Robert Jordan

Wschodzący cień

1

Ziarna cienia

Koło Czasu obraca się, a Wieki nadchodzą i mijają, pozostawiając wspomnienia, które stają się legendą. Legenda staje się mitem, a potem nawet mit jest już dawno zapomniany, kiedy nadchodzi Wiek, który go zrodził. W jednym z Wieków, zwanym przez niektórych Trzecim Wiekiem, Wiekiem, który dopiero nadejdzie, Wiekiem dawno już minionym, na wielkiej równinie, zwanej Stepami Caralain, podniósł się wiatr. Wiatr ten nie był prawdziwym początkiem. Nie istnieją początki ani zakończenia w obrotach Koła Czasu. Niemniej był to jakiś początek.

Na północ i na zachód wiał ten wiatr, pod słońcem wczesnego poranka, przez bezkresne mile falujących traw i rzadko rozsianych zarośli, ponad bystrą rzeką Luan, obok kła ułamanego wierzchołka Góry Smoka, wznoszącej się nad łagodnymi wzniesieniami pofałdowanej równiny, góry tak niebotycznej, iż chmury spowijały ją swym wieńcem już w pół drogi do dymiącego szczytu. Legendarna Góra Smoka, na stokach której poległ Smok — a wraz z nim, jak mawiali niektórzy, skończył się Wiek Legend — i gdzie zgodnie z proroctwami miał się narodzić na nowo. Albo już się narodził. Na północ i na zachód, przez wioski Jualdhe, Darein i Alindaer, od których mosty, podobne kamiennym koronkom, sięgały łukiem do Lśniących Murów, tych wielkich, białych murów, przez wielu nazywanych największym miastem na świecie. Tar Valon. Miasto, które zachłanny cień Góry Smoka zaledwie muskał każdego wieczora.

Skryte za tymi murami budowle, skonstruowane przez ogirów przed dobrymi dwoma tysiącami lat, zdawały się wyrastać z ziemi i podobne były bardziej do dzieł wiatru i wody niźli do tworów rąk mularzy z ludu ogirów, rąk osławionych przez baśnie. Niektóre przywodziły na myśl ptaki zrywające się do lotu albo ogromne muszle z odległych mórz. Strzeliste wieże, wybrzuszone, żłobkowane lub spiralne, złączone były mostami na wysokości setek stóp ponad ziemią, częstokroć pozbawionymi poręczy. Jedynie ci, którzy od dawna przebywali w Tar Valon, potrafili nie wytrzeszczać w podziwie oczu niczym wieśniacy, którzy po raz pierwszy w życiu znaleźli się z dala od swej farmy.

Nad miastem dominowała najwyższa z wież, Biała Wieża, lśniąc w słońcu jak wypolerowana kość. „Koło Czasu obraca się wokół Tar Valon” — tak mawiali ludzie w mieście — „a Tar Valon obraca się wokół Wieży”. Pierwszą rzeczą, jaka jawiła się oczom podróżników przybywających do Tar Valon — zanim ich konie dotarły do miejsca, z którego rozciągał się widok na mosty, zanim kapitanowie rzecznych statków, na których tu przypłynęli, dostrzegli wyspę — była Wieża, która odbijała promienie słoneczne niczym latarnia morska. Nic dziwnego zatem, że wielki plac, otaczający warowne tereny Wieży, przytłoczony jej ogromem wydawał się mniejszy niż w rzeczywistości, a ludzie na nim karłowacieli do owadzich rozmiarów. Biała Wieża mogła być zresztą najmniejsza w całym Tar Valon, jednak jako serce potęgi Aes Sedai i tak zawsze przejmowałaby grozą całe wyspiarskie miasto.

Mimo swej liczebności tłumy nigdy nie zapełniały całej przestrzeni placu. Zbici we wrącą masę na jego skrajach ludzie przepychali się w gonitwie za swymi codziennymi sprawami, im bliżej jednak terenów Wieży, tym więcej ludzi ubywało, aż do pasma nagich kamieni brukowych, szerokości co najmniej pięćdziesięciu kroków, który graniczył z wysokimi, białymi murami. Rzecz jasna, Aes Sedai w Tar Valon szanowano, a nawet więcej niż szanowano, i Zasiadająca na Tronie Amyrlin władała miastem tak samo, jak władała Aes Sedai, niewielu jednak pragnęło znaleźć się bliżej potęgi Aes Sedai, niż nakazywała konieczność. Czym innym jest duma z posiadania okazałego kominka we własnej izbie, czym innym wejście w płonący w nim ogień.

Niektórzy jednak podchodzili bliżej, do szerokich stopni, które wiodły do samej Wieży, do zawile rzeźbionych drzwi, tak szerokich, iż mogły pomieścić szereg złożony z dwunastu ludzi. Te drzwi zawsze stały otworem, zawsze zapraszały. Zawsze jacyś ludzie potrzebowali wsparcia albo wyjaśnienia, którego jak im się zdawało, udzielić mogły tylko Aes Sedai, a przybywali tak z daleka jak i z bliska, z Arafel i Ghealdan, z Saldaei i Illian. Wielu znajdywało pomoc albo poradę w Białej Wieży, aczkolwiek często wcale nie taką, na jaką czekali lub liczyli.

Min nasunęła na głowę obszerny kaptur swego kaftana, kryjąc twarz w jego cieniu. Mimo ciepłego dnia ten ubiór był na tyle lekki, by nie wywołać komentarzy, zwłaszcza w stosunku do kobiety tak nieśmiałej. Zresztą niewielu ludziom udawało się nie stracić śmiałości po wejściu do Wieży. Nic w wyglądzie Min nie mogło przyciągać uwagi. Ciemne włosy miała dłuższe niż podczas ostatniego pobytu w Tar Valon, mimo że jeszcze nie sięgały do ramion, natomiast suknia, niebieska i prosta, z wyjątkiem wąskich pasemek białej koronki z Jaerecuz przy karku i nadgarstkach, pasowałaby na córkę zamożnego farmera, która na wizytę w Wieży wdziała najlepszy, świąteczny przyodziewek, aby nie różnić się od innych kobiet wchodzących na te szerokie stopnie. Przynajmniej taką miała nadzieję. Musiała powstrzymać się od gapienia się na nie, by stwierdzić, czy ich sposób chodzenia lub ubierania się jest odmienny.

„Stać mnie na to” — powtarzała sobie.

Z pewnością nie pokonała całej tej drogi po to tylko, by teraz zawrócić. Suknia stanowiła dobre przebranie. Ci, którzy pamiętali ją z Wieży, pamiętali młodą kobietę z krótko przystrzyżonymi włosami, zawsze ubraną w chłopięcy kaftan i spodnie, nigdy w suknię. To musiało być dobre przebranie. Nie miała innego wyboru. Naprawdę nie miała.

W miarę jak zbliżała się do Wieży, zaczęło ją coraz mocniej ściskać w żołądku, silniej przycisnęła tobołek do piersi. Miała w nim ukryte swe zwykłe ubranie, a także mocne, wysokie buty oraz cały dobytek. Konia zostawiła przy gospodzie niedaleko placu. Jeżeli szczęście dopisze, za kilka godzin znowu dosiądzie swego wałacha, by ruszyć w stronę mostu Ostrein, a stamtąd drogą wiodącą na południe.

Tak naprawdę wcale się nie paliła, by znowu dosiąść konia, po tylu tygodniach spędzonych w siodle bez dnia odpoczynku, bardzo jednak pragnęła opuścić już to miejsce. Nigdy nie uważała Białej Wieży za gościnną, a teraz wydawała jej się równie okropna jak więzienie Czarnego w Shayol Ghul. Cała drżąc, pożałowała myśli o Czarnym.

„Ciekawe, czy Moiraine sądzi, że przyjechałam tu tylko dlatego, bo mnie o to poprosiła? Światłości, dopomóż, zachowuję się jak pierwsza lepsza głupia dziewczyna. Robię ghzpstwa z powodu jakiegoś głupca!”

Mozolnie wspięła się po stopniach tak szerokich, że trzeba było robić dwa kroki, by stanąć na następnym. Jednak w przeciwieństwie do innych nie zatrzymała się, by objąć przepełnionym zgrozą spojrzeniem blady wierzchołek Wieży. Chciała mieć już wszystko za sobą.

Zwieńczone łukami drzwi prowadziły ze wszystkich stron do wielkiej, owalnej sali przyjęć, jednakże petenci tłoczyli się na jej środku, pod płaską kopułą sklepienia, niespokojnie przestępując z nogi na nogę. Jasny kamień posadzek przez całe stulecia wycierały i polerowały niezliczone, niepewne stopy. Nikt nie myślał o niczym innym, jak tylko gdzie jest i dlaczego. Jakiś farmer i jego żona, w ubraniach z grubej wełny, złączeni uściskiem pokrytych odciskami dłoni, ocierali się o kupca w jedwabiach z aksamitnymi wstawkami i czyjąś służącą w zdartych butach, która ściskała małą, inkrustowaną srebrem kasetkę, bez wątpienia dar jej pani dla Wieży. Gdzie indziej jakaś handlarka spoglądała znad zadartego nosa na wieśniaków, którzy skupili się w tak ciasną gromadkę, że nieomal bez przerwy zderzali się czołami i cofali gwałtownie — słowa przeprosin cisnęły im się na usta. Nie teraz jednak. Nie tutaj.

Wśród petentów niewielu było mężczyzn, co wcale Min nie zaskoczyło. Mężczyźni na ogół robili się nerwowi w obecności Aes Sedai. Wszyscy wiedzieli, że to oni, w czasach gdy wciąż jeszcze należeli do Aes Sedai, byli odpowiedzialni za Pęknięcie Świata. Trzy tysiące lat nie wymazało tego wspomnienia, nawet jeśli czas zatarł i zniekształcił wiele szczegółów. Dzieci nadal straszyło się opowieściami o mężczyznach, którzy potrafili przenosić Jedyną Moc, o skazanych na obłęd z powodu skazy, którą Czarny pozostawił na saidinie, o męskiej połowie Prawdziwego Źródła. Najbardziej potworna była opowieść o Lewsie Therinie Telamonie, Smoku, Lewsie Therinie Zabójcy Rodu, który zapoczątkował Pęknięcie. Zresztą historie te przejmowały zgrozą również dorosłych. Proroctwo głosiło, że Smok narodzi się powtórnie w godzinie największej potrzeby ludzkości, by walczyć z Czarnym w Tarmon Gai’don, Ostatniej Bitwie. Nie zmieniało to jednak sposobu, w jaki większość ludzi postrzegała związki mężczyzn z Mocą. Jednym z celów, które stawiały sobie Aes Sedai, było poszukiwanie mężczyzn, którzy potrafią przenosić Moc, z Siedmiu Ajah zaś tylko Czerwone zajmowały się tym.

Rzecz jasna nie miało to nic wspólnego z szukaniem pomocy u Aes Sedai, niemniej jednak niewielu mężczyzn czułoby się swobodnie w sytuacji, w którą zaangażowane były Aes Sedai oraz Moc. Wyjąwszy oczywiście Strażników, ale każdego Strażnika łączyła więź z Aes Sedai, a zresztą Strażników raczej trudno było traktować jak przeciętnych mężczyzn. Istniało takie powiedzenie: „Chcąc pozbyć się drzazgi, mężczyzna raczej rękę sobie odetnie, niż poprosi o pomoc Aes Sedai”. Kobiety uważały to za komentarz do upartej głupoty mężczyzn, jednak Min zdarzało się naprawdę słyszeć mężczyzn, którzy twierdzili, że w istocie utrata ręki może stanowić lepsze wyjście.

Ciekawiło ją, co ci wszyscy ludzie by zrobili, gdyby wiedzieli to, co ona. Być może z krzykiem poderwaliby się do ucieczki. Gdyby zaś znali powód, dla którego ona się tutaj znalazła, być może nie uchroniłaby się przed strażami Wieży, które pojmałyby ją i wtrąciły do jakiejś celi. Miała wprawdzie w Wieży przyjaciółki, ale żadna nie dysponowała ani władzą, ani wpływami. Gdyby poznano cel jej wizyty, to bardziej byłoby prawdopodobne, że trafią przez nią na szubienicę albo w ręce kata, niż że jej pomogą. O ile rzecz jasna miałaby dożyć do procesu. Najpewniej zamknięto by jej usta na zawsze, na długo przed procesem.

Powiedziała sobie, że musi przestać tak myśleć.

„Uda mi się wejść i tak samo wyjść. Oby Rand al’Thor sczezł w Światłości za to, że mnie w to wpakował!”

Trzy, może cztery Przyjęte, kobiety w wieku Min, może troszkę starsze, krążyły po owalnej izbie, przemawiając cichymi głosami do petentów. Ich białe suknie były pozbawione wszelkich ozdób, z wyjątkiem siedmiu kolorowych pasków przy kraju spódnic, które symbolizowały poszczególne Ajah. Od czasu do czasu zjawiała się nowicjuszka, jeszcze młodsza kobieta lub dziewczyna, cała w bieli, by poprowadzić kogoś w głąb Wieży. Petenci szli za nowicjuszkami, przepełnieni dziwaczną mieszanką zapału, ożywiającego podniecenie, oraz niechęci, która kazała im powłóczyć nogami.

Min ścisnęła tobołek jeszcze mocniej, gdy zatrzymała się przed nią jedna z Przyjętych.

— Niechaj cię Światłość oświeci — powiedziała niedbale kobieta o kręconych włosach. — Zwą mnie Faolain. W jaki sposób Wieża może ci dopomóc?

Ciemna, okrągła twarz Faolain wyrażała cierpliwość kogoś, kto wykonuje jakieś żmudne zajęcie, pragnąc jednocześnie robić coś całkiem innego. Zapewne zdobywać wiedzę, osądziła Min na podstawie tego, co wiedziała o Przyjętych. Uczyć się, by zostać Aes Sedai. Najważniejsze jednak, że w oczach Przyjętej nie było znaku, iż ją rozpoznała, choć obydwie poznały się przelotnie podczas ostatniego pobytu Min w Wieży.

Min odpowiedziała jej dokładnie takim samym spojrzeniem, po czym z udawaną nieśmiałością opuściła głowę. Nie było to nienaturalne, niewielu bowiem wieśniaków rozumiało do końca wielką przepaść dzielącą Przyjęte od pełnych Aes Sedai. Kryjąc rysy twarzy za rąbkiem kaftana, odwróciła wzrok od Faolain.

— Mam pytanie, które muszę zadać Zasiadającej na Tronie Amyrlin — zaczęła, po czym nagle urwała, kiedy trzy Aes Sedai przystanęły, by zajrzeć do sali przyjęć, dwie w jednym wejściu, trzecia w innym.

Przyjęte i nowicjuszki kłaniały się, gdy trasa ich obchodu zawiodła je akurat w pobliże którejś Aes Sedai, ale poza tym kontynuowały wypełnianie swych obowiązków, może tylko odrobinę gorliwiej niż przedtem. I na tym koniec. Inaczej petenci. Ci zamarli bez ruchu, jakby wszystkim naraz zaparło dech. Z dala od Białej Wieży, z dala od Tar Valon, mogli te Aes Sedai uznać zwyczajnie za trzy kobiety, których wiek trudno ocenić, za trzy kobiety w pełnym rozkwicie młodości, a przy tym bardziej dojrzałe niż sugerowały ich gładkie policzki. W Wieży było jednak inaczej. Kobietę, która od dawna parała się Jedyną Mocą, czas traktował inaczej niż pozostałe. Tutaj nikt nie musiał widzieć złotego pierścienia z Wielkim Wężem, aby rozpoznać Aes Sedai.

Ludzka ciżba zafalowała dygnięciami i nerwowymi ukłonami. Dwoje, może troje, padło nawet na kolana. Bogata handlarka wyglądała na przestraszoną, para farmerów u jej boku wpatrywała się z rozdziawionymi ustami w ożywające legendy. Większość znała sposoby postępowania z Aes Sedai z pogłosek; nieprawdopodobne, by ktoś z tutaj zebranych, wyjąwszy tych, którzy żyli w Tar Valon, widział wcześniej jakąś Aes Sedai, a zapewne nawet mieszkańcy Tar Valon nigdy nie znajdowali się równie blisko którejś z nich.

Jednak to nie widok Aes Sedai spowodował, że Min słowa zamarły na ustach. Czasami, niezbyt często, zdarzało jej się widzieć różne rzeczy, kiedy patrzyła na ludzi: obrazy i aury, które na ogół rozbłyskiwały, by po kilku chwilach zniknąć. Sporadycznie rozumiała nawet, co one oznaczają. To przytrafiało się rzadko — jeszcze rzadziej niż wizje — ale kiedy już coś zobaczyła, możliwość pomyłki nie wchodziła w grę.

Aes Sedai tym właśnie różniły się od większości ludzi, że obrazy i aury zawsze im towarzyszyły. Dotyczyło to również Strażników. Czasami od ich zmiennego, roztańczonego natłoku Min aż kręciło się w głowie. Niemniej wielość nie miała znaczenia dla interpretacji — wizje towarzyszące Aes Sedai rozumiała równie rzadko jak w przypadku innych osób. Tym razem jednak zobaczyła więcej niż trzeba; wstrząsnęły nią dreszcze.

Szczupła kobieta z czarnymi włosami opadającymi do pasa, o imieniu Ananda i należąca do Żółtych Ajah, była jedną z trzech, którą rozpoznała. Otaczała ją poświata niezdrowej, brązowej barwy, pomarszczona i porozdzierana od gnijących pęknięć, które w miarę rozkładu zapadały się do środka i rozstępowały. Sądząc po szalu z zielonymi frędzlami, niska, jasnowłosa Aes Sedai towarzysząca Anandzie, musiała należeć do Zielonych Ajah. Kiedy odwróciła się tyłem, na szalu przez chwilę mignął Biały Płomień Tar Valon. Na ramieniu natomiast, jakby gnieżdżąc się pośród winorośli i gałązek kwitnącej jabłoni wyhaftowanych na szalu, przycupnęła ludzka czaszka — niewielka, kobieca czaszka, oczyszczona i wytrawiona promieniami słońca do czysta. Trzecia, pulchna urodziwa kobieta, stojąca w drugiej części izby, nie miała na sobie szala, większość bowiem Aes Sedai nosiła je tylko podczas ceremonii. Uniesiony podbródek i układ ramion znamionowały siłę i dumę. Zdawało się, że spojrzenie zimnych, niebieskich oczu rzuca na petentów zza postrzępionej zasłony z krwi, zza purpurowych serpentyn spływających na twarz.

Krew, czaszka i poświata zgasły w tańcu obrazów wokół całej trójki, pojawiły się znowu i znowu zniknęły. Petenci przypatrywali się z lękiem, widząc jedynie trzy kobiety, które potrafią dotykać Prawdziwego Źródła i przenosić Jedyną Moc. Nikt oprócz Min nie wiedział reszty. Nikt oprócz Min nie wiedział, że te kobiety umrą. Wszystkie tego samego dnia.

— Amyrlin nie jest w stanie przyjąć każdego — odparła Faolain z źle skrywanym zniecierpliwieniem. — Jej następna publiczna audiencja nie odbędzie się wcześniej jak za dziesięć dni. Powiedz mi, czego chcesz, to załatwię ci spotkanie z siostrą, która będzie mogła najlepiej ci pomóc.

Spojrzenie Min uciekło do tobołka tulonego w ramionach i tam już zostało, po części dlatego, że nie chciała być zmuszona do oglądania raz jeszcze tego, co zobaczyła.

„Wszystkie trzy! Światłości!”

Jaki przypadek miałby zrządzić, że te trzy Aes Sedai umrą tego samego dnia? A jednak wiedziała, że tak się stanie. Wiedziała.

— Mam prawo spotkać się z Zasiadającą na Tronie Amyrlin. We własnej osobie.

Było to prawo, na które rzadko kto się powoływał — któż by się wszak odważył? — mimo to obowiązywało.

— Każda kobieta ma do tego prawo i ja się go dopraszam.

— Sądzisz, że Zasiadająca na Tronie Amyrlin jest w stanie przyjąć osobiście każdego, kto przybywa do Białej Wieży? Z pewnością jakaś inna Aes Sedai może ci pomóc. — Faolain mocno akcentowała tytuły, jakby chciała ją onieśmielić. — Teraz powiedz mi, czego dotyczy pytanie. I podaj mi swoje imię, żeby nowicjuszka wiedziała, po kogo przyjść.

— Na imię mam... Elmindreda. — Min skrzywiła się mimowolnie. Nienawidziła swego imienia, ale Amyrlin była jedną z nielicznych żyjących osób, które kiedykolwiek je poznały. Żeby tylko pamiętała. — Mam prawo do rozmowy z Amyrlin. I moje pytanie jest przeznaczone wyłącznie dla niej. Mam takie prawo.

Przyjęta wygięła brew w łuk.

— Elmindreda? — Usta jej zadrgały, jakby chciały się uśmiechnąć z rozbawieniem. — I domagasz się swoich praw. Bardzo dobrze. Przekażę Opiekunce Kronik, że życzysz sobie widzieć Zasiadającą na Tronie Amyrlin osobiście, Elmindredo.

Min miała ochotę spoliczkować tę kobietę za sposób, w jaki podkreśliła „Elmindredę”, ale zamiast tego wydusiła z siebie tylko:

— Dziękuję.

— Jeszcze mi nie dziękuj. Bez wątpienia upłynie wiele godzin, zanim Opiekunka znajdzie czas na odpowiedź, a i wówczas z pewnością poinformuje cię, że będziesz mogła zadać swe pytanie Matce podczas następnej audiencji publicznej. Czekaj cierpliwie, Elmindredo. — Odwracając się obdarzyła Min skąpym, niemal drwiącym uśmiechem.

Min zgrzytając zębami, podniosła swój tobołek i przystanęła pod ścianą dzielącą dwa łuki wejściowe, tak by wtopić swą niepozorną sylwetkę w tło jasnego kamienia.

„Nie ufaj nikomu i unikaj zwracania uwagi, dopóki nie dotrzesz do Amyrlin” — przykazała jej Moiraine. Moiraine była jedyną Aes Sedai, której Min rzeczywiście ufała. Na ogół. W każdym razie była to dobra rada. Wystarczy tylko dotrzeć do Amyrlin i będzie po wszystkim. Będzie mogła wdziać swoje własne rzeczy, zobaczyć się z przyjaciółkami i wyjechać. Zniknie potrzeba maskarady.

Z ulgą spostrzegła, że Aes Sedai zniknęły. Trzy Aes Sedai, które umrą jednego dnia. Niemożliwe, tylko tym jednym słowem dało się to określić. A jednak tak miało się stać. Nic, co powie lub zrobi, tego nie zmieni — kiedy wiedziała, co znaczy dany obraz, zapowiedziane zdarzenie następowało nieodwołalnie — ale musiała o tym powiedzieć Amyrlin. To mogło być nawet równie ważne jak wieści, które przywiozła od Moiraine, choć trudno było dać temu wiarę.

Pojawiła się jeszcze jedna Przyjęta, by zastąpić którąś z już obecnych, i przed oczyma Min spod jej policzków barwy jabłek wykwitły pręty, podobne do prętów klatki. Do sali zajrzała Sheriam, Mistrzyni Nowicjuszek, która znała Min aż za dobrze. Wystarczył jeden rzut oka, by Min nie potrafiła już oderwać wzroku od kamienia pod swymi stopami, albowiem twarz rudowłosej Aes Sedai wyglądała na pobitą i posiniaczoną. Była to tylko wizja, rzecz jasna, ale Min i tak musiała zagryźć wargi, żeby stłumić okrzyk. Sheriam, z jej pełnym rozwagi autorytetem i wewnętrzną pewnością, sprawiała wrażenie równie niezniszczalnej jak Wieża. Z pewnością nic nie mogło zaszkodzić Sheriam. A jednak miało się stać przeciwnie.

Krępej kobiecie w najprzedniejszej, czerwonej wełnie towarzyszyła do drzwi Aes Sedai w szalu Brązowych Ajah, której Min nie znała. Krępa kobieta szła krokiem tak lekkim jak młoda dziewczyna, twarz jej promieniała, niemal śmiała się z zadowolenia. Brązowa siostra także się uśmiechała, a otaczająca ją wizja gasła niczym płomyk stopionej świecy.

Śmierć. Rany, niewola i śmierć. Min równie dobrze mogła mieć to wszystko spisane na kartce papieru.

Utkwiła wzrok w swoich stopach. Nie chciała widzieć już nic więcej.

„Żeby tylko pamiętała”.

W żadnym momencie swej długiej jazdy przez Góry Mgły nie czuła rozpaczy, nawet wówczas kiedy, dwukrotnie, ktoś usiłował ukraść jej konia; teraz zalewały ją fale najczarniejszych myśli.

„Światłości, żeby ona tylko pamiętała moje cholerne imię”.

— Pani Elmindreda?

Min wzdrygnęła się. Czarnowłosa nowicjuszka, która stanęła przed nią, była tak młoda, że zapewne zupełnie niedawno opuściła swój dom rodzinny. Jednak mimo swych zaledwie piętnastu czy szesnastu lat jej postać promieniowała wystudiowaną godnością.

— Tak? To ja... To moje imię.

— Jestem Sahra. Jeżeli zechcesz pójść ze mną — w piskliwym głosie zabrzmiała nuta zadziwienia — wówczas Zasiadająca na Tronie Amyrlin przyjmie cię teraz w swoim gabinecie.

Min westchnęła z ulgą i ochoczo ruszyła w ślad za Sahrą.

Głęboki kaptur kaftana nadal skrywał jej twarz, ale nie zasłaniał pola widzenia, a im więcej widziała, tym mocniej pragnęła dotrzeć do Amyrlin. Niewielu ludzi szło przez szerokie korytarze, które pięły się spiralnie w górę, po wielobarwnych kafelkach podłóg, wśród gobelinów i złotych lamp wiszących na ścianach — Wieża została zbudowana tak, by pomieścić więcej mieszkańców, niż obecnie liczyła — ale niemal każdemu, kogo spotkała podczas tej wspinaczki, towarzyszył obraz albo wizja, które opowiadały o przemocy i niebezpieczeństwie.

Strażnicy, mężczyźni, poruszający się niczym polujące wilki, z mieczami, kryjącymi w sobie śmiercionośną siłę, mijali je pośpiesznie, ledwie muskając spojrzeniem. Ich twarze zdawały się zalane krwią, ciała pokrywały ziejące rany. Wokół ich głów pląsały w przerażającym tańcu miecze i włócznie. Otaczające ich aury błyskały dziko, migotały na krawędzi noża śmierci. Widziała idące trupy, wiedziała, że oni wszyscy umrą tego samego dnia co Aes Sedai z sali przyjęć, w najlepszym przypadku dzień później. Nawet niektórzy z ich służących, mężczyźni i kobiety z Płomieniem Tar Valon na piersiach, uwijający się wokół swych obowiązków, nosili na sobie piętno przemocy. Jakaś Aes Sedai, dostrzeżona przelotnie w bocznym korytarzu, wydawała się skrępowana łańcuchami, inna zaś, która właśnie przeszła przez korytarz, nosiła srebrną obrożę na szyi. W tym momencie Min zaparło dech, miała ochotę krzyczeć.

— To otoczenie potrafi przytłoczyć kogoś, kto nigdy wcześniej czegoś takiego nie widział — zagaiła Sahra, bezskutecznie starając się mówić takim tonem, jakby obecnie Wieża była dla niej czymś równie zwyczajnym jak rodzinna wioska. — Ale jesteś tu bezpieczna. Zasiadająca na Tronie Amyrlin zrobi, co trzeba. — Głos jej zaskrzypiał, kiedy wspomniała Amyrlin.

— Światłości, oby tak było — mruknęła Min.

Nowicjuszka obdarzyła ją uśmiechem, który miał dodać otuchy.

Zanim dotarły do sali przed gabinetem Amyrlin, Min czuła, jak piecze ją w żołądku, niemal deptała nowicjuszce po piętach. Jedynie konieczność udawania, że jest tu obca, powstrzymywała ją, by nie pobiec naprzód.

Jedne z drzwi wiodących do komnat Amyrlin otworzyły się i majestatycznym krokiem wyszedł z nich młodzieniec o rudożółtych włosach, omal nie zderzając się z Min i jej eskortą. Gawyn, starszy syn Morgase, królowej Andoru, z dynastii Trakand, wysoki, wyprostowany i silny, w niebieskim kaftanie gęsto haftowanym złotem na rękawach i kołnierzu, w każdym calu wyglądał na dumnego, młodego lorda. Na młodego lorda doprowadzonego do pasji. Nie starczyło czasu na opuszczenie głowy, spojrzał do wnętrza kaptura, prosto w jej twarz.

Wytrzeszczył oczy ze zdumienia, po czym zmrużył je tak, iż wyglądały niczym szczeliny błękitnego lodu.

— A więc wróciłaś. Czy wiesz może, dokąd się udały moja siostra i Egwene?

— To ich tu nie ma? — W rosnącym przypływie paniki Min zapomniała o wszystkim. Nim się połapała, co robi, schwyciła go za rękaw i wpiła weń natarczywy wzrok zmuszając, by cofnął się o krok. — Gawyn, one wyruszyły do Wieży wiele miesięcy temu! Elayne, Egwene, również Nynaeve. Razem z Verin Sedai i... Gawyn, ja... ja...

— Uspokój się — powiedział, delikatnie rozprostowując jej palce zaciśnięte na materii kaftana. — Światłości! Nie chciałem tak cię przestraszyć. Dotarły bezpiecznie. I nie powiedziały ani słowa, gdzie były i dlaczego. Nie mnie, w każdym razie. Nadzieja, że ty mi powiesz, jest niewielka, jak mniemam? — Myślała, że zachowała kamienną twarz, ale on spojrzał tylko raz i dodał: — Wiedziałem, że nie. To miejsce kryje więcej tajemnic niż... Znowu zniknęły. Nynaeve też.

O Nynaeve wyrażał się dość bezceremonialnie, mogła być przyjaciółką Min, ale dla niego nic nie znaczyła. Głos ponownie stawał się opryskliwy, z każdą sekundą stając się coraz bardziej obcy.

— Znowu ani słowa. Ani słowa! Zapewne przebywają na jakiejś farmie w ramach pokuty za swoją ucieczkę, ale ja nie mogę się dowiedzieć, gdzie to jest. Amyrlin nie chce mi udzielić jednoznacznej odpowiedzi.

Min wzdrygnęła się, pasma zaschłej krwi na moment przemieniły jego twarz w koszmarną maskę. Przypominało to cios obuchem. Jej przyjaciółki wyjechały — informacja o tym, że tu były, przyniosła jej ulgę — ale Gawyn zostanie ranny tego samego dnia, kiedy zginą tamte Aes Sedai.

Niezależnie od tego, co widziała od momentu wejścia do Wieży i mimo swych obaw, aż do tej chwili nic właściwie nie dotyczyło jej osobiście. Nieszczęście, które dotknie Wieżę, miało sięgnąć daleko poza Tar Valon, ale ona przecież nie należała i nigdy nie mogła należeć do Wieży. Jednak Gawyn był kimś, kogo znała, kimś, kogo lubiła, a miało mu się stać coś gorszego niż to, przed czym ostrzegała krew, coś gorszego niż rany zadane ciału. Poraziła ją myśl, że jeśli nieszczęście spadnie na Wieżę, to krzywda stanie się nie tylko jakimś dalekim Aes Sedai, kobietom, z którymi nigdy nie miała czuć żadnej więzi, lecz również jej przyjaciółkom. One należały do Wieży.

W pewien sposób cieszyła się, że Egwene oraz jej przyjaciółek tu nie ma, cieszyła się, że nie może widzieć ich twarzy, a na nich, być może, piętna śmierci. A jednak pragnęła na nie popatrzeć, upewnić się, popatrzeć na przyjaciółki i nie zobaczyć nic albo zobaczyć, że będą żyły. Gdzie one są, na Światłość? Dokąd one pojechały? Znając je, uznała, że Gawyn nie wie, gdzie one są, dlatego być może, że sobie tego nie życzą. Tak mogło być.

Nagle przypomniała sobie, gdzie jest i dlaczego, i że nie jest sama z Gawynem. Sahra jakby zapomniała, iż prowadzi Min do Amyrlin, jakby zapomniała o wszystkim z wyjątkiem młodego lorda; wbiła weń wzrok cielęcych oczu, którego on nie zauważał. Teraz nie było sensu udawać, że jest obca w Wieży. Stała przed drzwiami Amyrlin, nic już jej nie mogło zatrzymać.

— Gawyn, nie wiem, gdzie one są, ale jeśli odbywają pokutę na jakiejś farmie, to prawdopodobnie całe są zlane potem, zagrzebane po pas w błocie, więc ty jesteś ostatnią osobą, którą chciałyby oglądać. — Prawdę powiedziawszy, zaniepokoiła się ich nieobecnością wcale nie mniej niż Gawyn. Zbyt wiele już się wydarzyło i zbyt wiele wiązało z nimi i z nią. Jednak nie było zupełnie niemożliwe, żeby odesłano je dla odbycia kary. — Nie pomożesz im, jeśli rozzłościsz Amyrlin.

— Nie mam pewności, czy one rzeczywiście są na jakiejś farmie. Czy w ogóle żyją. Po co całe to ukrywanie i uniki, jeśli zwyczajnie wyrywają chwasty? Jeśli cokolwiek się stanie mojej siostrze... Albo Egwene... — Marszcząc czoło, wbił wzrok w swoje buty. — Moim obowiązkiem jest opiekować się Elayne. Jak mogę ją chronić, skoro nie wiem, gdzie ona jest?

Min westchnęła.

— Myślisz, że ona wymaga opieki? Że którakolwiek z nich jej potrzebuje? — Skoro jednak Amyrlin gdzieś je wysłała, to może i tak było. Amyrlin umiałaby wysłać kobietę do jaskini niedźwiedzia z niczym prócz wierzbowej witki, gdyby to odpowiadało jej celom. I spodziewałaby się, że tamta wróci w niedźwiedziej skórze albo z niedźwiedziem na smyczy, w zależności od tego, jak brzmiałoby polecenie. Jednakże powiedzenie czegoś takiego Gawynowi tylko by zaogniło jego nastrój lub pogłębiło strapienie. — Gawyn, one złożyły przysięgę Wieży. Nie podziękują ci za wtrącanie się w ich sprawy.

— Wiem, że Elayne nie jest dzieckiem — odparł cierpliwym głosem — nawet jeśli wiecznie się waha między powrotem do dzieciństwa a udawaniem, że jest Aes Sedai. Ale to moja siostra, a poza tym jest Dziedziczką Tronu Andoru. Będzie królową, po matce. Andor potrzebuje jej całej i zdrowej, nie można dopuścić do kolejnej sukcesji.

Zabawa w Aes Sedai? Najwyraźniej nie zdawał sobie sprawy z rozmiarów talentu swej siostry. Dziedziczki Tronu Andoru wysyłano do Wieży na szkolenie od tak dawna, jak istniał Andor, jednak Elayne była pierwszą, która miała dość talentu, by zostać wyniesioną do godności Aes Sedai, i to potężnej Aes Sedai, skoro już o tym mowa. Prawdopodobnie nie wiedział, że Egwene jest równie silna.

— A zatem będziesz ją chronił, czy ona sobie tego życzy czy nie? — Powiedziała to beznamiętnym głosem, który mu miał uświadomić, że jest w błędzie, ale on nie dosłyszał ostrzeżenia i skinął głową na potwierdzenie.

— To mój obowiązek, od dnia, w którym się urodziła. Moja krew rozlana przed jej krwią, moje życie oddane przed jej życiem. Złożyłem tę przysięgę, kiedy ledwie potrafiłem zajrzeć do jej kołyski. Gareth Bryne musiał mi wyjaśnić, co ona oznacza. Nie złamię jej teraz. Andor bardziej potrzebuje Elayne niż mnie.

Przemawiał ze spokojem i powagą, jakby akceptując coś, co jest najzupełniej naturalne i właściwe, a ją przechodziły ciarki. Zawsze uważała, że Gawyn zachowuje się jak mały chłopiec, który dużo się śmieje i lubi dokuczać. Teraz jednak stał przed nią ktoś obcy. Pomyślała, że Stwórca musiał być zmęczony, kiedy zabrał się za tworzenie mężczyzn, czasami ledwie przypominali ludzkie istoty.

— A Egwene? Jaką to przysięgę złożyłeś w związku z nią?

Wyraz jego twarzy nie uległ zmianie, ale zaalarmowany przestąpił z nogi na nogę.

— Naturalnie martwię się o Egwene. I o Nynaeve. Co się stanie towarzyszkom Elayne, może się przytrafić samej Elayne. Zakładam, że wciąż są razem; kiedy tu były, rzadko widywałem którąś osobno.

— Moja matka zawsze mi powtarzała, że powinnam wyjść za kiepskiego łgarza, a ty się znakomicie kwalifikujesz do tej roli. Zdaje się tylko, że pierwszeństwo należy się komuś innemu.

— Jednym rzeczom jest pisane stać się — powiedział cicho — a innym nigdy. Galad jest przybity zniknięciem Egwene.

Galad był jego przyrodnim bratem, obu wysłano do Tar Valon, żeby się szkolili na Strażników, w ramach jeszcze jednej andorańskiej tradycji. Zdaniem Min, Galadedrid Damodred był człowiekiem, który zabierał się za robienie właściwych rzeczy w taki sposób, że stale groziła mu porażka, lecz Gawyn nie uważał tego za złą cechę. Poza tym nie wypowiadał się o swych uczuciach względem kobiety, ku której Galad skierował swe serce.

Miała ochotę nim potrząsnąć, wbić mu do głowy chociaż odrobinę rozsądku, ale nie było na to teraz czasu, ponieważ Amyrlin czekała; nie było, bo miała tak dużo do powiedzenia oczekującej na nią Amyrlin. Z pewnością nie chciała mówić w obecności stojącej obok Sahry, niezależnie od tego jak nieprzytomne byłyby oczy tamtej.

— Gawyn, zostałam wezwana do Amyrlin. Gdzie mogę cię znaleźć, kiedy już mnie odprawi?

— Będę na dziedzińcu ćwiczeń. Przestaję się martwić tylko wtedy, gdy razem z Hammarem pracuję nad sztuką władania mieczem. — Hammar był mistrzem miecza, Strażnikiem, który uczył nowicjuszy szermierki. — Przebywam tam prawie całymi dniami, dopóki nie zajdzie słońce.

— Dobrze zatem. Przyjdę, kiedy tylko będę mogła. I staraj się uważać na to, co mówisz. Jeżeli rozgniewasz Amyrlin, Elayne i Egwene też mogą oberwać.

— Tego obiecać nie mogę — oświadczył stanowczo. — Coś złego dzieje się ze światem. Wojna domowa szaleje w Cairhien. Tak samo, a nawet i gorzej jest w Tarabon i Arad Doman. Wszędzie pełno Fałszywych Smoków. Wszędzie kłopoty albo zapowiedzi kłopotów. Nie twierdzę, że stoi za tym Wieża, ale nawet tutaj sprawy nie mają się tak, jak powinny. Albo jak się wydają. Zniknięcie Elayne i Egwene to nie wszystko. A jednak jest to zdarzenie, które najbardziej mnie niepokoi. Dowiem się, gdzie one są. A jeśli coś im się stało... Jeżeli one nie żyją...

Zrobił chmurną minę i na moment jego twarz znowu przemieniła się w krwawą maskę. Nie tylko: nad jego głową unosił się miecz, a za nim powiewał jakiś sztandar. Był to miecz o długiej rękojeści, jakiego używała większość Strażników, z czaplą — symbolem mistrza miecza — wygrawerowaną na lekko zakrzywionym ostrzu, i Min nie potrafiła określić, czy ten miecz należy do Gawyna, czy raczej mu zagraża. Na sztandarze widniał szarżujący Biały Dzik, znak Gawyna, ale na tle zielonym, a nie na czerwieni Andoru. Zarówno miecz, jak i sztandar zniknęły po chwili, razem z nimi rozwiały się strugi krwi.

— Bądź ostrożny, Gawyn. — Przestroga kryła w sobie podwójne znaczenie.

Miał uważać na to, co mówi, ale także zachować ostrożność w postępowaniu i w sprawie, której sama nie potrafiła zrozumieć.

— Musisz być bardzo ostrożny.

Studiował jej twarz, jakby dotarła doń część tego głębszego znaczenia.

— Postaram się — powiedział w końcu. Uśmiechnął się szeroko, nieomal tym samym uśmiechem, który zapamiętała, a jednak z oczywistym wysiłkiem. — Przypuszczam, że lepiej będzie, jak powrócę na dziedziniec ćwiczeń, jeżeli mam dorównać Galadowi. Dziś rano wygrałem dwie walki na pięć z Hammarem, ale Galad wygrał ostatnim razem trzy.

Ni stąd, ni zowąd wydało mu się, że widzi Min po raz pierwszy, a jego uśmiech stał się mniej wymuszony.

— Powinnaś częściej nosić suknie. Pięknie ci w sukni. Pamiętaj, będę tam do zachodu słońca.

Kiedy odchodził, krokiem bliskim niebezpiecznej gracji Strażników, Min przyłapała się na tym, że wygładza suknię na biodrze i zrozumiawszy, co robi, natychmiast w myśli skarciła samą siebie.

„Oby wszyscy mężczyźni sczeźli w Światłości!”

Sahra głośno westchnęła, jakby dotąd cały czas wstrzymywała oddech.

— On jest bardzo przystojny, nieprawdaż? — zauważyła rozmarzonym tonem. — Oczywiście nie tak przystojny jak lord Galad. I ty go rzeczywiście znasz... — Było to w połowie pytanie, ale tylko w połowie.

Min powtórzyła westchnienie Sahry niczym echo. Dziewczyna będzie rozmawiała z przyjaciółkami w kwaterach nowicjuszek. Syn królowej stanowił oczywisty temat do rozmów, zwłaszcza gdy był tak przystojny i gdy sprawiał wrażenie, że jest bohaterem z opowieści barda. Jedynie jakaś dziwna kobieta nadawała się do bardziej interesujących spekulacji.

— Zasiadająca na Tronie Amyrlin pewnie się zastanawia, dlaczego nie przychodzimy — zauważyła.

Sahra doszła do siebie, wzdrygnęła się, wytrzeszczyła oczy i głośno przełknęła ślinę. Jedną ręką schwyciła Min za rękaw, drugą otworzyła drzwi, pociągając ją za sobą. W momencie gdy znalazły się w środku, nowicjuszka dygnęła pośpiesznie i pełna przestrachu wybuchnęła:

— Przyprowadziłam ją, Leane Sedai. Pani Elmindreda? Czy Zasiadająca na Tronie Amyrlin zechce ją zobaczyć?

Wysoka kobieta o skórze barwy miedzi, którą zastały w przedsionku, miała na sobie szeroką na dłoń stułę Opiekunki Kronik, a niebieska barwa wskazywała, że kobieta została wyniesiona do swej godności z Błękitnych Ajah. Z pięściami wspartymi na biodrach czekała, aż dziewczyna skończy, po czym odprawiła ją zgryźliwymi słowami:

— Coś dużo czasu ci to zajęło, dziecko. Wracaj zaraz do swych obowiązków.

Sakra zakołysała się w jeszcze jednym ukłonie i czmychnęła z izby równie prędko, jak do niej weszła.

Min stanęła z oczyma wbitymi w podłogę, kaptur wciąż skrywał jej twarz. Tamta wpadka w obecności Sakry była dostatecznie niefortunna — chociaż na szczęście nowicjuszka nie poznała jej imienia — jednak Leane znała ją lepiej niż ktokolwiek w Wieży, oprócz samej Amyrlin. Min była przekonana, że to już niczego nie zmieni, lecz po tym, co zaszło na korytarzu, miała zamiar trzymać się instrukcji Moiraine tak długo, aż nie znajdzie się sam na sam z Amyrlin.

Tym razem środki ostrożności na nic się nie zdały. Leane zrobiła dwa kroki, zerwała kaptur i głośno wciągnęła powietrze, jakby nagle coś ostrego wbiło jej się w żołądek. Min podniosła głowę i butnie odwzajemniła spojrzenie, usiłując udawać, że wcale nie próbowała przemknąć niepostrzeżenie obok. Na twarzy Opiekunki, którą okalały proste, ciemne włosy, tylko trochę dłuższe od jej kosmyków, gościł wyraz Aes Sedai stanowiący mieszaninę zdziwienia i niezadowolenia, że tak łatwo dała się zaskoczyć.

— A więc to ty jesteś Elmindreda, czy tak? — spytała gromkim głosem Leane. Zawsze była energiczna. — Muszę powiedzieć, że wyglądasz lepiej w tej sukni niż w twoim zwykłym... przyodziewku.

— Po prostu Min, Leane Sedai, jeśli pozwolisz. — Min udało się zachować niewzruszoną twarz, ale trudno jej było nie patrzyć wzrokiem pełnym złości. Rozbawienie nazbyt wyraźnie brzmiało w głosie Opiekunki. Skoro jej matka koniecznie musiała nazwać ją imieniem powieściowej bohaterki, to czemu to musiała być akurat kobieta, która, zdaje się, większość chwil, podczas których nie odgrywała roli muzy wobec mężczyzn komponujących pieśni o jej oczach lub uśmiechu, spędzała na wzdychaniu do innych mężczyzn?

— Proszę bardzo. Min. Nie będę pytała, gdzieś była ani dlaczego wracasz ubrana w suknię, pragnąc rzekomo zadać jakieś pytanie Amyrlin. W każdym razie nie teraz. — Jej twarz mówiła, że jednak zamierza zapytać o to później i że życzy sobie, by jej udzielono odpowiedzi. — Przypuszczam, że Matka wie, kim jest Elmindreda? Naturalnie. Powinnam się była domyślić, kiedy kazała cię natychmiast przysłać, i to bez towarzystwa. Światłość tylko wie, dlaczego ona tak ci pobłaża. — Urwała, z troską marszcząc czoło. — O co chodzi, dziewczyno? Jesteś może chora?

Min postarała się, by jej twarz przybrała obojętny wyraz.

— Nie. Nie, nic mi nie jest. — Przed chwilą Opiekunka spojrzała na nią zza przezroczystej maski jej własnej twarzy, maski wykrzywionej w grymasie przeraźliwego wrzasku. — Czy mogę już wejść, Leane Sedai?

Leane przypatrywała jej się badawczo jeszcze przez chwilę, po czym energicznym ruchem głowy wskazała drzwi wiodące do wewnętrznej komnaty.

— A wchodź sobie. — Skwapliwość, z jaką Min okazała posłuszeństwo, zadowoliłaby najgorszą ciemiężycielkę poddanych.

Gabinet Zasiadającej na Tronie Amyrlin zamieszkiwało od stuleci wiele znakomitych i potężnych kobiet, toteż pamiątki po nich wypełniały całe wnętrze, począwszy od wysokiego kominka z Kandoru, zbudowanego w całości ze złotego marmuru, a skończywszy na ścianach wyłożonych płytami z dziwnego, pasiastego drewna, twardego jak żelazo, a mimo to pokrytego płaskorzeźbami przedstawiającymi baśniowe zwierzęta i ptactwo o niezwykłym upierzeniu. Płyty te zostały przywiezione z tajemniczych ziem, położonych za Pustkowiem Aiel, przed co najmniej tysiącem lat, kominek natomiast był ponad dwa razy starszy. Wypolerowany, czerwony kamień posadzek pochodził z Gór Mgły. Wysokie, zwieńczone łukami okna wychodziły na balkon. Opalizujący kamień, z którego wykonano ramy okien, lśnił jak perły, a uratowano go z pozostałości po pewnym mieście, które po Pęknięciu Świata zapadło się na dno Morza Burz; nikt nigdy nie widział podobnego.

Obecna mieszkanka, Siuan Sanche, urodziła się w Łzie w rodzinie rybaka i umeblowanie przez nią wybrane było proste, aczkolwiek udatnie wykonane i pięknie wypolerowane. Siedziała na mocnym krześle za wielkim stołem, tak zwyczajnym, że znakomicie by pasował do domostwa jakiegoś farmera. Drugie krzesło, równie zwykłe i zazwyczaj stawiane z boku, stało teraz przed stołem, na niewielkim taireńskim dywanie, utkanym z niewyszukanych błękitów, czerwieni i złota. Na kilku postumentach spoczywało jakieś pół tuzina otwartych ksiąg. I na tym koniec. Nad kominkiem wisiał rysunek: maleńkie łodzie rybackie w trzcinach porastających Palce Smoka, dokładnie takie same jak łódka jej ojca.

Na pierwszy rzut oka, mimo gładkich rysów Aes Sedai, sama Siuan Sanche wyglądała na równie pospolitą jak jej meble. Była osobą krzepką i raczej przystojną niźli piękną. Na tle jej szaty szeroka stuła oraz kolorowe paski symbolizujące wszystkie Siedem Ajah sprawiały wrażenie ekstrawagancji. Poza tym ten jej nieokreślony wiek, jak u każdej Aes Sedai, ciemne włosy nie zdradzające nawet śladu siwizny. Przenikliwe, niebieskie oczy nie znosiły niedorzeczności, a stanowcza szczęka mówiła o determinacji najmłodszej z wszystkich kobiet, jakie kiedykolwiek wybrano na Zasiadającą na Tronie Amyrlin. Przez dobre dziesięć lat Siuan Sanche potrafiła wzywać do siebie władców i możnych, a oni przybywali, nawet jeśli nienawidzili Białej Wieży i bali się Aes Sedai.

Kiedy Amyrlin wstała, Min postawiła tobołek i próbowała niezdarnie dygnąć, mamrocząc do siebie zirytowana. Nie wyrażała tym braku szacunku — coś takiego nawet nie mogło przyjść do głowy komuś, kto stał przed obliczem kobiety pokroju Siuan Sanche — tylko zirytowanie tym, że ukłon, który zazwyczaj wykonywała, wydawał się po prostu głupi w sukni, a o dyganiu miała raczej mgliste pojęcie.

Zastygła w połowie ukłonu z rozpostartymi spódnicami, niczym gotowa do skoku ropucha. Siuan Sanche, która przecież stała przed nią, władcza jak królowa, przez chwilę, mocą jej wizji, leżała na podłodze, naga. W obrazie tym, pomijając sam widok obnażonej Aes Sedai, było coś dziwnego, ale zniknął, zanim Min zdążyła się zorientować, co to jest. Tak wyraźnej wizji nigdy przedtem nie miała, zupełnie jednak nie potrafiła określić jej znaczenia.

— Znowu widzisz rzeczy, nieprawdaż? — spytała Amyrlin. — Cóż, z pewnością przyda mi się twoja umiejętność. Mogła mi się przydać podczas tych miesięcy, kiedy cię nie było. Ale nie będziemy o tym rozmawiały. Co się stało, już się nie odstanie. Koło obraca się tak, jak chce. — Uśmiechnęła się zaciśniętymi ustami. — Ale jeśli jeszcze raz to zrobisz, to każę uszyć rękawiczki z twej skóry. Wyprostuj się, dziewczyno. Leane zmusza mnie każdego miesiąca do tylu ceremonii, ile każdej rozsądnej kobiecie wystarczyłoby na rok. Nie mam na to czasu. Przynajmniej teraz. No dobrze, co właściwie zobaczyłaś?

Min wyprostowała się powoli. To ulga spotkać się z kimś, kto wiedział o jej talencie, nawet jeśli to była sama Zasiadająca na Tronie Amyrlin. Przed nią nie musiała ukrywać tego, co zobaczyła. Wręcz przeciwnie.

— Byłaś... Nie miałaś na sobie ubrania. Ja... ja nie wiem, co to oznacza, Matko.

Siuan wybuchnęła krótkim śmiechem pozbawionym wesołości.

— Bez wątpienia, że wezmę sobie kochanka. Ale na to też nie mam czasu. Kiedy się wylewa wodę z łodzi, nie ma czasu na mruganie do mężczyzn.

— Być może — wolno odpowiedziała Min. Tak mogło być, ona w to jednak wątpiła. — Po prostu nie wiem. Ale, Matko, cały czas, odkąd weszłam do Wieży, widzę jakieś rzeczy. Stanie się coś złego. Coś strasznego.

