Капанскі Павел

жыццё з вялікай літары Ж

Павел Капанскі

жыццё з вялікай літары Ж

Вокладка — Алена Медзякова

Рэдактура — Паліна Маслянкова, Дар'я Вашкевіч

жыццё з вялікай літары Ж

Я ішоў па алкараёне з баскетбольнай пляцоўкі дадому. Алка? Я сказаў «алка»? Не, канешне, не — па спальным раёне. Быў летні вечар, было вельмі цёпла. Я ўжо думаў пра тое, як бы гэта прыняць душ, паглядзець які-небудзь серыял і заснуць, каб такім чынам лагічна завяршыць яшчэ адзін дзень свайго бязглуздага жыцця. Але на падыходзе да свайго двара я пабачыў мужчыну, які ляжаў на зямлі. Наблізіўшыся да яго, я заўважыў на ім прыспушчаныя штаны і адчуў жудасны пах спаражненняў. Не, думаю, трэ ісці дамоў. Абысці бокам гэтага алкаша і валіць адсюль. Зрабіў некалькі крокаў. Спыніўся.

Са мной пачало гаварыць сумленне: «Што ты гэта робіш, гаўнюк гэткі? Ідзі і дапамажы чалавеку. А калі б ты таксама так ляжаў… » Э-э, хвіліначку. Вось тут, калі ласка, без усялякіх… Што за, маць тваю, шантаж? Па-першае, я не збіраюся так бухаць. Прынамсі, да такой ступені. Па-другое, на двары лета, цёпла, што з ім можа здарыцца? Праспіцца, прачнецца, пойдзе да жонкі, ну дасць яна яму патэльняй па галаве некалькі разоў — можа, ён чаго і зразумее. «Ты свіння!» — кажа сумленне. «А ты — дурное!» — адказваю, і тут чую сіплы голас за спінай:

— Хлопец… Хлопец…

Паварочваюся. У галаве толькі адна думка: валіць. Мужык спрабуе падняцца, але яго нібы магнітам цягне да зямлі. Стаў на адзін локаць, падняў палову цела. Пакуль паднімаў другую палову, першая зноў апынулася на зямлі.

— Дай… руку мне.

Я і так збіраўся ў душ, так што адзін хер. На. Маеш. Дапамог яму сесці. Апынулася, ляжаў ён на самым краі адчыненага люку.

— Мне нельга дадому…

Канешне, толькі ў каталажку. Ёпцель, а ты думаў, так набрацца — і цябе прымуць дома з распасцёртымі?

«Яму трэба дапамагчы дамоў дабрацца», — кажа сумленне. «Ідзі да дупы, — кажу. — Ты ўжо сваю чорную справу зрабіла. Замест таго, каб чысценькаму і шчаслівенькаму ляжаць у ложку, стаю тут каля алкаша, ад якога нясе за кіламетр, і каб гэта толькі гарэлкай… »

— Мне нельга дадому… Дома ж…

— Жонка і дзеці, разумею, — кажу спачувальна, нібы я яго сапраўды разумею.

— Не, не… там Жопа.

Пасміхаюся. Гляджу на сотавым баланс. Мінус трынаццаць рублёў. Ну, халера, адкуль яны бяруць гэтыя лічбы? Тэлефанаваць у міліцыю неяк няёмка. Яшчэ пашлюць куды... Але ж і не на сваім карку несці яго дахаты, ці куды там…

«На карку. На карку нясі!» — шэпча сумленне.

Бляха, калі б ты ўвасобілася — няхай сабе нават у дзяўчо — я б табе такіх навешаў!.. Сумленне сціхла.

— Там поўная Жопа. Мне трэба падняцца.

Мужык пераможна ўзнімаецца. Штаны з яго спадаюць. Ён спрабуе іх нацягнуць і зноўку апынаецца на зямлі. Не, думаю, больш я табе дапамагаць не буду. Паднімешся, дык паднімешся. А не, дык не. Мне што з таго?

«Ах ты, гаўнюк! Цябе хто выхоўваў? Езуіты?»

Дзед Мароз выхоўваў, блін. Задрала гэтае сумленне. Але ўсё адно стаю побач з мужыком. Той раскінуўся на зямлі зорачкай. Без штаноў. У лужыне. Падалося, што ён забыўся на мяне. З кім ён гаварыў? З небам? З Богам? Са сваім сумленнем? Няважна. Ён нібы нават працверазеў на гэты адзіны момант, каб потым зноў адысці ў царства зялёнага змія, што пануе і зараз у шматлікіх алка… прабачце, спальных раёнах.

