Albert Cornelis Baantjer

De Cock en het duel in de nacht

1

Rechercheur De Cock van het aloude politiebureau aan de Amsterdamse Warmoesstraat drukte met zijn beide handen zijn bureaustoel op vijf kleine zwenkwieltjes iets naar achteren en plukte uit de zijzak van zijn grijs, bijna versleten Harris-tweed colbert een langwerpig kanariegeel boekje.

De oude grijze speurder wist in de onderste lade van zijn bureau nog een stapeltje aangiften, die al maanden om afwikkeling schreeuwden, maar de gedachte daaraan kwelde hem niet in het minst. Behaaglijk leunde hij achterover en strekte zijn beide armen recht voor zich uit.

Vledder, zijn jonge assistent, keek lachend naar hem op.

‘Je moet aan een bril.’

De Cock keek hem verstoord aan.

‘Een bril?’ vroeg hij niet-begrijpend.

‘Ja.’

‘Waarom?’

‘Je armen worden te kort.’

De grijze speurder bromde.

‘Ik kan het nog best zien,’ reageerde hij knorrig. ‘Bovendien heb ik bij lichamelijke tekortkomingen jouw advies niet nodig.’

Vledder maakte een verontschuldigend gebaar.

‘De meeste mensen van jouw leeftijd,’ sprak hij verongelijkt, ‘zijn allang aan de bril.’

De Cock liet het onderwerp rusten. Hij hield het kleine gele boekje schuin omhoog. ‘Justitiële Verkenningen, een uitgave van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatie Centrum van het ministerie van Justitie in Den Haag. Verschijnt negen keer per jaar. Ik ben erop geabonneerd. Daarnaast lees ik het tijdschrift voor de politie en nog tal van andere bladen. Het zou voor jou ook zinvol zijn als je eens wat vakliteratuur aanschafte.’

Vledder tuitte zijn lippen.

‘Dat heb ik niet nodig,’ sprak hij hoofdschuddend.

De Cock keek hem verward aan.

‘Waarom niet?’

Vledder strekte zijn rechterhand naar hem uit.

‘Ga jij al met pensioen?’

De grijze speurder schudde zijn hoofd.

‘Voorlopig niet.’

Er dansten kleine pretlichtjes in de ogen van de jonge rechercheur. ‘Wel, dan heb ik jou toch… De Cock… vleesgeworden vakliteratuur… ieder moment van de dag te raadplegen.’

De oude rechercheur reageerde niet. Hij hield het boekje weer op armlengte voor zich. ‘Deze uitgave gaat over Duistere motieven voor moord.’

Vledder gniffelde.

‘En die duistere motieven ken jij niet?’

In zijn stem trilde ongeloof.

De Cock knikte traag.

‘Zeker,’ antwoordde hij bedachtzaam, ‘ik ben door de jaren heen in mijn talloze onderzoeken naar moord grijs geworden. Maar er zijn steeds nieuwe ontwikkelingen. Zo wist ik beslist niet dat er zoveel gevallen van partnerdoding zijn.’

‘Partnerdoding?’

De Cock knikte.

‘Dat is uit een recent gehouden misdaadanalyse gebleken.’

Vledder trok een denkrimpel in zijn voorhoofd.

‘Wat bedoelt men precies met partnerdoding?’

De Cock legde het boekje voor zich neer.

‘Het doden… vermoorden van mensen met wie men een innige band onderhoudt… een liefdesrelatie… een huwelijkspartner.’

Vledder spreidde zijn beide armen.

‘Dat zijn toch de mensen die men het liefst in leven houdt?’

De Cock knikte traag.

‘Gewoonlijk wel. Gelukkig. Toch ontstaan er soms spanningen… irritaties… een heimelijk verlangen naar een andere partner.’ Hij keek op. ‘Weet je wat daarover in de Bijbel staat?’

‘Nee.’

‘Ik zeg u: een ieder die een vrouw aanziet om haar te begeren, heeft in zijn hart reeds echtbreuk met haar gepleegd.’

Vledder lachte hartelijk.

‘Laten we als rechercheurs blij zijn,’ reageerde hij vrolijk, ‘dat die tekst niet letterlijk in ons Wetboek van Strafrecht is opgenomen. Ons leed was niet te overzien.’

De Cock lachte niet. Het gezicht van de oude rechercheur verstarde. ‘Voor heel veel mensen,’ sprak hij ernstig, ‘is het Bijbelwoord van indringender betekenis dan ons Wetboek van Strafrecht.’ De grijze speurder boog zich naar voren, nam het gele boekje weer ter hand en las op declameertoon:

‘Hij dacht, ik sla haar dood en steek het huis in brand. Ik moet de schimmel van mijn stramme voeten wassen en rennen door het vuur en door het water plassen tot bij een ander lief in enig ander land. Maar doodslaan deed hij niet, want tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren.’

Vledder keek verrast op.

‘Staat dat in Justitiële Verkenningen?’

‘Ja.’

‘Is dat vakliteratuur?’

De Cock klapte het boekje dicht en legde het neer.

‘Het is een strofe uit het gedicht Het huwelijk van Willem Elsschot en toont de kloof tussen moord als gedachte en moord als daad.’

Vledder trok een grijns.

‘Ik begrijp het,’ sprak hij hoofdknikkend. ‘Op de rand van die onzichtbare kloof staan wij met onze strenge wetten, en vormen door de uitoefening van ons beroep praktische bezwaren tegen moord.’

De Cock tikte met zijn wijsvinger op het boekje.

‘Zie je,’ sprak hij voldaan, ‘Justitiële Verkenningen… toch vakliteratuur. Zonder ons… zonder ons strafrechtstelsel… zouden bij moord die praktische bezwaren wegvallen en werd de kloof tussen gedachte en daad veel sneller overbrugd.’

Vledder trok zijn wenkbrauwen samen.

‘Geloof jij echt,’ vroeg hij op een milde toon van ongeloof, ‘dat wij door ons beroep een beletsel vormen voor mensen die het plan hebben opgevat om een moord te plegen?’

De Cock liet even zijn hoofd zakken. Pas na een paar seconden keek de oude rechercheur op. Om zijn mond speelde een zoete grijns. ‘Ik… eh,’ sprak hij zacht aarzelend, ‘ik geloof erin… anders nam ik vandaag nog mijn ontslag.’

Vledder trok een grimas.

‘Optimist.’

Adjudant Joop Kamphuis kwam met een arm vol bescheiden en dossiers de grote recherchekamer binnen. Bij het bureau van De Cock bleef hij even staan en wierp de oude rechercheur met een nonchalant gebaar een enveloppe met een paarse rand toe. ‘Voor jou… zat vanmorgen tussen de post.’ Hij liep gelijk door.

De Cock nam de enveloppe op en rook eraan. Sinds hij had ontdekt dat parfumgeuren belangrijke aanwijzingen konden vormen, was het een gewoonte geworden. Daarna hield hij de enveloppe iets van zich af. De postzegel, zo zag hij, was op de dag van gisteren afgestempeld in Amsterdam.

Vledder strekte zijn rug.

‘Wat is het?’ vroeg hij nieuwsgierig.

De Cock nam een kaart uit de ingeslagen en ongesloten envelop.

‘Een overlijdensbericht.’

‘Van wie?’

De Cock las hardop.

’Requiem aeternam dona eis, Domine.’

‘Wat is dat?’

De Cock gebaarde voor zich uit.

‘Het is een bekende Latijnse kreet… begin van de introïtus in de rooms-katholieke mis voor overledenen… Heer, geef hun de eeuwige rust.’

Vledder zwaaide.

‘Wie?’ vroeg hij ongeduldig.

De Cock keek naar hem op.

‘Wat bedoel je?’

‘Voor wie is die eeuwige rust?’

De Cock richtte zijn blik weer op de kaart.

‘In de leeftijd van negenenvijftig jaar,’ las hij gedragen verder, ‘heeft het de Heere behaagd van ons weg te nemen… Frederik… Frederik van Fluijtenberg.’

Vledder trok zijn wenkbrauwen op. Kennen wij die?’

De Cock knikte traag. ‘Frederik van Fluijtenberg, alias Frederik Fluweel, een geraffineerde oplichter en een uiterst kundig inbreker… bij zijn leven al een legende… een man met zulke gevoelige vingertoppen, dat geen kluis tegen hem bestand was.’

Vledder boog zich iets naar voren.

‘Frederik van Fluijtenberg, alias Frederik Fluweel… dat zegt mij toch wel iets. Ik dacht dat ik die naam laatst nog heb zien staan in ons opsporingsregister. Als ik mij goed herinner, heeft hij nog vijf jaar gevangenisstraf te goed.’

De Cock knikte. ‘Dat kan best,’ antwoordde hij kalm. ‘Die zit hij dan nu bij Onze Lieve Heer uit.’

Vledder snoof. ‘Bij Onze Lieve Heer… ik dacht dat misdadigers altijd naar de hel gingen.’

De Cock staarde naar de kaart in zijn hand. ‘Met die gedachte,’ sprak hij achteloos, ‘zou ik maar erg voorzichtig zijn.’

Vledder negeerde de opmerking.

‘Was Frederik Fluweel niet de man die in de stad Luxemburg de kluis van de Banque Nationale de Lyondas leegroofde en vervolgens met zijn buit naar Nederland vluchtte?’

De Cock haalde zijn schouders op.

‘Of zijn buit werkelijk naar Nederland is gekomen, weten we niet. Wel meldde Frederik van Fluijtenberg zich een paar dagen na zijn daad doodleuk bij de gemeentepolitie in Utrecht.’

Vledder reageerde verward.

‘Zomaar?’

‘Ja… zomaar.’

‘En?’

‘Een paar maanden later werd hij in ons land tot zeven jaar gevangenisstraf veroordeeld.’

Vledder keek De Cock schuins aan.

‘In Nederland?’ vroeg hij ongelovig. ‘Ik bedoel, het was toch een Franse bank en het feit werd in Luxemburg gepleegd?’

De Cock knikte.

‘Volgens het nationaliteitsbeginsel levert een land zijn eigen onderdanen niet uit. Ook Frederik van Fluijtenberg, alias Frederik Fluweel niet. Hij had de Nederlandse nationaliteit. Aan de hand van zijn eigen spontane bekentenis en de aansluitende processen-verbaal van de recherche in Luxemburg, waarin opgenomen een aangifte namens de Banque Nationale de Lyondas, kon een Nederlandse rechter hem zonder meer veroordelen.’

Vledder trok een denkrimpel in zijn voorhoofd.

‘Heb jij wel eens iets met hem te maken gehad?’

‘Je bedoelt ambtelijk?’

Vledder grinnikte.

‘Hoe anders?’

De Cock plukte nadenkend aan het puntje van zijn neus.

‘Eén keer… langgeleden… terzake oplichting. Frederik van Fluijtenberg had een fluwelen tong. Hij kletste met dat fluweel de spaartegoeden van argeloze, op winst beluste burgers heel handig naar zijn eigen… toen al goedgevulde bankrekening.’

‘Vandaar zijn bijnaam?’

‘Precies… Frederik Fluweel.’

‘Heeft hij destijds aan jou bekend?’

De Cock schudde zijn hoofd.

‘De zaak is ook nooit gerechtelijk vervolgd. Ik was toen een beginnend rechercheur… jong en onervaren.’

Vledder knikte begrijpend.

‘Te jong en onervaren voor een oplichter van het kaliber Frederik van Fluijtenberg.’

De Cock knikte berustend.

‘Ik kreeg bovendien heel weinig medewerking van de gegoede burgers die hij had bedrogen. Ze schaamden zich voor hun eigen hebzucht, goedgelovigheid en domheid. Het was uiterst moeilijk om belastende verklaringen van hen los te peuteren.’

‘Hoe bezie je zijn spontane bekentenis?’

‘Inzake die bankroof in Luxemburg?’

‘Ja.’

De Cock trok zijn schouders op.

‘Een spel… doorgestoken kaart. Frederik van Fluijtenberg meldde zich na zijn Luxemburgse avontuur bij de gemeentepolitie in Utrecht met het doel om hier in Nederland te worden veroordeeld. Dat is duidelijk. De strafmaat… de duur van de opgelegde gevangenisstraf interesseerde hem blijkbaar bitter weinig. Ik heb destijds het rechtbankverslag opgevraagd omdat het geval mij interesseerde. In een vriendelijk slotwoord zei Frederik van Fluijtenberg tegen zijn rechters: Zeven jaar… de heren worden bedankt.’

Vledder lachte.

‘Hij zat er ook maar twee jaar van uit.’

De Cock knikte.

‘Nog niet eens helemaal. Om precies te zijn een jaar, elf maanden en dertien dagen. Vermoedelijk met hulp en medewerking van buiten ontvluchtte hij uit de Penitentiaire Inrichtingen Overamstel aan de H.J.E. Wenckebachweg in Amsterdam, beter bekend als de Bijlmerbajes… en sindsdien was hij spoorloos.’

Vledder staarde peinzend voor zich uit.

‘Hoeveel had hij in Luxemburg uit die Franse kluis gehaald?’

‘Vijfeneenhalf miljoen… Amerikaanse dollars.’

Vledder floot tussen zijn tanden.

‘Dat is nogal wat.’

De Cock knikte.

‘Daar is nooit een cent… een dollarcent van boven water gekomen.’ De oude rechercheur stopte de rouwkaart terug in de enveloppe, stond van zijn stoel op en slenterde naar de kapstok.

Vledder kwam hem na.

‘Waar ga je heen?’

De Cock duwde de enveloppe met het bericht van overlijden in de binnenzak van zijn colbert en wurmde zich in zijn oude regenjas.

‘Sint Barbara.’

‘Wordt hij daar begraven?’

De Cock schoof zijn hoedje over zijn grijze haren en knikte.

‘Om elf uur.’

Vledder gniffelde.

‘Je wilt nog één keer je hoed voor hem afnemen?’

De Cock lachte niet. Zijn gezicht was een stalen masker.

‘Ik wil zien welke aasgieren er achter zijn baar lopen.’

2

Ze stapten op de houten steiger achter het politiebureau in hun Golf. Vledder startte de motor, reed rechts de Oudebrugsteeg in en draaide vandaar links de rijbaan van het Damrak op.

De jonge rechercheur trok de kraag van zijn regenjas omhoog en rilde achter het stuur. Het was vrij koud voor begin november en de motor van de auto was nog niet op temperatuur.

Dicht boven de daken van de oude stad hing laag een grauw, van sneeuw bezwangerd wolkendek en een schrale ijzige wind blies striemend uit het noordoosten.

Na een oponthoud van enkele minuten bij de stoplichten van de Dam manoeuvreerde Vledder de Golf achter het Koninklijk Paleis om door het drukke stadsverkeer naar de Raadhuisstraat en reed verder via de Westermarkt en de Rozengracht naar de De Clercqstraat. In de Jan Evertsenstraat speet het de jonge rechercheur dat hij voor deze route buitenom had gekozen. Door dubbelparkeren en de stomme onwil van een paar lossende chauffeurs stond het verkeer in die straat geruime tijd muurvast.

De Cock bekommerde zich niet om het gefoeter van zijn jonge collega achter het stuur. Hij trok de veiligheidsriem om zijn borst iets losser en liet zich behaaglijk onderuitzakken.

Het overlijdensbericht had de oude rechercheur verrast. Die verrassing kwam niet voort uit de mededeling dat Frederik van Fluijtenberg, alias Frederik Fluweel, nog vrij jong het aardse tranendal had verlaten, maar het simpele feit, dat iemand het noodzakelijk had geacht om juist hem van dat heengaan op de hoogte te brengen.

Het was al meer dan twintig jaar geleden, dat hij die mislukte fraudezaak tegen de sluwe Frederik Fluweel had behandeld. De namen van de benadeelden kon hij zich niet eens meer herinneren. Wel stond hem klaar voor de geest, dat het een van de weinige nederlagen was die hij in zijn lange loopbaan als rechercheur had geleden.

De grillige accolades rond de mond van de grijze speurder bewogen speels. Vermoedelijk was dat, zo overwoog hij met enige zelfspot, de reden dat hij de carrière van Frederik van Fluijtenberg sindsdien zoveel als doenlijk had gevolgd.

In zijn herinnering leefde de oplichter en meester-inbreker voort als een waakzame, maar toch vriendelijke en goedlachse man… voorkomend, charmant, steeds camouflerend gehuld in saaie donkere kostuums met de snit van betrouwbare degelijkheid.

Na die enkele fraudezaak had hij Frederik van Fluijtenberg nooit meer op zijn ambtelijke pad ontmoet. Het lot had hem geen revanche gegund. Hij zuchtte diep. Kende iemand nog die oude fraudezaak? Waarom moest hij weten dat Frederik Fluweel zijn turbulent en zondig leven had beëindigd? Peinzend vroeg hij zich af of het zin had om dat oude dossier nog eens uit de administratie op te diepen.

De Cock drukte zich weer omhoog en keek rond. Op zijn gezicht lag verbazing. Hij blikte opzij.

‘Waar zijn we?’

Vledder gebaarde voor zich uit.

‘Op de rondweg.’

De oude rechercheur wees naar een verkeersbord boven de weg. ‘Richting Zaandam,’ riep hij ontsteld. ‘We moeten niet naar Zaandam. We moeten naar Sint Barbara en dat ligt aan de Spaarndammerdijk.’

Vledder knikte gelaten.

‘We gaan direct bij de afslag Havens West van de rondweg af en komen op de Transformatorweg,’ legde hij geduldig uit. ‘Vandaar kunnen we de Spaarndammerdijk bereiken. Een andere mogelijkheid is er niet.’

De Cock drukte zich plotseling recht overeind. Met een van emotie bevende hand wees hij schuin naar rechts. ‘Het oude kerkje van Sloterdijk.’ Zijn stem trilde van tederheid. ‘Dat is het enige dat men van het oude dorp heeft laten staan. Vroeger stak de toren als een vinger Gods boven het landschap uit. Nu verzinkt hij in een zee van machtige kantoorgebouwen.’

Vledder grinnikte.

‘Symbolen van Mercurius… God van de handel en de winst.’

De Cock bromde.

‘De oude Grieken noemden hem Hermes… de eeuwige bedrieger… God van de gauwdieven, oplichters en de gewetenloze sluwheid.’

Vledder lachte vrijuit.

‘Was dat dezelfde God?’

De oude rechercheur knikte nadrukkelijk.

‘Absoluut.’

De oude smalle Spaarndammerdijk lag er verlaten bij. Er liep een bejaarde man met een hond en een jonge, te dikke vrouw sjokte op een sukkeldrafje moeizaam voort… stampend, puffend in een slobberend joggingpak.

Bij een nauwe oprit bracht Vledder hun Golf knarsend tot stilstand. Rechts op ooghoogte, gemetseld in een muur, stond: Begraafplaats Sint Barbara, en links op een wit bord met zwarte letters: Verboden voor honden.

De Cock schudde afkeurend zijn hoofd.

‘Waarom zou men honden niet aan de voeten van hun baas of bazin begraven?’

Vledder grinnikte.

‘Honden hebben hun eigen begraafplaats.’ Hij blikte grijnzend opzij. ‘En als het aan jou lag, ook nog een eigen hemeltje.’

De Cock liet de spot aan hem voorbijgaan. Hij wees naar een grote witte P op een blauw vlak, die duidelijk aangaf dat op het terrein van de begraafplaats kon worden geparkeerd.

Vledder reed langzaam langs het open ijzeren hek naar binnen en zette de Golf behoedzaam onder de overhangende takken van een oude cederboom. Toen het dieselend geluid van de motor was verstomd, stapten de beide rechercheurs uit de wagen.

Het was vreemd stil om hen heen. De parkeerplaats was geheel verlaten. Ergens hoog in de oude cederboom tjilpte een vogel en op een paar honderd meter afstand denderde een trein voorbij.

De Cock slenterde met Vledder aan zijn zijde in de richting van een klein, vriendelijk, half in het groen verscholen kerkje. Het was van een bijna onhollandse architectuur, grof vakwerk, opgevuld met rode baksteen. Slechts aan doden gewijd, lag het er triest en verlaten bij.

De oude rechercheur schoof de mouw van zijn regenjas iets terug en keek op zijn horloge. Het was bijna elf uur.

De brede deuren van de aula, donkergroen met zwaar ijzerbeslag, waren gesloten en er was niets dat erop wees dat in het kerkje binnen enkele minuten een uitvaartdienst zou worden gehouden.

Vledder keek hem van terzijde aan.

‘Het is toch vandaag?’

In zijn stem trilde twijfel.

De Cock knikte nadrukkelijk. Om zich van de juiste datum te vergewissen, gleed zijn hand naar de binnenzak van zijn colbert. Nog voor hij de enveloppe met het overlijdensbericht had gepakt, werd de aandacht van de rechercheurs getrokken door een kleine bestelwagen, die langzaam de poort binnenreed.

Midden op de parkeerplaats bleef de bestelauto staan. Uit de cabine sprong, soepel verend door zijn knieën, een lange slanke jongeman. De Cock schatte hem op voor in de dertig. Hij was gekleed in een nauwsluitend zwart kostuum. Boven de kraag van zijn colbert bolde een witzijden sjaal.

Wat de oude rechercheur frappeerde, was de zwarte hoed die de jongeman droeg… een hoed met een brede rand en rondom een glimmend lint. Het deed hem denken aan de dracht van de Amerikaanse gangsters uit de woelige jaren van de drooglegging.

De jongeman liep in looppas naar de achterzijde van de auto en trok een brede metalen laadklep naar beneden. Uit het inwendige van de bestelauto gleed in een rolstoel naar die laadklep een meisje met lang golvend kastanjebruin haar. Als een lift gleed de klep naar beneden.

Het meisje reed de parkeerplaats op. De jongeman liet de laadklep weer omhoog gaan, sloot de wagen en duwde het meisje in haar rolstoel voor zich uit in de richting van de aula.

Voor de beide rechercheurs bleef het tweetal staan. De jongeman schoof zijn hoed met zijn wijsvinger iets omhoog en glimlachte. Hij had een innemend gezicht met een beweeglijke mond en een gleufje in het midden van zijn brede kin. ‘Komt u ook voor de uitvaart van de heer Van Fluijtenberg?’ vroeg hij vriendelijk.

De Cock knikte.

‘Om elf uur.’

De jongeman maakte een verontschuldigend gebaartje.

‘Wij zijn laat.’ Hij wees in de richting van het meisje. ‘Patricia had vanmorgen plotseling weer een van haar aanvallen. Dan duurt het altijd even voor ze weer verder kan. Ik zei: “blijf maar thuis”. Maar zij stond erop om de begrafenis van oom Frederik bij te wonen.’

De Cock schonk hem een beminnelijke glimlach.

‘Oom Frederik?’

De jongeman knikte.

‘De heer Van Fluijtenberg is… eh, was de oudste broer van mijn moeder.’ Hij schudde triest zijn hoofd. ‘De Van Fluijtenbergs worden niet oud. Onze moeder is ook vrij jong gestorven.’ Hij zweeg en wees naar de gesloten auladeuren. ‘Is er al iemand?’

De Cock schudde zijn hoofd.

‘Ik heb nog niemand gezien.’

De jongeman keek wat onrustig om zich heen over de verlaten parkeerplaats. Daarna blikte hij op zijn horloge. ‘Het is al tien minuten over elf. De rouwstoet had er al lang moeten zijn.’

De Cock maakte een schouderbeweging.

‘Misschien opgehouden in het verkeer.’

Het meisje keek van haar rolstoel omhoog. Ze had grote donkerbruine ogen. Ze glansden in een smal ovaal gezichtje, bleek als doorschijnend albast. ‘Bent u ook familie van oom Frederik?’

De grijze speurder schudde zijn hoofd.

‘Mijn naam is De Cock… De Cock met ceeooceekaa.’ Hij duimde opzij. ‘En dat is mijn collega Vledder. Wij zijn rechercheurs van politie, verbonden aan het bureau Warmoesstraat.’

Er gleed een glimlach over haar lief bleek gezichtje.

‘Wij… eh, wij hebben ons nog niet aan u voorgesteld.’ Ze wees schuin achter zich omhoog. ‘Dat is mijn broer… mijn broer Richard… Richard Roosendaal. En ik ben Patricia.’ Ze glimlachte opnieuw. ‘Komt u eindelijk oom Frederik arresteren?’

De Cock trok zijn gezicht strak.

‘Dat kan niet. Op aarde is dood een absolute strafuitsluitingsgrond.’

Patricia Roosendaal negeerde de opmerking.

‘Mijn broer Richard en ik vragen ons af waar oom Frederik zich al die jaren heeft schuilgehouden. Sinds hij uit de gevangenis is ontvlucht, hebben we nooit meer iets van hem gezien of gehoord.’ Ze trok vanonder een wollen plaid op haar knieën een enveloppe met een paarse rand. ‘Tot wij vanmorgen het bericht van zijn overlijden kregen.’

De Cock keek haar verbaasd aan. ‘U wist niet dat hij was gestorven? Ik bedoel… voor u dat bericht kreeg?’

Patricia Roosendaal schudde haar hoofd.

‘Dit overlijdensbericht was voor ons een totale verrassing.’ Ze schoof de enveloppe met de paarse rand weer onder haar plaid. ‘Eerlijk gezegd… de dood van oom Frederik is voor ons een uitkomst. We kunnen het geld van de erfenis best gebruiken. Richard heeft wel een goede baan, maar…’ Haar broer onderbrak haar. Op zijn beide wangen werden rode koortsvlekjes zichtbaar. Wild zwaaide hij in de richting van de toegangspoort. ‘Ze hadden er toch allang moeten zijn.’ In zijn stem trilde onbehagen. ‘Ze zijn nu al bijna een halfuur te laat.’ Hij wendde zich vol onbegrip tot De Cock. ‘Hebben begrafenissen altijd vertraging?’

De Cock schudde zijn hoofd.

‘Gewoonlijk niet. Begraven is het best geoliede bedrijf dat ik ken… een bedrijf ook zonder malaise.’

Het macabere grapje ging aan Richard Roosendaal voorbij.

‘Begrafenisstoeten hebben toch altijd voorrang in het verkeer?’

De Cock knikte. ‘Een kwestie van piëteit… fatsoen, maar dat zijn, vrees ik, verouderde begrippen.’

Richard Roosendaal blikte onrustig om zich heen.

‘Kan ik hier ergens informeren?’

De Cock wees naar een huisje aan de andere zijde van het parkeerterrein. ‘Als ik het goed heb gelezen, dan is daar het kantoor van de begraafplaats.’

Richard Roosendaal beende van hen weg.

Patricia schudde haar hoofd.

‘Richard is altijd zo ongeduldig,’ sprak ze vergoelijkend. ‘Hij zelf is uiterst punctueel, daarom kan hij van anderen niet verdragen dat zij zich niet aan gemaakte afspraken houden.’

De Cock glimlachte.

‘Volgens mij was uw oom Frederik een vermogend man,’ veranderde hij van onderwerp. ‘Jullie rekenen op een erfenis?’

Patricia Roosendaal knikte.

‘Oom Frederik was bijzonder op ons gesteld. Vooral op Richard. Hij heeft altijd gezegd dat hij ons in zijn testament zou gedenken. Hij noemde Richard zijn lievelingsneef.’

‘Zijn er nog andere neven… nichten?’

Patricia Roosendaal knikte opnieuw.

‘Walter en Wouter… zoons van oom Johannes.’ Haar gezicht versomberde. ‘Maar met hen hebben wij al jaren geen contact meer.’

‘Was oom Frederik zelf niet getrouwd?’

Patricia Roosendaal schudde haar hoofd.

‘Niet officieel. Hij heeft jaren met een vrouw samengeleefd… tante Liesbeth… een knappe Belgische uit Antwerpen. Maar sinds haar dood is hij nooit meer een vaste verbintenis met een vrouw aangegaan.’

‘Met een man?’

Patricia Roosendaal glimlachte.

‘Oom Frederik was geen homoseksueel… niet dat ik weet.’ Ze keek uit haar rolstoel omhoog. ‘Mag ik openhartig tegen u zijn?’

‘Zeker.’

Patricia Roosendaal aarzelde even.

‘Ik… eh, ik begrijp uw aanwezigheid niet. Ik bedoel… waarom hebt u belangstelling voor de begrafenis van oom Frederik?’

De Cock tastte naar de binnenzak van zijn colbert.

‘Ik kreeg ook een bericht van overlijden… vanmorgen… met de post.’

Richard Roosendaal kwam vanaf de parkeerplaats met een draf op hen toe. Een uiteinde van zijn witzijden sjaal wapperde achter op zijn rug. Hijgend bleef hij voor hen staan. Zijn gezicht zag bleek en zijn handen trilden.

‘Er is… er is,’ stamelde hij hees, ‘er is geen begrafenis. Helemaal niet. Vandaag… vandaag wordt er op Sint Barbara niet begraven.’

3

Vledder keek grinnikend opzij.

‘Wat wilde jij vanmorgen ook weer zien hier op Sint Barbara… Aasgieren achter de baar van Frederik van Fluijtenberg?’

De Cock knikte traag.

‘Dat leek mij het aanzien waard… bedroefde aasgieren… belust op de verdwenen buit van een succesvol crimineel.’

Vledder zwaaide om zich heen. ‘Het schouwspel gaat niet door,’ riep hij spottend. ‘Geen bedroefde aasgieren, geen baar en geen begrafenis.’

Iets gebogen, zijn beide handen diep in de zakken van zijn regenjas gestoken, keek De Cock naar de bestelauto, die langzaam, zacht hobbelend van het parkeerterrein afreed. ‘Wel,’ verzuchtte hij, ‘twee diep teleurgestelde mensen.’

Vledder trok zijn schouders hoog in zijn nek en rilde. De ijzig koude wind maakte het verblijf op de begraafplaats bijzonder onaangenaam. ‘Ze hadden stellig op een erfdeel gerekend.’

De Cock knikte.

‘Ik heb het idee,’ sprak hij somber, ‘dat die twee al jaren op de dood van hun oom Frederik hebben zitten wachten… zich vermoedelijk al diep in de schulden hebben gestoken. Zo’n aangepaste bestelauto is een kostbare aangelegenheid.’

Vledder staarde peinzend voor zich uit.

‘Hoe oud schat jij die Patricia?’

De Cock tuitte zijn lippen.

‘Rond de vijfentwintig.’

De jonge rechercheur klakte met zijn tong.

‘Verschrikkelijk als je zo jong al aan een rolstoel bent gekluisterd.’

De Cock bromde.

‘Invaliditeit is altijd verschrikkelijk… voor eenieder… jong, oud. Dat heeft met leeftijd niets te maken.’

Vledder negeerde de opmerking.

‘Wat heeft ze?’

De Cock trok zijn schouders iets op.

‘Dat weet ik niet. Patricia heeft over haar eigen invaliditeit met geen woord gerept… en ik heb het haar niet durven vragen… maar ik ben bang voor MS.’

‘Wat is dat?’

De Cock zuchtte.

‘Multiple sclerose… een ernstige ziekte, waarop de medische wereld nog steeds geen afdoend antwoord heeft gevonden.’

‘En treden daar zulke ernstige verlammingen bij op dat je niet meer kunt lopen?’

De Cock nam zijn handen uit de zakken van zijn regenjas en gebaarde voor zich uit. ‘Ik heb het in mijn eigen familie van nabij meegemaakt. Soms zijn er verlammingen… soms niet. Het is een ziekte van het centrale zenuwstelsel. De aard van de verschijnselen kan zeer verschillend zijn. Het opvallende is, dat de ziekte zich in de meeste gevallen openbaart bij jonge mensen van zo tussen de twintig en dertig jaar.’

‘In de leeftijd van Patricia.’

De Cock staarde nadenkend voor zich uit.

‘Ik vond haar lief en aandoenlijk,’ sprak hij zacht, bijna teder. ‘Zo fragiel met die grote donkere ogen in dat wasbleke gezichtje. In mijn hart kroop medelijden, maar dat wilde ik haar niet tonen. Sommigen voelen zich daardoor gekwetst.’

Op het gezicht van Vledder kwam een smartelijke trek. ‘Laten we voor haar hopen dat haar aandoening niet van ernstige aard is… dat er voor haar hoop blijft op genezing.’ De jonge rechercheur maakte een emotionele armzwaai. ‘Het blijft natuurlijk een macabere grap om die twee mensen met een bericht van overlijden naar Sint Barbara te lokken.’

De Cock blikte verschrikt opzij.

‘Jij denkt aan een grap?’

Vledder knikte heftig.

‘En daar zijn wij ook de dupe van.’ Hij keek huiverend om zich heen. ‘Wil je nog langer hier op die kille begraafplaats blijven? Ik heb toch al een hekel aan dit soort oorden.’

De Cock schudde zijn hoofd.

‘Ik niet.’

Vledder grinnikte.

‘Ik kan mij een aangenamer plek voorstellen om mij te verpozen. Wat denk je van het intieme etablissement van Smalle Lowietje?’

De Cock wreef over zijn brede kin.

‘Een grap,’ sprak hij peinzend. ‘Een macabare grap… van wie?’

Vledder grijnsde.

‘Van iemand die weet dat broer en zus Roosendaal op een erfenis loeren.’

De Cock schudde zijn hoofd.

‘Als het alleen om hen te doen was, dan had men mij geen overlijdensbericht gestuurd.’ De grijze speurder wees in de richting van de Golf. ‘Informeer eens via de mobilofoon bij het hoofdbureau of de signalering van Frederik van Fluijtenberg nog steeds van kracht is. Dan kijk ik hier nog even rond.’

Vledder fronste zijn wenkbrauwen.

‘Rondkijken?’ riep hij verrast. ‘Wat is hier te zien… graven en grafstenen. Ga mee naar de wagen, dan rijden we meteen terug naar de Kit.’

De Cock schudde zijn hoofd.

‘Ik wil nog even rondkijken.’

Vledder haalde wrevelig zijn schouders op.

‘Wat hebben we hier nog langer te zoeken?’ riep hij vertwijfeld. ‘Je hebt het toch gehoord… geen begrafenis vandaag.’

De Cock stak zijn rechterwijsvinger omhoog.

‘Er zijn in en om Amsterdam tal van begraafplaatsen: Karsenhof, Rustoord, Vredenhof, Zorgvlied, de Nieuwe Ooster.’

‘En?’

De Cock trok zijn gezicht in een ernstige plooi.

