Juliette Benzoni

Katarzyna

Tom IV

Część pierwsza

Walter

Rozdział pierwszy

Przeklęty diament

W dłoni Katarzyny skrzył się złowieszczo czarny diament, rzucającblask na komnatę w fortecy Carlat, w której Katarzyna wraz z najbliższymotoczeniem znalazła schronienie po zburzeniu Montsalvy. Młoda kobietazbliżyła dłoń do płomienia świecy. W jego świetle diament połyskiwałkrwawo. Na stole leżały inne klejnoty, które dawno temu, gdy byłakrólową Brugii i Dijon, uwielbianą i wszechwładną metresą FilipaBurgundzkiego, nosiła na co dzień. Znajdowały się wśród nichzachwycające ametysty, które dostała od pierwszego męża, Garina deBrazeya, z okazji zaręczyn, rubiny i szafiry, diamenty i akwamaryny, topazznad Morza Czarnego, karbunkuły* z Uralu, opale z Węgier, wreszciepyszny naszyjnik z olbrzymich szmaragdów i diamentów indyjskich,ofiarowany przez księcia Filipa. Całą jej uwagę przykuł jednak czarnydiament, który zakonnik Stefan Chariot wyjął z sakwy ukrytej w fałdachsutanny i rzucił na stół.

* Karbunkuły - minerały z grupy granatów, kamienie półszlachetne, ciemnoczerwona odmiana almandynu. Dawno temu Garin de Brazey kupił diament od weneckiego żeglarza,który chętnie się owego kamienia pozbył, gdyż przynosił nieszczęście.

Wydawało się, że klejnot nie stracił nic ze swej złowieszczej mocy. Garin,skazany na śmierć, otruł się w więzieniu, chcąc uniknąć hańbiącej drogi namiejsce kaźni. Nad Katarzyną oraz tymi, których kochała, także zawisłonieszczęście, od kiedy weszła w jego posiadanie. Jej męża, Arnolda deMontsalvy'ego, uznano za zdrajcę, gdyż próbował uwolnić „czarownicę",Joannę d'Arc, i wtrącono do więzienia za sprawą faworyta Karola VII, deLa Tremoille'a. Ledwie uszedłszy śmierci, Arnold zastał swój zamekspalony i zrównany z ziemią z rozkazu króla. Ale jakby nie dość byłonieszczęść, wkrótce okazało się, że w więzieniu zaraził się trądem. Odośmiu miesięcy, stracony dla świata, stracony dla wszystkich, którychkochał, wiódł nędzną egzystencję w przytułku dla trędowatych w Calves,żyjąc tylko po to, by cierpieć.

Palce Katarzyny zacisnęły się. Diament wydawał się ciepły, jakbybył ludzką istotą. Jaką złą moc krył w sobie? Przez ile wieków ludzie będąprzelewali z jego powodu krew? Mogłaby go zniszczyć, wrzucając doognia, ale czyż ten gest wydałby się zrozumiały wiernemu mnichowi czystarej damie, jej teściowej, siedzącej w wysokim fotelu i oniemiałej zpodziwu? Czarny diament był wart krocie... a zamek Montsalvy czekał naodbudowę... Katarzyna rozwarła dłoń i diament potoczył się po stole.

- Przepiękny! - westchnęła Izabela de Montsalvy. - W życiu niewidziałam podobnego! To największy skarb naszej rodziny!

- Nie, matko - przerwała łagodnie Katarzyna. - Chcę się pozbyć tegodiamentu. To przeklęty klejnot. A przy tym wart jest górę złota. Ten czarnykamień to nowy zamek, zbrojni ludzie, a dla mego syna należne mumiejsce, dające pieniądze i władzę!

- Szkoda! - odparła pani de Montsalvy. - Jest taki piękny!

- Lecz zbyt niebezpieczny - wtrącił milczący dotąd brat Stefan. - Aczy wiesz, pani, że Nicole Son, właścicielka sklepu, która dała cischronienie w Rouen, też nie żyje?

- Nie żyje!! Jak to nie żyje? - Została zamordowana! Wyłowiono ją z Sekwany. Miałapoderżnięte gardło.

Katarzyna milczała, lecz jej przerażone spojrzenie, utkwione wprzeklętym kamieniu, było wystarczająco wymowne. Należało się pozbyćdiamentu, i to jak najszybciej!

- Mimo wszystko - dodał mnich z uśmiechem - nie przesadzajmy inie bądźmy przesądni. Może to tylko zbieg okoliczności. Ja sam przebyłemz nim całe królestwo, przez krainy pełne złoczyńców... i włos nie spadł miz głowy!

Istotnie, należało uznać za cud, że w środku zimy, na początku 1433roku, udało się bratu Stefanowi przejść przez nieszczęsną Francję, wydanąna pastwę rzezimieszków i wojsk angielskich szwendających się jeszcze tui ówdzie, ze skarbem ukrytym w płóciennym woreczku. Kiedy Katarzynawraz z Arnoldem de Montsalvym uciekli z Rouen w noc po spaleniu nastosie Dziewicy Orleańskiej, klejnotami młodej kobiety zaopiekował siębrat Stefan, najbardziej pewny tajny agent Jolanty, księżnej Andegawenii,hrabiny Prowansji i królowej Czterech Królestw, Aragonii, Sycylii,Neapolu i Jerozolimy, i on miał teraz zaszczyt oddać je ich prawowitejwłaścicielce.

Od wielu lat szerokie, obute we franciszkańskie sandały stopy nosiłybrata Stefana po drogach i bezdrożach królestwa z poselstwem i rozkazamikrólowej Jolanty, teściowej Karola VII. Nikt nie posądziłby tego krągłego idobrodusznego mnicha o tak zaszczytną misję. Dla Katarzyny jegoprzybycie było radosnym wydarzeniem. Brat Stefan był zawsze w rękachlosu narzędziem, które łączyło ją z Arnoldem. Obecność mnicha ożywiłaobrazy, których wspomnienie boleśnie raniło jej duszę. Tym razem, pomimo całej dobrej woli, brat Stefan nie może uczynić nic, by ich połączyć.

Straszliwa choroba rozdzieliła małżonków na zawsze...

Katarzyna podeszła do okna. Ponad rozległym dziedzińcempanowała zupełna ciemność, lecz oczy kobiety nie potrzebowały światła,by patrzeć w stronę, gdzie znajdował się przytułek dla trędowatych. Więźłącząca ją z ukochanym mężem była zbyt silna, zbyt bolesna.. Mogła takstać nieruchomo całymi godzinami, z błędnym wzrokiem wpatrzonym wdal, nie zważając na łzy spływające po jej pięknej twarzy.

Brat Stefan zakasłał.

- Pani... czynisz sobie wielką krzywdę! Czy nic nie może złagodzićtwego bólu?

- Nic, ojcze... Mój mąż był dla mnie wszystkim. Przestałam istnieć wdniu, w którym...

Nie dokończywszy mówić, zamknęła oczy. Brat Stefan wzamyśleniu ogarnął spojrzeniem jej szczupłą sylwetkę spowitą w surową,czarną suknię i zaczął sobie zadawać pytania. Czy Bóg stworzył takiebóstwo, aby miało zmarnieć pogrążone w żałobie w starym zamczyskuwśród gór Owernii? Gdyby nie dziesięciomiesięczny synek, Katarzyna bezwahania podążyłaby za swym mężem do trędowatych, poddając siędobrowolnie najgorszej z powolnych śmierci. Brat Stefan szukał słów,które złagodziłyby tę rozpacz odgradzającą Katarzynę od świata. Copowiedzieć? Mówienie o Bogu nie miałoby sensu. Cóż znaczył Bóg dla tejbez pamięci zakochanej kobiety, kobiety, która swoją miłość wyniosła jakbóstwo na ołtarz. Dla Arnolda, do którego Katarzyna nigdy nie przestałanależeć całym ciałem i duszą, z radością poszłaby choćby do piekła...

Toteż, dziwiąc się własnym słowom, powiedział bez przekonania:- Pani, nigdy nie należy wątpić w siłę opatrzności. Częściej dotykaona boleśnie tych, których kocha, aby później szczodrze ich wynagrodzić. .

Piękne usta Katarzyny wydęły się z pogardą. Zmęczona wzruszyłaramionami.

- Co mi po nagrodzie? Co mi po niebie, o którym z pewnościąpragniesz mi opowiedzieć, bracie Stefanie? Gdyby zdarzył się cud inawiedził mnie Pan, powiedziałabym mu: „Boże, ty jesteś BogiemWszechmogącym! Oddaj mi mojego męża i zabierz całą resztę, zabierznawet życie wieczne. . ale oddaj mi jego!".

Mnich udał święte oburzenie, czując w głębi duszy, że to na nic sięnie zda.

- Ależ to bluźnierstwo! „Zabierz całą resztę"! A czy pomyślałaś,pani, o synu? Skończ wreszcie z tą ponurą filozofią! Wiedz, że nieprzybyłem tutaj tylko po to, aby oddać ci klejnoty. Przysyła mnie królowaJolanta. Potrzebuje cię!

- Sądziłam, że całkiem zapomniała o moim istnieniu.

- Królowa nie zapomina, zwłaszcza o kimś, kto jej wiernie służył!

Rzecz jest pewna: pragnie cię widzieć. Nie pytaj dlaczego, gdyż nie podałaprzyczyny... mogę się jej tylko domyślać.

Katarzyna uważnie spojrzała na mnicha. Tułacze życie wydawało siędla niego źródłem wiecznej młodości. Wcale się nie zmienił. Jego twarzbyła jak dawniej okrągła, świeża i dobroduszna. Katarzyna jednak tyleprzeszła, że nie mogła wyzbyć się nieufności. Nawet najbardziej anielskatwarz kryła w sobie zagrożenie.

- Co powiedziała królowa, przysyłając cię do mnie, bracie Stefanie?

Czy możesz powtórzyć mi jej słowa?

Mnich skinął głową.

- Są boleści nieuśmierzone - powiedziała królowa - lecz zemstaczęsto przynosi ulgę w cierpieniu. Pojedziesz po panią de Montsalvy iprzypomnisz jej, że nigdy nie przestała być moją dwórką. Żałoba nie możeoddalić jej ode mnie.

- Jestem jej wdzięczna za pamięć, lecz czyż nie wie, że cały ród deMontsalvych to „zdrajcy", wygnańcy poszukiwani przez namiestnikakrólewskiego? Ze tylko martwy de Montsalvy... albo trędowaty może ujśćprzed zbrojnymi ludźmi? Królowa wspomniała o mojej żałobie. To znaczy,że wie wszystko?

- Ona zawsze wie wszystko. Powiadomił ją pan Kennedy.

- To znaczy, że cały dwór musi o tym mówić - zauważyła Katarzynagorzko. - Najwaleczniejszy kapitan króla w przytułku dla trędowatych! Coza sukces dla pana La Tremoille'a!

- Nikt oprócz królowej o niczym nie wie. Królowa potrafi milczeć! Apan Kennedy zapowiedział swoim ludziom, że własnoręcznie poderżniegardło każdemu, kto piśnie choć słowo na temat losu, jaki spotkał kapitana.

Dla całego świata pani małżonek nie żyje, nawet dla króla. Wydaje mi się,że mało wiesz, pani, o tym, co się dzieje pod twoim własnym dachem!

Katarzyna poczerwieniała. To była prawda. Od dnia, w którymmnich powiódł Arnolda do przytułku dla trędowatych w Calves, nieopuszczała zamku, odmawiała wyjścia do miasteczka, nie mogąc znieśćwidoku miejsc i ludzi. Przebywała w zamknięciu, wychodząc dopiero pozapadnięciu zmroku dla zaczerpnięcia świeżego powietrza na murachfortecy. Potrafiła stać na nich nieruchomo całymi godzinami ze wzrokiemutkwionym uparcie w jedno miejsce. Towarzyszył jej zawsze koniuszy,Walter Normandczyk, którego ongiś uratowała przed szubienicą, lecztrzymał się kilkanaście kroków za nią, nie chcąc zakłócać jej medytacji.

Żołnierze spoglądali ze współczuciem i z niepokojem na tę zawsze dumniewyprostowaną kobietę w czerni, z twarzą ukrytą pod woalem. Wieczoremprzy ogniskach opowiadali sobie najdziwniejsze historie. Podobno pięknahrabina kazała ogolić sobie głowę i pokiereszować twarz, by nigdy więcejnie wzbudzić w żadnym mężczyźnie miłości! Ludzie z miasteczka czyniliznak krzyża na jej widok. Piękna pani de Montsalvy stawała się legendą...

- Masz rację, bracie - odparła Katarzyna, wzdychając. - Nic niewiem, bo nic mnie nie interesuje oprócz jednego: zemsty! Jednakże niepojmuję, dlaczego królowa pragnie w tym pomóc osobie wyjętej spodprawa.

- Nie jesteś nią, jeśli wzywa cię królowa. U niej będziesz bezpieczna.

Co zaś tyczy się zemsty, tak się składa, że jest ona po myśli królowej.

Zapewne nie jest ci wiadome, że La Tremoille dopuszcza się coraz nowychzuchwałości i że ostatnio ludzie będący na jego usługach puścili z dymemdobra samej królowej w Maine i Andegawenii! Nadszedł czas wyrównaniakrzywd. Czy pojedziesz, pani? Pragnę dodać, że pan Kennedy wraz zemną, twoim wiernym sługą, będziemy cię ochraniać w drodze.

Oczy Katarzyny nagle zabłysły, a policzki oblały się rumieńcem.

- A kto będzie pilnował Carlat? Co stanie się z moim synem? Costanie się z matką?

Mnich zwrócił się w stronę siedzącej nieruchomo w fotelu Izabeli deMontsalvy.

- Pani de Montsalvy ma się udać wraz z dzieckiem do opactwaMontsalvy, gdzie przyjmie ją młody i odważny opat. Znajdą tambezpieczne schronienie, a ty w tym czasie zmusisz króla, aby przywróciłtwemu mężowi dobre imię i oddał jego dobra. Fortecą Carlat zajmie sięnowy zarządca, którego przyśle hrabia d'Armagnac. A więc jak brzmitwoja decyzja?

Katarzyna podeszła do teściowej i upadłszy przed nią na kolana,ujęła jej pomarszczone, lecz piękne ręce w swe dłonie.

Wyjazd Arnolda niezwykle zbliżył obie kobiety. Dawną wyniosłośćIzabeli zastąpiła wielka czułość, widoczna na pierwszy rzut oka.

- Co mam uczynić, matko?

- Bądź posłuszna, córko! Nie odmawia się królowej, a ponadtonaszej rodzinie może to tylko wyjść na dobre.

- Wiem. Lecz ciężko mi będzie opuścić ciebie i Michała... a takżeoddalić się od. .

Odwróciła twarz w stronę okna, lecz Izabela rzekła:- Dla twojej miłości odległość nie ma znaczenia. Ruszaj w drogę bezobawy. Będę czuwać nad Michałem za nas obie!

Katarzyna ucałowała pośpiesznie dłonie starej damy i podniosła się zklęczek.

- A więc dobrze, ruszam w drogę. - Nagle jej wzrok padł na leżącepośrodku stołu klejnoty. - Wezmę ze sobą trochę tego, gdyż złoto mi sięprzyda. Zachowaj resztę, matko, i używaj wedle potrzeby!

Chwyciła czarny diament i ścisnęła mocno w dłoni, jakby chciała gozgnieść.

- Gdzie odnajdę królową?

- W Angers, pani... Stosunki między królem i jego teściową sąjeszcze bardzo napięte. Królowa Jolanta czuje się bezpieczniej na swychwłościach niż w Bourges czy Chinon.

- Niech będzie Angers. Ale pozwolisz, że wstąpimy do Bourges.

Chcę prosić Jakuba Coeura, aby znalazł mi kupca na ten przeklęty kamień.

Wiadomość o rychłym wyjeździe ucieszyła przede wszystkimHugona Kennedy'ego. Szkot źle się czuł wśród gór Owernii, któreprzypominały mu jego ojczyznę. Doskwierała mu też coraz bardziejponura atmosfera panująca w zamczysku. Targały nim sprzeczne uczucia,z jednej strony odczuwał silny pociąg do młodej kobiety i głębokiepragnienie, aby pomóc jej zapomnieć o nieszczęściu, a z drugiej tęsknotęza dawnym obozowym życiem i męską kompanią. Ujrzeć znowu wesołemiasta w dolinie Loary i ruszyć w drogę w towarzystwie Katarzyny to byłopodwójne szczęście! Nie tracąc ani minuty, rozpoczął przygotowania dodrogi.

Dla Waltera Malencontre'a perspektywa podróży też była dobrąnowiną, ale z innej przyczyny. Ten normandzki olbrzym, ongiś drwal,potomek wikingów, darzył Katarzynę uczuciem ślepym, fanatycznym iskrytym. Korzył się przed nią jak przed bóstwem. Nie wierzył w Boga,lecz miał zakorzenione stare nordyckie przesądy, antyczne legendy, którenarodziły się na długich statkach, i uczynił ze swej pogańskiej miłości doKatarzyny rodzaj swoistego kultu. Od kiedy Arnold przebywał w przytułkudla trędowatych i od kiedy Katarzyna zaczęła opłakiwać męża, także dlaWaltera życie straciło sens. Przestał wychodzić z fortecy, a nawet niegarnął się do polowania.

Myśl o rozstaniu z Katarzyną była dla niego nie do zniesienia.

Wydawało mu się, że mogłaby umrzeć, gdyby on przestał nad nią czuwać.

Jednak czas okropnie mu się dłużył. Mijał dzień za dniem i ciągle nie byłonadziei, że Katarzyna kiedykolwiek otrząśnie się ze smutku.

I oto, cudownym zrządzeniem losu, ten dzień nadszedł! Nareszcieopuszczą ponure zamczysko, ruszą w drogę, coś zacznie się dziać!

Walter, w swej prostocie, spojrzał na mnicha jako wysłannikaopatrzności.

Trzecią osobą cieszącą się z wyjazdu była Sara, wierna towarzyszkadoli i niedoli Katarzyny. Pomimo swoich czterdziestu pięciu lat wyglądałamłodo i pociągająco, tylko w jej kruczoczarnych włosach pojawiły się tu iówdzie siwe pasemka, ale ciemna skóra pozostawała gładka i jędrna.

Umiłowanie przygód było w niej silniejsze niż troska o własną wygodę.

Ona również, podobnie jak Walter, cierpiała, widząc, jak Katarzynapogrzebała się żywcem w Owernii w imię beznadziejnej miłości dopotępieńca z Calves. Brat Stefan zjawił się w samą porę! Wezwaniekrólowej wyrwie Katarzynę z jej boleści i zmusi do zajęcia się sprawami, októrych przestała myśleć. Cyganka pragnęła, aby Katarzyna nauczyła się zpowrotem żyć, nie zakochując się jednak. To prawda, że potrafiła kochaćtylko jednego, ale wiadomo, że życie lubi płatać figle. Często w ciszynocnej pytała ognia i wody, co przyniesie przyszłość, lecz ogień gasł, awoda pozostawała przejrzysta. Od czasu odejścia Arnolda Księga Życiabyła dla Sary nieodgadniona.

Martwiło ją tylko to, że ma opuścić małego Michała ubóstwianegonad życie. Nie mogła jednak pozwolić, aby Katarzyna samotnie ruszyła wnieznane. Ponieważ dwór był miejscem zbyt niebezpiecznym, osobiściechciała opiekować się przyjaciółką; wiedziała, że Michałowi włos z głowynie spadnie pod okiem babci, która za nim przepadała, znajdując we wnukuwierne odbicie utraconego syna.

Za kilka tygodni chłopczyk miał skończyć rok. Był duży i bardzosilny jak na swój wiek. W jego różowej, pucołowatej buzi jaśniała parażywych, jasnoniebieskich oczu, a główka pokryta była złocistymi lokami.

Bardzo poważnie się wszystkiemu przyglądał, ale potrafił też śmiać się dorozpuku. Był niezwykle pogodnym dzieckiem. Dzielnie znosił, naprzykład, wyrzynanie się ząbków, nie marudząc przy tym wcale. Kochaligo wszyscy poddani, cała służba i miejscowi chłopi. Malec królował nadswoim małym światem jak niepodzielny władca, a jego najulubieńszyminiewolnikami była matka, babcia, Sara i stara Donata, chłopka deMontsalvych, która służyła pani Izabeli jako garderobiana. Co się zaś tyczyWaltera, chłopiec na razie był raczej ostrożny. Jasnowłosy Normandczyksprawiał na nim niezwykłe wrażenie z powodu swej nadzwyczajnej siły.

Inaczej mówiąc, malec nie kazał mu znosić swoich kaprysów, którewidocznie miał zarezerwowane wyłącznie dla kobiet. W męskimtowarzystwie trzeba umieć się zachować, tak więc mały jedynie szerokouśmiechał się do swego olbrzymiego przyjaciela.

Opuścić syna - to było dla Katarzyny wielkie poświęcenie, gdyżprzeniosła na niego całą miłość, której nie mogła już dać jego ojcu.

Otoczyła go niespokojną czułością, cały czas była w pogotowiu, trzęsła sięnad nim jak skąpiec nad swym skarbem. Był jedynym i najdroższymwspomnieniem nieobecnego męża, a zarazem ostatnim z rodu de Montsalvych. Za wszelką cenę należało zapewnić mu przyszłość godnąznamienitych przodków, a zwłaszcza jego biednego ojca.

I dlatego, hamując łzy, zaczęła przygotowania do jego wyjazdu odrazu następnego dnia rano. Jakże trudno było jednak nie płakać przypakowaniu małych ubranek, z których większość była dziełem jejwłasnych rąk.

- Jestem straszną egoistką! - powiedziała do Sary, która pomagała jejw pakowaniu. - Wiem, że matka otoczy go troskliwszą opieką niż ja sama,że w opactwie nic złego stać mu się nie może i że nasza nieobecność, mamnadzieję, nie będzie trwała długo, lecz mimo to bardzo mi ciężko!

Czując, że głos Katarzyny słabnie, Sara zaczęła ją pocieszać.

- Mnie także jest smutno, że muszę go opuścić. Lecz to dla niegowłaśnie udajemy się w drogę, dla jego dobra!

I chcąc udowodnić siłę swego przekonania, z wigorem zabrała się doukładania w kufrze podróżnym małych koszulek dziecka. Katarzyna wkońcu się uśmiechnęła. Ta poczciwa, stara Sara nigdy się nie zmieni!

Raczej da się poćwiartować, niż się przyzna, że jej ciężko. W przypadkuSary smutek przemienił się w złość, którą wyładowywała na martwychprzedmiotach. Od kiedy się dowiedziała, że na jakiś czas musi opuścićukochanego berbecia, zdążyła roztrzaskać dwie misy, trzy dzbany orazfigurkę świętego Geralda; po tym ostatnim wyczynie pobiegła do kaplicy,aby błagać niebiosa o wybaczenie.

W ferworze pakowania Sara wyszeptała:- Właściwie to lepiej, że Fortunat nie chce z nami jechać. Michałbędzie miał w nim znakomitego obrońcę...

Nagle przerwała, gryząc się w język, gdyż jej myśli powędrowały doArnolda. Ból małego Gaskończyka można było niemal porównać do bóluKatarzyny. Fortunat był niezwykle przywiązany do swego pana i kochał gonad życie. Podziwiał jego waleczność i poczucie honoru, jego wojennetalenty oraz to coś, co kapitanowie Karola VII nazwali straszliwymcharakterem de Montsalvy'ego, mieszankę gwałtowności, uporu inieskończonej lojalności. To, że taka straszna choroba jak trąd ośmieliłasię dotknąć jego pana, wstrząsnęło duszą Fortunata, a wkrótce wywołało wnim gniew, który następnie przemienił się w nieprzemijającą rozpacz. Wdniu, w którym Arnold opuszczał rodzinę na zawsze, Fortunat zamknął sięw wieży, nie chcąc uczestniczyć w jego odjeździe.

Dopiero Hugo Kennedy znalazł go leżącego na gołej ziemi,zasłaniającego sobie dłońmi uszy, aby nie słyszeć bicia dzwonów, iszlochającego jak dziecko. Fortunat włóczył się po zamczysku jak duszapotępiona, odzyskując chęć do życia tylko raz w tygodniu, w piątek, kiedyto zanosił kosz z jedzeniem do przytułku w Calves. Fortunat nie godził się,aby ktokolwiek mu towarzyszył. Chciał być sam. Nawet Walter, któregoprzecież bardzo lubił, nigdy nie dostał pozwolenia, aby mu towarzyszyć.

Fortunat nigdy też nie jechał do Calves konno. Całą drogę dzielącąprzytułek od Carlat, jakieś trzy mile, przebywał pieszo, jakby udawał się zpielgrzymką, uginając się pod ciężarem kosza, a w drodze powrotnej okrutnego przygnębienia. Katarzyna chciała go zmusić razu pewnego, abyzabrał wierzchowca, ale Fortunat odmówił.

- Nie, nie, pani Katarzyno! Nawet nie wezmę osła! On nie może jużdosiadać swoich ukochanych koni, a ja, jego koniuszy, mam stawić się wsiodle przed moim biednym panem?!

Ogrom miłości i oddania wiernego sługi wstrząsnął Katarzyną.

Przestała nalegać i z oczami błyszczącymi od łez chwyciła koniuszego zaramiona i ucałowała w oba policzki.

- Jesteś dzielniejszy ode mnie - wyszeptała. - Ja nie mam odwagi tampójść. Myślę, że chyba umarłabym przed tą bramą, która nigdy się nieotwiera. Patrzę jedynie na dym wydobywający się z komina.. Jestem tylkokobietą - dodała ze wstydem. - Lecz tym razem proszę cię, ażebyś wziąłkonia lub choćby mulicę. Wierzchowca zostawisz w pewnej odległościod...

Nazwa tamtego przeklętego miejsca nie mogła przejść jej przezgardło. Fortunat zaprzeczył tylko ruchem głowy.

Katarzyna zamilkła. W głębi serca rozumiała potrzebę tego małegoGaskończyka, aby dzielić cierpienie ze swoim panem.

Pewnego dnia ja też tam pojadę i więcej nie wrócę - pomyślała.

* * *

Wczesnym rankiem, stojąc na murach Carlat, patrzyła z Sarą iWalterem za oddalającymi się synem i teściową. Zza czarnego woaluzobaczyła stary, ciężki powóz z grubymi, skórzanymi zasłonami, którywygrzebano na tę okoliczność ze stajni zamczyska, przekraczającyzamkowe podwoje. W dolinie przykrytej śniegiem hulał lodowaty wiatr,ale w powozie, do którego wstawiono piecyk napełniony żarem, ciepłoubranemu Michałowi nie powinno być zimno między babcią i Donatą. Wotoczeniu uzbrojonej po zęby eskorty chłopiec był bezpieczny, lecz matkanie mogła powstrzymać łez, rozdarta tym przymusowym rozstaniem.

Tymczasem powóz dotarł już do pierwszych domów w miasteczku iKatarzyna dostrzegła czerwone i niebieskie czapki chłopów stłoczonychprzy kościele. Kobiety powychodziły z domów ze swymi wrzecionami, amężczyźni pozdejmowali czapki na widok toczącego się powozu. Wspowitej białym puchem wsi panowała całkowita cisza. Gdzieniegdziesnuły się szare smużki dymów z palenisk. Zza chmur zalegających nadgórami przedzierało się pracowite słońce, rzucając ponury blask na lanceeskorty i pióra czapli kiwające się przy nakryciach głów rycerzy.

Kiedy mała grupa zniknęła za lasem, zostawiając jedynie głębokieślady na śniegu, Katarzyna odwróciła się do Sary. Cyganka, z rękamiskrzyżowanymi na piersiach i z oczami pełnymi łez, wpatrywała się wmiejsce, gdzie zniknął orszak. Jej wargi drżały. Katarzyna odruchowospojrzała na Waltera, który był już pochłonięty czymś innym. Zdawało się,że czegoś nasłuchuje. Jego twarz wyrażała takie napięcie, że Katarzyna,znając jego talenty myśliwego, natychmiast się zaniepokoiła.

- Czego tak nasłuchujesz, Walterze? Czy coś słyszysz?

Skinął głową i bez słowa pobiegł w kierunku schodów. Katarzynarzuciła się w ślad za nim, lecz nie mogła nadążyć za olbrzymem.

Zobaczyła tylko, jak przebiega co sił w nogach przez zamkowy dziedzinieci znika pod dachem kuźni, a za chwilę wybiega z niej w towarzystwieKennedy'ego. Równocześnie z wieży dobiegł jej uszu donośny głos strażnika:- Zbrojni ludzie na horyzoncie!

Katarzyna zawróciła i pobiegła z powrotem po schodach, unoszącdłonią rąbek sukni. Skierowała się do Czarnej Wieży. Chociaż nieznajominadciągali z drugiej strony, serce Katarzyny przepełnił lęk o synka. Kiedydotarła na szczyt wieży, Walter i zarządca byli już przy otworachstrzelniczych. Katarzyna rzuciła się do jednego z nich: istotnie, na drodze zAurillac widać było liczną grupę zbrojnych ludzi, która tworzyła na białymśniegu szarą plamę powoli sunącą ku zamczysku. Katarzyna zmrużyłaoczy, usiłując dostrzec znaki herbowe na ich chorągwiach, lecz odległośćbyła jeszcze zbyt duża. Jedynie na przodzie dało się zauważyć długączerwoną chorągiew łopoczącą na wietrze. Tymczasem obdarzony sokolimwzrokiem Walter już zdążył ją rozpoznać.

- Tarcza herbowa podzielona na cztery pola... półksiężyce i wąskiepoprzeczne pasy... już gdzieś to widziałem!

Kennedy zasępił się i wymamrotał coś w swoim dialekcie, po czymkrzyknął:- Spuścić kratę! Podnieść most! Łucznicy na mury!

W mgnieniu oka w fortecy zapanował ruch: jedni rzucili się dospuszczania kraty, drudzy do podnoszenia mostu, inni, niosąc łuki ihalabardy, zajmowali pozycje na murach. Zewsząd słychać było okrzyki,nawoływania i szczęk broni. Zamek budził się gwałtownie z uśpienia. Namurach układano stosy polan, wciągano kadzie na gorący olej. Katarzynazbliżyła się do Kennedy'ego.

- Panie, dlaczego przygotowujesz zamek do obrony? Powiedz, ktosię do nas zbliża?

- To Villa-Andrado, pies Kastylii! - odparł krótko Szkot i splunął zobrzydzeniem, po czym dodał: - Ubiegłej nocy strażnicy dostrzegli odblaskpożaru od strony Aurillac. Nie przejąłem się tym zbytnio, lecz widzę, żepopełniłem straszny błąd. To był on!

Katarzyna oparła się o potężny filar rozdzielający strzelnice.

Poprawiła woalkę potarganą przez wiatr i schowała zmarznięte ręce wszerokich rękawach. Imię Hiszpana obudziło w niej straszliwewspomnienia. Rok temu Arnold walczył z oddziałami Kastylijczyka namurach Ventadour. Przypomniała sobie grotę służącą pasterzom zaschronienie, w której wydała na świat syna. Znowu zobaczyła migotanieognia i wysoką postać Arnolda broniącego jej przed dziką zgrają. Nagleujrzała pochyloną nad sobą kanciastą twarz Villi-Andrada płonącąpożądaniem. Łotr recytował chyba jakiś wiersz, którego słów nie mogłasobie przypomnieć... przysłał też kosz z żywnością... gdyby nie potwornaniespodzianka, jaką im zgotował na koniec: dobra w Montsalvy zrównanez ziemią, zamek spalony aż po fundamenty z rozkazu Villi-Andrada przezporucznika Valetie, którego Bernard d'Armagnac kazał za to powiesić. Ateraz Andrado znowu był na tropie Montsalvych.

Tymczasem do Katarzyny zbliżał się brat Stefan z lekkimuśmiechem na ustach.

- Co brata tak rozbawiło? - spytała nieco zirytowana.

- O, to zbyt wiele powiedziane! Ci ludzie mnie interesują... izadziwiają jednocześnie. Dziwny człowiek z tego Kastylijczyka. Wszędziego pełno. Przysiągłbym, że jest w Albi, gdzie mieszkańcy nie mieli za jegosprawą powodów do radości. Od znajomego z Angers zaś dowiedziałemsię, że ten wściekły pies. .

- Czy rozmyślnie dobierasz, bracie, słowa? - przerwała Katarzyna,specjalnie podkreślając słowo „brat".

Mały mnich zaczerwienił się jak panienka, lecz jednocześnieobdarzył młodą kobietę dobrodusznym uśmiechem.

- Masz, pani, po stokroć rację. Chciałem rzec, że pan Villa-Andradospędzał zimę w Kastylii na dworze króla Jana. Jest oczywiste, że w Angersnie pobłażano mu zbytnio...

Chciałbym, żebyś słyszała, pani, jak królowa Jolanta wyraża się onim. .

Tymczasem zbrojna banda zbliżała się do podnóża fortecy. Wpewnej chwili od reszty oddzielił się jeździec z wielką chorągwią i jednąręką skierował swego konia w stronę skalistego muru, na którym wznosiłsię zamek. Z tyłu podążał człowiek w fantazyjnym stroju herolda. Z jegowyglądu można było wnosić, że przeszedł niejedno. Reszta oddziałuzatrzymała się.

Zbliżywszy się do palisady, stanęli i podnieśli głowy.

- Kto tu jest dowódcą? - spytał herold.

Kennedy pochylił się, stawiając na murze szeroką stopę w bucie zgrubej skóry, i zagrzmiał:- Ja, Hugo Allan Kennedy z Gleneagle, kapitan króla Karola VII,dowodzę tym zamkiem z woli księcia d'Armagnac! Czy macie cośprzeciwko temu?

Zbity z tropu herold wymamrotał kilka słów, zakaszlał dla dodaniasobie odwagi, po czym dumnie podniósł głowę i zawołał:- Ja, Fermoso, kapitan pana Rodryga de Villi-Andrada, hrabiego deRibadeo, pana na Puzignan, na Talmont i na. .

- Do rzeczy! - przerwał niecierpliwie Szkot. - Czego chce od nas panVilla-Andrado?

Pierwszy jeździec, uznawszy, że negocjacje trwają za długo, spiąłkonia i stanął pomiędzy swoją chorągwią i heroldem. Spod uniesionejprzyłbicy szyszaka, ozdobionego dwoma złotymi skrzydłami i koroną,ukazały się białe spiczaste zęby i krótka czarna broda.

- Udać się do was z wizytą - odpowiedział uprzejmie - iporozmawiać...

- Ze mną? - zapytał Kennedy z powątpiewaniem.

- Ależ nie, nie z tobą! Nie sądź jeno, że pogardzam twoimtowarzystwem, mój drogi Kennedy. Lecz nie do ciebie mam sprawę, ale dopani de Montsalvy. Wiem, że jest tutaj.

- Czego od niej chcesz? - spytał nieufnie Szkot. - Pani Katarzyna nieprzyjmuje nikogo!

- To, co mam do powiedzenia, powiem tylko jej, za twoimpozwoleniem. I śmiem sądzić, że zechce zrobić wyjątek dlaprzybywającego z daleka. Przekaż jej, że nie odjadę, dopóki mnie niewysłucha!

Katarzyna, nie wychodząc z ukrycia, wyszeptała:- Ciekawe, czego chce. Powiedz, że go przyjmę... ale samego! Niechprzyjdzie bez eskorty! To da nam trochę czasu i mój syn dotrze do celu.

Kennedy dał znak, że zrozumiał, i wszczął pertraktacje z Hiszpanem.

Tymczasem Katarzyna, w towarzystwie Sary i brata Stefana, opuściłaswoje miejsce na murach. Powzięła decyzję bez wahania, ponieważ VillaAndrado był człowiekiem pana de La Tremoille'a, a ponadto nigdy nie bałasię stawić czoła niebezpieczeństwu. Jeśli Kastylijczyk przedstawiał sobąniebezpieczeństwo, a należało się tego spodziewać, lepiej było poznaćprawdę natychmiast.

* * *

Chwilę potem Rodrygo de Villa-Andrado, w towarzystwie pazianiosącego jego szyszak, wszedł do wielkiej komnaty, w której czekała naniego Katarzyna. Siedząc w fotelu, z Sarą z jednej i bratem Stefanem zdrugiej strony, patrzyła nieruchomo na niepożądanego gościa. Na widoktej dumnej kobiety lub raczej statui spowitej w czerń Hiszpan zawahał sięna progu, po czym niepewnym krokiem ruszył w jej kierunku, a jegozwycięski uśmiech przygasł jak zdmuchnięta świeca.

Kiedy był już blisko niej, zgiął się w głębokim ukłonie, co nieprzeszkodziło mu patrzeć spode łba na młodą kobietę.

- Pani - zaczął powściągliwie - składam dzięki za tę chwilę, którązechciałaś mi poświęcić, lecz życzyłbym sobie, abyśmy mogli rozmawiaćbez świadków.

- Panie, zechciej zrozumieć, że nie mogę zadośćuczynić twemużyczeniu, dopóki nie dowiem się, co cię do mnie sprowadza! A poza tym,nie mam niczego do ukrycia przed Sarą, która się mną opiekuje, ani przedmoim spowiednikiem, bratem Stefanem!

Brat Stefan powstrzymał uśmiech, słysząc takie kłamstwo, gdytymczasem Kastylijczyk spoglądał na niego z wielką niechęcią.

- Znam brata Stefana - wymamrotał. - Pan de La Tremoillezapłaciłby drogo za jego starą głowę i resztkę siwych włosów. .

Katarzyna podskoczyła, jakby użądliła ją osa, i, czując wzbierającygniew, przerwała Hiszpanowi:- Panie Villa-Andrado! Nie wiem, co cię tutaj sprowadza, leczniegrzecznie jest zaczynać wizytę od obrażania osób, które poważam iktóre są mi drogie. Zechciej więc, bez dalszych wybiegów, wyjawić powódswojego przybycia!

Rodrygo powstał i, mimo że fotel Katarzyny stał dwa stopnie wyżej,jego twarz znalazła się na wysokości jej twarzy.

Płonące gniewem oczy Hiszpana zdawały się bezczelnie przenikaćprzeszkodę w postaci czarnej woalki.

- Wybacz mi, pani, zły to zaiste początek, zwłaszcza że przybywamw dobrych zamiarach. Osądź zresztą sama!

Katarzyna powoli usiadła, lecz temu nieoczekiwanemu gościowi, októrym nie było wiadomo, czy przybywa jako wróg, czy jako przyjaciel,nie wskazała krzesła. Mówił o dobrych intencjach... W końcu nie mogłatego wykluczyć, biorąc pod uwagę kosz z żywnością przysłany jej dogroty. Jednak dymiące ruiny zamku Montsalvy nakazywały zachowaćostrożność. A do tego ten jego lisi uśmiech. .

- Mów! - powiedziała krótko.

- Piękna hrabino - zaczął, przyklękając na jedno kolano napierwszym stopniu. - Dotarła do mnie wiadomość o twoim nieszczęściu imoje serce posmutniało. Taka piękna, taka młoda i obarczona małymdzieckiem, nie może żyć bez obrońcy. Potrzebujesz, pani, męskiegoramienia i serca...

- W tym zamku nie brakuje męskich ramion ani wiernych sercczuwających nade mną i nad moim synem - przerwała mu Katarzyna. - Nierozumiem, o co ci chodzi, panie! Czy możesz mówić jaśniej?

Na ziemistej twarzy Hiszpana pojawił się przelotny rumieniec.

Zacisnąwszy wargi, znowu powstrzymał złość.

- Jak sobie życzysz, pani. Postaram się mówić tak jasno, jak tegochcesz. Katarzyno! Przybyłem, aby ci powiedzieć, co następuje: z łaskikróla Francji, Karola, któremu wiernie służę...

Brat Stefan zakaszlał, dławiąc się.

- ...wiernie służę - grzmiał Hiszpan - a także z łaski mego pana, królaJana II Kastylijskiego, jestem panem na Talmoncie, hrabią Ribadeo wKastylii...

- Wielkie mi rzeczy! - przerwał uprzejmie mnich. - Król Jan IIzwrócił ci tylko, co było twoje. Twój dziad, panie, który ożenił się z siostrąJąkały z Villaines, był już wtedy hrabią de Ribadeo, jeśli się nie mylę. Cosię zaś tyczy posiadłości Talmont, to przyjmij moje gratulacje! Wielkiszambelan jest hojny dla tych, którzy mu wiernie służą, i chętnie ich wynagradza, rozdając.. to, co do niego nie należy!

Katarzyna zauważyła, z jakim wysiłkiem Andrado pomijamilczeniem złośliwe uwagi mnicha i jak nabrzmiewają żyły na jegoskroniach. Odnosiło się wrażenie, że za chwilę pękną. Kastylijczykzaczerpnął powietrza i ciągnął z zaciśniętymi zębami:- Cokolwiek by mówić, przybyłem, aby złożyć wszystkie moje tytułyi dobra u twych stóp, pani. Szaty żałobne nie przystoją takiej piękności. Tyjesteś wdową, ja jestem wolny, bogaty, mam władzę.. i kocham cię, pani.

Czy wyjdziesz za mnie?

Chociaż Katarzyna spodziewała się wszystkiego, to jednak te słowawprawiły ją w osłupienie. Jej oczy wyrażały teraz największe przerażenie,a dłonie nerwowo się zacisnęły.

- Prosisz więc mnie. .

- Abyś została moją żoną! Będziesz miała we mnie męża, wiernegoniewolnika i zbrojne ramię potrafiące cię obronić. A twój syn zyska ojca...

Wspomnienie małego Michała tylko wzmogło oburzenie Katarzyny.

Jak ten człowiek śmiał sądzić, że będzie w stanie zastąpić Arnolda jejdziecku, i to człowiek, który... Nie! Tego nie można było tolerować! Drżącz gniewu, gwałtownym ruchem uniosła woalkę, pod którą omal się nieudusiła, ukazując swą szczupłą, bladą twarz i wielkie, fiołkowe oczybłyszczące jak ametysty w słońcu. Obiema rękami chwyciła mocno poręczkrzesła, instynktownie szukając jakiegoś oparcia.

- Panie, raczysz twierdzić, że jestem wdową. W istocie noszę żałobę,lecz wiedz, że nigdy nie będę uważać się za wdowę! Mój najdroższy mążżyje i żyć będzie tak długo, jak długo ja będę oddychać! A ty, panie,byłbyś ostatnim z ludzi, którego wzięłabym jako jego następcę!

- A dlaczegóż to, moja pani?

- Zapytaj o to ruiny Montsalvy, panie! Co do mnie, nie mam ci nicwięcej do powiedzenia. Żegnam pana!

Wstała, aby dać do zrozumienia, że wizyta skończona, lecz w tejchwili Kastylijczyk uśmiechnął się dwuznacznie.

- Śmiem sądzić, pani, że zostałem źle zrozumiany. Prosiłem cię orękę tylko przez... zwykłą kurtuazję, gdyż sprawy tak się mają, że... musiszwyjść za mnie... To rozkaz!

- Jaki rozkaz? Czyj rozkaz?

- A czyj, jak sądzisz, mógłby to być rozkaz? Króla Karola! JegoWysokość, za wstawiennictwem szambelana Jerzego de La Tremoille'a,raczył zapomnieć o twoich postępkach przeciwko koronie, twoich i świętejpamięci twego małżonka pod warunkiem, że zostaniesz moją posłusznążoną. . i że dzięki temu zaczniesz prowadzić przyzwoite życie!

Twarz Katarzyny z bladej stała się najpierw czerwona, a potempurpurowa ze złości, tak że przestraszona Sara położyła rękę na jejramieniu, aby ją uspokoić.

Katarzyna była jednak tak wzburzona, że nic nie mogłoby jejuspokoić. Czyżby takie było jej przeznaczenie, aby ciągle jakiś książędysponował jej osobą? Najpierw książę Burgundii, a teraz sam król!

Zaciskając pięści i czyniąc nadludzkie wysiłki, aby powstrzymać drżeniegłosu, krzyknęła:- Nigdy nie spotkałam większego nikczemnika niż pan! I pomyśleć,że przez wdzięczność za kosz żywności przyrzekłam panu pobłażaniepomimo pana nędznych uczynków! Czy panu de La Tremoille'owi nie dośćbyło tego, co uczynił z moim mężem? Czy jeszcze chce rządzić mną?

Chciałabym wiedzieć, w jaki sposób masz zmusić mnie do małżeństwa,panie? Gdyż, jeśli się nie mylę, z pewnością pomyślałeś i o takimprzebiegu wydarzeń?

- W rzeczy samej, przybyłem tu z armią - odpowiedział Hiszpan zironią - co jasno dowodzi, jak wielką wagę przywiązuję do pani ręki. Mampod sobą dwa tysiące ludzi i jeżeli mi odmówisz, zacznę oblężenie, ażzmiękniesz i sama będziesz błagać mnie o łaskę!

- To może długo potrwać!

- Nie spieszy mi się... a wam po paru tygodniach zabraknieżywności. Sama się poddasz przed czasem, choćby dlatego, ażeby niewidzieć, jak twój własny syn umiera z głodu!

Katarzyna odetchnęła z ulgą. A więc nie wiedział nic o wyjeździeMichała! Trzeba utrzymywać go w tym przekonaniu jak najdłużej!

Wzruszyła więc tylko ramionami.

- Zamek jest mocny i ma solidnych obrońców. Tracisz czas, panie!

- A pani spowoduje śmierć wielu niewinnych ludzi. Lepiej więcbyłoby, żebyś się zgodziła dobrowolnie zostać moją żoną. Proszę, pomyśl,że dla twoich pięknych oczu odrzuciłem bardzo korzystną propozycję.

Rękę samej Małgorzaty, córki księcia de Bourbon...

- Córki... z nieprawego łoża - wtrącił łagodnie brat Stefan.

- Ale to krew książęca! A przy tym nie zapominaj, że twój zarządcajest Szkotem, a wszyscy Szkoci są biedni, chciwi i nade wszystko kochajązłoto!

Zaledwie wypowiedział te słowa, gdy z zakamarków komnatywypadł Kennedy, który nie wiadomo kiedy zakradł się tam wraz zWalterem. Rycząc jak ranne zwierzę, rzucił się na Hiszpana i ucapiwszy goza kark i siedzenie, uniósł nad głową i pobiegł aż do drzwi, wyjąc izłorzecząc.

- Ale jedną rzecz Szkoci kochają bardziej niż złoto, przeklęty łotrze.

Honor! Przekaż to swemu panu!

Co widząc Walter, najwyraźniej niezadowolony, że zostawia mu siętak podłą zwierzynę, chwycił za kark pazia, włożył go sobie pod pachę inieszczęsny ten sługa podzielił los swego pana.

Kiedy obaj zniknęli, brat Stefan zwrócił się do rozdygotanejKatarzyny, obdarzając ją swym niezawodnym, poczciwym uśmiechem.

- Już po wszystkim! I co ty o tym sądzisz, pani?

Katarzyna nic nie odpowiedziała, gdyż po raz pierwszy od bardzodawna chciało jej się śmiać. Widok Villi-Andrada, przebierającego nogamii rękami jak wielki, czerwony pająk nad głową szkockiego olbrzyma, byłrzeczywiście godny uwiecznienia.

Rozdział drugi

Ślady na śniegu

Kiedy nadszedł wieczór, nikt już nie pamiętał o tej krótkiej chwiliwesołości. W baszcie u Kennedy'ego zebrało się kilka osób: Katarzyna,Sara, Walter, brat Stefan i seneszal Carlat, Gaskończyk Cabriac, zajmującyto stanowisko od dziesięciu lat. Był to prosty, poczciwy grubas, który nadewszystko cenił własny spokój. Nie miał właściwie żadnych ambicji, lecztrzeba przyznać, że znał swe włości i okolicę jak nikt inny.

Przed zapadnięciem zmierzchu wszyscy udali się do budki strażnika,ażeby zbadać pozycje nieprzyjaciela. Na śniegu wyrastały jeden po drugimnamioty podobne do trujących grzybów. Część żołnierzy zajęła chłopskiechaty. Ich mieszkańcy opuścili je w popłochu i schronili się w fortecy.

Wszędzie, gdzie było choć trochę miejsca w stajniach czy stodołach,tłoczyli się ludzie razem ze zwierzętami, które poszły w ślad zawłaścicielami, tak że w fortecy panował zgiełk niemal jarmarczny. Kiedyzapadła noc, wokół fortecy zapłonęły ogniska. Czerwone pióropusze dymów rozjaśniały ciemności, z których wyłaniały się wykrzywione twarzeposiniałe z zimna, istne maski karnawałowe. Katarzynie zdawało się, żewidzi piekielną otchłań pełną demonów. Ta noc zniweczyła optymizmKennedy'ego, który z trwogą patrzył, jak wokół fortecy zaciskają sięczerwone kleszcze.

- Co z nami będzie? - spytała Katarzyna.

Zwróciwszy w jej stronę swoją twarz dumnego doga, wzruszyłramionami.

- Na razie, pani, mniej się troszczę o nas, a bardziej o Maclarena.

Jesteśmy otoczeni. Obawiam się, w jaki sposób uda mu się jutro przedrzeć,wracając z Montsalvy. Zostanie schwytany... uwięziony... albo i gorzej!

Villa-Andrado jest gotowy na wszystko, żeby zmusić nas do poddania się.

Będą go wypytywali, a wiadomo, co się pod tym kryje. Villa-Andradobędzie chciał się dowiedzieć, skąd wraca.

Katarzyna zbladła. Jeśli zaczną torturować Maclarena, to powie im,gdzie jest mały Michał. Cóż za wspaniały zakładnik! Katarzyna dobrzewiedziała, że zgodzi się na wszystko, aby uwolnić syna ze szponów VilliAndrada.

- Powtarzam pytanie - powiedziała drżącym głosem. - PanieKennedy, co zrobimy?

- Do diabła, żebym to ja wiedział!

- Trzeba - przerwał spokojnie brat Stefan - by jeden człowiek opuściłw nocy fortecę i udał się w kierunku Montsalvy na spotkanie Maclarena.

Najważniejsze, żeby udało mu się przedostać. Wydaje mi się, że od stronymuru północnego nie widać ani jednego ogniska.

Kennedy wzruszył potężnymi barami odzianymi w skórę.

- Czy kiedykolwiek oglądałeś skałę w tym miejscu? Jest lita, czarna,gładka i opada pionowo w dół. Trzeba niezwykle długiego sznura i nielada śmiałka, który potrafiłby spuścić się po niej w dół, nie skręcając sobieprzy tym karku.

- Mogę spróbować - rzucił znienacka Walter, zbliżając się dokominka. Katarzyna otworzyła usta, żeby zaprotestować, lecz seneszal jąuprzedził.

- Nie potrzeba sznura, aby pokonać mur i skałę... Są schody!

W jednej chwili wszystkie oczy skierowały się na niego. Kennedychwycił go za ramię.

- Jakie schody? Co ty bredzisz?

- Prawdziwe schody, wąskie i kręte, wykute w skale. Zaczynają się wjednej z baszt. O ich istnieniu wiedziały tylko dwie osoby: Cabanes i ja.

Tymi schodami uciekł ten łotr, Bezrogie Byczysko, gdy...

Katarzyna zadrżała na wspomnienie dnia, w którym ten gaskońskirzezimieszek próbował zepchnąć ją do przepaści. Często potem nawiedzałyją koszmary, w których widziała czerwoną i spoconą, nabrzmiałą odobleśnej żądzy zabijania twarz grubego sierżanta.

- Jak poznał tę tajemnicę? - wyszeptała zdziwiona. Mały seneszalspuścił głowę z zakłopotaniem i zacząługniatać w dłoniach beret.

- To mój ziomek... Obydwaj pochodzimy z Gaskonii - wymamrotał. Nie mogłem dopuścić, aby stało mu się coś złego... Nie mogłem narazić gona śmierć. .

Katarzyna zamilkła. W chwili, kiedy seneszal wyjawił jej tajemnicętakiej wagi, nie mogła żądać od niego dalszych wyjaśnień. Kennedy niezniósłby tego. Był wpatrzony w ogień i całkowicie nieobecny. Machinalniezapytał, czy kobieta przeszłaby tymi schodami, a uzyskawszy odpowiedźtwierdzącą, powiedział:- Mam lepszy pomysł. Skorzystamy z tego, że Villa-Andrado niezdążył jeszcze całkowicie otoczyć fortecy. Pewnie doszedł do wniosku,widząc skałę od strony północnej, że nie jest to takie pilne. Obawiam sięjednak, że jutro może zmienić zdanie. Tak więc jedyną szansę mamy tejnocy. Pani Katarzyno, proszę przygotować się do drogi.

Na policzkach Katarzyny pojawiły się lekkie rumieńce, a jej dłonieodruchowo się zacisnęły.

- Czy mam iść sama?

- Nie. Będą ci towarzyszyć Sara, brat Stefan i Walter. Oczywiście,ten ostatni opuści panią, gdy już wyjedziecie z Carlat, i uda się naspotkanie Maclarena, podczas gdy wy będziecie czekać na niego wAurillac. Dostanie rozkaz, aby udał się wraz ze swymi ludźmi na waszespotkanie i by ochraniał was w dalszej drodze.

- A co pan będzie robił w tym czasie?

Szkot wybuchnął głośnym śmiechem, który w cudowny sposóbrozładował napiętą atmosferę panującą w wieży. Jego śmiech przepędziłwszystkie demony strachu i przerażenia.

- Ja? Przez kilka dni będę się tu bawił z Villi-Andradem. Muszę teżzaczekać na nowego zarządcę, lecz on nie zdoła zbliżyć się do Carlat,dopóki będzie trwało oblężenie. Za parę dni, kiedy już będzieciewystarczająco daleko, by nie obawiać się pościgu, zaproszę tutaj VillęAndrada, by zobaczył, że was tu nie ma. Kiedy tylko się o tym dowie, napewno odstąpi od oblężenia. Wtedy przekażę władzę mojemu następcy ispakuję bagaże.

Brat Stefan zbliżył się do Katarzyny i ujął jej zimne dłonie w sweręce.

- Co myślisz o tym, moje dziecko? Sądzę, że przez usta kapitanaprzemawia głos rozsądku.

Tym razem Katarzyna obdarowała mnicha ciepłym, promiennymuśmiechem, po czym spojrzała radośnie na wielkiego Szkota, którypoczerwieniał z emocji.

- Sądzę, że to dobry pomysł - powiedziała z wypiekami na twarzy. Pójdę się przygotować! Chodź, Saro! A panu, panie Kennedy, będęwdzięczna, jeśli zechce pan przygotować męskie stroje dla mnie i dla Sary.

Cyganka westchnęła ciężko. Nie znosiła męskiej odzieży, w którejjej obfite kształty z trudem się mieściły. Najwidoczniej jednak czasprzygód się nie skończył i, chcąc nie chcąc, trzeba było zgodzić się na to,co nieuniknione.

Chwilę później, w swoim pokoju, Katarzyna przeglądała z niejakimzdziwieniem męskie fatałaszki, które przysłał jej Kennedy. Pożyczył je odswojego pazia, a był to ni mniej, ni więcej tylko strój ludowy, jaki noszonow jego stronach. Tamtejsi górale, przyzwyczajeni do ostrego klimatu, mielitwardą skórę. Ich codzienny przyodziewek składał się z obszernegokawałka wełny w barwach klanu, z flanelowej kurtki i kolczugi. Draperiabyła zwykle umocowana na ramieniu za pomocą blaszki z kutego żelaza.

Głowę przykrywał hełm lub płaski beret ozdobiony piórem czapli. Nadworze króla Karola VII, u którego tworzyli słynną od 1418 roku szkockąstraż, założoną przez konetabla Johna Stuarta z Buchan, nosili posrebrzanezbroje i bogate pióropusze z piór czapli, lecz poza dworem najchętniejprzywdziewali swój tradycyjny strój, w którym czuli się najwygodniej.

Tak więc Kennedy przysłał Katarzynie szkocki tartan w rodowychkolorach: zielonym, czerwonym i żółtym, do tego czerwoną kamizelkę iniebieski beret, krótkie skórzane botki oraz torbę z koziej skóry. Z myślą omrozie dołączył getry w tym samym kolorze co beret i obszerny, czarnypłaszcz do konnej jazdy.

- Kiedy Maclaren dobije do was, będziesz, pani, mogła uchodzić zajego pazia - powiedział kapitan - nie odróżniając się od reszty grupy.

Podobny strój, lecz o wiele większy, przysłał Sarze. Z początkuCyganka oponowała.

- Przecież możemy uciec, nie narażając się na ośmieszenie! Jak jabędę wyglądać w tych kolorowych fatałaszkach?

- A jak ja wyglądam? - odpowiedziała Katarzyna, która zdążyła jużsię przebrać, zaledwie zamknęły się za Kennedym drzwi.

Na koniec rozczochrała włosy i nasunęła beret na czoło. Stanęłaprzed polerowanym cynowym lustrem i podparłszy się pod boki,przyglądała się sobie krytycznie. Wolałaby sto razy kolor czarny, ażebypozostać wierną złożonemu ślubowi: nosić tylko kolor czarny i biały.

Jednak ta noc miała być wyjątkowa i mimo wszystko przeszył jąprzyjemny dreszcz. W tym śmiesznym stroju przybrała buńczuczną minęmłodego pazia o dziewczęcej, zbyt ładnej twarzy. Sara, która obserwowałają w milczeniu, mruknęła:- Czy to wypada być tak piękną? Obawiam się, że moje odbicie wlustrze nie będzie równie udane.

- Musisz upiąć szarfę na piersi - doradziła jej Katarzyna. - Wprzeciwnym razie będzie widać, że jesteś kobietą.

Sama zrobiła to samo, mimo że zabandażowała sobie piersi przedwłożeniem opończy. Następnie owinęła się czarnym płaszczem iskierowała do drzwi, do których właśnie ktoś pukał.

- Czy jesteście gotowe? - usłyszała głos Kennedy'ego.

- Wejdź - odparła Katarzyna zajęta napełnianiem torby z koziej skórydrogocennymi kamieniami, wśród których zabłyszczał złowrogo czarnydiament.

Sara również zapakowała część klejnotów. Na progu stanąłuśmiechnięty Szkot.

- Jaki piękny z pani paź! - zauważył, nie kryjąc zachwytu. Katarzynanie uśmiechnęła się jednak.

- Ta maskarada wcale mnie nie bawi - odparła. - Spakowałam mojeczarne stroje i włożę je, kiedy tylko to będzie możliwe. Tymczasemruszajmy...

Rzuciła pożegnalne spojrzenie na pokój, w którym przeżyła chwileszczęścia i bolesną pokutę. Wydawało jej się, że wśród tych surowychmurów błąka się uśmiech Arnolda, że słyszy śmiech Michała. Uczułaściśnięcie gardła, lecz nie pozwoliła, by emocje nad nią zapanowały. W tejchwili potrzebowała całej swojej odwagi i zimnej krwi. Zdecydowanieodwróciła się od znajomego wnętrza i oparła dłoń na rękojeści sztyletuzatkniętego u pasa. Był to ten sam sztylet z krogulcem, którym Arnoldzabił Marię de Comborn; dla Katarzyny stanowił jedną z najdroższychpamiątek. Przy tych kilku calach błękitnej stali, wiele razy rozgrzewanejręką jej męża, czarny diament był tylko kamieniem bez wartości.

Na dziedzińcu czekał już Kennedy ze zgaszoną pochodnią, a takżebrat Stefan i Walter, który bez słowa odebrał od Sary zawiniątko zubraniami. Mała grupa ruszyła gęsiego w stronę murów. Mróz zaczynałdawać się we znaki, a lodowaty wiatr wznosił tumany białego pyłu, wktórych ginęły zgarbione postaci. W miarę zbliżania się do murów podmuchy wiatru łagodniały, lecz pomimo grubego płaszcza Katarzynaskostniała z zimna, zanim dotarli do wieży wskazanej przez Cabriaca.

Czekał na nich w środku, przytupując i poklepując się po bokach. Zniskiego sklepienia spływała woda, zamieniając się natychmiast w czarne,błyszczące sople lodu.

- Musimy się pośpieszyć - powiedział Cabriac. - Wkrótce wzejdzieksiężyc i będzie was widać na śniegu jak w biały dzień. Kastylijczyk napewno wszędzie rozstawił straże!

- Ale - przerwała Katarzyna - jak przejdziemy przez palisadę, któraotacza skałę?

- Zostaw to mnie, pani - odparł Walter. - Ruszajmy w drogę!

Seneszal ma rację. Nie mamy czasu do stracenia!

Uniósł ukryty pod zgniłą słomą właz, odsłaniając ciemny otwórprowadzący do schodów. Katarzyna zawahała się i odwróciwszy się wstronę Kennedy'ego, podała mu rękę, mówiąc:- Panie, przyjmij podziękowanie za wszystko, co dla nas uczyniłeś,za twą przyjaźń i ochronę. Nigdy nie zapomnę chwil tutaj spędzonych.

Dzięki tobie... nie były aż tak okrutne. I mam nadzieję, że wkrótcespotkamy się u królowej Jolanty.

W skąpym świetle rzucanym przez pochodnię zobaczyła pojaśniałątwarz Szkota i jego lśniące, śnieżnobiałe zęby.

- Gdyby to zależało tylko ode mnie, nastąpiłoby to jak najszybciej,ale w naszych czasach nikt nie może być pewny jutra. Nie wiadomo, czysię jeszcze kiedyś zobaczymy... - Głos uwiązł mu w gardle, chwyciłKatarzynę za ramiona, mocno przycisnął do siebie i pocałował łapczywie,zanim zdążyła się obronić. Następnie wypuścił ją z uścisku i zaczął sięśmiać jak dziecko, któremu udała się sztuczka. - Teraz przynajmniej umrębez żalu! Katarzyno, przebacz mi, to już się nigdy więcej nie powtórzy...

ale miałem na to taką okrutną ochotę!

Jego słowa były tak szczere, że Katarzyna uśmiechnęła sięmimowolnie. Nagły przypływ czułości tego kanciastego mężczyzny niebył jej całkiem niemiły. Walter pobladł.

- Ruszajmy, pani Katarzyno! - rozkazał oschle.

Uniósł w górę łuczywo i ruszył pierwszy do ukrytych schodów.

Katarzyna podążyła za nim, następnie Sara i brat Stefan na końcu.

Zagłębiając się w skalne czeluście, słyszała, jak mnich żegna się zeSzkotem, zalecając mu, aby nie zatrzymywał się zbyt długo w Owernii. Nakoniec dodał:- Nadchodzi znowu czas walki! Wkrótce będziesz potrzebnykonetablowi*!

- Bądź spokojny! Nie dam mu długo na siebie czekać!

* Konetabl - naczelny wódz francuskich wojsk królewskich od XI wieku do roku 1627. Tytuł wywodzi się łacińskiego comes stabuli i oznaczał początkowo, w starożytnym Rzymie i wczesnym średniowieczu nadzorcę stajni. Potem Katarzyna nie słyszała już nic. Wysokie, nierówne, wykuteniedbale w litej skale schody zagłębiały się prawie pionowo pomiędzydwoma przeżartymi zębem czasu murami. Każdy krok po oblodzonychstopniach groził upadkiem. Kiedy w końcu dotarli do kępy krzaków, którezasłaniały wylot schodów, Katarzyna westchnęła z ulgą. Dzięki staraniomWaltera, który osłaniał ją przed kolczastymi gałęziami, nie doznała przyprzechodzeniu większego uszczerbku. Jej oczom ukazała się jednak owiele gorsza przeszkoda - wysokie, ostro zakończone pale tworzące palisadę przylegającą do skały.

Katarzyna zmierzyła wzrokiem przerażającą zaporę.

- Nigdy nie uda się nam jej pokonać. Lepiej zawróćmy od razu. Palesą zbyt ostro zakończone, aby można było wspiąć się na nie po sznurowejdrabinie.

- Oczywiście - powiedział spokojnie Walter. - Po to jest palisada!

Co powiedziawszy, ruszył w prawo. Przy siódmym palu zatrzymałsię, chwycił potężny zaostrzony pień i z wysiłkiem, od którego żyłynabrzmiały mu na skroniach, wyjął jego dolną część - był bowiemprzepołowiony w środku, lecz zamocowany z takim znawstwem, że nieodróżniał się od reszty. W powstałym w ten sposób wąskim otworze ukazało się strome zbocze opadające aż do strumienia i kilka chatek osady wCabanes na przeciwległym wzgórzu. W tej właśnie chwili zza chmurwyłonił się blady księżyc, rzucając srebrzystą poświatę na śnieżne połacie,na oszronione krzaki i drzewa, które stały się widoczne niczym w białydzień. Przycupnięci za palisadą uciekinierzy popatrzyli z rozpaczą narozpościerający się przed nimi śnieżnobiały dywan.

- Będzie nas widać jak na dłoni - szepnął brat Stefan. - Wystarczy,żeby któryś ze strażników odwrócił głowę w tę stronę, a jesteśmyzgubieni. .

Nikt nie odpowiedział. Mnich wyraził jasno to, o czym myśleliwszyscy. Tylko Katarzyna nie mogła opanować zdenerwowania.

- Co robić? Nasza jedyna szansa, to uciec tej nocy, zanim całkowicieokrążą zamek. Jeśli jednak nas zauważą, zostaniemy uwięzieni.

Jakby na potwierdzenie tych słów, w pobliżu dały się słyszeć głosy.

Walter wsunął ostrożnie głowę do otworu i prawie natychmiast cofnął ją zpowrotem.

- Pierwszy posterunek znajduje się zaledwie kilka sążni stąd. Okołodziesięciu ludzi.. Musimy czekać...

- Na co? - rzuciła zniecierpliwiona Katarzyna. - Aż wstanie dzień?

- ...aż księżyc się schowa. Dzięki Bogu, w zimie dzień wstaje późno.

Nie pozostawało nic innego, jak czekać na mrozie i w śniegu. Całaczwórka, wstrzymując oddechy, wpatrywała się w bladą twarz księżyca.

Ciężkie chmury przepływały jednak szybko nad ich głowami, nie chcączasłonić zdradzieckiej świetlistej tarczy. Ręce i stopy Katarzyny zlodowaciały. Niewiele pomagało pocieranie przez Sarę jej pleców, gdyż uczucieciepła szybko mijało, a zdenerwowanie rosło.

- Dłużej nie wytrzymam! - szepnęła do Waltera. - Musimy cośzrobić... Trudno, zaryzykujemy! Nie słychać żadnych odgłosów. Możestraże posnęły?

Walter znowu wyjrzał przez otwór w palisadzie. W tym momenciesilny podmuch wiatru uniósł tumany sypkiego śnieżnego puchu, któryzawirował w powietrzu. Równocześnie księżyc schował się wśród ciężkichchmur i wokół pociemniało. Walter rzucił na Katarzynę szybkie spojrzenie.

- Czy możesz, pani, pobiec?

- Myślę, że tak.

- No, to biegnij! Teraz!

Wyszedł pierwszy, przepuścił pozostałą trójkę i podczas gdy onizbiegali po ośnieżonym stoku, on zajął się wstawieniem słupa na swojemiejsce. Katarzyna pędziła ile tchu w piersiach, chociaż jej zmarzniętekończyny były zdrętwiałe i niemal sztywne. Strome zbocze uciekało jejspod stóp, a serce waliło jak oszalałe. Siłą rozpędu wpadła w kępę krzakówprawie zupełnie przysypanych śniegiem. Walter jednak już był przy niej,już dźwigał ją z ziemi.

- Trzeba biec szybciej - złościł się, przyspieszając kroku ipodtrzymując Katarzynę silnym ramieniem.

- A nasze ślady... Zobaczą je! Trzeba je zatrzeć!

- Nie mamy czasu! Hej! Wy tam! Wejdźcie do potoku i niewychodźcie z niego, dopóki nie dojdziecie do tamtych drzew.

Sam również rzucił się do strumienia. Cienka warstwa lodu załamałasię pod jego ciężarem, a na twarz wyczerpanej kobiety trysnęła lodowatawoda. Walter, nie zważając na to, biegł dalej ile sił w nogach i niespuszczał oka z księżyca. Wydawało mu się, że za chwilę ukaże się znowu,gdyż przez zasłonę chmur przedzierały się już pierwsze jego promienie. Naszczęście sosnowy las był już blisko. Normandczyk postawił Katarzynę naziemi i zabrał się do łamania gałęzi.

- Schowajcie się w lesie, a ja tymczasem zatrę ślady!

Katarzyna, Sara i brat Stefan ruszyli między drzewa, podczas gdyWalter za pomocą sosnowych gałęzi usuwał ze śniegu ślady stóp.

Ledwo zbiegowie zdążyli ukryć się w gęstwinie, księżyc wyszedł zzachmur. Opadając z wyczerpania, rzucili się na zwalony pień dla nabraniaoddechu. Z tego miejsca widać było Carlat w całej okazałości: potężnyzamek sterczący na podobnej do dzioba statku skale, mury obronne,dzwonnice i wieże, a u jego stóp zacieśniający się wokół pierścieńnajeźdźcy. Katarzyna przesłała wdzięczne myśli Kennedy'emu. Dziękiniemu znalazła się poza zasięgiem wroga i mogła dotrzeć do Angers. .

Głos Waltera przerwał jej rozmyślania.

- Nie czas jeszcze myśleć o odpoczynku. Szmat drogi przed nami, adzień już blisko!

Szli więc dalej. Po raz pierwszy od długiego czasu Katarzynaobcowała z przyrodą, czuła zapach ziemi i lasu, który tak kochała.

Odnajdywała na nowo bliskość dużych drzew, które wiele już razyudzieliły jej bezpiecznego schronienia. Otulone białym puchem zaroślawyglądały jak postaci z bajek, a sosny, dotykające śnieżnymi sukienkamiaż do ziemi, były prawie nierealne. Na polanach w blasku księżycamigotały tysiące kryształków wśród ciszy i uśpienia. Niegodziwość ludzka,wojny, a także cierpienia serca nie miały tutaj wstępu. Katarzynapomyślała o pustelnikach żyjących samotnie w głębi lasu. Tyle pięknamogło złagodzić każde cierpienie. Zmęczenie i dokuczliwy chłód zniknęłyjak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki. Przed sobą widziała wielkąpostać Waltera sunącego równym krokiem i starała się stąpać po jegośladach; reszta czyniła tak samo. Wydawało się, że olbrzym jest częściąlasu, że urodził się w nim jak jedno z drzew. Nagle stanął, nadstawiającucha i zatrzymując ich ruchem ręki. Z oddali dochodziły przenikliwedźwięki trąbki.

- Pobudka? Już tak blisko do świtu?

- Jeszcze nie. I obawiam się, że to nie pobudka. Zaczekajcie tuchwilę!

I w mgnieniu oka Walter objął pień dębu, wspiął się po nim zręczniejak małpa i zniknął przyjaciołom z oczu. Dźwięk trąbki brzmiał nadal.

- To w obozie czy w zamku? - zastanawiał się głośno brat Stefan.

- W zamku nie mieliby powodu, żeby grać na trąbkach... chyba żebyzostali zaatakowani - zaczęła Katarzyna, lecz nie dokończyła, gdyż w tejchwili z drzewa zsunął się Walter, a właściwie spadł jak pocisk pomiędzynią a mnicha.

- To w obozie! Przy murze północnym jest pełno ludzi! Musielizauważyć nasze ślady. Widziałem, jak wsiadają na konie!

- Co teraz zrobimy? - jęknęła Sara. - Nie wygramy z końmi, a jeśliodkryją nasze ślady za źródłem...

- To możliwe - przyznał Walter. - To całkiem możliwe. Dlatego terazsię rozdzielimy. I tak musielibyśmy to zrobić o świcie. Wy ruszycie doAurillac, a ja udam się sam na spotkanie Maclarena. Oni będą szli moimśladem. .

- Chyba żeby natrafili na nasz - przerwała Sara.

- Nie natrafią, gdyż wdrapiecie się na to drzewo i przeczekacie tamukryci, aż pościg się oddali. Możecie się nie obawiać, potrafię odciągnąćich wystarczająco daleko, abyście mogli spokojnie iść w swoją stronę.

Katarzynie zdawało się, że nagle magiczne piękno lasu zniknęło.

Rozstać się z przyjacielem, a na dodatek wiedzieć, że narażony jest naniebezpieczeństwo, umierać z niepokoju o jego los? Łatwiej jestpokonywać niebezpieczeństwo razem...

- A jeżeli cię dogonią i...

Nie dokończyła, z jej oczu trysnęły łzy i potoczyły się po policzkach,błyszcząc w blasku księżyca. Na szerokiej twarzy olbrzyma ukazał sięradosny uśmiech.

- ...i zabiją? Czyż tak? - spytał łagodnie. - Nic nie mogą mi zrobić,Katarzyno! Widziałem łzy w twoich oczach... nic nie może mi się stać! Ateraz róbcie, co kazałem! Na drzewo!

Pochwycił Katarzynę w talii i bez żadnego wysiłku posadził ją nagałęzi. Potem przyszła kolej na Sarę, w końcu na mnicha. Siedząc takjedno koło drugiego, wyglądali niczym trzy przerażone wróble. Walterwybuchnął śmiechem.

- Podobni jesteście do wystraszonych piskląt! Ale nie obawiajcie się.

Drzewo jest pochyłe. Wejdźcie jak najwyżej i zachowujcie się cicho. Jeślisię nie mylę, za godzinę będą tu żołnierze. Pamiętajcie, nie wolno wamzejść, póki nie odjadą! No, odwagi!

Siedząc nieruchomo, patrzyli, jak Walter ubija śnieg wokół drzewa, apotem robi ślady prowadzące w przeciwnym kierunku. W końcu pożegnałich jednym ruchem dłoni i ruszył żwawo w stronę Montsalvy. Dopierokiedy zniknął im z oczu, spojrzeli po sobie.

- Tak więc - przerwał ciszę brat Stefan - czyńmy, jak kazał. Iprzebacz mi, Katarzyno, lecz muszę zakasać habit.

Co mówiąc, podwinął fałdy okrycia i wcisnął za przepasujący gosznur, który zacisnął mocno na brzuchu, ukazując chude, żylaste łydki iszerokie, gołe stopy w sandałach. Z galanterią pomagał Sarze wspinać sięna konary. Katarzyna zaś, odnajdując dawną zwinność, bez trudu wdrapywała się sama. Wkrótce znaleźli się wśród takiej gęstwiny konarów, naktórych ostały się pożółkłe i wyschnięte liście, że stali się zupełnieniewidoczni.

- Teraz musimy uzbroić się w cierpliwość - powiedział spokojniebrat Stefan, sadowiąc się wygodnie. - Ja tymczasem zmówię różaniec zatego dzielnego chłopca. Czuję, że przydadzą mu się modlitwy, mimo że wnie nie wierzy.

Katarzyna także próbowała się modlić, lecz jej pełne obaw myślipodążały za Walterem. Nie miała odwagi przyznać się przed sobą, co byczuła, gdyby Normandczykowi przytrafiło się coś złego. Stał się jej drogi,a przez swoje poświęcenie i wierność podbił część jej serca. Wraz z Sarąbył tym, co najmocniej łączyło ją z przeszłością. Jego pewność siebie ijasny umysł pozwalały nie bać się życia, nie bać się bólu. Ale teraz, kiedypotężna sylwetka Waltera zniknęła za drzewami, poczuła się kruchą ibezbronną istotą.

- Boże, spraw, żeby nic mu się nie stało! - modliła się w duszy,starając się dostrzec kawałek nieba pomiędzy konarami. - Jeśli odbierzeszmi ostatniego przyjaciela, co mi pozostanie?

Tymczasem do uszu zbiegów doszedł tętent końskich kopyt, szczękbroni, pokrzykiwania ludzi i ujadanie psów. Najwyraźniej ludzie VilliAndrada odkryli kierunek ucieczki. Brat Stefan i Sara uczynili znakkrzyża.

- Widzę ich - wyszeptał mnich. - Nadjeżdżają...

Katarzyna odruchowo ścisnęła duchownego za ramię.

Pośród gałęzi zalśnił żołnierski hełm. Śnieg tłumił kroki, lecz słychaćbyło trzaskające pod ciężarem zbroi gałęzie. Torowali sobie drogę wśródzarośli, tnąc szpadami na lewo i prawo. Uciekinierzy wstrzymali oddech. .

Żołnierze szli powoli, jakaś dziesiątka łuczników z bronią naramieniu, a za nimi tyleż samo żołnierzy w siodłach. Byli to Kastylijczycyi Katarzyna nie rozumiała ich języka, ale ponieważ robiło się coraz jaśniej,mogła dostrzec oliwkowe, niewzbudzające zaufania twarze i długie, czarnewąsy. Z przerażeniem zauważyła, że jeden z nich miał przytroczony dosiodła wianek ludzkich uszu. Człowiek ten, jakby poczuł czyjąś obecność,zatrzymał się tuż pod dębem i coś krzyknął zachrypniętym głosem. Najego wołanie nadbiegł drugi żołnierz i wtedy serce Katarzyny zamarło.

Lecz wkrótce sprawa się wyjaśniła: jeździec chciał, żeby kompan pomógłmu zacisnąć końską uzdę. Gdy to zostało zrobione, ruszyli w dalszą drogę.

Chwilę później pod drzewem nie było już nikogo. Z piersi zbiegówwydobyło się zgodne westchnienie ulgi. Pomimo mrozu brat Stefan musiałwytrzeć sobie spocone czoło i odrzucił kaptur habitu na plecy.

- Boże, ile strachu się najadłem! - rzucił jednym tchem. - Ale, ale, nieruszajmy się jeszcze.

Zbiegowie odczekali parę chwil, zgodnie z instrukcjami Waltera.

Kiedy w lesie nie było słychać już żadnego odgłosu oprócz dalekiegopiania spóźnionego koguta, mnich przeciągnął zdrętwiałe członki, ziewnąłszeroko, po czym obdarował towarzyszki niedoli zachęcającymuśmiechem.

- Sądzę, że teraz możemy już zejść. Ci poczciwcy tak solidniezdeptali cały śnieg w okolicy, że nasze ślady nie mogą nas już zdradzić!

- Słusznie - podchwyciła Katarzyna, ześlizgując się z gałęzi na gałąź.

- Lecz czy zdołamy odnaleźć dobry kierunek?

- Zaufaj mi, pani. Tak się składa, że znam tę okolicę, w młodościbowiem przebywałem przez kilka miesięcy w opactwie w Aurillac. Proszęiść za mną. Kierując się słońcem, musimy dotrzeć do przeorstwa w Vezac,gdzie znajdziemy odpoczynek, a jak zapadnie noc, ruszymy w dalsządrogę.

Pierwsze nieśmiałe promienie słońca dodały otuchy obydwukobietom. Kiedy znalazły się pod drzewem, które posłużyło im zakryjówkę, Katarzyna wybuchnęła śmiechem, przyglądając się ichniezwykłym kostiumom.

- Wiesz, do czego jesteśmy podobne? - powiedziała do Sary. - DoGedeona, papugi, którą podarował mi książę Filip w Dijon.

- To całkiem możliwe - odparła z niezadowoleniem Cyganka. - Iwierz mi, że sama wolałabym być teraz Gedeonem i grzać się przykominku u wuja Mateusza!

Ruszono więc w drogę i wkrótce przewidywania brata Stefana sięspełniły. Las się skończył, a ich oczom ukazała się niewysoka dzwonnicaprzeorstwa w Vezac wyłaniająca się z porannej mgły nad doliną.

* * *

O świcie dnia następnego Katarzyna, Sara i brat Stefan dotarli dobram Aurillac na chwilę przed ich otwarciem. Z murów rozległo się granierogu, do którego wkrótce dołączyło walenie młotków kotlarzy. Pomimorześkiego, czystego powietrza czuło się mdlące wyziewy z okolicznychgarbarni. Nad brzegiem Jordany stało mnóstwo mężczyzn, którzy pochylalisię nad piwnymi, pochyłymi stołami, przez które lała się lodowata woda.

- Woda w tej rzece niesie złoto - wyjaśnił brat Stefan. - Ci ludzieprzepuszczają ją przez gęste sita, na których zatrzymują się kawałeczkidrogocennego kruszcu. Proszę zauważyć, że są nadzorowani.

W istocie, uzbrojeni strażnicy nie spuszczali oczu ze zbieraczy złota.

Stali w pobliżu robotników, opierając się na pikach. Zbieracze byli chudzii odziani w nędzne, dziurawe łachy, spod których przeświecały zsiniałe odmrozu ciała. Strażnicy i zbieracze stanowili takie przeciwieństwo, że toKatarzynę wprost uderzyło. Szczególnie jeden ze zbieraczy zwrócił jejuwagę. Był stary, zgarbiony i ledwo trzymał się na nogach, a jegopowykręcane reumatyzmem palce wczepiały się rozpaczliwie w sito. Drżałz zimna i wyczerpania, co zdawało się szczególnie bawić jednego zestrażników. Kiedy stary próbował wyjść na brzeg, wymierzył mu ciosrękojeścią lancy. Stary stracił równowagę, zachwiał się i upadł. Wywołałoto wybuch śmiechu wśród wszystkich strażników.

Widząc to, Katarzyna zapałała gniewem. Jej dłoń zacisnęła sięnerwowo na rękojeści sztyletu Arnolda. Zanim brat Stefan zauważył, co sięświęci, wyciągnęła broń zza pasa i rzuciła się na człowieka z lancą, niezdając sobie sprawy z własnej słabości ani z przewagi przeciwnika.

Zaskoczenie było całkowite. Ostrze sztyletu przeszyło ramię strażnika,który zawył i tracąc równowagę, runął na ziemię, a Katarzyna, jakwściekła lwica, opadła na niego.

- Ty łotrze! Nie pozwolę, abyś zabijał starców! - krzyczała, ciągleuderzając na oślep, a strażnik kwiczał jak zarzynana świnia i nawet się niebronił.

Gniew dodawał Katarzynie sił. Tymczasem kompani strażnika,widząc, co się dzieje, opadli na nią gromadą jak rój much.

- Dalejże, na Szkota! - zawył jeden z nich. - Bij! Zabij!

Ten krzyk uratował Katarzynę, gdyż z drugiego brzegu odpowiedziałinny głos:- Naprzód! W imię świętego Andrzeja!

I do spienionej wody rzuciła się grupa jeźdźców, która zewzniesionymi szpadami zaatakowała strażników.

Katarzyna poczuła nagle, że ręce, które ją trzymały, słabną. Wstała.

Jej własne dłonie były pełne krwi, a człowiek, którego napadła, nie dawałznaków życia. Leżał nieruchomo w śniegu zmieszanym z błotem i miałotwarte oczy. Katarzyna zrozumiała, że go zabiła, lecz nie poczuła aniwyrzutów sumienia, ani obrzydzenia. Z zimną krwią zanurzyła sztylet wnurtach Jordany, po czym zatknęła go spokojnie za pasek. Wokół niejtrwała walka pomiędzy strażnikami z Aurillac a jej nieoczekiwanymiwybawicielami, wśród których rozpoznała Waltera, walczącego ramię wramię z wielkim Szkotem. Wokół nich wymachiwało szpadami kilkunastuludzi: był to Maclaren i jego rycerze. Serce kobiety wypełniło się radością.

- Bogu niech będą dzięki! Odnalazł ich!

Idąc wzdłuż brzegu, dotarła do Sary i brata Stefana, którzy schronilisię za zburzonym po części murem. Sara rzuciła się na przyjaciółkę jaklwica, która odnalazła swoje małe, wyściskała ją, po czym wymierzyła jejsiarczysty policzek.

- Chyba oszalałaś! Chcesz, żebym przez ciebie umarła?

Katarzyna zachwiała się od uderzenia i chwyciła się za piekącypoliczek, lecz Sara już była u jej stóp, błagając o przebaczenie i wylewającmorze łez. Katarzyna pomogła jej wstać, przycisnęła biedną kobietę doserca i łagodnie gładziła po głowie. Wtedy jej spojrzenie napotkało wzrokmnicha.

- Ojcze, zabiłam człowieka... i wcale tego nie żałuję!

- A kto by go żałował? - westchnął brat Stefan. - Odprawię mszę zaduszę tego nieszczęśnika. Szczerze jednak wątpię, czy mu to pomoże... Atobie, moje dziecko, daję rozgrzeszenie!

Tymczasem bitwa dobiegała końca. Strażnicy leżeli pokotem naśniegu zabici lub ranni, a Maclaren zwoływał swoich ludzi. Walterzeskoczył z konia i z promiennym uśmiechem zbliżył się do Katarzyny.

- Nic ci się nie stało, pani? Co za szczęście! Ty żyjesz! Dając upustradości, chwycił ją za ramiona i potrząsnął, nie zdając sobie sprawy zeswej siły i walcząc z okrutną ochotą, aby przycisnąć ją do siebie izmiażdżyć jej usta pocałunkiem. Nagle Katarzyna poczuła, że miękną jejkolana i że całe jej ciało sztywnieje, a ramię przeszył dojmujący ból.

Zakręciło jej się w głowie i pociemniało w oczach. W uszach słyszałabrzęczenie.

- Ty zakuta pało! - usłyszała jak przez mgłę. - Nie widzisz, że jestranna?

Katarzyna poczuła, że olbrzym rozluźnił uścisk i w tej chwili straciławszelkie czucie. W wirze walki nawet nie zwróciła uwagi na dźgnięcie wramię.

Walter wziął ją na ręce i ostrożnie ułożył na swym rumaku, aMaclaren poprawiając się w strzemionach, rzucił:- Musimy uciekać! Za chwilę będziemy mieć na karku wszystkichludzi przeora! W drogę!

- Ależ ona potrzebuje opieki! - krzyknęła Sara.

- Zajmiemy się nią później. A teraz wskakujcie na konie!

Dwaj potężni Szkoci pomogli Sarze i bratu Stefanowi i wkrótce całagrupa ruszyła z kopyta, ścigana złorzeczeniami nadciągającej odsieczyprzeora. Wokół zbiegów śmigały strzały i pociski kuszy, wszelako nieczyniąc krzywdy żadnemu. Odpowiedział im srogi śmiech Kennedy'ego.

- Żołnierze przeora nie są warci złamanego szeląga! Jedno, copotrafią robić, to klepać różańce i tarzać się w rozpuście z dziewkami!

Rana Katarzyny okazała się niegroźna; głęboka na jeden cal,krwawiła obficie, lecz nie była bolesna. Co prawda zesztywniałe ramięciążyło jak ołów, lecz Katarzyna szybko odzyskała przytomność. Gdygrupa odjechała dosyć daleko, Maclaren zarządził postój. Podczas gdy jegoludzie zajęli się jedzeniem i piciem, Sara zabrała Katarzynę w ustronnemiejsce i tam ją opatrzyła, sporządzając bandaże z podartej koszuli, którąwyjęła z zawiniątka, smarując ranę przyjaciółki balsamem z baraniegosadła i jałowca, który dostała od jednego ze Szkotów. Potem obie kobietyposiliły się nieco chlebem i serem, popijając winem, zanim Maclaren dałsygnał do wymarszu. Katarzyna czuła ogromne znużenie. Trudy nocnegomarszu i stoczona bitwa dawały o sobie znać.

Tym razem Maclaren kazał jej wsiąść na swojego konia pomimosprzeciwu Waltera.

- Nie utrzyma się za tobą! Nie widzisz, że pada ze zmęczenia?

- To ją przywiążę! Czy zapomniałeś, kto tu rozkazuje?

Chcąc nie chcąc, Walter musiał przystać na takie rozwiązanie.

Maclaren należał do tych ludzi, którym nie sposób się sprzeciwić i którzyzmierzają prosto do celu, nie troszcząc się o skutki. Mocno przywiązawszydo siebie słaniającą się kobietę, stanął na czele zastępu i wkrótce jegoSzkoci i czterech zbiegów zagłębili się w groźne ostępy MasywuCentralnego.

Oparta o plecy Maclarena Katarzyna pozwalała się unosić jegowierzchowcowi. Wkrótce otoczyły ich skaliste góry z wygasłymiwulkanami i głębokie, bezludne doliny, w których panowała głęboka cisza.

Tylko z rzadka można było w nich dostrzec jakąś chatę, przeważnieszczelnie zamkniętą przed mrozem. Zwykle o obecności ludzi świadczyłynietrwałe arabeski popielatego dymu snujące się tuż nad powierzchniąśniegu. Większość chat była wykuta w zastygłej czarnej lawie, a w środkutłoczyli się ich mieszkańcy wraz z rudymi krowami o skręconej sierści,które z nadejściem lata rozchodziły się po soczystych dolinach, znaczączieleń traw swym ognistym ubarwieniem..

Katarzyna pomyślała, że ta surowa kraina jest piękna nawet podpłaszczem śniegu, który tylko podkreślał jej dzikie oblicze.

Pomimo niewielkiej gorączki i tępego bólu w ramieniu jej ciałopopadało powoli w dziwny błogostan. Mężczyzna, do którego byłaprzywiązana, przekazywał jej swoje ciepło, a jego szerokie plecyzasłaniały ją skutecznie od przenikliwego wiatru. Oparłszy się wygodnie,zamknęła oczy. Ogarnęło ją dziwne uczucie więzi z jeźdźcem, ale nie zpowodu skórzanych lejców, którymi była do niego przywiązana. Aprzecież nigdy dotąd nie miała okazji przyjrzeć się temu człowiekowi.

Zasklepiona od dawna w swoim bólu, zamknięta w fortecy, nie dostrzegałażadnych mężczyzn, a zwłaszcza nieznajomych, którzy z rzadka pojawialisię w Carlat.

I oto, w tym męskim przebraniu, obudziła się w niej na nowokobieca natura. Pomimo ogromnej, nieuleczalnej miłości do Arnolda,wypełniającej jej serce aż po brzegi, nie mogła nie zauważyć, że Maclarenbył mężczyzną wielkiej urody - wysokim, szczupłym i tak zwinnym jakostrze szpady. Jego wąska twarz o profilu przypominającym drapieżnegoptaka i kwadratowa szczęka pozwalały domyślać się nieprzejednanegouporu. Głęboko osadzone pod czarnymi brwiami błękitne oczy były zimnei drwiące.

Kiedy przed chwilą chwycił Katarzynę wpół, aby posadzić ją nakoniu, spojrzał na nią przeciągle. Jego wzrok przeszył kobietę jak ostrzesztyletu. Poczuła się dziwnie rozbrojona. Jego oczy zdawały się mówić, żepozbawiona swych szat żałobnych pani de Montsalvy jest taką samąkobietą jak inne, kobietą z krwi i kości. Nie umiała zdecydować się, czy towrażenie było jej miłe, czy nie.

* * *

Z nadejściem wieczoru zatrzymano się w stodole u chłopa, który,przerażony tym niespodziewanym najściem, nie ośmielił się równieżodmówić ani czarnego chleba, ani koziego sera. Sara wybrała dla swej panimiejsce w pobliżu ogniska.

Wyczerpana, czując pulsowanie krwi w zranionym ramieniu i wskroniach, właśnie miała zasnąć, kiedy podszedł do niej Maclaren.

- Jesteś chora, pani - powiedział, przeszywając ją trudnym dowytrzymania spojrzeniem. - Musimy zająć się tą raną! Proszę mi jąpokazać!

- Zrobiłam wszystko, co należy! - zaatakowała Sara. - Teraz trzebaczekać, żeby się zagoiło.

- Widzę, że nigdy nie leczyłaś zranień od niedźwiedzich pazurów odparł Szkot, uśmiechając się nieznacznie. - Powtarzam, proszę mi topokazać!

- Zostaw ją w spokoju! - usłyszeli z tyłu ponury głos Waltera. - Nieważ się tknąć Katarzyny przeciwko jej woli!

Pomiędzy płomieniami ogniska i Maclarenem pojawiła się potężnasylwetka Normandczyka. Katarzyna odniosła wrażenie, że to jeden zniedźwiedzi, o których wspominał kapitan. Wyglądał groźnie z rękązaciśniętą na trzonku siekiery zatkniętej u pasa.

- Zaczynasz mnie denerwować, przyjacielu! - odpowiedział Maclareni dodał z pogardą: - Czy jesteś koniuszym pani Katarzyny, czy jejmamką?... Chcę tylko ją wyleczyć. Chyba że wolisz, aby jej ramięspokojnie zgniło?

- Bardzo mnie boli, Walterze - przerwała w porę Katarzyna. - Jeślipotrafi ulżyć memu cierpieniu, będę mu stokrotnie wdzięczna. Pomóż mi,Saro...

Walter nie odpowiedział, tylko, zgarbiwszy się, z kamienną twarząusunął się w najbardziej oddalony zakamarek stodoły. TymczasemKatarzyna z pomocą Sary wstała i obydwie zabrały się do odwijaniabandaża.

- Wy tam! Odwrócić się! - rzuciła Cyganka w stronę żołnierzy,którzy jeszcze nie spali.

Ostrożnie zdjęła z niej flanelową opończę, kolczugę, a następnie,kiedy Katarzyna została w samych getrach i koszuli, kazała jej usiąść iwprawnym ruchem rozerwała kołnierz, aby dostać się do rannegoramienia. Maclaren spokojnie przyglądał się temu z boku, bezczelnieślizgając się oczami po jej długich udach, krągłych biodrach i dochodzącaż do piersi, których zarys, pomimo zabandażowania surowym płótnem,mógłby niejednego mężczyznę zwalić z nóg. Kiedy była już gotowa,Maclaren bez słowa rozerwał założony przez Sarę opatrunek i przytknął dorany tlącą się żagiew z ogniska, a usłyszawszy syczenie, zmarszczył brwi;rana nie wyglądała pięknie. Była nabrzmiała i przybierała niezdrowy,sinawy odcień.

- Jeszcze trochę, a infekcja gotowa - mruknął. - Lecz zrobię, cotrzeba. To będzie bolało... Odwagi!

Oddalił się, aby zaraz wrócić z manierką z koziej skóry i z małątorbą, z której wyciągnął garść szarpi. Uklęknąwszy przy chorej, chwyciłza swój sztylet i jednym, szybkim jak błyskawica cięciem otworzył ranę.

Katarzyna nie zdążyła nawet krzyknąć. Kątem oka zauważyła tylko cienkąstrużkę krwi spływającą z ramienia.

Wtedy Szkot nasączył tampon w płynie z manierki i bezceremonialnie zaczął czyścić nim ranę.

- Uprzedzam, że będzie piekło - powiedział.

Rzeczywiście, piekło tak mocno, że Katarzyna musiała zacisnąćzęby. Powstrzymała gwałtownie krzyk, lecz z oczu trysnęły jej łzy. Jedna znich upadła na dłoń Maclarena. Kapitan spojrzał na swą ofiarę znieoczekiwaną łagodnością i uśmiechnął się.

- Skończone! Jesteś pani bardzo dzielna.

- Co to za medykament? - spytała rozogniona Sara.

- Maurowie nazywają go tchnieniem Boga i leczą nim swoichchorych. Zauważono, że zapobiega zakażeniom trudno gojących się ran.

Mówiąc, zakładał świeże bandaże. Jego ręce były teraz bardzodelikatne, tak że Katarzyna zapomniała o bólu. Ręka kapitana jakbymachinalnie dotknęła jej pleców, zatrzymując się na nich w przelotnejpieszczocie, która wprawiła jej ciało w nieoczekiwane drżenie.

Pomieszanie gniewu i wstydu zabarwiło jej policzki na czerwono, ajednocześnie ta bezczelna męska dłoń obudziła w niej świadomość z dzikąsiłą zdławionej młodości. Sądziła, że jej zmysły na zawsze pozostaną wuśpieniu, ponieważ serce umarło, a tymczasem ta ulotna chwila wyrwała jąbrutalnie z dotychczasowego odrętwienia. Odwróciła głowę, aby nienapotkać wzroku, który natarczywie szukał jej oczu, i nerwowo poprawiłakoszulę.

- Dzięki ci, panie! Już prawie nie boli. A teraz, jeśli pozwolisz, udamsię na spoczynek.

Jan Maclaren opuścił ręce i skłoniwszy się, odszedł bez słowa,ścigany podejrzliwym spojrzeniem Sary. Katarzyna czerwona aż po czubekgłowy - pośpiesznie ubrała się i ułożyła na słomie. Chciała zamknąć oczy,kiedy pochyliła się nad nią Cyganka z wypiekami na twarzy iszelmowskimi ognikami w źrenicach.

- Moja duszko - zaczęła cichym szeptem - nie wystarczy chciećumrzeć, aby wszystko w tobie umarło.. Zobaczysz, życie przyniesie cijeszcze niejedną niespodziankę!

Katarzyna wolała nie odpowiadać. Zamknęła mocno oczy, aby niemyśleć i zasnąć. W stodole słychać było gardłowe chrapanie Szkotów iciche, melodyjne pochrapywanie brata Stefana. Do tych odgłosów dołączyłmiarowy oddech Sary. Cały ten koncert długo nie pozwalał Katarzynieznaleźć ukojenia nieznośnych myśli. Za chwilę dogorywający ogień zgasł izostała ze swymi myślami sama w całkowitych ciemnościach.

W odległym kącie stodoły ktoś inny czekał bezskutecznie na sen.

Tym kimś był Walter.

Rozdział trzeci

Cios toporem

Kiedy nadszedł ranek i zaczęto przygotowania do dalszej drogi,Katarzyna czuła się już znacznie lepiej. Gorączka spadała. Natychmiastpostanowiła to wykorzystać i kazała Maclarenowi, okulbaczyć konia.

Zaczęła się teraz bać bezpośredniego kontaktu z młodym Szkotem podczasdługiej jazdy, lecz ten odparł zniecierpliwiony:- Skąd wezmę dla ciebie konia, pani? Jedynego wolnego dałemtwojemu koniuszemu Fortunatowi, aby mógł udać się do Montsalvy.

Mnich i Sara też jadą każde na jednym wierzchowcu z mymi ludźmi. A niemogę zabrać konia jeszcze jednemu i oddać go tobie, abyś mogłaharcować, jak ci się podoba. Czyżby nie w smak ci było podróżowanie zemną?

- Nie, nie... oczywiście, że nie - odpowiedziała trochę zbyt szybko ...lecz pomyślałam sobie. .

Maclaren pochylił się tak, aby nikt nie usłyszał jego słów.

- Boisz się mnie, ponieważ wiesz, że nie jesteś dla mnie tylkopomnikiem odzianym w czarne szaty, który się podziwia z daleka, leczkobietą z krwi i kości, której się pożąda, nie bojąc się jej o tympowiedzieć!

Piękne usta młodej kobiety wydęły się pogardliwie, lecz policzkispłonęły rumieńcem.

- Nie masz się czym szczycić, panie, że trzymasz mnie w garści, bojestem słaba i bez obrony! Insynuujesz, że twój dotyk mógłby mniezmieszać? Jeśli tak, to w drogę! Lecz strzeż się, mój panie, bo w raziepotrzeby potrafię ci dać nauczkę, na jaką zasłużysz!

Kapitan wzruszył ramionami, zwinnie wskoczył na konia iuśmiechając się drwiąco, podał Katarzynie dłoń. Kiedy zajęła już miejsceza jego plecami, chciał znowu opasać ją popręgiem, lecz napotkałzdecydowany opór.

- Mam już dosyć sił, aby trzymać się sama. Nie pierwszy to raz jadękonno, mój panie!

Kapitan postanowił nie nalegać i dał znak do odjazdu.

* * *

Przez cały dzień nie zdarzyło się nic ciekawego. Na tym pustkowiu zrzadka można było napotkać jedynie jakichś chłopów, którzy na widokzbrojnych ludzi czmychali ile sił w nogach. Wojna dała im się takdotkliwie we znaki, niszcząc ich dobytek, dziesiątkując najbliższych iwyciskając morze łez, że już nawet nie chcieli wiedzieć, do czyjego obozunależeli ci, którzy kolejno pojawiali się na horyzoncie. Wróg czyprzyjaciel, każdy był tak samo niebezpieczny, tak samo okrutny. Na widokbłyszczącej w słońcu lancy zamykali pośpiesznie drzwi i ryglowali okna.

Za niemymi murami ich domostw można było odgadnąć wstrzymywaneoddechy, bijące serca i spocone ze strachu skronie. Myśląc o tym,Katarzyna nie mogła pozbyć się uczucia pewnego zażenowania.

Koń, który niósł ją i Maclarena, był dzielnym dereszem. Prawdziwyciężki koń bojowy, stworzony do zmagań i walki, a nie do śmigania wśróddrzew czy dzikich galopad po nagich wyżynach. To była Morgana! Nawspomnienie swej małej klaczy Katarzyna poczuła ściśnięcie serca. Coprawda, wyjeżdżając z Carlat, poleciła Kennedy'emu, żeby nad nią czuwał,ale czy szkocki kapitan nie miał aż nadto innych zajęć?...