— Я не прыношу зарплату ўжо трэці месяц запар, бо прапіваю, як толькі яе атрымліваю, запіваю на некалькі дзён з беспрацоўным суседам, — падзяліўся са мной мужык. — За святло і ваду няма грошай заплаціць. Жонка раве, што я ёлупень і сам сябе загнаў у такую жопу. Я ёй за гэта разок кулаком трэснуў. Каб ведала, хто ў доме гаспадар. Я грошы зарабляю, я іх і прапіваю. Чаго, на халеру, прычапілася? Яна ж ціхенечка так захныкала, а сама, курва, мянтоў на мяне выклікала. Маўляў, я яе б’ю. А дзе ж я б’ю, калі я выхоўваю? Мянты тут паўсюль рыскалі, а я схаваўся ў кушчах, перачакаў. Толькі потым выпаўз, думаў пайсці дахаты, каб дабіць гэтую курву неразумную. Але не дайшоў. Вось. А праз некалькі дзён нас выселяць з кватэры. А мне да жопы. Буду ў суседа жыць. Будзем квасіць з ім, мляць… пакуль не здохнем… о, пайду да яго… Толькі як гэта... Ы-ы-ы! — тут мужык пачаў раўці, нібы мядзведзь, у надзвычайных патугах.

«Яго не ратаваць трэба, яго забіць мала! Вазьмі палку і вальні разок па ягонай мазгаўні». — «Сумленне, гэты ты?» — «Бяры палку! — крычыць. — Дай яму так, каб чэрап праламіць! Ну, чаго стаіш?! Слюнцяй!» — «Я не магу… За што?» — «Бо ён, бо такія, як ён!..»

Што, трэба дапамагаць людзям, не занураючыся ў іх праблемы? Чым ён быў лепшы, пакуль я яго не паслухаў? А цяпер і сапраўды такое жаданне…

Цела плюхнулася, як мяшок з гаўном. Я зачыніў за ім люк. Трэба было адразу ісці сабе дадому, а не слухаць маё грэбанае сумленне разам з гэтым алкашом.

— Пеця! Пеця, дзе ты? Пеця, я ўсё прашчу!

І што зараз? Ну, куды ж ты падзелася, сумленне, тваю маць? Ага, маўчыш. Канешне. Злучыць каханкаў у адным месцы? За што яе? За тое, што гатовая ўсё дараваць.

— Тут ён! — крычу.

А сам думаю: ну здалося мне гэтае правасуддзе! Вось сапраўды, усё пачынаецца з сумлення…

навагодняя гісторыя

Знянацку я зразумеў, што трахнуў фею.

Засунуў палец у рот і праверыў зубы. Усе на месцы. І чаму б ёй прыходзіць па мае зубы? Малочныя даўно выпалі, а цяпер я карыстаюся добрай зубной пастай.

Фея ляжала поруч і спала ціха-ціха. Не варухнулася ані разу. Я асцярожна агледзеў пакой — нічога новага. Ніякіх табе падарункаў, скрынак са стужкай ці новай тэхнікі. А хутка Новы год. Значыць, падарункаў яна таксама не прынесла. Але нічога і не спёрла.

Крыўдна, мне б прыдалася новая пральная машына. Альбо каб скралі стары тэлевізар. Моцы не стае, каб яго выкінуць.

На крэсле побач ляжала мая вопратка. Ейнай не было відаць. Можа быць, феі голыя лётаюць. Трэба будзе ў вікіпедыі зірнуць.

Вось жа, халера, забыўся, што і інтэрнэт у мяне даўно не працуе як след. Кожны месяц спраўна плачу грошы, а ён не працуе. Вось так прачынаешся ранкам і думаеш, што свет зрабіўся лепшы. А ён не зрабіўся. А ты трахнуў фею.

Учора бачыў, як стары мужчына купляў у абменніку даляры. Шэсць штук. Не штук, а штук. Хвілін пятнаццаць касір пералічваў беларускія грошы, а потым акуратненька перадаў яму шэсць штук. Мужчына паклаў даляры ва ўнутраную кішэню курткі і нават не пералічыў. Адразу пайшоў у аддзел з беляшамі. Напэўна, дахера беляшоў можна прыдбаць за такую суму. Але што гэта я, за даляры ў нашай краіне беляшоў не купіш. Нават за шэсць штук.