‘Ik geloof,’ formuleerde hij voorzichtig, ‘dat in het bericht van overlijden de begraafplaats Sint Barbara met zorg is gekozen.’

Vledder snoof.

‘Onzin,’ reageerde hij smalend. ‘Het is een grap. En het is niet de eerste keer dat er een grap met een overlijdensbericht wordt uitgehaald. Sommige mensen hebben nu eenmaal een slechte smaak.’

De Cock stak zijn kin naar voren.

‘Het spijt me,’ sprak hij koppig. ‘Ik geloof niet in een grap.’

Vledder maakte geagiteerd een wild wegwerpgebaar naar de grijze speurder. Daarna draaide de jonge rechercheur zich om en draafde van hem weg in de richting van de Golf.

De Cock keek zijn jonge collega even na en kuierde toen verder op zijn gemak de begraafplaats op.

Sint Barbara was, naar zijn gevoel, een lieflijke beschutte plek voor de doden om te rusten. De hoge, eeuwig groene heggen van jeneverbes gaven de begraafplaats een besloten karakter… intiem… alsof men elk moment de gestorvenen tijdens hun dagelijkse wandeling kon ontmoeten en begroeten.

Het was niet de eerste keer dat hij ambtelijk over het oude Sint Barbara zwierf. Hij overdacht even koortsachtig in welke moordzaak dat was geweest. Maar de rommelige zolderkamer van zijn herinnering was te stoffig voor een antwoord.

De oude rechercheur liet zijn blik over de grafstenen dwalen en vroeg zich af of hij hier op Sint Barbara begraven zou willen worden. Het idee trok hem aan. Het geluid van de voortrazende treinen verderop klonk als een lokroep.

De Cock wreef met zijn vlakke hand over zijn gezicht en grinnikte om zijn eigen gedachtespel. Wie was hij… een hobbytreinenfanaat tot in de dood?

Plotseling bleef hij staan. Een monumentale grafsteen in glanzend donkerrood graniet hield zijn blik gevangen. ‘In zoete afwachting der herrijzenis,’ las hij hardop, ‘R.I.P. … Requiescat In Pace… rust in vrede… Frederik Johannes van Fluijtenberg, geboren 16 september 1932… overleden…’

In een totale verbijstering bleef hij naar de tekst staren… las hem opnieuw en opnieuw.

Achter hem klonken snelle voetstappen in het grind. De grijze speurder draaide zich om en keek in het gezicht van Vledder.

‘En?’

De jonge rechercheur hijgde.

‘Volgens het hoofdbureau luidt zijn volledige naam Frederik Johannes van Fluijtenberg. Zijn opsporing is nog van kracht. De signalering is niet vervallen. Hij wordt nog steeds gezocht.’

De Cock deed een stap opzij en wees schuin achter zich naar de grafsteen in glanzend donkerrood graniet.

Vledder keek, las, en zijn mond zakte open.

‘Frederik Johannes van Fluijtenberg,’ sprak hij ontzet, ‘stierf al drie jaar geleden.’

Ze reden van Sint Barbara weg. De Cock had de vreemde ontdekking al verwerkt. Hij bukte zich iets en keek door de voorruit omhoog. ‘Volgens mij zit er sneeuw in de lucht,’ sprak hij benepen. ‘Het ziet zo grauw.’

Vledder roffelde met zijn volle vuist op het stuur.

‘Het klopt niet,’ riep hij kwaad. ‘Er klopt geen barst van.’

De Cock glimlachte fijntjes.

‘Als je het mij eens uitlegde?’

Vledder keek hem niet-begrijpend aan.

‘Uitleggen?’ vroeg hij verbaasd. ‘Wat moet ik je uitleggen?’

De Cock blikte rustig opzij.

‘Wat er niet klopt.’

Vledder gebaarde heftig.

‘Het verzoek tot opsporing van die Van Fluijtenberg is nog steeds van kracht.’ De jonge rechercheur schudde zijn hoofd. ‘Dat kan toch niet. Als die man drie jaar geleden is overleden, dan moet zijn signalering toch allang zijn vervallen?’

De Cock knikte traag. ‘Inderdaad,’ sprak hij kalm, ‘dat had moeten gebeuren.’

Vledder snoof.

‘Het is niet gebeurd,’ riep hij verbeten.

‘Blijkbaar niet.’

Vledder liet even het stuur van de Golf los en stak zijn beide handen vertwijfeld omhoog. ‘Als ook nog alle dode criminelen in ons opsporingsregister staan, dan mogen ze over een paar jaar wel een lorrie aanschaffen om…’ De jonge rechercheur maakte zijn zin niet af. ‘Hoe gaat dat?’ vroeg hij rustiger.

‘Je bedoelt… met dode criminelen… mensen die door justitie worden gezocht?’

Vledder knikte.

‘Daar zal toch een procedure voor zijn?’

De Cock knikte.

‘Zeker. Volgens mij zelfs een waterdichte procedure. Zie je, het Bevolkingsregister van Amsterdam stuurt onze Herkenningsdienst aan het hoofdbureau van politie dagelijks een computeruitdraai van inwoners, die of zijn overleden of naar elders zijn verhuisd.’

‘En dan?’

‘Die gegevens worden door onze Info-eenheid aan het hoofdbureau administratief verwerkt. De oude adressen worden geschrapt en de nieuwe ingevoerd. Voor criminelen en voortvluchtigen die gestorven zijn, hebben politie en justitie gewoonlijk geen belangstelling meer. Zij worden uit het systeem gelicht.’

Vledder knikte begrijpend.

‘En als iemand buiten Amsterdam is overleden?’

‘Dan krijgen wij daarvan bericht via de CRI… Centrale Recherche Informatiedienst in Den Haag, die landelijk gegevens verzamelt en internationaal verbindingen heeft via Interpol.’

Vledder klemde zijn lippen op elkaar.

‘Dode mensen,’ vroeg hij verbeten, ‘komen dus niet in ons opsporingsregister voor?’

De Cock schudde zijn hoofd.

‘Nee, die komen er niet in voor.’

‘Dat weet je zeker?’

‘Absoluut. Vooral wanneer ze al geruime tijd geleden zijn overleden. Het duurt uiteraard wel enkele dagen voor de wijzigingen in het opsporingsregister zijn aangebracht.’

Vledder slikte.

‘Weet je wat dat betekent?’

‘Nou?’

‘Dat die Frederik Johannes van Fluijtenberg,’ riep hij verbijsterd, ‘helemaal niet gestorven is… dat hij nog leeft.’

De Cock leek niet in het minst geschokt.

‘Maar er is in Nederland,’ sprak hij gedragen, ‘geen directie van een begraafplaats, die een lijk accepteert dat niet braaf, heel netjes en heel officieel is overleden.’

Vledder snoof.

‘Ik zei het je toch: er klopt geen barst van.’

De Cock ademde diep.

‘Je hebt gelijk,’ sprak hij gelaten. ‘Voorlopig klopt er weinig. Laten we het eens samenvatten: ik krijg een bericht van overlijden, waarin staat vermeld dat Frederik van Fluijtenberg drie dagen geleden stierf, en vind op Sint Barbara een grafzerk, waarop in goud gebeiteld staat, dat diezelfde heer Van Fluijtenberg al drie jaar geleden het leven liet. En dat terwijl het opsporingsregister ons wil doen geloven, dat de man nog steeds in leven is.’

Vledder reageerde niet. Zwijgend en met een strak gezicht reed hij vanaf de Spaarndammerdijk naar de Tasmanstraat en vandaar via de Van Diemenstraat en het Barentszplein naar de Westerdoksdijk. Aan de voet van het hoge havengebouw aan de De Ruyterkade draaide hij het parkeerterrein op en bracht de Golf tot stilstand.

Hij draaide zich half naar De Cock.

‘En?’ vroeg hij uitdagend.

‘Wat?’

Vledder duimde over zijn schouder.

‘Gaan we op Sint Barbara,’ vroeg hij cynisch, ‘een graf openen om te zien wie er nu precies onder die donkerrode grafsteen ligt?’

De Cock keek hem onbewogen aan.

‘Waarom dat graf openen? Daar ligt Frederik Johannes van Fluijtenberg.’

‘Daar ben je van overtuigd?’

De Cock trok zijn wenkbrauwen samen.

‘Wat doe je moeilijk,’ riep hij wrevelig. ‘Op een officiële begraafplaats worden in geval van een natuurlijke dood alleen mensen begraven voor wie de ABS, dat is de Ambtenaar van de Burgerlijke Stand, een verlof tot begraven heeft afgegeven.’ Vledder grinnikte.

‘En als Frederik Johannes van Fluijtenberg geen natuurlijke dood is gestorven, maar gewelddadig om het leven kwam?’

De Cock spreidde zijn beide handen.

‘Dan hadden we nu geen problemen gekend.’

‘Waarom niet?’

De Cock glimlachte.

‘Dan was er naar de gewelddadige dood,’ legde hij geduldig uit, ‘door de recherche een onderzoek ingesteld en had de officier van justitie een verlof tot begraven gegeven. In dat geval waren wij al drie jaar geleden op de hoogte geweest van het droevig verscheiden van de heer Van Fluijtenberg en stond zijn signalering niet meer in het opsporingsregister.’

Vledder schudde zijn hoofd.

‘Toch ben ik niet overtuigd,’ riep hij geëmotioneerd. ‘Volgens mij blijven er genoeg twijfels over. Die fraaie grafsteen kan best een camouflage zijn… en ligt daar geen Frederik Johannes van Fluijtenberg, maar iemand anders en leeft Frederik Johannes van Fluijtenberg nog ergens onbekommerd voort.’

‘Wat wil je dan?’

‘Opgraven.’

De grijze speurder zuchtte.

‘Ik denk niet,’ sprak hij hoofdschuddend, ‘dat de officier van justitie onmiddellijk bereid zal zijn om ons een bevel tot exhumatie te geven.’ Hij zweeg even. Een zoete glimlach dartelde om zijn lippen. ‘Op basis van een grap… een macabere grap?’

Vledder gromde.

‘Ik geloof niet meer in een grap.’

De Cock keek zijn jonge collega geamuseerd aan.

‘Wat dan?’

Vledder startte de motor.

‘Ik geloof,’ sprak hij knorrig, ‘dat we weer midden in de ellende zitten.’

4

Vledder parkeerde de auto op de houten steiger boven het water van het Damrak. De beide rechercheurs stapten uit en slenterden via de Oudebrugsteeg naar de Warmoesstraat. Er hing een dichte walm van giftige uitlaatgassen. Tot aan het Nationaal Monument stond de smalle straat vol auto’s. Een jonge politieman probeerde vergeefs met wilde armgebaren nerveus toeterende chauffeurs tot bedaren te brengen.

De Cock liep op hem toe.

‘Wat is er aan de hand?’

De jonge agent wees naar het andere einde van de straat.

‘Een grote vrachtwagen met aanhanger heeft zich in de nauwe Sint Olofspoort klemgereden… kan niet voor- of achteruit. Dat is al de derde keer van de week. Het wachten is op een takelwagen, maar die is al drie kwartier onderweg.’

De Cock kneep zijn neus dicht.

‘Surprising Amsterdam,’ lachte hij, ‘je wordt er langzaam vergast.’ Met een nog toegeknepen neus liep hij snel van de diender weg. Vledder kwam hem na. Toen ze de hal van het politiebureau binnenstapten wenkte Jan Kusters de oude rechercheur vanachter de balie.

‘Waar zat je?’

‘Op Sint Barbara.’

‘De begraafplaats?’

‘Ja.’

‘Wat moest je daar doen?’

De Cock glimlachte.

‘Een begrafenis bijwonen, maar het lijk kwam niet opdagen.’ Hij spreidde zijn beide handen. ‘Had je mij nodig gehad?’

De wachtcommandant knikte.

‘Jij bent altijd op pad,’ reageerde hij wrevelig. ‘Je bent er nooit als er iemand voor je komt opdraven.’

De Cock keek hem verwonderd aan.

‘Had ik iemand ontboden?’

Jan Kusters schudde zijn hoofd.

‘Dat niet. Maar er zit boven al geruime tijd een heer op je te wachten.’

‘Wat voor een heer?’

De wachtcommandant grabbelde een notitie van zijn bureau. ‘Een heuse notaris… meester M.G. van den Hoeve. Hij wilde je onmiddellijk spreken.’

‘Hij noemde mijn naam?’

Jan Kusters knikte.

‘Rechercheur De Cock. Dat ben jij toch?’

De grijze speurder grijnsde. Daarna kneep hij zijn wenkbrauwen samen. ‘Meester M.G. van den Hoeve,’ herhaalde hij peinzend. ‘Meester M.G. van den Hoeve.’ Hij proefde de naam op zijn tong. Ineens greep hij naar de binnenzak van zijn colbert, pakte daaruit de enveloppe met de paarse rand en reikte die Vledder aan. ‘Kijk eens… volgens mij een van de namen onder dat vreemde bericht van overlijden.’

De jonge rechercheur nam de enveloppe van hem aan, trok de kaart eruit en bekeek het overlijdensbericht.

‘Je hebt gelijk,’ sprak hij terwijl hij knikte. ‘Meester M.G. van den Hoeve.’ Op zijn gezicht gloorde verbazing. ‘Is die notaris Van den Hoeve familie van Frederik Johannes van Fluijtenberg?’

De Cock trok zijn schouders op.

‘Ik heb mij nooit met de familie van Van Fluijtenberg beziggehouden. Niet interessant genoeg. Welke namen staan er verder onder dat bericht?’

Vledder las hardop.

‘Brasschaat (België): W. van Fluijtenberg en nog eens Brasschaat (België): W. van Fluijtenberg. Dan Amsterdam: die notaris meester M.G. van den Hoeve. Verder Amsterdam: Dr. J.H. Achterbosch en ten slotte Baarn: Peter van Oosterwijker.’

De Cock gebaarde voor zich uit.

‘De namen van broer en zus Roosendaal… Richard en Patricia… staan er niet op?’

Vledder schudde zijn hoofd.

‘Die wisten ook niets van het overlijden van hun oom af voor ze dat bericht ontvingen.’

De Cock grijnsde.

‘Maar ze zijn wel familie.’ De oude rechercheur stak zijn hand uit en nam de enveloppe met het overlijdensbericht weer van Vledder over. Daarna draaide hij zich om en besteeg opmerkelijk kwiek de stenen trappen naar de tweede etage.

Boven op de bank bij de deur naar de grote recherchekamer zat in een groene loden jas een kleine, wat gezette man met een rood bolrond gezicht. Dun stroblond haar plakte op zijn vette schedel. Toen hij de grijze speurder in het oog kreeg, kwam hij van de bank overeind. Met korte driftige pasjes liep hij op hem toe.

‘Rechercheur De Cock?’

Zijn stem kraakte.

De oude rechercheur keek op hem neer en glimlachte.

‘De Cock met ceeooceekaa,’ antwoordde hij vriendelijk. ‘Ik wil graag dat men mijn naam goed spelt. Als notaris weet u hoe belangrijk dat is.’

De man keek naar hem op.

‘U weet wie ik ben?’

De Cock knikte.

‘Sinds enkele minuten. Notaris M.G. van den Hoeve. De wachtcommandant heeft mij ingelicht.’

De notaris gebaarde naar de bank.

‘Ik wacht hier al ruim een halfuur op u.’

Het klonk als een verwijt.

De Cock maakte een verontschuldigend gebaar.

‘Dat spijt mij oprecht,’ sprak hij beminnelijk. ‘Ik was ook niet van uw komst op de hoogte. Vanmorgen wilde ik de laatste eer bewijzen aan de heer Frederik Johannes van Fluijtenberg… gezien vanuit een crimineel perspectief… een groot man.’

‘U was op Sint Barbara?’

‘Precies.’

Notaris Van den Hoeve reageerde heftig.

‘U bent het slachtoffer geworden van een… eh, een onbetamelijke grap.’

De Cock reageerde niet. Hij liep aan de gezette notaris voorbij naar de grote recherchekamer en liet hem op de stoel naast zijn bureau plaatsnemen. Daarna wierp hij met zwier, missend, zijn oude hoedje naar de kapstok en ging met zijn losgeknoopte regenjas nog aan achter zijn bureau zitten. Met een scherpe blik nam hij de man voor zich nauwkeurig op… de kleine neus, de bijna verzonken groene ogen en de mollige handjes, rustend op de rand van zijn bureau.

‘Een grap?’

De heer Van den Hoeve knikte nadrukkelijk.

‘Iemand heeft gemeend met u… en misschien nog met vele anderen, een grap te moeten uithalen… een smakeloze, misplaatste grap.’

De Cock keek hem verward aan.

‘Het spijt me,’ sprak hij traag, ‘maar het koddige ontgaat mij.’ De grijze speurder schudde zijn hoofd. ‘Wordt de heer Van Fluijtenberg vandaag niet begraven?’

Van den Hoeve slikte.

‘De heer Van Fluijtenberg is niet dood.’ De notaris slikte opnieuw. ‘Ik bedoel: hij is niet nu doodgegaan. Van Fluijtenberg stierf al drie jaar geleden… om precies te zijn op 11 november.’

‘Sinte Maarten.’

De notaris kuchte.

‘Inderdaad… op Sinte Maarten.’

De Cock veinsde verbazing.

‘Waarom stuurt men dan nu pas een bericht van overlijden rond?’

Notaris Van den Hoeve maakte een hulpeloos gebaar.

‘Dat is mij een volslagen raadsel,’ riep hij vertwijfeld. ‘De heer Frederik Johannes van Fluijtenberg is destijds een natuurlijke dood gestorven… hij had een zwak hart… en werd met alle egards op Sint Barbara begraven. U… eh, u kunt zijn graf daar vinden… als het u interesseert.’

De Cock gleed met zijn pink over de rug van zijn neus.

‘Waarom… waarom zou het mij interesseren?’

Notaris Van den Hoeve keek hem verbaasd aan.

‘U… eh, u was toch vanmorgen op Sint Barbara… u vond die kennisgeving van overlijden blijkbaar belangrijk genoeg om de begrafenis van de heer Van Fluijtenberg te willen bijwonen?’

De Cock knikte traag.

‘Omdat ik in de stellige overtuiging verkeerde, dat de heer Van Fluijtenberg eerst nu was overleden en ter aarde werd besteld. Wanneer ik had geweten dat hij al drie jaar eerder was begraven, dan was ik uiteraard niet naar een koud en winderig Sint Barbara getogen.’ De oude rechercheur zweeg even en fronste zijn wenkbrauwen. ‘Hoe wist u feitelijk dat ik zo’n grap… zo’n bericht van overlijden had ontvangen?’

Notaris Van den Hoeve tastte naar de binnenzak van zijn grijs flanellen colbert en diepte daaruit een enveloppe met een paarse rand op. ‘Dit kreeg ik vanmorgen met de post en onder dit… eh, dit valse bericht van overlijden van Frederik Johannes van Fluijtenberg stond: c.c. rechercheur De Cock.’

De oude rechercheur knikte begrijpend.

‘U wilde mij voor die grap waarschuwen.’

‘Inderdaad. Ik wilde niet dat u aan die smakeloze grap consequenties verbond.’

De Cock hield zijn hoofd iets schuin.

‘Zoals?’

De notaris keek wat onzeker in de ruimte.

‘Een onderzoek naar het overlijden van de heer Van Fluijtenberg. Het zal u bekend zijn, dat hij… beter bekend onder zijn bijnaam Frederik Fluweel… bepaald een bewogen leven heeft geleid. Zo’n zinloos onderzoek wilde ik u besparen.’

‘Uiterst vriendelijk.’

Notaris Van den Hoeve schonk hem een glimlach.

‘Ik achtte dat als mijn plicht.’

De Cock wreef over zijn kin.

‘Hebt u enig idee wie deze grap heeft uitgehaald… en waarom?’

Van den Hoeve schudde zijn hoofd.

‘Ik snap er niets van.’ De notaris spreidde zijn korte armen. ‘Dat is voor het eerst in mijn lange praktijk dat ik zoiets meemaak.’

‘Bent u familie van wijlen de heer Frederik Johannes van Fluijtenberg?’

‘Nee.’

‘Waarom staat uw naam dan onder die annonce?’

Op het bolronde gezicht van de heer Van den Hoeve kwam een smartelijke trek.

‘Geen flauw vermoeden. Ik heb destijds de laatste wilsbeschikking van de heer Van Fluijtenberg opgetekend en uitgevoerd. Dat is mijn enige relatie met hem… een volkomen ambtelijke daad als notaris.’

De Cock boog zich iets naar voren.

‘Wie waren de begunstigden?’

In de reactie van notaris Van den Hoeve kroop een kleine aarzeling… een weifelende terughoudendheid. ‘Eh… Walter en Wouter van Fluijtenberg… de beide zoons van zijn broer Johannes.’

Toen notaris Van den Hoeve met korte dreunende pasjes uit de recherchekamer was verdwenen, keek Vledder zijn oudere collega vragend aan.

‘Hoe vond je hem?’

De Cock antwoordde niet direct.

‘Notarissen,’ formuleerde hij bedachtzaam, ‘gelden als de enige betrouwbare lieden die onze samenleving nog kent.’

Vledder schudde afkeurend zijn hoofd.

‘Dat is geen echt antwoord,’ sprak hij bestraffend. De jonge rechercheur verzonk in gepeins. ‘Wat betekent c.c. rechercheur De Cock?’

De grijze speurder grijnsde.

‘Wat dacht je?’ vroeg hij jolig. ‘Een nieuw soort opgefokte brommer… een 125 cc De Cock… de schrik van alle rijwielpaden?’

Vledder keek hem verongelijkt aan.

‘Wat heb je?’ bromde hij. ‘Dat is niet koddig. Je kunt van een normaal mens niet verwachten dat hij alle gebruikte afkortingen kent.’

De Cock plooide zijn gezicht tot een vriendelijke glimlach. ‘Ceecee,’ legde hij op veranderde toon uit, ‘is de afkorting voor copie conform… oftewel: voor een eensluidend afschrift.’

Vledder knikte begrijpend.

‘De man of de vrouw, die het overlijdensbericht van Frederik Johannes van Fluijtenberg aan notaris Van den Hoeve verzond, maakte op die manier kenbaar dat hij of zij ook zo’n bericht… dus met dezelfde tekst… aan jou had gestuurd.’

‘Zo is het.’

‘Wat voor notaris Van den Hoeve aanleiding was om zich naar het bureau Warmoesstraat te haasten om jou te vertellen dat het slechts een grap was.’

De Cock knikte.

‘Heel juist.’

Vledder grijnsde.

‘En dat terwijl jij en ik inmiddels tot de overtuiging zijn gekomen, dat het verzenden van die overlijdensberichten niet als grap is bedoeld.’

De Cock keek zijn jonge collega quasi bewonderend aan.

‘Nog een paar jaar aan mijn zijde en je wordt een echte rechercheur.’ De grijze speurder lachte verholen. ‘Conclusie?’

‘Notaris Van den Hoeve wil… hoopt, dat wij de affaire nu als afgedaan gaan beschouwen.’

De Cock gebaarde voor zich uit.

‘Exact. Er wordt van ons niet verwacht dat wij ons met grappen bezighouden.’

Vledder trok een denkrimpel in zijn voorhoofd.

‘Maar wat heeft dat alles voor zin. Ik bedoel, waarom verstuurt iemand een bericht van overlijden van een man die al drie jaar dood is en haast een ander zich om te beweren dat het slechts een grap is?’

De Cock zuchtte.

‘Als ik die vraag kon beantwoorden, waren wij vermoedelijk al heel dicht bij de oplossing.’ Hij zweeg even, nadenkend. ‘Ik heb wel het onrustige gevoel dat er iets aan het overlijden van Frederik Johannes van Fluijtenberg schort.’

‘Wat?’

De Cock trok zijn schouders op.

‘Geen idee. Manipulaties… misschien is Van Fluijtenberg geen natuurlijke dood gestorven, zoals de notaris ons wil doen geloven.’

‘Werd hij vermoord?’

De Cock trok een bedenkelijk gezicht.

‘Men kan een lijk verbergen, zodat de daad nooit aan het licht komt. Daarvan zijn voorbeelden te over. Maar om iemand die is vermoord zonder tussenkomst van de politie en justitie, heel keurig en officieel te laten begraven, daarvoor is…’ De oude rechercheur stokte even. ‘Daarvoor is veel fantasie nodig.’

Vledder knikte.

‘Sommige criminelen hebben dat… veel fantasie. Hun inventiviteit kent geen grenzen. ‘Hij keek op. ‘Hoe komen we er achter?’

‘Waar achter?’

‘Dat er iets aan het overlijden van Frederik Johannes van Fluijtenberg schort.’

De Cock kwam uit zijn stoel overeind. Hij wees in de richting van Vledder.

‘Jij informeert morgenochtend vroeg bij het Bevolkingsregister of het overlijden van Frederik Johannes van Fluijtenberg in het register van overlijden is bijgeschreven… wie aangifte van overlijden heeft gedaan… of de ABS, de ambtenaar van de burgerlijke stand verlof tot begraven heeft gegeven en… welke arts een verklaring van overlijden heeft afgegeven met de geconstateerde doodsoorzaak.’

Vledder grinnikte.

‘Dat is nogal wat.’

De Cock negeerde de opmerking. Hij pakte uit de binnenzak van zijn colbert de enveloppe met de paarse rand en wierp die de jonge rechercheur toe.

‘Probeer erachter te komen waar die fraaie kaart is gedrukt en wie die tekst aan de drukker heeft opgegeven. Met andere woorden: wie was de opdrachtgever/geefster?’ De grijze speurder slofte vanachter zijn bureau naar de kapstok.

Vledder stond op en kwam hem na.

‘En nu… wat ga je nu doen?’

De Cock draaide zich om. Rond zijn brede mond dartelde een glimlach. ‘Ik denk aan jouw suggestie vanmorgen op dat kille Sint Barbara.’

Vledder lachte.

‘Het etablissement van Smalle Lowietje… Jouw keel dorst naar het fluweel van een cognackie.’

5

Lowietje, wegens zijn geringe borstomvang in het wereldje van de penoze steevast Smalle Lowietje genoemd, zwaaide al meer dan een kwart eeuw met milde hand de scepter in het schemerig intieme lokaaltje, dat hij vol trots als ‘mijn etablissement’ betitelde.

Toen de rechercheurs binnenstapten, begroette hij hen uitbundig. De Cock schudde hij hartelijk de hand. Op het miezerig muizensmoeltje lag een gulle glans van verrukking. Smalle Lowietje was bijzonder op de grijze speurder gesteld… een genegenheid, die door De Cock soms schaamteloos werd uitgebuit.

De Smalle wuifde joviaal.

‘Ik ben blij je weer te zien,’ riep hij vrolijk. ‘Nog steeds in dienst?’

De Cock keek de caféhouder verbaasd aan.

‘Hoezo… nog steeds in dienst?’ De oude rechercheur gniffelde. ‘Dacht je dat ze mij inmiddels wegens corruptie hadden ontslagen?’

Smalle Lowietje schudde zijn hoofd.

‘Zo bedoel ik dat niet,’ sprak hij afwerend. ‘Maar als ze tegenwoordig op het moede hoofd van een ambtenaar al een enkel grijs haartje ontdekken, dan sturen ze hem in de VUT.’

De Cock hees zich op een kruk.

‘Dat gaat bij mij niet op,’ reageerde hij grijnzend. ‘Ik was al grijs toen mijn moeder voor mijn geboorte van een zwarte kat schrok.’

‘Je meent het?’

De Cock trok een verongelijkt gezicht.

‘Ik word ervoor betaald om te allen tijde de waarheid te spreken.’

Smalle Lowietje lachte.

‘Hetzelfde recept?’

Zonder op antwoord te wachten, dook hij aalglad onder de tapkast en kwam omhoog met een fles verrukkelijke Franse cognac Napoleon, die hij speciaal voor De Cock gereserveerd hield. Hij zette drie diepbolle glazen op de bar en schonk klokkend in.

‘Druk aan de Kit?’

De Cock trok achteloos zijn schouders op.

‘De misdaad kent geen vijfdaagse werkweek,’ antwoordde hij vlak. ‘En van ATV-dagen heeft men nooit gehoord.’ Voorzichtig nam hij zijn glas op, warmde het in de kom van zijn hand en nam een slokje. Met gesloten ogen liet hij de cognac door zijn keel glijden. Begeleid door een zoete zucht zette hij zijn glas weer voor zich op de bar neer. ‘Maar dit zijn van die schaarse momenten in het leven, die mij met de misdaad verzoenen.’

Smalle Lowietje bromde.

‘Ik heb mij gistermiddag toch even behoorlijk kwaad gemaakt.’

De Cock keek hem geamuseerd aan.

‘Kwaad?’

De tengere caféhouder knikte nadrukkelijk.

‘Ik was in dat vieze en volgekladderde Paleis van Justitie aan de Prinsengracht.’ Hij schudde afkeurend zijn hoofd. ‘Dat de gemeente Amsterdam de muren van dat gebouw niet behoorlijk schoonhoudt. Die smerige graffiti is een aanfluiting voor het recht.’

De Cock negeerde de opmerking.

‘Moest je voorkomen?’

Smalle Lowietje schudde zijn hoofd.

‘Ik niet. Die jongste jongen van mijn zuster Kee stond weer eens terecht voor een diefstalletje door middel van braak.’ Hij zuchtte diep. ‘Normaal is Henkie wel een aardig inbrekertje, maar met een zatte kop moet je niet op pad gaan.’

‘Stom.’

De Smalle knikte instemmend.

‘Dat heb ik hem ook gezegd. Maar dat jonge goed van tegenwoordig wil toch niet luisteren en mijn zuster heeft er maar verdriet van.’

‘En daar heb je je kwaad om gemaakt?’

Smalle Lowietje schudde zijn hoofd.

‘Daarover niet. Ik maakte mij tijdens de terechtzitting woest op de advocaat, de verdediger van Henkie… zo’n melkmuil met een verschoten spijkerbroek onder zijn toga. Die hemelde die jongen op tot een complete heilige… gewassen en verschoond… klaar voor de hemelvaart. Gewoon belachelijk. Moet je je even indenken… mijn neef Henkie… een arm en weerloos schaap in de wei van een liefdeloze maatschappij… vol kwijlende bloedhonden als rechercheurs.’

‘Dat is de huidige retoriek,’ reageerde De Cock gelaten.

Smalle Lowietje gebaarde wild met beide handen.

‘Bezopen,’ riep hij woest. ‘Ze maken van de penozejongens tegenwoordig een bedreigde diersoort… met ondergang bedreigd… zeehondjes met een poedelbak in Sexbierum.’ De tengere caféhouder schudde zijn hoofd. ‘Dat hadden ze mij vroeger niet moeten flikken. Je hebt als jongen van de penoze toch je trots. Ik had subiet aan meneer-de-president gevraagd of hij mijn-eigen-meneer-de-verdediger even uit de rechtszaal wilde laten verwijderen.’

De Cock lachte hartelijk.

‘Schenk nog eens in, Lowie,’ sprak hij vriendelijk. ‘Dan kom je weer tot bedaren.’

Smalle Lowietje gehoorzaamde met de welwillendheid van een kastelein. Het handwerk knapte hem zichtbaar op. ‘Zijn er nog bijzondere zaken?’ vroeg hij met de fles in zijn hand.

De Cock boog zich iets naar hem toe.

‘Heb jij Frederik Fluweel gekend?’

De tengere caféhouder knikte nadrukkelijk.

‘Zeker… dat was een kanjer. Zulke figuren komen in de penoze maar eens in de honderd jaar voor.’ Hij tikte met zijn gekromde wijsvinger tegen de zijkant van zijn hoofd. ‘Koppie.’

De Cock keek hem quasi verwonderd aan.

‘Was… is hij dood?’

Smalle Lowietje spreidde zijn beide handjes.

‘Een jaar of drie geleden… denk ik. Er gingen nogal geruchten.’

‘Zoals?’

‘Dat ze hem zachtjes om zeep hadden geholpen.’

‘Wie?’

Smalle Lowietje lachte.

‘Je weet hoe het bij ons gaat… de dader ligt altijd op het kerkhof.’

De Cock trok zijn gezicht in een ernstige plooi.

‘Ik ben geïnteresseerd, Lowie. Ik kreeg vanmorgen met de post een overlijdensbericht. Frederik Fluweel zou pas een paar dagen geleden zijn overleden.’

De caféhouder glimlachte.

‘Een geintje?’

De Cock zette zijn glas neer.

‘Vledder en ik stonden vanmorgen op Sint Barbara, maar de lijkstoet kwam niet.’

Smalle Lowietje lachte hartelijk.

‘Hadden ze jullie mooi tuk.’

De Cock wuifde de lach weg.

‘Die geruchten… destijds?’

De tengere caféhouder trok een bedenkelijk gezicht.

‘Frederik Fluweel hield er een bepaald systeem op na,’ sprak hij verklarend. ‘Bij de penoze is het gebruikelijk dat men na het karwei de buit gezamenlijk deelt. Daar hield de Fluwelen niet van. “Als de jongens plotseling veel geld in handen krijgen,” zei hij altijd, “gaan ze gek doen en dan lopen ze stuk.” Dat risico wilde hij per se vermijden.’

De Cock trok zijn wenkbrauwen samen.

‘Hoe deed hij het dan?’

De Smalle trok een ernstig gezicht.

‘De mensen die samen iets met hem opknapten, kregen geen deel van de buit, maar een vast salaris. Frederik Fluweel dreef zogenaamd een transportbedrijf… S&S… Snel en Soepel… en de jongens stonden bij hem gewoon op de loonlijst.’

De Cock toonde ongeduld.

‘De geruchten?’

Smalle Lowietje zuchtte.

‘Er waren een paar jongens, die al vele jaren bij het transportbedrijf S&S op de loonlijst stonden en die op een dag eens voor zichzelf een rekensommetje gingen maken.’

De Cock knikte begrijpend.

‘En het verschil becijferden tussen het in die jaren ontvangen loon en het bedrag van de gezamenlijk veroverde buit.’

De caféhouder wreef met zijn handjes over zijn morsig vest.

‘Volgens de geruchten zat daar een aardig gat tussen.’

De Cock plukte aan zijn onderlip.

‘Wie… eh, wie waren die cijferaars?’

Smalle Lowietje reageerde afwerend.

‘Begrijp goed… ik heb alles van horen zeggen.’