Zaczęła od Aes Sedai w sali przyjęć i opowiedziała o wszystkim, co widziała, jak również o tym, co te wizje oznaczały, gdy była pewna interpretacji. Zatrzymała jednak dla siebie to, co powiedział Gawyn, a przynajmniej większość, nie miałoby bowiem sensu pouczanie go, aby nie budził gniewu Amyrlin, skoro ona zrobiłaby to za niego. Resztę wyłożyła równie wyraziście. Strach powrócił częściowo, gdy ponownie wywlekała wszystko z siebie, gdy raz jeszcze wizje stawały jej przed oczami. Zanim skończyła, jej głos drżał.

Wyraz twarzy Amyrlin ani na moment nie uległ zmianie.

— A więc rozmawiałaś z młodym Gawynem — powiedziała, gdy Min skończyła. — Cóż, myślę, że umiem go przekonać do milczenia. A co do Sahry, jeśli dobrze ją pamiętam, to z pewnością zechce popracować jakiś czas na wsi. Nie będzie rozgłaszała żadnych plotek w trakcie obrabiania motyką poletka warzyw.

— Nie rozumiem — powiedziała Min. — Dlaczego Gawyn miałby milczeć? Na jaki temat? Nic mu nie powiedziałam. A Sahra...? Matko, może nie wyraziłam się dość jasno. Aes Sedai i Strażnicy zginą. To musi oznaczać bitwę. Jeśli nie odeślesz większości Aes Sedai i Strażników gdzie indziej, łącznie ze służbą, bo widziałam także martwych i rannych służących, jeśli tego nie zrobisz, ta bitwa się tu odbędzie! W Tar Valon!

— Widziałaś to? — zażądała odpowiedzi Amyrlin. — Bitwę? Wiesz to, dzięki swemu... talentowi, czy raczej zgadujesz?

— Cóż mogłoby to być innego? Co najmniej cztery Aes Sedai nie żyją jak nic. Matko, odkąd wróciłam, widziałam zaledwie dziewięć z was, a z nich aż cztery mają zginąć! I Strażnicy... Cóż jeszcze mogłoby to być?

— Więcej rzeczy niż mam ochotę sobie wyobrazić — odparła ponuro Siuan. — Kiedy? Ile upłynie czasu, nim zdarzy się... ta... rzecz?

Min pokręciła głową.

— Nie wiem. Większość zdarzeń nastąpi na przestrzeni dnia, może dwóch, ale to może się stać jutro albo za rok. Albo za dziesięć lat.

— Módlmy się zatem o dziesięć. Jeśli ma się to zdarzyć jutro, niewiele mogę poradzić.

Min skrzywiła się. Tylko dwie Aes Sedai oprócz Siuan Sanche wiedziały, do czego jest zdolna: Moiraine i Verin Mathwin, które usiłowały zbadać jej dar. Żadnej nie udało się zrozumieć do końca zasad, na jakich on działa, wyjąwszy fakt, że nie ma nic wspólnego z Mocą. Być może tylko dlatego Moiraine potrafiła przystać na nieuchronność zapowiadanych w jej wizjach zdarzeń.

— Może to Białe Płaszcze, Matko. Pełno ich było w Alindaer, kiedy przekraczałam most. — Nie wierzyła, by Synowie Światłości mieli coś wspólnego z tym, co miało nastąpić, ale niechętnie mówiła o tym, w co wierzyła. Wierzyła czy nie, to i tak było dostatecznie paskudne.

Zanim jednak Min zdążyła skończyć, Amyrlin już kręciła głową.

— Gdyby mogli, to by się na coś odważyli, nie wątpię, że z chęcią zaatakowaliby Wieżę, ale Eamon Valda nie podejmie żadnych jawnych działań bez rozkazów Lorda Kapitana Komandora, Pedron Niall zaś nie wyda takiego rozkazu, o ile nie uzna, że jesteśmy odpowiednio osłabione. Aż za dobrze zna naszą potęgę, żeby nie kierować się rozsądkiem. Białe Płaszcze postępują tak od tysiąca lat. To srebrawa, zaczajona w trzcinach, która czeka na ślad krwi Aes Sedai w wodzie. Ale jeszcze jej nie zobaczył i nie zobaczy, jeśli uda mi się temu zaradzić.

— A jeśli Valda naprawdę spróbuje zrobić coś na własną rękę...

Siuan przerwała jej.

— W pobliżu Tar Valon nie zostawił więcej jak pięciuset swoich ludzi, dziewczyno. Resztę odesłał wiele tygodni temu, by sprawiali kłopoty gdzie indziej. Lśniące Mury zatrzymały Aielów. A także Artura Hawkwinga. Valda nigdy nie zdobędzie Tar Valon, chyba że miasto rozpadnie się od środka. — Mówiła dalej, nie zmieniając tonu. — Bardzo chcesz, bym uwierzyła, że kłopoty pojawią się z winy Białych Płaszczy. Dlaczego? — Jej oczy lśniły.

— Bo ja chcę w to wierzyć — wymamrotała Min. Oblizała wargi i wymówiła słowa, których wcale nie chciała wypowiadać. — Srebrna obręcz, którą zobaczyłam na szyi pewnej Aes Sedai. Matko, wyglądała... Wyglądała jak te smycze, których... Seanchanie używają do... do kontrolowania kobiet, potrafiących przenosić Moc. — Głos jej ucichł, gdy Siuan wygięła usta z niesmakiem.

— Obrzydlistwo — warknęła Amyrlin. — Dlatego większość ludzi nie wierzy nawet w ćwierć tego, co słyszy o Seanchanach. Ale istnieje większe prawdopodobieństwo, że to jednak będą Białe Płaszcze. Jeżeli Seanchanie znowu wylądują, obojętnie gdzie, dowiem się o tym w ciągu kilku dni dzięki gołębiom, a od morza do Tar Valon wiedzie długa droga. Otrzymam całe mnóstwo ostrzeżeń, jeśli się znowu pojawią. Nie, obawiam się, że to, co ty widzisz, jest daleko gorsze od Seanchan. Obawiam się, że to mogą być wyłącznie Czarne Ajah. Wie o nich jedynie garstka wśród nas i nie uśmiecha mi się perspektywa tego, do czego dojdzie, gdy wiedza ta stanie się powszechna, ale to właśnie one stanowią największe, bezpośrednie zagrożenie dla Wieży.

Min zorientowała się, że aż do bólu palców miętosi materię spódnic, w ustach zaschło jej na pył. Biała Wieża zawsze chłodno przeczyła istnieniu ukrytych Ajah, oddanych Czarnemu. Najpewniejszym sposobem na rozgniewanie Aes Sedai była najdrobniejsza o nich wzmianka. Potwierdzenie istnienia Czarnych Ajah, z ust samej Zasiadającej na Tronie Amyrlin, podane tak zdawkowym tonem, sprawiło, że kręgosłup Min zamienił się w sopel lodu.

Amyrlin ciągnęła dalej, jakby nie powiedziała nic niezwykłego:

— Ale nie pokonałaś całej tej drogi po to tylko, by mieć te swoje widzenia. Jakie są wieści od Moiraine? Wiem, mówiąc najoględniej, że cała ziemia od Arad Doman do Tarabon jest pogrążona w chaosie.

Było to powiedziane istotnie najoględniej, a tymczasem ludzie wspierający Smoka Odrodzonego walczyli z tymi, którzy się mu przeciwstawiali, pogrążając oba kraje w wojnie domowej, celem której było zdobycie kontroli nad Równiną Almoth. Ton głosu Siuan Sanche zdawał się jednak bagatelizować to wszystko niczym nieistotny szczegół.

— Jednakże od miesięcy nie słyszałam nic o Randzie al’Thorze. To on stanowi zarzewie wszystkiego. Gdzie on jest? Co Moiraine kazała mu zrobić? Siadaj, dziewczyno. Siadaj. — Gestem wskazała krzesło stojące przed stołem.

Min chwiejnie podeszła do krzesła i osunęła się na nie bezwiednie.

„Czarne Ajah! O Światłości!”

Zadaniem Aes Sedai była obrona Światłości. Tak było zawsze, nawet jeśli nie ufano im w pełni. Aes Sedai i cała potęga Aes Sedai wspierały Światłość, przeciwstawiając się Cieniowi. A teraz to już przestało być prawdą. Ledwie słyszała własne słowa, gdy zduszonym szeptem mówiła:

— On jest w drodze do Łzy.

— Łza! A więc Callandor. Moiraine chce, by on zabrał z Kamienia Łzy Miecz Którego Nie Można Dotknąć. Przysięgam, że ją powieszę na słońcu, by wyschła na kość! Sprawię, że będzie pragnęła na powrót stać się nowicjuszką! On nie jest jeszcze do tego gotów!

— To nie była... — Min urwała, by odkaszlnąć. — To się nie stało z woli Moiraine. Rand wyjechał w samym środku nocy, z własnej woli. Pozostali pojechali za nim, a Moiraine przysłała mnie, bym ci przekazała informacje. Mogą już być w Łzie. Na ile się orientuję, Rand być może ma już Callandora.

— A żeby sczezł! — warknęła Siuan. — Teraz może już nie żyje! Szkoda, że kiedykolwiek usłyszał o Proroctwach Smoka. Gdybym tak mogła mu przeszkodzić w usłyszeniu kolejnego, na pewno bym to zrobiła.

— Ale czy to on nie winien sprawić, by Proroctwa się spełniły? Nie rozumiem.

Amyrlin ze znużeniem wsparła łokcie o stół.

— Jakby ktokolwiek w ogóle je rozumiał! To nie Proroctwa czynią go Smokiem Odrodzonym. Wystarczy, żeby sam uznał, że nim jest, a pewnie tak się stało, skoro wyruszył po Callandora. Przeznaczeniem Proroctw jest obwieszczenie światu, kim on jest, przygotowanie świata na to, co nastąpi. Jeżeli Moiraine potrafi zachować nad nim odrobinę kontroli, to pozwoli mu urzeczywistnić jedynie te z Proroctw, których możemy być pewni... i to wówczas, gdy dopiero będzie gotów!... — a co do reszty, ufam, że wystarczą jego czyny. Taką mam nadzieję. Ale jak widać, już spełniły się Proroctwa, których żadna z nas nie rozumie. Światłości, spraw, by na tym wszystko się skończyło.

— A zatem chcesz go kontrolować. Mówił, że będziesz próbowała go wykorzystać, ale po raz pierwszy słyszę, jak się do tego przyznajesz. — Min poczuła wewnętrzny chłód. Rozzłoszczona, dodała: — Jak dotąd nie wywiązałyście się najlepiej ze swego zadania, ani ty, ani Moiraine.

Ramiona Siuan zdawało się przygniatać zmęczenie. Wyprostowała się i z góry spojrzała na Min.

— Lepiej będzie dla ciebie, jeśli jednak nam uwierzysz. Myślałaś, że pozwolimy mu biegać samopas? Uprzykrzony i uparty, niewyszkolony, nie przygotowany, być może już popada w obłęd. Sądzisz, że możemy zaufać Wzorowi, jego przeznaczeniu, że sam utrzyma go przy życiu, niczym w jakiejś opowieści? To nie jest żadna opowieść, on nie jest żadnym niepokonanym bohaterem, a jeśli jego wątek zostanie wypruty ze Wzoru, wówczas Koło Czasu nie zauważy jego zniknięcia, a Stwórca nie uczyni cudu, żeby nas uratować. Jeżeli Moiraine nie uda się zrefować jego żagli, wówczas może zginąć, a wtedy co się z nami wszystkimi stanie? Co się stanie ze światem? Więzienie Czarnego rozpada się. Czarny znowu dotknie świat, to tylko kwestia czasu. Jeśli Randa al’Thora tam nie będzie, by stanął z nim do walki w Ostatniej Bitwie, jeśli ten uparty, młody głupiec da się pierwej zabić, świat będzie skazany na zagładę. Wojna o Moc powtórzy się, bez Lewsa Therina i jego Stu Towarzyszy. Potem ogień i cień, na zawsze. — Umilkła nagle, spozierając na twarz Min. — A więc to w tę stronę powiał wiatr, zgadza się? Ty i Rand. Tego się nie spodziewałam.

Min energicznie pokręciła głową czując, jak czerwienieją jej policzki.

— Ależ jasne, że nie! Byłam... To Ostatnia Bitwa. I Czarny. Światłości, już sama myśl o Czarnym, grasującym na wolności, powinna zamrozić szpik Strażnikowi. A Czarne Ajah...

— Nie próbuj się wykręcać — skarciła ją Amyrlin. — Myślisz, że po raz pierwszy widzę kobietę, która się boi o życie swego mężczyzny? Równie dobrze mogłabyś się przyznać.

Min wierciła się na krześle. Oczy Siuan wpijały się w nią, pełne wiedzy i zniecierpliwienia.

— W porządku — mruknęła w końcu. — Powiem ci wszystko, niezależnie ile dobrego wyniknie z tego dla każdej z nas. Kiedy po raz pierwszy zobaczyłam Randa, spostrzegłam twarze trzech kobiet i jedna z nich to była moja twarz. Nigdy przedtem ani potem nie widziałam niczego na swój temat, ale wiedziałam, co to oznacza. Miałam się w nim zakochać. Wszystkie trzy miałyśmy.

— Trzy. A te pozostałe dwie?

Min obdarzyła ją gorzkim uśmiechem.

— Twarze były zamazane, nie wiem, kim one są.

— Nic, by stwierdzić, że on odwzajemni twoją miłość?

— Nic! Nigdy nie spojrzał na mnie inaczej niż przelotnie. Ja myślę, że on uważa mnie za... za siostrę. Tak więc nie sądzę, byś mogła mnie wykorzystać, abym go do siebie przywiązała. To się nie uda!

— A jednak go kochasz.

— Nie mam wyboru. — Min starała się, by jej głos brzmiał mniej ponuro. — Usiłowałam traktować wszystko jako żart, ale teraz już nie umiem się z tego śmiać. Możesz mi nie wierzyć, ale gdy wiem, co dana wizja oznacza, nic nie jest potem w stanie zapobiec jej spełnieniu.

Amyrlin dotknęła palcem wargi i przyjrzała się jej badawczo.

Zaniepokoiło ją to spojrzenie. Nie chciała robić z siebie widowiska, nie chciała zdradzać aż tyle. Nie wyznała wprawdzie wszystkiego, jednak powinna się już do tej pory nauczyć, że Aes Sedai nie należy dawać żadnej, najlżejszej choćby przesłanki, wówczas bowiem z pewnością ją wykorzystają. Miały swoje sposoby.

— Matko, dostarczyłam wiadomość od Moiraine i powiedziałam wszystko, co wiem, o znaczeniu moich wizji. Nie widzę powodu, dla którego nie miałabym teraz włożyć własnych ubrań i wyjechać.

— Dokąd?

— Do Łzy. — Ale najpierw rozmowa z Gawynem, trzeba dopilnować, by nie zrobił czegoś głupiego. Żałowała, że nie ośmieliła się spytać, gdzie jest Egwene oraz jej przyjaciółki, skoro jednak Amyrlin nie chciała tego zdradzić bratu Elayne, to szansa, że powie jej, była doprawdy niewielka. A oczy Siuan Sanche wciąż patrzyły tym szacującym spojrzeniem. — Tam, gdzie jest Rand, gdziekolwiek byłby. Może zachowuję się głupio, ale nie jestem pierwszą kobietą, która zgłupiała na punkcie mężczyzny.

— Jesteś pierwszą, która zgłupiała na punkcie Smoka Odrodzonego. Kiedy świat się dowie, kim oraz czym jest Rand al’Thor, przebywanie w jego towarzystwie będzie doprawdy niebezpieczne. A jeśli zdobył Callandora, to świat dowie się o tym naprawdę szybko. Połowa ludzkości będzie chciała go zabić, jakby w ten sposób miała nie dopuścić do Ostatniej Bitwy i uwolnienia Czarnego. Bardzo wielu, spośród stojących najbliżej niego, zginie. Będzie lepiej dla ciebie, jeśli zostaniesz tutaj.

W głosie Amyrlin brzmiało współczucie, ale Min nie wierzyła w jego szczerość. Nie wierzyła, by Siuan Sanche była zdolna do współczucia.

— Podejmę ryzyko, być może będę mogła mu pomóc. Dzięki temu, co widzę. Wieża wcale nie jest aż tak bezpiecznym miejscem, przynajmniej dopóki przebywa w niej bodaj jedna Czerwona siostra. Zobaczą mężczyznę, który potrafi przenosić, i zapomną o Ostatniej Bitwie oraz o Proroctwach Smoka.

— Podobnie jak wielu innych — wtrąciła spokojnie Siuan. — Dawne sposoby myślenia trudno wykorzenić, tak z Aes Sedai, jak i z reszty ludzkości.

Min obdarzyła ją zdziwionym spojrzeniem. W tej chwili Amyrlin zdawała się podzielać jej stanowisko.

— To nie tajemnica, że przyjaźnię się z Egwene i Nynaeve, nie jest też tajemnicą, że one pochodzą z tej samej wioski co Rand. Dla Czerwonych Ajah to wystarczający związek. Kiedy Wieża się dowie, czym on jest, prawdopodobnie nim skończy się dzień, zostanę aresztowana. Podobnie Egwene i Nynaeve, o ile nie kazałaś ich gdzieś ukryć.

— A zatem nie możesz zostać rozpoznana. Ryby, które widzą sieć, nie dają się złapać. Proponuję, byś na jakiś czas zapomniała o kaftanie i spodniach. — Amyrlin uśmiechnęła się w taki sposób, w jaki kot mógłby uśmiechać się do myszy.

— Jakież to ryby spodziewasz się łapać razem ze mną? — spytała słabym głosem Min. Przypuszczała, że zna odpowiedź, ale rozpaczliwie pragnęła nie mieć racji.

Jej pragnienie okazało się daremne. Amyrlin oznajmiła:

— Czarne Ajah. Trzynaście uciekło, ale obawiam się, że jakieś zostały. Nie mogę być pewna, komu mogę ufać, a przez pewien czas bałam się zaufać komukolwiek. Nie jesteś Sprzymierzeńcem Ciemności, wiem to, a twój szczególny talent może się akurat przydać. A w każdym razie będziesz jeszcze jedną, wiarygodną parą oczu.

— Zaplanowałaś to od razu, jak się tylko pojawiłam, prawda? Dlatego właśnie chcesz uciszyć Gawyna i Sahrę. Gniew nagromadził się w niej niczym para w imbryku. Ta kobieta rzucała hasło „Żaba!” i spodziewała się, że ludzie będą skakać. Ona nie jest żadną żabą, żadną tańczącą kukiełką. — Czy to właśnie zrobiłaś z Egwene, Elayne i Nynaeve? Wysłałaś je śladem Czarnych Ajah? Nie puściłabym ci tego płazem!

— Ty doglądaj własnych sieci, dziecko, a one niech doglądają swoich. Dla ciebie one odprawiają pokutę na jakiejś farmie. Czy wyraziłam się dość jasno?

Pod wpływem tego niewzruszonego spojrzenia Min nerwowo poruszyła się na krześle. Amyrlin łatwo się było sprzeciwiać — dopóki nie wpiła w człowieka swych przenikliwych, zimnych, niebieskich oczu.

— Tak, Matko. — Potulność własnej odpowiedzi napełniła ją goryczą, ale rzut oka na Amyrlin przekonał ją, że lepiej nie budzić licha. Skubnęła cienką wełnę swej sukni. — Myślę, że nie umrę, jak jeszcze trochę to ponoszę.

Na twarzy Siuan, ni stąd, ni zowąd, pojawiło się rozbawienie. Min poczuła, jak znowu narasta w niej wściekłość.

— Obawiam się, że to nie wystarczy. Min w sukni to nadal Min w sukni dla każdego, kto przyjrzy się uważniej. Nie możesz wiecznie nosić kaftana z zaciągniętym kapturem. Nie, musisz zmienić wszystko, co tylko się da. Przede wszystkim nadal będziesz uchodziła za Elmindredę. To w końcu twoje imię.

Min skrzywiła się.

— Masz włosy niemal równie długie jak Leane, tak długie, że dadzą skręcić się w loki. Co do reszty... Ja sama nigdy nie korzystałam z różu, pudru i szminek, ale Leane jeszcze pamięta, jak się ich używa.

Od momentu wzmianki o lokach oczy Min robiły się coraz szersze.

— Och, nie — westchnęła głośno.

— Nikt nie rozpozna w tobie tej Min, która nosiła spodnie, kiedy Leane przerobi cię na doskonałą Elmindredę.

— Och, nie!

— Jeśli zaś chodzi o powód twojego pobytu w Wieży, musi być on odpowiedni dla młodej trzpiotki, która wygląda i zachowuje się zupełnie inaczej niż prawdziwa Min. — Pogrążona w myślach Amyrlin zmarszczyła czoło, ignorując Min, która usiłowała wtrącić choć słowo. — Tak. Pozwolę rozgłosić, że pani Elmindredzie udało się ośmielić dwóch konkurentów do tego stopnia, że musi się schronić w Wieży, dopóki nie będzie potrafiła powziąć decyzji. Co roku kilka kobiet korzysta z naszego azylu, niekiedy z równie głupich powodów. — Rysy jej twarzy stwardniały, a oczy nabrały drapieżnego wyrazu. — Jeśli nadal myślisz o Łzie, to przemyśl wszystko raz jeszcze. Zastanów się, czy bardziej przydasz się Randowi tutaj czy tam. Jeżeli Czarne Ajah doprowadzą Wieżę do upadku albo co gorsza przejmą nad nią kontrolę, straci nawet tę niewielką pomoc, jakiej ja mogę mu udzielić. No i jak? Zachowasz się jak kobieta czy jak chora z miłości dziewoja?

Potrzask, w jaki wpadła, Min widziała równie wyminie, jakby mogła zobaczyć zwykłe, materialne pęta na swoich nogach.

— Zawsze w ten sposób radzisz sobie z ludźmi, Matko?

Tym razem uśmiech Amyrlin był jeszcze chłodniejszy.

— Zazwyczaj, dziecko. Zazwyczaj.

Poprawiając swój szal z czerwonymi frędzlami, Elaida przypatrywała się z namysłem drzwiom do gabinetu Amyrlin, za którymi dopiero co zniknęły dwie młode kobiety. Nowicjuszka wróciła niemal natychmiast, spojrzała raz na twarz Elaidy i zabeczała niczym przerażona owca. Elaidzie wydało się, że ją poznaje, aczkolwiek nie mogła sobie przypomnieć imienia dziewczyny. Swój czas wykorzystywała do zadań ważniejszych niż udzielanie nauk żałosnym dziewczątkom.

— Twoje imię?

— Sahra, Elaida Sedai.

Dziewczyna udzieliła odpowiedzi zziajanym głosem, prawie piskiem. Elaida mogła się nie interesować nowicjuszkami, jednakże one znały ją, a także jej reputację.

Teraz przypomniała sobie tę dziewczynę. Marzycielka obdarzona umiarkowanymi zdolnościami, która nigdy nie miała osiągnąć żadnej realnej potęgi. Wątpliwe, by mogła wiedzieć więcej, niż Elaida dotąd zobaczyła albo usłyszała — ani by pamiętała coś więcej prócz uśmiechu Gawyna, jeżeli już o to chodzi. Idiotka. Elaida odprawiła ją gestem dłoni.

Dziewczyna dygnęła tak głęboko, że omal nie dotknęła twarzą płytek posadzki, po czym uciekła na łeb, na szyję.

Elaida nawet nie odprowadziła jej wzrokiem, zawróciła, zapominając o nowicjuszce. Kiedy sunęła korytarzem, ani jedna zmarszczka nie psuła jej gładkich rysów, mimo że myśli wrzały jak oszalałe. Nie zauważała posługaczek, nowicjuszek i Przyjętych, które pośpiesznie umykały jej z drogi dygając, kiedy je mijała. Raz omal nie wpadła na Brązową siostrę, której nos utkwiony był w pliku notatek. Krępa Aes Sedai odskoczyła z okrzykiem zdumienia, którego Elaida nawet nie usłyszała.

Suknia, nie suknia, znała tę młodą kobietę, która przyszła na spotkanie z Zasiadającą. To ta Min, która spędziła tyle czasu z Amyrlin podczas pierwszej wizyty w Wieży, z powodu, którego nikt nie znał. Min, która przyjaźniła się z Elayne, Egwene i Nynaeve. Amyrlin zataiła miejsce pobytu wszystkich trzech. Elaida była o tym przekonana. Wszelkie doniesienia, że odprawiają pokutę na jakiejś farmie, ostatecznie swoje źródło miały w gabinecie Siuan Sanche; do Elaidy docierały z trzeciej lub czwartej ręki, co wystarczyło, by ukryć wszelkie zniekształcenia faktów i w ten sposób uniknąć jawnego kłamstwa. Nie wspominając już, że znaczne wysiłki Elaidy, zmierzające ku odszukaniu tej farmy, spełzły na niczym.

— Oby sczezła w Światłości!

Przez chwilę na jej twarzy malował się otwarty gniew. Nie była pewna, czy chodzi jej o Siuan Sanche czy raczej o Dziedziczkę Tronu. Obie się przysłużyły. Usłyszała ją jakaś szczupła Przyjęta, zerknęła na twarz Elaidy, a jej oblicze stało się białe niczym materia sukni. Elaida przeszła obok, nie widząc jej.

Poza tym złościło ją, że nie może znaleźć Elayne. Dzięki swej zdatności widzenia przyszłych zdarzeń, Elaida zdolna była czasami formułować Przepowiednie. Nawet jeżeli zdarzało się to rzadko, a treść wróżb była mało zrozumiała, to i tak miewała rację częściej niż inne Aes Sedai od czasów Kitary Moroso, zmarłej przed dwudziestu laty. Pierwszą rzeczą, jaką Elaida przepowiedziała, będąc jeszcze Przyjętą — a już wtedy wiedziała dość, by zatrzymać wszystko dla siebie — była kluczowa rola królewskiej dynastii Andoru w pokonaniu Czarnego podczas Ostatniej Bitwy. Towarzyszyła więc Morgase od chwili, gdy tylko stało się jasne, iż tamta wstąpi na tron, i cierpliwie, rok za rokiem, budowała sieć swoich wpływów. A teraz wszystkie jej starania, jej poświęcenie — sama mogła zostać Zasiadającą na Tronie Amyrlin, gdyby nie skupiła całej swojej energii na Andorze — mogły pójść na marne, ponieważ Elayne zniknęła.

Z wysiłkiem skoncentrowała myśli na tym, co teraz było istotne. Egwene i Nynaeve pochodziły z tej samej wsi co ten dziwny młody człowiek, Rand al’Thor. Również Min go znała, aczkolwiek usiłowała ukryć ten fakt. Rand al’Thor stanowił sedno całej sprawy.

Elaida widziała go jedynie raz, rzekomo był pasterzem z andorańskiej prowincji Dwie Rzeki, niemniej w każdym calu wyglądał na Aiela. Na sam jego widok mogła od razu przepowiadać. Był ta’veren, jedną z tych rzadkich osób, które zamiast być wplecione do Wzoru, tak jak tego chce Koło Czasu, zmuszają Wzór, by kształtował się wokół nich, przynajmniej przez jakiś czas. A Elaida zobaczyła wirujący wokół niego chaos, secesję i walkę o Andor, być może nawet o większą część świata. Andor musiał pozostać całością, cokolwiek by się działo — przekonała ją o tym tamta pierwsza Przepowiednia.

Istniały jeszcze inne wątki, dość by schwytać Siuan w jej własną sieć. Jeżeli należało wierzyć pogłoskom, ta’veren było trzech, nie tylko jeden. Wszyscy trzej z tej samej wioski, z Pola Emonda, i wszyscy trzej byli mniej więcej w tym samym wieku, co już stanowiło wyśmienity temat do krążących po Wieży plotek. A podczas podróży do Shienaru, przed niespełna rokiem, Siuan spotkała ich, a nawet z nimi rozmawiała. Rand al’Thor. Perrin Aybara. Matrim Cauthon. Mówiono, że to zwykły przypadek. Zwykły szczęśliwy traf. Tak mówiono. Ci, którzy tak twierdzili, nawet nie podejrzewali tego, co wiedziała Elaida.

Kiedy Elaida spotkała tego młodego al’Thora, Moiraine sprawiła wówczas, że się ulotnił. Moiraine, która w Shienarze towarzyszyła jemu i pozostałym dwóm ta’veren. Moiraine Damodred, najlepsza przyjaciółka Siuan Sanche; jeszcze z czasów, kiedy obie były nowicjuszkami. Gdyby Elaida zwykła robić zakłady, założyłaby się, że nikt inny w Wieży nie pamięta tej przyjaźni. W dniu, w którym wyniesiono je do godności Aes Sedai, pod koniec Wojny o Aiel, Siuan i Moiraine rozstały się z sobą, a potem zachowywały się jak obce osoby. Jednakże Elaida była Przyjętą, stojącą wyżej od tych dwóch nowicjuszek, udzielała im lekcji i beształa za zbyt powolne wykonywanie codziennych obowiązków, więc pamiętała. Trudno jej było uwierzyć, że ich spisek mógł sięgać tak daleko wstecz — al’Thor nie mógł się urodzić dużo wcześniej — a jednak gdzieś w mrokach przeszłości kryła się łącząca je więź. Dla niej to wystarczało.

Nieważne, do czego zmierza Siuan, trzeba ją powstrzymać. Wszędzie mnożą się zamieszki i chaos. Czarny z całą pewnością wyrwie się na wolność — Elaida od samej tej myśli zadygotała i owinęła się ciaśniej szalem — a Wieża powinna trzymać się z dala od wojen zwykłych ludzi, by móc jemu stawić czoło. Wieża powinna być wolna, by móc pociągać za sznurki, dzięki czemu narody staną obok siebie, wolne od waśni, które spowoduje Rand al’Thor. Powinno się go w jakiś sposób powstrzymać, zanim zniszczy Andor.

Nikomu nie powiedziała, co wie o Randzie al’Thorze. Na ile okaże się to tylko możliwe, miała zamiar załatwić całą sprawę z nim po kryjomu. Komnata Wieży już mówiła o obserwacji, a nawet kontroli tych ta’veren: nigdy by nie wyrażono zgody na pozbycie się ich, a szczególnie tego jednego. A przecież trzeba się było go pozbyć. Dla dobra Wieży. Dla dobra świata.

Dźwięk, który wydobyła z głębi gardła, zabrzmiał prawie jak warknięcie. Siuan zawsze była uparta, nawet jako nowicjuszka, zawsze uważała siebie za córkę ubogiego rybaka, ale jak mogła być taka głupia, by wplątać w to wszystko Wieżę, nie informując jednocześnie Komnaty. Wiedziała, co się wydarzy, równie dobrze jak inni. Gorzej byłoby chyba tylko wtedy, gdyby...

Elaida zatrzymała się nagle, zapatrzona w jakiś nie istniejący punkt. Czy to możliwe, by ten al’Thor potrafił przenosić Moc? Albo któryś z pozostałych? Najprawdopodobniej musiał to być al’Thor. Nie. Na pewno nie. Nawet Siuan nie wdałaby się w coś takiego. Nie mogłaby.

— Kto wie, do czego jest zdolna ta kobieta? — mruknęła. — Nigdy nie była odpowiednia na Zasiadającą na Tronie Amyrlin.

— Mówisz do siebie, Elaido? Wiem, że wy, Czerwone, nigdy nie zawierałyście przyjaźni poza swoimi Ajah, ale z pewnością przyjaźnicie się między sobą, a więc chyba masz z kim porozmawiać?

Elaida odwróciła głowę, by zmierzyć wzrokiem Alviarin. Obdarzona łabędzią szyją Aes Sedai odwzajemniła spojrzenie z nieznośnym chłodem, co było cechą charakterystyczną Białych Ajah. Nie było miłości między Czerwonymi i Białymi, od tysiąca lat stawały po przeciwległych stronach Komnaty Wieży. Białe obok Niebieskich, a Siuan przecież należała kiedyś do Niebieskich. Niemniej jednak Białe chełpiły się swą beznamiętną logiką.

— Przespaceruj się ze mną — zaproponowała Elaida.

Alviarin zawahała się przez moment, nim ruszyła jej śladem.

Z początku Biała siostra lekceważąco unosiła brew, słuchając rewelacji Elaidy na temat Siuan, jednak pod koniec przemowy tamtej marszczyła już w skupieniu czoło.

— Nie masz dowodów na nic... niewłaściwego — powiedziała, kiedy Elaida nareszcie umilkła.

— Na razie — odparła z przekonaniem Elaida. Pozwoliła sobie na skąpy uśmiech, kiedy Alviarin przytaknęła. To był początek. Któregoś dnia Siuan zostanie powstrzymana, i to zanim uda jej się zniszczyć Wieżę.

Dain Bornhald, dobrze ukryty w kępie wysokich drzew skórzanych, nad północnym brzegiem rzeki Taren, odrzucił połę białego płaszcza, ozdobionego na piersiach płonącym złociście słońcem, i przyłożył do oka sztywną, skórzaną tubę ze szkłem powiększającym. Wokół jego głowy buczała chmura maleńkich biternów, ale nie zwracał na nie uwagi. W wiosce położonej przy przystani promu, kursującego przez Taren, po drugiej stronie rzeki, widział duże kamienne domy, które dzięki wysokim fundamentom każdej wiosny opierały się powodziom. Wieśniacy wychylali się z okien albo stali na werandach, wgapieni w spowitych w białe płaszcze jeźdźców na koniach w wypolerowanych zbrojach. Na powitanie konnych wyszła delegacja wieśniaków i ich kobiet. Bornhald zauważył, że na szczęście dla nich uważnie słuchali słów Jareta Byara.

Bornhald niemalże mógł słyszeć głos swego ojca.

„Gdy sobie pomyślą, że mają szansę, to zawsze znajdzie się jakiś głupiec, który zechce z niej skorzystać. Wówczas trzeba będzie ich zabijać, a jakiś inny głupiec będzie próbował pomścić tych zabitych, a więc będzie jeszcze więcej zabijania. Od początku należy zaszczepić w nich strach przed Światłością, nauczyć, że nikomu nie stanie się krzywda, jeśli będą postępować, jak im się nakazuje. A wtedy i wy nie będziecie mieli kłopotów”.

Na myśl o ojcu, już nie żyjącym, zacisnął szczęki. Zamierzał coś z tym zrobić, i to już wkrótce. Był przekonany, że tylko Byar wie, dlaczego tak ochoczo przystał na ten rozkaz, wysyłający go w jakiś całkiem zapomniany zakątek Andoru, ale Byar będzie trzymał język za zębami. Byar był wierny ojcu Daina niczym pies myśliwski i tę lojalność przeniósł potem na niego. Kiedy Eamon Valda przekazał mu dowodzenie, Bornhald nie wahał się uczynić Byara drugim po sobie.

Byar zawrócił konia i z powrotem wjechał na prom. Przewoźnicy natychmiast odbili od brzegu i zaczęli przeciągać barkę na drugi brzeg za pomocą ciężkiej liny, przewieszonej ponad rwącymi wodami. Byar zerknął na mężczyzn uwijających się przy linie, spoglądali na niego nerwowym wzrokiem, kiedy drobnymi krokami przebiegali całą długość barki i biegli z powrotem, żeby znowu pociągnąć linę. Wszystko wyglądało właściwie.

— Lord Bornhald?

Bornhald opuścił tubę ze szkłem powiększającym i odwrócił głowę. Mężczyzna o hardej twarzy, który pojawił się obok niego, stał sztywno wyprostowany, patrząc prosto przed siebie spod stożkowatego hełmu. Nawet po ciężkiej podróży z Tar Valon — a Bornhald naglił do pośpiechu przy każdej mili — jego zbroja błyszczała równie jasno jak śnieżny płaszcz ze złotym słońcem.

— Tak, Synu Ivon?

— Przysłał mnie setnik Farran, mój panie. Chodzi o Druciarzy. Ordeith rozmawiał z trzema spośród nich, mój panie, i teraz żadnego nie można znaleźć.

— Krew i popioły! — Bornhald okręcił się na podeszwie buta i długimi krokami wrócił między drzewa, Ivon deptał mu po piętach.

Niewidoczni od strony rzeki jeźdźcy w białych płaszczach zajmowali każdy cal wolnej przestrzeni między drzewami skórzanymi i sosnami. Z niedbałą wprawą ściskali w dłoniach lance, łuki wisiały przewieszone przez łęki siodeł. Konie niecierpliwie stukały kopytami i machały ogonami. Jeźdźców stać było na większe opanowanie, przecież nie była to ich pierwsza przeprawa przez rzekę na obce terytorium, zresztą tym razem nie było nikogo, kto by spróbował ich zatrzymywać.

Na dużej polanie, za drzewami, wśród których stacjonowali konni, stała karawana Tuatha’anów, Ludu Wędrowców. Druciarzy. Blisko stoi zaprzężonych w konie wozów, stanowiących jednocześnie małe, pudełkowate domy na kołach, tworzyło drażniącą oko mieszaninę barw — czerwieni, zieleni, żółci oraz wszystkich ich odcieni w kombinacjach, które jedynie Druciarzom mogły się podobać. Nosili zresztą ubrania, przy których te wozy zdawały się całkiem matowe. Siedzieli na ziemi, zbici w dużą gromadę, spozierając na jeźdźców z niepokojem, przez który przezierało jednak niezwykłe opanowanie; płaczące cicho dziecko szybko uspokoiła matka. W pobliżu znajdował się kopczyk utworzony przez cielska martwych mastiffów, już rojący się od much. Druciarze nie podnoszą ręki, żeby się bronić, a te psy były tylko na pokaz, ale Bornhald nie miał zamiaru ryzykować.

Uznał, że sześciu ludzi wystarczy do pilnowania Druciarzy. Mimo surowych twarzy wyglądali na zażenowanych. Nikt nie patrzył na siódmego człowieka, siedzącego na koniu blisko wozów, chuderlawego mężczyznę obdarzonego wydatnym nosem, w ciemnoszarym kaftanie, jakby za dużym, mimo znakomitego kroju, wskazującego, iż szyto go na miarę. Farran, brodaty olbrzym, a jednak zwinny mimo wzrostu i potężnych barków, spoglądał jednakowo groźnie na wszystkich siedmiu. Setnik zasalutował, przyciskając do serca odzianą w rękawicę dłoń, jednak nie odezwał się słowem.

— Jedno słowo, panie Ordeith — powiedział Bornhald.

Chuderlawy mężczyzna, zanim zsiadł z konia, przekrzywił głowę, patrząc na Bornhalda przez dłuższą chwilę. Farren coś burknął, lecz Bornhald nie podnosił głosu.

— Nie można znaleźć trzech Druciarzy, panie Ordeith. Czyżbyś przypadkiem zaczął urzeczywistniać którąś ze swych propozycji?

Pierwsze słowa, jakie padły z ust Ordeitha na widok Druciarzy, brzmiały: „Zabić ich. Na nic się nie przydadzą”. Bornhald zabijał ludzi, jednak nigdy nie osiągnął tej obojętności, z jaką przemawiał mały człowieczek.

Ordeith potarł palcem bok swego wydatnego nosa.

— Ależ po cóż miałbym ich zabijać? I to po tym, jak mnie zrugałeś za to, że tylko o tym napomknąłem. — Lugardzki akcent, jeszcze jedna cecha tego człowieka, która niepokoiła Bornhalda, był tego dnia wyjątkowo ciężki, pojawiał się i znikał, czego tamten zdawał się nie zauważać.

— A zatem pozwoliłeś im uciec, czy tak?

— Cóż, istotnie zabrałem kilku z nich tam, gdzie mogłem sprawdzić, co wiedzą. Bez przeszkód, rozumiesz.

— Co wiedzieli? Co, na Światłość, mogli Druciarze wiedzieć dla nas użytecznego?

— Nie sposób tego wiedzieć, dopóki nie spytasz, czyż nie? — odparł Ordeith. — Nie zrobiłem im większej krzywdy i kazałem wracać do wozów. Kto by przewidział, że zdobędą się na odwagę, by uciec, skoro w okolicy kręci się tylu waszych ludzi?

Bornhald uświadomił sobie, że zgrzyta zębami. Otrzymał rozkaz, że musi zrobić wszystko, by zdążyć w porę na spotkanie z tym dziwnym jegomościem, który z kolei miał mu przekazać kolejne rozkazy. Bornhaldowi żaden z rozkazów się nie spodobał, aczkolwiek oba komplety były opatrzone pieczęcią i podpisem Pedrona Nialla, Lorda Kapitana Komandora Synów Światłości.

Za dużo zostało niedopowiedziane, łącznie z niedookreśleniem statusu Ordeitha. Mały człowieczek miał doradzać Bornhaldowi, Bornhald zaś miał z nim współpracować. Niejasne było, czy Ordeith pozostaje pod jego rozkazami, nie podobała mu się również wyraźna sugestia, iż ma słuchać jego rad. Nawet powód, dla którego wysłano Synów do tej dziczy, pozostawał niejasny. By wypleniać Sprzymierzeńców Ciemności, naturalnie, oraz szerzyć Światłość, to się rozumiało samo przez się. Jednak blisko pół legiom na andorańskiej ziemi bez zezwolenia — wykonanie rozkazu niosło z sobą wielkie ryzyko, gdyby wieść o tym dotarła do Królowej Andoru. Za wiele do stracenia w porównaniu z nielicznymi wyjaśnieniami, które Bornhald dostał.

Wszystko wiązało się z Ordeithem. Bornhald nie rozumiał, jak Lord Kapitan Komandor mógł ufać temu człowiekowi, jego chytrym uśmieszkom, czarnym nastrojom i hardym spojrzeniom, za sprawą których nigdy nie było się pewnym, z jakim to typem człowieka się rozmawia. Nie wspominając już o akcencie, położonym w samym środku zdania. Pięćdziesięciu Synów, którzy towarzyszyli Ordeithowi, stanowiło najbardziej posępną i niezadowoloną grupę, jaką Bornhald kiedykolwiek widział. Uznał, że Ordeith musiał pewnie sam ich sobie wybrać, skoro odbierał tyle krzywych spojrzeń, a to mówi coś o człowieku, który się na coś takiego decyduje. Nawet to imię, Ordeith, oznaczało w Dawnej Mowie „robaczywe drzewo”. A jednak Bornhald miał swoje powody, żeby być tam, gdzie on. Miał zamiar współpracować z tym człowiekiem, bo tak mu kazano. Ale tylko do takiego stopnia, w jakim okaże się to konieczne.

— Panie Ordeith — powiedział starannie wyważonym tonem — ten prom to jedyna droga, jaką można wjechać albo wyjechać z prowincji Dwie Rzeki.

Nie była to całkiem prawda. Zgodnie z posiadaną przezeń mapą nie było innej drogi przez Taren, w górnym biegu Manetherendrelle, graniczącej z tym obszarem od południa, nie było bowiem żadnych brodów. Na wschodzie z kolei rozciągały się mokradła i bagna. Niemniej jednak na zachód musiała wieść jakaś droga, przez Góry Mgły. W najlepszym przypadku byłaby to mozolna przeprawa, której wielu z jego ludzi mogłoby nie przeżyć, a on nie miał zamiaru informować Ordeitha nawet o tak mizernej szansie.

— Kiedy nadejdzie czas, ty przeprawisz się pierwszy, jeśli stwierdzę, że andorańscy żołnierze strzegą tamtego brzegu. Na własnej skórze poznasz trud przeprawiania się przez rzekę tak szeroką, zobaczysz, jakie to interesujące.

— Czyżby to był twój pierwszy rozkaz? — W głosie Ordeitha słychać było ślad drwiny.

— Być może ta część na mapie należy do Andoru, jednakże Caemlyn od wielu pokoleń nie posyłało poborcy podatków tak daleko na zachód. Kto uwierzy trzem Druciarzom, nawet gdyby zaczęli mówić? Jeżeli uważasz, że niebezpieczeństwo jest zbyt wielkie, to przypomnij sobie, czyja pieczęć widnieje na twych rozkazach.

Farran zerknął ukradkiem na Bornhalda, jego dłoń wykonała lekki ruch ku rękojeści miecza. Bornhald lekko potrząsnął głową i ręka setnika opadła.

— Ja mówię o przeprawie przez rzekę, panie Ordeith. Przeprawię się, nawet wówczas, jeśli się dowiem, że Gareth Bryne i Straże Królowej dotrą tu przed zachodem słońca.

— Oczywiście — odparł Ordeith, nagle pojednawczym tonem. — Chwały tu zaznasz tyle samo, co w Tar Valon, zapewniam cię. — Jego głębokie, ciemne oczy zaszły szklistą powłoką; wpatrzone w jakiś daleki punkt.

Bornhald pokręcił głową.

„A ja muszę z nim współpracować”.

Do Farrana podjechał Jaret Byar, zatrzymał się i zeskoczył z siodła. Dorównujący wzrostem setnikowi Byar miał pociągłą twarz i ciemne, głęboko osadzone oczy. Wyglądał tak, jakby cały tłuszcz wygotował się z jego ciała, co do uncji.

— Wieś została zabezpieczona, mój panie. Lucellin sprawdza, czy nikt się nie wyślizgnie. Omal nie zanieczyścili sobie spodni, kiedy wspomniałem o Sprzymierzeńcach Ciemności. Nikt z tej wioski ich nie popiera, powiadają. Mówią jednak, że lud mieszkający dalej na południe to Sprzymierzeńcy.

— Dalej na południe, ha? — ożywił się Bornhald. — Zobaczymy. Przerzuć trzystu za rzekę, Byar. Farran będzie pierwszy. I dopilnuj, by nikt więcej nie uciekł.

— Oczyścimy Dwie Rzeki — wtrącił Ordeith. Jego wąska twarz była wykrzywiona, w kącikach ust pieniła się ślina. — Wychłoszczemy ich i obedrzemy ze skóry! Obiecałem mu! Teraz do mnie przyjdzie! Przyjdzie!

Bornhald skinął głową w stronę Byara i Farrana, dając im znać, że mają wykonać jego rozkazy.

„Szaleniec — pomyślał. — Lord Kapitan Komandor nasłał na mnie szaleńca. Ale przynajmniej znajdę dojście do Perrina z Dwu Rzek. Pomszczę ojca, choćby nie wiem ile to kosztowało!”

Czcigodna Suroth przypatrywała się rozległej, niesymetrycznej niecce portu Cantorin z otoczonego arkadami tarasu na szczycie wzgórza. Ponad wygolonymi wysoko skroniami szeroki czub z czarnych włosów spływał jej na kark. Dłonie Suroth, wsparte lekko na gładkiej kamiennej balustradzie, były równie białe jak nieskazitelna suknia zaprasowana w niezliczone fałdy. Słychać było ciche, rytmiczne postukiwanie długich na cal paznokci, którymi nieświadomie bębniła o krawędź balustrady. Paznokcie palców wskazujących krył niebieski lakier.

Od oceanu Aryth wiała lekka bryza, wraz z chłodem przynosząc nieco więcej niż tylko ślad soli. Dwie młode kobiety, klęczące pod ścianą za plecami Czcigodnej, trzymały dwa wachlarze z piór, na wypadek gdyby bryza ustała. Rząd skulonych postaci, w każdej chwili gotowych służyć, dopełniały jeszcze dwie inne kobiety oraz czterech młodzieńców. Wszyscy ośmioro byli bosi i ubrani w proste szaty, by zgrabnymi liniami kończyn oraz gracją ruchów zadowolić estetyczny zmysł Czcigodnej. Teraz jednak Suroth kompletnie nie zdawała sobie sprawy z ich obecności, zresztą w najlepszym razie traktowała ich jak części umeblowania.

Widziała natomiast sześciu strażników ze Straży Skazańców, którzy stali z obu stron arkad, sztywni jak posągi, z włóczniami ozdobionymi czarnymi chwostami oraz polakierowanymi na czarno tarczami. Symbolizowali jej zwycięstwo i jednocześnie zagrożenie, jakie zawisło nad nią. Ci strażnicy służyli jedynie Cesarzowej oraz wybranym przez nią reprezentantom, a zabijali i ginęli w jednakim ferworze, zależnie od konieczności. Istniało takie powiedzenie: „Na wysokościach ścieżki wybrukowane są ostrzami sztyletów”.

Paznokcie zaszczękały na kamiennej balustradzie. Jakże cienkie było ostrze brzytwy, po którym stąpała.

Wewnętrzny port, za tamą, wypełniały statki Atha’an Miere, Ludu Morza, nawet największy zdawał się nazbyt smukły, by był zdolny stawić czoło wyższej fali. Poprzecinane sztagi sprawiały, że reje i bomy pochylały się pod szaleńczymi kątami. Pokłady były puste, załogi znajdowały się na lądzie pod strażą, podobnie jak wszyscy pozostali mieszkańcy wysp, którzy posiadali umiejętność żeglowania na otwartym morzu. Dwadzieścia ogromnych seanchańskich statków, z wiosłami ustawionymi prostopadle do burt, stało w zewnętrznym porcie albo kotwiczyło u jego wyjścia. Jeden, z żebrowanymi żaglami wydętymi na wietrze, eskortował rój małych łódek rybackich w stronę portu na wyspie. Gdyby te łódki rozproszyły się po morzu, wówczas niektóre mogłyby uciec, jednakże na pokładzie seanchańskiego statku znajdowała się damane, a jedna demonstracja potęgi damane wystarczała na ogół, by rybacy rezygnowali z takich pomysłów. Na mierzei, blisko wyjścia z portu wciąż straszył zwęglony, potrzaskany kadłub statku Ludu Morza.

Nie wiedziała, jak długo uda jej się utrzymywać Lud Morza — oraz tych przeklętych mieszkańców lądu — w nieświadomości, że przejęła władzę nad tymi wyspami.

„Dość długo — powiedziała do siebie. — Musi mi wystarczyć czasu”.

W pewnym sensie udało jej się dokonać cudu, polegającego na pozbieraniu większości wojsk seanchańskich po pogromie, do którego doprowadził je Turak. Zaledwie garstka statków, która uciekła z Falme, znajdowała się pod jej kontrolą, ale nikt nie kwestionował jej prawa do wydawania rozkazów Hailene, Zwiastunom. Jeżeli cud będzie trwał, to nikt na lądzie nie domyśli się, że oni tam są. Czekali, by przejąć ziemie, do odzyskania których posłała ich Cesarzowa, czekali na Corenne, Powrót. Jej zwiadowcy już badali drogę. Nie będzie musiała wracać, żeby stanąć przed Sądem Dziewięciu Księżyców i przepraszać Cesarzową za porażkę, do której wcale się nie przyczyniła.

Zadygotała na myśl o konieczności przepraszania Cesarzowej. Takie przeprosiny były zwykle upokarzające i zazwyczaj bolesne, ale dreszcz wywoływała w niej ewentualność, że zostanie jej odmówione prawo do śmierci, że będzie zmuszona żyć nadal, jakby nic się nie zdarzyło, podczas gdy wszyscy, zarówno pospólstwo, jak i Krew, będą wiedzieli o jej degradacji. Obok niej pojawił się przystojny, młody służący. Przyniósł bladozieloną szatę, którą zdobiły jaskrawo upierzone ptaki rozkoszy. Wyciągnęła ręce, by odebrać strój, nie zwracając na służącego większej uwagi niż na grudkę błota obok jej atłasowego trzewika.

By uniknąć przeprosin, musi odebrać to, co zostało utracone przed tysiącem lat. A żeby tego dokonać, musi się zająć tym człowiekiem, który, jak donosili agenci z lądu, twierdził, iż jest Smokiem Odrodzonym.

„Jeżeli nie znajdę sposobu na poradzenie sobie z nim, to niezadowolenie Cesarzowej będzie najmniejszym z moich zmartwień”.