Я зноў паглядзеў на фею: светлыя валасы распаўзліся па падушцы. Як піць даць, потым гэтыя валасы можна будзе знайсці па ўсім ложку. Бляха, калі б так хацеў валасоў па ўсёй хаце, дык завёў бы коллі. Хаця не. Яе ж карміць трэба. А феі, напэўна ж, кормяцца неяк самі. Вось так заходзяць да каго па зубы, а выходзяць, катлет якіх пад’еўшы, пакуль усе дрыхнуць. Неблагая прафесія.

Я зазірнуў пад коўдру. Не дай бог падхапіць якую фейную заразу. Яшчэ раптам там у яе хвост ці што… Я ж ніколі ў жыцці не сустракаўся з феямі. З ведзьмамі ў прадуктовай краме — было, з кашчэямі па кабінетах розных дзяржаўных установаў — пару разоў. З феямі нешта не шэнціла.

Вось мой дзед, напрыклад, нябожчыка сустрэў. Дзед хадзіў ля чыгункі, бутэлькі збіраў (такая звычка ў яго з гадамі выпрацавалася) — і сустрэў нябожчыка. Той ляжаў голай дупай дагары і не варушыўся. Дзед яго палкай тыцнуў у пасінелую дупу і зразумеў, што нябожчык мёртвы.

А якая звычка ў мяне будзе, калі пастарэю? Я думаю, пачну збіраць ягады. Хадзіць па лесе з кошыкам і збіраць маліны. Ці гэтыя, блюбэры. Чорт іх дзяры, як жа, на халеру, гэта па-нашаму?

Тут фея перавярнулася на спіну, і я пабачыў яе твар.

Аднаго разу я быў каля Фінскага заліва. Сядзеў на лаўцы і глядзеў у бясконцую далячынь воднай прасторы. Да мяне падсела жанчына. Хвілінку мы сядзелі моўчкі, а потым яна расказала, як добра жыць на Салаўках і што мне абавязкова трэба туды патрапіць. На што я адказаў: «Лепей вы да нас на Магадан», — і рэціраваўся, так і не даслухаўшы, як ёй прысніўся Саламон, што душыць ільва.

Дык вось на твар феі можна было таксама глядзець гадзінамі. Толькі лаўкі ў маёй хаце няма. Хаця што гэта я, хата ж таксама не мая. Як казаў адзін мой знаёмы, на мне з майго толькі валасы на грудзях ды на нагах.

У феі былі дзіўныя вочы. Рознакаляровыя. Калі хто меў у дзяцінстве калейдаскоп, той ведае, што, зірнуўшы ў яго, можна было пабачыць безліч колераў. Адзінае што, калейдаскоп быў таксама не мой і глядзець у яго можна было толькі па чарзе, чакаючы, пакуль усе аднакласнікі засунуць туды сваё вока. Але ж, напэўна, фея таксама не мая.

Можа быць, я, калі нарадзіўся, мімаволі стаў у такую чаргу, каб паглядзець у вочы феі. Наўрад ці чарга так хутка б да мяне дайшла. Я ж памятаю, як доўга чакаў калейдаскопа.

Дарэчы, хваста ў феі не было. І крылаў таксама. Але гэта базіс для феяў. Ім дакладна павінны выдаваць такі рыштунак. Ці, прынамсі, бэйджык. А то як людзі зразумеюць, што фея — гэта фея?

Раней, калі я жыў з бацькамі, у нас быў музычны цэнтр. «Элджы». З таго часу ў мяне непрыязь да «Элджы», бо гэтая падла вельмі хутка перастала прайграваць дыскі. Затое лавіла радыё, нават калі была выключаная. Уначы можна было пачуць прызыўнае: «Матрёшкі, матрёшкі!», а праз некаторы час бадзёрае: «Адбой, кантора!»

Але ж не, матрошкі складаюцца. І раскладаюцца. І фэйс у іх намаляваны. Гэта ўсё-ткі мусіць быць фея.

Вельмі асцярожна я выслізнуў з-пад коўдры і хуценька сеў у крэсла, каб лепей прыгледзецца да пакоя і да феі.

Пакой — такі самы, як быў перад сном: стол, шафа з прыгожымі чорнымі слядамі ад нядаўна падпаленай свечкі, недаедзеная булачка, недапітая бутэлька цёмнага «Гуся». Тройчы перазабіты кальян глядзеў на мяне і пытаўся: «Можа, ты, братка, зашмат курыш?»

Фея раскінула рукі на ложку і працягвала спаць. Я паглядзеў на гадзіннік. Згадаў заадно, што яго няма. Мінулы сусед з’ехаў і забраў усе самыя карысныя рэчы ў хаце: гадзіннік ды мікрахвалёўку.