De Cock boog zich ver naar hem toe. ‘Wie waren die cijferaars?’ vroeg hij dwingender.

De caféhouder deinsde iets terug.

‘Double U & Double U.’[1]

De Cock fronste zijn wenkbrauwen.

‘Wie zijn Double U & Double U?’

Smalle Lowietje blikte angstig om zich heen.

‘W&W,’ antwoordde hij hees. ‘Wouter en Walter… de twee neven van Frederik Fluweel.’

De Cock stapte de volgende morgen op het Stationsplein uit de tram en keek naar de grauwe lucht. Vlokken natte sneeuw kleefden aan zijn gezicht. Hij schoof zijn oude hoedje naar voren en trok de kraag van zijn regenjas omhoog. In een stroom reizigers sjokte hij door een kleffe bruine brei van smeltende sneeuw naar het brede trottoir van het Damrak. De winter, vond hij, was veel te vroeg begonnen.

Bij de Oudebrugsteeg stak hij de rijbaan van het Damrak over en slenterde naar de Warmoesstraat. Op de hoek bij de Lange Niezel bleef hij even staan en keek vol medelijden naar een jonge prostituee, die in een felrode, veel te korte rok en stappend op ondeugdelijke pumpschoentjes met hoge hakken, zich een weg door de sneeuw baande.

Hij trok gelaten zijn schouders op en liep verder naar het politiebureau. In de hal wuifde hij ter begroeting naar Jan Kusters achter de balie en besteeg in een rustig tempo de stenen trappen naar de tweede etage. Toen hij de grote recherchekamer binnenstapte, trof hij Vledder achter zijn elektronische schrijfmachine. De rappe vingers van de jonge rechercheur dansten over de toetsen.

Toen hij De Cock in het oog kreeg, liet hij zijn vingers rusten en keek op. Zijn gezicht stond nors.

‘Je bent laat.’

Het klonk bestraffend.

De Cock trok zijn regenjas uit en grijnsde.

‘Als jij elke morgen tegen mij zegt dat ik te laat ben, dan maak ik er in het vervolg een gewoonte van.’

Vledder grinnikte.

‘Die gewoonte heb je al jaren… zo lang ik met je optrek.’

De Cock ging tegenover hem achter zijn bureau zitten.

‘Wat ben je aan het doen?’ vroeg hij belangstellend.

Vledder gebaarde naar zijn schrijfmachine.

‘Een samenvatting… een samenvatting van het verhaal van Smalle Lowietje.’

‘Over Frederik Fluweel?’

Vledder knikte. Hij boog zich over zijn schrijfmachine en las voor: ‘Frederik Johannes van Fluijtenberg, alias Frederik Fluweel, dreef onder de dekmantel van een legaal transportbedrijf, S&S, Snel en Soepel, een soort misdaadsyndicaat met vaste werknemers in loondienst. Onder die vaste werknemers stonden ook zijn beide neven W&W, Wouter en Walter van Fluijtenberg op de loonlijst… twee broertjes, die volgens Smalle Lowietje voor geen moord terugdeinzen.’

De Cock knikte instemmend.

‘Wouter en Walter van Fluijtenberg,’ vulde hij aan, ‘bewonen nu elk een kapitale villa, niet ver over de Nederlandse grens, in het Belgische Brasschaat, en schijnen beiden over ruime financiële middelen te beschikken.’

Vledder gniffelde.

‘Veel meer dan men van een CAO-loon in het vervoerswezen kan overhouden.’

De Cock maakte een schouderbeweging.

‘Je hebt gehoord wat notaris Van den Hoeve ons gistermiddag heeft verteld. De beide broertjes Wouter en Walter hebben na de dood van hun oom en werkgever hun rechtmatig erfdeel ontvangen.’ De oude rechercheur spreidde zijn beide handen. ‘Wat is daar wettelijk op tegen?’

Vledder reageerde fel.

‘Er gingen geruchten,’ antwoordde hij heftig, ‘dat ze hun oom zachtjes om zeep hebben geholpen en ik kan mij niet herinneren dat moord uit ons Wetboek van Strafrecht is geschrapt.’

De Cock zuchtte.

‘Oom Frederik had een zwak hart.’

Vledder snoof.

‘Dat zegt die meester Van den Hoeve.’

De Cock hield zijn hoofd iets schuin.

‘En jij gelooft de notaris niet?’

Vledder kwam geagiteerd uit zijn stoel omhoog.

‘Het stinkt, De Cock,’ riep hij geëmotioneerd. ‘Het stinkt… het stinkt als een walmende beerput en dat weet jij best.’

De oude rechercheur leunde in zijn stoel achterover.

‘Bewijzen,’ sprak hij kalm. ‘Wettelijke bewijzen… rechtmatig verkregen. Daar gaat het om. Aan de vage geruchten die Smalle Lowietje heeft opgevangen, hebben we niets.’

Vledder ging weer achter zijn bureau zitten.

‘Kunnen we Smalle Lowietje niet onder druk zetten,’ sprak hij bedachtzaam, ‘zodat hij ons de bron van die geruchten noemt.’

De Cock schudde zijn hoofd.

‘Daar voel ik niets voor. Ik wil onze relatie met de caféhouder niet bezoedelen. We kunnen hem in de toekomst nog hard nodig hebben. Bovendien vermoed ik dat Smalle Lowietje de bron van die geruchten niet kent.’

Vledder zuchtte.

‘Hij weet toch wie destijds over dat geval heeft gesproken… welke mensen er toen bij elkaar waren?’

De Cock schudde afkeurend zijn hoofd.

‘Je moet voorzichtig zijn.’ De oude rechercheur zweeg even. ‘Hoe ontstaat in een café zo’n gerucht? Iemand zegt: “Frederik Fluweel is dood.” Een ander oppert: “Die zullen ze wel om zeep hebben geholpen.” En weer een ander meent: “Die twee neefjes van hem zijn zo lekker niet.” ’

‘Het kan best zijn dat het gerucht zo is ontstaan,’ reageerde Vledder opgewonden. ‘Maar we moeten toch iets ondernemen? Je hebt zelf gezegd, dat dat valse bericht van overlijden niet zomaar een grap is. ‘Hij trok wild een lade van zijn bureau open. ‘Ik heb vanmorgen al vroeg met het Bevolkingsregister gebeld.’

De Cock keek hem schuins aan.

‘Kreeg je inlichtingen?’

‘Zeker.’

‘Via de telefoon?’

Vledder knikte.

‘Niet direct, maar toen ik jouw naam noemde, werd men plotseling heel bereidwillig.’ De jonge rechercheur pakte een vel met aantekeningen uit de lade van zijn bureau. ‘Het overlijden van Frederik Johannes van Fluijtenberg,’ meldde hij, ‘staat keurig in het register van overlijden van Amsterdam vermeld en de ambtenaar van de burgerlijke stand heeft op basis daarvan een verlof tot begraven afgegeven. De man die op Sint Barbara onder die rode granieten steen ligt, is heel officieel de dode Frederik Fluweel. Ik heb ook met de mensen van de begraafplaats gebeld en die bevestigen dat: vak B, nummer 27.’

De Cock wreef met de rug van zijn hand langs zijn neus.

‘Als er al iets aan het overlijden van Frederik Fluweel schort,’ sprak hij bedachtzaam, ‘dan is dat heel professioneel gebeurd en zijn de sporen daarvan keurig weggewerkt.’

Vledder klemde zijn lippen op elkaar.

‘Frederik Johannes van Fluijtenberg stierf een natuurlijke dood.’

De Cock knikte traag voor zich uit.

‘Een natuurlijke dood,’ herhaalde hij somber. ‘Dat vermoeden had ik al.’ De oude rechercheur schudde zijn hoofd. ‘Juridisch gezien hebben we voor ons onderzoek geen poot om op te staan.’

Vledder smeet de oude rechercheur het vel met aantekeningen toe. ‘Kijk eens,’ sprak hij grimmig, ‘wie de verklaring van overlijden heeft ondertekend?’

De Cock schoof de aantekeningen naar zich toe.

‘Dokter J.H. Achterbosch.’ In zijn stem trilde verbazing.

Vledder trok zijn gezicht strak.

‘Een van de namen onder dat valse bericht van overlijden.’

6

Ze reden in hun Golf van de steiger achter het politiebureau weg. De straten waren schoon. Een korte regenbui had de resten van de sneeuwval weggespoeld.

De Cock blikte opzij.

‘Heb je het adres van die dokter?’

Vledder knikte.

‘Saxen Weimarlaan 1017. Daar woont hij en dat is ook zijn praktijkadres. Volgens de centrale doktersdienst heeft hij nu spreekuur. Ik hoop alleen dat zijn wachtkamer niet vol zit met patiënten.’

De Cock trok zijn schouders op.

‘Dan wachten we rustig tot we aan de beurt zijn,’ sprak hij gelaten. ‘Het heeft geen enkele zin om ons te haasten. Frederik Johannes van Fluijtenberg stierf drie jaar geleden. Als hij werkelijk werd vermoord, dan kunnen we die drie jaar, die wij met ons onderzoek achter liggen, toch niet inhalen.’

Vledder gromde.

‘Ik begin er zo langzamerhand aan te twijfelen of het nog zin heeft om ons in te spannen,’ sprak hij somber. ‘Misschien is het verstandiger om de zaak te laten zoals hij is.’

‘Je bedoelt Frederik Fluweel… Requiescat In Pace… hij ruste in vrede?’

‘Precies.’

De Cock toonde verwondering.

‘Ik dacht dat juist jij zo enthousiast was om de mistige sluiers rond het sterven van Frederik Fluweel op te trekken?’

Vledder knikte.

‘Dat was ik ook,’ antwoordde hij geërgerd. ‘En dat ben ik nog wel. Ik heb er alleen de pest over in, dat het de luitjes die er belang bij hadden, destijds zo verbazend goed is gelukt om de dood van Van Fluijtenberg uit de publiciteit en uit ons opsporingssysteem te houden.’

De Cock plukte aan zijn neus.

‘Daarom verwonderde het mij,’ sprak hij rustig, ‘dat jij vanmorgen simpel via de telefoon van het Bevolkingsregister inlichtingen kreeg over het overlijden van Van Fluijtenberg.’

Vledder trok een denkrimpel in zijn voorhoofd.

‘Waarom niet?’

De Cock grijnsde.

‘Er moet toch iemand bij het Bevolkingsregister zijn geweest, die drie jaar geleden “vergat” om de naam van Van Fluijtenberg op de computeruitdraai voor de politie te plaatsen.’

Vledder blikte even opzij.

‘Opzet?’

De Cock knikte traag.

‘Dat vermoed ik. Zie je, die stomme nalatigheid is er volgens mij de oorzaak van, dat de politie en de justitie niet van het “verscheiden” van Frederik Fluweel op de hoogte waren.’

Vledder keek hem verschrikt aan.

‘Je hebt gelijk. Het was in feite heel simpel.’ De jonge rechercheur grinnikte. ‘En misschien gebeurt het vaker. Wie weet van hoeveel “dode” voortvluchtigen er nog een opsporingsbericht loopt.’

De Cock zuchtte omstandig.

‘Ik ben blij dat men destijds niet heeft besloten om alle gegevens omtrent het overlijden van Van Fluijtenberg uit de registers te laten verdwijnen, anders hadden wij nu niet geweten dat hij een “natuurlijke” dood stierf.’

Vledder snoof.

‘Aldus dokter J.H. Achterbosch.’

De Saxen Weimarlaan bleek een brede laan met statige huizen, gebouwd in de tijd dat de beter gesitueerde burgers van Amsterdam het verkozen om rond het Vondelpark te wonen.

Vledder vond voor de Golf nog een parkeerplaatsje aan de rand van het trottoir. De beide rechercheurs stapten uit en keken rond. De sporen van ontluistering van de buurt waren duidelijk zichtbaar… hier en daar graffiti en veel achterstand in onderhoud.

Ze slenterden over het trottoir naar nummer 1017, bleven even staan en keken langs de gevel omhoog. Het was een breed pand met twee bruin gelakte toegangsdeuren in een diep portiek met gele tegeltjes, waarop motieven in Jugendstil.

De rechercheurs stapten het portiek binnen. Op een koperen plaat stond in zwarte verzonken letters Dr. J.H. Achterbosch, met daaronder de uren waarop de dokter was te consulteren.

De Cock drukte op een bouton naast de koperen plaat. Na enkele seconden klonk de zoemer van de elektrische ontsluiting. De oude rechercheur duwde de deur open en ging naar binnen. Vledder volgde.

Via een brede donkere gang bereikten ze een kleine wachtkamer met rondom een tiental gehavende stoelen. Er hingen afzichtelijke medische affiches aan de wanden en op een gammele ronde tafel in het midden lagen enige oude, vieze beduimelde tijdschriften.

Er was niemand.

Vledder keek grijnzend rond.

‘Een van de twee: óf we beleven gouden tijden in de gezondheidszorg, óf alle patiënten van dokter Achterbosch zijn reeds ter ziele.’

De Cock reageerde niet. Met zijn handen diep in zijn regenjas gestoken, liet hij zijn blik door het kale vertrek dwalen. Wachtkamers wekten altijd zijn afkeer op.

Een jonge vrouw met warrig zwart haar stak haar hoofd om de hoek van een deur. Ze keek van De Cock naar Vledder en terug.

‘Wie is er aan de beurt?’ vroeg ze met een hoge schelle stem.

De Cock bracht zijn meest innemende glimlach. ‘Wij beiden.’

Op het gezicht van de jonge vrouw tekende zich verwarring af.

‘U… eh, u beiden?’ herhaalde ze onzeker.

De Cock knikte.

‘Wij zijn geen patiënten met vermeende klachten,’ sprak hij vriendelijk, ‘maar rechercheurs van politie, verbonden aan het bureau Warmoesstraat. We wilden graag een kort onderhoud met de dokter.’

De jonge vrouw kwam wat verder achter de deur vandaan. Ze was volslank met smalle schouders en brede heupen. De nauwsluitende witte jas die ze droeg was geen reclame voor een bekend wasmiddel. ‘Waarover… waarover wilde u de dokter spreken?’

‘Een sterfgeval.’

Zonder verder iets te zeggen verdween ze weer achter de deur. Na enige minuten kwam ze terug en hield de deur uitnodigend open. ‘De dokter is bereid om u te ontvangen,’ sprak ze vormelijk.

Dokter J.H. Achterbosch stond bij hun binnenkomst vanachter zijn bureau op. De Cock keek hem onderzoekend aan. Hij schatte de dokter op achter in de vijftig, een korte, wat gezette man met grijs haar, een breed gezicht en een zware bril met dubbelfocusglazen, die langzaam van zijn neusrug gleed.

Dokter Achterbosch drukte zijn bril weer omhoog en kuchte.

‘Met wie heb ik het genoegen?’ gromde hij.

De oude rechercheur glimlachte.

‘Mijn naam is De Cock… De Cock met… eh, met ceeooceekaa.’ Hij duimde opzij. ‘En dat is mijn jonge collega Vledder.’

‘Rechercheurs van het bureau Warmoesstraat?’

‘Inderdaad.’

‘Mijn assistente vertelde mij dat u wilde praten over een sterfgeval.’

De Cock knikte instemmend.

‘Dat is de reden van onze komst.’

Dokter Achterbosch ging weer achter zijn bureau zitten.

‘Welk sterfgeval baart uw ambtenarenziel zorgen?’ vroeg hij hooghartig.

De Cock tastte in de binnenzak van zijn colbert, pakte de enveloppe met de paarse rand en nam daaruit, demonstratief, het overlijdensbericht. ‘Het verscheiden van Frederik Johannes van Fluijtenberg… bij ons beter bekend als Frederik Fluweel.’

‘Was dat een patiënt van mij?’

De Cock toonde enige verbazing.

‘Dat neem ik aan. U… eh, u tekende de verklaring van zijn overlijden.’

Dokter Achterbosch trok zijn schouders op.

‘Dat zegt niet zoveel,’ sprak hij achteloos. ‘Het gebeurt wel dat men als arts plotseling bij een sterfgeval wordt geroepen en dat later zo’n man van een begrafenisonderneming aan de praktijk een verklaring van overlijden komt halen.’

De Cock grinnikte vreugdeloos.

‘Gebeurde dat bij het sterven van Frederik Johannes van Fluijtenberg?’ vroeg hij ongelovig.

‘Mogelijk,’ antwoordde de dokter schouderophalend. ‘Ik weet dat niet meer zo exact. Ik heb in mijn lange praktijk als arts zoveel verklaringen van overlijden afgegeven, dat u het mij echt niet kwalijk moet nemen, dat ik… eh…’ Hij maakte zijn zin niet af.

De Cock gebaarde in zijn richting.

‘Volgens uw verklaring stierf Frederik Johannes van Fluijtenberg aan een acute hartstilstand.’

Dokter Achterbosch knikte.

‘Dat kan heel goed… manager-disease. Er sterven heel veel mensen aan het hart.’

‘Herinnert u zich dat sterfgeval niet?’

De dokter fronste zijn wenkbrauwen.

‘Hoe was de naam ook weer?’

De Cock sloot even zijn beide ogen om een opkomende ergernis te bedwingen. ‘De naam was… Frederik Johannes van Fluijtenberg.’

Dokter Achterbosch staarde nadenkend voor zich uit.

‘Van Fluijtenberg… Van Fluijtenberg… het zegt mij niets.’

De Cock kneep zijn lippen op elkaar.

‘Hij stierf drie jaar geleden.’

De dokter tuitte zijn dikke lippen.

‘Dat zal best,’ reageerde hij gelaten. ‘U zult als rechercheur uiteraard wel over de juiste gegevens beschikken.’

De Cock wees naar een lange houten bak met kaarten, rechts op het bureau van de arts.

‘Hebt u ergens nog aantekeningen over dat sterfgeval?’ vroeg hij met ingehouden ongeduld. ‘Het is voor ons onderzoek van het grootste belang om te weten op welke wijze… onder welke omstandigheden die man stierf.’

De aangesprokene schudde zijn hoofd.

‘Ik houd alleen aantekeningen bij van patiënten die nog in leven zijn.’ De arts glimlachte fijntjes. ‘Voor de doden heeft dat geen zin meer. Voor hen kan ik niets meer doen.’

De Cock keek de man voor zich secondenlang aan… peilde de muur van onwil. Daarna boog hij zich ver naar voren en legde de kennisgeving van overlijden voor de arts op zijn bureau. Hij tikte daarop met een kromme wijsvinger.

‘Waarom staat uw naam hier?’ vroeg hij afgemeten.

Dokter Achterbosch schoof zijn afgegleden bril weer iets omhoog en keek. Daarna richtte hij zich op. Achter de dubbelfocusglazen twinkelden zijn lichtbruine ogen.

‘Dat moet een grap zijn.’

In een ware mineurstemming reden de beide rechercheurs met hun Golf van de Saxen Weimarlaan weg. Het was weer gaan regenen. Dikke druppels kletterden op het dak en op de voorruit. Vledder deed de ruitenwissers aan. Zijn gezicht stond op storm.

‘Die vent weet,’ gromde hij, ‘dat wij hem na drie jaar niets meer kunnen maken.’

De Cock blikte opzij.

‘Waarmee?’

Vledder gebaarde heftig.

‘Inzake valsheid in geschrifte.’

De Cock plukte aan zijn onderlip. ‘Je bedoelt de mogelijkheid dat dokter Achterbosch destijds valsheid in geschrifte heeft gepleegd door valselijk een verklaring van overlijden op te maken van een natuurlijke dood.’

Vledder zwaaide voor zich uit.

‘Mogelijkheid?’ riep hij woest. ‘Ik ben er vrijwel van overtuigd. Hij constateerde een gewelddadige dood… moord, doodslag… maar gaf voor de burgerlijke stand een verklaring van overlijden af, waarin stond vermeld dat Van Fluijtenberg een natuurlijke dood stierf… gevolg van een acute hartstilstand.’

De Cock zuchtte.

‘Het heeft geen zin je daarover op te winden,’ sprak hij berustend. ‘Of Achterbosch destijds werkelijk valsheid in geschrifte pleegde, valt moeilijk meer te bewijzen.’

Vledder klapte met zijn vuist op het stuur.

‘Dat is het,’ brieste hij woedend. ‘Vandaar zijn houding. Die dokter Achterbosch stond jou gewoon zacht gnuivend in de maling te nemen. Ik stond te trillen. Zonder onze ambtsinstructie had ik hem door elkaar gerammeld.’

De Cock grinnikte.

‘Blij dat we een ambtsinstructie hebben.’

Vledder keek opzij.

‘Ging jouw bloed dan niet koken?’

De Cock reageerde niet.

‘We gaan naar de Kit,’ sprak hij kalm. De oude rechercheur trok zijn veiligheidsriem iets losser en liet zich onderuitzakken. Zijn gezicht stond strak. ‘De dokter,’ sprak hij zacht, ‘is nog niet van mij af.’

Toen ze aan de Warmoesstraat de grote recherchekamer binnenstapten, liep adjudant Joop Kamphuis op De Cock toe. Zijn gezicht stond zorgelijk.

‘Je moet onmiddellijk bij de commissaris komen. Hij heeft al een paar maal naar je gevraagd.’

‘Is er iets?’

Adjudant Kamphuis trok zijn schouders op.

‘Ik weet niet wat hij op zijn lever heeft, maar hij was goed nijdig.’

De Cock smeet zijn hoedje alweer missend naar de kapstok en sjokte met zijn regenjas nog aan door de gang naar de kamer van commissaris Buitendam. De oude rechercheur deed de zware eiken deur open en bleef wijdbeens in de deuropening staan. Het was een houding van protest.

De Cock had geen hekel aan zijn commissaris, maar probeerde toch zoveel mogelijk elk contact met hem te vermijden, bang dat de politiechef zich autoritair in zijn onderzoeken zou mengen.

Buitendam wuifde hem met een slanke hand naderbij en wees naar de stoel voor zijn bureau.

‘Ga zitten, De Cock,’ sprak hij geaffecteerd.

De oude rechercheur schudde zijn hoofd.

‘Ik blijf liever staan,’ reageerde hij nukkig.

‘Zoals je wilt.’ De commissaris zweeg even om indruk te maken, strekte zijn rug en ademde diep. ‘Hoewel jouw gedrag, De Cock, in het verleden dikwijls enige correcties behoefde, heb ik jou in de meeste gevallen ongestoord je gang laten gaan.’ De commissaris hield opnieuw een kleine pauze en kuchte. ‘Daarbij gold als overweging,’ ging hij gedragen verder, ‘dat je als rechercheur vaak uiterst succesvol was… een feit, waarvoor ik mijn ogen niet heb willen sluiten.’

De Cock trok denkrimpels in zijn voorhoofd en spreidde zijn beide armen in een hulpeloos gebaar.

‘Waarom… waarom zo’n omhaal van woorden?’ riep hij licht geërgerd. ‘Zeg gewoon rechtuit wat u op het hart hebt.’

Commissaris Buitendam schoof onrustig op zijn stoel heen en weer.

‘Ik heb vanmorgen,’ sprak hij plechtig, ‘onze officier van justitie een paar maal aan de lijn gehad. Meneer de officier is van diverse zijden benaderd over het feit, dat jij en Vledder jullie tijd verdoen aan een zinloos onderzoek.’

De Cock kneep zijn wenkbrauwen samen.

‘Een zin-loos onderzoek?’

Commissaris Buitendam knikte.

‘Er wordt beweerd dat jij bent ingegaan op… eh, op wat men een macabere grap zou kunnen noemen.’

De Cock kneep zijn lippen op elkaar.

‘Wie zijn die di-ver-se zij-den?’

Buitendam keek hem niet-begrijpend aan.

‘Wat bedoel je?’

De Cock ademde diep.

‘Ik wil weten,’ verklaarde hij geduldig, ‘door wie de officier van justitie is benaderd… Welke mensen tot het oordeel zijn gekomen dat ons onderzoek zinloos is… Wie de kwalificatie macabere grap heeft uitgedacht?’

Commissaris Buitendam schraapte zijn keel.

‘De officier van justitie,’ sprak hij streng, ‘is jou geen tekst en uitleg verschuldigd… op hem rust geen enkele verplichting om jou te vertellen wie zijn zegslieden zijn.’

De Cock snoof verachtelijk.

‘Maar op basis van diezelfde zegslieden meent hij wel te mogen concluderen dat ik mij bezighoud met een zinloos onderzoek… een macabere grap.’ De oude rechercheur voelde hoe de woede in zijn aderen kroop. ‘Zeg uit mijn naam tegen…’

Verder kwam hij niet. Vledder stormde met een bleek gezicht de kamer van de commissaris binnen. De jonge rechercheur hijgde. ‘Notaris Van den Hoeve is zo-even in zijn kantoor neergeschoten.’

De Cock keek hem geschrokken aan.

‘Dood?’

Vledder knikte.

‘Drie kogels recht in zijn gezicht.’

De Cock kneep een enkel moment zijn beide ogen dicht en wendde zich toen tot commissaris Buitendam, die uit zijn stoel was opgestaan. ‘Zeg uit mijn naam tegen de officier van justitie,’ sprak hij ijzig, ‘dat de grap is begonnen en dat ik mijn zinloos onderzoek voortzet.’ De oude rechercheur zweeg even en blikte onbevangen omhoog naar het smalle gezicht van de lange, statige politiechef. ‘En u behoeft mij ook de deur niet te wijzen… die kan ik zelf wel vinden.’

De grijze speurder draaide zich langzaam om en wandelde met Vledder in zijn kielzog waardig de kamer van de commissaris uit.

7

Notaris M.G. van den Hoeve lag op zijn rug achter zijn bureau naast een omgevallen stoel. Zijn bolrond gezicht was deerlijk verminkt. Op zijn voorhoofd, kort onder de haargrens, zaten dicht bijeen twee kogelgaten. Een derde kogel was via de rechteroogkas het hoofd binnengedrongen.

Vledder liep geschrokken door de aanblik achter de rug van De Cock vandaan en verliet het vertrek.

De oude rechercheur bezag de situatie… koel en afstandelijk… met een scherpe blik voor het detail. Naar zijn overtuiging werd de notaris door de kogels getroffen toen hij achter zijn bureau zat. Door de kracht van de inslagen was hij met zijn stoel achterovergetuimeld en op zijn rug terechtgekomen.

De Cock hurkte bij de dode neer en bezag nogmaals de verwondingen aan het gezicht. Er was slechts een kleine spreiding. De kogelgaten zaten opmerkelijk dicht bijeen… een duidelijke aanwijzing voor een geoefend schutter.

De grijze speurder kwam weer overeind en liet zijn blik door het vertrek dwalen. Rechts waren twee hoge ramen met uitzicht over het troebele water van de Keizersgracht. Achter het bureau, naast de omgevallen stoel, stond een grote oude brandkast van Lips — gesloten, gaaf — zonder zichtbare sporen van braak. Ook het rijtje stalen kasten links aan de wand was ongehavend. Op het immense bureau van de notaris lagen geen bescheiden of dossiers.

De Cock schoof de mouw van zijn regenjas iets terug en keek op zijn horloge. Het was kwart over twee. Hij keek op en wendde zich tot Vledder, die met een ontdaan gezicht naast een halfopen deur tegen de deurpost stond geleund. De confrontatie met een gewelddadige dood kon de jonge rechercheur nog steeds moeilijk verwerken.

‘Wie heeft hem ontdekt?’

Vledder gebaarde achter zich.

‘Een oude bediende, Hendrik de Vries. Hij noemt zichzelf klerk. Ik heb nog niet behoorlijk met hem kunnen praten. Hij is totaal overstuur, geeft voortdurend over.’

De Cock keek hem bezorgd aan.

‘Heeft hij een dokter nodig?’

Vledder schudde traag zijn hoofd.

‘Dat dacht ik niet. Het is even de schok. De oude man trekt wel weer bij.’

De jonge rechercheur toonde een moede glimlach. ‘Net als ik. Ik zal straks proberen om alsnog een verklaring van hem op te nemen.’

De Cock knikte instemmend.

‘Is er nog ander personeel?’

Vledder trok zijn schouders op.

‘Ik heb buiten die oude man niemand op het kantoor gezien.’

Bram van Wielingen kwam het vertrek binnen. Hij zette zijn aluminium koffertje in het midden van de kamer op een Perzisch tapijt en keek lachend naar De Cock. ‘Dat ben ik van jou niet gewend… een moord overdag. Meestal laat je mij bij nacht en ontij uitrukken.’ Hij keek om zich heen. ‘Waar is het lijk?’

De Cock wees.

‘Hij ligt achter zijn bureau. Schrik niet, hij ziet er niet erg appetijtelijk uit.’

Bram van Wielingen maakte een nonchalant gebaar.

‘Dat doen lijken nooit,’ bromde hij. De politiefotograaf bukte zich, opende zijn koffertje en nam daaruit zijn Hasselblad. In een reeks routinehandelingen monteerde hij daarop een flitslicht en liep naar de plek die De Cock hem had gewezen. Even aarzelde hij, toen richtte hij zijn camera en flitste in het dode gezicht van de notaris.

Vledder liep van de deurstijl weg toen dokter Den Koninghe het vertrek binnenkwam. Achter hem torenden twee onaandoenlijke broeders van de Geneeskundige Dienst met hun brancard.

De Cock slofte met een blijde lach om zijn mond op de lijkschouwer af en drukte hem hartelijk de hand.

De oude rechercheur had een zwak voor de kleine excentrieke dokter met zijn ouderwetse grijze slobkousen onder een deftige streepjesbroek, zijn stemmig zwart jacquet en zijn verfomfaaide groenuitgeslagen garibaldihoed.

‘Hoe maakt u het?’ vroeg hij belangstellend.

Dokter Den Koninghe keek door zijn metalen brilletje schuin naar hem op.

‘Ben je van gewoonte veranderd?’

De Cock reageerde verwonderd.

‘Hoezo?’

‘In de regel presenteer jij mij gewelddadig gedode mensen in de late avond of vroege nacht… nooit des daags bij puur daglicht.’

De Cock spreidde zijn handen.

‘De tijdstippen waarop ik u slachtoffers presenteer, worden niet door mij bepaald,’ sprak hij verontschuldigend. ‘Het is mijn noodlot. Als man van het recht ben ik gekoppeld aan de klok van de misdaad.’

Den Koninghe sjokte aan hem voorbij, gebaarde aan Bram van Wielingen, dat hij zich met zijn camera achter het bureau diende te verwijderen en hurkte daarna met krakende knieën bij de dode neer.

Zijn onderzoek duurde slechts kort. Hij keek naar de verwondingen aan het gezicht van de notaris. Vluchtig… bijna ongeïnteresseerd. Al na een paar seconden kwam de oude lijkschouwer overeind, nam zijn bril af, pakte zijn witte pochette uit het borstzakje van zijn jacquet en poetste zijn glazen schoon.

‘Hij is dood,’ sprak hij laconiek.

De Cock knikte met een ernstig gezicht.

‘Dat begreep ik,’ reageerde hij simpel.

De dokter wees in de richting van de dode.

‘Nog niet lang. Ik schat hooguit een uur. De lichaamstemperatuur is nauwelijks gedaald.’

Hij zette met precieze bewegingen zijn bril weer op en plooide zijn pochette terug in de borstzak van zijn jacquet. Voor hij wegliep wuifde hij achter zich in de richting van de dode notaris.

‘De man of de vrouw die op hem schoot, had blijkbaar een hekel aan dat bolle gezicht.’

De lijkschouwer glimlachte om zijn eigen opmerking, zwaaide tot afscheid en liep de kamer uit.

In de deuropening botste hij bijna tegen Ben Kreuger.

De dactyloscoop kwam met zijn koffertje in zijn hand naar De Cock toe en keek om zich heen.

‘Is hier voor mij nog iets te kwasten?’[2]

De Cock wees voor zich uit.

‘Misschien aan deze zijde van het bureau. Mogelijk heeft de dader voor hij schoot even met zijn handen voor op het blad van het bureau gesteund.’ De oude rechercheur zweeg even en zuchtte. ‘Veel hoop heb ik er niet op. Voor zover ik heb kunnen nagaan, is hier niets aangeraakt… Het lijkt erop dat de moordenaar is binnengekomen, heeft geschoten en weer is weggegaan.’

‘Een liquidatie?’

De Cock knikte.

‘Daar heeft het veel van weg.’

Ben Kreuger zuchtte.

‘Dat is tegenwoordig aan de orde van de dag. Ik heb er dit jaar al tientallen meegemaakt. In de kringen van de misdaad worden doodvonnissen snel uitgesproken en uitgevoerd.’

Vledder liep dreunend op hem toe. Zijn gezicht zag opgewonden.

‘Ik heb Hendrik de Vries, die klerk, verhoord. Hij was weer aanspreekbaar.’

‘En?’

‘Hij neemt altijd van huis een paar boterhammen mee en gebruikt zijn lunch hier op kantoor.’

De Cock grijnsde.

‘Zo,’ sprak hij spottend, ‘dat is dan heel belangrijk om te weten.’

Vledder keek hem vernietigend aan.

‘Het is inderdaad belangrijk,’ reageerde hij fel. ‘Vanmorgen tegen twaalf uur kwam notaris Van den Hoeve naar hem toe en gaf hem vijfentwintig gulden. “Hier,” zei hij, “ga maar in de stad lunchen.”’

De Cock fronste zijn wenkbrauwen.

‘Hij stuurde hem weg.’

Vledder knikte heftig.

‘Precies. Hij wilde niet dat de klerk tijdens lunchtijd op kantoor verbleef.’

De Cock plukte peinzend aan zijn onderlip.

‘Deed de notaris dat wel meer?’

‘Wat bedoel je?’

‘Die klerk, Hendrik de Vries, geld geven om in de stad te gaan lunchen.’

Vledder knikte opnieuw.

‘Steeds als de neven kwamen.’

‘De neven?’

De jonge rechercheur slikte.

‘Walter en Wouter van Fluijtenberg.’

De Cock keek Vledder verwonderd aan.

‘Is er vanmiddag al sectie?’

De jonge rechercheur knikte.

‘Om kwart over vijf. Het kwam dokter Rusteloos beter uit. Voor morgen heeft hij al een reeks afspraken.’

De Cock wees voor zich uit.

‘Denk je aan de kogels? Vermoedelijk steken ze nog ergens tussen de hersenen van de notaris. Ik heb geen uitschotverwondingen gezien.’

‘En geen hulzen.’

