp die De Cock toe. Daarna verliet hij de grote recherchekamer.

De oude rechercheur pakte de brief en las hardop.

“Vraag aan rechercheur De Cock van het politiebureau aan de Warmoesstraat op welke wijze Peter van Gulpen de dood vond. Eenzelfde lot staat ook jou te wachten. Dat hebt u geschreven?”

“Ja.”

“U weet hoe Peter van Gulpen de dood vond?”

Anthonius Josephus Ruiten knikte.

“Hij werd gewurgd met een wurgkoord en op zijn voorhoofd werd een brandmerk aangebracht.”

De Cock toonde zich verrast.

“Hoe weet u dat?”

“Dat heeft Edward van der Poorten mij verteld.”

“Wanneer?”

“Kort nadat hij zijn ontdekking had gedaan. Hij beschuldigde mij. Hij zei dat hij ervan overtuigd was dat ik Peter van Gulpen had vermoord.”

“Waarop berustte zijn overtuiging?”

Anthonius Josephus toonde voor het eerst enige onzekerheid.

“De ruiten.”

De Cock veinsde onbegrip.

“Welke ruiten.”

“Het brandmerk op het voorhoofd van Peter van Gulpen bestond volgens Edward van der Poorten uit twee ruiten.”

“En?”

Ruiten reageerde niet direct.

“Mijn oudste broer Jan en ik hebben jarenlang samen een transportbedrijf geleid. Als naam voor het bedrijf kozen wij De Ruiten, met een ruit van het kaartspel voor de naam en een ruit daarachter.”

De Cock knikte begrijpend.

“Dat bracht Edward van der Poorten de zekerheid, dat u Peter van Gulpen had vermoord.”

“Ja. Zoals ik al zei. Hij beschuldigde mij rechtstreeks, zonder enige schroom.”

“En dreigde de politie in te lichten?”

“Inderdaad.”

De Cock grijnsde.

“Toen bleef u maar één ding over,” reageerde hij vriendelijk.

“Na de moord op Peter van Gulpen moest ook Edward van der Poorten naar de hel.”

Anthonius Josephus Ruiten keek hem verstijfd aan. Het roze trok uit zijn wangen. Zijn gezicht werd lijkbleek en zijn handen trilden.

“Nee, nee, nee.”

Hij herhaalde het als een echo.

“U wilt toch niet ontkennen dat u een motief had voor de moord op Peter van Gulpen?”

Ruiten zuchtte.

“De goede God weet hoe ik naar zijn dood heb verlangd…dat ik dikwijls met de gedachte heb gespeeld hem een kogel door zijn hoofd te jagen.”

De Cock keek hem bestraffend aan.

“Noem in mijn bijzijn,” sprak hij streng, “de woorden God en Onze-Lieve-Heer niet meer. Uit uw mond klinken ze in mijn oren als lastering…als een vloek.”

Ruiten stak zijn armen omhoog.

“Waarom…waarom zou ik Edward van der Poorten naar het leven staan?”

“Dat heb ik u geschetst. U was bang dat hij uw embleem…uw symbool met de twee ruiten aan ons zou openbaren.”

“Dat is toch geen geheim!” riep Ruiten jammerend en hoofdschuddend.

“De naam met de twee ruiten heeft vele jaren heel groot op al onze vrachtwagens gestaan. Als u uitgebreid naar de twee ruiten had geïnformeerd, was u ongetwijfeld bij mijn boer Jan en mij terechtgekomen.”

“Edward van der Poorten was uw vriend?”

Ruiten wuifde afwerend.

“Vroeger. Hij behoorde tot ons vriendenclubje.”

“Niet meer?”

“Edward van der Poorten groeide uit tot een bekakte ijdeltuit. De zeldzame keren dat ik hem ontmoette, ergerde ik mij aan zijn gedrag.”

De Cock knikte traag voor zich uit.

“Zoals ik mij erger aan uw gedrag. U bent een onaardig mens, heer Ruiten. U strooit zonder enige bedenkingen dodelijke bedreigingen om u heen…noemt anderen schurken en zwendelaars…terwijl u alleen maar de dupe bent geworden van uw eigen hebzucht. Als u enig inzicht had gehad in uw eigen psyche, dan was u nu nog een welvarend man.”

Ruiten keek De Cock lange tijd zwijgend aan.

“Ondanks het brandmerk van twee ruiten op zijn voorhoofd…ik heb Peter van Gulpen niet vermoord. Ik ben ook niet verantwoordelijk voor de dood van mijn vroegere vriend Edward van der Poorten.”

“Dat moet ik geloven?”

Anthonius Josephus Ruiten knikte.

“In de beslotenheid van mijn eigen huis,” sprak hij kalm, “durf ik op papier dodelijke bedreigingen neer te schrijven…een ultieme manier om uiting te geven aan mijn frustraties. Voor een echte executie, voor een werkelijke moord, ben ik te laf.”

11

De Cock monsterde het gezicht van Vledder toen hij wat loom de grote recherchekamer binnenstapte.

“Hoe was de sectie?” vroeg hij opgewekt. De jonge rechercheur liet zich in zijn bureaustoel zakken en leunde achterover.

“Verschrikkelijk,” verzuchtte hij.

“Het wordt echt vervelend. Hoe vaak heb ik al niet zo’n gerechtelijke sectie meegemaakt? Met mijn neus erbovenop. Steeds hetzelfde ritueel. Met een lancet een snee van de borst naar de schouderkoppen, daarna het verwijderen van het zwaardvormig borstbeen, vervolgens het…”

De Cock maakte een afwerend gebaar.

“Stop maar. Ik ken het.”

Vledder blikte om zich heen.

“Je hebt hem laten gaan?” vroeg hij verbaasd.

“De wachtcommandant beneden zei dat hij geen arrestanten voor ons in het cellenhuis had.”

De Cock knikte.

“Dat klopt. Ik zag geen reden om Anthonius Josephus Ruiten voor zijn vergrijp te arresteren.”

“Neem je de aanklacht van Willem Alexander van Overveen niet serieus?”

De Cock spreidde zijn handen.

“Zeker, zeker,” sprak hij nadrukkelijk.

“Die gaat gewoon door. Jij zet straks de aanklacht van Van Overveen op papier. De dicteer jou een samenvatting van het verweer van de heer Ruiten…compleet met zijn bekentenis. Dan zoeken we hem thuis op en laten hem de samenvatting ondertekenen. Daarna kan het volledige proces-verbaal naar de officier van justitie voor een eventuele vervolging.”

Vledder snoof.

“Ik vraag mij af of Ruiten daarmee instemt.”

“Wat bedoel je?”

“Dat jij een samenvatting maakt van zijn verweer.”

De Cock tuitte zijn lippen.

“Dat zijn wij reeds overeengekomen. Na zijn stormachtig begin was hij uiteindelijk zo mak als een lammetje.”

Vledder trok een vies gezicht.

“Ik vond die Ruiten maar een onsympathiek individu. Ik ben weggegaan. Ik kon het niet langer aanhoren. Bidden om een moord…alsof hij op zijn blote knietjes een privé verbinding had met Onze-Lieve-Heer.”

De Cock glimlachte.

“Die indruk gaf hij. Inderdaad. Sommige mensen hebben een vreemde gedachte over hun relatie met God.”

“Heb je hem van de gepleegde moorden beschuldigd?”

De Cock knikte.

“Ondanks zijn geuite bedreigingen ontkent hij persoonlijk iets met de moorden op Peter van Gulpen en Edward van der Poorten van doen te hebben gehad. Hun dood berouwt hem niet. Hij was er niet echt kapot van. Integendeel. De heer Ruiten beschouwt deze moorden als een soort godsgeschenk.”

“Een verhoor van zijn gebeden?”

“Zoiets. Maar voor een echte executie, voor een werkelijke moord, acht hij zichzelf te laf.”

“Dat geloof jij?”

De Cock knikte traag.

“Mannen die zich op papier in stoere bewoordingen uiten, gaan meestal een directe confrontatie uit de weg. Dat durven ze in de regel niet aan.”

Vledder trok een denkrimpel in zijn voorhoofd.

“Waarom beschuldigde Edward van der Poorten hem van de moord op Peter van Gulpen?”

“Het brandmerk.”

“De twee ruiten?”

De Cock knikte.

“De heer Ruiten had vroeger samen met zijn oudste broer Jan een groot transportbedrijf. Op al hun vrachtwagens stond een ruit voor en na de naam Ruiten. Toen Edward van der Poorten het brandmerk op het voorhoofd van Peter van Gulpen zag, was hij er onmiddellijk van overtuigd dat Ruiten de dader was…ook al, omdat Tinus Ruiten tevoren Peter van Gulpen openlijk had bedreigd.”

Vledder schudde zijn hoofd.

“Het is toch frappant. Waarom gebruikte de moordenaar dat embleem? Om een link te leggen naar die dreigende heer Ruiten en beschuldigend in zijn richting te wijzen?”

De Cock trok zijn schouders op.

“Ik hoop dat wij met dit onderzoek eens zover komen, dat wij die vragen aan de echte dader kunnen voorleggen.”

Vledder grijnsde.

“Naar mijn gevoel zijn wij zover nog lang niet. Alle lijnen van ons onderzoek breken voortdurend af.”

De Cock gebaarde voor zich uit.

“Wat heb jij gedaan toen jij bij het verhoor van de heer Ruiten wegliep?”

Hij grinnikte.

“Ik bedoel, voor je naar die voor jou zo verschrikkelijke gerechtelijke sectie vertrok?”

Het gezicht van Vledder versomberde.

“Het lukte mij om Jasper van Houweningen aan de lijn te krijgen.”

“En?”

“Angela Molenpad heeft, toen zij Jasper van Houweningen verliet, alle foto’s van zichzell meegenomen. Hij heeft geen enkele afbeelding meer van haar.”

De Cock trok zijn neus op.

“Geen enkele afbeelding?”

In zijn stem trilde ongeloof. Vledder snoof.

“Dat zegt hij. Angela Molenpad heeft ook nog steeds geen contact met hem opgenomen.”

“En zijn zoektocht naar haar?”

“Heeft niets opgeleverd.”

“Vreemd.”

Vledder knikte.

“Jasper van Houweningen is wel bereid om mee te werken aan een compositiefoto van haar.”

De jonge rechercheur keek naar De Cock op.

“Een compositiefoto…is dat een optie?”

De oude rechercheur reageerde niet. Hij stond met een zuur gezicht van zijn stoel op en slenterde naar de kapstok. Vledder kwam hem na.

“Waar ga je heen.”

De Cock draaide zich naar hem om.

“Naar Smalle Lowietje. Mijn dorstige keel snakt naar het fluweel van een cognackie.”

Vanuit de Warmoesstraat slenterden ze door de Lange Niezel. Het was druk in het smalle straatje naar de Wallen. Bij het seks-theater stonden mannen voor de kassa in de rij en bij de sex-shop giechelden vrouwen om de uitstalling van penissen in de etalage.

Uit een café dwarrelden flarden muziek. Ze namen na de Lange Niezel een stukje Voorburgwal en sloften via de Oude Kennissteeg naar de Achterburgwal. Op de hoek van de Bamdesteeg schoven ze door de bruine, met leer afgezette gordijnen het schemerig intieme lokaaltje van Smalle Lowietje binnen.

De tengere caféhouder veegde zijn handjes langs zijn morsig vest en kwam achter de tapkast vandaan. Zijn vriendelijk muizensmoeltje glom van genegenheid.

“Konden jullie de weg naar mijn etablissement nog vinden?” kirde hij.

“Het lijkt mij toe dat ik jullie in jaren niet heb gezien.”

De Cock grijnsde.

“Drie dagen.”

Smalle Lowietje trok een verongelijkt gezicht.

“Dat is lang.”

De Cock liep aan hem voorbij naar zijn vaste plek en hees zich daar op een kruk. Vledder schoof naast hem en Smalle Lowietje nam zijn plaats achter de tapkast weer in.

“Hetzelfde recept?” jubelde hij.

Zonder op een antwoord te wachten dook hij aalglad onder de tapkast, pakte de fles fijne cognac met de naam ‘Napoleon’, die hij speciaal voor De Cock hield gereserveerd, en stak hem triomfantelijk omhoog.

“Nog van mijn oude voorraad.”