Я дацягнуўся да тэлефона. Восьмая раніцы. Прыгадаў дзень — нядзеля. Файна. Нікуды не трэба ісці. Нічога не трэба рабіць. Хаця не, дрэнна. Інакш можна было б зваліць з хаты на працу, хай бы тут сама разбіралася, што да чаго. Глядзіш, у хаце б прыбралася. Я б ёй яшчэ цыдулку пакінуў, дзе што памыць трэба.

Пакуль я гэта ўсё думаў, трошкі звыкся з фактам, што фея ляжыць на маім ложку і, відавочна, яе трахнуў.

Ну, як жа, не мог не трахнуць. Я ж сябе ведаю. Тым больш раніцай.

Ціхенечка пракраўся ў ванную. Паглядзеў на сябе ў люстэрка: няголены, сінякі пад вачыма. Але пачуваўся я добра.

Я трахнуў фею.

Я — няўдзячнае быдла. Канешне, ніхто ў дзяцінстве не казаў, маўляў, як падрасцеш, фей не трахай. У дзяцінстве ўвогуле мала што карыснага казалі. Але мог бы і сам здагадацца. Можа, ёй цяпер трэба быць у іншым месцы, каб зубы забіраць. А яна тут стомленая ляжыць. Можа, ёй за гэты пракол потым фейнае начальства наваляе. Прэмію здымуць. Кветкавы пылок лішні раз не дадуць панюхаць.

Я захваляваўся. Што далей? Як размаўляць з феямі? А што, калі яна па-нашанску ні гу-гу? Я, праўду кажучы, ніякай фейнай мовы не ведаю. Нават не вучыў. Адзінае што, можа, яна па-ангельску шпрэхае. Тады я мог бы ёй сказаць, маўляў, айм вэры соры, бат ю нід ту флай эўэй.

Хаця як жа яна флай, калі і крылаў у яе няма? Праблема.

У дзяцінстве ў мяне былі папугі. Калі тыя не хацелі лётаць, іх можна было проста падкінуць, і яны былі вымушаныя махаць крыламі. Можа, фейныя крылы недзе схаваныя?

Я памыў твар і пайшоў назад у пакой, каб паглядзець, дзе могуць быць схаваныя крылы. Залез пад коўдру. Але там нічога дзіўнага для сябе не знайшоў. Фея, мякка кажучы, нестандартнай камплектацыі.

На двары была зіма. Снегу не было. Плюс сем на градусніку. Зіма, маць яе за нагу. Не зіма, а вясна. Можа, феі — прадвесніцы хуткай змены надвор’я? Можа, яна прыйшла сказаць, што Новага года не будзе? Я не барбар, але за такія звесткі трэба б ёй крылы спілаваць. Спачатку прыклеіць, а потым спілаваць нафіг. У гэтае самае імгненне ў дзверы пагрукалі.

Ці не дзіўна: у доме ёсць дамафон, а да цябе ў дзверы грукаюць кулаком. Нават так: у цябе, акрамя дамафона, ёсць на дзвярах званок, на які ўсе прыстойныя людзі ціснуць. Але ж не, нехта грукае ў дзверы кулаком.

Я, канешне, разумею, што ў краіне цяжкае эканамічнае становішча і трэба эканоміць. Я ўжо нават пачаў выкарыстоўваць менш вады. Напрыклад, калі чышчу зубы добрай зубной пастай, дык закручваю кран. Яшчэ імкнуся меней вады праліваць у душы, калі мыюся. Па вечарах адну лямпачку палю і ноўт. Тэлевізар нават не ўключаю. Але каб эканомія дайшла аж да той ступені, што людзі перасталі званіць у званок, — гэта ўжо перагіб.

А перагібаюць заўсёды брутальныя людзі. Калі ж за дзвярыма брутальныя людзі, я б не хацеў іх пускаць у хату. Чаго ім, брутальным, ад мяне трэба? Пэўна ж, яны прыйшлі скрасці маю фею. Хера з два.

— Адчыняй, мы ведаем, што яна тут!

У дзверы пагрукалі больш настойліва.

Я пайшоў на кухню, узяў нож. Памыў яго, бо ён быў у нейкай кілбасе (ці што я там учора еў?), і падышоў да дзвярэй паглядзець у вочка.

Там я пабачыў жанчыну, гадоў сарака з гакам, і мужчыну прыкладна таго самага ўзросту. Так, на першы погляд яны падаваліся сямейнай парай.

Ах ты ж, ё-маё! Як я не дапяў адразу? Гэта ж фейная сям’я!

— Ну, заходзьце, калі ласка, — адчыніў я дзверы і імгненна праваліўся ў чорную бездань.