De Cock schudde zijn hoofd.

‘Het wapen was vrijwel zeker een revolver… vermoedelijk met een korte loop.’

Vledder keek naar hem op.

‘Wie was het: Walter of Wouter?’

De Cock trok een bedenkelijk gezicht.

‘Het is gevaarlijk om snelle conclusies te trekken,’ sprak hij bedachtzaam. ‘De enige aanwijzing die wij hebben, is, dat Van den Hoeve zijn klerk in de stad liet lunchen.’

‘En dat gebeurde steeds als de notaris door de neven werd geconsulteerd.’

De Cock knikte instemmend.

‘We kunnen wel aannemen, dat de notaris zijn bezoeker of bezoekers heeft gekend. En mogelijk waren het de beide neven. Of misschien slechts een van hen. We zijn alleen nog heel ver van de bewijsvoering af.’

‘Je neemt wel aan dat de moord verband houdt met de omstreden dood van Frederik Fluweel?’

De Cock maakte een wrevelig gebaartje.

‘Het heeft naar mijn gevoel alles te maken met die valse kennisgeving van overlijden.’ Hij strekte zijn vinger naar Vledder uit. ‘Ben je nog nagegaan waar die kaarten zijn gedrukt?’

De jonge rechercheur knikte.

‘Een kleine drukkerij aan de Planciusstraat… een eenmansbedrijfje. De tekst werd telefonisch doorgegeven. De kaarten en enveloppen werden afgehaald door een jochie van een jaar of tien, die zei dat een meneer hem had gevraagd om dat te doen.’

‘Kende de drukker dat jochie?’

‘Nee.’

‘Hoeveel kaarten zijn er met de tekst vervaardigd?’

‘Vijfentwintig.’

De Cock trok met een zucht de enveloppe uit de binnenzak van zijn colbert en legde die voor zich op zijn bureau.

‘En ik,’ sprak hij somber, ‘heb er een van.’

Er werd op de deur van de grote recherchekamer geklopt en Vledder riep: ‘Binnen!’

De deur ging langzaam open en in de deuropening verscheen een slanke man, gekleed in een lange antracietgrijze mantel, waaronder een witzijden sjaal. Hij nam voorzichtig zijn donkere Edenhoed af en liep met slepende tred op De Cock toe.

‘U behandelt de moord op notaris Van den Hoeve?’

De oude rechercheur antwoordde niet direct. Hij keek de man onderzoekend aan. De Cock schatte hem op voor in de veertig. Hij had donkerblond, bijna zwart haar en vriendelijke grijze ogen in een lang gezicht, waarin een brede kin domineerde.

‘Met wie heb ik het genoegen?’

De man maakte een verontschuldigend gebaar.

‘Neemt u mij niet kwalijk. Mijn naam is Van Ulvenhout… Charles van Ulvenhout. Hendrik de Vries, de klerk van notaris Van den Hoeve belde mij en vertelde mij het verschrikkelijke nieuws.’

De Cock gebaarde naar de stoel naast zijn bureau.

‘Neemt u plaats.’

Van Ulvenhout knoopte zijn mantel los en ging zitten.

‘Ik was werkelijk even geschokt.’

‘U kende de notaris?’

Van Ulvenhout glimlachte.

‘Vluchtig… heel vluchtig. Ik heb hem in het verleden wel eens ontmoet.’

De Cock knikte begrijpend.

‘Wanneer belde die klerk u?’

Charles van Ulvenhout blikte op zijn polshorloge.

‘Ongeveer een halfuur geleden.’

‘Was er een speciale reden, dat de klerk u van de moord op de hoogte bracht?’

Charles van Ulvenhout glimlachte.

‘Ik had voor vanmiddag een afspraak met notaris Van den Hoeve. Dat… eh, dat kon nu niet doorgaan.’

De Cock knikte bedachtzaam. ‘Dat klinkt plausibel,’ reageerde hij traag. De oude rechercheur keek op. ‘Maar ik neem niet aan, dat het niet doorgaan van uw afspraak met notaris Van den Hoeve, voor u aanleiding was voor een tocht naar de Warmoesstraat?’

Charles van Ulvenhout schudde zijn hoofd.

‘Ik meen dat ik als goedwillend burger u bepaalde zaken niet mag onthouden… zaken, die mogelijk verband houden met de dood van notaris Van den Hoeve.’

‘Zoals?’

Charles van Ulvenhout zuchtte.

‘Ik ben vele, vele jaren bevriend geweest met Frederik Johannes van Fluijtenberg.’

De Cock keek de man voor zich verwonderd aan.

‘U?’

Over het gezicht van Charles van Ulvenhout gleed een glimlach. ‘Ik heb nooit aan zijn uitgebreide criminele activiteiten deelgenomen. Dat heeft hij ook nooit van mij verlangd. Onze interesses hadden andere draagvlakken. De vriendschap tussen hem en mij ontstond nadat mijn zuster Liesbeth een relatie met hem had aangeknoopt.’

‘Tante Liesbeth.’

‘Zo werd ze in de familie genoemd.’

‘Wist uw zuster van zijn… eh, zijn criminele activiteiten?’

Charles van Ulvenhout knikte.

‘Daar maakte Frederik van Fluijtenberg nooit een geheim van. Hij voelde zich ook niet in het minst bezwaard. Het was zijn manier van leven… van het verwerven van inkomsten.’

De Cock grinnikte.

‘Belastingvrij.’

Charles van Ulvenhout spreidde zijn beide handen.

‘Hoe u als rechercheur ook over hem mag denken… Frederik was een prettig mens, een beminnelijk man. Mijn zuster is tot haar dood toe heel gelukkig met hem geweest.’

De Cock knikte.

’Requiem aeternam dona eis, Domine,’ declameerde hij. ‘Heer geef hem de eeuwige rust.’

Charles van Ulvenhout keek hem strak aan.

‘U bedoelt dat spottend?’ vroeg hij streng.

De Cock schudde traag zijn hoofd.

‘Als Frederik Johannes van Fluijtenberg zijn leven… naar welke maatstaven dan ook gemeten… verkeerd had ingericht, dan zal u nu wel zijn geoordeeld door Hem, die alle feiten kent. Ik ken ze niet. En uw komst heeft mij tot nu toe niet veel wijzer gemaakt.’

Charles van Ulvenhout reageerde gelaten.

‘Ik heb u alleen willen schetsen wat voor een soort man Frederik was. Dat is belangrijk. Wilt u in de moord op notaris Van den Hoeve ooit enige klaarheid brengen, dan zult u rekening moeten houden met het ware karakter van Frederik Johannes van Fluijtenberg… een man die zijn liefde nooit heeft verloochend.’

De Cock trok zijn wenkbrauwen samen.

‘Liefde? Liesbeth is dood.’

Charles van Ulvenhout knikte. ‘Liesbeth is dood,’ herhaalde hij somber. ‘God hebbe haar ziel.’ Hij zweeg even, zuchtte diep. ‘Maar Frederik en Liesbeth hebben een zoon… een jongen uit hun liefde geboren. Hij is nu drieëntwintig jaar en draagt de naam van mijn zuster… Van Ulvenhout… Frederik Johannes van Ulvenhout.’

‘Dat wist ik niet. Mij is nooit verteld dat Frederik Fluweel een zoon had.’

Charles van Ulvenhout schudde zijn hoofd.

‘Er zijn er ook maar weinigen die dat weten.’ Hij draaide zich naar De Cock. ‘Waarom vraagt u mij niet, waarover ik vanmiddag met notaris Van den Hoeve een onderhoud zou hebben?’

De Cock stak zijn beide handen vooruit.

‘Aan die vraag was ik nog niet toegekomen,’ sprak hij verontschuldigend. De oude rechercheur boog zich iets naar voren. ‘Maar ik stel u die vraag alsnog: waarover zou u vanmiddag een onderhoud hebben met notaris Van den Hoeve?’

Charles van Ulvenhout strekte zijn rug.

‘Het testament van mijn vriend Frederik Johannes van Fluijtenberg… onbegrijpelijk… aan zijn zoon heeft hij niets nagelaten.’

8

De Cock keek de man voor zich nadenkend aan.

‘Frederik Fluweel… ik bedoel de heer Van Fluijtenberg,’ memoreerde hij, ‘heeft een zoon, een natuurlijk kind, zoals de wet dat noemt, bij uw zuster Liesbeth… Liesbeth van Ulvenhout.’

Charles van Ulvenhout knikte.

‘Hij wordt Freddy genoemd. En is… of wordt dit jaar drieëntwintig.’

‘Meerderjarig. En in staat om voor zijn eigen rechten op te komen?’

‘Zeker.’

De oude rechercheur gebaarde voor zich uit.

‘En aan die jongen, op wie uw vriend, de heer Frederik van Fluijtenberg, zo u zegt, zeer was gesteld, heeft hij niets nagelaten?’

Charles van Ulvenhout schudde zijn hoofd.

‘Geen stuiver.’

De Cock fronste zijn wenkbrauwen.

‘Was er een verwijdering ontstaan?’ Charles van Ulvenhout schudde zijn hoofd.

‘Absoluut niet. Ik zou zeggen, integendeel. Na de dood van mijn zuster Liesbeth wilde Freddy in Antwerpen blijven. Daar had hij zijn jeugd doorgebracht. Freddy voelde er weinig voor om het nogal zwervende bestaan van zijn vader na te volgen. Ook zijn interesse in criminele zaken deelde hij niet.’

De Cock gniffelde.

‘Gelukkig niet.’

Charles van Ulvenhout negeerde de opmerking.

‘Frederik kwam vaak naar Antwerpen,’ ging hij onverstoorbaar verder. ‘Dan bezochten ze samen het graf van Liesbeth. Ook zorgde Frederik maandelijks voor een vorstelijke toelage, maar sinds zijn vlucht uit de Bijlmerbajes heeft Freddy niets meer van hem gehoord of gezien.’

‘Ook de toelagen hielden op?’

‘Ja.’

De Cock boog zich iets naar voren.

‘En vanmiddag had u een afspraak met notaris Van den Hoeve om over het testament van uw vriend Frederik van Fluijtenberg te spreken?’

Charles van Ulvenhout knikte.

‘Ik wilde weten hoe Frederik ertoe was gekomen om zijn zoon uit zijn testament te schrappen. Ik zei al, een onbegrijpelijke zaak.’

De Cock fronste zijn wenkbrauwen.

‘Bent u de zaakgelastigde van Freddy? Heeft hij u gemachtigd om namens hem op te treden?’

Charles van Ulvenhout schudde zijn hoofd. ‘Ik ben weduwnaar. Ik heb zelf een dochter in de leeftijd van Freddy. Ik weet hoe onervaren kinderen in dergelijke zaken zijn. Ik acht het eenvoudig mijn plicht om voor de belangen van het kind van mijn zuster op te komen.’

De Cock knikte begrijpend.

‘Er bestond wel een testament, waarin Freddy als begunstigde was opgenomen?’

Charles van Ulvenhout knikte nadrukkelijk.

‘Frederik heeft altijd tegen mij en ook tegen mijn zuster Liesbeth gezegd: “Mocht mij iets overkomen… de toekomst van die jongen is verzekerd.”’

De Cock plukte aan zijn onderlip.

‘En dat testament zou zijn opgemaakt door de nu zo gewelddadig om het leven gekomen notaris M.G. van den Hoeve?’

Charles van Ulvenhout zuchtte.

‘Zover ik weet, liet Frederik al zijn zaken door hem behandelen. Ik vermoed dat notaris Van den Hoeve de enige man was, die Frederik in zakelijk opzicht vertrouwde.’

Begeleid van een gespeeld gebaar van wanhoop strekte De Cock zijn beide handen met gespreide vingers naar Charles van Ulvenhout uit. ‘Uw vriend,’ riep hij quasi verbijsterd, ‘de heer Frederik Johannes van Fluijtenberg stierf ruim drie jaar geleden… en u gaat nu pas, na drie jaar, eens voorzichtig informeren hoe het met dat testament van uw vriend zat?’

Charles van Ulvenhout keek hem geschokt aan.

‘Drie jaar?’ lispelde hij. ‘Stierf Frederik al drie jaar geleden?’

De Cock knikte.

‘Zijn graf ligt op Sint Barbara onder een roodgranieten steen. Als u wilt, kunt u daar eens gaan kijken… vak B, nummer 27.’

Het klonk hard, bijna als een beschuldiging.

Met nerveus plukkende vingers greep Charles van Ulvenhout naar de binnenzak van zijn colbert en pakte daaruit een paarsomrande enveloppe. In een wild gebaar wierp hij die De Cock toe.

‘Hier,’ riep hij snikkend. ‘Het enige teken van leven dat ik na zijn vlucht uit de Bijlmerbajes heb gekregen… zijn bericht van overlijden.’

De Cock keek de man secondenlang aan.

‘U wist echt niet,’ vroeg hij ongelovig, ‘dat uw vriend, de heer Van Fluijtenberg, al drie jaar geleden stierf?’

Charles van Ulvenhout schudde zijn hoofd.

‘Ik dacht dat Frederik zich schuilhield… ergens in het buitenland… voor justitie. Hij had na zijn vlucht uit de Bijlmerbajes nog een paar jaar gevangenisstraf te goed.’

De Cock tikte met zijn middelvinger op de paarse enveloppe voor zich op zijn bureau.

‘Dit bericht,’ stelde hij nadrukkelijk, ‘was voor u aanleiding om een afspraak te maken met notaris Van den Hoeve?’

‘Inderdaad.’

‘Wanneer hebt u die afspraak gemaakt?’

‘Vanmorgen.’

De Cock tikte opnieuw op de enveloppe. ‘Als u niet wist, meneer Van Ulvenhout,’ sprak hij lijzig, ‘dat uw vriend Frederik van Fluijtenberg al drie jaar geleden stierf… waarom was u dan gistermorgen niet op Sint Barbara?’

Toen Charles van Ulvenhout met slepende tred uit de recherchekamer was vertrokken, staarde De Cock met een nors gezicht voor zich uit.

‘Hij liegt,’ sprak hij bars.

Vledder keek hem verwonderd aan.

‘Ik vond zijn verklaring heel aannemelijk. Als Charles van Ulvenhout pas vanmorgen met de post dat bericht van overlijden heeft ontvangen, dan kon hij gisteren niet weten, dat zijn vriend Frederik op Sint Barbara zou

worden begraven.’

De Cock schudde zijn hoofd.

‘Hij liegt,’ herhaalde hij somber. ‘Of hij verzwijgt iets voor ons.’

Vledder trok een denkrimpel in zijn voorhoofd.

‘Ik begrijp je niet,’ riep hij wrevelig. ‘Waarom liegt Van Ulvenhout… of verzwijgt hij iets? Ik heb in zijn betoog geen onwaarheden ontdekt.’

De Cock boog zich naar voren.

‘Hoe wist Charles van Ulvenhout dat zijn vriend Frederik van Fluijtenberg niets aan zijn natuurlijke zoon Freddy had nagelaten?’

Vledder aarzelde even.

‘Omdat die jongen niets had gekregen.’

‘Waarvan?’

Vledder grinnikte vreugdeloos.

‘De erfenis… de erfenis van zijn natuurlijke vader.’

De Cock grijnsde.

‘Wanneer worden testamenten geopend en erfenissen verdeeld?’

‘Na het overlijden van de erflater.’

De Cock lachte.

‘Precies. En wanneer stierf de erflater?’

‘Drie jaar geleden.’

De Cock gebaarde met zijn beide handen.

‘Maar Charles van Ulvenhout wil ons doen geloven, dat hij dat niet wist… dat hij pas vanmorgen bij het ontvangen van dat bericht van overlijden had vernomen dat zijn vriend was gestorven.’

Vledder zuchtte.

‘Misschien heeft notaris Van den Hoeve hem vanmorgen al telefonisch medegedeeld dat Freddy niet tot de begunstigden behoorde.’

De Cock schudde zijn hoofd.

‘In dat geval had notaris Van den Hoeve gezegd, dat Frederik Johannes van Fluijtenberg al drie jaar geleden stierf en dat de erfenis naar de beide neven Walter en Wouter was gegaan.’

Vledder slikte.

‘En dan was jouw mededeling,’ sprak hij geschokt, ‘dat zijn vriend Frederik al drie jaar dood was, voor hem geen verrassing meer.’

De Cock trok zijn gezicht strak.

‘Ik zei je toch, Charles van Ulvenhout liegt.’

Vledder greep met zijn beide handen naar zijn hoofd. ‘Maar waarom?’

De Cock gniffelde.

‘Beste Dick, dat is de tweede maal in deze zaak dat je mij een vraag stelt, waarop ik je het antwoord moet schuldig blijven.’

Vledder keek omhoog naar de klok boven de deur van de grote recherchekamer en stond met zichtbare tegenzin op. ‘Het wordt tijd,’ verzuchtte hij. ‘Ik moet naar de sectie op Westgaarde. Ik kan dokter Rusteloos moeilijk op mij laten wachten.’

De Cock knikte instemmend.

‘Doe hem de groeten van me.’

Vledder keek op hem neer.

‘Waarom ga je zelf niet?’

De Cock schudde zijn hoofd.

‘Ik heb in mijn lange rechercheleven genoeg secties bijgewoond. En daarbij… ik vind dat een mens er vanbinnen niet zo mooi uitziet.’

Vledder liep van hem weg en wuifde ten afscheid.

De jonge rechercheur was nog geen vijf minuten vertrokken, toen twee mannen zonder kloppen de recherchekamer binnenstapten. Ze waren nagenoeg even groot en droegen beiden een donkerblauw glimmend kostuum, waaronder een witzijden overhemd met een felrode das. De Cock schatte hen op voor in de dertig. Er waren duidelijke overeenkomsten in gelaatstrekken, maar het haar van de man, die de grijze speurder als de oudste onderkende, was iets donkerder van kleur. Ook lagen zijn lichtbruine ogen iets dieper in de kassen.

De Cock stond op en schoof een tweede stoel naast zijn bureau. Intuïtief, zonder dat zij iets hadden gezegd, wist de oude rechercheur wie de beide mannen waren en hij betreurde het dat Vledder er niet meer was.

Met een vriendelijke glimlach om zijn lippen beduidde hij hen dat zij konden plaatsnemen.

Wat onwennig gingen de beide mannen zitten en de oudste nam het woord. ‘Ik ben Wouter,’ sprak hij met een rauwe stem. ‘Wouter van Fluijtenberg.’ Hij wees opzij. ‘En dat is mijn broer Walter. We hadden vanmiddag een afspraak met onze notaris… de heer Van den Hoeve… op zijn kantoor aan de Keizersgracht. Daar komen we net vandaan. Die ouwe man op het kantoor vertelde ons, dat ze de notaris in zijn lunchpauze hadden neergeknald en dat u het onderzoek leidde.’

De Cock knikte.

‘Dat klopt. Die oude man… Hendrik de Vries, klerk in dienst van de notaris… was in de stad gaan lunchen en trof bij zijn terugkeer de heer Van den Hoeve dood achter zijn bureau.’

Wouter van Fluijtenberg snoof.

‘Een kolerestreek,’ gromde hij. ‘Weet u al wie het heeft gedaan?’

De Cock schudde zijn hoofd.

‘Ik heb nog geen enkele aanwijzing omtrent de dader.’ De oude rechercheur zweeg even. ‘Of daders.’

Wouter van Fluijtenberg keek hem onderzoekend aan.

‘Het motief?’

De Cock schoof zijn onderlip naar voren.

‘Dat is in dit prille stadium van onderzoek,’ antwoordde hij bedachtzaam, ‘nog moeilijk te zeggen. Motieven liggen vaak diep verborgen.’

Wouter van Fluijtenberg glimlachte.

‘U zult zich toch al wel een idee over deze moord hebben gevormd?’ In zijn rauwe stem trilde iets van ongeduld.

De Cock maakte een lichte schouderbeweging.

‘Ik heb alleen het vermoeden,’ formuleerde hij voorzichtig, ‘dat iemand de mening was toegedaan dat het voor hem en anderen beter was, dat notaris Van den Hoeve verder voor eeuwig zou zwijgen.’

Wouter van Fluijtenberg grinnikte.

‘Wie heeft daar belang bij?’

De Cock wees in zijn richting.

‘Dat is een heel goede vraag… een vraag waarop ik het antwoord zal trachten te vinden.’ De oude rechercheur spreidde zijn beide handen en toonde een innemende glimlach. ‘Wat doet een notaris? Hij maakt testamenten op en regelt nalatenschappen.’

Het gezicht van Wouter van Fluijtenberg verstarde.

‘Zoekt u het in die richting?’

De Cock knikte.

‘Onder meer.’ Hij liet zijn blik over de beide mannen dwalen. Het onderhoud amuseerde hem. De beide broers stonden als uiterst gewelddadig bekend. Hij vroeg zich af hoe intelligent ze waren. ‘U had voor vanmiddag een afspraak met de notaris?’

‘Inderdaad.’

‘Waarover wilde u hem spreken?’

Wouter van Fluijtenberg tastte in de binnenzak van zijn glimmende kostuum en wierp hem een enveloppe met een paarse rand toe. ‘Walter en ik wonen beiden in België, in Brasschaat. Dit hebben wij vanmorgen met de post gekregen.’

De Cock liet de enveloppe onberoerd op zijn bureau liggen. ‘Het overlijdensbericht,’ sprak hij hoofdknikkend, ‘van Frederik Johannes van Fluijtenberg… oom van u beiden.’

Wouter van Fluijtenberg wond zich zichtbaar op.

‘Dit is een gore grap… een vieze stinkende gore grap. Frederik Fluweel is al drie jaar dood.’

De Cock knikte.

‘En ligt begraven op Sint Barbara.’

Wouter van Fluijtenberg keek hem argwanend aan.

‘Dat weet u?’

De Cock knikte opnieuw.

‘Ik heb gistermorgen zijn graf gezien… vak B, nummer 27… met een monumentale grafsteen van glimmend rood graniet.’

Walter van Fluijtenberg verschoof iets op zijn stoel.

‘Die steen heb ik voor hem uitgezocht,’ grinnikte hij vrolijk. ‘Frederik Fluweel zei altijd: “Jongens… in ons vak moet je keihard zijn… een hart bezitten van vlammend rood graniet.”’

De Cock grijnsde.

‘Het vak van transporteurs?’ vroeg hij speels. ‘Stoere chauffeurs… wilde truckers… onverschrokken ridders van de grote weg?’

Het klonk spottend.

Wouter van Fluijtenberg beduidde zijn broer met een simpele handbeweging dat hij verder diende te zwijgen. ‘Wij… eh, wij kennen uw reputatie,’ sprak hij bedachtzaam. ‘Rechercheur De Cock is in onze kringen een begrip. Ik neem onvoorwaardelijk aan, dat u inmiddels over ons voldoende bent geïnformeerd… dat u de organisatievorm kent, die Frederik Fluweel gebruikte om zijn activiteiten te ontplooien.’ Hij strekte zijn wijsvinger naar de grijze speurder uit. ‘Dan weet u, dat ook wij… neven van Frederik Fluweel… een reputatie hebben te verliezen.’ Hij zweeg even en boog zich iets naar voren. ‘Het is onze wens, dat de eeuwige rust… het requiem van onze oom Frederik, niet wordt verstoord.’

De ondertoon van dreiging in de stem van Wouter van Fluijtenberg was onmiskenbaar.

De Cock maakte een verontschuldigend gebaartje.

‘Wat uw oom Frederik in zijn leven ook heeft gedaan of misdaan… in de wet staat dat strafvervolging eindigt bij de dood van de verdachte. Uw oom is dood… over de doden niets dan goeds. Ik heb geen enkele reden om zijn eeuwige rust te verstoren.’

Wouter van Fluijtenberg ademde zwaar. Zijn beide neusvleugels trilden. Hij reikte ver naar voren over het bureau van De Cock en tikte met zijn wijsvinger op de enveloppe met de paarse rand. ‘Wij willen weten wie dit heeft geflikt… Wie de gore moed heeft gehad om die rouwcirculaire rond te sturen… als zou oom Frederik niet drie jaar geleden, maar pas nu zijn gestorven.’ Hij zakte grinnikend terug op zijn stoel. ‘En als wij hem hebben gevonden, behoeft u zich over de straf-ver-vol-ging geen zorgen meer te maken.’

De Cock glimlachte. ‘Die taak,’ vroeg hij cynisch, ‘nemen jullie dan vrijwillig van justitie over?’

Wouter van Fluijtenberg stond op. Om zijn mond gleed een wrede grijns.

‘Met plezier… en afdoende.’

9

Op het gezicht van Vledder lag verbazing. ‘Jij had W&W bij je… Wouter en Walter… hier in de recherchekamer?’

De Cock knikte. ‘Jammer. Jij was net de deur uit op weg naar de sectie, toen ze hier binnenkwamen.’

‘En?’

‘Wat bedoel je?’

‘Bekenden zij dat ze notaris Van den Hoeve hadden neergeschoten?’

De Cock lachte. ‘Ik heb niet het idee,’ sprak hij zacht gnuivend, ‘dat de beide broertjes door gewetenswroeging worden verteerd. Spontane bekentenissen zijn van hen niet te verwachten.’

‘Wat kwamen ze doen?’

De Cock grijnsde. ‘Vertellen dat ze beiden een afspraak met notaris Van den Hoeve hadden.’

‘Vanmiddag?’

‘Inderdaad… vanmiddag.’

Vledder keek hem geschokt aan. ‘Ze waren dus op de Keizersgracht.’

De Cock knikte. ‘Volgens de beide broers ging de afspraak tot hun spijt niet door omdat de notaris inmiddels keurig was doodgeschoten.’

Vledder schudde zijn hoofd. ‘Ik heb de agenda van notaris Van den Hoeve nagekeken,’ sprak hij nadenkend. ‘Zorgvuldig. Er stond niets in over een afspraak met Walter en Wouter van Fluijtenberg. En volgens de klerk Hendrik de Vries waren er die dag geen afspraken gepland. Het enige frappante was, dat hij geld kreeg voor een lunch in de stad.’

De Cock krabde zich achter op z’n hoofd. ‘Ik vermoed dat de notaris zijn handelingen voor de beide broers zoveel als doenlijk is, buiten zijn boeken en buiten zijn personeel hield.’

Vledder grijnsde. ‘Ze zullen, schat ik, het daglicht niet hebben kunnen velen.’ De jonge rechercheur keek op. ‘Heb je de beide broers ook gevraagd waarom ze de notaris wilden spreken?’

‘Uiteraard.’

‘En?’

‘Ze hadden vanmorgen in België een bericht van overlijden ontvangen.’

Vledder grinnikte. ‘Van Frederik Johannes van Fluijtenberg… zo’n valse… zoals jij die gisteren kreeg?’

De Cock knikte. Zijn gezicht stond ernstig.

‘Ze waren er nogal woest over. En ook een tikkeltje nerveus. Ze spraken over een gore grap… een vieze stinkende gore grap. Wouter van Fluijtenberg, de oudste van de twee, voerde hoofdzakelijk het woord. Hij lijkt mij bijzonder intelligent. Zijn broer Walter is veel knapper van uiterlijk, maar volgens mij meer het type van een uitvoerende dommekracht.’

Vledder trok een denkrimpel in zijn voorhoofd. ‘Kwamen ze alleen maar vertellen dat ze een afspraak hadden met de notaris?’

De Cock plukte aan zijn neus. ‘Als ze werkelijk iets met de moord op de notaris te maken hebben,’ sprak hij bedachtzaam. Dan was dat op zich wel een handige zet.’

Vledder gebaarde voor zich uit.

‘Voor het geval dat later mogelijk uit ons onderzoek zou blijken dat de beide broers op de Keizersgracht waren gesignaleerd?’

De Cock knikte.

‘Bijvoorbeeld in de directe omgeving van het kantoor van de vermoorde notaris.’

‘Was die mededeling de enige reden van hun komst?’

De oude rechercheur schudde zijn hoofd.

‘Er was nog iets.’

Vledder fronste zijn wenkbrauwen.

‘Wat dan nog meer?’

De Cock wreef met zijn vlakke hand over zijn gezicht.

‘Een stille wenk… een bedekte bedreiging.’

‘Aan jou?’

De Cock knikte.

‘Het was hun wens, dat de eeuwige rust van oom Frederik niet werd verstoord.’

Vledder kwam wild uit zijn stoel overeind. Zijn gezicht zag rood. ‘Ze hebben niets te wensen,’ riep hij geagiteerd. ‘Wat denkt dat spulletje wel? Het is toch een bezopen gedachte, dat zij ons willen voorschrijven wat we wel of niet mogen doen.’

De Cock glimlachte om de spontane reactie van zijn jonge collega. ‘Ik was er ook niet echt van onder de indruk,’ sprak hij kalmerend. ‘Integendeel. Het was een dom dreigement.’

‘Dom?’

De Cock knikte.

‘Wouter van Fluijtenberg gaf daarmee duidelijk te kennen, dat hij en zijn broer er alle belang bij hebben dat de eeuwige rust van hun oom Frederik niet wordt verstoord… Met andere woorden, dat het hoe en waarom van zijn overlijden niet meer wordt opgerakeld.’ De grijze speurder zweeg even en grijnsde breed. ‘Ik weet niet van wie het idee is… van wie die rouwcirculaires afkomstig zijn… maar ze hebben de beide neefjes danig op drift gebracht.’

Vledder gniffelde.

‘Misschien was dat wel de be…’ De jonge rechercheur maakte zijn zin niet af. Er werd op de deur geklopt en vrijwel onmiddellijk daarna stapte een jongeman de grote recherchekamer in. Hij droeg een opvallende zwarte hoed met een brede rand en rondom een glimmend lint. Een witzijden sjaal bolde tussen de revers van zijn nauwsluitende zwarte colbert.

Richard Roosendaal bleef bij de deuropening staan.

‘Mag ik binnenkomen?’ vroeg hij aarzelend.

De Cock wees voor zich uit.

‘U bent al binnen,’ sprak hij laconiek. De oude rechercheur gebaarde naar de stoel naast zijn bureau. ‘Komt u nader.’

Richard Roosendaal liep langzaam op hem toe, trok de pijpen van zijn pantalon iets op en nam plaats.

‘Ik… eh, ik kom uw hulp inroepen,’ opende hij weifelend. ‘Patricia… mijn zus, vond dat het beste.’

De Cock glimlachte.

‘Ik ben een dienaar van het recht… waarbij wilt u mijn hulp inroepen?’

Richard Roosendaal verschoof iets op zijn stoel.

‘Toen Patricia en ik dat overlijdensbericht van oom Frederik ontvingen, hebben wij daar niet zo bij nagedacht.’

‘Hoe bedoelt u?’

Richard Roosendaal keek De Cock hulpeloos aan.

‘Wij dachten echt dat oom Frederik was overleden en zijn volkomen argeloos naar Sint Barbara gegaan om zijn begrafenis bij te wonen.’

De Cock zuchtte.

‘De rouwstoet kwam niet.’

Richard Roosendaal schudde zijn hoofd.

‘Er was geen begrafenis,’ sprak hij somber. ‘Thuisgekomen hebben wij de rouwcirculaire nog eens aandachtig bekeken en vergeleken met de circulaire die wij hebben verzonden bij de dood van ons moeder.’

De Cock keek hem gespannen aan.

‘En?’

Richard Roosendaal nam de paarsgerande rouwcirculaire uit de binnenzak van zijn colbert, legde die voor De Cock neer en wees.

‘Er staat geen datum op en geen adres,’ zei hij geëmotioneerd. ‘Uit niets blijkt wanneer en door wie dat bericht van overlijden werd verzonden.’

De Cock glimlachte.

‘Ik vermoed dat de verzender of verzendster van die rouwcirculaires ook niet wil dat wij zijn of haar adres kennen.’

Richard Roosendaal gebaarde heftig.

‘Oom Frederik is niet pas gestorven… hij is al drie jaar dood.’

De Cock trok zijn wenkbrauwen samen.

‘Hoe bent u daarachter gekomen?’

Richard Roosendaal sloot even zijn beide ogen.

‘Die middag,’ antwoordde hij rustig, ‘na onze vergeefse tocht naar Sint Barbara, kregen Patricia en ik argwaan. We begrepen dat er iets bijzonders was met de dood van oom Frederik. Ik ben naar het Bevolkingsregister gegaan. Oom Frederik woonde aanvankelijk in België, in Antwerpen, maar na de dood van tante Liesbeth vertoefde hij het meest in Amsterdam in een villa, die hij had gekocht aan de Zuidelijke Wandelweg. Dat adres had ik nog ergens. Bij het Bevolkingsregister zei men tegen mij, dat oom Frederik daar niet meer stond ingeschreven. Toen ik verder informeerde, vertelde men dat hij al drie jaar geleden was overleden.’

De Cock liet zijn hoofd iets zakken.

‘Dat klopt.’

Richard Roosendaal keek hem verrast aan.

‘U wist dat?’

De Cock schudde zijn hoofd.

‘Ik wist het niet op het moment dat ik u en uw zuster op de begraafplaats ontmoette. Pas na uw vertrek ontdekte ik zijn graf.’

‘Op Sint Barbara?’

De Cock spreidde zijn beide armen.

‘Ik had u inmiddels van mijn ontdekking moeten berichten,’ sprak hij verontschuldigend. ‘Ik ben er echter nog niet toe gekomen.’

Richard Roosendaal streek met nerveus trillende handen over zijn haar. ‘Patricia en ik zijn totaal in de war,’ sprak hij beverig. ‘De ontdekking, dat oom Frederik al drie jaar geleden is gestorven, heeft ons diep geschokt. We hadden er min of meer op gerekend, dat hij ons iets van zijn geweldige vermogen zou nalaten. In verband met de ziekte van Patricia kunnen wij dat geld heel goed gebruiken.’

De Cock ademde diep.

‘Dat begrijp ik.’

Richard Roosendaal keek hem smekend aan.

‘Wij hopen dat u ons wilt helpen. Wij willen weten waar en hoe oom Frederik stierf en wat er na zijn dood met zijn bezit is gebeurd.’

De Cock antwoordde niet direct.

‘U en Patricia waren ervan overtuigd dat u tot de erfgenamen van oom Frederik behoorde?’

Richard Roosendaal knikte nadrukkelijk.

‘Oom Frederik heeft altijd gezegd dat wij in zijn testament stonden.’

‘Weet u ook bij welke notaris uw oom zijn testament heeft laten opmaken?’