Na rozmyślaniach minął Katarzynie cały dzień. Maclaren nieodezwał się do niej ani słowem. Wydawało się już, że porzucił swojezapały, lecz wieczorem, kiedy stanęli na odpoczynek w Mauriac,pomagając jej zsiąść z konia, ścisnął ją w pasie mocniej, niżby należało.

Zaledwie jednak Katarzyna stanęła na własnych nogach, kapitan wypuściłją z uścisku i jak gdyby nigdy nic udał się do swoich ludzi, aby zająć sięrozlokowaniem ich w kwaterze. Tymczasem Sara przybiegła do Katarzynyi spytała prosto z mostu.

- Jak go znajdujesz?

- A ty?

- Nie wiem... Jest w tym człowieku jakaś niezwykła siła... alewyczuwam przy nim cień śmierci...

Katarzyna zadrżała.

- Zapominasz, że to ja dzielę z nim jednego konia?

- Nie - odparła Sara powoli. - Nie zapominam, lecz mam przeczucie,że ty sprowadzisz nieszczęście na tego człowieka...

Aby ukryć zmieszanie, Katarzyna oddaliła się bez słowa w stronękaplicy. W ciemnym korytarzu natknęła się na mnicha, który zbliżał się doniej, oświetlając sobie drogę płonącą pochodnią.

- Czego tutaj szukasz? - spytał zaskoczony. - Kwatery żołnierzyznajdują się w głębi dziedzińca...

- Jesteśmy kobietami - przerwała Katarzyna. - Podróżujemy wprzebraniu, aby nas nie rozpoznano.

Mnich zmarszczył rzadkie brwi. Jego twarz o barwie pożółkłegopergaminu wyrażała wielkie niezadowolenie.

- Tak nieskromny strój nie przystoi w domu bożym! Kościół potępiakobiety przywdziewające podobne stroje. Jeśli chcecie tu wejść, nałóżcieskromne szaty, które przystoją białogłowom! Jeśli nie, to oddalcie się ztego świętego miejsca!

Było to po myśli Katarzyny, która źle się czuła w swoim przebraniu.

Zerwała z głowy kapelusz z piórami i potrząsnęła złocistymi lokami.

- Pozwól nam wejść! Kiedy tylko znajdziemy ustronne miejsce,przebierzemy się w nasze szaty. Jestem hrabina de Montsalvy i proszę oschronienie na noc!

Twarz mnicha rozchmurzyła się nagle.

- Witaj w naszych skromnych progach, córko! - powiedział,pochylając się w ukłonie. - Chodźcie za mną!

Poprowadził kobiety do jednego z pokojów zarezerwowanych dla coznamienitszych gości. Cztery nagie ściany, proste łóżko z cienkimmateracem i kilkoma wysłużonymi kołdrami, taboret i lampka oliwnastanowiły skromne umeblowanie pomieszczenia. Na ścianie wisiał prostykrzyż wyrzeźbiony w kamieniu, a przy kominku piętrzył się stos polanprzygotowanych do podpalenia.

Zaledwie za mnichem zamknęły się drzwi, Sara rozpaliła ogień,podczas gdy Katarzyna z podejrzanym pośpiechem zrzuciła ubraniepożyczone jej przez Kennedy'ego,- Widzę, że bardzo ci spieszno! - zauważyła Sara. - Mogłabyśpoczekać, aż pokój się nagrzeje!

- Nie mogę czekać! Pragnę jak najszybciej stać się znowu sobą!

Kiedy odzyskam mój normalny wygląd, nikt nie ośmieli się mnie obrazić!

- Masz rację - podchwyciła Sara. - Ja także nienawidzę tegoprzebrania. W mojej starej sukni przynajmniej nie wyglądam śmiesznie!

* * *

O świcie obie kobiety wysłuchały mszy w kaplicy, przyjęłybłogosławieństwo od najstarszego mnicha, po czym udały się dotowarzyszy ucieczki. Kiedy w drzwiach kaplicy pojawiła się czarna dama zCarlat, oświetlona czerwonymi promieniami wschodzącego słońca,Maclaren wzdrygnął się i zmarszczył brwi z niezadowoleniem. Za to twarzWaltera zabłysła radością. Od dwóch dni Normandczyk trzymał się nauboczu z pochmurną miną, a Katarzyna na próżno nawoływała go, aby sięzbliżył. W końcu musiała zrezygnować. Desperacja olbrzyma stawała sięzbyt namacalna.

Walter, zgrabnie uprzedziwszy Maclarena, podbiegł do Katarzyny.

- Co za szczęście znowu cię widzieć, pani! - rzucił radośnie, takjakby stracił ją z oczu na wiele miesięcy.

Po czym dumny jak paw podał jej ramię i oboje ruszyli w kierunkużołnierzy.

Maclaren podparłszy się pod boki, łypał na nich okiem, a kiedyzbliżyli się do niego, obrzucił Katarzynę przenikliwym spojrzeniem odstóp do głów.

- Czy zamierzasz, pani, podróżować konno w tym odzieniu?

- A dlaczego nie? Czy kobiety podróżują inaczej? Zażądałammęskiego stroju, bo wydawał mi się bardziej praktyczny, lecz popełniłambłąd.

- Błędem jest zakładanie tego czarnego woalu! Nie należy chowaćprzed światem tak zachwycającej twarzy!

I niedbale, jakby od niechcenia, uniósł rąbek muślinowej zasłony,kiedy potężna dłoń Waltera chwyciła go w przegubie.

- Puść to, panie, jeśli nie chcesz, żebym zmiażdżył ci ramię!

Maclaren nie zamierzał wypuścić rąbka woalki i zaczął się śmiać.

- Hola, łobuzie! Zaczynasz działać mi na nerwy! Do mnie, żołnierze!

Zanim jednak ludzie kapitana rzucili się na Waltera, brat Stefan,który właśnie wychodził z kaplicy, wbiegł pomiędzy nich, by ichrozdzielić. Jedną ręką chwycił Waltera za nadgarstek, drugą zaś dłońMaclarena, tę, która trzymała woalkę.

- Puśćcie obaj! W imię Boga... i króla!

W głosie mnicha było tyle przekonującej siły, że obaj mężczyźni, jakna rozkaz, podporządkowali się.

- Dziękuję ci, bracie Stefanie - rzekła Katarzyna, wzdychając z ulgą.

- A teraz ruszajmy w drogę! Już dosyć zmarnowaliśmy czasu! Co dociebie, panie Maclaren, to mam nadzieję, że w przyszłości będzieszwiedział, jak rycerz ma się zachowywać wobec damy!

Zamiast odpowiedzi, Szkot schylił się i połączył obie ręce w takisposób, aby Katarzyna mogła postawić na nich stopę. Była to oznakacichej klęski, a zarazem rycerski gest poddania. Katarzyna uśmiechnęła siętriumfalnie, lecz jednocześnie, nie zdając sobie sprawy z własnejkokieterii, ruchem dłoni odrzuciła do tyłu ciemną woalkę. Jej wzrokzagłębił się w jasnoniebieskich oczach młodzieńca, po czym, oparłszyczubek bucika na jego dłoniach, wsiadła na wierzchowca. Następnie całagrupa wskoczyła na koń i wkrótce opuściła Mauriac.

Nikt nie zauważył, że twarz Waltera na nowo posmutniała.

* * *

Daleko było jeszcze do południa, kiedy jeźdźcy dotarli do Jaleyrac.

Kiedy stanęli na obrzeżu leśnej gęstwiny, ich oczom ukazała się dolinaporośnięta żytem i gryką, a w samym jej środku leżało potężne opactwo zeskromnym miasteczkiem sprawiającym wrażenie niezwykle spokojnego.

Być może spowodowały to słabe promienie słońca, w których błyszczałnieskalanie biały śnieg, być może łagodny odgłos dzwonów, ale było wtym widoku coś niezwykłego. W dodatku mieszkańcy nie zabarykadowalisię jak w innych osadach, a nawet dało się zauważyć spory ruch na jedynejdrodze prowadzącej do przysadzistego klasztoru. Maclaren zatrzymałkonia, aby zrównać się z tym, na którym jechał brat Stefan. Siedzącokrakiem za chudym Szkotem, pulchny mnich zdawał się zadowolony zeswojego położenia.

- Co robią ci wszyscy ludzie? - spytał krótko Maclaren.

- Udają się do kościoła - odpowiedział duchowny. - W Jaleyrac czcisię prochy świętego Meena*, mnicha przybyłego ongiś w te strony z krajuGallów, którego bretońskie opactwo zostało obrabowane i spalone przezNormandczyków. Mnisi pouciekali na cztery strony świata, a święty Meenzajął się trędowatymi.

*Św. Meen - zmarły w 617 r. bretoński święty. To ostatnie słowo uderzyło Katarzynę prosto w serce. Nagle całapobladła i aby nie upaść, musiała wesprzeć się na ramieniu Maclarena.

- Trędowaci... - wyszeptała słabym głosem, który uwiązł jej wgardle.

Tłum nadciągający drogą miał w sobie coś przerażającego. Były toniewątpliwie istoty ludzkie, lecz trudno było odgadnąć, która z nich jestmężczyzną, a która kobietą. Opierając się na kulach w kształcie litery T lubna laskach, wlekli się po śniegu, ukazując swe poczerniałe członki lubkikuty rąk czy nóg. Widać było wśród nich twarze przetrawione przezwrzody i strupy. Okrutne człowieczeństwo jakby wydarte prosto z piekieł,które wśród jęków i śpiewania psalmów wyciągało do sanktuariumpożądliwe szyje i ręce. Odziani w szare habity mnisi, pochylając w ichstronę ogolone głowy, pomagali im wspinać się po drodze prowadzącej doświątyni.

Z drugiej strony osady nadciągała procesja złożona z mężczyznubranych w jednakowe popielate tuniki z naszytym na nich szkarłatnymsercem, z twarzami ukrytymi pod czerwonymi kapturami. Każdy z nichporuszał kołatką, która terkotała ponuro w czystym, zimowym powietrzu.

Tłum chorych rozstąpił się przed nimi z przerażeniem. Nagle te strzępyludzkich istnień zaczęły uciekać najszybciej, jak tylko mogły, w kierunkuklasztoru lub w stronę domów, aby nie zetknąć się z procesją nieczystych,sami będąc nieczyści. Widok ten ożywił zadawniony ból Katarzyny, którystał się znowu tak przeszywający jak pierwszego dnia. Ci nędznicy byliteraz światem jej męża, człowieka, którego nie potrafiła przestać kochać.

Zaniepokojona Sara zauważyła ból przeszywający twarz Katarzyny iłzy spływające po jej bladych policzkach. Cyganka spostrzegła też, że jejpani nie spuszcza oczu z wysokiego zakonnika i nagle zrozumiaładlaczego. Był to bowiem furtian z przytułku dla trędowatych w Calves.

Widać przywiódł tu swoich chorych, aby błagać świętego Meena o ichuzdrowienie. Nagle tok jej myśli został przerwany przez coś, na conieświadomie czekała od dłuższej chwili: rozpaczliwy krzyk Katarzyny.

- Arnoldzie! Arnoldzie! - rozległo się po dolinie.

Człowiek idący blisko brata furtiana, wysoki i szczupły, który z jakąśdziwną lekkością dźwigał na swych szerokich ramionach brzemięnieszczęścia, nie mógł być nikim innym jak Arnoldem de Montsalvym.

Bardziej dzięki swej miłości niż spojrzeniu Katarzyna rozpoznałamęża. I zanim skamieniała ze zgrozy Sara zdążyła ją powstrzymać,ześlizgnęła się na ziemię i unosząc w dłoni końce długiej sukni, ruszyłabiegiem po śniegu. Walter i brat Stefan rzucili się za nią. Normandczykdzięki swoim długim nogom wkrótce wyprzedził mnicha, lecz Katarzyny,unoszonej siłą uczucia, nie udało mu się dogonić. Nic nie mogłopowstrzymać jej szaleńczego pędu, ani głęboki śnieg, ani wyboista droga.

Niemal frunęła w powietrzu, a za nią łopotał na wietrze czarny woal.

Kierowała nią tylko jedna uparta myśl: zobaczyć go, pomówić z nim!

Szczęście silne jak górski strumień owładnęło jej duszą.

Radość Katarzyny przeraziła Waltera, gdyż wiedział, że nie możeona trwać długo. Co zobaczą jej oczy, kiedy Arnold odsłoni twarz? Czyprzez te miesiące, które spędził w przytułku, nie zmienił się? Czy też ujrzyoblicze zniekształcone przez chorobę? Przyśpieszył biegu i krzyknął:- Katarzyno! Na Boga! Poczekaj!

Jego silny głos poniósł się tak daleko, że dotarł do pochodutrędowatych. Zakonnik odwrócił się, a wraz z nim jego towarzysz.

To był Arnold! Radość przepełniła nadzieją serce Katarzyny, którajuż zaczynała tracić oddech. Może stanie się cud? Może Bóg zlituje się nadnią i wysłucha jej modlitw szeptanych w bezsenne noce?... Jeszcze tylkoten jeden wysiłek i ujrzy go!

Wyciągając przed siebie ręce, starała się biec szybciej i szybciej,głucha na nawoływania Waltera, który nie mógł jej dogonić.

Arnold rozpoznał ją również. Katarzyna usłyszała, jak krzyknął:- Nie, nie! - odpychając ją zawczasu obiema rękami odzianymi wrękawiczki.

Potem szepnął coś zakonnikowi, który natychmiast ruszył naspotkanie młodej kobiety i zagrodził jej drogę. Rzuciła się ślepo na niego,lecz napotkała tylko rozpostarte ramiona zagradzające jej drogę.

- Przepuść mnie! Przepuść! - jęknęła. - To mój mąż. . Muszę się znim zobaczyć!

- Nie, moja córko, nie zbliżaj się! Nie masz do tego prawa... on tegonie chce...

- Kłamiesz! - zawyła. - Arnoldzie! Powiedz, żeby mnie przepuścił!

Kilka kroków od nich nieruchomo stał Montsalvy. Jegowykrzywiona od bólu twarz wyrażała okropne cierpienie.

- Nie, Katarzyno, nie, moja miłości... Odejdź! Nie wolno ci sięzbliżyć! Pomyśl o naszym synu. - Kocham cię - jęknęła zrozpaczona kobieta. - Nie potrafię cię niekochać! Pozwól mi się zbliżyć.

- Nie mogę! Bóg mi świadkiem, że ja też cię kocham! I że chciałbymwyrwać sobie tę miłość z serca, bo mnie zabija! Jednak musisz odejść!

- Święty Meen czyni cuda!

- Nie wierzę w to!

- Mój synu - wtrącił zakonnik, nie puszczając Katarzyny - niebluźnij!

- Nie bluźnię, lecz czy ktoś widział w tym miejscu chociaż jednocudowne ozdrowienie? Nie! Nie ma nadziei! I jeśli zgodziłem się udać dotego miejsca, to uczyniłem to bardziej ze względu na towarzyszy niedoliniż na siebie!

Mówiąc te słowa, odwrócił się i ciężkim krokiem odszedł w ichkierunku.

Katarzyna zaszlochała.

- Arnoldzie! Nie odchodź! Posłuchaj...

On jednak nie słuchał. Podpierając się długim kosturem wędrownym,szedł przed siebie, nie oglądając się do tyłu. Tymczasem Walter dogoniłKatarzynę, delikatnie odsunął ją od zakonnika i przycisnął jej ciałowstrząsane rozpaczliwym szlochem do swej piersi.

- Odejdź, bracie, odejdź szybko!... I powiedz panu Arnoldowi, żebysię nie smucił.

Zakonnik ruszył przed siebie, a tymczasem dołączyli, ledwo dysząc,Sara i brat Stefan. Za nimi nadciągnęli Szkoci na koniach. Ostatnimwysiłkiem Katarzyna wyrwała się z uścisku Waltera, lecz łzy zalewającejej twarz przesłoniły wszystko i zobaczyła tylko dwa oddalające siępunkciki, szary i czerwony. Normandczyk bez trudu przyciągnął ją dosiebie.

Scenę tę przerwał zimny głos Maclarena.

- Podsadź ją na mojego konia i ruszajmy! Nie traćmy czasu!

Walter jednak, spojrzawszy na Szkota z nienawiścią, podniósłKatarzynę i posadził ją na własnym koniu, którego jeden z ludzi Maclarenatrzymał za uzdę.

- Za pozwoleniem, teraz ja zajmę się panią de Montsalvy, czy ci sięto podoba, czy nie! Nawet gdyby mój koń miał paść! Ty nic nie rozumiesz,panie, nie pojmujesz jej boleści!

Maclaren chwycił za szpadę, wyciągnął ją do połowy i rzuciłwściekle:- Milcz, chamie! Powinienem ci odciąć ten plugawy język!

- Na twoim miejscu, panie, nie próbowałbym tego! - odpaliłNormandczyk z groźną miną, kładąc dłoń na trzonku topora zatkniętego upasa.

Maclaren nie odpowiedział, lecz spiąwszy nerwowo wierzchowca,ruszył przed siebie.

* * * Wieczorem stanęli w małej oberży w dolinie Dordonii. Katarzynazdawała się niczego nie widzieć przez spuchnięte powieki. Ogarnęło jązupełne zobojętnienie. Nie czuła nic oprócz czarnej rozpaczy, takiej samejjak tego dnia, kiedy Arnold został wyrwany ze świata żywych. Tonieoczekiwane spotkanie było dla jej udręczonego serca znakiem Boga,odpowiedzią na jej nieustanne prośby, było znakiem nadziei. Przekreślonezostały dni naznaczone cierpieniem, a jej zranione serce, które, być może,zaczynało się goić, teraz krwawiło silniej niż przedtem.

Przez cały dzień, wtulona w pierś Waltera jak chore dziecko,poddawała się miarowemu kołysaniu konia, nawet nie otwierając oczu.

Potem zaniesiono ją po krzywych schodach do małej klitki, w której stałozwykłe drewniane łóżko. Nie miało to dla niej żadnego znaczenia. Saraułożyła ją w posłaniu jak małe dziecko. Katarzyna zwinęła się w kłębek.

Stać się jak najmniejszą... schować się przed wrogim, okrutnym światem...

zniknąć...

Przypływ energii, który wyrwał ją z jej wegetacji, wyczerpał się.

Miała dosyć walki, dosyć życia... Michał nie potrzebował jej tak bardzo;miał babcię, a brat Stefan z pomocą królowej Jolanty wyprosi u króla łaskędla Montsalvych... Nie może dłużej żyć z tą pustką, którą zostawił w jejsercu i życiu Arnold, nie może dłużej żyć z tą raną, która dzisiaj jeszczebardziej się zaogniła...

Z trudem podniosła powieki. W pokoju było niemal tak cicho iciemno jak w grobowcu. W skąpym świetle rzucanym przez prawie jużwygasłe węgielki zobaczyła swe szaty, na których położyła sztyletArnolda... Wystarczy jeden ruch i wszystko się skończy...

Spróbowała się podnieść i wyciągnąć rękę, lecz na próżno.

Wstrząsana zimnymi dreszczami, ciężko opadła na posłanie... Gdzieś wpobliżu słychać było czyjeś głosy. Była to pora wieczerzy, ludzie musielisiadać do stołów. Jednak te odgłosy, te wszystkie oznaki życia były jej takobce, jakby została zamurowana w środku jakiejś wielkiej góry.

Zamknęła oczy i westchnęła boleśnie...

Hałasy dochodzące z dołu zagłuszyły ciche skrzypienie drzwi. Wstronę posłania prześlizgnęła się wysoka postać. Nieznajomy oparł jednokolano na łóżku i położył rękę na ramieniu Katarzyny. Pod jej dotknięciemdziewczyna zadrżała. Z trudem otworzyła powieki i ujrzała pochyloną nadsobą twarz Maclarena. Ale nie zdziwiło jej to wcale. Była w staniecałkowitego zobojętnienia i nic już nie mogło jej zaskoczyć.

- Nie spałaś, pani... Cierpisz i niepotrzebnie torturujesz swe serce. .

W głosie kapitana brzmiała ukryta złość. Katarzyna wyczuła jegozdenerwowanie, lecz nie starała się wcale poznać jego przyczyny.

- Jakie znaczenie może to mieć dla ciebie, panie?

- Jakie znaczenie? Otóż od wielu miesięcy przypatruję ci się, pani, zbardzo daleka! Nigdy nie zwróciłaś najmniejszej uwagi na żadnego z nas,no, może z wyjątkiem pana Kennedy'ego, ponieważ go potrzebowałaś!

Wszyscy wiemy, że wiele wycierpiałaś, lecz w naszych północnychkrajach nie wylewa się długo próżnych łez. U nas życie jest zbyt ciężkie,by marnować je na łzy i westchnienia!

- Po co te słowa? Powiedz jasno, o co ci chodzi. Jestem takazmęczona...

- Zmęczona? A któż w dzisiejszych czasach nie jest zmęczony? Czysądzisz, że tylko ty cierpisz na tym padole łez? Czy tylko ty to potrafisz;schować się w ciemnym kącie jak zaszczute zwierzę i wylewać łzy bezopamiętania?

Zapomnieć, kim jesteś, zapomnieć, że jesteś kobietą z krwi i kości!

Jego twardy, pogardliwy, a zarazem ciepły głos przeszywał bolesną,lecz bezpieczną zasłonę, za którą była schowana. W gruncie rzeczy czułaniejasno, że miał rację.

- U nas - mówił dalej - również umierają mężczyźni, powolną lubnagłą śmiercią, ich żony cierpią podobnie, sercem i ciałem, lecz żadna znich nie ma czasu użalać się nad sobą. Życie jest codzienną walką, a łzy iwestchnienia to zbytek.

Katarzyna z trudem usiadła na posianiu, przyciskając do piersikołdrę.

- No i co z tego? Do czego zmierzasz, panie? Dlaczego nie zostawiszmnie w spokoju?

Maclaren uśmiechnął się z wyraźnym zadowoleniem, widząc wkońcu jakąś reakcję.

- Właśnie do tego zmierzam!... I jeszcze do tego...

W tej samej chwili chwycił ją w ramiona, zanim zdążyła sięzorientować w jego zamiarach. Położył dłoń na jej włosach, delikatnieodchylił jej głowę do tyłu i wpił się w jej usta. Próbowała go odepchnąć,lecz na próżno. Usta Maclarena były ciepłe i miękkie, a uścisk jego ramionwzbudził w niej poczucie bezpieczeństwa. Wkrótce, mimo woli, poczuładziwną przyjemność, taką jak wtedy, kiedy ją leczył. Przestała myśleć ipoddała się swemu kobiecemu instynktowi, staremu jak świat, którynakazywał jej znaleźć przyjemność w bliskości mężczyzny. Jedni upijająsię, ażeby zapomnieć, lecz pieszczoty i miłość także upajają, a Katarzynadoświadczała właśnie takiego rodzaju upojenia.

Kładąc Katarzynę na poduszkach, kapitan podniósł na chwilę głowę iutkwił w kobiecie płonące i dumne spojrzenie.

- Pozwól mi się kochać! Przy mnie zapomnisz o smutku i łzach!

Dam ci tyle miłości, że...

Katarzyna nie pozwoliła mu skończyć, gdyż ogarnięta jakąś dziwnągorączką przywarła ustami do ust Maclarena, przyciągając go do siebie.

Nagle stał się jedyną rzeczywistością w jej koszmarnym świecie, ciepłąrzeczywistością, której pragnęła się uczepić ze wszystkich sił. Spleceniopadli na posianie, nie troszcząc się o cały świat w oczekiwaniunadchodzącej rozkoszy. Katarzyna pragnęła całkowitego unicestwienia,poddania się woli silniejszego. Zamknęła oczy...

Jednak to, co nastąpiło po chwili, znowu sprowadziło ją brutalnie wjej koszmarny świat, z którego na krótką chwilę wyrwał ją Maclaren.

Usłyszała jego straszny krzyk, który odbił się bolesnym echem w jejgłosie, potem obejmujące ją ciało mężczyzny wyprężyło się wkonwulsjach, oczy wyszły mu z orbit, a z ust buchnęła krew.

Katarzyna z okrzykiem zgrozy uniosła się na posłaniu, instynktownienaciągając na siebie całą pościel. Wtedy zobaczyła stojącego obok posłaniaWaltera, którego oczy wyglądały jak oczy szaleńca. Jego ręce zwisałynieruchomo wzdłuż tułowia. W plecach Maclarena tkwił topór.

Przez chwilę Katarzyna i Walter przyglądali się sobie w milczeniu,jakby widzieli się po raz pierwszy. Przerażenie sparaliżowało Katarzynę.

Twarz olbrzyma, wyrażająca bezlitosne okrucieństwo, zmieniona była niedo poznania. Nie panował nad sobą i Katarzyna widząc, że podnosi sweolbrzymie pięści, myślała, że i ją zabije, lecz nie uczyniła nic, aby siębronić, gdyż była do tego zupełnie niezdolna. Jej mózg pracował, leczciało było całkiem bezwładne.

Czuła się jak w koszmarnym śnie, w którym chce się uciekać przedniebezpieczeństwem, a nie można oderwać stóp od ziemi, chce siękrzyczeć, lecz żaden krzyk nie wychodzi z gardła...

Ręce Waltera opadły jednak bezwładnie i tajemne siły, które niepozwoliły Katarzynie się ruszyć, zniknęły. Odwróciła głowę i spojrzała natrupa Maclarena z pewną dozą zdziwienia i obawy. Jakież to łatwe iszybkie, śmierć... Zdążył ledwie krzyknąć, a w chwilę potem leży już bezczucia... mężczyzna, w którego ramionach omdlewała jeszcze paręchwil temu, nagle przestał istnieć! Powiedział: „Przy mnie zapomnisz",lecz nawet nie miał czasu, aby podporządkować ją swojej woli! Z trudemprzełknęła ślinę, po czym słabym głosem zapytała:- Dlaczego...?

- Ośmielasz się pytać? - przerwał brutalnie Walter. - Czy towszystko, co pozostało z twojej miłości do pana Arnolda? Jak możesz braćkochanka w dniu, w którym spotkałaś męża? I pomyśleć, że tak wysokocię oceniałem. Wyżej niż jakąkolwiek kobietę! A tymczasem cóż usłyszałem przed chwilą? Że mruczysz jak kotka w ramionach obcegomężczyzny!

Nagły przypływ gniewu przepędził resztki jej strachu. Ten człowiekbył mordercą, a sam stawał przed nią jak sędzia.

- Jakim prawem ośmielasz się mieszać do mojego życia? Czy dałamci takie prawo?

Uczynił jeden krok w jej stronę, rzucając złe spojrzenie i zaciskającpięści.

- Zostałaś oddana pod moją opiekę i do ostatniej kropli krwi,ostatniego tchnienia będę cię bronił. Ja sam zabiłem w sobie miłość dociebie i nieokiełznane pożądanie, jakie we mnie wzbudzałaś, gdyż miłośćtwoja i pana Arnolda wydawała mi się zbyt czysta, zbyt piękna. Musiałemwszystko poświęcić, aby osłonić tak wielkie uczucie!

- I co mi teraz zostało z tej miłości? - krzyknęła Katarzyna, niepanując nad sobą. - Jestem sama, na zawsze sama, nie mam męża, nie mammiłości. . Nie dalej jak wczoraj Arnold odepchnął mnie!

- Zrobił to, umierając z żalu, że nie może wziąć cię w ramiona!

Kocha cię tak mocno, że nie mógł dopuścić do tego, abyś i ty gniła zażycia podobnie jak on! A ty, nędzna kobieto, zauważyłaś tylko to, że cięodepchnął! I co uczyniłaś? Rzuciłaś się w ramiona pierwszego lepszego?

Dlatego, że idzie wiosna i poczułaś zew natury jak jakieś zwierzę? Jeślipotrzebny był ci mężczyzna, nic więcej, to dlaczego wybrałaś tegoobcokrajowca o zimnych jak lód oczach, dlaczego nie mnie?

Przy tych słowach walił się potężną pięścią w piersi, że aż dudniło, ajego głos grzmiał jak uderzenie pioruna. Katarzyna w głębi duszyprzyznawała mu rację. Teraz, kiedy chwila zapomnienia minęła, niepotrafiła zrozumieć, jaka siła pchnęła ją w ramiona Maclarena. Było jejwstyd jak nigdy dotąd. Pomimo palącego wstydu spojrzała na Waltera, wktórego oczach zapaliły się niespokojne ogniki. Czuła, że w jednej chwili,nie troszcząc się o ciało zabitego, olbrzym rzuci się na nią. Po tym, co tutajzobaczył, nic nie zdoła go powstrzymać! W pytaniu „dlaczego nie ja?"wyrażały się cała jego złość, jego urażona ambicja, niespełniona miłość ipogarda. Czuła, że przestała być dla tego olbrzyma świętością, a stała siętylko zbyt długo pożądaną kobietą.

Powstrzymując drżenie spowodowane palącym spojrzeniem Waltera,rzuciła, starając się zachować spokój:- Odejdź! Nie chcę cię więcej widzieć!

Walter roześmiał się, ukazując dwa rzędy lśniących zębów.

- Przepędzasz mnie, pani? Ależ oczywiście, to twoje prawo! Aleprzedtem...

Katarzyna odsunęła się pod ścianę, aby odeprzeć nadchodzący atak,lecz w tym momencie otworzyły się drzwi i na progu ukazała się Sara.

Szybkim spojrzeniem ogarnęła całą scenę, Katarzynę, która przywarła dościany, Waltera prężącego się do skoku i trupa Maclarena leżącego naposłaniu w kałuży krwi.

- Na rany Chrystusa! Co tu się stało?

Katarzyna odetchnęła z ulgą. Potężna postać Cyganki rozwiałanapięcie, jakie zapanowało w tych murach. Demony zła zniknęły,zostawiając miejsce zimnej rzeczywistości... Spokojnym głosem, niestarając się niczego zataić, Katarzyna opowiedziała, w jaki sposób Walterzabił Maclarena. W tym czasie Normandczyk, którego gniew już minął,opadł na brzeg posłania, odwracając się tyłem do swej ofiary. Schowałgłowę w potężnych dłoniach i zdawał się nie interesować tym, co teraz znim zrobią. Wydawało się, że oboje, on i Katarzyna, nieświadomie pragnązdać się na decyzje Sary.

- Co za jatka! - burknęła Cyganka po wysłuchaniu opowieściKatarzyny. - Ciekawe, jak teraz z tego wybrniemy? Co powiedzą Szkoci,kiedy odkryją śmierć swego komendanta?

W tej samej chwili, jakby na zawołanie, dały się słyszeć dochodzącez dołu nawoływania kompanów Maclarena.

- Maclaren, czekamy na ciebie! Mają tu niezłe wino! Zejdź do nas!

- Przyjdą tu po niego - wyszeptała Sara. - Musimy ukryć ciało. Niemogą dowiedzieć się prawdy, inaczej poleje się krew!

Walter nadal siedział nieruchomo, lecz Katarzyna zrozumiaładoskonale, co Cyganka ma na myśli. Szkoci zażądają głowy Waltera.

Uznają tylko prawo odwetu: oko za oko, ząb za ząb! Dowódca zabity,morderca musi zapłacić głową! Katarzyna poczuła, że nie mogłaby tegoznieść. W końcu, co ją obchodził Maclaren? Przecież go nie kochała. Cóżmogło znaczyć jej chwilowe zaślepienie? Ale żeby Walter miał zginąć zrąk Szkotów, do tego nie mogła dopuścić! Nagły impuls pchnął ją do stópNormandczyka i kazał jej uczepić się jego rąk.

- Uciekaj! Zaklinam cię! Uciekaj, zanim odkryją trupa!

- Nic mnie nie obchodzi, czy odkryją, że jestem mordercą! Po prostuzabiją mnie. No i co z tego?

- Nie chcę, abyś umierał! - błagała Katarzyna.

- Wypędziłaś mnie, pani... Śmierć uwolni cię ode mnie na zawsze!

- Nie wiedziałam, co mówię! Byłam zaślepiona! Obraziłeś mnie,dotknąłeś do żywego... lecz miałeś rację! Teraz ja proszę cię oprzebaczenie!

- Dosyć tego! - przerwała Sara. - Posłuchajcie lepiej odgłosówdochodzących z dołu.

W istocie, Szkoci domagali się swego komendanta coraznatarczywiej, waląc w stoły łyżkami i miskami. Dał się też słyszeć łoskotprzewracanej ławy, po czym nagle na schodach usłyszano kroki zbliżającesię do pokoju Katarzyny. Katarzyna potrząsnęła ramieniem Waltera.

- Miej dla mnie litość, jeśli kiedyś wzbudziłam w tobie choć źdźbłouczucia, uciekaj, ratuj się!

- Dokąd mam uciec? Czy tam, gdzie już nigdy cię nie zobaczę?

- Wróć do Montsalvy, do Michała, i czekaj, aż przyjadę! Pośpieszsię! Zmykaj, a chyżo!

Tymczasem Sara już otwierała okienko wychodzące na dach. Dopokoju wpadło ostre, zimowe powietrze... Kroki na schodach zbliżały się isłychać było pijane głosy.

- Pomówię z nimi, by zyskać na czasie. Konie są w stajni. Jeśli udasię nam zyskać dwie do trzech godzin, będziesz uratowany!

I zwinnie wymknęła się przez uchylone drzwi. W samą porę, gdyż wtej chwili błysnęło za nimi światło świecy i dał się słyszeć gromki głos.

- Co to za hałasy? - zapytała ostro Sara. - Czy nie wiecie, że paniKatarzyna jest cierpiąca? Właśnie z trudem zasnęła, a wy przychodziciewydzierać się pod jej drzwiami! Czego chcecie?

- Wybacz, pani - odparł zbity z tropu Szkot. - Szukamy naszegokapitana.

- I przychodzicie tutaj? Co za pomysł!

- Tutaj... - bełkotał żołnierz, zapomniawszy języka w gębie - bo naszkapitan powiedział, że wybiera się z wizytą do nadobnej pani... ażebyzobaczyć, jak się czuje...

- No to wiedz, że tu go nie znajdziesz! Szukajcie gdzie indziej!...

Widziałam go przed chwilą, jak zmierzał do owczarni za jedną dziewką!

Katarzyna słuchała tej wymiany zdań z bijącym sercem. Jej dłońzacisnęła się odruchowo na dłoni Waltera. Czuła, jak drży. Wiedziałajednak, że to nie ze strachu.

Zza drzwi słychać było oddalające się kroki i hałaśliwe rozmowy.

Sara postanowiła towarzyszyć żołnierzom, chcąc mieć pewność, że będąprowadzić poszukiwania we wskazanym miejscu, tak aby Walter mógłniepostrzeżenie umknąć przez okienko.

- Odeszli! - westchnęła z ulgą Katarzyna. - Teraz możesz uciekać!

Tym razem Walter usłuchał, przełożył przez okno jedną nogę, leczzanim zniknął zupełnie, odwrócił się i spojrzał na Katarzynę pytającymwzrokiem.

- Na pewno cię ujrzę? Przysięgasz?

- Jeżeli będziemy żyli, przysięgam! A teraz zmykaj! - I przebaczyszmi?

- Jeśli w tej chwili nie znikniesz z mych oczu, nie przebaczę ci dokońca życia!

Nieśmiały uśmiech zakwitł na ustach Waltera, który ze zwinnościąkota, zadziwiającą u takiego olbrzyma, prześlizgnął się przez wąskieokienko, zsunął po dachu na ziemię i chwilę potem jego potężna sylwetkana koniu już tylko majaczyła w oddali. Na szczęście głęboki śniegzagłuszył odgłosy ucieczki.

Katarzyna zamknęła okienko i drżąc z zimna, zabrała się dopodsycania ognia. Jej zmęczenie i przygnębienie zniknęły, a obecnośćnieruchomego ciała rozciągniętego na łóżku nie napełniała jej sercastrachem. Umysł miała niezwykle jasny i spokojnie zaczęła sięzastanawiać, co należało teraz zrobić. Najpierw usunąć trupa z pokoju. Niemoże tutaj zostać. Z pomocą Sary wyniosą go przez okno i porzucą wpobliżu oberży, na przykład nad brzegiem wody. Szkoci znajdą gonajwcześniej nad ranem, co da Walterowi całą noc przewagi nadpościgiem, gdyż nie należało mieć złudzeń: Szkoci ruszą w pościg zamordercą ich komendanta. . Śmiertelna rana zadana toporem zbyt jasnodowodziła, kto zadał śmiertelny cios.

Sara zastała Katarzynę ubraną.

- No i... - rzuciła niecierpliwie, odwracając głowę w stronę Cyganki.

- Udało mi się ich przekonać, że Maclaren umizga się w owczarni dojednej z dziewek służebnych. Wrócili do stołów. A my? Co teraz zrobimy?

Katarzyna przedstawiła swój naprędce obmyślony plan. Sarasłuchała, otwierając usta ze zdziwienia.

- Sądzisz, że takie wielkie ciało zmieści się w wąskim okienku? Tosię nam nie uda!

- Musi się udać! Wystarczy chcieć! A teraz idź poszukać brataStefana. Musimy go o wszystkim uprzedzić. Będzie nam potrzebny.

Sara zaniechała wszelkiej dyskusji. Kiedy Katarzyna mówiła w takisposób, wiedziała, że jej opór na nic się nie zda. Posłusznie wyszła zpokoju i po chwili wróciła z mnichem, któremu po drodze opowiedziałacałą historię. Brat Stefan, który w swym życiu widział niejedno, nie okazałzdziwienia i nie tracąc czasu, zabrał się do realizacji planu Katarzyny.

Pośpiesznie zmówił kilka pacierzy nad zabitym, po czym, zakasawszyrękawy, powiedział:- Ja wyjdę na dach, a wy podacie mi ciało. Potem opuszczę je na dół.

- Ale on jest duży i ciężki pomimo swej chudości - zaniepokoiła sięSara.

- Mam więcej siły, niż możesz sądzić, moja córko! Dosyć tejgadaniny! A teraz do dzieła!

Najpierw pomógł obu kobietom przenieść ciało w pobliże okienka,po czym sam prześlizgnął się na zewnątrz. Noc była spokojna, lecz mrózściskał tęgi. Z dołu nie dochodziły żadne odgłosy; widocznie winouderzyło Szkotom do głów i wszyscy się pospali. Ciało nieszczęsnegoMaclarena było już sztywne i Katarzyna z Sarą dokonywały nadludzkichwysiłków, aby przecisnąć je przez okno. Pomimo mrozu obydwie byłyzlane potem, a ich serca waliły ze strachu. Gdyby ktoś ich zobaczył, samPan Bóg wie, co by się stało! Rozwścieczeni Szkoci powiesiliby ich nanajbliższym drzewie, bez żadnego sądu... Ale wokół zalegała głęboka ciszai nie widać było żywego ducha.

Brat Stefan chwycił ciało i zsunął je na brzeg dachu.

- Niechaj jedna z was przyjdzie do mnie i przytrzyma trupa, podczasgdy ja będę schodził na dół - syknął.

Katarzyna bez wahania wsunęła się w wąski otwór i ostrożnie zeszław stronę mnicha. Przytrzymała ciało, aby duchowny mógł dosięgnąćziemi.

- Gotowe! Opuszczaj go teraz powoli! Powoli!... Dobrze, trzymamgo! Możesz wrócić do pokoju, ja zajmę się resztą.

- A którędy wrócisz?

- Zwyczajnie, przez drzwi. Mój habit nie wzbudzi niczyjegopodejrzenia.

Katarzyna powoli ruszyła z powrotem, podciągając się na rękach. Wkońcu chwyciły ją silne ręce Sary i wciągnęły do środka. W pokoju byłoprawie tak zimno jak na dworze. Cyganka zaprowadziła Katarzynę dołóżka, posadziła ją na brzegu i przyłożyła do jej wilgotnego czoła drżącądłoń.

- Poszukam czegoś na rozpałkę i przyniosę ci trochę zupy powiedziała, zapalając świecę i przyglądając się z obrzydzeniemzakrwawionej pościeli. - Trzeba ją spalić... A oberżyście cichcem zapłacisię za straty.

Katarzyna milczała. Jej myśli były teraz przy pędzącym wciemnościach nocy Walterze, a serce wypełniał niepokój. Jak sobie da radębez jego silnego ramienia? Dlaczego traci kolejno tych, których kocha?

Znowu jest sama z wierną Sarą. Jednak to, co się stało, stało się wyłączniez jej winy. Gdyby przepędziła Maclarena, kiedy pochylał się nad nią,wszystko to by się nie wydarzyło. Młody Szkot żyłby, a Walter niemusiałby uciekać.

Kiedy Sara powróciła z naręczem polan i miską zupy, wydała sięKatarzynie bardzo zadowolona.

- Na dole pijanice leżą pokotem, jedni na stołach, inni na ławach.

Przed Walterem cała noc. Na razie wszystko idzie pomyślnie.

- Łatwo ci mówić! Powiedz raczej, że wszystko idzie na tyle dobrze,na ile w ogóle cokolwiek może dobrze iść w podobnym nieszczęściu!

* * *

Dalszy ciąg wypadków przebiegał dokładnie tak, jak przewidziałySara z Katarzyną. O świcie jeden ze Szkotów odkrył ciało Maclarenależące w śniegu w pobliżu owczarni. Natychmiast pobudził śpiącychkamratów i jeden z nich, najstarszy wiekiem, niejaki Alan Scott, objął nadresztą dowództwo i powiadomił troje wędrowców o woli żołnierzy.

- Przykro mi - rzekł zwracając się do Katarzyny - ale musimypomścić śmierć naszego komendanta!

- Na kim, na czym? Jaką możecie mieć pewność, że zabójcą jest. .

- ...twój koniuszy, pani? Co do tego nie ma żadnej wątpliwości! Cioszostał zadany toporem!

- Tutejsi ludzie także posługują się toporami - odparła nerwowoKatarzyna. - Sara powiedziała wam, że widziała Maclarena zmierzającegoz dziewką służebną w stronę owczarni!

- A kim była owa dziewka? Nie, pani, to próżna rozmowa i na nic sięnie zda! Jesteśmy gotowi rzucić się w pościg za tym człowiekiem! Śladyna śniegu są wyraźne, a zresztą, gdyby był niewinny, toby nie uciekał!

- A czy dalibyście mu szansę obrony?

- Z całą pewnością nie! Dlatego słusznie zrobił, że uciekł, a naszymobowiązkiem jest go dopaść. Ruszajcie więc sami w dalszą drogę!

- Czy to tak spełniacie rozkazy kapitana Kennedy'ego? - nie dawałaza wygraną Katarzyna.

- Gdy się dowie, co się stało, przyzna nam rację! A poza tym, wydajesię, że ty, pani... nie przynosisz szczęścia... Moi ludzie nie chcą więcej cisłużyć...

Katarzyna zamilkła, pojmując, że dalsza dyskusja na nic się nie zda.

Drżała tylko na myśl, że przyjdzie jej samej lub prawie samej przebyćdalszą drogę. Starała się ukryć swój strach, odpowiedziała więc twardo:- Zgoda! Możecie ruszać! Nie będę was zatrzymywać!

- Chwileczkę! - odparł Alan Scott. - Będę potrzebować twegomnicha. Połowa mych ludzi ruszy natychmiast, reszta zostanie tu ze mną,aby zająć się panem Maclarenem. Potrzebuje modłów, a w okolicy nie mażadnego duchownego.

To, że chciał pochować swego kapitana po chrześcijańsku, byłonormalne i Katarzyna nie starała się temu sprzeciwiać. Grób zostanieszybko wykopany, potem tylko krótka msza żałobna. To nie potrwa długo.

Niedaleko, nad brzegiem rzeki, stała kapliczka, a wokół niejrozproszonych było kilka krzyży.

- Wasz zamiar jest godny - powiedziała. - Poczekamy, aż dokonaciepochówku.

- To może potrwać dłużej, niż myślisz, pani.

W istocie, uroczystości trwały nieskończenie długo. Był tonajdłuższy dzień w jej życiu. W pewnej chwili Scott oddalił się w kierunkuosady. Pomyślała, że udał się na poszukiwanie stolarza, aby obstalowaćtrumnę, lecz jakież było jej zdziwienie, kiedy po pewnym czasiezobaczyła, jak - wspomagany przez czterech swych ludzi - ciągnie wielkąkadź na ser. Wkrótce kadź została zaciągnięta nad brzeg rzeki, podpartakamieniami i napełniona do połowy wodą. Potem zaczęto gromadzićwielkie ilości drewna. Zaciekawieni chłopi przyglądali się tymprzygotowaniom z bezpiecznej odległości.

- Co to wszystko znaczy? - spytała Katarzyna mnicha. - Czy przedpogrzebem mają zamiar przygotować coś do zjedzenia?

Ale brat Stefan pokręcił przecząco głową. Sprawiał wrażenie, że wie,co się święci.

- To znaczy, moje drogie dziecko, że Scott nie ma zamiarupozostawić kości swego kapitana w ziemi owerniackiej.

- Ciągle nie pojmuję. .

- Ależ to proste! Otóż do kotła włożą ciało kapitana i będą gotowaćje tak długo, aż można będzie wyjąć kości, które Alan Scott z łatwościązawiezie w skrzyni do swego kraju. Ciało zostanie pochowane tutaj pochrześcijańsku.

Obie kobiety pobladły jednocześnie.

- Ależ to ohydne! Czy ci barbarzyńcy nie znają innych sposobów?

Mniej okrutnych? Dlaczego nie spalą ciała?

- Ta praktyka jest dowodem wielkiego szacunku dla nieboszczyka wyjaśniał spokojnie brat Stefan. - Stosuje się ją wtedy, kiedyzabalsamowanie ciała jest niemożliwe lub zmarłego trzeba dalekoprzewieźć. I musisz wiedzieć, moje dziecko, że nie jest to zwyczajwyłącznie szkocki. Wielki konetabl Du Guesclin został podobniepotraktowany, kiedy mu się zmarło pod Chateauneuf-de-Randon. Biedakazabalsamowano, lecz kiedy pochód dotarł do Puy, spostrzeżono, żezabalsamowanie było niewystarczające. Wówczas postanowiono gougotować, tak jak to teraz uczyni Alan Scott z wszelkimi honorami dlanieżyjącego dowódcy... ale radzę ci, byś odeszła z tego miejsca.

Tymczasem spod kotła buchnęły pierwsze płomienie, a dwóch ludziniosło wśród uroczystej ciszy nieboszczyka ułożonego na noszachskleconych z gałęzi. Przerażona tym, co miało nastąpić, Katarzynachwyciła Sarę za rękę i pociągnęła za sobą w kierunku oberży, brat Stefanzaś ruszył spokojnie w stronę kotła. Jego obowiązkiem było odprawiaćmodły przez cały czas trwania uroczystości.

Gotowanie trupa trwało cały dzień. Przez cały ten czas brat Stefanmodlił się za duszę zmarłego, klęcząc w śniegu nad brzegiem Dordogne.

Przestraszeni chłopi pouciekali do swych domostw, błagając niebiosa, abyuchroniły ich przed gniewem tych dzikich ludzi. Oberżystka nie ośmieliłasię wyjść za próg, pomimo że Katarzyna powtórzyła jej to, co usłyszała odmnicha. Z dala dobiegały tylko uderzenia młotka, którym stolarz zbijałskrzynię na kości kapitana. Sara klepała zdrowaśki, Katarzyna jednak niepotrafiła się modlić, gdyż rozgrywająca się scena była gorsza niżkoszmarny sen.

Uroczystość dobiegła końca dopiero z zapadnięciem zmroku. Wświetle pochodni resztki ludzkiej powłoki Maclarena zostały pogrzebane wpobliżu kapliczki... Gdyby nie obecność mnicha, okoliczni chłopi nigdynie dopuściliby do tego barbarzyńskiego rytuału, a Alan Scott miałby przeciw sobie ich widły i topory.

Kiedy rzucona została ostatnia gruda ziemi na to coś, co nieznalazłoby nazwy w żadnym języku, a co jeszcze niedawno było młodym,pięknym mężczyzną, szkoccy rycerze wśród złowieszczej ciszy wskoczylina koń i bez słowa ruszyli w drogę. Do siodła Alana Scotta przytroczonabyła skrzynia z ociosanego drewna.

Rozdział czwarty

Wędrowiec

Czasy wielkiej świetności oberży „Pod Czarnym Saracenem", czasy,w których cała kraina płynęła mlekiem i miodem, dawno przeminęły.

Kiedy w okolicy odbywały się huczne jarmarki, stawali u „Saracena" licznikupcy udający się do Limoges, słynącego ze sztuki emalierskiej. Inniprzybywali po owczą wełnę, jeszcze inni po dywany i gobeliny. Wtedykociołki w kuchni bulgotały przez cały dzień, a rożna nie przestawały sięobracać, drażniąc nozdrza zmęczonych wędrowców zapachem soczystychmięsiw. Od świtu do późnej nocy słychać było w oberży śmiechy i krzykipijących, które mieszały się z tupotem nóg ślicznych oberżystek. Kiedyjednak po całym dniu wędrówki po dzikiej i opustoszałej okolicyMillevaches Katarzyna, Sara i brat Stefan stanęli u progu „Saracena",jedynym dźwiękiem, jaki dało się słyszeć, było skrzypienie starego szyldukołyszącego się na wietrze. Dawno przebrzmiały trąbki strażników i osadazamknęła się na noc w ciemnym labiryncie wąskich uliczek, jak skąpiecchroniący swój skarb. Nieliczni o tej porze przechodnie przyśpieszalikroku na widok trójki nieznajomych. Odgłos końskich kopyt zwabił napróg oberży „Pod Czarnym Saracenem" człowieka w białym fartuchu,którego wielki brzuch nie pasował do żylastych nóg i żółtawej cery,a obwisłe policzki zdradzały, że schudł zbyt szybko. Jego wymownewestchnienie na widok podróżnych nie świadczyło zbyt dobrze o staniespiżarni. Grzecznie Zdjąwszy nakrycie głowy, mężczyzna ruszył wkierunku przybyłych, którzy zsiadali z koni.

- Szlachetne panie - powiedział uprzejmie - i ty, przewielebny ojcze,czym „Czarny Saracen" może wam służyć?

- Strawą i posłaniem, mój synu - odpowiedział brat Stefan pogodnie.

- Przebyliśmy szmat drogi. Nasze konie są zdrożone... i my również. Czyznajdziemy u ciebie gościnę? Mamy czym zapłacić.

- Niestety, wielebny ojcze, nawet gdybyś mi ofiarował cały worekzłota, nie znajdziesz u mnie nic oprócz zupy ziołowej i trochę czarnegochleba. „Czarny Saracen" nie jest już tym, czym był ongiś i nie zobaczycietu teraz niczego z jego dawnej świetności.

W tej chwili do uszu zgromadzonych przed oberżą dotarł tętentkońskich kopyt.

- Boże, uchowaj przed jeszcze jednym klientem! - westchnąłoberżysta.

Na nieszczęście dla imć Amabla do oberży zbliżał się kolejnystrudzony wędrowiec, o czym świadczył jego zakurzony płaszcz ipowalane błotem nogi wierzchowca. Katarzyna, minąwszy oberżystę,weszła do środka zajazdu, aby się ogrzać. Usłyszała głos pytający ogościnę i o miejsce dla konia. Spojrzała na przybysza, starając sięrozpoznać jego twarz pod szerokim rondem kapelusza, lecz oberżysta rozwiał jej niepewność, mówiąc:- Niestety! Mistrzu Coeurze*, wiesz doskonale, że czy biedny, czybogaty, czy pełny, czy pusty, mój dom jest dla ciebie zawsze otwarty! Obyniebo sprawiło i przyszedł taki dzień, w którym „Czarny Saracen" znowubędzie mógł godnie cię przyjąć!

* Jakub Coeur (1395-1456) - francuski kupiec i finansista z okresu panowania Karola VII. - Amen! - dopowiedział wesoło Jakub Coeur, schodząc z konia.

Zaledwie jego stopy dotknęły ziemi, nieprzytomna z radościKatarzyna rzuciła mu się w ramiona.

- Jakubie! Jakubie! Skąd się tu wziąłeś? Co za szczęście!

- Katarzyno!... To znaczy, chciałem rzec... pani de Montsalvy! Copani tutaj robisz?

- Mów mi Katarzyno, drogi przyjacielu! Już od dawna zdobyłeś dotego prawo. Gdybyś wiedział, jak się cieszę z naszego spotkania! Jak sięma Bronia i dzieci?

- Jak najlepiej! Ale wejdźmy do środka. Tam będzie wygodniejrozmawiać. Imć oberżysto, jeśli możesz rozpalić ogień, będziemy moglizjeść podwieczorek. W płóciennych workach wiszących u mego siodłaznajdziesz dwie szynki, do tego połeć słoniny, ser i orzechy.

Podczas gdy imć Amable rzucił się do rozpakowywania tak cennejzawartości worków, które spadły z nieba, Jakub Coeur, ująwszy Katarzynępod ramię, pociągnął ją do oberży, pozdrawiając po drodze Sarę. W niskiejizbie, w której z potężnych poczerniałych belek, zamiast niegdysiejszychwędzonek, zwisały ostatnie warkocze cebuli, siedział brat Stefan, grzejącsię przy kominie. Katarzyna chciała przedstawić sobie obu mężczyzn, leczspostrzegła, że się znają, i to bardzo dobrze.

- Nie wiedziałem, że powróciłeś ze Wschodu, mistrzu Jakubie - rzekłbrat Stefan. - Nie doszły do mych uszu żadne słuchy na ten temat.

- A to z tej przyczyny, że wróciłem cichcem. Wiązałem wielkienadzieje z tą podróżą i jeśli nawet spotkałem ciekawych ludzi i zobaczyłemwiele miejsc godnych uwagi, to wszystko straciłem w tej przygodzie.

Podczas gdy imć Amable i jedyna służąca, jaka mu została, krzątalisię w kuchni i nakrywali stół do wieczerzy, wędrowcy posiadali na ławachprzy kominku, aby się rozgrzać. Katarzyna, szczęśliwa ze spotkania zestarym przyjacielem, patrzyła na niego uporczywie. Jej wzrok napotykałczęsto spojrzenie Jakuba. Brązowe oczy mężczyzny błyszczały wpłomieniach kominka, a usta rozszerzały się w szczęśliwym uśmiechu.

Opowiadał, jak to na wiosnę wyruszył na żaglowcu „Notre-Dame etSaint-Paul", należącym do mieszczanina Jana Vidala z Narbonne, i jakwraz z innymi kupcami z Narbonne i Montpellier zawijał do wszystkichkrajów orientalnych leżących u wybrzeży Morza Śródziemnego w celunawiązania stosunków handlowych. Zwiedził Damaszek, Bejrut i Trypolis,Cypr i wyspy archipelagu, w końcu zawinął do Aleksandrii i Kairu,przywożąc wspomnienia, których magia czaiła się w głębi jego spojrzenia.

- Powinnaś zamieszkać w Damaszku - powiedział na koniec. Trzydzieści lat temu miasto to zostało spalone i zrównane z ziemią przezMongołów pod wodzą Tamerlana, ale tamte czasy minęły bez śladu. Wtym mieście wszystko jest urządzone z myślą o kobietach. Można tamznaleźć błyszczące jedwabie, przezroczyste muśliny, pozłacane i posrebrzane, cudowne pachnidła, klejnoty, a dla podniebienia niebiańskiesłodkości, z których najpyszniejszy jest bez wątpliwości czarny nugat, dotego śliwki kandyzowane w cukrze, które zwie się mirobolanami.

- Mam nadzieję, że przywiozłeś wszystkiego po trochu - przerwałbrat Stefan. - Król niezwykle ceni te rzeczy, nie mówiąc o damach dworu.

Jakub Coeur westchnął wymownie, a z drugiego końca izbyodpowiedziało mu jak echo westchnienie imć Amabla, podsłuchującego,jak kuśnierz opowiada o egzotycznych frykasach.

- Niestety, niczego nie przywiozłem. Co prawda, sprzedałem całymój zapas skór, pościeli z Berry i korali z Marsylii, i mogłem za to kupićwiele pięknych i cennych rzeczy, ale niestety „Notre-Dame et Saint-Paul"to wysłużony statek i była to jego ostatnia podróż. Kiedy dopływaliśmy dowybrzeży Korsyki, rozszalała się potężna burza, która rzuciła nas na skały,i statek pękł na pół. Znaleźliśmy się w morzu. Ląd na szczęście był blisko.

Pomimo szalejącego huraganu dopłynęliśmy do brzegu. . Tam czekało nanas następne nieszczęście. Otóż na Korsyce mieszkają ludzie na wpółdzicy. Jeżeli morze nie wyrzuca im oczekiwanej zdobyczy, wtedy zapalająna brzegu ogniska, by przyciągnąć statki na skały. Możecie się domyślić,że tylko czekali na nasze ładunki. Ci łupieżcy powynosili z rozbitegokadłuba wszystkie kufry i oczywiście nie mieli zamiaru ich oddać. Niebyło sensu nalegać: zabiliby nas wszystkich bez litości. Musieliśmy sięzgodzić na ich warunki, dzięki czemu zawiedli nas do portu w Ajaccio,gdzie znaleźliśmy kapitana, który zgodził się zabrać nas do Marsylii,uzyskawszy przedtem obietnicę, że zapłacimy mu po przypłynięciu. Takwięc wróciłem do Bourges całkowicie zrujnowany, biedny jak myszkościelna - dokończył Jakub Coeur ze śmiechem.

- Całkiem zrujnowany? - nie dowierzając, spytała Katarzyna, która zzapartym tchem przysłuchiwała się opowieści starego przyjaciela. - Ale niewyglądasz na bardzo przejętego.

- Lamenty nic tu nie pomogą. A zresztą już raz byłem zrujnowany wtej nieprzyjemnej historii z mennicą. Znowu muszę zaczynać od zera. Mójteść pożyczył mi pieniądze, które pozwolą mi kupić trochę towaru nanastępną podróż.

- Znowu ruszasz w świat?

- Oczywiście! Nie wyobrażasz sobie, Katarzyno, ile możliwościczeka na kupca na Wschodzie. Weźmy na przykład sułtana Kairu. Posiadaon bajeczne góry złota, ale za to nie ma srebra. Wiem, gdzie znajdują sięstare kopalnie eksploatowane dawniej przez Rzymian i od tamtych czasówopuszczone. Opuszczone, lecz nie wyczerpane! Mam zamiar wykopać tosrebro, zawieźć je do Kairu i kupić za nie złoto o wiele taniej niż wEuropie. Och! Gdybym dysponował teraz większym kapitałem!

Podczas gdy Jakub Coeur opowiadał, wyobraźnia Katarzyny zaczęłagorączkowo pracować. Ten człowiek o błyskotliwej inteligencji był zdolnyporuszyć cały świat, aby wyrwać mu bogactwo. Jeśli zaś chodzi o nowepomysły, to sypał nimi jak z rękawa. Katarzyna nie zastanawiała się dłużej.

- Sądzę, mój przyjacielu, że mam potrzebny ci kapitał!

- Ty, pani?

Zdziwienie kuśnierza było bezgraniczne. Wiedział, żeMontsalvy'owie byli zrujnowani i potępieni przez króla. Takoż ekwipunekKatarzyny i jej towarzyszy nie pozwalał myśleć o bogactwie. Młodakobieta uśmiechnęła się tajemniczo i zagłębiła dłoń w sakiewce,wyciągając z niej czarny diament.

- Za ten klejnot możesz kupić cały statek, przyjacielu!

W tej chwili dały się słyszeć okrzyki najszczerszego zdziwienia. Wdłoni Katarzyny diament błyszczał jak czarne słońce. Imć Amable zwrażenia aż upuścił miskę. Wzrok Jakuba zatrzymywał się to na klejnocie,to na niewzruszonej twarzy Katarzyny.

- Oto słynny diament wielkiego skarbnika Burgundii! - powiedziałwolno. - Jaki doskonały! Nigdy nie widziałem równie wspaniałegoklejnotu!

Delikatnie wziął kamień do ręki i poruszył nim w taki sposób, żezalśnił w płomieniach jak nocna gwiazda. Katarzyna zarumieniła się.

- Weź go, przyjacielu, sprzedaj i wyciągnij z niego, ile tylko się da!

- Nie chcesz zachować podobnej wspaniałości? Ten klejnot wart jestkrólestwo!

- Wiem. Lecz wiem także, że to przeklęty klejnot. Wszędzie, gdziesię pojawi, sieje nieszczęścia, a ci, którzy go posiadają, nigdy nie znajdująspokoju. Trzeba go sprzedać, Jakubie... może wtedy wreszcie nieszczęściemnie opuści? - dodała głucho.

Brzmienie jej głosu nie uszło uwagi kuśnierza.

- Nie wierzę w te historie, Katarzyno. Piękno nie może szkodzić. Aten diament to czyste piękno. Jeśli mi go powierzysz, wyciągnę z niegodobrobyt dla całego królestwa!

Na morza spuszczę karawele, wyrwę tej zniszczonej ziemi jejgłęboko ukryte bogactwa i oddam je w dwójnasób! Uczynię cię bogatą, atakże siebie i króla!

- A więc jest twój, Jakubie! Mam nadzieję, że potrafisz odebrać mujego złowrogą moc i spowodujesz, że zacznie służyć dobru nas wszystkich.

Jeśli jednak ci się to nie uda, nie przejmiesz się tym, prawda?

- Przyjmuję go tylko jako lokatę lub pożyczkę, jeśli wolisz. Oddamci wszystko z nawiązką. Odbudujesz Montsalvy, a twój syn stanie wrzędzie największych tego świata, tych, których piękne nazwisko łączy sięz dużą fortuną. Ale, ale! Imć oberżysto! Chyba nie pozwolisz umrzeć namz głodu? Gdzie nasza wieczerza?

Wyrwany z osłupienia oberżysta pobiegł do kuchni po zupę. JakubCoeur wstał i podał Katarzynie rękę.

- Chodźmy na wieczerzę, moja piękna wspólniczko, i niech dziękibędą Bogu za to, że mogliśmy się spotkać. Daleko zajdziemy, ty i ja, albonie nazywam się Jakub Coeur!

Pomógł jej zająć miejsce przy stole, po czym, upewniwszy się, żeimć Amable i jego służąca odeszli, wyszeptał:- Byłaś pani wielce nieostrożna, pokazując klejnot w oberży. ImćAmable jest godny zaufania, lecz zapominasz, że pan de La Tremoillepragnie zdobyć ten klejnot. Musisz być bardzo ostrożna, zbliżając się dodworu.

- Ależ to się dobrze składa. Sprzedaj mu diament! Jakub Coeurzaśmiał się i wzruszył ramionami.

- Pani, jak możesz być tak naiwna? Jeśli szambelan dowie się, żemam klejnot, moja skóra nie będzie wiele warta. Dlaczego miałby zapłacićza coś, co może zabrać... nawet gdyby musiał zabić?

- Oto dlaczego Kastylijczyk Villa-Andrado chce mnie wziąć za żonęz błogosławieństwem La Tremoille'a! Ziemie de Montsalvych dostałybysię Kastylijczykowi, a La Tremoille zadowoliłby się diamentem!

- Nie doceniasz się, moja droga! Kastylijczyk jest rzeczywiściezadurzony w tobie, jak sądzę. To ciebie pożąda!

Oczywiście nie pogardzi także twoimi dobrami. Król jeskonfiskował, lecz z pewnością by mu je oddał.

- W każdym razie - przerwał brat Stefan - sądzę, że lepiej będzie,jeśli już jutro rano diament odjedzie wraz z tobą, panie.

- Kiedy tylko kupię towary, po które tu przyjechałem, natychmiastruszam w drogę do Beaucaire, gdzie żyje mnóstwo bogatych Żydów. Znampewnego rabina, Izaaka Abrabanela, którego brat jest przywódcążydowskim w Toledo, a cała rodzina jest niezwykłe bogata. Da mi zaklejnot tyle złota, ile zażądam!

Brat Stefan zakaszlał na znak, że wraca oberżysta, skrzyżował dłoniei pochylając głowę nad miską, zmówił modlitwę, której biesiadnicywysłuchali w nabożnym milczeniu, po czym wszyscy ochoczo zabrali siędo wzmocnienia sił, tak bardzo nadwerężonych trudami wędrówki.

Katarzyna poczuła wielką ulgę, kiedy czarny diament zniknął wsakwie Jakuba Coeura. Czuła, że udało jej się spłacić dług zaciągniętywobec przyszłości. Michał będzie bogaty dzięki Coeurowi, a jeśli nawetona sama i Arnold nie otrzymają królewskiego przebaczenia, możeprowadzić wygodne życie poza granicami Francji. Jednak Katarzyna chciała czegoś więcej. Bogactwo stanowiło tylko część jej planu. To, czegopragnęła najbardziej, to doprowadzić do klęski wielkiego szambelana iuzyskać królewską amnestię dla Arnolda i dla siebie. Nazwisko deMontsalvych musi odzyskać dawny blask, w przeciwnym razie jej życiestraci sens...

Przez cały posiłek Jakub Coeur snuł plany na przyszłość. Nie zadałKatarzynie ani jednego pytania o męża ani o cel podróży. Z pewnością niechciał jakimś niezręcznym pytaniem obudzić jej bolesnych wspomnień.

Ale w spojrzeniach rzucanych ukradkiem od czasu do czasu widać byłonieme zapytanie. Zastanawiał się, jakich użyć słów, aby, nie okazującniedyskrecji i nie raniąc Katarzyny, dowiedzieć się, co zamierza terazuczynić z własnym życiem. Wreszcie z pomocą przyszło mu poczuciehumoru.

- Przez chwilę pomyślałem, że dobrze by ci było na Wschodzie. Czynie chciałabyś się rzucić w wir przygody wraz ze mną?

Katarzyna pokręciła przecząco głową.

- To nie dla mnie, Jakubie. Jest kilka osób, które na mnie liczą, imam jeszcze wiele do zrobienia na tej ziemi. Czeka mnie walka, którą,wierz mi, chętnie zamieniłabym na wszystkie burze na MorzuŚródziemnym, gdybym nie pragnęła za wszelką cenę doprowadzić jej dokońca. Ale...

Katarzyna nie skończyła, gdyż Jakub przerwał jej ruchem dłoni. Jegoprzenikliwy wzrok skierowany był w głąb sali, w miejsce, gdzie zniknąłimć Amable. Po chwili zaczął mówić o błahostkach, zmieniając całkiemtok rozmowy.

Po skończonym posiłku podał Katarzynie dłoń, aby zaprowadzić jądo jej pokoju. W tej chwili, jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki,pojawił się z powrotem imć Amable, wysoko niosąc zapaloną świecę,którą oświetlił drogę na spoczynek swoich gości. Pochód zamykali bratStefan i Sara, która dosłownie padała ze zmęczenia.

Przed izbą, którą miały dzielić ze sobą kobiety, rozstali się. Kobietyzamknęły się u siebie, a kuśnierz i brat Stefan udali się na pięterko.

Wkrótce w „Czarnym Saracenie" zaległa cisza.

Sara rzuciła się na posłanie w ubraniu i natychmiast zasnęła.

Katarzyna zdjęła sukienkę i buty i wślizgnęła się do pościeli obokCyganki.

Z głębokiego snu, w którym i ona pogrążyła się natychmiast,wyrwało ją ciche pukanie do drzwi, podobne raczej do chrobotania myszy.

Jednak nie była to mysz. W pokoju panowały egipskie ciemności. Świecawypaliła się do końca i Katarzyna dotarła do drzwi po omacku, starając sięnie potrącać mebli, co mogłoby postawić na nogi cały dom. Osoba, którastała za drzwiami, z pewnością nie chciała zwrócić na siebie uwagi... Wkońcu udało się jej dotrzeć do celu.

W progu zobaczyła Jakuba Coeura. Był w ubraniu, miał na sobienawet płaszcz i kapelusz. Przytknąwszy palec do ust, nakazał Katarzyniemilczenie, po czym wszedł do pokoju i zamknął za sobą drzwi. Jego twarzwyrażała niepokojącą powagę.

- Przebacz mi, Katarzyno, to najście, lecz jeśli nie chcesz skoro świtznaleźć się w więzieniu wicehrabstwa, przyjmij moją radę, ubierz się,obudź Sarę i chodź ze mną. Brat Stefan jest już w stajni. Czas nagli!

- Dlaczego? Co się stało, na Boga?

- To się stało, że widok pewnego diamentu wzbudził niechlubneskłonności uczciwego dotąd człowieka. Niedawno imć Amable,zamknąwszy oberżę, pobiegł do opata, aby donieść, że pod jego dachemprzebywają groźni złoczyńcy poszukiwani przez wielkiego szambelana.

Licząc na hojną zapłatę za wiadomość o słynnym klejnocie, imć Amablejest gotów posiać nas na stos.

- Skąd wiesz to wszystko? - spytała Katarzyna, nie mogąc opanowaćzdziwienia.

- Ponieważ śledziłem naszego gospodarza, kiedy wyszedł. Jegozachowanie podczas wieczerzy wydało mi się podejrzane. Czerwienił się ibladł na przemian, ręce drżały mu jak w febrze i raz po raz zerkał na mojąsakwę. Znam go od wielu lat, lecz nauczyłem się ostrożności, kiedy w gręwchodzi złoto. Na szczęście pokój, który zajmuję wraz z bratem Stefanem,znajduje się nad bramą. Czekałem na niego, ponieważ miałem złeprzeczucia. I rzeczywiście, zobaczyłem, jak wychodzi ukradkiem, gdymógł przypuszczać, że wszyscy już śpią. Ześlizgnąłem się po dachu i podążyłem jego śladem. Gdy skierował się w stronę zamku, zrozumiałem, żesłusznie uczyniłem, śledząc go.

- I co potem? Co stało się potem? - spytała Katarzyna, śpieszniewkładając sukienkę. - Czy doniósł o nas?

- Oto pytanie, którego byś nie zadała, gdybyś go widziała, jakwybiegał z oberży, zacierając ręce. Ponadto, miałem okazję potwierdzićswoje podejrzenia. O świcie, przed otwarciem bram, mamy zostaćaresztowani.

- Kto ci o tym powiedział?

Jakub Coeur uśmiechnął się i Katarzyna pomyślała, że jak naczłowieka, któremu groziło więzienie, jest niezwykle spokojny iodprężony.

- Tak się składa, że mam w mieście kilku przyjaciół, o czym imćAmable nie wiedział. Jeden z nich, Justyn Esperat, syn skarbnika sekretuwyrobu dywanów, jest sierżantem w garnizonie. Ruszyłem więc do zamkui zażądałem widzenia z nim. Złota moneta potrafi wiele, a tak się składa, żemłody Esperat ma zmysł kupiecki. Nie chcąc, aby ojciec stracił dobregoklienta, bez oporu zdradził mi rozkazy, jakie otrzymał do wykonania oświcie.

Katarzyna skończyła sznurować sukienkę i potrząsnęła mocno śpiącąSarą.

- To świetnie, że jesteś tak dobrze poinformowany, ale to nas nieuratuje. Jak uciekniemy z miasta otoczonego wysokim murem, jaksforsujemy potężne bramy strzeżone w dzień i w nocy? Znajdujemy się wpotrzasku, gdyż miasto jest zbyt małe, by można było się w nim schować.

- Mam jednak nadzieję, że uda się nam wydostać. Pośpiesz się,Katarzyno. Brat Stefan pewnie już przygotował konie.

Katarzyna otworzyła szeroko oczy ze zdumienia.

- Liczycie, że uda się nam uciec na koniach? Jesteś szalony! Końnarobi hałasu, a cztery konie jeszcze więcej!

Twarz Jakuba rozbłysła na chwilę w uśmiechu, gdy uścisnął lekko jejramię.

- Postaraj się mi zaufać, droga przyjaciółko! Nie mogę przysiąc, żezdołam wyciągnąć cię z opresji, ale przysięgam, że uczynię wszystko, co wmej mocy! A teraz dosyć tej gadaniny. Do dzieła!

W mgnieniu oka obie kobiety były gotowe do drogi. Sara,przeczuwając niebezpieczeństwo, szybko się zebrała i po chwili cała trójkaschodziła ostrożnie po schodach. Wokół panowała tak głęboka cisza, żesłychać było tylko łomotanie ich serc. Na dole Jakub Coeur pociągnąłKatarzynę w stronę drzwi wychodzących na zaplecze oberży, tam zgasiłświecę, postawił ją na ziemi, zamknął drzwi i pchnął obie kobiety w stronęstajni, gdzie migotało blade światełko.

- To my, bracie - szepnął.

W istocie, brat Stefan krzątał się przy koniach. Ścierkami, którezabrał po drodze z kuchni, starannie owijał kopyta, a miał przy tym taknatchnioną minę, jakby odmawiał brewiarz. Jakub i Sara rzucili się dopomocy. Po chwili wszystko było gotowe do wyjazdu i podczas gdy Jakubpobiegł otworzyć wrota, pozostali wyprowadzili konie na ulicę. Wokółpanowały ciemności, tylko w oddali widać było skąpe światełko przymoście zwodzonym, prowadzącym do zamku. Niżej, niedaleko kościoła,wznosiła się wieża bez okien.

- To więzienie - powiedział jakby od niechcenia Jakub, chcącpodsycić odwagę Katarzyny. - Chodźcie za mną! Musimy dotrzeć dozamku!

- Do zamku? - odpowiedziała jak echo Katarzyna.

- Oczywiście, przy murze obronnym czeka na nas Justyn Esperat.

Powyżej mur zamkowy łączy się z murami miasta... Niebo nam sprzyja.

Tej zimy mróz tak ścisnął, że w jednym miejscu mur pękł i zrobiła sięwyrwa. Otwór ten jest strzeżony we dnie i w nocy, z tym że od godzinypierwszej straż przy nim trzyma Esperat. .

Podejście było bardzo strome, im wyżej, tym trudniej było oddychać.

W dodatku należało mocno trzymać zwierzęta za uzdy, aby się nie ślizgały.

Wkrótce zbliżyli się do muru zamkowego. Wielki most zwodzony byłpodniesiony, ale drugi, prowadzący do bramy, został spuszczony. Strzegłgo żołnierz oparty na dwusiecznym toporze. Jakub Coeur zatrzymał ichruchem dłoni i podszedł do Katarzyny.

- Musimy przejść prawie przed nosem strażnika. Trzeba więc czymśzająć jego uwagę... Sądzę, że to zadanie w sam raz dla brata Stefana. Habitczyni cuda!

Katarzyna miała wielką ochotę spytać o więcej szczegółów, leczmnich już oddawał cugle swego konia w ręce Jakuba.

- Pozwólcie mi działać! Uważajcie tylko, kiedy nadejdzie sposobnachwila, i starajcie się nie robić hałasu.

Nałożywszy kaptur na głowę, wsunął ręce w rękawy i ruszyłdziarskim krokiem w stronę mostu, gdzie oparty na swej broni strażnikkiwał się smętnie jak czapla. Odgłosy kroków obudziły go.

- Kto tam? - spytał zmęczonym głosem. - Czego chcesz, mój ojcze?

- Jestem brat Ambroży z klasztoru Świętego Jana - łgał jak z nutmnich. - Przynoszę ostatnią pociechę umierającemu.

- A któż to jest umierający? - spytał strażnik z zaciekawieniem.

- Albo to ja wiem? Przysłano od was po księdza, aby wyspowiadałumierającego. Nic więcej nie wiem!

Strażnik odsunął hełm na tył głowy i jął się po niej drapać zzakłopotaniem. Najwyraźniej nie wiedział, co zrobić. W końcu zarzuciłswój dwusieczny topór na ramię i oznajmił:- Nie dostałem żadnego rozkazu, bracie. Nie mogę cię wpuścić, alepoczekaj tu chwilę!

- Pośpiesz się, mój synu - rzucił mnich tonem nieznoszącymsprzeciwu. - Przemarzłem do szpiku kości!

Strażnik zniknął pod niskim łukiem bramy.

- Teraz! - szepnął Jakub Coeur.

Cała trójka opuściwszy kryjówkę, ruszyła przed siebie. Owinięteszmatami kopyta nie robiły najmniejszego hałasu i wkrótce wszyscyzniknęli z pola widzenia.

Tymczasem powrócił strażnik.

- Wybacz, ojcze - powiedział - ale musiała nastąpić pomyłka, bo niktnie jest umierający.

- A jednak jestem pewny...

- Z pewnością to pomyłka albo jakiś żartowniś...

- Żartowniś? Nie godzi się żartować ze sługi bożego! - oburzył sięszczerze brat Stefan.

- Do kroćset! W dzisiejszych czasach nie trzeba niczemu się dziwić!

Gdybym był na waszym miejscu, ojcze, szybko wróciłbym do ciepłegołoża!

Brat Stefan wzruszył ramionami i głębiej nasunął kaptur.

- Żeby nie chodzić po próżnicy, udam się do starej Marii, która masię niedobrze. Kiedy zbliża się śmierć, noce są długie. Niechaj Bóg cię maw opiece, mój synu!

I brat Stefan ruszył swoją drogą, a strażnik wróciwszy nastanowisko, zapadł w poprzednie otępienie.

Kilka chwil później mnich dogonił swych towarzyszy. Jakub Coeurbez słowa stanął na czele grupy. Znajdowali się teraz w wąskim przejściupomiędzy murami miasta a murami zamku. Unosiły się w nim taknieznośne zapachy, że nawet mróz nie był w stanie ich stłumić. Konieślizgały się na stertach odpadków, ponieważ okoliczni mieszkańcy znaleźlisobie tutaj wygodne miejsce do wyrzucania śmieci.

Nagle w murze ukazał się otwór, trochę nieba i na jego tle czyjaściemna sylwetka.

- Czy to ty, mistrzu Jakubie?

- To my, Justynie! Czy jesteśmy spóźnieni?

- Bardzo! Do świtu już niedaleko. Musicie się pośpieszyć.

Oczy Katarzyny powoli przyzwyczajały się do ciemności.

Zauważyła szczupłą postać łucznika z rogiem zwisającym u boku.

- Czy sądzisz, że wszystko się uda, Justynie?

- Nie obawiajcie się, panie! Naczelnik będzie przekonany, że imćAmable wypił za dużo i nikomu nie przyjdzie do głowy, żeby szukać wastutaj. A zresztą, w tym okropnym błocie ślady kopyt będą niewidoczne.

- Dzielny z ciebie młodzian, Justynie! Wynagrodzę cię sowicie.

Justyn roześmiał się beztrosko.

- Wynagrodź to memu ojcu, mistrzu Jakubie, zamawiając u niegokilka pięknych dywanów, kiedy już będziesz możny i bogaty. Marzy otym, żeby utkać najpiękniejszy gobelin świata i ciągle kreśli wizerunkikobiet i fantastycznych ptaków.

- Twój ojciec jest wielkim artystą, wiem to od dawna, i będę o nimpamiętał. Do zobaczenia, moje dziecko, i dzięki jeszcze raz. Wiem, żesporo ryzykujesz, mimo że się tego wypierasz.

- Co warta byłaby przyjaźń bez ryzyka, panie? Jedźcie z Bogiem inie martwcie się o mnie, lecz pośpieszcie się, na litość boską!

Jakub ścisnął bez słowa dłoń młodzieńca i cała grupa przeszła przezotwór w murze. Za nim rozciągała się wyżyna, po której hulał wiatr, dalejteren gwałtownie się wznosił. Przez jakiś czas zbiegowie szli pieszo,trzymając konie za uzdy. Wokół rozjaśniało się i widać było targane wichrem nagie gałęzie drzew.

Na rozstaju dróg, w miejscu gdzie stał kamienny krzyż, Jakub sięzatrzymał.

- Tutaj się rozdzielimy, Katarzyno. Ja pójdę w stronę Clermont,potem dotrę do Prowansji. Wy pójdziecie na lewo. Niedaleko stąd znajdujesię klasztor świętego Alpinina, gdzie możecie się zatrzymać, aby trochęodpocząć i poczekać do świtu.

- Nie ma mowy, Jakubie! Musimy nadrobić szmat drogi. Żal mitylko, że musimy się rozstać!

Instynktownie kuśnierz i młoda kobieta oddalili się nieco od swoichtowarzyszy, pozostawiając ich przy koniach. Sara i brat Stefan zabrali siędo zdejmowania szmat z ich kopyt.

Katarzyna bardzo żałowała, że Jakub musi ich opuścić. Dla niej byłuosobieniem męskiej siły dającej poczucie bezpieczeństwa, którego tak jejbrakowało od ucieczki Waltera. Czarne godziny poprzedzające nadejścieświtu napełniły ją strachem przed nieznaną drogą, która była przed nimi.

Nigdy jeszcze nie czuła tak dotkliwej tęsknoty za prawdziwymogniskiem domowym, za normalnym życiem, jak u stóp tego kamiennegokrzyża. Chwyciła mocno rękę Jakuba, a do jej oczu napłynęły łzy.

- Jakubie, dlaczego jestem skazana na wieczną tułaczkę i ciągłąsamotność?

Gdy podniosła na niego zapłakane oczy, ujrzała twarz tak piękną, żeinstynktownie przez jej głowę przebiegła szalona myśl. Jakub chwycił jejdrobne ręce i przycisnął do piersi.

- Katarzyno... - wyszeptał drżącym ze wzruszenia głosem - nierozstawajmy się! Jedź ze mną! Zabiorę cię na Wschód, pojedziemy doDamaszku, gdzie uczynię cię królową, rzucę do twych stóp wszystkieskarby wyrwane sercu Azji! Czuję, że mógłbym góry przenosić z tobą i dlaciebie!

Chwila słabości Katarzyny szybko minęła. Łagodnie wyjęła swedłonie z rąk Jakuba i uśmiechnęła się.

- Przeżyliśmy chwile strachu, jesteśmy zmęczeni, czyż nie, drogiJakubie? Byłabym ci przeszkodą w twoich dalekich podróżach. I costałoby się z twoim szczytnym planem, który ma przynieść królestwubogactwo i powodzenie?

- Co mi po tym wszystkim! Ty jesteś więcej warta niż całekrólestwo! Od chwili kiedy cię ujrzałem pierwszy raz wśród dwórekkrólowej Marii, zrozumiałem, że dla ciebie wyparłbym się wszystkiego!

- Nawet żony i dzieci?

Zapadła cisza. Słychać było tylko ciężki oddech Jakuba, którywalczył z samym sobą. Po chwili z jego krtani wydobył się gardłowy, leczzdecydowany głos.

- Nawet ich... Tak, nawet ich, Katarzyno!

Nie pozwoliła mu powiedzieć nic więcej. Niebezpieczeństwo wisiałow powietrzu. Dawno już zauważyła, że Jakub kierował ku niej swenajczulsze uczucia, ale nie przypuszczała, że to miłość. Dla niej był gotówna wszystko, porzuciłby rodzinę i bogactwo.

Katarzyna potrząsnęła głową.

- Nie, Jakubie, nie popełnimy tego szaleństwa, którego potem byśmyżałowali. I ja, i ty mamy ważne zadania do spełnienia w tym kraju. Pozatym kochasz Bronię, chociaż przez moment byłeś gotowy sprawić jej ból.

Co do mnie... moje serce umarło wraz z mym mężem.

- To nieprawda! Jesteś młoda i piękna. .

- Wiedz, drogi przyjacielu - przerwała Katarzyna, specjalniepodkreślając słowo „przyjaciel" - że całe życie oddycham, cierpię dla iprzez Arnolda. Jest całym mym życiem, jedyną miłością. Od kiedy gostraciłam, jestem ciałem bez duszy, i to może dobrze, bo to mi pozwolispełnić moje zadanie bez zmrużenia oka.

- Jakie zadanie?

- To nie ma znaczenia! Ale może kosztować mnie życie. Gdyby taksię stało, pamiętaj, Jakubie, że powierzyłam ci los mego syna, Michała deMontsalvy'ego, i módl się za mnie, przyjacielu! Żegnaj!

Ujęła szarpane wiatrem poły płaszcza i odwróciła się, by odejść doSary i brata Stefana.

- Nie, Katarzyno! Nie żegnaj... lecz do zobaczenia!

Na dźwięk tych słów twarz Katarzyny przeszył bolesny skurcz. Byłyto te same słowa, które wypowiedziała na drodze z Carlat, na wpół oszalałaz cierpienia za utraconym Arnoldem... Życie toczyło się jednak dalej, aJakub wchłonięty zostanie przez swoje awanturnicze życie za pierwszymzakrętem drogi, która ich rozdzieli.

To dobrze.

Pochyliła się nad Sarą, która - skulona z zimna - siedziała nakamieniu, i podała jej rękę, aby pomóc jej wstać, a jednocześnieuśmiechnęła się do brata Stefana.

- Wybaczcie, że kazałam wam na siebie czekać. Mistrz Coeur prosił,ażeby was pożegnać w jego imieniu. A teraz ruszajmy w drogę.

Wsiedli na konie i bez słowa ruszyli przed siebie. Droga wiła sięwzdłuż stawu. Katarzyna spojrzała za siebie. W słabym świetle księżycadostrzegła oddalającą się postać Jakuba Coeura, którego poły płaszczatrzepotały na wietrze.

Jeździec nie odwrócił się ani razu.

Katarzyna westchnęła cicho i wyprostowała się w siodle. Ta chwilasłabości była ostatnią przed pokonaniem La Tremoille'a. Tam, dokądzmierzała, było zbyt niebezpiecznie, by mogła sobie pozwolić na takiedowody bezsilności.

Część druga

Zemsta

Rozdział piąty

Rycerze królowej

Katarzyna stała w głębokim obramowaniu okna zamku w Angers i zroztargnieniem patrzyła przed siebie. Po wielu dniach wędrówki ogarnęłoją takie zmęczenie, że nie była nawet w stanie zainteresować się tym, co jąotaczało. Przez dwanaście długich dni wędrówki przez Limousin nękanynędzą i głodem, przez Marches i Poitou, gdzie na każdym kroku widaćbyło krwawe ślady angielskiego ciemięzcy, troje wędrowców musiałowalczyć z zimnem, z ludźmi, a nawet z wilkami, które podchodziły dostodół będących najczęściej ich schronieniem. Zdobycie strawy takżestanowiło nie lada problem. Gdyby nie napotkane po drodze opactwa, których bramy otwierały się na widok habitu brata Stefana oraz glejtukrólowej Jolanty, Katarzyna i jej towarzysze bez wątpienia umarliby zgłodu i nigdy nie dotarliby do królewskiej rzeki.

Wreszcie otwarły się przed nimi potężne mury Angers. Miastosprawiało wrażenie spokojnego i uporządkowanego. Ani śladu żebraków,pijanych żołnierzy czy sprzedajnych dziewek. To miasto stworzone dlaprzyjemności i uciech, ze swoimi ogrodami, niebieskimi dachami i białymidomami, zamieniło się w fortecę gotową do obrony.

Na każdym kroku widać było, że Jolanta Andegaweńska umiałarządzić, pomagać i bić się.

Wrażenie to potęgował zamek, którego ogromne wieże odbijały sięw nurtach Maine. Istny las błękitnych stożkowatych dachów, błyszczącychjak stal, jeżące się dzwonnice i chorągwie. Przy otworach strzelniczychkrzątali się rycerze niosący obosieczne topory, halabardy i oszczepy, a naszczycie wieży łopotał wielki sztandar targany wichrem i smaganydeszczem od morza. Widać było na nim insygnia królowej, krzyżJerozolimy, szlak Sycylii, lilię andegaweńską i pasy Aragonii.

Po przekroczeniu głębokiej fosy wędrowcy stanęli na obszernymdziedzińcu przesłoniętym kurtyną deszczu. Przemoczeni do suchej nitki,marzyli o suchym łóżku z prawdziwą pościelą, w którym można bywygodnie rozciągnąć udręczone ciała po wielu nocach przespanych nagołej ziemi. Najpierw jednak należało stawić się przed królową Jolantą.

Brat Stefan zostawił swe towarzyszki w wielkiej komnacie o wysokichoknach wychodzących na rzekę, a sam udał się do królowej, aby oznajmićo ich przybyciu. Sara opadła ciężko na ławę przy płonącym kominku inatychmiast usnęła. Katarzyna stanęła obok niej. Całe ciało miała takobolałe, że nie chciała usiąść w obawie, że potem nie będzie mogła wstać.

Brat Stefan nie dał długo na siebie czekać. Po chwili pojawił się zpowrotem.

- Chodź, moje dziecko, królowa czeka na ciebie!

Rzuciwszy okiem na Sarę, która nie dawała oznak życia, Katarzynaruszyła w ślad za duchownym. Przeszli przez niskie drzwi, przy którychstało w rozkroku dwóch strażników z halabardami, nieruchomych jakposągi. Przed nimi otworzyła się duża komnata, której ściany pokrywałygobeliny przedstawiające różne postaci. Salę oświetlały płomieniekominka i wielkie, żółte świece stojące na trójnogu z brązu.

W oczy rzucało się olbrzymie łoże z podwieszonymi purpurowymizasłonami, na których wyhaftowane były lilie Francji. W kącie siedziaładama dworu zajęta robótką.

Na szerokim hebanowym krześle wyłożonym poduszkami, trzymającstopy na grzejniku, siedziała królowa. Katarzynę uderzyły spustoszenia,jakich na tej dumnej i delikatnej twarzy dokonały trzy minione lata. Jejhebanowe włosy posiwiały, czoło i policzki pokryły się głębokimibruzdami, a matowa cera pożółkła jak pergamin. Te miesiące nieustannejwalki z przekleństwem Francji, z jej wrogami, Anglikami iBurgundczykami, pozostawiły piętno na tej pięknej twarzy, opłakującejuwięzionego syna, księcia Rene*, który wpadł w ręce FilipaBurgundzkiego w bitwie pod Bugneville.

* Rene II Lotaryński - syn Jolanty Andegaweńskiej (1451-1508), książę Lotaryngii od 1473. W latach 1493-1508 tytularny król Neapolu i Jerozolimy. Przyszły król. W wieku pięćdziesięciu czterech lat królowa Czworga Królestw byłastarą kobietą. Jedynie jej piękne i władcze czarne oczy zachowały żywyblask młodości. Skurczone ciało zaś ukryte było w fałdach czarnych szat iw poduszkach. Kiedy jednak Katarzyna przyklękła u jej stóp i królowauśmiechnęła się, w mgnieniu oka odzyskała cały swój dawny czar.

Wyciągnęła do niej idealnie białą dłoń.

- Nareszcie, moje dziecko - powiedziała dobrotliwie. - Już od dawnapragnę cię widzieć.

Katarzyna, bardzo wzruszona, padła do jej stóp. Jolanta była jedynąosobą z otoczenia króla, do której miała zaufanie. Chciała wyciągnąć doniej ręce, aby prosić o wsparcie i pomoc, lecz głos uwiązł jej w gardle iukrywszy twarz w dłoniach, wybuchnęła szlochem.

Królowa przez chwilę przyglądała się leżącej u jej stóp kruchejpostaci w nędznych szatach. Ona również zauważyła zmęczenie na dawnoniewidzianej twarzy oraz ogrom boleści i rozpaczy w fiołkowych oczach.

Z westchnieniem współczucia wstała z krzesła, objęła Katarzynę i oparłajej zapłakaną twarz na swym ramieniu.

- Płacz, moja mała - szepnęła. - Płacz. Łzy przynoszą ulgę. - Niewypuszczając Katarzyny z objęć, odwróciła się i powiedziała: - Zostaw nassame, pani de Chaumont! Idź przygotować pokój dla pani de Montsalvy.

Dama dworu pokłoniła się głęboko i bezszelestnie odeszła.

Tymczasem królowa poprowadziła Katarzynę do ławy wyściełanejaksamitem i usiadła obok niej. Ze swej sakiewki wyciągnęła buteleczkę zwodą królowej Węgier, wylała kilka kropel na chusteczkę i przyłożyła jądo czoła Katarzyny. Intensywny zapach postawił Katarzynę na nogi.

Zawstydzona, chciała paść królowej do nóg, lecz została powstrzymanasilną ręką.

- Porozmawiajmy jak kobieta z kobietą. Jeśli posłałam brata Stefanapo ciebie, to dlatego, że nie jesteś dla mnie zwykłą damą dworu i nie czasna wspólne wylewanie łez. Nadeszła godzina, aby pozbyć się człowieka,który jest przyczyną twojego nieszczęścia, ciemnego typa, który bogacisię, wyprzedając królestwo. Nadchodzi koniec twoich cierpień!

- Byliśmy ścigani, potępieni jak złoczyńcy, zostaliśmy zrujnowani,zabrano nam wszystko. Bylibyśmy martwi, gdyby hrabia de Padriac nieprzyszedł nam z pomocą. Mój syn utracił nazwisko, stracił swe ziemie. . amój mąż jest trędowaty... Co gorszego może nas jeszcze spotkać?

- Zawsze może się stać coś gorszego - odparła łagodnie królowa lecz w chwili obecnej najważniejszą dla mnie rzeczą jest przywrócićdawny blask przyszłości. Widzisz, moje dziecko.. bardzo lubiłam twegomęża. To był wzorowy szlachcic i jeden z najdzielniejszych rycerzy wkrólestwie. Ofiary de La Tremoille'a są zbyt drogie memu sercu, abym niechciała pomścić ich jak należy. Czy mogę liczyć na twą pomoc?

- Właśnie dlatego przybywam - odparła Katarzyna z błyskiem w oku.

- I oczekuję, wasza wysokość, że zechcesz mnie w tym dziele prowadzić iwspierać.

Królowa właśnie miała odpowiedzieć, kiedy na dziedzińcu podniosłasię wrzawa i rozniósł się głos trąbek.

Jolanta wstała, by podejść do okna wychodzącego na dziedziniec.

Katarzyna ruszyła za nią. Po dziedzińcu rozpierzchli się we wszystkiestrony rycerze, chwytając za oręż. Z książęcych apartamentów przybieglimożni panowie, paziowie i koniuszowie. Wyglądali tak, jak gdyby przedchwilą zstąpili z wiszących gobelinów.

Królowa jęła niecierpliwie tupać nogą.

- Co oznacza cała ta wrzawa? Co znaczy to zamieszanie?

W tej chwili drzwi się otworzyły i ukazała się w nich pani deChaumont.

- Miłościwa pani! Konetabl nadjeżdża!

- Richemont*? Niebo go tu sprowadza! Zaraz go przyjmę!

Odwróciła się do Katarzyny, chcąc zabrać ją z sobą, lecz widząc jejzmęczoną twarz, powiedziała z dobrocią:- Udaj się na spoczynek, moja droga. Pani de Chaumont zaprowadzicię do twego pokoju. Jutro cię wezwę i ustalimy nasz plan.

* Artur de Richemont (1393-1458) - od 1425 r. konetabl Francji. Na-leżał do grona stronników Joanny d'Arc. Katarzyna ukłoniła się i bez słowa podążyła za damą dworu.

Posłusznie dała się zaprowadzić do pokoju, którego okna wychodziły nagłówny dziedziniec. Nie miała ochoty na rozmowę i pani de Chaumontuszanowała jej milczenie. Była to miła blondynka o okrągłej twarzy idużych, wesołych oczach, która z trudem utrzymywała swą młodość nawodzy. Mając dopiero dwadzieścia lat, już od pięciu była mężatką i matkądwójki dzieci, chociaż wcale na to nie wyglądała. Mimo że miała wielkąochotę na rozmowę, uśmiechała się tylko, widząc, że Katarzyna potrzebujespokoju i odpoczynku.

- To tu, pani de Montsalvy! Zaraz przyślę służące, które pomogą cisię rozgościć. Czy życzysz sobie kąpieli?

Na myśl o tej dawno zapomnianej przyjemności oczy Katarzynyożywiły się.

- O tak! Bardzo chętnie! - odpowiedziała, oddając uśmiech młodejkobiecie. - Wydaje mi się, że moje ciało jest pokryte błotem całegokrólestwa!

- Za chwilę będzie gotowa! - odparła Anna de Chaumont i zniknęłatak szybko, że tylko jej czerwona sukienka zafurkotała w drzwiach.

Katarzyna chciała rzucić się na łoże, lecz jej uwagę przykułrozgardiasz dochodzący z dziedzińca. Poruszał się tam istny las pochodni icała armia służących w liberiach, paziów, rycerzy, szlachty i pięknych pań.

Wszyscy tłoczyli się wokół zastępu rycerzy zakutych w żelazo. Jeden znich dzierżył dużą białą chorągiew, na której widniała dzika świnia i mały,zielony dąb. Z przodu widać było człowieka z podniesioną przyłbicą,zsiadającego z konia przy pomocy koniuszego. Katarzyna rozpoznałagroźnego Bretończyka po szramie na policzku. Królowa Jolanta zeszła doniego po schodach, wyciągając ręce na powitanie. Na jej twarzy malowałsię promienny uśmiech. Richemont ukląkł i ucałował wyciągniętą dłoń.

Katarzyna ze swojego miejsca nie mogła słyszeć, o czym rozmawiają, leczodniosła wrażenie, że między królową a konetablem istniało całkowitezrozumienie, i ta myśl była wielce pocieszająca. Pamiętała, jaką sympatiądarzył Richemont Arnolda, a także z jakim uporem dążył do celu. Tak,królowa Jolanta i Artur de Richemont to dwa filary, na których można byłozbudować przyszłość Michała!

Chwilę potem, siedząc w wielkiej kadzi wypełnionej gorącą,pachnącą wodą, zapomniała o trudach ostatnich dni i o zmęczeniu.

Zamknąwszy oczy, oddawała się z lubością kojącemu działaniu ciepławkradającego się w każdy zakamarek jej ciała. Miała wrażenie, żepozbywa się nie tylko brudu, ale strachu i cierpienia, i że ubyło jej dziesięćlat. Jej umysł stawał się jaśniejszy, a krew zaczynała szybciej krążyć.

Znowu poczuła się młodą, silną kobietą. Tak, nadal była piękna - widziałato w spojrzeniach służących, które pomagały jej wejść do kadzi - isprawiało jej to przyjemność.

Łoże było przygotowane. Służąca trzymała gorące prześcieradłozagrzane przy kominku. Katarzyna wstała i ręką jęła otrzepywać kroplewody spływające po udach. W tej samej chwili dał się słyszeć na korytarzuodgłos kroków, drzwi się otwarły i do pokoju wtargnął nieznajomymężczyzna.

Katarzyna była tak zaskoczona, że zauważyła tylko wysoką sylwetkęintruza i jego jasne włosy. Wyrwawszy prześcieradło z rąk służącej,owinęła się nim pośpiesznie, nie zważając na to, że się zamoczy.

- Jak śmiesz? Wyjdź! Natychmiast wyjdź! - krzyknęła pełnaoburzenia.

Nieznajomy, nie spodziewając się takiego widoku, stał zrozdziawionymi ustami jak słup soli.

- Na co czekasz? Wyjdź! Chyba słyszysz, co do ciebie mówię? wykrzykiwała rozgniewana Katarzyna.

- Kim jesteś? - spytał w końcu nieznajomy.

- To nie twoja rzecz! Ale za to mogę ci powiedzieć, kim ty jesteś:nieokrzesańcem! Czy wyjdziesz wreszcie?

- Ale... ale - bełkotał nieszczęśnik.

- Bez żadnego ale! Czego jeszcze tu sterczysz?

Rozwścieczona Katarzyna porwała wielką gąbkę pływającą w kadzi ikapiącą od wody rzuciła w nieprzyjaciela, celując tak wprawnie, że pocisktrafił go w twarz, a woda spłynęła na błękitny żupan. Tym razemprzeciwnik postanowił się poddać. Mamrocząc pod nosem przeprosiny,uciekł, czyniąc okropny hałas ostrogami.

Wówczas Katarzyna wyszła z kąpieli z godnością obrażonejkrólowej, ale obie służące stały jak wryte, nie czyniąc najmniejszegoruchu, aby jej pomóc.

- No, co tak stoicie, moje panny? - spytała ostro.

- Czy szlachetna pani wie, kogo raczyła potraktować w ten sposób? wybełkotała wreszcie jedna z nich. - To pan Piotr de Breze! Zaufanykrólowej, a poza tym...

- Dosyć tego! - przerwała Katarzyna. - Nawet gdyby był królem,zrobiłabym to samo! A teraz wytrzyjcie mnie! Jest mi zimno...

Katarzyna nie bez pewnego rozbawienia wypędziła ze swych myśliniedyskretnego gościa, życząc sobie, aby nie było jej dane znowu kiedyśgo spotkać, gdyż czuła się ośmieszona.