Шчыра кажучы, я заўсёды думаў, што мяне ў чорнай бездані будзе чакаць човен. У чаўне мусіў сядзець нейкі маўклівы хрэн з вяслом, які б перавёз мяне да іншага маўклівага хрэна. З тым іншым мне трэба было б згуляць у шахматы. Я б яго абыграў і патрапіў у рай. Інакш нахалеру я дваццаць гадоў вывучаю ўсе гэтыя сраныя гамбіты і чытаю, замест улюбёнага Эміса, партыі Карпава ды Каспарава?

Чорная бездань знікла. Мая сківіца няўмольна балела, а галава трашчала, як заўсёды ў першы дзень пасля Новага года. Няўжо я прафукаў Новы год? Ці гэта арганізм настолькі прызвычаіўся да ўсяго навагодняга рытуала, што адразу ўключыў рэжым першага студзеня? Я сплюнуў. Адзін белы зуб з кроўю выпаў на падлогу. Спачатку я захацеў падняцца і пашукаць фею. Але зразумеў усю безнадзейнасць гэтай задумы. Відавочна, што фейныя бацькі забралі яе.

Лежачы на падлозе ў адных майтках з падбітай сківіцай, я зрабіў некалькі важных навагодніх высноваў і склаў кароткія рэкамендацыі для тых, хто выпадкова трахнуў фею:

1. У першую чаргу праверце, ці ўсе зубы на месцы. Не забывайце ні на хвілінку, што феі прыходзяць па зубы. Нават калі вам падаецца, што гэта не так.

2. Калі вы не ўпэўненыя, што гэта фея, уважліва агледзьце тое, што ляжыць поруч з вамі. Але майце на ўвазе, нават калі ў феі няма крылаў, вопраткі ці бэйджыка, гэта не значыць, што яна прыйшла не па вашыя зубы.

3. Калі ў вашай галаве засела настойлівая думка, што вы трахнулі фею, чакайце фейных бацькоў. Калі дачакаецеся, не адчыняйце ім дзверы. Спачатку пацікаўцеся на ўсялякі выпадак, ці не хварэе фея на які букет спецыфічных фейных захворванняў. Фея пойдзе, а вам з гэтым жыць.

4. Калі нават вы даведаліся ўсё, што хацелі, не адчыняйце дзверы. Бо калі фея не падае ніякіх сігналаў жыцця, то яе бацькі адназначна прыйшлі па вашыя зубы.

5. Феі — вынаходлівыя падлюкі. Будзьце вельмі ўважлівыя, калі вам у новым годзе давядзецца трахнуць фею.

6. Калі ўжо так сталася, што пад самы Новы год вы трахнулі фею, а яна забрала ваш зуб (а вы памятаеце, што ім толькі гэта і трэба), то адсвяткуйце гэта як след, а потым знайдзіце фею і ажаніцеся з ёю.

***

— Вось,сынок, такім чынам я пазнаёміўся з бацькамі тваёй маці.

— І нашто ты расказаў мне гэтую мярзоту?

— Ну, трэба ж было з некім падзяліцца, а дзядзька Іван з’ехаў...

— Ты хочаш сказаць, што гэта была навагодняя гісторыя?

— А чаму не? Гэта ж адбылося пад Новы год.

— Ведаеш, я, напэўна, здагадаўся, чаму маці ад нас пайшла.

— Чаму?

— Ты прыдурак, тата. І дай мне ўжо мае мандарыны!

і з’ела кавалачак шакаладкі

А на чацвёрты дзень яна сказала, што любіць забіваць.

Цяпер, лежачы ў моргу, я думаю, што трэба было прыслухацца да дзяўчыны, але тады мяне гэта не вельмі ўразіла, бо я займаўся куды больш важнай справай: параваннем шкарпэтак. Да нейкага часу я свята верыў, што калі на абедзвюх шкарпэтках дзіркі, тады яны — пара. Але на трэці дзень нашага знаёмства яна сказала, што гэта не так. Тады я пачаў думаць, які ж крытэр пасуе да паравання. І мне падалося, што найлепш будзе так: калі у кожнай шкарпэтцы ёсць нага, то гэтыя дзве шкарпэткі — пара. Калі ж у адной шкарпэтцы нага, а ў іншай — рука, тады яны не пара. Я неадкладна запосціў гэтую думку ў свой блог.

Мы пазнаёміліся на індыйскай выставе адзення. Там было цэлае мора шмотак. Можна было даваць нырца і вынырваць недзе каля куркумы ды іншых прыправаў.