Hij bedekte de bodem van drie diepbolle glazen, want Lowietje dronk er altijd eentje mee.

Ze namen voorzichtig hun glas op, warmden de cognac in de holte van hun handen, snoven en proefden met kleine teugjes. Het was een ernstige, ingetogen ceremonie, die de kleine caféhouder en de twee rechercheurs bij elk samenzijn opvoerden; devoot, als gold het een religieuze gebeurtenis.

“Druk aan de kit?”

De Cock glimlachte.

“Misdaad is van alle tijden. Kaïn sloeg Abel. Het is altijd zo geweest. Met een baan bij de recherche ben je continu verzekerd van werk.”

De oude rechercheur zweeg even.

“Toch heb ik het idee dat in ons lage landje steeds meer criminelen huizen. Vooral de agressiviteit neemt toe. In het hoofdbureau wordt gefluisterd dat wij binnenkort prioriteiten moeten gaan stellen.”

Smalle Lowietje grinnikte.

“Wat zijn dat voor dingen?”

“Prioriteiten?”

“Ja.”

“Zaken, die wij met voorkeur moeten behandelen.”

“En de andere zaken?”

De Cock maakte een hulpeloos gebaar.

“Die moeten we laten liggen,” verzuchtte hij.

“Mijn oude collega’s noemden dat vroeger marktpolitie…handjeklap, die zaak wél en die zaak niét behandelen. Zij waren daar fel op tegen. Volgens hen bestond er geen verschil tussen grote en kleine criminaliteit. Een oud vrouwtje dat van haar AOW-centjes was beroofd, diende net zoveel aandacht te krijgen als een kraak bij een bank.”

De tengere caféhouder knikte overtuigend.

“Terecht,” reageerde hij instemmend. De Cock lachte.

“Lowie,” riep hij blij, “je bent een man naar mijn hart.”

Smalle Lowietje glunderde.

“Jij denkt daar ook zo over?”

“Precies.”

“Waar zijn jullie nu mee bezig…die drie dagen dat ik jullie hier niet heb gezien?”

De Cock aarzelde even.

“Vermoorde mannen met een brandmerk op hun voorhoofd.”

Smalle Lowietje keek hem nadenkend aan.

“Daar heb ik iets van gelezen en ik heb hier in mijn etablissement een man voor de tap gehad, die de slachtoffers persoonlijk kende.”

“Wat voor een man?”

Smalle Lowietje reageerde geprikkeld.

“Ja, wat voor een man? Ik schat hem op achter in de dertig. Hij wordt hier in de buurt Rudy Sleurkeet genoemd.”

“Is dat zijn echte naam?”

Smalle Lowietje schudde zijn hoofd.

“Zijn bijnaam. Weet je wat een sleurkeet is?”

“Geen notie.”

De tengere caféhouder gniffelde.

“Zo noemen ze hier in de buurt een caravan. Rudy Sleurkeet woont hier iets verder op de gracht. Waar, weet ik niet precies. Hij is niet vaak thuis. Hij sleurt in zijn wagen met caravan het hele land door.”

De Cock trok een bedenkelijk gezicht.

“Moeilijk te vinden.”

“Absoluut.”

“Weet je niets meer van hem?”

Smalle Lowietje gebaarde.

“Hij is een klantje van Keetje Plus.”

De Cock knikte begrijpend.

“Wat zei hij over de moorden?”

Smalle Lowietje maakte een hulpeloos gebaar.

“Niet veel,” verzuchtte hij.

“Hij vertelde dat hij vroeger goed bevriend is geweest met de slachtoffers…een vriendenclub uit hun puberteit. Daarna zijn ze uit elkaar gegroeid.”

De tengere caféhouder zweeg even.

“Volgens Rudy Sleurkeet waren het schoften.

“Geloof me, er vallen nog meer doden. Ik ken ze…ze maken uit nijd elkaar af,” zei hij.”

Voldaan, met de warme gloed van twee cognackies in hun aderen, verlieten de rechercheurs het gezellige etablissement van Smalle Lowietje.

Het was zachtjes gaan regenen. Druppels sloegen kringetjes in het water van de gracht. De Cock trok de kraag van zijn regenjas omhoog en schoof zijn oude hoedje iets naar voren. Ze slenterden verder over de Achterburgwal in de richting van de Oude Kennissteeg.

Het begon al te schemeren en de sex-business was in vol bedrijf. In een trage stoet slenterde het leger van behoeftigen langs de vele etalages met vrouwen van allerlei fatsoenen…verleidelijk lonkend in het zachtroze licht, dat barmhartig kleine oneffenheden in schoonheid en make — up verhulde. Via de Oude Kennissteeg liepen ze naar het Oudekerksplein. Bij de Sint Annendwarssti aat bleef De Cock staan.

“We gaan eens kijken of Catharina Bleekemolen nog in bedrijfis.”

Vledder keek hem aan.

“Wie is Catharina Bleekemolen?”

De Cock wees.

“Ze woont en werkt verderop in de Dollebegijnensteeg.”

“Wat betekent zij voor ons onderzoek?”

“Zij is de Keetje Plus over wie Smalle Lowietje sprak.”

Vledder knikte begrijpend.

“De prostituee bij wie Rudy Sleurkeet wel eens op bezoek kwam?”

De Cock knikte.

“Ze wordt Keetje Plus genoemd omdat ze altijd beweerde dat de klanten bij haar net iets meer begrip en aandacht kregen dan bij een gemiddelde hoer.”

“Vandaar Plus?”

“Ja.”

“Is dat waar?”

De Cock lachte.

“Geen flauw idee. Ik heb nog nooit een prostituee als klant bezocht.”

Gehuld in een zwartzijden kimono, waarop een reeks fleurige geborduurde flamingo’s, deed Keetje Plus op het kloppen van De Cock de deur van haar woning open. Toen ze hem herkende, lachte ze blij.

“Ouwe speurneus,” jubelde ze, “dievenjager, begenadigd rechercheur, trots van de Warmoesstraat…”

De Cock stak afwerend zijn handen omhoog.

“Zo is het wel genoeg, Keet. Mogen we even binnenkomen?”

Keetje Plus deed een stap opzij. Ze wees naar een paar fauteuils.

“Ga zitten. Niet daar op de rand van mijn bed. Dat is mijn werkbank. Op die plek moet ik mijn brood verdienen.”

Ze deed de deur achter zich dicht.

“Ik heb je een tijdje niet gezien,” kirde ze.

“Ik dachtdat ze je al met pensioen hadden gestuurd.”

Ze blikte van De Cock naar Vledder.

“Je hebt een knap gozertje bij je.”

De Cock knikte.

“Door de hoofdcommissaris persoonlijk voor mij uitgezocht.”

Keetje reageerde niet. Ze ging tegenover De Cock in een fauteuil zitten.

“Ik denk niet dat je naar de Dollebegijnensteeg bent gekomen om in mijn mooie blauwe ogen te kijken.”

De Cock glimlachte.

“Ook. Het is een lust om daarvan te genieten.”

Keetje schudde haar hoofd.

“Zonder dollen. Wat heb je op je lever?”

De Cock reageerde niet direct. Hij nam een kleine pauze voor het effect.

“Iemand heeft mij zachtjes in het oor gefluisterd, dat bij jou wel eens een man op bezoek komt, die Rudy Sleurkeet wordt genoemd.”

Keetje Plus keek hem onderzoekend aan.

“Ik zal je niet vragen wie zijn of haar mond zo dicht bij jouw oor heeft gehouden. Voorzover ik je ken, zeg je mij dat toch niet.”

De Cock knikte.

“Zover ken je mij.”

Keetje zuchtte diep.

“Oké. Rudy Sleurkeet is een klantje van me…al vele jaren. In mijn blauwe ogen is hij een geweldige vent. En dat niet alleen in bed.”

“Ken jij zijn werkelijke naam?”

Keetje schudde haar hoofd.

“Ik heb het hem wel eens gevraagd, maar daar ging hij niet op in.

“Rudy Sleurkeet is mij voldoende,” zei hij.”

Ze zweeg even.

“Zoek je hem?”

De Cock schudde zijn hoofd.

“Niet zoals jij bedoelt. Ik heb niets tegen hem. Ik wil alleen met hem praten. Er zijn kort achter elkaar twee mannen vermoord…op exact dezelfde manier.”

Keetje drukte haar ogen halfdicht.

“Die kerels met een brandmerk op hun voorhoofd.”

De Cock knikte.

“Die kerels. Ik weet uit betrouwbare bron dat jouw Rudy Sleurkeet beide slachtoffers heeft gekend.”

Keetje vouwde haar handen in haar schoot.

“Dat klopt. Rudy Sleurkeet heeft ze gekend…heeft ze goed gekend. En Rudy is bang.”

De Cock fronste zijn wenkbrauwen.

“Bang?”

Keetje Plus knikte.

“Hij zei tegen mij: ‘Als ze te weten komen wie ik ben, zijn ook mijn dagen geteld’.”

De Cock trok een denkrimpel in zijn voorhoofd.

“Zei hij ze, als ze te weten komen wie ik ben…”

Keetje knikte opnieuw.

“Ik ben gewend om goed naar mijn klanten te luisteren. Hij zei duidelijk ze. Hij zei ook dat hij wist waarom de slachtoffers een brandmerk kregen.”

Keetje nam haar handen uit haar schoot en strekte haar wijsvingers naar De Cock uit.

“Volgens mij weet Rudy Sleurkeet exact welke mensen verantwoordelijk zijn voor die moorden.”

Ze schudde haar hoofd.

“Maar of hij je dat wil vertellen…”

12

Na een hartelijk afscheid van Keetje Plus en haar toezegging, dat ze De Cock zou waarschuwen wanneer Rudy Sleurkeet weer in de buurt opdook, verlieten ze de Dollebegijnensteeg en sjokten naar de Warmoesstraat. Het regende nog steeds. Ondanks deze weersbelemmering floreerde de business. Vledder blikte opzij.

“Die man verbergt zijn ware identiteit.”

“Je bedoelt Rudy Sleurkeet?”

“Ja.”

De Cock knikte traag.

“Dat is duidelijk. In zijn ware identiteit schuilt voor hem blijkbaar een groot gevaar.”

“Heb je ook Smalle Lowietje op zijn hart gedrukt dat hij ons moet waarschuwen wanneer die Rudy Sleurkeet weer eens in zijn etablissement verschijnt?”

“Uiteraard. De Smalle heeft mij zelfs beloofd dat hij zal proberen hem in zijn zaak te houden tot wij gearriveerd zijn.”

“Prachtig.”

De Cock gebaarde.

“Als we Keetje Plus moeten geloven, dan is die man voor ons een sleutelfiguur. Rudy Sleurkeet kan ons ongetwijfeld de weg naar de daders wijzen.”

“Je bedoelt zijn uitspraak: als ze te weten komen wie ik ben, zijn ook mijn dagen geteld?”

De Cock knikte.

“Hij kent ze blijkbaar…weet wie ze zijn en wat hen drijft. Er is duidelijk sprake van meerdere daders.”

De oude rechercheur tikte met zijn wijsvinger op zijn borst.

“Het vermoeden,” ging hij verder, “dat er sprake is van meerdere daders, heb ik al enige tijd. Ik ben er nagenoeg van overtuigd dat Peter van Gulpen en Edward van der Poorten waren verdoofd voordat ze werden gewurgd en van dat idiote brandmerk voorzien.”

Vledder gebaarde voor zich uit.

“Kan…kan,” vroeg hij weifelend, “alles niet door een en dezelfde dader zijn uitgevoerd?”

De Cock schudde zijn hoofd.

“Dat lijkt mij in de praktijk bijna onuitvoerbaar. De man of vrouw die een slaapmakend of verdovend middel toediende, moet toch een vertrouwensrelatie met de slachtoffers hebben gehad. Ze moeten samen iets hebben gegeten of gedronken. Geen gezond mens laat zich vrijwillig bedwelmen.”

De oude rechercheur zweeg even.

“We hebben nog geen bericht van het laboratorium in Rijswijk of er in het bloed en de urine van Peter van Gulpen sporen van een verdovend middel zijn gevonden?”

Vledder schudde zijn hoofd.

“Dat kan nog wel even duren. Zo’n onderzoek vergt tijd…vooral als men in het laboratorium niet weet naar welk middel men moet zoeken. Dan moet er met de monsters een hele reeks proeven worden genomen.”