Odwróciła się i przeszła z tarasu do przylegającej doń długiej komnaty. Zewnętrzna ściana komnaty składała się w całości z drzwi i wysokich okien, przez które docierał do środka oddech morza. Jedynie jasne drewno ścian, gładkie i połyskliwe niczym satyna, Suroth uznała za odpowiednie dla zajmowanych przez siebie pomieszczeń, usunęła natomiast całą resztę umeblowania, jakie pozostało po poprzednim właścicielu, byłym gubernatorze Cantorin, wywodzącym się z Atha’an Miere, i zastąpiła je wysokimi parawanami, malowanymi zazwyczaj w ptaki i kwiaty. Dwa tylko były inne. Na jednym widniał wielki jak kuc, cętkowany kot z Sen T’jore, na drugim czarny orzeł górski, z wyprostowanym czubem przypominającym koronę oraz skrzydłami rozpostartymi na szerokość pełnych siedmiu stóp. Parawany takie uważano za wulgarne, ale Suroth lubiła zwierzęta. Nie mogąc przewieźć swej menażerii przez ocean Aryth, zamówiła parawany przedstawiające jej dwóch faworytów. Nie znosiła, gdy stawiano jej jakieś przeszkody.

W środku czekały na nią trzy kobiety w takich samych pozycjach, w jakich je zostawiła. Dwie klęczały, jedna leżała wyprostowana na nagiej, wypolerowanej posadzce, intarsjowanej jasnym i ciemnym drewnem. Klęczące kobiety były ubrane w granatowe suknie sul’dam, z czerwonymi wstawkami na piersiach i po bokach spódnic, przedstawiającymi rozszczepioną, srebrną błyskawicą. Jedna z nich, Alwhin, niebieskooka kobieta, obdarzona ostrymi rysami twarzy, z nieodmiennie groźnym spojrzeniem, miała wygoloną lewą stronę głowy. Reszta włosów ujęta w jasnobrązowy warkocz spływała jej przez ramię.

Na widok Alwhin Suroth momentalnie zacisnęła usta. Nigdy przedtem żadna sul’dam nie została wyniesiona do godności so’jhin, dziedzicznych wyższych urzędników Krwi, nie mówiąc już o przyjęciu do kasty Głosu Krwi. A jednak w przypadku Alwhin zaistniały ku temu powody. Alwhin za dużo wiedziała.

Tak czy inaczej, uwagę Suroth skupiała na sobie przede wszystkim kobieta leżąca twarzą ku ziemi, od stóp do głów odziana w proste, ciemne szarości. Jej szyję otaczała szeroka obręcz ze srebrzystego metalu, połączona błyszczącą smyczą z bransoletą z tego samego materiału na nadgarstku drugiej sul’dam, Taisy. Dzięki smyczy i obręczy, wdam, Taisa mogła kontrolować ubraną na szaro kobietę. Kontrola była konieczna. Tamta była damane, kobietą, która potrafi przenosić Moc, nazbyt przez to niebezpieczną, by mogła przebywać na wolności. Wspomnienia Armii Nocy wciąż jeszcze były silne w pamięci Seanchan, choć tysiąc już lat minęło od starcia jej na proch.

Oczy Suroth błysnęły niespokojnie w stronę obu sul’dam. Nie ufała żadnej sul’dam, a jednak nie miała wyboru. Nikt inny nie potrafił kontrolować damane, a bez damane... Już sam taki pomysł był niesłychany. Potęga Seanchan, potęga Kryształowego Tronu, została zbudowana dzięki zniewolonym damane. Za wiele było rzeczy, które nie dawały Suroth możliwości wyboru. Na przykład Alwhin, która patrzyła takim wzrokiem, jakby całe życie była so’jhin. Więcej, jakby wywodziła się z Krwi, a klęczała tutaj tylko dlatego, że taki był jej kaprys.

— Pura.

Damane nosiła kiedyś inne imię, w czasie gdy należała do znienawidzonych Aes Sedai, zanim jeszcze wpadła w seanchańskie ręce, ale Suroth ani go nie znała, ani też nie chciała znać. Mięśnie odzianej na siaro kobieta stężały, ale nawet odrobinę nie uniosła głowy — szkolono ją metodami nad wyraz surowymi.

— Zapytam raz jeszcze, Pura. W jaki sposób Biała Wieża sprawuje kontrolę nad tym mężczyzną, który nazywa siebie Smokiem Odrodzonym?

Damane nieznacznie poruszyła głową, dość, by posłać przerażone spojrzenie w stronę Taisy. Jeżeli jej odpowiedź okaże się niezadowalająca, wówczas sul’dam sprawi jej ból, nawet nie kiwnąwszy palcem, wyłącznie za pomocą wdam.

— Wieża nie będzie próbowała sprawować kontroli nad Fałszywym Smokiem, Czcigodna — wydyszała Pura. — — Pojmają go i poskromią.

W spojrzeniu Taisy skierowanym na Suroth widać było pytanie połączone z oburzeniem. Odpowiedź stanowiła unik przed indagacjami Suroth, być może nawet dawała do zrozumienia, że ktoś z Krwi mówi nieprawdę. Suroth zaprzeczyła nieznacznym ruchem głowy — nie miała zamiaru czekać, zanim damane oprzytomnieje po wymierzonej jej karze — a Taisa przytaknęła na znak, że rozumie.

— Raz jeszcze, Pura, co wiesz o Aes Sedai... — Usta Suroth, skalane tym mianem, wykrzywiły się, Alwhin chrząknęła z niesmakiem — ...Aes Sedai, które wspierają tego mężczyznę? Ostrzegam cię. Nasi żołnierze walczyli w Fahne z kobietami z Wieży, z kobietami przenoszącymi Moc, więc nie próbuj zaprzeczać.

— Pura... Pura nie wie, Czcigodna — W głosie damane brzmiał paniczny lęk i niepewność, rzuciła jeszcze jedno spojrzenie zogromniałych oczu na Taisę. Było jasne, że rozpaczliwie pragnie, aby jej uwierzono. — Być może... Być może Amyrlin albo Komnata Wieży... Nie, one nie. Pura nie wie, o Czcigodna.

— Ten mężczyzna potrafi przenosić — szorstko przerwała jej Suroth.

Leżąca na podłodze kobieta jęknęła, mimo że już wcześniej słyszała te słowa od Suroth. Suroth, powtarzając je, poczuła ucisk w żołądku, ale nie dopuściła, by cokolwiek odbiło się na jej twarzy. Niewielka część wydarzeń, które nastąpiły w Falme, stanowiła efekt działania Mocy, przenoszonej przez kobiety, damane by ją wyczuły, a sul’dam nosząca bransoletę zawsze wie, co czuje jej damane. To znaczyło, iż musiały być wywołane przez tego mężczyznę. Co z kolei prowadziło do wniosku, że jest on niewiarygodnie potężny. Tak potężny, że Suroth, czując coraz większe mdłości, raz czy dwa zastanawiała się zupełnie poważnie, czy on naprawdę nie jest Smokiem Odrodzonym.

„To niemożliwe” — powiedziała sobie stanowczo. W każdym razie to i tak w żaden sposób nie zmieniało jej planów.

— Nie sposób uwierzyć, by Biała Wieża pozwoliła takie — mu człowiekowi chodzić swobodnie po świecie. Jak one go kontrolują?

Damane leżała bez ruchu, twarzą do posadzki. Ramiona jej się trzęsły, łkała bezgłośnie.

— Odpowiedz Czcigodnej! — rozkazała Taisa. Nie poruszyła się, a mimo to Pura głośno jęknęła wzdrygając się, jakby ugodzono ją w pośladki. Od ciosu zadanego przez wdam.

— P-Pura n-nie wie. — Damane wyciągnęła z wahaniem rękę, jakby chciała dotknąć stopy Suroth. — Błagam. Pura nauczyła się posłuszeństwa. Pura mówi wyłącznie prawdę. Błagam, nie karz Pury.

Suroth cofnęła się zwinnie, ani trochę nie zdradzając, że jest zirytowana. Zirytowana, bo jakaś damane zmusiła ją do poruszenia się. Bo omal nie dotknął jej ktoś, kto potrafi przenosić. Poczuła potrzebę zanurzenia się w kąpieli, jakby naprawdę zbrukał ją kontakt, do którego nie doszło.

Taisie oczy omal nie wyszły z orbit, policzki poczerwieniały ze wstydu. Jak coś takiego mogło się zdarzyć, kiedy ona nosiła bransoletę. Wyraźnie nie wiedziała, czy paść na posadzkę obok damane, by błagać o przebaczenie, czy raczej ukarać ją, teraz, zaraz. Alwhin patrzyła z pogardą, zacisnąwszy usta. Wyraz jej twarzy mówił jednoznacznie, że takie rzeczy nie zdarzały się, kiedy ona nosiła bransoletę.

Suroth uniosła nieznacznie palec, wykonując gest, który każda so’jhin znała od dzieciństwa, a który oznaczał odprawę.

Alwhin zawahała się przez chwilę, zanim właściwie go zinterpretowała, po czym usiłowała ukryć swoje uchybienie ostrą napaścią na Taisę.

— Zabierz to... stworzenie sprzed oblicza Czcigodnej Suroth. A kiedy już ją ukarzesz, udaj się do Sureli i powiedz jej, że nie panujesz nad swoimi umiejętnościami. Powiedz jej, że masz zostać...

Suroth zamknęła swe uszy przed głosem Alwhin. Oprócz odprawy nie wydała żadnego rozkazu, postanowiła jednak nie zwracać uwagi na kłótnie sul’dam. Żałowała, że nie ma sposobu, by dowiedzieć się, czy Pura była w stanie coś ukryć. Agenci twierdzili, że kobiety z Białej Wieży nie potrafią kłamać. Nie dało się zmusić Pury do wypowiedzenia najprostszego kłamstwa, stwierdzenia na przykład, że biały szal jest czarny, ale to jeszcze nie wystarczało do wyciągnięcia ostatecznych wniosków. Byli tacy, którzy akceptowali łzy damane, jej protesty, zaklinania o niemożności, mimo to, co robiła z nimi sul’dam, takim jednak nie dane było stanąć na czele Powrotu. Pura mogła jeszcze dysponować jakimś zapasem woli, mogła być dostatecznie sprytna, by wykorzystać przekonanie, że jest niezdolna do kłamstwa. Żadna z kobiet, którym założono obręcz na lądzie, nie była posłuszna bez reszty, godna bezwarunkowego zaufania, w przeciwieństwie do damane przywiezionych z Seanchan. Żadna nie godziła się w pełni na swój los, tak jak seanchańskie damane. Kto mógł stwierdzić, jakie sekrety może kryć taka, która twierdzi, że jest Aes Sedai?

Nie po raz pierwszy Suroth pożałowała, że nie ma tej innej Aes Sedai, którą pojmano na Głowie Tomana. Gdyby można było zadawać pytania dwóm, byłoby znacznie więcej okazji do przyłapania ich na kłamstwach i unikach. Ten żal był teraz bezcelowy. Ta druga mogła już nie żyć — leżała na dnie morza albo stanowiła eksponat na wystawie w Sądzie Dziewięciu Księżyców. Niektórym statkom, których Suroth nie udało się przechwycić, z pewnością mogła się powieść przeprawa przez ocean; nic nie stało na przeszkodzie, by ta kobieta znajdowała się na pokładzie jednego z nich.

Sama wysłała statek z chytrze opracowanymi raportami, blisko pół roku temu, gdy tylko umocniła swą władzę nad Zwiastunami. Kapitan i załoga wywodzili się z rodzin, które służyły jej rodowi od czasów, gdy Luthair Paendrag ogłosił się Cesarzem, co miało miejsce blisko tysiąc lat temu. Wysłanie statku stanowiło ryzyko, Cesarzowa bowiem mogła przysłać z powrotem kogoś, kto zająłby miejsce Suroth. Gdyby jednak tego statku nie wysłała, naraziłaby się na ryzyko jeszcze większe i wówczas mogłoby ją uratować jedynie całkowite i miażdżące zwycięstwo. A może nawet i nie to. Tak więc Cesarzowa wiedziała o Falme, wiedziała o klęsce Turaka i znała zamiary Suroth. Tylko co myślała o tym wszystkim i co zrobiła z tą wiedzą? To większy powód do zmartwienia niż jakaś tam damane, kimkolwiek była, zanim założono jej obręcz.

A jednak Cesarzowa nie wiedziała wszystkiego. Najgorszej wiadomości nie można było powierzyć posłańcowi, nieważne jak oddanemu. Tę informację można było przekazać jedynie szeptem z ust Suroth do ucha Cesarzowej, dołożyła więc wszelkich starań, żeby tak pozostało. Jedynie cztery osoby, spośród żyjących, znały tajemnicę, a dwie z nich nigdy by jej nikomu nie zdradziły, z pewnością nie z własnej woli.

„Jedynie śmierć trojga ludzi zapewniłaby całkowite bezpieczeństwo tajemnicy”.

Suroth nie zdawała sobie sprawy, że to ostatnie zdanie mruknęła na głos, dopóki Alwhin nie powiedziała:

— Czcigodna potrzebuje wszystkich trzech żywych.

Zachowała odpowiednio komą postawę, uciekając się nawet do sztuczki ze spuszczeniem oczu. Jej głos brzmiał równie pokornie.

— Kto wie, o Czcigodna, co Cesarzowa... oby żyła wiecznie!... mogłaby uczynić, gdyby dowiedziała się o próbie ukrycia przed nią tej informacji?

Zamiast odpowiedzieć, Suroth raz jeszcze wykonała ledwie zauważalny gest, oznaczający odprawę. Alwhin ponownie zawahała się — tym razem mógł to być zwykły brak ochoty do opuszczenia komnaty, ta kobieta przechodziła samą siebie! — zanim ukłoniła się głęboko i wycofała sprzed oblicza Suroth.

Suroth z wysiłkiem narzuciła sobie opanowanie. Sul’dam oraz pozostałe dwie kobiety stanowiły problem, którego aktualnie rozwiązać nie potrafiła, jednakże cierpliwość to dla Krwi konieczność. Ci, którym jej brakowało, jakże często kończyli w Wieży Kruków.

Kiedy znowu pojawiła się na tarasie, klęczący słudzy pochylili się jeszcze odrobinę, wyrażając jeszcze większą gotowość. Żołnierze nadal pilnowali, by nic jej nie przeszkadzało. Suroth zajęła swoje stanowisko przy balustradzie, tym razem spoglądając daleko w morze, na wschód, gdzie w odległości setek mil rozciągał się ląd.

Jakiż byłby to honor, być tą, której udało się poprowadzić Zwiastunów, oznajmiających Powrót. Być może nawet czekałaby ją adopcja do rodziny Cesarzowej, choć był to zaszczyt nie pozbawiony komplikacji.

Być również tą, która pojmała Smoka!

„Ale jeśli... kiedy go pochwycę, czy mam go oddać Cesarzowej? Oto jest pytanie”.

Długie paznokcie znowu zastukały po szerokiej, kamiennej poręczy.

2

Wiry we Wzorze

Tamtej upalnej nocy wiatr wiał w głąb lądu, na północ, ponad rozległą deltą zwaną Palcami Smoka, krętym labiryntem kanałów, szerokich i wąskich, zarośniętych miejscami szablastą trawą. Bezkresne połacie sitowia rozdzielały skupiska płaskich wysp, porośniętych drzewami o pajęczych korzeniach, jakich nie spotykało się nigdzie indziej. Przy końcu delta ustępowała miejsca swemu źródłu, rzece Erinin, której całą ogromną szerokość nakrapiały światła łódek rybackich. Łódki i światła kołysały się gwałtownie, a niektórzy starzy ludzie przebąkiwali coś o złu, które działo się tamtej nocy. Młodzi śmiali się z tego, ale ciągnęli sieci z tym większym zapałem, pragnąc znaleźć się w domu, z dala od mroku. Zgodnie z opowieściami zło nie przestąpi twego progu, dopóki nie zaprosisz go do środka. Tak jest w opowieściach. Za to w mroku...

Uleciał ostatni słony powiew, nim wiatr zdołał dotrzeć do Łzy, usytuowanego nie opodal rzeki wielkiego miasta, w którym kryte dachówkami gospody i sklepy walczyły o miejsce z wysokimi pałacami, o wieżach połyskujących w świetle księżyca. Żaden jednak pałac nie był w połowie tak wysoki jak masywne cielsko, góra niemalże, które ciągnęło się od serca miasta aż po sam skraj wody. Kamień Łzy, opiewana w legendach forteca, najstarsza warownia ludzkości, wzniesiona podczas ostatnich dni Pęknięcia Świata. Narody i imperia rodziły się i upadały, ustępowały miejsca innym, które również upadały, a Kamień wciąż stał. Skała, na której armie łamały sobie włócznie, miecze i serca przez trzy tysiące lat. I przez cały ten czas nigdy nie wpadł w ramiona najeźdźcy. Aż do teraz.

Ulice miasta, tawerny i gospody spowite parnym mrokiem, całkiem opustoszały, ludzie przezornie pochowali się w swoich czterech ścianach. Ten, kto władał Kamieniem, był panem Łzy, miasta i kraju. Tak było zawsze i lud Łzy to akceptował. Za dnia wiwatowali nowemu panu z tym samym entuzjazmem, z jakim wiwatowali staremu, nocą tulili się do siebie, drżąc mimo upału, a wiatr wył nad dachami niczym tysiąc lamentujących żałobnic. Dziwne nowe nadzieje pląsały im w głowach, nadzieje, na które nikt w Łzie się nie odważał od stu pokoleń, nadzieje przemieszane z lękami dawnymi jak Pęknięcie.

Wiatr targał długim, białym sztandarem, powierzchnię którego wypełnił falisty kształt przypominający węża z nogami, pokrytego szkarłatnymi i złotymi łuskami, ze złocistą grzywą jak u lwa, który zdawał się dosiadać wiatr niczym konia. Sztandar proroctwa, sztandar, w który wierzono i którego się obawiano. Sztandar Smoka. Smoka Odrodzonego. Zwiastuna zbawienia świata, herolda nowego Pęknięcia. Wiatr, jakby rozwścieczony taką butą, tłukł o twarde mury Kamienia. Smok płynął, mimo nocnej pory niepomny niczego, w oczekiwaniu potężniejszych burz.

W komnacie, położonej w połowie wysokości południowego skrzydła Kamienia, na skrzyni u stóp łoża nakrytego baldachimem siedział Perrin i przypatrywał się ciemnowłosej kobiecie spacerującej tam i z powrotem po pomieszczeniu. Jego złote oczy zdradzały ślady zmęczenia. Faile zazwyczaj przekomarzała się z nim, nawet łagodnie podkpiwała sobie z jego rozważnej natury, lecz tego wieczora nie powiedziała nawet dziesięciu słów od chwili, gdy przekroczyła próg. Czuł woń różanych płatków, które powkładano w jej ubranie po praniu oraz zapach, który był po prostu nią. Jednakże w śladzie czystego potu w powietrzu wyczuwał zdenerwowanie. Faile niemalże nigdy nie zdradzała tak wyraźnego niepokoju. Dziwiło go, dlaczego czuł przez nią to mrowienie między łopatkami, które nie miało nic wspólnego z nocnym żarem. Wąskie, rozcięte spódnice miękko szeleściły przy każdym jej kroku.

Zirytowany potarł dwutygodniowy zarost. Włosy na brodzie kręciły mu się jeszcze bardziej niż te na głowie. Poza tym było gorąco. Po raz setny pomyślał o goleniu.

— Pasuje do ciebie — przemówiła niespodziewanie, zatrzymując się w pół kroku.

Zmieszany wzruszył ramionami, silnymi od długich godzin przepracowanych w kuźni. Czasami odpowiadała na nie wypowiedziane pytania, jakby znała treść jego myśli.

— Swędzi — mruknął i pożałował, że nie oświadczył tego dobitniej. To była jego broda, mógł ją zgolić, kiedy tylko mu się spodoba.

Przyglądała mu się wnikliwie, z głową przekrzywioną na bok. Wydatny nos i wystające kości policzkowe sprawiały, że jej spojrzenie zdawało się sięgać aż do jego wnętrza. Wobec przenikliwości jej wzroku, kontrast stanowił łagodny głos, którym stwierdziła:

— Jest ci z nią do twarzy.

Perrin westchnął i ponownie wzruszył ramionami. Nie poprosiła go o to, by zostawił zarost, i nie miała takiego zamiaru. Wiedział jednak, że znowu odłoży golenie na później. Zastanawiał się, jak jego przyjaciel, Mat, poradziłby sobie z tą sytuacją. Prawdopodobnie uszczypnąłby, pocałował i wygłosił jakąś uwagę, od której by się śmiała, i wreszcie przekonałby ją do swego punktu widzenia. Perrin wiedział, że nie potrafi postępować z dziewczynami tak jak Mat. Mat nigdy by się nie skazywał na pocenie pod brodą, nawet gdyby jakaś kobieta uznała to za konieczne. No, chyba żeby tą kobietą była Faile. Perrin podejrzewał, iż jej ojciec musi mocno żałować, że wyjechała z domu, i to nie tylko dlatego, że jest jego córką. Był największym handlarzem futer w Saldaei, tak przynajmniej twierdziła, i Perrin potrafił ją sobie wyobrazić, że za każdym razem uzyskuje taką cenę, jakiej sobie zażyczy.

— Coś cię dręczy, Faile, i to nie jest tylko moja broda. Co to takiego?

Jej twarz zmieniła się w maskę bez wyrazu. Unikała jego spojrzenia, a jej wzrok wędrował po pomieszczeniu, z pogardą zatrzymując się na kolejnych elementach wystroju wnętrza.

Wszystko, począwszy od wysokiej szafy i filarów łoża, grubych jak jego udo, a skończywszy na wyściełanej ławie przed wystygłym marmurowym kominkiem, zdobiły rzeźbione lamparty, lwy, jastrzębie rzucające się na zdobycz i sceny z polowań. Niektóre ze zwierząt miały oczy z granatów.

Usiłował przekonać majhere, że chce mieszkać w jakimś prostym wnętrzu, ale zdawała się nie rozumieć. Co nie znaczyło, że była głupia albo myślała opieszale. Majhere dowodziła armią służących, przekraczającą liczebnie Obrońców Kamienia, i obojętne, kto dowodził Kamieniem, obojętne, kto bronił jego murów, ona doglądała codziennych spraw, tak by wszystko funkcjonowało należycie. Spoglądała jednak na świat taireńskimi oczyma. Mimo ubioru musiał być kimś ważniejszym niż młody wieśniak, na jakiego wyglądał, pospólstwo nigdy bowiem nie mieszkało w Kamieniu — oczywiście nie licząc Obrońców i służby. Ponadto należał do grupy towarzyszącej Kandowi, przyjaciel, wyznawca, w każdym razie ktoś będący w najbliższym otoczeniu Smoka Odrodzonego. Według majhere to stawiało go, najskromniej szacując, na jednym poziomie z Lordami Prowincji, o ile nie wręcz na równi z samymi Wysokimi Lordami. Była zresztą mocno zgorszona, że umieszcza go tutaj, gdzie nie było nawet bawialni. Odniósł wrażenie, że mogłaby zemdleć, gdyby się uparł przy jeszcze skromniejszej komnacie. Jakby w ogóle były tu jakieś skromniejsze komnaty, z wyjątkiem oczywiście izb służących oraz Obrońców. Przynajmniej, poza świecznikami, nic tutaj nie było pozłacane.

Jednakże Faile była odmiennego zdania.

— Powinieneś był dostać coś lepszego. Zasługujesz na to. Możesz się założyć o ostatniego miedziaka, że Mat ma lepszą izbę.

— Mat lubi zbytek — odparł zwięźle.

— Nie cenisz siebie.

Nie skomentował. Niepokój, którym pachniała, nie był spowodowany ani stanem tej komnaty, ani też jego brodą.

Po krótkiej chwili milczenia powiedziała:

— Lord Smok jakby stracił zainteresowanie tobą. Obecnie cały swój czas poświęca Wysokim Lordom.

Mrowienie między łopatkami nasiliło się, wiedział teraz, co ją tak niepokoi. Starał się mówić beztroskim tonem.

— Lord Smok? Mówisz jak Tairenka. On ma na imię Rand.

— Jest twoim przyjacielem, Perrinie Aybara, nie moim. O ile taki człowiek może mieć przyjaciół. — Zrobiła głęboki wdech i mówiła dalej spokojniejszym tonem. — Zastanawiałam się nad wyjazdem z Kamienia. Nad wyjazdem z Łzy. Nie sądzę, by Moiraine próbowała mnie zatrzymać. Wieści o... Randzie już przed dwoma tygodniami wydostały się z miasta. On chyba nie sądzi, że jego pobyt tutaj stanowi jeszcze tajemnicę.

Ledwie mu się udało nie westchnąć ponownie.

— Ja też nie sądzę, by chciała. Myślę, że tak w ogóle, jej zdaniem to tylko przeszkadzasz. Prawdopodobnie da ci pieniądze, byle tylko wysłać cię w drogę.

Z pięściami wspartymi na biodrach podeszła bliżej i spiorunowała go wzrokiem.

— To wszystko, co masz do powiedzenia?

— A co chcesz, żebym powiedział? — Gniew we własnym głosie zaskoczył go. Był zły na nią, nie na siebie. Zły, bo tego nie przewidział, zły, bo nie wiedział, co teraz zrobić. Dobrze się czuł, gdy miał możliwość przemyślenia wszystkiego. Łatwo kogoś niechcący zranić, kiedy się działa pochopnie. Właśnie to zrobił. Ciemne oczy Faile rozszerzyło zaskoczenie. Usiłował załagodzić swe słowa. — Naprawdę chcę, żebyś została, Faile, ale może powinnaś wyjechać. Wiem, że nie jesteś tchórzliwa, ale Smok Odrodzony, Przeklęci...

Co nie znaczyło, by jakieś inne miejsce było naprawdę bezpieczne — nie na długo, nie teraz — a jednak istniały miejsca bezpieczniejsze niż Kamień. W każdym razie do czasu. Choć on nie był na tyle głupi, by jej o tym oznajmić wprost.

Jego starania nie wywarły na niej jednak większego wrażenia.

— Została? Oświeć mnie, Światłości! Wszystko jest lepsze od siedzenia tutaj jak głaz, ale... — Uklękła przed nim z wdziękiem, wspierając dłonie na jego kolanach. — Perrin, nie mam ochoty się zastanawiać, kiedy za rogiem korytarza spotkam jednego z Przeklętych, nie mam ochoty się zastanawiać, kiedy Smok Odrodzony nas wszystkich pozabija. Ostatecznie zrobił to podczas Pęknięcia. Zabił wszystkich, którzy byli mu bliscy.

— Rand nie jest Lewsem Therinem Zabójcą Rodu — zaprotestował Perrin. — To znaczy chciałem powiedzieć, że on jest Smokiem Odrodzonym, ale nie jest... nie mógłby...

Zawiesił głos nie wiedząc, jak skończyć. Rand był odrodzonym Lewsem Therinem Telamonem, oto, co oznaczało bycie Smokiem Odrodzonym. Czy to jednak oznaczało również, że Rand jest skazany na los Lewsa Therina? Że nie tylko popadnie w obłęd — a groziło to każdemu mężczyźnie, który przenosił Moc — i potem zemrze w zgniliźnie, ale że zabije każdego, komu na nim zależy?

— Rozmawiałam z Bain i Chiad, Perrin.

Nie było to żadną niespodzianką. Spędzała znaczną ilość czasu w towarzystwie kobiet z plemienia Aielów. Przyjaźnie nawiązywała z trudnością, ale wydawała się je lubić, w takim samym stopniu, w jakim gardziła taireńskimi szlachciankami, zamieszkującymi Kamień. W jej stwierdzeniu nie potrafił jednak dopatrzyć się żadnego związku z wcześniejszym tematem ich rozmowy.

— Mówią, że Moiraine wypytuje czasem, gdzie jesteś. Albo Mat. Nie rozumiesz? Nie musiałaby tego robić, gdyby mogła pilnować cię, korzystając z Mocy.

— Pilnować mnie, korzystając z Mocy? — spytał cicho. Nigdy nawet się nad tym nie zastanawiał.

— Nie może. Jedź ze mną, Perrin. Zdołamy ujechać dwadzieścia mil od rzeki, zanim zacznie za nami tęsknić.

— Nie mogę — odparł strapiony. Usiłował odwrócić jej uwagę pocałunkiem, Faile jednak zerwała się na równe nogi i cofnęła tak gwałtownie, że omal nie upadł. Nie było sensu jej przekonywać. Jej ręce skrzyżowane na piersiach wyglądały jak barykada.

— Nie mów mi, że się jej boisz. Wiem, że ona jest Aes Sedai i że wszyscy tańczycie, kiedy ona pociągnie za sznurki. Być może nawet lo... Rand... nie może się uwolnić, a Światłość wie, że ani Egwene, Elayne, a nawet Nynaeve, nie chcą tego, ale ty możesz zerwać z nią więzi, jeśli spróbujesz.

— To nie ma nic wspólnego z Moiraine, tylko z tym, co muszę zrobić. Ja...

Weszła mu brutalnie w słowo.

— Tylko się nie odważ pleść tych bzdur spod znaku włochatego torsu o tym, że mężczyzna winien się wywiązywać ze swych obowiązków. Wiem, co to obowiązek równie dobrze jak ty, a ty tutaj nie masz żadnych obowiązków. Możesz być ta’veren, nawet jeśli ja tego wcale nie widzę, ale to on jest Smokiem Odrodzonym, nie ty.

— Zechcesz mnie wysłuchać? — krzyknął, patrząc z taką furią, że aż podskoczyła. Nigdy wcześniej na nią nie krzyczał, nie w taki sposób. Podniosła podbródek i wzdrygnęła się, ale nic nie powiedziała. Ciągnął dalej: — Uważam, że z jakiejś przyczyny jestem częścią przeznaczenia Randa. Podobnie Mat. Uważam, że on nie dokona tego, co powinien, dopóki my nie wypełnimy naszych ról. Na tym polega obowiązek. Jak miałbym wyjechać, skoro mogłoby to oznaczać, że Rand poniesie porażkę?

— Mogłoby? — W jej głosie słychać było ślad pytania, ale tylko ślad. Zastanawiał się, czy umiałby się zmusić, by krzyczeć na nią częściej. — To Moiraine powiedziała ci o tym, Perrin? Już powinieneś wiedzieć, że trzeba uważnie słuchać tego, co mówi Moiraine.

— Sam do tego doszedłem. Myślę, że ta’veren ciągną do siebie. Albo może to Rand nas do siebie przyciąga, Mata i mnie. Podobno jest najsilniejszym ta’veren od czasu Artura Hawkwinga, może nawet od Pęknięcia. Mat nawet się nie przyzna, że jest ta’veren, ale jakby nie próbował się wykręcać, zawsze ostatecznie wraca do Randa. Loial twierdzi, że nigdy nie słyszał o trzech ta’veren, wszystkich w jednym wieku i z tego samego miejsca.

Faile parsknęła głośno.

— Loial nie wie wszystkiego. Jak na ogira, wcale nie jest taki stary.

— Ma ponad dziewięćdziesiąt lat — zaczepnie odparł Perrin, na co ona się kpiąco uśmiechnęła. W przypadku ogira dziewięćdziesiąt lat oznaczało, że nie jest wiele starszy od Perrina. A może nawet młodszy. Nie wiedział wiele o ogirach. W każdym razie tylu książek, ile Loial przeczytał, Perrin nigdy w życiu nawet nie widział. Czasami wydawało mu się, że Loial przeczytał wszystkie książki, jakie kiedykolwiek wydrukowano. — Poza tym on wie więcej niż ty czy ja. On sądzi, że może ja mam do tego prawo. I tak samo Moiraine. Nie, nie pytałem jej, ale z jakiego innego powodu ona mnie tak pilnuje? Myślałaś, że ona chce, abym zrobił dla niej nóż kuchenny?

Przez chwilę milczała, a kiedy przemówiła, w jej głosie słychać było współczucie.

— Biedny Perrin. Wyjechałam z Saldaei, żeby szukać przygody, a teraz znalazłam się w samym jej sercu, w sercu największej przygody od czasu Pęknięcia i pragnę już stąd uciec. Ty chcesz być tylko kowalem, a znajdziesz się w opowieściach, czy tego chcesz czy nie.

Odwrócił wzrok, ale mimo to jej zapach nadal wypełniał mu myśli. Nie sądził, by było prawdopodobne, że stanie się bohaterem opowieści, w każdym razie nie wcześniej, nim jego tajemnica rozprzestrzeni się daleko poza tych nielicznych, którzy już ją znali. Faile uważała, że wie o nim wszystko, ale myliła się.

Pod ścianą naprzeciwko niego stały topór i młot, oba proste i funkcjonalne, z trzonkiem długości jego ramienia. Topór, który składał się ze złowrogiego ostrza w kształcie półksiężyca, zrównoważonego po przeciwnej stronie grubym kolcem, służył do zadawania śmierci. Za pomocą młota mógł zaś wytwarzać i wytwarzał różne przedmioty w kuźni. Obuch młota ważył ponad dwa razy więcej niż ostrze topora, ale to topór wydawał się cięższy za każdym razem, kiedy go podnosił. Dzięki toporowi... Zachmurzył się, nie chcąc o tym myśleć. Miała rację. Chciał być tylko kowalem, wrócić do domu, zobaczyć znowu rodzinę i popracować w kuźni. Było to jednak niemożliwe, wiedział o tym.

Podźwignął się z miejsca, tylko na tyle, by móc podnieść młot, po czym na powrót usiadł. Dotyk narzędzia w jakiś sposób przynosił ulgę.

— Pan Luhhan zawsze powtarza, że człowiek nie ucieknie przed tym, co musi zrobić. — Mówił coraz szybciej, zdając sobie sprawę, że za bardzo jest bliski tego, co nazywała bzdurami spod znaku włochatego torsu. — To kowal z moich okolic, człowiek, u którego terminowałem. Opowiadałem ci o nim.

Ku jego zdumieniu nie skorzystała z okazji, by wskazać, że zawtórował jej niemalże jak echo. W rzeczy samej nic nie powiedziała, tylko spojrzała na niego, czekając na coś. Po chwili zrozumiał.

— A zatem wyjeżdżasz? — spytał.

Wstała, otrzepała spódnice. Przez dłuższą chwilę milczała, jakby zastanawiając się nad odpowiedzią.

— Nie wiem — odparła w końcu. — Wciągnąłeś mnie w niezłe tarapaty.

— Ja? Co ja takiego zrobiłem?

— Cóż, jeśli sam nie wiesz, ja ci na pewno nie powiem. Znowu podrapał się po brodzie i zapatrzył się w młot, który trzymał w drugiej dłoni. Mat pewnie by wiedział, o co jej chodzi. Albo choćby Thom Merrilin. Siwowłosy bard twierdził, że kobiet nikt nie rozumie, ale kiedy wyłaniał się ze swej maleńkiej izdebki, usytuowanej w samych trzewiach Kamienia, natychmiast otaczało go pół tuzina dziewcząt, dostatecznie młodych, aby mogły być jego wnuczkami, które wzdychały i przysłuchiwały się, jak gra na harfie i opowiada o wielkich przygodach i romansach. Faile była jedyną kobietą, której Perrin pragnął, ale czasami czuł się przy niej jak ryba, która próbuje zrozumieć ptaka.

Wiedział, że ona chce, by zadał pytanie. Tyle wiedział. Mogła mu odpowiedzieć albo nie, ale jego obowiązkiem było zapytać. Uparcie nie otwierał ust. Tym razem postanowił ją przeczekać.

Na zewnątrz, w ciemnościach, rozległo się pianie koguta.

Faile zadygotała i objęła się ramionami.

— Moja niania zwykła mówić, że to oznacza nadejście śmierci. Oczywiście ja w to nie wierzę.

Już otwierał usta, by przyznać jej rację, potwierdzić głupotę przesądów, mimo że sam chwilę wcześniej również zadrżał, zamiast tego jednak odwrócił głowę w stronę, z której dobiegł go nagły zgrzyt i łomot. Topór przewrócił się na podłogę. Zdążył jeszcze zmarszczyć czoło zastanawiając się, co też sprawiło, że upadł, gdy nagle topór znowu się poruszył, przez nikogo nie dotykany, a potem ruszył prosto na niego.

Nie myśląc zamachnął się młotem. Brzęk metalu uderzającego o metal zagłuszył przeraźliwy krzyk Faile, topór przeleciał przez izbę, odbił się od przeciwległej ściany i pomknął z powrotem w jego stronę, ostrzem do przodu. Miał wrażenie, że zjeżyły się naraz wszystkie włosy na jego ciele.

Gdy topór przemknął obok niej, Faile skoczyła do przodu i pochwyciła trzon. Broń zawirowała w jej dłoniach, teraz ostrze celowało w twarz, z której wyzierały szeroko wytrzeszczone oczy. Perrin poderwał się na czas, upuszczając młot, by złapać topór; zdążył w ostatniej chwili, zanim półksiężyc ostrza wbił się w jej głowę. Pomyślał, że pewnie umarłby, gdyby ten topór — jego topór — ją zranił. Pociągnął go w swoją stronę z taką siłą, że ciężki kolec omal nie ugodził go w pierś. Powstrzymanie topora na pozór zdawało się proste, po chwili jednak, bliski mdłości, zaczął sądzić, że może okazać się niewykonalne.

Topór miotał się niczym żywa istota, niczym przepełniony wrogością stwór. Chciał dostać Perrina — ten wiedział o tym, słyszał jakby jego krzyk — i próbował użyć podstępu. Kiedy Perrin odciągnął go od Faile, wykorzystał ów ruch, by zaatakować. Nieważne bowiem, z jaką siłą ten ściskał trzonek, topór obracał się w jego dłoniach, grożąc na przemian kolcem lub zakrzywionym ostrzem. Ręce zaczęły go już boleć od wysiłku, potężne ramiona napięły się, mięśnie stężały. Twarz spływała potem. Nie był pewien, jak długo to jeszcze wytrzyma, nim topór się wyrwie z uścisku. To wszystko było szaleństwem, czystym szaleństwem, brakowało jednak czasu, by pomyśleć.

— Uciekaj — mruknął przez zaciśnięte zęby. — Uciekaj stąd, Faile!

Jej twarz nabrała barwy śnieżnej bieli, ale potrząsnęła głową i walczyła z toporem.

— Nie! Nie zostawię cię!

— Zabije nas oboje!

Znowu potrząsnęła głową.

Charcząc oderwał jedną rękę od topora, ramię drugiej zadygotało od nacisku, a obracający się trzonek parzył wnętrze dłoni — i popchnął Faile. Zaskowytała, gdy siłą pociągnął ją w stronę drzwi. Ignorując jej okrzyki i uderzenia pięści, przytrzymywał ją pod ścianą ramieniem, aż wreszcie udało mu się otworzyć drzwi i wypchnąć ją na korytarz.

Zatrzasnąwszy za nią drzwi, wsparł się o nie plecami, zasunął biodrem rygiel, jednocześnie na powrót chwytając topór obiema rękami. Ciężkie ostrze, połyskliwe i ostre, zadrżało w odległości kilku cali od jego twarzy. Z najwyższym wysiłkiem odepchnął je na długość ramienia. Stłumione okrzyki Faile przenikały przez grube drzwi, czuł, że wali w nie pięściami, ale ledwie docierało to do niego. Jego żółte oczy zdawały się lśnić, jakby odbijały każdą odrobinę światła w izbie.

— Teraz tylko ty i ja — warknął do topora. — Krew i popioły, jak ja cię nienawidzę! — Coś w nim, jakaś jego część była blisko wybuchu histerycznego śmiechu.

„To Rand miał popaść w obłęd, a tymczasem ja rozmawiam z toporem! Rand! A niechby sczezł!”

Z zębami obnażonymi z wysiłku odciągnął topór o cały krok od drzwi. Broń wibrowała, usiłując zatopić się w ciele, niemal czuł bijącą od niej żądzę krwi. Ze zwierzęcym rykiem pociągnął gwałtownie zakrzywione ostrze ku sobie, jednocześnie odskakując w tył. Był przekonany, że gdyby topór żył naprawdę, to usłyszałby okrzyk triumfu, gdy ten połyskując spadał na jego głowę. W ostatniej chwili Perrin zrobił skręt tułowia, kierując topór za siebie. Z ciężkim łupnięciem ostrze zaryło się w drzwiach.

Poczuł, jak życie — nie potrafił inaczej tego nazwać — uchodzi z uwięzionej broni. Powoli odjął ręce. Topór pozostał tam, gdzie utknął, znowu zamieniając się w stal i drewno. Wyglądało na to, że można go tam bezpiecznie zostawić. Drżącą dłonią otarł pot z twarzy.

„Obłęd. Obłęd chadza wszędzie tam, gdzie jest Rand”.

Nagle uświadomił sobie, że nie słyszy już ani krzyku Faile, ani też łomotu jej pięści. Odsunąwszy rygiel, pośpiesznie otworzył drzwi. Po drugiej stronie grubego drewna wystawał połyskliwy, stalowy łuk, odbijając światło lamp rozstawionych w dużych odstępach wzdłuż obwieszonego arrasami korytarza.

Stała tam Faile, podniesionymi rękami wsparta o drzwi. Wytrzeszczyła pełne zdumienia oczy, opuściła dłoń i palcem dotknęła czubka nosa.

— Jeden cal więcej — powiedziała omdlewającym głosem — a...

Nagle rzuciła się na niego i zaczęła go do siebie zapalczywie tulić, obsypywać gradem pocałunków jego szyję i brodę, coś niespójnie pomrukując. Odskoczyła równie prędko, zaniepokojnymi dłońmi obmacując mu pierś i ramiona.

— Czy coś ci się stało? Jesteś ranny? Czy to...?

— Nic mi nie jest — zapewnił. — A ty? Nie chciałem cię przestraszyć.

Zerknęła na jego twarz.

— Naprawdę? Nie jesteś ranny?

— Ani trochę. Ja...

Od policzka wymierzonego z pełnego zamachu aż mu zadźwięczało w głowie, jakby to młot uderzył o kowadło.

— Ty wielki, włochaty baranie! Myślałam, że nie żyjesz! Bałam się, że on cię zabił! Myślałam...! — Urwała, kiedy schwytał jej rękę, zanim zdążyła zamachnąć się ponownie.

— Proszę, nie rób tego więcej — powiedział cicho. Piekący odcisk jej dłoni palił policzek, miał wrażenie, że szczęka będzie go bolała przez resztę nocy.

Ściskał jej nadgarstek tak delikatnie, jakby to był ptak, ale mimo że usiłowała się wyrwać, jego ręka nie ustąpiła ani o cal. W porównaniu z całodziennym wymachiwaniem młotem, trzymanie jej nie wymagało żadnego wysiłku, nawet po walce z toporem. Nagle jakby zdecydowała, że zignoruje jego uścisk, i spojrzała mu w twarz.

— Mogłam ci pomóc. Nie miałeś prawa...

— Miałem wszelkie prawo — oznajmił stanowczo. — Nie mogłaś pomóc. Gdybyś została, obydwoje bylibyśmy teraz martwi. Nie mogłem walczyć w taki sposób, w jaki musiałem, i jednocześnie dbać, byś była bezpieczna. — Otworzyła oczy, ale podniósł tylko głos i mówił dalej: — Wiem, że nienawidzisz tego słowa. Będę się starał ze wszystkich sił, żeby cię nie traktować jak figurkę z porcelany, ale jeśli zechcesz, bym spokojnie patrzył na twoją śmierć, to zwiążę cię jak barana i odeślę do pani Luhhan. Ona nie pozwoli na żadne takie brednie.

Dotykając językiem zęba i zastanawiając się, czy przypadkiem się nie obluzował, żałował prawie, że nie może zobaczyć Faile usiłującej znęcać się nad Alsbet Luhhan. Żona kowala krótko trzymała swego męża, wkładając w to niewiele więcej wysiłku niż w prowadzenie domu. Nawet Nynaeve uważała na swój niewyparzony język w obecności pani Luhhan. Stwierdził, że ząb wciąż siedzi nieruchomo.

Faile roześmiała się nagle niskim, gardłowym śmiechem.

— Ty też nie, prawda? Ale wcale nie uważam, że nie zatańczyłbyś z Czarnym, gdybyś się o to starał.

Perrin był zanadto zaskoczony, by ją puścić. Nie widział żadnej rzeczywistej różnicy między tym, co właśnie powiedział, a tym, co powiedział wcześniej, ale tamto ją rozwścieczyło, a to przyjęła z... czułością. W sumie nie był pewien, czy jej groźba była do końca żartem. Faile nosiła ukryte przy sobie noże i wiedziała, jak się nimi posługiwać.

Ostentacyjnie roztarła nadgarstek i mruknęła coś pod nosem. Wychwycił słowa „włochaty wół” i obiecał sobie, że zgoli ostatni kosmyk z tej głupiej brody. Zrobi to.

— Topór — powiedziała głośno. — To był on, prawda? To Smok Odrodzony próbował nas zabić.

— To musiał być Rand. — Imię Randa wymówił z naciskiem. Nie lubił myśleć o Randzie w inny sposób. Wolał pamiętać tego Randa, z którym razem wyrastał w Polu Emonda. — Ale nie próbował nas zabić. Nie on.

Obdarzyła go krzywym uśmiechem, który raczej przypominał grymas.

— Jeśli nie próbował, to mam nadzieję, że nigdy nie spróbuje.

— Nie wiem, co on robił, ale mam zamiar powiedzieć mu, by przestał, i to natychmiast.

— Nie wiem, dlaczego tak lubię człowieka, który do tego stopnia się martwi o swoje bezpieczeństwo — mruknęła.

Zdezorientowany zmarszczył czoło zastanawiając się, o co jej chodzi, ale ona tylko wsunęła mu rękę pod ramię. Wciąż jeszcze się zastanawiał, kiedy wyruszyli na wędrówkę po korytarzach Kamienia. Zostawił topór tam, gdzie był — wbity w drzwi nie mógł nikomu nic zrobić.

Zaciskając w zębach fajkę o długim cybuchu, Mat rozchylił odrobinę poły kaftana i spróbował skupić się na kartach leżących obliczami w dół oraz na monetach rozsypanych na środku stołu. Miał na sobie jaskrawoczerwony kaftan, uszyty na andorańską modłę z najlepszej wełny, ze złotym haftem wijącym się wokół mankietów i długiego kołnierza, mimo to dzień po dniu przypominano mu, że Łza jest położona o wiele dalej na południe niż Andor. Pot spływał mu po twarzy, koszula lepiła się do grzbietu.

Żaden z jego towarzyszy zasiadających przy stole nie zdawał się w ogóle zauważać tego upału, mimo kaftanów, wyglądających nawet na grubsze od jego odzienia, z sutymi, bufiastymi rękawami, wywatowanych jedwabiem, brokatem i satynowymi paskami. Dwaj mężczyźni w czerwono-złotych liberiach dolewali wina do srebrnych pucharów i podsuwali mu błyszczące, srebrne tace, pełne oliwek, serów i orzechów. Również na nich upał zdawał się nie działać, aczkolwiek co jakiś czas ziewali, osłaniając usta dłonią, gdy myśleli, że nikt nie patrzy. Noc nie była już młoda.

Mat ociągał się z wzięciem kart do ręki, żeby je ponownie sprawdzić. Nie mogły się zmienić. Trzech Władców, najwyższe karty w trzech z pięciu kolorów, już wystarczało, by pokonać większość układów.

Znacznie mniej skrępowany byłby przy grze w kości; w miejscach, w których zazwyczaj uprawiał hazard, rzadko kiedy można było znaleźć talię kart, tam srebro wędrowało z ręki do ręki przy pięćdziesięciu różnych odmianach gry w kości, ale te młode paniątka wolałyby raczej nosić łachmany niż grać w kości. Uważali bez wątpienia, że przystoi to tylko wieśniakom, dbali jednak, by nie mówić tego na głos w jego obecności. Nie złości Mata się obawiali, lecz tych, których uważali za jego przyjaciół. Grali w grę zwaną „zamianą”, godzinę za godziną, noc w noc, używając kart, malowanych i lakierowanych ręcznie przez człowieka z miasta, którego ci jegomoście oraz im podobni uczynili zamożnym. Jedynie kobiety albo konie potrafiły ich odciągnąć od stołu, żadne jednak na długo.

Tak czy inaczej, szybko pojął zasady i nawet jeśli szczęście nie dopisywało mu aż tak jak przy kościach, gra mu odpowiadała. Obok jego kart leżała wypchana sakiewka, a w kieszeni spoczywała druga, grubsza nawet od tamtej. Kiedyś, jeszcze w Polu Emonda, pomyślałby, że to fortuna, która wystarczy, by przeżyć resztę życia w dostatku. Jego pojęcie o dostatku zmieniło się wszakże od czasu wyjazdu z Dwu Rzek. Młodzi lordowie trzymali swoje monety w niechlujnych, połyskujących stosach, on jednak nie miał zamiaru zmieniać dawnych przyzwyczajeń. Czasami niektóre tawerny i gospody należało opuszczać bardzo szybko. Szczególnie jeśli szczęście naprawdę dopisywało.

Planował równie szybko opuścić Kamień, gdy już zgromadzi tyle, by móc żyć tak, jak chce. Zanim Moiraine się dowie, co zamierza. Wyjechałby już dawno temu. Został tylko dla tego złota. Podczas jednej nocy spędzonej przy tym stole zarabiał więcej niż przez tydzień grania w kości po tawernach. Żeby tylko szczęście go nie opuściło.

Skrzywił się nieznacznie i zaciągnął fajką, niepewny, czy ma dostatecznie dobre karty, by móc wejść do gry. Dwóch młodych lordów również trzymało w zębach fajki, inkrustowane srebrem, z bursztynowymi ustnikami. W dusznym, nieruchomym powietrzu ich perfumowany tytoń pachniał niczym pożar w gotowalni jakiejś damy. Nie znaczyło to wcale, że Mat był kiedykolwiek w gotowalni jakiejś damy. Choroba, która omal go nie zabiła, zostawiła po sobie luki w pamięci, która teraz prezentowała się niczym najprzedniejsza koronka, nie wątpił jednak, że coś takiego musiałby sobie przypomnieć.

„Nawet Czarny nie byłby taki wredny, żeby mi kazać o tym zapomnieć”.

— Dzisiaj do doku wpłynął statek Ludu Morza — mruknął Reimon, nie wyjmując fajki z ust. Broda barczystego, młodego lorda była natłuszczona i przystrzyżona w równy szpic. Taka moda panowała ostatnio wśród młodszych lordów, a Reimon uganiał się za ostatnimi nowinkami mody równie wytrwale jak za kobietami. Czyli tylko odrobinę mniej pracowicie niż uprawiał hazard. Cisnął srebrną koronę na stos leżący na środku stołu, chcąc dokupić jeszcze jedną kartę. — To raker. Powiadają, że te rakery to najszybsze statki. Mogą stawać w zawody z wiatrem. Chciałbym to zobaczyć. Niech mi sczeźnie dusza, chciałbym. — Nie raczył nawet spojrzeć na otrzymaną kartę, nigdy tego nie robił, dopóki nie zgromadził wszystkich pięciu.

Przysadzisty mężczyzna o zaróżowionych policzkach, który siedział między Reimonem i Matem, zachichotał rozweselony.

— Chcesz zobaczyć statek, Reimon? Tobie chodzi o dziewczęta, czy nie tak? O kobiety. Egzotyczne piękności Ludu Morza, z ich pierścionkami, świecidełkami i kołyszącym krokiem, co? — Położył koronę, wziął swoją kartę i zerknąwszy na nią, skrzywił się. Nie znaczyło to nic, bo gdyby coś osądzać po jego minie, karty Edoriona były zawsze kiepskie i źle dobrane. A jednak zazwyczaj raczej wygrywał. — Cóż, może będę miał więcej szczęścia z dziewczętami Ludu Morza.

Rozdający, wysoki i szczupły mężczyzna, który siedział po drugiej strony obok Mata, ze spiczastą, ciemną brodą, bujniejszą niż broda Reimona, potarł palcem bok nosa.

— Uważasz, że ci się z nimi powiedzie, Edorionie? One się tak szanują, że będziesz miał szczęście, jeśli schwytasz woń ich perfum. — Powachlował się dłonią, z westchnieniem wdychając powietrze, a pozostali lordowie wybuchnęli śmiechem, nawet Edorion.