Richard Roosendaal schudde zijn hoofd.

‘Daar is nooit over gesproken.’

De Cock keek de man voor hem strak aan.

‘Notaris Van den Hoeve.’

Een zenuwtrek zwiepte over de wang van Richard Roosendaal. ‘Die… eh, die naam stond op de rouwcirculaire,’ reageerde hij onthutst.

De Cock knikte. ‘Vanmiddag besloot iemand, dat het beter was dat de notaris er verder voor eeuwig het zwijgen toe deed.’

‘U bedoelt?’

‘Hij werd vermoord.’

Richard Roosendaal slikte. ‘Waarom?’

De Cock trok zijn schouders op. ‘Vermoedelijk omdat notaris Van den Hoeve de nalatenschap van uw oom regelde.’

De mond van Richard Roosendaal gleed open. ‘Is… eh, is die nalatenschap al geregeld?’

De Cock knikte. ‘Drie jaar geleden. Het vermogen van uw oom ging naar zijn beide neven Wouter en Walter van Fluijtenberg.’

De ogen van Richard Roosendaal sperden zich wijd open.

‘Dat… eh, dat kan niet,’ stotterde hij. ‘Dat mag niet… dat… eh, dat is niet goed. Dat… eh, dat kan niet waar zijn.’

De Cock keek hem onderzoekend aan. ‘Waarom niet?’

Richard Roosendaal slikte opnieuw. ‘Oom Frederik… oom Frederik mocht hen niet. Hij kon hun bloed wel drinken.’

Toen Richard Roosendaal uit de grote recherchekamer was vertrokken, liet De Cock zich terugvallen in zijn stoel achter zijn bureau en dacht na. De “grap” met de rouwcirculaires, zo meende hij, begon dramatische vormen aan te nemen.

Charles van Ulvenhout had hem gezegd: ‘Wilt u in deze zaak ooit enige klaarheid brengen, dan zult u rekening moeten houden met het ware karakter van Frederik Johannes van Fluijtenberg… een man die zijn liefde nooit verloochende.’

Maar wat was het ware karakter van die man, een crimineel expert, een man die zich in de misdaad schatten had vergaard? Was hij werkelijk een man die zijn liefde niet verloochende?

Waarom onterfde hij dan zijn bloedeigen zoon en zijn dierbaarste nicht en neef en liet hij zijn gehele vermogen na aan de twee kinderen van zijn oudste broer Johannes? Misdadige neven, van wie hij zelf eens had beweerd dat zij alle slechte eigenschappen in zich verenigden, die er in de genen van het geslacht Van Fluijtenberg voorhanden waren. Of, zoals Richard Roosendaal het kort samenvatte: “hij mocht hen niet… hij kon hun bloed wel drinken.”

De grijze speurder schudde zijn hoofd en zuchtte diep. Er waren geheimzinnigheden rond de dood van oom Frederik Johannes van Fluijtenberg en er waren geheimzinnigheden rond zijn testament. Waarom wilde iemand dat hij opnieuw stierf — voor de tweede keer — en stuurde om die indruk te wekken rouwcirculaires rond?

Er bestond verder, zo overdacht hij, nog steeds een kleine mogelijkheid, dat Frederik Johannes van Fluijtenberg in het geheel niet was gestorven en dat onder de glanzende roodgranieten steen op Sint Barbara een ander lag.

De oude rechercheur zuchtte opnieuw. En notaris Van den Hoeve, de enige man die omtrent al die zaken misschien opheldering had kunnen geven, stierf enkele uren geleden achter zijn bureau met drie kogels in zijn hoofd.

De Cock staakte zijn overpeinzingen en keek op.

‘Hoe was de sectie?’

Vledder trok zijn schouders op. ‘Dokter Rusteloos had er niet veel moeite mee,’ antwoordde hij nonchalant. ‘Hij heeft eerst met een sonde de baan van de kogels afgetast. Toen hij daarna de schedel had geopend, kon hij de projectielen makkelijk vinden.’

De Cock knikte begrijpend. ‘Welk kaliber?’

‘Negen millimeter.’

‘Heb je ze nog bij je?’

Vledder schudde zijn hoofd. ‘Ik heb ze maar direct naar Harold Buis gebracht, onze wapendeskundige. Hij woont in Osdorp in de buurt van Westgaarde. Hij heeft beloofd ze zo spoedig mogelijk te onderzoeken.’

De Cock maakte een hulpeloos gebaartje. ‘We hebben alleen wat aan die kogels als we het wapen vinden.’

Vledder glimlachte. ‘Of als er nog eens met datzelfde wapen een moord wordt gepleegd.’

‘Verwacht je dat?’

‘Ik heb het gevoel dat in deze zaak nog van alles mogelijk is. Misschien krijgen we nog eens toestemming van de officier van justitie tot exhumatie… om te zien wie er werkelijk onder die roodgranieten steen op Sint Barbara ligt.’

De Cock glimlachte. ‘Aan die mogelijkheid heb ik zo-even nog gedacht.’ De grijze speurder keek omhoog naar de klok boven de toegangsdeur van de grote recherchekamer. Het was vijf minuten over halftwaalf. Hij grinnikte voor zich uit. ‘Ik had nog even naar Smalle Lowietje gewild om te horen of hij nog iets meer weet van W&W, de twee illustere broertjes in het kwaad.’ Hij stond geeuwend achter zijn bureau op. ‘Het wordt mij te laat.’

Vledder keek hem gnuivend aan.

‘Ben je morgen op tijd?’

De Cock sjokte naar de kapstok. ‘Als mijn vrouw morgenochtend niet op de slip van mijn hemd ligt.’

Vledder liep hem lachend na. ‘Draag jij hemden in bed? Een normaal mens heeft een pyjama.’

De telefoon op het bureau van De Cock rinkelde.

De jonge rechercheur draaide zich om, liep terug en nam de hoorn op.

Staande naast de kapstok bleef De Cock naar hem kijken en zag hoe het gezicht van Vledder verstarde. Met een bleek gezicht legde hij de hoorn op het toestel terug.

De Cock liep op hem toe. ‘Wie was dat?’

‘De assistente van dokter Achterbosch.’

‘Wat is er?’

‘De dokter is dood.’

‘Vermoord?’

Vledder knikte. ‘Drie kogels in zijn gezicht.’

10

De mollige assistente van dokter Achterbosch stond in de Saxen Weimarlaan handenwringend aan de deur van de wachtkamer van de praktijk. Ze was feestelijk gekleed in een korte witte bontcape, waaronder een lange donkere avondjurk, bedekt met fonkelende lovertjes.

Met een blik vol wanhoop keek ze van De Cock naar Vledder en terug.

‘Ze hebben hem doodgeschoten,’ jammerde ze toonloos. ‘Doodgeschoten… doodgeschoten… doodgeschoten.’ Ze herhaalde het alsof het begrip weigerde bezit van haar te nemen.

De Cock legde vertrouwelijk zijn rechterhand op haar schouder en voelde hoe haar lichaam beefde.

‘Hebt u hem gevonden?’ vroeg hij vriendelijk.

De jonge vrouw knikte.

‘Ik was vanavond met een vriendin van mij naar theater Carré, naar het stuk Les Misérables. Mijn vriendin werd na afloop van de voorstelling door haar man afgehaald en ik liet mij met een taxi naar huis rijden.’ Ze zweeg even, slikte een brok uit haar keel. ‘Toen ik thuiskwam vond ik Joost… dokter Achterbosch… liggend achter zijn bureau… doodgeschoten.’

De Cock keek haar schuins aan.

‘U woont hier?’

In zijn stem trilde verbazing.

De jonge vrouw knikte opnieuw.

‘Ik ben Poelstra… Maria Poelstra. Ik leef samen met de dokter… al zeven jaar… sinds zijn vrouw aan kanker stierf. Voordien was ik al als assistente bij hem in dienst.’

De Cock plukte aan zijn onderlip.

‘Had dokter Achterbosch wel eens problemen met zijn patiënten?’

‘Hoe bedoelt u?’

De Cock wuifde voor zich uit.

‘De autoriteit van een arts is niet meer onaantastbaar,’ legde hij uit. ‘Patiënten willen nog wel eens hun onvrede uiten over een behandeling of een beslissing en tot gewelddadigheden komen. Ik ken daar een paar recente voorbeelden van.’

‘U denkt dat een patiënt dit heeft gedaan?’

De Cock negeerde de vraag.

‘U kent alle patiënten van de dokter?’

Maria Poelstra knikte en wees achter zich.

‘Die staan in de kaartenbak.’

De Cock glimlachte.

‘En de patiënten die niet in de kaartenbak staan?’

Maria Poelstra keek hem onnozel aan.

‘Zijn die er?’

De Cock boog zich iets naar haar toe.

‘Mijn collega en ik waren hier vanmorgen om met dokter Achterbosch over een sterfgeval te praten. Herinnert u zich dat nog?’

‘Zeker.’

‘Heeft de dokter na ons vertrek met u over ons bezoek gesproken?’

Maria Poelstra liet haar hoofd iets zakken en antwoordde niet.

De Cock bracht zijn rechterhand onder haar kin en tilde haar gezicht omhoog. ‘Heeft de dokter,’ herhaalde hij dwingender, ‘met u over ons bezoek gesproken?’

Maria Poelstra knikte traag. ‘U wilde inlichtingen over het overlijden van de heer Van Fluijtenberg.’

‘Kent u dat sterfgeval?’

‘Nee.’

De Cock zuchtte. ‘Zegt de naam Van Fluijtenberg u iets… het is geen alledaagse naam?’

Maria Poelstra liet haar hoofd opnieuw zakken.

‘Ik ken Walter van Fluijtenberg. Een jaar of vijf geleden heb ik dokter Achterbosch geassisteerd bij een kleine operatie.’

De Cock fronste zijn wenkbrauwen.

‘Wat voor een operatie?’

Maria Poelstra slikte. ‘Walter van Fluijtenberg was bij een vuurgevecht met de politie getroffen. Dokter Achterbosch heeft een kogel uit zijn bil verwijderd.’

De Cock zweeg even en streek met zijn pink over de rug van zijn neus. ‘U bent bereid om dat eventueel onder ede te bevestigen?’

Maria Poelstra keek de oude rechercheur verschrikt aan. Haar ogen rolden in haar kassen. ‘Nee… nee,’ riep ze hoofdschuddend. ‘Nooit.’

Ze liep in paniek de oude rechercheur voorbij en holde de wachtkamer uit.

De Cock keek haar na. Secondenlang. Toen draaide hij zich langzaam om en liep verder. Vledder volgde.

Dokter J.H. Achterbosch lag op zijn rug achter zijn bureau naast een omgevallen stoel. Bij zijn linkeroor lag zijn verbrijzelde bril. Zijn gezicht was deerlijk verminkt. Op zijn voorhoofd, kort onder de haargrens, zaten dicht bijeen twee kogelgaten. Een derde kogel was via de rechteroogkas het hoofd van de arts binnengedrongen. Minuscule glassplintertjes glinsterden in en rond zijn rechterwenkbrauw.

De oude rechercheur bezag de situatie… koel en afstandelijk… met een scherpe blik voor het detail. Naar zijn overtuiging werd de arts door de kogels getroffen toen hij achter zijn bureau zat. Door de kracht van de inslagen was hij met zijn stoel achterovergetuimeld en op zijn rug terechtgekomen.

De Cock hurkte bij de dode neer en bezag nogmaals de verwondingen aan het gezicht. Er was slechts een kleine spreiding. De kogelgaten zaten opmerkelijk dicht bij elkaar… een duidelijke aanwijzing voor het werk van een geoefend schutter.

Met een zucht kwam de grijze speurder overeind en keek rond. Zijn gezicht stond strak. Het was een perfecte kopie van de moord op notaris Van den Hoeve… een liquidatie… meedogenloos en met uiterste precisie uitgevoerd.

De gedachte deed hem huiveren.

Bram van Wielingen kwam dreunend het vertrek binnen. Hij zette zijn aluminium koffertje in het midden van de kamer en keek uitdagend naar De Cock. ‘Wat ben je aan het doen?’ vroeg hij meesmuilend. ‘Productie opvoeren? Twee op één dag… ’s middags en ’s avonds?’

De Cock liet de spot aan hem voorbijgaan en antwoordde niet. Zwijgend wees hij naar het lijk achter het bureau. Bram van Wielingen liep op hem toe en blikte over de schouder van de oude rechercheur naar de vloer. ‘Net… net als vanmiddag,’ stamelde hij geschrokken. ‘Ik zie geen verschil.’ De fotograaf keek op. ‘Is er een executiepeloton op pad?’

De Cock knikte traag. ‘Daar lijkt het op,’ sprak hij somber. ‘Qua modes operandi… opzet en uitvoering… is het beslist dezelfde moordenaar als die van vanmiddag.’ De grijze speurder gebaarde naar de dode arts achter zijn bureau. ‘En ik ben er ook van overtuigd, dat onder zijn schedeldak drie kogels zitten van het kaliber negen millimeter, afgevuurd met dezelfde revolver als waarmee vanmiddag notaris Van den Hoeve werd omgebracht.’

Bram van Wielingen keek De Cock zorgelijk aan.

‘Enig idee omtrent de dader?’

De oude rechercheur trok zijn schouders iets op.

‘Ideeën genoeg. Maar bewijzen… ‘Hij maakte zijn zin niet af.

Bram van Wielingen slofte terug naar zijn koffertje en pakte zijn Hasselblad. Op zijn gezicht lag een grijns.

‘Ik wens je veel sterkte.’

De Cock schonk hem een moede glimlach.

‘Ik heb het gevoel,’ reageerde hij mat, ‘dat ik dat nodig heb.’

De oude rechercheur liep achter het bureau vandaan naar dokter Den Koninghe, die met twee onaandoenlijke broeders van de Geneeskundige Dienst in zijn kielzog het vertrek binnenstapte. De oude lijkschouwer drukte hem slapjes de hand. ‘Je mag je wel tot één dode per dag beperken,’ sprak hij minzaam. ‘Ik heb werk genoeg.’ De dokter keek naar hem op. ‘Je hebt beslist een vriendelijk gezicht, maar in mij bruist niet het verlangen om het vaak te zien.’

Het klonk cynisch.

De Cock reageerde niet. Hij duwde de kleine lijkschouwer iets opzij en keek gespannen naar Maria Poelstra, die vanuit de wachtkamer wild het vertrek binnenstormde. Ze droeg nog steeds de lange donkere feestjurk met de glinsterende lovertjes, maar haar zwarte haren hingen warrig langs haar hoofd en haar gezicht zag rood. Hijgend bleef ze voor de grijze speurder staan en zwaaide met een briefje in haar hand.

‘Ik heb de naam van de moordenaar.’

De Cock keek haar verward aan.

‘De naam van de moordenaar?’ herhaalde hij ongelovig.

Maria Poelstra knikte.

‘Ik vond dit briefje boven, half onder het telefoontoestel geschoven. De dokter had nog een afspraak met een patiënt om negen uur.’

De Cock nam het briefje van haar over. Vledder kwam achter hem staan en las over zijn schouder mee.

‘Roosendaal,’ lispelde hij geschrokken. ‘Richard Roosendaal.’

De rechercheurs reden in hun Golf van de Saxen Weimarlaan weg. De Cock trok rillend de kraag van zijn regenjas omhoog. De novembernacht was koud en de motor van de wagen had zijn bedrijfstemperatuur nog lang niet bereikt.

Vledder blikte opzij.

‘Wil je direct terug naar de Kit of gaan we hem eerst arresteren?’

‘Wie?’

‘Richard Roosendaal.’

De Cock schudde zijn hoofd.

‘Als Richard Roosendaal deze moord heeft gepleegd, dan is hij ook verantwoordelijk voor de moord op notaris Van den Hoeve.’

Vledder liet zijn stuur even los en spreidde zijn beide handen.

‘Kan dat niet?’

De Cock knikte traag.

‘Richard Roosendaal kan tot het vermoeden zijn gekomen dat hij en zijn zuster Patricia door manipulaties van notaris Van den Hoeve en dokter Achterbosch een deel van de erfenis van hun oom Frederik zijn misgelopen.’

‘Een wraakactie?’

De Cock trok een bedenkelijk gezicht.

‘Ik heb er gevoelsmatig moeite mee,’ sprak hij aarzelend. ‘Het zou betekenen, dat Richard Roosendaal inzake de dood van oom Frederik over meer kennis en informatie beschikt dan wij. En dat idee heb ik tijdens ons onderhoud met hem niet gekregen.’

Vledder klapte met zijn vuist op het stuur.

‘Hij had een afspraak met dokter Achterbosch om negen uur. Dat was voordat hij zo rond de klok van tien uur bij ons aan de Warmoesstraat kwam.’ De jonge rechercheur snoof. ‘Over die afspraak heeft hij met geen woord gerept.’

De Cock keek zijn jonge collega van terzijde aan.

‘Een bewijs van moord?’

Vledder zwaaide heftig.

‘Hij wist van het bestaan van dokter Achterbosch.’

De Cock grinnikte.

‘Is dat zo moeilijk? Hij kan bij het Bevolkingsregister hebben vernomen, dat dokter Achterbosch inzake de dood van zijn oom de verklaring van overlijden had afgegeven en daarna het plan hebben opgevat om aan de dokter enige opheldering te vragen.’ De oude rechercheur zweeg even. ‘Bovendien staat die naam op die valse kennisgeving van overlijden.’

Vledder bromde. ‘Toch vertrouw ik hem niet.’

De Cock negeerde de opmerking. Herinner jij je een schietpartij met de politie, waarbij Walter van Fluijtenberg zou zijn betrokken?’

Vledder trok zijn schouders op. ‘Er zijn de laatste jaren zoveel schietpartijen geweest. Dat is niet meer bij te houden.’

De Cock kauwde op zijn onderlip. Van Fluijtenberg… Van Fluijtenberg… die naam zegt mij niets,’ sprak hij bitter. ‘Dat waren de woorden van dokter Achterbosch vanmorgen. Nu blijkt dat hij wel degelijk een Van Fluijtenberg kende… Walter van Fluijtenberg… en bereid was om een politiekogel uit zijn bil te verwijderen.’

Vledder knikte met een ernstig gezicht. ‘En vermoedelijk,’ formuleerde hij voorzichtig, ‘wist Walter van Fluijtenberg vooruit, dat een dergelijke bereidheid bij dokter Achterbosch voorhanden was.’

De Cock zuchtte. ‘We kunnen gevoeglijk aannemen, dat dokter Achterbosch tot heel veel zaken bereid was.’

‘Een louche dokter.’

De Cock grijnsde. ‘Zelfs in de literatuur vormen artsen en misdaad een gewilde combinatie.’

De oude rechercheur trok zijn veiligheidsgordel iets losser en liet zich knorrend onderuitzakken. ‘Navolgelingen van Hippocrates[3] en de heilige Hermandad,[4]’ bromde hij, ‘zijn in het verleden wel vaker met elkaar in conflict gekomen.’

Ineens kwam hij weer omhoog, een verschrikte uitdrukking op zijn gezicht.

‘Peter van Oosterwijker.’

Vledder keek hem verward aan. ‘Wie of wat is Peter van Oosterwijker?’

De Cock gebaarde heftig. ‘Bij de broers Van Fluijtenberg, M.G. van den Hoeve en J.H. Achterbosch stond nog een naam onder die valse kennisgeving van overlijden.’

‘En?’

De Cock verschoof onrustig op zijn stoel. ‘Begrijp je het dan niet?’ riep hij geagiteerd. ‘Van den Hoeve en Achterbosch zijn vermoord.’

Vledder reageerde geschrokken. ‘Je… je hebt gelijk,’ stamelde hij. ‘Als je van het lijstje op die valse kennisgeving van overlijden uitgaat, dan is Peter van Oosterwijker de volgende man die op de nominatie staat om… om te worden vermoord.’ De jonge rechercheur blikte opzij. ‘Maar wie is Peter van Oosterwijker?’

Vledder wreef met zijn duim en wijsvinger langs zijn neus in zijn ooghoeken. ‘Ik heb slaap,’ gromde hij. De jonge rechercheur schoof een dik telefoonboek van Amsterdam van zich af. ‘Ik kan toch moeilijk midden in de nacht alle mensen met de naam Van Oosterwijker uit hun bed bellen en vragen of ze zijn vermoord?’

De Cock schudde zijn hoofd. ‘Dat lijkt mij geen goede vraagstelling,’ sprak hij ernstig. De oude rechercheur wees naar het telefoonboek van Amsterdam. ‘En daar zul je hem niet in vinden. Volgens het valse bericht van overlijden woont Peter van Oosterwijker in Baarn.’

Vledder wreef over zijn blonde haar. ‘Je hebt gelijk,’ verzuchtte hij, ‘in Baarn. Dat was ik even vergeten.’ De jonge rechercheur keek op. ‘Jij bent van nature een nachtbraker. Ik niet. Op dit uur van de dag ben ik niet zo helder meer.’

Het klonk als een verontschuldiging.

De Cock liet zich in zijn stoel achter zijn bureau zakken. ‘Bel de heer Kruidenwinkel.’

Vledder keek hem niet-begrijpend aan. ‘Wie is de heer Kruidenwinkel?’

De Cock wees naar zijn bureau. ‘Zijn telefoonnummer staat bij mij op de molen. De heer Kruidenwinkel is referendaris bij het Bevolkingsregister van Amsterdam. Ik ken hem persoonlijk en hij heeft mij toegezegd dat ik in noodgevallen een beroep op hem mag doen.’

‘Midden in de nacht?’

De Cock knikte. ‘Juist, midden in de nacht.’ Hij strekte zijn wijsvinger naar Vledder uit. ‘Zeg de referendaris dat het een zaak is van leven of dood en vraag hem om het adres van een man, genaamd Peter van Oosterwijker, die…’

Vledder onderbrak hem. ‘Die man is referendaris bij het Bevolkingsregister van Amsterdam.’

‘Precies.’

Vledder keek hem verwonderd aan. ‘Die Peter van Oosterwijker woont in Baarn.’

De Cock knikte. ‘Je liet mij ook niet uitspreken,’ reageerde hij geduldig. ‘Het adres van een man, genaamd Peter van Oosterwijker, die bij het Bevolkingsregister van Amsterdam in dienst is… of is geweest.’

De rechterhand van Vledder reikte naar de telefoonmolen op het bureau van De Cock. Halverwege hield hij in en keek met een troebele blik omhoog. ‘Bij het Bevolkingsregister van Amsterdam in dienst is… of is geweest?’ herhaalde hij vragend.

De Cock knikte nadrukkelijk. ‘Ik heb een sterk vermoeden,’ sprak hij bedachtzaam, ‘dat Peter van Oosterwijker de man is, die drie jaar geleden “vergat” het overlijden van Frederik Johannes van Fluijtenberg op de computeruitdraai voor de politie te plaatsen.’

11

De Cock keek naar Vledder, die het telefoongesprek had beëindigd en de hoorn op het toestel teruglegde.

‘Wat zei Kruidenwinkel?’

De jonge rechercheur maakte een vermoeid gebaar.

‘Hij moet zich eerst aankleden, zijn auto uit de garage halen en naar het Bevolkingsregister aan de Herengracht rijden. Dat duurt nog wel even. En dan hoopt hij maar, dat daar de personeelsadministratie voor hem toegankelijk is.’

De Cock tuitte zijn lippen.

‘Dat lukt wel. Hij heeft mij in het verleden diverse keren geholpen.’ De oude rechercheur kneep zijn wenkbrauwen samen. ‘Kende hij een man met de naam Van Oosterwijker?’

Vledder schudde zijn hoofd.

‘Die kende hij niet. Maar dat was volgens de heer Kruidenwinkel niet zo verwonderlijk. Het personeelsbestand was nogal omvangrijk. Bovendien waren er de laatste jaren veel mutaties.’

‘Hij had geen bedenkingen. Ik bedoel, hij toonde zich bereid om voor ons in de personeelsadministratie te duiken?’

Vledder knikte. ‘Voor ons?’ sprak hij met een grijns. ‘ “Voor rechercheur De Cock,” zei hij, “doe ik alles.” ’

De oude rechercheur glimlachte.

‘Dat alles zal wel zijn beperkingen hebben,’ sprak hij relativerend. De grijze speurder trok een bedenkelijk gezicht. ‘Toch vreemd, dat die Peter van Oosterwijker in de telefoongids van Baarn en Soest totaal niet voorkomt.’

Vledder zuchtte.

‘De inlichtingendienst kon mij niet helpen en ook de politie in Baarn had nooit van ene Peter van Oosterwijker gehoord.’

De Cock kauwde op zijn onderlip.

‘Laten we hopen,’ sprak hij met een zorgelijk gezicht, ‘dat de moordenaar van notaris Van den Hoeve en dokter Achterbosch net zoveel moeite heeft om hem op te sporen als wij.’

Vledder keek hem gespannen aan.

‘Denk je echt dat zijn leven gevaar loopt?’

De Cock knikte nadrukkelijk.

‘Naar mijn overtuiging is er iemand fanatiek op uit om alle getuigen rond de dood van Frederik Johannes van Fluijtenberg uit de weg te ruimen.’

Vledder keek hem vragend aan.

‘En als je het adres van die Peter van Oosterwijker hebt… wat dan?’

De Cock zwaaide.

‘Dan mobiliseren we direct de politie ter plekke en gaan erheen… waar ook. Al is het in Tietjerksteradeel.’

Vledder wees naar de grote klok boven de toegangsdeur.

‘Nu nog?’ riep hij onthutst. ‘Kijk eens, het is bijna drie uur.’

De Cock maakte een hulpeloos gebaar.

‘We kunnen die vent toch niet laten vermoorden.’ In zijn stem vibreerde de wanhoop. ‘Bovendien is Peter van Oosterwijker vermoedelijk nog de enige man die opening van zaken kan geven… die ons kan vertellen wat er drie jaar geleden rond het overlijden van Frederik Fluweel precies is gebeurd.’

Vledder keek hem argwanend aan.

‘Zou hij dat doen?’

‘Wat bedoel je?’

‘Ons de toedracht vertellen?’

De Cock knikte.

‘We maken een redelijke kans,’ antwoordde hij rustig. ‘Als we hem duidelijk kunnen maken dat hij zijn leven slechts kan redden door ons de waarheid te openbaren, dan gaat hij misschien door de knieën.’

Vledder grinnikte vreugdeloos.

‘Ook als zijn aandeel niet groter is dan het “vergeten” van het plaatsen van het overlijden op de computeruitdraai voor de politie?’

In zijn stem klonk twijfel.

De Cock stond van zijn stoel op.

‘Als Peter van Oosterwijker ons wil zeggen in wiens opdracht hij dat destijds deed, dan komen we toch dicht bij de bron.’

De oude rechercheur kwam achter zijn bureau vandaan en begon door de grote recherchekamer te stappen. Hij deed dat graag. In de cadans van zijn tred lieten zijn gedachten zich gemakkelijker ordenen.

Het zoemen van een defecte tl-buis boven zijn hoofd stoorde hem niet. Hij was er in de loop der jaren aan gewend geraakt, dat wel ergens in de grote recherchekamer een tl-buis defect was.

Wat was er voor vreemds, zo bedacht hij, aan de dood van Frederik Johannes van Fluijtenberg? Met welke geheimzinnigheden was zijn sterven omgeven? Waren zijn beide criminele en uiterst gewelddadige neven Wouter en Walter nu op oorlogspad? Waarom? Had die valse rouwcirculaire hen tot een reeks wanhoopsdaden geïnspireerd? Van wie was dat valse bericht van overlijden afkomstig? Wat wist de man of de vrouw, die ze had verzonden? Wat was zijn of haar doel… oogmerk? Welke duistere rollen speelden Patricia en Richard Roosendaal… Charles van Ulvenhout? Was Freddy, de natuurlijke zoon van Frederik Fluweel in Antwerpen, zich plotseling bewust geworden dat ook hij rechten had op het ontzaglijke vermogen van zijn vader? Waarom pas nu, na ruim drie jaar… en welke wegen had hij bedacht om die rechten te realiseren?

De vragen stormden op hem af.

Ineens stond hij stil. De telefoon op zijn bureau rinkelde. Vledder boog zich voorover en nam de hoorn op.

Het duurde maar kort. Met een wit vertrokken gezicht legde de jonge rechercheur de hoorn op het toestel terug.

De Cock liep op hem toe.

‘Was het Kruidenwinkel?’

Vledder knikte.

‘Hij belde vanaf het Bevolkingsregister.’

‘En?’

De jonge rechercheur keek naar hem op.

‘Peter van Oosterwijker is dood.’

De Cock reageerde geschrokken.

‘Vermoord?’

Vledder schudde zijn hoofd.

‘Hij kwam drie weken geleden bij een verkeersongeval om het leven.’

De Cock had moeie voeten. Ze waren er ineens, onaangekondigd. Het was als een donderslag bij heldere hemel. Hij leunde achterover en legde zijn voeten op een hoek van zijn bureau. Met een van pijn vertrokken gezicht bevoelde hij zijn kuiten. Het was alsof geniepige kleine duiveltjes uit pure boosaardigheid met duizend spelden in zijn kuiten prikten. Hij kende de pijn, die uit de holten van zijn voeten kwam, langs zijn hielen omhoog trok en zich vastzette in zijn kuiten. Hij wist ook wat de pijn betekende. Telkens als de zaken slecht verliepen, als zijn onderzoeken dreigden te verzanden en als hij het machteloze gevoel had volkomen in het duister te tasten, gaven de helse duiveltjes acte de présence.

Vledder keek hem bezorgd aan.

‘Is het weer zover?’

De Cock knikte en sloot zijn ogen. Enkele minuten bleef hij zo zitten, bewegingloos en geconcentreerd. Zijn markante gezicht leek een stalen masker. Om de pijn te verdrijven zette hij zijn tanden in zijn onderlip.

‘Het gaat wel weer over,’ sprak hij mat. ‘Het duurt nooit zo lang.’ De oude rechercheur schudde zijn hoofd. ‘Ik heb vannacht ook veel te kort geslapen. Hooguit een uur of vier.’ Op het gezicht van de grijze speurder brak een glimlach door. ‘Dat kun je het oude lijf van mij ook niet meer aandoen.’

Vledder rekte zich geeuwend uit.

‘Dat heeft niets met een oud lijf te maken,’ sprak hij kreunend. ‘Ik heb vanmorgen sinds ik opstond ook het gevoel, dat ik niet veel meer ben dan een lome zak met rammelende botten.’

De Cock lachte. De pijn in zijn kuiten trok langzaam weg. Voorzichtig tilde hij zijn benen van zijn bureau en rolde zijn stoel naar voren.

‘We zullen ondanks onze lichamelijke mankementen toch verder moeten met deze zaak.’ Hij liet zijn ellebogen op zijn bureau rusten en drukte zijn vingertoppen tegen elkaar. ‘Zoals ik al verwachtte,’ memoreerde hij bedachtzaam, ‘werkte Peter van Oosterwijker op het Bevolkingsregister van Amsterdam.’

Vledder knikte.

‘En hij was, volgens referendaris Kruidenwinkel, inderdaad verantwoordelijk voor het plaatsen van namen van overledenen op de computeruitdraai voor politie en justitie.’

De Cock keek naar hem op.

‘Heb je,’ vroeg hij belangstellend, ‘al een oplossing voor het raadsel van het verdwenen adres van wijlen Peter van Oosterwijker?’

Vledder knikte.

‘Drie jaar geleden is Peter van Oosterwijker met zijn vrouw vanuit Zwanenburg naar Baarn verhuisd. Hij kocht daar een huis… op naam van zijn vrouw. Ook het telefoonnummer stond op haar naam: Anna-Maria van Fluijtenberg.’

De Cock keek hem verbijsterd aan.

‘Van Fluijtenberg?’

Vledder trok een lade van zijn bureau open en nam daaruit een notitie.

‘Ik heb dat vanmorgen, voordat jij met je moeie voeten het bureau binnenstapte, eens laten uitpluizen. Frederik Johannes van Fluijtenberg, alias Frederik Fluweel, had een broer, Johannes.’

‘Johannes, de vader van W&W, Wouter en Walter.’

Vledder knikte.

‘Die Johannes is al ruim tien jaar geleden overleden en sinds die tijd zijn de broeders W&W ook wees, want hun moeder was al ver daarvoor overleden.’ De jonge rechercheur raadpleegde zijn notities. ‘Maar Frederik Fluweel had ook twee zusters: Frederika-Francisca… op veertigjarige leeftijd gestorven aan multiple sclerose, getrouwd met Wilhelmus Roosendaal, moeder van Richard en Patricia… en Anna-Maria, de jongste zuster, getrouwd met Peter van Oosterwijker.’

‘Kinderen?’

Vledder schudde zijn hoofd.

‘In de tweede generatie hebben we alleen de neven Wouter en Walter van broer Johannes, Richard en Patricia van zus Frederika-Francisca en… de natuurlijke zoon van Frederik Fluweel… Freddy in Antwerpen.’

De Cock knikte begrijpend.

‘Alle vijf belanghebbenden… potentiële erfgenamen.’

Vledder grinnikte.

‘Maar het criminele duo Wouter & Walter trok aan het langste eind… Zij erfden de gehele nalatenschap van oom Frederik.’

De Cock negeerde de opmerking. Hij plukte nandenkend aan zijn onderlip.

‘Heb je het adres van de vrouw van wijlen Peter van Oosterwijker in Baarn?’

Vledder bekeek zijn notities.

‘Prinses Marielaan.’ De jonge rechercheur fronste zijn wenkbrauwen. ‘Baarn,’ sprak hij nadenkend, ‘Prinses Marielaan… woont daar geen kennis van jou?’

De Cock schudde zijn hoofd.

‘Niet van mij,’ antwoordde hij knorrig, ‘maar van Baantjer.’

‘Zie je hem nog wel eens?’

‘Baantjer?’

‘Ja.’

De Cock grinnikte.

‘Gelukkig niet. Die vent vraagt je het hemd van het lijf.’ De oude rechercheur kwam uit zijn stoel overeind en slenterde naar de kapstok. Vledder liep hem na.

‘Waar ga je heen?’

De Cock draaide zich half om.

‘Naar Baarn. Ik ben benieuwd hoeveel mevrouw Van Oosterwijker van haar eigen familie weet.’ De grijze speurder zweeg even, peinzend. ‘En of het werkelijk een verkeersongeval was.’