De jonge rechercheur plukte aan zijn neus.

“Weet je dat ze in het verhaal van die Rudy ook kan betekenen, dat er sprake is van een bende.”

De Cock gniffelde.

“Een moordend drietal?”

“Bijvoorbeeld.”

De Cock schudde zijn hoofd.

“Ik ben dat in de praktijk nooit tegengekomen. Drie is te veel. Met z’n tweeën kan men een geheim bewaren. Met drie wordt dat veel moeilijker. Er is dan vrijwel altijd sprake van een spanningsveld.”

“Onderling wantrouwen?”

“Precies.”

Vledder zuchtte omstandig.

“De vraag is; hoe vinden we die…eh, die geheimzinnige Rudy Sleurkeet? Die man schijnt alles van de moorden op Van Gulpen en Van der Poorten te weten. Volgens Keetje Plus kent hij ook het hoe en waarom van de brandmerken.”

De jonge rechercheur blikte opzij.

“Is ze betrouwbaar?”

“Keetje Plus?”

“Ja.”

De Cock maakte een hulpeloos gebaar.

“Ze…ze staat niet als een echte sensatiehoer te boek,” reageerde hij weifelend.

“De keren dat ik met haar in contact ben geweest, kon ik op haar woorden vertrouwen. Ik heb haar destijds op geen leugens of onwaarheden kunnen betrappen.”

Hij zweeg even.

“Het blijft altijd oppassen met verklaringen van getuigen.”

Vledder snoof.

“Rudy Sleurkeet…wat een naam. We kunnen moeilijk alle campings in Europa afgaan om te vragen of ze ene Rudy Sleurkeet binnen hun territorium hebben.”

De jonge rechercheur maakte een theatraal gebaar.

“Hoe vinden we die man?”

De Cock knikte traag.

“En hoe krijgen we hem aan de praat?”

Toen ze de hal van het oude politiebureau binnenstapten, wenkte de wachtcommandant vanachter de balie De Cock met een kromme vinger.

De oude rechercheur liep quasi dreigend op hem toe.

“Als je nog een moord voor ons hebt, dan ga je er zelf maar heen.”

Jan Rozenbrand knikte.

“Als jij hier mijn plaats inneemt,” reageerde hij kalm, “doe ik dat met het grootste plezier.”

De wachtcommandant schudde zijn hoofd.

“Ik heb geen nieuwe moord voor je,” sprak hij geruststellend.

“Wel heeft een halfuurtje geleden een heer Ruiten gebeld. Hij vroeg naar jou. Toen ik hem zei dat jij op pad was, vroeg hij of ik wist of jij vanavond nog kwam…niet te laat, want hij kreeg nog bezoek.”

De Cock knikte.

“Meneer wordt op zijn wenken bediend.”

Jan Rozenbrand wees omhoog.

“Boven zit al enige tijd een paragnost op jou te wachten. Hij wil jou per se behulpzaam zijn bij het oplossen van de brandmerk-moorden.”

De Cock maakte een grimas.

“Geloof jij in paragnosten?”

De wachtcommandant schudde zijn hoofd.

“Die man gelooft in zichzelf en ik wilde hem niet zomaar wegsturen.”

De Cock wendde zich tot Vledder.

“Maak jij de aanklacht van Van Overveen af en zet ook mijn samenvatting van de bekentenis van Anthonius Josephus Ruiten op papier.”

Vledder sputterde tegen.

“Ik weet niet wat hij tijdens zijn verhoor allemaal heeft gezegd,” jammerde hij.

“De helft van de tijd was ik er niet bij.”

De Cock glimlachte.

“Het hoeft niet zo uitgebreid,” sprak hij sussend.

“Je schrijft dat ik hem zijn brief aan Van Overveen heb getoond…dat de heer Ruiten bekent dat hij die brief met dreigende inhoud heeft geschreven en naar Van Overveen heeft gezonden. Moreel meende hij daartoe het recht te hebben omdat Van Overveen hem op een schandelijke wijze had opgelicht. Punt. Dat is alles.”

“Wat ga jij dan doen?”

De Cock wees naar de trap.

“Terwijl jij werkt, houd ik mij een poosje met de paragnost bezig.”

De paragnost bleek een man met lang wit golvend haar tot op zijn schouders, een imposante grijze baard en een melancholieke blik uit grote, glanzende, donkerbruine ogen. De Cock schatte hem op achter in de veertig. Hij droeg sandalen onder een donkergrijze broek. Zijn omvangrijke borstkas werd in toom gehouden door een zwarte, grofgebreide kabeltrui. Regenwater drupte uit de paraplu, die hij gevouwen naast zijn stoel had gezet.

“Ik ben helderziende,” opende hij met omfloerste stem, “een gave die ik al sinds mijn prille jeugd koester. Ik behoef mij daarop niet te concentreren. De beelden komen spontaan bij mij op.”

De Cock glimlachte.

“Er zijn momenten, dat ik mij als rechercheur een dergelijke gave toewens.”

De paragnost knikte.

“Begrijpelijk…hoogst begrijpelijk. U botst vaak tegen een muur van onwetendheid.”

De Cock trok een grijns.

“Inderdaad. Soms heel onplezierig.”

De man schudde zijn hoofd.

“Maar ik zou met mijn gave niet graag een rechercheur willen zijn.”

De Cock keek hem verwonderd aan.

“Waarom niet?”

“De mij toegezonden beelden zouden mij kwellen. Ik zou wellicht op onderzoek gaan naar zaken waarmee ik ambtelijk niets van doen had.”

De Cock liet het onderwerp rusten.

“Wie bent u?” vroeg hij na een kleine pauze.

“Mijn naam?”

“Ja.”

De paragnost schudde zijn hoofd.

“Die geef ik u niet,” sprak hij gedecideerd.

“Mijn naam is niet belangrijk. Ik zoek geen bekendheid, geen roem, geen populariteit. Het is ook niet mijn bedoeling om met mijn gave naar het shjk der aarde te zoeken. Als ik met de beelden die bij mij opdoemen, mensen kan helpen, dan zal ik dat con amore niet nalaten.”

De Cock gebaarde in zijn richting.

“Hebt u met uw gave al eens mensen kunnen helpen?”

De man knikte.

“Diverse keren. Heel succesvol. Maar als referentie zal ik ook hun namen niet noemen.”

De Cock boog zich iets naar hem toe.

“Ik heb van de wachtcommandant begrepen, dat bij u beelden zijn verschenen die mij bij mijn onderzoek zouden kunnen helpen?”

De paragnost knikte traag.

“Toen ik van de gebrandmerkte doden las, verscheen vrijwel onmiddellijk in mijn geest het beeld van een fel brandende caravan tegen de achtergrond van een donkere hemel. En bij die fel brandende caravan stonden twee huilende kinderen in nachtgewaad.”

De Cock keek de man secondenlang aan.

“Dat is het?”

De paragnost knikte. Zijn handen gleden tastend langs zijn lange grijze baard.

“Dat is het,” herhaalde hij.

“Verdere beelden heb ik niet gekregen. Het was ook maar een moment. Het beeld vervaagde heel snel.”

De Cock bleef hem onderzoekend aankijken.

“U bent ervan overtuigd dat die brandende caravan verband houdt met de moorden?”

De man zuchtte diep.

“Dat kan ik u niet met zekerheid zeggen. Het beeld verscheen op het moment dat ik in de krant het bericht over de gebrandmerkte doden las. Ik vond het belangrijk genoeg om u daarover in te lichten. Het is aan u om daaruit uw conclusies te trekken. Mijn advies: zoek de brandende caravan en u kent de daders.”

Vledder schoof het kleine dossier, dat hij voor zich op zijn bureau had liggen, naar De Cock.

“Ik ben ermèb klaargekomen. Lees de zaak nog even door of het jouw goedkeuring kan wegdragen.”

Hij blikte op zijn polshorloge.

“Hebben we nog tijd genoeg om bij heer Ruiten een handtekening te haleft.”

De oude rechercheur trok het dossier verder naar zich toe.

“Dat heb je vlug gedaan.” sprak hij bewonderend.

“Ik was met mijn dikke vingers nog niet tot de helft gekomen.”

Vledder lachte.

“Hoe was jouw paragnost?”

“Een aardige man.”

“Kon hij jou nog iets vertellen?”

De Cock knikte.

“Toen hij in de krant een verslag van de gebrandmerkte doden las, verscheen bij hem tegen de achtergrond van een donkere hemel het beeld van een fel brandende caravan.”

“Een caravan?”

“Ja.”

Vledder lachte.

“Een sleurkeet.”

De Cock trok zijn schouders op.

“Hij sprak van een caravan.”

“Dat is toch hetzelfde.”

De Cock glimlachte.

“Jij denkt aan Rudy Sleurkeet.”

Vledder knikte.

“Dat is de enige man met een caravan die tot nu toe in ons onderzoek is opgedoken. Zou jouw paragnost die vent bedoelen?”

De Cock grijnsde.

“Geen idee.”

“Geloof jij in helderziende figuren?”

De oude rechercheur leunde iets in zijn stoel achterover.

“Ik heb jaren geleden,” sprak hij somber, “eens een onderzoek gedaan naar een vermist meisje. Het kind liep op een avond uit huis weg en kwam niet meer terug. Haar vader en moeder geloofden onvoorwaardelijk in mensen met paranormale, bovenzintuiglijke waarnemingen. In hun wanhoop consulteerden zij eenieder die beweerde over paranormale begaafdheden te beschikken.”

De Cock spreidde zijn handen.

“Al die mensen kreeg ik op mijn dak. En om de ouders gerust te stellen trok ik al die helderziende beelden na. Ik kon ook moeilijk anders.”

“En?”

De Cock zuchtte.

“Na veertien dagen is het lijkje van het kind gevonden…maar niet op een plek waar de paranormale begaafden haar hadden gezien.”

Vledder glimlachte.

“Dus jij gelooft er niet in?”

De Cock trok zijn gezicht in een ernstige plooi.

“Dat beweer ik niet.”

Vledder stak zijn handen omhoog.

“Er is,” declameerde hij op dramatische toon, “meer tussen hemel en aarde dan wij vermoeden, Horatio.”

“Dat is niet juist,” sprak De Cock. Vledder keek hem verwonderd aan.

“Dat is toch van Shakespeare in Hamlet?”

De Cock schudde zijn hoofd.

“Shakespeare wordt in de regel verkeerd geciteerd. Hij schreef letterlijk: There are more things in heaven and earth, Horatio, than are dreamt of in your philosophy. En dat is in redelijk Nederlands: Er is meer in de hemel en op aarde, Horatio, dan waarvan uw wijsheid droomt. Het woord between, dus tussen, komt in de tekst van Shakespeare helemaal niet voor.”

Vledder maakte een verontschuldigend gebaar.

“Ik zal mij voortaan beter in de klassiekers verdiepen.”

Hij zweeg even.

“Maar dit terzijde…wat zou jij nu doen als je weer een onderzoek naar een vermist kind zou krijgen?”

“Dezelfde tactiek volgen.”

Vledder glimlachte.

“En de beelden van alle paragnosten natrekken?”

“Absoluut. Ik zou het risico niet willen lopen dat ik aan het advies van een waarlijk paranormaal begaafde man of vrouw zou voorbijgaan.”

Vledder wees naar het dossier.

“Zullen we de heer Ruiten bellen, dat wij naar hem op weg zijn?”

“Waarom?”

“Wel zo netjes…kan hij wellicht nog iets regelen met het bezoek dat hij verwacht.”

“Ga je gang.”

Vledder pakte een notitieboekje uit de binnenzak van zijn colbert.

“Ik heb ergens zijn telefoonnummer genoteerd.”

De jonge rechercheur legde het boekje open naast zich neer en trok het telefoontoestel naar zich toe. Hij nam de hoorn op en toetste een nummer. Na enige tijd versomberde zijn gezicht. De Cock keek hem gespannen aan.

“Wat is er?”

“Hij neem niet op.”

Als door een wesp gestoken kwam De Cock uit zijn stoel overeind en liep in een komische draf naar de kapstok. Hij schreeuwde naar Vledder, die de hoorn op het toestel smeet.

“Kom, snel, misschien zijn we nog op tijd.”

Met loeiende sirene ranselde Vledder de oude Golf door het drukke stadsverkeer.