* * *

Ale, jak na złość, właśnie jego pierwszego ujrzała następnego dnia wsali przyjęć, do której wezwała ją królowa. Rzecz dziwna, lecz wcale siętym nie przejęła. Spokojny sen, obfite śniadanie i dokładna toaletauczyniły cuda. Czuła, że jest innym człowiekiem, gotowym do walki naśmierć i życie.

Królowa przysłała jej cały stos ubrań do wyboru. Katarzyna wybrałasuknię z czarnego brokatu, do tego kamizelkę obszywaną sobolim futrem.

Na głowę nałożyła spiczasty stroik, z którego spływały potoki srebrzystegomuślinu. Jej wejściu towarzyszyły szepty zachwytu, lecz ona w milczeniuzbliżyła się do tronu królowej. W sali oprócz niej i Jolanty byli samimężczyźni, z których najwyższy niewątpliwie był Piotr de Breze, anajbardziej władczy Artur de Richemont. Obydwaj stali na stopniachtronu. Obok królowej, lecz nieco poniżej, zasiadał starzec w okularach,biskup Angers.

Konetabl wyszedł na spotkanie Katarzyny. Ukłoniwszy się, podał jejdłoń i wyszeptał:- Witaj wśród nas, pani de Montsalvy! Jesteśmy szczęśliwi, widząccię żywą i zdrową. Wiele wycierpiałaś dla naszej sprawy! Twój małżonekbył jeszcze taki młody, kiedy walczył u mego boku pod Azincourt*, alejego waleczność była dla innych przykładem. Kochałem go jak syna iopłakuję jego śmierć!

* Bitwa pod Azincourt, stoczona 25.10.1415 r., była jednym z ważniejszych starć wojny stuletniej. Doszło do niej w pobliżu miasta i zamku Azincourt (północna Francja), gdzie maszerującym z Normandii w kierunku portu Calais wojskom angielskim króla Henryka V zastąpiła drogę znacznie silniejsza armia Karola VI. Akcja sztuki „Henryk V" Williama Szekspira toczy się wokół tej słynnej bitwy. Katarzyna ujrzała w pełnym świetle twarz bretońskiego księciapooraną dawnymi szramami i parę jasnoniebieskich, szczerych oczu nadalwzbudzających zaufanie, jak wtedy, kiedy ujrzała go po raz pierwszy, wdniu jego zaręczyn z siostrą Filipa Burgundzkiego. Ten człowiek miał cośz niewzruszoności muru i z czystości ostrza szpady. Katarzyna uśmiechnęła się i położyła dłoń na jego dłoni.

- Panie, twoje przywitanie wzruszyło mnie bardziej, niźli mogłabymto wyrazić. Proszę cię, abyś rozporządził moją osobą tak samo, jakrozporządzałbyś moim ukochanym mężem, gdyby Bóg raczył mi gozostawić. Nie żądam niczego na tym padole, chcę tylko jednego - pomścićArnolda i oddać memu synowi to, co mu się należy.

- I tak się stanie, pani! Chodźmy! Ramię w ramię podeszli do tronu,gdzie czekała na nich królowa.

- Pokłoń się, moje dziecko, wielebnemu biskupowi i usiądź tutaj rzekła, wskazując Katarzynie aksamitną poduszkę leżącą na stopniu.

Kiedy Katarzyna usiadła, przystąpiono do prezentacji obecnychpanów. Oprócz Piotra de Brezego, który nie spuszczał z niej oczu, był tupan de Chaumont, małżonek młodej Anny, brat Anny, Jan de Bueil,Ambroży de Lore, Pregent de Coetivy, przyjaciel konetabla, wreszcie zboku skromnie wyglądający koniuszy Richemonta, Tristan Eremita.

Wszyscy młodzi, oprócz konetabla, który zbliżał się do czterdziestki. Pokolei każdy z nich złożył pocałunek na dłoni Katarzyny, a pan de Brezedorzucił jeszcze wymowne spojrzenie, od którego Katarzyna zaczerwieniłasię po czubek głowy. Odpowiedziała na nie surowym spojrzeniem iodwróciła głowę.

Głos zabrała królowa.

- Mości panowie! Teraz jesteśmy w komplecie, gdyż nie możemyliczyć na przybycie kapitanów La Hire'a i Xaintrailles'a, którzy walczą wPikardii. W czasie poprzedniego zebrania we wrześniu w Canneszawiązaliście spisek mający na celu usunięcie de La Tremoille'a. Niemuszę przypominać wam jego niecnych uczynków. Nie dość, że wydałJoannę d'Arc, że wprowadził terror w królestwie, że doprowadził króla donędzy, podczas gdy sam się wzbogaca, nie dość, że zrujnował i wrzucił dolochu najlepszego spośród nas, Arnolda de Montsalvy'ego, nie dość, żewydał Anglikom miasto Montargis należące do pani de Richemont, żewszczął wojnę na naszych ziemiach i że kazał puścić z dymem ispustoszyć swojemu sługusowi, Villi-Andradzie, Owernię, Limousin iLangwedocję, ten człowiek ośmiela się przeciwstawić próbom pojednania,których podjęliśmy się wraz z księciem Burgundii! Od ponad roku legatpapieski, kardynał de Sainte-Croix Mikołaj Albergati, naradza się zwysłannikami Burgundii, jak doprowadzić do zawarcia pokoju, a co w tymczasie robi La Tremoille? W październiku napada na Dijon i usiłuje doprowadzić do zamordowania księcia Filipa, odwodzi go od ugody zAnglikami! To nie może dłużej trwać! Nigdy nie uda nam się wypędzićAnglika i doprowadzić do pokoju w królestwie, dopóki wielki szambelanbędzie trzymał króla w swoich szponach! Panowie! Przysięgliście, żeFrancja się go pozbędzie! Słucham, co macie mi do zaproponowania!?

Kiedy królowa skończyła, zapanowała głęboka cisza. Katarzynawstrzymała oddech, rozważając usłyszane słowa. Zrozumiała, w jakimoddaleniu od tych wszystkich wydarzeń żyła dotąd. Odkryła też, z pewnymzdziwieniem, że wiadomość o próbie zamordowania jej dawnego amanta,Filipa Burgundzkiego, nie zrobiła na niej żadnego wrażenia. Tak jakby tociało innej kobiety, a nie jej własne płonęło wtedy w ramionach pięknegoksięcia.

Tymczasem oczy zebranych skierowały się na konetabla, który zespuszczoną głową i skrzyżowanymi na piersi ramionami trwał w głębokimzamyśleniu. Ciszę przerwał osiemdziesięcioletni biskup. Jego drżący głoszabrzmiał jak pęknięty dzwonek.

- Dwa razy już, wielmożny konetablu, usunąłeś od króla jegoniegodnych faworytów. Czyż miałbyś się zawahać teraz, kiedy trzeba touczynić po raz trzeci? Czymże różni się pan de La Tremoille od Piotra deGiaca, którego kazałeś wsadzić do wora i wrzucić do rzeki, albo od panaCamusa de Beaulieu, któremu kazałeś poderżnąć gardło? Dlaczego więcLa Tremoille ciągle jest przy życiu?

- Dlatego, że ten szakal potrafi się strzec. Ciągle ma się na baczności,gdyż wie, że jest znienawidzony. Przysięgliśmy, że zginie, lecz nie jest torzecz łatwa...

- Nie rozumiem, co was jeszcze powstrzymuje. To prawda, żyjesz zdala od dworu. Ale masz dosyć oddanych ludzi!

- La Tremoille otacza się tylko zaufanymi ludźmi, a król, którego nieodstępuje ani na krok, jest jego najlepszym strażnikiem - przerwałRichemont. - Od początku lata zamknęli się razem w fortecy w Amboise.

Nie, to nie chęci nam brak, lecz środków!

Na takie dictum biskup zerwał się na równe nogi, nie mogącopanować wzburzenia.

- Wprawny łucznik trafi do każdego celu! Kiedy La Tremoillewychodzi. .

- On nigdy nie wychodzi! Jest taki gruby i ciężki, że żaden koń niejest w stanie go udźwignąć. Podróżuje w zamkniętej karocy, otoczonystrażnikami, i nawet w nocy nie zdejmuje kolczugi.

- Uderzcie w nocy!

- On nie korzysta z królewskich apartamentów, które uważa zaniepewne. Na noc zamyka się w wieży, gdzie strzeże go pięćdziesięciuzbrojnych ludzi.

- A więc trucizna do posiłku! Richemont westchnął.

- Dania, które spożywa, i wino próbuje najpierw trzech oficerówkrólewskich - odpowiedział ponuro przyjaciel Richemonta, Pregent deCoetivy.

Pan de Bueil krzyknął ze złości, zerwał z nosa okulary i cisnął nimi oposadzkę.

- Czy tylko tyle masz nam do powiedzenia, panie konetablu? Czyprzyznajesz się do swej niemocy, a może pan de La Tremoille jest diabłemwcielonym? Na rany Chrystusa! Toż to człowiek z krwi i kości, otoczonyludźmi słabymi i przekupnymi, którzy sprzedadzą swoje przywiązanie zagarść złota!

- Ja osobiście strzegę się przywiązania, które można kupić, wielebnybiskupie. Potrzebny nam jest człowiek nie tylko zdolny do poświęcenia,ale i gotowy poświęcić swoje życie, gdyż trzeba uderzyć prawie że naoczach króla, a śmiałek nie wyjdzie z tego żywy. A więc, panowie, któryspośród was gotów jest wbić swój sztylet w gardło La Tremoille'a i umrzećnatychmiast od ciosów strażników?

Na pytanie konstabla odpowiedziała głęboka cisza. Rycerzespoglądali na siebie z zakłopotaniem. Serce Katarzyny napełniło sięgniewem. Byli wśród nich najdzielniejsi z dzielnych, a jednak żaden z nichnie wystąpił do przodu, każdy pragnął walczyć w blasku dnia, w chwale iszczęku broni, wśród łopotania chorągwi, lecz zabijać w cieniu, uderzyć zzasadzki po to, aby zginąć pod ciosami służby, tego ich duma nie mogłaznieść. A może nie ucierpieli wystarczająco od La Tremoille'a? Inaczejniczego bardziej by nie pragnęli niż jego głowy, i to za każdą cenę!

Ich zamki nie spłonęły, ich nazwiska nie zostały zbrukane i żaden znich nie utracił najdroższej sercu istoty!

Katarzyna poczuła w ustach gorzki smak żółci, a całym jej ciałemwstrząsnęła bezsilna złość i kiedy królowa głosem zdradzającym głębokieniezadowolenie powiedziała: „Ależ, mości panowie, musicie podjąć męskądecyzję", wstała z miejsca i uklękła przed tronem.

- Za pozwoleniem Waszej Wysokości, ja jestem gotowa podjąć sięzadania, przed którym uchylają się ci rycerze! Nie mam już nic dostracenia oprócz własnego życia... a ono nie ma dla mnie żadnegoznaczenia, jeśli mogę pomścić mego ukochanego męża. Racz tylkopamiętać, pani, o moim synu i opiekować się nim.

Wokół Katarzyny podniosła się wrzawa. W jednej chwili wszyscypanowie podbiegli do schodów, na których klęczała Katarzyna, a każdy znich zaciskał dłoń na rękojeści szpady.

- Niechaj Bóg mi przebaczy! - krzyknął Piotr de Breze z przejęciem.

- Wydaje mi się, że pani de Montsalvy uważa nas wszystkich za tchórzy!

Czy możemy dopuścić, aby nas tak znieważała?

Ze wszystkich stron odezwały się rozgniewane głosy, które przerwałlodowaty głos Katarzyny.

- Za pozwoleniem królowej i jaśnie pana konetabla, śmiem twierdzić,mości panowie, że szkoda tracić czas na próżną gadaninę! Nie chodzi o to,aby wyznaczyć najdzielniejszego z was, lecz aby na zimno zdecydować ośmierci człowieka i o tym, jakich środków należy do tego użyć. Otóż,mości panowie, żaden ze sposobów, o jakich tutaj wspomnieliście, niewydał mi się dobry.

W tej chwili rycerze rozstąpili się, dając przejście człowiekowizwanemu Tristanem Eremitą, który był koniuszym konetabla. Flamand zbladoniebieskimi oczami oraz zimną, niewzruszoną, zarazem pospolitą ipełną majestatu twarzą, miał około trzydziestu lat.

Zgiął kolano przed królową, czekając, aby mu pozwoliła mówić.

Richemont rzucił pytające spojrzenie na Jolantę, po czym rzekł:- Królowa pozwala ci mówić! Co masz do powiedzenia?

- To, co następuje: wielkiego szambelana nie można dopaść nazewnątrz, ponieważ w ogóle nie wychodzi; musi się więc to stać wsiedzibie króla.

- Właśnie to stwierdziliśmy - powiedział Jan de Breze zniezadowoleniem. - Innymi słowy, jest to niemożliwe!

- Być może jest to niemożliwe w zamku Amboise - ciągnął TristanEremita, nie tracąc rezonu - ponieważ gospodarz jest po jego stronie, leczbyłoby to możliwe w zamku, którego właściciel byłby naszymsprzymierzeńcem, na przykład w Chinon. Jego zarządca, pan Raoul deGaucourt, przyłączył się potajemnie do pana konetabla i jest mu całkowicieoddany!

Po plecach Katarzyny przebiegł zimny dreszcz; Raoul de Gaucourt...

Dawny zarządca Orleanu! Człowiek, który nienawidził Joanny d'Arc iwalczył z nią zajadle! Co takiego mógł mu uczynić La Tremoille, że takradykalnie zmienił obóz?

- To byłoby możliwe, gdyby udało się sprowadzić króla, a wraz znim La Tremoille'a do Chinon. Lecz wielki szambelan nie lubi Chinon,gdzie na każdym kroku żyje pamięć Dziewicy Orleańskiej, a mieszkańcyzachowali jej obraz w swych sercach. La Tremoille nigdy nie zgodzi sięzawieźć tam króla, znając jego słabą naturę. Bałby się, żeby król nieusłyszał w Wielkiej Komnacie echa głosu Joanny! Nie wie, że Gaucourtjest nasz, lecz nigdy nie zgodzi się zabrać króla do Chinon!

- A jednak musi go tam zabrać! - krzyknęła Katarzyna.

- Czy nikt nie ma na niego żadnego wpływu? Każdy człowiek majakiś słaby punkt, który wystarczy wykorzystać. Jaki jest słaby punktszambelana?

- Słusznie, szambelan ma dwie słabości: złoto i kobiety - rzuciłAmbroży de Lore, wysoki rudzielec, który nigdy się nie uśmiechał. Gdyby znalazła się taka kobieta, która zawróciłaby mu w głowie, być możepopełniłby jakieś głupstwo - mówił, przyglądając się z bezczelnąnatarczywością Katarzynie.

Jego intencja była tak jasna, że opanowało ją nagłe uczucie buntu. Zakogo ją uważał ten cyniczny człowiek? Czy miał zamiar wprowadzić dołóżka La Tremoille'a żonę Arnolda de Montsalvy'ego? Powstrzymała sięjednak od ostrej repliki, która cisnęła się na usta. . A może to nie jest takagłupia myśl? Od zawrócenia w głowie mężczyźnie do oddania się mu jestdługa droga, a kto wie czy...

Ale tok jej myśli przerwał gniewny głos Piotra de Brezego. On także,tak jak i wszyscy pozostali, pojął sens słów pana Ambrożego i rzucił się naniego czerwony ze złości.

- Jesteś szalony! Kogo masz na myśli? Zasługujesz, żebym ciwsadził twoje bezczelne słowa do gardła, mimo że jesteś moimprzyjacielem, gdyż nigdy nie dopuściłbym...

- Spokój, panie de Breze! - przerwała królowa. - W końcu naszprzyjaciel nie powiedział nic takiego, co mogłoby dotknąć panią deMontsalvy. Jedynie jego wzrok był niedyskretny. Zapomnijmy o tym!

- W każdym razie - powiedział Richemont - La Tremoille wystrzegasię wielkich dam. Są zbyt inteligentne, a ponadto ich pozycja pozwala imna porównania, które nie zawsze są dla niego korzystne. On lubi kobietyrozpustne, kobiety sprzedajne, zręczne w rozlicznych grach miłosnych, atakże piękne wieśniaczki, z którymi wyprawia, co mu się żywnie podoba.

- Zapominasz o młodych paziach, panie! - wtrącił sarkastycznieTristan Eremita. - Teraz wielki szambelan delektuje się jeszcze czymśinnym. Otóż od ponad miesiąca w fosach Amboise zainstalowała się grupaEgipcjan czy Cyganów. Mieszczanie boją się ich, gdyż oni kradną, przepowiadają przyszłość i potrafią rzucić urok. Z tego strachu są dla nich hojni.

Mężczyźni są kowalami lub grają na instrumentach. Kobiety tańczą.

Niektóre z nich są bardzo piękne, a La Tremoille czasem każe przysłaćktórąś do zamku dla swoich uciech i sądzę, że to bardziej jego wola niżgłód zatrzymuje tych ludzi w Amboise.

Katarzyna słuchała z wielkim zainteresowaniem mowy Flamanda,tym bardziej że zdawało się, iż zwraca się zwłaszcza do niej. Na razie niemogła jednak zrozumieć, do czego zmierza.

- A więc sugerujesz - rzekł wyniośle Jan de Bueil - że mamy sięzmówić z tymi dzikusami? Cóż za wspaniała gwarancja powodzenia!

Każdy z nich sprzeda nas La Tremoille'owi za parę kur!

- W żadnej mierze, panie - odpowiedział Tristan ze wzrokiemutkwionym w Katarzynie. - Sądziłem, że kobieta inteligentna, sprytna iodważna, w odpowiednim przebraniu...

- Do czego zmierzasz? - przerwał Breze podejrzliwie.

Tristan wahał się z odpowiedzią, ale Katarzyna zrozumiała, co miałna myśli i dlaczego obawiał się reakcji innych rycerzy. Odgadła jegopomysł wówczas, kiedy zaczął mówić o Cyganach. Ta myśl bardzo jej sięspodobała. Uśmiechnęła się do Flamanda i położyła dłoń na ramieniu panade Breze.

- Sądzę, że zrozumiałam myśl pana Tristana - powiedziała spokojnie.

- Chciał powiedzieć, że jeżeli za wszelką cenę chcę zemścić się na LaTremoille'u, jestem najlepszą osobą do zagrania tej roli!

Na takie słowa zapanowała nieopisana wrzawa. Wszyscy panowiezaczęli krzyczeć jednocześnie, lecz dominował cienki głos biskupa. TylkoAmbroży de Lore nie odzywał się ni słowem, jedynie jeden z kącików jegoust rozciągnął się w czymś, co od biedy można było nazwać uśmiechem.

Królowa musiała podnieść głos.

- Uspokójcie się, mości panowie! - rzekła stanowczo. - Pojmujęwasze wzburzenie na tak hardą propozycję, ale krzyki są namniepotrzebne. Jesteśmy w obliczu tak trudnej sytuacji, że najmniejszeszanse powodzenia... jak i najbardziej szalone, powinny być rozpatrzone zzimną krwią. Co do ciebie zaś, Katarzyno, czy zastanowiłaś się należycienad swoimi słowami i pomyślałaś o niebezpieczeństwie, na jakie sięnarazisz?

- Wszystko obmyśliłam, pani, i nie sądzę, aby było nie doprzezwyciężenia. Jeśli mogę służyć tobie i królowi, mszcząc się zanajdroższe mi osoby, będę uważała się za szczęśliwą.

Konetabl odszukał wzrok Katarzyny i wpił się weń swym błękitnymspojrzeniem niczym drapieżny ptak.

- Ryzykujesz życie na każdym kroku. Czy wiesz, że jeśli LaTremoille cię rozpozna, to nie ujrzysz świtu dnia następnego? Czy zdajeszsobie z tego sprawę?

- Wiem, panie - odparła z lekkim ukłonem - i przyjmuję to ryzyko! Aponadto chciałabym, abyś nie czynił go większym niż jest. Wielkiszambelan prawie mnie nie zna. Byłam dwórką królowej Marii i rzadkoznajdowałyśmy się w otoczeniu króla. La Tremoille widział mnie dwa lubtrzy razy, zawsze w otoczeniu innych dam dworu i tylko przelotnie, tak iżnie może mnie rozpoznać, zwłaszcza w przebraniu.

- A więc doskonale! Na wszystko masz odpowiedź, pani! Podziwiamtwoją odwagę.

Konetabl odwrócił się, chcąc powiedzieć coś do Tristana Eremity,ale przerwał mu Jan de Bueil.

- Zakładając, że przyjmiemy propozycję pani de Montsalvy i żepozwolimy jej zagrać tę niebezpieczną rolę, nie możemy mieć pewności,że uczyni to w sposób dosyć przekonujący. Ci Cyganie mają swoje dziwnezwyczaje...

- Zwyczaje, które znam - przerwała mu Katarzyna. - Moja wiernatowarzyszka, Sara, jest jedną z nich. Została ongiś sprzedana na targuniewolników w Wenecji.

- Lecz czy ci ludzie zgodzą się być naszymi wspólnikami? - spytałPiotr de Chaumont. - Są dzicy i wolni.

Na wąskich wargach Flamanda pojawił się uśmiech, w którym czaiłasię groźba.

- Ale kochają złoto i boją się kata. Wystarczy nastraszyć ich sznuremi obiecać ładną sumkę. A do tego ta Sara jest jedną z nich i z pewnościązostanie dobrze przyjęta... Jeśli pozwolisz, panie konetablu, ja samchciałbym zaprowadzić panią Katarzynę do obozu Cyganów. I będęutrzymywał z wami łączność.

- Sądzę, że ten plan jest dobry - odparł konetabl. - Zgadzam się. Czyktoś ma coś przeciwko niemu?

- Nie, nic - odparł biskup. - Boimy się tylko, że tak szlachetna iuczciwa pani ryzykuje swą duszę i ciało w niebezpiecznymprzedsięwzięciu...

- Nie ma obawy, Wasza Świątobliwość - rzekła Katarzyna. - Umiemsię bronić.

- Ale jest jedna sprawa, którą chciałbym wyjaśnić - nalegał biskup. Jak uda ci się zmusić La Tremoille'a, aby opuścił Amboise i udał się doChinon? Lubi Cyganki, zgoda, lecz nie sądzę, by pozwalał im sobą rządzić.

A ty nie będziesz w jego oczach nikim więcej niż jedną z nich...

Katarzyna roześmiała się i jej śmiech w cudowny sposóbrozchmurzył ponure czoła rycerzy.

- Co do tego, mam pewien pomysł, lecz pozwól, WaszaŚwiątobliwość, że go teraz nie wyjawię. Wiedz tylko, że mam zamiarwykorzystać najsilniejszą słabość szambelana: umiłowanie złota!

- A więc niechaj Bóg cię prowadzi, moja córko! Będziemy modlićsię za ciebie.

I podał Katarzynie do ucałowania lewą dłoń, na której lśnił wielkiszafir, a prawą uczynił na jej czole znak krzyża.

Serce Katarzyny bilo jak bęben. Nareszcie nadszedł czas walki, czasspotkania z szakalem w jego własnej norze!

- Panowie - zabrzmiał uroczyście głos królowej - zanim sięrozstaniemy, przysięgnijcie, że wiernie strzec będziecie naszego sekretu iże nie ustaniecie w wysiłkach, dopóki człowiek, któremu przysięgliścieśmierć, będzie przy życiu! Przysięgnijcie i niech nas wspomaga MatkaBoska i Jezus Chrystus!

Rycerze wyciągnęli prawe ręce nad krzyżem z szafirów, który biskupzdjął z szyi.

- Przysięgamy! - zakrzyknęli jednocześnie. - La Tremoille zginiealbo my zginiemy!

Potem, jeden za drugim, podchodzili do królowej i przyklękając najedno kolano, całowali jej dłoń, po czym wychodzili z wielkiej sali.

Jedynie Richemont i Tristan Eremita pozostali, aby omówićszczegóły wyprawy. Królowa rozmawiała z konetablem, a Katarzynapodeszła do Flamanda.

- Chciałam ci podziękować - powiedziała cicho. - Twój koncepturatował nas wszystkich i sądzę, że to znak przeznaczenia. Nie mogłeśprzecież wiedzieć, że moja służąca...

- A jednak wiedziałem, pani - odpowiedział Tristan. - Nie dziękujmi! To nie ja wpadłem na ten koncept, lecz ty sama mi go podsunęłaś!

- Wiedziałeś? Ale skąd?

- Wiem zawsze to, co chcę wiedzieć! Lecz nie obawiaj się: będęsłużył ci tak samo wiernie, jak służę konetablowi!

- Dlaczego? Wcale mnie nie znasz!

- To prawda, ale nie muszę spotkać kogoś dwa razy, aby poznać jegowartość. Będę ci służył z prostej przyczyny: mam na to ochotę!

Zagadkowy Flamand opuścił Katarzynę i zbliżył się do konetabla,zostawiając kobietę z jej myślami. Kim był ten dziwny człowiek, zwykłykoniuszy, który potrafił dowiedzieć się o niej wszystkiego? Było w nimcoś niepokojącego, lecz Katarzyna zdecydowała się przyjąć go jakotowarzysza przygody.

Spieszno jej było do Sary, poprosiła więc o pozwolenie odejścia.

Wychodząc z sali, natknęła się na Piotra de Brezego. Wydawał sięniezwykle poruszony.

- Łaskawa pani - zwrócił się do niej drżącym głosem. - Czy możeszofiarować mi kilka chwil rozmowy? Mam ci wiele do powiedzenia!

- Aż tyle? - spytała ironicznie Katarzyna. - Myślałam, że wszystkojuż sobie powiedzieliśmy wczoraj wieczorem!

Na wspomnienie tamtego spotkania Breze zawstydził się i Katarzynapomimo urazy zauważyła, że ten kolos - czerwieniący się jak dziecko - jestczarujący, a przy tym przystojny jak młody Bóg. Poczuła, że jej urazaznika jak za dotknięciem różdżki. Spojrzała na niego już nie tak surowo, anawet przyjęła jego dłoń. Podeszli do okna. Katarzyna usiadła nakamiennej ławie i podniosła oczy na olbrzyma.

- A więc słucham! Co masz mi do powiedzenia?

- Najpierw chciałem przeprosić cię, pani, za wczoraj. Wpadłem dotego pokoju, bo zazwyczaj ja go zajmuję. Nie wiedziałem, że jest zajęty.

- Wobec tego przebaczam ci. Czy o to ci chodziło?

Piotr de Breze nie odpowiedział od razu. Stał, mnąc nerwowo końceżupana.

- Muszę ci coś wyznać - wyrzucił wreszcie z siebie, nie próbującnawet podnieść oczu na Katarzynę.

Piotr de Breze nie spotkał dotąd równie pięknej kobiety, a blask jejfiołkowych oczu tak onieśmielał tego człowieka, przed którym uciekli lordScales i Thomas Hampton, że nie był w stanie wymówić słowa.

- Słucham - rzekła spokojnie Katarzyna.

Zacisnął dłonie, nabrał powietrza jak pływak rzucający się do wody irzekł:- Pani, odrzuć myśl o planie, nie idź tam! Po co ci to? Chcesz, aby LaTremoille zginął? Przysięgam, że pójdę tam sam i w obliczu króla zadammu śmiertelny cios w twoim imieniu!

- To by było wystawienie się na pewną zgubę. Król kazałby cięwrzucić do lochu i stracić!

- Co mi tam! Wolę to, niż widzieć, jak narażasz życie! Na litośćboską... zrezygnuj z tego! Miej litość dla siebie.. i dla mnie! Nie umiemdobierać słów, jestem niezręczny... - ale wiesz już, że cię kocham, niemuszę ci tego mówić...

- I kochając mnie, chcesz dla mnie umrzeć? Piotr upadł do jej stóp,wznosząc na Katarzynę przepełnione uczuciem oczy.

- Niczego nie pragnę bardziej! - wyszeptał.

- A ja chcę, abyś żył! Musisz wiedzieć, że to, co mnie popycha dotego czynu, to pamięć człowieka, którego nazwisko noszę, jedynegoczłowieka, którego kochałam i zawsze będę kochać!

- Och! Nie mam nadziei, że kiedyś mnie pokochasz - westchnął. Widywałem często kapitana de Montsalvy'ego, kiedy jeszcze byłemzwykłym paziem, a potem koniuszym, i podziwiałem go jak żadnegoinnego rycerza. A także zazdrościłem mu. Był taki, jaki ja chciałem być:silny, odważny, pewny siebie! Która kobieta, mając miłość takiegomężczyzny, chciałaby drugiego?... Ja wcale nie mam złudzeń...

- A jednak - przerwała Katarzyna, nie chcąc dać poznać po sobiewzruszenia - każda kobieta mogłaby być dumna, kochając cię.

- Ale w porównaniu z nim jestem niczym? Czy to chciałaś mi dać dozrozumienia przed chwilą? Czy kochałaś go do tego stopnia?

Na wspomnienie utraconego szczęścia serce Katarzyny napełniło siębólem. Jej ciałem wstrząsnął szloch, a po policzkach popłynęły łzy.

- Nadal kocham Arnolda najbardziej na świecie! Oddałabym życie izbawienie mej duszy za jedną choćby godzinę z nim. Widzisz więc, żeniczego przed tobą nie ukrywam. Przed chwilą mówiłeś mi oniebezpieczeństwie, na jakie się narażę. Wiedz zatem, że gdybym nie miałasyna, już dawno szukałabym śmierci. .

- A więc widzisz, pani, że musisz żyć! Pozwól mi sobie pomóc, chcębyć twym przyjacielem i obrońcą. Jesteś taka bezbronna, taka delikatna.

Przysięgam, że nie będę ci się narzucać ze swoją miłością, niczego niebędę żądać, pozwól mi tylko, abym został twoim rycerzem. Wyjdź zamnie! Mam dobre nazwisko, fortunę.. i wiele ambicji.

Katarzyna była tak zaskoczona, że nie wiedziała, co odpowiedzieć.

- Jesteś szybki, panie rycerzu! - rzekła, wstając z ławy. - Ile masz lat?

- Dwadzieścia trzy!

- Ja mam prawie dziesięć lat więcej!

- Cóż to szkodzi! Masz wygląd młodej dziewczyny i jesteśnajpiękniejszą kobietą, jaką kiedykolwiek nosiła ziemia! Czy chcesz, czynie, będziesz damą mego serca i odtąd będę nosił tylko twoje barwy!

- Moje barwy to barwy żałoby, panie. . Czy zanim mnie spotkałeś,nie miałeś damy serca?

Ku wielkiemu zdumieniu Katarzyny Piotr de Breze zrobił okropnygrymas i krzywiąc się, powiedział z wyraźną niechęcią:- Damy nie mam, nie! Mam narzeczoną. Nazwa się Joanna deBecCrespin i.. jest taka brzydka, że nie mogę tego opisać.

Katarzyna wybuchnęła śmiechem i atmosfera od razu stała się mniejnapięta. Piotr także się roześmiał. Katarzyna spontanicznie wyciągnęła doniego obie dłonie, w których rycerz ukrył twarz.

- Pilnuj narzeczonej, Piotrze, a dla mnie zachowaj przyjaźń. Bardzojej potrzebuję.

Rycerz rzucił na nią spojrzenie pełne nadziei.

- Czy mogę czuwać nad tobą, nosić twe barwy i bronić cię?

- Oczywiście! Jednakże pod warunkiem, że nie uczynisz nic, comogłoby przeszkodzić moim planom. Przyrzekasz?

- Przyrzekam... - odparł rycerz bez specjalnego entuzjazmu. - Alebędę czuwać w Amboise przez cały czas, gdy ty tam będziesz, a gdybystało ci się coś złego...

Twarz Katarzyny spoważniała, oczy pociemniały, a w kącikach ustpojawiła się zmarszczka zaciętości.

- Jeśli zginę, wykonując zadanie, i jeśli naprawdę mnie kochasz,wtedy zrób to, co mi zaoferowałeś. Jeśli umrę, zabij ze względu na pamięćo mnie wielkiego szambelana! Zrobisz to?

Piotr de Breze wyciągnął szpadę i zacisnąwszy dłoń na rękojeści,wyrzucił z siebie jednym tchem:- Przyrzekam na święte relikwie znajdujące się w tej szpadzie!

Przyrzekam!

Rozdział szósty

Mistrz Wilhelm

Wchodząc do pokoju, Katarzyna ze zdziwieniem ujrzała, że Sarabierze się za łby z Tristanem Eremitą. Jej wrzaski słychać było aż naschodach, za to Flamand odpowiadał jej o wiele spokojniej. PrzybycieKatarzyny przerwało szarpaninę. Sara, czerwona ze złości, miałaprzekrzywiony czepek.

- Co tu się wyprawia? - spytała Katarzyna. - Wasze krzyki słychać ażna galerii!

- Ja nie podnosiłem głosu, pani! - tłumaczył się Tristan.

- To mi nie wyjaśnia przyczyny waszej zwady. A zresztą... niewiedziałam, że się znacie.

- Poznaliśmy się przed chwilą - wyjaśnił Flamandczyk bezentuzjazmu. - I muszę ci od razu zakomunikować, łaskawa pani, że twojasłużąca nie zgadza się z naszymi planami.

Te słowa jeszcze bardziej podsyciły rozjątrzenie Sary, które tymrazem obróciło się przeciw Katarzynie.

- Jesteś szalona! Chcesz przebrać się za Cygankę i w takim strojuzbliżyć się do szambelana? Powiedz mi po co? Żeby tańczyć przed nim jakSalome przed Herodem?

- W rzeczy samej! Z tą wszakże różnicą, że stawką będzie jegowłasna głowa! Doprawdy zadziwiasz mnie, Saro. Myślałam, że ucieszyszsię, mogąc odwiedzić swoich.

- Nie ma żadnej pewności, że to są ludzie z mego plemienia. Ja nienależę do każdego wędrownego szczepu. Jestem z potężnego plemieniaKalderas, które kiedyś wędrowało za hordami Czyngis Chana, i nie mażadnego dowodu na to, że ludzie obozujący pod Amboise są z z nimspokrewnieni.

- Żeby to sprawdzić, najlepiej do nich pójść! - przerwał Tristan.

- Nie wiesz, co mówisz. Ci Cyganie to mogą być Dżaci, a oni mnienie przyjmą...

- Dosyć tego! - przerwała zniecierpliwiona Katarzyna. - Ja udam siędo Cyganów z panem Eremitą. Ty możesz zostać tutaj. Kiedy ruszamy,panie?

- Jutro w nocy.

- Dlaczego nie tej nocy?

- Dlatego, że tej nocy czeka nas inne zadanie. Czy mogę cię prosić,pani, abyś zdjęła nakrycie głowy?

- A może jeszcze suknię? - rozzłościła się Sara. - Toaleta damy niejest przeznaczona dla męskich oczu!

- Toteż nie chcę cię zastąpić. Muszę tylko coś zobaczyć.

Katarzyna posłusznie wyciągnęła szpilki, które podtrzymywały jejstroik, i rozpuściła włosy, które złotym deszczem opadły na ramiona.

- Szkoda, że nie są dłuższe... To może wydać się dziwne, gdyżwszystkie te diabelskie Cyganki mają długie, czarne włosy sięgające dopasa. .

W jednej sekundzie Sara skoczyła Tristanowi do oczu, krzycząc, żeona także jest taką „diabelską Cyganką" i żeby miał się na baczności.

Katarzyna z trudem odciągnęła rozjuszoną kobietę od jej ofiary.

- No, uspokój się, Saro! Pan Eremita nie chciał cię obrazić!

Powiedział, co mu ślina na język przyniosła. Nieprawdaż, Tristanie?

- Właściwie... - tłumaczył się Tristan bez większego przekonania. Mój język był zbyt szybki, ot co! Ale wracajmy do twoich włosów,Katarzyno.

- Obcięłam je jakiś rok temu. Czy to wielka przeszkoda?

- Nie, nie. Nie mamy wiele czasu! Czy możesz udać się ze mną nawyprawę do miasta dziś wieczorem, Katarzyno?

- Tam gdzie ona, tam i ja! - oświadczyła Sara. - I chciałabym poznaćtakiego, który mi w tym przeszkodzi!

Flamandczyk ciężko westchnął i spojrzał krzywo na Cygankę.

- Jeśli musisz... Podobno umiesz trzymać język za zębami. A więcczy pójdziesz ze mną, Katarzyno?

- Oczywiście! Przyjdź po nas, kiedy nadejdzie stosowna chwila.

Będziemy na ciebie czekać! Dokąd pójdziemy?

- Nie zadawaj żadnych pytań i postaraj się mi zaufać!

Sara, mile połechtana komplementem Tristana, uspokoiła się izabrała do czesania swojej pani. Przez chwilę Flamandczyk przyglądał sięzręcznym rękom Cyganki uwijającym się wokół głowy Katarzyny.

- Dziś wieczorem trzeba będzie włosy ukryć, a jutro najstosowniejszy będzie męski strój - powiedział Tristan.

W tej chwili Sara upuściła grzebień i spinki, stanęła przedFlamandczykiem podpierając się pod boki i przytknąwszy swój nos dojego nosa, wycedziła:- Nie licz na mnie, mój chłopcze! Możesz przynieść męski strój dlapani - a myślę, że ona to lubi - lecz jeśli chodzi o mnie, to żadna siła niezmusi mnie nigdy więcej do wciskania się w te śmieszne rury, którenazywacie getrami, ani w te nie mniej śmieszne krótkie tuniki nazywaneżupanami. Jeśli chcecie, abym przebrała się za mężczyznę, znajdźcie mimnisi habit. Przynajmniej można się w nim ruszać!

Tristan otworzył usta, żeby coś powiedzieć, lecz widząc Sarę w takbojowej postawie, uśmiechnął się tylko, po czym oznajmił:- Właściwie nie jest to zły pomysł... A więc do wieczora, Katarzyno!

* * *

Dawno przebrzmiały dźwięki dzwonów na Anioł Pański, kiedyKatarzyna, Tristan i Sara opuścili zamek i zagłębili się w dzielnicęhandlową otaczającą katedrę Świętego Maurycego. Wszystkie okiennicebyły pospuszczane, tylko przez szpary można było tu i ówdzie dostrzecświatło świecy lub lampki oliwnej. Miasto, nad którym królowały strzelistewieże katedry, wkrótce miało zagłębić się we śnie.

Trzy cienie przesuwały się bezszelestnie wąskimi uliczkami.

Katarzyna i Sara odziane w ciemne płaszcze, z głowami ukrytymi wkapturach, były prawie niewidoczne na tle czarnych murów. Tristannasunął na oczy wielki, czarny kapelusz, osłaniając się od deszczu. Brukbył śliski, a w powietrzu unosiła się woń ryb.

- To ulica Rybaków - objaśnił. - Wkrótce będziemy na miejscu.

Kobiety przyśpieszyły kroku. Niebawem zapach ryb zastąpiła mdławoń atramentu i kleju. Byli na ulicy Wytwórców Pergaminu. Wokółpanowały ciemności, tylko z jednego okna przenikały wąskie strużkiświatła. Tristan zatrzymał się przed tym oknem, a raczej przed drzwiamiznajdującymi się tuż poniżej. Oczom Katarzyny, przyzwyczajonym dociemności, ukazał się krzywy, jakby zgarbiony dom zbudowany zkamienia. Drzwi były niskie, lecz solidnie wzmocnione żelaznymićwiekami. Nad nimi wisiał szyld przedstawiający kartkę pergaminu olekko zawiniętych rogach.

Tristan chwycił za kołatkę i powoli, trzy razy, zastukał. Po chwilidobiegł ich cichy odgłos kroków. Drzwi otworzyły się bez hałasu i naprogu ukazała się drobna staruszka w popielatej sukience, białym fartuszkui białym czepku.

- Mistrz Wilhelm czeka na ciebie, panie, i na was, szlachetne panie!

W głębi wąskiego korytarza widać było schody oświetlone lampkąoliwną. Nagle dał się słyszeć gromki głos dochodzący z góry.

Katarzyna zadrżała. Ten głos był podobny do głosu Waltera! Jednakgdy po chwili jego właściciel ukazał się na schodach, okazało się, że niema ani włosów, ani brwi, ani brody, za to jego policzki i czoło usiane sądziwnymi czerwonymi plamami. Spod nasuniętego na czoło czarnegoberetu spoglądały przekrwione, zmęczone oczy. Katarzyna musiała powstrzymać odruch obrzydzenia na widok tak odpychającej istoty.

Maszkara przypatrywała się jej uparcie, zacierając ręce i bez przerwyoblizując spieczone wargi.

- A więc to jest ta dama, której skóra ma pociemnieć... Najpierwwsadzimy ją do kąpieli. . a potem zajmiemy się włosami...

Katarzyna cofnęła się odruchowo, a Sara zmarszczyła brwi.

- Do kąpieli? - wystraszyła się. - Ale ja...

- To konieczne! - odparł mistrz Wilhelm z wielkim namaszczeniem. Twoja skóra musi zmienić kolor!

Sytuacja stała się napięta i Tristan zrozumiał, że czas wkroczyć doakcji.

- To będzie kąpiel ziołowa, pani Katarzyno, która nie może nikomuzaszkodzić. Sara pani pomoże. Myślę jednak, że najpierw muszę ciprzedstawić mistrza Wilhelma. Od lat zajmuje się sztuką zdobniczą i jestjednym z najlepszych w tym zawodzie we Francji. Oprócz tego, przez długi czas był jednym z najwyśmienitszych członków Bractwa Męki Pańskiej,które w Paryżu wystawiało przepiękne misteria. Sztuka makijażu i zmianawyglądu nie mają przed nim tajemnic. Niejedna szlachetnie urodzona zAngers, widząc swe siwiejące włosy, dyskretnie ucieka się do jegopomocy.

Człowieczek ciągle zacierał ręce, słuchając z przymkniętymipowiekami mowy pochwalnej Flamandczyka. Katarzyna, której przezmoment wydawało się, że trafiła do gniazda czarownic, teraz trochę sięuspokoiła i chcąc okazać nieco uprzejmości, zaczerpnęła powietrza ispytała:- A teraz nie wystawiasz misteriów?

- Wojna, szlachetna pani, i nędza panująca w Paryżu rozproszyłynasze bractwo. Ponadto z moim wyglądem wolę się nie pokazywać nadeskach scenicznych. .

- Miałeś wypadek, panie? Wilhelm zachichotał nerwowo.

- Niestety! Pewnego dnia, kiedy wcielałem się w postać szatana iporuszałem się wśród płonących żywicą pochodni przedstawiającychpiekło, mój kostium się zapalił. Byłem na granicy śmierci... ale udało misię przeżyć... w stanie takim, jak widzisz... Pozostała mi moja sztukazdobnicza i rady, których udzielam, kiedy jakaś trupa daje przedstawienie.

A teraz chodź ze mną, szlachetna pani. Kąpiel czeka i nie należy dopuścić,żeby wystygła.

Czarownik ruszył przodem, prowadząc Katarzynę do swojejpracowni. Było to przytulne pomieszczenie, wypełnione zwiniętymirulonami pergaminu, pełne słojów z kolorowymi farbami, pędzli cienkichjak włosek zrobionych ze świńskiego włosia lub z sierści kuny leśnej. Napulpicie leżała wielka stronica mszału, na której złotym tle mistrz Wilhelmmalował miniaturę Ukrzyżowania. Wzrok Katarzyny zatrzymał się nazaczętym dziele.

- Jesteś, panie, wielkim artystą - powiedziała z przejęciem.

W zmęczonych oczach mistrza Wilhelma błysnęła duma.

- Szczera pochwała jest zawsze miła sercu - odparł. - Tędy,szlachetna pani.

Mały gabinet, do którego weszli po odsunięciu zasłony, tym razemprzypominał całkowicie gniazdo czarownic. Wokół paleniska z cegieł,przy którym stała wielka balia pełna gorącej, ciemnej wody, walało sięmnóstwo słoi, retort oraz wypchanych zwierząt.

Katarzyna spojrzała nieufnie na brunatny płyn, w którym miano jązanurzyć.

- Co wsypaliście do wody? - spytała podejrzliwie.

- Zioła, same zioła - odpowiedział z kamiennym spokojem mistrzWilhelm. - Pozwolicie, że ich skład pozostanie moim sekretem. Mogętylko powiedzieć, że są wśród nich także łupiny z orzechów... Teraz,piękna pani, musisz się w nich zanurzyć aż po szyję i polewać twarz jaknajczęściej. Po kwadransie efekt gotowy!

- I jak będę wtedy wyglądać?

- Będziesz miała ciało tak śniade jak ta szacowna osoba, która citowarzyszy.

- I... już na zawsze taka zostanę? - zaniepokoiła się Katarzyna,wyobraziwszy sobie minę teściowej i małego Michała, gdyby ją ujrzeliprzemienioną w Cygankę.

- Nie, nie obawiaj się. Kolor będzie stopniowo znikał. Po dwóchmiesiącach nie zostanie ani śladu. Pośpiesz się, bo woda stygnie!

Po tych wyjaśnieniach mistrz, jakby niechętnie, ruszył ku wyjściu.

Sara zasunęła starannie zasłony, zasłoniwszy swoimi szerokimi plecamiszparę, która przecież mogła pozostać. Katarzyna rozebrała się szybko izamknąwszy oczy, zanurzyła się w tajemniczej kąpieli. Jej nozdrzanapełniły się słodkawą, lecz równocześnie pieprzową wonią. Woda byłamiła i ciepła i obrzydzenie Katarzyny nagle zniknęło. Wstrzymując oddechi zamykając oczy, zanurzyła głowę raz, dwa razy, dziesięć razy.

- No i jaka jestem? - spytała niespokojnie Sarę, która podała jej sucheprześcieradło.

- Teraz można cię wziąć za moją córkę! Niesamowite! Trzeba tylkozrobić coś z twoimi jasnymi włosami.

Do uszu kobiet doszedł głos mistrza.

- Skończyłyście? Ale jeszcze się nie ubieraj, poplamiłabyś ubranie!

Owinięta prześcieradłem Katarzyna przeszła do pomieszczenia obok,gdzie czekali na nią obaj mężczyźni. Na trójnogu stała miska pełna gęstej,czarnej mazi. Mistrz wskazał Katarzynie taboret z czerwoną poduszką, agdy usiadła, pokrył jej włosy mazią o mocnej, nieprzyjemnej woni.

Tristan skrzywił się, ściskając sobie nos.

- Co za okropieństwo! Czy kobieta może być pociągająca,wydzielając podobny smród?

- Kiedy balsam zadziała za około godzinę, umyjemy włosy,pozbawiając je przykrej woni.

- Z czego jest zrobiony?

- Z galasówki, rdzy, rzymskiego witriolu i baraniego mięsa.

Wszystkie te składniki zostały roztarte, przedestylowane i zmieszane złojem.

- O, szalony! Rzymski witriol może ją zabić! - krzyknęła Sara.

- Uspokój się, kobieto! We wszystkim trzeba umieć zachowaćwłaściwą miarę! Każda trucizna jest śmiertelna, jeśli zostanie użyta wnieodpowiedniej ilości...

Długie palce mistrza pieściły delikatnie włosy Katarzyny. Masującjej płową głowę, mówił sam do siebie:- To prawdziwa zbrodnia, żeby czernić tak jasne, błyszczące włosy,ale nie zaszkodzi to urodzie pięknej pani. Będzie jeszcze bardziejpociągająca...

- A czy ten czarny kolor wyblaknie również? - spytała Katarzyna.

- Niestety, nie! Włosy muszą odrosnąć i stopniowo można będzieprzycinać czarne końce.

- Ja się tym zajmę! - rzuciła Sara.

Katarzyna powstrzymała westchnienie. Nie żeby żałowała nowegopoświęcenia, nie! Ale myśl, że będzie musiała obciąć włosy, była dla niejprzykra.

Przez całą godzinę trzymała na głowie balsam, którego wyziewypaliły jej oczy i skórę. Aby ją rozerwać, Wilhelm wziął w ręce wiolę idelikatnie trącając struny, zanucił półgłosem:Drży ostatni liść Jesień żniwo zbiera U cmentarza bram Zimne serce me... Piosenka była smutna, muzyka łagodna, a mały człowieczek oddawałsię swej muzie zupełnie. Katarzyna zapomniała o całym świecie. Tristan iSara siedzieli zasłuchani. Kiedy przebrzmiały ostatnie tony, mistrzWilhelm odłożył wiolę na bok i rzekł:- Czasami wzywa mnie królowa, kiedy źle się czuje, i prosi, żebymjej zaśpiewał. Znam wiele ballad i pieśni z jej rodzinnej Aragonii. Lubiędla niej śpiewać, bo to szlachetna pani o wielkim sercu.

Mówiąc, usuwał balsam z włosów Katarzyny. Potem umył je ienergicznie wysuszył. Były kruczoczarne. Następnie wyjął z kuferka małezawiniątko, w którym znajdowały się długie, czarne pasemka włosów, izaczął upinać je we włosach Katarzyny, pokazując Sarze, jak należy torobić.

- Z wiekiem włosy rzedną, a ten fortel pozwala na zachowanie bujnejfryzury.

Potem nabrał trochę czarnej maści z małego srebrnego puzderka iposmarował nią brwi i rzęsy swej ofiary.

- Są ciemne i grube, ale trzeba je trochę przyczernić. Czy wiesz, pani,że bardzo ci w tym do twarzy? - spytał mistrz, podając Katarzynie małe,okrągłe lusterko.

Katarzyna spojrzała na swe odbicie i krzyknęła zaskoczona. To byłaona sama, a jednocześnie ktoś inny. Jej fiołkowe oczy w czarnej oprawierzęs i brwi zdawały się jeszcze bardziej niezgłębione, na opalonej twarzyusta zdawały się czerwieńsze, a zęby bielsze. Była inna, zniewalającofrywolna i niebezpieczna. Tristan przyglądał się jej, nie ukrywajączadowolenia.

- Nie oprze ci się! - stwierdził z przekonaniem w głosie. - Dobrarobota, mistrzu Wilhelmie! Weź to... i trzymaj język za zębami!

Podał mu pękatą sakiewkę, lecz, o dziwo, gospodarz odepchnąłwyciągniętą dłoń.

- Jak to, odmawiasz przyjęcia zapłaty za swój trud?

- Nie... nie, panie, lecz nie w taki sposób! - Odwrócił się w stronęKatarzyny, która nadal przeglądała się w lusterku. - Złota mam poddostatkiem, lecz... jeśli piękna pani pozwoli mi pocałować swą dłoń, będęsię czuł wynagrodzony stokrotnie.

Katarzyna, nie zastanawiając się i zapominając o obrzydzeniu, jakiew niej na początku wzbudził ten człowieczek, wyciągnęła w jego kierunkuobie dłonie.

- Dziękuję ci, mistrzu Wilhelmie! Oddałeś mi przysługę, której nigdynie zapomnę!

- Skromny zakamarek w najdalszym zakątku twej pamięci uczyni zemnie najszczęśliwszego z ludzi! I znikome miejsce w twoich modlitwach. .

gdyż bardzo ich potrzebuję. - To mówiąc, wręczył Katarzynie małe,srebrne puzderko z czarną maścią, potem drugie, podobne, zawierającegęsty, czerwony krem i malutką flaszeczkę. - Czerwienią ożywisz swewargi. Córy bohemy mają ogień pod skórą, twoje usta zaś są zbyt blade.

We flaszeczce są mocne perfumy. Używaj ich z umiarem, gdyż jedna ichkropla wystarczy, aby rozpalić każdego mężczyznę!

* * *

Dochodziła północ, kiedy Katarzyna i jej towarzysze stanęli u bramzamku. Nie spotkali po drodze żywej duszy oprócz czarnego kota, który zprzeciągłym miauknięciem przebiegł im drogę, na co Sara przeżegnała siępośpiesznie.

- Zły znak... - wymamrotała.

Katarzyna postanowiła jej nie słuchać. Po opuszczeniu domu mistrzaWilhelma poczuła, że jest inną kobietą. Teraz musi przybrać jeszcze nowenazwisko. Katarzyną de Montsalvy stanie się na powrót po spełnionejzemście... Wtedy, za pomocą alkoholu etylowego, jak radził mistrzWilhelm, zetrze resztki makijażu, obetnie czarne włosy, które teraz wydałyjej się tak samo sztuczne jak pasemka dopięte przez mistrza, i wróci doOwernii, by żyć blisko ukochanego...

Kiedy wróciła do swego pokoju, zrzuciła odzienie i stanęła przeddużym polerowanym lustrem, w którym mogła zobaczyć całą swojąsylwetkę. Jej skóra była tak ciemna jak skóra Sary, a przy tym gładka idelikatnie połyskująca w świetle lampki oliwnej. Ciało wydawało sięszczuplejsze i bardziej sprężyste. Czerwone usta rozchylały się jak egzotyczna orchidea, a ciemne oczy błyszczały jak gwiazdy pod czarnymiłukami brwi.

- Prawdziwa z ciebie diablica - wyszeptała Sara.

- I dopóty będę diablicą, dopóki człowiek, którego nienawidzę, niezginie!

- A czy pomyślałaś o innych mężczyznach, których będzieszprzyciągać i przed którymi nie obroni cię teraz ani twoje nazwisko, anipozycja? Staniesz się tylko zwykłą Cyganką, którą można zgwałcić,powiesić albo spalić na stosie wedle gustu i upodobania, a zarazem istotąniebezpieczną, przeklętą.

- Wiem. I będę się bronić wszelkimi sposobami. Użyję wszystkichśrodków, aby dojść do celu!

- A czy oddasz się mężczyźnie, jeśli zajdzie taka potrzeba?

- Nawet samemu katu, jeśli los tak zechce! Nie jestem już Katarzynąde Montsalvy, lecz dziewczyną twojej rasy. I nazywam się... No, właśnie...

Jak mnie nazwiesz?

Sara zamyśliła się na chwilę, po czym oznajmiła:- Tchalai... To znaczy „gwiazda" w naszym języku... Dopóki jednaktam nie dotrzemy, będziesz dla mnie Katarzyną! Nie, nie podoba mi się towszystko!

Katarzyna odwróciła się i ze złością krzyknęła:- A myślisz, że mnie się to podoba? Ale nie zaznam spokoju, dopókinie pomszczę Arnolda, spalonych dóbr Montsalvy i mego syna! Inaczejmoje życie nie będzie nic warte!

* * *

Rankiem Katarzyna siedziała posłusznie na taborecie i poddawała sięzabiegom Sary, która przyczepiała jej sztuczne pasemka, kiedy zapukanodo drzwi. Na progu stanął Tristan Eremita. Zrobiwszy kilka kroków,znalazł się w kręgu światła padającego z okna na posadzkę. Był blady jakpapier i z ledwością mógł wymówić słowo.

- Co ci się stało? - zaniepokoiła się Katarzyna.

- Mnie nic... Ale tej nocy mistrz Wilhelm został zasztyletowany wswoim domu... Służąca odkryła ciało nad ranem, kiedy poszła go obudzić. .

przed śmiercią był torturowany...

Nastąpiła straszliwa cisza. Katarzyna poczuła, że słabnie, leczznalazła jeszcze dosyć siły, aby spytać:- Czy myślisz, że to przez nas?

Tristan nie odpowiedział, tylko opadł ciężko na taboret. Jego twarzpostarzała się nagle o dziesięć lat. Sara wlała trochę wina do kubka ipodała go Flamandczykowi.

- Pij, to ci dobrze zrobi.

Tristan wypił wino jednym haustem.

- Odpowiedz szczerze, czy to z powodu wykonanej pracy?

Tristan wzruszył ramionami.

- Kto to wie? Mistrz Wilhelm miał z pewnością nieprzyjaciół, gdyżzajmował się różnymi ciemnymi sprawkami. Niejedna dziewczynaoczekująca dziecka została przez niego uwolniona od kłopotu... Być możeto tylko zbieg okoliczności. .

- Jednak ty w to nie wierzysz?

- Uczciwie mówiąc, nie wiem. Chciałem się dowiedzieć, co w tejsytuacji postanowicie. Możecie zmienić decyzję, a w takim przypadkuzwołam radę na nowo. - Wstał z miejsca, lecz Katarzyna powstrzymała gojednym szybkim gestem.

- Nie! Zostań! Przed chwilą wystraszyłam się, to prawda! Byłeś takiblady. Ale teraz wyglądasz już lepiej. Nie mam zamiaru się wycofać.

Sprawy zaszły za daleko. Plan jest dobry i mam zamiar wykonać go co dojoty! Ty, jeśli taka jest twoja wola, możesz od nas odstąpić!

Na twarzy Flamandczyka pojawił się straszny grymas.

- Bierzesz mnie za tchórza, Katarzyno? Kiedy podejmuję się jakiegośzadania, zmierzam prosto do celu, nie bacząc na nic! Jeżeli chcecie,możemy wyruszyć choćby dziś w nocy. Mam glejt, który otworzy przednami bramy miasta. Lepiej, żeby nikt nie widział, jak opuszczamy zamek.

Nie powinnaś też dzisiaj wychodzić ze swego pokoju. Odpoczywaj inabieraj sił. Będą ci potrzebne. Królowa sama przyjdzie do ciebie ponieszporach.

- A więc zgoda!

- W takim razie mogę powiedzieć panu de Brezemu, że jesteścierpiąca i nie chcesz z nikim się widzieć? - spytał Tristan, wskazującpalcem drzwi. - Od godziny chodzi tam i z powrotem.

- Powiedz mu, co ci się podoba, na przykład... że przyjmę go jutro.

Flamandczyk odpowiedział szerokim uśmiechem na uśmiech,którym obdarzyła go Katarzyna. Jedynie Sarze nie było do śmiechu.

- Zdajesz sobie sprawę z tego, że to prawdziwe gniazdo os?

Młoda kobieta wzruszyła tylko ramionami i odparła:- Nie dbam o to!

Rozdział siódmy

Cyganie

Oto gniazdo, z którego musimy wykurzyć dziką bestię - ozwał sięTristan Eremita, wskazując końcem bicza zamek majaczący po drugiejstronie rzeki. - Widzicie, jak jest strzeżone?

Troje jeźdźców stojąc nad brzegiem Loary, w pobliżu starego mosturzymskiego, patrzyło w kierunku gniazda wroga, z którym wkrótce mielisię zmagać. Katarzyna uważnie przyglądała się skalistej ostrodze,rozciągniętej wzdłuż rzeki jak śpiący lew, górującej nad nią fortecy:surowe, czarne mury, dwanaście masywnych wież, ciężka baszta,hurdycje* i machikuły**, które musiały być często używane, wszystko toodcinało się ponuro od nadrzecznego krajobrazu, nad którym unosił się jużlekki, lecz wyczuwalny powiew wiosny. Jedynie las chorągwi łopoczącychnad murami przydawał nieco wesołości tej smętnej budowli.

* Hurdycja - drewniany ganek w górnej części murów obronnych, zaopatrzony w otwory strzelnicze. ** Machikuł - w murach obronnych wysunięty ganek z otworami w podłodze, przeznaczonymi do miotania przez nie pocisków, lania gorącej smoły itp. Sara opuściwszy na plecy mnisi kaptur, spojrzała na zamek znieufnością.

- Jeśli tam się dostaniemy, to nie wyjdziemy z niego żywi!

- Udało nam się wyjść z bardziej niebezpiecznego zamku. Pamiętaszpana de Rais'go?

- Dziękuję bardzo! Jeszcze nie zapomniałam, jak Sinobrody chciałmnie upiec żywcem - odpowiedziała, drżąc, Cyganka.

- Jesteśmy blisko celu, co robimy?

Tristan odwrócił się i wskazał palcem małą oberżę niedaleko drogi,której zielono-żółto-czerwony szyld oznajmiał wędrowcom, że w„Winnicy Królewskiej" podaje się najlepsze wina z Vouvray.

- Wejdźcie do środka i zaczekajcie na mnie. Ja muszę zobaczyć się zprzywódcą plemienia. Rozlokujcie się, posilcie, lecz nie pijcie zbyt wiele.

Wina z Vouvray są doskonałe, lecz szybko uderzają do głowy.

- Za kogo nas uważasz, dobrodzieju? Za jakieś pijanice? - rozzłościłasię Sara.

- Skądże znowu, ale mnisi mają dosyć nadszarpniętą w tej materiireputację! Nie ruszajcie się stąd, dopóki nie wrócę!

Kiedy rzekomy mnich i fałszywy koniuszy zsiadłszy z koni,przywiązali je przy „Winnicy Królewskiej", Tristan puścił się biegiem wstronę mostu i zniknął im z oczu. Karczma była pusta, więc oberżystakrzątał się żywo przy tak nieoczekiwanych gościach. Miał jeszcze wzapasie świniaka w zalewie solnej, a także trochę kapuśniaku, cozaserwowane wraz ze słynnym winem smakowało wybornie. Po trzechdniach jazdy kobiety były wygłodniałe i z ochotą zabrały się do jedzenia.

Po napełnieniu żołądków świat wydał im się całkiem przyjazny.

Tristan wrócił o zmierzchu zmachany i markotny, lecz w jegowzroku błyszczała nadzieja. Ale najpierw oznajmił, że nie będzie mówił,dopóki nie wychyli dzbana wina, gdyż zaschło mu w gardle.

Trawiona ciekawością Katarzyna patrzyła niecierpliwie, jak Tristanwychyla łapczywie dzban wina, aż w końcu nie wytrzymała:- No więc.. mówże!

Tristan odstawił naczynie, wytarł rękawem usta i rzuciwszy w jejstronę drwiące spojrzenie, rzucił:- Widzę, że ci spieszno rzucić się w paszczę lwa!

- Owszem, spieszno mi! - odparła sucho. - Żądam odpowiedzi!

- A więc możesz być kontenta! Wszystko przygotowane. Z jednejstrony masz szczęście, ale tylko z jednej, gdyż stosunki między obozemCyganów i zamkiem są raczej napięte.

- A ci Cyganie - przerwała Sara - z jakiego są plemienia? Czypomyślałeś, żeby się tego dowiedzieć?

- Powinnaś się ucieszyć. To są Kalderasi. Utrzymują, że sąchrześcijanami i że mają list papieża Marcina V, który pomarł dwa latatemu, co nie przeszkadza wcale, aby ich przywódca Fero uważał się zaksięcia Egiptu.

W tej chwili twarz Sary pokraśniała. Kiedy Tristan skończył, wesołoklasnęła w dłonie.

- Są z mego plemienia! Teraz mogę być spokojna, że przyjmą mniedobrze!

- Tak, zostaniesz przyjęta, ale tylko przywódca zna prawdę o paniKatarzynie. W oczach pozostałych Cyganów będzie uchodzić za twojąsiostrzenicę, która wraz z tobą została sprzedana na targu niewolników,kiedy była mała.

- Powiedz, Tristanie, co przywódca myśli o naszym planie?

Eremita zmarszczył czoło.

- Udzieli ci wszelkiej pomocy, gdyż pali go nienawiść. La Tremoilledla własnego kaprysu zabronił mu opuszczania fosy zamkowej, w którejrozbity jest obóz, ponieważ lubi oglądać tańce dziewcząt z jego plemienia.

A poza tym, jeden z Cyganów został schwytany na kradzieży w pałacowym ogrodzie i powieszony dziś rano. Fero dawno by uciekł, gdyby nieobawiał się, że jego ludzie zostaną zdziesiątkowani podczas długiej drogi.

Dlatego twierdzę, że w pewnej mierze masz szczęście, chociaż wejdzieszdo gniazda czarownic.

- Nie dbam o to! Trzeba mi tam iść!

- Na razie jest jeszcze zbyt zimno, żeby chodzić boso, spać podgołym niebem albo w starym wozie, znosić trudy i. .

Katarzyna parsknęła śmiechem tak nagle, że Tristan urwał w półsłowa.

- Dosyć tego, mości Tristanie! Gdybyś lepiej znał moje życie,wiedziałbyś, że nie lękam się takich przeciwności. Gotujmy się więc dodrogi!

Po zapłaceniu oberżyście troje spiskowców ruszyło w drogę, kierującsię w stronę mostu na rzece. Od kilku dni było ciepło. Wokół panowałacisza, przerywana tylko cichym pluskiem wody wśród sitowia i odgłosemkońskich kopyt. Katarzyna wdychała z lubością miły zapach ziemi. Mostdoprowadził wędrowców do podnóży samego zamku. Trzy cieniezatrzymały się nad brzegiem fosy. Katarzynie wydało się, że przed niąotworzyły się bramy piekieł. Pośrodku obozowiska płonęło potężneognisko, wokół którego siedzieli na gołej ziemi Cyganie. Nie poruszali się,tylko z ich ust dobywały się dźwięki na kształt melodyjnej skargi, głuchej imonotonnej, której od czasu do czasu odpowiadało echo bębnów z oślejskóry.

Czerwone płomienie tańczyły na ciemnych skórach pokrytychtatuażami. Kobiety w poszarpanych odzieniach miały gęste, tłuste ibłyszczące włosy, grube wargi, cienkie, orle nosy i płonące dzikimblaskiem oczy, nawet u tych starych, których skóra pomarszczona byłabardziej niż pergamin. Wiele z nich nosiło rozchełstane koszule.

Mężczyźni byli brudni i niechlujni, z poskręcanymi jak wełna włosami. Nagłowach mieli podarte kapelusze lub hełmy znalezione w przydrożnychrowach. U wszystkich błyszczały w uszach ciężkie, srebrne pierścienie. Tenieruchome twarze, te oczy wpatrzone w buchające płomienie, ta skargaciągnąca się w nieskończoność, wszystko to przejęło Katarzynę zimnymdreszczem. Spojrzała pytająco na Sarę, lecz ta przytknęła szybko palec doust.

- Nie wolno się odzywać ani poruszać - wyszeptała.

- Dlaczego? - spytał Tristan.

- Bo to jest ich rytuał żałobny. Oni czekają na ciało mężczyzny,którego powieszono dziś rano.

W rzeczy samej, od zamku zbliżała się niewielka procesja. Na jejczele kroczył wysoki chudzielec, pochodnią oświetlając drogę czteremtowarzyszom, którzy na swych barkach nieśli nieruchome ciało. Kiedyzwłoki zostały złożone przy ognisku, cicha skarga urwała się. Cyganiewstali z ziemi, a kilka kobiet uklękło przy zmarłym. Najstarsza z nich, takchuda, że wyglądała, jakby miała skórę przyklejoną do szkieletu,zaintonowała śpiew zachrypłym głosem. Kiedy przestała, śpiew podjęłainna, młodsza.

- To matka i żona zmarłego - wyjaśniła szeptem Sara. - Śpiewają ozaletach zabitego.

Ceremonia dobiegała końca. Przywódca pochylił się nadnieboszczykiem i włożył mu w zęby monetę, po czym czterej mężczyźnipodnieśli ciało i zeszli z nim nad brzeg rzeki, gdzie wrzucili je dociemnego nurtu.

- To już koniec - powiedziała Sara. - Zmarły wróci do kraju swychprzodków.

- A więc możemy się już do nich zbliżyć? - spytał Tristan. W tejjednak chwili Sara nagle zaczęła głośno śpiewać.

Jej mocny głos zabrzmiał w ciszy nocnej jak dzwon, przywołującecho dalekiej ojczyzny. Cyganie odwrócili się w stronę nowo przybyłej istanęli w bezruchu jak zaklęci. Tymczasem Sara, nie przestając śpiewać,ruszyła w ich stronę, pokonując zbocze fosy. Za nią ruszyła Katarzyna iTristan prowadzący konie. Cyganie, jak zaklęci, rozstąpili się przedprzybyszami. Kiedy ci stanęli przed przywódcą, Sara na chwilę zamilkła,po czym rzekła:- Jestem Czarna Sara, a w moich żyłach płynie ta sama krew, co wtwoich. A to jest moja siostrzenica, Tchalai, a tamten człowiek pomógłnam przedostać się do was. Czy nas przyjmiecie?

Fero podniósł powoli ciężką rękę i położył ją na ramieniu Sary.

- Bądź pozdrowiona, siostro. Człowiek, który was przyprowadził, niekłamał. Jesteś jedną z nas i twoja krew jest czysta, bo znasz stare, rytualnepieśni, które znali tylko najlepsi spośród nas. A co do niej - tu jego wzrokprzeszył na wskroś Katarzynę - jej uroda będzie klejnotem naszegoplemienia. Chodźcie, nasze kobiety zajmą się wami.

Pokłoniwszy się Sarze, poprowadził Tristana do ogniska, atymczasem wokół nowo przybyłych kobiet stłoczyły się Cyganki, którewśród potwornego jazgotu, zaprowadziły je do wozów stojących nieopodaljednej z wież.

Godzinę później Katarzyna leżąc pomiędzy Sarą a starą Orką, matkąpowieszonego, próbowała się rozgrzać i uporządkować myśli. Tristanodjechał do „Winnicy Królewskiej", gdzie miał się zatrzymać i czuwać.

Zabrał ze sobą ubrania obu kobiet, gdyż pierwszą rzeczą, o jaką zadbałyCyganki z plemienia, było przebranie nowo przybyłych we własne stroje.

Katarzyna, ubrana w płócienną, szorstką koszulę, która drażniła jejskórę, z bosymi nogami, przykryta jakąś postrzępioną, kolorową derką,skulona jak szczenię, przytulała się do Sary, aby się trochę ogrzać.

Oddałaby wszystko za garść słomy, lecz w wozie przykrytym dziurawąplandeką na rozklekotanej podłodze leżały tylko stare szmaty, które miałychronić przed przeciągami i twardymi deskami. . Z jej piersi wyrwało sięciche westchnienie; słysząc je, Sara szepnęła:- Jesteś pewna, że nie będziesz żałować?

Katarzynie nie umknął ślad ironii brzmiący w tych słowach.

Zacisnąwszy zęby, odpowiedziała:- Niczego nie żałuję, tylko trochę mi zimno. .

- Nie przejmuj się, nie będziesz marzła zbyt długo. Po pierwszedlatego, że do wszystkiego można się przyzwyczaić, a po drugie nadchodziwiosna.

Katarzyna nie odpowiedziała. Czuła, że Sara szybko przystosowałasię do trudów cygańskiego życia i że nie miała dla niej żadnegowspółczucia. W jej głosie wyczuwało się zadowolenie, ciche zadowoleniez powrotu do swych korzeni. Katarzyna przysięgła sobie, że sprostazadaniu, choćby ze względu na Sarę. Dokładniej owinęła się dziurawą derką, starając się schować lodowate stopy. Obok niej stara Orka spała jakzabita.

* * *

Następnego dnia Katarzyna zręcznie wmieszała się w kolorowy tłum,co pozwoliło jej ocenić rozmiar nędzy koczowniczego plemienia. W nocynie było widać ani brudnych ciał i ubrań, ani nędznych wozów. Światłodnia ukazało na wpół nagie dzieci, chude konie i psy wałęsające się poobozowisku w poszukiwaniu czegoś do zjedzenia. Niektórzy Cyganiewyplatali kosze z wikliny, ale większość zajmowała się wyrabianiemkotłów. Ich kowalskie ogniska były prymitywne: trzy kamienie zamiastpaleniska, miech z koziej skóry wprawiany w ruch za pomocą stóp inastępny kamień spełniający rolę kowadła. Cyganki spędzały dnie nawróżeniu z ręki i gotowaniu. Chodząc, kręciły prowokująco biodrami.

Wiele z nich miało obnażone piersi, lecz wszystkie nosiły długie aż dokostek spódnice.

- U nas wstydliwość łączy się z nogami - oznajmiła Sara z godnością.

- Piersi związane są tylko z karmieniem dzieci.

Mężczyźni, ze swymi dzikimi oczami i białymi zębami byli podobnido demonów, młode kobiety wyglądały jak niespokojne diablice, a stareprzypominały czarownice. Wszyscy razem Katarzynę przerażali.

Największy strach budził w niej jednak wielki Fero. Kiedy na niąpatrzył, przygryzając nerwowo wargi, jego barbarzyńska twarz wydawałasię jeszcze bardziej złowroga, a czarne oczy błyszczały jak u żbika. Nigdyjednak do niej nie przemówił, tylko przechodził wolno obok, po czym odwracał się i patrzył za nią, gdy się oddalała.

Katarzyna czuła się całkiem zagubiona i instynktownie trzymała sięSary, która doskonale czuła się wśród swoich i korzystała z szacunku, jakijej okazywali. Bez Sary, ona, fałszywa Cyganka, niemówiąca ichjęzykiem, zostałaby odtrącona. Sara, na wszelki wypadek, utrzymywała, żejej siostrzenica jest przygłupia. Było to dość wygodne, ale Katarzyna źlesię czuła, gdy na jej widok ustawały rozmowy, a w spojrzeniach możnabyło odczytać zawiść kobiet i mroczne pożądanie mężczyzn.

- Ci ludzie mnie nie lubią - powiedziała do Sary po trzech dniach. Gdyby nie twoja obecność, nigdy by mnie nie zaakceptowali.

- Czują, że jesteś obca - odpowiedziała Sara. - To ich dziwi i drażni. Myślą, że masz w sobie coś nadprzyrodzonego, lecz nie wiedzą, co totakiego. Niektórzy wierzą, że jesteś dobrą wróżką, która przyniesie imszczęście - sam Fero stara się ich o tym przekonać. Inni mówią, żeprzynosisz nieszczęście, zwłaszcza kobiety, które potrafią czytać w oczachswoich mężczyzn.

- A więc co robić?

Sara wzruszyła ramionami i ruchem głowy wskazała na górujący nadnimi zamek.

- Trzeba czekać. Może wkrótce La Tremoille zażąda, aby przysłanomu inne tancerki. Fero mówi, że dwie Cyganki przebywają w zamku odośmiu dni, co nigdy się nie zdarza. Podejrzewa nawet, że zostałyzamordowane...

- I zgadza się na to? - krzyknęła Katarzyna.

- A co może zrobić? Boi się, tak jak wszyscy. Wie, że musi być muposłuszny i dostarczać kobiety, nawet jeśli jego serce buntuje sięprzeciwko temu. Szambelan może w każdej chwili kazać strzelać swoimłucznikom, i nikt im w tym nie przeszkodzi, a do tego, nie można liczyć namieszkańców miasteczka, którzy boją się Cyganów jak zarazy.

Katarzyna poczuła, że Sara podzielała wściekłość Fera, gdyż kobiety,które poświęcano dla przyjemności La Tremoille'a, były tej samej rasy, coona.

- To nie potrwa długo - starała się pocieszyć przyjaciółkę. - Prośmyniebiosa, aby pozwoliły mi jak najszybciej dostać się do zamku!

- Modlić się o sprowadzenie niebezpieczeństwa na twoją głowę?

Jesteś szalona!

Katarzyna nie myślała jednak o niczym innym, jak tylko oupragnionej chwili, kiedy dzięki kaprysowi szambelana stanie z nimtwarzą w twarz. Co wieczór przy ognisku przypatrywała się tańczącymdziewczętom, zapamiętując ich ruchy, aby tańczyć tak jak one, gdyprzyjdzie czas. Fero nigdy nie odezwał się do niej ani słowem, lecz onawiedziała, że to dla niej kazał tańczyć dziewczętom co wieczór. Jej wzrokczęsto napotykał jego ponure i zagadkowe spojrzenie.

Pomimo przeciwności Katarzynie udało się zaprzyjaźnić z dwiemakobietami: ze starą Orką, która co prawda nie mówiła zbyt wiele, lecz za togodzinami potrafiła się wpatrywać w jej twarz. Gadano, że straciła zmysłypo śmierci syna, ale Katarzyna znajdowała w jej przyjaznym spojrzeniuukojenie. Drugą kobietą, która nie okazywała jej wrogości, była siostraFera - Tereina. Nieszczęsna dziewczyna była garbata i oszpecona na skutekupadku z konia i pomimo swoich dwudziestu lat wyglądała na dwanaście.

Tylko jej oczy, jak dwa głębokie jeziora zdawały się widzieć dalej i więcejniż oczy innych i pozwalały zapomnieć o jej brzydocie.

Tereina podeszła do Katarzyny następnego dnia po jej przybyciu ibez słowa, uśmiechając się nieśmiało, wręczyła jej kaczkę, której samaukręciła szyję. Katarzyna zrozumiała, że był to podarunek powitalny, lecznie mogła powściągnąć ciekawości.

- Skąd ją masz?

- Stamtąd, z przyklasztornej sadzawki.

- A czy wiesz, że nie wolno zabierać cudzej własności?

Tereina otworzyła szeroko oczy ze zdziwienia.

- Przecież Bóg stworzył zwierzęta po to, by żywiły ludzi. A więcdlaczego niektórzy chcą je zatrzymać tylko dla siebie?

Katarzyna nie wiedziała, co odpowiedzieć na takie dictum.

Upieczoną kaczką podzieliła się z Tereiną. Od tej pory dziewczynaprzywiązała się do niej i pomagała się przyzwyczaić do nowej sytuacji.

Siostra przywódcy zajmowała szczególne miejsce w plemieniu. Trudniłasię zielarstwem, odpędzała choroby, łagodziła śmierć i wzbudzała miłość.

Dlatego wszyscy szanowali ją i bali się jej jednocześnie.

Czwartego dnia o zmierzchu Fero nie wezwał Sary i Katarzyny doogniska, przy którym co wieczór spożywały posiłek. Pozostały przykociołku starej Orki, gdzie w milczeniu spożyły potrawę sporządzoną zezboża i słoniny przyprawioną dzikim czosnkiem. W obozowisku panowałaponura cisza, gdyż nadal brak było wiadomości o dziewczętachprzebywających w zamku. Tego wieczoru Fero zamknął się w swoimwozie. Niebo zasnuły ciężkie, burzowe chmury i było niezwykle ciepło jakna tę porę roku. Katarzyna ledwie tknęła tłustą zupę, od której ostregozapachu zrobiło się jej niedobrze. Postanowiła udać się do wozu, aby sięzdrzemnąć, kiedy koło ogniska pojawiła się Tereina. Jej blada twarzwyłaniająca się z ciemności wyglądała jak zjawa.

- Mój brat cię wzywa, Tchalai! Zaprowadzę cię do niego.

- Czego chce? - spytała Sara, podnosząc się z miejsca.

- Nie śmiałabym go o to spytać.

- Idę z nią!

- Fero powiedział: Tchalai sama! Nie powiedział Tchalai i Sara!

Chodź już, moja siostro! Fero nie lubi czekać.

Dziewczyna ruszyła pierwsza i Katarzyna bez słowa podążyła za nią.

Jedna za drugą szły przez uśpiony obóz. Ogniska przygasały, noc byłaciemna i nie było widać drogi. Nagle przed kobietami wyrósł wóz zpełnymi kołami, który służył Fero za mieszkanie. Ze środka przenikał nazewnątrz blask lampki oliwnej.

Tereina zatrzymała się i odwróciwszy się w stronę Katarzyny,powiedziała z błyszczącymi oczami:- Tchalai, droga siostro, wiesz, że cię kocham.

- Tak, zawsze byłaś dla mnie dobra.

Cyganka z fałd spódnicy wyjęła małą fiolkę i wcisnęła ją w dłońKatarzyny.

- Co to jest? - spytała podejrzliwie Katarzyna.

- Coś, czego teraz bardzo potrzebujesz. Zajrzałam w głąb twegoserca, Tchalai. Jest zimne jak głaz, a ja chcę, żeby twoje serce ożyło nanowo. Wypij miksturę bez obawy, chyba że nie masz do mnie zaufania powiedziała z takim smutkiem w głosie, że Katarzyna straciła resztkępodejrzliwości.

- Ufam ci, Tereino, lecz powiedz, dlaczego właśnie dziś?

- Bo dziś wieczorem będziesz tego potrzebować. Wypij bez strachu,to są dobroczynne zioła. Po nich nie poczujesz zmęczenia ani zwątpienia.

Przygotowałam tę miksturę dla ciebie. . ponieważ cię kocham.

Jakiś impuls kazał Katarzynie podnieść fiolkę do ust. Wydzielał się zniej silny, lecz przyjemny zapach ziół. Resztki strachu zniknęły. Przecieżtrucizny nie podaje się z taką czułością w głosie... Jednym tchem wychyliłazawartość i zakaszlała. Mikstura paliła jak ogień. Lecz już po chwili,Katarzyna poczuła się silniejsza i odważniejsza. Uśmiechnęła się doTereiny.

- Czy teraz jesteś zadowolona?

W odpowiedzi Tereina uścisnęła jej rękę i rzuciła pośpiesznie:- Tak... idź już! Czeka na ciebie.

I zniknęła nagle jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki.

W istocie, pod uniesioną plandeką widać było czarną sylwetkęmężczyzny. Bez słowa podał Katarzynie rękę, aby pomóc jej wejść dośrodka, po czym spuścił plandekę.

W tej chwili niebo przecięła błyskawica i dał się słyszeć dalekigrzmot. Katarzyna zadrżała. Czerwone usta Fera rozbłysły bielą zębów.

- Boisz się burzy?

- Nie, nie... jestem tylko zaskoczona. Czego tu się bać!

Kolejny, potężniejszy grzmot zagłuszył jej słowa. Równocześnielunął deszcz, siekąc gwałtownie napięte płótno dachu. Fero rzucił się nastos kołder, które służyły mu za posłanie. Zdjął żupan, zostając w samychpąsowych getrach. W świetle lampki oliwnej wiszącej na żelaznym rusztowaniu wozu błyszczała jego ciemna skóra i długie czarne włosyzaczesane do tyłu. Nie spuszczając oczu z Katarzyny, która stała przywejściu, uśmiechnął się z pewną ironią.

- Myślę, że rzeczywiście nie boisz się niczego... ponieważ przyszłaśtutaj. Czy wiesz, dlaczego posłałem po ciebie?

- Mam nadzieję, że się tego dowiem!

- W istocie, chciałem ci powiedzieć, że pięciu moich ludzi chce cięwziąć za żonę. Są gotowi bić się o ciebie. Będziesz musiała wybraćjednego z nich.

Katarzyna wzdrygnęła się na podobną myśl.

- Jesteś niespełna rozumu. Zapominasz, kim jestem i dlaczego tuprzebywam? Muszę dostać się do zamku, to wszystko!

W spojrzeniu Fera pojawił się błysk okrucieństwa.

- Nie zapomniałem o niczym. Jesteś wielką damą, wiem! Ale jeśliżyjesz wśród nas, musisz, chcąc nie chcąc, być posłuszna naszymzwyczajom! Kiedy kilku mężczyzn pożąda wolnej kobiety, musi onawybrać jednego z nich, chyba żeby wolała tego, który zwycięży w walce.

Jesteś piękna, a moim ludziom nie brakuje odwagi. Walka będzie ostra!

Katarzyna zawrzała gniewem. Ten bezczelny mężczyzna, na dodatekprawie nagi, rozciągnięty na posłaniu, dysponował jej wolnością znieznośnym cynizmem. Tego było za wiele!

- Nie możesz mnie do tego zmusić! Pan Tristan Eremita...

- Twój towarzysz? Nie ośmieli się wtrącać. Jeśli chcesz tu pozostać,musisz przynajmniej udawać, że żyjesz zgodnie z naszymi zwyczajami.

Nikt nie zrozumiałby, dlaczego jedna z mych poddanych nie stosuje się donaszych praw!

- Ale ja nie chcę... - jęknęła Katarzyna. - Czy nie możesz mi tegooszczędzić? Dostaniesz tyle złota, ile zechcesz! Nie chcę należeć dożadnego z tych mężczyzn, nie chcę, żeby bili się o mnie, nie chcę, nie chcę,nie chcę!

Złączyła dłonie w błagalnym geście, a jej oczy napełniły się łzami.

Dzika twarz Fera nieco złagodniała.

- Chodź tu - rzekł spokojnie.

Katarzyna patrzyła na niego, nie rozumiejąc, o co chodzi. Wtedypowtórzył zdecydowanym tonem:- Chodź tu!

Ponieważ stała jak zaklęta, wyprostował się i chwyciwszy ją zaramię, przyciągnął do siebie tak, że upadła na kolana obok posłania.

Krzyknęła z bólu, lecz on wybuchnął śmiechem.

- Jak na kogoś, kto niczego się nie boi, masz dziwną minę. Alewiedz, że nie zrobię ci krzywdy. Posłuchaj mnie tylko, piękna pani... Jatakże jestem szlachetnie urodzony. Jestem księciem Egiptu, w moichżyłach płynie krew pana tego świata, zdobywcy, przed którym drżąkrólowie!

Jego ręka ślizgała się powoli wzdłuż nagiej ręki Katarzyny, szukająckrągłości ramienia. Widziała go teraz z bliska, dziwiąc się, że ma skórę takdelikatną, a oczy tak błyszczące. Pod dotknięciem jego ręki zrobiło się jejgorąco. Oczy Katarzyny zamgliły się, a ciało przeszyły palące dreszcze.

Nagle poczuła, że chciałaby, aby ręka pieszcząca jej ramię odważyła się nawięcej. .

Przerażona siłą swego pożądania chciała uciec, wyrwać się z uścisku,lecz na próżno.

- Czego chcesz? - spytała.

Fero przyciągnął ją do siebie tak blisko, że jego gorący oddech paliłjej usta.

- Jest tylko jeden sposób, abyś mogła uciec od moich ludzi, tylkojeden: nie pożąda się własności wodza. .

Katarzyny próbowała roześmiać się pogardliwie, lecz z przerażeniemusłyszała, że jej śmiech zabrzmiał fałszywie.

- A więc do tego zmierzałeś?

- Dlaczego nie? Żądanie moich ludzi jest prawdziwe. Dodam tylko,że jeżeli zależy ci na walce... ja także będę się bił o ciebie!

Fero przycisnął ją do swej piersi, pochylając się nad jej twarzą taknisko, że aż ustami musnął jej czoło.

- Przypatrz mi się dobrze, piękna pani. Powiedz, czym różnię się odtych możnych, dla których chowasz swe wdzięki? Wielki szambelan,któremu chcesz się oddać, jest tłusty, odpychający i stary, więc miłość jestdla niego trudną zabawą. Ja jestem młody, a moje ciało jest sprawne. Mogęcię kochać całymi nocami, nie odczuwając zmęczenia. Dlaczego więc niechcesz mnie wybrać?

Jego gardłowy głos podziałał na Katarzynę z taką siłą, że krew w jejżyłach zawrzała. Z niedowierzaniem odkryła, że nie ma ochoty się bronić,że chce słuchać tego głosu, że pragnie miłości. Uczucie, które niązawładnęło i które gotowe było rzucić ją w ramiona tego człowieka, byłotak gwałtowne i jednocześnie tak zwierzęce, że ogarnęło ją przerażenie.

Nagle zrozumiała, co Tereina dała jej do wypicia. To był eliksir miłości!

Diabelska mikstura, która miała pchnąć ją, zgodną i uległą, w ramionawodza Cyganów!

Wtedy z pomocą przybył jej nagły przypływ dumy. Z furią wyrwałasię z jego ramion i na kolanach cofnęła się w głąb wozu, próbującgorączkowo się podnieść. Odruchowo sięgnęła do paska, za który zawszezatknięty był sztylet Arnolda. Ale Cyganka Tchalai nie miała sztyletu przysobie i ręka Katarzyny zacisnęła się bezsilnie na kawałku materiału.

Podobny do wielkiego kota Fero patrzył na nią przekrwionymi oczami.

- Odpowiedz! - zagrzmiał. - Dlaczego nie chcesz mnie wybrać?

- Dlatego, że cię nie kocham! Dlatego, że brzydzę się tobą!

- Kłamiesz! Masz na to taką samą ochotę jak ja! Szkoda, że niewidzisz swych zamglonych oczu, i szkoda, że nie słyszysz swegourywanego oddechu!

Katarzyna, cała czerwona od gniewu, krzyknęła:- To nieprawda! To Tereina kazała mi wypić jakąś diabelskąmiksturę, a ty wiedziałeś o tym i liczyłeś na to! Ale nie będziesz mniemiał, ponieważ ja tego nie chcę!

- Tak sądzisz? - spytał ironicznie i jednym zwinnym susem był przyniej.

Wziął ją w ramiona. Próbowała się wyślizgnąć, ale ledwie mogłaoddychać.

- Zostaw mnie. . Rozkazuję, abyś mnie zostawił... Roześmiał się jejprosto w twarz.

- Twoje serce wali jak oszalałe, lecz jeśli rozkazujesz, abym cięzostawił, mogę usłuchać... Mogę również wezwać tamtych mężczyzn,którzy chcą się bić o ciebie, a ponieważ nie mam zamiaru stracić jednego znich z winy twoich wielkich oczu, przywiążę cię w tym wozie i wydam naich łaskę. Kiedy każdy z nich cię posiądzie, przynajmniej będą wiedzieli,czy mają dalej ochotę bić się o ciebie. Ja będę ostatni w kolejce... A więc,czy nadal rozkazujesz, abym cię puścił?

Katarzynie pociemniało przed oczami. Ten prostak ośmielał sięmówić o niej jak o rzeczy bez znaczenia, którą się pogardza po zdobyciu.

Zraniona w swej miłości własnej i przerażona groźbą błyszczącą w jegooczach, postanowiła ulec pragnieniu swego udręczonego ciała.

Jednocześnie poczuła przemożną chęć podporządkowania sobie tegobezczelnego dzikusa i uczynienia z niego swego niewolnika. Był to zresztąjedyny sposób, aby uniknąć najgorszego...

Nagle przestała się opierać. Fero, zaskoczony, że usta, których takpożądał, dotykają jego ust, przywarł do nich chciwie. Diabelski eliksirwyzwolił w Katarzynie wszystkie piekielne moce. Nie mogła walczyć zFerem, którego serce waliło przy jej sercu, a pod dotykiem jego rąk jejbiodra zaczynały wibrować. Zresztą nie dało się już zatrzymać miłosnegoszału Cygana, głuchego i ślepego na wszystko, co nie było ciałem kobiety,które trzymał w swym uścisku.

Katarzyna zamknęła oczy i poddała się nadciągającej burzy.

Wczepiając się paznokciami w wilgotne od potu ramiona Fera, wyszeptała:- Kochaj mnie, kochaj z całych sił. . lecz wiedz, że nie wybaczę ci...

jeśli nie doprowadzisz mnie do szału.

Zamiast odpowiedzi Fero rzucił się na ziemię, pociągając ją wraz zesobą i spleceni oboje potoczyli się po twardej podłodze.

Przez całą noc szalała burza, wstrząsając wozami, wyginając drzewa,wyrywając dachówki. Ale Katarzyna i Fero niczego nie słyszeli.

Wielokrotnie odradzającemu się pożądaniu mężczyzny odpowiadałaszaleństwem nieskrępowana wstydliwością Katarzyna, oznajmiająckrzykiem gwałtowność rozkoszy.

* * *

Kiedy pierwsze podmuchy świeżości wilgotnego świtu wślizgnęłysię do wozu i dotknęły spoconych ciał obojga kochanków, Katarzynaprzebudziła się z głębokiego snu, w którym wraz z Ferem pogrążyła sięprzed paroma chwilami. Czuła śmiertelne znużenie, a w ustach gorycz jakpo wypiciu zbyt dużej ilości wina. Z trudem odsunęła bezwładne ciałoFera, nie budząc go, i wstała. Wokół niej wszystko zawirowało, nogi siępod nią uginały i czuła mdłości. Na skroniach wystąpiły kropelki zimnegopotu i na chwilę zamknęła oczy. Po omacku odszukała swoją koszulę,włożyła ją z wielkim wysiłkiem i wyszła z wozu.

Deszcz przestał już padać, lecz nad rzeką ciągnęły się długie pasmamgły. Wszędzie ścieliły się połamane gałęzie. Nagie stopy Katarzynyzagłębiły się w gęstym błocie.

Po zrobieniu kilku kroków zauważyła, że przy jednym z wozów czaisię jakaś postać. Była to Tereina. Na jej twarzy malowało się zwycięstwo.

Na ten widok Katarzyna zapałała gniewem. Rzuciwszy się na Cygankę,chwyciła ją za czerwony szal.

- Co dałaś mi do wypicia? Odpowiedz natychmiast! Rozkazuję ci!

W natchnionym uśmiechu Tereiny nie było ani cienia strachu.

- Wypiłaś miłość. . Dałam ci do wypicia najsilniejszy z moicheliksirów miłości, aby twe serce rozgorzało w płomieniu, który trawiłmego brata. Teraz należysz do niego... i będziecie razem szczęśliwi. Terazjesteś moją prawdziwą siostrą!

Katarzyna z westchnieniem wypuściła z rąk czerwony szal.

Powstrzymała się od wymówek. I tak na nic by się nie zdały. Tereinaniczego przecież o niej nie wiedziała. Widziała w niej tylko jedną zdziewcząt swojej rasy, której pożądał jej brat, i myślała, że uczyni ichszczęśliwymi, rzucając ją w jego ramiona. Nie wiedziała, że miłość ipożądanie mogą być śmiertelnymi wrogami...

Mała Cyganka ujęła dłoń Katarzyny i przytuliła swój policzek wgeście zupełnego zachwytu.

- Wiem, że byliście bardzo szczęśliwi - wyszeptała poufnym tonem. Podsłuchiwałam całą noc... i ja też byłam szczęśliwa.

Katarzyna poczuła, że jej twarz staje się purpurowa. Na wspomnienietych wydarzeń zalała ją fala wstydu. Ona, Katarzyna de Montsalvy,omdlewająca w ramionach Cygana. Nienawidziła siebie. Tajemniczyeliksir spełnił swoją rolę i w niej samej zagnieździła się ta druga, ta, któraulegała rozkoszy w uścisku Filipa Burgundzkiego, ta, która gdyby niewtargnięcie Waltera, oddałaby się Maclarenowi, ta, która odczuwaładziwne podniecenie w obecności niektórych mężczyzn, ta, która zagłuszałakrzyk jej serca w całości oddanego mężowi... Błoto, w którym zagłębiałysię jej stopy, było tak samo gęste i cuchnące, jak to, z którego była ulepiona nieszczęsna ludzka natura.

Delikatnie położyła dłoń na głowie Tereiny.

- Idź spać - powiedziała łagodnie. - Jesteś przemoczona i zziębnięta.

- Ale powiedz, że jesteś szczęśliwa! Powiedz, Tchalai! Katarzynauczyniła jeszcze ostatni wysiłek, aby nie zranić tej niewinnej istoty.

- Tak... bardzo szczęśliwa - odparła, hamując łzy.

* * *

Katarzyna z ciężkim sercem zmierzała w stronę rzeki, nie zważającna ostre kamienie, które raniły jej stopy. Zatrzymała się dopiero wtedy,gdy poczuła zimne fale. Wydawało się, że gęsta mgła chciała ukryć jejhańbę. Loara toczyła swe wezbrane, wielkie, kłębiące się po nocnej ulewiewody ze zdwojoną siłą. Katarzyna miała ochotę zanurzyć się w jejspienionym nurcie. Królowa rzek zawsze jej sprzyjała, więc tego smutnegoporanka zwróciła się do niej, żeby uśmierzyła chore serce.

Bezwiednie zrzuciła z siebie ubranie i weszła do wody. Prąd byłsilny i z trudem mogła iść po dnie, po którym toczyły się kamienie. Kiedyzimna woda sięgnęła brzucha, Katarzyna zaczęła się trząść i jej ciałopokryło się gęsią skórką, lecz nie zważając na nic, zanurzała się corazbardziej. Wkrótce woda sięgnęła jej do ramion. Zamknęła oczy. Nic niesłyszała oprócz wielkiej ciszy. Czy nie lepiej skończyć z tym życiem beznadziei? Kiedy była czysta, walka wydawała się łatwa, a zwycięstwopociągające. Ale teraz? Oddała się nieznajomemu jak zwykła dziewka,między nią a jej mężem utworzyła się przepaść nie do przebycia. JeżeliBóg pozwoli, aby choć raz dane jej było go ujrzeć, czy odważy się spojrzećmu prosto w oczy?

Arnoldzie, czy potrafiłbyś mi przebaczyć, gdybyś wiedział... gdybyświedział...?

Nie, na pewno by nie przebaczył. Był zbyt zazdrosny. Sam skazał sięna tortury, aby dochować jej wierności. Jak więc mógłby zrozumieć?... Jużnie było o co walczyć. Nawet mały Michał jej nie potrzebował... Takdobrze byłoby zagłębić się w tym przyjaznym nurcie, stopić się z rzeką nazawsze... Tak łatwo... Przekroczyć tajemny próg, za którym są już tylkozapomnienie i śmierć...

W tej chwili dały się słyszeć opętańcze krzyki Sary. Jej głoszabrzmiał jak rozdzierający zew życia, które chciała opuścić, zewprzywołujący tyle wspomnień, że Katarzyna instynktownie przywarłastopami do umykającego dna. W ułamku sekundy ujrzała Saręrozpaczającą nad jej martwym ciałem wyrzuconym przez rzekę na piach...

Usłyszała szloch starej przyjaciółki... i nagle poczuła, że nie chce umierać.

Walcząc z coraz silniejszym prądem, raz idąc, raz płynąc, odnajdując wsobie resztki utraconych sił, dotarła do brzegu. W miarę jak powracała dożycia, coraz wyraźniej widziała sylwetkę Sary nad brzegiem rzeki.

Opatulona szarym kocem Cyganka przyciskała do piersi ubranieKatarzyny, a jej ciałem wstrząsał szloch. Kiedy Katarzyna ociekając wodąi słaniając się na nogach, wyłoniła się z mgły, Cyganka wydała głuchyokrzyk i rzuciła się, aby ją przytrzymać. Katarzyna odsunęła się jednak,mówiąc słabym głosem:- Nie dotykaj mnie.. Brzydzę się sobą... Jestem zbrukana...

Nie zważając na te słowa, Sara otoczyła ją ramionami, osuszyła jejciało kocem, ubrała i poprowadziła do obozowiska.

- I to był powód, żeby umrzeć, moje biedactwo? Ponieważmężczyzna posiadł twe ciało przez jedną noc? Czy muszę ci przypominać,że to tylko początek... że nie zdajesz sobie sprawy z tego, co się wyprawiaw zamku?

- Jednak tej nocy to się stało z mojej woli... Wypiłam jakiś przeklętyeliksir, który dała mi Tereina! I w ramionach Fera przeżyłam chwilerozkoszy! Rozumiesz? Rozkoszy! - krzyknęła.

- No i co z tego? - chłodno przerwała jej Sara. - To nie twoja wina.

Nie chciałaś tego. A to, co ci się przytrafiło tej nocy, znaczy akurat tyle, cozwykły katar.

Katarzyna nie pragnęła jednak pociechy. Rzuciła się na twardeposłanie, które dzieliła z Sarą, i szlochała aż do wyczerpania. To byłozbawienne. Wraz ze łzami odpłynęły z jej umysłu ostatnie oparynarkotyku, pozostawiając rozdzierające uczucie hańby. W końcu zasnęławyczerpana i spała aż do południa. Po przebudzeniu dowiedziała się odstarej Orki, że jeszcze tego dnia, o zmierzchu, zostanie złączona z Feremzgodnie z cygańskim zwyczajem.

Po wyjściu Orki Katarzyna wpadła w prawdziwą wściekłość. Tenbezczelny Fero! Jakby mało mu było, że uczynił z niej swą kochankę, tojeszcze musiał się z nią ożenić! Nie mogąc znieść tej myśli, ciskałanajgorszymi przekleństwami pod jego adresem, aż Sara musiała ją uciszać,przykładając jej rękę do ust.

- Nie bądź głupia! To, że Fero chce się z tobą ożenić, dla ciebie niema żadnego znaczenia. Jeśli go nie zechcesz, to inni będą mieli do ciebieprawo. Jeśli odmówisz, musimy uciekać, i to zaraz! Lecz dokąd uciekać? Ijak?

- Dlaczego mówisz, że to nie ma dla mnie znaczenia? - spytałaKatarzyna na wpół przyduszona dłonią Sary.

- Bo to nie będzie prawdziwy ślub. Wędrowcy nie mieszają PanaBoga do rzeczy tak prostej jak złączenie dwóch istot. Ponadto, to nieKatarzynę de Montsalvy weźmie Fero za żonę, lecz córę Egiptu o imieniuTchalai, zjawę, która zniknie pewnego dnia!

Katarzyna potrząsnęła głową i popatrzyła na Sarę z niepokojem.

Dlaczego jej wierna przyjaciółka była taka nieczuła? Dlaczego ten ślub byłdla niej sprawą tak naturalną? A dla niej samej prawdziwymokropieństwem?

- To silniejsze ode mnie - powiedziała. - Mam wrażenie, że byłoby tonadużycie zaufania Arnolda. . zdradzić go jeszcze raz.

- W żadnym razie! Przecież nie jesteś sobą! A poza tym, tomałżeństwo zapewni ci pewną pozycję w plemieniu. Od tej pory nikt niebędzie się ciebie bał!