Mevrouw Van Oosterwijker keek De Cock verwonderd aan.

‘Een ongeval? Zeker was het een ongeval. Ik zat naast hem.’

‘In de wagen?’

Mevrouw Van Oosterwijker knikte.

‘We waren op visite geweest bij oude kennissen van ons in Zwanenburg. We reden hierachter op de Amsterdamse Straatweg en waren bijna thuis. Ineens zakte Peter bewusteloos over het stuur. Gelukkig gleed ook zijn voet van het gaspedaal zodat de wagen vaart minderde. We hobbelden over het fietspad en kwamen tegen een boom tot stilstand.’

‘Uw man was dood?’

Mevrouw Van Oosterwijker zuchtte.

‘Vermoedelijk was hij dat al voor wij tegen die boom terechtkwamen.’

‘Hartstilstand.’

‘Dat vermoed ik. De politie heeft er een verkeersongeval van gemaakt en dat heb ik maar zo gelaten.’

‘U hebt geen letsel opgelopen?’

Mevrouw Van Oosterwijker wreef langs haar hals.

‘Ik heb zo nu en dan nog wel pijn in mijn nek van die klap.’ Over haar gezicht gleed een moede glimlach. ‘Dat zal wel slijten.’

De Cock liet zijn blik door de ruime kamer dwalen.

‘U woont hier mooi.’

Mevrouw Van Oosterwijker knikte.

‘Deze bungalow hebben we drie jaar geleden gekocht. We woonden in een huurhuis in Zwanenburg. Toen Peter een goede klapper maakte in de loterij konden we dit van onze neven overnemen.’

‘Wouter en Walter?’

Mevrouw Van Oosterwijker knikte opnieuw.

‘Ze hadden het van mijn broer Freek geërfd en waren bereid om het voor een zacht prijsje aan ons over te doen.’

De Cock keek de vrouw voor zich onderzoekend aan. Hij schatte haar op voor in de vijftig. Ze droeg een soort bloemetjesschort met volanten en haar grijzende haren lagen in vlechten rond haar hoofd. Haar te grote handen hingen gevouwen in haar schoot en haar lichtblauwe ogen blikten rustig boven dikke roodgeaderde wangen. Ze had, zo onderging de oude rechercheur het, de uitstraling van een ontwapenende argeloosheid.

‘U onderhoudt nog relaties met uw familie?’

Mevrouw Van Oosterwijker schudde haar hoofd.

‘Wouter en Walter zijn nog even op de begrafenis van mijn man geweest, maar verder zie ik ze nooit. Ze wonen in België en hebben zo hun eigen besognes.’

De Cock spreidde zijn beide handen.

‘Richard en Patricia?’

Mevrouw Van Oosterwijker verschoof iets op haar stoel. Ze toonde voor het eerst iets van onrust.

‘Kinderen van Francie,’ reageerde ze vinnig.

De Cock gebaarde in haar richting.

‘Uw zuster Frederika-Francisca?’

Mevrouw Van Oosterwijker knikte.

‘Wij noemden haar thuis altijd Francie… een kreng. En dat werd nog erger toen ze met die Willem Roosendaal trouwde.’

De Cock glimlachte.

‘U was niet erg op uw zuster gesteld?’ vroeg hij overbodig.

Mevrouw Van Oosterwijker schudde haar hoofd.

‘Het is natuurlijk erg dat ze die ziekte kreeg… zoals later haar dochter Patricia. Maar ik zeg altijd: een mens krijgt zijn trekken thuis. Ze heeft mij vaak vernederd… gekrenkt. Ze behandelde mij altijd uit de hoogte… alsof ik haar dienstbode was.’

De Cock boog zich iets naar haar toe.

‘En uw broer Frederik?’

Op het blozende gezicht van mevrouw Van Oosterwijker gleed een glans van vertedering.

‘Freek… Freek was een schat. Hij was het ook die mij aan Peter koppelde, zodat ik uit de buurt van Francie kwam.’

‘Freek kende Peter?’

Mevrouw Van Oosterwijker knikte.

‘Ze hadden samen wel eens een karweitje opgeknapt.’

De Cock fronste zijn wenkbrauwen.

‘Karweitje?’

‘Mevrouw Van Oosterwijker maakte een afwerend gebaartje.

‘Nadat Peter bij de gemeente Amsterdam in dienst kwam, heeft hij nooit meer iets gedaan. Ik bedoel, iets dat verboden is.’

‘En Freek?’

Mevrouw Van Oosterwijker schudde haar hoofd.

‘Freek heeft in zijn hele leven toch nooit iemand echt kwaad gedaan. Freek was een lieve jongen… stond altijd klaar… voor iedereen. Het is jammer dat hij toch nog vrij jong is gestorven.’

De Cock keek haar schuins aan.

‘Daar was u bij?’

‘Hoe bedoelt u?’

‘Toen hij stierf?’

Mevrouw Van Oosterwijker schudde haar hoofd.

‘Daar was ik te laat voor,’ sprak ze droevig. ‘Ik was wel op zijn begrafenis.’

‘In Amsterdam?’

Mevrouw Van Oosterwijker knikte.

‘Op Sint Barbara. Ik ben er later nog eens gaan kijken. De jongens hadden een mooie steen op zijn graf laten plaatsen.’

‘Rood graniet.’

Mevrouw Van Oosterwijker glimlachte.

‘Rood was Freeks lievelingskleur.’

‘Weet u waaraan uw broer Freek stierf?’

Mevrouw Van Oosterwijker liet haar hoofd iets zakken.

‘De jongens zeiden aan het hart.’ Ze schudde bedroefd haar hoofd. ‘Het is zo gebeurd… met het hart. Dat zag je aan Peter.’

De Cock tastte in de binnenzak van zijn colbert en nam daaruit de enveloppe met de paarse rand. Met een gespeelde expressie van onbegrip reikte hij de enveloppe aan haar over.

Mevrouw Van Oosterwijker nam hem aan. Nieuwsgierig. Ze haalde het bericht van overlijden uit de enveloppe en las. Ineens keek ze op. De uitdrukking van argeloosheid was verdwenen. Haar blauwe ogen fonkelden.

‘Dat is een grap… een onsmakelijke grap.’

De Cock boog zich naar haar toe.

‘Van wie?’ vroeg hij scherp.

Mevrouw Van Oosterwijker slikte.

‘Van Richard… Richard Roosendaal… wie anders?’

12

Ze reden de statige Prinses Marielaan in Baarn uit. Via de fraaie, brede, door bos omzoomde Amsterdamse Straatweg, langs het pittoreske kasteel Groeneveld, koos Vledder de A1 terug naar Amsterdam.

Het was druk op de snelweg. Het verkeer raasde hen in een hoog tempo voorbij. Tot verbazing van De Cock hield Vledder zich keurig aan de voorgeschreven maximum snelheid. De grijze speurder liet zich wat onderuitzakken en keek schuin omhoog.

Op het gezicht van de jonge rechercheur ontwaarde hij een peinzende uitdrukking.

De Cock glimlachte.

‘Je denkt,’ riep hij vrolijk.

Vledder bromde.

‘Ik werd er bijna onpasselijk van. Ze maakte van wijlen die oude crimineel een soort engeltje tweede klas… compleet met aangepaste vleugeltjes.’

De Cock grinnikte.

‘Broer Freek was zo’n lieve jongen… stond altijd klaar voor iedereen… heeft in zijn hele leven toch nooit iemand echt kwaad gedaan.’ Zijn stem droop van sarcasme. ‘En dan over Wouter & Walter, haar twee gewelddadige neven; de jongens hadden een mooie steen op zijn graf laten plaatsen… rood… Freeks lievelingskleur.’

De Cock lachte vrijuit.

‘Mevrouw Van Oosterwijker bewaart dierbare herinneringen aan haar broer. Dat mag je haar toch niet afnemen? Ze weet heel goed dat broer Freek zich met criminele zaken bezighield. Dat wist Charles van Ulvenhout ook… en ook hij had alleen maar lovende woorden voor zijn vriend.’

Vledder snoof.

‘Sentimenteel gedoe.’

De Cock schudde zijn hoofd.

‘Het is niet louter sentiment,’ sprak hij ernstig. ‘Ik begin er langzaam in te geloven, dat Frederik Johannes van Fluijtenberg, ondanks zijn misdadige levenswandel, geen slecht mens was.’

Vledder schudde afkeurend zijn hoofd.

‘De vele mensen die hij heeft opgelicht, zullen daar beslist anders over denken.’

De Cock maakte een berustend gebaartje.

‘Het zij zo.’ De oude rechercheur schoof zijn hoedje tot op zijn wenkbrauwen. ‘Ik wil iets begrijpen van de moorden rondom het mysterie van zijn dood. Daarin past een schets, een soort karakterprofiel.’

Vledder keek hem van terzijde aan.

‘En volgens dat karakterprofiel van jou was Frederik Fluweel geen slecht mens?’

De Cock ademde diep.

‘Goed… slecht?’ In zijn stem trilde irritatie. ‘Wie maakt uit of iemand goed of slecht is?’ Hij klopte met zijn vingertoppen op zijn borst. ‘Wij… rechercheurs? Wat is ons criterium… het Wetboek van Strafrecht?’

Vledder reageerde niet. Een tijdlang reden ze zwijgend voort. Eenieder gevangen in de maalstroom van zijn eigen gedachten.

Na een poosje blikte de jonge rechercheur opzij.

‘Jij hebt je vannacht voor niets zorgen gemaakt,’ spotte hij.

‘Het leven van Peter van Oosterwijker liep geen gevaar… hij was al dood.’

De Cock knikte traag.

‘En van dat overlijden waren de beide broers Wouter & Walter van Fluijtenberg op de hoogte. Ze waren op zijn begrafenis.’ De grijze speurder schoof zijn hoedje terug en drukte zich weer iets omhoog. ‘Er was iemand van dat overlijden vermoedelijk niet op de hoogte.’

Vledder keek hem van terzijde aan. Wie?’

‘De samensteller of samenstelster van dat valse bericht van overlijden.’

Vledder kneep zijn wenkbrauwen samen.

‘Je bedoelt dat hij of zij dan de naam van Peter van Oosterwijker niet bij de anderen onder die rouwcirculaire had geplaatst?’

De Cock knikte.

‘Degene die de valse kennisgeving van overlijden samenstelde en rondstuurde, kende vermoedelijk het aandeel van Peter van Oosterwijker in de affaire rond de dood van Frederik Johannes van Fluijtenberg, maar wist niet, dat de dood hem inmiddels ongrijpbaar had gemaakt.’

‘Een recent verkeersongeval.’

De Cock gebaarde voor zich uit.

‘Neem straks toch nog maar even contact op met de politie in Baarn,’ sprak hij bedachtzaam. ‘Ik wil zoveel mogelijk bijzonderheden over dat adres aan de Prinses Marielaan… de huidige bungalow van die mevrouw Van Oosterwijker… bijzonderheden ook uit de tijd dat Frederik Fluweel daar nog zijn domicilie had. En vraag of ze ons het rapport van dat verkeersongeval willen opsturen. Wie weet valt ons daarbij nog iets op.’

‘Verwacht je dat?’

De Cock schudde zijn hoofd.

‘Toen Peter van Oosterwijker stierf, waren die valse kennisgevingen van overlijden nog niet verzonden. Niemand had toen al belang bij zijn dood.’

‘Je gaat er nog steeds vanuit, dat het samenstellen en versturen van die valse kennisgevingen van overlijden geen grap was, maar een boze opzet?’

De Cock knikte met een ernstig gezicht.

‘Absoluut,’ sprak hij nadrukkelijk. ‘Het is per se geen macabere grap. Het is een weldoordachte operatie met als opzet de beide broers Wouter en Walter van Fluijtenberg tot actie te bewegen. En in die opzet is men, zo dacht ik, gruwelijk geslaagd.’

Vledder keek hem verrast aan.

‘Jij bent ervan overtuigd dat beiden… zowel notaris Van den Hoeve als dokter Achterbosch… door een van de twee broers zijn vermoord?’ De jonge rechercheur schudde zijn hoofd. ‘Daarover heb je geen enkele twijfel?’

De Cock zuchtte. ‘De vraag is of wij dat ooit kunnen bewijzen… bewijzen zonder het motief te kennen.’

Vledder liet even het stuur van de Golf met beide handen los en spreidde zijn armen.

‘En Richard Roosendaal?’ riep hij opgewonden, terwijl hij het stuur weer vastgreep. ‘Hoe denk je over zijn aandeel in deze zaak? Zijn naam duikt telkens op. Hij had op de avond van de moord een afspraak met dokter Achterbosch en nu zegt mevrouw Van Oosterwijker weer, dat ze ervan overtuigd is dat die valse kennisgeving van overlijden van hem afkomstig is.’

De Cock trok zijn schouders op.

‘Mevrouw Van Oosterwijker,’ sprak hij achteloos, ‘projecteert haar oude, nog sluimerende haatgevoelens jegens haar zuster Frederika-Francisca nu op haar kinderen: Richard en Patricia Roosendaal.’

‘Jij hecht geen waarde aan haar kreet?’

De Cock schudde zijn hoofd.

‘Het enige dat mij heeft verbaasd,’ sprak hij grijnzend, ‘is het feit, dat zij geen moment aan ons heeft gevraagd wat wij… Amsterdamse rechercheurs van politie… bij haar in Baarn kwamen doen.’

Vledder gniffelde.

‘Je hebt gelijk. Daar was ze blijkbaar niet nieuwsgierig naar.’

De Cock draaide zich half naar Vledder toe.

‘En heb je dat bord gezien boven de deuren van haar dubbele garage?’

De jonge rechercheur keek hem verward aan.

‘Een bord?’

De Cock knikte.

‘Het viel mij direct op. Een groot geel bord met zwarte letters: Transportbedrijf S&S… Snel en Soepel voor al uw vervoer.’

Vledder parkeerde de Golf op de houten steiger boven het troebele water van het Damrak. De beide rechercheurs stapten uit en klapten de portieren dicht.

De Cock bleef even staan, strekte zijn rug en keek om zich heen. Huiverend trok hij de kraag van zijn regenjas omhoog en drukte zijn oude vilten hoedje vaster op zijn stugge grijze haren.

Er stond een stormachtige wind. Korte golven met schuimkoppen kletsten vinnig tegen de slanke witte boegen van de rondvaartboten en de wild klapperende vlaggen aan de steigers deden de vlaggenmasten buigen. Verder weg, boven de gevel van het markante Centraal Station, joegen donkere wolken langs een grauwe hemel.

De oude rechercheur draaide zich om en sjokte achter Vledder aan via de Oudebrugsteeg naar de Warmoesstraat.

Toen hij de hal van het politiebureau binnenstapte, wenkte de wachtcommandant hem met een kromme vinger.

De Cock liep naar de balie toe en spreidde zijn handen.

‘Wat moet je?’ vroeg hij snauwerig.

Jan Kusters keek hem verwijtend aan.

‘Kan het niet vriendelijker?’

Op het brede gezicht van De Cock verscheen een glimlach.

‘Wat heeft de heer wachtcommandant,’ fleemde hij, ‘op het beslist sterk vergrote hart?’

Jan Kusters kneep zijn lippen op elkaar.

‘Ik heb geen vergroot hart, maar ik zou het van jou wel krijgen.’ Hij ademde diep. ‘Terwijl jij op pad bent, sta ik hier aan de balie alsmaar mensen voor jou te woord.’

‘Wie?’

De wachtcommandant duimde over zijn schouder.

‘Die louche caféhouder… met wie jij zo groot bent.’

De Cock fronste zijn wenkbrauwen.

‘Was die hier?’

Jan Kusters knikte.

‘En dat smalle smoeltje was zichtbaar teleurgesteld toen hij hoorde dat jij er niet was.’

De Cock leunde op de balie.

‘Heeft hij iets gezegd… waarvoor hij kwam?’

De wachtcommandant schudde zijn hoofd.

‘Dat soort louche figuren heeft alleen maar vertrouwen in rechercheurs… van het type zoals jij.’

De Cock trok een zoete grijns, maar reageerde verder niet. Hij wenkte Vledder, die half op de trap op hem stond te wachten.

‘Kom naar beneden,’ riep hij. ‘We gaan eerst naar Smalle Lowietje.’

De jonge rechercheur keek op zijn horloge.

‘Op dit uur?’ riep hij verrast. ‘Tegen lunchtijd kan mijn maag nog geen cognac verdragen.’

De Cock draaide zich om en liep het politiebureau uit.

Vledder volgde schoorvoetend.

Vanuit de Warmoesstraat sjokten ze door de Lange Niezel. Ongeveer in het midden van de smalle straat was de eigenaar van een seksshop bezig zijn etalage opnieuw in te richten.

De Cock hield even zijn pas in en keek naar een woud van kunstpenissen die in stram gelid voor de etalageruit stonden opgesteld. Ze waren er in alle soorten, afmetingen en kleurschakeringen.

De oude rechercheur keek opzij naar Vledder.

‘Wist jij,’ vroeg hij grinnikend, ‘dat die dingen in zoveel variëteiten voorkwamen?’

Vledder antwoordde niet. Zijn gezicht betrok. De jonge rechercheur draaide zijn gezicht van de etalage weg en liep door.

De Cock slenterde hem na en haalde hem in.

‘Wat is er?’ vroeg hij verwonderd. ‘Nooit eerder in de etalage van een seksshop gekeken?’

Vledder zuchtte.

‘Ik werd er even niet goed van. Al die penissen… Het deed mij onmiddellijk denken aan die afschuwelijke moordaffaire, die wij een paar maanden geleden hebben behandeld.’

De Cock fronste zijn wenkbrauwen.

‘Je bedoelt van die leraren aan het gymnasium?’

Vledder knikte traag.

‘Ik zie ons beiden nog staan in de gutsende regen op dat parkeerterrein aan de Prins Hendrikkade.’[5]

Ze liepen zwijgend door. Via de Korte Niezel sjokten ze naar de Achterburgwal. In vergelijking met de avonden was het stil op de Wallen. Er zaten een paar schaarsgeklede hoertjes in barmhartig roze licht te lonken, maar veel klandizie hadden ze niet.

Op de hoek van de Achterburgwal en de Barndesteeg schoven de rechercheurs het schemerig intieme lokaaltje van Smalle Lowietje binnen.

De drie tafeltjes bij het raam waren bezet door enige bedaagde prostituees in dikke fondantkleurige wollen vesten, keuvelend over de business en nippend aan een zoet likeurtje. Aan de bar zat niemand.

De Cock hees zich op een kruk.

Smalle Lowietje streek met zijn kleine handen langs zijn morsige vest en dribbelde naar de grijze speurder toe. Zijn vriendelijke muizensmoeltje glom van genegenheid.

‘Hetzelfde recept?’

De Cock wuifde afwerend.

‘Geef ons maar een mineraalwatertje.’ Hij wenkte opzij naar Vledder. ‘Hij vindt het nog te vroeg voor cognac.’

De tengere caféhouder maakte een berustend gebaartje.

‘Het is te drinken,’ reageerde hij simpel. Hij trok een koelkast open, nam daar een fles uit en schonk in.

De Cock keek naar het bruisende water in zijn glas.

‘Jij was aan de Kit… vanmorgen?’

Smalle Lowietje knikte.

‘Ze zeiden dat je er niet was.’

De Cock pakte zijn glas op en nam een slok van zijn mineraalwater. Met een vies gezicht keek hij de caféhouder aan.

‘Blijf je hier gezond bij?’ vroeg hij wantrouwend.

Smalle Lowietje lachte.

‘Zal ik dan toch maar een echt cognackie voor je inschenken?’

Zonder op antwoord te wachten dook hij onder de tapkast en kwam omhoog met de fles cognac van het merk Napoleon. Hij pakte een diepbol glas en schonk klokkend in. ‘Dit kleurt beter,’ grapte hij.

De Cock warmde het glas in de kom van zijn hand, bracht het naar zijn neus en snoof de prikkelende geur op. Met een ernstig gezicht bracht hij zijn glas omhoog.

‘Op de he-mel-se gerechtigheid,’ toostte hij plechtig.

Voorzichtig nam de oude rechercheur een slok van zijn cognac en zette het glas weer voor zich neer.

Smalle Lowietje keek hem schuins aan.

‘Wat mankeert er aan onze aardse gerechtigheid?’

Het gezicht van De Cock versomberde.

‘Van alles… vrees ik.’

De tengere caféhouder boog zich iets naar hem toe.

‘Je zei toch laatst dat je geïnteresseerd was in de dood van Frederik Fluweel?’

De Cock knikte.

‘Dat ben ik… nog steeds.’

Smalle Lowietje blikte wat schichtig om zich heen.

‘En ik heb je toch verteld van die twee neven van hem: Double U en Double U?’

‘Wouter en Walter van Fluijtenberg.’

De tengere caféhouder boog zich nog iets verder naar hem toe.

‘Er wordt gefluisterd,’ sprak hij zacht, ‘dat ze op één enkele dag hier in Amsterdam twee mensen hebben geliquideerd.’

De Cock keek hem strak aan.

‘Wie fluistert dat?’

Het gezicht van Smalle Lowietje vergleed in een pijnlijke grijns. ‘Ik kan je geen namen noemen. Maar er zijn hier nog altijd jongens van de penoze, die de broertjes kennen… vroeger met hen hebben samengewerkt.’

‘Uit de tijd van Frederik Fluweel?’

‘Precies.’

De Cock gebaarde voor zich uit.

‘En die zeggen dat Wouter en Walter in Amsterdam twee mensen hebben geliquideerd?’

Smalle Lowietje zuchtte.

‘Je weet hoe het gaat in mijn etablissement,’ sprak hij klagerig. ‘Rechtstreeks vertellen ze mij nooit iets. Het gaat altijd via een hele reeks van ongenoemde zegslieden. Tot de ware bron kom je nooit.’ De caféhouder schudde zijn hoofd. ‘En dat wil ik ook niet.’

De Cock knikte begrijpend.

‘Soms is het gevaarlijk om dingen te weten.’

Smalle Lowietje trok een droevig gezicht.

‘Zo is het,’ sprak hij somber. ‘Ik voel er weinig voor om de beide broertjes Van Fluijtenberg op mijn nek te hebben. Begrijp je? Ik vind mijzelf nog te jong voor een kist met zes planken.’

De Cock nam nog een slok van zijn cognac.

‘Toch kwam je vanmorgen naar de Kit,’ reageerde hij achteloos.

Smalle Lowietje knikte traag.

‘Ik wilde je waarschuwen.’

De Cock keek hem onderzoekend aan.

‘Voor… eh, voor de beide broertjes… voor nog meer van hen te verwachten liquidaties?’

De tengere caféhouder schudde zijn hoofd.

‘Voor iets anders.’

‘Wat?’

Smalle Lowietje antwoordde niet direct. De caféhouder wreef met de rug van zijn rechterhand langs zijn droge mond.

‘Er wordt gefluisterd,’ sprak hij hees, ‘dat iemand een prijs op hun hoofd heeft gezet.’

De Cock keek hem geschrokken aan.

‘Op het hoofd van wie?’

‘w&w.’

‘De beide broers?’

Smalle Lowietje knikte.

‘Wouter en Walter.’

De Cock kneep zijn ogen half dicht.

‘Hoeveel?’

De tengere caféhouder spreidde zijn kleine handen.

‘Vijfentwintigduizend… voor elk.’

13

Door de tengere caféhouder nagekeken verlieten de rechercheurs het etablissement van Smalle Lowietje. Het begon al te schemeren en een miezerig regentje daalde op hen neer. De oude iepen aan de wallenkant dropen en het schaarse bleke licht van de lantaarns deed de gladde straatsteentjes glimmen. Over het drabbige water van de gracht hing een grauwe sluier.

Ondanks het nog betrekkelijk vroege uur en het trieste weer was het druk geworden op de Wallen. Een leger van behoeftigen schuifelde langs de vele etalages met de meisjes en vrouwen in een zachtroze gloed. Bij het scheefgezakte pandje op de Achterburgwal waar sinds kort enige exotische schoonheden uit een ver Afrikaans land waren neergestreken, stonden zelfs mannen in de rij.

De Cock bekeek die uitzonderlijke belangstelling met enige bevreemding, maar nam niet meer de moeite om het fenomeen te analyseren. Hoewel hij als rechercheur aan de Warmoesstraat het seksbedrijf al meer dan een kwart eeuw van nabij volgde, was het verschijnsel hem wezensvreemd. Hij kon zich ondanks geestelijke inspanningen niet vereenzelvigen met die zwijgend wachtende mannen in de rij voor de Afrikaanse schonen.

De grijze speurder zette de kraag van zijn regenjas omhoog en schoof zijn oude hoedje wat naar voren. De onthullingen van de tengere caféhouder hadden hem verbijsterd. Het was een wending die hij niet had verwacht.

Tegen zijn gewoonte in was de oude rechercheur lang in het café van Smalle Lowietje blijven plakken… drinkend, babbelend, tastend… zich koesterend in de ijdele hoop, dat het hem zou lukken om de tengere caféhouder tot meer openheid te verleiden.

Wie was die geheimzinnige man of vrouw, die een prijs op het hoofd van de beide neven Wouter en Walter van Fluijtenberg had gezet? Vijfentwintigduizend gulden per man was een aanzienlijke som gelds, want vele, vaak jeugdige pistoolridders waren, zo wist hij, tegen een geringer bedrag tot moord bereid.

Vanuit de Oude Kennissteeg slenterden de beide rechercheurs over de brug naar het Oudekerksplein. De grijze speurder lichtte in het voorbijgaan beleefd zijn hoedje voor een bejaarde prostituee, die op de hoek van de Sint Annendwarsstraat in de regen vanonder een paraplu naar hem wuifde.

Hij keek opzij naar Vledder, die naast hem voortsjokte.

‘Volgens Smalle Lowietje,’ sprak hij peinzend, ‘had men niemand bereid gevonden om de klus te klaren. Eerlijk gezegd, verbaast mij dat een beetje. Zoveel scrupules heeft men heden ten dage niet.’

Vledder schudde zijn hoofd.

‘We hebben tegenwoordig toch een laf stelletje penozejongens.’ Op zijn jonge gezicht lag een grijns van afkeer. ‘Een oud vrouwtje beroven… een weerloos mannetje tillen… maar als ze vijfentwintigduizend gulden kunnen verdienen om iemand neer te knallen, die de reputatie heeft dat hij ook trefzeker een revolver kan hanteren, dan geven ze niet thuis.’ De jonge rechercheur snoof verachtelijk. ‘Lafbekken.’

De Cock glimlachte.

‘Ik denk dat men het risico te groot vond.’

Vledder ademde diep.

‘Risico,’ herhaalde hij peinzend. ‘Als je erover nadenkt… de man of de vrouw, die blijkbaar vrij openlijk een forse prijs op het hoofd van de beide broers zette, liep daarbij toch zelf grote risico’s?’

De Cock knikte.

‘Inderdaad… in dubbel opzicht.’

‘Dubbel?’

De Cock knikte opnieuw.

‘Eventuele chantagegevolgen door de mensen aan wie hij of zij het aanbod deed en de niet geringe mogelijkheid, dat de beide broers… op een of andere manier… van het aanbod op de hoogte werden gebracht. Walter en Wouter hebben nog steeds intieme relaties met de Amsterdamse onderwereld.’

Vledder schudde zijn hoofd.

‘Ik begrijp er totaal niets van,’ sprak hij vertwijfeld. ‘Waarom heeft iemand er vijftigduizend gulden voor over om de twee broers uit de weg te ruimen… ik bedoel, via deze weg… met veel geld hengelen naar een beroepsmoordenaar? Het lijkt wel een wanhoopsdaad.’

‘Of een uitdaging.’

Vledder keek verrast opzij.

‘Een uitdaging?’

De Cock knikte.

‘Misschien wil iemand wel dat het verhaal van zijn of haar aanbod de beide broers bereikt en dat het duo Double U in paniek gaat reageren.’

‘Je bedoelt… net zo paniekerig als op dat valse bericht van overlijden?’

‘Precies.’

Vledder stak zijn beide armen omhoog.

‘Maar waarom?’

De Cock wreef met de rug van zijn hand de regen uit zijn gezicht. ‘Ik kan je op die vraag nog geen antwoord geven,’ sprak hij somber. ‘Naar mijn gevoel is er een spel gaande… een sinister spel, geleid door iemand die de psyche van de beide neven heel goed aanvoelt… bij benadering weet hoe ze op bepaalde situaties gaan reageren.’

Vledder blikte opzij.

‘Een spel om vijfeneenhalf miljoen… dollar?’

De Cock zweeg.

Vanaf het Oudekerksplein liepen ze via de Enge Kerksteeg naar de Warmoesstraat.

Toen ze de hal van het politiebureau binnenstapten, wenkte Jan Kusters hen vanachter de balie.

De Cock liep op hem toe.

‘Zit er boven iemand op mij te wachten?’ vroeg hij meesmuilend.

De wachtcommandant schudde zijn hoofd.

‘Er heeft wel iemand naar je gevraagd?’

‘Wie?’

Jan Kusters trok zijn schouders op.

‘Ik heb zijn naam niet genoteerd. Hij zou straks terugkomen.’

‘Hoe zag hij eruit?’

De wachtcommandant tekende wat vaag in de ruimte.

‘Een jongeman van een jaar of dertig met een grote zwarte hoed met een glimmend lint erom.’

Vledder hijgde in de nek van De Cock.

‘Richard Roosendaal.’

De Cock keek strak naar de jongeman, die met zijn opvallende hoed op zijn knieën schuin naast hem aan zijn bureau zat.

‘U had,’ opende hij streng, ‘op de avond van de moord een afspraak met dokter Achterbosch?’

Richard Roosendaal keek hem verrast aan.

‘Hoe weet u dat?’

‘Dokter Achterbosch noteerde uw naam. Maria Poelstra, zijn assistente, vond die notitie later naast zijn telefoon.’

Richard Roosendaal knikte.

‘Ik had hem gebeld,’ reageerde hij bedaard.

‘U wist van het bestaan van dokter Achterbosch?’

Richard Roosendaal knikte opnieuw.

‘Sinds die morgen op de begraafplaats Sint Barbara, laat het overlijden van oom Frederik mijn zuster Patricia en mij niet meer met rust. We willen weten wat er precies is gebeurd. Als we kunnen bewijzen dat er rond de dood van oom Frederik onregelmatigheden hebben plaatsgevonden, dan…’

De Cock onderbrak hem.

‘U en Patricia hopen nog steeds op een deel van de erfenis?’

Richard Roosendaal knikte nadrukkelijk.

‘Wij menen ook dat we er recht op hebben en dat Wouter en Walter iets hebben ondernomen… iets onrechtmatigs… om de gehele nalatenschap van oom Frederik te bemachtigen.’

‘Wat… wat hebben ze naar uw mening ondernomen?’

Richard Roosendaal trok een pijnlijk gezicht.

‘Ik heb geen flauw idee. In ieder geval waren notaris Van den Hoeve en ook die nare dokter Achterbosch daarbij betrokken.’

‘Dat is uw overtuiging?’

Richard Roosendaal tikte met de toppen van zijn vingers op het bureau van De Cock.

‘Absoluut,’ sprak hij ferm. ‘Dat was ook vanavond de reden van mijn komst. Ik wil dat u uw onderzoek daarop richt.’

De Cock negeerde de opmerking. Hij plukte nadenkend aan zijn onderlip.

‘U bent die avond uw afspraak met dokter Achterbosch nagekomen?’

Richard Roosendaal liet zijn hoofd iets zakken.

‘Ik had,’ antwoordde hij traag, ‘tijdens mijn bezoek aan het Bevolkingsregister gezien, dat ene dokter Achterbosch aan de Saxen Weimarlaan inzake de dood van oom Frederik van Fluijtenberg een verklaring van overlijden had afgegeven. Toen ik dokter Achterbosch belde, heb ik hem gezegd dat ik ernstige maagklachten had en geen tijd en gelegenheid had om normaal op een spreekuur te komen. Ik zei hem ook, dat ik nog geen enkele arts had kunnen vinden die een juiste diagnose had gesteld.’

De Cock glimlachte.

‘U wilde de ware reden van uw komst niet opgeven?’

Richard Roosendaal schudde zijn hoofd.

‘Ik wilde niet dat hij zich op mijn vraag over de dood van oom Frederik zou kunnen voorbereiden.’

‘En?’

Richard Roosendaal keek op.

‘Aanvankelijk ontving hij mij minzaam… met de koele routine van een arts die een patiënt ontvangt… maar toen ik hem de ware reden van mijn komst vertelde, werd hij woest. Bijna schuimbekkend joeg hij mij zijn huis uit.’

De Cock keek de jongeman schuins aan.

‘Hij leefde toen nog?’

Op het gezicht van Richard Roosendaal verscheen een zoete grijns.

‘Dat moet u van mij aannemen.’

‘Moet ik dat?’

Richard Roosendaal maakte een gebaar van wanhoop.

‘Ik heb hem niet vermoord.’

‘Hoe wist u van zijn dood?’

Richard Roosendaal zuchtte. ‘Toen ik hem de volgende morgen rond de klok van elf uur probeerde te bellen met het doel hem alsnog tot een gesprek te verleiden, hoorde ik van zijn assistente dat iemand hem had doodgeschoten.’

‘Hebt u tijdens dat telefoongesprek aan de assistente uw naam genoemd?’

‘Nee.’

De Cock boog zich iets naar hem toe.

‘Enig idee wie voor de moord op dokter Achterbosch verantwoordelijk is?’

Richard Roosendaal spreidde zijn beide handen.

‘Dat is niet moeilijk… mijn beide neven… Wouter en Walter.’

‘Geen twijfels?’

‘Nee.’

‘Motief?’

Richard Roosendaal maakte een schouderbeweging.

‘Er klopt iets niet met de dood van oom Frederik en er klopt iets niet met zijn testament… voilà… Daarom stierf notaris Van den Hoeve en daarom stierf dokter Achterbosch.’

‘Zo simpel?’

‘Precies.’

De Cock grijnsde.

‘Bewijzen?’

‘Dat is uw taak,’ sprak Richard ernstig. ‘Daarvoor heeft de gemeenschap u ingehuurd.’

De Cock gniffelde.

‘Tegen een kleine vergoeding.’

Richard Roosendaal negeerde de opmerking.

‘Maar ik ben best bereid om u bij die taak behulpzaam te zijn. Zegt u maar wat ik moet doen. In zekere zin lopen onze belangen parallel.’