De Cock hield zich met moeite vast…tuimelde tijdens een bocht bijna door de voorruit.

“Heb je het adres,” riep hij boven het motorgeronk uit. Vledder knikte.

“Keizersgracht tweeduizend zeven.”

Toen ze na een dolle rit het einde van de Keizersgracht naderden, minderde Vledder de snelheid vim de Golf. Plotseling, met gierende remmen, bracht hij de wagen tot stilstand.

“Daar,” wees hij over het water, “aan de overkant van de gracht…een bordes met een open deur en er brandt licht in het hele pand.”

De jonge rechercheur slikte.

“Eenzelfde situatie!” riep hij gespannen.

“Precies hetzelfde als bij de grachtenpanden van Peter van Gulpen en Edward van der Poorten.”

De Cock knikte.

“De vrees ook het ergste.”

“Een nieuwe moord?”

“Ja,” antwoordde De Cock somber.

“Gewurgd met een wurgkoord en zijn eigen embleem van twee ruiten als brandmerk op zijn voorhoofd.”

13

Vledder keek schalks naar De Cock.

“Ben jij helderziende?”

De Cock trok zijn gezicht in een ernstige plooi.

“Geen helderziende,” sprak hij somber, “geen paranormaal gedoe, maar een nuchter verwachtingspatroon op basis van de vooraf begane moorden.”

“Zie jij er lijn in?”

“Natuurlijk zie ik er lijn in.” reageerde De Cock geprikkeld.

“Welke?”

De Cock zwaaide heftig in de richting van het pand met de brandende lichten.

“Klets nu niet,” sprak hij gehaast.

“Rij door. Hoewel ik niet verwacht dat de moordenaar of moordenaars er nog zijn, mag je dit niet uitsluiten. Hou in ieder geval die open deur in de gaten.”

De jonge rechercheur reed de oude Golf snel naar de andere kant van de gracht. Hij vond voor de wagen nog een plekje aan de wallenkant tussen de bomen. De Cock stapte uit en stak de rijbaan over. Nadat Vledder het portier had geopend, keek hij eerst naar de straat voor hij zijn voet op de grond zette. De angst voor een derde confrontatie met een Amsterdamse rat had hem voorzichtig gemaakt.

De Cock stond toen al boven op het bordes en inspecteerde gewoontegetrouw de in traditioneel groen gelakte buitendeur. De zware deur vertoonde geen sporen van braak of verbreking. Toen Vledder naast hem was gearriveerd, wees de oude rechercheur naar de gave deur.

“Als Anthonius Josephus Ruiten werkelijk het derde slachtoffer is geworden, dan moet ook hij, net als Peter van Gulpen en Edward van der Poorten, zijn moordenaars zelf hebben binnengelaten…vrijwillig de buitendeur voor hen hebben geopend.”

De oude rechercheur maakte een mistroostig gebaar.

“En dat is toch opmerkelijk. Vreemd. Men zou hieruit kunnen concluderen, dat de slachtoffers hun moordenaars moeten hebben gekend.”

Vledder knikte traag.

“Maar tegen hen geen enkele argwaan hebben gekoesterd.”

Het gezicht van de jonge rechercheur verstarde plotseling.

“Rudy Sleurkeet,” lispelde hij.

“Waarachtig, Rudy Sleurkeet. Als vroegere vriend van het drietal zal men hem zonder enig bezwaar hebben binnengelaten.”

De Cock reageerde niet. Omzichtig liep hij via een brede hal de met blauw geaderd marmer beklede gang in. Hij keek gewoontegetrouw omhoog. Een verlaagd plafond had wulpse engeltjes aan het oog onttrokken.

Met gebogen hoofd, diep in gedachten verzonken, liep Vledder achter hem aan. De jonge rechercheur overwoog de mogelijkheden die de geheimzinnige Rudy Sleurkeet had gehad om de brandmerkmoorden te plegen.

Links, ongeveer in het midden van de lange marmeren gang, vond De Cock een deur die aanstond. De oude rechercheur drukte hem met zijn knie iets verder open, wachtte even op een mogelijke reactie van binnenuit en liep toen het vertrek in. Het was helverlicht. Drie imposante kroonluchters straalden naar alle hoeken.

Om een zwartmarmeren schouw, waarboven een brede spiegel die tot aan het plafond reikte, stonden vijf met leer beklede fauteuils. In de middelste fauteuil zat, scheef weggezakt, een man. Op zijn rug, net onder zijn nek, hingen twee houten greepjes van een wurgkoord.

De Cock bleef even staan en fixeerde het lugubere beeld. De oude rechercheur had voor dergelijke situaties een bijna fotografisch geheugen.

De gelijkenis met de moorden op Peter van Gulpen en Edward van der Poorten drong zich direct aan hem op. Treffend. Het gruwelijk handwerk van de moordenaars was tot in details gelijk. De Cock liep verder het vertrek in, schoof een van de fauteuils opzij en keek het slachtoffer in zijn gezicht. De gelaatstrekken van de dode waren hem vertrouwd.

De oude rechercheur keek naar de halfopen mond waaruit een gedeelte van een iets opgezette tong stak. En hij bezag het brandmerk op het voorhoofd van de man…twee rechtopstaande ruiten met de punten tegen elkaar. Er knakte iets in het gemoed van De Cock…een plotseling opbloeiend gevoel dat de grens was bereikt. Het gezicht van de oude rechercheur werd ineens strak als een stalen masker. Hij klemde zijn lippen op elkaar en bezwoer zichzelf dat hij de moordenaars zou ontmaskeren…al was het de laatste recherchedaad van zijn leven.

Vledder kwam naast hem staan en liet zijn blik op de dode rusten.

“Anthonius Josephus Ruiten,” sprak hij triest.

“Ook slachtoffer van kille moordenaars met een brandijzer.”

De jonge rechercheur zweeg even.

“De man,” ging hij verder, “was mij niet echt sympathiek, maar zo’n dood gun je toch niemand.”

Toen De Cock de volgende morgen de grote recherchekamer binnenkwam, trof hij Vledder achter zijn computer. Eerst toen de oude rechercheur zich in zijn stoel achter zijn bureau had laten zakken, liet Vledder zijn vingers even rusten en keek op.

“Je bent te laat.”

Het klonk bestraffend. De Cock grinnikte jongensachtig.

“Leuk, meer dan een uur.”

Vledder stak een wijsvinger op.

“Ik was op tijd.”

De Cock grijnsde breed.

“Jij bent nog jong, vitaal, met een ongebreidelde fysieke spankracht, maar een oude man zoals ik, heeft zijn volle nachtrust nodig.”

Vledder bromde.

“Praatjes. Ik heb gewoon meer plichtsbesef dan jij…meer discipline. Ik zorg ervoor dat ik op tijd ben. Dat heb ik nu van mijn oude moeder. Die zei altijd: bij nacht een man, bij dag een man.”

De Cock maakte een hulpeloos gebaar.

“Ik ken die ouderwetse kreet,” sprak hij instemmend.

“Het geldt echter maar voor een nacht…niet langer. Voor ons is het gisteravond weer erg laat geworden. Dat is nu al drie nachten achter elkaar zo. Voor mensen van mijn leeftijd is dat slopend. Voordat Ben Kreuger, de dactyloscoop, en dokter Den Koninghe waren verschenen, was het al ver na middernacht.”

Vledder lachte.

“En onze fotograaf schold. Kostelijk. Ik heb hem nog nooit zo kwaad gezien.”

De Cock maakte een achteloos gebaar.

“Zo is Bram van Wielingen. Hij scheldt altijd als men hem na kantooruren laat opdraven. Dat heb je mij nog nooit horen doen. Ik heb altijd zonder morren de consequenties van dit beroerde vak aanvaard.”

Vledder schudde grinnikend.

“Ik heb je toch wel eens horen foeteren.”

De oude rechercheur negeerde de opmerking en boog zich iets naar voren.

“Heb je al contact gehad met dokter Rusteloos voor de sectie op het lijk van Anthonius Josephus Ruiten?”

Vledder knikte.

“Straks om elf uur.”

“Vroeg.”

Vledder glimlachte.

“Volgens dokter Rusteloos zijn wij vandaag als eersten aan bod.”

De Cock tikte op zijn borst.

“Ik ga wel.”

De jonge rechercheur keek hem verrast aan.

“Jij…jij gaat naar de sectie?”

In zijn stem trilde ongeloof. De Cock knikte.

“De ga.”

“Wat is er met je gebeurd, De Cock? Ben je van je geloof afgestapt? Je hebt het mij altijd laten doen…tot vervelens aan toe.”

De Cock glimlachte.

“Dat klopt,” sprak hij gelaten.

“Daar heb ik echt geen spijt van. Maar vandaag heb ik voor jou een andere missie. Je brengt mij eerst naar Westgaarde, om de sectie bij te wonen, en daarna rij je naar het GAK. En van het gak kom je mij weer ophalen.”

Vledder keek hem argwanend aan.

“Wat moet ik doen bij het GAK?”

De Cock zwaaide.

“De identiteit van Angela Molenpad achterhalen.”

De jonge rechercheur snoof.

“Ik heb al uitgebreid contact met het GAK gehad…je weet…zonder enig resultaat.”

De Cock knikte.

“Je gaat er nu heen met een andere vraagstelling.”

“Een andere vraagstelling?”

De Cock knikte opnieuw.

“Niet meer: kennen jullie ene Angela Molenpad, maar: naar welke vrouw, wonende op het adres van Jasper van Houweningen aan de Houtmankade, is gedurende de laatste twee jaar een uitkering overgemaakt.”

Het gezicht van Vledder verhelderde.

“Heel slim van jou, De Cock. Daar moet je minstens een uur over hebben nagedacht.”

De Cock knikte gelaten.

“Het uur dat ik vanmorgen te laat kwam.”

Vledder pikte De Cock bij de ingang van Westgaarde op. De jonge rechercheur lachte toen zijn oudere collega bij hem in de Golf stapte.

“Ik vind het wel grappig dat ik nu eens aan jou kan vragen: hoe was de sectie?”

De Cock trok zijn schouders iets op.

“Best gezellig. Dokter Rusteloos was oprecht blij mij weer eens te zien. We hebben oude herinneringen opgehaald. Hij vroeg of jij ziek was.”

Vledder reageerde niet. Hij stompte De Cock enthousiast op zijn linkerbovenarm.

“Dat was een verrekt goede gedachtegang van jou,” opende hij opgewekt.

“Welke?”

“Die veranderde vraagstelling. Het was nu zo gepiept. De vrouw aan wie op het adres van Jasper van Houweningen geruime tijd een uitkering is overgemaakt, heet geen Angela Molenpad, maar Chrisje van der Spek.”

De Cock fronste zijn wenkbrauwen.

“Chrisje van der Spek?”

Vledder knikte.

“Ik heb het onmiddellijk nagetrokken. Die Chrisje van der Spek heeft inderdaad enige tijd als verpleegkundige bij het AMC en het OLVG in Amsterdam gewerkt.”

“Kreeg ze daarvan een uitkering?”

Vledder schudde zijn hoofd.

“Die uitkering kreeg ze toen ze tijdens een kantoorbaan overspannen raakte.”

De Cock kauwde even op zijn onderlip.

“Van der Spek moet dus haar ware naam zijn.”

“Absoluut.”

De Cock zuchtte diep.

“Van der Spek,” repeteerde hij.

“Van der Spek.”

Hij herhaalde de naam enkele malen.

“Ergens op de rommelige zolderkamer van mijn geheugen moet met die naam een verband liggen…verweven met een gebeurtenis. Ik weet jammer genoeg niet meer wat. Het komt niet terug.”

“Je wordt oud.”

De Cock negeerde de opmerking.

“Ik vraag mij af waarom ze zich Angela Molenpad liet noemen. Wat steekt daar achter? Heeft Chrisje van der Spek iets te verbloemen?”

“Mogelijk.”

“Wat?”

Vledder ging op de vraag niet in. Hij startte de Golf en mengde zich in het drukke stadsverkeer.

“Zou Jasper van Houweningen niets van die naamsverandering hebben gemerkt…als je twee jaar en drie maanden met iemand samenleeft, dan mogen er toch geen geheimen meer voor elkaar zijn?”

De Cock lachte.