* * *

Tego wieczoru, udając się w stronę ogniska, przy którym czekali nanią Fero i świętujący Cyganie, Katarzyna miała wrażenie, że popełniaświętokradztwo. Mężczyźni powrócili z połowu z pełnymi siatkami i wcałym obozie roznosił się zapach smażonych ryb. Zewsząd rozlegały siędźwięki tamburynów, wokół kociołków tańczyły dzieci, a w koszykachkwiliły niemowlęta.

Wszystkie te przygotowania podsyciły jeszcze bardziej obrzydzenieKatarzyny. Całą swoją istotą broniła się przed tą maskaradą, do której jąnakłaniano, obawiając się, że naturalną koleją rzeczy będzie wspólneżycie, wspólne noce. . Nie widziała się w roli żony Fera, usługującej mu,tak jak to robiły inne kobiety. Miała ochotę uciec raz na zawsze, tymbardziej że teraz zaczęła się go bać. Wiedział przecież, kim była naprawdę.

Początkowo myślała, że wódz jej sprzyja. Tymczasem terazwydawało się, że chce raczej wykorzystać sytuację. Kto wie, czy pozwolijej odejść, kiedy zostanie wezwana do zamku? Myśl o przyjętej na siebiemisji powstrzymywała jednak Katarzynę od ucieczki. Na razie nie byłożadnego śmiertelnego niebezpieczeństwa i należało próbować szczęścia ażdo końca. Z całych sił starała się wymyślić coś, co by jej pomogło uniknąćniechcianego, okropnego małżeństwa. Kobiety ubrały ją w najbardziejkolorowe stroje, jakie znalazły w kufrach. Zdjęły z niej koszulę z grubegopłótna i owinęły jej kibić kawałkiem zwiewnego, zielonego jedwabiu zesrebrnymi frędzlami. W uszach zawiesiły srebrne pierścienie, a na szyiciężki wisior z małych srebrnych blaszek. Na głowie umocowały coś wrodzaju korony. W oczach kobiet można było wyczytać podziw dla jej urody.

Zachwycone oczy Fera, który wyszedł jej na spotkanie, wyrażałyjeszcze większy zachwyt i dumę. Ujął ją za rękę, aby poprowadzić przedoblicze phuri dai, najstarszej i najmądrzejszej kobiety w plemieniu,strzegącej prastarych tradycji, której władza dorównywała władzy wodza.

Przypominała sowę, a jej oczy były zielone jak trawa na wiosnę. Nazapadniętych policzkach miała liczne tatuaże, a spod czerwonej chustysterczały kosmyki długich, szarych włosów, co czyniło ją podobną doczarownicy. Katarzyna spojrzała na nią z przerażeniem, ponieważ takobieta była uosobieniem niechcianego małżeństwa, do którego zmusił jąlos. Phuri dai stała pośród starszyzny, a płomienie ogniska rzucały na jej twarz krwawy blask. Śpiew kobiet i mężczyzn mieszał się ze zgiełkieminstrumentów. Kiedy młoda para zatrzymała się przed nią, phuri daiwyciągnęła z zakamarków swych łachmanów długie, kościste szpony iwzięła kawał czarnego chleba, który podał jej brodaty Cygan. Zapadłacisza i Katarzyna zrozumiała, że nadeszła decydująca chwila. Zacisnęłamocno zęby, aby nie krzyczeć. Czy nic nie mogło przeszkodzić tej ponurejfarsie?

Ręce starej kobiety, pokryte cienką, wysuszoną skórą, rozerwałychleb na pół. Potem z wielkim namaszczeniem wzięła szczyptę soli z małejsrebrnej solniczki, gdyż był to produkt rzadki i niezwykle cenny. Posypałanią kawałki chleba, po czym jeden z nich wręczyła Katarzynie, drugi Ferowi.

- Kiedy będziecie mieli dosyć tego chleba i tej soli, będziecie teżmieli dosyć siebie. A teraz zamieńcie się swymi kawałkami.

Uroczyste słowa starej zrobiły na Katarzynie pewne wrażenie,machinalnie wzięła od Fera jego chleb i podała mu swój, po czym obojeugryźli kawałek twardej skórki.

Fero nie spuszczał oczu z Katarzyny, tak że musiała w końcuprzymknąć powieki, nie mogąc znieść dzikości pożądania płonącego wjego źrenicach... Za chwilę znowu będzie do niego należała, chociaż niemiała na to najmniejszej ochoty. Nie tylko nie pragnęła Fera, ale całe jejjestestwo buntowało się przeciwko temu, co miało wkrótce nastąpić.

- Dzban, podać dzban! - krzyknęła stara.

Podano jej gliniany dzban, który za pomocą kamienia rozłupała nadgłowami małżonków. Wyleciało z niego kilka ziaren zboża. Stara pochyliłasię nad klepiskiem i starannie policzyła rozsypane ziarna.

- Naliczyłam siedem ziaren - oznajmiła, kierując wzrok naKatarzynę. - Przez siedem lat Tchalai należeć będzie do Fera!

Fero z okrzykiem triumfu przyciągnął do siebie Katarzynę, aby jąpocałować. Katarzyna czując, że traci grunt pod nogami, nie miała siły siębronić. Wokół nowożeńców rozległy się okrzyki radości.

Zanim usta Fera zdążyły się wpić w usta Katarzyny, z ciemnościwyskoczyła dziewczyna o kruczych włosach, rzuciła się pomiędzymałżonków i z całej siły odepchnęła Katarzynę od Fera.

- Hola, mój panie! Czyż zapomniałaś o mnie i o swojej przysiędze,że będę twoją jedyną rommi. . twoją jedyną kobietą?!

Katarzyna miała ochotę krzyknąć z radości. Patrzyła na dziewczynęjak na cudowną wybawicielkę. Nieznajoma miała dumną twarz, śniadącerę, orli nos, migdałowe źrenice, lśniące warkocze i sukienkę zczerwonego jedwabiu, która odcinała się swą elegancją na tle tego całegoszmacianego tłumu. Na jej szyi błyszczał złoty łańcuch.

Fero wydał się całkowicie zaskoczony.

- Dunicha! Zniknęłaś wiele dni temu! Myślałem, że nie żyjesz!

- I widzę, że szybko znalazłeś pocieszenie! Kim jest tamta?

Wskazała na Katarzynę gestem pełnym urazy i zawziętości, co niewróżyło nic dobrego. Katarzyna, szczęśliwa z powodu takiego obrotusprawy, przypatrywała się dziewczynie z zaciekawieniem. Była to bezwątpienia jedna z tancerek, które dwa tygodnie temu La Tremoille wezwałdo zamku. Katarzyna paliła się, aby zasypać ją pytaniami na temat życia wzamku.

Tymczasem kłótnia pomiędzy Dunichą a Ferem stawała się corazgwałtowniejsza. Przywódca Cyganów bronił się jak mógł przed zarzutem,iż nie dochował wierności. Dlaczego Dunicha nie dała znaku życia? Co doniego, to teraz jego prawowitą żoną była Tchalai i nigdy się jej niezrzeknie.

- Przyznaj się, że wolałbyś, abym była martwa! Ale przysięgałeś mi ija, Dunicha, uznaję twój ślub za nieważny! Nie miałeś prawa tego zrobić!

- Ale zrobiłem to! - ryknął Fero. - I niczego nie można już zmienić!

- A właśnie, że można! - odpaliła Dunicha, rzucając dzikie spojrzeniemigdałowych oczu na Katarzynę. - Sądzę, że znasz nasze zwyczaje? Kiedydwie kobiety kłócą się o jednego mężczyznę, wtedy muszą stanąć dopojedynku na śmierć i życie! Żądam, aby temu zwyczajowi stało się zadość! Jutro o zachodzie słońca staniemy do walki, ty i ja!

To powiedziawszy, bez słowa odwróciła się na pięcie, przecięła krągCyganów i z dumnie podniesioną głową oddaliła się w cień. Stara phuri dai, która połączyła Fera z Katarzyną, zbliżyła się do niej i odsunęła ją od mężczyzny, który chwycił swą połowicę za rękę.

- Musicie się rozdzielić aż do chwili walki. Tchalai należy doprzeznaczenia. Zgodnie z naszymi prawami będą jej pilnować czterykobiety z plemienia, a inne cztery zostaną przy Dunisze. Jak powiedziałam,niech się stanie!

Nastąpiła śmiertelna cisza. Fero patrzył na żonę ze smutkiem. Aż dowalki nie wolno mu będzie nawet się do niej odezwać. Uroczystośćzakończyła się niespodziewanie. Instrumenty umilkły, słychać było tylkotrzaskanie ognia. Nagle obok Katarzyny pojawiła się Sara, która położyłaswą dłoń na nagim ramieniu Katarzyny.

- Tchalai jest moją siostrzenicą - powiedziała Cyganka. - Będę jejpilnowała wraz z Orką. Możesz wyznaczyć dwie pozostałe kobiety!

- Nie, tylko jedną! - krzyknęła Tereina, która nagle wyrosła przyswojej przyjaciółce. - Jest siostrzenicą Sary, ale również moją siostrą!

Phuri dai wyraziła zgodę kiwnięciem głowy. Potem władczymgestem chudego palca przywołała do siebie siwą kobietę, która była jejsiostrą, wyznaczając ją na czwartą strażniczkę. Otoczona czteremakobietami, Katarzyna wróciła do wozu Orki, gdzie jak więzień miałaczekać aż do momentu walki. Minęło uczucie wyzwolenia, któregodoznała w chwili, kiedy Dunicha wyrwała ją z rąk Fera. Niedawno groziłajej małżeńska farsa, a teraz była żywym trupem! W jej żyłach zawrzałakrew. Za dużo tego dobrego! A zwyczaje tych dzikusów byłybarbarzyńskie. Rozporządzano nią, jak się komu podobało, nie pytając jej ozdanie. Cyganie zdecydowali, że poślubi Fera, potem, że będzie się bić z tątygrysicą, i to o mężczyznę, którego nie kochała!

- Uprzedzam cię - szepnęła Sarze na ucho - że nie będę walczyć.

Nawet nie wiem, co to takiego. Nigdy w życiu się nie biłam i niezamierzam próbować, nawet gdyby...

Sara chwyciła ją za rękę i ścisnęła gwałtownie.

- Zamilcz, na miłość boską!

- Nie będę dłużej milczała! Przeciwnie, powiem tym kobietom,wykrzyczę im. .

- Zamknij się wreszcie! Zrozum, że ryzykujesz życie... jeśli siędowiedzą, że nie chcesz się bić!

- A jutro, czy nie będę ryzykować życiem? Przecież ona mnie zabije!

- Tak, wiem, ale uspokój się. Mam pewien pomysł. Kiedy wszyscyzasną, ja spróbuję wydostać się z obozu i pobiegnę do oberży, abyzawiadomić pana Tristana. On z całą pewnością potrafi cię uratować. Alezaklinam cię, nie daj znać po sobie, że się boisz! Moi bracia nieprzebaczają tchórzostwa. Przegnaliby cię, smagając biczami, skazaliby naśmierć głodową.

Oczy Katarzyny zogromniały z przerażenia. Miała wrażenie, żewokół niej zaciska się diabelska pułapka i że o własnych siłach nigdy nieuda się jej z niej wydostać. Sara wyczuła jej przestrach i przytuliła ją.

- Odwagi, maleńka! Mistrz Tristan i ja wydostaniemy cię z opresji.

- Byłby czas, żeby się wreszcie pojawił - powiedziała Katarzyna zurazą. - I pomyśleć, że miał czuwać nade mną z bliska.

- Przypomnij sobie, że miał wkroczyć do akcji tylko w razieniebezpieczeństwa.

Sara rozejrzała się ostrożnie. Dwie stare Cyganki spały jak zabite.

Jedynie Tereina czuwała, siedząc przy lampce oliwnej, w czerwonymkocu; wpatrywała się w płomyk niewidzącymi oczami, podobna dolunatyczki i nieruchoma.

- Teraz jest odpowiednia chwila - szepnęła. - Idę!

Ze zwinnością zaskrońca wyślizgnęła się cicho na zewnątrz, podczasgdy Katarzyna z ciężkim sercem, lecz z nadzieją pokładaną w starejprzyjaciółce, położyła się, aby się trochę przespać. Jednak sen nieprzychodził. Leżała z szeroko otwartymi oczami utkwionymi w dziurawejplandece, starając się uspokoić szaleńcze bicie serca... Cisza przygniatałają, więc w końcu, nie mogąc tego wytrzymać, zawołała cichutko:- Tereina, śpisz?

Mała Cyganka odwróciła powoli głowę i położyła się obokKatarzyny.

- Czego chcesz, siostro?

- Muszę wiedzieć, czy moja rywalka, Dunicha, jest zaprawiona wtakich walkach? Na co będziemy się bić?

- Na noże. I, niestety, nie jest to dla niej pierwszyzna. Nie ma lepszejniż ona. Walczy jak tygrysica. Już dwie kobiety, które podobały sięFerowi, zginęły z jej ręki.

Katarzyna słuchała z przerażeniem, coraz bardziej żałując, że dała sięzapędzić w ślepy zaułek. Jeżeli Tristan nie wkroczy do akcji, to Cyganka zcałą pewnością poderżnie jej gardło i nikt nawet nie kiwnie palcem. TakżeFero, zakochany w niej na zabój, nie mógł przeszkodzić temu szaleństwu.

Po prostu poddał się plemiennemu prawu. I, zapewne, po walce będzieszukał pociechy w ramionach zwycięskiej Dunichy.

- Jedyne, co mogę dla ciebie zrobić, to dać ci pewien narkotyk, którypodwoi twoje siły i twoją odwagę. A teraz musisz odpoczywać.

Katarzyna żachnęła się. Dosyć już miała aptecznych sztuczekTereiny, a w dodatku wcale nie chciało jej się spać. Cały czas myślała, byuciec, uciec jak najdalej od tych istot żądnych krwi, z którymi nieopatrzniepołączył ją los. Czuła się tak, jakby wpadła do gniazda żmij, które oplatałyją aż po szyję, a ona nie mogła wydostać się z ich kłębowiska. Dusiła się, aregularny oddech śpiących kobiet napawał ją złością. Miała ochotę wyć.

Nagle pomyślała, że jej życie było zbyt cenne dla spiskowców zAngers, żeby Tristan pozwolił jej tak głupio zginąć. Ale nawet ta myśl niepomogła jej na chwilę zmrużyć oka. Godziny ciągnęły się wnieskończoność, odmierzane okrzykami strażników na wieżach zamku.

Świt nie osłabił jej strachu, a Sary jak nie było, tak nie było! Co mogła takdługo porabiać w oberży? A może została pojmana?

W końcu jej znajoma twarz ukazała się w wejściu do wozu.

Katarzyna odetchnęła z ulgą.

- Nareszcie! Tak się bałam, że nie mogłam zasnąć.

- Wiedziałam, że będziesz się martwić, dlatego przyszłam, ale...

muszę tam wrócić...

- Wrócić?... Dlaczego?

- Tristan zniknął. . Zaginął dwa dni temu. Wyszedł z oberży i tyle gowidzieli. Przeszukałam już kawał miasta, aby się czegoś dowiedzieć.

Muszę go znaleźć przed zachodem słońca.

- A co będzie, jeśli go nie znajdziesz? - spytała Katarzyna, tłumiącstrach.

- Wolę o tym nie myśleć. Może trzeba będzie wyjawić, kim jesteś,ale wtedy ryzykujesz swoje życie i życie Fera, którego Cyganie oskarżą oto, że wprowadził do obozu obcą, czyli gadji.

- A co mnie obchodzi Fero? Nie chcę umierać dla niego! Czy nieprościej byłoby powiedzieć Dunisze, że nie mam najmniejszej ochotyzajmować jej miejsca i że z największą chęcią zrzeknę się Fera?

- Takim postępkiem obraziłabyś śmiertelnie wodza, który nie możesobie pozwolić na to, żeby ktoś okazał mu pogardę. Twój los byłby nie dopozazdroszczenia. Biczowanie... no i cała reszta.

Katarzyna krzyknęła gniewnie. Wszędzie jeżyły się przeszkody!

Znikąd ratunku! Wszystko skazywało ją na śmierć. A teraz żyć chciałabardziej niż kiedykolwiek, całą mocą swej młodości. Życie stało siędrogocenne, ponieważ chciano jej je odebrać.

- Muszę za wszelką cenę odnaleźć Tristana. Nie bój się! Wrócę,jeśli. .

Urwała w pół słowa, szybko musnęła ustami czoło Katarzyny iponownie zniknęła w porannej mgle. Katarzyna rwała się, żeby pobiec zaprzyjaciółką, lecz dzięki nadludzkiemu wysiłkowi woli nie uczyniła tego.

Gdyby uciekła, cały jej plan runąłby w gruzy, musiałaby powrócić doAngers i przyznać się, że się poddała, będąc tak blisko celu. A w dodatku...

przyjmując tę rolę, nie wiedziała, że trzeba będzie ryzykować życiem wielerazy. Należało zgodzić się z tym, że to właśnie ten pierwszy raz. . Nagłyprzypływ dumy postawił ją na nogi. Tak! Jeśli musi stanąć do walki nanoże, zrobi to! Nie cofnie się przed niczym! Poczuła wstyd z powoduswojego strachu. Żeby tylko nie myśleć o Michale, o tym, że może nigdywięcej go nie zobaczyć! Będzie myślała o ukochanym Arnoldzie, dla którego La Tremoille musi zginąć!

A jednak kiedy po niemającym końca dniu słońce zaczynało chylićsię ku zachodowi, a Sara ciągle nie wracała, ogarnęła ją panika. Pilnująceją kobiety nie wydawały się zdziwione tym, że Sara zniknęła. Tereina zełzami w oczach była wyrazicielką ich przypuszczeń:- Zły znak! Czarna Sara nie chciała patrzeć, jak umiera jejsiostrzenica.

Katarzyna w głębi serca zaczęła przyznawać jej rację. Jednakżekiedy nadeszła wyznaczona godzina i trzy kobiety zaprowadziły ją naumówione miejsce, zacisnęła zęby i z wysoko podniesioną głowąpostanowiła stawić czoło temu, co ją czekało. Tyle razy zaglądała śmierciw oczy, że nie mogła teraz odwrócić się do niej plecami.

Zanim wyszły z wozu, Tereina podała jej do wypicia zawartośćmałego dzbanuszka. Katarzyna wychyliła go bez wahania. Jeśli tamikstura, która miała dodać jej sił, okaże się tak samo skuteczna jak eliksirmiłości, będzie się bić jak lwica!

W miejscu gdzie zazwyczaj pracowali kowale, przygotowano polewalki, wielką pustą przestrzeń, wokół której zgromadzili się ludzie zplemienia, stojąc w ciszy nieruchomo na kształt miedzianych posągów. Napniu drzewa przykrytym skórami siedzieli Fero i stara phuri dai. Z drugiej strony widać było zbliżającą się Dunichę wraz ze strażniczkami. W środkupustego placu stał stary Cygan o imieniu Yakali, który był głównymdoradcą Fera. Miał na sobie coś w rodzaju opończy wykonanej zkolorowych kawałków materiału, opadającej aż do stóp. Na głowie, którawyglądała jak wyrzeźbiona w dębowym drewnie, nosił futrzaną czapkę,całą przeżartą przez mole, z wystającym z niej długim, czarnym piórem. Wkażdej ręce dzierżył sztylet.

Gdy obie kobiety stanęły obok siebie, zdjęto z nich ubranie,zostawiając je w samych koszulach, które ściśnięto w pasie skórzanymisznurówkami. Potem Yakali bez słowa wręczył każdej sztylet i oddalił sięw stronę pozostałych Cyganów.

Katarzyna stała twarzą w twarz z Dunichą. Przerażał ją nóż, którywetknięto jej do ręki. Jak się nim posłużyć? Czy nie lepiej dać się od razuzabić? Oczy Cyganki lśniły jak dwa węgle na ogorzałej twarzy, lecz kuzdziwieniu Katarzyny nie było w nich śladu nienawiści, tylko jakaś dzikaradość z tego, co miało nastąpić. Pomyślała ze zgrozą, że rywalka pewnajest zwycięstwa i z góry cieszy się na jej śmierć.

Potoczyła wzrokiem po cichym tłumie, licząc, że może ujrzy wśródgapiów Tristana albo przynajmniej Sarę. Coś złego musiało się jejprzytrafić, inaczej nigdy nie zostawiłaby jej samej w takiej chwili.

Tymczasem Fero dał znak ręką i Dunicha ruszyła z miejsca. Powoli,powoli, najpierw w lewo, potem w prawo, kręciła się wokół Katarzyny.

Uśmiechała się. . Katarzyna poczuła dziwne ciepło ogarniające jej członki.

To nie był strach! To mikstura Tereiny zaczynała działać.

Nagle Cyganka rzuciła się niespodziewanie na przeciwniczkę zewzniesionym sztyletem. Katarzyna zdążyła się uchylić i śmiertelne ostrzerozerwało tylko kawałek koszuli. Dunicha, straciwszy równowagę, upadłana klepisko, więc Katarzyna, nie tracąc ani sekundy, skoczyła na nią, odrzucając precz sztylet, z którym nie wiedziała, co począć. Pragnęła zawszelką cenę rozbroić przeciwniczkę. Chwyciła Dunichę za nadgarstek iściskając z całych sił, próbowała wytrącić jej zdradziecką broń. Tłumzaszemrał z zadowoleniem.

Dunicha była jednak większa i silniejsza. Wytężając siły irozdymając nozdrza, gwałtownym ruchem odepchnęła Katarzynę, którakrzyknęła z bólu. Cyganka bowiem ugryzła ją w ramię, zmuszając dowypuszczenia swej ofiary. Teraz ona leżała na ziemi, a Dunichaprzyciskała ją, dusząc kolanem.

Czuła, że zbliża się śmierć. Czytała to jasno w zwycięskim uśmiechuprzeciwniczki. Cyganka ściskała Katarzynę za szyję, tak jakby szukałanajlepszego miejsca do zadania ostatniego ciosu. Katarzyna zamknęłaoczy.

- Arnold, ukochany... - wyszeptała w myślach. Nagle do jej uszudobiegł gromki głos:- Rozdzielić te kobiety! Natychmiast!

Katarzynie zdało się, że to dzwony wielkanocne dzwonią naZmartwychwstanie. Z jej piersi wyrwało się głębokie westchnieniewdzięczności, któremu zawtórowało wycie wściekłej Dunichy, brutalnieoderwanej przez dwóch łuczników od przeciwniczki. Dwaj inni postawilichwiejącą się Katarzynę na nogi. Nie mogła uwierzyć swemu szczęściu.

Obie kobiety znowu stały twarzą w twarz, lecz tym razem przytrzymywanesilnymi ramionami łuczników. Między nimi stał wysoki mężczyzna,wytwornie ubrany w zielono-czarne brokaty, i śmiał się pogardliwie.

W tej chwili radość Katarzyny zgasła i pociemniało jej w oczach.

Ratunek bowiem był gorszy niż niebezpieczeństwo: człowiekiem, który jąuratował, był Gilles de Rais!

W ułamku sekundy stanęły jej przed oczami wieże w Champtoce,ponure okropieństwa, jakie wydarzyły się w tym zamczysku, polowanie naczłowieka, z którego Walter ledwo uszedł z życiem, stos, na którym Gillesmiał zamiar spalić Sarę, wreszcie straszna twarz Jana de Craona irozdzierająca skarga jego zranionego serca, kiedy się dowiedział, jakimpotworem jest jego wnuk...

Liczyła, że w stroju cygańskim nie zostanie rozpoznana, a ponieważmarszałek utkwił natarczywe spojrzenie w jej pokrytej kurzem twarzy,spuściła głowę, udając skrępowanie z powodu swej nagości. W istocie, jejkoszula wiele ucierpiała w czasie walki... tymczasem Dunicha wyrywałasię nadaremnie z rąk łuczników. Powietrze przeszył ostry głos Gilles'a:- Puścić ją wolno i przepędzić mi biczami całą tę zgraję!

- A co zrobić z tą kobietą, panie? - zapytał człowiek, który trzymałKatarzynę.

Jej serce przestało bić, kiedy znienawidzony głos rozkazał:- Zabrać ją!

Rozdział ósmy

W norze szakala

Wraz z zapadnięciem nocy Katarzyna została wepchnięta do jednej zkomnat w wieży. Gdy łucznicy wlekli ją do zamku, bała się, że wrzucą jądo strasznego lochu jak wtedy w Rouen. Tymczasem znalazła się w obszernym i gustownie umeblowanym pokoju. Kamienne mury pokryte byłygobelinami i wschodnimi jedwabiami w kolorach ciemnej czerwieni isrebra, a ścielące się wszędzie poduszki mieniły się błękitem, czerwienią izłotem, kolorami rodu Amboise, który niedawno, z woli króla, zostałpozbawiony swych dóbr.

W głębi kusiło wielkie kwadratowe łoże z rozsuniętymi zasłonami,wyścielone białą lnianą pościelą i aksamitnymi kołdrami. Spać! Wyciągnąćudręczone ciało, pokryte siniakami i zadrapaniami. Jednak wielki mieczleżący na stole, stojąca w kącie zbroja oraz porozrzucane tu i ówdzie męskie stroje, jak również wykwintne przybory toaletowe i jedwabne koszulewidoczne w pootwieranych skrzyniach świadczyły wymownie, że znajdujesię w komnacie samego Gilles'a de Rais'go. Nie wiedziała już, co się z niądzieje, ale strach jej nie opuszczał. Wspomnienie pobytu u Gilles'a deRais'go było zbyt bolesne. W sumie jej koszmar trwał nadal.

Dlaczego Rais kazał ją tu przywlec i co zamierzał z nią zrobić? Niemógł jej rozpoznać. A więc? Jeśli odkryje, kim jest, czeka ją pewnaśmierć. A jeśli nie odkryje, to i tak, znając jego pociąg do rozlewu krwi,może zabić Cygankę, jeśli przyjdzie mu na to ochota... A wcześniej weźmie ją siłą... Tak czy inaczej, groziła jej śmierć. Jaki inny powód niż chęćzabawienia się pchnął Rais'go do przyprowadzenia sobie Cyganki?

Katarzyna zbliżyła się do kominka, w którym strzelały wysokiepłomienie, i rzuciwszy się na ławę usłaną poduszkami, wyciągnęła wkierunku ognia zziębnięte dłonie i bose stopy. Jej ciało - ledwo okryterozdartą koszulą - drżało z zimna, lecz zbawienne ciepło walczyłozwycięsko z wilgotnym rzecznym powietrzem i chłodną nocą. OczyKatarzyny bezwiednie wypełniły się łzami, które, kropla po kropli,spływały na surową koszulę. Poczuła doskwierający głód. Zresztą od czasuprzybycia do obozu Cyganów nigdy nie jadła do syta. Bolały ją wszystkieczłonki i czuła, że drętwieje ze zmęczenia. Jak na razie wynik jej działaniabył przygnębiający: wpadła w ręce Gilles'a de Rais'go, najgorszego wroga!

Sara i Tristan nie wiadomo gdzie się podziewali. Została sama.

Pogrążona w rozpaczy, nie pomyślała nawet, że wreszcie znalazła sięw zamku, do którego przecież pragnęła się dostać za wszelką cenę...

Przez otwarte, wąskie okno dolatywały dźwięki piosenki. Po drugiejstronie dziedzińca, w apartamentach królewskich, śpiewał jakiśmężczyzna, przygrywając sobie na harfie.

Piękna moja, o czym rozmyślasz? Co myślisz o mnie? Nie ukrywaj przede mną... Katarzyna uniosła głowę, odrzucając do tyłu czarny kosmyk włosów,który spadł jej na czoło. Była to ulubiona piosenka Xaintrailles'a. Śpiewakoddawał się swej muzie w wyszukany sposób, podczas gdy jej staryprzyjaciel strasznie fałszował. Tę właśnie piosenkę śpiewał w obozie w Arras i wspomnienie tych drogich chwil dodało jej sił. Jej myśli stały siębardziej jasne, krew zaczęła krążyć w żyłach i Katarzyna powoli odzyskałapanowanie nad sobą. Przypomniała sobie słowa konetabla de Richemonta:La Tremoille nie mieszka w apartamentach królewskich. Spędza noce w wieży strzeżony przez pięćdziesięciu zbrojnych wojów... W wieży? Przecież znajdowała się w wieży! Odruchowo spojrzała na kamienne sklepienie,którego łuki ginęły w ciemności wysoko nad jej głową. Człowiek, któregoszukała, musiał być tam, na górze... na wyciągnięcie ręki!

Zajęta swymi myślami nie usłyszała otwieranych drzwi. Gilles deRais posuwistym krokiem zbliżył się do kominka. Ale dopiero kiedy stanąłprzed Katarzyną, zauważyła jego obecność. Aby nie wypaść z odgrywanejroli, żywo wstała z miejsca i przybrała wystraszoną minę, której zresztą niemusiała udawać: sama obecność tego człowieka napełniała ją trwogą. Jejserce biło jak oszalałe i zanim zdążyła cokolwiek powiedzieć, Gillesgwałtownie chwycił ją za ramiona i bez żadnych wstępów wpił się w jejusta. Pocałunek nie trwał jednak długo.

- Tfu! Ależ ty cuchniesz, pięknisiu! - rzucił z obrzydzeniem,odpychając ją precz. - Nie widziałem jeszcze większego brudasa!

Wszystkiego się spodziewała, ale nie czegoś takiego! Wiedziała, żejest brudna, ale żeby tak jej to wytknąć, to było nie do zniesienia.

Tymczasem Gilles klasnął w ręce i w tej samej chwili pojawił się rycerzuzbrojony po zęby. Marszałek rozkazał, by przyprowadził dwiepokojówki. Kiedy po chwili wrócił ze służącymi, de Rais, wskazując naKatarzynę, powiedział:- Zabierzcie tę miłą osobę do łaźni i zajmijcie się nią! A ty, łuczniku,masz czuwać, aby panna nam nie uciekła!

Chcąc nie chcąc, Katarzyna ruszyła za strażnikiem. Jedna zesłużących na widok ciemnej skóry uczyniła za jej plecami znak krzyża.

Obydwie drżały z wielkiej bojaźni przed tą Cyganką, którą przyszło im sięzajmować. Katarzyna pomyślała z zadowoleniem, że jej przebranie spełniaswą rolę, lecz obawiała się efektu kąpieli: czy farba mistrza Wilhelmaprzetrzyma kontakt z wodą? Jej włosy były nadal kruczoczarne, a wkieszonce koszuli miała zaszyte dwa małe puzderka, które dał jej staryartysta. Ale co ze skórą?

Na szczęście wkrótce się przekonała, że kolor trzyma, tylko woda wbalii zabarwiła się na lekko żółtawy odcień. Oddawała się z rozkosząbłogiemu ciepłu i zapachowi wonnych olejków. Zamknęła oczy, chcąctrochę uporządkować myśli i uspokoić uparty strach, który ściskał ją zagardło. Wolała nie myśleć o tym, co ją czeka. Ta błoga chwila była byćmoże ostatnia...

Pragnęła godzinami siedzieć w ciepłej wodzie i zapomnieć o całymświecie, lecz Gilles przypomniałby o sobie. Pokojówki pomogły jej wyjśćz kąpieli i ubrały w cienką koszulę z jedwabiu i w tunikę dalmatyńską zszerokimi rękawami, uszytą z ciężkiego samitu*, w zielone paski nabiałym tle.

* Samit - gęsty jedwab. Kiedy jednak kobiety zabrały się do jej włosów, odepchnęła jegwałtownie, wskazując im drzwi gestem tak dzikim, że biedaczki wycofałysię pośpiesznie, obawiając się z pewnością, żeby Cyganka nie rzuciła nanie uroku. Katarzyna natomiast obawiała się ujawnienia prawdy, że jej bujne włosy nie są całkiem naturalne. Kiedy została sama, rozplotła warkoczei czesała je długo, usuwając z nich resztki kurzu, po czym wplotła w niebiałe wstążki, poprawiła zarys brwi i nałożyła sporo różu na usta. Żebywalczyć, nawet na straconej pozycji, należało się uzbroić w całą dostępnąbroń kobiecą. Czysta i ładnie odziana, pewna swojej urody, poczuła się nanowo panią de Montsalvy. Zresztą, co przyznawała, z trudem przychodziłojej odgrywanie narzuconej sobie roli. Ale ponieważ rzuciła się do wody,trzeba było pływać. Gdyby tylko udało się uspokoić skurcze pustegożołądka...

Odważnie otworzyła drzwi pokoju kąpielowego, za którymi stałysłużące i strażnicy. Tym ostatnim zabłysły oczy na jej widok.

- Jestem gotowa! - rzuciła spokojnie i ruszyła przed siebiezdecydowanym krokiem, jakby szła do boju.

Po chwili znalazła się w pokoju Gilles'a, gdzie stwierdziła z ulgą, żestół jest zastawiony wszelką strawą. Ten fakt upewnił ją w przekonaniu, żemarszałek nie pragnie jej śmierci. Gdy się chce kogoś zgładzić, to się goprzedtem nie zaprasza na ucztę!

Pan de Rais czekał, siedząc niedbale w wysokim, rzeźbionymkrześle, lecz Katarzyna - zapominając o strachu - zauważyła jedyniesmakowicie pachnącego kurczaka z przyrumienioną skórką, pasztety,konfitury, butelki z winem i wiele innych przysmaków...

Rais obserwował, jak rozchylają się jej nozdrza, i w końcu spytał:- Jesteś głodna? Szybko przytaknęła. - To siadaj i jedz!

Nie kazała sobie dwa razy powtarzać. W pierwszej kolejnościsięgnęła po kawał pasztetu, który zniknął błyskawicznie w jej ustach.

Nigdy jeszcze nie jadła czegoś tak pysznego. Na drugi ogień poszedłkurczak, którego połowa podzieliła los pasztetu. Tymczasem Gilles nalałjej duży kielich czerwonego wina, które wychyliła jednym haustem. Potym poczuła się tak dobrze, że nie zwróciła nawet uwagi na to, żemarszałek obserwuje ją jak kot mysz. W tej chwili mogłaby zmierzyć sięnawet z samym Belzebubem.

Aby lepiej widzieć, jak połyka kandyzowane śliwki, Gilles oparł sięłokciem na stole. Po zaspokojeniu głodu Katarzyna rzuciła na niegoszybkie spojrzenie, oczekując, że przemówi. Marszałek ciągle jednakmilczał, co zaczynało być denerwujące. W końcu, nie mogąc dłużej znieśćnapięcia, postanowiła odezwać się pierwsza. Wytarłszy usta jedwabnąserwetą, zmusiła się do uśmiechu, pamiętając, że nie może zdradzić swegostrachu.

- Wielkie dzięki, możny panie! Sądzę, że nigdy w życiu nie jadłamtak dobrych rzeczy!

- Doprawdy? Nigdy?

- Nigdy! Jesteśmy biednymi wędrowcami, panie, a na naszychogniskach gotujemy prostą strawę. . - Toteż ja nie pytam o nędzne kociołki Cyganów - przerwał Gilleszimno - lecz o kuchnię Filipa Burgundzkiego, który każe siebie nazywaćWielkim Księciem Zachodu! Myślałem, że jesteś bardziej wyrafinowana!

Katarzyna zamarła i nie mogła wydobyć słowa. Marszałek wstał,podszedł do niej i pochylając się nad jej głową, powiedział:- Moje gratulacje! Potrafisz grać komedię jak wielka artystka, mojadroga Katarzyno! Bardzo mi się podobałaś, zwłaszcza w scenie walki.

Nigdy bym nie przypuścił, że pani de Brazey potrafi się bić jak ulicznadziewka. Czyż jednak nie sądzisz, że lepiej było ze mną grać w otwartekarty?

Katarzyna uśmiechnęła się gorzko.

- A więc mnie rozpoznałeś?

- O, nie było to wcale trudne: wiedziałem, że tu jesteś w przebraniuCyganki!

- Jak się o tym dowiedziałeś?

- Wszędzie mam swoich ludzi, w zamku Angers również. Jeden znich, który widział cię w Champtoce, rozpoznał cię od razu. Śledził was,gdy szliście do Wilhelma Zdobnika. Muszę przyznać, że ten okropnyczłowiek długo nie chciał mówić, mimo że zastosowaliśmy pewne środki,aby go do tego zmusić...

- To ty go torturowałeś! To ty kazałeś poderżnąć mu gardło! Możnasię było tego spodziewać! - krzyknęła Katarzyna, trzęsąc się z gniewu.

- Istotnie, to ja. Niestety, ten nieszczęśnik nie chciał za żadne skarbywyjawić powodu tej maskarady mimo naszych nalegań.

- Z tej prostej przyczyny, że sam nie wiedział!

- Domyślałem się tego. Toteż liczę, że ty wyjawisz powód, chociażwydaje mi się, że wiem...

Bliskość pochylonej nad nią twarzy napawała ją obrzydzeniem.

Wstała i podeszła do otwartego okna, po czym spojrzała na marszałka,pragnąc przeniknąć jego myśli.

- A według pana po co tu przybyłam?

- Żeby odebrać swoją własność. Jest to rodzaj działania, które jestemw stanie zrozumieć.

- Moją własność?

Ale Gilles de Rais nie miał czasu na odpowiedź, gdyż w tej chwiliktoś zapukał do drzwi i nie czekając na zaproszenie wkroczył do środka wtowarzystwie dwóch strażników z halabardami, którzy stanęli nieruchomoprzy drzwiach. Niespodziewany gość odznaczał się nieprzeciętną tuszą;była to istna beczka smalcu udrapowana kilometrami aksamituwyszywanego złotem. Pośrodku tej masy tłuszczu tkwiła obrzękła,czerwona twarz, wyrażająca próżność i arogancję. Był to Jerzy de LaTremoille we własnej osobie.

- Drogi kuzynie! Przyszedłem do ciebie na kolację! U króla możnaumrzeć z nudów! - wykrzykiwał od progu.

Katarzyna nie spodziewając się, że tak szybko dane jej będziespotkać znienawidzonego człowieka, na widok nieoczekiwanego gościacofnęła się. Nagle poczuła radość, gniew i nienawiść. Z dziką satysfakcjąstwierdziła, że był grubszy niż dawniej, jego rozlazłe ciało pokrywałażółtawa skóra, a dychawiczny oddech świadczył wymownie o zdrowiuzniszczonym przez życie w sprośności. Wielki szambelan nosił na głowiezłoty turban, który nadawał mu wygląd wschodniego satrapy.

Katarzyna, obserwując go uważnie, zauważyła wśród fałd turbanulśniący jak gwiazda czarny diament... jedyny w swoim rodzaju,niepodrabialny czarny diament Garina de Brazeya!

Wokół niej zawirowały ściany. Przez chwilę myślała, że to sen. Poomacku odnalazła taboret i opadła na niego, nie rozumiejąc słów, jakiewymieniali między sobą dwaj mężczyźni. Starała się odgadnąć, w jakisposób diament mógł wpaść w ręce szambelana. Przypomniała sobiechwilę, w której przekazała klejnot Jakubowi Coeurowi w oberży „PodCzarnym Saracenem" i co jej wtedy powiedział. Że zastawi diament uŻyda z Beaucaire! Zapamiętała nawet jego nazwisko: Izaak Abrabanel! Jaksię więc stało, że diament błyszczał na turbanie La Tremoille'a? A możeJakub wpadł w zasadzkę? A jeśli zginął?...

Jakub Coeur nigdy nie pozbyłby się z własnej woli rzeczypowierzonej mu przez Katarzynę. Nie oddałby nikomu diamentu.

Zwłaszcza temu człowiekowi, którego nienawidził tak samo jak ona.

Zamknęła na chwilę oczy i nie widziała, że La Tremoille - przyjrzawszysię jej z wyraźnym zainteresowaniem - podszedł bliżej. Dopiero kiedypoczuła na swym podbródku dotyk miękkiego, tłustego palucha, drgnęła.

- Sapristi! Gdzie, do diaska, znalazłeś to cudo, kuzynie?

- W obozie Cyganów! - odpowiedział Gilles de Rais niechętnie. Biła się właśnie z drugą taką czarną kozą. Rozdzieliłem je i zatrzymałemtę, bo mi się spodobała.

La Tremoille raczył się uśmiechnąć, ukazując zepsute zęby, którychkolor wahał się między ciemną zielenią i czernią. Przy tym położyłupierścienioną dłoń na głowie Katarzyny w geście nieznoszącymsprzeciwu, wywołując w niej dreszcz obrzydzenia.

- Dobrze zrobiłeś, kuzynie! Miałeś głowę na karku jak zwykle. Co zadzika tygrysica!... - cmokał obleśnie. - Wstań, mała, żebym mógł lepiej cięobejrzeć!

Katarzyna usłuchała bez słowa, bojąc się, co dalej nastąpi. JeśliGilles de Rais odsłoni prawdę, jest zgubiona. On i La Tremoille byli nietylko kuzynami, ale łączył ich pakt, prawdziwy pakt. Jeszcze w ChamptoceGilles powiedział jej o nim. Z trudem zrobiła kilka kroków, śledzonałakomym spojrzeniem grubego szambelana.

- Rzeczywiście, bardzo ładna... - komentował bez żenady, jakbyoglądał dzieło sztuki. - Prawdziwy klejnot godzien książęcego łoża...

Krągła, dumna pierś... Rzeźbione ramiona. . Nogi, jak mi się zdaje...

długie... Tak, długie! Piękna twarz, to dosyć ważne! A do tego duże,czarne oczy... namiętne usta...

Jego astmatyczny oddech stawał się coraz krótszy; La Tremoille bezprzerwy oblizywał językiem spieczone wargi. Katarzyna, czując, że zbytpowściągliwe zachowanie nie przystoi Cygance, zmusiła się za cenęstrasznego wysiłku, aby się uśmiechnąć z wystarczającą kokieterią doswego nieprzyjaciela. Kręcąc biodrami, puściła do niego perskie oko.

- Wyborna! - jęknął pasibrzuch, a jego czerwona twarz stała sięfioletowa. - Jak to możliwe, że ja jej nie zauważyłem?

- To zbiegła niewolnica - wyjaśniał coraz bardziej niezadowolonyGilles de Rais. - Kilka dni temu, wraz z ciotką, przybyła do obozu Fera.

Katarzyna na chwilę odetchnęła. Najwyraźniej de Rais nie miałzamiaru wyjawić, kim jest naprawdę. Od razu poczuła się swobodniej wskórze Cyganki. Tymczasem La Tremoille nakazał milczenie swemukuzynowi.

- Niech sama odpowie! Chcę słyszeć jej głos! Jak cię zowią, mojamała?

- Tchalai, panie! To znaczy „gwiazda" w naszym języku.

- Tak... To pasuje do ciebie. Podejdź no, piękna gwiazdo, chcę ci sięlepiej przypatrzyć! - Chwytając Katarzynę za rękę, odwrócił się w stronękuzyna i rzucił pośpiesznie: - Dziękuję za prezent, kuzynie. Ty zawszewiesz, jak zrobić mi przyjemność!

Jednak Gilles de Rais, nie dając za wygraną, stanął pomiędzyszambelanem a Katarzyną. Grymas jego ust nie zwiastował niczegodobrego, a ponure oczy błyszczały niebezpiecznym blaskiem.

- Za pozwoleniem, kuzynie! Rzeczywiście, to dla ciebie porwałem tędziewczynę, ale nie mam zamiaru oddać ci jej od razu. Dziś wieczórnależy do mnie!

Katarzyna popatrzyła na Gilles'a z niejakim zdziwieniem. Myślała dotej pory, że jest ślepo oddany swemu obmierzłemu kuzynowi. Atymczasem okazało się, że wcale nie byli sobie tacy bliscy, jak myślała.

Wcale nie. Wybujała duma Gilles'a czyniła z niego miernego wasala.

Trudno było wyobrazić sobie, jak zgina kolano przed kimkolwiek... Ateraz w jego wzroku zabłysnęła chęć mordu! Jak skończy się pojedynekpomiędzy tygrysem i szakalem?

Małe oczka La Tremoille'a zwęziły się, znikając prawie całkowicie wfałdach tłuszczu, a mięsiste usta wydęły się pogardliwie. Katarzynapoczuła, że dłoń spoczywająca na jej głowie stała się bardziej wilgotna.

Najwyraźniej La Tremoille bał się swego niebezpiecznego kuzyna! Jednak,o dziwo, w jego głosie nie znać było gniewu, kiedy zapytał:- A dlaczego nie dziś wieczorem?

- Dlatego, że dzisiaj należy do mnie! To ja ją znalazłem, to ja jąwyrwałem ze szponów drugiej Cyganki, która byłaby ją zabiła, to jakazałem ją tu przyprowadzić, to ja kazałem ją wykąpać!... Jutro może byćtwoja, lecz dzisiaj...

- Tutaj wszyscy muszą mnie słuchać - przerwał mu La Tremoille,sącząc słowa z nienaturalną słodyczą. - Czy może wolisz, aby dwudziestuludzi. .

- Nie zrobisz tego, piękny kuzynie! Dlatego, że nie będziesz jej mieć!

Wolałbym ją zabić! A poza tym wiem zbyt wiele, żebyś śmiał mniezaatakować. Na przykład, co by powiedziała twoja małżonka, a mojakuzynka Katarzyna, gdyby się dowiedziała, że ten złoty naszyjnik, którytak pragnęła mieć, dałeś w prezencie żonie pewnego ławnika za jedną nocmiłości?

La Tremoille, przed którym drżało całe królestwo, bał się swojejżony jak ognia. To była cenna informacja.

Na razie de Rais był górą. Nie wiedziała, czy ma się z tego cieszyć,czy nie. Gruby szambelan skierował kroki w stronę drzwi, obrzucającdziewczynę spojrzeniem pełnym żalu.

- Dobrze, już dobrze... - wymamrotał wzruszając ramionami. Zatrzymaj ją sobie dziś wieczór, ale jutro po nią przyślę! I pamiętaj,kuzynie, abyś mi jej nie uszkodził, gdyż w takim przypadku mógłbymzapomnieć, jak bardzo cię lubię!

Wreszcie zniknął, a żołnierze z kamiennymi twarzami wyszli za nim,zamykając za sobą drzwi. Katarzyna i Gilles de Rais znowu zostali sami.

Katarzyna poczuła ucisk w gardle. Jej położenie było okropne, gdyżodkryła, że chcąc wyciągnąć La Tremoille'a z zamku, w którym był zbytdobrze strzeżony, sama znalazła się w potrzasku. Miała nadzieję, żezostanie wezwana przed oblicze szambelana i że każą jej tańczyć, abyzabawić grubasa, a wówczas znajdzie okazję, by namówić go do krótkiegopobytu w Chinon dzięki pewnej sztuczce, którą dawno sobie obmyśliła.

Tymczasem znalazła się pomiędzy strasznym Gilles'em a Tremoille'em.

Gilles chciał się nią nacieszyć, a potem wrzucić ją do łóżka szambelanowi.

Co będzie, jeśli przestanie się podobać? Czy wystarczy jej czasu narealizację planu?

Gilles oczywiście nie miał zamiaru zwrócić swemu więźniowiwolności. Po wyjściu szambelana podbiegł do drzwi i pozamykał je nawszystkie zamki. Potem podszedł do okna, wychylił się i odetchnąłgłęboko kilka razy, żeby ukoić nerwy.

Noc niosła ciche, melancholijne dźwięki lutni i wioli.

- U króla jest koncert - powiedział głosem, w którym nie znać jużbyło gniewu. - Co za piękna muzyka... Nie ma nic bardziej boskiego,zwłaszcza te dziecięce głosy... Ale król nie lubi dziecięcych głosów...

Mówił sam do siebie, jakby zapomniał o istnieniu Katarzyny.

Dziewczyna zrobiła kilka kroków w stronę czarnej postaci opartej oparapet.

- Dlaczego nie odkryłeś, panie, przed kuzynem mego prawdziwegoimienia? - spytała, starając się ukryć strach.

- Ponieważ nic by mi nie przyszło z tego, gdyby Katarzyna deBrazey zgniła w lochu - odpowiedział, nie odwracając się. - NatomiastCyganka o imieniu Tchalai przedstawia wielką wartość w moich oczach.

- Nie nazywam się już Katarzyna de Brazey! Przed Bogiem i ludźmijestem żoną Arnolda de Montsalvy'ego!

Na dźwięk tego nazwiska Gilles de Rais skoczył jak oparzony.

Odwrócił się w stronę Katarzyny i popatrzył na nią ze zdziwieniem.

- Jakże to? Montsalvy umarł w więzieniu w Sully-sur-Loire jakieśdwa lata temu! La Tremoille jest dobrym strażnikiem, a lochy jego zamkuw Sully nigdy nie zwracają swoich więźniów!

- A więc należy sądzić, że jesteś źle poinformowany, panie, gdyżpoślubiłam Arnolda de Montsalvy'ego w Bourges w kościele ŚwiętegoPiotra w nocy z 24 na 25 grudnia 1431 roku. Węzłem małżeńskim połączyłnas brat Jan Pasquerel. Pamiętasz, panie, brata Jana? Był kapelanemJoanny...

- Nie wypowiadaj tego imienia - przerwał jej de Rais, czyniącpośpiesznie znak krzyża. - Nigdy przy mnie! Boże... gdyby ona nassłyszała!

- Przecież nie żyje - powiedziała Katarzyna pogardliwie. - Czego siętak obawiasz?

- Umarła, lecz jej dusza żyje, a dusza czarownicy może być groźna.

Wystarczy wymówić jej imię, a potrafi się zjawić. Nie chcę więcej słyszećtego imienia!

- Jak sobie życzysz - powiedziała Katarzyna, wzruszając ramionami.

- Ale pozostaje faktem, że jestem panią de Montsalvy... i że mam syna!

Słysząc obietnicę Katarzyny, że nie będzie wymawiać imieniaJoanny d'Arc, Gilles uspokoił się, a na jego pobladłą twarz wróciłyrumieńce.

- W takim razie, jak to się stało, że znalazłaś się tutaj, i to sama?

Gdzie jest Montsalvy?

Katarzyna stała jak skamieniała. Spuściła powieki, aby de Rais niezauważył dotkliwego bólu, jaki zawsze czuła, wypowiadając te okrutnesłowa.

- Mój małżonek nie żyje... Oto dlaczego jestem sama. Zaległa cisza,która po chwili stała się nie do zniesienia.

Aby rozproszyć ponurą atmosferę, Katarzyna postanowiła zawszelką cenę zmienić tok rozmowy.

- A jak miewa się pan Jan de Craon, twój dziad, i Anna, jegomałżonka, która była dla mnie taka dobra, kiedy przebywałam u ciebie?

Widząc reakcję Gilles'a, natychmiast pożałowała swych słów.

Demoniczna twarz marszałka wykrzywiła się w bezgranicznej złości, ajego oczy zaczęły ciskać błyskawice.

- Mój dziad umarł zeszłej jesieni.. przeklinając mnie. A swojąszpadę przekazał memu bratu, temu bękartowi Rene! I ty śmiesz mniepytać o niego? Mam nadzieję, że teraz jego przeklęta dusza smaży się wpiekle! Mam nadzieję, że...

- Skończmy z tym - przerwała Katarzyna. - Zapomnij swe urazy,powiedz raczej, dlaczego tak bardzo potrzebna ci jest Cyganka o imieniuTchalai?

- Dlatego, że chcę tego, po co tu przyszłaś: chcę mieć czarnydiament! A wiadomo, że Cyganka potrafi szachrować, rzucać uroki i kraść!

- Ale ja nie jestem prawdziwą córą bohemy!

De Rais porzucił nagle kurtuazyjny ton, który starał się zachowaćdotychczas. W jego spojrzeniu zapalił się płomień pożądania. Podszedłszydo Katarzyny, chwycił ją za ramiona tak mocno, że aż jęknęła.

- To prawda, lecz sądzę, że znasz się na tym lepiej niż te czarnekozy! Nie jesteś córą bohemy, ponieważ jesteś córą samego diabła! Jesteśczarownicą! Rzucasz na ludzi zaklęcia, każdy, pan czy prostak, przywleczesię do twych stóp i pokornie będzie jadł ci z ręki! Zawsze wychodzisz całoz najgorszych opałów, aby pojawić się znowu w pełnym blasku, corazsilniejsza i coraz piękniejsza! Jesteś kimś więcej niż zwykłą Cyganką!

Czyż nie zostałaś wychowana przez tę diablicę, którą chciałem spalić nastosie?

Mówił o Sarze! Jak mogła o niej zapomnieć!

- Straciłam moją wierną Sarę! Zniknęła dzisiaj rano i nie wiem, gdziesię może podziewać. .

- Ale ja wiem! Jeden z moich ludzi natknął się na nią, jak biegała pomieście w poszukiwaniu tego tam. . Tristana Eremity. Nie obawiaj się,teraz znajduje się w dobrych rękach. . nie, nie, nic jej nie grozi. .

Przynajmniej na razie! Jej los zależy od twego posłuszeństwa!

- Byłabym wdzięczna, panie, gdybyś zaniechał tykania mnie powiedziała Katarzyna surowym tonem. - I gdybyś mi wyjawił, co się stałoz panem Tristanem - dodała.

- Tego nie wiem - odparł Gilles. - Kiedy posłałem ludzi, żebyschwytali twego wspólnika w „Winnicy Królewskiej", udało mu się, niewiedzieć jakim cudem, uciec przed nimi. Od tej pory ślad po nim zaginął.

Katarzyna starała się wyrwać z rozdygotanych rąk, miętoszących jejramiona, lecz na próżno. De Rais mocno trzymał zdobycz, pochylając siędo jej twarzy. W jego oddechu czuć było nieprzyjemny odór wina.

- Puść mnie, panie! - powiedziała, zaciskając zęby. - I spróbujmywyjaśnić pewne sprawy! Nie przybyłam tutaj, jak mógłbyś sądzić, w celuodzyskania czarnego diamentu. Prawdę mówiąc, nie wiedziałam nawet, żewpadł w ręce twojego kuzyna!

Szczerość tych słów uderzyła Gilles'a tak, że pod ich wrażeniemwypuścił swą ofiarę z uścisku. Patrzył na nią zdziwiony niepomiernie,jakby nie pojmował usłyszanych przed chwilą słów.

- Nie przybywasz po to, by odzyskać diament? - spytał zniedowierzaniem. - W takim razie, co cię tu sprowadza?

- Zastanów się, panie! Jestem wdową i mam syna. Nasza rodzinazostała zrujnowana, jesteśmy wyklęci i w każdej chwili grozi nam śmierć!

A w czyich rękach jest nasz los? W rękach twojego kuzyna, LaTremoille'a! Oto dlaczego tu jestem! Muszę zbliżyć się do niego, uwieśćgo i wyrwać mu moje ułaskawienie, moje i mojej rodziny, wyrwać munasze dobra, które należą się mojemu synowi. Czyż to nie są wystarczającepowody?

- Ale skąd to przebranie?

- Czyż nie zostałabym natychmiast pojmana, gdybym przekroczyłabramy zamku jako pani de Montsalvy? Przypadek chciał, że dowiedziałamsię o upodobaniu twojego kuzyna do tańców i śpiewów cygańskich. Przypomocy Sary udało mi się dostać do obozowiska. Resztę znasz. . A terazchciałabym się dowiedzieć, co zamierzasz ze mną uczynić.

Gilles nie odpowiadał, lecz bawił się nerwowo rękojeścią sztyletuleżącego na kufrze. Katarzyna wstrzymała oddech, bojąc się zakłócić tęgroźną ciszę. Nagle Gilles wbił sztylet w wieko drewnianego kufra i niepatrząc na Katarzynę, wycedził:- Chcę, żebyś ukradła czarny diament.. i żebyś mi go oddała...

- Zapominasz, panie, że należy do mnie! Ciekawe, jakim sposobemszambelan wszedł w jego posiadanie?

- Pewien oberżysta podsłuchał, jak człowiek, któremu powierzyłaśklejnot, mówił, że zastawi go u Żyda z Beaucaire, niejakiego Abrabanela.

Licząc na sowitą nagrodę, oberżysta doniósł o tym szambelanowi. Resztabyła prosta.

- Czy kazał zgładzić Jakuba Coeura? - krzyknęła Katarzyna.

- Nie, do diabła, nie! Twój emisariusz dostał swoje złoto od Żyda idawno ruszył w świat. Diament był w posiadaniu tego Abrabanela. Ale niechciał oddać go wysłannikom mego kuzyna... więc musiał zginąć!

Katarzyna wydała okrzyk grozy, który przeszedł w śmiech, bolesny iironiczny zarazem.

- Śmierć! Znowu śmierć!... I ty chcesz zdobyć ten przeklęty klejnot!

Po stokroć przeklęty! Wszędzie, gdzie się pojawi, przynosi samenieszczęścia, krew i cierpienie! I mam nadzieję, że dzięki niemu twojegokuzyna spotka wszystko, co najgorsze! Jeżeli chcesz go zdobyć, zrób tosam!

Katarzyna, przejęta do żywego, zaczęła krzyczeć. W tej chwili Gillesrzucił się na nią z obłędem w oczach. Jego ręce znowu wczepiły się w jejramiona, podczas gdy twarz - wykrzywiona ze złości i strachu - zbliżała siędo jej twarzy.

- Przeklęta czarownico! Ty i te twoje uroki więcej napędzają strachuniż sam szatan! Wiedz jednak, że nie masz wyboru! Albo skradnieszklejnot, albo umrzesz w mękach, a wraz z tobą ta cała Tchalai! Jutrozostaniesz wydana szambelanowi! Wybór należy do ciebie! Jesteś tylkowłóczęgą, zwykłą Cyganką bez wartości, z którą mogę zrobić, co mi siężywnie spodoba! A tutejsi mieszkańcy nie znają większej uciechy jakwidok jednego z twoich braci dyndającego na szubienicy!

- A więc będziesz musiał obciąć mi język! - rzuciła Katarzyna zpogardą. - Gdyż na mękach wszystko powiem, powiem, kim jestem i po coprzywlokłeś mnie do zamku! Tak czy inaczej, jestem skazana na śmierć dodała z goryczą. - Wiem, że nie wypuścisz mnie stąd żywej ... Tak więcnie ma szans, abym ukradła dla ciebie ten kamień...

- Mylisz się! - przerwał jej Gilles. - Jeśli zdobędę czarny diament,daruję ci życie! La Tremoille mieszka w tej wieży. Należy działać w nocy.

Kiedy zdobędziesz diament i przyniesiesz mi go tu, puszczę cię wolno.

Potem będziecie musieli jak najszybciej zwinąć obóz, gdyż wasze życiebędzie zależeć od szybkości waszych nóg. Zostanie wam kilka ostatnichgodzin nocnych... gdyż, oczywiście, zostaniesz oskarżona, a wraz z tobąreszta Cyganów.

- Zbrojni ludzie szybko nas odnajdą i poleje się niewinna krew.

- To mnie nie obchodzi. W twoim interesie będzie nie dać sięschwytać. Gdyby cię jednak pojmano, pamiętaj, że wyjawienie prawdy nanic ci się nie zda! Nikt bowiem nie da wiary Cygance! Naraziłabyś siętylko na kpiny.

- A jeśli odmówię?

- Twoja droga Sara zostanie natychmiast zawleczona do sali tortur.

Ty będziesz uczestniczyć w przedstawieniu, zanim sama podzielisz jej los.

Katarzyna odwróciła z obrzydzeniem twarz od ohydnego obliczatarganego drgawkami okrucieństwa i chciwości.

- Trudno... zrobię, czego żądasz... Myślę, że rzeczywiście nie mamwyboru...

- Ukradniesz diament i oddasz mi go?

- Tak... - odparła zmęczonym głosem. - Oddam ci go, panie, liczącna to, że i tobie przyniesie nieszczęście...

Policzek wymierzony jej przez Gilles'a zamienił jej słowa w krzykbólu. Był tak silny, że myślała, iż odpadnie jej głowa.

- Nic mnie nie obchodzą twoje przekleństwa, diabelskie nasienie!

Masz mnie słuchać, jeśli nie chcesz zginąć! Słuchać, zrozumiałaś? Zpokorą!

Katarzyna połykając łzy, patrzyła z nienawiścią na swegoprześladowcę.

- A teraz pomożesz mi się rozebrać! - rozkazał, siadając na krześle iwyciągając nogi, aby zdjęła mu buty.

Najwyraźniej miał zamiar ją upokorzyć. Zawahała się, lecz znała gozbyt dobrze, aby stawiać opór. Z cichym westchnieniem upadła na kolana izaczęła zdejmować poszczególne części jego stroju. On tymczasemchwycił puchar wina ze stołu i wychyliwszy jego zawartość jednymhaustem, cisnął nim precz w kąt komnaty. Potem opróżnił drugi i trzeci.

Katarzyna z przerażeniem stwierdziła, że jego twarz spuchła, a oczyprzekrwiły się. Kiedy już był nagi, chwycił leżący na krześle długi,aksamitny szlafrok i nałożywszy go, ścisnął się w pasie sznurem.

Następnie, rzuciwszy Katarzynie złe spojrzenie przekrwionych oczu,rozkazał:- A teraz kolej na ciebie! Rozbieraj się!

Katarzyna zawrzała gniewem. Zacisnąwszy usta, z uporem rzuciłakrótkie „nie", spodziewając się wybuchu wściekłości swego adwersarza.

Ku jej zdziwieniu nic takiego jednak nie nastąpiło. Gilles westchnął ciężkoi oddalił się nonszalanckim krokiem w głąb komnaty, gdzie na jednym zkrzeseł leżał pejcz.

- Jak wolisz... Sam cię tedy rozbiorę... za pomocą tego!

I w tej samej chwili zadał pierwszy cios. Długi i ostry jak cięciwa batze świstem przeszył powietrze, owijając się z diabelną dokładnością wokółszerokiego rękawa tuniki Katarzyny i rozrywając go w ułamku sekundy.

Jednocześnie Katarzyna poczuła piekący ból, a z jej rozciętego ramieniaspływała strużka krwi. Zrozumiała, że jest przegrana, że musi byćposłuszna, w przeciwnym razie ten szaleniec zaćwiczy ją na śmierć.

- Przestań... - powiedziała zupełnie przybita. - Już słucham...

Równocześnie zrzuciła z ramion jedwabną tunikę i cienką koszulę. .

Kiedy nastał ranek, Katarzyna była na wpół żywa z wyczerpania.

Noc w szponach Gilles'a miała odcisnąć się okrutnym wspomnieniem.

Marszałek był szalony, trudno o inne wyjaśnienie. Okazał sięmaniakiem krwi i perwersji i zmuszał Katarzynę do obrzydliwych praktyk,które dyktowała mu jego chora wyobraźnia w połączeniu z zanikającąmęskością. Jej udręczone i podrapane ciało nie pozwalało jej zasnąć, a zramienia, w które zboczeniec wpił się zębami, ciągle spływała krew.

Przez całą tę koszmarną noc marszałek nie przestawał pić, aż dozupełnego upojenia, lecz pomimo to nie dawał Katarzynie spokoju,pastwiąc się nad nią i aż do brzasku nie zmrużył oka. Kiedy strażnicyzadęli w rogi, zwiastując otwarcie bram miasta, wstał z łoża, przeciągnąłsię i nałożywszy szaty, wyszedł, nie racząc nawet spojrzeć na Katarzynęleżącą nieruchomo w skotłowanym posłaniu. Z dziedzińca dochodziłydźwięki trąbek i szczekanie psów. To pan marszałek, jak co ranka, udawałsię na polowanie.

Za oknami wstawał piękny, wiosenny dzień. Ale tutaj w baszcie, zajej grubymi murami, panował smutny półmrok, rozjaśniony jedyniedogasającymi płomykami świec. Katarzyna czuła w ramieniu piekący ból ipomimo wyczerpania wstała, aby nabrać trochę wody z konwi stojącej wrogu pokoju. Zaledwie jednak spuściła nogi na posadzkę, wszystko wokółniej zawirowało i z powrotem bezsilnie opadła na posłanie. Czuła się słabą,marną istotą. Wstrząsana dreszczami, naciągnęła na siebie całą pościel. Agdyby wezwać jakąś służącą? Może któraś przyszłaby, żeby się nią zająć.

W tej samej chwili otworzyły się drzwi, w których ukazała sięnajpierw okrągła twarz, a potem tłuste ciało La Tremoille'a. Zanim wszedł,potoczył wzrokiem po komnacie, a upewniwszy się, że Gilles'a nie ma wśrodku, starannie zamknął drzwi za sobą i na palcach zbliżył się do łoża.

Katarzyna patrzyła na niego z przestrachem. Grubas miał na sobie szlafrokw kolorze soczystej zieleni bogato wyszywany złotem, a jego łysą czaszkęzdobiła gustowna szlafmyca. Katarzyną targnęły złe przeczucia: czyżbyobleśny szambelan miał zamiar natychmiast zająć miejsce opuszczoneprzez Gilles'a? Aby powstrzymać jęk grozy, przygryzła koniuszekprześcieradła.

Tymczasem La Tremoille, rozszerzając mięsiste usta w szerokimuśmiechu, nachylił się nad nią, a widząc, że ma oczy otwarte, powiedział:- Usłyszałem, jak mój kuzyn wychodzi, więc pomyślałem sobie, żezłożę ci małą wizytę, śliczna panno! Nie zmrużyłem oka całą noc, bomyślałem o tobie. Na szczęście noc się skończyła i od tej chwili należyszdo mnie!

Wyciągnął tłustą łapę w kierunku krągłego ramienia rysującego siępod pościelą i niecierpliwie zerwał z niej prześcieradło, aby dotknąćgładkiego ciała, gdy jego oczom ukazało się ramię pogryzione wprzystępie szału przez Gilles'a. Na ten widok La Tremoille cofnął siępośpiesznie, spoglądając na ciało Katarzyny z osłupieniem. Wszędzie byłopełno krwi.

- Litości, panie! - jęknęła Katarzyna. - Nie dotykaj mnie! Straszniemnie boli!

Przeczuwając coś złego, La Tremoille chwycił prześcieradło i cisnąłje na posadzkę. Ujrzał ciało posiniaczone, podrapane, pokryte zaschniętą iświeżą krwią. Szambelan poczerwieniał z gniewu.

- O, wściekły pies! Jak mógł okaleczyć ją w taki sposób, kiedy byłaprzeznaczona dla mnie? Zapłaci mi za to! Tak, tak, zapłaci!

Pomimo cierpienia Katarzyna patrzyła ze zdziwieniem na tę beczkęsmalcu, trzęsącą się z bezsilnej złości jak galareta. La Tremoille wziął jejzdziwienie za strach i z niezwykłą łagodnością przykrył jej nagie ciałojedwabnym prześcieradłem.

- Nie bój się mnie, maleńka! Ja ci krzywdy nie zrobię! Nie jestemtakim prostakiem i zbyt kocham piękno, aby używać go w sposób takbarbarzyński. Należysz do mnie, a ten brutal śmiał cię uderzyć, śmiał cięzranić, wiedząc, że masz przyjść do mnie dziś rano!

Katarzyna pomyślała, że najbardziej nie mógł znieść myśli, że Gillesośmielił się zniszczyć coś, co należało do niego. Z pewnością zachowałbysię podobnie w przypadku psa, konia czy jakiejś sztuki srebra... No cóż,należało to wykorzystać...

- Panie, czy mógłbyś przysłać tu jedną ze służących, aby opatrzyłami ramię? Bardzo mnie boli, a poza tym. .

- Oczywiście, moje dziecko, nie tylko przyślę służące, ale równieżsłużących. Zostaniesz przeniesiona do mnie, moja piękna Tchalai... totwoje imię, prawda? Zapewnię ci opiekę i sam będę czuwał, abyś szybkoprzyszła do siebie!

- A co z panem de Rais'em? - spytała nieśmiało.

W kąciku grubych, wilgotnych warg szambelana pojawił się złośliwygrymas.

- Więcej o nim nie usłyszysz! Do mnie nikt nie ma prawa wstępu, ontakże. Wie dobrze, że gdybym chciał, szybko zostałby odesłany do swejpustelni w Andegawenii!

Już miał wyjść, kiedy popychany niepohamowanym pożądaniem,położył swoją pulchną dłoń na udzie Katarzyny rysującym się podprześcieradłem.

- Im szybciej wyzdrowiejesz, malutka, tym szybciej uczynisz mnieszczęśliwym! Gdyż potem będziesz dla mnie miła, nieprawdaż?

- Jestem twoją sługą, panie... - wybełkotała - lecz tymczasem jestemtaka chora...

Szambelan niechętnie zdjął dłoń z jej uda, ale za to poklepał ją popoliczku.

- No, już dobrze, dobrze! Muszę zachować rozsądek! Za to potembędzie jeszcze przyjemniej!

Tym razem rzeczywiście wyszedł z pokoju, i to z szybkością, o jakąnigdy by Katarzyna nie podejrzewała podobnej góry mięsa. Trzasnęłydrzwi.

Nie mogąc zebrać myśli, Katarzyna zamknęła oczy, czekając, aż sięnią zajmą. Myśl o przeprowadzce do La Tremoille'a nie napawała jejstrachem. Nie mogło być nic gorszego od tej strasznej nocy spędzonej wszponach Gilles'a. A przecież o to jej chodziło: dostać się do jaskini wroga!

Po chwili do komnaty weszły dwie stare i pomarszczone jak phuri dai służące, które umyły Katarzynę, nabalsamowały jej rany i zawinęłybandażami. Przy tym nie wypowiedziały ani słowa. Obie były do siebiepodobne jak dwie krople wody, nosiły czarne suknie, przypominając wtym stroju posągi nagrobne, za to ich ręce były sprawne i delikatne. Potych zabiegach Katarzyna poczuła się znacznie lepiej, a kiedy chciała impodziękować, pochyliły się w ukłonie i do komnaty weszli służący z czymśw rodzaju noszy, na których stare służące umieściły Katarzynę ubraną wkoszulę i białą dalmatykę.

Cały ten pochód ruszył wąskimi schodami na górę. Wkrótce dotarliprzed drzwi strzeżone przez dwóch służących z płonącymi pochodniami.

Jeden z nich pochylił się, kiedy lektyka przesuwała się obok niego. Mimoliberii, mimo zapuszczonej brody i obfitego owłosienia Katarzynarozpoznała w nim samego Tristana Eremitę!

Nie starała się nawet domyślać, w jaki sposób tutaj się znalazł.

Ogarnęło ją dobroczynne uczucie ulgi; zamknąwszy oczy, dała się unieśćw kierunku swego nowego więzienia.

Rozdział dziewiąty

Pani de La Tremoille

Przyjęcie, jakie zgotował wielki szambelan Katarzynie, pozwoliłodomyślać się, iż przywiązywał wielkie znaczenie do jej osoby.

Wprowadzono ją do przytulnego pokoju znajdującego się w małejwieżyczce przylegającej do jego apartamentów. Główne miejscezajmowało w nim wielkie łoże z zasłonami z czerwonej serży. Katarzynazostała ostrożnie ułożona na miękkich materacach i pozostawiona podstrażą dwóch starych służących, bliźniaczek, które czuwały nad nią, stojąccicho i nieruchomo obok wielkiego łoża.

Katarzyna wkrótce odkryła powód ich milczenia. Obydwie byłynieme. Dawno temu obcięto im języki w celu zapewnienia sobie ichcałkowitej dyskrecji. La Tremoille powiedział Katarzynie, że sąGreczynkami, nie wyjawiając jednak, w jaki sposób te kobiety dostały sięz targu niewolników w Aleksandrii na dwór króla Karola VII. Wielkiszambelan wygrał je w szachy od księcia miasta Orange. Od tamtej chwiliChryssoula i Nitsa, bo takie nosiły imiona, służyły mu wiernie,uczestnicząc we wszystkich jego ciemnych sprawkach. Zawsze pilnowałykobiet, które sprowadzał sobie ich pan. Były do siebie tak podobne, żenawet po upływie pięciu dni Katarzyna nie była w stanie odróżnić jednejod drugiej.

Jednak ciągła ich obecność zaczynała ją drażnić. Sto razy wolałabysamotność od tych cichych postaci z kamiennymi twarzami, w którychjedynie oczy zdawały się żyć... W dodatku radość z nieoczekiwanegospotkania z Tristanem w przebraniu służącego minęła. Bardzo na toliczyła, że ten wkrótce ją odwiedzi, ale od kilku dni oprócz La Tremoille'ażaden mężczyzna nie przekroczył progu jej pokoiku. Wydawało się, żetylko Greczynki mają prawo w nim przebywać.

Szambelan odwiedzał ją dwa razy na dzień, traktując swego więźniaz niezwykłą uprzejmością. Dla Katarzyny było to trudne do wytrzymania,gdyż nie tylko musiała odpowiadać mu równie uprzejmie, ale na dodatek,jak przystało na biedną Cygankę, z pokorą i uniżonością. Zmuszała się dopozostawania w łóżku i udawania, że jest bardziej chora, niż była wrzeczywistości, tak bardzo bała się chwili, w której szambelan zażąda, abybyła dla niego „miła". Na myśl o cielesnym kontakcie z tym tłuściochemrobiło się jej niedobrze. Pragnęła jego zguby całą siłą swej nienawiści.

Pragnęła pomścić Arnolda i zemścić się za to, że doprowadził ich rodzinędo ruiny.

Toteż wysiłek, z jakim musiała ukrywać swoje prawdziwe uczucia iuśmiechać się do swego najgorszego wroga, był nadludzki. W tym celubez przerwy wyobrażała sobie tę chwilę, w której szambelan będzie wił sięu jej stóp, zdany na jej łaskę i niełaskę. Tę chwilę, o której śniła przezwiele miesięcy. Tylko wtedy znajdowała w sobie przypływ nowej energii.

Ale po tamtej diabelskiej nocy spędzonej z Gilles'em de Rais'em przysięgłasobie jedno: nawet gdyby jej misja się nie powiodła, nawet gdyby nieudało się jej zwabić La Tremoille'a do Chinon, nigdy nie odda się temupotworowi. Jeżeli nie uda się jej trzymać go na odległość przed wyjazdemz Amboise do Chinon, była zdecydowana po prostu go zabić, nawet gdybysama miała potem zginąć.

Żeby jednak zadać śmiertelny cios, potrzebna była broń. Liczyła naTristana, że ją dostarczy... lecz Tristan się nie pokazywał.

Wszystkie te myśli kłębiły się w głowie Katarzyny przez długiegodziny, jakie przyszło jej spędzić w łożu z czerwonymi zasłonami.

Odgłosy dochodzące z zamku, nawoływania strażników, zmiany straży,krzyki służących, odgłosy końskich kopyt były jedynymi jej rozrywkami.

A jednak ten przymusowy odpoczynek miał swoje dobre strony. Katarzynaszybko przychodziła do siebie i odzyskiwała siły.

W szóstym dniu odosobnienia postanowiła, że czas przystąpić doakcji. Pewne drobne zajście nakazywało przyśpieszyć bieg wypadków.

Tego ranka, jak zwykle po porannej mszy, stara Chryssoula lub Nitsaprzyniosła jej śniadanie: pieczone skowronki, dzban wina i chleb, wktórym... wydrążony był otwór, a w nim znajdował się cienki pasekzwiniętego pergaminu.

Katarzynie udało się go ukryć przed przenikliwym wzrokiem starej idopiero kiedy ta wyszła z pokoju z opróżnionymi naczyniami, rozwinęłago w pośpiechu. Pergamin zawierał trzy krótkie słowa: Pamiętaj o Sarze.

Bilecik skreślony był ręką Gilles'a de Rais'go, który widocznie niecierpliwił się, chcąc wejść w posiadanie czarnego diamentu. W jaki sposóbwyrwać z jego szponów Sarę? Ukraść diament? Katarzyna chętnie by touczyniła, ale przecież musiała pozostać w zamku, aby schwytać LaTremoille'a w sidła, a poza tym nie miała najmniejszego pojęcia, gdzieschowany był przeklęty klejnot.

Poprosić szambelana, aby uwolnił Sarę? Z pewnością to by byłonajłatwiejsze, gdyż szambelan za wszelką cenę starał się jej przypodobać.

Czyż nie podarował jej ciężkiego, złotego łańcucha, dając do zrozumienia,że zasypie ją podarunkami, jeśli wykaże pewną uległość? Jeżeli jednakwyrwie Sarę siłą, czy Gilles nie zemści się, wyjawiając, kim jest naprawdęCyganka Tchalai, a wtedy nic nie zdoła jej uratować.

Przedłużające się odosobnienie zaczynało doskwierać jej do żywego.

Nie mogła już dłużej wytrzymać w łóżku. Kiedy wróciła stara, Katarzynajuż była na nogach i rozkazała:- Ubierz mnie! Chcę wyjść!

Służąca popatrzyła na nią z niedowierzaniem, po czym zaprzeczyłaruchem głowy, wskazując palcem na drzwi prowadzące prosto do okrągłejkomnaty La Tremoille'a. Katarzyna zrozumiała, że służąca nie zrobi nicbez rozkazu swego pana.

- A więc idź do niego! - rzuciła suchym tonem. - Muszę się z nimwidzieć!

Przerażone spojrzenie starej kobiety nie wzbudziło w niejnajlżejszego współczucia.

- Jestem silniejsza od ciebie - powiedziała, zbliżając się. - Jeśli niepójdziesz po pana, przysięgam, że wyjdę, czy chcesz, czy nie! Choćby wsamej koszuli!

Zdecydowany i groźny ton Katarzyny zmusił starą do spełnienia jejżyczenia. Uczyniwszy znak, aby poczekała, służąca wyszła z pokoju,zamykając starannie za sobą drzwi.

Katarzyna podeszła do małego okna i stając na palcach, wychyliła sięna zewnątrz. Zobaczyła kawałek rzeki błyszczącej w słońcu, zieloną trawęi drzewa na wyspie Świętego Jana. Błękitne niebo przeciął ptak iKatarzynę ogarnęła przemożna chęć wydostania się z ponurej fortecy iodetchnięcia świeżym, wiosennym powietrzem. Nagle obudzona młodośćdomagała się swych praw, przepędzając na chwilę pragnienie zemsty itroskę o przyszłość. Żeby tak mieć mały domek nad brzegiem rzeki, cały wkwiatach i żyć w nim spokojnie z synem i ukochanym Arnoldem! Dlaczego nie mogła żyć tak jak inne kobiety?

Powrót starej przerwał jej smutne rozmyślania. Służąca przyniosłaubrania. Towarzyszył jej paź, w którym, ku wielkiej radości, Katarzynarozpoznała Tristana.

- Pan nie może przybyć - powiedział obojętnym głosem, nie patrzącKatarzynie w oczy - ale pozwolił, abyś się ubrała i wyszła na małąprzechadzkę po dziedzińcu. Chryssoula będzie ci towarzyszyć i będzieszmusiała wrócić, kiedy ci każe. - W głosie Flamanda zabrzmiała groźba. Uważaj, abyś we wszystkim była jej posłuszna, córo Egiptu, gdyż możesznarazić się panu!

Katarzyna udając pokorę, odpowiedziała skromnie:- Będę posłuszna. Pan jest dla mnie bardzo dobry. A czy niepowiedział nic więcej?

Jej fiołkowe, błagalne spojrzenie spotkało się z niewzruszonymwzrokiem Tristana.

- Tak. Był bardzo zadowolony, że chcesz wrócić do normalnegożycia. Kazał ci powiedzieć, że dziś wieczorem król urządza bal, ale zpewnością jesteś jeszcze zbyt słaba, by tańczyć na dworze. Za to, po balu. .

przyjdzie do ciebie, aby osobiście się przekonać, czy szczęśliwie wróciłaśdo zdrowia.

Ciało Katarzyny przeszył nieprzyjemny dreszcz. Zrozumiała, co jączeka. Tego wieczoru La Tremoille będzie domagać się swoich praw, aponieważ spędzi wesoły wieczór na balu, nie żałując sobie trunków, niezdoła nad sobą panować. Katarzyna poczuła, że coś ściska ją za gardło.

Tymczasem Tristan, sztywny i wyniosły, jak przystało na paziakrólewskiego dworu, skierował się w kierunku drzwi. W chwili kiedy miałje otworzyć, odwrócił się i rzucił od niechcenia:- Byłbym zapomniał... W mieszku sukienki znajdziesz swoje rzeczy.

Nasz pan ma zbyt dobre serce dla takich dziewek jak ty! Kazał oddać ciwszystko, co do ciebie należy.

Obecność Chryssouli powstrzymała Katarzynę od rzucenia się nasakiewkę i sprawdzenia jej zawartości. Wszystko, co do niej należy? Ależona nie miała niczego oprócz podartej koszuli, kiedy przybyła do Gilles'ade Rais'go, nie licząc dwóch małych puzderek, które dostała od WilhelmaZdobnika. Tak więc, o czym mówił Tristan?

Po kąpieli, którą wzięła w wielkim pośpiechu, gdyż od paru dnimiała wrażenie, że jej skóra zaczyna się rozjaśniać, włożyła stroje, którepodała jej Chryssoula. Szara sukienka, cienka płócienna koszula, na toplisowana bluzka z wysokim kołnierzykiem i kornet z białego płótna, przypasku zaś skórzany, szeroki mieszek, który wydał się Katarzynieniezwykle ciężki. Cały ten strój był prosty, widocznie La Tremoille chciał,aby nie rzucała się w oczy i nie przyciągnęła zbyt bogatym strojem uwagimieszkańców zamku.

Katarzyna dotknęła drżącymi palcami wypchanego mieszka. Płonęłaz ciekawości, aby poznać jego zawartość. Zarzuciwszy na ramiona czarnąpelerynę z cienkiej wełny, dała Chryssouli znak, że jest gotowa. Służącaotworzyła drzwi, prowadząc Katarzynę do olbrzymiej, urządzonej zprzepychem komnaty wielkiego szambelana, prawdziwej świątyni złota,gdzie nawet baldachim i poduszki na krzesłach były przetykane złotem.

Wreszcie wyszły na wąskie schody, gdzie panowały zupełne ciemności.

Katarzyna pośpiesznie włożyła rękę do mieszka. Była w nim chusteczka,różaniec, kilka monet, mały zwitek pergaminu. Na końcu wymacałaprzedmiot, którego dotyk napełnił ją dziką radością. Nie mogąc uwierzyćwe własne szczęście, przebiegła go dłonią dwa, trzy razy. Nie byłowątpliwości: tym przedmiotem był sztylet! Sztylet z krogulcem de Montsalvych! Tristan pomyślał o wszystkim! Katarzyną zawładnęło uczuciewdzięczności. Eremita czuwał nad nią i odgadł, że raczej wolałaby zabićszambelana, niż mu się oddać.

W tej chwili poczuła się wolna! Mogła żyć lub umrzeć! Mogła zabićalbo okazać łaskę! Zbiegła z ostatnich schodów jak na skrzydłach. Terazbyła w stanie pokonać nieprzyjaciela, mogła spełnić swoją zemstę! Czy toma znaczenie, co się z nią stanie potem?

Pozostawał jeszcze zwitek pergaminu, który należało jak najszybciejodczytać. Może była to wiadomość od Tristana? Tylko jak to zrobić?

Oznajmić, że czuje się zmęczona? Za wcześnie, to mogłoby wzbudzićpodejrzenia starej. Należało trochę zaczekać...

Na dziedzińcu panowało wielkie ożywienie. Przy otworachstrzelniczych krzątali się łucznicy, a ich żelazne hełmy błyszczały wwiosennym słońcu. Praczki, niosąc kosze pełne bielizny na głowach,schodziły w stronę rzeki. Myśliwi na koniach, trzymając sokoły nadłoniach chronionych przez skórzane rękawice, byli gotowi do ruszenia wpole, niecierpliwie oczekując na jeszcze jednego z nich, najznamienitszegorangą. W kierunku ogrodu warzywnego zaś podążała grupa dam dworurozgadanych jak papugi, potrząsających spiczastymi czepkami. Katarzyna inieodstępująca jej na krok Chryssoula przechadzały się wśród tegokolorowego tłumu. Maj zakwitał tysiącem kwiatów w przypałacowymogrodzie, rozciągającym się za niskim, ażurowym ogrodzeniem. Katarzynazauważyła z zachwytem, że w cieniu fortecy kwitły róże.

Kuszona przez świeżą zieleń ogrodu, bezwiednie tam skierowała swekroki, gdy wtem zauważyła grupę dziewcząt w bladoniebieskichsukienkach z wiankami z kwiatów na rozplecionych włosach. Pośrodkukroczyła wysoka i wyniosła kobieta, której dumną urodę podkreślałabogata suknia z pomarańczowego brokatu przetykanego złotą nitką,podobnego do jej bujnych, rudych włosów. Na głębokim dekolciebłyszczały wielkie szmaragdy, a głowę zdobił wysoki, jak kościelna wieża,czepek. Wszyscy rozstępowali się przed nią, pochyleni w głębokichukłonach. Katarzyna byłaby wzięła ją za królową, lecz rozpoznała, kim jestta kobieta, i zalała ją żółć. Oto spoglądała z nienawiścią na panią de LaTremoille, kobietę, która ośmieliła się uwodzić Arnolda i która skazała gona tortury, ponieważ ją odepchnął, kobietę, której ona, Katarzyna,poprzysięgła śmierć!

Poczuła, że zaniepokojona Chryssoula pociągnęła ją za rąbekpeleryny, ale Katarzyna stała jak skamieniała. Nigdy jeszcze nie czułatakiej żądzy zemsty jak w tej chwili. W końcu ruda dama zwróciła na niąuwagę. Zmarszczyła brwi i władczym gestem kazała zbliżyć sięnieznajomej.

- Ty tam! Podejdź no bliżej!

Ale Katarzyna ani drgnęła, czuła tylko, jak Chryssoula drży za jejplecami. Jedna z dziewcząt otaczających hrabinę musiała rozpoznać starąGreczynkę, gdyż coś szepnęła na ucho swej pani, która po chwili wydęłausta w pogardliwym uśmiechu i wzruszyła ramionami.

- Och! Rozumiem! Jeszcze jedna z tych sprzedajnych dziewek, wktórych gustuje mój małżonek! Jeśli tak lubi tarzać się w błocie, niech muto wyjdzie na zdrowie!

Po chwili grupa kobiet wraz z ich panią zniknęła we wnętrzachkrólewskich apartamentów, nie zawracając sobie dłużej głowy jakąś tamdziewką. Stara Greczynka zaczęła tak natarczywie pociągać Katarzynę zarękaw, że ta w końcu ruszyła z miejsca, dając się poprowadzić do wieży.

Cały czas nie opuszczała jej myśl, że kiedy zabije La Tremoille'a, wreszciezajmie się jego żoną.

W chwili kiedy miały przekroczyć próg, dwie silne ręce chwyciły jąza ramiona, obracając wokół własnej osi.

Pomimo chłopskiego przyodziewku powalanego błotem rozpoznałaFera. Krzyknęła z przestrachu, gdyż twarz przywódcy Cyganów byłazmieniona nie do poznania.

- Od wielu dni kręcę się wokół zamku, mając nadzieję, że cięzobaczę! I nareszcie udało mi się!

- Odejdź, Fero! Cyganom nie wolno wchodzić do zamku bezpozwolenia! Gdybyś został schwytany...

- Wszystko mi jedno! Nie mogłem dłużej żyć bez ciebie! Wlałaś wmoje serce truciznę miłości, Tchalai! Pali moją krew.

Trudno byłoby nie dostrzec niszczycielskiej pasji w spojrzeniumłodego Cygana. Katarzyna nie wiedziała, co robić, gdy tymczasem staraChryssoula czyniła próżne wysiłki, aby wyrwać ją z rąk Fera, wydając przytym nieartykułowane dźwięki.

- Na litość boską, odejdź! Jeśli straże...

Jeszcze nie zdążyła wypowiedzieć słowa, kiedy nadciągnął całyoddział łuczników sprowadzony okrzykami Greczynki. Musieli znaćChryssoulę, gdyż bez słowa wykonali jej rozkazy, które wydała im zapomocą gestów, jednym wskazując Fera, a drugim bramy zamku. Ferozostał ujęty przez czterech osiłków i zawleczony w stronę wyjścia z zamku. Przy tym nie przestawał wykrzykiwać:- Kocham cię, Tchalai! Jesteś moją żoną! Jeszcze tu wrócę.. !

Po chwili zniknął za bramą, a Katarzyna, odetchnąwszy z ulgą, szłaposłusznie za Chryssoulą, która okazywała niezwykłe wzburzenie. Jak najej gust, ta krótka przechadzka była zbyt bogata w wydarzenia. Kilka minutpóźniej Katarzyna znalazła się z powrotem w swoim pokoju, zamknięta napodwójny zamek, ale... sama! Nareszcie sama! Fero natychmiast zniknął zmyśli Katarzyny, która mogła w końcu opróżnić sakiewkę i zapoznać się ztreścią zwitka pergaminu.

Tristan napisał:Nie bój się o Sarę. Wiem, gdzie jest, i czuwam nad nią, tak samo jak czuwam nad Tobą, Pani. Katarzyna odetchnęła z głęboką ulgą. Te kilka linijek przekreślałogroźbę zawartą w bilecie Gilles'a de Rais'go. Ani przez chwilę nie wątpiław zapewnienia Tristana. W tym tajemniczym koniuszym konetablaRichemonta była jakaś siła woli, jakaś spokojna siła, której nie można byłonie ulec. Wierzyła, że człowiek, który nie tylko umknął przed ludźmiGilles'a de Rais'go, ale na dodatek potrafił zatrudnić się jako giermek uwielkiego szambelana, był zdolny do wszystkiego. Jeżeli czuwał nad Sarą,ona nie musiała się już obawiać o jej los.

Uspokojona czekała, aż przeminie dzień. Drzwi jej pokoju otworzyłysię dopiero wieczorem. To Chryssoula przyszła zapalić świece i przyniosławieczerzę. Ku zaskoczeniu Katarzyny po skończonym posiłku służąca niewyszła z komnaty, a na dodatek dołączyła do niej siostra. Obie zajęły siętoaletą Katarzyny. Została umyta, wyperfumowana, odziana w cienkąkoszulę nocną z białego muślinu, lżejszą niż mgiełka, i starannie ułożonaw łożu, w którym bawełniana pościel została zwinnie zastąpiona pościeląjedwabną w kolorze purpury. Wszystkie te przygotowania wypełniły serceKatarzyny trwogą. Wiedziała zbyt dobrze, o co chodzi. Przygotowywanoją w ten sposób, aby dogodzić orientalnemu gustowi szambelana. Zachwilę kobiety wyjdą, a ich miejsce zajmie potężna postać jej nowegopana. Myśl o tym, jak to tłuste, sflaczałe cielsko zwali się na nią,przyprawiała Katarzynę o mdłości. Przed oczami stanęły jej jego zepsutezęby, nabrzmiałe usta i mocno uperfumowana bródka. Co żywo zeskoczyłaz łoża, podbiegła do mieszka, z którego wyjęła sztylet, i wsunęła go podpoduszki u wezgłowia. Od razu poczuła się pewniej. Teraz nie musiała sięniczego obawiać. Kiedy La Tremoille rzuci się na nią, sztylet Arnoldautkwi w jego ciele i wszystko się skończy. Z pewnością nie wyjdzie z tegożywa... chyba żeby Tristan, który dostarczył jej broń w konkretnym celu,przygotował ucieczkę. Gdyby mogła zamienić z nim choć słowo! A może.. jest tu gdzieś blisko, czekając na chwilę, kiedy trzeba będziewkroczyć do akcji. .

Mijały godziny i nic się nie działo. Rozciągnięta na łożunasłuchiwała odgłosów królewskiego balu, śmiechów, okrzyków,piosenek. Pobożna małżonka Karola VII, Maria, miała niebawem zjechaćdo dworu. Król najwyraźniej korzystał z jej nieobecności, aby się rozerwaćw swoim towarzystwie... Katarzyna słyszała strażników oznajmiającychpółnoc. Ile czasu przyjdzie jej jeszcze czekać? Świece przygasały, niedługozapanują zupełne ciemności. . A może La Tremoille był zbyt pijany, abypamiętać o swym spotkaniu?

Kołysana tym miłym złudzeniem przysypiała prawie, kiedy drzwipokoju otworzyły się cichutko.

Ku zdziwieniu Katarzyny w drzwiach ukazała się jedna z dwórekpani de La Tremoille. W ręku trzymała lichtarz z zapaloną świecą, którypostawiła na stole. Przez chwilę piękne to stworzenie przyglądało sięciekawie Katarzynie, po czym powiedziało:- Moja pani cię wzywa! Wstań i chodź ze mną!

- Ależ ja mam tutaj czekać. .

- Na pana! Wiedz jednak, córo Egiptu, że kiedy moja pani rozkazuje,sam szambelan nie ma nic do gadania. Ubierz się i chodź ze mną. Będęczekać obok. Tylko pośpiesz się, jeśli miła ci własna skóra. Pani nie lubiczekać - dodała wyniośle.

I wyszła, pozostawiając Katarzynę osłupiałą i niewiedzącą, coczynić. Czego mogła od niej chcieć pani de La Tremoille? Co znaczył tenrozkaz wydany w środku nocy, który mógł całkowicie zniweczyć jejplany?

Pomyślała na koniec, że nie ma wyboru i że niczym nie ryzykuje.

Dla dumnej hrabiny była przecież tylko jakąś tam Cyganką przeznaczonądla uciech jej małżonka, czymś takim jak pies lub przedmiot, o który niemogła być zazdrosna. Liczne kochanki La Tremoille'a zapewne wyleczyłyją dawno z tego uczucia. A przy tym, czyż można być zazdrosną opodobną górę słoniny? Małżonków łączyło jedynie zamiłowanie do złota,władzy i rozpusty.

Ale pani de La Tremoille przede wszystkim kochała złoto. Katarzynaprzypomniała sobie dawno opowiedzianą jej historię, jak to ongiś, gdy wśrodku nocy żołnierze przyszli aresztować jej pierwszego męża,diabolicznego Piotra de Giaca, hrabina nie troszcząc się o niego,wyskoczyła z łoża jak ją Pan Bóg stworzył i w tak skromnym odzieniugoniła złodziei rozkradających złote naczynia.

Po chwili Katarzyna była gotowa. Do paska przytroczyła sobiemieszek, a sztylet ukryła w bluzce. Narzuciwszy pelerynkę na ramiona,otworzyła drzwi i rzuciła zdecydowanym głosem:- Jestem gotowa!

Dwórka rozciągnięta w niedbałej pozie na poduszkachwyściełających ławę wstała i bez słowa skierowała się na schody,oświetlając drogę lichtarzem. Wkrótce przebyły dziedziniec oświetlonyiluminacjami z królewskich apartamentów.

Kiedy znalazły się w środku, Katarzyna odniosła wrażenie, że sąwewnątrz wielkiej muszli, w której ze wszystkich stron słychać odgłosyświęta. Zewsząd rozbrzmiewały śmiechy i okrzyki, nad którymi górowałydźwięki lutni i wiol. Setki łuczyw i olbrzymich świec rzucały jasne, ciepłeświatło. Przewodniczka prowadziła Katarzynę coraz wyżej. W końcupchnęła niskie drzwi, wprowadzając ją do niewielkiego pokoju, podobnegodo szkatułki, gdyż jego ściany pokryte były szczelnie zielonym welurem.

Na podłodze leżały grube, miękkie dywany. Pomimo ciepła panującego nadworze w kominku płonął ogień, rzucając na ściany długie cienie.

Pośrodku tego urządzonego z przepychem i wypełnionegodrogocennymi przedmiotami pomieszczenia stała pani de La Tremoille wotoczeniu dwórek. Niektóre z nich leżały leniwie na poduszkachrozrzuconych po podłodze, przygrywając na lutniach i pogryzającsłodkości. Piękna hrabina ubrana była w przeźroczyste, niebieskie jedwabie, które nie kryły jej obfitych kształtów, lecz to bynajmniej jej niekrępowało.

Katarzyna zauważyła, że jest niezwykle wzburzona, gdyżprzygryzała wargi i zaciskała nerwowo palce.

- Oto dziewczyna, jaśnie pani - rzekła przewodniczka Katarzyny.

Pani de La Tremoille wydała okrzyk zadowolenia, po czym,wskazując na drzwi, rozkazała:- Wyjdźcie wszystkie! I niech nikt mi nie przeszkadza pod żadnympozorem!

- Nawet ja? - spytała dwórka, która przyprowadziła Katarzynę, aktóra musiała być faworytą hrabiny.

- Nawet ty, Wioletto! Chcę zostać z nią sama! Masz czuwać zadrzwiami, żeby nikt nam nie przeszkodził. Wezwę cię, kiedy będziesz mipotrzebna.

Wioletta wyszła niechętnie, zamknąwszy drzwi, a wraz z niąpozostałe dwórki. Obie przeciwniczki, wielka pani i fałszywa Cyganka,zostały same, przypatrując się sobie badawczo. Katarzyna z dziką i typowokobiecą satysfakcją stwierdziła, że uroda jej rywalki nieco przywiędła.

Zauważyła zmarszczki w kącikach oczu i wokół ust i fioletowe podkowypod szarozielonymi oczami. Jej biodra i długie nogi okryły się tłuszczem, aciężkie piersi lekko obwisły. Piętno rozpustnego życia było aż nadtowidoczne. Katarzyna starała się nie ukazać radości, jakiej doznała na tenwidok. Tymczasem hrabina także rozbierała wzrokiem swą rywalkę.

- Na co czekasz, zamiast paść przede mną na kolana, dziewkonikczemna? - krzyknęła. - Czy twój sztywny kręgosłup nie pozwala cioddać hołdu twojej pani?

Katarzyna przygryzła wargi, oskarżając się o głupotę. Przez chwilębowiem zapomniała o swojej roli. Szybko pochyliła głowę i wyszeptała:- Przebacz, pani, prostej dziewczynie, ale zapomniałam przez chwilę,gdzie jestem. Moje oczy zostały oślepione. Myślałam, że znalazłam się nadworze królowej keshalyi, wróżek naszego ludu.

Ponura twarz hrabiny zabłysła zarozumiałym uśmiechem.

Komplement, chociaż wypowiedziany przez tak niegodną osobę, byłzawsze komplementem.

- Możesz wstać - powiedziała łaskawie - i usiąść na tej poduszce. To,co mam ci do powiedzenia, może trwać długo.

Wskazała na poduszkę leżącą na stopniach jej łoża. Katarzynaspełniła rozkaz, a hrabina wyciągnęła się na posłaniu. Przy tym niespuszczała oczu z przeciwniczki, taksując ją z natarczywością, która wkońcu stała się nieznośna. Po chwili, która wydała się Katarzynie całąwiecznością, hrabina zaczęła mówić:- Tak... Jesteś naprawdę piękna. Zbyt piękna! Nie wrócisz więcej dojaśnie pana. Mogłabyś być niebezpieczna na dłuższą metę, gdyż pan niepotrafi postępować z kobietami. W dodatku wyglądasz na inteligentną.

- Więc co się ze mną stanie? Jeżeli nie wrócę do pana, obawiam się,że...

- Niczego się nie obawiaj! Jeżeli będziesz mi dobrze służyć,zatrzymam cię przy sobie, a wtedy nic ci nie grozi. W przeciwnym razie...

Początek zdania zabrzmiał wystarczająco groźnie i Katarzyna nieprosiła o zakończenie. Pochyliła pokornie głowę, czekając, co dalejnastąpi.

- Spełnię twe rozkazy - odpowiedziała cicho.

Pani de La Tremoille nie spieszyła się z wyjawieniem dalszegociągu. Leniwie wyciągnęła nagie ramiona po puchar wina stojący nastopniu łoża i wychyliła go do dna, powoli smakując każdy łyk. Po czym,rzuciwszy w kąt opróżnione naczynie, nachyliła nad Katarzyną zaróżowioną twarz z błyszczącymi oczami.

- Powiada się, że istoty twego pokroju znają się na czarach, naprzepowiadaniu przyszłości i na przyrządzaniu tajemnych eliksirów. Mówisię, że potraficie sprowadzić nieszczęście, śmierć... a nawet miłość. Czyjest to prawdą?

- Być może... - odpowiedziała ostrożnie Katarzyna, domyślając się,do czego zmierza hrabina.

Przed nią pojawiła się pewna szansa.. Jeżeli ta zepsuta, rozpustnakobieta uwierzy w jej sztuczki i jej oddanie, może uda się doprowadzić jejplan do końca i zniszczyć hrabinę, a wraz z nią jej obmierzłego małżonka...

- A czy znasz - ciągnęła poufnym tonem hrabina - eliksirwywołujący miłość, który wlewa żar w żyły, każe zapomnieć o mądrości,o wstydzie, a nawet o wstręcie? Czy znasz taki napój magiczny, któryczyni człowieka powolnym drugiemu?