Najgłośniej z wszystkich śmiał się Estean, młodzieniec o pospolitej twarzy, przeczesując palcami rzadkie włosy, które stale opadały mu na czoło. Gdyby zamienić ten wyborny, żółty kaftan na burą wełnę, można by wziąć go za farmera, nie zaś za syna Wysokiego Lorda, posiadacza najbogatszych majątków w Łzie. Wypił więcej wina niż pozostali.

Zataczając się na siedzącego obok wyfiokowanego jegomościa o imieniu Baren, który zawsze zdawał się patrzeć na wszystko znad swego ostrego nosa, Estean dźgnął rozdającego karty nieco chwiejnym palcem. Baren odchylił się w tył, krzywiąc obejmujące cybuch fajki usta, jakby się obawiał, że Estean będzie wymiotował.

— A to dobre, Carlomin — wybełkotał Estean. — Ty też tak myślisz, prawda, Bareń? Edorion nawet nie powącha ich perfum. Gdyby chciał wypróbować swoje szczęście... zaryzykować... to powinien się wziąć za te dziewuchy Aielów, tak jak Mat. Za te włócznie i noże. Niech sczeźnie ma dusza. To jakby zapraszać Iwa do tańca. — Dookoła stołu zapadła martwa cisza. Estean nadal się śmiał, samotnie, po chwili zamrugał i znowu przeczesał palcami włosy. — O co chodzi? Czy ja coś powiedziałem? Ano tak. To przez nich.

Mat ledwie skrył gniew. Ten głupiec musiał wspomnieć Aielów. Gorszym tematem rozmowy mogły być jedynie Aes Sedai. Ci tutaj woleliby zapewne pozwolić Aielom spokojnie spacerować po korytarzach i patrzyć z góry na wszystkich mieszkańców Łzy, którzy wejdą im w drogę, niż gościć bodaj jedną Aes Sedai. W ich mniemaniu obecnie przebywały tu cztery. Wygrzebał z sakiewki srebrną koronę andorańską i dorzucił ją do puli. Carlomin wydał mu kartę powolnym ruchem.

Mat odchylił ją ostrożnie paznokciem kciuka i nie pozwolił sobie na więcej jak na mrugnięcie powieką. Władca Kielichów, Wysoki Lord Łzy. Władcy w danej talii różnili się w zależności od kraju, w którym wykonano karty, przy czym jego był zawsze przedstawiony jako Władca Kielichów, i to był najwyższy kolor. Ta talia była stara. Widział już nowsze, z twarzą Randa lub podobną do niej na karcie z Władcą Pucharów, łącznie ze sztandarem Smoka. Rand, władca Łzy, to nadal wydawało się tak absurdalne, że miał ochotę się uszczypnąć. Rand był pasterzem, znakomitym kompanem do zabawy, kiedy nie robił się przesadnie poważny i odpowiedzialny. Rand, obecnie Smok Odrodzony; to mu przypomniało, że jest głupi jak baran, tak siedząc tutaj, gdzie Moiraine może go dosięgnąć, kiedy tylko zechce, i czekając, by sprawdzić, co dalej zrobi Rand. Może Thom Merrilin z nim pojedzie. Albo Perrin. Tylko że Thom najwyraźniej tak się rozgościł w Kamieniu, jakby nigdy nie miał zamiaru wyjechać, a Perrin nigdzie się nie wybierze, dopóki Faile nie kiwnie palcem. Cóż, Mat był gotów podróżować samotnie, gdyby okazało się to konieczne.

A jednak na środku stołu leżało srebro, przed lordami złoto, i jeśli dostanie piątego władcę, wówczas nikt z nim nie wygra. Nie, żeby tak naprawdę tego potrzebował. Nagle poczuł w umyśle łaskotanie szczęścia. Nie to samo mrowienie jak przy grze w kości, rzecz jasna, był jednak pewien, że nikt nie pobije czterech władców. Tairenianie całą noc licytowali jak szaleni, złoto, za które można było kupić dziesięć farm, wielokrotnie wędrowało z jednej strony stołu na drugą, przechodząc z rąk do rąk.

Niemniej jednak Carlomin wpatrywał się w wachlarz kart w swoim ręku, zamiast dokupić czwartą, Baren natomiast zachłannie zaciągał się fajką i układał leżące przed nim monety w stosy, jakby był gotów wepchnąć je zaraz do kieszeni. Broda Reimona skrywała chmurny wyraz oblicza, a Edorian krzywił się do swych paznokci. Tylko Estean wyglądał na nieporuszonego, wodził wzrokiem dookoła stołu, uśmiechając się niepewnie. Być może zapomniał już, co przed chwilą powiedział. Zazwyczaj udawało im się robić dobrą minę w sytuacji, gdy rozmowa przypadkiem dotknęła tematu Aielów, ale godzina była późna, a wino wcześniej lało się szeroką strugą.

Mat przetrząsał umysł w poszukiwaniu sposobu na zatrzymanie ich oraz ich złota przy stole. Jedno spojrzenie na twarze lordów wystarczyło, by wiedzieć, że zwykła zmiana tematu nie wystarczy. Istniała też inna metoda. Jeśli sprawi, że będą się śmiali z Aielów...

„Czy warto, by śmiali się również ze mnie?” Gryząc cybuch fajki, usiłował wymyślić coś lepszego.

Baren wziął w każdą dłoń po kupce złota i zaczął upychać je po kieszeniach.

— Powinienem chociaż spróbować z tymi kobietami Ludu Morza — rzucił pośpiesznie Mat, gestykulując fajką. — Niesamowite rzeczy się dzieją, jak człowiek ugania się za dziewczętami Aielów. Wyjątkowo niesamowite. Na przykład przy tej zabawie, którą nazywają Pocałunkiem Panny. — Przyciągnął ich uwagę, ale mimo to Baren nie odłożył monet, a Carlomin nadal nie zamierzał kupować karty.

Estean zarechotał pijackim śmiechem.

— Pewnie cię całują stalą w żebra. Panny Włóczni, rozumiecie. Stal. Włócznią w żebra. A niech sczeźnie ma dusza!

Nikt inny się nie śmiał. Pozostali słuchali.

— Nie całkiem. — Mat zdobył się na szeroki uśmiech.

„Niech sczeznę, już tyle powiedziałem. Równie dobrze mogę dopowiedzieć resztę”.

— Rhuarc powiedział, że jeśli chcę dać sobie radę z Pannami, to mam je spytać, jak się gra w „Pocałunek Panien”. Podobno to najlepszy sposób, by je bliżej poznać. — Ze skąpego opisu wnosił, że wszystko miało być podobne do zabawy w pocałunki, które znał z domu, na przykład „Całuj Stokrotki”. Nigdy mu nie przyszło do głowy, że wódz klanu Aielów to człowiek skory do płatania figli. Następnym razem będzie ostrożniejszy. Z trudem zdobył się na jeszcze szerszy uśmiech. — Tak więc poszedłem do Bain i...

Reimon skrzywił się z irytacji. Nie znali imion żadnego z Aielów, wyjąwszy Rhuarca, i nie mieli ochoty ich poznawać. Mat zrezygnował więc z wymieniania ich i brnął dalej:

— ...poszedłem tam durny, niczym skrzyżowanie gęsi z wołem, i poprosiłem, żeby mi pokazały. — Powinien był się czegoś domyśleć na widok szerokich uśmiechów, które wykwitły na ich twarzach. Tak wyglądają koty zaproszone do tańca przez mysz. — Nim się zorientowałem, co się dzieje, na szyi miałem ostrza włóczni, taki niby kołnierz. Mogłem się ogolić jednym kichnięciem.

Pozostali siedzący wokół stołu wybuchnęli śmiechem, począwszy od Reimona z jego charczeniem, a skończywszy na Easteanie i jego przepojonym winem ryku.

Mat nie protestował. Wspomniał groty włóczni, przeświadczenie, że przebiją go, jeśli bodaj ruszy palcem. Bain, nie przestając się śmiać, wyjaśniła, że nigdy nie słyszała o żadnym mężczyźnie, który by rzeczywiście chciał wziąć udział w „Pocałunku Panien”.

Carlomin pogładził się po brodzie i przerwał wahanie Mata.

— Nie wolno ci na tym poprzestać. Mów dalej. Kiedy to było? Założę się, że dwie noce temu, kiedy nie przyszedłeś grać i nikt nie wiedział, gdzie jesteś.

— Tamtej nocy grałem w kamienie z Thomem Merrilinem — szybko odparł Mat. — To było wiele dni temu. — Cieszył się, że udało mu się skłamać z kamienną twarzą. — Każda odebrała pocałunek. To wszystko. Jak uznała, że pocałunek jej się spodobał, to wszystkie odsuwały włócznie. Jak nie, to napierały nieco mocniej, można rzec dla zachęty. Powiem wam jedno, podczas golenia potrafię gorzej się pociąć.

Wsadził z powrotem fajkę między zęby. Jeśli chcą dowiedzieć się czegoś więcej, to niech sami pójdą i poproszą, by zabawiono się z nimi. Nieledwie miał nadzieję, że niektórzy są dostatecznie głupi.

„Cholerne kobiety z Pustkowia i ich cholerne włócznie”.

Tamtej nocy trafił do łóżka dopiero przed świtem.

— Dla mnie to aż nadto — odparł sucho Carlomin. — Oby ma dusza sczezła w Światłości. — Cisnął srebrną koronę na środek stołu i wydał sobie następną kartę. — „Pocałunek Panien”. — Zatrząsł się z rozbawienia, a stół opłynęła kolejna fala śmiechu.

Baren kupił następną kartę, a Estean wygrzebał jakąś monetę z rozsypanego przed nim stosu i przyjrzał się jej uważnie. Teraz już nie mogli skończyć.

— Barbarzyńcy — mruknął Baren, nie wyjmując fajki z ust. — Ciemni barbarzyńcy. Oto, kim są, niech sczeźnie ma dusza. Żyją w jaskiniach, gdzieś na Pustkowiu. W jaskiniach! Nikt prócz barbarzyńcy nie mógłby żyć na Pustkowiu.

Reimon przytaknął.

— Przynajmniej służą Lordowi Smokowi. Gdyby nie to, wziąłbym stu Obrońców i oczyścił Kamień.

Baren i Carlomin poparli go z zapałem.

Mat bez wysiłku zachował kamienną twarz. Już wcześniej zdarzało mu się słyszeć mniej więcej to samo. Łatwo się przechwalać, kiedy nikt nie oczekuje, że udowodnisz prawdziwość swych słów. Stu Obrońców? Nawet gdyby Rand z jakiegoś powodu trzymał się z boku, tych kilkuset Aielów, którzy opanowali Kamień, prawdopodobnie obroniłoby go przed każdą armią, jaką zebrałaby Łza. Co wcale nie znaczyło, że naprawdę chcieli mieć Kamień. Mat podejrzewał, że są w twierdzy tylko dlatego, bo jest w niej Rand. Nie sądził, by któremuś z tych młodych lordów przyszło to już do głowy — dokładali wszelkich wysiłków, by ignorować Aielów — ale wątpił, czy od takiej myśli poczuliby się lepiej.

— Mat. — Estean przekładał karty w wachlarzu trzymanym w jednej ręce, jakby nie mógł się zdecydować, w jakim porządku mają być ułożone. — Mat, porozmawiasz z Lordem Smokiem, prawda?

— O czym? — spytał podejrzliwie Mat. Zbyt wielu, jego zdaniem, Tairenian wiedziało, że on i Rand dorastali razem; ponadto najwyraźniej sądzili, że kiedy nie grają razem, on resztę czasu spędza z Randem. Żaden nie zbliżyłby się do własnego brata, gdyby ten potrafił przenosić Moc. Nie rozumiał, dlaczego uważają go za większego głupca od siebie.

— Czyżbym nie wspomniał o tym? — Mężczyzna o pospolitej twarzy spojrzał zezem na swoje karty, podrapał się po głowie i rozpromienił się. — Tak. O jego proklamacji, Mat. O proklamacji Lorda Smoka. Tej ostatniej. Tej, w której oznajmia, że pospólstwo ma prawo wzywać lordów pod sąd. Słyszał kto kiedy o lordzie wezwanym pod sąd? I to przez chłopów!

Mat ścisnął sakiewkę tak mocno, że aż zazgrzytały monety.

— To byłaby hańba — stwierdził przyciszonym głosem — gdyby was osądzono i skazano tylko za to, żeście się zabawili z jakąś córką rybaka, nieważne, czy sama tego chciała, albo za wychłostanie byle farmera za to, że wam opryskał błotem kaftan.

Pozostali poruszyli się niespokojnie, poddając się jego nastrojowi, jedynie przytakującemu gorliwie Esteanowi głowa trzęsła się tak mocno, jakby zaraz miała odpaść.

— Tak właśnie. Ale naturalnie do tego nie dojdzie. Lord przed sądem? A gdzież tam. W życiu. — Zarechotał do swych kart pijackim śmiechem. — Tylko nie córki rybaków. Smród ryb, rozumiecie, jakbyście ich nie myli. Najlepsza jest pulchna dziewczyna z farmy.

Mat powiedział sobie, że jest tu po to, by grać w karty na pieniądze, że powinien ignorować paplaninę tego durnia. Przypomniał sobie, ile złota może wyciągnąć z sakiewki Esteana. Jednak język sam wymknął mu się spod kontroli.

— Kto wie, do czego to może doprowadzić? Może zaczną wieszać?

Edorion spojrzał na niego z ukosa, czujnie i niespokojnie.

— Czy musimy rozmawiać o... o pospólstwie, Estean? A co z córkami starego Astorila? Zdecydowałeś już, z którą się ożenisz?

— Co? Ach tak. Myślę, że będę rzucał monetą. — Estean skrzywił się do swych kart, przełożył jedną i znowu się skrzywił. — Medore ma dwie albo trzy piękne służebne. Może Medore.

Mat upił tęgi łyk ze srebrnego pucharu, aby zająć czymś ręce, które same się rwały, by bić w tę chłopską twarz. Wciąż pił pierwszy kielich, dwóch służących zrezygnowało z prób dolewania mu. Gdyby uderzył Esteana, nikt nie podniósłby ręki, żeby go powstrzymać. Nawet Estean, ponieważ był przyjacielem Lorda Smoka. Żałował, że nie znajduje się teraz w jakiejś tawernie na mieście, gdzie jakiś doker zakwestionowałby jego szczęście i tylko prędki język, prędkie nogi albo prędkie ręce pozwoliłby mu ujść cało. Ta myśl była rzeczywiście głupia.

Edorion znowu zerknął na Mata, oceniając jego nastrój.

— Słyszałem dziś pewną plotkę. Podobno Lord Smok poprowadzi nas na wojnę z Illian.

Mat zakrztusił się winem.

— Na wojnę? — parsknął.

— Jesteś pewien? — spytał Carlomin, a Baren dodał:

— Nie słyszałem żadnych plotek.

— Słyszałem to nie dalej jak dzisiaj, z trzech albo czterech ust. — Edorion udawał, że absorbują go karty. — Kto może potwierdzić, na ile to prawda?

— To musi być prawda — odparł Reimon. — Jak Lord Smok nas poprowadzi, z Callandorem w ręku, to nawet nie będziemy musieli walczyć. Rozpędzi ich wojska, a my pomaszerujemy wprost do samego serca Illian. Wielka szkoda z pewnego względu. Chciałbym mieć okazję zmierzyć się na miecze z tymi z Illian.

— Taka okazja nie będzie ci dana, jeśli Lord Smok będzie dowodził — powiedział Baren. — Na widok sztandaru Smoka padną na kolana.

— A jeśli nie — dodał ze śmiechem Carlomin — to Lord Smok za pomocą swoich piorunów wysadzi ich w powietrze, tak jak stoją.

— Najpierw Illian — dodał Reimon. — A potem... Potem razem z Lordem Smokiem podbijemy cały świat. Przekaż mu, że ja tak powiedziałem, Mat. Cały świat.

Mat potrząsnął głową. Nie dalej jak przed miesiącem już sama wizja mężczyzny, potrafiącego przenosić, skazanego na obłęd i śmierć w okropnych okolicznościach, przeraziłaby ich śmiertelnie. Obecnie byli gotowi pójść za Randem w bój wierząc, że zwycięży za sprawą swej mocy. Uwierzyli w Moc, choć mało prawdopodobne, żeby się do tego przyznali. Przypuszczał jednak, że potrzebowali czegoś, czego mogli się uczepić. Niezwyciężony Kamień znalazł się w rękach Aielów. Smok Odrodzony przebywał w komnatach położonych na wysokości stu stóp ponad ich głowami, a przy sobie miał Callandora. Trzy tysiące lat wierceń i cała historia Łzy legły w gruzach, a świat stanął na głowie. Zastanawiał się, czy sam znosił to lepiej, jego własny świat stanął na głowie w czasie niewiele dłuższym niż rok. Obracał w palcach złotą koronę. Jakby sobie nie radził, wrócić i tak nie mógł.

— Kiedy wyruszamy, Mat? — spytał Baren.

— Nie wiem — odparł wolno. — Nie sądzę, by Rand chciał wszczynać wojnę. — Chyba że już popadł w obłęd. O tym lepiej było nie myśleć.

Pozostali spojrzeli tak, jakby ich zapewniał, że słońce nie wzejdzie następnego dnia.

— Oczywiście my wszyscy jesteśmy lojalni względem Lorda Smoka. — Edorian zmarszczył brwi, wbijając wzrok w swe karty. — Ale na wsi... Słyszałem, że są tacy, kilku Wysokich Lordów, którzy próbują zebrać armię, chcąc odbić Kamień. — Nagle nikt już nie patrzył na Mata, a Estean wciąż zdawał się szacować swoje karty. — Oczywiście, kiedy Lord Smok poprowadzi nas na wojnę, to wszystko zamrze. W każdym razie my, tu w Kamieniu, jesteśmy lojalni. Jestem pewien, że Wysocy Lordowie również. To tylko tych kilku na wsi.

Ich lojalność zapewne nie trwałaby chwili dłużej niźli strach przed Smokiem Odrodzonym. Przez chwilę Mat czuł się tak, jakby planował wrzucić Randa do dołu pełnego jadowitych węży. Potem przypomniał sobie, czym jest Rand. Bardziej to wyglądało jak pozostawienie łasicy w kurniku. Rand był przyjacielem. Ale Smok Odrodzony... Kto mógł się przyjaźnić ze Smokiem Odrodzonym?

„Ja nikogo nie opuściłem. On pewnie, gdyby zechciał, mógłby im zwalić Kamień na głowy. Na moją głowę również”.

Raz jeszcze powtórzył sobie, że najwyższy czas wyjechać.

— Żadnych córek rybaków — wybełkotał Estean. — Powtórz to Lordowi Smokowi.

— Twoja kolej, Mat — wtrącił lękliwie Carlomin. Wyglądał na przestraszonego, choć czego się obawiał, czy tego, że Eestean znów rozgniewa Mata, czy raczej, że rozmowa ponownie zejdzie na temat lojalności, nie sposób było określić. — Kupujesz piątą kartę czy wszystkie pięć?

Mat zorientował się, że nie uważał. Wszyscy prócz niego i Carlomina mieli po pięć kart, przy czym Reimon ułożył swoje w równym stosie kolorami w dół, obok puli, by zademonstrować, że wypada z gry. Mat zawahał się udając, że się zastanawia, potem westchnął i dorzucił jeszcze jedną monetę do stosu.

Gdy srebrna korona zawirowała, podskakując na krawędziach, poczuł nagle, że szczęście, sączące się dotąd strumykiem, rozlewa się teraz falą powodzi. Każdy brzęk srebra padającego na drewniany blat rozbrzmiewał wyraźnie w jego głowie, mógł przywołać awers lub rewers i wiedział, na którą stronę upadnie moneta przy dowolnym podskoku. Tak samo wiedział, jaką teraz dostanie kartę, zanim jeszcze Carlomin położył ją przed nim.

Zgarnąwszy karty ze stołu, ułożył je w wachlarz. Wpatrywała się w niego Władczyni Płomieni, Zasiadająca na Tronie Amyrlin, ważąc na dłoni płomień, wcale zresztą niepodobna do Siuan Sanche. Tairenianie, niezależnie od uczuć, jakie żywili względem Aes Sedai, uznawali potęgę Tar Valon, nawet jeśli w istocie Płomienie stanowiły najsłabszy kolor.

Jak wyglądały jego szanse z wszystkimi pięcioma Władcami? Największe szczęście dopisywało mu tam, gdzie zdawał się na ślepy traf, na przykład przy grze w kości, być może jednak przy kartach też zaczyna mu służyć coraz lepiej.

— Niechaj mi Światłość spali kości na popiół, jeśli tak nie jest — mruknął. W każdym razie zamierzał powiedzieć mniej więcej coś takiego.

— Proszę bardzo — prawie krzyknął Estean. — Tym razem nie możecie zaprzeczyć. To była Dawna Mowa. Coś o paleniu i kościach. — Rozejrzał się z uśmiechem po siedzących wokół stołu. — Mój nauczyciel byłby dumny. Powinienem posłać mu jakiś podarek. O ile się dowiem, gdzie on się teraz podziewa.

Żywiono powszechnie przekonanie, że szlachetnie urodzeni posługują się swobodnie Dawną Mową, choć w rzeczywistości niewielu rozumiało ją lepiej niż Estean. Młodzi lordowie zaczęli się sprzeczać o to, co dokładnie powiedział Mat. Najwyraźniej uznali, że to uwaga na temat upału.

Skórę Mata pokryła gęsia skórka, kiedy usiłował sobie przypomnieć słowa, które właśnie padły z jego ust. Ciąg bredni, a jednak wydawało się, że powinien je rozumieć.

„A niechby ta Moiraine sczezła! Gdyby mnie zostawiła w spokoju, to nie miałbym dziur w pamięci tak wielkich, że przejechałby przez nie wóz z zaprzęgiem, i nie wygłaszałbym takich mów o... w ogóle nie wiadomo o czym!”

Doiłby również krowy swego ojca, zamiast wędrować po świecie z kiesżeniami pełnymi złota, ale ten fakt udało mu się przeoczyć.

— Jesteście tu, by grać — powiedział ostrym tonem — czy po to, by trajkotać jak stare baby podczas robienia na drutach!

— Żeby grać — odparował Baran. — Trzy złote korony! — Dorzucił monety do puli.

— I jeszcze trzy — czknął Estean i dodał trzy złote korony do stosu.

Tłumiąc uśmiech, Mat zapomniał o swych słowach w Dawnej Mowie. To było raczej łatwe, nie chciał o nich myśleć. A poza tym, skoro zaczęli od tak wysokich stawek, w tym rozdaniu mógł wygrać tyle, by móc rano wyjechać.

„Jeśli on jest tak szalony, by zaczynać wojnę, to wyjeżdżam, choćbym musiał iść na własnych nogach”.

Na zewnątrz, w ciemnościach, rozległo się pianie koguta. Mat poruszył się niespokojnie, ale po chwili skarcił się za głupie myśli. Bzdura. Nikt nie umrze.

Spojrzał na karty i... aż zamrugał. W dłoni Amyrlin zamiast płomienia zalśnił nóż. Kiedy tłumaczył sobie, że jest zmęczony i coś mu się przywidziało, zatopiła maleńkie ostrze w jego dłoni.

Ochryple krzycząc, odrzucił karty i rzucił się całym ciałem w tył, podczas upadku przewracając krzesło i kopiąc stół obiema stopami. Powietrze zdawało się gęste niczym miód. Czas na pozór zwolnił bieg, a jednocześnie wszystko wydawało się dziać równocześnie. Rozległy się inne krzyki, niczym echo jego krzyku, głuche, z pogłosem, jakby dobiegały z wnętrza jaskini. Popłynął, razem z krzesłem padając na wznak, stół powoli uniósł się w górę.

Władczyni Płomieni zawisła w powietrzu, wbiła weń wzrok i uśmiechając się okrutnie, zaczęła rosnąć. Bliska już normalnych, ludzkich rozmiarów zaczęła wychodzić z karty, wciąż zachowując postać, w jakiej ją przedstawiono, pozbawioną głębi. Usiłowała go trafić nożem, czerwonym od krwi, jakby już wcześniej ostrze piło szkarłat z jego serca. Obok niej pęczniał Władca Pucharów — Wysoki Lord Łzy dobywał miecza.

Mat zawisł w powietrzu, jakoś jednak udało mu się dosięgnąć sztyletu ukrytego w lewym rękawie i cisnąć go jednym ruchem prosto w serce Amyrlin. O ile to coś w ogóle miało serce. Drugi nóż trafił do lewej dłoni jeszcze szybciej i jeszcze szybciej ją opuścił. Dwa ostrza podryfowały, lekkie jak puch ostu. Miał ochotę znów przeraźliwie wrzasnąć, ale z ust wciąż dobywał mu się tamten pierwszy okrzyk szoku i wzburzenia. Obok dwóch pierwszych kart rozrastała się teraz Władczyni Różdżek — królowa Andoru ściskała różdżkę niczym pałkę, rudozłote włosy okalały twarz z obłąkańczym grymasem.

Wciąż jeszcze padał na posadzkę, wciąż krzyczał przewlekłym krzykiem. Amyrlin już uwolniła się z karty, podobnie Wysoki Lord z mieczem w ręku. Płaskie sylwetki poruszały się prawie tak wolno jak on. Prawie. Miał dowód, że stal w ich dłoniach potrafi ciąć, a różdżka niechybnie mogła roztrzaskać czaszkę. Jego czaszkę.

Sztylety poruszały się tak, jakby tonęły w galarecie. Był przekonany, że tamten kogut piał dla niego. Nieważne, co mówił ojciec, ten omen był prawdziwy. Nie miał jednak zamiaru poddać się i zginąć. Jakoś udało mu się wyciągnąć jeszcze dwa sztylety spod kaftana, trzymał teraz po jednym w każdej dłoni. Ze wszystkich sił starał się obrócić w powietrzu, żeby paść stopami na posadzkę. Cisnął jeden z noży w stronę złotowłosej postaci z pałką. Rękojeść drugiego zacisnął z całej siły, gotów się zmierzyć z...

Świat zamigotał, czas ponownie przyspieszył biegu. Upadł niezgrabnie na bok, uderzając w posadzkę z siłą, która niemalże zaparła mu dech w piersiach. Rozpaczliwie usiłował się podnieść, wyciągając spod kaftana kolejny nóż. Zbyt wielu nie powinno się nosić przy sobie, twierdził Thom. Żaden już nie był potrzebny.

Przez chwilę myślał, że karty i figury zniknęły. Że wszystko sobie wyobraził. Może to on popadał w obłęd. Potem zobaczył karty, na powrót mające normalne rozmiary, przybite do ściennego panelu z ciemnego drewna. Rękojeści jego noży jeszcze wibrowały. Wciągnął głęboki, urywany oddech.

Stół leżał na boku, monety jeszcze toczyły się po podłodze, a lordowie i służący kulili się wśród rozsypanych kart. Gapili się na Mata i jego noże, te w rękach i te wbite w ścianę, jednakowo wytrzeszczonymi oczyma. Estean chwycił srebrny dzban, który jakimś cudem się nie przewrócił i zaczął wlewać sobie wino prosto do gardła pozwalając, by nadmiar spływał mu po brodzie i piersi.

— Tylko dlatego, że brak ci kart, dzięki którym mógłbyś wygrać — wychrypiał Edorion — nie musisz... — Urwał wzdrygając się.

— Przecież też to widzieliście. — Mat pochował noże do pochew. Z maleńkiej ranki na dłoni ciekł cienki strumyczek krwi. — Nie udawajcie, żeście oślepli!

— Nic nie widziałem — odparł drewnianym głosem Reimon. — Nic!

Zaczął pełzać po podłodze, zbierając złoto i srebro, skupiony na monetach, jakby stanowiły najważniejszą rzecz na świecie. Pozostali wzięli się za to samo, z wyjątkiem Esteana, który gramolił się na czworakach pośród poprzewracanych dzbanów w poszukiwaniu takiego, w którym zostało wino. Jeden ze służących krył twarz w dłoniach, drugi, z zamkniętymi oczyma, najwyraźniej się modlił, cichym, zadyszanym skowytem.

Burknąwszy pod nosem przekleństwo, Mat podszedł do miejsca, gdzie jego noże przyszpiliły do ściany trzy karty. Były to znowu normalne karty do gry, zwykły sztywny papier pokryty popękanym lakierem. A jednak figura przedstawiająca Amyrlin nadal trzymała sztylet zamiast płomienia. Poczuł smak krwi i dopiero wtedy zauważył, że ssie nacięcie na dłoni.

Pośpiesznie wyswobodził noże, przedzierając każdą kartę na pół przed wyciągnięciem ostrza. Po chwili zaczął szperać wśród kart zaścielających posadzkę, aż wreszcie znalazł Władców Monet i Wiatrów i również je przedarł. Czuł się trochę głupio — już było po wszystkim, karty na powrót stały się tylko kartami — ale nie mógł się powstrzymać.

Żaden z młodych lordów, pełzających na czworakach, nie próbował go zatrzymać. Usuwali mu się z drogi, nawet na niego nie patrząc. Tej nocy i być może przez kilka następnych nie miało już być żadnej gry. W każdym razie nie z nim. Cokolwiek się stało, było bezspornie wymierzone przeciwko niemu. A nawet bardziej niż bezspornie, nastąpiło bowiem przy udziale Jedynej Mocy. Nie chcieli, by ich w to wciągano.

— Rand, a żebyś sczezł! — mruknął bezgłośnie. — Jeśli musisz popaść w obłęd, to mnie w to nie mieszaj ! — Jego fajka rozpadła się na dwie części, cybuch był ewidentnie przegryziony na pół. Ze złością chwycił swoją sakiewkę z podłogi i wymknął się z komnaty.

W pociemniałej komnacie sypialnej Rand rzucał się niespokojnie na swoim łożu, tak szerokim, że mogło pomieścić pięciu ludzi. Śnił.

Moiraine szturchała go ostrym kijem, gnając przez cienisty las, w stronę pnia, na którym siedziała i czekała na nich Zasiadająca na Tronie Amyrlin, z uździenicą w rękach przeznaczoną dla jego karku. Wśród drzew przemykały ciemne, częściowo tylko widoczne sylwetki, skradały się, polowały na niego; gdzieś w gasnącym świetle błysnęło ostrze sztyletu, gdzie indziej dostrzegł w przelocie powrozy, gotowe go związać. Szczupła, sięgająca mu zaledwie do ramienia Moiraine miała minę, jakiej Rand nigdy wcześniej nie widział na jej twarzy. Strach. Cała spocona, popędzała go coraz brutalniej, starając się jak najszybciej doprowadzić do uździenicy Amyrlin. W ukryciu Sprzymierzeńcy Ciemności i Przeklęci, w przodzie smycz Białej Wieży, z tyłu Moiraine. Uchylił się przed kijem Moiraine i uciekł.

— Za późno na to! — zawołała w ślad za nim, ale on musiał wrócić. Wrócić.

Mamrocząc rzucał się na łóżku, po czym znieruchomiał i przez czas jakiś oddychał swobodniej.

Był w Wodnym Lesie, z powrotem w rodzinnych stronach, promienie słońca iskrzyły się na powierzchni stawu. Na pobliskim brzegu kamienie porastał zielony mech, a w odległości trzydziestu kroków od przeciwległego końca łąkowe kwiaty tworzyły łuk. To właśnie tam, jeszcze jako mały chłopiec, nauczył się pływać.

— Powinieneś teraz popływać.

Wystraszony odwrócił się. Zobaczył Min, w chłopięcym kaftanie i spodniach, uśmiechającą się do niego, a obok niej Elayne, z jej rudozłotymi lokami, w sukni z zielonego jedwabiu, bardziej stosownej do wnętrza pałacu jej matki niż do lasu.

Te słowa wymówiła Min, a Elayne dodała:

— Ta woda zdaje się zapraszać, Rand. Nikt nam tu nie będzie przeszkadzał.

— Nie wiem — zaczął wolno. Przerwała mu Min, oplotła dłońmi jego kark i stanęła na palcach, żeby go pocałować.

Łagodnie mrucząc, powtórzyła słowa Elayne.

— Nikt nam tu nie będzie przeszkadzał. — Zrobiła krok w tył i zrzuciła kaftan, a potem zaatakowała tasiemki przy koszuli.

Rand wytrzeszczył oczy, zwłaszcza że zauważył suknię Elayne leżącą na mchu. Dziedziczka Tronu pochyliła się i skrzyżowawszy ramiona, zadarła rąbek koszuli.

— Co wy robicie? — spytał zduszonym głosem.

— Szykujemy się do kąpieli razem z tobą — odparła Min.

Elayne błysnęła zębami w uśmiechu i przeciągnęła koszulę przez głowę.

Odwrócił się pośpiesznie, mimo że tak naprawdę wcale nie chciał. I okazało się, że stoi twarzą w twarz z Egwene, której wielkie ciemne oczy wpatrywały się w niego ze smutkiem. Odwróciła się bez słowa i zniknęła wśród drzew.

— Zaczekaj! — krzyknął. — Wszystko wytłumaczę.

Zaczął biec, musiał ją znaleźć. Kiedy jednak dotarł do skraju lasu, zatrzymał go głos Min.

— Nie odchodź, Rand.

Ona i Elayne zanurzyły się już w wodzie i teraz płynęły leniwymi ruchami na środek stawu, wystawiając głowy nad powierzchnię.

— Wracaj — zawołała Elayne, unosząc szczupłe ramię, by przywołać go gestem. — Czy chociaż raz dla odmiany nie mógłbyś dostać tego, czego pragniesz?

Przestąpił z nogi na nogę, usiłując się poruszyć, niezdolny zdecydować, w którą stronę. To, czego pragnie. Te słowa zabrzmiały dziwnie. Podniósł rękę do twarzy, żeby otrzeć to coś, co było jak pot. Czapla wypalona we wnętrzu dłoni niemal zniknęła w ropiejącym ciele, przez zaognione rozstępy skóry prześwitywały białe kości.

Oprzytomniał nagle. Leżał w upalnych ciemnościach, wstrząsały nim dreszcze. Krótkie spodnie i lniane prześcieradło pod jego plecami doszczętnie przemoczył pot. Bolał go bok, stara rana nigdy nie zagoiła się do końca. Wymacał palcem chropowatą bliznę, o prawie calowym przekroju, mimo upływu czasu wciąż była wrażliwa na dotyk. Nawet Moiraine nie potrafiła uzdrowić tej rany.

„Ale ja jeszcze nie gniję. Jeszcze nie popadłem w obłęd. Jeszcze nie”.

Jeszcze nie. Nic dodać, nic ująć. Omal nie wybuchnął śmiechem... przyszło mu jednak do głowy, że niezrozumiała wesołość może być pierwszą oznaką owładającego nim obłąkania.

Sny o Min i Elayne, sny o nich, jak... Cóż, to nie był obłęd, ale z pewnością głupota. Na jawie, żadna z nich nigdy nie patrzyła na niego w taki sposób: Egwene, z którą był zaręczony prawie od dziecka. Słowa o zrękowinach nigdy nie zostały wymówione przed Kołem Kobiet, ale wszyscy w Polu Emonda, a nawet w okolicy, wiedzieli, że któregoś dnia się pobiorą.

Oczywiście ten dzień nie miał nigdy nadejść, nie teraz, nie dla mężczyzny, który potrafił przenosić Moc. Egwene też to zrozumiała. Na pewno. Zaangażowała się bez reszty w pomysł zostania Aes Sedai. Kobiety jednak są dziwne, być może ona dalej wierzyła, że będąc Aes Sedai, mimo to go poślubi, niezależnie od tego, czy przenosi, czy nie przenosi Mocy. Jak miał jej powiedzieć, że już nie chce się z nią żenić, że kocha ją jak siostrę? Był jednak przekonany, iż nie będzie musiał niczego mówić. Skryje się za tym, czym jest. Powinna zrozumieć. Jaki mężczyzna oświadczy się kobiecie wiedząc, że o ile dopisze mu szczęście, ma przed sobą tylko kilka lat, zanim postrada rozum, zanim zacznie gnić za życia? Zadrżał mimo upału.

„Potrzebuję snu”.

Rankiem wrócą Wysocy Lordowie, będą korzystali z rozmaitych podstępów, by wkraść się w jego łaski. W łaski Smoka Odrodzonego.

„Może tym razem nic mi się nie przyśni”.

Zaczął się przewracać na drugi bok, szukając suchego miejsca na prześcieradle — i zamarł, słysząc cichy szelest, który dobiegał z ciemności panujących w komnacie. Nie był sam.

Miecz Który Nie Jest Mieczem spoczywał po drugiej stronie izby, poza jego zasięgiem, na podobnym do tronu postumencie, który ofiarowali mu Wysocy Lordowie, bez wątpienia w nadziei, że będzie trzymał Callandora z daleka od ich spojrzeń.

„Ktoś chce ukraść Callandora”.

Pojawiła się druga myśl.

„Albo zabić Smoka Odrodzonego”.

Nie potrzebował tych ostrzeżeń, których szeptem udzielał mu Thom, by wiedzieć, że zapewnienia Wysokich Lordów o nieustającej lojalności podyktowane są jedynie polityczną koniecznością.

Wyzbył się myśli i emocji, przywołał Pustkę. Powiodło się bez najmniejszego wysiłku. Unosząc się w zimnej, pustej przestrzeni własnego wnętrza, pozostawiwszy myśli i emocje na zewnątrz, sięgnął do Prawdziwego źródła. Tym razem dotknął go bez trudu, co nie zdarzało się zawsze.

Saidin zalał go niczym potok białego żaru i światła, napełniając życiem, skaza Czarnego, podobna do brudnej piany na powierzchni czystej, słodkiej wody, wywoływała mdłości. Potok groził, że go uniesie, doszczętnie spali, porwie w otchłań.

Stoczył walkę z powodzią, poskramiając ją samym wysiłkiem woli, po czym sturlał się z łóżka i przeniósł Moc, stawiając od razu stopy w pozycji, od której zaczynała się forma miecza zwana Kwieciem Jabłoni na Wietrze. Wrogów nie mogło być wielu, bo inaczej narobiliby większego hałasu, jednak forma o tak wdzięcznej nazwie była przeznaczona do walki z więcej niż jednym przeciwnikiem.

W momencie gdy stopy dotknęły dywanu, w dłoniach zmaterializował się miecz, z długą rękojeścią i lekko zakrzywionym jednostronnym ostrzem. Wyglądał jak wykuty z płomienia, a mimo to w dotyku nie parzył. Na żółto-czerwonym tle ostrza odznaczała się czarna sylwetka czapli. Dokładnie w tej samej chwili zapłonęły wszystkie świece i pozłacane lampy, niewielkie lustra za nimi nabrzmiały światłem, które pochwyciły również większe, ścienne i stojące zwierciadła, aż w ogromnym pomieszczeniu zrobiło się tak jasno, że bez trudu można byłoby czytać w każdym jego zakątku.

Callandor, miecz, którego ostrze i rękojeść wyglądały jak wykute ze szkła, spoczywał nieruchomo na postumencie rozmiarów człowieka. Drewniany trzon postumentu zdobiły rzeźby, złocenia i drogie kamienie. Umeblowanie izby — łoże, krzesła i ławy, szafy, skrzynie i umywalnię — również pokryto złoceniami i klejnotami. Dzban i misę wykonano ze złotej porcelany Ludu Morza, cienkiej jak liść. Za cenę szerokiego tarabońskiego dywanu, ze szkarłatnymi, złotymi i błękitnymi wzorami, mogłaby przez wiele miesięcy wyżywić się cała wieś. Niemal wszystkie płaskie powierzchnie zajmowała delikatna porcelana Ludu Morza albo puchary, misy i ozdoby ze złota inkrustowanego srebrem, tudzież srebra cyzelowanego złotem. Na szerokiej, marmurowej półce nad kominkiem dwa srebrne wilki z rubinowymi oczyma usiłowały rozedrzeć na strzępy wysokiego na trzy stopy, złotego jelenia. Na wąskich oknach wisiały, kołysząc się lekko na omdlewającym wietrze, draperie ze szkarłatnego jedwabiu, z wyhaftowanymi złotą nicią orłami. Wszędzie, gdzie tylko było miejsce, leżały książki, oprawne w skórę lub drewno, niektóre sfatygowane i jeszcze pokryte kurzem najbardziej niedostępnych półek biblioteki Kamienia.

Pośrodku dywanu, tam gdzie spodziewał się zobaczyć skrytobójców albo złodziei, stała piękna, młoda kobieta, niepewna i zaskoczona, czarne włosy spływały jej lśniącymi falami na ramiona. Suknia z cienkiego, białego jedwabiu więcej uwydatniała, niż kryła. Berelain, władczyni miasta-państwa Mayene, była ostatnią osobą, której oczekiwałby o tej porze w swej komnacie.

Drgnęła, rozwarła szeroko oczy, ale zaraz potem dygnęła głęboko, z wielką gracją, sprawiając, że jej ubiór jeszcze ściślej przylgnął do ciała.

— Jestem nie uzbrojona, Lordzie Smoku. Jeśli mi nie ufasz, pozwalam ci, abyś mnie przeszukał.

Na widok jej uśmiechu, speszony, uświadomił sobie raptownie, że nie ma na sobie nic prócz krótkich spodni.

„Niech skonam, jeśli na jej widok natychmiast rzucę się na poszukiwanie czegoś, czym mógłbym się okryć”.

Ta myśl unosiła się poza granicami Pustki.

„Nie prosiłem jej, żeby mnie nachodziła”.

Żeby się tu zakradła! Pustka odsunęła odeń również gniew i wstyd, a jednak rumieniec tak czy inaczej wykwitł na jego twarzy. We wnętrzu Pustki taki zimny, na zewnątrz... Czuł poszczególne krople potu spływające mu po piersiach i plecach. Potrzebował prawdziwego wysiłku nieustępliwej woli, by pod jej wzrokiem, dalej tak tkwić nieruchomo.

„Przeszukać ją? Światłości, dopomóż!”

Rozluźnił się, pozwolił mieczowi zniknąć i pozostał tylko cienki strumień łączący go z saidinem. Przypominało to spijanie wody przeciekającej przez wąską szczelinę w tamie, ledwie wytrzymującej napór z przeciwnej strony. Woda była słodka niczym wino z miodem, a jednocześnie wywoływała mdłości, jakby sączyła się przez śmietnisko.

Nie wiedział wiele o tej kobiecie prócz tego, że czuła się w Kamieniu tak swobodnie, jakby znajdowała się w swoim pałacu w Mayene. Thom twierdził, że Pierwsza z Mayene bezustannie zadaje wszystkim pytania. Pytania o Randa. Co mogło być naturalne, biorąc pod uwagę, czym był, ale to go nie uspokajało. Poza tym nie wróciła do Mayene. I to już nie było naturalne. Trzymano ją w niewoli przez całe miesiące aż do jego przybycia, odseparowaną od tronu i władzy nad jej małym państewkiem. Większość ludzi skorzystałaby z pierwszej nadarzającej się okazji, by uciec przed mężczyzną, który potrafi przenosić Moc.

— Co ty tu robisz? — Wiedział, że jego słowa zabrzmiały szorstko, ale nie dbał o to. — Kiedy udawałem się na spoczynek, tych drzwi strzegli Aielowie. Jak przeszłaś obok nich?

Kąciki ust Berelain uniosły się leciutko, a Kandowi wydało się, że w izbie zrobiło się nagle jeszcze goręcej.

— Natychmiast mnie przepuścili, kiedy powiedziałam, że zostałam wezwana przez Lorda Smoka.

— Wezwana? Nikogo nie wzywałem.

„Przestań — przykazał sobie. — Ona jest królową albo prawie królową. Wiesz tyle samo o manierach królowych co o lataniu”.

Usiłował zachowywać się obyczajnie, nie wiedział jednak, jak powinien tytułować Pierwszą z Mayene.

— Moja pani... — To musiało wystarczyć. — ...czemu miałbym cię wzywać o tak późnej porze?

Wybuchnęła niskim, perlistym śmiechem, z głębi gardła; niby otulała go pozbawiona emocji Pustka, a jednak ten śmiech zdawał się go łaskotać, sprawiać, że zjeżyły mu się włosy na rękach i nogach. Nagle, jakby po raz pierwszy, dostrzegł jej skąpy ubiór i poczuł, że znowu się czerwieni.

„Jej nie może chodzić o... Nie może? Światłości, nigdy dotąd nie zamieniłem z nią choćby dwóch słów”.

— Może miałbyś ochotę chwilę porozmawiać, Lordzie Smoku. — Pozwoliła swej białej sukni opaść na posadzkę, odsłaniając jeszcze cieńszą szatę z delikatnego jedwabiu, w której nie mógł dopatrzyć się niczego innego jak koszuli nocnej, całkowicie obnażającej jej ramiona i ukazującej dużą część łona. Przyłapał się na tym, że zastanawia się, na czym ta koszula się trzyma. Trudno było nie wytrzeszczać oczu. — Podobnie jak ja znalazłeś się daleko od domu. Szczególnie samotne zdają się noce.

— Będę szczęśliwy, mogąc porozmawiać z tobą jutro.

— Ale za dnia otaczają cię ludzie. Petenci. Wysocy Lordowie. Aielowie.

Wzdrygnęła się, a on powiedział sobie, że naprawdę powinien już odwrócić wzrok, ale z równą łatwością mógłby przestać oddychać. Nigdy przedtem, kiedy otaczała go Pustka, nie był do tego stopnia świadom własnych reakcji.

— Aielowie mnie przerażają, a lordów Łzy nie lubię.

Gotów był uwierzyć w to, co powiedziała o lordach, nie wierzył jednak, by cokolwiek mogło ją przerazić.

„Niech sczeznę, ona przebywa w sypialni obcego mężczyzny, w samym środku nocy, na poły rozebrana, a ja, Pustka, nie Pustka, jestem tak zdenerwowany jak kot, który ucieka przed psem”.

Czas położyć wszystkiemu kres, zanim sprawy zajdą za daleko.

— Byłoby lepiej, gdybyś wróciła do swej izby, moja pani. — Zapragnął jej również powiedzieć, by włożyła jakiś kaftan. Gruby kaftan. Ale to pragnienie nie było całkiem szczere. — Jest... jest doprawdy zbyt późno na rozmowę. Jutro. Za dnia.

Obdarzyła go zagadkowym spojrzeniem z ukosa.

— Czyżbyś już przyswoił sobie te przestarzałe obyczaje, które panują w Łzie, Lordzie Smoku? A może ową powściągliwość dyktuje ci sposób bycia, właściwy dla twoich Dwu Rzek? My, w Mayene, nie jesteśmy... tacy... oficjalni.

— Moja pani... — Usiłować mówić tonem jak najbardziej chłodnym, jeśli miałby ją rozczarować, to tym lepiej. — Jestem przyrzeczony Egwene al’Vere, moja pani.

— Masz na myśli tę Aes Sedai, Lordzie Smoku? Jeśli to naprawdę Aes Sedai. Jest raczej młoda, być może nazbyt młoda, by nosić pierścień i szal. — Berelain tak to ujęła, jakby Egwene była dzieckiem, choć sama nie mogła być więcej niż o rok starsza od Randa, o ile w ogóle, a on sam był starszy od Egwene zaledwie dwa lata i trochę. — Lordzie Smoku, nie chcę wchodzić między was. Ożeń się z nią, jeśli ona należy do Zielonych Ajah. Nigdy bym nie aspirowała do poślubienia samego Smoka Odrodzonego. Wybacz, jeśli się zagalopowałam, ale już ci wyjaśniłam, że my w Mayene nie jesteśmy tacy... oficjalni. Czy mogę mówić ci po imieniu, Rand?

Rand westchnął z żalem, czym zadziwił sam siebie. W jej oczach mignął przelotny błysk, nieznacznie zmieniły wyraz, kiedy napomknęła o poślubieniu Smoka Odrodzonego. Jeśli nie rozważała tego wcześniej, to z pewnością teraz właśnie przyszło jej do głowy. Smok Odrodzony, a nie Rand al’Thor, bohater proroctw, nie zaś pasterz z Dwu Rzek. Właściwie nie był zaskoczony, niektóre dziewczęta z jego rodzinnych okolic wzdychały do każdego, który okazał się najszybszy albo najsilniejszy w grach organizowanych podczas Bel Tine albo w Niedzielę, niejedna kobieta wlepiała wzrok w mężczyznę, który posiadał najżyźniejsze pola albo największe stada. Jakże przyjemnie jednak byłoby wierzyć, że ona pragnie Randa al’Thora.

— Czas, byś już poszła, moja pani — powiedział cicho.

Podeszła bliżej.

— Czuję twój wzrok na sobie, Rand. — Jej głos płonął żarem. — Nie jestem młodą wieśniaczką, uwiązaną do fartucha swej matki, i wiem, że ty chcesz...

— Ty myślisz, że jestem zrobiony z kamienia, kobieto?

Wzdrygnęła się, usłyszawszy jego dziki okrzyk, ale już w następnej chwili szła po dywanie, wyciągając ku niemu ręce, z oczyma jak dwie czarne studnie, które mogły wciągnąć mężczyznę do swych głębi.

— Twoje ramiona wyglądają na tak silne, jakby wykuto je z kamienia. Jeśli uważasz, że musisz być względem mnie surowy, to bądź surowy, pod warunkiem że będziesz mnie obejmował. — Dotknęła jego twarzy dłońmi, z których zdawały się sypać iskry.

Mimo woli przeniósł Moc — z saidinem wciąż łączył go cieniutki strumyczek — i nagle Berelain zatoczyła się w tył, z oczyma rozszerzonymi ze zdziwienia, jakby napierał na nią mur zbudowany z powietrza. Zorientował się, że to rzeczywiście Powietrze, często bowiem bezwiednie dokonywał różnych rzeczy, w istocie znacznie częściej do końca nie wiedział, niźli zdawał sobie sprawę, co robi. W każdym razie, kiedy raz coś wykonał, potrafił potem to odtworzyć.

Niewidzialny, ruchomy mur pofałdował dywan, zmiatając porzuconą szatę Berelain, wysoki but, który Rand odrzucił na bok, kiedy się rozbierał, oraz czerwony, wyłożony skórą taboret, na którym spoczywał otwarty tom Historii Kamienia Łzy Ebana Vandesa. Pchał to wszystko przed sobą, stopniowo przypierając Berelain do ściany. Odgradzał ją od niego. Odwiązał strumień — tylko w ten sposób potrafił określić, co zrobił — i nie musiał już dłużej się osłaniać. Przez chwilę rozpamiętywał strukturę niedawnego dzieła, dopóki się nie upewnił, że będzie umiał je powtórzyć. Rzecz wyglądała na użyteczną, szczególnie to „odwiązywanie”.

Wciąż wytrzeszczając oczy, Berelain obmacała drżącymi dłońmi granice swego niewidzialnego więzienia. Twarz miała nieomal tak białą jak jej kusa, jedwabna koszula. U jej stóp, zaplątane w materię sukni, leżały: stołek, but i książka.

— Ku memu wielkiemu ubolewaniu — powiedział jej — nie będziemy już więcej rozmawiać inaczej jak tylko publicznie, moja pani. — Naprawdę żałował. Niezależnie od jej motywów, była piękna.

„Niech skonam, co za głupiec ze mnie!”

Nie był pewien, do czego odnosiła się ta myśl — czy do tego, iż uważa ją za piękność, czy do tego, że ją wypędza.

— W rzeczy samej byłoby najlepiej, gdybyś, w miarę możności jak najszybciej, zorganizowała sobie podróż powrotną do Mayene. Obiecuję ci, że Łza nie będzie więcej nękać Mayene. Masz moje słowo.

Obietnica była wiążąca, jedynie dopóki żył, być może zostanie anulowana, w chwili gdy opuści Łzę, ale musiał jej coś ofiarować. Okład na zranioną dumę, podarunek, dzięki któremu mogłaby zapomnieć o strachu.