— Тут пахне папкорнам, — заўважыла яна.

— О, і я гэта ўнюхаў, — адказаў я.

— Як добра, што я не адна такая, — і мы абняліся.

На другі дзень нашага знаёмства я махаў ёй з-пад коўдры рукою. Яна ж у гэты час ехала ў аўтобусе па прашпекце, таму не бачыла мяне.

На пяты дзень нашага знаёмства я пазнаёміўся з ейным сабакам. Той ласціўся і ўвесь час імкнуўся залезці пад коўдру. Спачатку мы аказвалі супраціў, а потым знялі абарону. Пад коўдрай стала вельмі горача і прыемна.

А на шосты дзень яна забіла чалавека. Прыйшла да мяне, з’ела кавалачак шакаладкі, сербанула гарбаткі і мовіла:

— Я забіла чалавека.

Я таксама ўзяў кавалачак шакаладкі.

— Навошта?

— Ты забыўся: я люблю забіваць.

— Заўтра толькі нікога не забівай.

— Чаму?

— Бо заўтра нядзеля і нельга нічога рабіць.

— Добра.

У нядзелю мы елі пірог з брокалі і пілі грузінскае віно.

— А калі ты захочаш мяне забіць, што тады? — пацікавіўся я.

— Тады я цябе заб’ю.

— А ты мяне пацалуеш перад тым, як забіваць?

— Абавязкова.

Мы хадзілі ў тэатры і глядзелі камедыі ў мяне дома. Некаторыя камедыі былі пацешныя, і мы доўга смяяліся, пакуль пілі колу ды елі пахлаву.

Я хваляваўся, што яна пойдзе і пастрыжэцца нагала. Мой дзед не любіць два тыпы людзей: лысых, бо яны, відавочна, адсядзелі, і тых, што стрыгуцца нагала, бо яны, відавочна, сядуць.

Яшчэ страшна было яе цалаваць. Кожнага разу я чакаў, што памру.

І вось аднойчы я расплюшчыў вочы, а перад маім носам тырчэла руля пісталета. Сам пісталет трымаў нейкі мужчына. Трымаў пісталет і еў бутэрброд. Той крышыўся на кілім. Я яшчэ падумаў, што даўно кілім не чысціў, таму можна дазволіць яму пакрышыць трошкі.

— Ты? — спытаў ён.

— Не, не я. Вы мяне пераблыталі з кімсьці.

— Не выпендрывайся, шушара. Зараз вось буцік даем і прыхлопну цябе, як муху.

— Мух з пісталета не забіваюць. Калі жадаеце, я на кухні маю мухабойку для гэтых мэтаў…

— Слухай, для чалавека, які абанкруціў нашую фірму адным клікам мышкі, ты занадта баязлівы.

— Прабачце, што я зрабіў?

— Мы з сябрам займаліся шкарпэтачным бізнэсам, пакуль ты не апублікаваў у сваім блогу, што пара — гэта не шкарпэткі з дзіркамі. А мы толькі такія шкарпэткі і рабілі, пакуль…

Знянацку прагучаў стрэл і мужчына ляснуўся долу, заляпаўшы кілім крывёю. Крошкі яшчэ куды не ішлі, але крывішча!

Гэта была яна. Падышла, праверыла пульс мужчыны. Пульсу, відавочна, не было. Тады яна села на ложак поруч са мной, раскрыла шакаладку і з’ела кавалачак.

А потым пацалавала мяне. Доўга-доўга. Такі доўгі шакаладны пацалунак. Вельмі смачны.

— Я ж прасіў не рабіць гэтага ў нядзелю! Нельга працаваць у нядзелю! — верашчаў я, але было позна.

Яна сцягнула маё цела на падлогу. Кілім яшчэ больш заляпаўся крывішчай. Ясная справа, што яго ўжо ніхто чысціць не будзе. Паглядзеўшы на два трупы, яна цяжка ўздыхнула і прамовіла:

— Нядзеля, нядзеля… затое план перавыканала.

І з’ела кавалачак шакаладкі.

Халера Мілоская

У Далёкіх Пердзях жыла бабка. Хадзілі чуткі, што яна ўмее варажыць. Але, адкажыце мне, якая ж бабка не ўмее? Гэтая ж зрэдку выходзіла са сваёй хаты на свет божы. Жыла яна адна: дзед загінуў на вайне, дачка з’ехала ў Санкт-Пецярбург шукаць лепшай долі. Ніхто яе і не наведваў, акрамя паштара, што прыносіў пенсію. Бабка вельмі цешылася, калі пенсію падвышалі, бо грошай, нават калі яны складаюцца ў трохлітровы слоік, многа не бывае. Пасля прыходу паштара бабка брала некаторую суму і збіралася ў краму па прадукты.