Katarzyna uniosła głowę, zmuszając się do spojrzenia w twarzrywalki. Przypomniała sobie chwile szaleństwa, jakie przeżyła wramionach Fera, i mijając się z prawdą, oświadczyła:- Tak, znam napój miłości, po którego wypiciu potrzeba miłości stajesię torturą pożerającą ciało, jeśli się jej nie zadowoli. Nie ma takiej kobietyczy mężczyzny, którzy mogliby się oprzeć jego sile!

Twarz hrabiny pojaśniała zwycięsko. Zerwała się nagle, pobiegła wdrugi kąt pokoju, otworzyła stojący tam kuferek i zanurzywszy w nim ręce,wyciągnęła z niego garście pełne złota.

- Patrz tylko, córo Egiptu! Całe to złoto będzie twoje, jeśli dasz miten napój!

Katarzyna potrząsnęła głową na znak dezaprobaty. Widząc jejpogardliwy uśmiech, hrabina wypuściła z dłoni klejnoty, które brzęcząc,opadły jak złoty deszcz na dno kufra.

- Nie chcesz? - spytała niedowierzająco.

- Nie! Złoto topi się i ulatuje na wietrze. O wiele bardziej cenna jesttwoja ochrona, pani. Daj mi twe zaufanie, pozwól mi służyć... a będę wzupełności wynagrodzona!

- Na głowę mej matki! Mówisz hardo, córo Egiptu, i podobasz misię! Jak cię zowią?

- Tchalai. To barbarzyńskie imię.

- Dziwne imię... Posłuchaj mnie, Tchalai! Podobasz mi się! Daj mieliksir, o który cię proszę, a nie będziesz żałować!

- Nie mam go przy sobie, pani. Abym mogła go sporządzić, musiszspełnić dwa życzenia.

Hrabina rzuciła się w jej stronę, chwyciła jej ręce i ścisnęła jekonwulsyjnie, pożerana jakąś tajemniczą pasją.

- Mów! Spełnię każde twe życzenie!

- Muszę wrócić do swoich.. nie, nie na długo - dodała szybko,widząc, że hrabina marszczy brwi - muszę tylko wziąć od nichodpowiednie składniki...

- Zgoda! O świcie, kiedy tylko otworzą bramy, odprawię cię podeskortą do obozowiska! Tylko nie próbuj ucieczki: łucznicy, którzy będącię pilnowali, dostaną rozkaz, aby strzelać.

- To zbyteczne, pani! Bardzo mi dobrze w zamku!

- Doskonale! A drugie życzenie?

- Muszę wiedzieć, dla kogo przeznaczony jest eliksir. Aby nabrałmocy, muszę wypowiedzieć zaklęcia i podać nazwisko tego, który gowypije!

Nastąpiła cisza, podczas której Katarzyna domyśliła się, że tożyczenie nie podobało się hrabinie, lecz koniecznie musiała siędowiedzieć, jaki mężczyzna wzbudził w jej rywalce uczucie takgwałtowne, że popchnęło ją do szukania pomocy u prostej Cyganki.

Po chwili pani de La Tremoille wyjęła z jednego z kufrów czarnąaksamitną opończę, nakryła włosy srebrzystą woalką i odwróciwszy się doKatarzyny rzuciła:- Zaraz się dowiesz! Chodź ze mną!

Hrabina ujęła płonącą pochodnię i obie kobiety wyszły z pokoju. Nakorytarzu czuwała Wioletta, którą hrabina odesłała na spoczynek, i ruszyłaschodami prowadzącymi do wielkiej komnaty. Po kilku krokach Katarzynaujrzała, że otwiera małe drzwi ukryte w murze. Za nimi ciągnął się niski iwąski korytarz, który zdawał się nie mieć końca. W środku panowaływilgoć i zimno, a pochodnia hrabiny okropnie dymiła. Wreszcie hrabinazatrzymała się, podała pochodnię Katarzynie i powiodła ręką po jednej ześcian. Pod naciskiem jej dłoni fragment muru uchylił się, ukazując mały,dobrze zamaskowany otwór, przez który dochodziły donośne odgłosyzabawy i widać było komnatę, gdzie król wydawał bal. Hrabina pociągnęłaKatarzynę za ramię.

- Popatrz tam, w stronę kominka. Widzisz króla?

Katarzyna pochyliła się i rzeczywiście zobaczyła mężczyznę w złotejkoronie siedzącego na tronie pod niebieskim baldachimem. Poznała go.

Niewiele się zmienił od czasów Joanny d'Arc. Ciągle ta długa, ponuratwarz, te wypukłe, wodniste oczy. Trochę przytył. Jego twarz była jakbybardziej pełna, a spojrzenie straciło ten wyraz tropionego zwierzęcia, takniepasujący do osoby królewskiej.

Władca uśmiechał się właśnie do młodzieńca niezwykłej urody,osiemnasto- lub dziewiętnastoletniego, którego ciało prężyło się wygodnierozciągnięte na poduszkach pokrywających stopnie tronu. Katarzynapomyślała, że w jego urodzie jest coś kobiecego.

Wtedy usłyszała za sobą głos hrabiny.

- Widzisz mężczyznę leżącego na stopniach?

- Widzę. Czy to...

- Tak! To on! To brat królowej. Nazywa się Karol Andegaweński,hrabia Maine.

Katarzyna powstrzymała w porę okrzyk zdziwienia. Brat królowej?

A więc najmłodszy syn królowej Jolanty! Słynny hrabia Maine, o któregouroku słyszała już w Angers. I to w takim młodym mężczyźnie, któremuniedawno zaczął się sypać wąs, zakochała się pani de La Tremoille? Miałaco najmniej dwadzieścia lat więcej niż on!

Tymczasem hrabina zasunęła ruchomą ścianę. Katarzyna nie miałanawet czasu, aby rozejrzeć się za La Tremoille'em. Znowu była sam nasam z hrabiną, której ogarnięta pasją twarz w świetle łuczywa wydała sięodrażająca. Wyobraziła sobie, co się stanie z tą kobietą, kiedy lata poczynią na jej ciele spustoszenia. Prawdziwa czarownica.. Jednak grazapowiadała się obiecująco. Dlatego należało ciągnąć ją dalej. Popatrzyłana hrabinę niewinnie i udając wielkie zdziwienie zapytała:- I jakże to? Nie kocha cię, pani?

- Właśnie! Odgrywa przede mną komedię szlachetnych uczuć irycerskiego honoru, przedkładając nade wszystko mego małżonka.. takjakby rycerze królowej Jolanty raczyli szambelana innymi uczuciami niżnienawiść! Obawiam się, czy nie chowa w sercu uczucia do jakiejś młódki.

A ja chcę, żeby pokochał mnie, tylko mnie! Rozumiesz, Tchalai? Musi byćmój... przynajmniej przez jedną noc! Jeśli to się uda, potem będę umiała gozatrzymać!

Katarzyna milczała. Z pewnością diabelski napój Tereiny mógłspowodować, by hrabina otrzymała tę noc miłości, której tak pragnęła.

Nagle jednak Katarzyna poczuła, że nie ma ochoty przyczynić się do tego.

Ten czarujący młodzian, tak czysty i wesoły... trudno jej było wyobrazićgo sobie w ramionach tej perwersyjnej, dojrzałej kobiety. Wydawało sięjej, że popełniłaby świętokradztwo, profanację.

Ale hrabina nalegała.

- Uczyniłam, co chciałaś, córo Egiptu. Jutro rano moi łucznicyzaprowadzą cię do twego obozu, abyś mogła zaopatrzyć się w niezbędneskładniki. Musisz dotrzymać słowa!

Katarzyna z trudem otrząsnęła się z nieprzyjemnego wrażenia. Wkońcu, jakie znaczenie miało, czy chłopiec spędzi jedną noc z tą kobietą?

To z pewnością miłość hrabiny uchroniła go do tej pory od gniewuszambelana. Wiadome bowiem było, jak obecność młodego hrabiego przykrólu była szambelanowi nie na rękę. Bez miłości hrabiny wystarczyłzręczny wypadek, aby usunąć młodzieńca z placu boju.

Popatrzyła hrabinie prosto w oczy.

- Dotrzymam swej obietnicy! - oznajmiła.

- A więc wracajmy! Dzisiejszej nocy będziesz spała obok mego łoża,a jutro urządzimy ci posłanie w mojej garderobie.

I obie kobiety, jedna za drugą, wyszły z wąskiego tajemnegoprzejścia.

* * *

Na zaimprowizowanym posłaniu, złożonym z wielu aksamitnychpoduszek, nie spało się wygodnie. Katarzyna nie mogła zmrużyć oka,myśląc z obawą o tym, jak zachowa się szambelan, kiedy odkryje, że jegosmakowity kąsek zniknął. Ponadto w pokoju hrabiny, wypełnionymmocnym zapachem perfum, panował zaduch nie do wytrzymania. Kiedybladym świtem poczuła, że ktoś potrząsa jej ramieniem, była na wpółprzytomna ze zmęczenia i bolała ją głowa. Z trudem rozpoznała dwórkęWiolettę.

- No, dalej! Wstawaj! Na dole czeka na ciebie sierżant i dwóchłuczników, którzy mają zaprowadzić cię do twego obozu.

Katarzynę denerwował bezczelny ton Wioletty. Należało znaleźćsposób, aby skutecznie usadzić ją na miejscu! Najwyraźniej faworytahrabiny nie czuła do niej najmniejszej sympatii. Ale widząc, że paniTremoille smacznie śpi, pomyślała, że tę sprawę zostawi sobie na później,gdyż kłótnia z Wiolettą mogłaby obudzić hrabinę, a na tym wcaleKatarzynie nie zależało.

Chwilę później w towarzystwie wielkiego, brodatego sierżanta,najwyraźniej niezadowolonego z porannej wyprawy, i dwóch łucznikówzdążała w kierunku wielkiej bramy. Różana jutrzenka rozjaśniała niebo, anad wilgotną ziemią unosiła się mgła. Poranny ożywczy wiatr byłbłogosławieństwem po wielu dniach spędzonych w zamknięciu. Katarzynaprzyszła do siebie, lecz jej umysł drążyła jedna uparta myśl. Czy dotrze doTereiny niezauważona przez Fera? Jeżeli nie bał się przedrzeć do zamku,aby się z nią zobaczyć, z pewnością gotowy był popełnić dla niej i inneszaleństwa. A jeśli przyjdzie mu do głowy, żeby ją wyrwać z rąk strażników?

Do obozu Cyganów nie było daleko. Po przebyciu barbakanuwystarczyło zejść do fosy otaczającej zamek.

Katarzyna sądziła, że o tak wczesnej porze obozowisko będziepogrążone we śnie, lecz ku jej zdziwieniu wszyscy byli od dawna nanogach i wśród wozów panowało niecodzienne ożywienie. Jedne kobietyrozpalały ogniska, inne nosiły wodę z rzeki. Wokół wozu phuri daizgromadziła się starszyzna, tworząc milczący, ponury krąg. Katarzynapomyślała, że stara umarła, lecz wkrótce ujrzała ją siedzącą na ziemipośrodku zgromadzenia. Wszyscy patrzyli z wielkim przestrachem wstronę zamku. Fera nie było wśród nich.

Przybycie wystrojonej Katarzyny w otoczeniu straży wystraszyło izdziwiło Cyganów. Czego mogła chcieć od nich ta nieznajoma, którą przezlitość przyjęli do swego grona? Kilku Cyganów przyjęło bojową postawę,a ich zły wzrok nie wróżył niczego dobrego. W tej chwili jednak Tereina,rozpalająca ogień pod kociołkiem, rozpoznawszy tę, którą uważała zaswoją siostrę, podbiegła do Katarzyny, uśmiechając się radośnie.

- Tchalai! Wróciłaś! A ja głupia myślałam, że już nigdy cię niezobaczę!

- Wróciłam tylko na chwilę, Tereino! I chcę rozmawiać tylko z tobą!

Muszę cię o coś prosić, a jak widzisz... jestem pilnowana!

Sierżant eskortujący Katarzynę patrzył nieufnie na śniade twarzeCyganów; ten cały ruch w obozie najwyraźniej mu się nie podobał, gdyżnie spuszczał dłoni z rękojeści szpady. Zdenerwowanie sierżanta musiałosię udzielić łucznikom, którzy wyciągnęli strzały z kołczanów i trzymali jew pogotowiu. Tereina patrzyła na te przygotowania z przerażeniem.

- Jaka szkoda! Miałam nadzieję, że przynosisz wiadomości od Fera powiedziała zawiedziona.

Pomimo groźnej postawy rycerzy Cyganie zbliżyli się do obydwukobiet na tyle, aby słyszeć, o czym rozmawiają. Jeden z nich krzyknął:- Właśnie! Gdzie jest Fero? Powiedz, co się z nim stało, bo jeśli nie...

- Uciszcie się! - przerwała Tereina z gniewem. - Zapomnieliście, żewedług prawa jest jego żoną?

- I że moi ludzie nie pudłują? - dodał sierżant. - Rozstąpcie się! Tejkobiecie nie może spaść włos z głowy... chyba żeby chciała uciec.

Co mówiąc, wyciągnął szablę. Cyganie cofnęli się, pokazując zębyjak zbite psy.

- Nie wiem, gdzie jest Fero - odparła Katarzyna. - Wczorajwidziałam się z nim na dziedzińcu. Był przebrany za wieśniaka. Strażwyrzuciła go za bramę.

- Ale wieczorem znowu poszedł do zamku. Wiedział, że odbędzie siębal, więc wziął ze sobą tresowanego niedźwiedzia. Liczył na to, że każąmu pokazywać sztuczki podczas balu. Niedźwiedź wrócił w nocy sam... ibył ranny...

- Przysięgam ci, Tereino, że nie wiedziałam, iż Fero wrócił dozamku! Co za nierozważny krok!

Tereina spuściła głowę. Po jej policzkach popłynęły łzy.

- Kocha cię tak bardzo. Chciał cię uwolnić za wszelką cenę...

Chciałabym wiedzieć, co się z nim stało. .

Zapłakane oczy małej Cyganki zmiękczyły serce sierżanta, którysłysząc to, wymamrotał:- Człowiek z niedźwiedziem? Został pojmany, kiedy przełaził przezokno w wieży. Bronił się jak lew, a jego zwierzę oszalało. Wywiązała sięszamotanina i niedźwiedź uciekł.

- A mój brat? A Fero?

- Został wrzucony do lochu i czeka go sąd!

- Po co sąd? - krzyknęła Katarzyna. - Został schwytany, kiedypróbował dostać się do wieży, zgoda. Ale czy to tak wielka zbrodnia, abygo trzymać w lochu i sądzić? Czy nie wystarczyło wyrzucić go za mury?

Twarz sierżanta spoważniała, a jego oczy stały się na powrót twarde.

- Był uzbrojony. Zabił jednego z naszych włóczników! Musi iść podsąd! A teraz dość tego! Załatw, co ci kazano, i wracajmy! Nie mamzamiaru sterczeć tu dłużej!

Tereina wybuchnęła szlochem. Zrozumiała równie dobrze jakKatarzyna, jaki los czeka Fera. Cygan zabił, a więc zostanie powieszony...

jeśli nie gorzej. Katarzyna pociągnęła za ramię małą przyjaciółkę, czując,że i jej zbiera się na płacz. Weszły obie do wozu, a rycerze stanęli na strażypo obu stronach wejścia.

Wiadomość o bliskiej śmierci Fera zabolała ją do żywego. Zakochałsię w niej do szaleństwa i przez tę jedną noc miłości zaryzykował dla niejżycie. A teraz musi oddać swe młode życie przez tę bezsensowną miłość. .

Trzeba byłoby coś zrobić, żeby go uratować! Jeśli przyniesie pani de LaTremoille upragniony eliksir, może zgodzi się ułaskawić Cygana. Aletrzeba było działać szybko.

Zdecydowanym ruchem chwyciła Tereinę za ramiona i potrząsnęładziewczyną gwałtownie.

- Przestań płakać i posłuchaj mnie! Muszę wrócić do zamku,spróbuję go uratować. Ale przedtem musisz mi dać pewną rzecz.

Tereina wytarła spuchnięte oczy, usiłując się uśmiechnąć.

- Wszystko, co mam, należy do ciebie, siostro. Czego ci potrzeba?

- Potrzebuję tego eliksiru, który mi dałaś tamtej nocy... przypominaszsobie? Powiedz, jak się go przyrządza. Życie nas wszystkich zależy, byćmoże, od tego napoju. Możesz mnie nauczyć, jak się go robi?

Tereina spojrzała na nią ze zdziwieniem.

- Nie wiem, w jakim celu prosisz mnie o ten eliksir, Tchalai, leczjeżeli twierdzisz, że życie ludzkie zależy od niego, nie będę stawiała ciżadnych pytań. Musisz jednak wiedzieć, że przygotowanie napoju trwadługo i że przepisu nie można nikomu przekazać. Aby go przyrządzić, niewystarczy wiedza, trzeba jeszcze mieć coś w rodzaju daru. W przeciwnymrazie nie będzie skutkował... Trzeba znać odpowiednie zaklęcia...

- Czy możesz mi go zrobić sama? - przerwała Katarzyna,niecierpliwiąc się. - To bardzo poważna sprawa. . i niezwykle pilna!

- Dużo ci tego trzeba? Na ilu osobach chcesz go wypróbować?

- Tylko na jednej!

- W takim razie mam to, czego ci potrzeba!

Tereina prześlizgnęła się na tył wozu, spośród leżących tamkolorowych strojów wyciągnęła małą, okrągłą flaszeczkę z kamionki iwłożyła ją ostrożnie w dłoń Katarzyny, zaciskając na swym skarbie palceprzyjaciółki.

- Masz. Przygotowałam go na twą noc poślubną. Jest więc twój. Zróbz nim, co zechcesz. Wiem, że użyjesz go w dobrym celu.

Katarzyna odruchowo objęła małą czarodziejkę i pocałowała ją woba policzki.

- Nawet gdyby coś złego przytrafiło się Ferowi, pozostanę na zawszetwoją siostrą. Chciałabym zabrać cię ze sobą, ale na razie nie mogę!

- I tak muszę tutaj zostać. Oni mnie potrzebują.

W tej chwili zniecierpliwiony sierżant rozchylił poły plandeki,wsadził głowę do wozu i krzyknął:- Dosyć tego gadania! Pośpiesz no się, kobieto! Muszę wypełniaćrozkazy!

Zamiast odpowiedzi Katarzyna jeszcze raz ucałowała Tereinę iwsunąwszy flaszeczkę do mieszka, zwinnym ruchem wyskoczyła z wozu.

- Jestem gotowa! Skończone!

Strażnicy otoczyli ją i cała grupa ruszyła z powrotem. Przechodzącwśród zgromadzonego plemienia, Katarzyna napotkała w tłumie wzrokDunichy i odwróciła głowę, nie mogąc znieść jadu nienawiści. Dunicha zpewnością uważała, że Fero został uwięziony z winy Katarzyny... i jejnienawiść była sto razy silniejsza niż tamtego dnia, kiedy miały walczyć nanoże o względy Fera...

Postanowiła być bardziej czujna; Dunicha miała wszelkie powody,żeby szukać zemsty.

Nagle odwróciła się, słysząc odgłos trąbek za sobą. Słońce stało jużwysoko. W jego promieniach Loara błyszczała, tocząc swe wody międzytrawiastymi brzegami. Na moście widać było wielki, kolorowy orszakzmierzający w stronę zamku. Rycerze w wojennych zbrojach, niepasującado nich grupa dam w jasnych strojach jadących na małych konikach, a wśrodku duża karoca z podniesionymi firankami. Wewnątrz dama cała wbiałych muślinach, mamka z niemowlęciem na ręku, dwie służące i trzydziewczynki w wieku od trzech do ośmiu lat. Oddział łuczników, paziowiei herold na przedzie, chorąży trzymający ciężki sztandar, na którymKatarzyna z bijącym sercem zobaczyła herb Francji, a obok niego herbAndegawenii.

Sierżant zaczął ją popędzać.

- Nie widzisz, że to królowa? - zapytał. - Żebyś nie zapomniałauklęknąć, kiedy nasza dobra pani będzie przejeżdżać!

Katarzyna postanowiła spełnić rzetelnie rozkaz sierżanta. Obawiałasię bowiem, że królowa - znana z doskonałej pamięci - rozpozna ją mimoprzebrania, że przypomni sobie jedną ze swych ulubionych dam dworu,która spędziła u niej wiele długich miesięcy.

Toteż kiedy królewska kawalkada wśród okrzyków radościmieszkańców Amboise przechodziła obok niej, Katarzyna szybko uklękła,skromnie spuściwszy głowę... tym bardziej że zauważyła nadciągającą odstrony zamku grupę panów na czele z Gilles'em de Rais'em, którzy mieliwładczynię powitać.

Na szczęście nie zwrócono na nią uwagi. Kiedy orszak zniknął wczeluściach bramy mostu zwodzonego, pomyślała, że wreszcie możepodnieść głowę, lecz wtedy ujrzała przed oczami końskie nogi i usłyszałamłodzieńczy głos nad sobą.

- Co zrobiła ta kobieta i dlaczego prowadzisz ją, sierżancie?

Pytający mógł mieć nie więcej niż dziesięć lat. Chudy, z szerokimikościstymi ramionami, miał małe, czarne i przenikliwe oczka. Po sposobie,w jaki nosił głowę, po dorodnym koniu, a zwłaszcza po stroju na wpółczerwonym, na wpół czarno-białym, jaki przystoi książętom krwi, Katarzyna poznała delfina Ludwika, starszego syna króla.

Tymczasem sierżant, czerwony z zadowolenia, odpowiedział:- Nie prowadzę jej, panie, lecz eskortuję z rozkazu szlachetnej panide La Tremoille!

Katarzyna ku swemu zdziwieniu zobaczyła, że delfin wzruszywszyramionami, przeżegnał się pośpiesznie i bezceremonialnie splunął naziemię.

- Mauretańska niewolnica, czy tak? Nie cierpię tej przeklętej rasy, aleco do pani de La Tremoille, to nic nie zdoła mnie zdziwić... Jej podobne...

Nie zdążył skończyć zdania, gdyż w tej chwili jakiś jeździec zbliżyłsię do niego i szepnął mu coś na ucho, z pewnością doradzając więcejumiarkowania w doborze słów. Na widok tego rycerza Katarzynapoczerwieniała po czubek głowy, a jej strach zamienił się w prawdziwąpanikę. Pomimo zbroi okrywającej całe jego ciało rozpoznała krzyżJerozolimy wyhaftowany na kolczudze, a w szczególności tę piękną twarzwidoczną pod uniesioną przyłbicą. Piotr de Breze! Mężczyzna, który wAngers zakochał się w niej od pierwszego wejrzenia i prawie poprosił o jejrękę! Należał do spisku przeciw de Tremoille'owi, więc na pewno jej niezdemaskuje. Bała się tylko, że może się zdradzić, wyrażając zaskoczenie ztak nieoczekiwanego spotkania.

Katarzyna patrzyła na niego z prawdziwym zachwytem i czułaradość, której nie potrafiła wyjaśnić. Rzeczywiście, Piotr de Brezewyglądał wspaniale na swoim siwym koniu bojowym. Wydawało się, żestalowa zbroja okrywająca jego postać jest lekka jak piórko, takoż samodługa lanca z drewna jesionowego, którą miał przytroczoną do uda.

- Panie - mówił de Breze - pośpieszmy się. Królowa czeka.

Wypowiadając te słowa, spojrzał wymownie na Katarzynę i lekko sięuśmiechnął. Nie było wątpliwości, że ją rozpoznał i że przybył tu dla niej,narażając się na gniew króla i na nienawiść La Tremoille'a, gdyż w zamkunie życzono sobie jego obecności... Nie tylko odnalazł swą miłość, lecz nadodatek potrafił bez słów wyznać jej swe uczucia po raz drugi. Nieśmiałyuśmiech Piotra de Brezego nie uszedł uwagi delfina, który poczęstował gokpiącym spojrzeniem.

- Do diaska, wydaje mi się, szlachetny rycerzu, że masz tak samopodły gust jak pani de La Tremoille. Ruszajmy!

Zostawiwszy Katarzynę, delfin spiął konia, zmuszając w ten sposóbpana de Brezego, aby podążył za nim. Katarzyna patrzyła za oddalającą siędumną sylwetką rycerza, dopóki nie zniknął w bramie zamczyska. Chwilępotem, ruszając w dalszą drogę, czuła w sercu nadzieję i przypływ nowychsił. Zauważyła, że de Breze nosił dumnie przypiętą do ramienia czarnosrebrzystą chustę, którą ongiś mu podarowała. Wtedy zadeklarował, żechce być jej rycerzem, i wszystko wskazywało na to, że był nim nadal. Odtej chwili jego obecność będzie dawać jej poczucie bezpieczeństwa, takpotrzebne w tym zamku, gdzie wszystko napełniało ją strachem. Będziemogła nawet, jeśli zajdzie taka potrzeba, umrzeć bez obawy, że niezostanie pomszczona, gdyż przypomniała sobie przysięgę, którą składał jejna kolanach. Jeżeli jej plan się nie powiedzie, on własnymi rękami zabijeLa Tremoille'a, nawet gdyby musiał potem wpaść w ręce kata.

Przekraczając zwodzony most, Katarzyna starała się przepędzićmyśli o rycerzu. W tym zamku uwięziony był bowiem człowiek, którymógł przez nią stracić życie.

Rozdział dziesiąty

W lochu

Kiedy Katarzyna ze strażnikami weszła na dziedziniec zamku, byłotam pełno ludzi. Do orszaku królowej dołączyła służba zamkowawyładowująca kufry podróżne, widać było wysokich rangą rycerzy idygnitarzy. Wkrótce zobaczyła szczupłą postać króla, który prowadził swąmałżonkę za rękę, kierując się do schodów. Katarzyna w tłumie szukałagorączkowo pewnego dumnego profilu, szerokich ramion i ciepłegospojrzenia, łucznicy jednak pociągnęli ją w kierunku schodów, któreprowadziły do komnat pani de La Tremoille.

Drzwi pokoju hrabiny były zamknięte. Przed nimi stała Wiolettaubrana w długi płaszcz. Faworyta ruchem dłoni odesłała rycerzy, lecz niepozwoliła Katarzynie wejść do środka.

- Teraz nie wolno!

- Dlaczego?

Wioletta nie uznała za stosowne odpowiedzieć.

Tymczasem do uszu Katarzyny dotarły odgłosy gwałtownej kłótni,której nie były w stanie zagłuszyć grube, dębowe drzwi. Trudno było nierozpoznać ostrego głosu hrabiny.

- Zatrzymam tę dziewczynę tak długo, jak mi się spodoba!

- Co za mucha cię ugryzła, żeby mieszać się w moje sprawy! Na coci ona?

- To moja sprawa! Bądź cierpliwy... Oddam ci ją, kiedy już niebędzie mi potrzebna!

Katarzyna zrozumiała, że nie może się spodziewać niczego dobregopo kobiecie, którą, jak się jej zdawało, owinęła sobie wokół palca.

Wioletta, jakby odgadując jej myśli, roześmiała się szyderczo i wyszeptała:- Czy to cię dziwi? A co ty sobie wyobrażałaś? Że zostaniesz damądo towarzystwa?

Katarzyna wzruszyła ramionami i udając niewiniątko, powiedziała:- Myślałam, że wielka pani potrafi się odwdzięczyć za oddanąprzysługę. Ale, w końcu... to nie ma znaczenia.

Spokój Katarzyny musiał zrobić wrażenie na dwórce, bo nagleprzestała się śmiać i rzuciwszy na Cygankę nieufne spojrzenie, przeżegnałasię pośpiesznie, jakby zobaczyła samego diabła. Rozmowa urwała się i wtej samej chwili drzwi otworzyły się z łoskotem i wybiegł z nich hrabia wrozwianej czerwono-złotej opończy. Na widok Katarzyny zatrzymał sięchwilę, rzucając dziewczynie płomienne spojrzenie, po czym bez słowaruszył w kierunku schodów z prędkością niesłychaną jak na takiegogrubasa.

Katarzyna przeszyła wzrokiem Wiolette, która uśmiechnęła się zpogardą i niedbale pchnęła dębowe drzwi.

- Teraz możesz wejść!

Katarzyna ku swej radości usłyszała za sobą trzaśnięcie drzwi.

- Nie tak głośno, Wioletto! - krzyknęła pani de La Tremoille. Okropnie boli mnie głowa!

W pokoju panował niezwykły bałagan, a hrabina - ubrana, lecznieuczesana - nerwowo przemierzała pokój tam i z powrotem. Wszędzieleżały porozrzucane liczne przedmioty, które poszły w ruch w czasiekłótni. Katarzyna odniosła wrażenie, że znalazła się w klatce jednego ztych dzikich zwierząt, które trzymają wielcy panowie i książęta.

Szakala już w niej nie było, lecz została rozwścieczona samica, storazy groźniejsza niż on sam. I rzeczywiście, gniew hrabiny obrócił sięprzeciw Katarzynie.

- Mój szlachetny małżonek pragnie cię bardziej, niż to przystoi! Dodiabła, zachowuje się jak zwierzę w rui!

- Jeśli tak zależy mu na mnie - odpowiedziała chłodno Katarzyna - toznaczy, że jeszcze mnie nie miał. To pani mnie przed nim uratowała.

- Uratowała? Co to znaczy? A czegóż więcej może pragnąć taka jakty? Zapominasz, dziewczyno, że jestem jego żoną!

- Jestem twoją sługą, pani. Otrzymawszy twoje rozkazy, myślałam,że mogę zapomnieć o szambelanie.

Spokojny ton Katarzyny ostudził wzburzenie hrabiny. Na dodatekprzypomniała sobie, że istotnie potrzebuje usług tej Cyganki.

Gorączkowym głosem zapytała:- Przyniosłaś mi to, o co cię prosiłam?

Katarzyna kiwnęła głową, lecz przy tym skrzyżowała ręce na piersi,jakby miała zamiar bronić skarbu, który ukryła pod bluzką.

- Przyniosłam, lecz muszę cię najpierw o coś prosić, pani!

Hrabina już wyciągnęła ręce po upragniony eliksir, a jej oczyzabłysły niecierpliwym pożądaniem.

- Mów szybko i daj mi to!

- Wczoraj obiecywałaś mi złoto, jeżeli przyniosę ci cudowny napójmiłości. Odmówiłam, a i teraz go nie chcę... lecz chcę czegoś innego...

- Wiem, chcesz mi służyć! Już raz to mówiłaś. A teraz daj!

- Owszem, mówiłam i podtrzymuję to, lecz dzisiejszego rankasprawy przybrały inny obrót. Przywódca mego plemienia jest więziony wtym zamku. Jego życie wisi na włosku. Chcę, żeby darowano mu życie!

- Nic mnie nie obchodzi życie jakiegoś tam dzikusa! Dawajbuteleczkę, bo każę moim służącym, aby ci ją wyrwały siłą!

Katarzyna powoli wyjęła fiolkę zza bluzki i trzymała ją nawyciągniętej dłoni.

- Oto ona! Jeżeli jednak ktokolwiek się do mnie zbliży, roztłukę ją oziemię! Twoje służące nie zdążą mi jej zabrać! I obiecuję, że nie dostanieszjej, jeśli Fero nie wróci do swoich!

Wykrzywiona konwulsyjnie twarz hrabiny wskazywała, jak ostrąwalkę toczyły w jej umyśle gniew, pasja i chciwość. W końcu zwyciężyłata ostatnia.

- Zaczekaj tu na mnie! Pójdę zobaczyć, co się da zrobić.

I narzuciwszy na głowę i ramiona jedwabny szal, wyszła z pokoju.

Katarzyna została sama. Ten pokój przygniatał ją swoją dusznąatmosferą. Wszystkie te ciężkie zapachy nie pozwalały zapomnieć owszetecznicy, która tu mieszkała. Zacisnęła palce na krogulcuwygrawerowanym na rękojeści sztyletu, jakby szukając w nim wsparcia.

Ileż to razy dotykała go silna ręka Arnolda! Musiała zostawić na nimtrochę swej energii! Przypomniawszy sobie twarz drogiego męża, niemogła powstrzymać łez, palących i ciężkich od wyrzutów sumienia... Cozostało teraz z tego pięknego ciała? Co zostało z dumnej twarzy? Nawspomnienie spotkanych po drodze trędowatych przeszył ją dreszczgrozy... Właśnie kobieta, która tu mieszkała, była przyczyną wszystkiego,całego nieszczęścia, które dotknęło Arnolda i Katarzynę! Z jakąż radościąwbiłaby jej ten sztylet prosto w serce! Ale trzeba było poczekać... ciągleczekać. .

Powrót pani de La Tremoille przerwał tok jej myślenia. Hrabinauśmiechnęła się, lecz był to zły, okrutny uśmiech.

- Chodź ze mną - powiedziała. - Twoje życzenie zostało spełnione.

Tak jak poprzedniej nocy wyszły jedna za drugą, tym razem jednaknie szły do tajemnego przejścia. Po przebyciu dziedzińca udały się wkierunku wieży, w której znajdowało się więzienie. Po drodze Katarzynazauważyła Tristana Eremitę grającego w warcaby z chłopcami stajennymi.

Na jej widok rycerz odwrócił się i popatrzył na nią pytającymwzrokiem, jakby w jej spojrzeniu chciał znaleźć odpowiedź, po co udajesię do więziennych lochów, i to w takim towarzystwie.

U podnóża wieży widać było małe i tak niskie drzwi, że przyprzechodzeniu przez nie obie kobiety musiały się schylić. Za progiempanował okropny ziąb. Ani słońce, ani światło nie miały wstępu do tegoświata ciemności i cierpienia.

W głębi kilku strażników grało w gąskę w świetle dymiącej lampkioliwnej. Na klaśnięcie palców hrabiny jeden z nich zerwał się i ruszył wstronę wąskich schodów ginących gdzieś nisko w ziemi, oświetlając drogęłuczywem, które zapalił od lampki. Katarzyna nie zwracała jednak uwagina te wszystkie szczegóły, wsłuchana w okropne, mrożące krew jęki, które,o dziwo, słabły, w miarę jak schodzili w dół. Katarzyna spojrzała ze zgroząna drzwi, przed którymi stanęli. To zza nich dobiegały potworne jęki,którym wtórowały odgłosy regularnych uderzeń.

Żołnierz bez słowa pchnął drzwi, które zresztą nie były zamknięte.

W środku, przywiązany do słupa, stał półnagi mężczyzna, któregobiczowało dwóch odzianych w skóry katów z wygolonymi głowami. Obokna zydlu siedział de La Tremoille, przyglądając się scenie. Skazaniec niemiał już siły trzymać się na nogach i raczej zwisał wzdłuż słupa, naciągając przywiązane nadgarstki. Jego głowa zwisała nieruchomo, a tułówbył jedną krwawą masą, na którą nie przestawały padać razy. Ziemiawokół była spryskana krwią.

Katarzyna cofnęła się pod ścianę, szukając oparcia w spojrzeniuhrabiny. Ta jednak nie patrzyła na nią, gdyż zbyt zajęta była tą sceną.

Rozdymając nozdrza napawała oczy potwornym widokiem.

Po chwili jęki skazanego ustały. Kaci przestali uderzać i zanim jedenz nich odgarnął długie, czarne włosy spadające ofierze na twarz, Katarzynapoznała Fera. .

Oślepiona bezsilną wściekłością chciała chwycić za sztylet Arnolda,lecz jej dłoń napotkała glinianą fiolkę, na której się zatrzymała. W tejchwili jeden z katów oznajmił:- Nie żyje, panie.

La Tremoille westchnął ze znudzeniem i z wielkim wysiłkiempodniósł swe tłuste ciało z drewnianego zydla.

- Cóż, nie był taki silny, na jakiego wyglądał. Wrzucić go do rzeki!

- Nie zgadzam się! - rzekła hrabina, wkraczając do akcji. Obiecałam tej oto dziewczynie, że wróci do swoich! A więc, niechajwróci... a potem przepędzić ich stąd!

Jej spojrzenie, wypełnione perwersyjną radością, padło naprzyklejoną do ściany, bladą z przerażenia Katarzynę.

- No widzisz - powiedziała, cedząc słowa z upiorną słodyczą. Spełniam każde twe życzenie!

Katarzyna na jej obraźliwe spojrzenie odpowiedziała spojrzeniemwyrażającym taką nienawiść i pogardę, że hrabina odruchowo cofnęła się okrok.

Tymczasem Katarzyna wyjęła małą buteleczkę i powoli zaczęłazaciskać na niej palce z siłą, którą potęgował jej gniew, aż w końcuflakonik nie wytrzymał i pękł. Wtedy rzuciła go w twarz hrabinie.

- I ja także spełniam, pani, twe życzenia!

Bladą twarz hrabiny wykrzywiła potworna złość. Jej warga, na którąspadło kilka kropel krwi skazańca, nadawała jej wygląd nienasyconejwampirzycy. Drżącym palcem wskazała na Katarzynę i syknęła:- Zabrać stąd tę kobietę! Przywiązać ją na miejscu jej wspólnika ibiczować! Bez litości! Biczować, aż zdechnie!

Katarzyna poczuła, że jest zgubiona. Wszystko zepsuła przez chwilęgniewu. Przepadła zemsta, przepadły plany królowej Jolanty. Zrozumiała,że nie wyjdzie żywa z tego lochu, lecz mimo to wcale nie żałowała tego,co uczyniła.

Kaci już się rzucili, aby ją pojmać, kiedy La Tremoille, który do tejpory tylko przyglądał się całemu zajściu, powstrzymał ich ruchem dłoni.

- Zaczekajcie! - krzyknął i zwracając się do hrabiny, dodał: - Mojadroga, zapominasz, że ta kobieta należy do mnie i tylko ja mogędecydować o jej losie! Czyżbyś nie pamiętała, że ci ją jedynie. .

pożyczyłem?

Na te słowa hrabina zacisnęła pięści i rzuciła się na męża.

- Obraziła mnie! Ta wstrętna Cyganka! Uderzyła mnie. Musi byćukarana!

- Ależ, moja kochana, zostanie ukarana... w odpowiednim czasie.

Tymczasem musisz się zadowolić tym, że zostanie wrzucona do lochu.

Natomiast co do mnie, to chciałbym wiedzieć, co takiego zawierałabuteleczka, której strata napawa cię takim gniewem.

- To nie twoja sprawa!

- A jednak chciałbym się tego dowiedzieć. Hej! Wy tam! WrzucićCygankę do lochu! I pamiętajcie! Niech nikt nie waży się jej tknąć bezmego rozkazu!

- Co za ostrożność! - syknęła hrabina z nienawiścią. - Można by rzec,że dziewczyna jest ci niesłychanie droga!

- W rzeczy samej, duszko. Jakże jednak ona cię nienawidzi! Zbyt ciękocham, droga hrabino, i użyję wszelkich środków, aby poznać przyczynętej nienawiści. A teraz chodźmy już!

I uśmiechając się kpiąco, podał małżonce dłoń. Katarzyna pomyślała,że może szambelan wcale nie bał się aż tak bardzo swej połowicy. A możenabrał pewności, bo wykrył przeciw niej broń, którą nie omieszka sięposłużyć?

Dziwne to małżeństwo, złączone tak silnie łańcuchem chciwości inienawiści, skierowało się do drzwi. Katarzyna pomyślała, że największądla nich karą byłoby zamknięcie obojga w ciasnym pokoju, aby hiena żarłasię z szakalem przez całą wieczność...

W tej chwili jeden z katów położył owłosioną łapę ze skórzanąopaską na jej ramieniu i pociągnął ją w głąb izby tortur. Jego kompanzabrał się do odwiązywania nieruchomego ciała Fera, które osunęło się naziemię z głuchym łoskotem. Katarzynie zbierało się na płacz. Tenmężczyzna, którego ciało tak niedawno wibrowało wraz z jej ciałem, tenamiętne usta, które obsypywały ją całą pocałunkami, szepczącnajgorętsze słowa miłości.. teraz ten człowiek był jedną krwawą masą,która za chwilę powróci do obozu. Katarzyna wyobraziła sobie rozpaczTereiny i jej piersią wstrząsnął szloch.

- Próżny twój płacz, dziewczyno, kiedy sama podpisałaś na siebiewyrok! Co cię ugryzło, że zaatakowałaś tę okropną kobietę?

Ponieważ Katarzyna nie odpowiadała, kat ciągnął dalej.

- I pomyśleć, że będę musiał uszkodzić taką ładną dziewczynę jak ty!

Hrabina każe ci drogo zapłacić za zniewagę!

- Co mi może zrobić?

- Hrabina nie zadowoli się zwykłym powieszeniem. . Każe ciętorturować... Ale obiecuję ci, że postaram się być niezręczny, żeby skrócićtwe męki.

Kat wykazał wiele dobrej woli, lecz to, o czym mówił, było straszne.

Po wyjściu z izby tortur poprowadził swego więźnia wąskim korytarzem,w którym widać było troje drzwi z żelaznymi sztabami. Jedne z nich stałyotworem. Kat wepchnął Katarzynę do wilgotnego i małego lochu, któregocałe umeblowanie stanowił pozieleniały ze starości dzban, wiązkazbutwiałego siana i żelazne kajdany przymocowane do muruzardzewiałymi łańcuchami. Odrobina dziennego światła przedzierała się downętrza przez małe okienko, które musiało znajdować się tuż nad ziemią,sądząc po sączących się z niego strużkach błota.

- No to jesteśmy na miejscu - powiedział kat. - Daj ręce!

Wyciągnęła dłonie bez oporu. Ciężkie, żelazne kajdany zatrzasnęłysię wokół jej delikatnych nadgarstków, które kat trzymał przez chwilę, niewypuszczając, i przyglądał się im z podziwem.

- Masz ładne ręce - powiedział. - Jak prawdziwa dama. Szkodatakich rąk... Tak, są dni, kiedy mój zawód jest bardzo smutny.

- W takim razie dlaczego go wykonujesz?

Płaska twarz kata przybrała wyraz dziecięcego zdziwienia, anieśmiały uśmiech ukazał krzywe i pożółkłe zęby.

- Zwyczajnie. . Nie potrafię robić nic innego. Mój ojciec był katem,mój dziad również. To piękny zawód i może daleko zaprowadzić, jeśli sięjest dość zręcznym. Może któregoś dnia zostanę katem przysięgłym wdużym mieście - rozmarzył się. - Gdyby tylko król chciał wrócić doParyża!

Katarzyna ze zgrozą patrzyła na plamy jeszcze świeżej krwibłyszczącej na jego potężnym, owłosionym torsie. Zauważył to iuśmiechnął się, starając się ukryć zmieszanie.

- Nie musisz się mnie bać... A teraz spróbuj zasnąć! Katarzyna niechciała go urazić ani uczynić z niego swojego wroga, więc spytała:- Jak cię zowią?

- To miło, że pytasz. Nieczęsto mi się to zdarza, wiesz? Zowią mnieCzerwony Bonawentura.. tak, Bonawentura. Moja matka mówiła, że toładne imię. .

- I miała rację - powiedziała poważnie Katarzyna. - To bardzo ładneimię.

* * *

Oczy Katarzyny szybko przyzwyczaiły się do mroku panującego wlochu. Okienko, choć niewielkie, pozwalało przynajmniej rozróżnić dzieńod nocy. Dziękowała Bogu, że nie wrzucono jej do jednego z tych lochówukrytych głęboko pod ziemią, gdzie nie docierał ani jeden promień słońca,takiego, w jakim siedziała w Rouen.

Tkwiąc na przegniłym sianie, liczyła mijające godziny. Jej zakute wkajdany drobne ręce pomimo znacznego na nich ciężaru mogły sięporuszać, a nawet, przy odrobinie wysiłku, mogłaby się z nich uwolnić. .

Ale na razie nie należało próbować, narażając się na potworny ból.

Miała jeden powód do radości: nie została przeszukana i czuła podsercem ostatnią deskę ratunku, sztylet Arnolda. Dzięki niemu nie będziemusiała znosić tortur, które z pewnością wymyślała dla niej hrabina. Jedenzdecydowany cios i wszystko się skończy... Nie będzie jęczeć na mękach inie dostarczy swej rywalce powodu do zadowolenia. .

Z daleka dochodziły odgłosy z zamku, do których dołączył kobiecyśpiew, tajemniczy i rozdzierający... Katarzynie wydało się, że już kiedyśsłyszała ten głos.

Nagle uzmysłowiła sobie, że ten śpiew nie był wytworem jejwyobraźni, lecz ktoś naprawdę śpiewał, i to bardzo blisko... Tak jakby głosdochodził zza muru... Chciała rzucić się w jego stronę, lecz powstrzymałyją łańcuchy, o których zapomniała i które napiąwszy się gwałtownie,zahamowały jej rozpęd i rzuciły nią o ziemię. Kajdany wpiły się wprzeguby rąk, lecz w tej chwili żadne pęta nie byłyby w staniepowstrzymać jej szaleńczego okrzyku radości.

- Saro! Saro! To ja... - Ugryzła się w język, żeby nie wypowiedziećswojego prawdziwego imienia. - To ja, Tchalai! Słyszysz mnie? Wstrzymała oddech i z bijącym sercem zaczęła nasłuchiwać.

W przylegającym lochu umilkł śpiew i nastąpiła cisza, a już pochwili dało się słyszeć stłumione:- Bogu niech będą dzięki!

Jej głos był teraz ledwo słyszalny. Katarzyna pomyślała, że niełatwobędzie się porozumiewać, chyba że krzycząc. Trudno. Najważniejsze, iżSara przebywała obok. A Tristan? Przecież powiedział, że czuwa nad nią.

A dzisiaj widział Katarzynę udającą się do więzienia z panią de LaTremoille. Z pewnością zauważył, że hrabina wyszła z więzienia bez niej, iwyciągnął z tego właściwe wnioski.

Jeśli szambelanowa nie każe zgładzić jej natychmiast, może będziejakaś szansa ratunku. To w głębi ponurych lochów nadzieja przychodzinajszybciej i nie chce opuścić skazańca. Pomimo odradzającej się nadzieiserce Katarzyny wypełniło się strachem przed zbliżającą się nocą, którapogrąży ją w nieprzeniknionych ciemnościach. Ponure otoczenie zatracałostopniowo kontury i w końcu przyszedł moment, kiedy nawet plama jejbiałej ręki przestała być widoczna. Sara odgadując w głębi swego lochuniepokój Katarzyny, zawołała:- Spróbuj zasnąć, Tchalai! Teraz noce są krótkie.

Katarzyna ułożyła się na słomie i zamknęła oczy, starając się zasnąć,kiedy do jej uszu doszły jakieś dziwne hałasy. Znieruchomiała,nadstawiając uszu i wstrzymała oddech. Usłyszała ciche skrzypienie drzwii wyczuła obecność jakiejś istoty ludzkiej w swej celi. Poczuła czyjś oddech, coraz bliżej i bliżej... Zimny pot wystąpił jej na czoło. Chwyciłasztylet, starając się nie poruszać łańcuchami. W tej chwili jakaś ciężkapostać zwaliła się na jej brzuch. Katarzyna wydała potworny okrzyk, któryodbił się głośnym echem aż na dziedzińcu. Dwie owłosione łapy chwyciłyją za szyję i zaczęły dusić. Jej twarz owionął okropny, kwaśny oddechnapastnika. Powodowana dzikim pragnieniem życia uniosła sztylet w góręi uderzyła z całą siłą. Ostrze zagłębiło się w czyichś plecach aż porękojeść. Ciałem napastnika wstrząsnęły drgawki, ręce trzymające jej szyjęopadły bezsilnie i w tej samej chwili poczuła jakiś ciepły i lepki płynspływający po jej ciele. Z trudem odsunęła trupa na bok. Równocześniedrzwi lochu otworzyły się i dwóch ludzi wpadło do środka, oświetlającsobie drogę łuczywem. Na widok trupa leżącego obok zakutej w łańcuchy ispływającej krwią Katarzyny mężczyźni stanęli jak wryci. Katarzynaspojrzała na nich jak lunatyk, z ledwością rozpoznając Tristana Eremitę ikata Bonawenturę.

- Chciał mnie udusić - powiedziała bezbarwnym głosem. - Zabiłamgo.

- Dzięki Bogu... - wymamrotał Tristan blady jak kreda. - Bałem się,że przybędę za późno.

Następnie zwrócił się do kata, który patrzył na Katarzynę oniemiałyz przerażenia.

- Czy zapomniałeś o rozkazach otrzymanych od pana? Wiesz, żeodpowiadasz głową za życie tej kobiety!

Bonawentura poszarzał na twarzy i skierował na Tristana błagalnespojrzenie.

- Tak, panie... Ja... pamiętam.

- No, to masz szczęście, że przybyłem w porę! A teraz zabierz stąd tościerwo i pozbądź się go dyskretnie. Tylko nas troje wie o tym.

Bonawentura schylił się i z wielkim trudem, pomimo swej siły,podniósł ciało i zarzucił je sobie na plecy.

- Wrzucę go do lochu obok.

- Pośpiesz się! Czekam na ciebie!

Kat, wychodząc z ciężarem, rzucił Tristanowi spojrzenie pełnewdzięczności. Kiedy tylko zniknął za drzwiami, Tristan pochylił się nadKatarzyną.

- Szybko! Nie mamy wiele czasu! Dziś wieczór, kiedy jak co dzieńprzyszedłem porozmawiać z Sarą pod okno piwniczne, zobaczyłem tegoczłowieka, pazia pani de La Tremoille, skradającego się do więzienia.

Zrozumiałem, co się święci, i poszedłem za nim. Moja liberia stanowinajlepszą przepustkę... Potem usłyszałem twój krzyk i przybiegłem. .

- Czy przyszedłeś po mnie? Tristan ze smutkiem zaprzeczył ruchem głowy.

- Jeszcze nie tym razem. Mniej więcej za godzinę wielki szambelanodwiedzi cię tutaj. .

- Jak się o tym dowiedziałeś?

- Przypadkiem usłyszałem, jak kazał jednej z niemych Greczynekwłożyć do wora pieczonego kurczaka i flaszkę wina... Najwyraźniej ciąglemu na tobie zależy. Myślę jednak, że w podobnej norze nie zbierze mu sięna cielesne igraszki. A poza tym, jest chory... i z pewnością niezdolny dowiększego wysiłku.

- Tak czy inaczej, nie dopuszczę do tego. Mój sztylet zadałśmiertelny cios jeden raz, zada i drugi!

- Tylko nie daj się ponieść emocjom, tak jak to zrobiłaś w izbietortur. Mogłaś zgubić nas wszystkich! Teraz muszę odejść. Pan de Brezeczeka na mnie w ogrodzie.

Kiedy wstał, szykując się do wyjścia, Katarzyna chwyciła gokurczowo za ramię.

- Kiedy ujrzę cię znowu?

- Być może następnej nocy... Może wcześniej, jeśli to będziekonieczne. Nie bój się niczego! Czuwamy nad tobą i sądzę, że dla ciebiepan de Breze gotów jest poderżnąć gardło La Tremoille'owi na oczachsamego króla! A więc odwagi!

W tej chwili do celi wszedł Bonawentura, więc Katarzyna spytała:- Panie, a jak wyjaśnię, skąd wzięła się ta krew na moim ubraniu?

- Opowiesz, co się wydarzyło i że Bonawentura cię uratował,zabijając napastnika. On tylko na tym skorzysta w oczach szambelana, atobie to kłamstwo nie może zaszkodzić.

Kat uśmiechnął się szeroko.

- Jesteś dla mnie zbyt łaskaw, panie. Gdybym mógł się czymśodwdzięczyć...

- To się zobaczy później! A teraz zamknij drzwi i strzeż ich jak okaw głowie!

Nie patrząc na Katarzynę, Tristan wyszedł z lochu i ciężkie drzwizamknęły się za nim. Znowu zapanowały egipskie ciemności. Z sąsiedniejceli nie dobiegały żadne dźwięki. Katarzyna pragnęła za wszelką cenęodzyskać utracony spokój. Potrzebowała go, aby stawić czoło La Tremoille'owi, który miał się za chwilę zjawić.

I rzeczywiście, po chwili zgrzytnęły zamki i do lochu wkroczyłszambelan w towarzystwie kata, który oświetlał mu drogę, trzymając wgórze kaganek. Szambelan na widok zmaltretowanej twarzy Katarzyny iśladów krwi stanął jak wryty, nie mogąc opanować wzburzenia.

- Co tu się stało? Jesteś ranna? Przecież wyraźnie poleciłem. .

Bonawentura wcisnął głowę w ramiona, trzęsąc się ze strachu.

Katarzyna postanowiła natychmiast przyjść mu z pomocą.

- Ktoś próbował mnie zabić, panie! Ten człowiek usłyszał mojewołanie o pomoc.. i uratował mi życie!

- Dobrze zrobił! Trzymaj... to dla ciebie! I zostaw nas samych!

Rzucił w stronę kata złotą monetę, którą ten złapał w locie i zacząłwycofywać się w ukłonach. La Tremoille rozejrzał się za czymś dosiedzenia, lecz nie znalazłszy niczego, musiał pozostać w pozycji stojącej.

Ze swojej opończy wyciągnął worek i podał go Katarzynie.

- Masz! Musisz być głodna. Jedz i pij! Potem porozmawiamy. Alemusisz się pośpieszyć.

Katarzyna, która nie miała nic w ustach od wielu godzin, nie kazałasobie tego dwa razy powtarzać. Chciwie rzuciła się na kurczaka i na chleb,a po chwili wszystkie te smakołyki wraz z flaszką wina zniknęły w jejpustym żołądku.

- Dziękuję ci, panie, jesteś dla mnie taki dobry! - obdarowałaszambelana spojrzeniem pełnym wdzięczności.

Jej serce wypełniła nadzieja. Pierwszy raz przebywała sam na sam zszambelanem. Czyżby nadszedł czas wyrównania krzywd? La Tremoillerozpłynął się w uśmiechu, który zamienił jego twarz w setki tłustychwałeczków. Katarzyna poczuła na głowie pulchną dłoń i jednocześnieusłyszała fałszywy szept:- No, sama widzisz, że nie chcę, aby ci się stała krzywda. Wiem, żejesteś niewinna. Czyż nie opuściłaś mnie wbrew własnej woli?

- Tak było, panie! Jakaś młoda i bardzo piękna dziewczyna przyszłapo mnie - odparła z dziecięcą prostotą.

- Wioletta de Champchevrier! Wiem, co to za jedna! To konfidentkamojej małżonki, lecz ty, moja mała, jesteś moją przyjaciółką, nieprawdaż?

Czyż nie byłem zawsze dobry dla ciebie?

- Bardzo dobry, panie!

- A więc nadeszła pora, żebyś sobie o tym przypomniała... Powiedzmi, co zawierała buteleczka, którą stłukłaś i której skorupy cisnęłaś wtwarz hrabiny?

Katarzyna schyliła głowę, jakby walczyła z samą sobą i nieodpowiedziała od razu. La Tremoille zniecierpliwił się.

- Dalejże, mów! Wiesz, że to jest w twoim interesie!

Uniosła głowę i spojrzała szambelanowi prosto w twarz z wyrazemniewinnej szczerości.

- Masz rację, panie... A ty nigdy nie zrobiłeś mi krzywdy... Otóżbuteleczka zawierała eliksir miłości, który potrzebny był twej małżonce!

- Napój miłosny! - La Tremoille wykrzywił grube wargi, a jegoźrenice zwęziły się. - A czy wiesz, dla kogo był przeznaczony?

Odpowiedz!

Katarzyna nie wahała się. Nie mogła narazić na niebezpieczeństwomłodego księcia du Maine. Energicznie potrząsnęła głową.

- Nie, panie, tego nie wiem!

Szambelan spochmurniał, bawiąc się nerwowo końcami złotegopasa.

- Napój miłości, mówisz... - wyszeptał w końcu. - Po co? Mojamałżonka nie szuka miłości, lecz tylko rozkoszy.

Katarzyna zaczerpnęła głęboko powietrza, walcząc z silnym,ogarniającym ją podnieceniem. Nadeszła chwila, aby postawić wszystkona jedną kartę, wypowiedzieć słowa, które zmusiłyby przeciwnika doopuszczenia kryjówki.

- Jest to silnie działający eliksir, panie. Ten, kto go wypije, staje siębezwolnym narzędziem w rękach osoby, która kazała mu go wychylić...

Pani de La Tremoille chciała za jego pomocą wydrzeć pewnemumężczyźnie tajemnicę skarbu...

Słowa te wywołały nadspodziewanie mocny skutek. Szambelanpoczerwieniał, a jego oczy zaczęły ciskać błyskawice. ChwyciwszyKatarzynę za ramiona, potrząsnął nią, wykrzykując:- Jaki skarb? Powiedz wszystko, co o tym wiesz! Mówże wreszcie!

Katarzyna z doskonale odgrywanym przerażeniem skuliła się,patrząc na szambelana ze strachem.

- Jestem tylko prostą dziewczyną, panie. Ale potrafię słuchać i wielerzeczy rozumiem. . W moim dalekim kraju opowiada się o walczącychmnichach, którzy ongiś przybyli, aby bronić grobu Zbawiciela i którzyodjechali, unosząc wielkie bogactwa. Kiedy wrócili do kraju Franków,ówczesny król kazał ich wszystkich stracić...

La Tremoille końcem rękawa wycierał pot spływający mu po twarzy.

Jego oczy błyszczały jak rozżarzone węgle.

- Templariusze! - wyszeptał, czując, że mu zaschło w ustach. - Mówdalej!

- Powiada się, że przed śmiercią ukryli swoje skarby, znacząc skrytkiza pomocą niezrozumiałych znaków. Jeden tylko człowiek potrafi jeodcyfrować! Ten właśnie człowiek interesuje hrabinę!

Twarz szambelana wyrażała rozczarowanie. Był zawiedziony i niezamierzał tego ukrywać.

- Ale nikt nie wie, gdzie znajdują się te znaki, czyż nie?

Twarz Katarzyny pojaśniała w anielskim uśmiechu, a jej oczyspoglądały na szambelana z niewinną słodyczą.

- Nie powinnam tego mówić, panie... ale ponieważ byłeś dla mnietaki dobry... a pani taka okrutna. Obiecała mi, że ułaskawi Fera, atymczasem pozwoliła mu umrzeć na moich oczach! Myślę, że ona wie,gdzie znajdują się znaki... Którejś nocy udawałam, że śpię, i usłyszałam, comówiła. Mówiła o zamku, w którym uwięziono templariuszy, zanimposłano ich na stos... ale nie mogę przypomnieć sobie jego nazwy...

Wszystko to zostało wypowiedziane tak naturalnie, że gdybyszambelan zwietrzył podstęp, to po tych słowach z pewnością pozbyłby siępodejrzliwości. Ponownie chwycił Katarzynę za ramiona.

- Masz sobie przypomnieć! Rozkazuję, abyś sobie natychmiastprzypomniała! Czy chodzi o Paryż... czy to może wielka wieża Temple?

Mów!

Katarzyna zaprzeczyła ruchem głowy.

- Nie... to na pewno nie Paryż. Chwileczkę... to taka trudna nazwa...

coś jak Ninon. .

- Chinon! Chodzi o Chinon?

- Chyba tak, ale nie mam pewności. Czy jest tam bardzo wielkawieża?

- Olbrzymia! Wieża Coudray. To w niej zostali zamknięcitemplariusze wraz z ich mistrzem Jakubem de Molayem w czasie procesu.

- W takim razie to właśnie w tej wieży wyryte są napisy!

Pasibrzuch był tak podniecony, że zaczął chodzić po celi tam i zpowrotem. Katarzyna patrzyła na niego z dziką satysfakcją. Tę historięopowiedział jej kiedyś Arnold. Pewnego wieczoru, po zniszczeniu dóbrMontsalvych, opowiedział jej, jak w zamierzchłych czasach pewientemplariusz z ich rodu został wyznaczony przez wielkiego mistrza wraz zdwoma innymi braćmi do ukrycia słynnego skarbu. Niedługo potem zabrałswój sekret do grobu.

- Ludzie powiadają, że w więzieniu - mówił Arnold - w wielkiejwieży w Chinon, mistrz templariuszy nakreślił znaki kluczowe, którychnikt nie potrafi odczytać. Widziałem je sam, ale wówczas nieprzywiązywałem do nich większego znaczenia. Wtedy byłem bogaty,beztroski... Teraz chciałbym odnaleźć ten skarb, aby odbudować potęgęnaszego rodu.

Katarzyna przypomniała sobie opowieść Arnolda, jeszczeprzebywając w Angers, kiedy wszyscy głowili się nad przynętą, którapozwoliłaby zwabić La Tremoille'a do Chinon. Teraz przynęta zostałazarzucona, ryba połknęła haczyk! Powodzenie akcji zdawało sięprzesądzone. Szambelan krążył po celi jak niedźwiedź w klatce. Słyszała,jak ogarnięty gorączką złota mamrotał pod nosem:- Muszę znaleźć tego człowieka! Muszę zmusić go do mówienia...

- Panie - przerwała łagodnie Katarzyna - czy pozwolisz, abym ci dałapewną radę?

Spojrzał na nią tak, jakby zupełnie zapomniał o jej istnieniu.

- Na twoim miejscu, panie, utrzymywałabym sprawę w wielkiejtajemnicy i udałabym się do Chinon wraz z dworem, a nawet z królem,jeśliby zaszła taka potrzeba, żeby pilnować szlachetnej małżonki. Niespuszczając z niej oka, na pewno dowiedziałabym się, kim jest interesującyją człowiek!

Szambelan pokraśniał z zadowolenia. Porwał swój kaganek i zacząłwalić pięścią w drzwi.

- Strażnik! Do mnie!

Widząc, że gotuje się do wyjścia, Katarzyna krzyknęła:- Panie, miej litość nade mną! Nie zapomnij o biednej Cygance!

Szambelan rzucił w jej stronę roztargnione spojrzenie.

- Tak... Tak! Możesz być spokojna. Ale pamiętaj, że masz milczećjak grób, w przeciwnym razie.. !

Nie dokończył, lecz Katarzyna zrozumiała, że w jednej chwilistraciła całą wartość w jego oczach. Że od tej chwili liczył się dla niegotylko skarb. Wkrótce wyjedzie wraz z dworem do Chinon, zapominając oobiekcie swego dotychczasowego pożądania i że w ten sposób zostaniezdana na niełaskę hrabiny, która zadba o to, aby się jej pozbyć. Czy Tristanprzybędzie na czas z pomocą? Przycisnęła rękojeść sztyletu do drżącychust.

- Arnoldzie, będziesz pomszczony! Wykonałam swoje zadanie... Ateraz niech Bóg ma mnie w swojej opiece!

* * *

Przez resztę nocy nikt nie pojawił się w więzieniu Katarzyny.

Dopiero koło południa przyszedł Bonawentura, przynosząc podłą strawę,trochę zupy podejrzanego koloru, w której pływał głąb kapusty, kawałekczarnego chleba i dzban wody. Kat wydawał się bardzo przygnębiony. Miskę z chlebem i dzban postawił u stóp Katarzyny.

- Oto twój obiad - rzekł z głębokim westchnieniem. - Wolałbymprzynieść ci coś lepszego, ale zjedz choć trochę. Musisz nabrać sił...

Katarzyna z obrzydzeniem odsunęła nogą okropną zupę, której niepotrzebowała po zjedzeniu kurczaka.

- Nie jestem głodna. Ale powiedz, dlaczego twierdzisz, że będą mipotrzebne siły.

- Dlatego, że to ma się stać tej nocy. Zostaniesz stąd zabrana, a jabędę musiał... Ale przebaczysz mi? Powiedz, że mi przebaczysz! To niemoja wina... Muszę spełniać swoje obowiązki.

Katarzyna poczuła ucisk w gardle. Zrozumiała, co kat miał na myśli.

Tej nocy zostanie poddana torturom na oczach hrabiny. Sztylet pozwoliuniknąć tortur, ale nie śmierci, a ona nie chciała umierać, pragnęławydostać się z tego ciemnego lochu, ujrzeć błękit nieba, ogrzać się wpromieniach słońca, ujrzeć drzewa i kwiaty. Chciała ujrzeć synka, góryOwernii i Arnolda. Nie mogła umrzeć z dala od niego! Byle dotknąćjeszcze raz jego ręki, tylko jeden ostatni raz.. i umrzeć. Ale nie wcześniej!

- Słuchaj, człowieku - powiedziała pośpiesznie. - Musisz odnaleźćrycerza, z którym tu przyszedłeś tej nocy.

- Giermka wielkiego szambelana?

- Właśnie! Nie wiem nawet, jak się nazywa, ale ty z pewnością gorozpoznasz. Przekaż mu to, co mnie powiedziałeś przed chwilą.

- A jeżeli go nie znajdę? Pan szambelan ma wielu giermków.

- Musisz go odnaleźć! Błagam cię!

Wstała i ujęła w swe drżące dłonie olbrzymie łapy kata, patrząc naniego błagalnie. Musi zawiadomić Tristana, w przeciwnym razieFlamandczyk przybędzie za późno!

Olbrzym zamrugał bezrzęsymi powiekami z wielkim zakłopotaniem.

- Mogę spróbować.. Jednak to nie będzie łatwe. W zamku trwająprzygotowania do wyjazdu. Jutro król wyrusza do Chinon.

Pod Katarzyną ugięły się kolana. Ta cenna wiadomość była jawnymdowodem jej zwycięstwa. Król i La Tremoille wraz z nim udawali się doChinon, gdzie już czekali na nich ludzie konetabla Richemonta. Wściekłezwierzę zmierzało prosto do zastawionej na nie pułapki. Jeżeli jednakBonawentura nie odnajdzie Tristana, nie będzie jej dane dożyć dniazwycięstwa...

Nastąpiły długie, niekończące się godziny oczekiwania, w czasiektórych Katarzyna słyszała jedynie bicie swego serca. Czuła obecnośćwiernej Sary za grubym murem, ale nie miała siły krzyczeć. Wraz zzachodem słońca jej strach przybrał na sile. Dobiegały ją odgłosyprzygotowań, nawoływania służby, okrzyki rycerzy, cały ten radosnyrozgardiasz poprzedzający chwilę wyjazdu. Wokół niej pulsowało życie, aona czekała na śmierć. .

W końcu usłyszała szczęk otwieranego judasza. W wąskimzakratowanym otworze ukazała się twarz kata, czerwona od blaskurozedrganego płomienia świecy.

- Nie znalazłem go... Przebacz mi.

- Szukaj dalej!

- Nie mogę. Muszę przygotować się do drogi - odpowiedział kat izatrzasnął judasza.

Katarzyna zrozumiała, że to już koniec, że od ludzi nie może jużniczego się spodziewać. Upadła na kolana i ukryła twarz w dłoniach.

- Panie mój... - wyszeptała - ponieważ taka jest Twoja wola,ponieważ muszę umrzeć, błagam Cię, oszczędź mi męczarni! Pozwól misamej z tym skończyć!

Chwyciła za sztylet i przycisnęła go do piersi. W jej dłoni krogulecbył gorący jak żywy ptak, pewny jak najlepszy przyjaciel. Wiedziaładokładnie, w które miejsce należy wbić ostrze, aby dosięgło serca... Podlewą piersią... Przytknęła ostrze do tego miejsca, rozcinając skórę podbluzką.

To ukłucie obudziło ją z odrętwienia. Nie chciała umierać tu, w tymciemnym lochu. Chciała zadać sobie śmiertelny cios na oczach wroga,okrasić ostatnią chwilę radością z przegranej hrabiny! Rzucić jej słowanienawiści prosto w twarz przed wydaniem ostatniego oddechu! Tak, takbędzie lepiej!...

Na korytarzu dał się słyszeć szczęk ostróg. Katarzyna zamknąwszyoczy, zaczęła się modlić, aby Bóg dał jej dosyć odwagi. Kroki zatrzymałysię przed drzwiami. Skrzypnęły zamki.

- Żegnaj, Michale. . Żegnaj, drogi Arnoldzie... Spotkamy się w raju.

Będę tam na was czekać...

Za drzwiami stało czterech żołnierzy, a do lochu wszedł sam kat. Nagłowie miał czerwony kaptur opadający aż na ramiona, z dwomaokrągłymi otworami na oczy.

Bez słowa zdjął kajdany z rąk Katarzyny i chciał je związać naplecach, ale Katarzyna powiedziała:- Uczyń mi ostatnią łaskę i zwiąż me ręce z przodu!

Zobaczyła, że w otworach kaptura oczy kata są wyjątkowobłyszczące. Nie wyrzekł ni słowa, tylko związał jej ręce tak, jak sobieżyczyła. Z ulgą stwierdziła, że sznura nie ścisnął zbyt mocno.

Zdecydowanym krokiem ruszyła ku drzwiom i gotowa do drogistanęła między żołnierzami. Kat szedł na końcu. Katarzyna nie miałaodwagi spojrzeć na drzwi lochu Sary. Nie odwracając się, krzyknęła tylko:- Żegnaj, Saro! Żegnaj! Módl się za mnie!

- Będę się modliła, Tchalai!

Wkrótce otworzyły się przed skazaną niskie drzwi izby tortur. Po ichprzekroczeniu Katarzyna odniosła wrażenie, że schodzi do piekieł.

Pośrodku, ze skrzyżowanymi ramionami, stało dwóch muskularnychkatów. Mieli nagie torsy, czerwone kaptury na głowach, a na ichramionach zaciśnięte były skórzane opaski. Centralne miejsce izbyzajmowało łoże tortur, z którego zwisały łańcuchy, a w koszach żarowychzanurzone były okropne narzędzia, szczypce, dzidy i noże. Na zydlu, którywczoraj zajmował szambelan, siedziała hrabina, cała w zielonych i złotychbrokatach, uśmiechając się z niezwykłym okrucieństwem. U jej stóp, naczarnej aksamitnej poduszce, siedziała Wioletta, wdychając zapach perfumz pozłacanej kuli. Widok tych wystrojonych jak na bal kobiet byłodrażający. Katarzyna zmierzyła je pogardliwym wzrokiem.

Hrabina wybuchnęła histerycznym śmiechem.

- Ależ z ciebie harda dziewczyna! Możesz mi jednak wierzyć, że jużza chwilę ci to przejdzie, kiedy nasz poczciwy Bonawentura wypróbuje natobie swoje wyrafinowane sposoby. Czy wiesz, co to za metody?

- Wszystko mi jedno!... Ale nie widzę tu księdza. .

- Księdza? Dla takiej małej czarownicy? Pomiot szatański niepotrzebuje księdza, aby udać się w drogę do piekła! Natomiast bardzomnie ciekawi, jak czarownica znosi tortury. Czy znasz, córo Egiptu, czary,które uśmierzają ból? Czy zachowasz zimną krew, kiedy kat będzie ciwyrywał paznokcie, kiedy odetnie ci nos albo uszy lub, na przykład,choćby wtedy, kiedy będzie cię obdzierał ze skóry czy kiedy wyłupi cioczy?

- Nie znam takiego zaklęcia. Ale jeśli jesteś prawdziwąchrześcijanką, pani, daj mi czas, abym mogła zmówić ostatnią modlitwę.

Hrabina zawahała się. Widać było, że ma ochotę odmówić ostatniejprośbie swej ofiary. Spojrzała na stojących obok żołnierzy. Wiedziała, żenie ma prawa tak postąpić, gdyż sama mogłaby być oskarżona obezbożność. A to byłoby zbyt niebezpieczne.

- Niech tak będzie - zgodziła się niechętnie. - Tylko się pośpiesz!

Rozwiązać jej ręce!

Kat zbliżył się do niej i rozwiązał sznury krępujące jej dłonie.

Katarzyna uklękła na ziemi, odwracając się tyłem do hrabiny. Pochyliłagłowę, skrzyżowała ręce na piersi i ostrożnie wyjęła sztylet zza stanika. Jejserce waliło jak oszalałe. Zacisnęła dłoń na rękojeści i zamachnęła się.

W tej chwili Bonawentura, zauważywszy co się święci, rzucił się nanią, odepchnął z całej siły do tyłu i wyrwał śmiertelne ostrze z jej dłoni.

Katarzyna upadając na ziemię, krzyknęła w rozpaczy. Jej okrzykowiwtórowały krzyki hrabiny i dwórki.

Katarzyna jak przez mgłę zauważyła, że w izbie dzieje się cośdziwnego.

Ni stąd, ni zowąd rozgorzała bójka pomiędzy katami izgromadzonymi w kącie żołnierzami. Kaci chwyciwszy za miecze, którenie wiadomo skąd się wzięły, cięli na lewo i prawo, posługując się nimiiście po mistrzowsku. Bonawentura zręcznym ciosem powalił jednego zżołnierzy i zagłębił w jego gardle sztylet Katarzyny. Walka nie trwaładługo. Wkrótce ziemia usłana została trupami żołnierzy, a hrabina ze swąfaworytą stały z odsłoniętymi szyjami, do których jeden z katów przyłożyłostrza szpad.

- Mordercy! - wyła hrabina. - Kanalie! Czego chcecie?

- Nic takiego, jaśnie urodzona - odpowiedział flegmatycznie jeden zkatów, w którym - pomimo kaptura - Katarzyna poznała Tristana Eremitę.

- Chcieliśmy tylko nie dopuścić do tego, abyś popełniła kolejną zbrodnię!

- Kim jesteś? - nie dawała za wygraną hrabina.

- To nie twoja sprawa, za pozwoleniem... Hej, wy tam, jesteściegotowi?

Jeden z katów podniósł oniemiałą Katarzynę z ziemi, a potem podałrękę Sarze. Kobiety rzuciły się sobie w ramiona, lecz ich gardła były takściśnięte ze wzruszenia, że nie mogły wypowiedzieć słowa.

Tymczasem Tristan, nie spuszczając z nich oczu, rozkazał:- Związać mi tamte damy, tylko żwawo, i wrzucić do lochu!

Rozkaz został wykonany z nadgorliwością godną pochwały.

Pani de La Tremoille wraz z Wiolettą, pieniąc się ze złości, zostałyzawleczone do lochu.

- Chętnie poderżnąłbym im gardła - powiedział Tristan - ale mająjeszcze pewną rolę do spełnienia. Otóż bez swej małżonki La Tremoillezapewne nie udałby się do Chinon.

Co mówiąc, zdjął z głowy kaptur, który „pożyczył" sobie chwilowood kata Bonawentury, ukazując Katarzynie uszczęśliwioną twarz.

- Katarzyno, twoje zadanie skończone! Spełniłaś je pierwszorzędnie!

Teraz kolej na nas! Musimy cię stąd wyciągnąć!

- A co się stało z prawdziwym Bonawenturą? - zaniepokoiła sięKatarzyna.

- O niego się nie martw! Pewnie śpi gdzieś w kącie snemsprawiedliwego, zmożony wielką ilością wina z dodatkiem usypiającegoproszku, którym się raczył dla dodania sobie kurażu przed podjęciemobowiązków w izbie tortur!

- A pozostali kaci? Kim są?

- Zaraz ci ich przedstawię.

W tej chwili powrócili kaci i jednym ruchem ściągnęli z główkaptury. Jednym z nich okazał się pan de Breze, drugim był nieznajomy,pokaźnej postury i o inteligentnym wyrazie twarzy. Piotr de Breze, niezważając na miejsce ani porę, ukląkł przed Katarzyną i pocałował jej dłoń.

- Katarzyno, gdybym nie mógł cię uratować, wybrałbym śmierć!

Katarzyna ujęła jego głowę w obie ręce i przytuliła do siebie.

- Jak mam ci dziękować, Piotrze?... I pomyśleć, że przed chwiląstraciłam wszelką nadzieję w Boga i ludzi. .

- Widziałem, że zadasz sobie śmierć raczej, niźli miałabyś oddać sięw ręce kata - powiedział Tristan zajęty zdejmowaniem ubiorów zżołnierzy. - Czuwałem nad tobą, bojąc się, byś nie próbowała zadać sobiezbyt wcześnie śmiertelnego ciosu. Musieliśmy poczekać na sposobnąchwilę, aby nikt nie przeszkodził nam w akcji.

Sara szlochała z radości, ciesząc się jak dziecko z odnalezieniaKatarzyny. Ale jak zwykle szybko przyszła do siebie i osuszając oczyrąbkiem sukni, zapytała:- Co tu jeszcze robimy?

- Ty, Katarzyna i Tristan założycie uniformy żołnierzy. Ja i JanArmenga, który jest koniuszym Ambrożego de Lore'a, przywdziejemynasze normalne stroje - powiedział de Breze. - Następnie wyjdziemy nadziedziniec. Przy wejściu czekają na nas okulbaczone konie. Ja stanę naczele. Mam glejt.

- Od kogo? Od La Tremoille'a? - spytała ze śmiechem Katarzyna.

- Nie. Od królowej Marii, która nam sprzyja. Wcale nie żyje w takimuśpieniu, jak się niektórym wydaje. Doprowadzimy was do granicterytorium Amboise, a potem Armenga i ja wrócimy do zamku. Alemusimy się śpieszyć! Muszę was prosić, moje panie, abyście się rozebrały.

Katarzyna zaczęła rozsznurowywać sukienkę, przynaglając Sarę,która zrzędziła, że znowu musi przebrać się za mężczyznę. Panowiewyciągnęli schowane w kufrze stroje i kobiety ukrywszy się w ciemnymkącie komnaty, szybko nałożyły męskie opończe, ale za nic w świecie niechciały założyć kolczug. Krótkie płaszcze z wyhaftowanym herbemkrólewskim powinny wystarczyć do stworzenia odpowiedniego wrażenia.

Żelazne hełmy, druciane siatki i za duże trzewiki były aż nadtoniewygodne...

Kiedy ukazały się w nowym przebraniu, Piotr de Breze nie mógłpowstrzymać się od śmiechu.

- Całe szczęście, że jest noc. . i że dwie mile stąd czekają na was innestroje, bo w tym przebraniu daleko byście nie zaszły.

Po chwili zbliżył się do Katarzyny i ujął jej dłonie w swe ręce.

- Za chwilę znowu będę musiał cię opuścić, Katarzyno! A tak bardzochciałbym czuwać nad tobą cały czas! Ale, niestety, powinienem zostać wzamku, gdyż moje zniknięcie mogłoby wzbudzić podejrzenia.

- Spotkamy się w Chinon, Piotrze!

- Nigdy się nie spotkacie, jeśli będziecie się tak grzebać! - wtrąciłTristan. - Ruszajmy w drogę! Ty, panie, idź przodem!

Piotr de Breze i koniuszy stanęli na czele grupy, która ruszyłaschodami prowadzącymi do sali straży. Pomimo ciężkiego strojuKatarzynie zdawało się, że rosną jej skrzydła. Jeszcze nigdy nie czuła siętaka lekka, taka szczęśliwa. Po tym, jak otarła się o śmierć, teraz cieszyłasię życiem. Czy jest uczucie bardziej upajające? Wspanialsze? Jej zbytduże buty ślizgały się po starych schodach, lecz nie zwracała na to uwagi.

Breze ze szpadą w dłoni otwierał pochód. W sali straży należałounieszkodliwić dwóch żołnierzy. Z żołnierzami uporano się z łatwością,związano ich, zakneblowano i ułożono na posadzce.

- Wychodzimy! - powiedział Piotr.

Wkrótce znaleźli się na dziedzińcu, gdzie nieliczne kosze żaroweledwie rozjaśniały mroki nocy. Katarzyna z wdzięcznością wzniosła oczydo nieba, które wyglądało jak ciemny aksamit rozjaśniony bladym ogonemDrogi Mlecznej. Wdychała pełną piersią chłodne, orzeźwiające powietrze.

Widziała przed sobą szerokie plecy Piotra de Brezego, który schowałszpadę do pochwy. Pomimo tego czuło się, że zachowuje najwyższąostrożność. Jan Armenga zamykał pochód. Minięto wieżę, przy którejdrzemało dwóch włóczników opartych ciężko na broni. Katarzyna rzuciłaniespokojne spojrzenie w stronę pięter. U Gilles'a de Rais'go panowałyciemności, ale za to La Tremoille'owi gorączka złota nie pozwalałazmrużyć oka, gdyż w jego apartamentach migotały płomienie świec.

Po burzliwym dniu nastąpiła spokojna noc. Dzięki obecnościkrólowej ustały hałaśliwe rozrywki, a przygotowania do wyjazdu zmęczyływszystkich. Potężny dziedziniec był opustoszały. W oddali widać byłostojących strażników.

- Czy oni nas nie zatrzymają? - Katarzyna spytała Tristana.

- To by mnie bardzo zdziwiło - odpowiedział. - To ludzie królowej,których postawiliśmy na straży tej nocy. Nie wiem, co takiegonaopowiadałaś La Tremoille'owi, ale widać, że musiało to zrobić na nimwrażenie, gdyż tej nocy wszystko idzie w zamku na opak.

- Czy nasza ucieczka nie odwiedzie go od wyjazdu?

- Z całą pewnością nie. Pomyśli, że jej sprawcami są Cyganie. PaniLa Tremoille nie widziała naszych twarzy, a to, że hrabina spędziła noc wlochu, na pewno uraduje jej czułego małżonka.

- Cisza! - rozkazał de Breze.

Zbliżano się do straży. Należało jeszcze minąć spuszczaną kratę imost zwodzony, ale Katarzyna była spokojna. Człowiek, który szedł przednią, wydawał się jej aniołem wyzwolenia. Pod jego opieką nic złego niemogło się przytrafić. .

Konie czekały przywiązane u studni. Katarzyna pomyślała zniepokojem, że w tym ciężkim ekwipunku nigdy nie wskoczy na siodło.

Ale de Breze pomyślał i o tym. Podczas gdy on sam podszedł do straży,aby zamienić z nimi słowo, Jan Armenga wziął od niej pikę, oparł ją omur, po czym chwyciwszy Katarzynę wpół, podniósł ją jak piórko i posadził na koniu. Następnie przy pomocy Tristana oddał podobną przysługęSarze. Katarzyna czuła, że za chwilę parsknie śmiechem, gdyż wyobraziłasobie zdumienie strażników na widok pana wsadzającego kurtuazyjnie nakonie dwóch zwykłych żołnierzy. Po chwili usłyszała głos Piotra.

- Wystarczy, jak otworzycie boczne drzwi. Jest nas tylko pięciu! Wsłużbie królowej!

- Wedle rozkazu, panie! - odpowiedział czyjś głos i już po chwilimała krata uniosła się, a lekki most powoli zaczął się opuszczać.

Było jasne, że Piotr de Breze chciał uniknąć hałasu, jaki wywołałbywielki most zwodzony. Teraz on z kolei wskoczył na konia i rzucająckrótkie „naprzód", ruszył pierwszy, znikając pod niskim sklepieniem. Zanim podążyło trzech przebranych żołnierzy. Przejeżdżając obokstrażników, Katarzyna i Sara pochyliły nisko głowy, opuszczając takgłęboko, jak tylko się dało swe hełmy i przybierając niedbałą postawęmężczyzn... Wszystko przebiegło pomyślnie i wreszcie przed nimi nie byłojuż żadnych przeszkód, tylko bezkresne, rozgwieżdżone niebo, błyszczącedachówki miasta i ciemna, lśniąca wstęga rzeki... Katarzyna upajała sięrześkim powietrzem, wdychając je pełną piersią. Ten lekki wiatr niosącyzapach róż i wiciokrzewów, po długich godzinach spędzonych wśródmdłych wyziewów piwnicznego lochu, był jak upojny eliksir życia...

Na nowo usłyszała głos de Brezego, który rozkazywał strażom, bynie spuszczali kraty, gdyż niebawem wróci.

Jeźdźcy pokonali galopem drogę dojazdową do zamku i wkrótcedojechali do bram uśpionego miasta, które podobnie jak bramy zamkuotwarty się przed nimi dzięki glejtowi de Brezego.

Teraz konie szły stępa. Droga wznosiła się w kierunku ciemnegolasu. Kiedy tylko zbiegowie zagłębili się wśród szeleszczących zarośli,Piotr de Breze podniósł rękę i zeskoczył z konia.

- Tutaj się rozstaniemy - powiedział. - Dalej pojedziecie sami, gdyżja i Armenga musimy być przy królowej, kiedy będzie opuszczała zamek.

Co do was...

- Wiem, panie - przerwał Tristan. - Mamy udać się do kasztelu wMesvres, dwie mile stąd, gdzie na nas czekają.

Pomimo ciemności panującej wśród leśnej gęstwiny Katarzynazobaczyła błyszczące w szerokim uśmiechu białe zęby Piotra de Brezego.

- Powinienem wiedzieć, że nigdy nie zapominasz o niczym,przyjacielu! A więc, powierzam ci panią Katarzynę, Tristanie! Wiesz, jakbardzo jest mi droga. Kasztel w Mesvres należy do mego kuzyna Ludwikaz Amboise. Tam będziecie bezpieczni. Odpoczniecie, odzyskacie siły idacie paniom stroje odpowiednie ich randze...

- A gdzie potem mamy się udać, Piotrze? Czy się zobaczymy?

Chciałabym być w Chinon świadkiem końca La Tremoille'a! - rzuciłazaniepokojona Katarzyna.

Pan de Breze podszedł do niej, zdjął z jej głowy przytłaczający jąhełm i cisnął go w krzaki.

- Niechaj choć przez chwilę będzie mi dane popatrzeć na twą słodkątwarz, zanim się rozstaniemy. Oczywiście, udasz się do Chinon, gdziekrólowa Jolanta ma dołączyć do swego zięcia. Spotkasz się tam z nią, jakjuż będzie po wszystkim. W Chinon zatrzymasz się w oberży „PodKrzyżem Wielkiego Świętego Mexme". Powiedz oberżyście, że ja cięprzysyłam, a będzie ci wiernie służył. Jest to dobry i wierny poddanykróla, a ponieważ ongiś dał schronienie Dziewicy Orleańskiej, dałby siępokrajać na kawałki przez pamięć o niej. Nakaż mu całkowitą dyskrecję, anie dopuści do ciebie nikogo.

Nastąpiła tak głęboka cisza, że Katarzyna i pan de Breze moglisłyszeć bicie swych serc... Pozostali odeszli na bok. Katarzyna utkwiła wPiotrze oczy pełne wdzięczności i wyciągnęła do niego ręce, któreuchwycił w locie, klęknąwszy uprzednio na jedno kolano, tak jak w izbietortur.

- Dziękuję ci, mój rycerzu - wyszeptała z gardłem ściśniętym zewzruszenia. - Dziękuję ci za wszystko. Jak mam wyrazić to, co czuję w tejchwili? Doprawdy, nie znajduję właściwych słów. .

- Moja słodka pani, żyję tylko miłością do ciebie.. Gdybyś zginęła,moje serce przestałoby bić... Nie szukaj zbędnych słów.

I złożył swe usta na dłoniach, które ściskał jak szaleniec. Katarzynapochyliła się nad klęczącym i wycisnęła skromny pocałunek na krótkich,jasnych włosach młodzieńca, uwalniając jednocześnie swe dłonie zuścisku.

- Do rychłego zobaczenia, panie! Niech Bóg cię ma w swej opiece! I zwracając się do koniuszego, krzyknęła: - Pomóż mi, panie!

Armenga podbiegł, aby wsadzić ją na konia, Katarzyna podniosładłoń i pozdrowiła Piotra, który stojąc w trawie, nie spuszczał z niejrozanielonych oczu.

- Kiedy spotkamy się następnym razem, będę na powrót Katarzyną rzuciła radośnie. - Zapomnij o Egipcjance! I to tak szybko, jak ja samapragnę o niej zapomnieć! Raz jeszcze dziękuję wam wszystkim!

Spiąwszy konia ostrogami, ruszyła w las, a za nią podążyli Tristan iSara.

Rozdział jedenasty

Chinon

Zachodzące słońce rzucało krwistoczerwone blaski na wysokie, szarebudowle Chinon, na dachówki miasta, otoczonego potężnymi murami,które wyglądały tak, jakby wychodziły prosto z rzeki Vienne. Po jejspokojnych wodach wśród świergotania zimorodków i szybkiego lotujaskółek sunęły barki przewoźników. Wieczór był ciepły i w powietrzurozchodził się zapach świeżo skoszonego siana, kiedy Katarzyna wraz zSarą i Tristanem Eremitą przeszli przez pierwszą bramę i znaleźli się podmurami kolegiaty Świętego Mexme. Należało jeszcze przejść drugą bramę,bramę Verdun, która broniła wstępu do samego miasta. Na wzgórzu stałzamek składający się z trzech części: fortu Świętego Jerzego,zbudowanego dawno temu przez Plantagenetów, zamku środkowego inajdalej stojącego Coudray, zwieńczonego okrągłą,trzydziestopięciometrową wieżą Chinon - miasto-twierdza zdecydowaniezasługiwało na taką nazwę i Katarzyna z rozkoszą kontemplowała imponującą kamienną pułapkę, w której wkrótce miał się znaleźć jej wróg.

Czas upływał szybko. Wydawało się jej, że wszystkie tragicznewydarzenia z Amboise były daleko poza nią. A przecież minęły dopierotrzy dni, od kiedy Tristan z panem de Brezem wyrwali ją z objęć śmierciczyhającej w piwnicach królewskiego zamku...

Po rozdzieleniu się w lesie Katarzyna, Sara i Tristan w swychżołnierskich przebraniach dotarli do kasztelu w Mesvres, gdzie Katarzynawreszcie mogła przybrać własną skórę. Dzięki gorącej kąpieli, mocnemuszorowaniu, nacieraniu alkoholem etylowym, potem tłustym krememsporządzonym ze świńskiego sadła, jej skóra stała się taka biała jakdawniej. Pozostał tylko lekki, złocisty odcień, który zawdzięczała bardziejżyciu na świeżym powietrzu niż emulsjom mistrza Wilhelma. Następnieodpięła czarne warkocze, umyła włosy, stwierdzając, że pokazały się jasneodrosty. Niestety włosy należało obciąć, i to bardzo krótko.

Katarzyna nie wahała się. Wręczyła Sarze nożyczki, mówiąc:- No dalej, tnij!

Sara z ciężkim sercem zabrała się do dzieła. Po ostrzyżeniuKatarzyna miała na głowie krótką, jasną czuprynkę i wyglądała jak chłopięalbo młody paź, co, rzecz dziwna, nie ujmowało jej kobiecości.

- To okropne! - oświadczyła Sara. - Nie mogę na ciebie patrzeć!

- Nie przejmuj się, ja również! - odparła Katarzyna.

Teraz, w czarnej sukni, pelerynie z czarnego adamaszku i wysokimstroiku z muślinu w kształcie księżyca, znowu była damą, a Sara odnalazłaz prawdziwą ulgą swoje dawne, wygodne stroje służącej, Tristan zaśprzywdział z powrotem kostium z czarnego zamszu. Przechodnie iprzekupki odwracali głowy na widok pięknej i wyniosłej kobiety wsurowej żałobie.

Po przejściu bramy Verdun troje podróżnych zagłębiło się wruchliwej uliczce, w której wiosenny wiatr poruszał licznymi szyldami.

Przez otwarte okna można było dostrzec gospodynie krzątające się przykociołkach z jedzeniem. Sklepy nie były jednak tak pełne towarów jakdawniej. Z powodu trwającej wojny nie docierały tu towary z zagranicy.

Najgorzej wiodło się kupcom korzennym, sukiennikom i kuśnierzom,pozbawionym dawnych jarmarków. Za to stragany handlarzy jarzynuginały się od świeżych warzyw i kwiatów. Rzeka dostarczała ryb, a wieśdrobiu. Ulicę wypełniał swojski zapach kapusty i wędzonki.

- Jestem głodna jak wilk - oznajmiła Katarzyna.

- A ja mógłbym zjeść własnego konia - odparł Tristan.

W miejscu rozwidlenia uliczek, pod ścianą jednego z domów, przywielkim głazie modlił się mnich odziany w czarny, wysłużony habit,wołając, że ten kamień pomógł Dziewicy Orleańskiej zsiąść z konia, kiedyzesłał ją tutaj Bóg, i że Joanna powróci pewnego dnia, by przegnaćantychrysta.

Wokół niego zgromadziła się garstka mężczyzn i kobiet, którzyprzytakiwali mu milcząco. Domy w tej części miasta wydawały się nowszei bogatsze. Było to Grand Carroi, serce Chinon. Tristan począł rozglądaćsię za oberżą, która wkrótce ukazała się oczom zdrożonych podróżnych.

Już z daleka zobaczyli jej piękny czerwono-niebieski szyldprzedstawiający świętego Mexme w aureoli, który, przy całej swojejgodności, miał potwornego zeza.

Skierowali się do wejścia. Katarzyna i Sara pozostały w siodle,podczas gdy Tristan udał się na poszukiwanie gospodarza. Była to piękna,błyszcząca czystością oberża. Małe okienne szybki połyskiwały w słońcu,a belki sprawiały wrażenie, jakby przed chwilą zostały odkurzone. Nieminęła chwila, a w progu pojawił się Tristan w towarzystwie wysokiegojegomościa obdarzonego przez naturę owłosieniem pokrywającym prawiecałą twarz. Spośród gęstej brody, krzaczastych brwi i sumiastych wąsówwyłaniał się wielki jak warząchew nochal i para czarnych, niespokojnych,nienapawających zaufaniem oczu. Katarzyna, po białym fartuchu i takimsamym czepcu oraz po wielkim nożu kuchennym wiszącym na jegobrzuchu domyśliła się, że to sam imć Baranek, właściciel oberży „PodKrzyżem Wielkiego Świętego Mexme". Patrząc na niego, nie mogła powstrzymać uśmiechu, gdyż ten baranek w zadziwiający sposóbprzypominał grubego zwierza.

Tymczasem imponująca ta figura zgięła się przed Katarzyną wpół zewszystkimi oznakami głębokiego szacunku.

- To dla mnie wielki zaszczyt, szlachetna pani, że mogę cięprzyjmować w mych niskich progach. Przyjaciele pana de Brezego są tutaju siebie. Lecz obawiam się, że moje pokoje będą dla ciebie zbyt ciasne,pani.

- Nie przejmuj się, mistrzu Baranku - odparła Katarzyna, przyjmującdłoń, którą podał z wielką kurtuazją, żeby pomóc jej zsiąść z konia. Wystarczy, że ja i moja służąca znajdziemy u ciebie wikt i posłanie, aprzede wszystkim spokój. Co zaś się tyczy mistrza Tristana, to sądzę. .

- O mnie się nie martw, pani - przerwał Flamandczyk. - Ruszam wdalszą drogę zaraz po wieczerzy.

Katarzyna uniosła brwi.

- A gdzież to, mój panie?

- Do Parthenay, gdzie czeka na mnie konetabl. Nie mam czasu dostracenia. Nie obawiaj się jednak, wrócę. Mistrzu Baranku, czy wiesz, comasz czynić?

Gospodarz mrugnął do niego porozumiewawczo i uśmiechnął się.

- Wiem, panie! Panowie zostaną zawiadomieni. A ta szlachetna panibędzie u mnie całkowicie bezpieczna. Raczcie wejść do środka, a każęnatychmiast podawać do stołu!

Troje podróżnych, prowadzonych przez imć Baranka, weszło dośrodka. Ich końmi i sakwami podróżnymi zajęli się chłopcy, do których tonależało.

Na gości oczekiwała tęga, czarnowłosa kobieta ze złotym krzyżemna szyi, odziana w piękną sukienkę z cienkiej bawełny. Na widokKatarzyny wykonała niski ukłon. Imć Baranek uśmiechnął się z dumą.

- To moja połowica! Ma na imię Pernelka. Jest prawdziwąparyżanką!

Prawdziwa paryżanka mizdrząc się, poprowadziła Katarzynę w głąbizby, otworzyła niskie drzwi wychodzące na prześlicznie urządzony itonący w kwiatach dziedziniec. Dalej widać było drewniane schodyprowadzące na zadaszone krużganki, z których wchodziło się do pokoigościnnych. Pernelka otworzyła ostatnie z dębowych, rzeźbionych drzwi iodwracając się do Katarzyny, powiedziała:- Mam nadzieję, że tutaj będzie wygodnie! Przynajmniej będzie panimiała spokój!

- Wielkie dzięki, dobra Pernelko. Jak widzisz, noszę żałobę i nadewszystko pragnę spokoju.

- Pewnie, pewnie - odparła oberżystka. - Wiem, co to znaczy...

Mamy tu niedaleko kościół pod wezwaniem Świętego Maurycego. Naszproboszcz to święty człowiek! A do tego ma taki głos, że najgorszy bóluśmierzy! Trzeba go słyszeć, jak mówi kazanie!

Imć Baranek, znając gadatliwość swej połowicy, zawołał:- Hola! Hola! Dosyć tego, kobieto! Zejdź na dół i daj odpocząćszlachetnej pani!

Katarzyna uśmiechnęła się do Pernelki.

- Przyślij mi tu mego towarzysza, dobra Pernelko, i szybko podawajwieczerzę! Jesteśmy zmęczeni i umieramy z głodu!

Oberżystka ukłoniwszy się, zniknęła, zostawiając Katarzynę z Sarą,która natychmiast zaczęła krzątać się po pokoju, próbując, czy materace sąmiękkie, czy drzwi i okna zamykają się, jak należy. Okno wychodziło naulicę, pozwalając na obserwowanie, kto wchodzi i wychodzi. Meble byłyproste, lecz dobrej jakości, dębowe z okuciami z żelaza. Czerwone tapetydodawały przytulności temu miłemu wnętrzu.

- Będzie nam tu dobrze - powiedziała Sara z wyraźnymzadowoleniem.

Widząc, że Katarzyna spogląda w zamyśleniu przez okno, zapytała:- O czym myślisz?

- Myślę... - westchnęła młoda kobieta - że dosyć mam już takiegożycia. Oberża wydaje się miła, lecz wołałabym długo tutaj nie mieszkać.

Chciałabym... ujrzeć mojego małego Michała. Nawet nie wiesz, jak bardzomi go brak! Tak długo go nie widziałam.

- Cztery miesiące - powiedziała Sara nieco zaskoczona.

Pierwszy raz Katarzyna dała wyraz tęsknocie za synkiem. Nigdy onim nie wspominała, być może w obawie, że obraz dziecka osłabi jejodwagę. Jednak tego wieczoru w jej oczach pojawiły się łzy. Sarazauważyła, że Katarzyna przygląda się młodej kobiecie kołyszącej wramionach berbecia z jasnymi włosami. Kobieta śmiała się, trzymając wdłoni ciastko z dziurką, do którego dziecię wyciągało niecierpliwie pulchnerączki. Ten zwykły i czarujący obrazek pozwolił Sarze zrozumieć, co czułow tej chwili serce Katarzyny. Objęła ją czule i przytuliła.

- Jeszcze trochę cierpliwości, duszko! To już prawie koniec twychzmagań!

- Tak... wiem, lecz ja nigdy nie będę taka jak ta kobieta. Jest radosnai szczęśliwa. Z pewnością ma męża. Musi go kochać. Popatrz, jak błyszcząjej oczy!... A cóż ja. Kiedy skończę tę tułaczkę, zamknę się w zamku ibędę żyć tylko dla Michała, a potem, kiedy mnie opuści, zostanie mi jużtylko Bóg i czekanie na śmierć, podobnie jak Izabeli, mojej teściowej...

Sara pomyślała, że czas usunąć tę ponurą mgłę, która opadła namyśli jej drogiej pani.

- Dosyć tego! Pomyśl o tym, co masz teraz do zrobienia! Zostawprzyszłość w spokoju. Tylko jeden Pan Bóg wie, co ci jeszcze pisane! Aleoto pan Tristan!

Istotnie, po krótkim pukaniu do pokoju wszedł Flamandczyk zesłużącym, który niósł naczynia i białe serwetki, a za nim drugi zewszystkim, co było potrzebne do nakrycia stołu. W mgnieniu oka stół byłgotowy i troje wędrowców zasiadło do kiełbasek z bobem i baraniej pieczeni.

Gdy zaspokoili pierwszy głód, czarne myśli Katarzyny gdzieśuleciały. Po skończonym, obficie popijanym miejscowym winem, posiłkuTristan wstał od stołu, aby się pożegnać.

- Zaraz ruszam, pani Katarzyno. Jutro wieczorem muszę stanąć wParthenay, aby poznać ostatnie rozkazy. Król przybywa jutro, lecz o świciedo tej oberży zjadą panowie Pregent de Coetivy i Ambroży de Lore orazwszyscy spiskowcy. Pan Jan de Bueil także ma się jutro zjawić. Kiedy jużwszyscy będą na miejscu, odbędzie się tutaj zebranie spiskowców. Otóż wgłębi dziedzińca, w skale, na której wznosi się zamek, znajdują się wykutegroty służące za piwnice dla doskonałych, leżakujących tam win... Onewłaśnie najlepiej nadają się na tajne spotkanie. Musisz czekać i czuwać.