Ona jednak zdołała już opanować strach, a przynajmniej jego zewnętrzne objawy. Na jej twarzy malowały się teraz szczerość i otwartość, najwyraźniej zrezygnowała już z prób uwiedzenia go.

— Wybacz mi. Źle się za to zabrałam. Nie chciałam cię urazić. W moim kraju kobieta może swobodnie powiedzieć mężczyźnie to, co o nim myśli, i na odwrót. Rand, musisz wiedzieć, że jesteś przystojnym mężczyzną, wysokim, silnym. To ja musiałabym być zrobiona z kamienia, gdybym tego nie dostrzegała i nie podziwiała. Proszę, nie oddalaj mnie od siebie. Będę o to błagała, jeśli tak sobie życzysz. — Uklękła z wdziękiem, jakby tańczyła. Z wyrazu jej twarzy wynikało, że nadal mówi szczerze, że przyznaje się do wszystkiego, z drugiej strony jednak, podczas klękania udało się jej pociągnąć rąbek koszuli jeszcze bardziej w dół i wyglądało na to, że zaraz naprawdę z niej spadnie. — Proszę, Rand.

Mimo że osłaniała go Pustka, gapił się na Berelain i nie miało to nic wspólnego z jej urodą ani faktem, że była prawie naga. No, właściwie tylko częściowo. Gdyby Obrońcy Kamienia byli w połowie tak zdeterminowani jak ta kobieta, w połowie tak wytrwali w dążeniu do celu, to dziesięć tysięcy Aielów nigdy by nie zdobyło ich twierdzy.

— Schlebiasz mi, moja pani — odparł dyplomatycznie. — Wierz mi, naprawdę. Ale to nie byłoby uczciwe względem ciebie. Nie mogę ci dać tego, na co zasługujesz.

„I niech z tym zrobi, co zechce”.

Na zewnątrz, w ciemnościach, rozległo się pianie koguta.

Ku zdziwieniu Randa, Berelain ni stąd, ni zowąd wbiła wzrok w jakiś punkt za jego plecami, jej oczy zrobiły się wielkie jak spodki. Otworzyła szeroko usta, a jej smukłe gardło napiął wysiłek krzyku, którego nie potrafiła zeń wydobyć. Od — wrócił się błyskawicznie, w jego ręce z powrotem rozbłysnął żółto-czerwony płomień miecza.

Jedno z luster stojących po drugiej stronie izby wypluło na zewnątrz jego własne odbicie, wysokiego młodzieńca, obdarzonego rudawymi włosami i szarymi oczyma, ubranego w krótkie spodnie z białego lnu, z mieczem wykutym z ognia w ręku. Odbicie stanęło na dywanie, podnosząc miecz.

„Popadłem w obłęd”.

Myśl sunęła po granicach Pustki.

„Nie! Ona to zobaczyła. To rzeczywistość”.

Kątem oka pochwycił jakiś ruch z lewej strony. Nie zastanawiając się nawet przez moment, odwrócił się, miecz zatoczył zamaszysty łuk Księżyca Wschodzącego Nad Wodą. Ostrze przeszyło postać — jego własną postać — wychodzącą z lustra na ścianie. Zamigotała, rozleciała na wszystkie strony niczym drobiny kurzu unoszące się w powietrzu, zniknęła. W lustrze ponownie pojawiło się odbicie Randa, ale tym razem wczepiło się dłońmi w jego ramę. Zauważył ruch we wszystkich lustrach w izbie.

Pełen rozpaczy uderzył mieczem w lustro. Posrebrzane szkło roztrzaskało się, przy czym wyglądało to tak, jakby odbity w nim obraz pękł wcześniej. W jego głowie rozbrzmiewał echem odległy krzyk, własny głos, który na przemian to krzyczał, to milkł. Okruchy lustra wciąż sypały się na podłogę, a on smagał dookoła Jedyną Mocą. Zwierciadła w izbie eksplodowały cicho, rozbryzgując na dywan fontanny szkła. W jego głowie znowu rozległo się echo zamierającego krzyku, dreszczem przenikając w dół kręgosłupa. To był jego głos, ledwie wierzył, że nie wydobywa się z jego gardła.

Odwrócił się błyskawicznie, stanął twarzą w twarz z odbiciem, które wydostało się na zewnątrz, w samą porę, by odeprzeć atak, by Rozwijaniem Wachlarza odparować Kamienie Spadające z Góry. Postać odskoczyła w tył i nagle Rand spostrzegł, że tamten nie jest sam. Kiedy rozbijał lustra, dwa inne odbicia zdążyły umknąć jego ciosom. Teraz stały naprzeciw niego, trzy sobowtóry, nie brakowało im nawet obrzmiałej okrągłej blizny w boku. Patrzyły na niego, a ich twarze wykrzywiała nienawiść i pogarda, płonęła w nich perwersyjna żądza. Tylko oczy wydawały się puste, pozbawione życia. Rzuciły się na niego, nie dając mu nawet czasu na zaczerpnięcie oddechu.

Rand przestępował z nogi na nogę, kawałki rozbitego lustra cięły mu stopy, cały czas w ruchu, zmieniał pozycje, zmieniał formy, starając się walczyć tylko z jednym przeciwnikiem naraz. Zastosował wszystko, czego podczas codziennych ćwiczeń nauczył go o mieczu Lan, Strażnik Moiraine.

Gdyby ci trzej walczyli zespołowo, gdyby wspierali się wzajemnie, zginąłby w pierwszej minucie, ale każdy atakował go indywidualnie, tak jakby pozostali nie istnieli. Mimo to jednak nie był w stanie całkowicie odpierać ich ostrzy, po kilku minutach twarz, piersi, ramiona ociekały mu krwią. Dodatkowo otworzyła się stara rana, plamiąc spodnie czerwienią. Przewracali stoły i krzesła, skorupy bezcennej porcelany Ludu Morza zaścielały dywan.

Czuł, że ubywa mu sił. Żadne ze skaleczeń nie było poważne, z wyjątkiem oczywiście starej rany, lecz wszystkie razem... Nie myślał o wezwaniu na pomoc stojących za drzwiami Aielów. Grube mury z łatwością stłumiłyby nawet przedśmiertny krzyk. Zdany był tylko na siebie. Walczył, otulony chłodną obojętnością Pustki, lecz strach skrobał w jej ściany niczym chłostane wiatrem gałęzie, które nocą drapią szyby okien.

Jego ostrze ześlizgnęło się po ciele przeciwnika, tnąc twarz tuż pod oczami — mimo woli skrzywił się, to była wszak jego twarz — jej właściciel odskoczył w tył dostatecznie daleko, by uniknąć śmiertelnego ciosu. Krew trysnęła z rany, spowijając usta i brodę ciemną purpurą, ale zniekształcone oblicze nie zmieniło wyrazu, a puste oczy ani razu. nie rozbłysły życiem. Postać pragnęła jego śmierci tak, jak umierający z głodu pragnie pożywienia.

„Czy cokolwiek może ich zabić?”

Wszyscy trzej krwawili od ran, które udało mu się zadać, ale w przeciwieństwie do niego rany wcale nie spowalniały ich ruchów. Próbowali unikać jego ciosów, najwyraźniej jednak nie czuli ich wcale, gdy dosięgały celu.

„O ile rzeczywiście istnieją — pomyślał z rozpaczą. — Światłości, skoro krwawią, to przecież mogę ich zranić. Muszą to czuć!”

Potrzebował odrobiny odpoczynku, chwili niezbędnej dla nabrania oddechu, wzięcia się w garść. Znienacka odskoczył w tył, w stronę łóżka, przetoczył się po nim. Wyczuł raczej, niż zobaczył, ostrza, które cięły prześcieradła, o mały włos unikając jego stóp. Stanął chwiejnie, wspierając się o mały stolik, by odzyskać równowagę. Błyszcząca, inkrustowana złotem misa zachybotała się. Jeden z sobowtórów wspiął się na pocięte łoże i zaczął przekradać się po nim na drugą stronę, z mieczem w pogotowiu, rozkopując gęsi puch. Pozostali dwaj powoli szli dookoła, nadal ignorując się wzajemnie, widząc tylko Randa. Ich oczy lśniły jak szkło.

Rand zadygotał, gdy ból przeszył jego dłoń wspartą o blat stolika. Jego replika, nie wyższa niż sześć cali, dobyła maleńkiego miecza. Instynktownie chwycił karzełka, zanim zdążył ponownie zadać cios. Sobowtór wił się w jego uścisku, szczerząc ząbki. Zauważył, że wszędzie, w całej izbie, coś się mrowi, że z wypolerowanego srebra występują całe rzesze kolejnych jego odbić. Ręka zaczęła mu drętwieć, marzła, jakby stwór wysysał z ciała całe ciepło. W jego wnętrzu wezbrał żar saidina, głowę wypełnił rwący pęd i ogień wsączył się do zlodowaciałej dłoni.

Nagle mała postać pękła niczym bańka mydlana i po chwili poczuł się, jakby coś odzyskał, jakby wracała doń niewielka cząstka utraconej siły. Targnęły nim drgawki, po skórze przebiegł grad mikroskopijnych, ożywczych wstrząsów.

Kiedy podniósł głowę — zastanawiając się, dlaczego nie umarł — niewielkie odbicia, które uchwycił kątem oka, zniknęły. Trzy większe zamigotały i zbladły, jakby siły, które odzyskał dla nich, oznaczały utratę. Jednakże, kiedy im się tak przypatrywał, zestaliły się ponownie i ruszyły na niego, tym razem ostrożniej.

Zaczął się cofać, gorączkowo myśląc, wygrażając mieczem pierwszemu, potem drugiemu. Jeżeli dalej będzie walczył w taki sposób jak dotąd, to prędzej czy później i tak go zabiją. Był tego pewien, jak i pewien był, że krwawi. A jednak odbicia były jakoś ze sobą połączone. Wchłaniając tamto małe — od tej myśli zrobiło mu się niedobrze, ale tak to właśnie było — nie tylko pozbył się pozostałych, ale także wpłynął na większe, na moment przynajmniej. Gdyby mógł zrobić to sarno z jednym, wówczas może udałoby mu się zniszczyć wszystkie trzy.

Sama myśl, że miałby ich wchłonąć w siebie, sprawiła, że jego żołądek skręcił się w ciasny supeł, nie potrafił jednak nic innego wymyślić.

„Nie wiem jak. Jak ja to zrobiłem? Światłości, co ja zrobiłem?”

Musiał stoczyć z jednym walkę wręcz albo przynajmniej go dotknąć, o tym był z niewiadomych powodów przekonany. Ale jeśli spróbuje podejść tak blisko, to trzy ostrza przeszyją go w czasie odmierzonym przez tyleż uderzeń serca.

„Odbicia. Czy to są wciąż jeszcze odbicia?”

W nadziei, że nie jest skończonym głupcem — jeśli tak, to równie dobrze mógłby być martwym głupcem — pozwolił mieczowi zniknąć. Był gotów przywołać go błyskawicznie z powrotem, ale kiedy jego ostrze z wygiętego płomienia zamigotało i przestało istnieć, miecze sobowtórów również zniknęły. Przez chwilę na ich krwawiących twarzach malowała się dezorientacja. Zanim jednak zdążył rzucić się na któregoś z nich, skoczyli na niego i wszyscy czterej runęli z łomotem na podłogę, tworząc plątaninę kończyn, przetaczającą się po zasłanym odłamkami szkła i porcelany dywanie.

Ciało Randa przeniknął chłód. Odrętwienie wpełzło w kończyny, dotarło do kości, aż wreszcie niemalże przestał czuć odłamki luster i porcelanowe skorupy, które wbijały się w jego ciało. Na powierzchni Pustki zamigotało uczucie pokrewne panice. Być może popełnił śmiertelny błąd. Byli więksi od tego, którego wchłonął, i wysysali z niego więcej ciepła. I nie tylko ciepła. W miarę jak przepełniało go zimno, szkliste szare oczy, wpatrujące się w niego, nabierały życia. Z lodowatą pewnością wiedział, że nawet gdyby umarł, walka się nie skończy. Tych trzech będzie toczyć bój, aż wreszcie zostanie tylko jeden, a ten będzie posiadał jego życie, jego wspomnienia, stanie się nim.

Walczył uparcie, z tym większą zawziętością, im był słabszy. Przyciągnął saidina, starając się wypełnić jego żarem. Nawet ta skaza, która wywracała żołądek na nice, była mile witana, bo im silniej ją czuł, tym mocniej zalewał go saidin.

Skoro jego żołądek się buntował, to znaczyło, że jeszcze żył, a skoro żył, to mógł walczyć.

„Ale jak? Jak? Co ja wtedy zrobiłem?”

Saidin płynął przez niego rwącym potokiem, zaczęło mu się wydawać, że jeśli nawet pokona napastników, to i tak potem strawi go Moc.

„Jak ja to zrobiłem?”

Mógł tylko przyciągać saidina i próbować... dosięgnąć... wyciągać się...

Jeden z trzech zniknął — Rand poczuł, jak wsuwa się w niego, wyglądało to tak, jakby spadł z wysokości, rozpłaszczając się na kamiennym podłożu — a potem wchłonął od razu pozostałych dwóch. Siła uderzenia rzuciła go na plecy i teraz leżał bez ruchu, wpatrzony w sufit, w sztukaterie z pozłacanymi wypukłościami, leżał, rozkoszując się faktem, że wciąż jeszcze żyje.

Moc nadal wzbierała w każdej szczelinie jego istoty. Miał ochotę zwymiotować wszystkie posiłki, które zjadł w życiu. Czuł się tak żywy, że w porównaniu z tym stanem, życie nie nasączone saidinem przypominało egzystencję zanurzoną w wiecznym cieniu. Czuł pszczeli wosk świec i oliwę w lampach. Czuł każde włókno dywanu pod plecami. Czuł każde nacięcie w ciele, każdą ranę, zadrapanie, siniak. Wciąż jednak nie wypuszczał saidina.

Próbował go zabić któryś z Przeklętych. Albo wszyscy Przeklęci naraz. Tak musiało być, chyba że Czarny znowu się uwolnił, nie sądził jednak, by w takim przypadku czekało go coś równie łatwego i prostego. Tak więc nie przerywał więzi z Prawdziwym Źródłem.

„Chyba iż ja sam to zrobiłem. Czyżbym tak nienawidził tego, czym jestem, że aż próbowałem zabić sam siebie? Nie wiedząc nawet, co robię? Światłości, muszę się nauczyć, jak nad tym panować. Muszę!”

Podźwignął się, jęcząc z bólu. Pozostawiając krwawe odciski stóp na dywanie, pokuśtykał do postumentu, na którym spoczywał Callandor. Od stóp do głów zalany był krwią z niezliczonych ran. Miecz, kiedy go podniósł, rozjarzył się cały przepływającą przezeń Mocą. Miecz Który Nie Jest Mieczem. To ostrze, na pozór szklane, mogło ciąć równie dobrze jak najcieńsza stal, choć Callandor w istocie wcale nie był mieczem, lecz sa’angrealem, pozostałością po Wieku Legend. Za pomocą tych stosunkowo nielicznych angreali, które odnaleziono po Wojnie z Cieniem i Pęknięciu Świata, można było przenosić strumienie Jedynej Mocy, które bez nich spaliłyby przenoszącego. Dzięki któremuś z jeszcze rzadszych sa’angreali strumienie dawało się potęgować w takim stopniu, w jakim przenoszenie za pomocą angreala różniło się od przenoszenia bez wspomagania. A Callandor, którego użyć mógł jedynie mężczyzna związany ze Smokiem Odrodzonym, legendą i proroctwem liczącymi sobie trzy tysiące lat, był jednym z najpotężniejszych sa’angreali, jakie kiedykolwiek wykonano. Z Callandorem w ręku mógł za sprawą jednego ciosu równać z ziemią całe miasta. Z Callandorem w ręku mógł stawić czoło nawet jednemu z Przeklętych.

„To byli oni. To musieli być oni”.

Nagle uświadomił sobie, że w ogóle nie słyszy Berelain. Odwrócił się, mocno przestraszony, że zobaczy ją martwą.

Ciągle jeszcze klęcząc, wzdrygnęła się. Znowu miała na sobie szatę, przyciskała ją do ciała niczym stalową zbroję albo obronny mur. Z twarzą zbielałą jak śnieg oblizała wargi.

— Który to...? — Przełknęła ślinę i zaczęła od nowa. — Który to...? — Nie była w stanie dokończyć.

— Tylko ja tu jestem — odparł łagodnym głosem. — Ten, którego traktowałaś tak, jakbyś była z nim zaręczona.

Chciał ją uspokoić, może nawet sprawić, by się uśmiechnęła — z pewnością kobieta tak silna, jaką bez wątpienia była, potrafiła się uśmiechać, nawet jeśli stał przed nią zalany krwią człowiek — a jednak Berelain pochyliła się ku przodowi, skłaniając twarz do posadzki.

— Pokornie przepraszam za to, że tak ciężko ci ubliżyłam, Lordzie Smoku. — W jej głosie, ledwie słyszalnym, istotnie brzmiała pokora, a także strach. Zupełnie do niej niepodobne. — Błagam, zapomnij, że cię obraziłam, i przebacz. Nie będę cię więcej nachodziła. Przysięgam, Lordzie Smoku. Na imię mej matki, pod Światłością, przysięgam.

Poluźnił zawiązany strumień, niewidzialna ściana, która ograniczała jej ruchy, zadrgała, naciskając na szatę.

— Nie mam czego wybaczać — odparł znużonym głosem. — Możesz odejść, jeśli chcesz.

Wyprostowała się niepewnie, wyciągnęła rękę i westchnęła z ulgą, gdy jej palce natrafiły na przeszkodę. Zgarnąwszy spódnice, poszła ostrożnie przez usłany szkłem dywan, przy akompaniamencie zgrzytu okruchów, który dobywał się spod podeszew jej atłasowych trzewików. Przed drzwiami zatrzymała się i z wyraźnym trudem odwróciła się w jego stronę. Nie bardzo umiała spojrzeć mu w oczy.

— Przyślę do ciebie Aielów, jeśli chcesz. Mogę też posłać po jedną z Aes Sedai, by opatrzyła twe rany.

„Prędzej wolałaby znaleźć się w jednej izbie z Myrdraalem albo samym Czarnym, nie jest jednak aż tak tchórzliwa”.

— Dziękuję ci — odparł — ale nie. Byłbym wdzięczny, gdybyś nikomu nie mówiła, co tu się stało. Przynajmniej na razie. Sam zrobię, co trzeba.

„To musieli być Przeklęci”.

— Jak Lord Smok rozkaże. — Dygnęła sztywno i pośpiesznie wybiegła z izby, być może obawiając się, że mógłby zmienić zdanie i jej nie puścić.

— Prędzej z Czarnym — mruknął do siebie, gdy drzwi się zamknęły.

Dokuśtykawszy do łoża, opadł na stojącą u jego stóp skrzynię i ułożył Callandora na kolanach, wspierając zakrwawione dłonie na rozjarzonej rękojeści. Z Callandorem w ręku przestraszyłby nawet Przeklętego. Za chwilę pośle po Moiraine, żeby uzdrowiła mu rany. Za moment przemówi do skrytych za drzwiami Aielów i na nowo stanie się Smokiem Odrodzonym. Na razie chciał tylko posiedzieć i powspominać pewnego pasterza, który nazywał się Rand al’Thor.

3

Odbicie

Mimo późnej pory tłoczno było w szerokich korytarzach fortecy, pełzł po nich jednostajny strumień mężczyzn i kobiet, ubranych w czerń i złoto służby Kamienia, względnie w liberie któregoś z Wysokich Lordów. Nierzadko można było dostrzec wśród nich Obrońców, z gołymi głowami, nieuzbrojonych, często w rozpiętych kalianach. Służący, którym zdarzyło się znaleźć w pobliżu Perrina i Faile, kłaniali się albo dygali i zaraz biegli dalej, ledwie się zatrzymawszy. Większość żołnierzy natomiast wzdrygała się na ich widok. Niektórzy kłaniali się sztywno, z ręką przyłożoną do serca, wszyscy jednak bez wyjątku przyśpieszali kroku, jakby nagle przypominali sobie, że dokądś się śpieszą.

Na każde trzy lub cztery lampy paliła się tylko jedna. Szara mgiełka cieni kryła zawieszone na ścianach gobeliny i przygodnie rozstawione skrzynie. Tylko wzrok Perrina potrafił przeniknąć tę ciemność. W mętnych czeluściach korytarza jego oczy jarzyły się niczym wypolerowane złoto. Szedł szybko od lampy do lampy, ze spuszczonymi powiekami, dopóki nie znalazł się w pełnym świetle. Tak czy owak większość mieszkańców Kamienia wiedziała o dziwnej barwie jego oczu. Nikt naturalnie o nich nie mówił. Nawet Faile zdawała się uważać, że ta barwa jest wynikiem jego związków z Aes Sedai, a więc czymś, co należało po prostu zaakceptować, nie zaś poddawać dalszym wyjaśnieniom. A jednak za każdym razem ciarki przechodziły mu po plecach, gdy spostrzegał, że ktoś obcy wzdrygał się w ciemnościach na widok jego błyszczących źrenic. Nawet jeśli trzymali języki za zębami, ich milczenie dodatkowo podkreślało jego odmienność.

— Wolałbym, żeby tak na mnie nie patrzyli — mruknął, gdy jakiś szpakowaty Obrońca, dwakroć odeń starszy, mijając go, omal nie zaczął biec. — Zupełnie jakby się mnie bali. Dlaczego ci wszyscy ludzie nie leżą jeszcze w łóżkach?

Jakaś kobieta, ze szczotką i wiadrem, dygnęła i umknęła z pochyloną głową.

Faile, z ręką oplecioną wokół jego ramienia, zerknęła na niego z ukosa.

— Ja bym powiedziała, że to Strażników nie powinno się widzieć w tej części Kamienia, jeśli akurat nie pełnią służby. Najlepsza pora, by pościskać się ze służebną na krześle lorda, a może nawet poudawać, że jest się lordem i lady, bo wszak oni dwoje teraz śpią. Strażnicy pewnie się boją, że mógłbyś na nich donieść. Natomiast służący wykonują większość prac w nocy. Któż by chciał, żeby mu się za dnia plątali pod nogami, zamiatali, odkurzali i polerowali?

Niezdecydowanie pokiwał głową. Przypuszczał, że wiedzę o takich rzeczach wyniosła z domu swego ojca. Zamożny kupiec zatrudniał pewnie służbę oraz strażników do pilnowania wozów. Tym ludziom przynajmniej nie zdarzyło się to, co jemu. W takim przypadku nie tylko nie leżeliby teraz w łóżkach, ale zapewne opuściliby natychmiast Kamień i do tej pory chyba by jeszcze biegli. Tylko dlaczego akurat on stał się niedoszłą ofiarą? Nie dążył do konfrontacji z Kandem, ale ze wszech miar pragnął wiedzieć. Faile musiała mocno wyciągać nogi, żeby za nim nadążyć.

Mimo całego splendoru, złota, misternych rzeźbień i intarsji, wnętrze Kamienia zostało zaprojektowane dla celów obronnych. Sklepienia nad wszystkimi skrzyżowaniami korytarzy naznaczone były otworami dla skrytobójców. Nigdy nie używane szczeliny łucznicze przecinały ściany izb w miejscach, z których można było ostrzeliwać cały korytarz. Perrin i Faile wspinali się na górę po wąskich, krętych schodach, wbudowanych w mury lub odpowiednio ogrodzonych, skąd przez dodatkowe szczeliny łucznicze dawało się wyjrzeć na biegnący niżej korytarz. Naturalnie żaden z tych elementów konstrukcyjnych nie powstrzymał Aielów, pierwszych wrogów, którym udało się sforsować zewnętrzne mury.

Gdy wbiegli na kolejny odcinek kręconych schodów — Perrin nawet nie zauważył, że biegną, mimo że poruszałby się jeszcze szybciej, gdyby nie Faile, uwieszona u jego ramienia — złowił zapach zastarzałego potu i ledwie wyczuwalny ślad mdląco słodkich perfum, jednak zarejestrował te wonie tylko marginalną częścią swego umysłu. Bez reszty pochłaniało go to, co zamierzał powiedzieć Randowi.

„Dlaczego próbowałeś mnie zabić? Czyżbyś już popadł w obłęd?”

Niełatwo będzie o to pytać, podobnie jak nie będzie prostych odpowiedzi.

Gdy wyszedł na ciemny korytarz, położony już prawie u samego szczytu Kamienia, w polu jego widzenia pojawiły się plecy jakiegoś lorda oraz jego dwóch przybocznych Strażników. Jedynie Obrońcom wolno było nosić w Kamieniu broń, a tych trzech miało przypasane do bioder miecze. Nie to, rzecz jasna, było takie niezwykłe, lecz fakt, że znajdowali się tutaj, na tym piętrze, w tych cieniach, że wpatrywali się z napięciem w plamę jasnego światła na przeciwległym końcu korytarza — to wcale nie było normalne. Światło padało z przedsionka komnat, które dano Randowi. Albo które sam sobie wziął. Czy wreszcie do których upchnęła go Moiraine.

Perrin i Faile nie zadali sobie trudu, by zachować ciszę podczas wspinaczki po schodach, niemniej jednak trzej mężczyźni trwali na swym stanowisku z takim napięciem, że z początku żaden ich nie zauważył. Potem jeden ze Strażników w niebieskim kaftanie odwrócił głowę, jakby nagle coś ukłuło go w kark... i opadła mu szczęka. Mnąc w ustach przekleństwo, zakręcił się błyskawicznie, by stanąć twarzą w twarz z Perrinem, ostrze teraz na poły wyskoczyło z pochwy. Drugi spóźnił się zaledwie o uderzenie serca. Stali teraz napięci, gotowi, lecz ich oczy biegały niespokojnie, umykając przed wzrokiem Perrina. Wydzielali kwaśny odór strachu. Podobnie Wysoki Lord, z tą różnicą, że temu udało się okiełznać do pewnego stopnia swój strach.

Wysoki Lord Torean, którego ciemną, spiczastą brodę przetykała biel, poruszał się ospale, jakby tańczył na balu. Wyciągnął z rękawa trochę nazbyt słodko pachnącą chusteczkę i przytknął ją do wydatnego nosa. Zresztą ten nos wcale nie wydawał się aż taki duży, kiedy porównało się go z uszami. Uszyty z cienkiego jedwabiu i ozdobiony mankietami z czerwonej satyny kaftan, przesadnie podkreślał pospolite rysy twarzy. Objął spojrzeniem rękawy koszuli Perrina, ponownie wytarł nos i dopiero wtedy nieznacznie skłonił głowę.

— Niechaj cię Światłość oświeci — zagaił uprzejmie. Jego wzrok pochwyciły żółte oczy Perrina, wzdrygnął się, lecz nie zmienił wyrazu twarzy. — Ufam, że dobrze się miewasz?

Coś jakby zanadto uprzejmie.

Perrin nie przejął się specjalnie tonem jego głosu, ale pięści same mu się zacisnęły, kiedy zobaczył, jak Torean od stóp do głów mierzy wzrokiem Faile, udając na dodatek, że jego zainteresowanie jest czysto przypadkowe. Odpowiedział jednak w sposób najzupełniej obojętny.

— Niechaj cię Światłość oświeci, Wysoki Lordzie Torean. Cieszy mnie, że również strzeżesz Lorda Smoka. Człowieka o twojej pozycji wcale nie musiałaby cieszyć jego obecność w Kamieniu.

Wąskie brwi Toreana zadrgały.

— Proroctwo się wypełnia, a Łza zajmuje przeznaczone dla niej miejsce w tym proroctwie. Być może Smok Odrodzony poprowadzi Łzę ku jeszcze wspanialszemu przeznaczeniu. Jakiegoż człowieka mogłoby to nie cieszyć? Ale późno już. Życzę dobrej nocy. — Raz jeszcze zmierzył wzrokiem Faile, wydymając wargi, i krokiem nieco zbyt żwawym ruszył przed siebie, w głąb korytarza, oddalając się od świateł przedsionka. Strażnicy deptali mu po piętach niczym dobrze wyszkolone psy.

— Nie było potrzeby, byś zachowywał się w sposób równie nieokrzesany — zauważyła z przekąsem Faile, kiedy Torean znalazł się poza zasięgiem jej głosu. — Rozmawiałeś z nim takim tonem, jakbyś miał język z zamarzniętego żelaza. Jeśli masz zamiar tu zostać, to lepiej naucz się, jak traktować lordów.

— Patrzył na ciebie w taki sposób, jakby chciał cię posadzić na swoich kolanach. I to wcale nie w ojcowski sposób.

Lekceważąco pociągnęła nosem.

— To nie pierwszy mężczyzna, który tak na mnie spojrzał. Gdyby miał czelność posunąć się dalej, usadziłabym go na miejscu uniesieniem brwi i spojrzeniem. Nie musisz występować w moim imieniu, Perrinie Aybara. — Nadal jednak nie słyszał w jej głosie prawdziwego niezadowolenia.

Drapiąc się po brodzie, obejrzał się ukradkiem za Toreanem i zobaczył, jak lord oraz jego Strażnicy znikają za dalekim zakrętem. Zastanawiał się, jak lordowie Łzy to robią, że nie wypacają z siebie ostatnich kropel wody.

— Zauważyłaś, Faile? Jego psy nie spuściły rąk z rękojeści mieczy, dopóki nie oddalił się od nas na odległość dziesięciu kroków.

Popatrzyła krzywo na niego, potem w głąb korytarza w ślad za oddalającą się trójką i wolno skinęła głową.

— Masz rację. Ale nie rozumiem. Niby nie płaszczą się tak jak przed nim, a jednak wszyscy obchodzą was, ciebie i Mata, równie ostrożnie, jakbyście byli Aes Sedai.

— Może przyjaźń ze Smokiem Odrodzonym nie stanowi już takiej ochrony jak jeszcze niedawno.

Nie przypomniała mu po raz kolejny o wyjeździe, w każdym razie nie powiedziała na głos ani słowa, niemniej jej spojrzenie mówiło samo za siebie. Łatwiej przychodziło mu jednak ignorować niewypowiedziane sugestie.

Zanim dotarli do końca korytarza, w plamie świateł przedsionka pojawiła się znienacka Berelain, kurczowo przyciskając swą białą szatę do ciała. Gdyby Pierwsza z Mayene jeszcze odrobinę przyspieszyła kroku, wówczas można by sądzić, że ucieka, zdjęta paniką.

Chcąc zademonstrować Faile, że zgodnie z jej życzeniem stać go na uprzejmość, wykonał zamaszysty ukłon, który, gotów był się założyć, nawet Matowi nie wyszedłby lepiej. W przeciwieństwie do niego Faile, zamiast dygnąć, poprzestała na nieznacznym skinieniu głową i lekkim ugięciu kolana. Ledwie to zauważył. Kiedy Berelein minęła ich w pędzie, nawet nie obdarzywszy przelotnym spojrzeniem, nozdrza mu zadrgały, gdy uderzył w nie odór strachu, cuchnącego i cierpkiego, jakby dobywał się z gnijącej rany. W porównaniu z nim strach Toreana w ogóle się nie liczył. To była obłąkańcza panika, trzymana na uwięzi za pomocą przetartego powroza. Wyprostował się powoli, odprowadzając ją wzrokiem.

— Sycisz oczy? — spytała cicho Faile.

Pochłonięty widokiem Berelain, ciekaw, co ją tak rozstroiło, bez zastanowienia odparł:

— Pachniała...

Na końcu korytarza, z bocznego odgałęzienia wyłonił się niespodzianie Torean i schwycił Berelain za ramię. Zaczął gwałtownie coś do niej mówić, ale Perrin nie był w stanie wychwycić więcej niż garść oderwanych słów, coś o przekraczaniu przez nią granic godności, a nadto coś, co brzmiało, jakby proponował jej swoją ochronę. Odpowiedź była krótka, cięta i zupełnie niesłyszalna. Pierwsza z Mayene uniosła dumnie podbródek, wyswobodziła się z uścisku Wysokiego Lorda i oddaliła, nie obejrzawszy ani razu za siebie; najwyraźniej odzyskała już panowanie nad sobą. Torean, który już miał pójść za nią, zauważył, że Perrin ich obserwuje. Przytykając chusteczkę do nosa, zniknął w bocznym korytarzu.

— Nie obchodzi mnie, czy pachniała „Esencją Świtu” — odparła ponurym głosem Faile. — Takiej nie interesuje polowanie na niedźwiedzia, choćby nie wiadomo jak wspaniale wyglądała na ścianie jego rozpostarta skóra. Ona poluje na słońce.

Zmarszczył czoło.

— Słońce? Niedźwiedź? O czym ty mówisz?

— Idź sam. Ja chyba jednak wrócę do łóżka.

— Jeśli tak sobie życzysz — powiedział wolno — ale myślałem, że podobnie jak ja chcesz się dowiedzieć, co się stało.

— Chyba nie. Nie będę udawała, że pragnę zobaczyć... Randa... zwłaszcza że dotąd cały czas tego unikałam. I teraz też nie mam na to szczególnej ochoty. Bez wątpienia wam dwóm będzie się świetnie rozmawiało beze mnie. Przy winie zwłaszcza.

— Mówisz od rzeczy — mruknął, przeczesując dłonią włosy. — Chcesz się położyć, nie ma sprawy, ale wolałbym, żebyś powiedziała coś, co zrozumiem.

Przez długą chwilę badała jego twarz, po czym nagle zagryzła wargę. Miał wrażenie, że powstrzymuje się od śmiechu.

— Och, Perrin, czasami myślę, że najbardziej ze wszystkiego uwielbiam twoją niewinność. — Raczej nie było wątpliwości, odległe dzwoneczki śmiechu srebrzyły jej głos. — Idź do... swego przyjaciela, opowiesz mi o wszystkim rano. Tyle, ile będziesz chciał. — Przyciągnęła jego głowę, by musnąć przelotnie usta, zbyt szybko jak na prawdziwy pocałunek, a potem pobiegła korytarzem.

Kręcąc głową, odprowadzał ją wzrokiem, aż skręciła w stronę schodów, na których nie było już ani śladu po Toreanie. Zdarzało się czasem, że rozmawiała z nim jakby całkiem innym językiem. Ruszył w kierunku świateł.

Przedsionek był owalną komnatą o szerokości jakichś pięćdziesięciu, może więcej, kroków. Z wysokiego sklepienia zwisało na łańcuchach ze sto pozłacanych lamp. Kolumny z wypolerowanego czerwonego kamienia tworzyły wewnętrzny pierścień, posadzka wyglądała jak jeden ogromny blok czarnego marmuru, przetykanego złotymi żyłami. Był to przedsionek komnat królewskich w czasach, kiedy w Łzie panowali królowie, zanim Artur Hawkwing podporządkował wszystkie ziemie, począwszy od Grzbietu Świata, a skończywszy na oceanie Aryth, jednemu królowi. Po rozpadzie imperium Hawkwinga królowie Łzy nie powrócili na swój tron i przez tysiąc lat jedynymi mieszkańcami tych apartamentów były buszujące w kurzu myszy. Żaden Wysoki Lord nie zdobył nigdy dość władzy, by móc rościć sobie do nich prawo.

Na środku izby stał krąg utworzony przez pięćdziesięciu wyprężonych Obrońców, w błyszczących napierśnikach, hennach z wywiniętymi brzegami, z włóczniami ustawionymi pod równym kątem. Tak rozstawieni, by widzieć izbę z wszystkich stron, mieli za zadanie nie dopuszczać do obecnego władcy Kamienia żadnych intruzów. Ich dowódca, kapitan, którego wyróżniały dwa krótkie, białe pióra na hełmie, przybrał zaledwie odrobinę mniej sztywną postawę. Prężył się, z jedną ręką wspartą na rękojeści miecza, drugą na biodrze, przekonany o niezwykłej doniosłości swej misji. Wszyscy pachnieli strachem i niepewnością, podobni ludziom, którzy mieszkają pod zapadącym się klifem, wierząc, że nigdy się nie zawali. A w każdym razie jeszcze nie tej nocy. Przynajmniej nie w ciągu najbliższej godziny.

Perrin minął ich, stukot jego obcasów niósł się echem. Oficer ruszył w jego stronę, zawahał się jednak, gdy tamten nie przystanął, by poddać się kontroli. Wiedział oczywiście, kim jest Perrin, a przynajmniej wiedział tyle samo, co pozostali mieszkańcy Łzy. Towarzysz podróży Aes Sedai, przyjaciółki Lorda Smoka. Człowiek, któremu zwykły oficer Obrońców Kamienia nie miał prawa stanąć na drodze. Rzekomo miał za zadanie strzec odpoczynku Lorda Smoka i mimo że prawdopodobnie nigdy by się nie przyznał do tego nawet przed samym sobą, musiał wiedzieć, że jego rola na tym się kończy, że ogranicza się do dziarskiego paradowania w wypolerowanej zbroi. Prawdziwych strażników Perrin napotkał, gdy przekroczył krąg kolumn i zbliżył się do drzwi wiodących do komnat Randa.

Sześć Panien Włóczni, sześć kobiet z ludu Aielów, które wybrały życie wojowniczek zamiast domowego ogniska, siedziało tak nieruchomo za kolumnami, że zdawały się stapiać z kamieniem, mimo że ich kaftany i spodnie — w różnych odcieniach szarości i brązu, uszyte tak, by maskować ich obecność w Pustkowiu — tutaj zdradzały je przy każdym ruchu. Wysokie jak na kobiety, najwyższa zaledwie o dłoń niższa od niego, opalone, z krótko przystrzyżonymi włosami, żółtymi, rudawymi oraz we wszystkich pośrednich odcieniach. Błyskawicznie stanęły między nim a drzwiami, w wysoko sznurowanych butach z miękkiej skóry poruszały się zupełnie bezgłośnie. Dwie trzymały w rękach zakrzywione łuki z rogu ze strzałami nasadzonymi na cięciwy. Pozostałe miały małe skórzane tarcze, a wszystkie po trzy lub cztery krótkie włócznie — krótkie, a za to wyposażone w groty tak długie, że wbijały się w ciało, zostawiając kilka cali zapasu.

— Nie sądzę, bym mogła cię wpuścić — oświadczyła kobieta o włosach płomienistej barwy, uśmiechając się nieznacznie, by załagodzić ostrość swoich słów. Aielowie nie uśmiechali się tak szeroko jak inni ludzie, zasadniczo też nie zdradzali emocji. — Wydaje mi się, że on nie życzy sobie nikogo widzieć tej nocy.

— Wchodzę, Bain. — Usiłował schwycić ją za ramiona, ignorując ostrze jej włóczni. To znaczy starał się je zignorować, nie sposób wszakże nie zwracać zupełnie uwagi na stal przytkniętą do gardła. Dwa ostrza, jeśli już o to chodzi, z drugiej strony bowiem doskoczyła Chiad, kobieta o nieco jaśniejszych włosach niż Bain, i teraz stał, czując nacisk obu ostrzy na szyi. Pozostałe kobiety tylko ich obserwowały, przekonane, że Bain i Chiad potrafią same dać sobie radę. Perrin stanął jednak na wysokości zadania.

— Nie mam czasu na spory z wami. Zwłaszcza że nie słuchacie ludzi, którzy się z wami spierają. Wchodzę. — Najdelikatniej jak potrafił, podniósł Bain i odsunął ją na bok.

Włócznia Chiad napięła skórę jego szyi, najlżejszy nacisk wystarczyłby, żeby pokazała się krew, lecz Bain nagle opuściła włócznię i uśmiechnęła się szeroko.

— Chciałbyś może poznać zabawę zwaną „Pocałunkiem Panien”, Perrin? Sądzę, że byłbyś niezłym graczem. A w każdym razie czegoś byś się nauczył.

Któraś wybuchnęła śmiechem. Ostrze Chiad odsunęło się od jego szyi.

Wciągnął oddech, mając nadzieję, iż nie zauważą, że zrobił to po raz pierwszy, od chwili, gdy z bliska zobaczył śmiertelne ostrza. Nie osłoniły twarzy — shoufy, podobne do ciemnych szali, miały zawiązane na szyjach — nie wiedział jednak, czy Aielowie obowiązani są osłaniać twarze, zanim zabiją, czy raczej jest to tylko zwyczajowy znak ostrzegawczy.

— Może innym razem — odparł uprzejmie. Wszystkie uśmiechały się szeroko, jakby Bain powiedziała coś zabawnego, a to, że on nic nie zrozumiał, stanowiło część żartu. Thom miał rację. Jego zdaniem, mężczyzna prędzej oszaleje, zanim zrozumie kobietę, nieważne z jakiego pochodzi kraju albo czym się w życiu zajmuje.

Gdy dotykał już gałki w drzwiach, w kształcie wierzgającego, złotego lwa, Bain dodała:

— Dobrze się nad tym zastanów. Dzisiejszej nocy wypędził już od siebie takich, których trudno nie uznać za lepsze towarzystwo niż ty.

„Prawda — pomyślał, otwierając drzwi. — Berelain. Ona stąd wyszła. Tej nocy wszystko się odmienia...”

Myśl o Pierwszej z Mayene rozwiała się bez śladu, kiedy tylko ogarnął wzrokiem komnatę. Na ścianach wisiały porozbijane lustra, posadzkę zaścielały odłamki szkła, okruchy porcelany i kłęby pierza z pociętych materaców. Między poprzewracanymi krzesłami i ławami walały się otwarte księgi. Rand natomiast siedział u stóp łoża, wsparty o jeden z filarów, z zamkniętymi oczyma i dłońmi na Callandorze, spoczywającym na kolanach. Wyglądał, jakby przed chwilą zanurzył się w wannie pełnej krwi.

— Sprowadźcie Moiraine! — rozkazał Perrin Pannom Włóczni. Czy on jeszcze żyje? Jeśli tak, to Aes Sedai powinna go uzdrowić. — Powiedzcie jej, że ma się pospieszyć! — Usłyszał za sobą zduszony okrzyk, a potem stłumiony tupot miękkich butów.

Rand podniósł głowę. Smugi szkarłatu rozmazane na twarzy tworzyły rodzaj maski.

— Zamknij drzwi.

— Zaraz tu będzie Moiraine, Rand. Odpoczywaj. Ona...

— Zamknij drzwi, Perrin.

Wojowniczki skrzywiły się, mrucząc coś do siebie półgłosem, ale w końcu wyszły. Perrin zatrzasnął drzwi, tłumiąc pytający okrzyk, który wyrwał się oficerowi Obrońców.

Gdy szedł przez dywan w kierunku Randa, pod butami chrupało mu szkło. Oddarł pas z porżniętego lnianego prześcieradła i przytknął go do rany w boku Randa. Ucisk sprawił, że dłonie rannego zacisnęły się kurczowo na przezroczystym mieczu, po chwili osłabły. Krew niemal natychmiast przeciekła przez bandaż. Nacięcia i rany pokrywały jego skórę od podbicia stóp aż po czubek głowy, w wielu iskrzyły się odłamki szkła. Perrin bezradnie wzruszył ramionami. Nie wiedział, co mógłby zrobić więcej prócz czekania na Moiraine.

— Cóżeś ty, na Światłość, chciał zrobić, Rand? Wyglądasz, jakbyś próbował sam się obedrzeć ze skóry. Poza tym omal mnie nie zabiłeś.

— To nie ja — odparł w końcu Rand, niemal szeptem. — Jeden z Przeklętych.

Perrin usiłował rozluźnić napięte mięśnie, miał wrażenie, że za chwilę zaczną łapać go kurcze. W rozmowie z Faile wspomniał Przeklętych, nie całkiem przypadkowo, ale ogólnie rzecz biorąc, starał się nie myśleć o tym, co mogliby zrobić, gdyby odkryli, gdzie jest Rand. Gdyby któremuś lub którejś z nich udało się pokonać Smoka Odrodzonego, wówczas przejąłby władzę nad pozostałymi, stając się namiestnikiem Czarnego na ziemi. Później Czarny wydostałby się z więzienia, wygrywając Ostatnią. Bitwę jeszcze przed jej rozpoczęciem.

— Jesteś pewien? — zapytał równie cichym głosem.

— Tak musiało być, Perrin. Na pewno.

— Skoro jeden z nich zaatakował nie tylko ciebie, ale również mnie...? Gdzie teraz jest Mat, Rand? Jeżeli żyje i przeszedł to samo co ja, to pewnie tak samo jak ja rozumuje. Że to byłeś ty. Powinien już tu być, żeby cię przekląć.

— Albo dosiadł konia i jest już w połowie drogi do bram miasta. — Rand wytężył siły, starał się usiąść prosto. Zasychające smugi krwi popękały i znów po piersi i ramionach spłynęły strumyczki świeżej czerwieni. — Jeżeli on zginął, Perrin, musisz uciekać ode mnie, najdalej jak się da. Uważam, że w tej sprawie obaj z Loialem macie rację. — Umilkł, przyglądając się badawczo Perrinowi. — Ty i Mat wolelibyście pewnie, żebym się nigdy nie urodził. Albo przynajmniej żebyście mnie nigdy nie poznali.

Nie miało sensu iść i sprawdzać — jeśli Matowi coś się stało, to teraz już i tak było za późno. Poza tym odnosił wrażenie, że prowizoryczny opatrunek, który przyciskał do boku Randa, może podtrzymać go przy życiu do czasu przybycia Moiraine.

— Wyraźnie cię nie obchodzi, czy on wyjechał. Niech skonam, Mat też jest ważny. Co zrobisz, jeśli wyjechał? Albo zginął, Światłości, spraw, żeby tak się nie stało.

— To, czego spodziewasz się najmniej. — Oczy Randa przypominały poranną mgłę przesłaniającą brzask, przez błękitnawą szarość przebijała łuna gorączki. Brzmienie głosu wskazywało, że jest zupełnie rozstrojony. — W każdym razie to, co muszę zrobić. To, czego nikt się nie spodziewa.

Perrin powoli wciągnął oddech. Rand ma prawo, by mieć stargane nerwy. To nie objawy rodzącego się obłędu. Trzeba przestać doszukiwać się ich wszędzie. I tak niebawem wystąpią, czy chcą tego czy nie; tymczasem bezustanne podejrzenia powodowały tylko niepotrzebne zdenerwowanie. Nie ma sensu przejmować się tym, co się stać musi.

— Co to takiego? — spytał cicho.

Rand zamknął oczy.

— Wiem tylko, że muszę ich wziąć z zaskoczenia. Wziąć wszystkich z zaskoczenia — mamrotał gorączkowo.

Otworzyły się drzwi i do środka wszedł wysoki Aiel, o ciemnorudych włosach poprzetykanych pasmami siwizny. Za jego plecami podskakiwał pióropusz oficera, kłócącego się z Pannami. Oficer nie przestał wymyślać nawet wtedy, gdy Bain zatrzasnęła mu drzwi przed nosem.

Rhuarc zlustrował wnętrze spojrzeniem przenikliwych, błękitnych oczu, jakby podejrzewał, że za draperiami albo którymś z przewróconych krzeseł kryje się wróg. Prócz noża z ciężkim ostrzem u pasa na pozór nie miał przy sobie żadnej broni, jednakże jego autorytet i odwaga same w sobie zdawały się częścią jego uzbrojenia, niemalże mógłby je nosić w pochwie przy pasie, obok noża. Shoufę miał przewieszoną przez ramię — gdy jakiś Aiel nosił przy sobie coś, czym mógł osłonić twarz, każdy, kto znał choć trochę obyczaje groźnych wojowników, powinien wiedzieć, co to oznacza.

— Tamten głupiec za drzwiami posłał wiadomość do swego dowódcy, że coś się tu stało — oznajmił Rhuarc — więc plotki kiełkują już niczym trupi mech w głębokiej jaskini. Według jednej z nich cała Biała Wieża usiłowała cię zabić podczas Ostatniej Bitwy stoczonej w tej izbie.

Perrin otworzył usta, jednak Rhuarc powstrzymał go, podnosząc rękę.

— Przypadkiem spotkałem Berelain, która wyglądała tak, jakby przed chwilą poznała datę własnej śmierci. To ona mi powiedziała, co tu naprawdę zaszło.

— Posłałem po Moiraine — oświadczył Perrin.

Rhuarc skinął głową. Oczywiście Panny opowiedzą mu o wszystkim, czego się dowiedziały.

Rand rozkaszlał się zbolałym śmiechem.

— Kazałem jej milczeć. Można by pomyśleć, że Lord Smok wcale nie jest władcą Mayene. — Najwyraźniej dopisywał mu kwaśny humor.

— Mam córki starsze od tej kobiety — oświadczył Rhuarc. — Nie wierzę, by komuś jeszcze o wszystkim opowiedziała. Myślę, że z chęcią zapomni jak najszybciej o wydarzeniach tej nocy.

— Natomiast ja chętnie bym się dowiedziała, co się tej nocy zdarzyło — oznajmiła Moiraine, wślizgując się do komnaty.

Mimo że tak drobna i szczupła — Rhuarc znacznie był od niej wyższy, podobnie jak Lan, jej Strażnik, który za nią wszedł do pomieszczenia — Aes Sedai natychmiast całkowicie zdominowała wszystkich obecnych. Musiała biec, skoro zjawiła się tak prędko, jednak jej twarz spokojna była niczym skute lodem jezioro. Zburzenie spokoju Moiraine wymagało nie lada zachodu. Miała na sobie szatę z błękitnego jedwabiu, z wysokim koronkowym kołnierzem i rozcięciami na rękawach, wypełnionymi ciemniejszym aksamitem, a mimo to upał i wilgoć zdawały się nie dokuczać jej w najmniejszym stopniu. Mały, błękitny kamyk, zawieszony na cienkim, złotym łańcuszku, zdobiącym jej czoło, błyszczał w świetle, podkreślając gładkość i świeżość cery.

Jak zwykle podczas wzajemnych spotkań spojrzenia lodowato niebieskich oczu Lana i Rhuarca niemal tryskały iskrami. Ciemne włosy Strażnika, przetykane na skroniach siwymi pasmami, podtrzymywała opaska ze splecionego rzemienia. Twarz, złożona z samych płaszczyzn i kątów, sprawiała wrażenie wykutej z kamienia, a zawieszony u pasa miecz prezentował się jak część ciała. Perrin nie umiał osądzić, który z nich dwóch jest bardziej niebezpieczny, czuł jednak, że na tej różnicy mysz by się nie pożywiła.

Strażnik spojrzał na Randa.

— Myślałem, że jesteś dostatecznie dorosły, by golić się bez pomocy obcej ręki.

Rhuarc uśmiechnął się nieznacznie. Perrin po raz pierwszy zauważył, by w obecności Lana zdobył się na taki gest.

— Jest jeszcze młody. Nauczy się.

Lan zerknął na Aiela i równie powściągliwie odwzajemnił uśmiech.

Moiraine obdarzyła obydwu mężczyzn przelotnym, miażdżącym spojrzeniem. Na pozór szła na skos przez dywan, zupełnie nie patrząc pod nogi, ale stąpała tak lekko, unosząc spódnice, że ani jeden odłamek szkła nie zgrzytnął pod jej stopami. Omiotła wzrokiem całe wnętrze, Perrin pewien był, że nie przeoczyła najdrobniejszego szczegółu. Przyglądała mu się przez chwilę — nie spojrzał jej w oczy, za dużo o nim wiedziała, by mógł to zrobić z czystym sumieniem — ale cały czas sunęła w stronę Randa niczym milcząca lawina.

Perrin opuścił rękę, ustępując jej miejsca. Zwinięta tkanina przykleiła się do boku Randa, przytrzymywała ją teraz krzepnąca krew. Krew, którą był umazany od stóp do głów, zaczynała już zasychać, tworząc czarne smugi i plamy. W świetle lamp połyskiwały odpryski szkła, które utkwiły w skórze. Moiraine dotknęła zakrwawionej materii opuszkami palców, po czym odjęła dłoń, jakby postanowiła jednak nie sprawdzać, co jest pod spodem. Perrin dziwił się, jak Aes Sedai może patrzeć na Randa i nie krzywić się, jej gładka twarz ani na moment nie zmieniła wyrazu. Dobiegał od niej ulotny zapach różanego mydła.