У краме працавала цётка Венера. Кожнага разу, як паштар прыносіў пенсію бабцы, у краме з’яўляліся новыя, падвышаныя, цэны на прадукты. І кожнага разу, калі бабка заходзіла прыдбаць памідорчыкаў, агурчыкаў і смятанкі, цётка Венера перапісвала ад рукі ўсе цэннікі.

— Што ж ты, хай цябе халера возьме, робіш?! Я ж гэтыя грошы не нясу, як курка яйкі! — крычала бабка, біла кійком па дзвярах і выходзіла.

Такая гісторыя паўтаралася амаль паўгады, пакуль аднаго вечара на прадаўшчыцу насамрэч не напала халера. Ніякай эпідэміі на той час не было. За некалькі дзён цётка Венера сканала. Лекары разводзілі рукамі, маўляў, халера яго ведае, як так здарылася. Сельскі галава, пачуўшы, што такое цяжкае і небяспечнае захворванне не абмінула Далёкія Пердзі, адразу загадаў зрабіць помнік Венеры, як адзінаму чалавеку, што пацярпеў за ўсіх. Помнік усталявалі ў парку. Выява цёткі Венеры была ўдасканаленая сімваламі новай эры: у адной руцэ цётка трымала электронную картку Беларусбанка, а ў другой — навюсенькі апарат для безнаяўнага разліку. Недзе праз месяц пасля ўсталявання малыя вандалы абламалі абедзве рукі, гойдаўшыся на іх. Да гэтага, бясспрэчна, жудаснага ўчынка жыхары Далёкіх Пердзяў клікалі помнік проста «Халерай». А пасля сталі клікаць яго «Халерай Мілоскай».

А ў краму прыйшоў малады спецыяліст, а разам з ім і новае абсталяванне. І новыя цэннікі друкаваліся на налепках, што было вельмі зручна. За той час, што бабка ішла ад дома да крамы, спецыяліст паспяваў расклеіць усе цэннікі. Бабка, не ведаючы ўсёй працэдуры, не магла ўжо згадаць старыя цэны і маладога не праклінала.

У Далёкія Пердзі прыходзіла новая эра...

камбой

— І што дзіўна, мама, толькі за ім, ні за кім іншым, чуеш? Толькі за ім дзверы не зачыняюцца. Кожнага разу я выходжу з-за прылаўка і ўласнаруч зачыняю… зачыняю… зачыняю…

Рэха лунала па кухні, залятала ў духоўку, у імбрычак, лядоўню і нарэшце ў фортку, акурат пад дождж.

— Мама, гэта як у кіно. А ў мяне нібы не «Бутэрбродная», а «Салун». А ён… ён сапраўдны камбой, мама. Сапраўдны Джон Уэйн. І ў яго быў конь. Кажу табе. Бо ён — вольная птушка, якая ляціць туды, дзе яшчэ няма лічыльнікаў вады.

Рэха прамакала пад дажджом і білася аб асфальт, злівалася з прыбардзюрнымі раўчукамі і накіроўвалася ў каналізацыю.

— Ён ніколі мне нічога не кажа, ні табе «фэнькс», ні «хаў ар ю?» Проста кладзе на прылавак грошы і ківае ўбок цыгарэт «Мальбара» і таннага джыну за трынаццаць тысяч. І сыходзіць. Адразу скразняк. Мама, камбоі — яны такія, яны робяць дзіркі, ад якіх паўсюль скразнякі. Я ведаю, я глядзела ў кіно.

А пакуль мама ківала ў такт доўгага і нуднага маналогу сваёй дачкі, рэха праходзіла ачышчальныя станцыі і плыло насустрач крану ў інтэрнаце для працаўнікоў «Вадаканала». У пакой 414б.

— Мама, калі ён прыйдзе наступнага разу, я скажу наўпрост, што хачу быць з ім да апошняга селядца, што выпусціць «Санта Брэмар». Так і скажу… скажу… скажу…

***

Раніцай вада з-пад крана ціхенечка галасіла «скажу… скажу…» і «зачыняю… зачыняю». Гэтымі двума словамі камбой шостага разраду ўмываў сваё шчацінне і бяздумна глядзеў у заляпанае люстра. Змена пачыналася а восьмай раніцы.