Lecz pamiętaj! Pani La Tremoille ma dobry wzrok!

- Możesz być spokojny - odparła Katarzyna, podając mu ostatnidzban wina. - Nie jestem szalona!

Tristan duszkiem wypił wino i zniknął jak zjawa.

* * *

Następnego dnia, kiedy orszak królewski zbliżał się do miasta, zarogatkami panowało niezwykłe ożywienie. Gdy w mieście zaczęłydzwonić wszystkie dzwony, Katarzyna, pomimo ostrego zakazu, założyłana głowę czarny woal i wyjrzała przez okno. Ponad mrowiem główzgromadzonych przy Grand Carroi łopotał las chorągwi, jeżyły się lance ipiki rycerzy. Odzianego w zbroję króla otaczał szwadron rycerzy orazkaroce, w których jechała królowa i La Tremoille z małżonką. Już dawnożaden koń nie był w stanie unieść wielkiego szambelana. Na widok jegoherbu Katarzyna cofnęła się odruchowo. Pomimo że w oberży czuła siębezpieczna, nie mogła powstrzymać uczucia strachu. Zresztą aż do tejchwili nie wierzyła w swoje zwycięstwo, a wyobraźnia mówiła jej osamych przeszkodach. Jednak stało się! La Tremoille był tu!

Orszak przeszedł powoli wśród tłumu, który wykrzykiwał: „Bożechroń!", i zniknął na stromym podjeździe prowadzącym do zamku... Kiedyzniknął ostatni rycerz i ostatni powóz, Katarzyna odwróciła się do Sary zoczami błyszczącymi triumfem.

- Przyjechał! Wygrałam!

- Tak - westchnęła Cyganka. - Wygrałaś. Teraz rycerze królowejJolanty muszą osaczyć dzikie zwierzę.

- Nic nie odbędzie się beze mnie! - krzyknęła Katarzyna. - Muszę wtym uczestniczyć, a jeśli poniesiemy klęskę, chcę podzielić losspiskowców! Mam do tego prawo!

Sara nie odpowiedziała, lecz zabrała się do naprawy rozdartegopłaszcza swej pani. Dopiero jeden dzień obie kobiety przebywały woberży, a Sara już krążyła jak lew w klatce i wynajdywała sobie zajęcia.

Dla Katarzyny ta przymusowa bezczynność także była trudna dozniesienia. Prawie cały czas spędzała przy oknie, obserwując ruch uliczny.

Godziny upływały jednak powoli, a ona płonęła chęcią działania. Teraz,kiedy był tu La Tremoille, pragnęła wrócić na plac boju.

Gdy nadeszła noc i na wieży zegarowej zabrzmiały dźwięki dzwonuzwanego Marie Javelle, który nadawał rytm życiu w mieście, a na ulicyzapanowała cisza, Katarzyna otworzyła okno i wychyliła się, niezasłaniając sobie twarzy woalką. Wokół zapadła noc błyszczącagwiazdami, prawdziwa noc stworzona dla zakochanych, a nie intryg. Poprzeciwnej stronie ulicy za zamkniętymi okiennicami spali dobrzymieszczanie - wytwórca hełmów i aptekarz.

Katarzyna machinalnie wzniosła oczy na sklepienie niebieskie, jakbyw poszukiwaniu srebrzystej zbroi Dziewicy Joanny.

- Joanno - wyszeptała. - Pomóż mi! Dzięki tobie uniknęłam śmierci iodnalazłam szczęście. Zawdzięczam je tobie... Spraw, żeby moje wysiłkinie poszły na marne... Spraw, abym odzyskała utraconą miłość, utraconeszczęście...

Nagle jej rozmyślania zostały przerwane: coś świeżego i pachnącegomusnęło jej szyję i sprowadziło z powrotem na ziemię. Instynktowniewyciągnęła ręce, w które wpadł bukiet róż w chwili, kiedy już miał upaśćna ziemię. Zbliżyła kwiaty do nosa. Spojrzała przed siebie i w cieniu domuz naprzeciwka ujrzała wysoką ciemną postać idącą w jej stronę. Złatwością rozpoznała Piotra de Brezego, który stanął na środku ulicy,spoglądając na wdzięczny obraz kobiety rysujący się w otwartym oknie.

Katarzyna usłyszała, jak cicho wymawia jej imię...

Wzruszenie nie pozwalało jej mówić, a serce zaczęło bić szybciej.

Poczuła, że czerwienieje po czubek głowy jak jakaś młódka, gdyż de Brezew cztery sylaby jej imienia włożył więcej uczucia niż w poemat. Naglezapragnęła wyciągnąć ku niemu ręce. .

W tej chwili promień księżyca oświetlił szczyt dachu, ześlizgnął siępo dachówkach aż na ulicę i rzucił jasny blask na nieruchomą sylwetkęmłodzieńca, po czym padł na otwarte okno i wsunął się do pokoju.

Katarzyna odruchowo cofnęła się za framugę. Zauważyła, że młody człowiek posłał jej czubkami palców pocałunek.

Teraz było zbyt niebezpiecznie stać w oknie mimo silnej pokusy.

Miała ochotę spojrzeć jeszcze raz w tę twarz, którą uczucie czyniło takwzruszającą... Wychyliła się znowu, lecz na ulicy nie było już nikogo...

Piotr zniknął. Powoli zamknęła okno i opuściła żaluzje, zapaliła świecę i zwestchnieniem zawodu ujęła w dłoń bukiet róż leżący na stole. Zamknąwszy oczy, jęła wdychać upajający zapach kwiatów. Ciepły głos Piotrawibrował ciągle w jej uszach...

Stała tak z twarzą ukrytą w świeżych pąkach pokrytych kroplamirosy, kiedy nagle dobiegł ją drwiący głos Sary, którą musiało obudzićświatło księżyca.

- Co za dziwna oberża! Nie zauważyłam, żeby za murami rosłykwiaty!

Katarzyna, wyrwana brutalnie ze słodkiego zamyślenia, posłała jejpoirytowane spojrzenie, lecz po chwili zaczęła się śmiać. Sara siedziaławyprostowana na posłaniu.

- Jakie piękne kwiaty! - rzuciła. - Dałabym głowę, że zostałyzerwane w przyzamkowym ogrodzie i że przyniósł je tutaj pewienmłodzian!

- Nie dawaj głowy. Ale... Masz rację... Piotr je tu wrzucił.

Sara przestała się uśmiechać, a na jej twarzy pojawił się cień smutku.

- To już mówisz mu po imieniu?

Katarzyna poczerwieniała i odwróciła się, żeby ukryć zmieszanie. Wmilczeniu zaczęła się rozbierać, lecz Sara postanowiła nie dać za wygraną.

- Powiedz prawdę, Katarzyno. Co czujesz do tego przystojnegorycerza o płowych włosach?

- A co mam ci odpowiedzieć? - powiedziała młoda kobieta zezniecierpliwieniem. - Jest piękny, młody, uratował mi życie i kocha mnie...

Uważam, że jest czarujący, to wszystko!

- To wszystko? - powtórzyła jak echo Cyganka. - To dużo!

Posłuchaj, moja droga. Ja wiem najlepiej, ile wycierpiałaś i że nadalcierpisz z powodu samotności, lecz. .

Sara zawahała się, nie mogąc się zdecydować, czy wypowiedzieć to,co miała na końcu języka.

- Lecz?

- Strzeż się miłości. Wiem, że ten młody człowiek posiada wszelkieatuty, by zauroczyć kobietę, jestem też pewna, że jego uczucie jest szczerei że dobrze jest czuć się kochaną i samej kochać. Ale ja cię znam i wiem,że nie byłabyś długo szczęśliwa z innym człowiekiem, gdyż ten, któregonazwisko nosisz, zbyt głęboko zapadł ci w serce, abyś mogła o nimzapomnieć.

- A kto tu mówi o zapominaniu? - wyszeptała Katarzyna. - Jakmogłabym zapomnieć o Arnoldzie, ja, która żyję tylko dla niego?

- Jeśli pozwolisz, aby inny mężczyzna przekonał cię, że powinnaśodtąd żyć dla niego. Znam cię zbyt dobrze; jeśli mu ulegniesz, to wcześniejczy później stara miłość upomni się o swoje prawa, obraz Arnoldazniszczy tego drugiego, a ty staniesz się jeszcze bardziej sama izrozpaczona, a na dodatek będą cię zżerać wyrzuty sumienia, żezdradziłaś.. i będziesz się wstydzić samej siebie.

Katarzyna zdawała się nieobecna, stojąc nieruchomo w długiej białejkoszuli. Po chwili wyszeptała z wyrzutem w głosie:- A przecież po tamtej nocy z Ferem sama radziłaś mi, żeby oddawaćsię przyjemnościom bez skrupułów! Czy dlatego, że chodziło o człowiekaz twego plemienia?

Sara pobladła. Zapadła głęboka, pełna napięcia cisza. Po chwiliCyganka wstała z posłania i podeszła do Katarzyny.

- Nie, nie dlatego, że był jednym z moich. To dlatego, że byłamświęcie przekonana, iż Fero nigdy nie zagrozi twemu sercu. A młodośćdomaga się przyjemności. Rozkosz uwalnia zmysły, czyni ciało lekkim,rozgrzewa krew w żyłach... Podczas gdy miłość czyni z człowiekaniewolnika i często jest niszczycielska... Gdybym wiedziała, że twoje sercenie ucierpi, sama pchnęłabym cię w ramiona tego rycerza. Kilka nocyrozkoszy dobrze by ci zrobiło, lecz ty nie należysz do tych, które oddają sięna zimno. A czy wiesz, jak cierpiałby przez ciebie pustelnik z Calves, twójmąż? On musi czuć, że należysz tylko do niego, aby znieść swojemęczarnie. Wszyscy sądzą, że jesteś wdową, a twoje szaty są mylące takżedla ciebie samej. Przed światem, przed Kościołem, a nawet w obliczuprawa jesteś wdową, gdyż za Arnoldem zamknęły się bramy przytułku dlatrędowatych i został skreślony z listy żywych. Ale on żyje, Katarzyno, anajmocniej żyje w twoim sercu. Jeśli wypędzisz go z serca... wtedy umrzenaprawdę. . A ty będziesz wiedziała, że to nieprawda.

W miarę jak Sara mówiła, Katarzyna pochylała swą ostrzyżonągłowę, aż całkiem zniknęła w ramionach przyjaciółki. Echo słów Saryzapadło ciężko w jej duszę, rozdzierając niezabliźnioną ranę.

- Jesteś okrutna, Saro... - wyszeptała z boleścią. - Ja przecież tylkowąchałam kwiaty...

- Nie, nie, sama wiesz, że to nieprawda. Zawsze byłaś wobec mnie iinnych szczera. Bądź szczera i tym razem. Twoja wdzięczność dla tegorycerza prowadzi cię na niebezpieczną drogę, którą nie powinnaś iść.

Twoja prawdziwa droga prowadzi do wzgórz Owernii, do Michała i doMontsalvych!

Delikatnie przyciągnęła Katarzynę do siebie i pogłaskała ją pomokrym policzku.

- Nie miej żalu do swojej starej Sary, duszko. Wiesz, że oddałabymżycie i swoją część raju, abyś mogła być szczęśliwa. Wiesz, że kocham cięjak własne dziecko. Jednak - dodała drżącym głosem - wiesz także, żeoddałam kawałek serca temu dumnemu Arnoldowi, którego widziałampewnej nocy płaczącego jak dziecko nad swoim zmarnowanym życiem,nad swoją potępioną miłością... Pamiętasz?

- Przestań! Przestań mnie dręczyć! - powiedziała Katarzyna,wybuchając szlochem. - Wiesz dobrze, że żaden mężczyzna nigdy mi gonie zastąpi, że nigdy nie pokocham innego tak, jak jego kochałam... jakciągle go kocham.

Jej słowa były szczere. Pomimo to.. nie potrafiła zatrzeć w swejpamięci brzmienia tamtego głosu, spojrzenia tamtych błękitnych oczu. .

Na wieży wielki dzwon Marie Javelle wydzwonił północ. Saradelikatnie, lecz zdecydowanie poprowadziła Katarzynę do łóżka. Samotnybukiet róż został na stole. .

* * *

Rozterki sercowe nie były jednak w tej chwili najważniejsze inastępnego wieczoru Katarzyna już o nich nie myślała, gdyż zbliżała siępora działania. Pod koniec dnia oberżysta przyszedł na górę i z wielkimszacunkiem, lecz bez niepotrzebnych słów oznajmił Katarzynie, żeprzyjdzie po nią, gdy wybije północ.

- Dokąd pójdziemy? - zapytała.

- Niedaleko stąd, szlachetna pani. A dokładnie, w głąb dziedzińca,ale proszę, abyś czyniła możliwie jak najmniej hałasu. Nie wszyscymieszkańcy tej oberży nam sprzyjają. .

- Wiem. Chciałabym jednak spytać, czy wszyscy, na którychczekasz, już przybyli?

- Wszyscy, pani. Panowie de Lore i de Coetivy grają w szachy odwczoraj rana, a pan de Bueil właśnie przybył do miasta, ale udał się dozamku...

- A to dlaczego?

- Jest bratankiem wielkiego szambelana i chociaż służy królowejJolancie, jeszcze go tam przyjmują. Nie zapomnij, szlachetna pani, opółnocy!...

Reszta dnia minęła Katarzynie bardzo szybko. Wkrótce okaże się,jaki czeka ją los. Jeśli spisek się uda, to młody Karol Andegaweński możezastąpić pana La Tremoille'a u boku króla. Byłby to powrót do łask, prawodo życia z odsłoniętą twarzą. Ale jeśli spisek się nie powiedzie... czekawszystkich śmierć, niezależnie od płci i rangi.

Gdy rozległ się sygnał na gaszenie świateł, Katarzyna znowupodeszła do okna, ale go nie otworzyła. Wiedziała, że Piotr de Breze niepojawi się tej nocy pod jej oknem. Zobaczy go dopiero później. Zresztąbyła zbyt zdenerwowana, aby się tym martwić.

* * *

Wybiła północ, kiedy ciche skrobanie do drzwi postawiło ją na nogi.

Otworzywszy, zobaczyła na progu ciemną postać. Cały dom tonął wmroku, ogień w kuchni został przysypany popiołem, jak każdego wieczoru,ale rzucający mleczną poświatę księżyc oświetlał na dziedzińcu drewnianefilary galerii i postać oberżysty, który ze względu na okoliczności zamieniłbiały strój na kaftan z ciemnej wełny. Wszędzie panowała cisza.

Gospodarz bez słowa ujął Katarzynę za rękę i wyprowadził ją nadziedziniec. Szli wzdłuż zabudowań, unikając światła księżyca, aż doskały, na której wznosiła się twierdza. Gdzieniegdzie pojawiały się kępkiroślinności i wszędzie widać było ciemne groty.

- Tutaj dawno temu mieszkali jaskiniowcy - szepnął oberżysta,widząc, że Katarzyna zatrzymała się na chwilę, aby na nie popatrzeć. Niektóre z nich są jeszcze zamieszkane, inne, jak na przykład moja, służąjako piwnice lub schronienie.

To mówiąc, popchnął okrągłe wrota wykonane z wielkich, niedbaleociosanych drewnianych pali, które zamykały wejście do groty.

Przekroczywszy próg, oberżysta wziął ze skalnego wgłębienia lampęoliwną i zapalił ją. Oczom Katarzyny ukazała się wielka piwnica wykuta wskale kredowej, pełna różnej wielkości beczek. Wydobywał się z nich silnyzapach wina. W rogu na stole leżały narzędzia bednarskie, w stojącej obokkadzi moczyły się puste butelki. Całość wyglądała tak zwyczajnie, żeKatarzyna spojrzała na gospodarza ze zdziwieniem. Czyż tak miałowyglądać miejsce konspiracji?

Za całą odpowiedź imć Baranek uśmiechnął się, poszedł w głąbpiwnicy i przesunął beczkę, która nie wydawała się wiele ważyć,odsłaniając podłużny otwór.

- Przejdź tędy, szlachetna pani - powiedział oberżysta. - Ja przesunębeczkę na swoje miejsce. To wejście musi być ukryte. Znajdujemy się podśrodkowym zamkiem. Nad naszymi głowami śpi król.

Katarzyna weszła bez wahania do małego, oświetlonego pochodniąkorytarza, na którego końcu znajdowało się inne pomieszczenie.

Korytarzyk mierzył zaledwie kilka kroków. Po ich przejściu Katarzyna i jejprzewodnik znaleźli się u wejścia do olbrzymiej groty, gdzie wznosiły się iginęły w cieniu sklepień schody wykute w kredowej skale. Tu także byłokilka beczek, ale przewróconych, a na nich siedziało czterech mężczyzn.

Nie odzywali się ani słowem. Nieruchomi niczym posągi, wydawalisię na coś czekać, skupieni wokół lampy. Wszyscy odwrócili się na widokprzybywających.

Poza Piotrem de Brezem Katarzyna rozpoznała rude włosy i smutnątwarz Ambrożego de Lore'a, elegancką i szczupłą sylwetkę Jana de Bueila,barczystego, o stanowczym wyrazie twarzy Bretończyka, Pregenta deCoetivy'ego, a kiedy powstali, ukłoniła się im uprzejmie. Piotr ujął ją zarękę i podprowadził bliżej mężczyzn. Przywitał ją Jan de Bueil, poleciwszyuprzednio oberżyście, aby czuwał na zewnątrz.

- Jesteśmy szczęśliwi, pani, że cię widzimy, i jeszcze bardziejszczęśliwi, iż możemy ci pogratulować. Obecność pana de La Tremoille'aw Chinon stanowi oczywisty dowód pani sukcesu. Jesteśmy ci bardzowdzięczni...

- Nie dziękuj mi, panie de Bueil. Zrobiłam to dla was, to pewne, i dladobra królestwa, ale również dla siebie samej oraz po to, by pomścić megoukochanego małżonka. Pomóżcie mi w tej zemście, a będziemy kwita.

To mówiąc, wysunęła delikatnie dłoń z ręki Piotra i podchodząc dopozostałych mężczyzn, dodała:- Wierzcie, że idzie tu o honor... i o życie Montsalvych, panowie.

Aby nazwisko, które noszę, mogło nadal istnieć, La Tremoille musiumrzeć!

- Stanie się podług pani życzenia - uciął krótko Coetivy. - Ale, doczarta, jak ci się udało sprowadzić tutaj tego wieprza? Wiem, że trudno jestodmówić czegoś kobiecie tak pięknej jak ty, ale widzę, że dysponujeszsilniejszą bronią, niż sądziliśmy.

W lekko schlebiającym tonie, jakim przemówił bretoński szlachcic,dało się wyczuć wiele niedomówień. Katarzyna nie dała się na to nabrać.

Ucięła sucho:- Rzeczywiście, nie uważam siebie za całkiem głupią, panie, ale nieposłużyłam się bronią, do jakiej czynisz aluzje... lecz po prostuprzypomniałam sobie historię, którą opowiedział mi niegdyś mój małżonekArnold de Montsalvy.

Nazwisko nieszczęśnika wywołało odpowiedni skutek. Coetivyzaczerwienił się zawstydzony swoimi myślami i bez wykrętów powiedział:- Wybacz mi, pani. Nie zasługujesz na takie aluzje.

Uśmiechnęła się do niego, nie odpowiadając, a następnie usiadła nabeczce, którą jej podsunięto, i powtórzyła swoją ostatnią rozmowę z panemde La Tremoille'em. Słuchali z wypiekami na twarzach, jak dzieci, którymopowiada się niezwykłą historię. Słowo „skarb" wywołało jak zwyklewielkie wrażenie. Przywodziło na myśl pełne tajemniczości cienietemplariuszy, ich niepokojące i fantastyczne sylwetki i nieodłączne z nimikolory i tajemnice Wschodu. Katarzyna spostrzegła z lekkimrozbawieniem, jak ich rozmarzone oczy błyszczą coraz silniej...

- Chciałbym się dowiedzieć, czy te napisy istnieją naprawdę - rzuciłw końcu Ambroży de Lore.

- Mój małżonek widział je, panie - powiedziała łagodnie Katarzyna.

W tej chwili spod kredowego sklepienia doszedł do uszu zebranychdonośny głos:- Ja również je widziałem, ale, do czarta, chciałbym wiedzieć, cooznaczają!

Na schodach ginących w czeluściach groty ukazało się dwóchmężczyzn w zbroi. Ten, który szedł pierwszy, z odkrytą głową, byłczłowiekiem już starszym, lecz dobrze zbudowanym. Katarzynarozpoznała siwe włosy, wielką twarz i grube rysy oraz inkwizytorskiespojrzenie Raoula de Gaucourta, obecnie namiestnika Chinon, któregopoznała jako gubernatora Orleanu. Już prawie od sześćdziesięciu latGaucourt zawsze walczył z Anglikami, którzy po oblężeniu Harfleur,mężnie bronionego przez niego w roku 1415, więzili go przez dziesięć lat.

Był to Berryjczyk powolny i ciężki jak woły z jego pól, uparty i waleczny,lecz niepozbawiony bystrości. Wierny królowi aż do zaślepienia,prostolinijny. Początkowo Joanna d'Arc wzbudzała w nim nieufność i walczył przeciw niej, ale miał zbyt wiele wrodzonej uczciwości, aby nieprzyznać się do pomyłki. Jego obecność tej nocy w piwnicy imć Barankabyła tego najlepszym dowodem.

Człowiek idący za nim był o wiele młodszy i chudszy. Jegofizjonomia nie wyróżniała się niczym szczególnym i mógłby przejśćniepostrzeżenie, gdyby nie zacięte spojrzenie szarych oczu. Był toprzyboczny namiestnika. Nazywał się Olivier Fretard. Idąc trzy kroki zaswoim panem, niósł pod pachą jego hełm i nie patrzył na zgromadzonych.

Katarzyna miała jednak wrażenie, że bacznie ich obserwuje.

Raoul de Gaucourt gestem pozdrowił zebranych i stanął przedKatarzyną. Po jego kamiennej twarzy przesunął się cień uśmiechu.

- Z większą przyjemnością witam cię w Chinon, pani de Montsalvy,niż witałem cię w Orleanie jako panią de Brazey - rzekł bez wstępu. - Dolicha, nigdy bym nie pomyślał, że to z miłości do Montsalvy'egowpakowałaś się w to gniazdo os! A twój szlachetny małżonek robiłwszystko, żeby cię powieszono.

Katarzyna mimo woli zaczerwieniła się. To była prawda. Bezinterwencji Dziewicy, która uratowała ją w drodze na szafot, niechybnieskończyłaby na szubienicy z wyroku sądu, któremu przewodniczyliGaucourt i Arnold. Zaślepiony nienawiścią Arnold marzył tylko o tym, abysię jej pozbyć... Ale te straszne wspomnienia nie pozostawiły żadnejgoryczy... To, co pozostało, to była... tak, to była odrobina żalu...

Bez zmrużenia oka wytrzymała spojrzenie starego namiestnika.

- Czy uwierzysz mi, panie, kiedy powiem, że żal mi tamtychczasów? Ten, który został moim ukochanym małżonkiem, żył i był w pełnisił, nawet jeśli używał ich przeciw mnie. Jakże mogłabym tego nieżałować?

Spojrzenie, jakim zmierzył ją Gaucourt, złagodniało. Naglepochwycił jej dłoń, uniósł do ust, ucałował i puścił gwałtownie.

- No, no - mruknął. - Jesteś go, pani, godna. I wykonałaś dobrąrobotę, ale koniec z uprzejmościami. Teraz, panowie, musimy omówićnaszą akcję. Nie ma wiele czasu. La Tremoille nie lubi tego zamku i niepozostanie w nim długo. Jeśli się zgodzicie, jutro w nocy przystąpimy dodziałania.

- Czy nie musimy czekać na rozkazy konetabla? - zaoponował Breze.

- Rozkazy? Jakie rozkazy? - mruknął Gaucourt. - Mamy robotę dowykonania i trzeba zrobić to szybko. No, a gdzie się podział imć Baranek?

Chyba znajdzie się jeszcze trochę wina w jego piwnicy. Umieram zpragnienia.

- Jest na zewnątrz na czatach - powiedział Jan de Bueil.

Ledwo co skończył zdanie, gdy pojawił się imć Baranek we własnejosobie z lampą oliwną w ręce, prowadząc dwóch zdrożonych ludzi.

Na ich widok z ust Katarzyny wyrwał się okrzyk radości, gdyż wjednym rozpoznała Tristana Eremitę. Powitał ich Pregent de Coetivy.

- Ach! Eremita! Rosnivinen! Czekaliśmy na was. Sądzę, żeprzynosicie rozkazy od konetabla?

- Rzeczywiście - odpowiedział Tristan. - Oto pan Jan de Rosnivinen,który będzie go reprezentował przy realizacji zadania. Ponieważ, rzeczjasna, nie ma mowy, aby przybył osobiście. Wiecie wszyscy, w jakiej jestzażyłości z królem. Nie wolno, aby nasz pan sądził, że to zemsta, musimyśleć, że to działanie w imię dobra publicznego.

Mówiąc to, podszedł do Katarzyny i skłonił się z szacunkiem.

- Pan konetabl zobowiązał mnie, pani, do ucałowania w jego imieniutej pięknej dłoni. Jest ci głęboko wdzięczny i ma nadzieję, że zechcesz wprzyszłości zaliczyć go do grona swoich najbardziej oddanych sług.

Ta krótka przemowa miała nadzwyczajny skutek. Katarzyna poczułanatychmiast, że zmienia się wokół niej atmosfera. Do tej pory, pomimomiłych słów, nie czuła się swobodnie pośród tych mężczyzn. Odnosiławrażenie, że okazywali jej szacunek ze względu na Arnolda. Jej zachowanie musiało się wydawać tym mężczyznom zbyt dziwne, zbyt dalekie odpanujących zwyczajów. Myśleli bez wątpienia, że powinna komuś zlecićwykonanie zemsty i czekać, oddając się modlitwom i medytacjom wklasztorze. Ale ona była gotowa grać do końca rolę, jaką sobiewyznaczyła. Cóż znaczyły dla niej ludzkie sądy?

Nie mówiąc słowa, Raoul de Gaucourt usadowił Katarzynę i samusiadł obok.

- Siadajcie, panowie, musimy się w końcu dogadać. Czas ku temunajwyższy. Oberżysto, przynieście nam coś do picia i znikajcie.

Oberżysta w pośpiechu ustawił dzbany na desce pomiędzy dwiemabeczkami. W czasie gdy to robił, w grocie panowała cisza. Dopiero kiedywyszedł, Gaucourt przesunął wzrokiem po wszystkich zebranych.

- Wiecie już wszystko, co najważniejsze. La Tremoille mieszka wwieży Coudray pilnowanej przez piętnastu kuszników. Znaczy to, że bezemnie nie będziecie mogli nawet się tam zbliżyć. Pod moimi bezpośrednimirozkazami mam trzydziestu ludzi, którzy stanowią stały garnizon w zamku.

Z królem przybyło około trzystu zbrojnych, Francuzów i Szkotów.

Wszyscy są, oczywiście, pod rozkazami szambelana. Pierwsze pytanie, czymacie żołnierzy?

- Ja mam pięćdziesięciu ludzi rozmieszczonych w lesie odpowiedział Jan de Bueil.

- To wystarczy - ocenił Gaucourt. - Wykorzystamy działanie przezzaskoczenie i to, że zamek jest duży, co zmusza do rozproszenia oddziałówmiędzy fortem Świętego Jerzego a wieżą Coudray, oraz to, że ja stanę naczele, ja, namiestnik. Ponadto furta, którą otworzę wam jutro o północy,jeśli oczywiście dojdziemy do porozumienia, znajduje się między wieżąMłyńską i wieżą Wieloboczną, gdzie mieszka największa podpora pana deLa Tremoille'a, inaczej mówiąc, marszałek de Rais...

Na wspomnienie Gilles'a Katarzyna zadrżała i zbladła. Musiałazacisnąć zęby, zagryźć wargi, aby opanować strach, jaki to nazwisko wniej wywoływało. Z radości, że zmierza do celu, zapomniała o okrutnymsinobrodym rycerzu... Ale Jan de Bueil odpowiedział:- Ja również mieszkam w wieży Wielobocznej, wprowadzę ludzi dozamku, a później powrócę do wieży wraz z Ambrożym de Lore'em. Wedwóch unieruchomimy Gilles'a de Rais'go. Nie będzie mógł ujść zkomnaty.

Zostało to powiedziane z takim spokojem, że strach Katarzynyzmalał. Dla tych rycerzy Gilles de Rais nie był wcale straszny.

Namiestnik przytaknął z aprobatą.

- Bardzo dobrze, zajmiecie się więc de Rais'em. Ja i Olivier Fretard,mój przyboczny tutaj obecny, będziemy starali się osłabić strażenajbardziej, jak to możliwe, i odepchnąć je od wieży Coudray.

Pięćdziesięciu ludzi de Bueila, prowadzonych przez panów Brezego,Coetivy'ego wraz z Rosnivinenem i Eremitą, zaatakuje wielkiegoszambelana, który mieszka sam w baszcie.

- Gdzie mieszka król? - zapytała Katarzyna.

- W zamku środkowym, w apartamencie znajdującym się za WielkąSalą. Królowa poprosi go, aby spędził z nią noc, czego on nigdy nieodmawia, bo na swój sposób kocha żonę za słodycz i spokój, jaki znajdujeu jej boku. Królowa zrobi wszystko, aby go uspokoić w przypadkualarmu... Najtrudniej będzie zbliżyć się do zamku. Noce są jasne i strażeczuwające na wałach mogą wszcząć alarm... W takim przypadku wszystkobyłoby stracone.

- Dopilnujcie więc, panowie, aby wasi ludzie nie mieli żadnej zbroi,żadnego stalowego odzienia, gdyż hałas byłby niebezpieczny. Tylko skórai wełna.

- Jaka broń? - zapytał krótko Jan de Bueil.

- Sztylety i miecze dla szlachty, topory i sztylety dla żołnierzy. Awięc postanowiono: o północy otwieramy furtę. Wchodzicie. NastępnieBueil i Lore kierują się do wieżyBoisy, a w tym czasie inni zajmują się basztą. Coetivy i TristanEremita wraz z dziesiątką ludzi otoczą ją, podczas gdy Breze i Rosnivinenudadzą się na piętro, aby wykonać egzekucję na panu de La Tremoille'u.

Spiskowcy potwierdzili wszystko ruchem głowy. Wtedy dał sięsłyszeć głos Katarzyny:- A ja?

W miarę jak Gaucourt mówił, czuła w sercu rosnące oburzenie, gdyżnie przydzielono jej żadnego zadania. Nie mogła już dłużej milczeć.

Zrobiło się cicho. Wszystkie oczy zwróciły się w jej stronę i wewszystkich wyczytała potępienie, nawet w oczach Piotra de Brezego. Aleto znowu Gaucourt wyraził opinię wszystkich.

- Pani - powiedział grzecznie, lecz stanowczo - prosiliśmy cię tutajtej nocy, aby ci powiedzieć, co uczynimy. To było oczywiste, jesteśmy cito winni. Ale to, co jest do zrobienia, dotyczy tylko mężczyzn. Zasłużyłaśsobie na naszą wielką wdzięczność, to pewne, ale. .

- Chwileczkę, panie namiestniku - ucięła Katarzyna, wstającgwałtownie. - Nie przyjechałam do Chinon wyłącznie po to, abywysłuchać komplementów, miłych słówek, a następnie położyć sięwygodnie w łożu i czekać, aż zaatakujecie zwierzynę. Chcę brać w tymudział!

- To nie jest miejsce dla kobiety! - wykrzyknął Lore. - W walce niema miejsca dla spódnic!

- Zapomnijcie, że jestem kobietą. Patrzcie na mnie jak naprzedstawiciela Arnolda de Montsalvy'ego.

- Żołnierzy zdziwi twoja, pani, obecność.

- Włożę męski strój. Ale jeszcze raz mówię, panowie, muszę tambyć. To jest moje prawo. Będę go dochodzić.

Zrobiło się cicho. Katarzyna zobaczyła, że wszyscy porozumiewająsię wzrokiem. Nawet Breze był nieprzychylny jej prośbie, wyczytała to wjego wzroku. Jedynie Tristan ośmielił się stanąć po jej stronie.

- Nie możecie jej tego odmówić - powiedział z powagą w głosie. Zgodziliście się, żeby narażała się na niebezpieczeństwa, aby umożliwićwam ten atak, a teraz ją odtrącacie? Byłoby niesprawiedliwe pozbawić jązwycięstwa.

Nie odpowiadając, Raoul de Gaucourt skierował się ku schodomwykutym w skale, postawił nogę na pierwszym stopniu i dopiero wówczassię odwrócił.

- Masz rację, Tristanie. To byłoby niesprawiedliwe. Do jutra. Opółnocy.

Nikt się nie odezwał. Nikt nie ośmielił się zaprotestować. IgnorującPiotra de Brezego, który ofiarował jej ramię, chcąc odprowadzić ją dooberży, Katarzyna ujęła pod rękę Tristana.

- Chodź, przyjacielu. Najwyższy czas, abyś odpoczął - powiedziałałagodnie, kierując się ku wyjściu z groty.

Nawet nie spojrzała na Piotra. Nie stanął przecież po jej stronie.

Miała mu za złe tę zdradę.

Kiedy weszła do izby, Sara podniosła się na łokciu i popatrzyła nanią.

- No więc? - spytała.

- Jutro o północy.

- W samą porę. W końcu nadejdzie kres tej szalonej przygody.

Zadowolona z takiego obrotu sprawy Sara odwróciła się na drugi boki zasnęła.

* * *

Czerwcowa noc była jasna i wilgotna.

Katarzynie - ubranej w ciemny, płócienny, ciasno zasznurowanykaftan - było bardzo gorąco, kiedy udawała się wraz z innymi w kierunkuzamku. Obok niej, ramię w ramię, maszerowali Bueil, Lore, Coetivy,Breze i Rosnivinen. Z tyłu Tristan wraz ze zbrojnymi zamykali pochód.

Oddział pięćdziesięciu ludzi przemieszczał się, nie czyniącwiększego hałasu niż armia złożona z widm. Rozkazy Jana de Bueila byłystanowcze i jasne: żadnej zbroi, gdyż stal czyniłaby hałas. Mężczyźni mielina sobie skóry bawole i za pasem zatknięte sztylety i topory. Nic nie dałosię wyczytać na skupionych twarzach. Milczący i zdyscyplinowani jakdobrze naoliwione machiny wojenne, posuwali się w kierunkuprzybliżających się z każdą chwilą murów. Wkrótce skryli się w cieniuwieży Wielobocznej.

Katarzyna pomyślała, że ta piękna i jasna noc stanowi dziwnąoprawę dla zbrodni. Wolałaby, aby niebo było czarne i mgliste, ale mimowszystko przepełniała ją radosna duma. To ona spowodowała ten wymarszmężczyzn. Jeśli byli tutaj, aby wziąć udział w tym polowaniu na szakala, wktórym każdy ryzykował głową, to dlatego, że ona gorąco tego pragnęła.

Za parę chwil zwycięży lub przegra, bez możliwości odwrotu. Opuszczającoberżę, udzieliła Sarze ostatnich instrukcji i pożegnała się z nią.

- Jeśli nie wrócę, udasz się do Montsalvy i pojedziesz do megomałżonka powiedzieć, że umarłam dla niego. Potem będziesz sięopiekować Michałem.

- Nic z tego - powiedziała spokojnie Sara. - Ty powrócisz.

- Skąd wiesz?

- Twoja godzina jeszcze nie nadeszła. Czuję to.

W miarę jak zbliżali się do zamku, Katarzyna zaczęła myśleć, żeSara mogła się tym razem pomylić.

Oddział, który wcześniej wydał się jej potężny, zdawał się maleć, wmiarę jak rosły mury z błyszczącymi hurdycjami pokrytymi szarymłupkiem. Westchnęła ciężko i natychmiast ręka Piotra de Brezego chwyciłajej dłoń. Ale wyrwała ją gwałtownie... Nie była to odpowiednia pora naczułości; w tej chwili chciała być dla otaczających ją mężczyzn tylko iwyłącznie towarzyszem broni.

- Katarzyno - rzekł z wyrzutem młodzieniec - czemu stronisz odemnie?

Nie zdążyła odpowiedzieć. Wtrącił się Coetivy.

- Cisza! - rozkazał. - Zbliżamy się. Rzeczywiście, byli już naszczycie wzgórza u stóp murów, na których można było dostrzec straże.

Żadne światło nie paliło się w zamku. W królewskich apartamentach królbez wątpienia spał w szerokim łożu u boku królowej Marii, lecz ta zpewnością miała oczy szeroko otwarte. Obiecała czuwać, aby uspokoićmałżonka w razie alarmu. A poza tym, jakże mogłaby zasnąć, wiedząc, cosię stanie?

Na rozkaz de Bueila oddział przywarł do muru i stał się niewidocznydla straży, podczas gdy młody kapitan zmierzał w kierunku ukrytej furty.

Katarzyna wstrzymała oddech. U swych stóp widziała strome dachymiasta, połyskujące w świetle księżyca, ściśnięte pasem kamiennychmurów, i błyszczącą wstęgę rzeki. Głęboki dźwięk dzwonu Marie Javelleoznajmiający północ wywołał u niej drżenie. Za tą zamkniętą bramączekali już zapewne Gaucourt i Fretard.

- Otwierają! - szepnął jakiś głos.

Rzeczywiście, w otworze pojawiło się rozedrgane, żółte światełko.

Otwierający trzymał lampę. Katarzyna dostrzegła dwie postaci odziane wstal. Byli to namiestnik i jego przyboczny, którzy nie musieli się ukrywać imogli nosić zbroje. Jeden po drugim spiskowcy wślizgnęli się przez furtępodtrzymywaną przez Fretarda. Katarzyna szła za Piotrem de Brezem,który nerwowym ruchem chwycił ją za ramię i pociągnął za sobą.

Zagniewana, wyrwała mu się. Znajdowała się na dziedzińcu Coudray, zdrugiej strony wieży Młyńskiej, najbardziej wysuniętej na wschód z całegozespołu obronnego. Parę sążni przed nią stała olbrzymia okrągła wieża, wktórej spał jej wróg.

Nadszedł upragniony moment!

Gaucourt, trzymając w górze latarnię, przyglądał się uważniewszystkim mijającym go ludziom i liczył ich. Po przejściu ostatniegożołnierza furta zamknęła się równie cicho, jak została otwarta, anamiestnik stanął na czele grupy. Wskazał uśpioną basztę. Ponad głowąKatarzyna słyszała wolny, rytmiczny krok strażników na murach. Żadennie przystanął. Operacja odbywała się w głębokiej ciszy. Bueil i Loreskierowali się ku wieży, podczas gdy Coetivy i Tristan na czele grupyzbrojnych zniknęli cicho w cieniu baszty. Przekraczając bramę wieżyCoudray, Katarzyna musiała kilka razy głęboko odetchnąć, gdyż bijąceserce wstrzymywało oddech. Instynktownie chwyciła za sztylet wetkniętyza pas, zacisnęła lewą rękę na jego rękojeści.

W słabym świetle lampek oliwnych spiskowcy wślizgiwali się terazw ciszy, niczym długi, czarny wąż, na piętro, gdzie mieszkał wielkiszambelan.

Strażnicy, rozpoznawszy namiestnika, nie reagowali. Zostaliunieszkodliwieni, zanim nawet zdążyli otworzyć usta. Wszędzie byłocicho. Otworzywszy drzwi gwałtownym ruchem, spiskowcy wtargnęli doolbrzymiej komnaty, gdzie spał La Tremoille. Jego potężny oddechporuszał aksamitne zasłony łoża. Paliła się tylko jedna złota lampka i wcieniu zasłon można było dostrzec zwalistą masę jego ciała ułożonego naboku.

Wszystko potoczyło się bardzo szybko. Czterech mężczyzn rzuciłosię w kierunku La Tremoille'a. Obudził się, lecz nie był w stanie siępodnieść, więc zaczął krzyczeć. Rękojeść szabli uderzyła go w głowę,raniąc skroń, która zaczęła krwawić.

- Zabić go! - krzyknęła Katarzyna, tak upojona zemstą, że niepoznawała samej siebie.

Wydobywając sztylet zza pasa, rzuciła się do przodu, ale jakiśczłowiek, w którym rozpoznała Jana de Rosnivinena, wyrwał go z jej ręki.

- To nie jest robota dla kobiet! - krzyknął Bretończyk, rzucając się doprzodu. - Daj mi sztylet.

Ze wszystkich sił wbił go w brzuch szambelana, który zawył z bólu.

Uderzyli i inni, ale nikt nie zdołał uciszyć grubasa, który wył jakzarzynany w rzeźni wieprz.

Krzyki obudziły ludzi w zamku, narastał niebezpieczny hałas.

Jeszcze chwila, a wpadnie zwabiona krzykami straż.

- Jest zbyt tłusty - krzyknął Gaucourt z niesmakiem. - Sztylety niemogą dosięgnąć serca. Zwiążcie go, zakneblujcie i zabierzcie. Musiopuścić zamek w ciągu pięciu minut.

- Po co go zabierać - sprzeciwiła się Katarzyna. - Powiesić go!

- Nie mamy czasu - powiedział namiestnik - ani dobrego sznura.

Przewieziemy go do Montresor do Bueila. Zostawiłem na zewnątrz koniena wszelki wypadek. Niech jakiś człowiek pójdzie uprzedzić Bueila, abyzwiązał i zakneblował Gilles'a de Rais'go i dołączył do nas na dole.

W mgnieniu oka La Tremoille zmienił się w wielką, wystraszoną,jęczącą masę toczącą wystraszonymi, wychodzącymi z orbit oczami.

W tym momencie przybiegł pozostający na dole Olivier Fretard.

- Król się obudził. Pyta, co oznacza ten hałas. Przyśle swoje straże.

- Szybko, zabierzcie go! - krzyknął Gaucourt. - Ja idę do króla.

W ciągu kilku chwil wszystko zostało załatwione na oczachzdziwionej Katarzyny, której krzyki La Tremoille'a mroziły krew wżyłach. Dziesięciu ludziom udało się unieść nieruchome i ociekające krwiącielsko. Stoczyli się raczej, niż zeszli ze schodów, przebieglibłyskawicznie przez dziedziniec i wybiegli przez furtę. Piotr de Brezechciał zabrać również Katarzynę, ale ta krwawa jatka oraz rozchodzący sięmdły zapach krwi były ponad jej siły. O mało nie zemdlała przy wielkimłożu. Czyjeś silne ramię podtrzymało ją w momencie, kiedy miała upaść, ipomogło wyjść z komnaty.

Na dziedzińcu świeże, nocne powietrze ocuciło ją. Otworzyła oczy ipopatrzyła na de Brezego, niczego nie rozumiejąc. Jednak pamięćpowróciła jej natychmiast i zręcznym ruchem wyślizgnęła się ztrzymających ją ramion.

- Proszę mnie puścić! - krzyknęła. - Dziękuję ci, panie.. Gdzie jestLa Tremoille? Co z nim zrobiono?

Piotr wskazał gestem na oddział oddalający się ścieżką w stronęmiasta.

- Popatrz, pani! Zabrali go do Montresor. Będzie osądzony.

Fala krwi napłynęła do twarzy Katarzyny.

- A jego żona? - zapytała z wściekłością. - Zostawicie ją tutaj wspokoju? Jest gorsza od niego i nienawidzę jej jeszcze bardziej.

- Nie można się do niej dostać.. Jej apartament znajduje się w zamkuśrodkowym, w pobliżu apartamentów króla. Teraz musimy jechać.

- Doprawdy? - krzyknęła Katarzyna z wściekłością. - Jedź, panie,jeśli chcesz. Ja zostaję. Nie spocznę, dopóki z nią nie skończę... Muszęuregulować rachunki.

Mówiąc to, zaczęła szukać sztyletu za pasem i zdziwiła się, że gotam nie ma. Później przypomniała sobie, że Rosnivinen wyrwał go jej, abywbić aż po rękojeść w brzuch szambelana, skąd Bretończyk wyrwał go iodrzucił precz. Z pewnością został na posadzce komnaty.

- Muszę wracać - powiedziała. - Zgubiłam sztylet.

- Co tam sztylet, Katarzyno! Jesteś, pani, szalona. Straż cię złapie.

- I cóż z tego? Niech mnie łapią, jeśli chcą. W każdym razie nie mamochoty się ukrywać. Z podniesioną głową i w biały dzień chcę prosić królao naszą rehabilitację. Królowa Jolanta obiecała mi to. Jeśli mnie złapią,poinformuj ją o tym. Co do sztyletu, mój małżonek nie rozstawał się z nimnigdy. Zależy mi na nim i idę po niego.

Rzuciła się znowu w kierunku baszty, gdzie przy wejściu kłębiła sięgrupka zbrojnych, niezdecydowanych, co mają robić. Wbiegła między nichi zostałaby z pewnością pojmana, gdyby w tym momencie nie pojawił siępowracający z apartamentów króla Raoul de Gaucourt. Breze zawołał go iw kilku słowach wyjaśnił, co się dzieje. Ten odsunął żołnierzy ruchemszpady.

- Zostawcie tę. . tego chłopca - powiedział groźnie. - Znam go...

Wracajcie do kwater.

Żołnierze oddalili się posłusznie i wkrótce zniknęli. U stóp basztyzostali tylko Breze, Katarzyna i Gaucourt.

Twarz namiestnika, jeszcze pokryta krwią, była ponura i surowa.

Piotr wnioskował z tego, że sprawy nie mają się najlepiej i zapytał:- Co z królem? Czy on wie? Co robi? Gaucourt wzruszył ramionamii zaśmiał się sucho.

- Król? Zasnął. Królowa zapewniła go, że hałas, który go obudził,jest dla jego dobra i uwierzył, nie domagając się dodatkowych wyjaśnień,zapytał tylko, czy konetabl bierze w tym udział. Powiedziała mu, że nie, ito mu wystarczyło. Mamy czas do rana na przygotowanie wyjaśnień.

Zareagował dokładnie tak, jak na śmierć de Giaca.

- Dziwny król - szepnął Piotr. - Zapomina w ciągu minuty o tych,których wyniósł na wyżyny, o tych niezastąpionych faworytach.

Katarzyna nie miała czasu na filozofowanie. Uważała, że ma jeszczecoś do załatwienia i zostawiwszy mężczyzn, chciała wejść do wieżyCoudray. Powstrzymał ją Gaucourt.

- Chwileczkę, dokąd idziesz, pani?

- Na górę, po sztylet mojego małżonka.

- Ja pójdę. Mam tam jeszcze coś do załatwienia - uciął krótkonamiestnik.

- Więc idę z tobą, panie. Czegóż się mam obawiać. La Tremoille jestjuż w drodze do Montresor. Jeśli mnie zatrzymają, ty, panie, mnieuwolnisz.

- La Tremoille rzeczywiście został wywieziony, lecz jego żonapozostała. Obudził ją hałas. Wychodząc od króla, widziałem ją biegnącąkorytarzem, na wpół rozebraną, jakby była szalona. Rzuciłem się w pościg,ale uciekła. Widziałem, jak przeszła mostkiem do baszty. Jest na górze.

- I chcesz mi przeszkodzić, panie, abym tam poszła. Nie licz na to,namiestniku. Musiałbyś mnie związać!

Wyrywając ramię, które Gaucourt nadal trzymał, rzuciła się w stronęwąskich, kamiennych schodów, przeskakując po cztery stopnie zezręcznością kota. Nienawiść dodawała jej skrzydeł. Ciesząc się, że wkońcu stawi czoło nieprzyjaciółce, zapomniała nawet, że nie jestuzbrojona. Słyszała jedynie pieśń zwycięstwa.

Zatrzymała się na progu komnaty, pozbawiona tchu i zaskoczonawidokiem, jaki zobaczyła. Pani de La Tremoille, ubrana w koszulęodsłaniającą ramiona i piersi, grzebała w kufrze, wyciągając z niegoklejnoty, które gromadziła w jedwabnej chuście położonej obok. Sądząc postrasznym bałaganie, jaki wszędzie panował i który nie był wynikiemataku, musiała już myszkować w innych miejscach. Katarzynauśmiechnęła się z pogardą. Ta kobieta nigdy się nie zmieni. Mogli zabić jejmęża, a ona bardziej przejmowała się spadkiem niż jego losem. .

Zajęta grabieżą, nie zauważyła wchodzącej. Katarzyna złapała sztyletleżący na posadzce kilka kroków od niej. Powstrzymała grymasobrzydzenia, gdyż cały był pokryty krwią.

Nagle drgnęła. Hrabina de La Tremoille znieruchomiała i zaczęładyszeć, jakby zabrakło jej powietrza. Katarzyna zobaczyła, jak podnosi wręce i kieruje w stronę palącej się nadal lampki jakiś przedmiot, któryzabłysnął tysiącami ogni. Czarny diament!

Nigdy jeszcze Katarzyna nie widziała na żadnej ludzkiej twarzypodobnego wyrazu zachłanności. Oczy kobiety wyszły z orbit, miała suchewargi. To tego właśnie szukała. Drżała z podniecenia...

Lodowaty głos Katarzyny poderwał ją na równe nogi.

- Proszę mi to oddać - powiedziała chłodno. - Ten diament należy domnie.

Hrabina zwróciła na nią ogłupiały wzrok, jej źrenice zwęziły się ipowróciły do nich przebiegłość i okrucieństwo.

- Kim jesteś?

Katarzyna zaśmiała się szyderczo i podeszła na środek komnaty.

Lampka oświetliła jej drobną sylwetkę odzianą w męski strój.

- Przypatrz mi się, pani! Przypatrz się dobrze. Czy nigdy mnie niewidziałaś?

Przyciskając diament do piersi, hrabina zbliżyła się nieufnie, zewzrokiem utkwionym w twarzy oprawionej, niczym klejnot, w czarną,drucianą siatkę. Zmylona bez wątpienie męskim strojem, potrząsnęłagłową.

- Nazywano mnie Tchalai... - zaczęła Katarzyna.

Tamta zaśmiała się bezdźwięcznie i odwróciła na pięcie.

- To możliwe, twoja twarz tak niewiele dla mnie znaczyła. Miałaśszczęście i uciekłaś, no to teraz wynocha! Mam tu jeszcze coś dozrobienia! Co zaś tyczy się tego diamentu. .

Uśmiech zgasł na ustach Katarzyny. Chwyciła hrabinę i wykręcającjej łokieć, zmusiła do odwrócenia twarzy.

- Posłuchaj uważnie, przeklęta! Mówię, że ten diament należy domnie, bo ty i ten wieprz, twój mąż, ukradliście mi go.

- Wynocha! - wrzasnęła hrabina z wściekłością. - Od kiedy to osobytwego pokroju mają takie diamenty?

- Nie jestem Cyganką. Udawałam, że nią jestem, aby zniszczyćciebie i twojego męża. Przypatrz mi się lepiej. W niczym nie przypominamcór Egiptu... Mam jasne włosy i brwi.

- Więc kim jesteś? Powiedz i idź do diabła, to boli! Katarzynaprzytknęła czubek sztyletu do białej szyi hrabiny.

- To ty pójdziesz do diabła, a poślę cię tam ja, Katarzyna deMontsalvy!

- Montsalvy... - hrabina wyjąkała nazwisko, a w jej zielonych oczachpojawił się strach.

Ostrze sztyletu zraniło ją, pokazała się krew. Palce Katarzynyzacisnęły się nerwowo na przegubie dłoni kobiety, która jęknęła z bólu.

- Na kolana!!! - rozkazała Katarzyna. - Na kolana. I proś Boga owybaczenie za zło, jakie czyniłaś, za mego torturowanego małżonka, zaJoannę d'Arc, za splądrowane królestwo, za tyle niewinnych ofiar. .

- Łaski! - zawyła hrabina. - Nie zabijaj mnie! To nie ja...

- Co więcej, jesteś tchórzem - powiedziała Katarzyna z niesmakiem.

- No, na kolana!

Wściekłość dała jej rękom nieoczekiwaną siłę. Powoli kolanahrabiny zaczęły się uginać. Szczękała zębami. Na nieszczęście głosGaucourta dochodzący z tyłu odwrócił na chwilę uwagę Katarzyny.

- Nie możesz zabić tej kobiety, pani Katarzyno. Należy do nas.

Przeciwniczka skorzystała z chwilowej nieuwagi. Wyrwała sięKatarzynie ze zręcznością żmii i chwyciła sztylet. Bezbronna Katarzynaznalazła się naprzeciw prawdziwej furii. Oczy kobiety płonęły, zębyszczękały.

- Tym razem mi nie umkniesz - wysyczała.

Z oczami wbitymi w przeciwniczkę, Katarzyna cofnęła się o krok.

Przewidując, że mężczyźni rzucą się na hrabinę, zatrzymała ich jednymsłowem.

- Stójcie! Cokolwiek myślicie, ona należy do mnie.

Katarzyna wyczuła za sobą trójnóg, na którym stała lampka. Przedsobą widziała wykrzywioną twarz pani de La Tremoille, zbliżającej się zpodniesionym sztyletem.

Sięgnęła ręką do tyłu, uchwyciła lampkę oliwną i z całej siły rzuciłanią w twarz nieprzyjaciółki.

Odpowiedział jej krzyk bólu. Hrabina cofnęła się, rękami sięgająctwarzy poparzonej rozgrzaną oliwą. Języki ognia ślizgały się po jejwłosach, paliły przezroczystą koszulę. Gaucourt zerwał z łoża nakrycie izarzucił na płonącą hrabinę, która skręcała się z bólu i wyła jak rannezwierzę.

Katarzyna schyliła się powoli i podniosła upuszczony sztylet. Teraz,kiedy wszystko było skończone, poczuła, że opuszczają ją siły. GdybyPiotr de Breze nie podtrzymał jej, upadłaby na kolana. Spojrzała przy tymna Gaucourta niewidzącym wzrokiem.

- Teraz zostawiam ci ją, panie... Co z nią zrobisz?

Gaucourt pochylił się, zarzucił sobie na ramię jęczący tobołek ispojrzał Katarzynie w twarz.

- To ty, pani, musisz zdecydować. Miałaś rację, to było twoje prawo.

Breze opowiedział mi o wszystkim. Chciałem posłać ją do męża, leczwrzucę ją do lochów, jeśli taka jest twoja wola. Na nic lepszego niezasługuje.

Katarzyna potrząsnęła głową.

- Nie, zostawcie ją przy życiu! Zostawcie ich oboje przy życiu, gdyżBóg nie chciał, aby zginęli z naszych rąk. Niech żyją obok siebie z trądemw duszach i plamą na honorze. Ona została oszpecona, on jest kalekąpokrytym ranami, z których, być może, nigdy się nie wyliże... Niech sięusmażą w swoim własnym piekle! Niech świat o nich zapomni. Jazostałam pomszczona!

Jej napięte nerwy puściły. Uczepiwszy się ramienia pana de Brezego,poprosiła:- Zabierz mnie stąd, Piotrze! Zabierz mnie!

- Chcesz dołączyć do innych w Montresor? - spytał łagodnie.

Pokręciła przecząco głową.

- Nie chcę nikogo widzieć. Skończcie sami rozpoczęte dzieło, mojejest już skończone. Wracam do oberży.

Gdy jednak opuszczała zniszczoną komnatę, spostrzegła na górzeklejnotów połyskujący złowrogo czarny diament Garina. Wyciągnęła rękę,chwyciła go...

- Należy do mnie - wyszeptała.

Ręka pana de Brezego otoczyła jej drżące ramiona.

- Mówią, że ten wspaniały klejnot jest przeklęty i że przynosinieszczęście.

Popatrzyła przez chwilę na spoczywający w jej dłoni kamień.

- To prawda - rzekła z powagą. - Ten kamień sieje śmierć inieszczęścia. Ale ta, której go ofiaruję, potrafi odpędzić nieszczęścia icofnąć śmierć.

Podtrzymywana przez młodzieńca opuściła w końcu basztę Coudray.

Zatrzymała się na dziedzińcu i podniosła oczy ku niebu. Gwiazdy jużzgasły. Została tylko jedna, cudownie połyskująca, a od wschodu nahoryzoncie rysowała się jasna smuga. W powietrzu czuło się świeżośćjutrzenki. Piotr otulił ją opończą.

- Chodźmy - powiedział. - Zaziębisz się, pani. Ona nie poruszyła sięjednak, patrząc na nieboskłon.

- Rodzi się dzień - szepnęła. - Nowy dzień. Wszystko się dla mnieskończyło, karta została odwrócona.

- Wszystko może rozpocząć się na nowo, Katarzyno - szepnąłgorąco. - Ten dzień może być pierwszym dniem nowego życia, pełnegoradości i słońca, gdybyś tylko zechciała. Katarzyno, powiedz mi...

Łagodnie, lecz stanowczo zamknęła mu usta dłonią i uśmiechnęła sięsmutno.

- Nie, Piotrze. Nie mów nic więcej.. Jestem zmęczona, bardzozmęczona. Odprowadź mnie tylko i nic nie mów.

Przytuleni do siebie jak para zakochanych, zaczęli schodzić powoliw kierunku śpiącego miasta.

Rozdział dwunasty

Cień przeszłości

Przekroczywszy wysoką bramę o podwójnych skrzydłach okutychstalą, Katarzyna zobaczyła przed sobą olbrzymi dziedziniec zamkuChinon. Szkoccy łucznicy stojący naprzeciw siebie w dwóch szeregachtworzyli nieruchomy, jakby złożony z posągów, szpaler; jedynie pióraczapli ozdabiające ich czapki poruszały się łagodnie w wieczornymwietrze. Na osiemnastostopniowych schodach prowadzących do WielkiejSali, gdzie czekał na nich król, stało nieruchomo dziesięciu heroldów ztrąbkami u boku.

Serce w piersi Katarzyny biło mocno. Minęło właśnie dziesięć dni odbohaterskiej, udanej akcji przeciw wielkiemu szambelanowi. Na wpółżywy, uwięziony w Montresor, La Tremoille czekał, aż zostaną spełnionewszystkie warunki, które miały ocalić mu życie: olbrzymi okup, dymisjaze wszystkich stanowisk, a w przyszłości obowiązkowe zamieszkanie wzamku Sully, jedynym, jaki mu pozostawiono. Młoda kobieta chciałazapomnieć o okrutnym tyranie, który tak strasznie zaważył na jej losach ilosach Montsalvych. Dzisiaj wybiła godzina triumfu. Królowa Jolantaprzekazała jej informację, że wieczorem, 15 czerwca, król przyjmie ją zwielką pompą.

Czekała na tę chwilę w oberży imć Baranka z niecierpliwością, alenie w odosobnieniu. Teraz mogła wychodzić i przyjmować gości. Niegroziło jej już żadne niebezpieczeństwo.

Nazajutrz po upadku pana de La Tremoille'a Gilles de Raisukradkiem opuścił Chinon o świcie. Arogancja nadal malowała się natwarzy marszałka, pomimo że wracał do swych andegaweńskich dóbr niejako zwycięzca, lecz jako zwyciężony. Widząc go tak wyjeżdżającego,Katarzyna uśmiechnęła się do siebie ponuro:- Któregoś dnia - mruknęła przez zęby - ty również zapłacisz mi zawyrządzone zło. Nie zapomnę ci tego.

Kiedy zbliżyła się do schodów, heroldowie podnieśli do ust długiesrebrzyste trąbki. Ich dźwięk wypełnił powietrze i wywołał u Katarzynydrżenie. Odruchowo spojrzała za siebie na sylwetkę Tristana Eremity,który kroczył za nią z szacunkiem, w odległości trzech kroków. Pewnagorycz mąciła jednak radość tego wieczoru. Katarzyna miała nadzieję, żePiotr de Breze w tak ważnej chwili będzie obok niej. Ale od momentu,kiedy wyszli z baszty Coudray i odprowadził ją do oberży, gdzieś zniknął.

Nikt nie umiał powiedzieć, co się z nim stało. Jedynie Tristanowiwydawało się, że tego samego dnia widział Piotra opuszczającego Chinongalopem. Nikt go już potem nie spotkał.

Kiedy fanfary zamilkły, a Katarzyna wstępowała wolno po schodach,otworzyły się wysokie drzwi do Wielkiej Sali, ukazując cudownąiluminację. Paliła się tu co najmniej setka świec; ściany, wysokie na sześćmetrów, pokryte były kobiercami, naręcza kwiatów zdobiły posadzkę aż dowielkiego kominka w głębi sali.

Gdy drzwi się otworzyły, zgromadzony tam wytworny, barwny tłumzamilkł. W pobliżu kominka Katarzyna dostrzegła wysoki królewski tron,osłonięty błękitno-złotym baldachimem. Siedział na nim król, a KarolAndegaweński stał obok, tryskający młodością, w stroju ze złocistego sukna. W jednej z wnęk okiennych zobaczyła królową w otoczeniu dwórek,lecz wzrok jej spoczął na starszym mężczyźnie, który stał przy wejściu dosali i który ruszył w jej kierunku, wspierając się na białej lasce: był toksiążę de Vendome, wielki mistrz królewskiej ceremonii.

Ukłonił się przed nią i podał ramię, chcąc podprowadzić do tronu,gdy nagle między grupkami pochylonych panów i pań przecisnęła sięszybko kobieca postać w żałobie. Przepełniona wzruszeniem Katarzynarozpoznała królową Jolantę. Ta zwróciła się uprzejmie do kłaniającego sięLionela de Vendome'a:- Jeśli pozwolisz, mój kuzynie, ja zaprowadzę panią de Montsalvy dokróla - powiedziała.

- Protokół milknie, kiedy rozkazuje królowa - odpowiedział wielkimistrz z uśmiechem.

Jolanta wyciągnęła rękę do pochylonej w ukłonie Katarzyny:- Chodź, moja przyjaciółko.

Ramię w ramię, wśród głębokiej ciszy, obie kobiety przeszły przezdługą salę; jedna okazała i piękna z koroną na ciemnych warkoczach,druga olśniewająca urodą pomimo surowości żałobnego stroju. Obie byływ czerni, lecz strój Jolanty wykonany był z aksamitu i atlasu, podczas gdyKatarzyna miała na sobie suknię z delikatnej wełny, a jej jasną głowęprzysłaniał żałobny welon. W miarę jak zbliżały się do tronu, Katarzynabladła, a powaga chwili ściskała jej serce. Szczupła postać króla w stroju zciemnoniebieskiego aksamitu delikatnie haftowanego złotem stawała sięcoraz większa i Katarzyna pomyślała z bólem, że ta przyjacielska dłoń,która ją wiedzie, winna należeć do Arnolda. Przeszliby razem pośrodkutriumfalnego szpaleru, bez tego szarpiącego bólu i z pewnością nie wstrojach żałobnych. I właśnie jemu, swojej utraconej miłości, dedykowałatę chwilę.

Znowu stanął jej przed oczami obraz męża, powalonego niczymuderzony piorunem dąb na zgliszczach domostwa zrujnowanego ispalonego na rozkaz tego króla, który tu na nią czekał. Wydawało jej się,że słyszy jeszcze rozpaczliwy szloch tego najdzielniejszego ze wszystkichmężczyzn, i musiała zamknąć oczy, aby powstrzymać łzy.

Kiedy tak szły, panowie i szlachetne damy kłaniali się i przyklękali,a hołd składany królowej rozciągał się również na jej towarzyszkę.

Widziała, jak książęta krwi schylają głowy, a kiedy podeszły do stóp tronu,król wstał. Jego brązowe oczy popatrzyły na nią z uwagą. Katarzynapoczuła, że się rumieni. Mimo że natura nie była dla Karola VII zbytszczodra, z jego wątłej sylwetki i brzydkiej twarzy emanował majestat. Byłprzecież królem, tym królem, dla którego, nosząc nazwisko Montsalvy,ofiarowuje się krew, życie i majątek. Nie spuszczając wzroku z suwerena,Katarzyna zgięła wolno kolana, podczas gdy dał się słyszeć głos królowejJolanty:- Panie mój i synu - powiedziała. - Zechciej przyjąć w swej dobrociKatarzynę, księżnę de Montsalvy, panią Lasu Kasztanowego, któraprzybyła prosić cię o pomoc i naprawę szkód oraz strasznych cierpień,jakich doznała z rąk byłego wielkiego szambelana.

- Panie - dodała Katarzyna gorąco - proszę o sprawiedliwość nie dlasiebie, lecz dla mego małżonka, umarłego w rozpaczy, dla Arnolda deMontsalvy'ego, który zawsze wiernie ci służył. Jestem tylko jego żoną.

Król uśmiechnął się, zszedł do młodej kobiety, ujął ją za ręce ipomógł wstać.

- Pani - powiedział łagodnie - to raczej król powinien znajdować sięu twoich stóp, aby prosić o wybaczenie. Wiem o wszystkichnieszczęściach, jakie stały się udziałem najwierniejszego z moichkapitanów, wstydzę się tego i odczuwam wielki ból. To dla mnie terazbardzo ważne, aby życie pani i jej syna powróciło do normy, żeby zamekw Montsalvy odzyskał swą dawną świetność. Niech przyjdzie naszkanclerz!

Mieniący się tłum rozstąpił się ponownie, aby przepuścić Regnaultade Chartres, arcybiskupa Reims i wielkiego kanclerza Francji. Katarzyna zpewnym zdziwieniem patrzyła na wchodzącego prałata, który byłśmiertelnym wrogiem Joanny d'Arc, a teraz bez wątpienia przez ostrożnośćopuścił obóz pana de La Tremoille'a. Odczuwała do niego instynktownąniechęć, być może z powodu jego wyniosłego spojrzenia i wyrachowanegowyrazu twarzy. Ale nagle zrobiło się jej gorąco. Kilka kroków zakanclerzem szedł człowiek w zakurzonym ubraniu i ze zmęczoną twarzą:był to Piotr de Breze. Uśmiechnął się do niej z daleka, a Katarzyna, idąc zapierwszym impulsem, odwzajemniła uśmiech. Ale nie było czasu na stawianie pytań. Karol VII zwrócił się do Regnaulta de Chartres:- Panie kanclerzu, czy masz to, po co pojechał do Montsalvy pan deBreze?

Za całą odpowiedź arcybiskup wyciągnął dłoń w stronę Piotra;młodzieniec podał mu zwinięty pergamin, brudny i pognieciony. Regnaultde Chartres rozwinął przedziurawiony w czterech rogach pergamin.

Katarzynie odpłynęła z twarzy krew. Poznała ten potargany, brudny,podziurawiony, na wpół starty dokument. Ten sam, który przybitoczterema strzałami na jeszcze dymiących ruinach Montsalvy. Był to edykt,który ogłaszał Arnolda de Montsalvy'ego zdrajcą króla i królestwa,wiarołomcą skazanym na wygnanie. Widziała, jak lekko drży w palcachkanclerza, podobnie jak powiewał na wieczornym wietrze w Montsalvy.

Następnie podszedł człowiek ubrany na czerwono, w którymKatarzyna rozpoznała kata, a za nim dwóch służących niosących naczyniez rozżarzonymi węglami. Zawładnął nią strach, dusiła nieopanowanatrwoga. Ta ponura czerwona postać przywoływała zbyt jeszcze bliskie istraszne wspomnienia. Oprawca nie skierował się jednak do nikogo zzebranych.

Regnault de Chartres podszedł z pergaminem. W ciszy dał sięsłyszeć jego głos:- My, Karol, siódmy tego imienia z łaski Boga Wszechmogącegokról Francji, rozkazujemy, aby edykt mówiący o zdradzie i skazujący nawygnanie potężnego i szlachetnego pana Arnolda, księcia Montsalvy, panaLasu Kasztanowego w kraju owerniackim, jak również jego potomków,został na zawsze unieważniony. Rozkazujemy, aby ten edykt został uznanyza fałszywy, kłamliwy i zdradziecki i aby jako taki został zniszczonydzisiaj na naszych oczach.

Kanclerz wydobył z kieszeni parę nożyc, przeciął czerwoną,zniszczoną wstęgę podtrzymującą Wielką Pieczęć Francji i podał jąkrólowi, ucałowawszy wcześniej z szacunkiem. Następnie wręczyłpergamin katu. Ten chwycił go obcęgami i zanurzył w naczyniu z żarem.

Delikatna materia skręciła się, jakby tkwiło w niej życie, a potemsczerniała i spłonęła, wydając nieprzyjemny zapach, ale dopóki palił sięjeszcze najmniejszy kawałek, Katarzyna nie spuściła z niego wzroku.

Kiedy pergamin spłonął całkowicie, podniosła głowę i napotkała wzrokkróla, który uśmiechnął się do niej.

- Twoje miejsce jest przy nas, Katarzyno de Montsalvy, woczekiwaniu, aż twój syn dorośnie, aby móc nam służyć. Witaj w tymzamku, gdzie zamieszkasz od dzisiaj. Jutro nasz kanclerz da ci dokumentypotwierdzające całkowity zwrot dóbr i włości, a skarbnik wypłaci ci wzłocie należne odszkodowanie za wyrządzone krzywdy. Niestety, złotowszystkiego nie naprawi i król bardzo tego żałuje.

- Panie - szepnęła wzruszonym głosem - jeśli taka jest wola Boga,ród Montsalvych nadal ci będzie służyć, jak to czynił zawsze. Dziękuję, żepozwalasz im czynić to nadal.

- Idź teraz, pani, pokłonić się swojej królowej. Czeka na ciebie.

Katarzyna odwróciła się w stronę Marii Andegaweńskiej stojącej oparę kroków dalej wśród dam dworu, które uśmiechały się serdecznie.

Uklękła u stóp tej brzydkiej i dobrej kobiety, niepozornej z wyglądu, lecznieumiejącej czynić zła. Maria przyjęła powracającą z otwartymiramionami.

- Moja droga Katarzyno - powiedziała, całując ją. - Jestemszczęśliwa, że cię widzę! Mam nadzieję, że zajmiesz miejsce wśród damdworu.

- Tylko na krótki czas, pani... bo muszę wracać do mojego syna.

- Możesz go tutaj sprowadzić. Miejsce dla księżnej de Montsalvy,która do nas wraca!

Przyjęcie, jakie zgotowano Katarzynie, było bardzo miłe. Znała jużkilka dam dworu i z radością odnalazła miłą Annę de Bueil, panią naChaumont, którą spotkała w Angers. Odnalazła też Joannę du Mesnil,którą poznała, kiedy tamta była damą dworu w Bourges, jak również paniąde Brosset, ale nie znała ani pani de La Roche-Guyon, ani księżniczkiJoanny Orleańskiej, córki odwiecznego więźnia Londynu. Zdziwiła się, żenie widzi Małgorzaty de Culan, która była jej przyjaciółką, i poczułasmutek, dowiedziawszy się, że dziewczyna wybrała służbę Bogu. Ale wobecnej szczęśliwej chwili, kiedy odnalazła swoje prawdziwe miejsce, nicnie mogło prawdziwie jej zasmucić. Była jak kamień wyrwany z muruprzez silny huragan, który murarz osadził znowu na swoim miejscu pośródjemu podobnych. Przyjemnie było ponownie zobaczyć miłe, uśmiechniętetwarze, usłyszeć życzliwe słowa po tylu smutnych dniach!

Kilku mężczyzn spragnionych kontaktu z bohaterką dnia podeszło dogrupki kobiet. Oszołomiona zobaczyła, że podchodzą do niej: pięknyksiążę d'Alencon, bastard Orleanu, Jan de Dunois, który kiedyś uratował jąod tortur, marszałek de La Fayette i wielu innych. Nie wiedziała, komuodpowiedzieć, do kogo się uśmiechnąć, a jednocześnie szukała wśródmężczyzn Piotra, który wrócił z Owernii, więc chciała z nim porozmawiać.

Nagle jakiś głos z gaskońskim akcentem zadźwięczał radośnie zaplecami i kazał jej się odwrócić. - Mówiłem, że zobaczymy się na dworze króla Karola. Czyuśmiechniesz się także do starego przyjaciela?

Wyciągnęła do nowo przybyłego obie ręce, walcząc z chęciąrzucenia mu się na szyję.

- Kadet Bernard! - rzekła serdecznie. - Cieszę się, że cię widzę,panie. Nie zapomniałeś o mnie?

- Nigdy nie zapominam o przyjaciołach - odpowiedział Bernardd'Armagnac - szczególnie, jeśli noszą takie nazwisko. Pozwól, pani.

Ujął ją za ramię i odprowadził na bok. Nie przeszkadzano im. Grupkitworzyły się wokół króla i królowej, życie dworskie toczyło się dalej woczekiwaniu na sygnał do wieczerzy. Idąc obok niego, Katarzynaspoglądała na przypominającą fauna twarz księcia de Pardiaca. Brunatneoblicze o brązowych oczach i spiczastych uszach, przebiegłe i bystre,przypominało jej okrutne godziny w Montsalvy. Bernard uratował ją iArnolda od śmierci, ukrywając ich w Carlat. Bez niego Bóg jeden wie, coby się z nimi stało.

Kiedy podeszli do wnęki okiennej, Bernard przystanął i poważnymgłosem zapytał:- Gdzie on jest? Co się z nim stało? Zbladła i spojrzała na niego zprzestrachem.

- Arnold? Ależ... czy nie wiesz, panie? Jego już nie ma.

- Nie wierzę w to ani trochę - odrzekł. - W Carlat wydarzyło się coś,czego nie rozumiem. Hugo Kennedy, z którym się spotkałem, milczy jakryba. Każdy przysięga, że Arnold nie żyje, ale ja jestem pewien czegośzupełnie przeciwnego. Powiedz mi prawdę, Katarzyno, mam prawo wiedzieć.

Potrząsnęła głową ze smutkiem, odsuwając machinalnie czarnywelon.

- To prawda, Bernardzie, prawda gorsza od śmierci i dlategochciałabym, abyś nie stawiał pytań. Jest tak straszna! Wiesz przecież,panie, że dla całego świata mój małżonek nie żyje.

- Dla całego świata, ale nie dla mnie, Katarzyno. Jestem w podobnejjak ty sytuacji. Dopiero od kilku dni zostałem na nowo przyjęty na dwór.

Do niedawna walczyłem na północ od Sekwany w towarzystwie La Hire'ai Xaintrailles'a. Oni również nie wierzą w niewytłumaczalną śmierć Montsalvy'ego.

- Jak to się dzieje, że nie ma ich tutaj - zapytała Katarzyna, starającsię zmienić temat. - Chciałabym się z nimi spotkać.

Ale książę de Pardiac nie zamierzał odstąpić od tematu.

Odpowiedział krótko:- Walczyli przeciw Robertowi Willoughby nad rzeką Oise. Gdybymnie był z nimi, wróciłbym do Carlat. To moje włości, pamiętaj o tym, pani,i potrafiłbym wyrwać prawdę od tych z zamku, nawet gdybym musiałuciec się do tortur.

- Tortury! Tortury! Czy wszyscy musicie się posługiwać tą strasznąmetodą? - odpowiedziała Katarzyna z drżeniem.

- Metody są, jakie są - odpowiedział spokojnie - liczy się wynik.

Mów, Katarzyno, wiesz, że wcześniej czy później i tak się dowiem. Daję cisłowo szlachcica, że twój sekret będzie dobrze strzeżony. Wiesz przecież,pani, że nie pytam przez próżną ciekawość.

Patrzyła na niego przez chwilę. Jakże mogłaby wątpić w szczerośćjego słów po tym wszystkim, co dla nich zrobił? Zrobiła pełen rezygnacjiruch.

- Powiem ci, panie.

W krótkich słowach opowiedziała Bernardowi straszną prawdę natemat Arnolda. A kiedy zamilkła, książę gaskoński był trupio blady.

Brzegiem brokatowego rękawa starł spływający po twarzy pot. Naglepoczerwieniał ze złości i rzucił na młodą kobietę wściekłe spojrzenie.

- A ty, pani, zostawiłaś go w tym wiejskim lazarecie pośródpospólstwa, aby powoli konał? Jego, najbardziej godnego z naswszystkich?

- Cóż mogłam zrobić? - wykrzyknęła Katarzyna z rozdrażnieniem. Byłam sama przeciw całemu garnizonowi, przeciw całej wiosce... Tak byćmusiało. On sam tego chciał. Zapominasz, że nie mieliśmy już nic,żadnego innego schronienia oprócz Carlat, które zawdzięczaliśmy tobie?

Bernard d'Armagnac odwrócił głowę, wzruszył ramionami, a następnieobrzucił Katarzynę niepewnym spojrzeniem.

- To prawda. Wybacz mi, pani... ale on tam nie może zostać. Czy niedałoby się umieścić go w jakimś ustronnym zamku i dać mu do dyspozycjikilku oddanych służących?

- Któż odważyłby się służyć choremu na trąd? - szepnęła Katarzyna.

- Ale może dałoby się coś załatwić. Tylko gdzie? On nie chce się zbytoddalać od Montsalvy.

- Coś wymyślę i dam ci znać, pani. Boże Wszechmogący, nie mogęznieść myśli, że on się teraz znajduje w takim miejscu.

Katarzynie łzy napłynęły do oczu.

- A ja? Czy sądzisz, że mogę to znieść? Od miesięcy ta myśl mnieprześladuje. Gdybym nie miała syna, pojechałabym z nim, niezostawiłabym go samego. Cóż znaczyłoby umrzeć na tę straszną chorobę,gdybym była razem z nim? Ale mam Michała... i Arnold mnie odepchnął.

Miałam zadanie do wykonania, ale to już zrobione.

Kadet Bernard popatrzył na nią z zainteresowaniem, zagryzająccienkie wargi.

- Więc co teraz będziesz robiła, pani?

Nim zdążyła odpowiedzieć, wysoka postać odziana w błękitny strójstanęła obok nich, a ostry głos zapytał:- Czyżbyś wywołał łzy u pani de Montsalvy, książę panie? W tychoczach są łzy.

- Widzę, że masz dobry wzrok, panie - odpowiedział wyniośleBernard, niezadowolony, że im przeszkodzono. - Mogę zapytać, co cię toobchodzi?

O ile wtargnięcie pana de Brezego zaskoczyło Bernardad'Armagnaca, o tyle ton Bernarda wydał się nie podobać panuandegaweńskiemu.

- Żaden z przyjaciół pani Katarzyny nie lubi oglądać smutku na jejtwarzy.

- Takim przyjacielem jak ja, ty nigdy nie będziesz, panie de Breze, aco więcej, jestem przyjacielem jej małżonka.

- Byłeś, panie - sprostował Breze. - Czyż nie wiesz, że szlachetnyArnold de Montsalvy odszedł w chwale?

- Twoja postawa, panie, pełna troski o.. wdowę pozwalaprzypuszczać, że cię to wcale nie martwi. Co do mnie...

Katarzyna, przestraszona wiszącą w powietrzu kłótnią, wtrąciła:- Panowie! Proszę! Nie chcecie chyba uczcić mego powrotu do łasksprzeczką? Co na to powie król, co powiedzą królowe?

Agresywna postawa Bernarda zdziwiła ją. Wiedziała jednak, że oddawna istniała rywalizacja między panami z północy i południa. Ci dwaj zpewnością nienawidzili się, a ona stanowiła jedynie pretekst. Obydwajmężczyźni zamilkli, lecz spojrzenia, jakie wymienili, świadczyły o ichwściekłości. Katarzyna zrozumiała, iż płoną chęcią kontynuowania zwady,i wiedziała, że nie powstrzyma ich na długo. Odruchowo zaczęła szukaćwokół siebie pomocy i dostrzegła Tristana Eremitę trzymającego sięskromnie na uboczu. Dała mu wzrokiem znak, więc nadbiegł uśmiechniętyi uprzejmy.

- Królowa Jolanta szuka cię, pani Katarzyno. Czy mogę cię do niejzaprowadzić?

Piotr de Breze chciał jednak zachować Katarzynę dla siebie.

Uśmiechnął się więc chłodno do Tristana.

- Sam ją odprowadzę - rzekł żywo.

Słysząc to, Kadet Bernard otworzył usta, a zasmucona Katarzynazrozumiała, że wszystko zacznie się od nowa. Umierała z chęciporozmawiania z Piotrem. Wracał z Montsalvy, musiał mieć wiele rzeczydo opowiedzenia. Ale jak ukryć się wraz z nim przed nieufnymspojrzeniem Kadeta Bernarda, który zdawał się uważać za obrońcę prawArnolda? Na szczęście, dokładnie w tej chwili zbliżył się do nich wielkimistrz ceremonii.

- Życzeniem naszego pana jest, abyś spożyła wieczerzę przy jegostole, pani. Pozwól więc, że cię tam zaprowadzę.

Z piersi Katarzyny wydobyło się westchnienie ulgi. Skierowała wstronę księcia pełen wdzięczności uśmiech i przyjmując dłoń podaną przezstarego szlachcica, pożegnała krótko obu przeciwników, kierując się dosali bankietowej.

Królewska wieczerza była dla Katarzyny wielkim triumfem, azarazem próbą. Triumfem, bo siedząc po prawicy królowej Marii, była wcentrum zainteresowania. Pośród tych jasnych atłasów i tych mlecznychciał podkreślonych głęboko wyciętymi dekoltami, kaftanów haftowanychw kwiaty, jej uroda otulona czarnym, surowym strojem lśniła niczymzłowrogi diament połyskujący wśród klejnotów Garina. Król spoglądał nanią nieustannie. Kazał jej podawać jadło ze swoich półmisków, a królewskipodczaszy nalewał jej to samo wino, które pił król, wino z Andegawenii,które lubił najbardziej. Ale była to też ciężka próba, gdyż widziała złespojrzenia, jakie wymieniali siedzący blisko Bernard d'Armagnac i Piotr deBreze. Radość Katarzyny psuła obawa, że nawet obecność króla niepowściągnie ich gniewu. Wydawało się jej, że siedzi na beczce prochu,toteż ucieszyła się z zakończenia wieczerzy i powrotu wszystkich doWielkiej Sali, gdzie zaczęły się tańce. Żałoba zwalniała ją z dalszegouczestnictwa w zabawie, zwróciła się więc do królowej Marii i królowejJolanty z prośbą, by pozwoliły jej odejść, na co zgodziły się bez słowa.

Dwaj służący z pochodniami odprowadzili ją do nowego miejscazamieszkania. Opuściła salę z wysoko podniesioną głową, odprowadzonaspojrzeniami pełnymi podziwu.

Komnata, którą jej przydzielono, znajdowała się w wieżySkarbniczej; Sara czekała już tam na nią z całym majdanem. Stroskanamina Katarzyny zaniepokoiła Cygankę.

- Byłaś królową dzisiejszego wieczoru, czemu więc przypisać tenniepokój na twarzy?

Opowiedziała Sarze o wszystkim, wyjawiając, że miała wielkąochotę porozmawiać przez chwilę z Piotrem i że książę d'Armagnacprzeszkodził jej w tym.

- Chciałabym się przecież dowiedzieć, jak czuje się mój syn! wykrzyknęła. - Nie sądziłam, że to może być powodem do pojedynku.

- Są chwile, kiedy nie zastanawiasz się zbytnio - stwierdziła Sara. Sądzisz, że książę de Pardiac jest głupi? Dlaczego tak wielki pan jak deBreze jechał dzień i noc, aby przywieźć stary, pożółkły pergamin?

Wystarczyłoby przecież wysłać któregoś z jeźdźców królewskich zrozkazem kanclerza. Ta wyprawa to wyznanie miłości, podobnie jak teczarno-białe wstęgi, które młody de Breze obnosi wszędzie z taką dumą,jakby nosił sam wizerunek Pana Boga.

- Cóż z tego? - zaprotestowała niezadowolona Katarzyna. - Jeślinawet Piotr głosi się moim rycerzem i afiszuje swoją miłość, nie wiem, coto mogłoby obchodzić pana Bernarda d'Armagnaca. Fakt, iż jest kuzynemkróla, nie daje mu prawa do wtrącania się w sprawy innych.

Oczy spoglądającej na Katarzynę Sary zwęziły się.

- To nie kuzyn króla miesza się do twoich spraw. To przyjacieltwojego małżonka z lat dziecięcych. Już raz cię ostrzegałam przedskłonnościami młodego de Brezego. Teraz robisz się niewdzięczna. Niezarzucałaś Kadetowi Bernardowi, że miesza się do nie swoich spraw, kiedyzgasił stos pod tobą i Montsalvym, kiedy dał ci Carlat na siedzibę.

Przypomnij sobie, jak wielka przyjaźń łączy go z panem Arnoldem. Tenczłowiek nie zgodzi się nigdy, abyś należała do innego. Ma instynkt psa,który pod nieobecność pana strzeże jego własności. Należysz do jegoprzyjaciela i każdy musi o tym pamiętać.

- Jeśli taka jest moja wola, nikt inny nie ma nic do powiedzenia przerwała Katarzyna.

Nie czuła się dobrze w swojej skórze i w czarnym welonie, którywięził jej twarz. Czerwcowa noc była ciepła, chciała zdjąć muślin, alenerwowe palce okazały się niezręczne i przerwały cienki materiał.

- Pomóż mi! - wykrzyknęła poirytowana. - Widzisz, że nie mogęsobie poradzić.

Sara uśmiechnęła się i spokojnie zaczęła odpinać welon. Katarzynasiedziała na taborecie i nie odzywała się ani słowem.

Złość musiała z niej wyparować, musiała posiedzieć przez chwilę wciszy, aby się uspokoić. Kiedy Sara skończyła pracę, Katarzyna zdjęłasuknię i podała ją służącej, zostając tylko w cienkiej, batystowej koszuli.

Sara zaczęła czesać jej krótkie, kręcone włosy, nadające jej dziwny iczarujący wygląd greckiego pastuszka. Widząc, że Katarzyna powoli sięodpręża, zapytała łagodnie:- Czy mogę ci zadać pytanie?

- Ależ... tak.

- Jak sądzisz, jak zareagowałby na pana de Brezego pan deXaintrailles lub kapitan La Hire?

Katarzyna nie odpowiedziała i Sara poczuła się ukontentowana tąciszą, która według niej stanowiła najlepszą odpowiedź. Oczywiścieporywczy La Hire wyzwałby od razu, nawet w obecności króla,bezwstydnika ośmielającego się afiszować ze swą miłością do żonyprzyjaciela. Co do Xaintrailles'a, Katarzyna wyobraziła sobie bez trudubłysk złości w jego brązowych oczach, groźny uśmiech na wargach. Byłazbyt uczciwa, aby nie rozumieć, że racja jest po ich stronie, ale nie godziłasię, by traktowano ją jak osobę nieodpowiedzialną, jak małą, nierozsądnądziewczynkę, której trzeba pilnować. Zawładnęła nią potrzebapodkreślenia własnej niezależności.

Kiedy była już uczesana, włożyła lekką, białą sukienkę przepasanąpod piersiami szerokim srebrnym pasem, na usta nałożyła czerwonąszminkę i odwróciła się do Sary, rzucając jej pełne wyzwania spojrzenie.

- Idź po pana de Brezego! - rozkazała.

Przez moment Sara stała jak ogłupiała. Potem poczerwieniała ipowtórzyła:- Chcesz, żebym...

- ...żebyś poszła po niego - powtórzyła Katarzyna z uśmiechem. Chcę z nim rozmawiać. Załatw to tak, aby Kadet Bernard nie śledził go jakszpicel. Uspokój się, będziesz mogła asystować przy rozmowie.

Sara zawahała się przez chwilę. Miała chęć odmówić, ale wiedziała,że Katarzyna jest zdolna udać się po niego sama.

- Ach! - powiedziała. - W końcu to jest twoja sprawa.

Wyszła z godnością, co rozbawiło młodą kobietę. Sara wspanialeznała się na grze, a role tragiczne wychodziły jej najlepiej. W ten sposóbokazywała sprzeciw.

Parę chwil później Cyganka wróciła z pobladłym ze szczęściaPiotrem de Brezem, który ledwie przekroczył próg, rzucił się do stópKatarzyny i chwycił dłoń, którą okrył pocałunkami.

- Moja słodka pani! Pożerała mnie chęć, aby się z tobą spotkać.

Wyczułaś to i posłałaś po mnie. Jakiż jestem szczęśliwy...

Płonął z namiętności, gotowy na wszelkie szaleństwa, i Katarzynacieszyła się przez chwilę z uległości tego młodego, przykutego do jej stóplwa, którego siła szła w parze z urodą. Której z kobiet nie pochlebiałabymiłość takiego mężczyzny? Spostrzegła, że Sara, pomimo niechętnychsłów, jakie wygłosiła, wychodząc, stanęła w głębi komnaty przy łożu zrękami skrzyżowanymi na brzuchu, niewidoczna, lecz obecna, przyjmującniewróżącą nic dobrego postawę pełną determinacji. Nie wolno byłobardziej jej denerwować.

- Wstań, panie, i usiądź obok mnie na ławie. Chciałam się z tobąspotkać bez świadków.. przede wszystkim dlatego, żeby ci podziękowaćza to, że pojechałeś do Montsalvy, chociaż mogłeś wysłać umyślnego.

Jestem ci za to wdzięczna.

Piotr de Breze potrząsnął jasną głową i uśmiechnął się.

- Przecież nie chciałabyś, pani, aby ktoś obcy zajął się sprawą tak cibliską. Chciałem również - oprócz pergaminu - przywieźć ci wieści otwoich najbliższych, za którymi pewnie tęsknisz.

Uśmiech szczęścia pojawił się na twarzy Katarzyny.

- To prawda - powiedziała łagodnie. - Opowiadaj o moim synku...

Jak on się czuje?

- Wspaniale! Jest piękny, silny i radosny... Już dobrze mówi,wszyscy są pod jego urokiem, a najbardziej pewien olbrzym o imieniuWalter, który wszędzie za nim chodzi. To najpiękniejsze dziecko, jakiekiedykolwiek widziałem. Jest podobny do ciebie.

Ale Katarzyna potrząsnęła głową.

- Nie sil się, przyjacielu, na kłamstwa, jakich zawsze domagają sięrodzice, Michał jest Montsalvym od stóp do głów.

- Ma twój urok... a to najważniejsze.

- Prawdziwy rycerz powinien być podobny do ojca - mruknęła zzakotar Sara. - To ci komplement powiedzieć kobiecie, że syn jest jej żywymportretem!

Zaskoczony Piotr rzucił spojrzenie w kierunku łoża. Katarzynaroześmiała się, ale niezbyt pewnie. Czuła, że nadchodzi burza, gdyż Saranie należała do kobiet zachowujących swe myśli dla siebie.

- No, no, Saro, nie zrzędź. Pan de Breze chciał mi tylko zrobićprzyjemność. Chodź tutaj.

Cyganka zbliżyła się niechętnie. Z trudem ukrywała antypatię, jakąwzbudzał w niej ten młody człowiek.

- Mnie nie sprawiłoby to przyjemności. A również nie sprawi miprzyjemności, jeśli jutro będą plotkować, że pan de Breze był w tejkomnacie.

- Potrafię uciszyć złe języki - wykrzyknął młodzieniec. - Wtłoczęoszczerstwa do gardeł ich autorów, a jeśli zajdzie potrzeba, to nawet zapomocą szpady.

- Po każdym oszczerstwie coś pozostaje. Jeśli naprawdę lubisz paniąKatarzynę, nie pozostawaj tutaj, panie. To jej pierwsza noc w tym zamku ijest wdową. Nie powinieneś się zgodzić na przyjście tutaj.

- Przecież to ty po mnie przyszłaś. A poza tym, który mężczyznazrezygnowałby z ofiarowanej chwili szczęścia - dodał, patrząc naKatarzynę z podziwem. - Za każdym razem, kiedy cię widzę, pani,znajduję cię coraz piękniejszą... Czemu nie chcesz, abym się tobązaopiekował na zawsze?

- Bo - wykrzyknęła Sara, widząc, że Piotr nie podnosi się i tracąc wkońcu cierpliwość - moja pani jest dostatecznie dorosła, aby się sobą zająć.

Ja również jestem tutaj po to.

- Saro! - wykrzyknęła czerwona ze złości Katarzyna. - Przekraczaszgranicę. Proszę cię, zostaw nas samych.

- Nie pozwolę zniszczyć twojej reputacji. Jeśli temu panu zależy natobie, tak jak twierdzi, zrozumie, o co mi chodzi.

- Zapominasz, że nas uratował.

- Jeśli po to, aby cię teraz pogrążyć, nie jestem mu wcale wdzięczna.

Zbity z tropu tą nieoczekiwaną sceną, Piotr de Breze zawahał sięprzez chwilę, co robić. Walczył z chęcią ostrego skarcenia tej kobiety,którą uważał za krnąbrną służącą, ale nie chciał sprawić przykrościKatarzynie. Wolał więc skapitulować.

- Ona ma rację, Katarzyno. Lepiej, bym sobie poszedł. Chociaż niewiem do końca, co ona ma mi do zarzucenia. Nie ma w tym nic złego, żekocham cię całym sercem i duszą.

- Właśnie to mam ci, panie, za złe - powiedziała Sara poważnie. - Alenie możesz tego zrozumieć. Do widzenia, wyprowadzę cię, panie.

Teraz przyszła kolej na Katarzynę, aby uścisnąć młodzieńcowi rękę.

- Wybacz jej, panie, to nadmierne oddanie. Czuwa nade mną trochęzbyt zazdrośnie. Ale nie powiedziałeś mi nic o mojej teściowej. Jak ona sięczuje?

Na czole pana de Brezego pojawiła się zmarszczka. Nieodpowiedział od razu, zawahał się najwyraźniej i Katarzyna zaniepokoiłasię.

- Co z nią? Nie jest chyba chora?

- Nie, na honor! Wydaje się być w dobrym zdrowiu, lecz jakiśwewnętrzny smutek chyba drąży jej serce. Och! - dorzucił pospiesznie,widząc, że oczy Katarzyny wypełniają się łzami. - Nie powinienem był citego mówić. Może się mylę.

- Nie - powiedziała Katarzyna ze smutkiem. - Nie pomyliłeś się,panie. Wiem, co ją dręczy. Dobranoc, Piotrze. . i dziękuję. Zobaczymy sięjutro.

Wargi młodzieńca zatrzymały się na dłoni, która pozostała chłodna.

Było tak, jakby starsza pani de Montsalvy weszła nagle do komnaty ztwarzą przepełnioną smutkiem, który nie opuszczał jej od czasu, kiedyodszedł Arnold. Sara, śledząca wyraz twarzy Katarzyny, wyprowadziłapana de Brezego, który odszedł bez słowa, lecz z żalem, starając sięnapotkać już niewidzące spojrzenie. Katarzyna nie zauważyła nawet, kiedyodszedł. Dopiero po powrocie Sary zorientowała się, że już go nie ma, ipodniosła na nią nieobecny wzrok.

- Już odszedł? - Ponieważ Sara potwierdziła ruchem głowy,dorzuciła z goryczą: - Jesteś zadowolona?

- Tak, jestem zadowolona... wystarczyło tylko wspomnieć paniąIzabelę, abyś się od niego odwróciła. Błagam cię, Katarzyno, dla naszegowspólnego dobra nie daj sobie zawrócić w głowie temu czarującemulekkoduchowi. Sądzisz, że ogrzeje cię ciepło tej miłości? Sparzysz się, jeślinie będziesz ostrożna...

Ale Katarzyna nie miała ochoty na dyskusję. Wzruszyła ramionami izaczęła wyglądać przez okno, za którym zalegała ciemna noc. Słowawydały się jej nagle puste i niepotrzebne. Dźwięczały w głowie niczymserce dzwonu. Potrzebowała powietrza, przestrzeni. Spoglądając na uśpione miasto, wdychając zapach rzeki, poczuła nagle bolesny smutek, pustkę izniechęcenie...

Triumf odniesiony dzisiejszego wieczoru zostawił posmak goryczy.

To pewne, że La Tremoille został pokonany i okrutnie ukarany, jego żonarównież. To pewne, że ród Montsalvych odzyskał utracone ziemie. Alejakim zwycięstwem mogła poszczycić się ona, Katarzyna? Czuła się jeszcze bardziej osamotniona i nawet jeśli król oddał jej pozycję i fortunę, to itak z tego nie skorzysta. Wkrótce pojedzie do surowej Owernii, aby nadalpracować na chwałę Montsalvych. Nadal samotna!

Na tym radosnym i mieniącym się dworze, gdzie wszyscy zdawalisię żyć chwilą obecną, ją zmuszano do umartwiania się. Choć była młoda ipiękna, nie mogła kochać.. i to właśnie w chwili, kiedy tak bardzopotrzebowała miłości, w momencie kiedy pragnienie trzymającej ją przyżyciu zemsty nareszcie zostało ugaszone.

Odwróciła się gwałtownie, stanęła przed Sarą i krzyknęła ze złością:- A jeśli mam ochotę żyć? Jeśli mam ochotę kochać, a nie byćpogrzebaną za życia?! Nie chcę być przedmiotem czci. Mam ciało, któredrży, serce, które bije, krew, która płynie. Chcę istnieć!

Czarne oczy Sary wytrzymały bez słowa spojrzenie Katarzyny, alitość, którą młoda kobieta w nich dostrzegła, jeszcze bardziej spotęgowałajej złość. Krzyknęła:- No i co mi na to powiesz?

- Nic - odpowiedziała głucho Sara. - Nikt ci w tym nie przeszkodzi...

nawet ja.

- Tak właśnie myślę. Dobranoc. Chcę zostać sama, bo to jedyne, comi wolno.

Po raz pierwszy od bardzo dawna Sara nie spała tej nocy w komnacieKatarzyny, lecz w sąsiadującej z nią ubieralni.

* * *

W następnych dniach Piotr de Breze nie opuszczał Katarzyny. Nosiłjej mszalnik, kiedy szła do kaplicy, siadał obok niej przy stole, towarzyszyłna spacerze, a wieczorami prowadzili długie rozmowy w zaciszu wnękiokiennej, podczas gdy królewscy muzykanci grali, a inni tańczyli. Na ichwidok wszyscy zaczynali się uśmiechać. Nawet królowa Mariapowiedziała, kiedy razem tkały dywany:- Piotr de Breze to czarujący młodzieniec, nieprawdaż, moja droga?

- Czarujący... wasza wysokość ma rację.

- A poza tym, to człowiek wartościowy. Sądzę, że zajdzie daleko i ta,która wybierze go za małżonka, dokona dobrego wyboru.

Katarzyna zaczerwieniła się i opuściła głowę, ale skrępowanie nietrwało długo. Wokół niej wszyscy spiskowali. Rzeczy i ludzie zdawali siępopychać ją w stronę Piotra, ułatwiać im spotkania. Jedynie Kadet Bernardmógłby im w tym przeszkadzać, ale ten, jakby za zrządzeniem jakichśczarów, zniknął. Udał się do Montresor, do Jana de Bueila. Co do Sary,zachowywała wobec Katarzyny postawę pełną rezerwy i odzywała siętylko wtedy, kiedy było to konieczne. Nie było już niekończącej siępaplaniny w czasie porannej toalety, nie było przestróg ani rad. Twarz Sarynie wyrażała niczego. Wydawała się obojętna, lecz czasem rankamiKatarzyna odkrywała na jej twarzy ślady łez, które przez chwilę budziływyrzuty w jej sercu. Jednak nie trwało to długo. Wystarczyło, że pojawiłsię Piotr, a młoda kobieta, odpychając wszystko, co mogłoby przyćmić tonowe upojenie, lgnęła łapczywie w stronę tego źródła młodości i beztroski.

Nocą, w ciszy komnaty, zdawała sobie sprawę, że coraz trudniej jest się jejbronić przed zalotami Piotra, przed słowami miłości, przed pieszczotąwarg na jej rękach, przed rzucanymi spojrzeniami domagającymi się czegoś więcej; było to jak łagodne, trawiaste zbocze, trochę śliskie, lecz takukwiecone, że przyjemnie było po nim schodzić. Dla zbolałego sercaKatarzyny ta letnia miłość miała świeżość róży.

Któregoś wieczoru, kiedy przechadzali się obydwoje po sadzie,spokój nocy, głęboki cień gałęzi pokrytych kwiatami i owocami, słowamiłości szeptane przez Piotra pchnęły Katarzynę w jego ramiona. Oparłagłowę na piersi młodzieńca, pozwoliła mu się objąć...

Przytulił ją do siebie łagodnie i stali tak przez chwilę, nie śmiąc sięporuszyć, wsłuchując się w bicie swych serc. Katarzyna nareszcie poczułasię bezpieczna. Kochał ją, należał całkowicie do niej. Wystarczyło jednosłowo, a należałby do niej na całe życie. A on czekał tylko na to właśniesłowo.