De Cock streek langzaam met zijn pink over de rug van zijn neus. Tussen zijn gespreide vingers door keek hij Richard Roosendaal secondenlang onderzoekend aan. De oude rechercheur overwoog of hij op het aanbod van de jongeman zou ingaan… bepeinsde op welke manier hij hem zou kunnen gebruiken. Maar hij besloot na ampele overwegingen van zijn aanbod af te zien.

‘Iemand heeft een prijs op het hoofd van uw beide neven gezet.’

Richard Roosendaal keek hem niet-begrijpend aan.

‘Een prijs?’

De Cock knikte.

‘Ik heb horen fluisteren dat iemand geld heeft geboden om uw beide neven te vermoorden.’

Richard Roosendaal slikte. Zijn fraaie hoed gleed van zijn knieën op de vloer.

‘Wie?’

De Cock maakte een hulpeloos gebaartje.

‘De tamtam stokte. Ik bedoel… zo ver ging mijn informatie niet.’

Richard Roosendaal raapte zijn hoed op en boog zich iets naar hem toe.

‘Hoeveel… hoeveel was iemand de dood van mijn beide neven waard?’

‘Vijftigduizend gulden.’

Richard Roosendaal floot tussen zijn tanden. Daarna knikte hij traag voor zich uit.

‘Freddy… hij heeft veel geld van zijn moeder geërfd.’

14

Toen Richard Roosendaal met zijn fraaie hoed uit de grote recherchekamer was vertrokken, zaten de beide rechercheurs zwijgend tegenover elkaar. Het was alsof hen de lust en de moed ontbrak om op het bezoek van de jongeman te reageren.

Van buiten drong het straatrumoer van de straat tot hen door. Een dronken sloeber zong een lied dat De Cock herkende. De oude rechercheur stond van zijn stoel op en deed het raam open. Op de hoek van de Heintje Hoekssteeg, leunend tegen de pui van een café, stond een man in de regen te zingen.

Toen hij De Cock, staande voor het open raam, in het oog kreeg, stak hij zijn beide armen omhoog en zwol zijn gezang aan… rauw met lange uithalen.

‘Er is een Amsterdammer doodgegaan.

Hij liet zijn hondje plassen op de Wallen.

Zijn rikketik was even blijven staan

en kijk… hij was al uit de koets gevallen.

Daar lag hij in de regen,

modder op z’n goeie pak.’

De oude rechercheur maakte dankend een armzwaai naar beneden en deed rillend van de kou het raam weer dicht. Het was guur buiten… te guur voor begin november. De dronkeman zong in de regen door, gedempt, over een Amsterdammer die was doodgegaan.

Het lied stemde De Cock weemoedig. Hij was in zijn lange rechercheleven bij de dood van heel veel Amsterdammers betrokken geweest. Soms had hij dat koel, emotieloos kunnen verwerken. Soms ook was hij er verdrietig van geworden en had met moeite tranen kunnen onderdrukken. Het wel en wee van de Amsterdammers lag hem na aan het hart.

Frederik van Fluijtenberg, alias Frederik Fluweel, zo bedacht hij, was van geboorte een Amsterdammer… een gehaaide Amsterdammer. Volgens burgerlijke maatstaven een pure crimineel… een boef. Maar vreemd… intuïtief… rationeel niet ondersteund… voelde de oude rechercheur in zijn borst een gloed van warme genegenheid voor de man, die hij in zijn leven slechts eenmaal ambtshalve had ontmoet.

Die onverklaarbare tegenstrijdigheid tussen zijn gevoel en zijn verstand had De Cock al verward vanaf het moment dat hij op die kille morgen op het intieme Sint Barbara voor zijn roodgranieten grafsteen stond.

Rond de dood van Frederik Johannes van Fluijtenberg drie jaar geleden, hing een waas van geheimzinnigheid, waarvan hij na drie vermoeiende dagen van onderzoek nog geen enkele sluier had vermogen op te lichten. Er waren vermoedens en logische verbanden, maar van een bewijsvoering in wettelijke zin was nog geen sprake. De oude rechercheur fronste zijn stoppelige wenkbrauwen. Was het werkelijk een monsterverbond tussen een notaris, een arts en de beide neven?

De Cock liet zich weer in de stoel achter zijn bureau zakken en voelde aan zijn kuiten. Een zoete glimlach gleed over zijn gezicht. De duiveltjes lieten het afweten. De oude rechercheur boog zich iets naar voren.

‘Volgens Richard Roosendaal,’ vatte hij kort samen, ‘had Frederik Johannes van Fluijtenberg er al tijdens zijn leven voor gezorgd, dat Liesbeth van Ulvenhout, de vrouw van wie hij hield en met wie hij samenleefde, financieel onafhankelijk werd.’

Vledder knikte.

‘Toen ze stierf,’ vervolgde hij, ‘erfde zoon Frederik Johannes van Ulvenhout… Freddy… haar geld… een kapitaal, groot genoeg om vrij comfortabel te kunnen leven.’

Op het brede gezicht van De Cock verscheen een pijnlijke trek.

‘En die Freddy zou er vijftigduizend gulden voor over hebben om de beide neven van zijn natuurlijke vader om te laten brengen?’

In zijn stem trilde de twijfel.

Vledder spreidde zijn beide handen.

‘Maar die Freddy liep… vrijwel zeker door toedoen van de beide neven… wel de erfenis van zijn natuurlijke vader mis.’

De Cock wreef over zijn kin.

‘Voor hem een motief… na drie jaar?’

Vledder trok zijn schouders iets op.

‘Onmogelijk?’

De Cock grijnsde.

‘Ik krijg zo langzamerhand het gevoel,’ verzuchtte hij, ‘dat in deze zaak alles mogelijk is.’

Vledder gebaarde voor zich uit.

‘We hebben aan deze meerderjarige Freddy tot nu toe geen enkele aandacht besteed. En ook hij is toch min of meer bij de zaak betrokken.’

De Cock knikte.

‘Hij heeft hetzelfde belang als Richard Roosendaal en diens zuster Patricia.’

‘Precies.’

De Cock kauwde nadenkend op zijn onderlip.

‘Heb je zijn adres?’

‘Van Freddy?’

‘Ja.’

Vledder knikte.

‘Dat heb ik destijds van Charles van Ulvenhout gekregen.’

‘En het adres van de beide neven Wouter en Walter in Brasschaat?’

Vledder knikte opnieuw.

‘Heb ik ook.’

De Cock stond van zijn stoel op en waggelde in zijn zo typische slenterpas naar de kapstok. Daar schoof hij zijn oude hoedje schuin achter op zijn hoofd en draaide hij zich om.

‘Neem morgen wat extra zakgeld mee.’

Vledder kwam overeind en liep met een trek van verbazing op zijn gezicht op hem toe.

‘Extra zakgeld?’

De Cock knikte.

‘Ik ontmoet je morgenochtend om acht uur in de hal van het Centraal Station.’

Vledder keek hem verbaasd aan.

‘En dan?’

De Cock wurmde zich in zijn regenjas.

‘We gaan naar Antwerpen.’

In het Centraal Station in Antwerpen kwam de lange trein knarsend tot stilstand. Met verkrampte knieën stapten de rechercheurs uit en trokken in een stroom van reizigers mee naar de uitgang. Vledder keek zijn oudere collega van opzij bezorgd aan.

‘Heb je geloofsbrieven bij je voor de Procureur des Konings?’[6]

‘Nee.’

‘Heb je dan afspraken gemaakt met de heer Opdenbroecke… de hoofdcommissaris van de Gerechtelijke Politie in Antwerpen?’

‘Ook niet.’

Vledder stak in wanhoop zijn beide armen omhoog.

‘Je kunt toch niet zomaar,’ riep hij verbolgen, ‘als simpele Amsterdamse rechercheur onaangekondigd in Antwerpen misdrijven gaan onderzoeken?’

De Cock bromde.

‘Ik ben hier op bezoek.’

Vledder snoof.

‘Het is de vraag of je hier welkom bent. Ze zijn in Antwerpen niet zo erg op Hollanders gesteld. Er zijn hier staminees waar men voor Hollanders geen bolleke meer wil tappen.’

De Cock keek hem verschrikt aan.

‘Waarom niet?’

Vledder grinnikte vreugdeloos.

‘Lees jij geen kranten? Onze landgenoten schijnen zich gedurende de weekenden hier zo te misdragen, dat sommige uitbaters hebben besloten om Hollanders buiten hun staminee te houden.’

De Cock lachte.

‘Dat kunnen ze mij in Antwerpen niet aandoen,’ riep hij hoofdschuddend. ‘Daar ben ik voor gekomen. Een schuimend bolleke… hoe was het ook weer… door engeltjes gebrouwen?’

Vledder knikte instemmend.

‘Dat heb je goed onthouden. En weet je… alleen de Vlamingen verstaan de kunst om het hemels te tappen.’

‘En Vlamingen wonen in Antwerpen?’

‘Beslist.’

Via fraaie monumentale trappen daalden de beide rechercheurs van het perron in een immense hal. Beneden staarde De Cock omhoog naar bogen en ramen die tot in de wolken reikten.

‘Een station als een kathedraal,’ riep hij enthousiast. ‘De Belgen weten wat een vermoeide reiziger toekomt.’ De oude rechercheur keek nog eens rond en schudde zijn hoofd. ‘Het is onvergeeflijk. Sinds die zaak van Het Heilig Verbond der Stervenden[7] ben ik niet meer in Antwerpen geweest.’

Vledder reageerde niet.

Vanuit het Centraal Station lag De Keyserlei uitnodigend open. Een brede vrolijke boulevard van allure. Voor hen uit, onverzettelijk, massaal, dominant als het Empire State Building, torende het Groot Handelsgebouw in nevelige hoogten.

De Cock blikte bewonderend om zich heen. Opnieuw onderging hij de warmte, de charme, die Antwerpen uitstraalde. In zijn oude hart kroop een blij gevoel. Het was alsof een Hollandse beklemming van hem afviel, en ineens besefte hij waarom er zoveel landgenoten wekelijks naar de sinjorenstad trokken om zich te vermaken. Het was die geur… die ondefinieerbare geur van gezelligheid, die lokte.

Met een wat ongedurige Vledder aan zijn zijde wandelde de oude rechercheur bijkans doelloos door smalle middeleeuwse straten, bezag aandoenlijk oude geveltjes en onderging de rust en zoete pracht van de vele marktpleinen. Voor de duistere ingang van een staminee bleef hij staan en keek zijn jonge collega aan.

‘Een bolleke?’

Vledder knikte en stapte voor hem uit naar binnen.

Het was er stil, intiem en gezellig. Uit hoge ramen met glas-inlood in geel en groen, viel gedempt licht op brede ruwhouten banken en tafels. De Cock zocht zich een plekje bij het knapperend haardvuur en warmde zijn handen. Vledder nam tegenover hem plaats. Toen een struise jonge vrouw vragend op hen toeliep, bestelde hij twee bollekes.

‘Hoe lang wil je nog blijven rondlopen?’ vroeg hij daarna aan De Cock.

De grijze speurder schoof de mouw van zijn colbert iets terug en keek op zijn horloge. ‘Het is nog geen twaalf uur,’ sprak hij rustig. ‘Tijd genoeg. We gaan eerst op bezoek bij Freddy en dan laten we ons met een taxi naar Brasschaat rijden.’

De jonge struise vrouw kwam weer naderbij en serveerde donker bier in twee bolle glazen op een hoge poot. Aan de voet plaatste ze schaaltjes met goudbruine pinda’s.

‘Hollanders?’ vroeg ze een tikkeltje argwanend.

De Cock knikte en wees met een verontschuldigend gebaar naar zijn wachtend glas. ‘Eentje… om te proeven… om er intens van te genieten. Het is midden in de week en een matig mens is zijn bolleke waard.’

Het klonk als een pleidooi.

De jonge vrouw lachte.

Vledder nam een notitie uit de borstzak van zijn colbert en keek naar haar op.

‘We zijn in Antwerpen niet zo erg goed bekend,’ sprak hij vriendelijk. ‘De Willem Elsschotstraat… is die hier ver vandaan?’

De jonge vrouw schudde haar hoofd.

‘De Willem Elsschotstraat is pal bij.’ Ze duimde over haar schouder. ‘Het is maar een kleine straat. Bij wie moet u daar zijn?’

Vledder raadpleegde zijn notitie.

‘Freddy… Freddy van Ulvenhout.’

Over het gezicht van de jonge vrouw gleed een glans van vertedering. ‘Freddy,’ herhaalde zij. ‘Die invalide jongen?’

De Cock keek verrast omhoog.

‘Invalide?’

De jonge vrouw knikte.

‘Hij rijdt in een rolstoel.’

‘Waarom?’

Het gezicht van de jonge vrouw versomberde.

‘Freddy lijdt aan MS… multiple sclerose.’

De grijze speurder maakte een lichte buiging en bracht zijn beminnelijkste glimlach. ‘Mijn naam is De Cock,’ sprak hij vriendelijk. ‘De Cock met ceeooceekaa.’ Hij wees opzij. ‘En dat is mijn collega Vledder. Wij zijn rechercheurs van politie uit Amsterdam.’

Freddy van Ulvenhout keek vanuit zijn rolstoel omhoog.

‘Rechercheurs van politie?’

De Cock knikte.

‘Min of meer incognito. Ik bedoel, ons bezoek draagt geen officieel karakter.’

Freddy van Ulvenhout grinnikte.

‘Ik neem niet aan,’ sprak hij hoofdschuddend, ‘dat u helemaal uit Amsterdam bent gekomen om naar mijn gezondheid te informeren?’

De Cock glimlachte, maar antwoordde niet. Hij gebaarde naar een paar leren fauteuils bij een ronde tafel.

‘Mogen we daar plaatsnemen?’ De oude rechercheur trok een grimas. ‘De vermoeidheid na een lange wandeling door uw mooie stad kruipt langzaam in mijn botten.’

Freddy van Ulvenhout knikte.

‘Gaat uw gang.’

De Cock liet zich in een fauteuil zakken en keek de jongeman onderzoekend aan. Hij had dik zwart krullend haar, een bol, wat vlezig gezicht, met daarin een paar heldere lichtblauwe ogen.

‘Een onbekende man of vrouw,’ opende de oude rechercheur, ‘stuurde mij een paar dagen geleden een kennisgeving van overlijden van Frederik Johannes van Fluijtenberg.’

Freddy van Ulvenhout keek hem verrast aan.

‘Mijn vader.’

De Cock gebaarde voor zich uit.

‘Toen wij, mijn collega Vledder en ik, naar de begraafplaats Sint Barbara gingen om uw vader de laatste eer te bewijzen, bleek dat er geen begrafenis was en dat de heer Van Fluijtenberg… uw vader, al drie jaar geleden was gestorven.’

Freddy van Ulvenhout knikte.

‘Dat klopt… nu ongeveer drie jaar geleden. Volgens een brief, die ik uit Amsterdam van notaris Van den Hoeve ontving, zou vader aan een hartverlamming zijn bezweken en zou uit zijn testament zijn gebleken dat hij aan mij niets had nagelaten.’

‘Vreemd?’

‘Beslist. Vader heeft altijd beweerd, dat hij mij… hoewel ik geen wettelijk kind van hem was… in zijn testament zou laten opnemen.’

De Cock ademde diep.

‘Er hebben in Amsterdam,’ sprak hij plechtig, ‘kort na die kennisgeving van overlijden en na ons bezoek aan Sint Barbara, een paar… eh, gebeurtenissen plaatsgevonden, die ons vermoeden bevestigen, dat er zich rond de dood van uw vader malversaties hebben voorgedaan, onwettelijkheden zijn gepleegd, en dat de beide neven van uw vader… Wouter en Walter van Fluijtenberg, daarbij zijn betrokken.’

Freddy van Ulvenhout kneep zijn lippen op elkaar.

‘Ze hebben hem vermoord.’

De Cock keek hem strak aan.

‘Een boude bewering.’

Freddy van Ulvenhout klopte met de knokkels van zijn rechterhand op zijn borst.

‘Het is een gevoel… hier vanbinnen. Ik kan het niet bewijzen. Ik weet ook niet bij benadering hoe het is gebeurd. Daarom heb ik ook nooit stappen ondernomen om de geheimzinnigheden rond de dood van mijn vader op te lossen.’

De Cock knikte begrijpend.

‘U… eh, u onderhoudt nog relaties met die beide neven?’

Freddy van Ulvenhout schudde zijn hoofd.

‘Ze zijn kort na de dood van vader nog een paar maal bij mij geweest om mij uit te horen.’

De Cock kneep zijn ogen half dicht.

‘Waarover?’

Freddy van Ulvenhout grijnsde.

‘Hoe vertrouwelijk ik met vader omging… of hij mij wel eens iets vertelde over zaken… operaties, die hij had voorbereid.’

‘En?’

Freddy van Ulvenhout keek argwanend naar hem op.

‘Wat bedoelt u?’

De Cock spreidde zijn beide handen.

‘Was uw vader met u vertrouwelijk… vertelde hij u wel eens over zaken die hij deed?’

Freddy van Ulvenhout leunde in zijn rolstoel achterover.

‘Ik heb aan Wouter en Walter gezegd,’ sprak hij afwijzend, ‘dat vader met mij nooit over zaken sprak… dat hij zijn zaken- en privé-leven altijd streng gescheiden hield.’

De Cock keek hem schuins aan.

‘Dat was een leugen?’

Freddy van Ulvenhout gebaarde heftig.

‘Ik kon niet anders,’ riep hij emotioneel. ‘Dat was de enige manier om uit hun klauwen te blijven.’

De Cock wreef met zijn vlakke hand over zijn gezicht. Het verhoor van de jongeman viel hem moeilijk.

‘Uw vader,’ vroeg hij hoofdknikkend, ‘besprak dus wel eens zaken met u?’

Freddy van Ulvenhout aarzelde en sloot even zijn ogen. Daarna reed hij zijn rolstoel iets achteruit en klapte met zijn handen op zijn beide knieën. ‘Toen bleek dat ik MS had, heeft vader er alles aan gedaan om mij van die ziekte te verlossen. We zijn overal geweest. Maar veel meer dan de ziekte begeleiden kan men niet… nog niet. Er is veel onderzoek nodig en misschien…’

De jongeman maakte zijn zin niet af.

‘Vader had ook een nicht, die aan dezelfde ziekte leed: Patricia… Patricia Roosendaal… een kind van zijn zuster.’

Freddy van Ulvenhout zweeg. Hij kauwde nerveus op zijn onderlip. Tranen welden op in zijn helblauwe ogen.

‘Vader wilde,’ ging hij snikkend verder, ‘nog eenmaal een grote slag slaan… voor ons… voor Patricia en mij… voor alle mensen die aan die slopende ziekte lijden.’

15

Nog diep onder de indruk van het verhaal van Freddy van Ulvenhout, sjokten de beide rechercheurs door de binnenstad van het fraaie Antwerpen. De Cock was in gepeins verzonken. De smalle middeleeuwse straten met hun aandoenlijke oude geveltjes schenen hun charme voor de grijze speurder te hebben verloren. Het idee dat Frederik Johannes van Fluijtenberg zijn laatste grote slag had willen slaan met de intentie om de buit te schenken aan instellingen die tot doel hadden het leed van slachtoffers van mutiple sclerose te verzachten, beheerste zijn gedachten. De oude rechercheur vroeg zich af hoe hij dit gegeven kon inpassen… bruikbaar maken voor zijn onderzoek.

Ineens ontwaarde hij op een klein intiem besloten pleintje het bronzen beeld van de Vlaamse schrijver Hendrik Conscience, schepper van het epos De Leeuw van Vlaanderen, en herinneringen aan zijn vorige bezoek aan Antwerpen kwamen boven.

De Cock bleef midden op het pleintje staan. Wijdbeens.

De mysteries rond de dood van Frederik Johannes van Fluijtenberg zakten even uit zijn gedachten weg. Strelend gleed zijn blik langs de barokke gevel van de Sint-Carolus Borromeuskerk, en dwaalde langs de muren van de oude stadsbibliotheek.

Plotseling bekroop hem het verwarrende gevoel dat het begrip tijd niet bestond… niet wezenlijk… dat hij niet een paar jaar, maar een paar eeuwen geleden hier had gestaan… op dezelfde plek, genietend van de aanblik die de omgeving bood.

Vledder, die was doorgelopen, deed een paar passen terug en keek hem vragend aan.

‘Blijf je hier overnachten of wil je vandaag nog naar Brasschaat?’ Zijn stem, trillend van ongeduld, klonk onvriendelijk.

De Cock, nog bezield van het vreemde, verwarrende tijdgevoel, knikte traag.

‘We zijn hier, dacht ik, niet zo bar ver van de Grote Markt verwijderd en daar zal wel ergens een taxistandplaats zijn.’ De oude rechercheur draaide zich om en schudde de verwarring van zich af. Hij vatte Vledder gemoedelijk bij zijn arm. ‘Ik heb nog een beter idee,’ sprak hij opgewekt. ‘We drinken hier een café-filtre en vragen daarna aan de uitbater of hij een taxi voor ons wil bestellen.’

De jonge rechercheur bromde, maar liet zich toch gewillig naar de staminee leiden.

Het zomerse terras, waar ze zich tijdens hun vorige bezoek aan Antwerpen in een stralend zonnetje hadden gekoesterd, lag er nu verlaten bij. De stoeltjes waren leeg. Het was te guur voor buiten.

De beide rechercheurs zochten zich een plekje bij het raam met uitzicht op het intieme pleintje. De Cock legde zijn oude hoedje naast zich op een stoel. Toen de café-filtre werd gebracht, boog de grijze speurder zich voorover. Steunend op zijn ellebogen snoof hij de koffiegeur op.

Vledder schoof ongedurig op zijn stoel heen en weer.

‘Was jij onder de indruk?’

‘Waarvan?’

‘Dat relaas van Freddy.’

De Cock knikte gelaten.

‘Het heeft mij getroffen.’

Vledder gromde.

‘Mij niet,’ sprak hij hoofdschuddend. ‘Ik heb mij eraan geërgerd.’

De Cock keek hem verward aan.

‘Waarom?’ vroeg hij niet-begrijpend.

Vledder grijnsde.

‘Volgens Freddy bestond er in de gehele wereld geen beter mens dan zijn overleden vader.’

De Cock maakte een schouderbeweging.

‘Kan in een misdadiger geen goed mens steken?’ vroeg hij gelaten. ‘Is dat onmogelijk? Christus reserveerde voor de moordenaar aan het kruis nog een plekje in de hemel.’

Vledder zwaaide afwerend.

‘Wat hebben we voor ons onderzoek,’ riep hij geagiteerd, ‘aan dat sentimentele verhaal van een oude crimineel, die op het eind van zijn misdadige leven nog een goede daad wil verrichten?’

De Cock keek bestraffend naar hem op.

‘Het geeft toch een blik op zijn karakter,’ antwoordde hij rustig. ‘Frederik Fluweel was door zijn zoon Freddy en zijn nicht Patricia van nabij met de ziekte mutiple sclerose geconfronteerd en meende zijn… eh, zijn misdadige gaven te moeten aanwenden om voor de slachtoffers van die ziekte iets te doen.’

Vledder grijnsde.

‘Met een ordinaire kraak.’

De Cock tuitte zijn lippen.

‘Zo mag je het noemen,’ sprak hij berustend. ‘Daar heb ik niets op tegen. Het gaat om de intentie… om dat wat een mens beoogt.’

Vledder grinnikte.

‘Het valt alweer mee,’ sprak hij cynisch, ‘dat ik het van jou een or-di-nai-re kraak mag noemen en geen hei-li-ge missie.’

De Cock fronste zijn wenkbrauwen.

‘Vanwaar dat sarcasme?’ vroeg hij verwonderd. ‘Na een misdadig leven, besloot Frederik Fluweel nog iets goeds te doen… op zijn manier… met zijn misdadige mogelijkheden.’

Vledder wond zich zichtbaar op.

‘Misdadige mogelijkheden,’ herhaalde hij wild. ‘Volgens zoon Freddy stonden na de dood van zijn moeder de activiteiten van Frederik Fluweel op een laag pitje. Het transportbedrijf S&S… Snel en Soepel, leed een kwijnend bestaan.’

De Cock knikte instemmend.

‘Je hebt gelijk. De fut was er een beetje uit. Frederik Fluweel had genoeg geld vergaard om onbekommerd van een rustige oude dag te kunnen genieten. En dat deed hij ook. De eens zo succesvolle misdadiger had inderdaad weinig lust om nog nieuwe activiteiten te ontplooien… om het kwijnend bestaan van Snel en Soepel nieuw leven in te blazen.’

De oude rechercheur zweeg even.

‘Daarom,’ ging hij geëmotioneerd verder, ‘mijn sympathie… mijn gevoelens van sympathie voor die oude crimineel, die op het eind van zijn misdadige leven nog een goede daad wilde verrichten.’

Vledder keek hem aan. Strak. Onbewogen. Hij was het duidelijk niet met zijn oudere collega eens, maar reageerde verder niet.

De Cock zag het. Licht geprikkeld gebaarde hij heftig met zijn beide handen.

‘Die overval in de hoofdstad Luxemburg… het leegroven van de kluis van de Banque Nationale de Lyondas… deed Frederik Fluweel niet uit eigenbelang… niet om eigen gewin.’

De grijze speurder zweeg opnieuw. Hij boog zich voorover en roerde in zijn café-filtre.

‘Frederik Johannes van Fluijtenberg,’ ging hij gedragen verder, ‘meldde zich een paar dagen na die beruchte bankroof heel rustig bij de gemeentepolitie in Utrecht en bekende zijn daad.’ De oude rechercheur keek weer op. ‘Frederik Fluweel bleek zelfs bereid om voor zijn lijdende medemensen zeven jaar gevangenisstraf op te knappen.’

Vledder snoof verachtelijk. ‘Waarvan hij slechts één jaar, elf maanden en dertien dagen uitzat.’

De Antwerpse taxi raasde over de Belgische A1 de stad uit. Links boven het havengebied van de Schelde hingen lage donkere wolken, maar het regende niet.

De beide Amsterdamse rechercheurs hadden op de achterbank van de taxi plaatsgenomen. De Cock leunde achterover.

‘Brasschaat,’ riep hij pathetisch, ‘gelegen in de noordoostelijke banlieu van de Antwerpse agglomeratie, groeide sedert de Eerste Wereldoorlog uit tot de meest luxueuze residentiële voorstad van Antwerpen, met talrijke grote buitenverblijven, vakantietehuizen, sanatoria en kasteelparken.’

Vledder keek hem verwonderd aan.

‘Heb je dat uit een folder?’

De Cock negeerde de opmerking.

‘Vooral het noorden van de gemeente,’ dreunde hij vrolijk verder, ‘het gehucht Maria ter Heide, heeft een zeer ruime villabebouwing… Volgens kenners staan daar de mooiste villa’s, landhuizen en bungalows van heel West-Europa.’

Vledder trok zijn wenkbrauwen op.

‘Waar haal je die wijsheid vandaan?’

De oude rechercheur glimlachte.

‘Een oude gewoonte van mij… voor ik naar een stad, dorp of gehucht ga, informeer ik eerst wat ervan bekend is. Wel, dit stond over Brasschaat in de Grote Winkler Prins Encyclopedie.’

Vledder trok een grimas.

‘En in zo’n chique woonomgeving woont het misdadige duo Walter en Wouter van Fluijtenberg.’

De Cock knikte.

‘Aanvankelijk woonden die twee samen, maar volgens Freddy, die ik kort voor ons afscheid nog even om opheldering vroeg, liepen hun karakters en levensgewoonten zo sterk uiteen, dat de beide broers al vrij snel na de dood van hun oom Frederik elk een eigen villa in Brasschaat betrokken.’

Vledder grijnsde.

‘Na de erfenis was er geld genoeg.’

‘Zo is het.’

De jonge rechercheur plukte een notitie uit de borstzak van zijn colbert en bekeek de adressen.

‘Wie nemen we het eerst?’

‘Walter.’

Vledder reageerde verrast.

‘Waarom?’

De Cock bracht zijn beide handen naar voren en drukte de vingertoppen tegen elkaar. ‘Toen ze bij mij aan de Warmoesstraat waren,’ formuleerde hij voorzichtig, ‘heb ik ze kunnen observeren. Wouter is veel sluwer, bedachtzamer en naar mijn mening bijzonder intelligent. Walter is knap van uiterlijk, maar beslist dommer en… extrovert.’

Vledder knikte begrijpend.

‘Je bedoelt dat je Walter misschien makkelijker tot uitspraken kan verlokken dan Wouter?’

De Cock ademde diep.

‘Precies. Ik zal in deze zaak toch een doorbraak moeten forceren.’

Vledder keek hem van terzijde aan.

‘Hoe had je dat gedacht?’

De grijze speurder wreef peinzend over zijn kin.

‘Ik denk dat ik Walter zal zeggen dat ik bezorgd ben voor zijn leven… dat ik in Amsterdam heb gehoord dat iemand een prijs op zijn hoofd heeft gezet.’

Vledder grinnikte.

‘Een mooie opening.’

De Cock knikte.

‘Daarna zal ik hem op de man af vragen wie volgens hem bereid is om voor zijn dood vijfentwintigduizend gulden te betalen.’

Vledder glimlachte.

‘En waarom… waarom iemand bereid is dat te doen?’

De Cock knikte opnieuw.

‘Precies,’ riep hij instemmend. ‘Het antwoord op die vraag is volgens mij de sleutel… de zaak waar alles om draait. Als wij dat antwoord kennen, zijn we dicht bij de oplossing.’

De jonge rechercheur boog zich ver naar voren en reikte de notitie met het adres van Walter van Fluijtenberg aan de taxichauffeur over. ‘Daar moeten we zijn,’ verduidelijkte hij.

Een paar minuten later stopte de taxi voor een gesloten smeedijzeren hek.

De taxichauffeur draaide zich half om.

‘Moet ik klingelen?’

De Cock schudde zijn hoofd.

‘Dit is ver genoeg.’

Vledder betaalde de chauffeur met Hollands geld en de beide rechercheurs stapten uit. Daarna wachtten ze geduldig tot de Antwerpse taxi uit het gezicht was verdwenen.

De Cock sjokte naar het smeedijzeren hek en inspecteerde het grondig. Toen hij tot de overtuiging was gekomen dat het niet elektronisch was beveiligd, nam hij uit de zak van zijn regenjas een koperen houdertje met uitschuifbaar een keur van sleutelbaarden. Het was een apparaatje dat hij eens van zijn vriend en ex-inbreker Handige Henkie had gekregen. In luttele seconden had hij daarmee het slot geopend en duwde voorzichtig het zware hek op een kier.

Vledder wees naar het apparaatje in De Cocks hand.

‘Ik zou dat ding verder maar in mijn zak houden,’ raadde hij ernstig aan.

De oude rechercheur keek naar hem op.

‘Waarom?’

Vledder wuifde om zich heen.

‘We zijn in België en ik voel er weinig voor om hier als verdacht van inbraak in een of ander cachot te belanden.’ De jonge rechercheur stak waarschuwend zijn wijsvinger omhoog. ‘Houd er rekening mee… ze zijn hier niet zo zoetsappig als bij ons.’

De Cock trok wat nonchalant zijn schouders op. Hij stak het apparaatje terug in de rechtersteekzak van zijn regenjas en drukte het smeedijzeren hek verder open. In zijn typische slenterpas wandelde hij over de oprijlaan naar de ingang van de villa. Het grove grind knarste onder zijn voeten.

Vledder deed het smeedijzeren hek zorgvuldig achter zich dicht en volgde met een sprintje.

Voor een imposante toegangsdeur onder een brede luifel bleven de twee rechercheurs staan. Rechts van de deur stond Walter van Fluijtenberg in gotische letters, diep gekerfd in een hardhouten schild.

De Cock bekeek aandachtig het slot van de toegangsdeur, maar hield het apparaatje van Handige Henkie in de zak van zijn regenjas. Na enige aarzeling drukte hij op een kleine koperen bouton boven het blankgelakte houten naamschild. Diep in het inwendige van de villa galmde een gong.

De beide rechercheurs lieten enkele minuten voorbijgaan. Er kwam geen reactie. De imposante deur bleef gesloten. De Cock belde opnieuw en wachtte. Zijn ongeduld groeide. Hij hield niet van gesloten deuren. Ze deden zijn vingertoppen tintelen.

Plotseling stopte kort voor het smeedijzeren hek een vuurrode Mitsubishi Colt. Een slanke jonge vrouw, gekleed in een korte rok met daarboven een zwarte cape van bont, gleed uit de wagen en deed het zware hek open. Daarna stapte ze opnieuw in, reed de oprijlaan op en stopte onder de luifel.

De beide rechercheurs stonden schouder aan schouder naast elkaar en keken onbewogen toe hoe de jonge vrouw met lange slanke benen uit de wagen kwam en naar de toegangsdeur schreed.

Pas na enkele meters keek ze op. Verbaasd en verrast bleef ze staan en staarde naar de beide mannen bij de toegangsdeur. Na enige aarzeling liep ze naderbij.

‘Bij wie moet u zijn?’

In haar stem trilde angst.

De Cock gebaarde achter zich naar het houten naambord.

‘Walter van Fluijtenberg.’

De jonge vrouw schudde haar hoofd.

‘Die is er niet.’

De grijze speurder deed een stapje vooruit en keek haar onderzoekend aan. Hij schatte haar op voor in de twintig. Ze had lang donker haar en vriendelijke grijze ogen in een ovaal gezicht. Haar gelaatstrekken kwamen hem bekend voor.

Na enkele seconden nam hij beleefd zijn hoed af en maakte een lichte buiging. ‘Mijn naam is De Cock,’ sprak hij beminnelijk. ‘De Cock met… eh, met ceeooceekaa.’ Hij duimde over zijn rechterschouder. ‘En dat is mijn collega Vledder. Wij zijn rechercheurs van politie uit Amsterdam.’

Over het gezicht van de jonge vrouw gleed een trek van verbazing. ‘Rechercheurs?’ herhaalde ze trillend. ‘Uit Amsterdam?’

De Cock knikte.

‘We zijn vanmorgen met de trein naar Antwerpen gereisd en vandaar…’ De oude rechercheur stokte. Hij keek de jonge vrouw glimlachend aan.

‘Met wie heb ik het genoegen?’