У маршрутцы ён не ўзнімаў погляду ад падлогі. Як і ўсе іншыя: маладзён з начной дыскатэкі, які шкадаваў, што так і не трахнуў тую брунэтку, брыгадзір з лесапілкі, які думаў, каго б гэта з маладых стажораў паслаць па гарэлку на апахмел, і фізрук раённай школы, ад якога ўчора жонка пайшла да інфарматыка. Фізрук ведаў: такі зараз час, камп’ютары і ўся херня. Камбой не думаў ні пра што.

А потым нарады. Зноў Далёкія Пердзі. Другі тыдзень запар: як лічыльнікі, дык у Пердзях. Але няма чаго рабіць, завадзі, Пятровіч, аварыйку колеру халоднага заходу, едзем.

А ў Далёкіх Пердзях ёсць «Бутэрбродная». Там, у гэтай самай «Бутэрброднай» ёсць тое, чаго няма амаль нідзе: «Мальбара». Дзверы там чамусьці паламаныя, ніколі не зачыняюцца. Галоўнае, ёсць дзе перад ад’ездам да дому гаючай вадзіцы прыкупіць.

***

Мітрыдат Аркадзевіч у першую чаргу пайшоў у краму па алкагаль, зрабіў некалькі сумнеўных крокаў і згадаў, што, ядрыць яго па загрыўку, алкагаль у сяле забаронены. Сам жа не так даўно падпісваў дэкрэт і сам жа даваў інтэрв’ю гэным «карыспедантам».

— Алкагаль у нас забаронены. Гэта, ядрыць… прабачце. Гэта новая праграма за цвярозы лад жыцця.

— Што, нельга піць увогуле? — пыталіся «карысныя педанты» і тыцкалі ў нос камеру.

— Не, піць можна, але алкагаль у нас забаронены.

— І як вы гэта так зрабілі, цікава?

— Ну, як, гэна… спачатку забаранілі піць удзень, але потым пабачылі, што ўсе п’юць уначы, таму і ўначы забаранілі піць.

— Добра, а калі тады можна піць?

— У прамежнасці паміж ноччу і днём.

— Прамежку?

— У прамежнасці! А што, у сталіцы сёння прамежак? У нас тут, ядрыць, гэтыя букіністычныя лаўкі, праблема са слоўнікамі тлумачальнымі.

— А скажыце, калі ласка, які ж прамежак паміж ноччу і днём?

— Няма прамеж...ку. Я ж вам кажу, піць можна, але алкагаль у нас забаронены. Ну вы і педанты, ядрыць, ні халеры не карысныя.

Карыспеданты з’ехалі, а вось алкагаль з усіх прылаўкаў знік. Праграма за цвярозы лад жыцця пачыналася драматычна.

***

«І што, што я яму скажу? Няма джыну, прабачце? А каханне? На чым будаваць каханне, калі няма джыну? Што ж гэта за, маць вашу, дагары нагамі?!» — разважала яна. А яшчэ думала пра тое, што не хапала, каб яшчэ прыйшоў майстар і дзверы адрамантаваў. І нервова крэмзала на прабітых квітках асадкай незразумелыя малюнкі. Квіткам не баліць.

А камбой прыйшоў — як заўсёды, за паўгадзіны да канца працоўнай змены. Пахмуры, стомлены, мокры ад дажджу, што бесперапынна шаптаў цэлы дзень апавяданні Хвылявога. І яшчэ нешта пра трагічную долю і непаразуменні паміж жыццём і мроямі.

Паклаў на прылавак грошы. Іх позіркі сустрэліся. Ейны казаў: «Я цябе кахаю». Ягоны: «Джын і «Мальбара»!» А ўголас яна сказала:

— Джыну няма. Забаранілі.

— Як забаранілі?

— Дэкрэт сельсавета.

— Тады толькі «Мальбара».

Каханне забралі з сабою пакрыўджаныя квіткі, якія паляцелі ў расчыненыя дзверы. Скразняк узяў іх у свае далоні, і яны хацелі спыніць камбоя, так падобнага да Джона Уэйна, але дождж прыбіў іх да асфальту, намачыў і затапіў кожнае слова, якое так і не было агучана.

Ён ад’язджаў туды, дзе яшчэ не было лічыльнікаў вады. Ад’язджаў на кані колеру халоднага захаду. «Зачыняю… .зачыняю…» — неслася недзе па каналізацыі. «Скажу… скажу…» — адбівалася ад рукамыйніка штораніцы.

Наступнага ранку прыйшоў майстар і адрамантаваў дзверы.

Нарадаў на Далёкія Пердзі больш не было.

Content

Капанскі Павел жыццё з вялікай літары Ж