Podniosła głowę, aby popatrzeć poprzez gałęzie na rozgwieżdżoneniebo, lecz w tej właśnie chwili wargi młodzieńca przywarły do jej warg,najpierw łagodnie, a potem chciwie. Czuła, że Piotr drży, i przywarłasilniej do jego okrytych jedwabiem ramion. Ten pocałunek był jeszcze nieśmiały. Katarzyna czuła, że Piotr powstrzymuje się, aby nie zgnieść jej wramionach, nie pociągnąć na miękką trawę. Usłyszała błagalne pytanie:- Katarzyno, Katarzyno, kiedy będziesz moja? Widzisz przecież, żenie mogę żyć bez ciebie.

- Bądź cierpliwy, przyjacielu.. Musisz dać mi jeszcze trochę czasu.

- Dlaczego? Będziesz moja, czuję to, jestem tego pewien! Przedchwilą, kiedy cię całowałem, drżałaś. Katarzyno, obydwoje jesteśmymłodzi, namiętni.. dlaczego mamy czekać, marnować piękne godziny,które ofiarowuje nam czas? Wkrótce będę musiał odjechać. Wielu z moichtowarzyszy powróciło już do walki, pozostałem właściwie tylko ja, aAnglicy nadal zajmują lepsze pozycje w Maine i Normandii. Wyjdź zamnie, Katarzyno.

Potrząsnęła głową.

- Nie, Piotrze. . jeszcze nie! Jest zbyt wcześnie. .

- Więc przynajmniej bądź moja, a ja obiecuję czekać na ciebie. Gdyzostaniesz moją żoną, będę ciągle cię adorował. Katarzyno, bądź moja,zanim odjadę. Od pierwszego spotkania twój obraz nie daje mi spokoju zakażdym razem, kiedy tylko zamknę oczy.

Katarzyna poczuła, że się czerwieni. Ona również pamiętałaniespodziewane wtargnięcie Piotra do komnaty podczas jej kąpieli.

Widział ją już bez odzienia i, co ciekawe, dzięki temu wydawał jej się kimśbliskim, jakby znała go już od dawna.

Wsparła się miękko na jego piersi. Jedną ręką przytulał ją do siebie,a drugą rozwiązywał powoli srebrne wstążki kryzy, poszerzając w tensposób skromne wycięcie sukni i szukając ciepła jej ciała. Pozwalała muna to bierna i szczęśliwa, czujna jedynie na ogarniający ją, wypływający ztajemnych głębi jej ciała, niepokój.

Zdecydowanym ruchem zdjął jej kryzę i odsłonił ramiona.

Wydekoltowana sukienka odsłoniła piersi, które zaczął delikatnie pieścić,chcąc obudzić rozkosz w tym od dawna pożądanym ciele. Osunęli siępowoli na trawę. Wszystkie zapachy lata sprzymierzały się przeciwwstydowi Katarzyny, która spoczęła na miękkiej trawie z zamkniętymioczami, drżąca od pocałunków Piotra. Próbował rozwiązać szeroki pas usukni, lecz niecierpliwym, niezręcznym dłoniom to się nie udawało.

Zaczęła się śmiać i uniosła się nieco, aby mu pomóc. Nagle śmiech zamarłjednak na jej ustach, zmienił się w okrzyk przerażenia. Obok nich stałmężczyzna z obnażonym mieczem w dłoni. Rozpoznała krótką brodęBernarda d'Armagnaca!

- Wstawaj, Piotrze de Breze, odpowiesz mi za to!

- Za co? - zapytał młodzieniec, podparłszy się na łokciu.

- O ile wiem, Katarzyna nie jest ani twoją żoną, ani siostrą.

- Za to, żeś uwłaczał honorowi Arnolda de Montsalvy'ego, mojegotowarzysza broni, mojego przyjaciela! W czasie jego nieobecności pilnujętego, co jest jego własnością.

- Własności umarłego? - zapytał pogardliwie de Breze.

- Katarzyna jest wolna, zostanie moją żoną, zostaw nas w spokoju.

Katarzyna odgadła, że Gaskończyk ma ochotę powiedzieć wszystko,wykrzyczeć prawdę. Przestraszyła się i szepnęła błagalnie:- Bernardzie, litości!

Zawahał się, po czym rzucił ostro:- Nie wiesz, co mówisz, panie! Chwyć za broń, jeśli nie chcesz,abym nazwał cię tchórzem!

- Bernardzie - powtórzyła wystraszona Katarzyna. - Nie maszprawa... Zabraniam ci!

Złapała Piotra za szyję, nieświadoma swej nagości, szalona zprzestrachu, że poleje się krew. Ale odsunął ją stanowczo.

- Zostaw mnie, Katarzyno! To nie twoja sprawa. Zostałemznieważony!

- Zabraniam wam się bić się! Mogę się kochać, z kim mi się podoba!

- Chciałbym, pani - ryknął Bernard z wściekłością - aby La Hire lubXaintrailles zobaczyli cię w takim stanie, na wpół rozebraną jak jakąśrozpustnicę, uczepioną samca, o którego życie się obawia! Udusiliby cięod razu. Lepiej wyglądałaś na stosie w Montsalvy.

- Za taką obelgę zabiję cię, Pardiac! - wrzasnął Piotr z wściekłością,podnosząc z trawy miecz. - Broń się!

Przy pierwszym uderzeniu mieczy posypały się iskry. Drżąca i choraze wstydu Katarzyna wycofała się pod drzewa i machinalnie zaczęłapoprawiać toaletę. W tej chwili nienawidziła samej siebie, zawstydzonasłowami Bernarda.

Walka była zaciekła. Wydawało się, że siły są równe, Piotr de Brezebył wyższy i potężniejszy, lecz Kadet Bernard dotrzymywał mu krokudzięki zadziwiającej wprost zręczności. Atakował i wycofywał się zszybkością węża. Ciężki miecz wydawał się przedłużeniem chudegoramienia. Słychać było szybkie oddechy walczących.

Wsparta o chropowaty pień Katarzyna starała się uspokoić bicieserca. Nie wybaczyłaby sobie, gdyby Piotr został zabity, lecz gdyby śmierćdosięgła Bernarda, czułaby się, jakby to zginął Arnold. W każdym razie,jeśli któryś z nich zginie, ona będzie zhańbiona i zostanie przepędzona zdworu. Cały ciężar jej winy spadnie na syna. Michał zapłaci za błędy swejmatki.

Załamała ręce, wstrzymując szloch.

- Panie Boże, zlituj się nade mną! - szepnęła błagalnie. - Zrób coś,aby powstrzymać tę walkę.

Od strony słabo oświetlonego o tej porze zamku nie dochodził żadendźwięk. Szczęk mieczy zdawał się wypełniać powietrze. Dźwięczał wuszach przerażonej Katarzyny niczym dzwon katedralny. Jak takipotworny hałas mógł nie zainteresować ciekawskich, chociażby straży?

Nagle rozległ się cichy krzyk, któremu zawtórowała Katarzyna.

Zraniony w ramię Piotr osunął się na ziemię. Kadet Bernard cofnął się iopuścił miecz. Katarzyna rzuciła się w stronę rannego. Strugi krwi płynęłyz rany, a grymas bólu wykrzywiał piękną twarz młodzieńca.

- Zabiłeś go, panie! - szepnęła zrozpaczona. - On umrze.

Ale Piotr uniósł się na ramieniu i próbował się uśmiechnąć.

- Nie, Katarzyno!... Nie zabił mnie. Wracaj szybko do zamku i niemów nikomu o tym, co tu zaszło.

- Nie zostawię cię, panie.

- Ależ tak! Nie ma powodu do obaw... On mi pomoże - dodał,wskazując ruchem głowy przeciwnika.

- Dlaczego miałby ci pomóc, skoro pragnie wyłącznie twojejśmierci?

W ciemności błysnęły wilcze zęby Gaskończyka, który spokojnieoczyścił miecz i wsadził go do pochwy.

- Zaprawdę, moja droga, nic nie wiesz o mężczyznach. Uważasz, żemógłbym go zabić? Masz mnie za rzeźnika? Twój zalotnik, pani, dostałlekcję, na jaką zasłużył. Mam nadzieję, że nauczy go to rozumu, ot iwszystko! Wracaj do siebie i milcz. Zajmę się nim.

Pochylił się już, aby pomóc rannemu we wstawaniu, ale Piotrpowstrzymał go ruchem dłoni.

- W takim razie odmawiam. Nigdy z niej nie zrezygnuję, panieBernardzie. Tak więc, będziesz musiał mnie zabić.

- No więc zabiję cię później! Kiedy wyzdrowiejesz - powiedziałspokojnie Bernard. - Wracaj teraz do siebie, Katarzyno - dodał krótko - ipozwól mi działać. Życzę ci dobrej nocy.

Oddaliła się posłusznie, ujarzmiona rozkazującym tonem jego głosu,opuściła ogród, przeszła przez wysoką, jeszcze otwartą bramę prowadzącąna dziedziniec zamku, nie wiedząc nawet, w którą stronę idzie. Płonęła zewstydu i poniżenia. Prowadził ją instynkt. Kiedy doszła do swej komnaty,zobaczyła, że na progu stoi Sara. Na ten widok wstyd zamienił się w złość.

Obrzuciła Cygankę wściekłym spojrzeniem.

- Kto przysłał Kadeta Bernarda do sadu? To ty? Sara wzruszyłaramionami.

- Czyś ty oszalała? Nawet nie wiedziałam, że wrócił. Widzę, że tenBreze zawrócił ci w głowie. Tracisz zdrowy rozsądek...

- Zachowaj dla siebie te uwagi. Tak, próbowano go dzisiaj zabić.

Kadet Bernard pojedynkował się z nim... zranił go. Ale wszyscy tracicieczas, bo nie uda się wam nas rozdzielić! Kocham go, słyszysz? Kocham goi będę jego, kiedy tylko zechcę. A im szybciej, tym lepiej!

- Zgadzam się z tobą - rzuciła chłodno Sara. - Zachowujesz siędokładnie jak kotka w rui. Potrzebujesz mężczyzny, to go bierz! Ale niewierzę nic a nic w twoją miłość do niego. Udajesz sama przed sobą,Katarzyno. Wiesz dobrze, że się okłamujesz.

Obróciwszy się na pięcie, Sara weszła do małego pokoiku, staranniezamykając za sobą drzwi. Zaskoczona jej gwałtownym wyjściemKatarzyna patrzyła na zamknięte drzwi z osłupieniem. Poczuła ucisk wgardle. Miała dziecinną ochotę zapłakać, znaleźć schronienie w ramionachstarej przyjaciółki. Ta waśń, która je rozdzieliła, była dla niej bardziejbolesna, niż chciała to przyznać. Wykorzystała do obrony dumę i nagleokazało się, że duma ta jest bardzo krucha. Przez te wszystkie lata łączyłoje tyle uczucia, tyle przyjaźni, tak wiele wspólnie doświadczyły! Sarazastąpiła jej matkę. Katarzynie wydawało się, że straciła cząstkę siebie.

Zrobiła kilka kroków w stronę drzwi, podniosła rękę, aby zastukać,ale przypomniała sobie rannego Piotra, usłyszała jego słowa miłości. Jeżelipozwoli Sarze, ta bez wahania wyrwie ją z rąk młodzieńca. A Katarzynanie chciała stracić tego już nieoczekiwanego i tak kruchego szczęścia. Jejręka opadła powoli wzdłuż sukni. Jutro pójdzie do Piotra, sama będzie sięnim opiekować, nawet jeśli wszyscy dojrzą w tym przepowiednięprzyszłego związku. A poza tym, któż mógłby jej przeszkodzić stać siępanią de Breze? Piotr błagał, aby się zgodziła, a ona miała na to ochotę.

Przekonana o swej racji osunęła się na łoże.

Rozdział trzynasty

Z otwartymi oczami

Było już późne popołudnie, kiedy Katarzyna opuściła swoją komnatęi skierowała swe kroki do wieży Wielobocznej, gdzie miał swoją kwateręPiotr de Breze. Zasłaniając się migreną, wymówiła się ze spaceru do sadu,gdzie królowa Maria wraz z damami dworu zamierzały spędzić paręgodzin na słuchaniu pieśni minstrela i wygrzewaniu się w słońcu.

Prawdę powiedziawszy, migrena nie była całkiem udawana. Odsamego rana skronie Katarzyny ściskała metalowa obręcz. Młoda kobietaspała bardzo źle i z trudem obudziła się późnym rankiem. Na próżnowzywała Sarę, nikt nie odpowiadał i kiedy zaniepokojona zdecydowała sięprzekroczyć próg zamkniętych drzwi, stwierdziła, że ubieralnia jest pusta.

Nie było nikogo, a na skrzyni leżał kawałek pergaminu.

Dotknęła go czubkiem palca z nagle ściśniętym sercem, jakbyobawiała się potwierdzenia tego, co odgadywała. Kilka słów nakreślonychniezręcznym pismem Sary wcale jej nie zaskoczyło: Wracam do Montsalvy... Nie jestem Ci już potrzebna. Przeszył ją tak silny ból, że musiała oprzeć się o mur i zamknąćoczy. Zza zamkniętych powiek spłynęły gorące łzy...

Czuła się samotna, opuszczona.. prawie wzgardzona! Wczorajmusiała znosić przepełnione pogardą spojrzenie księcia de Pardiaca, adzisiaj uciekła od niej Sara. Łączące je więzi jakby zostały nagleprzerwane... Więzi te, Katarzyna teraz to zrozumiała, miały swe korzeniegłęboko w sercu. Ich zerwanie pozbawiło ją części jej samej.

W pierwszej chwili chciała wybiec z komnaty, kazać ścigać Sarę isprowadzić ją siłą. Musiała odejść wczesnym rankiem, kiedy otwartobramy, a więc nie zaszła jeszcze daleko. Ale Katarzyna rozmyśliła się.

Miałaby wysłać pościg za tą wspaniałą kobietą jak za jakimś złoczyńcą?

Nie mogła jej tego zrobić. Jedynym rozwiązaniem było udać się samej najej poszukiwanie... Była na to zdecydowana.

W chwili kiedy kończyła się ubierać, do drzwi zapukał paź iklękając, wręczył jej wiadomość, która tym razem pochodziła od Piotra:Jeśli mnie kochasz chociaż trochę... przyjdź do mnie, Ukochana, dzisiaj po południu odeślę wszystkich... Przyjdź! Płonę z tęsknoty. Czekam na Ciebie... Nie odmawiaj. Słowa te rozpaliły jej oczy, jak pocałunki młodzieńca, które wczorajrozpaliły jej usta. Ogarnęła ją straszna chęć, aby biec do niego natychmiasti zapłakać w jego ramionach. Czar liściku zadziałał. Katarzyna straciłaochotę, aby ruszyć na poszukiwanie Sary i znajdowała dla siebie różneusprawiedliwienia. Przecież stara przyjaciółka nie poszła na koniec świata.

Udała się po prostu do Montsalvy... za jakiś czas wszystko się ułoży. Cowięcej, wyruszenie w ślad za Sarą znaczyłoby, że przywiązuje do tejucieczki dużą wagę. To samo uczucie, które wczoraj nie pozwoliło jejzastukać do drzwi, powstrzymało ją od osiodłania konia.

Prawdę powiedziawszy, Katarzyna starała się nie analizować swoichpoczynań. Podświadomie nie była z siebie dumna, ale im bardziej jejprawdziwa natura protestowała, tym bardziej ona sama umacniała się wbuncie. Uśmiech Piotra nałożył opaskę na jej oczy. Był zwiastunemczegoś, na co nie miała już nadziei: miłości, przyjemności, słodyczy,miłego życia w świecie bez cierpienia, wszystkiego, co było udziałemmłodości. Była niczym skowronek zachwycony połyskującym lustrem. Jejoczy nie chciały, nie mogły zobaczyć niczego innego...

Przy wejściu do wieży, gdzie mieszkał de Breze, ten sam paź czekał,aby zaprowadzić ją do pana. Pokłonił się głęboko, a następnie w milczeniuwywiązał się ze swej misji. Otworzył jakieś drzwi i oczarowana Katarzynaznalazła się w pomieszczeniu zalanym światłem zachodzącego słońca,gdzie Piotr leżał w łożu.

- Nareszcie! - wykrzyknął, wyciągając w jej stronę obie ręce,podczas gdy paź wycofał się dyskretnie, a młoda kobieta podeszła do łoża.

- Czekam już na ciebie, pani, tyle godzin!

- Zastanawiałam się, czy przyjść - wyszeptała wzruszona jegowidokiem w tym łożu.

Nigdy jeszcze nie wydawał się jej tak piękny, bardziej pociągającyjak w tej chwili. Jego mocna pierś rysowała się na tle poduszek zczerwonego jedwabiu. Opatrunek zasłaniał lewe ramię, lecz Piotr niewydawał się bardzo cierpieć. Twarz miał może trochę bladą, lecz oczybłyszczały. Ręce, którymi trzymał dłonie Katarzyny, były gorące, ale napewno nie tylko z powodu gorączki.

- Zastanawiałaś się, pani? - szepnął z wyrzutem, starając sięprzyciągnąć ją do siebie. - Dlaczego?

Opierała się opanowana nagłym zażenowaniem. Obecność wkomnacie mężczyzny wydała się jej nagle nie na miejscu.

- Bo nie powinno mnie tu być! Pomyśl, panie, co by się stało, gdybyktoś mnie tutaj zobaczył. Po tym, co się zdarzyło wczoraj...

- Wczoraj nic się nie zdarzyło. Zwichnąłem sobie ramię, spadając zeschodów. Trochę gorączkuję, więc zostałem u siebie. Cóż w tymniezwykłego? Przyszłaś, pani, w swej anielskiej dobroci, aby dowiedziećsię, jak się czuję. Cóż bardziej normalnego?

- A... Kadet Bernard?

- Poluje z królem, który, jak zapewne wiesz, ściga dzika od samegorana. A poza tym, czy sądzisz, pani, że pozwolę, aby cię straszył? Usiądźtutaj. Jesteś zbyt daleko... Zdejmij welon, kryjący twą uroczą twarz.

Posłuchała, uśmiechając się, wzruszona wymaganiamirozpieszczonego dziecka, które tak mocno kontrastowało z jego wspaniałąsylwetką mężczyzny.

- Dobrze - powiedziała. - Ale zostanę tylko przez chwilę. Królwkrótce powróci, a Kadet Bernard wraz z nim.

- Nie chcę więcej słyszeć tego imienia, Katarzyno! - wykrzyknąłczerwony ze złości młodzieniec. - Jesteś wolna i nie ma powodu, abywtrącał się do nas. Potraktował cię niegodnie. Jeszcze się z nim policzę.

Moja słodka przyjaciółko, pozwól mi się tobą opiekować.

- Przecież... nie przeszkadzam ci w tym, panie - powiedziała zwestchnieniem Katarzyna. - Opiekuj się mną, mój przyjacielu. Bardzo tegopotrzebuję!

- A ja pragnę tego ze wszystkich sił. Jeszcze nie zrozumiałaś, jakbardzo cię kocham, Katarzyno, w przeciwnym razie powiedziałabyś „tak".

Mówiąc to, przyciągnął ją do siebie i delikatnie przywarł wargami dojej opuszczonych powiek. Jego głos zmienił się w szept.

- Na co mamy czekać? Od kiedy powróciłaś do łask, wszyscyspodziewają się, że ogłosimy nasze zaręczyny. Sam król...

- Król jest taki dobry... ale nie wiem, tak szybko...

- Szybko? Tyle kobiet wychodzi powtórnie za mąż w miesiąc pośmierci małżonka. Nie możesz być sama w tym bezużytecznie pięknymświecie. Potrzeba ci szpady i obrońcy, a dziecku potrzebny jest ojciec.

Jego usta przesuwały się szybkimi pocałunkami w kierunku jej ust.

Przywarł do nich namiętnie, a ona, szczęśliwa i pozbawiona wszelkichsmutków, zamknęła oczy.

- Powiedz, że mnie kochasz, moja miłości - poprosił czule. - Zostańmoją żoną! Powiedz „tak", Katarzyno, moja ukochana.

Te czułe słowa wyrwały Katarzynę z oszołomienia. „Mojaukochana"! Tak mówił do niej Arnold. . i z jakim uczuciem. Wydawało sięjej, że słyszy głos małżonka. „Katarzyno, moja ukochana". Nikt nie potrafiłmówić tego tak jak on... Oczy jej zwilgotniały, lecz szepnęła suchymiwargami:- Nie... to niemożliwe!

Odsunęła się od niego, zmuszając do rozplecenia ramion, którejeszcze przed chwilą ściskały ją tak mocno. Zapytał z lekką irytacją:- Ale dlaczego niemożliwe? Dlaczego? Już ci mówiłem, pani, nikogoto nie zdziwi, a tym bardziej twoich bliskich. Nawet pani de Montsalvyspodziewa się, że zostaniesz moją żoną. Dobrze rozumie, że nie możeszżyć samotnie.

Katarzyna wstała gwałtownie. Pobladła patrzyła na Piotraniedowierzającym, a jednocześnie przestraszonym wzrokiem.

- Co powiedziałeś, panie? Źle usłyszałam.

Zaczął się śmiać, ponownie wyciągając w jej stronę ramiona.

- Ależ jesteś wystraszona, pani. Moje serduszko, wyolbrzymiaszsprawy tak naturalne, a...

- Powtórz, panie, co powiedziałeś - rzekła twardo Katarzyna. - Comoja teściowa może mieć z tym wspólnego?

Piotr nie odpowiedział od razu. Uśmiech zgasł na jego ustach, a brwizmarszczyły się lekko.

- Nie powiedziałem nic nadzwyczajnego! Jakim tonem do mnieprzemawiasz, najdroższa!

- Zostaw ton, jakim się do ciebie zwracam, i, na miłość boską,odpowiedz! Co ma z tym wspólnego pani de Montsalvy?

- Prawdę mówiąc, niewiele. Powiedziałem tylko, iż spodziewa się, żezostaniesz moją żoną. W czasie pobytu u niej w Montsalvy zwierzyłem sięjej z mojej wielkiej miłości do ciebie i wyjawiłem mą gorącą chęćpoślubienia cię i wiarę, że cię do tego przekonam. To normalne... takbardzo obawiałem się, iż zechce, abyś żyła wspomnieniami u jej boku wOwernii. Ale ona to zrozumiała.

- Co zrozumiała? - zapytała Katarzyna z bólem w głosie. - Dlaczegoośmieliłeś się jej o tym mówić? Kto ci pozwolił?

Zmieniona twarz ukochanej zrobiła na Piotrze wrażenie.

Wyczuwając instynktownie, że musi się bronić przeciwnieprzewidzianemu niebezpieczeństwu, okręcił się prześcieradłem iwyskoczył z łoża. Katarzyna osunęła się na ławę z oczami ciężkimi odpowstrzymywanych łez i drżącymi rękami. Powtarzała:- Dlaczego... dlaczego to zrobiłeś, panie? Nie miałeś prawa.

Ukląkł przy niej i ujął w dłonie jej lodowate ręce.

- Katarzyno - szepnął. - Nie rozumiem twej rozpaczy. Przyznaję, żemoże pospieszyłem się trochę, ale chciałem się zorientować, czy nie będzieprzeszkód, jeśli zdecydujesz się mnie poślubić. Wcześniej czy później,jakie to ma znaczenie?

Było mu naprawdę przykro, zrozumiała to i nie mogła mieć mu zazłe. Wyrwana gwałtownie z marzeń, którymi żyła od tygodni, winiła tylkosamą siebie. Popatrzyła na niego ze smutkiem w oczach.

- A co powiedziała moja teściowa, panie?

- Iż ma nadzieję, że będziemy szczęśliwi, że zapewnię ci pozycję iżycie, na jakie zasługujesz.

- Tak powiedziała? - zapytała Katarzyna ze ściśniętym gardłem.

- Ależ tak. Widzisz więc, że niepotrzebnie się martwisz. Odpychającramiona usiłujące ją powstrzymać, Katarzyna wstała.

- Niepotrzebnie... Posłuchaj, Piotrze: źle zrobiłeś, mówiąc to tejszlachetnej kobiecie.

Poderwał się gwałtownie. Był zły i chwycił ją za ramiona.

- Przestań się tak dziwnie zachowywać! Popatrz na mnie, pani. To,co mówisz, jest głupie. Nie zrobiłem jej krzywdy i nie masz prawa karaćnas za to. To duma przemawia przez ciebie, Katarzyno, a prawda jest taka,że obawiasz się osądu. Ale nie masz racji. Jesteś wolna, mówiłem ci to storazy i powtarzam jeszcze raz. Twój małżonek nie żyje.

- Żyje! - rzuciła Katarzyna w rozpaczy.

Piotr ugiął się pod ciężarem tych słów. Ręce opadły mu bezwładnie.

- Żyje? Co chcesz przez to powiedzieć?

- Nic ponad to, co usłyszałeś. Mój małżonek umarł dla ludzi i świata,lecz nie umarł dla Pana.

- Nie rozumiem... wytłumacz mi.

Jeszcze raz opowiedziała bolesną historię, wyznała straszną prawdę,a w miarę jak mówiła, czuła się wyzwolona. Było tak, jakby odrzuciła całeupojenie ostatnich dni, ten pociąg jednocześnie romantyczny i zmysłowy,który rzucił ją w ramiona młodzieńca. Przywołując Arnolda do życia,odzyskała świadomość swej miłości do niego. Wydawało się jej, że możesię od niego odwrócić, zapomnieć o nim, ale oto ożył na nowo, obecnymiędzy nią a mężczyzną, którego, jak jej się wydawało, kochała. Kiedypowiedziała wszystko, spojrzała Piotrowi prosto w oczy.

- Teraz wiesz, panie, wszystko... Wiesz, że mówiąc tej biednej matceo małżeństwie, popełniłeś zły uczynek. . za który jestem całkowicieodpowiedzialna. Nie powinnam była dawać ci najmniejszej nadziei.

Odwrócił się. Wydało się nagle, że postarzał się o dziesięć lat.

- To straszne, Katarzyno... i bardzo żałuję... Ale ośmielam siępowiedzieć, że to w niczym nie zmienia mej miłości do ciebie ani mejdecyzji poślubienia cię wcześniej czy później. Moja ukochana, będę naciebie czekał tak długo, jak będzie potrzeba.

- „Moja ukochana" - szepnęła. - On mnie tak nazywał... Mówił to takpięknie.

De Breze zesztywniał, gdyż to porównanie nie było dla niegokorzystne.

- Mówię to z całego serca... Katarzyno - powiedział oburzony. Obudź się! Cierpiałaś bardzo, ale jesteś młoda, pełna życia. Kochałaśswego małżonka, kiedy było to możliwe. Ale nie możesz już nic dla niegozrobić... A teraz kochasz mnie.

- Nie!

Kiedy cofnął się o krok ze ściągniętymi rysami i błyskiem złości woczach, powtórzyła:- Nie, Piotrze, nie kocham. . Wierzyłam w to przez chwilę,przyznaję, nawet jeszcze godzinę temu w to wierzyłam. Ale otworzyłeś mioczy. Sądziłam, że mogę cię pokochać, lecz myliłam się... Nigdy niepokocham innego mężczyzny, bo kocham Arnolda.

- Katarzyno! - jęknął boleśnie.

- Nie możesz tego zrozumieć, Piotrze. Zawsze kochałam tylko jego,oddychałam tylko dla niego... Jestem ciałem z jego ciała i cokolwiek bymu się stało, jakiekolwiek nieszczęścia by go dotknęły, będzie dla mnietym jedynym... jedynym mężczyzną na świecie. Sara opuściła mnie dzisiajrano z twojego powodu, a ona się nie myli. Należę do Arnolda... wyłączniedo niego. Dopóki będzie tliło się we mnie życie, tak już pozostanie.

Zapadło milczenie. Piotr odsunął się od niej i podszedł do okna.

Słońce prawie zaszło, złociste światło stawało się powoli fioletowe...

Zza rzeki doszedł dźwięk trąbki, potem następnej, a odpowiedziałoim szczekanie sfory psów.

- Król wraca - powiedział odruchowo Piotr. Głuchy dźwięk jegogłosu wywołał u Katarzyny drżenie.

Odwróciła się w stronę Piotra. Nie patrzył na nią... Stał nieruchomoprzy oknie.

Zdawał się zastanawiać z opuszczoną głową, lecz nagle Katarzynaspostrzegła, że jego ramiona drżą. Zrozumiała, że płacze... Poczułaolbrzymią litość. Powoli podeszła, podniosła rękę, aby ją położyć na jegoramieniu, ale nie odważyła się.

- Piotrze - szepnęła - chciałabym, abyś się nie smucił.

- Nie możesz temu zapobiec - odpowiedział twardo. Ponowniezaległa między nimi cisza, a potem nie odwracając się, zapytał:- Co zrobisz, pani?

- Wyjadę - odpowiedziała bez wahania. - Pojadę do rodziny, powiemim, że nic się nie zmieniło, że nadal jestem jego żoną. .

- A potem w tych swoich górach będziesz czekała na śmierć? zapytał z goryczą.

- Nie... potem wyrwę Arnolda z tego strasznego lazaretu, gdziepozwoliłam mu się zaszyć, zabiorę w jakiś odległy, spokojny zakątek ipozostanę z nim aż. .

Panem de Brezem wstrząsnął dreszcz przerażenia. Odwrócił sięgwałtownie, zwracając ku młodej kobiecie zrozpaczoną twarz.

- Nie możesz tego zrobić... Masz syna, nie masz prawa popełnićsamobójstwa, i to w tak straszny sposób.

- To życie bez niego jest samobójstwem... Spełniłam swoje zadanie.

Ród Montsalvych ponownie stał się tym, czym był. La Tremoille zostałpokonany. Teraz mogę pomyśleć o sobie... i o nim.

Nie czyniąc najmniejszego hałasu, podeszła do drzwi i otworzyła je.

Za nimi czekał paź. Na progu jeszcze się odwróciła. Stojący przy okniePiotr uczynił ruch, jakby wyciągał ramiona.

- Katarzyno - szepnął błagalnie. - Zostań ze mną!

Ona jednak potrząsnęła głową, uśmiechając się łagodnie.

- Nie, Piotrze. Zapomnij o mnie. Tak będzie lepiej.

Następnie, jakby obawiając się tego głosu, który ją tak wzruszał,odwróciła się szybko i zbiegła po schodach.

Kiedy wyszła na dziedziniec, grający na rogach myśliwi przejeżdżaliprzez bramę. Pośród nich dostrzegła króla, a tuż obok niego drobną postaćuśmiechniętego Bernarda d'Armagnaca.

Raptem mały dziedziniec zapełnił się pełnym życia, kolorowymtłumem. Przybiegło parę dam, inne wyglądały przez okna, żartując zmyśliwymi. Słychać było okrzyki i wybuchy śmiechu. Tym razemKatarzyna nie miała ochoty przyłączyć się do nich. Znowu zawładnęła niąmyśl o Arnoldzie. Od tych ludzi oddzielał ją mur, zbyt wysoki, aby dałosię go przekroczyć. Tylko jedna dłoń mogłaby wprowadzić ją z powrotemdo tego świata, który stał się jej obcy. Ta dłoń nie miała jednak ani prawa,ani możliwości, aby to uczynić. Ale tak naprawdę, nie miało to znaczenia.

Musiała pójść za przeznaczeniem i teraz spieszno jej było do swoich.

* * *

Następnego ranka Katarzyna pożegnała się z królem, uprzednio ztrudem uzyskawszy od królowej Marii zgodę na wyjazd, gdyż ta nie mogłazrozumieć jej pośpiechu.

- Dopiero co przyjechałaś, moja droga. Czy już się nami znudziłaś?

- Nie, pani... ale tęsknię za synem i jestem potrzebna w Montsalvy.

- Więc jedź, lecz wróć z dzieckiem najszybciej, jak będzie tomożliwe. Znajdziesz miejsce wśród moich dam dworu, a delfin jużwkrótce będzie potrzebował paziów.

Karol VII powiedział młodej kobiecie mniej więcej to samo i dodał:- Tak pięknych kobiet nie spotyka się często, a ty, pani, już chcesznas opuścić? Cóż jest takiego w Owernii, że tak pragniesz się tam udać?

- To wspaniała kraina, panie, i na pewno byś ją pokochał. Czeka tamna mnie syn. I ruiny...

Zmarszczka pojawiła się na czole króla, ale zaraz znikła poduśmiechem.

- A ty, pani, czujesz się na siłach, aby wziąć się za odbudowę?

Wspaniale, pani Katarzyno! Lubię, kiedy kobieta łączy w sobiezdecydowanie, energię i tyle urody. Ale czy znajdzie się tam miejsce dlamego przyjaciela, Piotra de Brezego? Czy pojedzie z tobą, pani? Bardzo gotutaj potrzebuję...

Katarzyna zesztywniała i opuściła oczy, próbując opanowaćzmieszanie. Nie była jeszcze całkowicie wyleczona z marzeń. Imię Piotrawywoływało bolesne wspomnienia.

- On nie pojedzie ze mną, panie. Pan de Breze jest moim dobrymprzyjacielem, prawdziwym rycerzem. Ale ma swoje życie, tak jak ja mamswoje. Wzywa go pole walki, a ja muszę zająć się domem.

Karolowi nie było brak ogłady. Z lekkiego drżenia głosu młodejkobiety wywnioskował, że coś się wydarzyło i więcej nie nalegał.

- Czas jest pomocny w wielu sprawach, piękna pani... przez momentmyślałem, że będziemy mieć wkrótce zaręczyny, ale, jak widać, myliłemsię. Czy pozwolisz jednak, pani Katarzyno, aby król dał ci radę? Niechciałbym, abyś w przyszłości czegoś żałowała. To byłoby niesprawiedliwe.

Wzruszona królewską troskliwością bardziej, niż chciała przyznać,Katarzyna uklękła, aby pocałować dłoń Karola. Uśmiechnęła się dzielnie.

- Nie będę niczego żałowała. Ale jestem waszej wysokościwdzięczna za dobroć. Nigdy jej nie zapomnę.

Uśmiechnął się do niej z nieśmiałością, jaką zawsze odczuwał wobecności pięknych kobiet.

- Być może wkrótce udam się do Owernii - powiedział w zadumie. Więc jedź teraz, księżno de Montsalvy. Jedź spełnić swoje zadanie. Wiedztylko, że król ma nadzieję zobaczyć cię w niedalekiej przyszłości... I żezabierasz ze sobą jego szacunek.

Odszedł, pozostawiając pośrodku wielkiej sali klęczącą Katarzynę.

Słyszała jego cichnące kroki i wstała powoli. Była trochę mniej smutna.

Przepełniała ją duma. Karol rozmawiał z nią nie jak z kobietą, lecz jak zjednym z kapitanów, tak jak z pewnością rozmawiałby z Arnoldem.

Musiała jeszcze pożegnać się z królową Jolantą. Udała się do niejnatychmiast, mając zamiar po raz trzeci podać to samo wytłumaczenie, alenie było to potrzebne. Królowa Czterech Królestw uściskała ją tylko.

- Dobrze robisz - powiedziała. - Tego się po tobie spodziewałam.

Młody Breze nie byłby dla ciebie odpowiedni. . właśnie dlatego, że jestmłody.

- Jeśli tak uważasz, królowo, czemu mi o tym nie powiedziałaś?

- Bo przecież chodzi o twoje życie. Nikt nie ma prawa kierowaćlosem innych. Nawet... co ja mówię... przede wszystkim stara królowa.

Wracaj do Owernii. Nie brak tam pracy. Potrzebujemy w naszychprowincjach ludzi takich jak Montsalvy. Ludzie waszego pokroju, mojadroga, są tacy jak góry w tej krainie: nie można ich zniszczyć! Ale niechciałabym cię stracić całkowicie.

Ruchem dłoni Jolanta wezwała do siebie Annę de Bueil, która jakzwykle haftowała coś przy kominku.

- Podaj mi szkatułkę z kości słoniowej - poleciła królowa.

Kiedy dwórka ją przyniosła, królowa zanurzyła w niej długie,szczupłe palce i wyciągnęła wspaniały pierścień ze szmaragdem i zwygrawerowanym herbem, który podała zaskoczonej Katarzynie.

- Dawno temu emir Saladin dał ten szmaragd jednemu z moichprzodków, który wybawił go od śmierci. Weź go, Katarzyno, na pamiątkę,na znak mojej przyjaźni i wdzięczności dla ciebie. Dzięki tobie możemy wkońcu sprawować władzę, król i ja.

Katarzyna zacisnęła drżącą dłoń na wspaniałym klejnocie. Następnieuklękła, aby ucałować dłoń swej pani.

- Pani... Taki wspaniały prezent! Nie wiem, co powiedzieć...

- Nie mów nic. Jesteś taka jak ja: wzruszenie nie pozwala ci znaleźćodpowiednich słów i tak jest bardzo dobrze. Ten pierścień przyniesie ciszczęście i może będzie ci pomocny. Wszyscy moi poddani we Francji, wHiszpanii, a także na Sycylii, Cyprze i w Jeruzalem na widok tego klejnotuokażą ci pomoc. Daję ci go jako list żelazny, gdyż czuję, że możesz gopotrzebować. Zależy mi, aby cię kiedyś znów zobaczyć i to w dobrymzdrowiu.

Audiencja była skończona. Katarzyna ukłoniła się po raz ostatni. Żegnaj, pani...

- Nie, Katarzyno - uśmiechnęła się królowa. - Nie żegnaj, lecz dowidzenia. Niech cię Bóg prowadzi!

Jeśli Katarzyna sądziła, że to już koniec pożegnań, była w błędzie.

Gdy wyszła na dziedziniec, aby udać się do kancelarii po dokumentrehabilitacyjny, wpadła prosto na Bernarda d'Armagnaca, który chodził podziedzińcu tam i z powrotem, jakby na kogoś czekał. Nie widziała go odczasu wydarzeń w sadzie i spotkanie nie sprawiło jej najmniejszejprzyjemności. Chciała przejść, udając, że go nie dostrzega, ale rzucił się wjej stronę.

- Czekałem na ciebie, pani. W zamku mówi się tylko o twoimwyjeździe. Kiedy dowiedziałem się, że jesteś u królowej Jolanty,postanowiłem na ciebie zaczekać. Ani ty, ani ona nie należycie do kobietprzedłużających pożegnania.

- Masz rację. Żegnaj książę! - powiedziała chłodno Katarzyna.

Skruszony uśmiech zmarszczył inteligentną twarz gaskońskiegoszlachcica.

- Ach! Widzę, że jesteś bardzo na mnie obrażona! Pewnie maszrację. Przychodzę prosić cię o wybaczenie, Katarzyno. Tamtej nocy byłemwściekły. Mogłem was zabić.

- Ale tego nie zrobiłeś, panie. Wierz mi, jestem ci bardzo wdzięczna.

Sądziła, że jej godna postawa zawstydzi Kadeta Bernarda. Ku jejwielkiemu zaskoczeniu nic takiego nie nastąpiło. Gaskończyk wybuchnąłśmiechem.

- Katarzyno, przestań się dąsać. Wierz mi, to do ciebie nie pasuje!

- Pasuje czy nie, niczego innego nie mam w zanadrzu. Sądzisz,panie, że po tym wszystkim rzucę ci się na szyję?

- Powinnaś, pani. Uratowałem cię przecież od strasznego głupstwa.

Gdybyś uległa zalotom tego bawidamka, żałowałabyś teraz z całego serca.

- Co możesz wiedzieć na ten temat?

- Przestań, pani. Breze nie umarł od ciosu mego miecza. Gdyby ci nanim naprawdę zależało, poszłabyś do jego komnaty jeszcze tej samej nocy,a nie uczyniłaś tego.

- Poszłam następnego dnia.

- Ale wyszłaś stamtąd z zaczerwienionymi oczami i z miną kogoś,kto podjął ważną decyzję. Widzisz, pani, że jestem dobrze poinformowany.

- Coś mi mówi, że twoi szpiedzy nie powiedzieli ci wszystkiego.

- Tak, Katarzyno! Przypomniałaś sobie o małżonku. Gdyby tak niebyło, dlaczego opuszczałabyś zamek? Dlaczego Breze przejechał przedgodziną przez zwodzony most na czele swojego oddziału? Pojechał napomoc panu de Lore, którego Anglicy zaatakowali w twierdzy SaintCeneri.

- Ach! - szepnęła cicho młoda kobieta. - Więc on wyjechał?

- Tak. Wyjechał. Bo go odepchnęłaś! Nie zawiodłem się na tobie,Katarzyno. Jesteś tą, którą wybrał wielki Montsalvy. Chcesz, żebyśmyzawarli pokój? Mam wielką chęć ponownie zostać twoim przyjacielem.

Jego żal i skrucha były autentyczne, a Katarzyna nie umiała długo sięgniewać na kogoś, kto potrafił przyznać się do błędów. Uśmiechnęła się iwyciągnęła ręce do młodzieńca. - Ja również się myliłam. Zapomnijmy o wszystkim, Bernardzie...

Przyjedź do Montsalvy, kiedy będziesz w Lectoure. Jesteś tam zawsze milewidziany. Powierzę ci Michała, kiedy przyjdzie czas, aby został paziem.

Wierzę, że potrafisz uczynić go takim, jakim chciałby go widzieć Arnold.

A teraz pożegnajmy się.

- Możesz na mnie liczyć! Do widzenia, piękna Katarzyno.

Zanim zdała sobie sprawę, wziął ją za ramiona i ucałował w policzki.

- Powiem panom Xaintrailles'owi i La Hire'owi, jakim jesteśdzielnym kapitanem. Chciałem dać ci na drogę eskortę, ale zdaje się, żekról już o to zadbał.

- Na szczęście tak. Wolę kogoś bardziej spokojnego od tychpiekielnych Gaskończyków. Aby utrzymać ich w ryzach, potrzeba silnejręki, a ja nie jestem Arnoldem de Montsalvym!

Kadet Bernard, który już się oddalał, zatrzymał się, odwrócił nachwilę, popatrzył na Katarzynę i rzekł poważnie:- Sądzę, że jesteś.

* * *

Kiedy następnego ranka Katarzyna przejeżdżała koło wieżyZegarowej, dachy Chinon i spokojne wody rzeki Vienne rozświetlałajutrzenka. Wszystkie dzwony miasta biły na Anioł Pański, a unoszący sięw powietrzu dźwięk dotarł aż do małej grupki ludzi wyjeżdżających zzamku. Eskorta, którą król dał do dyspozycji Katarzynie, składała się zBretończyków. Na ich czele stał Tristan Eremita, który poprzedniegowieczoru poinformował Katarzynę, że będzie jej towarzyszył aż doMontsalvy, a następnie dołączy do konetabla Richemonta w Parthenay.

Bardzo się z tego ucieszyła. Król nie mógł lepiej wybrać. Ten cichyFlamandczyk bardzo się nadawał do takiego zadania. Cechowały gozimna krew, przebiegłość, spokojna odwaga i umiejętność dowodzenia.

Powiedziała mu to.

- Zajdziesz daleko, przyjacielu Tristanie. Masz wszelkie dane, abystać się kimś ważnym.

Zaczął się śmiać.

- Nie dalej jak wczoraj... powiedziano mi to samo. Czy wiesz, paniKatarzyno, że nasz dziesięcioletni delfin zainteresował się moją osobą?

Obiecał mi, że się mną zajmie, kiedy zostanie królem. To chyba naszewyczyny przeciw panu de La Tremoille'owi zrobiły na nim wrażenie.

Oczywiście nie przywiązuję zbyt dużej wagi do tego rodzaju obietnic.

Książęta, zwłaszcza młodzi, nie mają dobrej pamięci.

Katarzyna potrząsnęła głową. Przypomniała sobie badawcze, ostre iz trudem dające się wytrzymać spojrzenie delfina Ludwika. Spojrzenie,które nie potrafi zapomnieć.

- Sądzę, że będzie o tym pamiętał - powiedziała krótko.

Tristan potrząsnął tylko głową z powątpiewaniem. Jechał terazspokojnie obok niej, trochę ociężały, jak człowiek znający długie imonotonne jazdy, umiejący spać w siodle. Z kapturem naciągniętym naoczy, aby ochronić je przed promieniami wschodzącego słońca, poddawałsię miarowemu marszowi konia.

Katarzyna nałożyła chłopięcy strój, który miała na sobie,opuszczając Angers. Lubiła wkładać męskie odzienie, w którym czuła sięswobodniej. Z nogami wygodnie ułożonymi w strzemionach, spoglądała namiasto, jakby widziała je po raz pierwszy. Odniosła w nim zwycięstwo,którego pragnęła, i jeszcze inne, nieoczekiwane - nad samą sobą. Chinonstało się jej bardzo drogie w momencie, kiedy je opuszczała.

Poczciwi ludzie zaczynali dzień. Ze wszystkich stron słychać byłotrzask odmykanych okiennic, otwierano sklepiki i stragany. Wczorajszasilna ulewa obmyła drobny bruk. Kiedy przybyli do wielkiegoskrzyżowania, Katarzyna dostrzegła w pobliżu studni kilkunastoletniądziewczynkę, która, siedząc na cembrowinie, wiązała bukiety róż. Te różebyły takie świeże... i przypominały Katarzynie inny bukiet, którywrzucono jej któregoś wieczoru przez okno w oberży imć Baranka.

Zatrzymała konia tuż obok kwiaciarki.

- Twoje róże są piękne. Sprzedaj mi jeden bukiet. Dziewczynkapodała jej najpiękniejszy.

- Należy się pięć centymów, szlachetny panie - powiedziała,kłaniając się z uśmiechem, ale zaraz poczerwieniała jak wiśnia, biorączłotą monetę, którą dostała w zamian za kwiaty, i wykrzyknęła radośnie: Och! Dziękuję, szlachetny panie!

Katarzyna ruszyła w dalszą drogę, kierując się w stronę mostufortecznego na rzece Vienne. Zanurzyła twarz w kwiatach i z zamkniętymioczami wdychała cudowny zapach. Tristan zaczął się śmiać.

- Długo już nie zobaczymy takich róż. W tej biednej Owernii nierosną wcale. Ich dom jest tutaj, w Turenii.

- Dlatego je kupiłam. Będą przywoływać tę słodką krainę nad Loarą ijeszcze inne wspomnienia... wspomnienia, które może odejdą, kiedy tekwiaty zwiędną.

Zbrojny oddział przekroczył most, pozdrawiany przez żołnierzy zestraży, którzy rozpoznali ludzi konetabla. Po drugiej stronie rzeki konieruszyły galopem. Katarzyna i jej eskorta zniknęli w tumanie kurzu.

Część trzecia

Droga świętego Jakuba

Rozdział czternasty

Ludzie z Montsalvy

Było już dobrze po dziesiątej wieczór i dawno zapadł zmrok, kiedyKatarzyna i Tristan Eremita wraz z eskortą zaczęli zbliżać się doMontsalvy, kresu wyczerpującej podróży. Słońce osuszyło drogi z błota,zamieniając je w kurz. Na szczęście dobra pogoda pozwalała na spanie podgołym niebem i długą jazdę. Wzięli dużo żywności na drogę, więc wzajazdach zatrzymywali się rzadko. W większości zresztą nie można byłonic dostać.

W miarę jak się zbliżali do celu, niecierpliwość Katarzyny zdawałasię rosnąć, a dobry humor całkiem ją opuścił. Niewiele mówiła igodzinami jechała z oczami utkwionymi gdzieś przed siebie, jakby gnał jągorączkowy pośpiech. Tristan obserwował ją z boku, nie ośmieliwszy sięzadawać pytań. Pędziła najszybciej, jak to było możliwe, wzdychając zezłością, kiedy trzeba było się zatrzymać. Ale konie potrzebowaływypoczynku.

Kiedy jednak przejechali przez Aurillac, Katarzyna kazała zwolnić,jakby obawiając się zbliżyć do tych gór, wśród których nadal biło serceArnolda. A kiedy oczom ich ukazały się, niczym ciemna korona, mury iwieże Montsalvy, zatrzymała konia i stała przez chwilę nieruchomo, ześciśniętym sercem, spoglądając na pejzaż, z którym nie miała czasu sięoswoić.

Zaniepokojony Tristan podjechał do niej.

- Co się z tobą dzieje, pani Katarzyno?

- Nie wiem... przyjacielu Tristanie, nagle poczułam strach!

- Strach przed czym?

- Nie wiem - powtórzyła. - Jakby jakieś... przeczucie.

Nigdy jeszcze nie czuła czegoś podobnego: dławiącego lęku przedtym, co czekało ją za tymi niemymi murami. Próbowała sobiewytłumaczyć, że nic się nie dzieje. Przecież tam był Michał, Sara, Walter.

Jednak nawet obraz synka nie odsunął tego uczucia. Zwróciła wzrok wstronę Tristana.

- Jedźmy - powiedziała w końcu. - Ludzie są zmęczeni.

- Ty również, pani - rzekł Flamandczyk. - W drogę!

O tej porze bramy były już zamknięte, więc Tristan wyciągnął zzapasa róg i zatrąbił trzy razy. Po chwili zza blanki wychylił się człowiek zlatarnią.

- Kto tam?

- Otwieraj - krzyknął Tristan. - Szlachetna pani Katarzyna deMontsalvy wraca do dworu. Otwieraj!

Strażnik wydał nieartykułowany dźwięk. Światło znikło, a w chwilępóźniej ciężka brama otworzyła się ze zgrzytem. Człowiek pojawił sięponownie i podszedł do koni, podnosząc latarnię.

- To rzeczywiście nasza pani - powiedział uradowany. - Niech Bógcię błogosławi, bo przybywasz w porę. Posłałem po zarządcę, abyprzywitał cię godnie.

Rzeczywiście, jedyną, wąską, uliczką grodu biegła kołysząca siępostać. Uradowana Katarzyna poznała starego Saturnina. Biegł tak szybko,jak pozwalały mu stare nogi i wykrzykiwał:- Pani Katarzyna! Powróciła pani Katarzyna! Powróciła nasza pani.

Dzięki ci Wszechmogący!

Był bardzo zdyszany. Wzruszona i lekko rozbawiona Katarzynachciała zeskoczyć z konia, aby go powitać, lecz on rzucił się w jej stronę.

- Zostań w siodle, pani. Stary Saturnin chce cię poprowadzić doopactwa, jak niegdyś prowadził cię do swego folwarku.

- Jestem taka szczęśliwa, że cię widzę, Saturninie, i że jestem wMontsalvy.

- Zobacz, szlachetna pani, jak wszyscy cieszą się z twego powrotu.

Rzeczywiście, jakby za sprawą czarów, wszędzie otwierały się okna idrzwi, a z nich wychylały się postacie dzierżące w rękach łuczywa. Wjednej chwili uliczka rozświetliła się, a zgodny chór radosnych głosów jąłwykrzykiwać:- Wróciła nasza pani!

- Zazdroszczę ci - szepnął Tristan. - Takie powitanie musi cię bardzoradować.

- To prawda. Nie spodziewałam się tego, przyjacielu Tristanie.

Jestem taka szczęśliwa... Taka szczęśliwa!

Miała w oczach łzy. Sztywny z dumy Saturnin ujął konia za uzdę iprowadził powoli ulicą. Katarzyna przejechała wzdłuż dwóch szpalerówludzi; płonące łuczywa rozświetlały ich radosne twarze. Widać byłojedynie błyszczące oczy i otwarte usta, z których wydobywały się okrzykiradości.

- Czegóż się więc obawiasz, pani? - szepnął Tristan. - Wszyscy ciętutaj uwielbiają.

- Chyba tak. Nadal nie wiem, czego się bałam. To jest cudowne! Tojest...

Słowa zamarły na jej ustach. Zbliżyli się do otwartej bramy opactwa.

Katarzyna zobaczyła na progu olbrzymią postać Waltera. Spodziewała się,że też podbiegnie do niej, jak to zrobił Saturnin. Ale olbrzym ani drgnął.

Co więcej, skrzyżował ramiona, jakby broniąc przejścia. Jego twarz byłajak z granitu. Nie malował się na niej ani cień uśmiechu. Katarzynazadrżała, gdy jej spojrzenie skrzyżowało się z lodowatym spojrzeniem jegooczu.

Zsiadła z konia przy pomocy Saturnina i podeszła do Normandczyka.

Patrzył na nią, nie czyniąc najmniejszego ruchu, nie robiąc w jej stronęnajmniejszego kroku. Próbowała się uśmiechnąć.

- Walterze! - krzyknęła. - Cieszę się, że cię widzę! Ale żadne słowopowitania nie wydobyło się z zaciśniętych ust. Zapytał sucho:- Czy przybywasz pani sama?

- Jak to? - spytała ze zdziwieniem.

- Pytam, czy jesteś, pani, sama? - powtórzył niewzruszenieNormandczyk. - Nie ma z tobą tego bawidamka, którego zamierzaszpoślubić? Z pewnością pozostał w tyle, abyś mogła wjechać do grodu.

Katarzyna poczerwieniała gwałtownie, trochę z upokorzenia, atrochę ze złości. Bezczelność Waltera nieco ją zmieszała. Ośmielał sięatakować ją gwałtownie przed wszystkimi. Nie chciała stracić twarzy,musiała więc działać. Podeszła zdecydowanym krokiem w stronę bramy.

- Z drogi! - powiedziała chłodno. - Kto ci pozwolił zadawać mipytania?

Walter ani drgnął. Jego olbrzymia sylwetka nadal zagradzałaprzejście. Tristan zmarszczył brwi, podniósł rękę do miecza. AleKatarzyna powstrzymała go szybkim gestem.

- Zostaw, przyjacielu Tristanie. To moja sprawa. No, no - rozkazałatwardo - daj mi przejść! Czy to tak wita się panią powracającą do domu?

- To nie jest twój dom, to dom opata. A ty, Katarzyno, czy jesteśjeszcze tego godna, aby być tutaj panią?

- Cóż za zarozumiałość! - wykrzyknęła wyprowadzona z równowagi.

- Czy to przed tobą mam się tłumaczyć? Chcę zobaczyć moją teściową.

Walter odsunął się z niechęcią. Katarzyna przeszła sztywno obokniego i weszła na dziedziniec opactwa. Wtedy on rzucił chłodno:- Śpiesz się, pani! Ona już długo nie pożyje.

Katarzyna zatrzymała się gwałtownie. Przez chwilę stałanieruchomo, a następnie odwróciła w stronę Normandczyka wystraszonespojrzenie.

- Jak to? - wyjąkała. - Co powiedziałeś?

- Że umiera. Ale chyba nie przeszkadza ci to specjalnie. Znikniejeszcze jedna kłopotliwa więź.

- Nie wiem, kim jesteś, przyjacielu - rzucił z wściekłością Tristan ale twoje zachowanie jest dość szczególne. Czemu zachowujesz się takniegrzecznie wobec swojej pani?

- A ty kim jesteś, panie? - zapytał pogardliwie Walter.

- Tristan Eremita, koniuszy Jego Wysokości konetabla, zobowiązanyprzez króla do przywiezienia księżnej de Montsalvy do domu i doprzypilnowania, aby nie spotkało jej nic złego. Czy jesteś zadowolony?

Walter potwierdził ruchem głowy. Wyrwał pochodnię płonącą podsklepieniem i poprowadził podróżnych w stronę domu gościnnegoopactwa. Po ruchu, jaki panował w wiosce, cisza w klasztorze byłazaskakująca. Mnisi spali już w celach, opata nie było widać. Paliło siętylko kilka świeczek. Na progu nie było nikogo i Katarzyna schwyciłaWaltera za ramię.

- Co z Sarą? Czy ona tutaj jest? Popatrzył na nią zdumiony.

- Dlaczego miałaby tutaj być? Nigdy cię nie opuszczała...

- A jednak mnie opuściła - powiedziała Katarzyna ponuro. Zamierzała wrócić do Montsalvy. Nie wiem nic ponad to, że nie spotkałamjej na drodze.

Walter nie odpowiedział od razu. Jego szare oczy spojrzały na niąpytająco. Wzruszył ramionami i wyszeptał z gorzką ironią:- Więc ona również, pani Katarzyno! Jak mogłaś uczynić tyle zła?

Zrozpaczona, prawie wykrzyknęła:- Jakiego zła? Cóż takiego uczyniłam, aby zasłużyć na wasząniechęć? O co mnie oskarżacie?

- O to, że przysłałaś tutaj tego człowieka! - powiedział twardoWalter. - Mogłaś zostać jego, jeśli miałaś taką ochotę, ale nie musiałaśprzysyłać go tutaj, aby paradował i głosił wszem i wobec wielką miłość dociebie! Jak sądzisz, dlaczego umiera pani de Montsalvy... ta prawdziwa? Zpowodu zwierzeń twojego kochanka, pani!

- Nie jest moim kochankiem! - zaprotestowała gwałtownieKatarzyna.

- Twojego przyszłego małżonka, pani, jeśli tak brzmi lepiej.

Katarzyna chwyciła oburącz ciężką rękę Normandczyka. Odczulaolbrzymią chęć, aby się usprawiedliwić. Nie mogła już dłużej znosićciężaru tych oskarżeń.

- Posłuchaj mnie, Walterze. Czy uwierzysz mi, jeśli ci obiecam, żenie zostanie moim mężem, a może nawet nigdy więcej go nie zobaczę?

Olbrzym nie odpowiedział od razu, wydawał się szukać odpowiedziw oczach Katarzyny. Ale powoli jego twarz zaczęła łagodnieć.

Spontanicznie ujął dłonie młodej kobiety.

- Tak - powiedział ciepło - uwierzę ci, pani. I jakże będę szczęśliwy!

Chodź teraz szybko powiedzieć jej, że nigdy nie myślałaś, aby zastąpićkimś innym pana Arnolda. Bardzo z tego powodu cierpiała!

Tristan Eremita spoglądał na nich z szeroko otwartymi oczami.

Najwyraźniej nic z tego nie rozumiał. Nie mógł zrozumieć, dlaczego takawielka pani usprawiedliwia się przed takim grubianinem. Spostrzegła to,uśmiechnęła się i rzekła krótko:- Nie możesz tego zrozumieć, przyjacielu Tristanie. Wszystko ciwytłumaczę.

Skłonił się, nie odpowiadając i odgadując, że jest zbyteczny.

Poprosił, aby zaprowadzono go tam, gdzie on i jego ludzie będą mogliodpocząć. Walter wskazał na grubego, zaspanego i ziewającego mnicha.

- To jest brat Euzebiusz, odźwierny, który zajmie się wami.

Zaprowadzi konie do stajni, ludzie położą się na słomie w stodole, a ty,panie, dostaniesz komnatę.

Tristan skłonił się ponownie przed Katarzyną, a następnie wraz zeswoimi ludźmi oddalił się za bratem Euzebiuszem.

Młoda kobieta przekroczyła ze wzruszeniem próg domu gościnnego,który opuściła wiele miesięcy temu wraz z Arnoldem i KadetemBernardem, aby udać się do Carlat. Z całych sił starała się przepędzićsmutne wspomnienia. Potrzebowała dużo odwagi, aby wyjść naprzeciwtemu, co ją tutaj czekało.

W wąskim, niskim przedsionku spojrzała na Waltera.

- A mój syn?

- O tej porze śpi.

- Chcę go zobaczyć. Już tak dawno...

Walter uśmiechnął się zdawkowo i ujął Katarzynę za rękę.

- Chodź, pani, to doda ci odwagi.

Zaprowadził ją do małej, ciemnej izby, z której przechodziło się doinnego, słabo oświetlonego pomieszczenia, w którym Katarzyna dostrzegłastarą Donatę, żonę Saturnina, śpiącą na ławie. Światło świecy ukazywałozmęczoną twarz kobiety.

- Już od trzech nocy czuwa przy naszej pani. Zwykle śpi przypaniczu.

To mówiąc, wziął z kufra świecę i zapalił ją od łuczywa płonącegonad drzwiami. Potem stanął przy łóżku małego Michała, unosząc drżącypłomień nad głową dziecka. Zachwycona Katarzyna osunęła się na kolana,składając ręce jak przed tabernakulum.

- Mój Boże - wyjąkała. - Jaki on śliczny! A jaki podobny do ojca dodała drżącym głosem.

Była to prawda. Pod gęstą czupryną złocistych loków rysował się jużwyraźny profil Arnolda. Okrągłe, różowe policzki, na które długie rzęsyrzucały łagodny cień, miały dziecięcą słodycz, ale mały nos wyrażał jużdumę, a zamknięte usta zdecydowanie.

Serce Katarzyny topniało z czułości, lecz nie ośmieliła się pochylićnad chłopcem. Wyglądał jak mały śpiący aniołek i obawiała się, żenajmniejszy ruch może go obudzić.

Spostrzegł to Walter, który również przyglądał się dziecku z dumą.

- Możesz go, pani, pocałować - powiedział z uśmiechem. - Kiedy śpi,mogą bić pioruny, a on ani nie drgnie.

Pochyliła się więc z uwielbieniem i dotknęła wargami lekkowilgotnego czoła. Michał się nie obudził, ale na jego twarzyczce pojawiłsię uśmiech.

- Mój malutki - szepnęła przepełniona miłością. - Mój malutki!

Chętnie zostałaby tu przez całą noc, klęcząc przy łóżku syna ipatrząc, jak śpi, lecz w sąsiednim pomieszczeniu dał się słyszeć kaszel.

Przebudzona Donata rzuciła się w głąb izby.

- Pani Izabela musiała się obudzić - szepnął Walter.

- Idę do niej - powiedziała Katarzyna.

Teraz doszedł do niej świszczący oddech przerywany suchymkaszlem.

Wbiegła żwawo do pomieszczenia nieco większego od klasztornejceli. Na znajdującej się w rogu wąskiej pryczy leżała wychudzona Izabelade Montsalvy. Pochylona nad Izabelą Donata starała się napoić ją ziółkamizdjętymi z małego olejowego podgrzewacza. Chora jednak dusiła się i niebyła w stanie przełknąć ani kropli. Katarzyna ze ściśniętym sercempochyliła się nad poczerwieniałą od gorączki twarzą. Jak ona siępostarzała, jak schudła od wyjazdu Katarzyny, jaka wydawała się słaba!

Na obliczu, z którego odpłynęła cała krew, widać było jedynie szukającepowietrza wysuszone wargi i zbyt wielkie oczy.

Zniechęcona Donata odwróciła się, aby odstawić leczniczą miksturę,i znalazła się twarzą w twarz z Katarzyną. W jej zmęczonych oczachbłysnęły jednocześnie łzy i radość.

- Pani Katarzyna - wyszeptała. - Dzięki Bogu! Przybywasz na czas.

Katarzyna położyła szybko palec na ustach, aby uciszyć starąkobietę, lecz ta potrząsnęła smutno głową.

- Och! Możemy rozmawiać. Ona nas nie słyszy. Ma taką gorączkę,że tylko majaczy.

Rzeczywiście, z bladych ust chorej wyrwało się kilka słów, wśródktórych wstrząśnięta Katarzyna usłyszała imiona swoje i Arnolda. Atakkaszlu wstrząsający gwałtownie starym ciałem uspokajał się po trochu.

Stopniowo twarz Izabeli stawała się bledsza, lecz oddech był nadal głośnyi chrapliwy. W oczach chorej było błaganie. Izabela zdawała się straszliwiecierpieć w tej gorączce, a Katarzyna czuła, że to ona jest przyczyną tegoudręczenia.

Powoli ujęła gorącą dłoń zaciskającą się na szorstkim prześcieradle izłożyła na niej pocałunek, a następnie przyłożyła ją do policzka, jak częstoczyniła to dawniej.

- Matko - powiedziała łagodnie. - Matko, posłuchaj mnie. Spójrz namnie. Jestem tutaj. . obok ciebie. To ja, twoja córka... Katarzyna.

Wydawało się, że w pełnym bólu i niepewnym spojrzeniu starejkobiety pojawiło się ożywienie. Usta zamknęły się, następnie otworzyły.

Wydobył się z nich dźwięk:- Ka... tarzyna.

- Tak - powiedziała młoda kobieta. - To ja... Jestem tutaj.

Oczy chorej zaczęły krążyć, a jej wzrok spoczął na pochylającej sięnad wychudłymi dłońmi młodej kobiecie.

- To na nic, pani Katarzyno - szepnęła ze smutkiem Donata. - Jestnieprzytomna.

- Ależ nie. Dochodzi do przytomności. Matko! Popatrz na mnie.

Poznajesz mnie?...

Całą siłą woli usiłowała przywołać rozdygotaną pamięć chorej. Takbardzo pragnęła przekazać swoją siłę temu wycieńczonemu ciału. Jeszczeraz szepnęła błagalnie:- Popatrz na mnie. To ja, Katarzyna, twoja córka, żona Arnolda.

Na dźwięk tego imienia lekkie drżenie przebiegło przez wysuszoneciało Izabeli. Spojrzenie, tym razem przytomne, spoczęło na zatrwożonejtwarzy młodej kobiety.

- Katarzyna - szepnęła. - Powróciłaś?

- Tak, matko... powróciłam. Już nigdy cię nie opuszczę.. nigdywięcej.

Ciemne oczy chorej popatrzyły na nią z trwogą zabarwionąniepewnością.

- Zostaniesz? A ten młodzieniec... Breze?

- On wziął swoje marzenia za rzeczywistość. Nigdy więcej go niezobaczę. Jestem Katarzyną de Montsalvy i chcę nią pozostać, matko.

Jestem żoną Arnolda! I pozostanę nią na zawsze.

Wyraz szczęścia i ulgi rozjaśnił rysy chorej. Jej ręka, wczepiona wrękę Katarzyny, stała się miękka i wiotka.

- Bogu niech będą dzięki - westchnęła. - Tedy umrę spokojna.

Zamknęła na chwilę oczy, potem otworzyła je ponownie i popatrzyłaz czułością na Katarzynę. Zrobiła znak, aby ta pochyliła się nad nią, iszepnęła tajemniczo:- Wiesz, widziałam go.

- Kogo, matko?

- Mojego syna. Przyszedł do mnie... Nadal jest taki piękny. Takipiękny!

Gwałtowny atak kaszlu przerwał jej słowa. Twarz zrobiła siępurpurowa. Wzrok stał się zamglony. Donata podeszła z filiżanką.

- Medyk mówi, żeby dawać jej do picia wywar z kwiatów maku,malwy i suszonych fiołków, gdy kaszle, ale to nie takie łatwe.

Z pomocą Katarzyny udało się, mimo trudności, wlać chorej dogardła kilka kropli płynu. Kaszel zelżał. Napięte ciało odprężyło siępowoli, ale oczy pozostały zamknięte.

- Może teraz zaśnie - szepnęła Donata. - Idź odpocząć, paniKatarzyno. Tak długa podróż zmęczyła cię. Będę przy niej czuwała dosamego rana.

- Ty też jesteś wyczerpana, Donato.

- Och! Jestem silna jak koń - odpowiedziała z uśmiechem starawieśniaczka. - Twoja tutaj obecność, pani, dodaje mi sił.

Katarzyna wskazała ruchem głowy na chorą, która zdawała sięzasypiać. - Od dawna to trwa?

- Od ponad tygodnia, szlachetna pani. Starsza pani udała się zFortunatem tam.. do Calves. W powrotnej drodze złapała ich ulewa, a onanie chciała się nigdzie schronić, aby przeczekać. Powróciła przemoczona,przemarznięta, szczękająca zębami. W nocy dostała silnej gorączki. Od tego czasu niedomaga.

Katarzyna wysłuchała opowiadania Donatki, nie przerywając jej anisłowem. Przepełniały ją wyrzuty sumienia. Tak dobrze rozumiała reakcjęIzabeli. Matczyne serce chciało wynagrodzić Arnoldowi zło, jakiewyrządziła Katarzyna, nawet jeśli o nim nie wiedział. Bo jakby miał siędowiedzieć w tym grobowcu, jakim jest przytułek dla trędowatych? Odgłosy ze świata nie dochodziły do miejsca przebywania tych nieszczęsnychistot pogrzebanych za życia, które tolerowano jedynie pod warunkiem, żebędą trzymały się na uboczu i że można będzie o nich zapomnieć.

Katarzyna zapytała odruchowo:- No właśnie, a gdzie jest Fortunat?

Walter - przyglądający się śpiącemu Michałowi - odpowiedział:- Dzisiaj jest piątek, pani Katarzyno. Fortunat udał się wczoraj doCalves, jak robi co tydzień. Nie opuścił ani jednego razu i zawsze idzie napiechotę na znak pokory.

- Macie więc tak dużo jedzenia, że możecie je tam posyłać?

- Nie. Czasami Fortunat zabiera tylko mały bochenek chleba lub ser,czasami zupełnie nic. Siada wtedy na kopcu, z którego widać przytułektrędowatych, i patrzy tak godzinami... To dziwny chłopak, ale przyznaję,pani Katarzyno, że nigdy nie spotkałem się z podobną wiernością.

Zmieszana Katarzyna odwróciła się, aby ukryć poczerwieniałą zewstydu twarz. To pewne, mały, gaskoński stajenny dawał jej niezłą lekcję.

Nic nie mogło usunąć z jego pamięci pana. Kiedy Katarzyna porównałaswoje zachowanie z zachowaniem Fortunata, musiała przyznać, że Gaskończyk jest górą.

- Ja też nie - szepnęła. - Któż by pomyślał, że ten chłopak tak sięprzywiąże do Arnolda. A kiedy wróci. . stamtąd?

- Jutro w ciągu dnia.

* * *

Jednak następnego dnia Fortunat nie powrócił. Katarzynaprzypomniała sobie o nim wieczorem, kiedy zebrali się we wspólnej sali nawieczerzę. Cały dzień przesiedziała przy Izabeli, która czuła się trochęlepiej. Poza tym przeprowadziła długą rozmowę z przeorem opactwa. Byłjuż najwyższy czas, aby zabrać się do odbudowy zamku. Teraz miała na tośrodki. Królewski skarbnik wypłacił jej okrągłą sumkę w złotych dukatach.

Bernard de Calmont, młody opat z Montsalvy, był człowiekiemenergicznym i inteligentnym. Katarzyna ofiarowała mu wspaniały rubin wpodzięce za opiekę nad bliskimi i zaczęła snuć projekty odbudowy zamku.

Jeden z mnichów opactwa, brat Sebastian, został zobowiązany dosporządzenia planów, jeszcze inny do znalezienia kamieniołomu, skądmożna by wydobywać budulec. Jak we wszystkich wielkich opactwach,również i w Montsalvy znajdowali się mnisi parający się różnymizawodami.

- W każdym razie - powiedział jej opat - możecie mieszkać tutaj takdługo, jak chcecie. Dom gościnny znajduje się na uboczu zabudowańopactwa, tak więc obecność młodej kobiety, nawet dość długa, nie będzienieodpowiednia.

Załatwiwszy tę sprawę, Katarzyna zajęła się Tristanem i jego ludźmi,którzy następnego ranka mieli odjechać do Parthenay. Żołnierze zostaliszczodrze wynagrodzeni. Co do Tristana, Katarzyna podarowała mu ciężkizłoty łańcuch z turkusami, który niegdyś należał do Garina de Brazeya.

- Będziesz go miał na pamiątkę od nas - powiedziała, zakładając mułańcuch na szyję. - Noś go często i wspominaj Katarzynę.

Tristan uśmiechnął się i szepnął głosem zapewne bardziejwzruszonym, niżby tego pragnął:- Sądzisz, pani, że potrzebuję tego królewskiego klejnotu, aby o tobiepamiętać? Choćbym żył i dwieście lat, nigdy bym o tobie nie zapomniał.

Ale z radością będę nosił ten łańcuch przy większych okazjach, a także zdumą, gdyż pochodzi od ciebie.

Wspólnie zjedzona wieczerza była ostatnią przed rozstaniem.

Katarzyna odczuwała prawdziwy smutek z powodu rozłąki z tymmałomównym, lecz oddanym i odważnym towarzyszem podróży. Chciaławięc, aby - mimo choroby teściowej - wieczerza nie była zwyczajna. Przypomocy Donaty i dzięki dobrej woli kucharki opactwa przygotowałaposiłek, który może nie był zbytkowny, ale wyśmienity.

Ubrana w jedną z nielicznych szykownych sukien, jakie jej jeszczepozostały, zasiadła do wieczerzy, a Walter podawał do stołu, wykazującwięcej dobrej woli niż umiejętności. Dwójka przyjaciół zjadła z dużymapetytem kapuśniak i pieczone kapłony.

Kiedy wstali od stołu, Katarzyna widząc, że nastała już noc,zaniepokoiła się nieobecnością Fortunata. Przez cały dzień czekała na jegopowrót z bezsensowną nadzieją, że przyniesie jakieś nowe wieści, jakbymożna się było spodziewać odmiany w przypadku chorego na trąd... Kiedydowiedziała się, że jeszcze nie powrócił, do rozczarowania dołączyłniepokój. Stwierdziła, że i Walter wygląda na zatroskanego.

- Musiał się gdzieś zatrzymać po drodze - powiedziała, gdy wrócił odbrata odźwiernego. - Powróci jutro.

Normandczyk pokręcił głową.

- Fortunat? On zawsze przybywa z dokładnością zegara. Wychodzi otej samej porze i powraca o tej samej porze, tuż przed wieczerzą. To niejest normalne, że go jeszcze nie ma.

Jego spojrzenie skrzyżowało się ze spojrzeniem Katarzyny. Cośmusiało się Fortunatowi przytrafić, ale co? Możliwe, że spotkała go jakaśzła przygoda, chociaż region był dość spokojny, od kiedy Armaniacywzmocnili garnizon w Carlat, a energiczny opat Bernard de Calmontzarządzał opactwem. Poza tym Anglicy opuszczali kolejne forteceOwernii.

- Poczekajmy - powiedziała Katarzyna. - Jutro o świcie wyruszę muna spotkanie.

Katarzyna miała ochotę rzec: „Pójdę z tobą", ale powstrzymała się.

Nie mogła pozostawić chorej Izabeli, która w chwilach powrotu doświadomości wzywała ją do siebie i była tak szczęśliwa z obecnościKatarzyny, że ta nie chciała jej tego pozbawiać. Westchnęła więc tylko:- Dobrze. Zrobisz, jak zechcesz.

Przed snem zrobiła obchód domu, starając się jak najlepiej spełniaćobowiązki gospodyni. Ponieważ opat oddał jej do dyspozycji domgościnny, chciała, aby wszystko szło jak najlepiej. Zajrzała nawet do stajni,gdzie umieszczono konie eskorty, ale raczej z sentymentu niż poczuciaobowiązku. Zaskoczona, zobaczyła tam Morganę, białą klacz, którą Szkot,Hugo Kennedy, wierny danej obietnicy, przyprowadził z Carlat. Morganabyła dla niej jak przyjaciółka. Rozumiały się bardzo dobrze i przywitałyradośnie.

- Tak więc będziemy się razem starzeć - powiedziała Katarzyna zodrobiną melancholii w głosie, głaszcząc białą sierść klaczy. - Zostanieszpoczciwą, starą szkapą swojej cnotliwej pani.

Wielkie, inteligentne oczy Morgany spoglądały na Katarzynędiabolicznie, a towarzyszące temu rżenie dawało jasno do zrozumienia, żemała klacz wcale w to nie wierzy... Było to tak zaskakujące, że Katarzynawybuchnęła śmiechem. Dała Morganie kawałek cukru, a następnieklepnęła ją łagodnie po zadzie.

- Jak widzę, marzą ci się przygody, moja śliczna, lecz musisz o nichzapomnieć.

Po opuszczeniu stajni Katarzyna chciała pobyć przez chwilę nadziedzińcu, gdyż noc była wyjątkowo piękna, ale nadeszła Donata,mówiąc, że przygotowała jej łóżko w izbie sąsiadującej z izbą Izabeli.

- Chciałabym spać przy niej - zaprotestowała Katarzyna. - Czuwałaśjuż wystarczająco długo. Musisz się wyspać.

- Ja mogę spać nawet na ławie - rzekła wieśniaczka z dobrotliwymuśmiechem. - Myślę, że tej nocy będzie dobrze spała. Brat pigularz dał midla niej napar z maku. . Ty, pani, powinnaś również napić się odrobinę.

Jesteś taka zdenerwowana.

- Sądzę, że będę dobrze spała i bez tego.

Poszła ucałować Michała, który odmawiał modlitwę pod okiemWaltera. Przyjaźń łącząca dziecko i potężnego Normandczyka byłajednocześnie zabawna i zaskakująca. Obydwaj rozumieli się bardzodobrze. Chociaż Walter odnosił się do małego panicza z szacunkiem, tojednak nie pozwalał mu na wszystkie fanaberie, zaś chłopczyk uwielbiałWaltera i podziwiał jego siłę.

Michał powitał matkę, jakby nigdy się nie rozstawali. Podbiegł namałych, jeszcze niepewnych nóżkach i rzucił się jej w ramiona, rączkamiobjął za szyję i przytulił jasną główkę do głowy Katarzyny, a następniewestchnął ze szczęścia.

- Mamusia. .

Katarzyna rozpłakała się.

Tego wieczoru sama zaniosła go do łóżeczka, pocałowała izostawiła, aby mógł wysłuchać opowieści Waltera. CodziennieNormandczyk opowiadał małemu przyjacielowi jakąś historię lub jejfragment, jeśli była zbyt długa. Zawsze były to stare legendy z Północy,pełne duchów, fantastycznych bogów i walecznych dziewic. Malec słuchałz uwagą i w końcu zasypiał.

Katarzyna wycofała się na palcach, w momencie gdy Walter mówił:„A wtedy syn Eryka Czerwonego wsiadł z towarzyszami na statek i odpłynął w siną dal...". W głosie Waltera było coś usypiającego. Chłopczyk był za mały, abyrozumieć te zbyt poważne na jego wiek opowieści, ale mimo wszystkoprzysłuchiwał się im z uwagą, oczarowany melodią nieznanych słów ibrzmieniem głosu mężczyzny. Leżąca w wąskim łożu Katarzynaprzysłuchiwała się im również. Poddawała się kojącemu działaniu słów.

Jej ostatnia myśl dotyczyła Sary. Jechali tak szybko, że musieli ją gdzieśminąć po drodze, nie zdając sobie z tego sprawy. Ale z pewnością jużwkrótce tu przybędzie. Nawet nie pomyślała, że Sarze mogłoby się cośprzytrafić. Była niezniszczalna, znała sekrety przyrody i przyroda była jejprzyjazna. Już wkrótce przybędzie. Tak, już wkrótce...

Syn Eryka Czerwonego przemierzał już od jakiegoś czasu zielonewody bezkresnego oceanu, a Katarzyna zapadła w głęboki sen.

Gdzieś w środku nocy miała dziwną wizję. Nie wiedziała, czy śpi,czy też jest na wpół obudzona. Wydawało się jej, że otwiera oczy ispogląda na izbę. Wszędzie panowała cisza, a w komnacie Izabeli paliła sięjeszcze lampa. Ze swego łoża Katarzyna widziała śpiącą na wyłożonejpoduchami ławie Donatę... Nagle jakaś postać stanęła przy łożu chorej...

był to ubrany na czarno mężczyzna w masce. Strach ścisnął Katarzyniegardło. Chciała krzyknąć, lecz żaden dźwięk nie wydobył się z gardła.

Chciała się poruszyć, ale ciało stało się ciężkie i bezwolne, jakbyprzywiązane do łoża. Zobaczyła, że mężczyzna pochyla się nad prycząIzabeli, robi jakiś ruch, a następnie wyprostowuje się. Była przekonana, żenieznajomy chce zabić chorą, więc otworzyła usta, z których nie wydobyłsię żaden dźwięk...

Następnie mężczyzna cofnął się i odwrócił, maskę trzymając w ręce.

Strach Katarzyny zmienił się nagle w olbrzymią radość. Rozpoznaładumny profil, ciemne oczy i stanowcze usta swego małżonka. Arnold!

Bezkresna fala szczęścia, możliwa tylko w marzeniach, ogarnęła Katarzynę. Był tutaj, powrócił... Bez wątpienia Bóg uczynił ten cud, bo jego twarzbyła wyraźna i piękna. Nie było na niej najmniejszego śladu straszliwejchoroby. Ale czemu był taki blady i smutny?

Ogarnięta miłością, która osłabła na chwilę, a teraz powracałajeszcze silniejsza, chciała go zawołać, wyciągnąć ramiona... ale była bezsił. Spowijająca ją mgła prawie dusiła.. Zobaczyła, jak Arnold znika wniej bezlitośnie, kierując się w stronę izby Michała. Poczuła się opuszczona i smutna. Zniknął, pomyślała zrozpaczona Katarzyna, nie zobaczę gojuż nigdy... nigdy więcej!

* * *

Obudziła się o świcie. Usłyszała, jak Tristan wzywa Bretończykówna koń. Zbliżała się godzina ich odjazdu i Katarzyna wstała, aby siępożegnać. Dokonała tego z wielkim wysiłkiem, czuła się bowiemzmęczona, głowę miała ciężką, a nogi wiotkie. Ale przez okno wdarł siępromień słońca, jeszcze nieśmiały o tej wczesnej porze. W sąsiedniej izbieusłyszała gaworzenie Michała. Szybko przemyła twarz i nałożyła suknię.

Nie mogła zapomnieć o swoim śnie. Im dłużej o nim myślała, tymbardziej chciało jej się płakać, gdyż pamiętała przerażające historie oludziach, którzy w godzinie śmierci pojawiali się tym, którzy ich kochali,aby ich o tym zawiadomić. Sen z ubiegłej nocy był tak prawdziwy, żemógł stanowić tragiczne ostrzeżenie! Może Arnold.. nie, nie mogła nawetwypowiedzieć tego słowa. Ale ta przedłużająca się nieobecność Fortunata?

Może otrzymał tam złą wiadomość? Może choroba poczyniłastraszne postępy?

Chyba oszaleję - pomyślała Katarzyna. - Walter musi tam pojechać...

Albo raczej pojadę razem z nim. Donata zajmie się dzisiaj teściową, a dlaMorgany pięć mil w jedną stronę i pięć mil z powrotem to żaden problem.

Powrócimy na wieczór.

Poszła ucałować syna. Przechodząc, stwierdziła, że Izabela jeszcześpi, i wyszła na dziedziniec. Bretończycy byli już na koniach, a u wrótstajni Tristan rozmawiał z Walterem. Widząc Katarzynę, podeszli do niej.

Mimo smutku, który ściskał jej serce, starała się uśmiechnąć do wyjeżdżającego.

- Szczęśliwej drogi, przyjacielu Tristanie. Podziękuj konetablowi, żepozwolił ci towarzyszyć mi w podróży.

- Z pewnością będzie chciał wiedzieć, kiedy dostąpimy zaszczytuujrzenia cię ponownie, pani Katarzyno.

- Obawiam się, że nieprędko, chyba że przyjedziecie tutaj. Mam wOwernii tyle do zrobienia. Wszystko musi być tu jak dawniej.

- Owernia nie jest daleko. Wiem, że król zamierza do niej przybyć, ikiedy w końcu pojedna się z Richemontem, może wszyscy będziemyzjednoczeni.

- Niech cię Bóg wspomaga. Do zobaczenia, przyjacielu. Ucałowałdłoń, którą mu podała, i wskoczył na siodło.

Wrota opactwa otworzyły się szeroko, ukazując wioskę, gdzie jużkrzątały się gospodynie. Tristan stanął na czele oddziału, a kiedyprzejeżdżał przez święty próg, odwrócił się, zdjął czarny, filcowy kapeluszi pomachał nim.

- Do zobaczenia, pani Katarzyno.

- Do zobaczenia, przyjacielu Tristanie!

Kilka chwil później zamknęły się ciężkie wrota, a dziedziniecopustoszał. Katarzyna podeszła do stojącego przy stajni Waltera.

- Miałam tej nocy dziwny sen, Walterze... Ogarnęły mnie smutnemyśli. Postanowiłam więc udać się z tobą na spotkanie Fortunata. Nawetjeśli będziemy musieli pojechać aż do Calves, wrócimy na wieczór. Weźjakiegoś konia i osiodłaj mi Morganę.

- Chciałbym bardzo - odpowiedział spokojnie Normandczyk - ale,niestety, nie jest to możliwe.

- Dlaczego?

- Bo Morgany nie ma.

- Jak to?

- Mówię prawdę: Morgana zniknęła. Zobacz, pani, sama. .

Zaskoczona Katarzyna poszła za Walterem do stajni. Stało tam kilkakoni, ale nie było wśród nich białej klaczy. Katarzyna popatrzyła naWaltera ze zdziwieniem.

- Gdzie ona jest?

- Skąd mam wiedzieć. Nikt nic nie widział ani nie słyszał. Brak jestjeszcze jednego z koni ofiarowanych nam przez opata, Rolanda.

- To nieprawdopodobne! Jak te dwa konie mogły stąd uciec? Nikttego nie widział?

- Może dlatego, że ten, kto je zabrał, wszedł niedostrzeżony. Musiałdobrze znać opactwo.

- No więc - powiedziała Katarzyna, osuwając się na wiązkę słomy jaki z tego wniosek?

Walter nie odpowiedział od razu. Zastanawiał się. Po chwili spojrzałna Katarzynę niepewnie.

- Roland to koń, którego często dosiadał Fortunat, gdy jechał doAurillac lub gdzie indziej...

- A kiedy udawał się do Calves?

- Nie. Tam chodził tylko na piechotę. . z powodu pana Arnolda.

Teraz zamilkła Katarzyna. Wyciągnęła źdźbło słomy i żuła jeodruchowo. Różne myśli przychodziły jej do głowy. W końcu podniosłagłowę.

- Zastanawiam się, czy to naprawdę był sen... czy to nie jakieśprzeczucie.

- Co chcesz, pani, przez to powiedzieć?

- Nic, potem ci wytłumaczę. Osiodłaj dwa konie i uprzedźwszystkich, że wyjeżdżamy na cały dzień. Włożę męski strój.

- Dokąd jedziemy?

- Do Calves, i to tak szybko, jak to możliwe.

Rozdział piętnasty

Opustoszała dolina

Na skrzyżowaniu dróg jeźdźcy zatrzymali się, nie wiedząc, w którąstronę się udać. Biedna wioska Calves była już bardzo blisko, a nahoryzoncie Katarzyna spostrzegła z przestrachem bazaltową skałę Carlatnajeżoną wieżami i murami. Przeżyła tam najokropniejsze w swym życiuchwile, a widząc to znajome otoczenie, poczuła, jak znika jej odwaga.

Do skrzyżowania zbliżył się wracający z pola wieśniak z motyką naramieniu. Walter odezwał się do niego z konia:- Czy wiesz, dobry człowieku, gdzie mieszkają trędowaci?

Człowiek przeżegnał się gwałtownie i wskazał na jedną z dróg.

- Jedźcie aż do rzeki, zobaczycie wielki ogrodzony budynek. To tam.

Ale nie przyjeżdżajcie potem do wioski.

Przyspieszając kroku, ruszył w stronę chaty. Katarzyna skierowałakonia we wskazanym kierunku.

- Jedźmy - powiedziała tylko.

Droga schodziła do małej rzeczki Embene, opływającej następnieskałę Carlat. Jej bieg znaczyły rosnące tam wierzby. Katarzyna jechała naczele, nic nie mówiąc. Ogarnęło ją wielkie wzruszenie, kiedy zbliżała siędo miejsca, które tak często widziała w snach. Za chwilę znajdzie się obokArnolda, o kilka kroków od miejsca jego pobytu. Może nawet uda się jejgo zobaczyć. Na tę myśl serce zaczęło jej bić szybciej, ale pomimo to ztrudem udawało jej się zapomnieć o złych przeczuciach trapiących ją odsamego rana.

Droga skręcała teraz w mały lasek. Nierówny, pełen kolein ibłotnistych dziur teren musiał być rzadko uczęszczany. Niebo przysłaniałagęsta zasłona z liści. Było późne popołudnie. Droga do Calves zajęłaKatarzynie i Walterowi o wiele więcej czasu, niż sądzili. Las ten wyglądałjak roślinna zapora stworzona przez ludzi chcących się odgrodzić odtrędowatych z Calves. Na dole zbocza dwoje jeźdźców okrążyło skałę iznalazło się poza granicą lasu, nad brzegiem rzeki.

Wąska dolina, gdzie dał się słyszeć jedynie łagodny szmer wody,była przeraźliwie smutna. Na skraju lasu Katarzyna zatrzymała sięgwałtownie. Walter podjechał do niej i obydwoje, ramię w ramię, stalinieruchomo, skamieniali z osłupienia. Przed ich oczami, kilka sążni dalej,wznosiły się mury ogrodzenia.. same mury, gdyż pośrodku nie było nic, zwyjątkiem poczerniałych ścian ostrołuku, który musiał być wejściem dokaplicy. Wielka wyrwana brama zwisała na zawiasach, ukazującwewnętrzny dziedziniec leprozorium pełen popalonych zgliszcz. Ciszęzakłócało jedynie złowróżbne krakanie krążących po niebie kruków.

Katarzyna zbladła, zamknęła oczy i zachwiała się w siodle, jakbyzaraz miała zemdleć.

- Arnold nie żyje - wyjąkała. - To jego ducha widziałam tej nocy!

Jednym skokiem Walter znalazł się na ziemi. Mocne ramiona uniosłymłodą kobietę z siodła. Ułożył ją, bladą i szczękającą zębami, przy drodze,a potem zaczął rozcierać jej lodowate dłonie.

- Pani Katarzyno... Weź się w garść! Odwagi... Błagam - prosiłprzerażony.

Ona stawała się jednak coraz bardziej nieobecna. Czuła, że życie zniej ucieka, odpływa z ciała jak woda. Uderzył ją więc dwukrotnie wtwarz, starając się kontrolować siłę uderzenia. Blade policzki nabrałykolorów. Katarzyna otworzyła oczy i popatrzyła na niego ze zdziwieniem.

Uśmiechnął się do niej niepewnie.

- Wybacz, pani. Nie miałem wyboru. Przyniosę ci wody.

Okrążył spalone budynki i pobiegł ku rzece, napełnił wodązawieszony przy pasie kubek i dał jej pić. Opiekował się nią niczymmatka. Jej reakcja była gwałtowna: wybuchnęła płaczem. Pozwolił jej sięwypłakać, wiedząc, że łzy przynoszą ulgę. Nie powiedział ani słowa, nieuczynił żadnego ruchu, aby powstrzymać dławiący ją szloch. PowoliKatarzyna odzyskała spokój. Po długiej chwili zwróciła w stronęNormandczyka bladą twarz. W poczerwieniałych oczach czaiła sięrozpacz.

- Trzeba się dowiedzieć, co się stało - powiedziała mocniejszymgłosem.

Walter podał jej rękę i pomógł wstać. Uchwyciła ją mocno,szczęśliwa, że czuje siłę dającą oparcie przed tym, co ją jeszcze czeka.

Przy jego pomocy podeszła do zniszczonej bramy, za którą widać byłoruiny opactwa Saint-Geraud d'Aurillac, sprawującego opiekę nadprzytułkiem dla trędowatych. Jej serce biło mocno, gdy przekraczała próg,który Arnold przekroczył... na zawsze.

Łzy płynęły wciąż po policzkach, powoli i bez końca, ale niezwracała na to uwagi. Zniszczenie wewnątrz było całkowite. Pozostałyjedynie sczerniałe ruiny, tak bardzo przypominające Katarzynie ruinyMontsalvy. Pożar strawił wszystko z wyjątkiem kilku najgrubszychmurów. Ale nie pozostał ani jeden dach, ani jedna brama, tylko rozrzuconekamienie, nad którymi pochylał się teraz Walter.

- Pożar zgasł niedawno - powiedział. - Kamienie są jeszcze ciepłe.

- Mój Boże - jęknęła Katarzyna słabym głosem. - Tam pod gruzamispoczywa mój ukochany małżonek.. moja miłość.

Uklękła na zgliszczach i próbowała odsuwać kamienie niezręcznymi,drżącymi dłońmi. Walter podniósł ją niemal przemocą.

- Pani Katarzyno, nie możesz tu pozostać. Idziemy. Ale opierała się zniespodziewaną siłą.

- Zostaw mnie. . chcę tutaj zostać! On tu jest...

- Nie sądzę, a i ty, pani, w to nie wierzysz. A nawet gdyby tak było,na co się przyda twoja obecność na tych zgliszczach.

- Mówię ci, że on nie żyje! - krzyknęła wyprowadzona z równowagiKatarzyna. - Tej nocy widziałam jego ducha. Przyszedł w masce do izbymojej teściowej, pochylił się nad nią i zniknął.

- I nie wszedł do twojej izby, pani? Czy pani Izabela spała, czy nie?

- Spała. Nic nie widziała. Sądziłam najpierw, że to sen, ale terazwiem, że nie śniłam, widziałam ducha Arnolda.

Znowu zaczęła szlochać. Walter chwycił ją za ramiona, silniepotrząsnął i zaczął mówić:- Mówię ci, pani, że to nie był duch! Duch zbliżyłby się również dociebie. Z całą pewnością pan Arnold nie wiedział o twoim powrocie, więcdo ciebie nie podszedł.

- Co chcesz przez to powiedzieć?

Katarzyna uspokoiła się natychmiast i popatrzyła na Waltera, jakbynagle zwariował.

- Chcę przez to powiedzieć, że duchy wiedzą wszystko, co się tyczyżyjących. Podszedłby do ciebie, pani. A poza tym, czemu miał na twarzymaskę?

- Sądzisz, że widziałam Arnolda?

- Trudno powiedzieć. Ale dzieją się dziwne rzeczy. Może Fortunatwidział się z panem Arnoldem i powiedział mu, że jego matka jestumierająca? Na łożu śmierci trąd nie jest już niebezpieczny. Może chciał jązobaczyć po raz ostatni. Do ciebie nie podszedł, bo nie wiedział, żewróciłaś. Przecież Fortunat o tym nie wiedział.

- No, to gdzie jest teraz? Co się tutaj stało? Skąd te ruiny, ta cisza?

- Nie wiem - odpowiedział zamyślony Walter - ale spróbuję siędowiedzieć. Może Fortunat mógłby nam powiedzieć, gdzie jest panArnold, może mógłby również wyjaśnić nam, co stało się z Morganą iRolandem.

Powoli odciągnął ją od ruin. Katarzyna szła za nim jak wystraszonedziecko i spoglądała z nadzieją w oczach.

- Naprawdę wierzysz w to, co mówisz?

- Czy kiedykolwiek mówiłem coś innego, niż myślałem? Szczególnietobie, pani?

Bliska łez, uśmiechnęła się do niego, a Normandczyk poczuł, żeogarnia go wzruszenie. Był jej bardzo oddany i nie pragnął niczego innego,jak tylko widzieć ją szczęśliwą. Niestety. Wydawało się, że los uwziął sięna nią, a za chwilę słabości, o którą się oskarżała, czekało ją tyle łezzarówno teraz, jak i w przyszłości!

- Nie rób mi zbyt wiele nadziei - szepnęła błagalnie - jeśli nie chceszmojej śmierci.

- Musisz być silna. Spróbujemy się czegoś dowiedzieć. Jedźmy stąd iposzukajmy kogoś, kto potrafi nam powiedzieć, co się tutaj stało.

Wsiedli na konie i opuszczając wymarłą dolinę, skierowali się wstronę siedlisk ludzkich, w stronę czystego nieba. Teraz jako pierwszyjechał Walter, szukając śladów życia w tym opustoszałym miejscu.

Katarzyna jechała za nim z opuszczoną głową, usiłując jakośuporządkować myśli, w których równe miejsce zajmowały nadzieja ismutek. Nagle wszystko to, co do tej pory było dla niej ważne, przestałoistnieć. Liczyła się tylko jedna sprawa, chciała się dowiedzieć, czy Arnoldżyje. Nie zaznałaby już chwili spokoju, gdyby się tego nie dowiedziała.

Kiedy wyjechali z ciemnego lasu, Walter wspiął się w strzemionach iwyciągnął rękę w kierunku południowym.

- Popatrz, pani. Widzę dym i lepiankę na tym wzgórzu. Stamtąd zpewnością widać dachy przytułku dla trędowatych. To znaczy było widać!

Małą, skromną chatkę pokrywała wyblakła strzecha. Aby nieprzestraszyć mieszkańców, Katarzyna i Walter przywiązali wierzchowcedo drzewa i wspięli się stromą ścieżką, która wiodła aż do wrót. Odgłos ichkroków wywołał na próg starą zgarbioną wieśniaczkę w żółtym czepcu. Wjednej ręce trzymała kądziel, a drugą wspierała się na kiju, jednak oczy,które podniosła na przybyłych, były młode i przenikliwe: dwa bławatki wzwiędłej, usianej zmarszczkami twarzy.

- Nie bój się, dobra kobieto - powiedział Walter najłagodniej, jaktylko umiał. - Nie uczynimy ci krzywdy. Chcemy cię tylko o coś zapytać.

- Wejdźcie, łaskawi panowie, czym chata bogata.

- Nie chcemy ci przeszkadzać - powiedziała Katarzyna - i mamymało czasu.

Tak mówiąc, odwróciła się i spoglądała na krajobraz rozpościerającysię u jej stóp. Rzeczywiście, poza ciemną linią drzew widać było ruinyleprozorium. Wskazała je ruchem dłoni.

- Czy wiesz, co tam się wydarzyło?

Na twarzy starej kobiety pojawił się strach, przeżegnała się parę razyi coś wymruczała, a potem rzekła:- To przeklęte miejsce. . Nie wolno o nim mówić, bo przynosinieszczęście.

- To zależy - powiedziała Katarzyna, wyciągając z sakiewki sztukęzłota i wsuwając ją w pomarszczoną dłoń starej kobiety. - Mów, co wiesz,dobra kobieto, a dostaniesz jeszcze jedną.

Staruszka spojrzała z niedowierzaniem i nagryzła monetę, abyupewnić się, czy jest prawdziwa.

- Złoto! - powiedziała. - Ładniutkie i dobre złoto. Już dawno takiegonie widziałam. Co chcesz wiedzieć, młodzieńcze?

- Kiedy spłonął przytułek dla trędowatych?

Pomimo otrzymanego złota staruszka odwróciła głowę z wyraźnąniechęcią. Zawahała się, zacisnęła pomarszczoną rękę na złotej monecie ipodjęła decyzję.

- Czwartkowej nocy trędowaci zupełnie oszaleli. Dzień wcześniejzmarł od ukąszenia żmii mnich, który się nimi opiekował. Przez cały dzieńsłyszałam, jak płakali, wyli jak potępieńcy! Góry od tego drżały. Jakbynagle otworzyły się czeluści piekieł. Ludzie z wioski się wystraszyli.

Myśleli, że trędowaci wyjdą i ich zaatakują. Pobiegli więc do Carlat prosićo pomoc. Wtedy przybyli zbrojni...

Przestała mówić, rzucając na ruiny wystraszone spojrzenie. Znowusię przeżegnała.

- I co było dalej? - zapytała Katarzyna, oddychając z trudem.

- Przybyli nocą - staruszka ciągnęła opowieść słabnącym głosem. Trędowaci nadal zawodzili z rozpaczy... Ale później.. było jeszcze gorzej!

Katarzyna czuła, że robi się jej słabo. Usiadła na stojącej przy chatceławeczce i otarła rękawem spływający z czoła pot.

- Kończ.. na litość!

- Ci żołdacy to byli prawdziwi barbarzyńcy - powiedziała staragwałtownie. - Zabarykadowali bramę. . a potem podłożyli ogień.

Odpowiedział jej podwójny okrzyk przerażenia. Jak gromemuderzona, Katarzyna wsparła się o ścianę.

- Arnold! - wyjąkała. - Mój Boże!

Stara nabrała rozpędu, mówiła dalej jakby ze złością.

- Żołdacy byli pijani, bo ludzie z wioski nie szczędzili im napitku,aby mieli odwagę udać się do trędowatych. Wrzeszczeli, że trzebazniszczyć to gniazdo potępieńców, że dolina musi zostać oczyszczona. Opółnocy nie było już słychać krzyków, tylko trzask ognia.

Zamilkła i był ku temu najwyższy czas. Katarzyna zasłabła. Walterpochylił się nad nią i ujął ją pod ramię.

- Idziemy - rzekł łagodnie. - Musimy jechać!...

Ale ona pozostawała nieruchoma, jakby nieobecna. Stara patrzyła nanią z zaciekawieniem.

- Młody panicz bardzo cierpi. Czy znał któregoś z tychnieszczęśników?

- To nie panicz, to kobieta - odpowiedział krótko Walter. - Tak, znałajednego z nich.