— Przynajmniej żyjesz. — Jej głos brzmiał jak melodia, w tej chwili jednak chłodna i gniewna. — To, co się stało, może poczekać. Spróbuj dotknąć Prawdziwego Źródła.

— Po co? — spytał czujnym tonem Rand. — Nie mogę sam siebie uzdrowić, nawet gdybym wiedział, jak to się robi. Nikt nie może. Tyle wiem.

Przez moment wydawało się, że Moiraine zadziwi ich wybuchem gniewu, lecz już z następnym oddechem na powrót okryła się spokojem, tak głębokim, że z pewnością nic nie mogło go zburzyć.

— Tylko część siły niezbędnej do uzdrowienia pochodzi od Uzdrawiającego. Moc może zastąpić to, co pochodzi od Uzdrawianego. Bez tego spędzisz cały jutrzejszy dzień, leżąc płasko na plecach, a być może również i dzień następny. Sięgnij po Moc, jeśli możesz, ale nic z nią nie rób. Po prostu ją obejmij. Użyj, jeśli będziesz zmuszony. — Nie musiała się mocno pochylać, by dotknąć Callandora.

Rand usunął miecz spod jej dłoni.

— Trzymać po prostu, powiadasz. — Mówił takim tonem, jakby zbierało mu się na śmiech. — Ależ proszę bardzo.

Perrin nie zauważył, by coś się stało, w każdym razie nie nastąpiło nic, czego mógłby oczekiwać. Rand siedział na swym miejscu, niczym niedobitek po przegranej bitwie, patrząc na Moiraine, która ledwie mrugnęła powieką. Dwa razy, jakby bezwiednie, przejechała czubkami palców po wnętrzu dłoni.

Po jakimś czasie Rand westchnął.

— Nawet nie potrafię przywołać Pustki. Chyba nie jestem w stanie się skupić. — Przelotny uśmiech sprawił, że popękała skorupa zaschniętej krwi na jego twarzy. — Nie rozumiem dlaczego. — Spod lewego oka pociekła kropelka zgęstniałej czerwieni.

— A zatem zrobię to w taki sposób jak zwykle — oznajmiła Moiraine i ujęła dłoń Randa w swoje dłonie, nie zważając na krew, która plamiła jej palce.

Rand poderwał się na równe nogi, dusząc przeraźliwy krzyk, jakby mu wyciśnięto całe powietrze z płuc, tak mocno odginając głowę w tył, że omal się nie wyrwał z uścisku Moiraine. Jedno ramię wykonało szeroki zamach, palce rozczapierzyły się i zgięły tak mocno, jakby miały zaraz popękać, druga dłoń schwytała rękojeść Callandora, mięśnie przedramienia wyraźnie napięły się pod skórą. Dygotał niczym kawałek tkaniny łopoczący na wietrze. Posypały się ciemne płatki zaschłej krwi, okruchy szkła dźwięcząc spadały na pierś i posadzkę, wybrzuszone brzegi ran zaklęsały się i zrastały ze sobą.

Perrin drżał, jakby ta wichura szalała wokół niego. Widział już kiedyś, i to nie raz, uzdrawianie, dotyczące znacznie poważniejszych obrażeń, nie potrafił jednak znosić łatwo widoku używania względem kogoś Mocy, nawet jeżeli było to dla jego dobra. Opowieści o Aes Sedai, przywożone przez strażników kupieckich karawan oraz woźniców, zakorzeniły się głęboko w jego umyśle na wiele lat wcześniej, zanim poznał Moiraine. Rhuarc wydzielał woń niepokoju. Jedynie Lan przyjmował to jako coś oczywistego. Lan i Moiraine.

Skończyło się niemal tak szybko, jak się zaczęło. Moiraine odsunęła dłonie, a Rand osunął się bezwładnie, opierając o kolumnę łoża, by nie upaść. Trudno było orzec, czy mocniej ściska ją czy raczej Callandora. Kiedy Moiraine usiłowała wziąć miecz, by umieścić go na ozdobnym postumencie pod ścianą, wyrwał go jej stanowczo, niemal brutalnie.

Zacisnęła usta, poprzestała jednak na oderwaniu zwiniętej tkaniny od jego boku, by zetrzeć niektóre pozostałe plamy. Stara rana na powrót zmieniła się we wrażliwą bliznę. Inne obrażenia zwyczajnie zniknęły. Większość zaschłej krwi, która wciąż pokrywała ciało, równie dobrze mogła pochodzić od kogoś innego.

Moiraine zmarszczyła czoło.

— Nadal nie reaguje — mruknęła, częściowo do siebie. — Nie uzdrowi się całkowicie.

— To ona właśnie mnie zabije, prawda? — spytał ją cicho, potem zacytował: — „Jego krew na skalnych zboczach Shayol Ghul, która zmywa Cień, poświęcenie dla zbawienia człowieka”.

— Za dużo czytasz — upomniała go — a za mało rozumiesz.

— A ty rozumiesz więcej? Jeśli tak, to mi wyjaśnij.

— On tylko usiłuje odnaleźć własną drogę. — Niespodziewanie wtrącił się Lan. — Żaden człowiek nie lubi biec na oślep, gdy wie, że gdzieś z przodu znajduje się urwiste zbocze.

Perrin drgnął zaskoczony. Lan zasadniczo nigdy nie sprzeciwiał się Moiraine, a przynajmniej nie w obliczu innych ludzi. Ostatnio jednak spędzał sporo czasu z Randem, ucząc go posługiwania się mieczem.

W ciemnych oczach Moiraine zamigotał błysk.

— On musi się położyć do łóżka — powiedziała. — Zechcesz poprosić o przygotowanie wody do mycia i dodatkową sypialnię? Ta wymaga starannego sprzątania i nowego materaca.

Lan przytaknął i na moment wysunął głowę do przedsionka, by z kimś porozmawiać cichym głosem.

— Będę spał tutaj, Moiraine. — Ran wyprostował się i wbijając czubek Callandora w zaśmiecony dywan, wsparł się oburącz na rękojeści. Nawet jeśli używał miecza jako podpórki, to specjalnie nie rzucało się to w oczy. — Nikt już nie będzie na mnie polował. Zwłaszcza we własnym łóżku.

— Tai’shar Manetheren — mruknął Lan.

Tym razem nawet Rhuarc wyglądał na zaskoczonego, natomiast Moiraine, jeśli nawet usłyszała, jak Strażnik chwali Randa, to niczego nie pokazała po sobie. Wpatrywała się w Randa, z twarzą gładką wprawdzie, za to jej oczy miotały błyskawice. Rand uśmiechnął się, nieznacznie, tajemniczo, jakby się zastanawiał, co ona teraz zrobi.

Perrin cofnął się ukradkiem w stronę drzwi. Jeśli Rand i Aes Sedai mieli zamiar stoczyć pojedynek woli, to on równie dobrze mógł znaleźć się gdzie indziej. Lana wyraźnie to nie interesowało, trudno było określić, jakie jest jego stanowisko, bo stał, jednocześnie jakby zgarbiony i wyprostowany. Mógł się nudzić do tego stopnia, że był gotów zasnąć tam, gdzie stoi, albo mógł natychmiast dobyć miecza: jego postawa sugerowała, że jest zdolny do obu tych czynności równocześnie. Rhuarc zachowywał się mniej więcej tak samo, tyle że dodatkowo obserwował drzwi.

— Zostań tam, gdzie jesteś! — Wprawdzie Moiraine nie oderwała wzroku od Randa, a jej palec wskazywał miejsce znajdujące się gdzieś pomiędzy Perrinem i Rhuarkiem, mimo to stopy Perrina znieruchomiały. Rhuarc wzruszył ramionami i zaplótł ręce na piersiach.

— Co za upór — mruknęła Moiraine. Tym razem słowa były przeznaczone dla Randa. — Proszę bardzo. Jeśli masz zamiar stać tu tak długo, aż nie upadniesz na twarz, to wykorzystaj czas przed upadkiem, by mi wyjaśnić, co się stało. Nie mogę cię uczyć, ale jeśli powiesz, to być może określę, co złego zrobiłeś. Złego. Niewielka szansa, ale może się powiedzie. — Jej głos nabrał ostrzejszych tonów. — Musisz się nauczyć, jak to kontrolować, i nie chodzi tylko o takie zdarzenia jak to dzisiejsze. Jeśli się nie nauczysz kontrolować Mocy, ona cię zabije. Wiesz o tym. Powtarzałam ci to dostatecznie często. Musisz sam się nauczyć. Musisz to w sobie odnaleźć.

— Ja po prostu przeżyłem, nie zrobiłem nic więcej — odparł oschle. — Myślisz, że mógłbym przenosić i o tym nie wiedzieć? Nie robiłem tego przez sen. To się zdarzyło, gdy byłem przytomny. — Zachwiał się i wsparł na mieczu.

— Nawet ty nie mógłbyś niczego przenieść oprócz uśpionego Ducha — powiedziała chłodnym tonem Moiraine — a to wcale się nie odbyło przy udziale Ducha. Chciałabym się dowiedzieć, co tak naprawdę tu zaszło.

Kiedy Rand opowiadał swoją historię, Perrin czuł, jak jeżą mu się włosy na głowie. Sprawa z toporem wyglądała paskudnie, lecz topór jest przynajmniej czymś materialnym, realnym. Ale żeby twoje własne odbicia wyskakiwały na ciebie z lustra... Mimo woli przestąpił z nogi na nogę, starając się nie stąpnąć na odłamki szkła.

Po rozpoczęciu opowieści Rand obejrzał się ukradkiem w stronę skrzyni, jakby nie chciał, by Moiraine widziała, co robi. Po chwili okruchy posrebrzanego szkła zaszeleściły i zsunęły się na dywan, zmiecione jakby niewidzialną miotłą. Rand zamienił spojrzenia z Moiraine, usiadł powoli i kontynuował dzieło. Perrin nie bardzo wiedział; które z nich oczyściło wieko skrzyni. W jego opowieści nie było słowa na temat Berelain.

— To musiał być któryś z Przeklętych — zakończył wreszcie Rand. — Może Sammael. Mówiłaś, że on jest w Illian. Chyba że któryś z nich jest w Łzie. Czy Sammael mógł dotrzeć z Illian do Kamienia?

— Nie mógłby, nawet gdyby miał Callandora — odparła Moiraine. — Sammael to tylko człowiek, nie Czarny.

Tylko człowiek? Nie najlepszy to opis, pomyślał Perrin. Mężczyzna, który potrafi przenosić i jakoś nie popadł w obłęd, w każdym razie jeszcze nie, a przynajmniej nikomu nie było o tym wiadomo. Człowiek być może dorównujący siłą Randowi, z tą różnicą, że Rand próbował się jeszcze uczyć, Sammael natomiast poznał już wszystkie sztuczki, które potęgowały możliwości jego talentu. Człowiek, który spędził trzy tysiące lat w pułapce więzienia Czarnego, człowiek, który z własnej woli przeszedł na stronę Cienia. Nie. Stwierdzenie „tylko człowiek” w najmniejszej mierze nie opisywało Sammaela ani żadnego z Przeklętych, niezależnie od płci.

— A zatem jedno z nich jest tutaj. W mieście. — Rand wsparł głowę na przegubach dłoni, ale natychmiast wyprostował się gwałtownie, patrząc posępnie po zgromadzonych. — Już więcej nie będą na mnie polować. Teraz to ja będę psem gończym. Znajdę go albo ją, i...

— To nie był żaden z Przeklętych — wtrąciła Moiraine. — To było zbyt proste. I zarazem zbyt skomplikowane.

Rand mówił opanowanym głosem.

— Tylko bez zagadek, Moiraine. Jeśli nie Przeklęci, to kto? Albo co?

Aes Sedai, której twarz w oczach Perrina do złudzenia przypominała kowadło, zawahała się jednak, jakby analizując swe emocje. Nie można było stwierdzić, czy nie zna odpowiedzi, czy raczej zastanawia się, ile prawdy ujawnić.

— Gdy słabną pieczęcie zabezpieczające więzienie Czarnego — powiedziała po krótkiej chwili — to nie do uniknięcia jest, że jakiś... miazmat... się wymknie, nawet jeśli on dalej będzie uwięziony. Niczym te bańki powietrza, które wznoszą się od gnijących odpadów na dnie stawu. I te bańki będą dryfowały po powierzchni Wzoru, aż w końcu dotrą do jakiegoś wątku i wybuchną.

— Światłości! — Wyrwało się Perrinowi, zanim potrafił się powstrzymać. Moiraine zwróciła ku niemu spojrzenie. — Chcesz powiedzieć, że to, co się przytrafiło Randowi, zacznie się przytrafiać wszystkim?

— Nie każdemu. Przynajmniej jeszcze nie teraz. Sądzę, że na początku pojawi się tylko kilka baniek, prześlizgujących się przez szczeliny, do których Czarny ma dostęp. A później... kto wie? I myślę, że ta’veren, tak jak oplatają wątki Wzoru wokół siebie, będą być może przyciągali te bańki silniej niż inni. — Oczy Aes Sedai zdradzały, że ona wie, iż Rand nie jest jedynym, który przeżył koszmar na jawie. Przelotny uśmiech, który pojawił się i zniknął, ledwie Perrin zdążył go zauważyć, mówił, że ma prawo milczeć, jeśli chce to zachować w tajemnicy przed innymi. Ona jednak o wszystkim wiedziała. — Ale przez najbliższe miesiące... lata, o ile dopisze nam szczęście, byśmy dożyli... obawiam się, że całkiem sporo ludzi zobaczy rzeczy, od których osiwieją. Jeżeli, oczywiście, uda im się je przeżyć.

— Mat — powiedział Rand. — Wiesz może, czy on...? Czy on?

— Dowiem się dostatecznie szybko — odparła spokojnie Moiraine. — Co się stało, już się nie odstanie, ale możemy mieć nadzieję.

Niezależnie jednak od tonu swej wypowiedzi wyraźnie pachniała niepokojem. Wtedy odezwał się Rhuarc.

— Nic mu nie jest. A raczej nic nie było, kiedy spotkałem go, idąc tutaj.

— Dokąd szedł? — spytała rozdrażnionym głosem Moiraine.

— Najwyraźniej kierował się do izb mieszkalnych służby — odpowiedział Aiel. Wiedział, że Rand, Mat i Perrin są ta’veren, o ile nie czymś więcej, a znał Mata dostatecznie dobrze, by dodać: — Nie do stajni, Aes Sedai. W przeciwną stronę, ku rzece. A w dokach Kamienia nie ma żadnych łodzi. — Nie zająknął się przy takich terminach jak „łodzie” oraz „doki”, w przeciwieństwie do większości Aielów, dla których owe rzeczy istniały jedynie w opowieściach.

Przytaknęła, jakby nie spodziewała się niczego innego. Perrin potrząsnął głową. Moiraine do tego stopnia przywykła ukrywać swe myśli, że najwyraźniej przeszło jej to w nałóg.

Nagle otworzyły się drzwi i do środka wsunęły się Bain oraz Chiad, nie miały przy sobie włóczni. Bain niosła dużą, białą misę oraz pękaty dzban, z którego unosiła się para. Chiad trzymała pod pachą złożone ręczniki.

— Po co to przyniosłyście? — spytała Moiraine.

Chiad wzruszyła ramionami.

— Nie chciała tu wchodzić.

Rand parsknął śmiechem.

— Nawet służące wiedzą, że powinny się trzymać z daleka ode mnie. Postawcie to gdzieś.

— Twój czas się kończy, Rand — oznajmiła Moiraine. — Mieszkańcy Łzy w pewien sposób przyzwyczaili się do ciebie, a nikt nie boi się tego, co mu znajome w takim samym stopniu jak tego, co obce. Ile upłynie tygodni, albo i dni, zanim ktoś spróbuje wbić ci strzałę w plecy lub zatruć twój posiłek? Ile upłynie czasu, nim jeden z Przeklętych zaatakuje albo jakaś inna bańka przemknie się po Wzorze?

— Nie próbuj mnie dręczyć, Moiraine. — Ubrudzony krwią, obnażony do pasa, żeby usiedzieć prosto, musiał naprawdę mocno wspierać się na Callandorze, a jednak udało mu się wygłosić te słowa w taki sposób, że zabrzmiały jak rozkaz. — Dla ciebie też nie będę biegał.

— Zdecyduj się jak najszybciej — odparła. — I tym razem poinformuj mnie, co masz zamiar zrobić. Nie wesprę cię swoją wiedzą, jeśli nie zechcesz przyjąć mej pomocy.

— Twojej pomocy? — spytał znużonym głosem. — Przyjmę twoją pomoc. Ale to ja będę decydował, nie ty. — Spojrzał na Perrina, jakby próbował przekazać mu coś bez słów, nie przeznaczone dla innych uszu. Perrin nie miał pojęcia, co to takiego. Po chwili westchnął, głowę skłonił lekko na piersi. — Chcę spać. Odejdźcie wszyscy. Proszę. Jutro pogadamy. — Jego oczy pomknęły znowu w stronę Perrina podkreślając, że te słowa są przeznaczone dla niego.

Moiraine przeszła przez izbę w stronę Bain i Chiad, obie kobiety nachyliły ku niej głowy, by nikt więcej nie słyszał, o czym mówią. Perrin słyszał jedynie szmer i zastanawiał się, czy Aes Sedai używa Mocy, aby udaremnić mu podsłuchiwanie. Wiedziała, jak czuły ma zmysł słuchu. Przekonał się, że tak jest, kiedy Bain coś szepnęła w odpowiedzi, a on nadal niczego nie rozumiał. Jednak Aes Sedai nie zrobiła nic z jego zmysłem węchu. Słuchając jej, kobiety popatrywały na Randa i pachniały czujnością. Nie bały się, lecz patrzyły na Randa, jakby ten był jakimś ogromnym zwierzęciem, które może się stać niebezpieczne, gdy zrobi się niewłaściwy krok.

Aes Sedai zwróciła się znowu do Randa.

— Porozmawiamy jutro. Nie możesz tu siedzieć jak przepiórka, która czeka, aż spadnie na nią sieć myśliwego.

Ruszyła w stronę drzwi, nim Rand zdążył odpowiedzieć. Lan spojrzał na niego takim wzrokiem, jakby chciał coś dodać, ale wyszedł za nią bez słowa.

— Rand? — powiedział Perrin.

— Zrobimy, co musimy zrobić. — Rand nie podniósł głowy znad przezroczystej rękojeści ściskanej w dłoniach. — Wszyscy zrobimy to, co musimy. — Pachniał strachem.

Perrin skinął głową i wyszedł z izby za Rhuarkiem. Nigdzie nie było ani śladu Moiraine ani Lana. Taireński oficer wpatrywał się w drzwi, stojąc w odległości dziesięciu kroków i próbując stworzyć wrażenie, że nie ma nic wspólnego z czterema obserwującymi go Pannami Włóczni. Perrin zorientował się, że pozostałe dwie jeszcze zostały w komnacie. Usłyszał dobiegające stamtąd głosy.

— Odejdźcie — mówił zmęczony Rand. — Postawcie to gdzieś po prostu i odejdźcie.

— Jeśli dasz radę wstać — pogodnie odparła Chiad — — to odejdziemy. Tylko wstań.

Rozległ się plusk wody wlewanej do miski.

— Już nam zdarzało się opiekować rannymi — uspokajała go Bain. — A poza tym myłam moich braci, kiedy byli mali.

Rhuarc zatrzasnął za sobą drzwi, zagłuszając rozmowę.

— Traktujecie go inaczej niż Tairenianie — cicho zauważył Perrin. — Bez tego płaszczenia się. Zdaje mi się, że ani razu nie słyszałem, by ktoś z was nazwał go Lordem Smokiem.

— Smok Odrodzony to proroctwo wilgotnych ziem — odparł Rhuarc. — My nazywamy go: Ten Który Przychodzi Ze Świtem.

— Myślałem, że to jest to samo. Bo w przeciwnym razie po co przybylibyście do Kamienia? Niech sczeznę, Rhuarc, wy, Aielowie, jesteście Ludem Smoka, tak mówią Proroctwa. Przyznajecie się do tego, nawet jeśli nie rozgłaszacie wszem i wobec.

Rhuarc zignorował tę ostatnią uwagę.

— W waszych Proroctwach Smoka upadek Kamienia i przejęcie Callandora oznaczają, że Odrodził się Smok. Nasze proroctwo powiada jedynie, że Kamień musi paść, zanim Ten Który Przychodzi Ze Świtem pojawi się, by zabrać nas z powrotem do miejsca, które niegdyś należało do nas. To może być jeden i ten sam człowiek, wątpię jednak, czy nawet Mądre potrafią to stwierdzić z całą pewnością. Jeśli Rand jest nim właśnie, to są jeszcze rzeczy, których musi dokonać, by to udowodnić.

— Co? — spytał Perrin.

— Jeśli jest, to będzie wiedział i zrobi je. Jeśli nie, to nasze poszukiwania będą trwały nadal.

Jakiś trudny do odczytania ton w głosie Aiela zazgrzytał Perrinowi w uszach.

— A jeśli on nie jest tym, którego poszukujecie? To co wtedy, Rhuarc?

— Śpij dobrze i bezpiecznie, Perrin. — Miękkie buty Rhuarca nie wydawały żadnego dźwięku na czarnym marmurze.

Taireński oficer wciąż odprowadzał wzrokiem Panny, wydzielając woń strachu, bezskutecznie usiłując zamaskować gniew i nienawiść malującą się na jego twarzy. Jeśli Aielowie stwierdzą, że Rand to nie Ten Który Przychodzi ze Świtem... Perrin przypatrzył się twarzy oficera, pomyślał o nieobecnych Pannach, o Kamieniu, w którym nie będzie Aielów, i zadrżał. Musi dopilnować, by Faile naprawdę wyjechała. To było najważniejsze. Musiała wyjechać, i to bez niego.

4

Sznurki

Thom Merrilin posypał piaskiem napisany właśnie dokument, żeby osuszyć atrament, potem pieczołowicie wsypał piasek z powrotem do słoika i zakręcił wieko. Poszperał wśród papierów tworzących na stole niechlujne sterty — sześć świec łojowych groziło pożarem, ale potrzebował światła — i wybrał zmięty arkusz naznaczony kleksem. Uważnie porównał go z tym, co sam stworzył, potem z zadowoleniem pogładził długiego siwego wąsa kciukiem i pozwolił, by jego pomarszczona twarz rozciągnęła się w uśmiechu. Sam lord Carleon uznałby, że to jego własna ręka.

„Strzeż się. Twój mąż coś podejrzewa”.

Tylko te słowa i żadnego podpisu. Teraz żeby jeszcze udało się zaaranżować, by lord Tedosian znalazł kartkę tam, gdzie jego żona, lady Alteima, mogła ją beztrosko zostawić...

Aż podskoczył, gdy rozległo się pukanie do drzwi. Nikt go nie odwiedzał o tak późnej porze.

— Chwilę! — zawołał, pośpiesznie upychając pióra, atrament i wybrane papiery do sfatygowanej szkatuły z przyborami do pisania. — Chwilę, tylko założę koszulę.

Zamknąwszy szkatułę na klucz, wsunął ją pod stół, gdzie nie mogła zostać przypadkowo zauważona, po czym omiótł wzrokiem swą małą, pozbawioną okien izdebkę, by sprawdzić, czy nie zostawił czegoś, co nie powinno być zobaczone. Obręcze i piłeczki do żonglowania tworzyły bałagan na wąskim, nie zasłanym łóżku, leżały również wśród przyborów do golenia na pojedynczej półce razem z pogrzebaczami i drobnymi przedmiotami służącymi do uprawiania sztuki kuglarskiej. Płaszcz barda, pokryty trzepoczącymi łatkami o stu barwach, wisiał na kołku wbitym w ścianę, razem z zapasowym ubraniem oraz futerałami z twardej skóry, które kryły harfę i flet. Do paska futerału z harfą przywiązana była kobieca, przezroczysta chusta z czerwonego jedwabiu, nie sposób było stwierdzić, do kogo wcześniej należała.

Nie bardzo pamiętał, kto ją tam przywiązał, starał się nie wyróżniać żadnej kobiety, zresztą wszystko odbywało się w atmosferze beztroski i zabawy. Rozśmieszał je, sprawiał nawet, że wzdychały, unikał jednak zaangażowania, nie miał na to czasu. Bez przerwy sobie to powtarzał.

— Już idę. — Z irytacją pokuśtykał do drzwi. Kiedyś wyduszał „ochy” i „achy” z ludzi, którzy ledwie potrafili dać wiarę, nawet własnym oczom, że kościsty, siwowłosy starzec umie fikać kozły i stawać na głowie, zwinnie i szybko jak młody chłopak. Nienawidził swej chromej nogi, która położyła temu kres. Energicznym ruchem otworzył drzwi i zamrugał ze zdziwienia.

— No, proszę. Wejdź, Mat. Myślałem, że ciężko pracujesz nad opróżnianiem lordowskich sakiewek.

— Tego wieczora już nie chcieli grać — odparł Mat, osuwając się na trójnożny stołek, który służył za drugie krzesło. Miał rozpięty kaftan i rozczochrane włosy. Brązowe oczy błądziły po wnętrzu izby, nie zatrzymując się dłużej na żadnym przedmiocie, ale brakowało im zwykłej iskry mówiącej, że ten chłopak zobaczył coś zabawnego, czego nie zauważył nikt inny.

Thom spojrzał na niego z ukosa, zamyślił się. Mat nigdy nie przestępował jego progu bez jakiegoś żartu o nędznej izdebce. Mimo iż chłopak przystał na wyjaśnienie Thoma, że śpi obok izb dla służących, by dzięki temu ludzie zapomnieli, że przybył w cieniu Aes Sedai, to jednakże rzadko przepuszczał okazję do dowcipkowania. Gdyby pojął, iż dzięki tej izbie nikt również nie domyślał się, że Thom ma jakieś związki ze Smokiem Odrodzonym, wówczas, będąc w końcu Matem, prawdopodobnie uznałby to za przejaw rozsądku. Wystarczyły zaledwie dwa zdania, które Thom rzucił w pośpiechu podczas jakiejś rzadkiej chwili, gdy nikt akurat nie słuchał, by Rand zrozumiał prawdziwą przyczynę. Wszyscy słuchali barda, wszyscy na niego patrzyli, ale tak naprawdę to nikt go nie widział ani nikt nie pamiętał, z kim on rozmawiał, dopóki był tylko bardem, z jego rozrywkami spod płota, przeznaczonymi dla wieśniaków, służących, być może także ku uciesze dam. Tak to widzieli Tairenianie. Ostatecznie nie traktowano go jak dworskiego barda.

Co dręczyło tego chłopca, że przyszedł tu o tej porze? Prawdopodobnie ta czy inna młoda kobieta, i to na tyle doświadczona, by nie dać się złapać na jego niecny uśmiech. Nadal jednak miał zamiar udawać, iż ta wizyta jest czymś najzupełniej zwyczajnym, dopóki chłopak nie powie, że jest inaczej.

— Przyniosę planszę do kamieni. Jest późno, ale mamy czas na jedną partię. — Nie mógł się oprzeć, by nie dodać: — Masz ochotę pograć na pieniądze?

Nie zagrałby z Matem w kości nawet o miedziaka, ale kamienie to była całkiem inna sprawa, jego zdaniem, gra ta miała w sobie zbyt dużo uporządkowania i regularności, by mogło sprostać jej dziwaczne szczęście Mata.

— Co? Ach. Nie, za późno na grę. Thom, czy...? Czy coś... czy coś się tu działo?

Wsparłszy planszę do gry o nogę stołu, Thom wygrzebał ze śmieci na stole mieszek z tytoniem i fajkę z długim cybuchem.

— Na przykład co? — spytał, upychając kciukiem tytoń. Zdążył przytknąć zwitek papieru do płomienia jednej ze świec, zapalić fajkę i zdmuchnąć płonący zwitek, nim Mat wreszcie odpowiedział.

— Czy na przykład Rand nie popadł w obłęd, ot co. Nie, o to nie ma co pytać, wszyscy by wiedzieli, gdyby tak się stało.

Dziwne mrowienie sprawiło, że Thom poruszył ramionami, wydmuchnął jednak niebieskoszary kłębek dymu, najspokojniej jak potrafił, i usiadł na krześle, rozprostowując chorą nogę.

— Co się stało?

Mat zrobił głęboki wdech, a potem pośpiesznie wypuścił powietrze.

— Karty do gry próbowały mnie zabić. Amyrlin i ten Wysoki Lord i... To mi się nie przyśniło, Thom. Dlatego właśnie te nadęte gawrony nie chcą więcej grać. Boją się, że to się powtórzy. Thom, zastanawiam się nad wyjazdem ze Łzy.

Mrowienie stało się tak mocne, jakby ktoś wepchnął mu za koszulę pęk pokrzyw. Dlaczego nie wyjechał z Łzy już dawno temu? Zdecydowanie było to najrozsądniejsze wyjście. Gdzieś tam czekały setki wiosek, czekały na barda, żeby je zabawiał i zdumiewał. A w każdej gospoda albo dwie, pełne wina, w którym można topić wspomnienia. Gdyby jednak to zrobił, Rand nie miałby nikogo, prócz Moiraine, kto by nie pozwalał, by Wysocy Lordowie wpędzili go swymi wybiegami w kozi róg, a na koniec może nawet poderżnęli gardło. Ona, rzecz jasna, potrafiła to robić, stosując inne metody. Pochodziła z Cairhien, co oznaczało, że prawdopodobnie wyssała Grę Domów z mlekiem matki. I przy okazji przywiązywała Randa kolejnym sznurkiem do Białej Wieży. Wplątywała go w sieci Aes Sedai tak mocno, że nigdy nie uda mu się uciec. Jednak jeśli ten chłopiec już popadał w obłęd...

„Głupiec” — pomyślał o sobie Thom. Istny głupiec, skoro dalej się w to mieszał z powodu czegoś, co się zdarzyło przed piętnastu laty. Zostając niczego nie zmieni — co się stało, odstać się nie mogło. Musiał spotkać się z Randem w cztery oczy, nieważne, co mu powiedział o trzymaniu się z daleka. Może nikt nie uzna za dziwne, iż jakiś bard chce wykonać pieśń dla Lorda Smoka, pieśń skomponowaną specjalnie dla niego. Znał pewną niebezpodstawnie zapomnianą melodię z Kandoru, wychwalającą pompatycznymi słowami nieznanego lorda za jego szlachetność i odwagę. Prawdopodobnie napisano ją na zamówienie jakiegoś lorda, którego czyny nie były warte wzmianki. Cóż, teraz ta pieśń mogła się przydać. O ile Moiraine nie stwierdzi, że jest dziwna. Byłoby to równie niepomyślne, jak przyciągnięcie uwagi Wysokich Lordów.

„Jestem głupcem! Nie powinno mnie tutaj być tej nocy!”

Czuł, że wrze wewnętrznie, że kwas przepala mu żołądek, na szczęście jednak długie lata uczył się zachowywać kamienną twarz, jeszcze zanim przywdział płaszcz barda. Wydmuchnął trzy kółka z dymu, przepuszczając jedno przez drugie, i powiedział:

— Zastanawiałeś się nad wyjazdem z Łzy od dnia, w którym wszedłeś do Kamienia.

Przycupnięty na brzegu stołka Mat obdarzył go spojrzeniem pełnym złości.

— I mam taki zamiar. Naprawdę. A może byś tak pojechał ze mną, Thom? Są takie miasta, gdzie myślą, że Smok Odrodzony jeszcze nie wydał pierwszego krzyku po wyjściu z łona matki, gdzie nie pamiętają o cholernych Proroctwach cholernego Smoka od lat. Miejsca, w których uważają, że Czarny to bohater z bajek, opowiadanych przez babcie, że trolloki to stwory z wydumanych opowieści podróżników i że Myrddraale ujeżdżają cienie po to, by straszyć dzieci. Ty mógłbyś grać na harfie i opowiadać swoje historie, a ja mógłbym pograć w kości. Moglibyśmy żyć jak lordowie, podróżować, jak chcemy, zatrzymywać się, gdzie chcemy, i nikt nie próbowałby nas zabić.

Zbyt dobrze trafiało to w sedno sprawy, by pocieszyć. Cóż, był głupcem i już; pozostawało tylko jak najlepiej to wykorzystać.

— Jeśli naprawdę chcesz odjechać, to czemu jeszcze tego nie zrobiłeś?

— Moiraine mnie pilnuje — odparł z goryczą Mat. — A kiedy tego nie robi, to ktoś ją zastępuje.

— Wiem. Aes Sedai nie pozwalają nikomu odejść, gdy już położą na nim swe ręce. — Nie wątpił, że jest nawet gorzej, gorzej niż było powszechnie wiadomo, Mat jednak zaprzeczał temu, a ci inni, którzy wiedzieli, też nic nie mówili, o ile naprawdę ktoś jeszcze oprócz Moiraine o tym wiedział. Nie miało to prawie znaczenia. Lubił Mata — w pewnym sensie uważał się nawet za jego dłużnika — jednakże w porównaniu z Randem Mat i jego kłopoty stanowiły osobliwość, którą się pokazuje w bocznej uliczce. — Ale nie wierzę, by kazała komuś cały czas cię pilnować.

— Niemalże tak. Stale wypytuje ludzi, gdzie jestem, co robię. To wraca potem do mnie. Znasz kogoś, kto nie powie Aes Sedai tego, co ona chce wiedzieć? Bo ja nie. Czyli jest tak, jakby mnie pilnowano.

— Mógłbyś uciec przed cudzym wzrokiem, gdybyś się postarał. Nigdy nie widziałem kogoś, kto by ci dorównywał w zakradaniu się do różnych miejsc. To miał być komplement.

— Coś się zawsze dzieje — burknął Mat. — Tu jest tyle złota do zdobycia. I jest ta wielkooka dziewczyna w kuchni, która lubi pocałunki i łaskotki, a jedna ze służebnych ma włosy jak jedwab, do samego pasa, i najbardziej okrągły... — Zawiesił głos, jakby nagle się połapał, jak głupio brzmią jego słowa.

— Czy przyszło ci do głowy, że to dlatego, bo...

— Jeśli wspomnisz o ta’veren, Thom, to wyjdę.

Thom zmienił więc zamiar i powiedział coś innego.

— ...dlatego, bo Rand jest twoim przyjacielem i nie chcesz go opuścić?

— Opuścić go! — Chłopiec poderwał się na równe nogi, przewracając stołek. — Thom, on jest cholernym Smokiem Odrodzonym! Tak przynajmniej twierdzi Moiraine. Może nim jest. Potrafi przenosić i ma ten cholerny miecz, który wygląda jak ze szkła. Proroctwa! Nie wiem. Wiem jednak, że musiałbym być równie szalony jak ci Tairenianie, żeby zostać. — Urwał. — Nie myślisz chyba... Nie myślisz chyba, że Moiraine mnie tu zatrzymuje, prawda? Używając Mocy?

— Nie sądzę, by potrafiła — wolno odparł Thom. Wiedział sporo o Aes Sedai, dość, by mieć jakieś pojęcie, ile nie wie, i uważał, że w tej sprawie się nie myli.

Mat przeczesał palcami włosy.

— Thom, cały czas myślę o wyjeździe, ale... miewam te dziwne przeczucia. Tak jakby miało się stać coś dziwnego. Coś... doniosłego; to jest to słowo. Tak jakbym wiedział, że w Niedzielę odbędzie się pokaz sztucznych ogni, nie wiedząc jednocześnie, czego się spodziewać. Tak się dzieje za każdym razem, gdy za bardzo myślę o wyjeździe. I nagle znajduję powody, by zostać jeszcze jeden dzień. Zawsze tylko jeden cholerny dzień. Czy dla ciebie to nie brzmi jak robota Aes Sedai?

Thom przełknął słowo ta’veren i wyjął fajkę z ust, by przyjrzeć się żarzącemu tytoniowi. Nie wiedział wiele o ta’veren, ale nikt o nich nic nie wiedział z wyjątkiem Aes Sedai i może niektórych ogirów.

— Nigdy nie byłem zbyt dobry w pomaganiu ludziom, którzy mają kłopoty.

„A jeszcze gorszy w przypadku radzenia sobie z własnymi” — pomyślał.

— Jeśli pod ręką jest jakaś Aes Sedai, to namawiam większość ludzi, by zwrócili się do niej o pomoc.

„Rada, której sam bym nigdy nie przyjął”.

— Zwrócić się do Moiraine!

— Sądzę, że w tym przypadku to wykluczone. Za to Nynaeve była Wiedzącą w Polu Emonda. Wiedzące ze wsi są po to, by odpowiadać ludziom na pytania i pomagać w kłopotach.

Mat zaniósł się ochrypłym śmiechem.

— I wytrzymać wykład o piciu, hazardzie i...? Thom, ona mnie tak traktuje, jakbym miał dziesięć lat. Czasami myślę, iż wierzy, że ożenię się z jakąś miłą dziewczyną i osiądę na farmie mojego ojca.

— Niektórzy ludzie nie mieliby nic przeciwko takiemu życiu — powiedział cicho Thom.

— Cóż, ja miałbym. Wolę mieć coś więcej niż krowy, owce i tytoń do końca życia. Chcę... — Potrząsnął głową. — Wszystkie te dziury w pamięci. Czasami mi się wydaje, że gdybym je wypełnił, to wiedziałbym... Niech sczeznę, nie wiem, co wiedziałbym, ale wiem, że chciałbym wiedzieć. A to ci pokrętna zagadka, nieprawdaż?

— Nie jestem pewien, czy nawet jakaś Aes Sedai mogłaby w tym pomóc. Z pewnością nie bard.

— Powiedziałem, żadnych Aes Sedai.

Thom westchnął.

— Uspokój się, chłopcze. Ja tego nie sugerowałem.

— Wyjeżdżam. Jak tylko uda mi się pozbierać rzeczy i znaleźć konia. Nie zostanę ani chwili dłużej.

— W środku nocy? Wystarczy rankiem. — Powstrzymał się, by nie dodać: — „Jeśli naprawdę wyjeżdżasz”. — Usiądź. Odpręż się. Zagramy w kamienie. Mam tu gdzieś dzban wina.

Mat wahał się, zerkając na drzwi. W końcu gwałtownym ruchem wygładził poły kaftana.

— Wystarczy rankiem. — Mówił niepewnym głosem, podniósł jednak przewrócony stołek i ustawił go obok stołu. — Tylko nie chcę wina — dodał i usiadł. — Już i tak dziwne rzeczy się dzieją, kiedy mam jasno w głowie. Chcę znać różnicę.

W trakcie rozstawiania planszy i torebek z kamieniami na stole Thom pogrążył się w myślach. Z jaką łatwością ten chłopak dawał się namówić do gry. Ciągnął go za sobą jeszcze silniejszy ta’veren, imieniem Rand al’Thor, tak Thom to widział. Przyszło mu do głowy, że powinien się zastanowić, czy przypadkiem on sam nie dał się schwytać w taki sam sposób. Gdy po raz pierwszy zobaczył Randa, jego życie z całą pewnością nie kierowało go w stronę Kamienia Łzy i tej izby, od tego czasu jednak szarpało się niczym sznurek latawca. Gdyby postanowił wyjechać, gdyby, powiedzmy, Rand naprawdę popadł w obłęd, to czy znalazłby powody, by położyć mu kres?

— Co to jest, Thom? — But Mata natrafił na ukrytą pod stołem szkatułę z przyborami do pisania. — Nic się nie stanie, jeśli to odsunę, by mi nie przeszkadzało?

— Jasne. Zrób to. — Skrzywił się wewnętrznie, gdy Mat brutalnie odsunął nogą szkatułę. Miał nadzieję, że dokładnie zakorkował wszystkie flakoniki z atramentem. — Wybieraj — powiedział, wyciągając zaciśnięte pięści.

Mat puknął w lewą i Thom otworzył ją, odsłaniając gładki, czarny kamień, płaski i owalny. Chłopiec omal się nie udławił ze śmiechu, że to on zaczyna grę, i położył kamień na kratkowanej planszy. Nikt, kto by zobaczył ten zapał w oczach, nie podejrzewałby, że zaledwie kilka chwil wcześniej, z jeszcze większym zapałem, mówił o wyjeździe. Doniosłość własnego losu, z którą nie chciał się pogodzić, przywarła mu do grzbietu, tak jak Aes Sedai, zdeterminowana zrobić z niego jedno ze swych ulubionych zwierząt.

Jeśli on też wpadł w potrzask, stwierdził Thom, to warto pomóc przynajmniej jednemu człowiekowi i uwolnić go od Aes Sedai. Warto, żeby spłacić dług zaciągnięty przed piętnastu laty.

Nagle poczuł dziwne zadowolenie, kładąc na planszy biały kamień.

— Czy kiedykolwiek ci opowiadałem — powiedział, nie wyjmując fajki z zębów — o tym, jak założyłem się z jedną kobietą z Arad Doman? Miała oczy, które potrafiły wypić duszę z mężczyzny, i dziwacznego, czerwonego ptaka, którego kupiła od Ludu Morza. Twierdziła, że ptak potrafi przepowiadać przyszłość. Miał gruby, żółty dziób, niemal długości tułowia, i...

5

Śledztwo

Powinny już wrócić.

Egwene energicznie zatrzepotała wachlarzem z malowanego jedwabiu, zadowolona, ie noce są przynajmniej odrobinę chłodniejsze niż dni. Tairenianki zawsze miały przy sobie wachlarze — w każdym razie te szlachetnie urodzone i zamożne — jednakże jej zdaniem pożytek miało się z nich jedynie po zachodzie słońca, a i wtedy niewielki. Nawet lampy, ogromne, wykonane ze złoconych, lustrzanych tafli, przytwierdzone do ścian na posrebrzanych klamrach, zdawały się potęgować upał.

— Co też mogło je zatrzymać? — Za godzinę, obiecała Moiraine, po raz pierwszy od wielu dni, po czym wyszła bez wyjaśnienia po pięciu jałowych minutach. — Czy wspomniała, do czego jej potrzebują, Aviendho? Albo kto jej potrzebuje, skoro już o tym mowa?

Usadowiona na skrzyżowanych nogach obok drzwi Panna Włóczni wzruszyła ramionami, w wielkich zielonych oczach, kontrastujących z opaloną twarzą, kryło się zdumienie. W samym kaftanie, spodniach i miękkich butach, z shoufą zapętloną wokół szyi, wyglądała na zupełnie bezbronną.

— Careen przekazała Moiraine Sedai swą wiadomość szeptem. Słuchać nie uchodziło. Przepraszam, Aes Sedai.

Przepełniona poczuciem winy Egwene przejechała palcem po pierścieniu z Wielkim Wężem, na którym złoty wąż pożerał własny ogon. Jako Przyjęta winna go była nosić na serdecznym palcu lewej, a nie prawej, dłoni, jednakże chcąc utrzymać lordów w przekonaniu, że mają w Kamieniu cztery pełne Aes Sedai, postępowały zgodnie z najlepszymi manierami albo według tego, co wśród taireńskiej szlachty uchodziło za maniery. Moiraine nie kłamała, rzecz jasna — wcale nie twierdziła, że one są czymś więcej niż Przyjętymi. Niemniej jednak wcale też nie powiedziała, iż są tylko Przyjętymi, i pozwoliła wszystkim myśleć to, co chcieli myśleć, wierzyć w to, co im się wydawało, że widzą. Moiraine nie mogła kłamać, ale potrafiła sprawić, że prawda pląsała jak w tańcu.

Nie po raz pierwszy od wyjazdu z Wieży Egwene i jej przyjaciółki udawały, że są pełnymi siostrami, mimo to coraz częściej bywało jej nieswojo, że oszukuje Aviendhę. Lubiła tę dziewczynę, uważała, że mogłyby się stać przyjaciółkami, gdyby miały okazję się lepiej poznać, to jednak było prawie niemożliwe dopóty, dopóki Aviendha uważała ją za Aes Sedai. Była tu jedynie z rozkazu Moiraine, wydanego dla jakichś niewiadomych powodów. Egwene podejrzewała, że chodziło o Strażnika dla nich, o Strażnika wywodzącego się z Aielów — jakby jeszcze nie nauczyły się same o siebie dbać. Niemniej jednak, gdyby ona i Aviendha zostały nawet przyjaciółkami, to i tak nie mogłaby powiedzieć jej prawdy. Najlepszy sposób na utrzymanie wszystkiego w tajemnicy to dopilnować, by nie znał jej nikt, kto absolutnie nie musi jej znać. Kolejne zastrzeżenie, poczynione przez Moiraine. Egwene czasami uprzytamniała sobie, że życzy Aes Sedai, by się myliła, srodze myliła, choć raz. W pewien sposób nie oznaczałoby to żadnej katastrofy, rzecz jasna. Na tym polegał cały problem.

— Tanchico — mruknęła Nynaeve.

Ciemny, gruby jak przedramię warkocz zwisał jej do pasa, kiedy wyglądała przez wąskie okno, którego skrzydła rozchylono na oścież w nadziei, że do wnętrza napłynie bodaj odrobina wiatru. Na szerokich wodach płynącej niżej Erinin podskakiwały latarnie tych kilku rybackich łódek, które nie odważyły się zapuścić w dół rzeki, Egwene nie była jednak pewna, czy to, co widzi, to rzeczywiście łódki.

— Na to wychodzi, że nie ma innego wyjścia, tylko jechać do Tanchico. — Nynaeve zaczęła bezwiednie miętosić fałdę zielonej sukni z głębokim dekoltem obnażającym ramiona. Zdarzało jej się robić to dość często. Zaprzeczyłaby, że nosi tę suknię dla Lana, Strażnika Moiraine, zaprzeczyłaby, gdyby Egwene odważyła się na taką sugestię, ale wydawało się, że to właśnie zieleń, błękit i biel Lan lubił na kobietach i wszystkie suknie, które nie były zielone, niebieskie albo białe, zniknęły z garderoby Nynaeve. — Nie ma innego wyjścia. — Nie powiedziała tego nazbyt szczęśliwym głosem.

Egwene zorientowała się, że mimo woli podciąga w górę swoją suknię. Dziwnie się nosiło te suknie, które przylegały tylko do ramion. Z drugiej strony jednak nie sądziła, by była w stanie nosić więcej okryć, ponieważ to bladoczerwone płótno z pozoru cienkie, w dotyku było jak wełna. Żałowała, że nie potrafi się zmusić do tych przezroczystych szat, w które ubierała się Berelain. Wprawdzie nie uchodziło się pokazywać w nich publicznie, ale z pewnością wyglądały na przewiewne.

„Przestań się przejmować wygodami — przykazała sobie surowo. — Myśl tylko o bieżących sprawach”.

— Być może — powiedziała głośno. — Sama nie wiem.

Przez środek izby biegł długi, wąski stół, tak wypolerowany, że aż lśnił. Przy końcu, gdzie siedziała Egwene, stało wysokie krzesło, skromnie rzeźbione i miejscami pozłocone, dość proste jak na Łzę, natomiast oparcia kolejnych krzeseł stawały się stopniowo coraz niższe. Te, które ustawiono przy przeciwległym końcu, wyglądały na niewiele lepsze od zwykłych ław. Egwene nie miała pojęcia, do jakich celów Tairenianie przeznaczyli tę izbę. Razem ze swymi towarzyszkami wykorzystywała ją do przesłuchiwania dwóch kobiet wziętych do niewoli po upadku Kamienia.

Nie potrafiła się zmusić do zejścia do lochów, mimo że z rozkazu Randa wszystkie narzędzia, które dekorowały izbę Strażników, zostały przetopione albo spalone. Nynaeve i Elayne również nie miały ochoty tam wracać. Poza tym to jasno oświetlone pomieszczenie, z zamiecioną do czysta posadzką, wyłożoną zielonymi kafelkami oraz panelami na ścianach, na których wyrzeźbiono Trzy Półksiężyce Łzy, mocno kontrastowało z ponurym, szarym kamieniem cel, jednako mrocznych, wilgotnych i brudnych, co musiało w jakiś sposób zmiękczać dwie kobiety ubrane w zgrzebne, więzienne uniformy.

Niemniej jednak tylko ta bura suknia powiedziałaby większości ludzi, że Joyia Byir, która stała za stołem, odwrócona plecami, jest więźniem. Była kiedyś Białą Ajah i nie utraciła nic z chłodnej arogancji Białych, gdy przeniosła swe śluby posłuszeństwa na Czarne Ajah. Całą swoją postawą obwieszczała, że wpatruje się sztywno w odległą ścianę wyłącznie z własnego wyboru. Tylko kobieta, która umiała przenosić, dostrzegłaby strumienie Powietrza grubości kciuka, które przyciskały ramiona Joyi do boków jej ciała i krępowały nogi w kostkach. Utkana z Powietrza klatka zmuszała ją do patrzenia prosto przed siebie. Nawet uszy miała zatkane, dzięki czemu nie mogła słyszeć tego, co mówili inni, dopóki sobie tego nie zażyczyli.

Po raz kolejny Egwene sprawdziła tarczę utkaną z Ducha, która nie pozwalała Joyi dotykać Prawdziwego Źródła. Tarcza spełniała zadanie tak, jak powinna. Osobiście oplotła i związała wszystkie strumienie wokół ciała Joyi, nie mogła się jednak czuć swobodnie w jednej izbie z kobietą Sprzymierzeńcem Ciemności, która potrafiła przenosić Moc, nawet jeśli ta zdolność została zablokowana. Z kimś groźniejszym od zwykłego Sprzymierzeńca Ciemności, z Czarną Ajah. Morderstwo było najlżejszą ze zbrodni popełnionych przez Joyię. Powinna była się ugiąć pod brzemieniem złamanych przez nią przysiąg, zrujnowanych żywotów i skalanych dusz.

Jej towarzyszce niewoli, siostrze z Czarnych Ajah, brakowało takiej siły. Amico Nagoyin, która stała przy drugim końcu stołu ze zgarbionymi ramionami i zwieszoną głową, zdawała się zapadać pod ziemię pod wpływem spojrzenia Egwene. Nie było potrzeby otaczać jej tarczą. Amico została ujarzmiona podczas pojmania. Nadal zdolna do wyczuwania Prawdziwego Źródła już nigdy nie miała go dotknąć, nigdy więcej przenosić. Pragnienie przenoszenia pozostanie, równie silne jak potrzeba oddychania, a poczucie straty i braku będzie jej towarzyszyć do końca życia, jak i świadomość, że nigdy nie dotknie saidara. Egwene żałowała, choć niezbyt mocno, że nie znajduje w sobie bodaj strzępka litości.

Amico mruknęła coś, wpatrując się w blat stołu.

— Co? — spytała Nynaeve. — Mów głośniej.

Amico uniosła twarz, prostując pokornie szczupły kark. Wciąż była piękną kobietą, obdarzoną wielkimi, ciemnymi oczyma, ale towarzyszyło jej też coś nowego, coś, czego Egwene jakoś nie potrafiła uchwycić. Nie strach, który kazał pojmanej miętosić szorstką więzienną suknię. Coś innego.

— Powinnyście jechać do Tanchico — powiedziała Amico, przełknąwszy ślinę.

— Mówiłaś to nam już dwadzieścia razy — odparła szorstko Nynaeve. — Pięćdziesiąt razy. Powiedz nam coś nowego. Wymień imiona, których jeszcze nie znamy. Kto jeszcze w Białej Wieży jest Czarną Ajah?

— Nie wiem. Musicie mi uwierzyć. — Słychać było, że Amico jest zmęczona, całkowicie przybita. Zupełnie inaczej niż wtedy, gdy to one były więzione, a ona była ich dozorcą. — Zanim opuściłyśmy Wieżę, znałam jedynie Liandrin, Chesmal i Riannę. Wydaje mi się, że żadna nie znała więcej niż dwie lub trzy inne. Z wyjątkiem Liandrin. Powiedziałam wam wszystko, co wiem.