“Voor mij torsen alle vrouwen van de schepping voor eeuwig een ondoorgrondelijk geheim.”

Het grapje ontging Vledder. De jonge rechercheur maakte een afwerend gebaar.

“Ik ken mijn Adelheid nog geen halfjaar, maar ik heb nu al het idee dat ik haar levensloop van uur tot uur zou kunnen neerschrijven.”

De Cock plukte gniffelend aan zijn neus.

“Probeer het eens. Misschien wordt het een bestseller.”

Toen de twee rechercheurs de hal van het politiebureau aan de Warmoesstraat binnenstapten, wenkte Jan Rozenbrand De Cock vanachter de balie. De oude rechercheur liep op hem toe.

“Wat is er?”

De wachtcommandant wees omhoog.

“Boven zit jouw goede vriend Smalle Lowietje op je te wachten. Een uurtje geleden had ik hem al doodzenuwachtig aan de telefoon. Hij leek in paniek toen ik hem zei dat jij er niet was.”

De Cock vroeg niet verder. Opmerkelijk kwiek, met twee treden tegelijk, stormde de oude rechercheur de trap op naar de tweede etage.

Op de bank voor de deur van de grote recherchekamer zat Smalle Lowietje. Hij had zijn morsig vest verwisseld voor een nauwsluitend colbertje. De Smalle kwam onmiddellijk overeind toen hij De Cock in het oog kreeg.

“Waar zat je!” schreeuwde hij.

“Waar zat je? Net nu ik je nodig had, was je er niet.”

De oude rechercheur antwoordde niet. Hij nam de tengere caféhouder mee naar binnen en liet hem op de stoel naast zijn bureau plaatsnemen.

“Wat is er, Lowie?” vroeg hij kalm.

“Volgens de wachtcommandant was je totaal van de kaart.”

“Hij was er.”

“Wie?”

“Die Rudy Sleurkeet.”

“In jouw etablissement?”

Smalle Lowietje knikte.

“Ik heb hem even alleengelaten om jou te waarschuwen. Maar je was er niet…je was er niet.”

De Cock zuchtte.

“Ik was naar de sectie op het derde slachtoffer van de brandmerk-moorden.”

Smalle Lowietje keek hem verbaasd aan.

“Het derde slachtoffer?”

“Ja.”

“Dat wist hij blijkbaar nog niet.”

“Jij hebt met hem gesproken.”

Smalle Lowietje knikte.

“Ik heb geprobeerd om hem uit te horen…voor jou…voor je onderzoek. De durfde niet te indiscreet te zijn…durfde geen gerichte vragen te stellen. Ik was bang dat hij dan argwaan zou krijgen.”

De Cock knikte hem bemoedigend toe.

“Heel goed, Lowie.”

De tengere caféhouder slikte.

“Om hem uit te lokken zei ik: de mensen lijken wel gek. Ze worden steeds meer crimineel. Wie haalt het in zijn hoofd om een man die je hebt vermoord, ook nog van een brandmerk te voorzien.”

“En?”

“Toen zei hij: ‘Ik denk dat het hun verdiende loon is…een afrekening met een aanwijzing. En als het aan de familie ligt, volgt gauw een derde’.”

De Cock fronste zijn wenkbrauwen.

“Als het aan de familie ligt?”

“Ja…als het aan de familie ligt.”

De Cock keek hem schuins aan.

“Hij noemde het een afrekening met een aanwijzing?”

Smalle Lowietje knikte.

“Zo noemde hij het.”

“Heb je gevraagd wat voor een aanwijzing?”

De caféhouder schudde zijn hoofd.

“Dat durfde ik niet. De wilde hem niet laten merken dat ik nieuwsgierig was.”

“Heb je zijn adres?”

Smalle Lowietje schudde opnieuw zijn hoofd.

“Daar heb ik niet aan gedacht,” antwoordde hij timide.

“Pas toen hij al de zaak uit was…”

De tengere caféhouder stokte.

“Ik durfde hem ook niet na te lopen. Bovendien was ik wat in de war omdat jij niet op het bureau was. En ik kon mijn zaak niet zomaar achterlaten.”

De oude rechercheur boog zich naar voren en legde vertrouwelijk een hand op Lowietjes smalle schouder.

“Jij hebt je best gedaan, Lowie,” sprak hij vriendelijk.

“Ik ben je daarvoor heel erkentelijk.”

Smalle Lowietje spreidde zijn handen in een gebaar van onschuld.

“Ik ben geen rechercheur, De Cock,” sprak hij hoofdschuddend.

“Ik ben niet zo goed in het ondervragen. Maar als hij nog eens in mijn etablissement verschijnt…”

Hij maakte zijn zin niet af en stond op.

“Ik ga gauw terug. Er staat nu een vervanger achter de tap. Diemoet je niet te lang alleenlaten. Dan graaien ze in je geldia.”

De Smalle deed een paar passen in de richting van de deur. Plotseling draaide hij zich om en kwam terug.

“Ik ben nog iets vergeten.”

“Wat?”

Smalle Lowietje ging weer zitten.

“Vanmorgen — ik had net opengedaan — kwam er een jonge vrouw mijn etablissement binnen. Een schoonheid…lang, slank, blond met alles d’r op en d’r aan. Echt om je vingers bij af te likken.”

De Cock lachte.

“Een nieuw fris jong hoertje?”

Smalle Lowietje schudde heftig zijn hoofd.

“Nee, helemaal geen hoerig type. Integendeel, meer een gedistingeerde, zelfbewuste zakenvrouw. De schatte haar op zo rond de dertig jaar…goedgekleed en goedgebekt. Ze bestelde een biertje en we babbelden wat samen. Plotseling vroeg ze mij of ik wist waar ze een man kon vinden die Rudolf Sleurhut werd genoemd.”

“Ze zei Rudolf Sleurhut?”

Smalle Lowietje knikte.

“Ik zei dat ik geen Rudolf Sleurhut kende.”

De Cock glimlachte.

“Maar je begreep dat ze Rudy Sleurkeet bedoelde.”

“Zeker.”

“En toen?”

“Toen gaf ze mij een visitekaartje. ‘Ik zou graag kennis met die man maken. Als u iets weet, bel mij dan’, zei ze.”

De Cock keek verrast naar hem op.

“Heb je dat kaartje nog?”

Smalle Lowietje grabbelde in een zijzak van zijn colbert.

“Ik heb het speciaal voor jou bewaard.”

De Cock nam het kaartje van hem over. Geschrokken schoof hij het een seconde later Vledder toe.

De jonge rechercheur pakte het.

“Angela Molenpad,” hijgde hij, “Houtmankade Amsterdam.”

“En het telefoonnummer?”

“Is van Jasper van Houweningen.”

14

Toen Smalle Lowietje uit de grote recherchekamer was verdwenen, viel er tussen Vledder en De Cock een diepe stilte. Ze namen de tijd om de nieuwe aanwijzingen te verwerken. Het was Vledder die de stilte verbrak.

“Het is jammer dat jij vandaag naar de sectie op Westgaarde wilde.”

“Waarom is dat jammer?”

Vledder zwaaide om zich heen.

“Als jij hier op het bureau was gebleven, had je via het telefoontje van Smalle Lowietje die Rudy Sleurkeet kunnen opvangen.”

De Cock wuifde de opmerking weg.

“Zulke dingen kun je niet plannen,” sprak hij afwerend.

“Het was niet te voorzien op welk tijdstip die Rudy weer zou opduiken. Ik vind dat Smalle Lowietje zich heel goed heeft geweerd. Hij heeft toch voor een paar belangrijke aanwijzingen gezorgd.”

“Zoals?”

“De kreet van Rudy Sleurkeet: hun verdiende loon…een afrekening met een aanwijzing. En als het aan de familie ligt volgt gauw een derde.”

“Slachtoffer?”

De Cock knikte.

“Dat bedoelt hij. Smalle Lowietje merkte terecht op, dat Rudy Sleurkeet blijkbaar nog niet wist dat het derde slachtoffer al was gevallen.”

Vledder spreidde zijn handen.

“Hun verdiende loon…hoe interpreteer je dat?”

De Cock trok zijn schouders op.

“Blijkbaar hebben de drie slachtoffers in het verleden iets gedaan wat Rudy Sleurkeet tot de overtuiging heeft gebracht dat zij een gruwelijke dood verdienden.”

“Wat zou dat zijn geweest?”

De Cock trok een grijns.

“Als we dat wisten, dan konden wij waarschijnlijk nu al op pad gaan om de daders te arresteren.”

“Meen je dat?”

De Cock knikte.

“Ons struikelblok is het motief. Over het motief voor de drie moorden tasten wij nog volkomen in het duister. We weten in de verste verte niet waarom de slachtoffers zo’n gruwelijke dood verdienden.”

Vledder snoof.

“Rudy Sleurkeet weet dat blijkbaar wel. Ik heb al een paar maal opgemerkt dat hij een ideale verdachte is. Hij had als vroegere vriend onbelemmerd toegang tot de slachtoffers. Voor hem openden zij hun deuren.”

De jonge rechercheur zweeg even voor het effect.

“Jij reageert helemaal niet op mijn redenering. Jij gaat daar achteloos aan voorbij. Het is alsof ik tegen een dove sta te praten.”

De Cock glimlachte.

“Ik heb je wel degelijk verstaan, maar jouw redenering klopt niet. Volgens mij is de man die wij als Rudy Sleurkeet kennen, geen ideale verdachte. Integendeel. Ik zie hem veel meer als een mogelijk vierde slachtoffer.”

Vledder reageerde verward.

“Vierde slachtoffer?”

“Ja.”

“Waar baseer je dat op?”

“De baseer dat op zijn vriendschap met de drie andere slachtoffers.”

Vledder grinnikte vreugdeloos.

“Dat volg ik niet.”

De Cock ademde diep.

“Peter van Gulpen, Edward van der Poorten en Anthonius Josephus Ruiten waren in het verleden vrienden van elkaar. Tot diezelfde vriendenkring behoorde ook de man die wij als Rudy Sleurkeet kennen. Blijkbaar zijn er lieden, die menen een motief te hebben om deze vriendenkring op een bijna rituele manier uit te roeien.”

Vledder trok een denkrimpel in zijn voorhoofd.

“En jij denkt dat die Rudy Sleurkeet dat weet en het gevaar beseft?”

De Cock knikte.

“Zeker,” reageerde hij overtuigend.

“Hij is zich van dat gevaar beter bewust dan zijn drie vroegere vrienden. Hij leeft nog. Weliswaar met angst. Dat is volgens mij de reden waarom hij er voortdurend met zijn caravan op uit trekt…voor de moordenaars die hem zoeken, is hij op die manier bijna niet te traceren.”

De oude rechercheur zweeg even en wreef zich nadenkend in zijn nek.

“Het lijkt mij belangrijk,” ging hij verder, “dat wij hem zo snel mogelijk opsporen…voor wij ook hem gewurgd en met een brandmerk op zijn voorhoofd vinden.”

“De vierde afrekening met een aanwijzing?” vroeg Vledder. De Cock knikte.

“Inderdaad…een vierde afrekening. En de aanwijzing…daar ga ik vanuit…schuilt in het brandmerk. Die dubbele ruit moet iets betekenen.”

Hij aarzelde.

“Als het aan de familie ligt…dat is een kreet van Rudy Sleurkeet waar ik nog niets van begrijp. Welke familie bedoelt hij?”

Vledder maakte een schouderbeweging.

“Misschien is er wel sprake van een ernstige familievete…een soort vendetta…bloedwraak om de eer van de familie te redden. Er zijn genoeg landen waar dat nog regelmatig voorkomt.”

De Cock trok een bedenkelijk gezicht.

“Nederland…onder Nederlandse families?”

“Wie zal het zeggen? In ons vriendelijke landje zijn de laatste jaren culturen opgenomen met voor ons vreemde familietradities.”

“Dat gaat niet op,” sprak De Cock hoofdschuddend.

“Peter van Gulpen, Edward van der Poorten en Anthonius Josephus Ruiten waren geen familie van elkaar. Familietradities spelen in deze affaire geen enkele rol.”

De oude rechercheur stond van zijn stoel op en slenterde naar de kapstok. Vledder kwam hem na.

“Waar ga je heen?”

De Cock draaide zich naar hem toe.

“Naar Smalle Lowietje.”