Katarzyna nic już nie słyszała. Siedziała jak skamieniała, a w głowiekołatała jej tylko jedna myśl.

- Nie żyje! Zabili go!

Zapomniała o wszystkim, co mówił Walter, oczami wyobraźniwidziała tylko płonący nocą stos. Bolało ją serce, jakby stalowe szponyusiłowały je wyrwać z jej piersi.

Stara weszła chyłkiem do chałupy i wyniosła z niej kubek.

- Proszę, szlachetna pani, napij się ziołowego wina. To ci dobrzezrobi.

Katarzyna wypiła i poczuła się lepiej, więc chciała wstać, alestaruszka zaproponowała:- Możecie się tutaj przespać. Zbliża się noc, a drogi nie są pewne.

Jeśli nikt na was nie czeka, zostańcie do rana... Nie ma tutaj wygód... aleofiarowuję gościnę z całego serca.

Walter popatrzył na bladą twarz z trudem utrzymującej się na nogachKatarzyny. Była zbyt słaba, aby wracać tej nocy do Montsalvy.

- Zostajemy - powiedział. - Bardzo dziękujemy za gościnę.

Przez całą noc Walter czuwał u wezgłowia słomianego materaca, naktórym Katarzyna na próżno szukała snu. Przez całą noc usiłował tchnąćnadzieję w duszę młodej kobiety. Powtarzał ciągle to samo. To nie duchawidziała Katarzyna. Z pewnością był to Arnold, któremu udało się ujść zpożaru przy pomocy Fortunata... i obaj mężczyźni musieli uciec, zabierająckonie. Nie chciała jednak mu wierzyć. Dlaczego Arnold miałby uciekać zMontsalvy? Tam przynajmniej znalazłby schronienie u Saturnina, który pomimo strachu przed trądem - na pewno byłby go przyjął... Nie,odpowiadał na to Walter, z pewnością obawiał się, że może zarazić swychbliskich. Zbliżył się do matki tylko dlatego, iż wiedział, że jest umierająca.

Fortunat zawiózł go może do innego leprozorium. Podobno w okolicachConques jest jeszcze jedno.

- Nie rozpaczaj, pani Katarzyno... Pojedziemy do Montsalvy, a zakilka dni powróci Fortunat. Wierz mi.

- Bardzo chciałabym ci wierzyć - westchnęła Katarzyna - ale brak miodwagi. Rozczarowałam się już tyle razy.

- Wiem. Jednak upór i odwaga pozwalają zwalczyć przeciwności.

Któregoś dnia, pani Katarzyno, i do ciebie los się uśmiechnie.

- Nie, nie mów nic więcej. Spróbuję być rozsądna... Spróbuję ciwierzyć...

Ale to jej się nie udawało. Wstający dzień zastał ją wyczerpaną izrozpaczoną. Podziękowała gorąco wieśniaczce za gościnę, a następnie wraniącym jej oczy i serce blasku słońca wyruszyła wraz z Walterem doMontsalvy.

Nie dostrzegła nic ze wspaniałego krajobrazu zielonej doliny wokółTruyere. Jechała z opuszczoną głową, z przymkniętymi oczami, z ciężkimjak armatnia kula sercem. Pamięć o tamtej nocy, która, jak przypuszczała,przyniosła Arnoldowi śmierć, spowodowała, że życie straciło barwy. Niedostrzegała ani wspaniałej zieleni drzew, ani ukwieconych pól, ani blaskusłońca. Było tak, jakby coś w niej umarło. Wyjałowiony umysł nieznajdował nawet modlitwy, aby prosić niebiosa o pomoc. Bliskabluźnierstwa, oskarżała Boga o tę straszną niesprawiedliwość. Jakąż cenękazał jej płacić za każdą z łask, którymi obdarzał ją tak oszczędnie?

Zrozumiała teraz, że nigdy do tej pory nie uważała Arnolda zanaprawdę straconego dla świata. Został wykluczony ze świata żyjących,ale był gdzieś nieopodal pod tym samym niebem i Katarzyna mogła się znim połączyć, kiedy zakończy swoje dzieło. A teraz cóż jej pozostało?

Bezgraniczna pustka i smak popiołu w ustach. Od czasu do czasu Walterkierował do niej jakieś słowa, aby wyrwać ją z unicestwiającego smutku.

Odpowiadała monosylabami, a następnie popędzała konia, wysuwając sięo parę sążni do przodu. Wytrzymywała tylko samotność.

Jednakże kiedy wjechali do Montsalvy, coś się w niej obudziło, coś,co przypominało radość. Na progu domu gościnnego zobaczyła Sarętrzymającą w ramionach Michała. Stała nieruchomo z dzieckiemprzytulonym do serca niczym wiejska Madonna, ale gdy jeźdźcy wjechalina dziedziniec, przenikliwe oczy Cyganki dostrzegły zmienioną twarzKatarzyny, jej spojrzenie lunatyczki. Surowe rysy Sary złagodniały.

Wystarczył jej widok Katarzyny, aby serce odgadło, że stało się coś złego.

Nie spuszczając z niej wzroku, podała Michała Donacie i wybiegłajeźdźcom na spotkanie.

Nie padło żadne słowo. Kiedy Sara podeszła do wierzchowcaKatarzyny, ta ześlizgnęła się z konia i przywarła ze szlochem do otwartychramion Cyganki. Jakież wspaniałe wydawało się w chwili rozpaczy toschronienie, na jakiś czas utracone! Wygląd Katarzyny był tak godnypożałowania, że z kolei Sara zalała się łzami. Weszły do domu, obejmującsię wzajemnie.

Tutaj Katarzyna uspokoiła się trochę i podniosła na przyjaciółkęzapłakaną twarz.

- Saro! Moja dobra Saro!... Skoro powróciłaś, to znaczy, że niejestem całkowicie przeklęta!

- Ty przeklęta? Moje biedactwo... Cóż ci przyszło do głowy?

- Jest przekonana, że pan Arnold zginął w płomieniach, którepochłonęły leprozorium w Calves - powiedział poważnym głosem Walter.

- Nie chce słuchać żadnych słów pocieszenia.

- Tak - powiedziała Sara, odzyskując całą swoją dzielność na widokdawnego wroga. - Opowiedzcie mi wszystko.

Pozostawiając Katarzynę, aby mogła przywitać się z synem, zabrałaNormandczyka do kuchni. W kilku słowach Walter opowiedział jej owszystkim: o powrocie Katarzyny, o chorobie pani Izabeli, o tajemniczychnocnych zwidach młodej kobiety, o zniknięciu koni i w końcu o dramacie,jaki rozegrał się w Calves. Sara wysłuchała go, nie przerywając.

Odnotowywała w myślach najmniejszy szczegół opowieści. Kiedyskończył, stała przez chwilę w milczeniu ze skrzyżowanymi ramionami ispoglądała na ciemne palenisko kominka.

W końcu podeszła do siedzącej na taborecie i kołyszącej MichałaKatarzyny, która spoglądała na nią z trwogą.

- Co o tym sądzisz? - zapytał Walter.

- Że masz rację, mój chłopcze. Pan nie zginął. To niemożliwe.

- Jakby mu się udało uciec? - zapytała Katarzyna.

- Nie wiem. Ale ty nie widziałaś ducha. Duchy nie noszą masek.

Wiem coś na ten temat.

- Bardzo bym chciała ci wierzyć - westchnęła Katarzyna. - Alepowiedz mi, co mam robić?

- Poczekać kilka dni - tak jak mówi Walter. Do tego czasu powrócipewnie Fortunat.

- A jeśli nie powróci?

- Pojedziemy do Calves z Saturninem i kilkoma ludźmi.

Przeszukamy ruiny, aż nabierzemy pewności. Ale jestem pewna, że panArnold nie zginął w Calves...

Tym razem odrobina nadziei zaświtała w sercu Katarzyny niecomocniej. Łączyły ją z Sarą tak silne związki, że uważała ją za osobęnieomylną w swoich osądach i mającą niekiedy dziwne widzenia... Nic niepowiedziała, tylko ujęła rękę przyjaciółki i przytuliła do swego policzka zpokorą, jak dziecko proszące o wybaczenie. Sara popatrzyła z czułością napochyloną w jej stronę jasną głowę. W zapadającym zmierzchu klasztornydzwon wezwał na modły.

- Mnisi idą do kaplicy - powiedziała Sara. - Ty także powinnaś iśćsię pomodlić.

Katarzyna potrząsnęła głową.

- Nie mam ochoty, Saro. Po co mam się modlić? Jeśli Bógprzypomina sobie o mnie, to tylko po to, aby mnie skrzywdzić.

- Jesteś niesprawiedliwa. Udało ci się przecież wywalczyć dlaMontsalvy prawo do istnienia.

- Ale za jaką cenę!

- Za cenę, jakiej jeszcze nie znasz... Chyba że żałujesz tego, któregopozostawiłaś w Chinon? - dodała Sara.

Chciała zobaczyć, jak Katarzyna zareaguje na wspomnieniemężczyzny, z którego powodu się rozstały.

- Kogóż mam żałować, jeśli nie wiem, co stało się z Arnoldem?

Te słowa mówiły same za siebie.

* * *

Gorączka trawiąca Izabelę zdawała się zmniejszać. Starsza pani jużnie majaczyła, kaszlała mniej, ale była coraz słabsza, jak dogasającalampka.

- Nie uratujemy jej - powiedziała Sara czuwająca przy jej wezgłowiuna zmianę z Katarzyną.

- Można by rzec - powiedziała Katarzyna - że ona nie chce już żyć.

Ani żadne lekarstwa, ani wiedza medyka z Aurillac nie były w staniezatrzymać życia w tym wyczerpanym ciele. Izabela gasła powoli. Leżałagodzinami, spokojnie i nieruchomo, z rękami skrzyżowanymi na różańculub książeczce do modlitwy. Jedynie poruszające się lekko wargi wskazywały na to, że się modli.

* * *

Któregoś wieczoru, trzy dni po powrocie Katarzyny i Waltera zCalves, stara dama uniosła powieki i popatrzyła na Katarzynę siedzącąobok niej na taborecie.

- Modlę się za ciebie, moje dziecko - powiedziała cichutko. - ZaMichała i za mojego syna. Nie opuszczaj go w nieszczęściu, Katarzyno.

Kiedy mnie już nie będzie, czuwaj nad nim z daleka. Spotkało go takwielkie nieszczęście.

Katarzyna zacisnęła dłonie i zakaszlała, aby ukryć wzruszenie.

Izabela nie wiedziała nic o tym, co wydarzyło się w Calves. Jakże trudnobyło grać przed nią komedię, udawać spokój, kiedy duszę Katarzynyprzepełniała trwoga! Każda minuta, jaka upłynęła od ich powrotu, byłatorturą. Wierząc w to, co powiedziała Sara, czekała bezskutecznie napowrót Fortunata. Mimo wszystko udało się jej uśmiechnąć czule doteściowej:- Nie obawiaj się, matko. Nigdy go nie opuszczę. Chciałabymwybudować dla niego siedzibę niedaleko stąd, aby mógł żyć z dala odinnych, ale w lepszych warunkach, bardziej odpowiednich dla jegoprzyzwyczajeń, jego rangi. Marzę, aby wyrwać go z tego ohydnegoleprozorium.

W oczach chorej zabłysła radość. Wyciągnęła chudą rękę i uścisnęładłoń Katarzyny.

- Tak, tak. Uczyń to. Zabierz go z tego nieszczęsnego miejsca, skoroznowu jesteśmy bogaci.

- Bardzo bogaci, matko - uśmiechnęła się Katarzyna, powstrzymującłzy. - Montsalvy odrodzi się piękniejsze niż dawniej, silniejsze niżdawniej... Brat Sebastian, architekt z klasztoru, kreśli już plany nowegozamku, a Saturnin wspomagany przez brata Placyda przygotowuje się dootwarcia nowego kamieniołomu od strony Truyere. Cała wioska znajdzietam zatrudnienie, jak tylko zostaną zakończone przygotowania. Niedługobędziesz miała godną ciebie siedzibę.

Izabela potrząsnęła głową, uśmiechając się melancholijnie. Jej oczyspoczęły na zielonym szmaragdzie, podarowanym przez królową Jolantę.

Katarzyna nigdy nie rozstawała się z nim. Widząc zainteresowanie tympierścieniem, zdjęła go i wsunęła do spoczywającej na prześcieradle,jeszcze pięknej, choć wychudłej ręki, której kształt przypominał rękęArnolda.

- To dowód przyjaźni Jolanty Andegaweńskiej dla naszej rodziny.

Zachowaj go, matko, bardzo ci pasuje.

Izabela popatrzyła na klejnot z prawie dziecinną radością, a następniespojrzała na Katarzynę wzrokiem pełnym miłości.

- Przyjmę, ale tylko jako pożyczkę. Wkrótce, moja córko, odzyskaszgo z powrotem. Tak, tak. Nie zaprzeczaj. Wiem i jestem przygotowana.

Nie boję się śmierci, wręcz przeciwnie. Zabierze mnie wkrótce do tych,których opłakiwałam przez całe życie, do mojego drogiego małżonka, domojego Michała, którego próbowałaś uratować. Tak będzie bardzo dobrze.

Przez chwilę siedziała w milczeniu, podziwiając szmaragd.

Następnie zapytała:- A ten wspaniały czarny diament? Co się z nim stało? Katarzynapoczuła lekki niepokój.

- Straciłam go, ale później odzyskałam. Uczynił wiele złego iobiecałam, że to już się nigdy nie powtórzy.

- Jak to?

- Za kilka dni ofiaruję ten przeklęty diament tej, która nie musi sięobawiać jego diabelskiej mocy.

- Czy naprawdę jest taki niebezpieczny?

Katarzyna wstała i popatrzyła na małą izbę. Jak tamtej nocy, ujrzałapożar, który strawił Calves. Zacisnęła zęby, aby nie krzyknąć z trwogi, anastępnie szepnęła z nienawiścią i strachem:- Bardziej, niż przypuszczasz, matko. Czyni zło każdegostworzonego przez Boga dnia, ale ja pozbawię go tej mocy! Przywiążęszatana u stóp tej, która zdusiła kiedyś węża gołymi stopami. W płaszczuCzarnej Madonny czarny diament straci swoją moc.

W oczach Izabeli błyszczały teraz łzy, ale zapaliło się jakieś światło.

- Katarzyno, byłaś nam przeznaczona. Instynktownie chcesz postąpićzgodnie ze starą tradycją panów na Montsalvy, którzy w czasach wojny iniebezpieczeństwa udawali się do Puy, aby prosić o pomoc boską i abyzłożyć w ofierze najpiękniejsze klejnoty. Myślisz, Katarzyno, jakprawdziwa pani de Montsalvy.

Katarzyna nic na to nie odpowiedziała. Między nią a Izabelą słowabyły zbyteczne, porozumiewały się w milczeniu. Zresztą w tej chwiliwszedł do chorej z wizytą, jak każdego wieczoru, opat Bernard.

Ucałowawszy jego pierścień, Katarzyna wycofała się, pozostawiając ichsamych. Chciała udać się do kuchni, gdzie Sara kąpała Michała, ale kiedyprzechodziła przez refektarz, zobaczyła, że nadbiega brat furtian.

- Pani Katarzyno - powiedział - stary Saturnin prosi, abyś zechciałaudać się do niego. Mówi, że chodzi o coś bardzo ważnego.

Pełniący funkcję zarządcy w Montsalvy Saturnin miał za zadanierekrutować pracowników do budowy zamku. Sądząc, że chodzi o jakiśproblem związany z zatrudnieniem lub zapłatą, Katarzyna uznała, że niewarto informować o tym Sary.

- W porządku, już idę - odpowiedziała. - Dziękuję, bracieEuzebiuszu.

Upewniwszy się w małym lusterku, że jej niebieska suknia i biały,lniany czepek są czyste, Katarzyna wyszła z klasztoru i skierowała kroki wstronę domu Saturnina, który znajdował się przy głównej ulicy. Tegowieczoru wieśniacy wracali z pól, gdyż był to okres żniw. Po raz pierwszyod wielu lat pszenica i owies urosły bez przeszkód. Spieszono się, abypostawić stogi i zwieźć zboże do stodół.

Na ulicy Katarzyna natknęła się na grupki zadowolonychwieśniaków. Ich opalone twarze osłaniały słomiane kapelusze, a szerokorozpięte bluzy odsłaniały spocone ciała. Kobiety podkasały suknie i szły zodkrytymi nogami, z grabiami i sierpami na ramionach. Wszyscypozdrawiali Katarzynę uśmiechem, uniesieniem kapelusza lub ukłonem iradosnym: „Dobry wieczór, miłościwa pani", które rozgrzewało jej serce.

Ci dzielni ludzie zaakceptowali ją spontanicznie z powodu cierpień, jakie znimi dzieliła, i ze względu na pamięć Arnolda...

W Montsalvy czuła się naprawdę u siebie.

Dom zarządcy Saturnina i Donaty znajdował się tuż przypołudniowej bramie do Montsalvy. Był to jeden z najładniejszychbudynków w wiosce, prawie mieszczański, a Donata utrzymywała w nimiście flamandzką czystość.

Stary Saturnin czekał na Katarzynę na progu domu, z czapką w ręce.

Na jego twarzy malowała się troska. Przywitał Katarzynę z szacunkiem ipodał rękę, aby poprowadzić ją do domu.

- Jest tutaj pewien pasterz, pani Katarzyno. Przybył niedawno zVieillevie, wioski położonej o cztery mile stąd, w dolinie rzeki Lot, iopowiada dziwne rzeczy. Dlatego wolałem nie prowadzić go do opactwa ipoprosiłem cię, pani, abyś przyszła.

- Dobrze zrobiłeś, Saturninie - odpowiedziała szybko Katarzyna.

Wstrzymała oddech, kiedy mówił o dolinie rzeki Lot.

- Cóż dziwnego opowiada?

- Zaraz się dowiesz, pani. Wejdźmy do środka.

W kuchni, gdzie wiszące przy kominie cynowe naczynia błyszczałyniczym srebra, a kamienna posadzka lśniła czystością, na ławie przy stole zczarnego dębu siedział młody chłopak ubrany w zgrzebne płótno i czapkę zbaraniej skóry. Jadł chleb z serem, którym poczęstował go Saturnin, alepodniósł się grzecznie, kiedy weszła Katarzyna, i powitał ją niezdarnie, poczym stał, czekając, aż się do niego odezwą.

- Ten chłopak jest jednym z pasterzy pana de Vieilleviego. A ty,przyjacielu, stoisz przed panią de Montsalvy. Opowiedz jej, co widziałeś wniedzielę rano.

Pasterz zaczerwienił się trochę, bez wątpienia zawstydzonyobecnością wielkiej pani, ale jego słowa, na początku ledwie słyszalne,wywołały w Katarzynie wielkie zaciekawienie.

- W niedzielę rano pasłem owce na wzgórzu nad Garrigue.

- Mów głośniej - nakazał mu Saturnin - ledwie cię słyszymy.

Chłopak odchrząknął i zaczął mówić głośniej.

- Widziałem dwóch jeźdźców, którzy zdawali się jechać odMontsalvy, jeden duży, ubrany na czarno, miał nawet czarną maskę ijechał na pięknej, białej jak śnieg klaczy.

- To była Morgana - rzekła wstrząśnięta Katarzyna. - Morgana i. .

- Drugi to był mały, chudy, żółtawy człowieczek ze spiczastą brodą.

Ten pierwszy... jeździec w masce nawet się nie odezwał i nie popatrzył namnie. Trzymał się trochę na uboczu, głaszcząc dłonią w rękawicy karkswego konia, który niecierpliwie bił w ziemię kopytami.

- Co ci powiedział ten mniejszy?

- Zapytał mnie, czy znam zarządcę z Montsalvy. Odpowiedziałem, żewidziałem go ze dwa lub trzy razy i że jestem pasterzem u pana deVieilleviego. Wtedy mały, żółty człowieczek zapytał, czy zgodziłbym sięzawieźć list do mistrza Saturnina możliwie jak najszybciej. I dał mijednego talara za fatygę.

- Gdzie jest ten list? - zapytała Katarzyna.

- Oto on - odpowiedział Saturnin, podając Katarzyniezapieczętowany list, który wzięła drżącą ręką.

- Nie otwierałeś go?

- Nie ja powinienem go otworzyć - powiedział zarządca. - Zobacz,pani, co tam zostało napisane.

Na pergaminie napisano kilka słów: Dla pani Katarzyny de Montsalvy, kiedy powróci. Katarzynie wydało się nagle, że pobielone wapnem ściany zaczynająwokół niej wirować. Bez wątpienia te słowa napisał Arnold, Arnold wewłasnej osobie. Instynktownie przytuliła list do serca, walcząc z rosnącymwzruszeniem. Dostrzegł to Saturnin i chciał odesłać pasterza.

- Dobrze się spisałeś, chłopcze. Idź teraz odpocząć. Ale Katarzynazatrzymała go.

- Poczekaj, chcę ci wynagrodzić trud, pasterzu.

Zaczęła szukać w sakiewce, ale młody chłopiec uczynił gestodmowy.

- Nie, szlachetna pani. Już otrzymałem zapłatę. Jeśli chcesz, kupmoje sery, nie przyjmę niczego innego.

- Kupię twoje sery, chłopcze. Niech Bóg cię błogosławi!

Opróżniła sakiewkę do ręki osłupiałego pasterza. Odszedł,wykrzykując słowa podziękowania, których Katarzyna już nie słyszała.

Chciała jak najszybciej zostać sama, aby przeczytać cenny list.

Kiedy pasterz znikł z pola widzenia, zwróciła spojrzenie naSaturnina.

- Nikt nie może się dowiedzieć, kogo spotkał ten chłopiec. A wszczególności pani Izabela.

- To był pan Arnold?

- Tak, Saturninie, to był on. Leprozorium spłonęło parę dni temu.

Udało mu się uciec jakimś cudem. Ale lepiej, żeby pani Izabela niedowiedziała się o tym. Powiemy tylko Donacie, Sarze i Walterowi.

- Nie ma obawy. Nikt się o niczym nie dowie. Dla wszystkich tutaj,nawet dla opata, pan Arnold zginął w Carlat. Nadal będą tak myśleć. Terazzostawię cię, pani, przez chwilę samą.

- Dziękuję ci, Saturninie, jesteś taki dobry. Wyszedł na palcach,starannie zamykając za sobą drzwi.

Katarzyna usiadła na czystych kamieniach wygaszonego paleniska ipowoli rozwinęła pergamin. Ręce drżały jej z podniecenia i radości, leczdo oczu cisnęły się łzy, tak że z trudem odcyfrowywała śmiałe pismoswego małżonka. Przesunęła ręką po oczach i czole, jakby chciała usunąćniewidzialną zasłonę.

- Mój Boże - zaśmiała się nerwowo. - Nigdy mi się nie uda. Muszęsię uspokoić!

Odetchnęła trzy razy głęboko, przetarła oczy. Teraz widziała jużwyraźnie.

Katarzyno - czytała - nie jestem zręczny w piórze, ale zanim zniknę na zawsze, chciałem się z Tobą pożegnać i życzyć Ci szczęścia, na jakie zasługujesz. Powiedziano mi, że już je znalazłaś, więc moje życzenie nie ma znaczenia. Czyż nie jestem już trupem, który jeszcze oddycha i, niestety, nie przestał myśleć. Mogę więc Ci powiedzieć, że od tej chwili jesteś wolna, zgodnie z moją wolą. Serce Katarzyny przestało bić. Palce zacisnęły się na pergaminie, aleodważnie kontynuowała lekturę. Ciąg dalszy był jeszcze gorszy.

Ten, którego wybrałaś, da Ci wszystko, czego ja nie mogłem Ci ofiarować. Jest dzielny i godny Ciebie. Będziesz bogata i szanowana. Jednak ja, Katarzyno, mimo że jestem trupem, nie potrafiłem jeszcze zabić w sercu mej miłości do Ciebie, nie mogę dłużej pozostawać w krainie, gdzie Ciebie nie będzie. To, co mogłem zaakceptować, kiedy byłaś blisko mnie, nie będzie już możliwe, kiedy stąd odjedziesz! Nie chcę zdychać jak szczur w swej norze, rozpadać się powoli w piwnicy. Chcę umrzeć w biały dzień... i samotnie. Fortunat, który mimo moich zakazów był stale ze mną w kontakcie i narażając swe życie, pomógł mi uciec, był moim ostatnim przyjacielem... Pamiętasz tego pielgrzyma, którego spotkaliśmy kiedyś? Nazywał się chyba Barnaba i do dzisiaj słyszę, jak nam mówi: „Wspominajcie w trudnych chwilach, jeśli takie nadejdą, starego pielgrzyma z drogi świętego Jakuba...". Przypomnij sobie, Katarzyno! Przy grobie apostoła odzyskał wzrok... Jeśli Bóg pozwoli, przeklęta choroba opuści mnie w Galicii*. *Galicia - historyczna kraina w północno-zachodniej Hiszpanii. Pojadę więc pod zmienionym nazwiskiem ofiarować Panu mój miecz przeciw niewiernym. Jeśli jednak łaska ozdrowienia zostanie odmówiona grzesznikowi, jakim jestem, znajdę sposób, aby umrzeć jak mężczyzna... ... Tutaj nasze drogi rozchodzą się na zawsze. Ty zmierzasz ku szczęściu, ja ku memu przeznaczeniu. Żegnaj, Katarzyno, moja ukochana... List wypadł ze zdrętwiałych rąk Katarzyny. W jej duszy ból mieszałsię ze złością. Ze straszną, gwałtowną złością przeciwko panu de Brezemu.

Jakież nieszczęścia spowodowało jego gadulstwo, jego wyznania miłości.

Rychłą śmierć Izabeli, ucieczkę Arnolda i jej okrutne wyrzuty sumienia.

Arnold odjechał daleko, bardzo daleko, myśląc, że była mu niewierna.

Pisał, że kocha ją nadal i dlatego odjeżdża. Jak długo jeszcze będzie trwałata miłość bez jej wsparcia. Ogarnęła ją bezsilna złość również na siebie.

Jak mogła zapomnieć starego pielgrzyma i radę, jakiej im udzielił.

Dlaczego nie zostawiła tego wszystkiego, dlaczego szukała jakiejś małoznaczącej zemsty, zamiast zaprowadzić ukochanego mężczyznę tam, gdzieznajdował się ratunek? Dlaczego już dawno temu nie pojechała z nim, abypróbować niemożliwego. W swoim gniewie zapomniała, że Arnold nigdynie zgodziłby się na wspólną wyprawę, aby jej nie zarazić.

Kiedy opadła złość, pozostał tylko ból. Skulona nad płytą paleniskaKatarzyna szlochała bez opamiętania, wzywając nieobecnego. Myśl, żeArnold mógł się czuć zdradzony i zapomniany, była dla niej nie dozniesienia. Paliło ją to jak przypiekanie żelazem! Ze zgrozą przypomniałasobie, jak w ogrodach Chinon omdlewała w ramionach Piotra de Brezego,i zaczęła się przeklinać. Jakąż nieludzką cenę przyszło jej płacić za tęchwilę słabości?

Podniosła głowę, zobaczyła, że jest sama w tym zamkniętympomieszczeniu, jak w środku pajęczej sieci. Jej wystraszone spojrzeniepobiegło w stronę okien i drzwi. Ona również musi uciec, musi jechać wślad za Arnoldem. Potrzebny jest jej koń, natychmiast! Musi pognać przezdoliny i góry! Musi go odnaleźć. Musi go odnaleźć za wszelką cenę,czołgać się do jego stóp, błagać o wybaczenie i nigdy nie opuścić... nigdywięcej!

Jak szalona podbiegła do drzwi, otworzyła je i krzyknęła:- Saturnin, Saturnin, konia, a żywo!

Nadbiegł, zaniepokojony, i patrząc na zapłakaną kobietę zczerwonymi i płonącymi oczami, zapytał:- Pani! Co się z tobą dzieje?

- Saturninie, potrzebuję konia, natychmiast. Muszę jechać!... Muszęgo odnaleźć!

- Pani Katarzyno, zapada zmrok, bramy są zamknięte. Gdzie chceszjechać?

- Muszę go odnaleźć, mojego pana... Arnolda! - wykrzyknęła zrozpaczą imię ukochanego.

Saturnin potrząsnął głową i zbliżył się do młodej kobiety. Nigdy niewidział jej tak bladej i wstrząśniętej.

- Ty drżysz, pani!... Chodź ze mną, zaprowadzę cię do klasztoru. Niewiem, co się stało, ale tej nocy nic nie da się zrobić. Musisz odpocząć.

Podniósł pergamin, włożył jej do rąk i łagodnie wyprowadził ją nazewnątrz. Pozwoliła na to, protestując jakby z głębin snu.

- Nic nie rozumiesz, Saturninie. Muszę go dogonić. Odjechał takdaleko.. i na zawsze!

- Już dawno odszedł na zawsze, pani Katarzyno. I to do miejsca, skądsię nie powraca. Chodź, pani, ze mną. W klasztorze czekają na ciebieIzabela, Walter, Sara. Oni cię kochają i pomogą ci, kiedy zobaczą twojąrozpacz. Chodźmy, pani Katarzyno.

Świeże, wieczorne powietrze pomogło jej przyjść trochę do siebie.

Szła, wspierając się na ramieniu Saturnina i starając się uspokoić. Musiałarozważyć wszystko na chłodno. Saturnin miał rację, mówiąc, że Sara iWalter jej pomogą... Musi zapanować nad nerwami, musi przestać myśleć,że Arnold odszedł od niej na zawsze, że zerwał łączące ich jeszcze więzi.

Podniosła głowę i starała się trzymać dzielnie, kiedy mijali ludzi naulicy. Gdy przybyli do klasztoru, zobaczyli opata stojącego w izdebcebrata furtiana.

- Właśnie po ciebie szedłem, pani Katarzyno. Twoja teściowa straciłaprzytomność.

- Jeszcze niedawno była w dobrej formie.

- Wiem. Rozmawialiśmy spokojnie, ale nagle osunęła się napoduszki i zaczęła ciężko oddychać... Brat pigularz i Sara czuwają przyniej.

Wiele wysiłku kosztowało Katarzynę, aby zapomnieć o swychzmartwieniach i pobiec do wezgłowia starej kobiety. Włożyła straszny listdo sakiewki i udała się do Izabeli. Chora nadal leżała nieruchomo.

Pochylona nad nią Sara usiłowała ją cucić, podsuwając pod nos flakonik zsolami, a brat pigularz nacierał jej skronie „wodą królowej węgierskiej".

Katarzyna pochyliła się nad teściową.

- Czy bardzo z nią źle?

- Wraca do przytomności - szepnęła Sara.

- A już przypuszczałam, że to koniec.

- W każdym razie - rzekł mnich - nie pociągnie już długo. Ledwo siętrzyma.

Izabela rzeczywiście zaczęła odzyskiwać przytomność. Sarapodniosła się z westchnieniem i uśmiechnęła się do Katarzyny, leczuśmiech ten zgasł prawie natychmiast.

- Ale ty jesteś bledsza od niej. Co się stało?

- Wiem, gdzie jest Arnold - powiedziała Katarzyna głucho. - Miałaśrację, Saro, kiedy mówiłaś, że jeśli posłucham Piotra de Brezego, będężałowała przez całe życie. Żal przyszedł bardzo szybko.

- No, mów wreszcie!

- Nie, nie teraz. Saturnin czeka w refektarzu. Poproś go, żeby tamzostał. Idź też po Waltera i poproś czcigodnego opata, aby do nas dołączył.

Sprawa jest bardzo poważna.

* * *

Godzinę później wszyscy wymienieni udali się do kapitularzaopactwa, gdzie zaprosił ich opat. Prowadzeni przez brata Euzebiusza,Katarzyna, Walter, Saturnin i Sara przeszli przez cichy o tej nocnej porzekościół, w którym przed posążkiem Najświętszej Marii Panny, patronkikolegiaty, migotał płomyk oliwnej lampki. Następnie weszli do dużej sali.

Oświetlały ją cztery pochodnie umocowane przy podpierających sklepieniekolumnach. Czekał tam na nich opat niczym duch w czarnej, długiejszacie. Przechadzał się powoli tam i z powrotem, z rękami ukrytymi wszerokich rękawach i z pochylonym czołem. Światło pochodni nadawałotej młodej, ascetycznej twarzy kolor kości słoniowej. Był to jednocześnieczłowiek czynu - kierujący opactwem mocną ręką - i duchowny. Jegomiłość do Boga była olbrzymia, w jego życiu nie było miejsca na słabości ijeśli na zewnątrz wydawał się surowy, a nawet groźny, chciał w ten sposóbutwierdzić swój autorytet. W rzeczywistości pod tym pozornymlodowatym chłodem kryła się olbrzymia litość dla ludzi i gorące serce.

Na widok wchodzących stanął i ruchem dłoni wskazał Katarzynietaboret.

- Siadaj, moja córko. Jestem gotów wysłuchać cię i udzielić rad, takjak prosiłaś.

- Dziękuję, ojcze, gdyż jestem w wielkiej rozpaczy. Nieoczekiwanezdarzenie wstrząsnęło moim życiem, dlatego chciałam prosić cię o pomoc.

Obecni tutaj to moi wierni słudzy, przed którymi nie mam żadnychtajemnic.

- Mów więc.

- Przede wszystkim muszę wyjawić ci prawdę na temat rzekomejśmierci mego małżonka Arnolda de Montsalvy'ego. Najwyższy czas, abyśsię o tym dowiedział.

Opat wyciągnął bladą dłoń, chcąc Katarzynę powstrzymać.

- Oszczędź sobie fatygi, córko. Pani Izabela wyjawiła mi naspowiedzi ten bolesny sekret. Ponieważ chciałaś o tym mówić, zostałemzwolniony z tajemnicy.

- Więc zechciej przeczytać ten list, ojcze... przeczytaj go na głos.

Walter nie umie czytać, a Sara z trudem składa litery.

Bernard de Calmont zaczął czytać. Katarzyna skrzyżowała ramiona izamknęła oczy. Powolny i poważny głos opata nadawał słowompożegnania rozdzierający ton, który ją poruszył, pomimo że starała sięzachować spokój. Za plecami słyszała stłumione okrzyki swoichtowarzyszy, ale nie patrzyła na nich. Otworzyła oczy dopiero, kiedy opatskończył czytać. Zobaczyła wówczas, że wszystkie spojrzenia sąskierowane na nią i że w oczach opata maluje się głęboka litość. Sarapołożyła rękę na jej ramieniu.

- Jakiej rady oczekujesz ode mnie, córko? - zapytał. - I jakiejpomocy?

- Chciałabym pojechać za nim, ojcze, mimo żalu z powodu rozstaniaz moim dziecięciem. Ponieważ mam tylko jego, a on ma tylko mnie,muszę odnaleźć go za wszelką cenę. Pan de Breze sądził w dobrej wierze,gdyż okazywałam mu przyjaźń, że zgodzę się zostać jego żoną. Nie znałprawdy i nie wiedział, że za żadną cenę nie zgodzę się nosić innego - niżMontsalvy - nazwiska. Działał nieodpowiedzialnie, jak człowiekzakochany... i wywołał straszne nieszczęścia. Chciałabym cię prosić, abyśzajął się moim synem, czuwał nad nim jak ojciec i zastąpił mnie wposiadłości Montsalvy, zajmując się budową zamku. Moi słudzypozostaną. Ja ruszam w drogę.

- Dokąd chcesz jechać? W ślad za nim?

- Oczywiście. Nie chcę go stracić na zawsze.

- On już jest stracony na zawsze - rzekł opat surowo. - Zwrócił się kuBogu. Czemu chcesz go sprowadzić na ziemię? Trąd jest nieuleczalny.

- Chyba że Bóg zechce inaczej! Czy mam ci przypomnieć, ojcze, żezdarzają się cuda? Kto ci powiedział, że nie odzyska zdrowia u grobuświętego Jakuba w Galicii?

- Więc pozwól mu się tam udać samemu, jak tego chce.

- A jeśli odzyska zdrowie? Czy mam mu pozwolić, aby z dala odemnie dał się zabić, walcząc z niewiernymi?

- A co czyniły kobiety, kiedy ich mężowie wyruszali na wyprawykrzyżowe?

- Niektóre wyruszały z nimi. Chcę odnaleźć mężczyznę, któregokocham - rzuciła Katarzyna z tak gwałtowną nutą w głosie, że opat spuściłwzrok i lekko zmarszczył brwi.

- A... jeśli nie wyzdrowieje? - zapytał w końcu. - To rzadka łaska, nieuzyskuje się jej łatwo.

Zapadła cisza. Do tej pory pytania opata i odpowiedzi Katarzynykrzyżowały się szybko, jak miecze pojedynkujących się rycerzy. Aleostatnie słowa wywołały wielki strach przed przeklętą chorobą. Drżenieprzebiegło przez ciała wszystkich zgromadzonych. Katarzyna wstała ipodeszła do Chrystusa na krzyżu. - Jeśli nie odzyska zdrowia, zostanę z nim, żyjąc, dopóki on będzieżył, i umrę na tę przeklętą chorobę, ale razem z nim - rzekła stanowczo zoczami wpatrzonymi w krzyż, jakby chciała go wziąć za świadka.

- Bóg zakazuje samobójstwa. Żyć z trędowatym to szukaćdobrowolnej śmierci - zaprotestował chłodno opat.

- Wolę żyć z trędowatym niż ze zdrowymi. Wolę śmierć z nim niżżycie bez niego, nawet potępienie, jeśli jest obrazą boską kochać ze wszechmiar.

- Zamilcz! Jeśli chcesz, aby twoje prośby zostały wysłuchane, okażskruchę. Wiedz o tym, że zew miłości cielesnej obraża czystość Pana.

- Wybacz mi, ojcze, ale nie potrafię kłamać, gdy chodzi o coś, co jestcałym życiem, ani mówić inaczej. Czy zgodzisz się zastąpić mnie wMontsalvy, opiekować się moimi bliskimi, być jednocześnie panem iopatem aż do mojego powrotu?

- Nie!

Słowo, które padło, było zdecydowane i ostateczne. Znowu zapadładławiąca cisza. Trzej niemi świadkowie tej sceny, stojący za Katarzyną,wstrzymali oddech. Młoda kobieta popatrzyła z niedowierzaniem naszczupłą surową twarz.

- Nie? Dlaczego, mój ojcze?

Był to prawdziwy krzyk rozpaczy. Powoli osunęła się na kolana iwyciągnęła ramiona w błagalnym geście.

- Dlaczego? - zapytała ze łzami w oczach. - Pozwól mi pojechać.

Jeśli stracę moją miłość na zawsze, moje serce przestanie bić.

Surowe rysy opata złagodniały. Podszedł do niej, pochylił się ipodniósł ją łagodnie.

- Nie możesz teraz wyjechać, moja córko. Myślisz jedynie o swejludzkiej namiętności, o swoim bólu, może zasłużonym. Czyż nie dawałaśtemu młodzieńcowi nadziei? Nie, nie odpowiadaj. Powiedz mi tylko, czyto miłość popycha cię do okrucieństwa, czy nie ma w twoim sercu żadnejmiłości dla bliźniego?

- Co chcesz przez to powiedzieć?

- Nie mówiąc już o twoim synu, który powinien cię powstrzymać,czy chcesz, aby ta stara kobieta, która nie ma już nikogo innego, ta matka,której cierpienie jest z pewnością znacznie większe od twojego, bo ty maszw głębi serca nadzieję na odnalezienie małżonka, umarła samotnie, beztwojej czułości. Ona wie, że już nigdy nie zobaczy swego syna. Czybyłabyś aż tak nieczuła?

Katarzyna opuściła głowę. W swej rozpaczy zapomniała o Izabeliumierającej w małej, klasztornej izbie. Michał był tym, który wzbudzał jejwahanie i mógł ją powstrzymać. Ale nie pomyślała o starej kobiecie. Terazrobiła sobie wyrzuty, czując jeszcze, jak protestuje jej miłość. Nikt się nieliczył, gdy chodziło o Arnolda.

- Nie - powiedziała, ale odwróciła się, by szukać pocieszenia wramionach Sary, po czym dodała z westchnieniem: - Zostaję.

Wtedy dał się słyszeć szorstki głos Waltera.

- Musisz zostać, pani Katarzyno, dla umierającej i dla dziecka, ale jajestem wolny i jeśli mi pozwolisz, mogę pojechać w ślad za panemArnoldem. Nic nie stoi na przeszkodzie. - Gwałtownym ruchem odwróciłsię w stronę opata, którego przewyższał o głowę. - Daj mi konia i topór,opacie! Nie boję się dalekich dróg ani długiej jazdy.

Katarzyna, ożywiona tym wybuchem, spojrzała na niego zwdzięcznością.

- To prawda. Przecież jesteś jeszcze ty... Będziesz mógł mupowiedzieć, że nigdy go nie zdradziłam, ale wiesz dobrze, że on nie zgodzisię do mnie wrócić. Nikomu nie udało się jeszcze nigdy zmienić jego woli.

- Zrobię, co będę mógł. Jeśli pan Arnold odzyska zdrowie,sprowadzę go tutaj, nawet siłą. Jeśli nie... powrócę sam. Czy zgadzasz się,pani, na mój wyjazd?

- Jakże mogłabym się nie zgodzić. Jesteś moją ostatnią nadzieją.

- A więc w drogę! - wykrzyknął Walter, który, jak wszyscy ludzieczynu, nie lubił zbędnych słów. - Straciliśmy już dużo czasu. Otwórzciebramy grodu i na koń. Na Odyna, potrafię go odnaleźć.. nawet gdybymmiał jechać do samego Mahometa!

- Jesteś w domu Pana - oburzył się opat. - Fałszywi bogowie niemają tu nic do roboty. Chodź, Katarzyno, moja córko... pójdziemypomodlić się do Najświętszej Marii Panny za tego dzikusa, który nie ma oniej pojęcia. Następnie wyprawimy go w drogę. Pomogę ci.

Godzinę później, stojąc między Saturninem i Sarą przy południowejbramie Montsalvy, Katarzyna przysłuchiwała się niknącemu w dolinierzeki Lot galopowi konia unoszącego na swym grzbiecie Waltera. Olbrzymzaopatrzony w żywność, ciepłe ubranie i pękatą sakiewkę, odjeżdżał nasilnym perszeronie śladami Arnolda i Fortunata.

Kiedy tętent ucichł, Katarzyna otuliła się mocniej ciemną opończą izaczęła szukać na firmamencie Drogi Mlecznej, którą nazywano równieżdrogą świętego Jakuba. Westchnęła.

- Czy uda mu się znaleźć Arnolda? Te południowe regiony są murównie obce jak kraina Wielkiego Chana.

- Opat poradził mu, żeby jechał drogą oznakowaną muszlami.

Powiedział też, jak nazywają się pierwsze etapy, ponieważ nie mógł mutego napisać - rzekł Saturnin. - Trzeba wierzyć, pani Katarzyno. Wiem, żeświęta Panienka i święty Jakub będą nad nim czuwać, chociaż on w nichnie wierzy. Nie opuszczają nigdy tych, którzy z dobroci serca wyruszają naodległe szlaki.

- On ma rację - włączyła się Sara, ujmując Katarzynę za rękę. Walter jest silny, inteligentny i przebiegły. Ma w sobie wiarę, którapozwala przenosić góry. Wracajmy do domu. Pani Izabela czeka na nas.

Całując synka, odnajdziesz siły do wykonania czekających cię jeszczezadań.

Katarzyna nie odpowiedziała. Stłumiła westchnienie żalu i powoliruszyła w stronę klasztoru. Wiedziała jednak, że chociaż na razie rozsądekwziął górę, to chęć udania się śladami Arnolda nie minie tak szybko.

Tego wieczoru długo kołysała w ramionach Michała, ogrzewajączbolałe serce miłością do dziecka.

Rozdział szesnasty

Minstrel*

Izabela de Montsalvy zgasła spokojnie i bez cierpień w dzień poświętym Michale. W przeddzień śmierci doznała jeszcze ostatniej radości:widziała, jak jej wnuk przyjmuje hołd od wasali...

Saturnin i inni notable z Montsalvy zdecydowali, że w dniu swoichurodzin chłopiec zostanie oficjalnie uznany panem tego małego grodu...

Teraz, kiedy król zwrócił rodowi Montsalvych tytuły i dobra, data 29września wydała się bardzo odpowiednia na tę uroczystość, tym bardziej żezbiegła się ze świętem pasterzy, które każdego roku o tej samej porzegromadziło na wzgórzach Montsalvy wszystkich pasterzy baranów zcałego regionu.

* Minstrel - średniowieczny śpiewak, recytator poezji, mim, akrobata. W tym dniu wzniesiono w wiosce na rynku, tuż przy bramiekościelnej, trybunę senioralną osłoniętą baldachimem w barwach rodziny,w której zasiedli - po uroczystej mszy odprawionej przez opata Bernarda Michał z matką, aby przyjąć hołd od wasali odzianych na tę okazję wodświętne stroje. Saturnin w ubraniu z brązowego delikatnego płótna, zezłotym łańcuchem na szyi, podał im na poduszce kłosy zboża i kiściewinogron.

Wygłosił uroczyste przemówienie, może trochę zagmatwane, alewszyscy uznali je za wspaniałe, a następnie mieszkańcy Montsalvy iwieśniacy z okolicznych gospodarstw podchodzili kolejno, aby ucałowaćrączkę Michała. Malec śmiał się radośnie, uradowany pięknym strojem zbiałego aksamitu, uszytym przez Sarę. Najbardziej jednak interesował gozłoty łańcuch z topazami, który matka włożyła mu na szyję. Uroczystośćtrochę dłużyła się małemu paniczowi, liczącemu zaledwie dwa latka, aletańce pasterzy i walki wręcz wywołały jego entuzjazm. Stara pani deMontsalvy, którą przyniesiono na noszach i usadowiono na trybunie obokMichała, patrzyła na niego z uwielbieniem.

Pod koniec dnia Michał, wspomagany przez matkę, rozpalił nawzgórzu ognisko. A potem, kiedy chłopcy i dziewczęta zaczęli tańczyć natrawie przy dźwiękach skrzypek, mały panicz, śpiący już od pewnegoczasu w ramionach Sary, został zaniesiony do domu.

Przez całą noc Katarzyna słyszała śpiewy i tańce wasali, ciesząc się zich radości, której jej ciężka żałoba nie zdołała przyćmić. Przez cały dzieńskrywała swój głęboki smutek, nie chcąc okazać, jak okrutne jest dla niejto święto. Hołd oddany Michałowi odsuwał na dalszy plan jego ojca, októrym nie mieli żadnych wiadomości od ponad półtora miesiąca.

* * *

Następnego ranka zacni mieszkańcy z Montsalvy, którzy położyli sięspać późno i w dobrych nastrojach, zostali obudzeni posępnymiuderzeniami dzwonu i dowiedzieli się, że ich stara pani zakończyła życie.

Sara znalazła ją martwą, kiedy przyniosła jej rano kubek mleka. Izabelależała na łożu wyprostowana, z zamkniętymi oczami i rękami złożonymina różańcu. Na bladym palcu połyskiwał w świetle słonecznym szmaragdkrólowej Jolanty. Sara stała przez chwilę na progu izby zaskoczonanadzwyczajnym pięknem zmarłej. Zniszczenia, jakie poczyniła choroba,zniknęły, zmarszczki wygładziły się. Dwa grube, siwe warkocze okalałygładką, spokojną twarz, a podobieństwo do syna było uderzające.

Sara przeżegnała się, stawiając przy drzwiach kubek z mlekiem, anastępnie poszła po Katarzynę, której nad ranem udało się zasnąć.

Potrząsnęła nią gwałtownie, a kiedy ta zerwała się, patrząc na Saręnieprzytomnie, szepnęła:- Pani Izabela przestała cierpieć, Katarzyno. Musisz wstać. Ja pójdęuprzedzić opata. W tym czasie zabierz Michała z sąsiedniej izby i powierzDonacie. Śmierć to nie widowisko dla dziecka.

Katarzyna słuchała jak lunatyczka. Od swego powrotu do Montsalvyspodziewała się tej śmierci. Wiedziała, że starsza pani oczekuje jej jakwybawienia. Zdrowy rozsądek podpowiadał jej, że nie powinna sięmartwić, gdyż Izabela osiągnęła w końcu upragniony spokój, lecz zdrowyrozsądek nie mógł nic zdziałać przeciw ogarniającemu ją smutkowi. Zdałasobie sprawę, że obecność Izabeli była cenniejsza, niż sądziła. Dopóki żyłamatka Arnolda, Katarzyna miała z kim porozmawiać o nieobecnym, boprzecież była to osoba znająca go najlepiej. A teraz ten łagodny głoszamilkł, pogłębiając jej samotność jeszcze bardziej. Arnold zniknął, Walterod miesiąca nie dawał znaku życia, a teraz Izabela...

Nieco później Katarzyna z Sarą przygotowały zmarłą do ostatniejdrogi. Nałożyły jej habit klarysek, zgodnie z wyrażonym już dawnożyczeniem. Surowość czarnego stroju nadawała zmarłej wyraznadzwyczajnego majestatu.

Ubierając ją, Katarzyna zdjęła łagodnie z jej palca pierścień, któregoświecka wspaniałość kontrastowała z zakonnym strojem. Potem długospoglądały wraz z Sarą na zmarłą, a kiedy uklękły, aby odmówićmodlitwę, nadszedł opat z dwoma klerykami, którzy przynieśli kadzielnicęi kropielnicę.

Trzy następne dni wydawały się Katarzynie jakimś strasznym snem.

Ciało zmarłej zostało wystawione w prezbiterium kościoła; czuwali przynim mnisi, a Katarzyna, Sara i Donata zmieniały się na klęcznikuustawionym u stóp katafalku. Te godziny czuwania w cichym kościelewydawały się Katarzynie czymś nierealnym. Otaczający ciało zmarłejmnisi, w kapturach zakrywających twarze, z rękami ukrytymi w szerokichrękawach, wyglądali jak duchy w drżącym świetle grubych świec z żółtegowosku. Aby zapomnieć o strachu, Katarzyna starała się modlić, chociaż ztrudem jej to przychodziło. Nie wiedziała, jak zwracać się do Boga. Owiele łatwiej przychodziło jej rozmawiać ze zmarłą.

- Matko - mówiła cicho - tam, gdzie teraz jesteś, wszystko jest owiele łatwiejsze. Pomóż mi! Spraw, aby Arnold powrócił lub przynajmniejdowiedział się, że nigdy nie przestałam go kochać! Tak mi ciężko!

Woskowa twarz pozostawała jednak nieruchoma, a półuśmiech nazamkniętych wargach zachował swą tajemniczość.

W miarę jak upływał czas, Katarzynie było coraz ciężej na sercu.

Czwartego dnia wieczorem ciało Izabeli de Ventadour, pani naMontsalvy, zostało pochowane w obecności tłumu ludzi. Zza drewnianychkrat ogrodzenia dochodziły głosy mnichów z opactwa, śpiewającychmiserere. Katarzyna ukryta pod żałobnym welonem, który teraz nabrałnowego, podwójnego znaczenia, patrzyła, jak pod kamienną płytą znika ta,która trzydzieści pięć lat wcześniej dała życie ukochanemu synowi.

Kiedy opuszczała sanktuarium, jej spojrzenie napotkało spojrzenieopata, który wygłaszał ostatnie wieczne odpoczywanie racz jej dać Panie.

W spojrzeniu tym wyczytała jednocześnie pytanie i prośbę, ale odwróciłagłowę, jakby chciała uniknąć odpowiedzi. Przecież śmierć Izabeli niezwróciła jej wolności. Małe rączki Michała trzymały ją mocno na miejscu.

Nie miała żadnego powodu, aby go opuszczać, gdyż Walter pojechał wślad za Arnoldem. Dopóki nie przyśle jakichś wieści, trzeba będziecierpliwie czekać...

* * *

Jesień zabarwiła góry wszystkimi kolorami złota i purpury. OkoliceMontsalvy lśniły czerwienią, podczas gdy chmury na niebie stawały sięszare, a stada jaskółek odlatywały na południe. Katarzyna śledziła jewzrokiem, aż zniknęły za horyzontem. Za każdym takim odlotem młodakobieta stawała się coraz smutniejsza i bardziej zniechęcona. Z całej duszyzazdrościła tym beztroskim, spragnionym słońca ptakom, które odlatywałytam, gdzie i ona chciałaby się udać.

Nigdy dni nie mijały tak wolno i monotonnie jak teraz. Każdegopopołudnia, jeśli było ładnie, Katarzyna, Sara i Michał udawali się aż dobramy Południowej, gdzie mnisi i wieśniacy zaczęli stawiać fundamentypod nowy zamek. Za radą opata zdecydowano się nie odbudowywaćfortecy na dawnym miejscu, koło wzgórza wulkanicznego, lecz przybramie do Montsalvy, tam gdzie zamek i wioska mogły sobie nieśćskuteczną pomoc. W pamięci wszystkich żywe były jeszcze zniszczeniadokonane przez rozbójnika Valettego.

Obie kobiety i dziecko spędzały trochę czasu na budowie, potem szłydo lasu, aby przyjrzeć się pracy drwali. Obecnie, kiedy zmniejszyło sięniebezpieczeństwo ze strony Anglików, należało zająć się wyrębem lasów,które w czasach pożogi rozrosły się i powróciły do stanu dzikości. Częstosłużyły jako schronienie. Teraz trzeba było odzyskać ziemię pod uprawęzboża i paszy. Oczy Katarzyny kierowały się jednak ciągle poza ciemnąlinię drzew, w odległe błękity. Potem, trzymając Michała za rączki,kobiety wracały powoli do domu.

Którejś nocy zaczął wiać wiatr i drzewa straciły liście, a dzieńpóźniej okolicę przysypał śnieg. Chmury wisiały tak nisko, że zdawały sięsięgać ziemi, a zimne, poranne mgły długo nie chciały ustąpić. Nadeszłazima i Montsalvy zapadło w sen. Roboty przy budowie zamku zostaływstrzymane, każdy zamykał się w cieple swego domu. Katarzyna i Sarazrobiły to samo. Życie, które regulował dźwięk klasztornego dzwonu, stałosię bardzo monotonne. Następujące po sobie dni były bardzo do siebiepodobne. Wypełniało je tkanie przy kominku. Patrząc na wciąż pokrytąśniegiem okolicę, Katarzyna zaczęła wątpić, czy kiedykolwiek nadejdziewiosna.

Każdego dnia jednak starała się wychodzić na powietrze. Wkładałaciepłe buty i otulała się grubą opończą z kapturem, a następnie udawała sięna przechadzkę... Zawsze kierowała kroki w stronę bramy Południowej, alenie po to, by oglądać pokryte śniegiem miejsce swego przyszłego domostwa. Przysiadała na kamieniu, nie zwracając uwagi na podmuchy wiatruczy śnieg, i obserwowała drogę biegnącą od rzeki Lot, wypatrującznajomej sylwetki. Dużo czasu upłynęło od wyjazdu Waltera. Minęły trzymiesiące i nadeszło Boże Narodzenie. Do tej pory nie pojawił się nikt zwiadomością. Było tak, jakby Walter rozpłynął się w mgle...

Kiedy zaczynało zmierzchać - zimowe dni są przecież takie krótkie Katarzyna wracała do domu wolnym krokiem, z duszą coraz bardziejprzepełnioną trwogą, a coraz mniej nadzieją.

Boże Narodzenie minęło, niczego nie zmieniając w jej życiu.

Katarzyna ciągle myślała o Arnoldzie. Z pewnością dotarł już doComposteli w Galicii. Ale czy niebo udzieliło mu łaski uzdrowienia? AWalter? Czy udało mu się dołączyć do uciekiniera? Czy byli razem, gdy onich myślała? Niestety, pytania te pozostawały nadal bez odpowiedzi.

- Gdy nadejdzie wiosna - obiecywała sobie Katarzyna - a nie dostanężadnej wiadomości, ja również udam się na poszukiwanie Arnolda.

- Nie powrócą wcześniej jak na wiosnę - stwierdziła któregoś dniaSara, kiedy Katarzyna przez nieuwagę wypowiedziała swe myśli na głos. Któż wyruszyłby przez góry, kiedy śnieg zasypał drogi? Zima tworzybariery, których największa wola, najsilniejsza miłość nie są w staniepokonać. Musisz czekać.

- Czekać i czekać. Nic, tylko czekać! Nie mogę już wytrzymać tegoniekończącego się oczekiwania! - wykrzyknęła Katarzyna. - Czy całe mojeżycie ma upłynąć na ciągłym czekaniu?

Na tego rodzaju pytania Sara nie odpowiadała. Wolała przemilczećlub zmienić temat rozmowy, gdyż wszelkie tłumaczenia i przemawianie dozdrowego rozsądku potęgowały tylko smutek Katarzyny. Cyganka niewierzyła w możliwość wyzdrowienia Arnolda. Nigdy nie słyszała, aby ktośwyleczył się z trądu. Było nawet dziwne, że święty Meen z Jaleyrac, patrondotkniętych tą straszną chorobą, zachował jeszcze „klientów". Sara byłazbyt wielką poganką, aby wierzyć w moc cieszącego się renomą świętegoJakuba z Composteli. Spodziewała się natomiast, że jeśli nie wyniknąnieprzewidziane okoliczności, wcześniej czy później nadejdą od Walterajakieś wiadomości. Nie przeszkadzało jej to wzdychać, kiedy widziała, jakdrobna, delikatna sylwetka Katarzyny w czarnym stroju oddala się mimośniegu, aby sprawdzić, czy ktoś nie przybywa drogą od doliny.

* * *

Któregoś styczniowego wieczoru, kiedy udała się do swego punktuobserwacyjnego po długiej nieobecności spowodowanej strasznymichłodami, wydało jej się, że dostrzega na białym szlaku jakiś ciemnypunkt. Punkt ten stawał się coraz większy. Natychmiast zerwała się narówne nogi z bijącym sercem...

Jakiś człowiek zbliżał się doliną. Widziała powiewające na wietrzepoły jego opończy. Szedł z trudem, gdyż wiatr wiał mu w twarz. Katarzynapostanowiła wyjść mu naprzeciw, lecz po paru krokach stanęła rozczarowana. Nie był to Walter ani Arnold. Człowiek, którego teraz widziałabardzo dobrze, był niski, szczupły, o ciemnej karnacji. Przez chwilęsądziła, że to Fortunat, ale i ta nadzieja szybko się rozwiała. Był to ktoścałkiem obcy.

Na głowie miał zielony kapelusz z lichym piórkiem. Ukryta pod nimśniada twarz wyrażała wesołość. Widząc kobiecą postać na skraju drogi,uśmiechnął się szeroko. Katarzyna dostrzegła, że na plecach pod opończąniesie jakiś podłużny przedmiot.

Wędrowny handlarz lub minstrel - pomyślała.

Kiedy podszedł bliżej, stwierdziła, że to minstrel. Pod czarnąopończą miał wesoły, czerwono-zielony, trochę zniszczony strój. Na widokKatarzyny zdjął kapelusz w geście powitania.

- Kobieto - rzekł z silnym cudzoziemskim akcentem - co to za gród?

- To Montsalvy. Czy to twój cel podróży, panie minstrelu?

- Na dzisiejszy wieczór tak. Na Madonnę, jeśli wszystkie wieśniaczkisą tutaj tak urodziwe jak ty, to Montsalvy musi być rajem.

- Niestety, to nie raj - odpowiedziała rozbawiona akcentemmłodzieńca Katarzyna. - A jeśli sądzisz, panie minstrelu, że zostanieszprzyjęty na zamku, to spotka cię rozczarowanie. Zamek w Montsalvyprzestał istnieć. Znajdziesz tu tylko stare opactwo, gdzie rzadko się śpiewapieśni miłosne.

- Wiem o tym - odparł minstrel. - Jeśli nawet nie ma zamku, toprzecież jest jego dziedziczka. Czy znasz panią de Montsalvy? Jak mimówiono, to najpiękniejsza kobieta na świecie... ale nie sądzę, aby byłapiękniejsza od ciebie.

- Muszę cię rozczarować - rzekła Katarzyna. - Ja jestem panią deMontsalvy.

Uśmiech zgasł na wesołej twarzy wędrowca. Ponownie zdjąłkapelusz i przykląkł na śniegu.

- Szlachetna pani, wybacz prostemu śpiewakowi tę poufałość. .

- Przecież nie mogłeś tego wiedzieć. Dziedziczki zamków nieprzechadzają się same, a szczególnie przy tak brzydkiej pogodzie.

Jakby na potwierdzenie tych słów gwałtowny poryw wiatru zerwałminstrelowi kapelusz z głowy, a Katarzynę zmusił do uchwycenia się pniadrzewa.

- Nie stójmy tutaj - rzekła. - Jest zimno i zapada mrok. Zamek legł wgruzach, ale w domu opactwa możemy ofiarować ci gościnę. Skąd o mniesłyszałeś?

Minstrel podniósł się i otrzepał kolana ze śniegu. Między jegobrwiami rysowała się teraz zmarszczka, a na ustach nie pojawił się jużuśmiech.

- Mówił mi o tobie, szlachetna pani, człowiek spotkany w górach napołudniu. Był wysoki i silny. Prawdziwy olbrzym. Powiedział mi, żenazywa się Walter Malencontre.

Katarzyna wydała okrzyk radości, chwyciła podróżnego pod ramię ipoprowadziła w stronę domu.

- Przysyła cię Walter? Co za szczęście! Jak on się czuje? Gdzie ikiedy go spotkałeś?

Prowadząc minstrela, który teraz wydawał się zaniepokojony,skierowała się w stronę wioski, informując Saturnina, który naprawiałokiennice swego domu:- Ten człowiek spotkał Waltera, ma od niego wieści! Stary zarządcadołączył do nich z okrzykiem radości.

Minstrel popatrzył na niego z przestrachem.

- Szlachetna pani - rzekł w końcu - nawet nie pozwoliłaś mi sięprzedstawić!

- Zrób to teraz - powiedziała Katarzyna radośnie. - Ale dla mnienazywasz się Walter.

Mężczyzna zaprzeczył ruchem głowy.

- Nazywam się Guido Cigala.. Jestem z pięknego miasta, Florencji.

Aby uzyskać wybaczenie za moje liczne grzechy, udałem się do Galicii, dogrobu apostoła. Pani, nie ciesz się tak bardzo, nie przyjmuj mnie takdobrze. Wieści, które przynoszę, są złe.

Katarzyna i Saturnin zatrzymali się gwałtownie pośrodku drogi.

Zaróżowiona z radości twarz Katarzyny pobladła.

- Ach - wyjąkała tylko.

Zaniepokojona spojrzała błagalnie najpierw na minstrela, potem naSaturnina, ale szybko odzyskała przytomność umysłu i rzekła:- Złe czy dobre, potrzebujesz odpoczynku i nadal możesz liczyć nagościnę. Powiedz nam tylko, jak się czuje Walter?

Guido Cigala opuścił głowę, jakby czuł się winny.

- Pani - szepnął - sądzę, że on nie żyje. - Nie żyje!

Ten sam okrzyk wyrwał się Katarzynie i Saturninowi, który dodał:- To niemożliwe. Walter nie mógł umrzeć.

- Nie powiedziałem, że na pewno - rzekł zmieszany Cigala. Powiedziałem, że wydaje mi się.

- Opowiesz nam wszystko - przerwała Katarzyna.

W domu gościnnym Sara zajęła się przybyszem, przyniosła mumiskę z wodą do umycia nóg, gorącą zupę, chleb i ser oraz trochę wina, anastępnie posłała do dużej sali, gdzie czekali Katarzyna, Saturnin i Donata;prawa gościnności wzięły górę nad ciekawością. Młoda kobieta uśmiechnęła się smutno, widząc, że minstrel trzyma w ręce wiolę.

- Już od dawna nie słyszałam tutaj muzyki - rzekła łagodnie. - I niemam wcale do tego serca.

- Muzyka jest dobra na ukojenie zasmuconej duszy - rzekł Guido,kładąc instrument na ławie. - Ale najpierw odpowiem na pytania.

- Kiedy widziałeś Waltera i gdzie?

- Było to na przełęczy Ibaneta, trochę przed przytułkiem wRoncevaux. Wpadłem do wąwozu i Walter przyszedł mi z pomocą.

Spędziliśmy razem noc w górach. Powiedziałem mu, że wracam do megokraju, zatrzymując się we wszystkich napotkanych po drodze zamkach.

Zapytał mnie, czy mogę udać się do was i przekazać wieści. Obiecałem muto. Po tym, co dla mnie zrobił, nie mogłem mu odmówić. Trochę drogiwięcej, trochę drogi mniej to dla mnie nic nie znaczy. Kazał mi przekazaćwiadomość.

- Jaką wiadomość? - zapytała Katarzyna, pochylając się w stronęmłodzieńca.

- Powiedział: „Powiedz pani Katarzynie, że biała klacz nie jest już daleko i że jutro mam nadzieję ją dogonić". - I... to wszystko?

- To wszystko. Nic więcej mi nie powiedział, ale potem coś sięjeszcze wydarzyło. Rozstaliśmy się rano. Miał jechać drogą, którąprzybyłem, ja zaś udałem się w stronę Roncevaux. Droga, którą szedłem,pięła się w górę i przez długi czas widziałem twego przyjaciela, szlachetnapani. Jechał spokojnie na koniu. I właśnie w chwili, kiedy miał zniknąć miz oczu, stało się coś strasznego. Trzeba rzec, że w tamtych stronach lud jestdziki i groźny. Spotyka się wielu rozbójników. Nie zaatakowali mnie, bouznali z pewnością, że jestem zbyt marną zdobyczą. Ale taki podróżnik jakWalter, dobrze odziany, na dobrym koniu, to nie byle jaka gratka.

Widziałem z daleka, jak wyskoczyli zza skał i opadli na niego niczym rójos. Bronił się dzielnie, lecz było ich wielu. Widziałem, jak pada pod ichciosami, a potem jeden z nich zabrał mu konia, inny ekwipunek. Trzechinnych rozebrało ciało, po czym wrzucili je do jednego z tych głębokich jarów, których sam widok przyprawia o dreszcze. . Z pewnością już nie żył,a jeśli było inaczej, to dopomógł mu upadek. Ale nie mogę przysiąc, że nieżyje.

- A ty - oburzył się Saturnin - nie powróciłeś, aby się upewnić? Niechciałeś sprawdzić, czy ten, który cię uratował, nie potrzebuje pomocy?

Minstrel opuścił głowę i wzruszył ramionami z gestem świadczącymo niemocy.

- Bandyci chyba mieli tam kryjówkę, gdyż zostali na miejscu,czekając bez wątpienia na kolejnych podróżnych. Cóż mogłem zrobić ja,słaby i bezbronny przeciw tym dzikusom. Otchłań była głęboka. Jakmiałem tam zejść? Pani - dodał, odwracając się w stronę Katarzyny zwyrazem błagania na twarzy - proszę cię, uwierz mi, że gdyby można byłocoś uczynić dla twego przyjaciela, zrobiłbym to, ryzykując nawet życie.

Guido Cigala nie jest tchórzem... musicie w to uwierzyć.

- Ależ wierzę ci, panie minstrelu - powiedziała zmęczona. - Niemogłeś nic uczynić, dobrze to rozumiem. Lecz wybacz mi, jeśli okazujęból. Walter był moim sługą, ale jego życie było dla mnie cenniejsze niżżycie najbliższego przyjaciela, więc myśl, że nie ma go już wśródżywych...

Wzruszenie przerwało jej wywód. Łzy napłynęły do oczu i przezzaciśnięte gardło nie mogła już wydobyć ani słowa. Opuściwszypospiesznie salę, pobiegła do swej izby, gdzie osunęła się na łoże iwybuchnęła szlochem. Teraz wszystko się skończyło, na zawsze. Straciławszystko, bo wraz ze śmiercią Waltera znikła również nadzieja odnalezienia Arnolda. Zdrowy lub nie, jej małżonek nadal nie wiedział, żepozostała mu wierna i że jej miłość dla niego była coraz głębsza. Zniknąłteraz dla niej całkowicie, jakby przykryła go płyta grobowca. Był to dlaKatarzyny ostateczny cios...

Płakała przez dłuższy czas i nie dostrzegła, że Sara stała przy łożu,nie wiedząc, jak złagodzić ten olbrzymi ból. Po dłuższej chwili w końcuzaryzykowała:- Może minstrel nie widział dokładnie? Może Walter nie zginął?

- Jak mógłby uniknąć śmierci? Jeśli nie został zabity, to z pewnościązmarł w przepaści.

Kobiety ucichły. Z dalekiej sali dochodziły odgłosy wioli. Minstrelgrał dla służby, dla Donaty i Saturnina, a także dla paru notabli zMontsalvy, którzy chcieli posłuchać wędrownego pieśniarza, gdyż już oddawna nie mieli takiej okazji. Guido śpiewał starą pieśń o miłości rycerzaTristana i królowej Izoldy: Izoldo, moja pani, Izoldo, moja ukochana,jesteś moją śmiercią, jesteś moim życiem...

Katarzyna stłumiła szloch. Wydawało jej się, że poprzez pełen skargiśpiew minstrela słyszy ciepły i namiętny głos Arnolda, szepczący jej doucha: „Katarzyno, Katarzyno, moja ukochana".

Smutek, jaki ją ogarnął, był tak dotkliwy, że musiała zacisnąć zęby,aby powstrzymać okrzyk bólu. Tak, w swoim ziemskim życiu miała jużnie zobaczyć Arnolda, swej wielkiej miłości, więc byłoby lepiej opuścićten świat natychmiast, niż pogrążyć się w wiecznym cierpieniu. Zamknęłana chwilę oczy, zacisnęła dłonie, aby się opanować, a kiedy znów jeotworzyła, jej wzrok był pełen determinacji.

- Saro - powiedziała tak spokojnie, że Cyganka zadrżała - muszęodjechać. Skoro Walter nie żyje, muszę udać się na poszukiwanie megomałżonka.

- Na poszukiwanie? Ale gdzie?

- Tam, gdzie wiem, że udał się na pewno: do Composteli w Galicii.

Może zdołam się dowiedzieć, co się z nim stało. A po drodze spróbujęodnaleźć ciało biednego Waltera, aby pochować je w odpowiednimmiejscu. Myśl, że w tej godzinie i od tak dawna jest wystawiony na żerptactwa, jest nie do zniesienia.

- Ale droga jest długa i niebezpieczna. . Jak sobie poradzisz,biedactwo? Jak może ci się udać, jeśli nie udało się Walterowi?

- Zbliża się święty dzień Wielkiej Nocy. Co roku w tym dniu grupapielgrzymów z Puy-en-Velay udaje się do grobu świętego Jakuba. Pójdę znimi. Niebezpieczeństwo będzie mniejsze w gromadzie.

- A ja? - zaprotestowała zbuntowana Sara. - Czy nie mogę iść z tobą?

Katarzyna potrząsnęła przecząco głową. Wstała, położyła dłonie naramionach starej przyjaciółki i popatrzyła na nią z czułością.

- Nie, Saro. Tym razem pojadę sama. Po raz pierwszy, gdyż naszerozstanie w Chinon się nie liczy, chcę pojechać bez ciebie. Dlatego, żemusisz czuwać nad tym, co mam najcenniejszego na świecie.. nad moimmałym Michałem. Gdybyś pojechała, kto by się nim zajął? Donata iSaturnin są zbyt starzy. Będą ci pomagać, ale tobie powierzam mego syna.

Będzie z tobą szczęśliwy i zajmiesz się nim równie dobrze jak ja. Będzieszmu opowiadała o mnie i o jego ojcu. A jeśli Bóg zechce, abym niepowróciła...

- Zamilcz! - krzyknęła Sara. - Nie wolno ci mówić takich rzeczy. Tomi sprawia ból.

Teraz i ona miała łzy w oczach. Wzruszona Katarzyna ucałowała jągorąco.

- Planowanie przyszłości jeszcze nikomu nie zrobiło krzywdy, mojadobra Saro. Jeśli nie wrócę, poprosisz panów Xaintrailles'a i Bernardad'Armagnaca, aby zaopiekowali się ostatnim z Montsalvych i zadbali ojego przyszłość. Ale - zapewniła z uśmiechem - mam nadzieję, żepowrócę.

Sara otarła oczy, a następnie odeszła parę kroków.

- W porządku - rzekła. - Ja zostanę, a ty wyjedziesz. Ale jak opuściszMontsalvy? Sądzisz, że opat zgodzi się na to teraz chętniej niż wewrześniu?

- Nie dowie się. Już dawno temu złożyłam ślubowanie, że udam siędo Puy, aby ofiarować Najświętszej Marii Pannie ten przeklęty czarnydiament. Muszę się z nim rozstać za wszelką cenę, a im wcześniej, tymlepiej. Widzisz, że nieszczęście nie chce mnie opuścić. Mój wysłannikWalter, niezniszczalny Walter, został pokonany w drodze. Opat wie, jakbardzo pragnę spełnić to ślubowanie. Pozwoli mi wyjechać. Świętawielkanocne to dobry okres na uczczenie Najświętszej Panienki. Uznamoją chęć za normalną.

- Na wszystko masz gotową odpowiedź - rzekła Sara z goryczą. - Niewierzę, abyś wymyśliła ten plan teraz, kiedy przyszedł ten przeklętyminstrel.

- Nie - wyznała Katarzyna. - Myślę o tym od dawna. Ale czyzgodzisz się na wszystko, o co cię poproszę?

Sara wzruszyła ramionami i podeszła do łoża, w którym zamierzałaumieścić pojemnik z rozżarzonym węglem dla ogrzania prześcieradeł.

- Cóż za pytanie! Czyż odmówiłam ci kiedykolwiek pomocy? Askoro nie ma innego wyjścia. . Ale tylko jeden Bóg wie, ile mnie tokosztuje!

Kiedy Sara otwarła drzwi, aby udać się po pojemnik, głos GuidaCigala dotarł do izby. Śpiewał teraz starą pieśń trubadura Arnolda Daniela,a jej słowa tak uderzyły obie kobiety, że na chwilę zaniemówiły.

Złoto będzie warte tyle co żelazo, Kiedy Arnold przestanie kochać tę, Której oddał swe serce... Katarzyna zbladła, lecz w jej ciemnych oczach zapaliły się iskierkinadziei. Głos minstrela dał odpowiedź na pytanie, którego nie miała jużodwagi sobie zadawać. Sara gwałtownie przycisnęła pojemnik do serca.

- Chciałabym wiedzieć, kto przysłał nam tego przeklętego śpiewaka.

Diabeł? A może Pan Bóg? W każdym razie jego głos przypomina głosprzeznaczenia.

* * *

Katarzyna słusznie odgadła, że opat Montsalvy nie będzie jejprzeszkadzał w udaniu się do Puy-en-Velay podczas świąt Wielkiej Nocy.

Uparł się jedynie, aby ofiarować jej eskortę w osobie brata furtianaEuzebiusza, gdyż było nie do przyjęcia, aby szlachetna dama poruszała siępo drogach sama. Towarzystwo mnicha oddalało od niej niebezpieczeństwo zarówno ziemskie, jak i duchowe.

- Brat Euzebiusz jest człowiekiem łagodnym - rzekł opat - alezapewni ci skuteczną ochronę.

Prawdę powiedziawszy, towarzystwo furtiana nie zachwyciłoKatarzyny. Różowa, krągła postać mnicha wydawała się jej zbytprostoduszna, a ona nauczyła się ostrożności. Zastanawiała się, czy opatBernard dając jej takiego strażnika, nie przydzielił jej jednocześnieszpiega, którego trzeba się będzie jakoś pozbyć w Puy. Jak go przekona,aby wrócił do Montsalvy sam?

Ale trudności minionego życia nauczyły Katarzynę, że nie należymartwić się na zapas, gdyż każdy dzień przynosi swoje troski... Kiedyznajdą się już na miejscu, wymyśli coś, aby pozbyć się swego aniołastróża. Myślała już tylko o tej podróży, w którą wybierała się z wielkąnadzieją i gorącym sercem.

Kiedy nadszedł czas postu, biały kobierzec przykrywający całąokolicę gdzieś zniknął. Śnieg stopił się i wiele małych strumyków ruszyłowe wszystkich kierunkach, żłobiąc całą równinę i górskie jary. Ziemia jęłaukazywać się czarnymi płatami, a potem większymi płaszczyznami, którenieśmiało zaczęły pokrywać się zielenią. Trochę błękitu pojawiło się wszarzyźnie nieba i Katarzyna pomyślała, że najwyższy czas wyruszyć wdrogę.

W środę, po niedzieli Męki Pańskiej, Katarzyna i brat Euzebiuszopuścili Montsalvy na mułach pożyczonych od opata. Było ciepło, padałniewielki deszcz, a chmury przesuwały się szybko gnane południowymwiatrem. Był to wiatr, który, według Saturnina, wywołuje u owiec kołowaciznę.

Sara i Katarzyna pożegnały się szybko. Obydwie uważały, żewzruszenie zabija odwagę i niszczy wolę. Zresztą wielkie scenypożegnalne wzbudziłyby czujność opata Bernarda. Nie płacze się zpowodu dwutygodniowej rozłąki.

Najgorsza była chwila rozstania z Michałem. Powstrzymując łzy,Katarzyna ucałowała synka. Miała wrażenie, że nie zdobędzie się nawypuszczenie go z ramion. Sara musiała się wtrącić i odprowadzić dzieckodo Donaty. Michał, widząc wzruszenie matki, zaczął płakać, nie wiedzącdlaczego.

- Kiedy go znowu zobaczę? - szepnęła Katarzyna, która naglepoczuła się nieszczęśliwa.

Niewiele brakowało, aby zrezygnowała z tej szalonej wyprawy.

- Wrócisz, kiedy tylko zechcesz - powiedziała spokojnie Sara. - Niktci w tym nie przeszkodzi, jeśli nie uda ci się osiągnąć celu. I proszę cię,Katarzyno, nie kuś Pana Boga!

Nie rób nic ponad swoje siły. Są chwile, kiedy trzeba pogodzić się zlosem, nawet jeśli jest okrutny. Pomyśl o tym, że ja nie zastąpię Michałowimatki.. Jeśli przeszkody okażą się zbyt wielkie, wracaj, błagam cię... I namiłość boską. .

- Na miłość boską - ucięła Katarzyna, uśmiechając się przez łzy - niemów nic więcej. W przeciwnym razie za pięć minut zabraknie mi odwagi.

Kiedy jednak bramy opactwa otworzyły się, Katarzynę ogarnęłowspaniałe uczucie wolności, pewien rodzaj upojenia. Nie obawiała się jużtego, co ją czekało. Musiała wyjść zwycięsko ze wszystkich zasadzek.

Czuła się silniejsza, młodsza i waleczniej sza niż kiedykolwiek...

W małym skórzanym mieszku umieszczonym na piersi wiozłaczarny diament. Stracił w jej oczach całą wartość, z wyjątkiem jednej: byłkluczem do świata. Ofiarowanie go Madonnie z Puy znaczyło otwarciedrogi, która, być może, zawiedzie ją do małżonka.

Kiedy zostawili za sobą mury Montsalvy, Katarzyna poprawiłazsuwający się z ramion ciężki płaszcz, a następnie uniosła głowę, niezwracając już uwagi na bicie dzwonów w oddali.

Z oczami utkwionymi przed siebie ruszyła w drogę bez słabości i łez.

Rozdział siedemnasty

Ostatnia więź

Miasto Puy-en-Velay wyglądało jak olbrzymia wielobarwna rzekawypływająca z ogromnego romańskiego kościoła zwieńczonego kopułamii wieżami. Katarzyna i Euzebiusz zatrzymali się na chwilę, aby podziwiaćten niecodzienny widok. Kobieta spoglądała pełna oczarowania na świętewzgórze, pradawną górę Anis, odcinającą się od olbrzymiej skały, a dalejna dziwaczny szczyt wulkaniczny świętego Michała z Aiguilhe, sterczącyw stronę nieba jak palec, z małą kapliczką na szczycie. Wszystko w tymdziwnym mieście zdawało się służyć Panu. Wszystko od niego pochodziłoi zwracało się ku niemu...

W miarę jak posuwali się w głąb miasta, uderzył ich jego odświętnywygląd i ruch na ulicach. Wszędzie powiewały flagi i królewskie proporce,a z okien spływały dywany i sztuki jedwabiu.

Katarzyna ze zdumieniem spostrzegła królewskich Szkotów.

- Miasto świętuje - oświadczył brat Euzebiusz, który nie wypowiadałw ciągu dnia więcej niż dziesięć słów. - Musimy się dowiedzieć dlaczego.

Katarzyna nie odpowiedziała.

Uznała, że nie ma takiej potrzeby, lecz przywołała chłopcabiegnącego z dzbankiem w ręku, najwyraźniej udającego się po wodę donajbliższej studni.

- Z jakiej okazji te proporce i wszyscy ci ludzie?

Chłopiec uniósł w górę twarz usianą piegami, w której błyszczaływesołe oczy, i uprzejmie zdjął z głowy zieloną czapeczkę.

- Nasz pan, król, przyjechał wczoraj do miasta wraz z królową icałym dworem, aby modlić się do Najświętszej Panienki i uczcić świętaWielkiej Nocy. Jeśli szukacie kwatery, będziecie mieli kłopot. Wszystkieoberże są przepełnione, gdyż mówi się, że pan konetabl ma tu dzisiajzjechać.

- Król i konetabl? - zdziwiła się Katarzyna. - Przecież są skłóceni.

- Właśnie w katedrze król przywróci go ponownie do łask. Dzisiajwieczorem zasiądą do wspólnej wieczerzy.

- Czy to tutaj gromadzą się pielgrzymi przed wyprawą doComposteli?

- Tak, szlachetna pani. W przytułku przykatedralnym jest ich pełno.

Musisz się spieszyć, jeśli chcesz do nich dołączyć.

Chłopiec wskazał Katarzynie drogę. Była prosta: trzeba było iśćdługą ulicą zaczynającą się przy wieży Panessac, przy której sięznajdowali, a która prowadziła aż do katedry Najświętszej Marii Panny.

Przed rozstaniem chłopiec dorzucił jeszcze:- Wszyscy pielgrzymi zaopatrują się u mistrza Croizata w pobliżuprzytułku. U niego można kupić mocne odzienie na długą podróż i...

- Dziękuję - przerwała mu Katarzyna, widząc, że oczy brataEuzebiusza, zwykle pozbawione wyrazu, spoczęły na niej z ciekawością. Idziemy poszukać jakiejś kwatery.

- Niech Bóg wam dopomoże! Ale chyba wam się to nie uda. Nawetpałac biskupa Wilhelma de Chalencona pęka w szwach. Tam ulokowanyjest cały dwór królewski.

Chłopiec oddalił się, biegnąc. Nie było czasu do stracenia.

Pielgrzymi wyruszali nazajutrz po uroczystej mszy, a ona chciała wyruszyćwraz z nimi. Ześlizgnęła się z muła i odwróciła w stronę brata Euzebiuszaspokojnie czekającego na jej decyzję.

- Weź muły, mój bracie, i idź do przytułku, aby dowiedzieć się, czyznajdziemy tam miejsce. Oto złoto na zapłatę. Ja chcę udać się od razu dokatedry, celu naszej pielgrzymki. Chciałabym jak najszybciej złożyćNajświętszej Panience w ofierze to, co przyniosłam, a nie wypada, abympojechała na mule do świętego miejsca. Dołączę do ciebie później.

Stateczny brat odźwierny z Montsalvy skinął głową na znak, żerozumie, i wziąwszy do ręki lejce obu mułów, spokojnie udał się w dalsządrogę.

Katarzyna szła powoli brukowaną ulicą, na której dały się zauważyćliczne szyldy: handlarze dewocjonaliami sąsiadowali z oberżami,paszteciarniami i wszelkiego rodzaju kramikami. Siedząc na progachdomów, kobiety zręcznymi palcami wprawiały w ruch klockikoronczarskie.

Podróżniczka przystanęła obok jednej z koronczarek, młodej i ładnej,która nie przerywając pracy, mile się do niej uśmiechnęła. Katarzyna niebyłaby kobietą, gdyby te cuda, które wyszły spod wprawnych palców, niezwróciły jej uwagi. Jednak idąca od strony katedry i śpiewająca nabożnepieśni procesja przypomniała Katarzynie o celu wędrówki. Udała się więcw dalszą drogę.

W miarę jak szła w górę, zapominała o całym świecie.

Po stopniach wielkich zniszczonych schodów, ginących w cieniuwysokich łuków romańskich, wchodzili na kolanach ludzie. Szuminwokacji otaczał Katarzynę niczym brzęczenie pszczół, lecz nie zwracałana to uwagi. Z podniesioną głową patrzyła na przybliżającą się, pokrytąpolichromią fasadę, na której widniały dziwne arabskie rysunki,przywołujące na myśl odległe kraje. Jeszcze nie chciała przyklęknąć.

Chciała przybyć do sławnego ołtarza, idąc, tak jak przybędzie do grobuapostoła. Wchłonął ją cień kruchty. Żebracy, prawdziwe i fałszywe kaleki,domagali się jałmużny jękliwymi głosami. Jeszcze inni gromadzili sięwokół starego kamienia z Fievres. Właśnie wykrzykiwali, że w WielkiPiątek jakiś sparaliżowany odzyskał władzę w nogach, ale Katarzyna niezwracała na nich najmniejszej uwagi.

Spoglądała na stopień znajdujący się na wysokości wielkiej, złoconejbramy do sanktuarium. Widziała na nim kilka słów po łacinie: Jeśli jesteś grzeszny, nie przestępuj tego progu, gdyż Królowa Niebios pragnie sług bez skazy. Czy naprawdę była bez grzechu, jeśli za cenę kłamstwa chciała odzyskać wolność? Przez chwilę stała nieruchomo, patrząc na napis, aserce ścisnęła jej nagła trwoga. Teraz jednak nie mogła się już zatrzymać.

Przekroczywszy próg, zanurzyła się w gęstym mroku kościoła. Stopnietworzyły rodzaj tunelu, w którego głębi aż do samego prezbiteriummigotały świece. Była to jakby świetlista jutrzenka po wyjściu z ciemnejnocy. Kamienną nawę wypełniał poważny, posępny i monotonny śpiew.

Kiedy w końcu wynurzyła się z mroku, wydawało jej się, że opuściłaten świat, tak dziwną zobaczyła dekorację. Z kamiennego ołtarzawzniesionego między dwiema kolumnami z porfiru koloru krwi spoglądałana nią oczami z emalii Czarna Madonna, otoczona licznymi świecami ilampkami z czerwonego szkła.

Prezbiterium było puste, lecz postacie świętych z freskówbizantyjskich wydawały się ożywać w drżącym świetle świec. Katarzynązawładnął przesądny strach, pierwotny strach przed niebem i piekłemukryty w sercach ludzi. Powoli zgięła kolana i osunęła się na stopnieołtarza, zafascynowana dziwną figurą.

Niewielka i sztywno siedząca w złotym płaszczu wysadzanymcennymi kamieniami, Czarna Madonna miała dostojny i przerażającywygląd bóstw pogańskich. Mówiono, że to krzyżowcy przywieźli ją zZiemi Świętej i że była stara jak świat. Pod złotą koroną połyskiwałaczarna twarz z wymuszonym uśmiechem. Jedynie zbyt białe emaliowaneoczy zdawały się żyć i pod ich spojrzeniem Katarzyna zaczęła drżeć,przytłoczona barbarzyńskim majestatem figurki.

Żałobny, posępny śpiew ustał. Kościół spowijała cisza, zakłóconajedynie lekkim migotaniem świec. Wolnym ruchem Katarzyna zdjęła zszyi skórzany woreczek, wyjęła z niego diament i wyciągnęła w złożonychdłoniach w stronę Madonny. Odwieczny gest ofiary rozpalił krwawe błyskiw przeklętym kamieniu. Nigdy nie błyszczał tak jak w tym sanktuarium,gdzie czuło się boską moc. W rękach Katarzyny wyglądał jak czarnesłońce zwrócone ku boskości.

- Dziewico Wszechmogąca - wyszeptała młoda kobieta. - Przyjmijten kamień bólu i cierpienia. Zabierz go i spraw, aby zniknął z niego nazawsze zamieszkujący go demon, zabierz go, aby nieszczęście w końcunas opuściło... aby w końcu do Montsalvy powróciło szczęście. Abym odnalazła mego małżonka.

Powoli położyła kamień u stóp figurki i padła na twarz bez strachu,lecz opanowana nowym wzruszeniem.

- Oddaj mi go - wyszeptała błagalnie. - Oddaj mi go, Madonnomiłosierna. Nawet jeśli przyjdzie mi jeszcze cierpieć, spraw, abym nakońcu tej drogi go odnalazła. Pozwól przynajmniej, abym mogła gozobaczyć... chociaż jeden, jedyny raz, żebym mogła mu powiedzieć, że gokocham, że nigdy nie przestałam do niego należeć i że nikt... nigdy niezajmie jego miejsca. Ulituj się!... Ulituj się! Pozwól mi go odnaleźć. Potembędziesz mogła zrobić ze mną, co ci się spodoba.

Ukryła twarz w dłoniach, które szybko stały się mokre od łez, ipozostała tak przez dłuższy moment, modląc się za swoje dziecko i zaSarę, płacząc cicho i czekając podświadomie na jakąś odpowiedź nażarliwą modlitwę.

Nagle usłyszała:- Kobieto, nie trać nadziei. Jeśli twoja wiara jest wielka, będzieszwysłuchana.

Podniosła głowę. Przed nią stał mnich w długiej, białej szacie z pełnądobroci twarzą. Z tej białej postaci emanował taki spokój, że urzeczonaKatarzyna pozostała przed nim na kolanach ze złożonymi rękami jak przedzjawą. Mnich wyciągnął bladą rękę w stronę połyskującego kamieniależącego przy złotym płaszczu Madonny, ale go nie dotknął.

- Skąd masz, córko, ten bajeczny klejnot?

- Należał do mego zmarłego małżonka, wielkiego skarbnikaBurgundii.

- Jesteś wdową?

- Już nie, lecz mężczyzna, którego poślubiłam, zaraził się trądem iwyruszył do grobu świętego Jakuba błagać o wyleczenie, a ja chcę się udaćna jego poszukiwanie.

- Czy zostałaś włączona do grupy pielgrzymów? Musisz miećpoświadczenie spowiedzi oraz zgodę od przewodnika grupy. Wyruszająjutro.

- Wiem... Ale dopiero co przybyłam. Sądzisz, mój ojcze, że nie jestza późno? - zapytała Katarzyna z obawą.

Pełen dobroci uśmiech rozjaśnił twarz mnicha.

- Bardzo pragniesz udać się na tę pielgrzymkę, prawda?

- Pragnę tego bardziej niż czegokolwiek na świecie!

- Więc chodź. Wysłucham twojej spowiedzi i dam ci poświadczenie,a następnie napiszę ci liścik do przeora.

- Możesz więc sprawić, aby przyjęto mnie w ostatniej chwili?

- Nigdy nie jest za późno, aby zbliżyć się do Boga. Nazywam sięWilhelm de Chalencon i jestem biskupem tego miasta. Chodź, moja córko.

Z sercem przepełnionym nadzieją Katarzyna ruszyła w ślad za białąpostacią prałata.

Opuszczając kościół, czuła się tak, jakby wyrosły jej skrzydła.

Odżyła w niej nadzieja i nie było dla niej rzeczy niemożliwych.

Wystarczyło tylko mieć odwagę, a teraz miała jej w nadmiarze.

Przy wejściu do przytułku, którego gotycka brama strzeżona przezkamienne lwy wychodziła na stopnie katedry, natrafiła na czekającego nanią brata Euzebiusza, który siedział na kamieniu i spokojnie odmawiałróżaniec. Kiedy podeszła, spojrzał na nią z nieszczęśliwą miną.

- Pani Katarzyno, nie ma już wolnych miejsc w dormitorium.

Pielgrzymi śpią nawet na dziedzińcu, lecz nie znalazłem wolnychsienników. Ja mógłbym przespać się w klasztorze, ale co będzie z tobą?

- Ze mną? To nie ma znaczenia. Prześpię się na dziedzińcu razem zinnymi. Zresztą, bracie Euzebiuszu, czas najwyższy, abym wyznała ciprawdę. Nie powrócę z tobą do Montsalvy. Wraz z innymi pielgrzymamiwyruszę jutro do Composteli. Nic nie może mi w tym przeszkodzić. Proszęcię o wybaczenie za kłopoty, jakie będziesz miał z mojego powodu. Opat...

Szeroki uśmiech rozpromienił okrągłą twarz brata Euzebiusza. Spodsutanny wyciągnął zwój pergaminu i podał go Katarzynie.

- Nasz czcigodny opat - przerwał - kazał mi przekazać ci tendokument, pani Katarzyno. Miałem ci go oddać, kiedy spełnisz swojeślubowanie. Czy to uczyniłaś?

- Uczyniłam.

- Oto dokument.

Katarzyna wzięła zwój z wahaniem, zerwała pieczęć i rozwinęła go.

Zawierał tylko parę słów, ale przeczytawszy je, poczuła ogromną radość.

Odejdź w spokoju - napisał opat Bernard de Calmont - i niech Bóg Cię prowadzi. Będę czuwał nad Twym dziecięciem i nad Montsalvy. Spojrzała z radością w stronę brata furtiana. Szczęśliwa, ucałowałapodpis na liście, który następnie wsunęła do sakiewki, a potem wyciągnęłarękę do swego towarzysza podróży.

- Tak więc rozstajemy się. Wracaj do Montsalvy, bracie Euzebiuszu,i powiedz czcigodnemu opatowi, że wstyd mi, iż nie okazałam muzaufania, ale mu dziękuję. Oddaj też muły, nie będą mi potrzebne.

Przebędę drogę na piechotę wraz z innymi.

Potem odwróciła się i odeszła na drugą stronę ulicy, gdzie kołysał siępiękny szyld przedstawiający pielgrzyma w wielkim kapturze, z kosturemw ręku. Był to szyld sklepiku mistrza Croizata z artykułami niezbędnymi wczasie pielgrzymki.

* * *

Na pielgrzymkę wyruszało około pięćdziesięciu mężczyzn i kobietprzybyłych z Owernii, z Franche-Comte i nawet z Niemiec. Grupowali sięregionami, ale kilka osób pozostawało samych, decydując się na własnetowarzystwo.

Katarzyna wysłuchała wraz z nowymi towarzyszami mszywielkanocnej. Zobaczyła przechodzącego kilka kroków od niej królaKarola VII, który zajął wysoki fotel, ustawiony dla niego w prezbiterium.

Rozpoznała również stojącą obok króla rosłą sylwetkę Artura deRichemonta. Konestabl Francji w czasie Wielkanocy odzyskiwał oficjalnieswoją rangę i przejmował obowiązki. Widziała, jak w jego mocnychrękach lśni wielki miecz ozdobiony złotymi liliami burbońskimi. Widziałarównież królową Marię, a wśród ludzi Richemonta rozpoznała wysokąpostać Tristana Eremity. Miała wielką chęć przerwać otaczający ją,milczący krąg i podejść do nich.

Nie, nie należała już do tego połyskującego, kolorowego,zbytkownego świata. Między nimi a nią było teraz wczorajsze ślubowanieoraz biała szata duchownego celebrującego mszę w oświetlonymprezbiterium. Katarzyna nie chciała przerywać tej niewidzialnej barierydzielącej ją od dworu, do którego jeszcze formalnie należała. Przyszłośćbyła gdzie indziej i Katarzyna starała się ukryć za plecami swych towarzyszy, brodatego, śpiewającego donośnym głosem chwata oraz chudej,bladej kobiety z fanatyzmem wpatrującej się w lśniący ołtarz. Katarzynaspoglądała na nią jednocześnie z litością i odrazą, powątpiewając, czy tanajwyraźniej chora i zanosząca się suchym kaszlem kobieta będzie wstanie znieść trudy pielgrzymki.

Co do niej, któż mógłby rozpoznać księżnę de Montsalvy, pięknąwdowę z Chinon, w kobiecie odzianej w lnianą koszulę, suknię z grubejwełny, solidne buty i grubą opończę mającą ochronić przed deszczem iwiatrami? Na głowie miała wielki, czarny, pilśniowy kapelusz. W zawieszonej u pasa sakiewce znajdowały się złoto i sztylet Arnolda, wiernytowarzysz trudnych i niebezpiecznych chwil. W prawej ręce dzierżyła znakpielgrzyma, słynny pielgrzymi kostur - długi kij, na którego końcuuczepiona była okrągła manierka... Nie, nikt nie rozpoznałby tak odzianejKatarzyny, i to jej odpowiadało. Była tylko pielgrzymem pośród wieluinnych. .

* * *

Ceremonia dobiegała końca. Poważny głos biskupa życzyłodchodzącym szczęśliwej drogi. Teraz poświęcił kostury pielgrzymie,które uniosły się w jednakowym geście. Księża z wielkim, procesyjnymkrzyżem, mający odprowadzić pielgrzymkę aż do bram miasta, podnieślisię z miejsc. Katarzyna spojrzała po raz ostatni na króla, konetabla orazbogato ubrany dwór, chroniony przez żołnierzy. W dali, nad ich głowami,połyskiwał przeklęty diament Garina, leżący u stóp małej Madonny.

Brama otwarła się i ukazało się bladoniebieskie, zachmurzone niebo.

Stojąc na progu, Katarzyna nabrała w płuca powietrza. Miaławrażenie, że bramy otworzyły się ku nieskończoności i ku nadziei.

Za mnichami wysypali się pokrzykujący radośnie pielgrzymi. Po obustronach ulicy tłoczyli się ludzie przyglądający się odchodzącym.

Niektórzy wykrzykiwali życzenia, inni słowa pożegnania skierowane doczłonków rodzin i przyjaciół.

Po przekroczeniu murów obronnych, na których powiewałykrólewskie proporce, ostatnia eskorta opuściła pielgrzymów. Ichprzywódca, potężny zuch o płomiennych oczach, zaintonował mocnymgłosem pieśń marszową, zawsze dodającą odwagi pielgrzymom znużonymdługą wędrówką, dziwną, starą pieśń w dawnym języku.

E ul treia (A ponadto),E sus eia (A na dodatek),Deus aia nos (Bóg nam pomaga).

Prosty i rytmiczny śpiew wspierał ich w marszu. Biegł poprzezszeregi pielgrzymów niczym zapalający się proch.

Katarzyna również włączyła się do śpiewu. Czuła się lekko ispokojnie, przepełniała ją większa niż zwykle energia. Za jej plecamidzwony znikającego już miasta rozbrzmiewały z całą siłą. Ich zwycięskiton przytłumił straszne wspomnienie dzwonu z Carlat, które od tak dawnawzbudzało trwogę w jej sercu. Przepełniona wiarą równie silną jak ta,która prowadziła niegdyś krzyżowców na podbój Ziemi Świętej, była terazpewna, że na końcu otwartej przed nią drogi któregoś dnia odnajdzieArnolda. I gdyby musiała iść na koniec świata, aby go odnaleźć, a nawetumrzeć dla niego, zrobiłaby to bez wahania.

Na szczycie stromego wzgórza pielgrzymów przywitała fala zimnegowiatru z deszczem. Katarzyna opuściła głowę, aby się przed nim ochronić,i wsparta na kosturze szła mu naprzeciw. A ponieważ nie chciała siępoddać siłom natury zaraz przy pierwszym zetknięciu, zaczęła śpiewaćgłośniej niż zwykle. Wiejący wiatr był wiatrem z południa. Zanim dotarłdo niej, przemierzył nieznane ziemie, do których dzień po dniu zbliżała sięcoraz bardziej, aby odnaleźć utraconą miłość.

Sprzyjał jej.

Content

Juliette Benzoni
Katarzyna
Tom IV

Część pierwsza Walter

Rozdział pierwszy Przeklęty diament

Rozdział drugi Ślady na śniegu

Rozdział trzeci Cios toporem

Rozdział czwarty Wędrowiec

Część druga Zemsta

Rozdział piąty Rycerze królowej

Rozdział szósty Mistrz Wilhelm

Rozdział siódmy Cyganie

Rozdział ósmy W norze szakala

Rozdział dziewiąty Pani de La Tremoille

Rozdział dziesiąty W lochu

Rozdział jedenasty Chinon

Rozdział dwunasty Cień przeszłości

Rozdział trzynasty Z otwartymi oczami

Część trzecia Droga świętego Jakuba

Rozdział czternasty Ludzie z Montsalvy

Rozdział piętnasty Opustoszała dolina

Rozdział szesnasty Minstrel*

Rozdział siedemnasty Ostatnia więź