— A zatem jesteś wybitnie głupia jak na kobietę, która spodziewała się władać częścią świata, gdy Czarny się wyrwie na wolność — drwiąco zauważyła Egwene, dla wzmocnienia efektu z trzaskiem zamykając wachlarz. Nadal ją oszałamiało, że potrafi teraz wypowiedzieć z taką łatwością te słowa. Nadal ściskało ją w żołądku, a lodowate palce pełzły wzdłuż kręgosłupa, ale nie miała ochoty już krzyczeć ani uciekać z płaczem. Do wszystkiego można się przyzwyczaić.

— Podsłuchałam pewnego razu Liandrin, gdy rozmawiała z Temaile — odparła zmęczonym głosem Amico, rozpoczynając opowieść, którą powtarzała im tyle razy. Podczas pierwszych dni niewoli usiłowała ulepszać tę historię, im bardziej jednak ją upiększała, tym bardziej się plątała we własnych kłamstwach. Teraz opowiadała ją w nieomal identyczny sposób jak za pierwszym razem, słowo w słowo. — Gdybyście mogły widzieć twarz Liandrin, kiedy mnie zauważyła... Zamordowałaby mnie na miejscu, gdyby uznała, że coś słyszałam. A Temaile lubi zadawać ból. Uwielbia to. Usłyszałam tylko trochę, zanim mnie zobaczyły. Liandrin powiedziała, że w Tanchico coś jest, jakieś zagrożenie... dla niego. — Miała na myśli Randa. Nie potrafiła wymówić jego imienia, a zwykła wzmianka o Smoku Odrodzonym wystarczała, by doprowadzić ją do łez. — Liandrin powiedziała, że to jest niebezpieczne dla każdego, kto tego użyje. Niemal równie niebezpieczne jak... dla niego. Dlatego właśnie jeszcze się za to nie zabrała. Dodała ponadto, że umiejętność przenoszenia Mocy go nie ochroni. Powiedziała: „Kiedy to znajdziemy, to ta jego parszywa zdolność go unieruchomi, dzięki czemu będzie nasz”. Pot spływał jej po twarzy, dygotała niemal niepohamowanie.

Ani słowo nie uległo zmianie.

Egwene otworzyła już usta, ale Nynaeve odezwała się pierwsza.

— Dość się tego nasłuchałam. Sprawdźmy, czy druga ma coś nowego do powiedzenia.

Egwene spiorunowała ją wzrokiem, a Nynaeve odwzajemniła się równie groźnym spojrzeniem, żadna przy tym nawet nie mrugnęła.

„Jej się czasami wydaje, że wciąż jeszcze jest Wiedzącą — pomyślała ponuro Egwene — a ja młodą wieśniaczką, którą trzeba uczyć stosowania ziół. Lepiej dla niej, jak zrozumie, że wszystko się teraz zmieniło”.

Nynaeve była silna, potrafiła przenieść więcej Mocy niż Egwene, ale tylko wówczas, gdy udawało jej się nawiązać kontakt z Jedynym Źródłem; natomiast jeśli się nie rozzłościła, zupełnie jej to nie wychodziło.

Elayne zazwyczaj łagodziła ich sprzeczki, do których w rzeczy samej dochodziło znacznie częściej, niż powinno. Zanim Egwene zdążyła zrozumieć, że nie powinna się dać wciągnąć w kolejną kłótnię, na ogół zawsze już właściwy moment na wycofanie się mijał, zapierała się więc i odpowiadała atakiem na atak, przez co późniejsze, ewentualne próby załagodzania konfliktu wyglądałyby na spuszczenie z tonu. Tak by to odebrała Nynaeve, Egwene była tego pewna. Nie pamiętała, by Nynaeve kiedykolwiek wykonała jakiś ruch, żeby się wycofać, więc z jakiej racji ona miała tak postępować? Tym razem Elayne nie było, Moiraine zabrała ze sobą Dziedziczkę Tronu, kiedy poszła z Panną, która po nią przybyła. Bez niej napięcie rosło, obie Przyjęte czekały, która mrugnie pierwsza. Aviendha ledwie oddychała, zawsze się trzymała z dala od wszelkich konfrontacji. Bez wątpienia uważała, że stanie na uboczu to najprostsza mądrość życiowa.

O dziwo, tym razem impas przełamała Amico, choć najprawdopodobniej miała wyłącznie zamiar zademonstrować swą gotowość współpracy. Odwróciła twarz w stronę przeciwległej ściany, czekając cierpliwie, aż zostanie związana.

Egwene znienacka zrozumiała, jakie to wszystko głupie. Była w tej izbie jedyną kobietą, która potrafiła przenosić — dopóki Nynaeve się nie rozzłości albo tarcza Joyi nie przestanie działać — a ona się tu wikła w walkę na spojrzenia, podczas gdy Amico czeka na swoje pęta. Przy innej okazji śmiałaby się z siebie w głos. Zamiast tego otworzyła się na saidara, to nigdy nie widziane, zawsze odczuwane, rozjarzone ciepło, które zdawało się czekać zawsze tuż przy granicy pola widzenia. Wypełniła ją Jedyna Moc, niczym zdwojone życie w radości, i wtedy oplotła swe strumienie wokół Amico.

Nynaeve tylko chrząknęła cicho; wątpliwe, by była tak szalona, by wyczuć, co robi Egwene — nie mogła, skoro nie wyprowadzono jej z równowagi — zauważyła jednak, że Amico sztywnieje, w momencie gdy dotknęły ją strumienie Powietrza, a potem wiotczeje, częściowo podtrzymywana przez strumienie, jakby chciała pokazać, jak niewielki stawia opór.

Aviendha wzdrygnęła się, jak zwykle, gdy wiedziała, że gdzieś blisko niej przenoszona jest Moc.

Egwene utkała blokady przeznaczone dla uszu Amico — przesłuchiwanie jednej po drugiej na nic się nie zdawało, gdy mogły słyszeć nawzajem swoje historie — i odwróciła się w stronę Joyi. Przełożyła wachlarz z ręki do ręki, by móc obie wytrzeć o suknię, i znieruchomiała z grymasem niesmaku. Spocone dłonie nie miały nic wspólnego z temperaturą.

— Jej twarz — powiedziała nagle Aviendha. Co było zastanawiające, nigdy się nie odzywała pierwsza, czekała, aż Moiraine albo któraś z pozostałych kobiet z Białej Wieży się do niej zwróci. — Twarz Amico. Nie wygląda tak jak zawsze, to znaczy jakby nie imał się jej czas. Inaczej niż dotychczas. Czy to dlatego, że... została ujarzmiona? — wyrzuciła z siebie bez tchu. Od częstego przebywania w ich towarzystwie nabrała kilku nawyków. Żadna z kobiet Wieży nie umiała mówić o ujarzmianiu bez dreszczu.

Egwene ruszyła wzdłuż stołu, do miejsca, z którego mogła widzieć twarz Amico z boku i jednocześnie nie wchodzić w pole widzenia Joyi. Spojrzenie Joyi za każdym razem zmieniało jej żołądek w bryłę lodu.

Aviendha miała rację — to była ta różnica, którą sama spostrzegła i której nie potrafiła zrozumieć. Amico wyglądała młodo, może nawet młodziej niż na swoje lata, ale nie był to ten brak możliwości określenia wieku, charakterystyczny dla Aes Sedai, które całymi latami parały się Jedyną Mocą.

— Masz bystry wzrok, Aviendha, ale ja nie wiem, czy to ma coś wspólnego z ujarzmianiem. Sądzę jednak, że tak. Nie wiem, jak to inaczej wyjaśnić.

Uświadomiła sobie, że nie wyraża się, jak przystało na Aes Sedai, które na ogół przemawiały tak, jakby wiedziały wszystko. Gdy jakaś Aes Sedai mówiła, że czegoś nie wie, to zazwyczaj potrafiła dać do zrozumienia, iż jej odmowa kryje całe tomy wiedzy. Zaczęła łamać sobie głowę w poszukiwaniu czegoś odpowiednio złowieszczego, ale z pomocą przyszła jej Nynaeve.

— Stosunkowo niewiele Aes Sedai uległo wypaleniu, Aviendha, a jeszcze mniej ujarzmieniu.

„Wypaloną” nazywano taką, która przypadkiem straciła zdolność przenoszenia, ujarzmianie natomiast, w powszechnym mniemaniu, stanowiło rezultat procesu i wyroku. Egwene nie widziała w tym żadnego sensu; było to tak, jakby się używało dwóch określeń na upadek ze schodów, w zależności od tego, czy się potknęło, czy zostało popchniętym. Zresztą większość Aes Sedai zdawała się patrzeć na to w ten sam sposób, chyba że nauczały o tym nowicjuszki albo Przyjęte. Właściwie chodziło o trzy słowa. Mężczyzn „poskramiano” zanim popadną w obłęd. Teraz jednak był Rand i Wieża nie odważyła się go poskromić.

Nynaeve wyłożyła to pouczającym tonem, bez wątpienia starając się udawać Aes Sedai. Naśladowała Sheriam stojącą przed klasą, pojęła Egwene, z rękoma wspartymi na biodrach, uśmiechając się nieznacznie, jakby to wszystko było takie proste, gdy się to stosuje samemu.

— Ujarzmianie nie jest rzeczą, którą chciałoby się badać, rozumiesz — kontynuowała Nynaeve. — Ogólnie przyjmuje się, że jest nieodwracalne. Nie da się zaszczepić na nowo tego, co czyni kobietę zdolną do przenoszenia, kiedy już się raz to usunie, podobnie jak uzdrawianie nie może przywrócić odciętej ręki. — W każdym razie jeszcze nikomu nie udało się uzdrowić ujarzmionej kobiety, mimo że podejmowano takie próby. To, co powiedziała Nynaeve, zasadniczo stanowiło prawdę, aczkolwiek niektóre siostry z Brązowych Ajah badałyby wszystko, gdyby dać im szansę, a niektóre Żółte siostry, najlepsze Uzdrowicielki, próbowały się uczyć uzdrawiania wszystkiego, co się da. Jednak żadna nie odniosła nawet cienia sukcesu przy uzdrawianiu kobiety, która została ujarzmiona. — Prócz tego jedynego, namacalnego faktu niewiele poza tym jest wiadome. Kobiety, które zostały ujarzmione, rzadko żyją dłużej niż kilka lat. Wydaje się, że tracą ochotę do życia, poddają się. Jak już wspomniałam, nie jest to przyjemny temat.

Aviendha poruszyła się niespokojnie.

— Ja tylko pomyślałam, że to pewnie z tego powodu — odparła głuchym głosem.

Egwene też tak pomyślała. Postanowiła, że spyta Moiraine. O ile uda jej się spotkać ją bez towarzystwa Aviendhy. Oszustwo najwyraźniej na równi stawało na przeszkodzie, co pomagało.

— Sprawdźmy, czy Joyia też opowie tę samą historię. — Tylko najpierw musiała się wziąć w garść, zanim rozsupła strumienie Powietrza, oplecione wokół tej kobiety.

Joyia musiała zesztywnieć od tak długiego stania nieruchomo, ale odwróciła się z wdziękiem w ich stronę. Paciorki potu na czole nie potrafiły umniejszyć jej godności i czujności, podobnie jak bura, szorstka suknia nie osłabiała otaczającej jej atmosfery, oznajmiającej wszem i wobec, że znalazła się tutaj z własnego wyboru. Była przystojną kobietą, o twarzy, która mimo pozbawionej śladu upływających lat gładkości miała w sobie coś macierzyńskiego, kojącego. I tylko oczy osadzone w tej twarzy nadawały jej jastrzębi wygląd. Uśmiechnęła się do nich uśmiechem, który ani razu nie objął tych oczu.

— Niechaj was Światłość oświeci. Oby chroniła was ręka Stwórcy.

— Nie będę tego słuchała z twoich ust. — Nynaeve mówiła cichym i spokojnym głosem, gwałtownie jednak przerzuciła warkocz przez ramię i szarpnęła jego koniec, tak jak zwykle, gdy była zła albo zdenerwowana. Tymczasem Egwene sądziła, że w przeciwieństwie do niej, Joyia raczej nie wywołuje dreszczy u Nynaeve.

— Wyraziłam żal za moje grzechy — odparła Joyia bez zająknienia. — Smok się Odrodził i dzierży Callandora. Spełniły się Proroctwa. Czarny musi przegrać. Widzę to teraz. Moja skrucha jest prawdziwa. Nikt nie może tak długo żyć w Cieniu, by nie móc powrócić do Światłości.

Przy tym słowie twarz Nynaeve pociemniała. Egwene była pewna, że już dostatecznie się zezłościła, by móc przenosić, gdyby jednak to zrobiła, to prawdopodobnie po to, by udusić Joyię. Egwene naturalnie nie wierzyła w skruchę Joyi, nie bardziej niż Nynaeve, jednakże informacje udzielone przez tę kobietę mogły być prawdziwe. Joyia była jak najbardziej zdolna podjąć na zimno decyzję, dzięki której, we własnym przekonaniu, stanęłaby po zwycięskiej stronie. Albo mogła tylko kupować czas, kłamiąc w nadziei na jakiś ratunek.

Aes Sedai nie powinna być zdolna do kłamstwa, jawnego kłamstwa, nawet taka Aes Sedai, która utraciła wszelkie prawa do tego miana. Sprawiała to pierwsza z Trzech Przysiąg, które się składało z Różdżką Przysiąg w dłoni. Niemniej jednak wszelkie przysięgi składane Czarnemu, podczas przystępowania do Czarnych Ajah, zdawały się znosić Trzy Przysięgi.

No cóż. Amyrlin zleciła im polowanie na Czarne Ajah, na Liandrin i pozostałą dwunastkę, które dopuściły się mordu, po czym uciekły z Wieży. A teraz wszystko, czym dysponowały, chcąc kontynuować zadanie, zależało od tego, co te dwie mogą lub zechcą im powiedzieć.

— Powtórz nam raz jeszcze swą bajkę — rozkazała Egwene. — Tym razem użyj innych słów. Męczy mnie wysłuchiwanie opowieści snutych z pamięci. — Jeśli kłamała, to istniała szansa, że potknie się przy opowiadaniu tego w odmienny sposób. — Wysłuchamy cię. — To było na użytek Nynaeve, która głośno pociągnęła nosem, a potem nieznacznie skinęła głową.

Joyia wzruszyła ramionami.

— Jak chcecie. Niech pomyślę. Inne słowa. Fałszywy Smok. Mazrim Taim, pojmany w Saldaei, potrafi przenosić Moc z niewiarygodną siłą. Być może z taką samą jak Rand al’Thor lub prawie taką, o ile należy wierzyć doniesieniom. Zanim zostanie sprowadzony do Tar Valon i poskromiony, Liandrin ma zamiar go uwolnić. Zostanie ogłoszony Smokiem Odrodzonym, dane mu będzie imię Rand al’Thor i zostanie popchnięty ku destrukcji na skalę, jakiej świat nie widział od Wojny Stu Lat.

— To niemożliwe — wtrąciła Nynaeve. — Wzór nie zaakceptuje fałszywego Smoka, nie teraz, gdy Rand się już proklamował.

Egwene westchnęła. Już przez to przechodziły, a jednak Nynaeve zawsze wdawała się w spór przy tym punkcie. Nie była pewna, czy ona naprawdę wierzy, że Rand to Smok Odrodzony, niezależnie od tego, co mówiła, niezależnie od Proroctw, Callandora i upadku Kamienia. Nynaeve była na tyle starsza od niego, by się nim opiekować, kiedy był mały, podobnie jak opiekowała się Egwene. Pochodził z Pola Emonda, a Nynaeve nadal uważała, że jej pierwszym obowiązkiem jest ochrona ludzi z Pola Emonda.

— Czy to właśnie powiedziała ci Moiraine? — spytała Joyia z nutą pogardy. — Moiraine spędziła niewiele czasu w Wieży, odkąd została wyniesiona, i niewiele więcej w towarzystwie swych sióstr przebywających poza Wieżą. Przypuszczam, że wie, na czym polega codzienne życie na wsi, może nawet zna się trochę na polityce narodów, ale nie może twierdzić, że rozumie to, czego nauczyć się można jedynie drogą badań i dyskusji z tymi, które znają się na tych sprawach. Ale może mieć rację. Równie dobrze Mazrim Taim mógł stwierdzić, że nie może się proklamować. Jeśli jednak zrobią to za niego inni, to czy coś się w znaczący sposób zmieni?

Egwene bardzo pragnęła powrotu Moiraine. Ta kobieta nie mówiłaby z takim przekonaniem, gdyby tu była Moiraine. Joyia doskonale wiedziała, że ona i Nynaeve są tylko Przyjętymi. To zmieniało całą sytuację.

— Mów dalej — przykazała Egwene, niemal równie surowo jak Nynaeve. — I pamiętaj, innymi słowami.

— Oczywiście — odparła Joyia, jakby reagowała na łaskawe zaproszenie, ale jej oczy zalśniły niczym okruchy czarnego szkła. — Widzicie oczywisty rezultat. Rand al’Thor będzie obwiniony o kradzież imienia... Randa al’Thora. Nawet dowód, że nie jest tym samym człowiekiem, da się obalić. Ostatecznie kto potrafi orzec, do jakich sztuczek może się uciec Smok Odrodzony? Na przykład może przebywać w dwóch miejscach równocześnie. Nawet tacy, którzy się zawsze opowiadali po stronie fałszywego Smoka, zawahają się w obliczu masowej rzezi i jeszcze gorszych widoków, które rozścielą się u jego stóp. Ci, których mord nie odstręcza, będą szukali takiego Randa al’Thora, którego krew zdaje się upajać. Narody się zjednoczą tak jak podczas Wojny z Aielami... — Obdarzyła Aviendhę przepraszającym uśmiechem, bezsensownym w porównaniu z bezlitosnym wzrokiem. — ...tyle że bez wątpienia znacznie szybciej. Nawet Smok Odrodzony nie da rady się im przeciwstawić, nie na długo. Zostanie pokonany, jeszcze zanim rozpocznie się Ostatnia Bitwa, przez tych samych, których miał ratować. Czarny wyrwie się na wolność, nadejdzie dzień Tarmon Gai’don, Cień zakryje ziemię i przekształci Wzór na zawsze. Taki jest plan Liandrin. — Jej głos nie zdradzał ani śladu satysfakcji, jednak śmiertelnego przerażenia też w nim brakowało.

Była to wiarygodna opowieść, bardziej wiarygodna niż relacja Amico z kilku podsłuchanych zdań, mimo to Egwene wierzyła Amico, a nie Joyi. Może dlatego, że tak chciała. Łatwiej było stawić czoło niejasnemu zagrożeniu w Tanchico niż w pełni ukształtowanemu planowi, zgodnie z którym każda ręka miała się zwrócić przeciwko Randowi.

„Nie — pomyślała. — Joyia kłamie. Jestem pewna, że kłamie”.

Niemniej jednak nie mogły sobie pozwolić na zignorowanie obu opowieści. Nie mogły też podążyć tropem obydwu, chcąc zachować nadzieję na sukces.

Drzwi otworzyły się z trzaskiem i do izby wkroczyła Moiraine, a za nią Elayne. Dziedziczka Tronu wbiła wzrok w posadzkę, pogrążona w jakichś mrocznych myślach, ale Moiraine... Tym razem cały spokój Aes Sedai zniknął, na jej twarzy malowała się furia.

6

Drzwi

— Rand al’Thor — powiedziała w przestrzeń Moiraine, niskim, zdławionym głosem — to tępy jak muł, uparty jak głaz, głupiec jak... każdy mężczyzna.

Elayne ze złością zadarła podbródek. Jej niania, Lini, zwykła mawiać, ie prędzej uda się utkać jedwab ze świńskiej szczeciny, niż stworzy się z mężczyzny coś więcej niż tylko mężczyznę. Jakkolwiek by szukać, nie było usprawiedliwienia dla Randa.

— Na takich ich wychowujemy w Dwu Rzekach. — Nynaeve cała się nagle przystroiła w ledwie skrywane uśmieszki i zadowolenie. Rzadko kryła swą niechęć do Aes Sedai, bodaj w połowie tak udanie, jak jej się zdawało. — Kobiety z Dwu Rzek nigdy nie miały z nimi kłopotów.

Zdumione spojrzenie, którym obdarzyła ją Egwene, mówiło, że to Nynaeve należy się porządne mycie ust za tego rodzaju kłamstwa.

Moiraine ściągnęła brwi, jakby odpowiedź, którą zamierzała udzielić Nynaeve, miała być znacznie ostrzejsza. Elayne drgnęła, nie przyszło jej jednak do głowy nic, co mogłaby powiedzieć, aby zażegnać kłótnię. Rand nadal jej skakał po głowie. Nie miał prawa! A jakie ona miała prawo?

Zamiast niej odezwała się Egwene.

— Co on zrobił, Moiraine?

Spojrzenie Aes Sedai pomknęło w stronę Egwene, tak twarde, że dziewczyna aż się cofnęła i rozłożyła wachlarz, nerwowo trzepocząc nim sobie przed oczyma. Jednakże wzrok Moiraine osiadł na Joyi i Amico, pierwszej obserwującej ją czujnie, drugiej związanej i niepomnej niczego prócz odległej ściany.

Elayne wzdrygnęła się nieznacznie pojąwszy, że Joyia nie jest związana. Pośpiesznie sprawdziła tarczę blokującą jej dostęp do Prawdziwego Źródła. Miała nadzieję, że żadna nie zauważyła jej reakcji, Joyia przerażała ją bowiem niemalże śmiertelnie, natomiast Egwene i Nynaeve bały się tej kobiety nie bardziej niż Moiraine. Czasami trudno było zdobyć się na odwagę, właściwą Dziedziczce Tronu Andoru, często żałowała, że nie panuje nad sobą tak umiejętnie jak jej dwie przyjaciółki.

— Strażniczki — mruknęła jakby do siebie Moiraine. — — Widziałam je jeszcze na korytarzu, ale nigdy mi to nie przyszło do głowy. — Wygładziła suknię, opanowując się z wyraźnym wysiłkiem. Elayne stwierdziła, że chyba nigdy dotąd nie widziała Moiraine podobnie wytrąconej z równowagi jak tej nocy. Z kolei jednak Aes Sedai miała ku temu powód.

„Nie większy niż ja. Czyżby?”

Stwierdziła, że unika wzroku Egwene.

Gdyby to Egwene, Nynaeve albo Elayne były wytrącone z równowagi, Joyia z pewnością powiedziałaby coś, subtelnego i dwuznacznego, obliczonego na dodatkowe ich zdenerwowanie. W każdym razie gdyby były same. Przy Moiraine tylko obserwowała, niespokojna i milcząca.

Moiraine przeszła do drugiego końca stołu, odzyskując spokój. Joyia była od niej wyższa niemal o głowę, ale nawet gdyby miała na sobie jedwabie, to i tak nie byłoby wątpliwości, która panuje nad sytuacją. Joyia niby się nie cofnęła, a jednak jej dłonie miętosiły przez chwilę rąbek spódnic, nim potrafiła nad nimi zapanować.

— Poczyniłam przygotowania — powiedziała cicho Moiraine. — Za cztery dni zostaniecie zabrane statkiem w górę rzeki, do Tar Valon i Wieży. Tam nie będą z wami postępować tak łagodnie jak my. Jeśli nie znalazłyście do tej pory prawdy, to lepiej znajdźcie ją, nim dotrzecie do Południowego Portu, bo inaczej z pewnością traficie na szubienicę w Sądzie Zdrajczyń. Nie będę więcej z wami rozmawiała, chyba że prześlecie wiadomość, iż macie coś nowego do powiedzenia. I nie chcę od was słyszeć ani słowa, ani jednego słowa, jeśli nie wniesie czegoś nowego. Wierzcie mi, to wam zaoszczędzi bólu w Tar Valon. Aviendho, czy zechcesz powiedzieć kapitanowi, by przysłał tu dwóch ludzi?

Elayne zamrugała, gdy Panna Włóczeni wyprostowała się i zniknęła za drzwiami, czasami umiała siedzieć tak nieruchomo, że wydawało się, ii jej tu wcale nie ma.

Twarz Joyi poruszyła się, jakby chciała coś powiedzieć, ale Moiraine wbiła w nią wzrok i Czarna Ajah odwróciła oczy. Błyszczały niczym oczy kruka, przepełnione żądzą mordu, trzymała jednak język za zębami.

Natomiast Elayne spostrzegła od razu, jak Moiraine otoczyła się nagle złoto-białą łuną, towarzyszącą tej, która obejmowała saidara. Zobaczyć to mogła tylko kobieta nauczona przenoszenia Mocy. Strumienie unieruchamiające Amico rozplątały się bardzo szybko, szybciej niż Elayne zdołałaby się z nimi uporać. Była silniejsza od Moiraine, przynajmniej potencjalnie. Kobiety, które ją szkoliły w Wieży, niemalże nie potrafiły dać wiary w ogrom jej możliwości, podobnie zresztą było w przypadku Egwene i Nynaeve. Nynaeve była z nich wszystkich najsilniejsza — kiedy już udało jej się przenieść Moc. Moiraine była natomiast doświadczona. To, czego one wciąż jeszcze musiały się uczyć, Moiraine potrafiłaby zrobić przez sen. Były jednak takie rzeczy, które Elayne potrafiła zrobić, podobnie jak jej dwie przyjaciółki, a których Aes Sedai nie umiała. Niewielką to stanowiło satysfakcję w porównaniu z łatwością, z jaką Moiraine nastraszyła Joyię.

Uwolniona, na powrót odzyskawszy słuch, Amico odwróciła się i dopiero teraz zdała sobie sprawę z obecności Moiraine. Pisnąwszy dygnęła głęboko jak nowicjuszka. Joyia wbiła ponury wzrok w drzwi, unikając oczu pozostałych. Nynaeve, z rękoma skrzyżowanymi na piersiach i ze zbielałymi od ściskania warkocza stawami dłoni, patrzyła na Moiraine równie morderczym wzrokiem jak Joyia. Egwene gładziła palcami spódnice i patrzyła spode łba na Joyię, Elayne krzywiła się żałując, że nie jest równie odważna jak Egwene; czuła się w tej chwili tak, jakby zdradzała przyjaciółkę. Na to wszystko wszedł kapitan, a tuż za nim, depcząc mu po piętach, dwaj Obrońcy w czerni i złocie. Nie było z nimi Aviendhy, zapewne skorzystała z okazji, by uciec przed Aes Sedai.

Szpakowaty oficer, z dwoma krótkimi piórami na hełmie o wywiniętym brzegu, spłoszył się, gdy jego oczy napotkały Joyię, choć ona zdawała się w ogóle go nie dostrzegać. Jego niepewny wzrok biegał od kobiety do kobiety. Nastrój panujący w izbie zwiastował kłopoty, a żaden rozsądny człowiek nie miał ochoty się angażować w kłopotliwą sytuację, stworzoną przez osoby ich pokroju. Dwóch żołnierzy przycisnęło wysokie włócznie do boków, jakby się obawiali, że będą zmuszeni się bronić. Może rzeczywiście się tego spodziewali.

— Zabierzesz te dwie z powrotem do ich cel — zwięźle oznajmiła oficerowi Moiraine. — Powtórz swe instrukcje. Nie chcę żadnych błędów.

— Tak, Aes... — Słowa zdawały się zamierać Kapitanowi w gardle. Przełknął głośno powietrze. — Tak, moja pani — powiedział, zerkając z niepokojem, by sprawdzić, czy to wystarczy. Kiedy ona nadal patrzyła na niego czekając, słyszalnie westchnął z ulgą. — Więźniarki mają nie rozmawiać z nikim oprócz mnie, nawet ze sobą. Dwudziestu ludzi w izbie strażniczej i dwóch przed każdą celą na okrągło, a czterech, gdyby z jakiegoś powodu drzwi miały być otwierane. Osobiście będę doglądał przygotowania ich posiłków i będę je im zanosił. Wszystko, jak zarządziłaś, moja pani.

W jego głosie pobrzmiewał ślad pytania. Po Kamieniu krążyły setki plotek w sprawie uwięzionych kobiet i powodu, dla którego miały być strzeżone tak ściśle. Opowiadano też sobie szeptem różne historie o Aes Sedai, jedne mroczniejsze od drugich.

— Bardzo dobrze — pochwaliła go Moiraine. — Zabierz je.

Nie było jasne, kto ma większą ochotę opuścić tę izbę, pojmane czy Strażnicy. Nawet Joyia ruszyła szybkim krokiem, jakby ani chwili dłużej nie mogła znieść milczenia w obecności Moiraine.

Elayne była przekonana, że od momentu wejścia do izby jej twarz pozostała spokojna, Egwene jednak podeszła do niej i objęła ją ramieniem.

— O co chodzi, Elayne? Wyglądasz tak, jakbyś miała się rozpłakać.

Pod wpływem troski w jej głosie Elayne poczuła, że zaraz zaleje się łzami.

„Światłości! — pomyślała. — Nie będę aż taka głupia. Nie będę! Płacząca kobieta jest jak wiadro bez dna”.

Lini znała mnóstwo tego typu powiedzonek.

— Trzy razy... — wybuchnęła Nynaeve — tylko trzy! Zgodziłaś się, byśmy pomagały w przesłuchaniu. Tym razem znikasz, jeszcze zanim zaczęłyśmy, a teraz na dodatek spokojnie oznajmiasz, że je odsyłasz do Tar Valon! Jak nie pomagasz, to przynajmniej nie przeszkadzaj!

— Nie nadużywaj autorytetu Amyrlin — odparła chłodno Moiraine. — Mogła wam zlecić ściganie Liandrin, ale wy nadal jesteście tylko Przyjętymi, i to takimi, które wiedzą żałośnie mało. Nieważne, w czyje listy was wyposażono. A może macie zamiar wypytywać je przez całą wieczność, zanim podejmiecie jakąś decyzję? Wy, ludzie z Dwu Rzek, zdajecie się unikać decyzji, które koniecznie należy podjąć szybko. — Nynaeve otworzyła i zamknęła usta, wytrzeszczając oczy, jakby się zastanawiała, na które oskarżenie odpowiedzieć najpierw, w tym momencie Moiraine zwróciła się do Egwene i Elayne. — Weź się w garść, Elayne. Nie wiem, jak możesz wykonywać rozkazy Amyrlin, jeśli ci się wydaje, że w każdym kraju obowiązują obyczaje, do których nawykłaś. I nie wiem też, dlaczego jesteś taka zdenerwowana. Nie pozwalaj, by twoje uczucia raniły innych.

— O co ci chodzi? — spytała Egwene. — Jakie obyczaje? O czym ty mówisz?

— W komnatach Randa była Berelain — wyjaśniła cicho Elayne, zanim mogła się powstrzymać. Jej oczy, przepełnione poczuciem winy, pomknęły ku Egwene. Z pewnością udało jej się ukryć uczucia.

Moiraine zganiła ją wzrokiem i westchnęła.

— Oszczędziłabym ci tego, gdybym mogła, Egwene. Gdyby Elayne nie pozwoliła, by obrzydzenie do Berelain zawładnęło jej rozsądkiem. Obyczaje Mayene nie są takie, do jakich nawykłaś. Egwene, wiem, co czujesz do Randa, ale do tej pory winnaś była pojąć, że z tego nic nie wyjdzie. On należy do Wzoru i historii.

Pozornie ignorując Aes Sedai, Egwene spojrzała w oczy Elayne. Tamta miała ochotę odwrócić wzrok, ale nie mogła. Nagle Egwene podeszła bliżej i wyszeptała coś, osłaniając usta dłonią.

— Kocham go. Jak brata. A ciebie jak siostrę. Życzę, by ci się z nim powiodło.

Oczy Elayne zrobiły się większe, a na jej twarzy powoli rozlał się szeroki uśmiech. Na uścisk Egwene odpowiedziała gorącym uściskiem.

— Dziękuję ci — wymruczała cicho. — Ja też cię kocham, siostro. Och, jak ja ci dziękuję.

— Ona to źle zrozumiała — powiedziała, częściowo do siebie, Egwene, z uśmiechem zachwytu wykwitłym na twarzy. — Czy byłaś kiedykolwiek zakochana, Moiraine?

Co za zaskakujące pytanie. Elayne nie umiała sobie wyobrazić zakochanej Aes Sedai. Moiraine należała do Błękitnych Ajah, o których powiadano, że poświęcają wszelkie swoje namiętności na rzecz sprawy.

Szczupła kobieta wcale się nie oburzyła. Przez dłuższą chwilę mierzyła spokojnym wzrokiem obydwie, objęte ramionami. W końcu powiedziała:

— Założę się, że ja lepiej znam twarz mężczyzny, którego poślubię, niż którakolwiek z was zna swego przyszłego męża.

Egwene wytrzeszczyła oczy ze zdumienia.

— Kto? — wykrztusiła Elayne.

Aes Sedai wydawała się żałować, że się odezwała.

— Może tylko chciałam powiedzieć, że łączy nas ta sama niewiedza. Nie wyczytujcie zbyt wielu rzeczy z kilku słów. — Oszacowała wzrokiem Nynaeve. — Gdybym kiedyś miała wybrać jakiegoś mężczyznę... gdybym, powtarzam... to nie byłby nim Lan. Tyle powiem.

Miało to ugłaskać Nynaeve, ale tamtej najwyraźniej się nie spodobało. Nynaeve miała coś, co Lini nazwałaby „zagonkiem trudnym w uprawie”, kochała nie tylko Strażnika, lecz również mężczyznę, który usiłował zaprzeczać, że odwzajemnia jej miłość. Głupi to był mężczyzna, opowiadał o wojnie z Cieniem, z której nie umiał zrezygnować i w której nigdy nie mógł zwyciężyć, o tym, że nie chce, by Nynaeve przywdziała szaty wdowy na swą weselną ucztę. Tego typu głupstwa. Elayne nie pojmowała, jak Nynaeve sobie z tym radzi. Nie należała do wybitnie cierpliwych.

— Jeśli już skończyłyście pogawędkę o mężczyznach — — powiedziała kwaśnym tonem Nynaeve, jakby chciała właśnie udowodnić prawdziwość swego wizerunku w oczach Elayne — to może powrócimy do tego, co jest istotne? — Szarpnęła silnie warkocz i mówiła dalej, stopniowo nabierając rozpędu i gwałtowności niczym koło wodne z obluzowanymi trybami. — Jak możemy sprawdzić, czy Joyia albo Amico kłamie, skoro masz zamiar je odesłać? Lub czy obydwie kłamią? Czy żadna? Nie rozkoszuję się własnymi rozterkami, Moiraine, nieważne, co sobie myślisz, jednak wpadłam dotąd w zbyt wiele pułapek, by mieć ochotę na jeszcze jedną. I nie chcę też uganiać się za błędnymi ognikami. Ja... my... jesteśmy tymi, którym Amyrlin zleciła odszukanie Liandrin i jej towarzyszek. Wygląda na to, że skoro nie uważasz tego za na tyle ważne, by stracić więcej niż chwilę na pomaganiu nam, to przynajmniej nie wal nas po łydkach miotłą!

Sprawiała wrażenie, jakby miała zamiar wyrwać swój warkocz z głowy i udusić nim Aes Sedai. Moiraine natomiast demonstrowała ten niebezpiecznie chłodny, kryształowy spokój, który sugerował, że jest gotowa znowu udzielić lekcji na temat trzymania języka za zębami, takiej samej, jakiej udzieliła Joyi. Czas, stwierdziła Elayne, skończyć z myciem podłóg. Nie wiedziała, jak do tego doszło, że przypadła jej rola rozjemczymi w kręgu tych kobiet — czasami miała ochotę wziąć je wszystkie za karki i potrząsnąć — ale matka zawsze jej powtarzała, że decyzja podjęta w gniewie nie jest słuszna.

— Mogłabyś dodać do swej listy to, co chcesz wiedzieć — powiedziała — powód, dla którego zostałyśmy wezwane do Randa? Bo to tam nas zaprowadziła Careen. Teraz nic mu już nie jest, oczywiście. Moiraine go uzdrowiła. — Nie potrafiła stłumić dreszczu, przypominając sobie, co zobaczyła, gdy ukradkiem zajrzała do jego komnaty, tak czy inaczej, skierowanie uwagi na inny temat podziałało jak czar.

— Uzdrowiony! — wykrztusiła Nynaeve. — Co mu się stało?

— Omal nie umarł — powiedziała Aes Sedai, tak spokojnie, jakby mówiła, że rozlał dzbanek z herbatą.

Elayne poczuła, że Egwene się trzęsie, kiedy słuchały beznamiętnego sprawozdania Moiraine, ale być może częściowo były to również jej dreszcze. Bańki zła dryfujące po Wzorze. Odbicia wyskakujące z luster. Rand cały we krwi i ranach. Trochę jakby po namyśle Moiraine dodała, że jest pewna, iż Perrin i Mat doświadczyli czegoś podobnego, tylko uszli z tego bez szwanku. Ta kobieta musiała mieć lód zamiast krwi.

„Nie, upór Randa ją mocno rozognił. I nie była też zimna, kiedy mówiła o małżeństwie, mimo że z całych sił udawała chłód”.

Teraz jednak równie dobrze mogłaby wieść dyskusję, czy barwa jakiejś sztuki jedwabiu nadaje się na suknię.

— I te... te rzeczy będą się dalej działy? — spytała Egwene, kiedy Moiraine skończyła mówić. — Czy nie możesz czegoś zrobić, żeby położyć temu kres? Nie możecie, ty albo Rand?

Mały, niebieski kamyk, zwisający nad czołem Moiraine, zakołysał się, gdy potrząsnęła głową.

— Nie, dopóki nie nauczy się kontrolować swych zdolności. Może nawet i wówczas nie. Nie wiem, czy nawet on będzie dostatecznie silny, by odepchnąć od siebie ten miazmat. Ale tak czy owak, będzie przynajmniej w stanie sam się bronić.

— Czy nie możesz czegoś zrobić, żeby im pomóc? — spytała podniesionym głosem Nynaeve. — Jesteś tą z nas, która rzekomo wie wszystko, czy tylko taką udajesz? Nie możesz go nauczyć? Chociaż części? Tylko nie przytaczaj przysłów o ptakach uczących latać ryby.

— Wiedziałabyś więcej — odparła Moiraine — gdybyś skorzystała z udzielonych ci nauk tak, jak powinnaś. Powinnaś wiedzieć więcej. Chcesz posługiwać się Mocą, Nynaeve, ale nie masz ochoty się uczyć o Mocy. Saidin to nie saidar. Strumienie są inne, inaczej się je tworzy. Ptak ma większe szanse.

Tym razem przyszła kolej na Egwene, żeby rozładować napięcie.

— A przy czym to upiera się Rand? — Gdy Nynaeve otworzyła usta, dodała: — Czasami potrafi być uparty jak głaz.

Nynaeve zamknęła usta, wszystkie wiedziały, ile w tym prawdy.

Pogrążona w myślach Moiraine zmierzyła je wzrokiem. Czasami Elayne nie była pewna, do jakiego stopnia Aes Sedai im ufa. I w ogóle komukolwiek.

— On musi wyjechać — powiedziała wreszcie Aes Sedai. — Zamiast tego siedzi tutaj, a mieszkańcy Łzy powoli przestają się go bać. On tu siedzi, a im dłużej siedzi, nie robiąc nic, tym bardziej Przeklęci będą patrzyli na jego bezczynność jak na oznakę słabości. Wzór rusza się i faluje, tylko martwi są nieruchomi. On musi działać, bo inaczej zginie. Od strzały z kuszy w plecach, trucizny w jedzeniu albo zabiją go Przeklęci, którzy skrzykną się, żeby wydrzeć mu z ciała duszę. Musi działać, bo inaczej zginie.

Elayne krzywiła się przy każdym niebezpieczeństwie wymienianym przez Moiraine, brzmiały tym gorzej, że były najzupełniej realne.

— I ty wiesz, co on powinien zrobić? — spytała drwiąco Nynaeve. — To ty zaplanowałaś tę akcję.

Moiraine skinęła głową.

— Wolałabyś, żeby znowu gdzieś hasał samopas? Nie odważę się na to ryzyko. Tym razem, zanim go znajdę, mógłby zginąć albo jeszcze gorzej.

Była w tym wystarczająca doza słuszności, Rand ledwie zdawał sobie sprawę z tego, co robi. I Elayne nie wątpiła, że Moiraine nie chce utracić tej odrobiny siły przewodniej, za pomocą której nadal nim kierowała. Tej odrobiny, na którą jej pozwalał.

— Czy zdradzisz nam swój plan? — zażądała Egwene. Z pewnością nie pomagała teraz oczyścić atmosfery.

— Och tak, zrób to — powiedziała Elayne, zadziwiając samą siebie zimnym echem tonu Egwene. Nigdy nie dążyła do konfrontacji, jeśli można jej było uniknąć, matka zawsze powtarzała, że lepiej kierować ludźmi, niż wbijać ich w szereg za pomocą młotka.

Jeśli ich zachowanie zirytowało Moiraine, to nie dała tego po sobie poznać.

— O ile zrozumiecie, że musicie go zachować dla siebie. Plan zdradzony to plan skazany na porażkę. Tak, widzę, że rozumiecie.

Elayne z pewnością rozumiała, plan był niebezpieczny i Moiraine nie była pewna, czy się powiedzie.

— Sammael jest w Illian — kontynuowała Moiraine. — Tairenianie są zawsze gotowi do wonny z Illian i na odwrót. Od tysiąca lat zabijają się wzajemnie i mówią o swych szansach tak, jak inni ludzie mówią o najbliższym święcie. Wątpię, czy wiedza o obecności Sammaela by to zmieniła, zwłaszcza że mają Smoka Odrodzonego, który by nimi pokierował. Łza z chęcią pójdzie za Randem w tym przedsięwzięciu, a jeśli on pokona Sammaela, to...

— Światłości! — zakrzyknęła Nynaeve. — Nie dość że chcesz, by on zaczął wojnę, to jeszcze chcesz, by dążył do walki z Przeklętym! Nic dziwnego, że się opiera. Jak na mężczyznę wcale nie jest głupcem.

— Musi w końcu zmierzyć się z Czarnym — odparła spokojnie Moiraine. — Naprawdę myślisz, że może teraz unikać Przeklętych? Jeśli chodzi o wojnę, to dość wojen się toczy bez jego udziału, bardziej jeszcze niepotrzebnych.

— Nie ma potrzebnych wojen — zaczęła Elayne, po czym umilkła, gdy nagle zrozumiała. Jej twarz musiała zdradzać również smutek i żal, ale przede wszystkim zrozumienie. Matka często ją uczyła, jak należy kierować i rządzić państwem, dwie różne rzeczy, ale obie konieczne. I czasami w imię obydwu trzeba było robić rzeczy co najmniej nieprzyjemne, aczkolwiek cena, jaką się płaciło za ich niezrobienie, była jeszcze większa.

Moiraine obdarzyła ją współczującym spojrzeniem.

— Nie jest to zawsze przyjemne, prawda? Kiedy byłaś już dostatecznie dorosła, by zrozumieć, twoja matka zaczęła, jak przypuszczam, uczyć cię tego, co ci się przyda, gdy już przejmiesz po niej tron. — Moiraine wyrastała w królewskim pałacu w Cairhien, nie przeznaczona, by władać, lecz spokrewniona z panującą rodziną, i bez wątpienia słuchała takich samych wykładów. — Ale czasami wydaje mi się, że lepiej być ignorantką, wieśniaczką, dla której świat się ogranicza do własnego poletka.

— Kolejne zagadki? — spytała z pogardą Nynaeve. — Wojna była czymś, o czym słuchałam od wędrownych handlarzy, czymś dalekim, czego tak naprawdę nie rozumiałam. Teraz wiem, co to takiego. To mężczyźni, którzy zabijają mężczyzn. Mężczyźni zachowujący się jak zwierzęta i zredukowani do poziomu zwierząt. Spalone wsie, farmy i pola. Głód, choroby i śmierć, jednako dla niewinnych jak i winnych. Co sprawia, że twoja wojna jest lepsza, Moiraine? Co sprawia, że jest czystsza?

— Elayne? — zapytała cicho Moiraine.

Potrząsnęła głową — nie chciała tego wyjaśniać — nie była jednak pewna, czy jej matka, która zasiadała na Lwim Tronie, milczałaby pod wpływem zniewalającego, ciemnookiego spojrzenia Moiraine.

— Wojna wybuchnie, czy Rand ją zacznie czy nie — powiedziała z niechęcią. Egwene zrobiła krok w tył, patrząc na nią z niedowierzaniem, być może nie tak wyraźnym jak malujące się na twarzy Nynaeve. Jednak sceptycyzm ich malał, w miarę jak mówiła dalej. — Przeklęci nie będą czekali bezczynnie. Sammael nie może być jedynym, który okiełznał jakiś naród, choć tylko o nim wiemy. W końcu zaatakują Randa, być może osobiście, z pewnością przy pomocy swych armii, którymi dowodzą. A kraje, które są wolne od Przeklętych? Ilu wzniesie okrzyk na chwałę sztandaru Smoka i pójdzie za nim na Tarmon Gai’don, a ilu da się przekonać, że upadek Kamienia to kłamstwo i że Rand to tylko kolejny fałszywy Smok, być może dostatecznie silny, by im zagrażać, jeśli sami nie ruszą przeciwko niemu? — Urwała nagle. Było coś jeszcze, ale nie mogła, nie chciała im tego mówić.

Moiraine nie była taka powściągliwa.

— Bardzo dobrze — pochwaliła, kiwając głową — tylko to nie wszystko. — Spojrzenie, którym obdarzyła Elayne, mówiło, że ona wie, iż Elayne opuściła to, co ona miała na myśli. Z dłońmi skrzyżowanymi na podołku spokojnie zwróciła się do Nynaeve i Egwene. — Nic nie sprawi, by ta wojna była lepsza albo czystsza. Tyle tylko, że zjednoczy z nim Tairenian, a Illianie w końcu pójdą za nim, tak jak to teraz robią Tairenianie. Jakże inaczej mogliby postąpić, gdy sztandar Smoka załopocze nad Illian? Same wieści o jego zwycięstwie mogą przesądzić o losie wojen w Tarabon i Arad Doman na jego korzyść; oto macie wojny, które się skończą.

— Dzięki jednemu uderzeniu zgromadzi takie siły ludzi i broni, że jedynie koalicja wszystkich pozostałych narodów odtąd aż po Ugór mogłaby go pokonać, i za jednym zamachem pokaże Przeklętym, że nie jest tłustą przepiórką na gałęzi, która zaraz wpadnie w ich sieci. To sprawi, że zrobią się ostrożni, dzięki czemu dadzą mu czas, podczas którego nauczy się, jak wykorzystać swą moc. Musi ruszyć pierwszy, być młotem, nie gwoździem. — Aes Sedai się lekko skrzywiła, reminescencje poprzedniego gniewu mąciły jej spokój. — Musi ruszyć pierwszy. A co on robi? Czyta. Zaczytuje się, dopraszając o jeszcze większe kłopoty.

Nynaeve wyglądała na wstrząśniętą, jakby wyobrażała sobie wszystkie te bitwy i śmierć, ciemne oczy Egwene zogromniały z przerażenia. Na widok ich twarzy Elayne zadygotała. Jedna przypatrywała się dorastaniu Randa, druga razem z nim dorastała. A teraz miały patrzeć, jak wszczyna wojnę. Nie Smok Odrodzony, lecz Rand al’Thor.

Egwene zmagała się wyraźnie ze sobą, wyszukując najdrobniejsze, najbardziej niekonsekwentne elementy tego, co powiedziała Moiraine.

— Dlaczego czytanie miałoby przysporzyć mu kłopotów? — Postanowił, że sam sprawdzi, co mówią Proroctwa Smoka. — Twarz Moiraine pozostała chłodna i gładka, ale nagle w jej głosie odezwało się to samo zmęczenie, które czuła Elayne. — Możliwe, że były w Łzie zakazane, ale Główny Bibliotekarz przechował dziewięć różnych tłumaczeń w zamkniętej szkatule. Teraz Rand ma je wszystkie. Wskazałam mu stosowny wers i on mi go zacytował, korzystając ze starego kandoryjskiego tłumaczenia.

„Moc Cienia przybrała ludzkie ciało,

powstała do zamętu, walki i ruiny.

Odrodzony, naznaczony i zbroczony krwią,

Z mieczem tańczy we snach i we mgle,

opasuje miot Cienia łańcuchem swej woli,

z miasta, zatraconego i przeklętego,

raz jeszcze włócznie na wojnę prowadzi,

włócznie łamie i sprawia, że widzą,

prawdę, od dawna ukrytą w starożytnym śnie”.

Skrzywiła się.

— Można to interpretować na wiele wygodnych sposobów. Illian pod Sammaelem jest z pewnością przeklętym miastem. Poprowadzi taireńskie włócznie na wojnę, zakuje Sammaela w łańcuchy i już spełni proroctwo zawarte w tym wersie. Tylko że on tego nie zobaczy. Ma nawet egzemplarz napisany w Dawnej Mowie, jakby rozumiał z niej bodaj dwa słowa. Ugania się za cieniami, a Sammael, Rahvin albo Lanfear doskoczą mu do gardła, zanim uda mi się go przekonać, że popełnia błąd:

— Jest zdesperowany. — Elayne była pewna, że łagodny ton, który przybrała Nynaeve, nie jest przeznaczony dla Moiraine, lecz dla Randa. — Zdesperowany i usiłuje znaleźć jakieś wyjście.

— Ja też jestem zdesperowana — oświadczyła Moiraine. — Poświęciłam życie na odnalezienie Randa i nie pozwolę, by poniósł porażkę, skoro mogę temu zapobiec. Jestem niemalże równie zdesperowana, by... — Urwała, wydymając usta. — Wystarczy, jak powiem, że zrobię to, co muszę.

— To wcale nie wystarczy — zauważyła ostrym tonem Egwene. — Co masz zamiar zrobić?

— Macie inne powody do zmartwień — odparła Aes Sedai. — Czarne Ajah...

— Nie! — Głos Elayne był ostry jak nóż, rozkazujący, stawy dłoni zbielały, kiedy ścisnęła swe miękkie, niebieskie spódnice. — Wiele tajemnic dla siebie trzymasz, Moiraine, ale tę nam zdradź. Co zamierzasz z nim zrobić? — W myślach błysnęła jej wizja chwytania Moiraine i w razie konieczności wytrząsania z niej prawdy.

— Zrobić? Nic. Zresztą proszę bardzo. Nie widzę powodu, byście miały nie wiedzieć. Widziałyście to, co Tairenianie nazywają Wielką Przechowalnią?

Dziwne postępowanie jak na ludzi, którzy tak lękali się Mocy, ale Tairenianie zgromadzili w Kamieniu kolekcję przedmiotów związanych z Mocą, drugą co do wielkości po kolekcji z Białej Wieży. Elayne ze swojej strony uważała, iż powodem tego był fakt, że przez długi czas zmuszeni byli do ochrony Callandora, czy tego chcieli czy nie. Nawet Miecz Który Nie Jest Mieczem, gdy stał się jednym spośród wielu, mógł nabrać mniejszego znaczenia. Niemniej jednak Tairenianie nigdy nie zdobyli się na wystawienie swych trofeów na pokaz. Wielka Przechowalnia mieściła się w ciągu brudnych, zagraconych pomieszczeń, ukrytych jeszcze głębiej niźli lochy. Kiedy Elayne po raz pierwszy je zobaczyła, zamki w spróchniałych drzwiach od dawna były zardzewiałe.

— Spędziłyśmy tam cały dzień — oznajmiła Nynaeve — żeby sprawdzić, czy Liandrin i jej przyjaciółki coś zabrały. Moim zdaniem nie. Wszystko było pokryte warstwami pleśni i kurzu. Potrzeba będzie dziesięciu statków, żeby rzeczy te przewieźć do Wieży. Może tam nadadzą im jakiś sens, ja z pewnością nie potrafię. — Pokusa dokuczenia Moiraine była wyraźnie zbyt wielka, bo dodała: — Wiedziałabyś o tym wszystkim, gdybyś poświęciła nam nieco więcej swojego czasu.

Moiraine nie zwróciła uwagi na ostatnie słowa. Zdawała się zaglądać do swego wnętrza, badać własne myśli, a gdy się odezwała, to jakby tylko mówiła do siebie.