“Voor een cognackie?”

De Cock knikte.

“Ook dat…maar ik ben vergeten om Lowie naar een signalement van die Rudy Sleurkeet te vragen.”

“Stom.”

De Cock glimlachte.

“Jij zat erbij, keek ernaar en zei niets. Je had mij er best attent op kunnen…”

De oude rechercheur stokte.

De deur van de grote recherchekamer ging met veel kabaal open en in de deuropening verscheen Keetje Plus. Ze keek naar de hoed op het hoofd van De Cock.

“Ga je weg?”

De Cock toverde een beminnelijke glimlach op zijn gezicht.

“Nu jij hier bent, Keetje,” sprak hij zacht en liefjes, “blijf ik. Uiteraard. Ik ben van mening dat men een goed bezoek hogelijk moet waarderen.”

“Vleier.”

Met zijn hoed nog op loodste De Cock Keetje Plus naar de stoel naast zijn bureau.

“Wat verschaft ons het genoegen van jouw gezelschap?” vroeg hij hoffelijk. Keetje Plus gniffelde.

“Rudy Scheurkeet.”

De Cock liet zich in zijn stoel achter zijn bureau zakken.

“Wat is daar mee?”

“Hij is er weer.”

“Waar?”

“In de buurt.”

De Cock keek haar onderzoekend aan.

“Jij hebt hem gesproken?”

“Hij is bij mij geweest voor een afspraak.”

“Een afspraak?”

Keetje knikte.

“Rudy Sleurkeet is geen gewone hoerenloper. Hij wil meer…het onderste uit de kan, zal ik maar zeggen. En daar hebben we samen wel wat tijd voor nodig.”

De Cock knikte begrijpend.

“Vandaar een afspraak.”

“Precies.”

“Hoe laat?”

Keetje schudde haar hoofd.

“Dat zeg ik je niet. Ik bedoel, dat zeg ik je niet voor je mij iets hebt beloofd.”

De Cock glimlachte.

“Wat moet ik jou beloven?”

“Om het je eerlijk te zeggen…”aarzelde Keetje, “ik wil hem als klantje niet kwijt. Ik beleef er met hem ook zelf veel plezier aan…als je begrijpt wat ik bedoel. Bovendien sta ik niet graag als versliecheraarster te boek.”

“Logisch.”

Keetje zwaaide met een opgestoken wijsvinger.

“Rudy Sleurkeet mag ook niet weten…of begrijpen dat ik jou heb getipt.”

“Ook dat snap ik.”

“Zie je, dan ben ik hem kwijt en bezorg ik mijzelf in de buurt een slechte naam.”

De Cock knikte begrijpend.

“Je bedoelt dat wij niet in de Dollebegijnensteeg bij jou voor de deur moeten gaan staan.”

“Precies. En ik wil ook niet dat jullie hem aanspreken voor hij bij mij op tournee is geweest…dan mis ik mijn pretje en mijn poen.”

De Cock legde zijn hand op haar arm.

“De beloof je dat wij niet in de Dollebegijnensteeg gaan staan en ik beloof je dat wij hem niet zullen benaderen voor hij bij jou op bezoek is geweest.”

De oude rechercheur wees naar Vledder.

“Jij geeft straks aan dat knappe gozertje een zo goed mogelijk signalement van Rudy Sleurkeet en wij zorgen voor een geruisloos optreden.”

Keetje maakte een berustend gebaar.

“Oké. De vertrouw je.”

“Hoe laat komt hij?”

“Acht uur.”

“En hoe lang heb je nodig?”

Keetje Plus grijnsde breed.

“Dat hangt van zijn ausdauer af.”

De Cock keek de man die hij op de stoel naast zijn bureau had laten plaatsnemen, onderzoekend aan. Hij schatte hem achter in de dertig. De man had gemillimeterd blond haar, een smal, iets gebruind gezicht en rustige grijze ogen. Hij droeg een vaalblauwe spijkerbroek waarop een lichtblauw jack zonder uitbundige letters of schreeuwende uit monsteringen. De scherpe ontledende blik van De Cock onderging hij gelaten. Toen hij meende dat de oude rechercheur zijn observatie had voltooid, vroeg hij scherp: “Wat betekent dit? Ben ik nu door u gearresteerd?”

De Cock ontweek de vraag.

“Op basis waarvan zou ik dat hebben kunnen doen? Waarvan bent u verdacht?”

De man trok zijn schouders op.

“De politie vindt altijd wel iets.”

De Cock gebaarde naar de deur.

“U bent vrij man. Als u wilt vertrekken, kunt u dat.”

De oude rechercheur zweeg even en glimlachte.

“Ik zou het u alleen niet aanraden,” ging hij vriendelijk verder.

“Waarom niet?”

“Omdat ik dan mogelijk juridisch iets zal moeten vinden om uw vertrek te verhinderen.”

De man grijnsde.

“Dus toch een vrijheidsbeneming.”

De Cock vouwde zijn handen en liet zijn ellebogen op zijn bureau rusten.

“Ik zou een lang en goed onderbouwd betoog kunnen houden waarom ik van u medewerking verwacht…ja, zelfs verlang.”

De man grinnikte.

“Dat is hoog gegrepen.”

De Cock knikte.

“Bewust. Om het kort te houden. Drie van uw vroegere vrienden, Peter van Gulpen, Edward van der Poorten en Anthonius Josephus Ruiten, zijn op een gruwelijke manier aan hun eind gekomen.”

De man keek hem geschrokken aan.

“Ook Tinus Ruiten?”

De Cock knikte opnieuw.

“We hadden gisteravond een afspraak met hem. We kwamen te laat.”

“Verschrikkelijk.”

De Cock trok zijn gezicht in een ernstige plooi.

“Ik verwacht dat de moordzucht van de daders nog niet is geluwd en ik acht het niet geheel ondenkbaar dat u als hun volgende slachtoffer staat geboekt.”

De man keek hem strak aan.

“Wat is de basis van uw veronderstelling?”

De oude rechercheur glimlachte.

“Moet ik u dat uitleggen?”

“Graag.”

De Cock schudde zijn hoofd.

“U weet zelf deksels goed,” sprak hij bestraffend, “dat er serieuze plannen bestaan om u te doden. De enige kans die u nog hebt, is tegen mij openhartig te zijn, zodat ik de daders kan arresteren voordat ze hebben toegeslagen. Met drie gruwelijke moorden op hun kerfstok bent u beslist jaren van hen verlost.”

De man grijnsde.

“Het is mij tot nu toe aardig gelukt om uit hun buurt te blijven. De andere drie vroegere vrienden van mij zijn blijkbaar minder voorzichtig geweest. Ik ben geen man die zijn tegenstanders onderschat.”

De Cock strekte zijn wijsvinger naar hem uit.

“U erkent dus dat u gevaar loopt.”

“Zeker.”

“Waarom?”

“Wat bedoelt u?”

De Cock zuchtte diep.

“Peter van Gulpen, Edward van der Poorten en Anthonius Josephus Ruiten zijn niet voor niets gestorven. De daders hadden een motief…een motief, dat kennelijk ook voor u geldt.”

De man knikte.

“Dat is juist…van hun standpunt uit bezien.”

“En van uw standpunt bezien?”

“Onjuist. Naar mijn gevoel draag ik geen schuld.”

“Waaraan?”

De man tastte naar zijn voorhoofd.

“Het is voor mij zo moeilijk om erover te praten. Ik…eh, ik heb het verdrongen…verbannen uit mijn geheugen. Maar ik…”

De man stokte.

De Cock wachtte geduldig tot hij zich weer enigszins had hervonden.

“Wat is hun standpunt…wat is hun motief?”

De man aarzelde.

“Een…eh, een brand.”

De Cock fronste zijn wenkbrauwen.

“Een brand?”

De man knikte.

“Een brand…vijfentwintig jaar geleden.”

“Waar…waar heeft die brand gewoed?”

De man schudde zijn hoofd.

“Dat…eh, dat vertel ik u niet. Ik wil aan die brand niet meer worden herinnerd. Hij heeft al veel te lang in mijn hoofd gespookt…mijn denken beheerst.”

De Cock boog zich iets naar voren.

“U wordt Rudy Sleurkeet genoemd,” sprak hij vriendelijk.

“Een bijnaam, die de mensen uit de buurt u hebben gegeven. Wat is uw werkelijke naam?”

“Die openbaar ik u liever niet.”

De Cock maakte een hulpeloos gebaar.

“Ik heb uw medewerking nodig,” sprak hij bijna smekend.

“Als u hetzelfde lot ondergaat als uw drie vroegere vrienden, dan zal ik waarschijnlijk nooit meer in staal zijn om de daders te achterhalen. U bent nog de enige die mij opheldering kan verschaffen. U bent nog de enige man die mij kan helpen deze zaak op te lossen.”

“Dat is uw belang.”

De Cock schudde zijn hoofd.

“Niet alleen mijn belang,” sprak hij met enige stemverheffing.

“U kunt niet ten eeuwigen dage met een sleurkeet…sleurhut, achter uw auto op de vlucht blijven. Trekken van camping naar camping. Angstig. Gespannen. Hopend dat uw ware identiteit nooit zal worden achterhaald.”

De oude rechercheur stak waarschuwend zijn wijsvinger omhoog.

“Gelooft u mij, mister Sleurkeet,” vervolgde hij grimmig, “de moordenaars van uw vroegere vrienden zijn u veel dichter genaderd dan u denkt. Het is voor u de hoogste tijd…vijf voor twaalf. Als u mij nu niet uw vertrouwen schenkt, dan is het te laat. Uw enige alternatief is dat u binnen afzienbare tijd ook gewurgd en met een afschuwelijk brandmerk op uw voorhoofd wordt gevonden.”

Hij keek de man strak aan.

“Is dat uw wens?”

“Nee.”

De Cock nam een kleine pauze.

“Hebt u een verklaring voor dat brandmerk op het voorhoofd van uw vroegere vrienden?”

“Ja.”

“En?”

“De brand, waarover ik u sprak. Het brandmerk is een symbool…een aanwijzing dat de moorden verband houden met die brand van vijfentwintig jaar geleden.”

De Cock kneep zijn ogen halfdicht.

“Vertel wat meer over die brand.”

“Nee.”

“Zijn er nog meer mensen bij die brand betrokken dan u en uw drie vroegere vrienden?”

“Nee.”

De Cock zuchtte omstandig.

“Vijfentwintig jaar geleden was u veertien à vijftien jaar oud.”

De Cock maakte een wanhoopsgebaar.

“Als u alleen met ja en nee antwoordt, komen we geen steek verder.”

De man keek hem onbegrepen aan.

“Moet dat? Waarmee wilt u verder komen?”

De Cock kneep opnieuw zijn ogen even dicht.

“Als er met u wat gebeurt, voel ik mij daaraan mede schuldig…mede schuldig aan uw dood.”

“Waarom?”

De Cock boog zich verder naar hem toe.

“Omdat ik u blijkbaar niet heb kunnen overtuigen van de noodzaak om met mij samen te werken.”

De Cock tikte met de toppen van zijn vingers op zijn borst.

“Dat doet pijn van binnen.”

De man keek hem enkele seconden aan. Toen liet hij zijn hoofd zakken.

“Ik ben Rudolf Leeuwenhoek,” sprak hij hees.

“Vijfentwintig jaar geleden waren Peter van Gulpen, Edward van der Poorten, Tinus Ruiten en ik op een camping…”

15

De Cock liet zijn blik door het hoge vertrek dwalen. Voor een schouw van bescheiden afmetingen zat in een lederen fauteuil Rudolf Leeuwenhoek. De man voelde zich duidelijk niet op zijn gemak. Hij schuifelde met zijn voeten en frunnikte voortdurend aan de boord van zijn overhemd. Voor hem op een ronde tafel stond een karaf met rode wijn en twee glazen. Verderop in het vertrek stond Dick Vledder. De jonge rechercheur was in een diep gesprek gewikkeld met zijn vriendin Adelheid van Buuren.

De Cock had zich weer van de hulp verzekerd van Appie Keizer en Fred Prins. Zij hadden zich blijhartig ter beschikking gesteld. De twee collega’s wandelden met hun mobieltje over de gracht en hielden toezicht op het pand. De oude rechercheur had hen het signalement verschaft dat Smalle Lowietje hem van Angela Molenpad had gegeven…een schoonheid…lang, slank, blond, met alles d’r op en d’r aan…een gedistingeerde zelfbewuste zakenvrouw van zo rond de dertig jaar. De Cock schuifelde naar Rudolf Leeuwenhoek.