De vraag klonk bijna verlegen.

De jonge vrouw verplaatste haar voeten. Het starre uit haar houding verdween.

‘Yolanda,’ sprak ze zacht. ‘Yolanda van Ulvenhout.’

De Cock onderdrukte een uiting van verbazing.

‘Familie,’ vroeg hij voorzichtig, ‘van de invalide Freddy van Ulvenhout in Antwerpen.’

‘Dat is mijn neef.’

‘Bezoekt u hem wel eens?’

‘Alleen op zijn verjaardag.’

‘En wie is Charles van Ulvenhout uit Amsterdam?’

Er kwam een twinkeling in haar ogen.

‘Kent u hem?’

De Cock gleed met zijn tong langs zijn droge lippen en knikte. ‘Ik… eh, ik ken hem,’ anwoordde hij hees.

Over het gezicht van Yolanda van Ulvenhout gleed een glans van vertedering.

‘Mijn vader.’

16

De Cock liet zijn blik secondenlang op die van Yolanda van Ulvenhout rusten. Intussen draaide het raderwerk van zijn denken op volle toeren. Was die jonge vrouw de link die hij zocht… de ontbrekende schakel in de keten van intrige en moord?

Yolanda van Ulvenhout ontweek zijn starende blik, tastte in een zak van haar bontcape en pakte een sleutel. ‘Mag ik de heren iets te drinken aanbieden?’ vroeg ze vriendelijk. ‘U hebt een lange reis achter de rug.’ Ze liep om de rechercheurs heen en stak de sleutel in het slot van de toegangsdeur.

De Cock draaide zich om en keek haar verrast aan.

‘Woont u hier?’

Yolanda van Ulvenhout schudde haar hoofd.

‘Dit is een kast van een villa,’ sprak ze misprijzend. ‘Voor mij veel te groot. In zo’n huis ga je verloren… vind je jezelf niet meer terug.’

De Cock gebaarde in haar richting.

‘Waar woont u dan?’

Yolanda van Ulvenhout glimlachte.

‘Ik heb een knus flatje in Antwerpen,’ reageerde ze opgewekt. ‘Ik studeer economie aan de Universitaire Faculteit Sint Ignatius.’

‘In Antwerpen?’

‘Ja… een heerlijke stad.’

De Cock gebaarde naar de sleutel in haar hand.

‘Maar blijkbaar hebt u wel toegang tot deze… eh, kast van een villa?’

Yolanda bleef half in de open deur staan.

‘Walter… Walter van Fluijtenberg is mijn vriend.’

De Cock maakte een weifelend gebaartje.

‘Uw vriend?’

In zijn stem trilde ongeloof.

Yolanda van Ulvenhout hoorde de trilling van ongeloof in zijn stem en keek hem verwonderd aan.

‘Kan dat niet?’

De Cock onderkende zijn fout.

‘Zeker, zeker,’ antwoordde hij haastig.

De jonge vrouw trok de sleutel uit het slot.

‘Ik leerde Walter ruim een jaar geleden kennen,’ ging ze verder, ‘op een intiem feestje bij vrienden… oud-studenten van Sint Ignatius.’ Ze gebaarde met een glimlach. ‘Ik wil niet zeggen dat ik onmiddellijk hevig verliefd was… zo’n type ben ik niet… maar ik vond hem aardig, sympathiek en sindsdien is hij mijn vriend. We hebben een… eh, hoe noemen ze dat… een soort LAT-relatie. In de weekeinden ben ik meestal hier, maar gedurende de rest van de week woon ik op mijn flatje in Antwerpen. Ik wil niet dat mijn studie onder onze vriendschap lijdt.’

De Cock knikte begrijpend, en sjokte met Vledder in zijn kielzog achter haar aan naar binnen.

Yolanda van Ulvenhout wuifde om zich heen.

‘Kijk maar,’ riep ze. ‘Het lijkt van binnen wel een middeleeuws kasteel.’

Via een ruime hal en een brede gang met geglazuurde plavuizen en een eikenhouten lambrisering bereikten ze een groot rechthoekig vertrek met zware donkere balken aan het plafond en een uit okergele natuursteen opgetrokken indrukwekkende schouw.

Yolanda van Ulvenhout wees uitnodigend naar een paar diepe leren fauteuils achter een ruwhouten kloostertafel.

‘Gaat u zitten.’

De beide rechercheurs namen plaats.

Yolanda van Ulvenhout deed haar zwarte bontcape af en wierp die nonchalant in een lege fauteuil. Daarna liep ze naar een hoek van het vertrek en trok vandaar een rijdende bar naar voren. Met een weids gebaar wuifde ze naar een dubbele rij meest halfgevulde flessen.

‘Wat zal het zijn?’

De Cock legde zijn hoedje naast zijn fauteuil op het parket en keek op zijn horloge. ‘De dag vordert,’ riep hij opgewekt. ‘Bijna zes uur. Tijd voor een goed glas cognac.’

Yolanda van Ulvenhout richtte haar aandacht op Vledder.

‘En u?’

‘Mineraalwater.’

Het klonk niet vriendelijk.

Over het gezicht van Yolanda van Ulvenhout gleed een glimlach. Ze boog zich over de bar, schonk behoedzaam in en reikte de glazen aan. Daarna mixte ze voor zichzelf een longdrink met rum. Met het glas in haar hand ging ze tegenover De Cock zitten, sloeg haar lange benen over elkaar en nam een slok.

‘Ik vrees,’ opende ze, ‘dat ik u weinig kan vertellen. Ik weet echt niet wat er vannacht precies is gebeurd. Wouter belde mij vanmiddag nerveus op en zei dat Walter in Antwerpen was opgenomen in het Algemeen Ziekenhuis Middelheim en dat Walter naar mij had gevraagd.’

De Cock probeerde de woordenstroom van de jonge vrouw te vatten en kneep zijn wenkbrauwen samen. ‘Walter,’ vroeg hij aarzelend en half begrijpend, ‘in het ziekenhuis… had naar u gevraagd?’

Yolanda van Ulvenhout knikte en nam gretig opnieuw een slok van haar longdrink. ‘Ik… eh, ik ben na het telefoontje van Wouter onmiddellijk naar het ziekenhuis aan de Lindenstraat gegaan, maar het was voor…’ Ze stokte en haar gezicht versomberde. ‘Walter is er erg aan toe. Ik heb geen woord met hem kunnen wisselen. Hij lag daar met een wit gezicht en gesloten ogen. En dan al die slangen…’ De jonge vrouw stokte opnieuw. Hoofdschuddend. ‘Ik ben bang dat hij het niet haalt. Volgens een dokter die ik sprak, werden zijn beide longen geperforeerd en zijn er nog andere ernstige complicaties die zijn leven bedreigen.’

De Cock zette zijn glas naast zich neer en boog zich ver naar haar toe. ‘Wat… wat is er dan gebeurd?’ vroeg hij verward.

Yolanda van Ulvenhout keek met een blik vol ongeloof naar hem op.

‘Weet u dat niet?’

De Cock schudde zijn hoofd.

‘Zoals ik al zei… we zijn vanmorgen vrij vroeg met de trein uit Amsterdam vertrokken en hebben in Antwerpen een bezoek gebracht aan uw neef Freddy van Ulvenhout in de Willem Elsschotstraat.’

Yolanda van Ulvenhout drukte haar tanden in haar onderlip. ‘Ik dacht dat u beiden voor een onderzoek kwam… een onderzoek naar de aanslag op Walter.’

De Cock kneep zijn ogen half dicht.

‘Aanslag?’

Yolanda van Ulvenhout knikte.

‘Hij werd volgens Wouter vannacht hier in Brasschaat neergeschoten.’

De Cock keek haar verschrikt aan.

‘Door wie?’

Yolanda van Ulvenhout trok haar schouders op.

‘Dat heeft Wouter mij niet verteld,’ antwoordde ze zacht. ‘Wouter zei dat hij Willem bij de oprijlaan van zijn villa had gevonden. Zwaar gewond. Volgens hem moet iemand Walter tussen de struiken hebben opgewacht en hebben neergeschoten.’

‘Een moordaanslag.’

Yolanda van Ulvenhout slikte.

‘Dat was het… een moordaanslag. Het was duidelijk de bedoeling om Walter te vermoorden.’

De Cock schoof naar het puntje van zijn fauteuil.

‘Was Walter nog bij bewustzijn toen Wouter hem vond… heeft hij nog iets gezegd?’

Yolanda van Ulvenhout trok een pijnlijk gezicht.

‘Dat weet ik niet,’ sprak ze jammerend. ‘Ik heb Wouter alleen maar even door de telefoon gesproken. Op zijn aandringen ben ik na mijn bezoek aan het ziekenhuis naar Brasschaat gereden. Ik zou hier in de villa van Walter op Wouter wachten.’

De Cock zuchtte. Tal van vragen brandden op zijn lippen.

‘Is… eh, is de politie van Brasschaat van de aanslag op de hoogte gebracht?’

Yolanda van Ulvenhout maakte een hulpeloos gebaar.

‘Ik dacht dat u in verband met die aanslag kwam. Maar als u van niets weet, dan…’

Een telefoon, op een tafeltje naast de schouw, rinkelde.

Yolanda van Ulvenhout stond op, zette haar glas op de bar en stapte er haastig naar toe. Met trillende vingers nam ze de hoorn op.

De Cock volgde haar met zijn blik. De oude rechercheur zag hoe haar gezicht verstarde. Zonder iets te zeggen legde ze de hoorn op het toestel terug en bleef als versteend bij de schouw staan.

De Cock kwam uit zijn fauteuil overeind en liep op haar toe. Met beide handen pakte hij de jonge vrouw bij haar schouders vast.

‘Wie was dat?’

Haar mond bewoog een paar maal zonder geluid.

‘Wouter,’ lispelde ze.

‘En?’

Yolanda van Ulvenhout keek naar hem op. Haar grijze ogen waren gevuld met tranen. ‘Walter,’ snikte ze. ‘Walter is tien minuten geleden in het ziekenhuis aan zijn verwondingen bezweken.’

Ze zaten er alle drie verslagen bij. Yolanda van Ulvenhout huilde zachtjes. Haar gehele lichaam schokte.

De Cock liet haar stilletjes begaan. Hij begreep iets van haar verdriet. Traag sjokte hij naar de bar en schonk zich nog een cognac in. De grijze speurder hoopte vurig dat Walter van Fluijtenberg niet het slachtoffer van een anonieme huurmoordenaar was geworden, maar dat de man of vrouw, om wie alles draaide, zelf de afrekening ter hand had genomen. In dat geval, zo overwoog hij, bestond de mogelijkheid, dat de man of de vrouw zich eerst had geopenbaard… zich kenbaar had gemaakt… voor hij of zij het vonnis voltrok.

De grijze speurder bleef voor de jonge vrouw staan en keek op haar neer.

‘Komt Wouter hierheen?’ vroeg hij vriendelijk.

Yolanda van Ulvenhout schudde haar hoofd.

‘Wouter zei dat hij op weg ging naar Amsterdam.’

De Cock ervoer haar antwoord als een schok.

‘Naar Amsterdam?’ vroeg hij toonloos.

Yolanda van Ulvenhout keek met een betraand gezicht naar hem op en knikte.

‘Dat zei hij… Amsterdam. Hij had daar iets te regelen.’

De Cock knielde voor haar neer en pakte haar beide handen. ‘Luister,’ gebood hij indringend. ‘Weet u wat voor een leven Walter heeft geleid… hoe hij zo’n kapitale villa kon bewonen?’

Yolanda van Ulvenhout knikte traag.

‘Inbraak… roof… diefstal… samen met Wouter. Walter was daar altijd erg openhartig in.’

De Cock kneep haar handen steviger vast.

‘Heeft Walter u wel eens iets verteld over zijn oom… Frederik Johannes van Fluijtenberg?’

Yolanda van Ulvenhout knikte opnieuw.

‘Hij werd Frederik Fluweel genoemd. Volgens Walter een geniale man. Hij was hun leider… het brein achter alle operaties.’

De Cock voelde hoe de spanning bezit van hem nam. De gevoelige uiteinden van zijn zenuwen trilden in de toppen van zijn vingers.

‘Heeft uw vriend Walter,’ vroeg hij slikkend, ‘u ook verteld hoe die Frederik Fluweel drie jaar geleden aan zijn eind kwam?’

Yolanda van Ulvenhout liet haar hoofd iets zakken.

‘Hij stierf onder hun handen.’

Licht gebogen en met een verbeten trek op zijn brede gezicht stapte De Cock voor de grote schouw heen en weer. Het was hem plotseling allemaal duidelijk… de gehele toedracht. Hij kende nu het antwoord op de vraag, die hem vanaf het begin van het onderzoek kwellend had beziggehouden: waarom kwam pas drie lange jaren na de dood van Frederik Johannes van Fluijtenberg een reactie op zijn sterven… zond iemand een kennisgeving van zijn overlijden rond?

De grijze speurder kneep zijn beide ogen even dicht. Het was, zo besefte hij nu, een uiterst listig gestelde kennisgeving van overlijden, waarvan de fatale gevolgen waren te voorzien.

Voor de fauteuil van Vledder bleef hij staan.

‘Zou jij het onderzoek verder alleen kunnen afmaken?’ vroeg hij uitdagend.

De jonge rechercheur keek naar hem op.

‘Waarom?’

De Cock antwoordde niet. Hij wees naar de telefoon opzij van de schouw. ‘Bel onze wachtcommandant aan de Warmoesstraat in Amsterdam,’ sprak hij streng. ‘Vraag aan Jan Kusters of hij ervoor wil zorgen dat Appie Keizer en Fred Prins zich voor ons gereed houden… met kogelvrije vesten.’

Vledder reageerde verrast.

‘Kogelvrije vesten?’

De Cock knikte.

‘En zeg tegen de wachtcommandant dat hij de man, die zich namens mij bij hem meldt, moet vasthouden tot wij komen.’

Vledder kwam uit zijn stoel overeind.

‘Hoe bel je van hier Nederland?’

De Cock negeerde de vraag. Hij liep bij hem vandaan en knielde opnieuw voor Yolanda van Ulvenhout neer.

‘Help mijn collega,’ zei hij vriendelijk. ‘En als hij klaar is, dan belt u uw vader en zegt u hem, dat hij… Charles van Ulvenhout… zich namens mij moet melden bij de wachtcommandant van het politiebureau aan de Warmoesstraat.’ De grijze speurder zweeg even, plukte een schone zakdoek uit zijn broekzak en droogde voorzichtig de tranen op haar gezicht. ‘Als uw vader vraagt waarom hij zich moet melden… zeg hem dan dat Wouter van Fluijtenberg naar hem onderweg is.’

17

In een snel vallende avond raasde de vuurrode Mitsubishi Colt vanuit het Belgische Brasschaat over brede snelwegen naar het noorden.

Yolanda van Ulvenhout boog zich over het stuur en tuurde gespannen over de weg. Vledder zat met een nors gezicht naast haar. Het feit dat hij de zaak nog niet geheel doorgrondde, zat hem dwars.

De Cock had op de achterbank plaatsgenomen, schuin, met opgetrokken knieën. De oude rechercheur keek behaaglijk toe hoe een volle maan zo nu en dan door het grauwe wolkendek prikte en het omringende landschap verraste met een zilveren gloed.

Op het gezicht van de grijze speurder lag een tevreden trek. Hij had het gevoel dat hij de juiste voorbereidingen had getroffen. Binnen enkele uren kon het doek over het drama vallen.

Het was een simpel plan. Een in het verleden vaak door hem gebruikte methode. Charles van Ulvenhout, zo had hij bedacht, zou goed beschermd als lokaas dienen voor een op wraak beluste Wouter van Fluijtenberg. De gedachte aan de naderende ontknoping deed hem glimlachen. Zachtjes gleed hij opzij en viel in slaap.

Toen de wagen de grens van Amsterdam had bereikt, werd hij wakker en snoof. Het was alsof de lucht van de stad hem had gewekt. Wisselende beelden van straten, grachten en pleinen schoven aan hem voorbij. Hij had het gevoel weer thuis te zijn.

Yolanda van Ulvenhout bracht in de Warmoesstraat haar vuurrode auto voor de ingang van het politiebureau tot stilstand en liet de beide rechercheurs uitstappen.

De Cock stormde als eerste de hal binnen. Achter de balie zaten Fred Prins en Appie Keizer. De oude rechercheur liep op Jan Kusters toe.

‘Waar is Charles van Ulvenhout?’

De wachtcommandant keek hem niet-begrijpend aan.

‘Ik heb geen Charles van Ulvenhout,’ reageerde hij verward.

De Cock zwaaide.

‘De man die zich vanavond namens mij zou melden.’

Jan Kusters schudde zijn hoofd.

‘Er heeft zich niemand bij mij gemeld.’

De Cock staarde met toegeknepen lippen voor zich uit. Een licht gevoel van paniek maakte zich van hem meester. Het duurde maar even. Toen draaide hij zich om naar Yolanda.

‘Waar woont jouw vader?’

‘Aan de Rooseveltlaan.’

‘Rooseveltlaan?’

‘Ja.’

‘Rij mij daarheen.’

Yolanda van Ulvenhout knikte begrijpend. Met een bleek gezicht liep ze terug naar haar Mitsubishi.

De Cock wendde zich tot Vledder.

‘Jij neemt Fred Prins en Appie Keizer bij je in de wagen en rijdt met de Golf achter ons aan.’ Na die opdracht draafde de oude rechercheur het bureau uit.

Vledder keek hem na en glimlachte.

De Cock in draf was een koddig gezicht.

Het ging snel. Yolanda van Ulvenhout nam in het drukke stadsverkeer meer risico’s dan de grijze speurder lief was, maar hij begreep haar angst.

Met knarsende remmen bracht zij haar wagen in de Rooseveltlaan tot stilstand en rende over het trottoir. De Cock volgde.

Op de bruingelakte toegangsdeur van de woning van Charles van Ulvenhout was een briefje met twee punaises vastgeprikt. Yolanda trok het er wild af en De Cock keek over haar schouder mee.

‘Je kunt mij vinden,’ las hij zwaar hijgend, ‘op Sint Barbara.’

Op de oude smalle Spaarndammerdijk stonden achter elkaar twee auto’s: een donkerblauwe Ford Scorpio en een lange zilvergrijze Mercedes.

Yolanda wees voor zich uit.

‘Die Scorpio is van vader. De Mercedes van Wouter.’

De Cock keek haar van opzij aan.

‘Heeft je vader een vuurwapen?’

Yolanda van Ulvenhout knikte.

‘Hij is al jaren lid van een schietvereniging.’

De Cock liep naar het gesloten hek en klom er gehinderd door een gewicht van negentig kilo moeizaam overheen. Yolanda volgde hem, lenig als een kat. Achter hen klonk het geluid van de remmende Golf, gevolgd door de voetstappen van Vledder, Appie Keizer en Fred Prins.

Behoedzaam, zij aan zij, schuifelden De Cock en Yolanda van Ulvenhout de begraafplaats op. Er hing een vreemde, onheilspellende stilte. Een koele wind deed de oude cederbomen fluisteren en bleek maanlicht wierp lange schaduwen over het pad.

Even voorbij een manshoge heg van groene jeneverbesstruiken ontwaarden ze op een zijpad, liggend in het volle maanlicht, het lichaam van een man. Hij lag op zijn rug met iets gespreide benen. Ter hoogte van zijn knie lag een uit zijn rechterhand gegleden revolver.

De Cock hurkte bij hem neer. Een enkele blik vertelde hem dat de man was overleden.

Yolanda van Ulvenhout boog zich over hem heen.

‘Wouter,’ hijgde ze, ‘dood.’

De Cock knikte en kwam traag overeind. Hij zag hoe de houding van de jonge vrouw voor hem veranderde. Haar grijze ogen werden groot, puilden bijkans uit de kassen. Ineens rende ze van hem weg. Haar lange zwarte haren wapperend in de wind.

‘Vader… vader.’

Haar van angst trillende stem galmde over de graven, resoneerde tegen de rij grafstenen langs het pad.

De Cock liet haar begaan. Intuïtief wist hij waar hij Charles van Ulvenhout kon vinden… liggend naast de roodgranieten grafsteen bij het graf van zijn vriend… Frederik Johannes van Fluijtenberg.

18

Ze zaten in de gezellige zitkamer van huize De Cock. Ontspannen en languit in brede, gemakkelijke fauteuils. De grijze speurder tilde een fles omhoog en tikte met zijn wijsvinger op het etiket.

Vledder lachte.

‘Cognac Napoleon.’

De Cock glimlachte.

‘Een geschenk van Smalle Lowietje. Hij kwam het vanmiddag persoonlijk brengen.’

Vledder reageerde verbaasd.

‘Was er iets te vieren?’

De Cock knikte.

‘Volgens Smalle Lowietje wel. De caféhouder had gehoord van de dood van Wouter en Walter van Fluijtenberg… Double U en Double U… en dat vond hij beslist een felicitatie waard. De beide broers vormden, volgens hem, al jaren een smet op het eerlijke blazoen van het penozegilde.’

Fred Prins boog zich naar voren. ‘Wat had dat duel in de nacht op Sint Barbara te betekenen?’

De Cock keek hem aan.

‘Duel in de nacht,’ herhaalde hij peinzend. ‘Dat is een goede omschrijving. Het was een duel.’

Fred Prins grinnikte vreugdeloos.

‘Maar waarom?’

De Cock wreef over zijn brede kin.

‘Ik vraag mij af waar ik moet beginnen. Wijlen Frederik Johannes van Fluijtenberg was niet alleen een geniale misdadiger, maar hij was ook een beminnelijk mens… zo aimabel, zo beminnelijk, dat hij de innige vriendschap verwierf van Charles van Ulvenhout, een broer van de vrouw met wie hij zijn leven deelde.

Het was niet alleen een hechte, maar ook een bijzondere vriendschap. Frederik Johannes van Fluijtenberg kwam uit een arm milieu en had weinig opleiding genoten. Charles van Ulvenhout was een intellectueel, een geleerde met een universitaire opleiding.’

Fred Prins spreidde zijn beide handen.

‘Die vriendschap was de aanleiding tot dat duel?’

De Cock knikte traag voor zich uit.

‘Dat was het.’ Hij zweeg even en schudde zijn hoofd. ‘Maar zo eenvoudig, zo simpel is het niet. Het was ook een afrekening… een rechtvaardiging… het inlossen van een ereschuld… een in zijn ogen nobele daad, die Charles van Ulvenhout met de dood heeft moeten bekopen.’

De mond van Vledder viel open. ‘Charles van Ulvenhout is dood?’

De Cock knikte met toegeknepen lippen.

‘Ik was er vanmorgen in het AMC, samen met Yolanda bij toen hij stierf. Charles van Ulvenhout had naar mij gevraagd. Hij was kort voor zijn dood bijzonder helder van geest.’

Vledder slikte.

‘Schoot hij in Brasschaat op Walter?’

‘Ja.’

Fred Prins schudde zijn hoofd.

‘Ik begrijp het niet. Ik bedoel, zonder achtergronden is mij dat duel niet duidelijk.’

De Cock zuchtte.

‘Frederik Fluweel had voor zijn misdadige capriolen een bijzondere constructie bedacht: een legale transportonderneming met personeel dat voor geringe activiteiten vorstelijk werd beloond. Zij kregen echter geen aandeel in de buit. Tot dat personeel behoorden zijn beide neven Wouter en Walter van Fluijtenberg. Toen zijn vriendin Liesbeth stierf, besloot Frederik Fluweel met zijn misdadige carrière te stoppen. Hij had genoeg schatten vergaard.’

De Cock zweeg. Hij pakte opnieuw de fles cognac Napoleon ter hand en schonk in. Toen hij de diepbolle glazen had rondgedeeld, ging hij verder.

‘Frederik Fluweel was in zijn leven driemaal met MS geconfronteerd… de ziekte multiple sclerose. Zijn zuster stierf eraan en bij Patricia Roosendaal, een kind van zijn zuster openbaarde zich de ziekte al op jonge leeftijd. Toen ook zijn zoon Freddy aan MS bleek te lijden en Frederik Fluweel zag hoe snel die ziekte zijn zoon tot een invalide maakte, besloot hij nog eenmaal zijn slag te slaan.’

Vledder gebaarde voor zich uit.

‘De Banque Nationale de Lyondas in Luxemburg.’

De Cock knikte.

‘Frederik Fluweel bracht zijn transportbedrijf opnieuw tot leven, mobiliseerde zijn beide neven en verwierf een fabelachtige buit van om en nabij de vijfeneenhalf miljoen Amerikaanse dollar.

‘Frederik Johannes van Fluijtenberg had voor dat geld een bestemming. Het moest ten goede komen aan stichtingen en instellingen die tot doel hadden de ziekte MS te bestrijden en het leed van de slachtoffers van die ziekte te verzachten.

‘Frederik Fluweel had zijn beide neven niet van de bestemming van dat geld op de hoogte gebracht. Tot hun stomme verbazing meldde hun oom Frederik zich een paar dagen na de overval bij de politie in Utrecht en liet zich zonder enig verweer tot zeven jaar gevangenisstraf veroordelen. Vermoedelijk heeft Frederik Fluweel een gewelddadige actie van zijn beide neven tegen hem verwacht en achtte hij zich veilig achter gevangenismuren.’

De Cock stak gebarend zijn beide armen omhoog.

‘Het was een misvatting. Wouter en Walter beraamden een plan en ontvoerden hun oom… tegen zijn zin… uit de Bijlmerbajes, brachten hem naar zijn villa aan de Zuidelijke Wandelweg en eisten hun aandeel in de buit.

Frederik Fluweel weigerde. Ook na enige martelingen wilde hij niet zeggen waar dat geld was gebleven. Wouter van Fluijtenberg had echter nog een pijl op zijn boog: scopolamine.’

Appie Keizer hijgde.

‘Waarheidsserum.’

De Cock knikte.

‘Scopolamine is een alkoloïde dat vooral voorkomt in planten van de familie van de nachtschade. Het beïnvloedt het centrale zenuwstelsel en belemmert de wil. Mensen die onder de invloed van scopolamine verkeren, hebben een verminderde geestelijke weerstand en blijken vaak bereid om naar waarheid te antwoorden op gestelde vragen… vandaar waarheidsserum.’

De Cock kneep zijn lippen samen.

‘Wat er nu precies in die villa is gebeurd, zal wel nooit helemaal duidelijk worden. Vermoedelijk gaf Wouter zijn oom een overdosis aan scopolamine. Hij stierf, zo bekende Walter zijn vriendin later, onder hun handen.’

Vledder boog zich naar voren.

‘Waarom hebben ze zich toen niet gewoon van het lijk ontdaan… weggemoffeld… dan had er naar de dood van Frederik Fluweel nooit een haan gekraaid?’

De Cock schudde zijn hoofd.

‘Wouter had een ander plan. Hij wilde het vermogen van zijn oom erven en daartoe moest Frederik Johannes van Fluijtenberg officieel sterven.

Hij liet dokter Achterbosch komen en dwong hem een verklaring van overlijden af te geven van een natuurlijke dood aan hartverlamming.

Omdat Wouter begreep dat de dood van Johannes Frederik van Fluijtenberg door politie en justitie niet zonder meer zou worden aangenomen en hij op z’n minst een onderzoek kon verwachten, zorgde hij er via Peter van Oosterwijker voor, dat het overlijden van zijn oom niet op de computeruitdraai van het Bevolkingsregister voorkwam.’

Fred Prins knikte begrijpend.

‘Politie en justitie bleven dus onkundig van zijn overlijden.’

De Cock ademde diep. De uiteenzetting vermoeide hem.

‘Frederik Johannes van Fluijtenberg,’ ging hij cynisch verder, ‘werd heel officieel begraven en kreeg op zijn graf op Sint Barbara van zijn geliefde neven een fraaie roodgranieten grafsteen.

Daarna werd notaris Van den Hoeve bewerkt. De notaris genoot geen beste reputatie. Vermoedelijk door chantage kregen ze hem zover, dat hij het testament van Frederik Fluweel veranderde ten gunste van de beide neven.

Na afwikkeling van de erfenis vertrokken Wouter en Walter van Fluijtenberg naar Brasschaat en hadden daar nog lang en gelukkig kunnen leven als niet plotseling drie jaar later een kennisgeving van overlijden voor paniek had gezorgd.’

Vledder vroeg om aandacht.

‘Wie verstuurde die kennisgevingen van overlijden?’

De Cock glimlachte.

‘Charles van Ulvenhout. Freddy in Antwerpen had van notaris Van den Hoeve in Amsterdam bericht gekregen dat hij niet in het testament van zijn natuurlijke vader voorkwam. Charles van Ulvenhout onderhield regelmatig contact met het kind van zijn zuster en kwam er op die manier achter, dat zijn vriend Frederik Johannes van Fluijtenberg was overleden. Charles van Ulvenhout had toen al het idee, dat zijn vriend geen normale, natuurlijke dood was gestorven. Het feit dat de erfenis naar de beide neven was gegaan, sterkte hem in zijn overtuiging, dat Wouter en Walter, die hij beiden kende, bij de dood van zijn vriend waren betrokken.

Hij wist alleen niet hoe en wat. En hij vond ook niets dat zijn duister vermoeden kon staven. Tot… tot zijn in Antwerpen studerende dochter Yolanda hem vertelde dat zij een verhouding had met ene Walter van Fluijtenberg, een schatrijke jongeman met een kapitale villa in Brasschaat.

Charles van Ulvenhout was inwendig razend… liet daar uiterlijk niets van merken en verbrak de relatie met zijn dochter niet. Toen Walter in een openhartige bui aan Yolanda vertelde wat zich rond de dood van Frederik Fluweel had afgespeeld en Charles van Ulvenhout dat verhaal enige tijd later van zijn dochter vernam, ging hij tot actie over… en hoe?

Het verzenden van de kennisgeving van overlijden met daaronder de namen van de lieden die rond het overlijden van Frederik Johannes van Fluijtenberg een rol hadden gespeeld, was… naar mijn mening… psychologisch een meesterlijke zet.

Wat Charles van Ulvenhout verwachtte, gebeurde ook werkelijk. De beide neven, bang dat de zaak in de openbaarheid zou komen, moordden de getuigen uit. Eerst de in paniek geraakte notaris Van den Hoeve en daarna de louche huisarts Achterbosch. Peter van Oosterwijker vormde geen probleem meer. Hij was al overleden.’

Vledder boog zich naar voren.

‘Heeft Charles van Ulvenhout werkelijk geld op het hoofd van de beide neven gezet?’

De Cock knikte.

‘Toen niemand bereid bleek om de klus te klaren, besloot Charles van Ulvenhout zelf de beide neven uit te moorden. Volgens hem was dat geen misdadige actie. Hij beschouwde dat, zo vertelde hij mij, als een daad van gerechtigheid.

Walter was na de aanslag niet direct dood. Toen Wouter hem vond was hij nog bij vol bewustzijn en vertelde zijn broer wie op hem had geschoten. Na de dood van Walter trok Wouter naar Amsterdam om de dood van zijn broer te wreken.

We weten nu dat Charles van Ulvenhout hem naar de begraafplaats Sint Barbara lokte voor een duel.’

De Cock zakte in zijn fauteuil achterover. Hij voelde zich afgemat. Ook teleurgesteld. De oude rechercheur had een dergelijk einde niet gewild.

Fred Prins trok een denkrimpel in zijn voorhoofd.

‘Wat is er van die vijfeneenhalf miljoen Amerikaanse dollar terechtgekomen… zijn die echt naar die instellingen en stichtingen voor MS gegaan?’

De Cock trok zijn schouders op.

‘Dat geheim heeft Frederik Fluweel meegenomen in zijn graf en ik acht het niet mijn taak om dat geheim te ontsluieren.’ De grijze speurder maakte een hulpeloos gebaar. ‘Ik heb ook nooit begrepen,’ ging hij verder, ‘waarom na het vonnis van zeven jaar de Banque Nationale de Lyondas in Luxemburg geen aanspraak op het vermogen van Frederik Fluweel heeft geclaimd.’

‘Dat is niet gebeurd?’

De Cock schudde zijn hoofd.

‘Zover ik weet niet. Anders hadden de neven niet al dat geld kunnen erven.’

Vledder zwaaide.

‘Komt het geld van de neven nu terecht bij Richard, Patricia en Freddy?’

De Cock trok een bedenkelijk gezicht.

‘Dat zal nog een hele juridische klus worden.’

Na zijn laatste woorden viel er een diepe stilte. De grijze speurder schonk nog eens in. Na enige tijd werd het gesprek algemener.

Het duel in de nacht en de daaraan gekoppelde verwikkelingen zakten naar de achtergrond.

Mevrouw De Cock ging naar de keuken en kwam terug met schalen vol lekkernijen.

Tegen middernacht namen de jonge collega’s afscheid. Toen ze waren vertrokken, schoof mevrouw De Cock een poef bij en ging tegenover haar man zitten.

‘Vond jij die Frederik Johannes van Fluijtenberg een goed mens?’

Het gezicht van de grijze speurder kreeg een pijnlijke uitdrukking. ‘Ik wil,’ sprak hij aarzelend, ‘die vraag liever niet beantwoorden.’

‘Waarom niet?’

De Cock kauwde op zijn onderlip.

‘Ik had van de week daarover al bijna ruzie met Vledder.’ De grijze speurder zuchtte omstandig. ‘Hoe het ook zij… Frederik Fluweel deed iets, waarvan hij zelf oprecht geloofde dat het goed was. Die overtuiging… dat geloof… werd zijn dood.’ De oude rechercheur staarde enige tijd peinzend voor zich uit. ‘Ik denk,’ zo besloot hij, ‘dat dit meetelt… meetelt bij Hem, die eens over ons allen zal oordelen.’

Примечания

1

‘Double U’, Engelse uitspraak van de letter ‘W’. Spreek uit ‘dubbeljoe’.

2

Naar vingerafdrukken zoeken met een dassenharen kwast en aluminiumpoeder; de belangrijkste attributen van een dactyloscoop.

3

Hippocrates; Grieks arts, 460 v.Chr., grondlegger van de medische wetenschap.

4

De heilige Hermandad; schertsnaam voor politie.

5

Zie De Cock en de ontluisterende dood.

6

Officier van justitie in België.

7

Zie De Cock en moord op de Bloedberg.

Content

Albert Cornelis Baantjer
De Cock en het duel in de nacht

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

Примечания