“Ze zou om tien uur komen?”

Rudolf knikte.

“Ze belde vanmiddag en stelde zich voor als journaliste van een gerenommeerd damesblad, die een reportage maakt over mannen die in het leven zijn geslaagd. De keuze was volgens haar op mij gevallen omdat in de buurt van de Wallen met respect over een Rudolf Sleurhut werd gesproken.”

De Cock grinnikte.

“Handig.”

Rudolf glimlachte.

“Toen ik haar vroeg hoe ze aan mijn telefoonnummer en adres was gekomen, lachte ze geheimzinnig.

“Journalisten zijn vaak net rechercheurs. Ze zijn even scherpzinnig. Als ze ergens achter willen komen, lukt dat ook,” zei ze.”

Hij keek naar De Cock op.

“Hebt u haar mijn naam, telefoonnummer en adres gegeven?”

De Cock schudde zijn hoofd.

“Niet direct. Ze had al naar u geïnformeerd in het café van Smalle Lowietje op de hoek van de Voorburgwal en de Barndesteeg. Smalle Lowietje hield zich van de domme. Hij zei dat hij geen man kende die Rudolf Sleurhut werd genoemd. Zij gaf hem toen een visitekaartje met haar naam en telefoonnummer…voor het geval hij iets te weten zou komen.”

“U hebt mijn gegevens aan de caféhouder gegeven en die heeft ze weer aan Angela Molenpad doorgeseind.”

“Precies.”

Rudolf trok een bedenkelijk gezicht.

“Ze kan geen argwaan koesteren? Dat dit voor haar een valstrik is?”

De Cock wreef over zijn kin.

“Dat hoop ik niet.”

Rudolf Leeuwenhoek zuchtte.

“U hebt het in ieder geval goed gespeeld. Voor haar bestaat er geen schakel naar de politie.”

De Cock wees naar de wijn en de twee glazen.

“Haar arrangement?”

“Inderdaad. Volgens haar verliep met een wijntje het interview in een wat meer ontspannen sfeer.”

De Cock trok zijn gezicht strak.

“Ik ben er haast van overtuigd dat zij met Peter van Gulpen, Edward van der Poorten en Tinus Ruiten een soortgelijke afspraak heeft gemaakt.”

Rudolf Leeuwenhoek liet verslagen zijn hoofd zakken.

“Het werd hun dood.”

“Inderdaad.”

“Komt haar broer het karwei afmaken?”

“U bedoelt Adriaan van der Spek?”

“Ja.”

De Cock toonde enige verwarring.

“Mijn collega Vledder en ik zijn vanmiddag plotseling pijnlijk verrast.”

“Hoezo?”

“Wij informeerden bij het Bevolkingsregister in Amsterdam naar het adres van Adriaan van der Spek…de broer van Chrisje van der Spek.”

“En.”

“Hij is dood.”

“Dood?”

De Cock knikte.

“Volgens het Bevolkingsregister is Adriaan van der Spek twee jaar geleden in het AMC…het Academisch Medisch Centrum…in Amsterdam op dertigjarige leeftijd aan de gevolgen van AIDS overleden.”

Rudolf Leeuwenhoek slikte.

“Als de man die mij moet komen wurgen en brandmerken, haar broer niet is…met wie werkt zij dan samen?”

De Cock spreidde zijn handen.

“Geen idee.”

Rudolf trok een pijnlijk gezicht.

“Het moet toch iemand zijn,” sprak hij somber, “die naar aanleiding van die brand haatgevoelens jegens mij en mijn vroegere vrienden koestert.”

De Cock ging even tegenover hem zitten.

“Laten we hopen dat vanavond alles volgens plan verloopt. Dan zien we wel wie mei wurgkoord en brandijzer het karwei komt afmaken.”

De oude rechercheur stond weer op en liep naar Vledder en Adelheid.

“Hebben jullie het vertrek in orde gemaakt waar we haar even kunnen opsluiten.”

Adelheid van Buuren knikte.

“Ik vind het spannend dat ik aan de afsluiting van deze affaire mag meewerken.”

De Cock glimlachte.

“We hebben je nodig. Wij mogen geen vrouwen fouilleren. Dat moet om wille van de kuisheid nu eenmaal een vrouw doen. Het is zaak dat zij zo snel mogelijk wordt gefouilleerd. Rudolf Leeuwenhoek doet de deur voor haar open en leidt haar naar dit vertrek. Dan arresteren wij haar en geven jou de opdracht om haar te fouilleren. Doe het grondig. Desnoods kleedje haar volledig uit. Volgens mij moet ze een hoeveelheid drugs bij zich hebben om haar toekomstig slachtoffer weerloos te maken.”

De oude rechercheur zweeg even.

“Ik weet niet hoe ze is gekleed,” ging hij verder, “een jas, een mantelpakje, een jurk. Hoe dan ook…je moet die kleding in ieder geval apart houden. Het is mogelijk dat ik jou zal vragen om die kleding aan te doen.”

Adelheid van Buuren keek hem verward aan.

“Haar kleding?”

“Ja.”

“En dan?”

De Cock lachte haar geruststellend toe.

“Maak je geen zorgen. Je moet er alleen maar mee de deur van dit pand uitlopen. Verder houden Appie Keizer en Fred Prins jou wel in de gaten.”

De Cock keek op zijn horloge.

Het was exact vijf voor tienen. Ineens nam een gevoel van spanning bezit van hem. Hij voelde het pulseren van zijn hart in de toppen van zijn vingers. Nerveus kauwde hij op zijn dikke onderlip. Er kon feitelijk niets misgaan. Toch was hij niet helemaal gerust op een goede afloop. Gespannen hield hij zijn blik op zijn horloge gericht. De minuten vergleden als jaren. De gsm in de binnenzak van zijn regenjas kraakte. Het was de stem van Appie Keizer die doorkwam.

“Ze staat voor de deur.”

Enkele seconden later galmde de bel. Rudolf Leeuwenhoek kwam uit zijn fauteuil overeind en verliet het vertrek. De Cock luisterde intens. In de hal verliep een lichte conversatie. Toen ging de deur van het vertrek open en liep ze, gekleed in een beige mantelpakje, keuvelend achter Rudolf Leeuwenhoek aan naar binnen.

De Cock bezag haar met een enkele blik tot in de kleinste details. Vledder en Adelheid van Buuren stormden op haar toe en grepen haar onmiddellijk vast. Toen ze haar naar een ander vertrek begeleidden, verzette ze zich niet.

Na een paar minuten kwam Vledder terug en liep naar De Cock.

“Ze heeft al bekend,” riep hij blij, “dat ze niet Angela Molenpad heet, maar dat haar ware naam Chrisje van der Spek luidt.”

De jonge rechercheur duimde over zijn schouder.

“Adelheid is bezig haar uit te kleden. Chrisje van der Spek is heel tam. Ze laat alles gewillig toe.”

Hij glimlachte.

“Smalle Lowietje heeft gelijk. Die Chrisje is echt een bijzonder knappe vrouw…klasse…met alles d’r op en d’r aan.”

De Cock knikte.

“Met een schoonheidsfoutje.”

Vledder keek hem verbaasd aan.

“Een schoonheidsfoutje?”

De Cock knikte.

“De pink van haar linkerhand is scherp gekromd.”

Vledder werd ongedurig.

“Waar wachten we op?”

De Cock glimlachte.

“Chrisje van der Spek zal bij de drie vorige moorden toch altijd enige tijd nodig hebben gehad om het weerloos makende goedje toe te dienen. Dan zal ze zich er terdege van hebben overtuigd dat haar slachtoffer inderdaad niet meer in staat was om zich te verzetten.”

“En dan?”

De Cock antwoordde niet. Hij keek op zijn horloge.

“Ga naar Adelheid en zeg haar dat ze het mantelpakje van Chrisje van der Spek aantrekt en naar mij toe komt.”

De oude rechercheur zweeg even.

“Is dat kamertje goed af te grendelen?”

“Ja.”

“Blijf toch maar bij haar in de buurt.”

Vledder verliet het vertrek.

Na enkele minuten kwam Adelheid van Buuren binnen. Het beige mantelpakje stond haar goed. Ze had vrijwel dezelfde lengte en hetzelfde postuur als Chrisje van der Spek. De Cock keek naar haar op.

“Heb je drugs gevonden?”

Adelheid schudde haar hoofd. Ze tastte in een zak van het mantelpakje dat ze droeg, nam daaruit een ring en gaf die aan De Cock.

“Chrisje van der Spek deed die ring zelf af. Volgens haar zit het spul hier in.”

De oude rechercheur bekeek de ring aandachtig.

“Een fraai bewerkt dekseltje,” sprak hij hoofdknikkend.

“Een lichte druk op de zijkant en het klapt open en dan glijdt het spul in je glas.”

De Cock stak de ring in de steekzak van zijn regenjas. Hij liep naar Rudolf Leeuwenhoek.

“Doe in jouw pand alle lichten aan. Van onder tot boven. Dan kom je bij ons terug.”

Hij wendde zich weer tot Adelheid van Buuren.

“Als straks alle lichten branden, loopje zo nonchalant mogelijk het pand uit. De buitendeur laat je achter je wijd openstaan en daarna wandel je rustig de gracht af.”

Toen Adelheid in het mantelpakje van Chrisje van der Spek was vertrokken, vergleden weer zenuwslopende minuten. Op het moment dat De Cock dacht dat zijn gehele enscenering niet goed was uitgepakt, hoorde hij voetstappen in de gang. De deur van het vertrek ging open.

De man keek vanuit de deuropening een moment verstijfd naar De Cock, die wijdbeens voor hem stond. Toen draaide hij zich om en liep terug de gang in. Er volgde een heftig tumult. Appie Keizer en Fred Prins, van buiten komend, stortten zich op de man. Vledder kwam op het tumult af. Hij bukte zich bij de man, die liggend op zijn buik en met zijn handen op zijn rug door Fred Prins in bedwang werd gehouden. Verschrikt keek de jonge rechercheur naar De Cock omhoog en slikte.

“Het is Jasper van Houweningen.”

De Cock schudde zijn hoofd.

“Niet Jasper van Houweningen, maar Adriaan van der Spek.”

16

De ding-dong in de gang klonk nog een beetje na. De Cock deed de deur van zijn woning open. Voor hem op de stoep stond Vledder. Met een brede glimlach om haar mond bungelde aan zijn arm een stralende Adelheid van Buuren. In haar linkerhand hield ze een fraai boeket bloemen. Ze knikte met haar hoofd in de richting van Vledder.

“Dick vertelde mij dat het zijn gewoonte was om voor uw lieve vrouw een bloemetje mee te nemen. Die gewoonte neem ik van hem over.”

De Cock lachte.

“Je zult het merken…Dick heeft tal van goede gewoonten. Ik heb ze leren kennen.”

Hij deed een stap opzij en liet hen binnen.

“Zijn de anderen er al?” vroeg Vledder. De Cock knikte.

“Fred Prins en Appie Keizer hebben het hoogste woord. Ze overstelpen mijn vrouw met bloedstollende verhalen.”

“Gelogen?”

“Beslist.”

Ze stapten de woonkamer in. Mevrouw De Cock kwam onmiddellijk overeind en schudde Adelheid van Buuren en Dick Vledder ter begroeting de hand. Met een gebaar van verrukking nam ze het fraaie boeket bloemen in ontvangst.

“Wat mooi. Veel groen en wit, vermengd met zachtroze. Mijn liefste kleuren.”

Ze wuifde uitnodigend naar een paar diepe fauteuils.

“Ga zitten,” riep ze vrolijk.

“Ken je Fred Prins en Appie Keizer?”

Adelheid knikte.

“Ik heb ze natuurlijk wel ontmoet. Maar ik heb nog nooit met hen samengewerkt.”

De Cock lachte.

“De vraag die twee altijd voor de gevaarlijkste schnabbels.”

Fred Prins boog zich iets naar voren.

“Wat had deze vertoning op de gracht te betekenen. Als de vent in het bezit was geweest van een vuurwapen, dan had hij genoeg tijd gehad om je neer te leggen.”

De Cock glimlachte.

“Ik wist zo ongeveer welke attributen hij bij zich had.”

Vledder knikte.

“Een wurgkoord, een brandijzer en een brander.”

Appie Keizer keek naar De Cock.

“Wat bezielde die man?”

De oude rechercheur stak afwerend zijn hand op.

“Voor ik uitleg geef…eerst traditie.”

Hij pakte de fles cognac Napoleon, die hij speciaal voor dergelijke gelegenheden in voorraad hield, en vulde ruim de bodem van diepbolle, voorverwarmde glazen. Hij reikte die zijn vrienden aan. Daarna hield hij zijn glas omhoog.

“Een toost,” sprak hij ernstig, “een toost, dat wij in ons zwaar beroep nooit door gevoelens van wraak mogen worden verteerd.”

Fred Prins keek hem schattend aan.

“Was het dat? De bedoel dat moorden en brandmerken geschiedde uit wraak?”

De Cock nam een slok van zijn cognac en zette het glas naast zich op een klein tafeltje.

“We gaan vijfentwintig jaar terug,” zo begon hij, “naar een camping in het mooie Drenthe. Op die camping vertoonden vier knapen in de leeftijd van veertien, vijftien en zestien jaar een vervelend klierig gedrag. Ze pleegden kleine vernielingen, plaagden spelende kinderen en lieten tot diep in de nacht keihard hun draagbare radio’s spelen.”

Appie Keizer onderbrak hem.

“Dat waren de drie slachtoffers en de man die Fred en ik in de gang overmeesterden.”

De Cock knikte.

“Peter van Gulpen, Edward van der Poorten, Tinus Ruiten en Rudolf Leeuwenhoek. De feitelijke aanstichters waren Peter van Gulpen en Edward van der Poorten. Tinus Ruiten en Rudolf Leeuwenhoek speelden slechts een geringe rol.”

Vledder schudde zijn hoofd.

“De moordenaars hebben daarin geen verschil gemaakt. Hun doel was om alle vier de mannen om te brengen.”

Appie Keizer grinnikte vreugdeloos.

“Waarom?”

De Cock nam nog een slok van zijn cognac.

“Op diezelfde camping verbleef ook een gezin, bestaande uit man, vrouw, een kleutertje van twee, een meisje van vijf en een jongen van zes jaar.”

Vledder onderbrak zijn mentor even.

“Het gezin Van der Spek.”

De Cock knikte.

“Vader en moeder Van der Spek en de kleuter van twee sliepen in hun caravan. Het kleine meisje, Chrisje, en het jongetje Adriaan mochten buiten de caravan in hun eigen tentje slapen.

Op een dag was vader Van der Spek het klierig gedrag van het viertal beu. Hij riep de jongens ter verantwoording en dreigde de leiding van de camping te vragen om het stel te verwijderen.

Vooral Peter van Gulpen was door die dreiging van vader Van der Spek geraakt. Hij vulde samen met Edward van der Poorten in een nabijgelegen tankstation een plastic tankje met vijf liter benzine. Toen in de nacht iedereen sliep, sloop het viertal naar de caravan van Van der Spek. Terwijl Rudolf Leeuwenhoek luidkeels riep: ‘Niet doen, niet doen!’, liet Peter van Gulpen de inhoud van het tankje onder de caravan leeglopen en stak de benzine in de brand. De gevolgen waren verschrikkelijk. In een mum van tijd veranderde de caravan in een laaiende vuurzee.

Chrisje, die door het geschreeuw van Rudolf Leeuwenhoek wakker was geworden, zag de vier jongens wegvluchten en keek met haar broertje toe hoe hun vader, moeder en hun kleine zusje in de vlammen omkwamen.”

Vledder keek verrast op.

“Het beeld van de helderziende.”

De Cock maakte een grimas.

“Nu blijkt dat het beeld juist was. Ik wist aanvankelijk niet wat ik met het gegeven van die helderziende aan moest. Ik kon het in mijn onderzoek niet plaatsen.”

Adelheid van Buuren zuchtte.

“Zijn de jongens gestraft?”

De Cock schudde zijn hoofd.

“De vaders van Peter van Gulpen en Edward van der Poorten waren vermogend en in staat om dure advocaten in de arm te nemen. De daad van de jongens werd als een vorm van baldadigheid beschouwd…baldadigheid met een ongewild gevolg. De officier van justitie nam die onzin over en seponeerde de zaak tegen de vier.”

Adelheid van Buuren schudde haar hoofd, “Onbegrijpelijk. Weer eens een stommiteit van het Openbaar Ministerie.”

Fred Prins knikte voor zich uit.

“Daar ligt dus de bron. De basis van de wraakgedachte.”

De Cock nam nog een slokje van zijn cognac.

“Toen Chrisje twintig jaar was geworden,” ging hij verder, “kreeg bij haar een sluimerende wraakgedachte wat meer gestalte. Zij en haar broer Adriaan waren na de dood van hun ouders bij pleeggezinnen ondergebracht. Chrisje meende, dat zij en haar broer het recht hadden om wraak te plegen. Zij waren niet alleen van hun vader, moeder en zusje beroofd…hen was ook een gelukkige jeugd ontnomen. Koel en weloverwogen volgden ze de carrière van de vier jongens. Zij beraamden op welke wijze zij hun wraakgevoelens in daden zouden omzetten. Toen kwam Chrisje op het idee van een wurgmoord gevolgd door een brandmerk…als een herinnering aan de brand op de camping. Vijfentwintig jaar na de brand leek hen het juiste tijdstip om tot die wraakhandelingen over te gaan. Chrisje was uitgegroeid tot een zeer bevallige jonge vrouw. Ze veranderde haar naam in Angela Molenpad en presenteerde zich bij haar toekomstige slachtoffers als journaliste, die een reeks artikelen schreef over mannen met een carrière.”

Vledder nam het verhaal over.

“Chrisje vergiftigde de mannen. Als ze weerloos waren geworden, deed ze in de woning alle lichten aan, verliet het pand en liet de buitendeur wijdopen. Dat was het sein dat haar broer Adriaan zijn werk kon doen om…”

De jonge rechercheur stokte.

“Hoc wist jij dat Jasper van Houweningen niet de man was met wie ze had samengeleefd, maar haar broer Adriaan?”

De Cock zuchtte.

“Het was een flits. Ik zag de kromme pink van haar linkerhand…eenzelfde kromme pink als Jasper van Houweningen. Toen hij was overmeesterd, ontdekte ik ook andere gelijkenissen…familietrekken.”

Vledder keek hem verbijsterd aan.

“Hoe kon Adriaan van der Spek bij de burgerlijke stand als overleden zijn opgenomen?”

“Het werk van de intelligente Chrisje van der Spek. Ze werkte in het AMC toen daar een jongeman werd binnengebracht in het laatste stadium van aids…Jasper van Houweningen.”

“Ze veranderde de identiteit,” zei Vledder. De Cock knikte.

“Ze zorgde ervoor dat bij het lijk van Jasper van Houweningen identiteitsbescheiden van haar broer Adriaan werden gevonden…en ze veranderde in alle computers van het AMC Jasper van Houweningen in Adrnian van der Spek.”

“Jasper van Houweningen werd als Adriaan van der Spek begraven.”

“Precies.”

Vledder maakte een grimas.

“Het verhaal waarmee Adriaan van der Spek, alias Jasper van Houweningen, bij ons kwam, klopte van geen kant.”

De Cock schudde zijn hoofd.

“Er was geen chauffeur met bloemen en een uitnodiging van Peter van Gulpen. Logisch, dat wij die chauffeur en de verkoper of verkoopster van de bloemen nooit hebben kunnen vinden.”

“Het was toch stom om met dat verhaal naar ons toe te komen.”

“Ik…eh, ik heb,” ging De Cock verder na een moment van stilte, “gisteren lange tijd met Chrisje gesproken. Het is nooit hun plan geweest om straffeloos te blijven. Na de moord op Rudolf Leeuwenhoek zouden zij samen tot een besluit komen of zij zich zouden melden of niet.”

“Gek.”

De Cock schudde zijn hoofd.

“Het verhaal dat Chrisje mij gisteren vertelde, was heel geloofwaardig. Zij voelden zich niet schuldig aan de moorden die zij pleegden. Volgens hen waren het geen moorden. Chrisje omschreef ze als een daad van gerechtigheid, daarop was ook hun verdediging gebaseerd, indien zij zich na de moorden zouden melden.”

De oude rechercheur zuchtte. Hij schonk zichzelf en de anderen nog eens in. De lange uiteenzetting had hem vermoeid. Het gesprek werd algemener. De gruwelijke moorden zakten wat naar de achtergrond.

Mevrouw De Cock ging naar de keuken en kwam terug met schalen vol lekkernijen. Plotseling lachte Vledder uitbundig.

“De Cock!” riep hij luid.

“Je hebt dit keer helemaal geen moeie voeten gehad.”

De oude rechercheur spreidde glimlachend zijn handen.

“De geniepige duiveltjes met hun spelden hebben mijn kuiten met rust gelaten. Ik denk dat ze er nooit aan hebben getwijfeld dat ik de zaak zou klaren.”

Het was al vrij laat toen alle gasten waren vertrokken. Mevrouw De Cock schoof een poef bij en ging voor de fauteuil van haar man zitten.

“Ik ben niet helemaal tevreden,” opende zij, “met jouw uitleg van vanavond.”

“Wat mankeert eraan?”

“Je bent op de opmerking van Vledder, dat het stom van hen was om met zo’n vreemd verhaal naar jou toe te komen, niet ingegaan.”

De Cock glimlachte.

“Ik vond het niet relevant.”

“De wel.”

De Cock boog zich iets voorover.

“Het verhaal…het scenario was van Chrisje, alias Angela Molenpad. Ze wilde na vijfentwintig jaar van gedachten aan wraak, dat hun eerste moord snel openbaar zou worden. Ter voorbereiding op de moorden had ze veel over misdaad gelezen…ook over zaken die in het verleden door Vledder en mij waren behandeld. Ze had grote waardering gekregen voor de wijze waarop ik de zaken aanpakte. Voor haar gevoel was ik een soort idool. Ze besloot als een soort eerbetoon, dat ik die eerste moord van hen mocht ontdekken. Daartoe gaf ze middels haar broer Adriaan, alias Jasper van Houweningen, aanwijzingen genoeg. Vledder en ik ontdekten inderdaad de vermoorde Peter van Gulpen. Chrisje verheugde zich erop om door mij over haar verhaal te worden verhoord, maar in de nacht na die eerste moord werd ze opeens bang.”

Mevrouw De Cock fronste haar wenkbrauwen.

“Bang?”

De Cock knikte.

“Chrisje overdacht dat het…gezien mijn reputatie…niet ondenkbaar was dat ik haar tijdens dat verhoor tot een bekentenis zou leiden…dat ik hun plannen zou doorzien. Dat kon niet, en dat mocht niet, er waren nog drie moorden te gaan.”

Mevrouw De Cock glimlachte.

“Ik begrijp het. Ze ontliep het verhoor en verdween spoorloos.”

“Juist.”

Mevrouw De Cock stak haar vinger op.

“Nog iets.”

“Wat?”

“Ze hebben het vanavond niet gevraagd…maar wat betekenden op het voorhoofd van de slachtoffers die twee ruiten als brandmerk?”

De Cock gebaarde.

“Adriaan van der Spek had zes stukken koper aan elkaar gesoldeerd in de vorm van twee ruiten. Wanneer men die twee ruiten in het midden horizontaal doorsnijdt, dan ontstaan twee letters…de M en de W.”

“En dat betekent.”

De Cock schonk zich nog eens in.

“De gevoelens,” sprak hij somber, “waardoor broer en zus werden verteerd: Moord en Wraak.”

EOF

Примечания

1

Zie De Cock en moord in reclame.

2

Kromming van de pink als gevolg van de verschrompeling van het peesblad in de handpalm.

3

Iemand die zonder vergunning taxidiensten verricht.

4

Letterlijk: geen genezing, geen betaling. Ook gebezigd bij andere contracten.

5

Academisch Medisch Centrum Amsterdam.

6

Gemeenschappelijk Administratie Kantoor.

Content

Albert Cornelis Baantjer
De Cock en de gebrandmerkte doden

1

2

8

10

Примечания