— W Wielkiej Przechowalni znajduje się pewien szczególny ter’angreal, przedmiot, który przypomina . drzwi wykonane z czerwonego kamienia, odrobinę krzywe, gdy im się uważnie przyjrzeć. Jeśli nie uda mi się go zmusić do podjęcia jakiejś decyzji, to być może będę musiała przestąpić przez próg tych drzwi. — Mały niebieski kamyk na jej czole zadrżał, rozsyłając iskry. Najwyraźniej nie miała ochoty na ten krok.

Przy wzmiance o ter’angrealu Egwene instynktownie dotknęła stanika swej sukni. Przyszyła tam maleńką kieszonkę, by ukryć w niej kamienny pierścień będący ter’angrealem, potężnym mimo niewielkich rozmiarów. Elayne była jedną z trzech kobiet, które wiedziały, że ona go ma. Moiraine do tej trójki nie należała.

Dziwny to był przedmiot, taki ter’angreal, pozostałość Wieku Legend podobnie jak angreale i sa’angreale, nawet jeśli bardziej liczne. Ter’angreal nie pomnażał Jedynej Mocy, tylko ją wykorzystywał. Każdy został stworzony do wykonywania jednej, konkretnej rzeczy i chociaż niektórych obecnie używano, to nikt nie był pewien, czy właśnie w takim celu je wykonano. Różdżka Przysiąg, na którą kobieta składała Trzy Przysięgi podczas ceremonii wyniesienia do godności Aes Sedai, była ter’angrealem, który sprawiał, że przysięgi te stawały się częścią jej ciała i krwi. Ostatni sprawdzian, przez jaki przechodziła nowicjuszka, gdy wynoszono ją do godności Przyjętej, odbywał się we wnętrzu innego ter’angreala, który wydobywał z niej najgłębsze lęki i sprawiał, że zdawały się realne — albo może przenosił ją do miejsca, gdzie rzeczywiście stawały się realne. Dziwne rzeczy potrafiły się dziać z udziałem ter’angreala. Aes Sedai ulegały wypaleniu, umierały albo zwyczajnie znikały podczas próby ich zbadania. I używania.

— Widziałam te drzwi — powiedziała Elayne. — W ostatniej izbie przy końcu korytarza. Zgasła mi lampa i trzy razy upadłam, zanim tam dotarłam. — Policzki poczerwieniały jej lekko z zażenowania. — Bałam się tam przenosić, nawet po to tylko, by zapalić lampę. Moim zdaniem wiele rzeczy tam wygląda na zwykłe śmieci, sądzę, że Tairenianie po prostu brali wszystko, co czyimś zdaniem mogło być związane z Mocą, ale myślę, że gdybym przeniosła, to mogłabym przypadkiem ożywić coś, co nie jest śmieciem, i kto wie, co by się wtedy stało.

— A gdybyś się potknęła w tych ciemnościach i wpadła do tych wykrzywionych drzwi? — spytała zgryźliwie Moiraine. — Przy nich nie trzeba przenosić, wystarczy zrobić krok.

— W jakim celu? — spytała Nynaeve.

— By zdobyć odpowiedzi. Trzy odpowiedzi, wszystkie prawdziwe, na temat przeszłości, teraźniejszości albo przyszłości.

Pierwszą rzeczą, jaka przyszła do głowy Elayne z powodu tych trzech odpowiedzi, była bajka dla dzieci, Billy pod górą. Siadem tej myśli natychmiast zjawiła się następna, nawiedzając nie tylko Elayne. Odezwała się w chwili, gdy Nynaeve i Egwene dopiero otwierały usta.

— Moiraine, to rozwiązanie naszego problemu. Możemy spytać, czy Joyia albo Amico mówią prawdę. Możemy spytać, gdzie jest Liandrin i pozostałe. O imiona Czarnych Ajah, które zostały w Wieży...

— Możemy spytać, jakie to niebezpieczeństwo grozi Randowi — wtrąciła Egwene, Nynaeve zaś dodała:

— Dlaczego wcześniej nam o tym nie powiedziałaś? Dlaczego pozwalałaś nam wysłuchiwać w kółko tych samych opowieści, dzień w dzień, skoro wszystko można było już ustalić do tej pory?

Aes Sedai skrzywiła się i wyrzuciła ręce w górę.

— Wszystkie trzy rzucacie się na oślep tam, gdzie Lan i stu Strażników stąpałoby ostrożnie. Jak myślicie, dlaczego ja nie zrobiłam tego kroku? Już wiele dni temu mogłam spytać, co Rand ma zrobić, żeby przeżyć i zwyciężyć, w jaki sposób może pokonać Przeklętych i wystrzegać się obłędu dostatecznie długo, by zrobić to, co musi. — Czekała, z rękoma wspartymi o biodra, aż to do nich dotrze. Żadna się nie odezwała. — Tu trzeba przestrzegać pewnych zasad — podjęła temat — i wystrzegać się niebezpieczeństw. Nikt nie może przestąpić progu tych drzwi więcej niż raz. Tylko raz. Można zadać trzy pytania, ale trzeba zadać wszystkie trzy i wysłuchać odpowiedzi, zanim będzie można stamtąd wyjść. Za błahe pytania ponoć jest kara, ale może okazać się również, że to co dla jednych brzmi poważnie, dla innych brzmi błaho. A co najważniejsze, za pytania, które dotykają Cienia, ponosi się straszliwe konsekwencje.

— Gdybyście spytały o Czarne Ajah, mogłybyście wrócić martwe albo jako bredzące obłąkane, o ile w ogóle byście stamtąd wyszły. A co do Randa... Nie jestem pewna, czy jest możliwe pytanie o Smoka Odrodzonego, które w jakiś sposób nie dotyczy Cienia. Rozumiecie? Czasami istnieją powody do zachowania ostrożności.

— Skąd ty to wszystko wiesz? — spytała Nynaeve. Wsparłszy pięści o biodra, mierzyła wzrokiem Aes Sedai. — Wysocy Lordowie z pewnością nigdy nie pozwolili Aes Sedai badać żadnego przedmiotu z Wielkiej Przechowalni. Sądząc po brudzie, jaki tam jest, ani jeden element tej kolekcji nie widział światła dziennego od stu albo i więcej lat.

— Więcej, tak mi się zdaje — odparła chłodno Moiraine. — Przestali gromadzić te przedmioty przed blisko trzystu laty. Tuż przedtem weszli w posiadanie tego ter’angreala. Do tamtego czasu była to własność Pierwszych z Mayene, którzy wykorzystywali otrzymane za drzwiami odpowiedzi, żeby nie dopuścić, by Mayene wpadło w ręce Łzy. I zezwalali Aes Sedai na badania. Naturalnie w tajemnicy, Mayene nigdy bowiem nie miało odwagi jawnie rozgniewać Łzę.

— Jeśli to było takie ważne dla Mayene — powiedziała podejrzliwie Nynaeve — to czemu drzwi są tutaj, w Kamieniu?

— Są tu dlatego, bo Pierwsi podejmowali nie tylko dobre, ale również złe decyzje, żeby uchronić Mayene przed Łzą. Trzysta lat temu Wysocy Lordowie planowali zbudować flotę, która miała podążać za statkami Mayene i znajdować ławice oliwnych ryb. Halvar, ówczesny Pierwszy, mocno podniósł cenę oliwy do lamp ponad cenę oliwy taireńskiej, a żeby dalej utwierdzać Wysokich Lordów w przekonaniu, że Mayene będzie zawsze przedkładało interesy Łzy nad swoje własne, sprezentował im ten ter’angreal. Sam z niego wcześniej skorzystał i teraz nie był mu przydatny. Jako że był równie młody jak Berelain obecnie, to czekało go długie panowanie, podczas którego, jak sądził, będzie potrzebował dobrej woli Łzy.

— Był głupcem — mruknęła Elayne. — Moja matka nigdy by nie popełniła takiego błędu.

— Może nie — powiedziała Moiraine. — Tylko że Andor nie jest małym państewkiem, zaszczutym przez znacznie większe i silniejsze mocarstwa. Halvar był głupcem, jak się okazało, gdyż Wysocy Lordowie zgładzili go potajemnie następnego roku, jednak dzięki jego głupocie będę mogła skorzystać z pewnej szansy, jeśli okaże się to konieczne.

Nynaeve mruknęła coś do siebie, być może rozczarowana.

— To pozostawia nas dokładnie w miejscu, gdzie utknęłyśmy. — Egwene westchnęła. — Dalej nie wiemy, która kłamie albo czy obie kłamią.

— Wypytajcie je raz jeszcze, jeśli chcecie — odparła Moiraine. — Macie czas, dopóki nie zostaną wsadzone na statek, wątpię jednak, czy zmienią teraz swą opowieść. Moja rada to skoncentrować się na Tanchico. Jeśli Joyia mówi prawdę, wówczas Aes Sedai będą potrzebni Strażnicy, żeby strzec Mazrima Taima. Posłałam gołębia z ostrzeżeniem do Amyrlin. W rzeczy samej posłałam trzy gołębie, żeby mieć pewność, iż przynajmniej jeden dotrze do Wieży.

— Jak to uprzejmie z twojej strony, że nas zawsze o wszystkim informujesz — chłodno mruknęła Elayne. Ta kobieta naprawdę podążała własną drogą. Udawały tylko, że są pełnymi Aes Sedai, ale to jeszcze nie stanowiło powodu, by utrzymywać je w niewiedzy. Amyrlin zleciła im przecież ściganie Czarnych Ajah.

Moiraine lekko skłoniła głowę, jakby przyjęła to podziękowanie za dobrą monetę.

— Nie ma za co. Pamiętajcie, że wy jesteście psami gończymi, które Amyrlin posłała tropem Czarnych Ajah. — Nieznaczny uśmiech, którym zareagowała na żachnięcie się Elayne, mówił, że wie dokładnie, co tamta sobie myśli. — Decyzja, dokąd się udać, musi należeć do was. Na to też zwróciłyście mi uwagę — dodała sucho. — Ufam, iż ta decyzja okaże się łatwiejsza niż moja. I ufam, że będziecie spały dobrze.

— Ta kobieta... — mruknęła Elayne, gdy za Aes Sedai zamknęły się drzwi. — Czasami mogłabym ją niemalże udusić. — Opadła na jedno z krzeseł i wbiła kwaśne spojrzenie w swoje dłonie złożone na podołku.

Nynaeve chrząknęła, co mogło oznaczać zgodę. Potem podeszła do wąskiego stołu pod ścianą, na którym obok dwóch dzbanów stały srebrne puchary i słoje z przyprawami. Jeden z dzbanów, napełniony winem, spoczywał w połyskliwej misie, pełnej obecnie niemal całkiem stopionego lodu, przywiezionego aż z Grzbietu Świata w skrzyniach z trocinami. Lód w lecie, do schłodzenia napoju jakiegoś lorda. Elayne ledwie potrafiła sobie coś takiego wyobrazić.

— Chłodny napój przed pójściem do łóżek dobrze nam wszystkim zrobi — stwierdziła Nynaeve.

Elayne uniosła głowę, kiedy obok niej usiadła Egwene.

— Czy powiedziałaś naprawdę to, co myślisz, Egwene? O Randzie? — Egwene skinęła głową, a Elayne westchnęła. — A pamiętasz, co zwykła mówić Min, wszystkie te jej żarty o dzieleniu się nim? Czasami zastanawiałam się, czy to się wiązało z jakimś widzeniem, o którym nam nie powiedziała. Myślałam, że jej chodziło o to, iż obie go kochamy i ona o tym wie. Ale to ty miałaś do niego prawo, a ja nie wiedziałam, co robić. Nadal nie wiem. Egwene, on kocha ciebie.

— Trzeba go po prostu wyprowadzić z błędu — stanowczo oświadczyła Egwene. — Wyjdę za mąż tylko dlatego, że będę chciała, a nie dlatego, że jakiś mężczyzna tego ode mnie oczekuje. Będę dla niego miła, Elayne, przedtem jednak będzie wiedział, że jest wolny. Moja matka powiada, że my chcemy być zakochane, ale tylko w tym, którego wybierzemy, mężczyzna zaś musi być zakochany, ale pokocha pierwszą kobietę, która uwiąże sznurek do jego serca.

— Wszystko bardzo pięknie — odparła Elayne ściśniętym głosem — ale Berelain była w jego komnatach.

Egwene prychnęła.

— Niezależnie od jej intencji, Berelain nie potrafi zainteresować się jednym mężczyzną dostatecznie długo, by go zmusić, żeby ją pokochał. Dwa dni temu wodziła wzrokiem za Rhuarkiem. Za dwa następne będzie się uśmiechała do kogoś innego. Ona jest jak Else Grinwell. Pamiętasz ją? Tę nowicjuszkę, która cały czas spędzała na podwórcach do ćwiczeń, trzepocząc rzęsami w stronę Strażników?

— Ona nie mogła wyłącznie trzepotać rzęsami w jego komnacie sypialnej o tej porze. Miała na sobie mniej niż zwykle, o ile to w ogóle możliwe!

— Masz zatem zamiar pozwolić, by ona go zdobyła?

— Nie! — Elayne powiedziała to wyjątkowo zapalczywie i naprawdę tak myślała, ale następne uderzenie serca już przyniosło rozpacz. — Och, Egwene. Nie wiem, co zrobić. Kocham go. Pragnę go poślubić. Światłości! Co powie matka? Wolałabym spędzić noc w celi Joyi, niż wysłuchiwać jej wykładów.

Andorańscy szlachcice, nawet z królewskich rodzin, żenili się z pospólstwem dostatecznie często, by nie wywoływało to komentarzy — przynajmniej w Andorze — jednak Rand nie był człowiekiem z pospólstwa. Jej matka była naprawdę w stanie wysłać Lini, by ją przywlokła do domu za ucho.

— Morgase raczej nie ma wiele do powiedzenia, jeśli wierzyć Matowi — uspokajała ją Egwene. — Nawet jeżeli w połowie mówi prawdę. Ten lord Gaebril, do którego wzdycha twoja matka, raczej nie wydaje się odpowiedni dla kobiety zdolnej do samodzielnego myślenia.

— Jestem przekonana, że Mat przesadzał — uniosła się Elayne. Jej matka była zbyt mądra, by zgłupieć z powodu jakiegoś mężczyzny. Jeśli lord Gaebril — nigdy przedtem nie słyszała tego imienia, dopóki Mat go nie wspomniał — jeśli ten jegomość sobie wyobraża, że zdobędzie władzę dzięki Morgase, to już ona go brutalnie przebudzi z jego snów o potędze.

Nynaeve przyniosła do stołu trzy puchary z winem przy — prawionym korzeniami — po ich lśniących ściankach spływały paciorki skroplonej pary — a także małe zielonozłote serwetki uplecione ze słomy, dzięki którym wilgoć nie mogła zniszczyć połyskliwej powierzchni stołu.

— A zatem — powiedziała, przystawiając sobie krzesło — odkryłaś, że jesteś zakochana w Randzie, Elayne, a Egwene odkryła, że nie jest w nim zakochana.

Dwie młodsze kobiety zagapiły się na nią, jedna ciemnowłosa, druga jasna, obie jednak równo zdumione.

— Mam oczy — oznajmiła zadowolona z siebie Nynaeve. — I uszy, kiedy nie zadajecie sobie trudu, by rozmawiać szeptem. — Upiła łyk wina, a jej głos chłódł, w miarę jak kontynuowała. — Co macie zamiar z tym zrobić? Jeśli ta spryciarka, Berelain, wbije w niego swoje pazury, to nie będzie łatwe go z nich wyrwać. Jesteście pewne, że macie ochotę na taki wysiłek? Wiecie, czym on jest. Wiecie, co go czeka, nawet jeśli nie zważać na Proroctwa. Obłęd. Śmierć. Ile mu czasu zostało? Rok? Dwa? A może to się zacznie jeszcze przed końcem lata? On jest mężczyzną, który potrafi przenosić Moc. — Cedziła każde słowo głosem, którego brzmienie przywodziło na myśl stal. — Przypomnijcie sobie, czego was uczono. Przypomnijcie sobie, czym on jest.

Elayne uniosła wysoko głowę i spojrzała Nynaeve w oczy.

— To nie jest ważne. Może zachowuję się głupio. Nie dbam o to. Nie umiem zmienić serca na rozkaz, Nynaeve.

Nynaeve uśmiechnęła się niespodziewanie.

— Musiałam się upewnić — powiedziała ciepło. — Wy również musicie się upewnić. Nie jest łatwo kochać jakiegoś mężczyznę, ale kochanie tego człowieka jest jeszcze trudniejsze. — W miarę jak mówiła dalej, jej uśmiech gasł. — Moje pytanie nadal dopomina się odpowiedzi. Co macie zamiar z tym zrobić? Berelain wygląda na łagodną i z pewnością potrafi sprawić, że mężczyźni ją taką widzą, ale moim zdaniem ona nie jest taka. Będzie walczyła o to, czego pragnie. I jest osobą takiego pokroju, która z całej siły trzyma się czegoś tylko dlatego, że chce tego ktoś inny.

— Z chęcią wpakowałabym ją do beczki — oznajmiła Egwene, ściskając puchar tak, jakby to było gardło Pierwszej — i odesłała z powrotem do Mayene. Na dnie ładowni jakiegoś statku.

Warkocz Nynaeve zakołysał się, kiedy potrząsnęła głową.

— Wszystko bardzo dobrze, ale spróbuj znaleźć tu jakąś skuteczną radę. Jeśli nie możesz, milcz i pozwól jej zdecydować, co powinna zrobić. — Egwene zagapiła się na nią, a wtedy Nynaeve dodała: — Randem powinna się teraz zająć Elayne, nie ty. Ty się odsunęłaś, przypomnij sobie.

Słysząc tę uwagę, Elayne powinna się była uśmiechnąć, a jednak nie zrobiła tego.

— To wszystko miało być inaczej. — Westchnęła. — Myślałam, że spotkam jakiegoś mężczyznę, którego będę poznawała przez kilka miesięcy albo lat i powoli dojdę do przekonania, że go kocham. Randa ledwie znam. Rozmawiałam z nim nie więcej jak pół tuzina razy. Wiedziałam jednak, że go kocham w pięć minut po tym, kiedy moje oczy go ujrzały. — To, co teraz powiedziała, było naprawdę głupie. Tyle że była to prawda i nie obchodziło jej, iż brzmi głupio. Miała zamiar powiedzieć to samo w twarz swojej matce i Lini. Cóż, może nie Lini. Lini stosowała drastyczne metody w reakcji na głupotę i najwyraźniej sądziła, że Elayne nie ma więcej jak dziesięć lat. — Jednakże sprawy tak się mają, że nie mam nawet prawa być na niego zła. Ani na Berelain.

A jednak była.

„Miałabym ochotę tak go spoliczkować, że w uszach będzie mu dźwięczało przez cały rok! Chciałabym ją przytargać za włosy aż na pokład statku, który ją zabierze z powrotem do Mayene!”

Tylko nie miała do tego prawa, a to pogarszało całą sytuację. W jej głosie pojawiła się rozwścieczająco płaczliwa nuta.

— Cóż ja mogę zrobić? Nigdy nie spojrzał na mnie dwa razy.

— W Dwu Rzekach — wolno powiedziała Egwene — jeśli kobieta chce, by mężczyzna wiedział, że ona się nim interesuje, przystraja mu włosy kwiatami w święto Bel Tine albo w Niedzielę. Haftuje też dla niego świąteczne koszule, w dowolnym czasie. Albo upiera się, by prosić go do tańca i nikogo innego. — Elayne obdarzyła ją niedowierzającym wzrokiem, toteż Egwene pośpiesznie dodała: — Nie proponuję, żebyś mu haftowała koszulę, ale są inne sposoby, byś go poinformowała, co czujesz.

— Mieszkańcy Mayene wierzą w wyznania. — Elayne nadal się łamał głos. — Być może to jest najlepszy sposób. Po prostu szczerze mu wszystko wyznać.

Pochwyciła swoje wino i wypiła je, odchylając głowę w tył. Wyznać? Jak jakaś byle ladacznica z Mayene! Odstawiając pusty puchar na serwetkę, zrobiła głęboki wdech i mruknęła:

— Co powie matka?

— Ważniejsze jest to, co zrobisz, kiedy będziemy musiały stąd wyjechać — powiedziała łagodnie Nynaeve. — Czy to będzie Tanchico, Wieża czy jakieś inne miejsce, i tak będziemy musiały wyjechać. Powiesz mu właśnie, że go kochasz, i co zrobisz, gdy trzeba będzie zaraz potem wyjechać? A jeśli poprosi, żebyś z nim została? Jeśli spyta, czy chcesz zostać?

— Pojadę. — Zamiast wahania w odpowiedzi Elayne zabrzmiała jakaś szorstka nuta. Nynaeve nie powinna była o to pytać. — Skoro ja muszę się pogodzić z faktem, że on jest Smokiem Odrodzonym, to on musi przystać na to, czym ja jestem, na to, że mam obowiązki. Chcę być Aes Sedai, Nynaeve. To nie jest jakaś jałowa rozrywka. Podobnie jak praca, którą wszystkie trzy mamy do wykonania. Naprawdę pomyślałaś, że mogłabym opuścić ciebie i Egwene?

Egwene pośpiesznie ją zapewniła, że taka myśl nigdy jej nie przyszła do głowy, Nynaeve zrobiła to samo, ale zwlekała dostatecznie długo, by w tym czasie okłamać samą siebie.

Elayne popatrzyła kolejno na obydwie.

— Prawdę mówiąc, obawiałam się, że mi powiecie, iż jestem głupia, bo się przejmuję takimi sprawami zamiast Czarnymi Ajah.

Leciutki błysk w oczach Egwene mówił, że taka myśl jej zaświtała, natomiast Nynaeve powiedziała:

— Rand nie jest jedynym, który może umrzeć za rok albo za miesiąc. My też możemy. Czasy się zmieniły i my też. Jeśli będziesz tylko siedziała i czekała na to, czego pragniesz, to możesz tego nie zobaczyć po tej stronie grobu.

Takie pocieszanie przejmowało dreszczem.

7

Igranie z ogniem

Następnego ranka, ledwie słońce wzeszło na horyzoncie, Egwene stawiła się przed drzwiami wiodącymi do komnat Randa, za nią, powłócząc nogami, szła Elayne. Dziedziczka Tronu była ubrana w suknię z długimi rękawami, uszytą z bladoniebieskiego jedwabiu, skrojoną na taireńską modłę i po dłuższej dyskusji odrobinę przedłużoną. Błękit jej oczu podkreślał naszyjnik z szafirów barwy głębokiego, porannego nieba, drugi taki sam wplotła w rudozłote loki. Mimo wilgotnego ciepła Egwene otuliła ramiona prostą, ciemnoczerwoną chustą, wielką jak szal. To Aviendha dostarczyła chustę i szafiry. Dysponowała zdumiewająco ogromnym zapasem takich rzeczy.

Choć Egwene wiedziała, że oni tam są, przestraszyła się jednak, gdy strzegący drzwi Aielowie z zadziwiającą szybkością, bezszelestnie poderwali się na nogi. Elayne wydała cichy okrzyk, ale szybko zmierzyła ich władczym spojrzeniem, które tak dobrze jej wychodziło, lecz tym razem nie wywarła wrażenia na tych sześciu ogorzałych mężczyznach. Należeli do Shae’en M’taal, Kamiennych Psów, i jak na Aielów przystało, wyglądali na spokojnych, a to oznaczało, że widzieli prawie wszystko dookoła, gotowi natychmiast ruszyć w dowolnym kierunku.

Egwene wyprostowała się, naśladując Elayne — naprawdę żałowała, że nie umie tego robić tak dobrze jak Dziedziczka Tronu — i oznajmiła:

— Ja... my... chcemy zobaczyć, w jakim stanie są rany Lorda Smoka.

To oświadczenie było zwyczajnie głupie, gdyby Aielowie znali się dostatecznie na uzdrawianiu, ale prawdopodobieństwo tego było niewielkie. Początkowo nie miała zamiaru podawać powodu, dla którego tu przyszła — wystarczało, że uważali ją za Aes Sedai — uznała to jednak za dobry pomysł, w momencie gdy Aielowie niemalże wyskoczyli jak spod ziemi, mimo że nie wykonali żadnego ruchu, by zatrzymać ją albo Elayne. Ci mężczyźni byli po prostu tacy rośli, mieli takie kamienne twarze, a ze swymi krótkimi włóczniami i łukami z rogu obnosili się tak, jakby używanie ich było równie naturalne i łatwe niczym oddychanie. Na widok tych jasnych oczu, przypatrujących się jej tak bacznie, zbyt łatwo przypominały się historie o Aielach z twarzami osłoniętymi czarnym woalem, pozbawionych litości lub współczucia, historie o Wojnie z Aielami i o mężczyznach takich jak oni, którzy wycinali w pień posłane przeciwko nim armie i którzy wrócili do Pustkowia po tym, jak walczące przez trzy przepojone krwią dni i noce sprzymierzone narody stanęły przed bramami samego Tar Valon. Omal nie objęła saidara.

Gaul, wódz Kamiennych Psów, skinął głową, patrząc na Elayne i na nią z odcieniem szacunku. Był przystojnym mężczyzną, mimo nieregularnych rysów, nieco starszym od Nynaeve, obdarzonym oczyma zielonymi i przejrzystymi jak wypolerowane klejnoty oraz długimi rzęsami, tak ciemnymi, że zdawały się otaczać jego oczy czarną obwódką.

— Możecie go zdenerwować. Jest dziś rano w złym nastroju. — Gaul uśmiechnął się, błyskając białymi zębami i dając do zrozumienia, że zna nastrój, który towarzyszy rannemu człowiekowi. — Już przegnał grupę lordów, jednego osobiście wyrzucił za drzwi. Jak brzmiało jego imię?

— Torean — odparł inny, jeszcze wyższy mężczyzna. Na cięciwę krótkiego, zakrzywionego łuku, który trzymał nieledwie niedbale, miał nałożoną strzałę. Szare oczy na moment zatrzymały się na dwóch kobietach, po czym znowu zaczęły obserwować przestrzenie między kolumnami otaczającymi przedsionek.

— Torean — zgodził się Gaul. — Myślałem, że dojedzie aż do tych pięknych posągów... — Wskazał włócznią pierścień utworzony przez sztywno wyprostowanych Obrońców. — ...ale zatrzymał się po trzech krokach. Przegrałem dobry taireński gobelin, z jastrzębiami haftowanymi złotą nicią, na korzyść Mangina.

Na twarzy wyższego mężczyzny rozbłysnął przelotny uśmiech zadowolenia.

Obraz Randa, miotającego ciałem Wysokiego Lorda przez komnatę, sprawił, że Egwene zamrugała oczyma. Nigdy nie uciekał się do przemocy, starał się unikać jej jak tylko mógł. Do jakiego stopnia się zmienił? One za bardzo były zaabsorbowane Joyią i Amico, on zaś Moiraine, Lanem i Wysokimi Lordami, by mieli dotąd czas na coś więcej niż zaledwie kilka słów na temat domu, zastanawiając się razem, jak się tego roku udało Bel Tine i jak powinna wypaść Niedziela, słów, które zamieniali podczas przelotnych spotkań w przypadkowych miejscach. I do tego jakże krótkich. W jakim stopniu się zmienił?

— Musimy go zobaczyć — oznajmiła Elayne, z lekkim drżeniem w głosie.

Gaul ukłonił się, opierając czubek włóczni o czarny marmur.

— Oczywiście, Aes Sedai.

Egwene wkroczyła do komnat Randa, nieznacznie dygocząc, twarz Elayne zaś zdradzała cały bezmiar wysiłku, jaki kosztowało ją te kilka kroków.

Po honorze ostatniej nocy nie zostało ani śladu, chyba że wziąć pod uwagę brak luster, albowiem w miejscach, na boazerii, skąd je zabrano, jaśniały plamy. Co nie znaczyło, że w komnacie panował choćby jako taki porządek, książki leżały wszędzie, na każdym sprzęcie, niektóre otwarte, jakby porzucone w samym środku lektury, łóżko też nie zostało jeszcze pościelone. Purpurowe draperie były rozsunięte w oknach wyglądających na zachód, w stronę rzeki, głównej arterii Łzy, Callandor zaś iskrzył się niczym wypolerowany kryształ na ogromnym, pozłacanym postumencie, który kłuł w oczy krzykliwymi zdobieniami. Egwene pomyślała, że ten postument to najbrzydsza ozdoba, jaką kiedykolwiek widziała — dopóki nie dostrzegła na półce nad kominkiem srebrnych wilków pożerających złotego jelenia. Słaby wiatr od rzeki przynosił do komnaty chłód, niespotykany w innych partiach Kamienia.

Rand siedział w samej koszuli, rozparty na krześle z jedną nogą przełożoną przez oparcie, z książką oprawioną w skórę wspartą na kolanie. Na dźwięk kroków zatrzasnął ją i cisnął między inne na ozdobiony zawijasami dywan, podrywając się na równe nogi, jakby już gotował się do walki. Chmurny wyraz twarzy zniknął, gdy zobaczył, kim są przybysze.

Po raz pierwszy, odkąd znalazła się w Kamieniu, Egwene spróbowała doszukać się zmian, jakie w nim zaszły. I znalazła je.

Ile miesięcy minęło, od kiedy po raz ostami patrzyła nań uważnie? Dość, by twarz mu stwardniała, by otwartość, która kiedyś w niej była, znikła. Poruszał się również inaczej, trochę jak Lan, trochę jak Aiel. Przy jego budowie dala, rudawych włosach i oczach, które teraz wydawały się raz niebieskie, raz szare, w zależności od światła, trochę za mocno przypominał Aiela, niepokojąco mocno. Czy jednak zmienił się wewnętrznie?

— Myślałem, że jesteście... gdzie indziej — wymamrotał, wymieniając z nimi spojrzenia pełne zażenowania.

To był Rand, którego znała, łącznie z tym rumieńcem, który występował na jego policzki, gdy patrzył na nią albo Elayne.

— Niektórzy... ludzie chcą rzeczy, których nie mogę im dać. Rzeczy, których nie dam. — Na jego twarzy pojawiła się podejrzliwość, szokująco niespodzianie, głos stwardniał. — Czego chcecie? Moiraine was przysłała? Macie mnie namówić do tego, czego ona chce?

— Nie zachowuj się jak gęś — powiedziała ostro Egwene, zanim zdążyła pomyśleć. — Nie chcę, żebyś zaczynał wojnę.

— Przyszłyśmy, żeby... żeby ci pomóc — dodała Elayne błagalnym tonem — o ile będziemy potrafiły. — To był jeden z pretekstów, które omówiły przy śniadaniu; zdał im się najbardziej wiarygodny.

— Znacie jej plany odnośnie do... — zaczął opryskliwie, po czym nagle zmienił ton. — Pomóc mi? Jak? Moiraine mówi w ten sam sposób.

Egwene uroczyście skrzyżowała ręce na piersiach, zaciągając chustę, i kontynuowała rozmowę, korzystając ze sposobu, w jaki Nynaeve zwykła przemawiać do Rady Wioski, kiedy miała zamiar przeforsować swój zamysł, niezależnie od tego, jakby jej członkowie się przed nim zapierali.

— Powiedziałam ci, że masz się nie wygłupiać, Randzie al’Thor. Może Tairenianie całują twoje buty, pamiętam jednak, jak Nynaeve sprała ci tyłek za to, że Mat cię namówił na kradzież jabłkowej brandy.

Elayne starannie kontrolowała wyraz swej twarzy, nazbyt starannie. Było oczywiste, że Egwene ma ochotę wybuchnąć głośnym śmiechem.

Rand, rzecz jasna, nie zauważył. Mężczyźni nigdy nic nie widzą. Uśmiechnął się szeroko do Egwene, sam bliski śmiechu.

— Właśnie skończyliśmy trzynaście lat. Znalazła nas śpiących za stajnią twojego ojca, a głowy nas tak bolały, że nawet nie poczuliśmy jej lania. — Egwene zapamiętała wszystko w nieco innej wersji. — Nie tak jak wtedy, gdy cisnęłaś miską w jej głowę. Pamiętasz? Wmusiła w ciebie herbatę z psiego zielska, bo cały tydzień chodziłaś osowiała i kiedy tylko tego posmakowałaś, rzuciłaś w nią jej najlepszą misą. Światłości, aleś ty wtedy piszczała. Kiedy to było? Dwa lata przed...

— Nie jesteśmy tu po to, by rozmawiać o dawnych czasach — przerwała mu Egwene, z irytacją poprawiając chustę. Chusta była utkana z cienkiej wełny, ale i tak o wiele za gorąca. On się naprawdę lubował w przypominaniu najbardziej niefortunnych zdarzeń.

Uśmiechnął się, jakby wiedział, o czym ona myśli, i mówił dalej, demonstrując znacznie już lepszy nastrój.

— Powiadasz, że przyszłyście tu, by mi pomóc. W czym? Nie sądzę, byście wiedziały, jak zmusić lorda, by dotrzymywał danego słowa, kiedy nie patrzę mu przez ramię. Albo jak zapobiec nie chcianym snom? W tym z pewnością mogłybyście pomóc... — Jego oczy pomknęły ku Elayne, po czym zaraz wróciły do Egwene i wtedy znowu znienacka zmienił temat. — Co powiecie o Dawnej Mowie? Czy uczyłyście się jej choć trochę w Białej Wieży? — Nie czekając na odpowiedź, zaczął szperać wśród tomów walających się po dywanie. Jeszcze inne leżały na krzesłach oraz pośród zmiętej pościeli. — Mam tu egzemplarz... gdzieś...

— Rand. — Egwene podniosła głos. — Rand, nie umiem czytać w Dawnej Mowie.

Ostro spojrzała na Elayne ostrzegając, by się nie przyznawała do posiadanej umiejętności. Nie przyszły tu po to, by tłumaczyć dla niego Proroctwa Smoka. Szafiry we włosach Dziedziczki Tronu zakołysały się, gdy pokiwała głową na znak zrozumienia.

— Uczyłyśmy się tam innych rzeczy.

Wyprostował się znad książek z westchnieniem.

— Za wiele się spodziewam. — Przez chwilę wydawało się, że zaraz powie coś więcej, ale tylko wbił wzrok w dywan. Egwene zastanawiała się, jak daje sobie radę z Wysokimi Lordami przy całej ich ignorancji, skoro ona i Elayne tak potrafiły go zbić z tropu.

— Przyszłyśmy tu, by ci pomóc w przenoszeniu — wyjaśniła. — W przenoszeniu Mocy. — To, co twierdziła Moiraine, rzekomo miało być prawdziwe, żadna kobieta nie nauczy mężczyzny przenosić, podobnie jak nie nauczy go rodzenia dzieci. Egwene nie była tego jednak taka pewna. Raz kiedyś poczuła coś utkanego z saidina. Lub raczej nie poczuła nic, jedynie blokadę własnych strumieni, tak jak rzeka może poczuć kamień, który mąci powierzchnię wody. Przecież równie dużo nauczyła się nie tylko w Wieży, lecz również poza nią, i tą wiedzą z pewnością mogłaby się z nim podzielić, mogła go trochę nakierować.

— O ile jesteśmy w stanie — dodała Elayne.

Przez jego twarz ponownie przemknął błysk podejrzenia. Denerwował je tymi stałymi zmianami nastroju.

— Mam więcej szans na odczytanie Dawnej Mowy niż wy... Jesteście pewne, że to nie sprawka Moiraine? To ona was tu przysłała? Myśli, że może mnie przekonać jakąś okrężną drogą, tak? Jakiś pokrętny spisek Aes Sedai, którego sensu nie zauważę, dopóki w nim nie ugrzęznę? — Burknął coś niezrozumiale, sięgnął za krzesło po leżący na podłodze ciemnozielony kaftan i pośpiesznie wbił go na grzbiet. — Zgodziłem się dziś rano spotkać z kilkoma lordami. Jeśli nie będę ich pilnował, to znajdą sposoby, by się wykręcić od tego, czego od nich chcę. Dowiedzą się o tym prędzej lub później. To ja władam Łzą. Ja. Smok Odrodzony. Będę ich uczył. Musicie mi teraz wybaczyć.

Egwene miała ochotę nim potrząsnąć. On władał Łzą? Cóż, być może nawet i tak było, pamiętała jednak chłopca z jagniątkiem za pazuchą, dumnego jak kogut, bo udało mu się przepędzić wilka, który usiłował je porwać. Był pasterzem, nie królem, i nawet jeśli usiłował się puszyć, to nie mogło mu to wyjść na dobre.

Już miała mu o tym powiedzieć, ale zanim zdążyła, odezwała się Elayne. W jej głosie brzmiało podniecenie.

— Nikt nas nie przysłał. Nikt. Przyszłyśmy, bo... bo zależy nam na tobie. Może to nie wyjdzie, ale co zaszkodzi spróbować. Jeśli mnie... jeśli nam zależy, byś spróbował, to dlaczego nie miałbyś się zgodzić? Czy to aż takie mało ważne, byś nie mógł poświęcić nam jednej godziny? Za nic w świecie?

Przestał zapinać guziki i wpatrzył się w Dziedziczkę Tronu tak uporczywie, że przez moment Egwene wydało się, iż zapomniał o jej obecności. Wzdrygnąwszy się oderwał od niej wzrok. Popatrując na Egwene, przestąpił z nogi na nogę, po czym wbił smutne spojrzenie w posadzkę.

— Spróbuję — mruknął. — To na nic, ale spróbuję... Co chcecie, żebym zrobił?

Egwene wzięła głęboki oddech. Nie sądziła, by przekonanie go miało się okazać tak łatwe, zazwyczaj kiedy postanowił się przy czymś uprzeć, co zresztą czynił o wiele za często, przypominał głaz zagrzebany w błocie.

— Popatrz na mnie — powiedziała, obejmując saidara. Pozwoliła, by Moc całkowicie ją wypełniła, tak jak działo się to zawsze, a nawet bardziej, zatrzymując każdą kroplę, którą była w stanie pochwycić. Czuła się tak, jakby światło nasączyło każdą cząsteczkę jej ciała, jakby sama Światłość przepełniła każdy jego zakamarek. Życie zdawało się eksplodować w jej wnętrzu niczym fajerwerki. Nigdy przedtem nie przeniosła aż tyle. Zaszokowana odkryła, że wcale nie drży, a przecież z pewnością ta cudowna słodycz była trudna do zniesienia. Pragnęła się nią upajać, tańczyć i śpiewać, zwyczajnie się położyć i pozwolić, by przewalała się przez nią, po niej. Zmusiła się, by coś powiedzieć.

— Co widzisz? Co czujesz? Spójrz na mnie, Rand!

Powoli uniósł głowę, nadal marszcząc czoło.

— Widzę ciebie. Co niby miałbym zobaczyć? Czy dotykasz Źródła? Egwene, Moiraine ze sto razy przenosiła w mojej obecności i ja nigdy niczego nie widziałem. Prócz tego, że ona to robi. To się nie odbywa na tej zasadzie. Nawet ja tyle wiem.

— Jestem silniejsza od Moiraine — oświadczyła z naciskiem. — Ona skowytałaby na posadzce albo straciłaby przytomność, gdyby próbowała utrzymać tyle, ile ja w tej chwili. — To była prawda, aczkolwiek nigdy przedtem nie spróbowała dokładnie oszacować zdolności Aes Sedai.

Moc dopominała się krzykiem, by ją wykorzystano, ta Moc tętniąca w niej silniej niż krew w sercu. Z taką potęgą mogła czynić rzeczy, o których Moiraine się nie śniło. Rana w boku Randa, której Moiraine nigdy nie mogła uzdrowić do końca. Nie znała się na uzdrawianiu — było to najbardziej skomplikowane ze wszystkiego, co dotychczas robiła — ale przypatrywała się Nynaeve i być może, dzięki tak wielkiemu rozlewisku Mocy, była w stanie zrozumieć, jak się uzdrawia. Nie uzdrowić, oczywiście, zrozumieć tylko.

Ostrożnie wydłużyła cienkie jak włos strumienie Powietrza, Wody i Ducha, moce stosowane w uzdrawianiu, i wymacała tę zastarzałą ranę. Jedno dotknięcie i odskoczyła ze wstrętem drżąc, chwytając z powrotem to, co utkała. Czuła, jak pali ją w żołądku, jakby każdy posiłek, jaki kiedykolwiek zjadła, podchodził do gardła. Zdawało się, że cały mrok świata zgromadził się właśnie tam, w boku Randa, że całe zło świata tkwi w tej ropiejącej ranie, lekko jedynie zarośniętej wrażliwą tkanką blizny. Coś takiego mogło wessać strumienie Mocy niczym piasek kilka kropel wody. Jak on może znieść ten ból? Dlaczego nie krzyczy?

Zamiar od działania dzielił tylko moment. Wstrząśnięta, lecz ze wszystkich sił starając się to ukryć, mówiła dalej, bez żadnej przerwy.

— Jesteś równie silny jak ja. Wiem o tym, tak musi być. Poczuj to, Rand. Co czujesz?

„Światłości, czym to uzdrowić? Czy cokolwiek jest w stanie to uzdrowić?”

— Nic nie czuję — wymamrotał, szurając nogami. — — Gęsią skórkę. I nic dziwnego. To nie dlatego, że ci nie ufam, Egwene, ale nie potrafię się nie denerwować, kiedy jakaś kobieta przenosi w mojej obecności. Przepraszam.

Nie trudziła się tłumaczeniem mu różnicy między przenoszeniem a zwykłym obejmowaniem Prawdziwego Źródła. Tyle było tego, czego nie wiedział, nawet w porównaniu z jej skąpą wiedzą. Był ślepcem, próbującym tkać za pomocą dotyku, nie mając pojęcia, jakiego koloru jest przędza, ani nawet jak wygląda krosno.

Z wysiłkiem uwolniła saidara, to był rzeczywiście wysiłek. Coś w niej opłakiwało dojmujący brak.

— Nie dotykam teraz Źródła, Rand. — Podeszła bliżej i spojrzała mu w oczy. — Nadal masz gęsią skórkę?

— Nie. Ale to dlatego, że mi powiedziałaś. — Wzdrygnął się gwałtownie. — Widzisz? Tylko pomyślałem i znowu mnie przeszły ciarki.

Egwene uśmiechnęła się z triumfem. Nie musiała się oglądać na Elayne, by potwierdzić to, co przed chwilą poczuła, by sprawdzić, czy jest tak, jak się wcześniej umówiły.

— Potrafisz wyczuwać kobietę czerpiącą ze Źródła, Rand. Elayne właśnie to robi.

Zerknął kątem oka na Dziedziczkę Tronu.

— Nieważne, co widzisz albo czego nie widzisz. Poczułeś to. Przynajmniej tyle mamy. Zobaczmy, co jeszcze możemy odkryć. Rand, zaczerpnij ze Źródła. Zaczerpnij z saidina. — Te słowa zabrzmiały ochryple. To też uzgodniły, ona i Elayne. Był Randem, nie zaś potworem z opowieści, a jednak prosić mężczyznę, by... Cud, że w ogóle wydusiła z siebie te słowa.

— Widzisz cokolwiek? — spytała Elayne. — Albo czy coś czujesz?

Rand nadal dzielił spojrzenia między nie obydwie, czasem wbijał wzrok w podłogę, niekiedy się czerwienił. Dlaczego tak się zmieszał? Przypatrując mu się uporczywie, Dziedziczka Tronu potrząsnęła głową.

— Z tego, co mogę orzec, on zwyczajnie tu stoi. Jesteś pewna, że coś robi?

— Może być uparty, ale nie jest głupi. W każdym razie nie wygłupia się przez cały czas.

— Cóż, uparty, głupi albo coś jeszcze innego, ja nic nie czuję.

Egwene spojrzała na niego krzywo.

— Przyrzekłeś, że zrobisz to, o co poprosimy, Rand. Zrobiłeś to? Jeśli ty coś poczułeś, to ja też powinnam, a nie czuję... — Urwała, ze zduszonym stęknięciem. Coś ją uszczypnęło w pośladki. Randowi drgnęły usta, najwyraźniej powstrzymywał szeroki uśmiech.

— To — oświadczyła oschle — nie było miłe.

Usiłował zachować minę niewiniątka, nie potrafił jednak zapanować nad uśmiechem.

— Powiedziałaś, że chcesz coś poczuć, i właśnie pomyślałem... — Egwene podskoczyła, słysząc jego niespodziewany ryk. Przyciskając dłoń do lewego pośladka, obolały, jął kuśtykać w kółko. — Krew i popioły, Egwene! Nie musiałaś... — Jego głos zmienił się w głuche, ledwie słyszalne pomruki, których Egwene na szczęście nie rozumiała.

Złakniona powietrza skorzystała z okazji, by zamachać chustą, wymieniła z Elayne ledwo dostrzegalne uśmiechy. Łuna otaczająca Dziedziczkę Tronu zbladła. Potajemnie musnęły swe dłonie, omal nie wybuchając chichotem. To powinno go przekonać. Mniej więcej jak sto do jednego, oceniała Egwene.

Odwróciwszy się z powrotem w stronę Randa, przybrała uroczystą minę.

— Spodziewałabym się czegoś takiego po Macie. Sądziłam, że ty przynajmniej wydoroślałeś. Przyszłyśmy, żeby w miarę naszych możliwości ci pomóc. Spróbuj z nami współpracować. Zrób coś z Mocą, coś, co nie będzie dziecinną sztuczką. Może uda nam się to wyczuć.

Garbiąc się spojrzał na nie spode łba.

— Zrób coś — wymamrotał. — Nie macie sumienia... będę tak kulał aż... Chcecie, żebym coś zrobił?

I nagle Egwene uniosła się w powietrze, Elayne tak samo; zapatrzyły się na siebie, wytrzeszczając oczy i płynąc nad dywanem. Nic ich nie trzymało, żadne strumienie, które Egwene mogłaby poczuć lub zobaczyć. Nic. Zacisnęła usta. Nie miał prawa tego robić. Absolutnie żadnego prawa i najwyższy czas, by się o tym dowiedział. Powstrzyma go ten sam rodzaj tarczy utworzonej z Ducha, która spętała Joyię. Aes Sedai używały ich przeciwko tym wyjątkowym mężczyznom, którzy potrafili przenosić.

Otworzyła się na saidara — i poczuła skurcz żołądka. Saidar tam był — czuła jego ciepło i światło — lecz między nią a Prawdziwym Źródłem stało coś, a właściwie nic, nieobecność, która odcinała ją od Źródła niczym kamienny mur. Czuła w swym wnętrzu pustkę, dopóki nie wypełniła jej panika. Została. schwytana w pułapkę Mocy przenoszonej przez mężczyznę. Tym mężczyzną był Rand, ale gdy tak dyndała niczym pusty kosz, bezradna, potrafiła myśleć tylko o tym, że to przenoszący mężczyzna, a także o skazie na saidinie. Usiłowała na niego krzyknąć, ale zamiast tego udało jej się tylko zaskrzeczeć.

— Chcesz, żebym coś zrobił? — warknął Rand.

Dwa małe stoliczki niezdarnie wyprężyły nogi, przy wtórze skrzypienia drewna, i zaczęły się potykać w parodii sztywnego tańca. Pokrywające je złoto łuszczyło się i odpadało.

— Podoba ci się to?

Na kominku zapłonął ogień, wypełniając palenisko od ściany do ściany, płonął kamień, na którym nie było śladu nawet po popiele.

— A to?

Wysoki jeleń i wilki nad kominkiem zaczęły mięknąć i kurczyć się. Z masy popłynęły cieniutkie strumyki złota i srebra, rozciągając się w połyskliwe nitki, wijąc, splatając w wąski arkusz metalicznej tkaniny, który rozrósł się i zawisł w powietrzu, jednym końcem nadal złączony z powoli topniejącą figurką na kamiennej półce.

— Zrób coś! — rozkazał Rand. — Zrób coś! Macie jakieś pojęcie, jak to jest, gdy się dotyka saidina, gdy się go obejmuje? Macie? Ja czuję czyhający obłęd. Obłęd, który wsącza się we mnie!

Nagle pląsające stoły buchnęły płomieniami niczym pochodnie, nie przestając tańczyć, ksiąiki zawirowały w powietrzu, zatrzepotały stronice, materac na łóżku wybuchł, pierze zasypało całą izbę niczym śnieg. Pióra opadające na płonące stoły wypełniły wnętrze ostrym zapachem palonej wełny.

Przez moment Rand wpatrywał się dzikim wzrokiem w płonące stoły. Potem to coś, co trzymało Egwene i Elayne, zniknęło, razem z tarczą, ich pięty zadudniły na dywanie w tym samym momencie, w którym zgasły płomienie, jakby wessane przez drewno, które trawiły. Ogień na kominku zamigotał, a książki spadły na podłogę, tworząc jeszcze większy bałagan niż przedtem. Złoto-srebrna tkanina też spadła, razem z żyłkami stopionego metalu, już ani płynna, ani gorąca. Jedynie trzy większe grudy, dwie srebrne i jedna złota, pozostały na półce, zimne i nierozpoznawalne.

Egwene zatoczyła się na Elayne, kiedy razem wylądowały. Przywarły do siebie w poszukiwaniu oparcia, a Egwene poczuła, że druga kobieta robi dokładnie to samo co ona, obejmuje saidara najszybciej jak może. Po chwili miała gotową tarczę, którą mogła obezwładnić Randa, gdyby czymkolwiek zdradził, że przenosi, on jednak stał osłupiały, wpatrując się w zwęglone stoły. Wciąż otaczały go fruwające pióra, białymi cętkami nakrapiając jego kaftan.

Wydawało się, że z jego strony nic już im nie grozi, ale w komnacie zapanował chaos. Utkała maleńkie strumienie Powietrza, by pozbierać to pierze, które się jeszcze unosiło w powietrzu, oraz to, które już leżało na dywanie. Po zastanowieniu zmiotła również pióra z kaftana. Mógł kazać majhere, by posprzątała resztę albo sam się tym zająć.

Rand wzdrygnął się, kiedy pióra przeleciały obok niego, by osiąść na porwanych resztkach materaca. Nic nie przegnało zapachu palonej wełny i zwęglonego drewna, ale przynajmniej w izbie zapanował jako taki porządek, a wpadający przez otwarte okna lekki wiatr już rozwiewał swąd.

— Majhere pewnie nie da mi nowego — powiedział z wymuszonym śmiechem. — Jeden materac dziennie to prawdopodobnie więcej niż ona chce mi... — Unikał wzroku Egwene. — Przepraszam. Nie chciałem... Czasami to się przeradza w szaleństwo. Czasami tam nie ma nic, kiedy do niego sięgam, a czasami dzieją się rzeczy, których nie... Przepraszam. Może lepiej, jak pójdziecie. Zdaje się, że za dużo mówię. — Znowu się zaczerwienił i chrząknął. — Nie dotykam Źródła, ale może lepiej, jak pójdziecie.

— Jeszcze nie skończyłyśmy — powiedziała spokojnie Egwene.

Łagodny ton głosu w najmniejszej mierze nie pasował do jej rzeczywistego samopoczucia, w istocie miała ochotę wytargać go za uszy, za pomysł z podnoszeniem jej, otaczaniem tarczą, nie tylko jej, lecz również Elayne, rozumiała jednak, że Rand stoi na niebezpiecznej krawędzi. Nie chciała się nad tym zastanawiać, nie teraz, nie tutaj. Tyle już było zachwytów nad ich siłą — wszystkie kobiety twierdziły, że ona i Elayne będą się zaliczały do najsilniejszych Aes Sedai, o ile nie najsilniejszych z wszystkich, od tysiąca lat albo i dłużej — zakładała więc, że są równie silne jak on. A w każdym razie prawie. Po prostu brutalnie otworzono jej oczy. Być może Nynaeve dorównałaby mu, gdyby ją dostatecznie rozzłościć, Egwene jednak wiedziała, że jej samej nigdy nie byłoby stać na to, co on dopiero co zrobił — rozczepił strumienie na wiele mniejszych, osiągnął te wszystkie rzeczy naraz. Utworzenie dwóch strumieni jednocześnie było co najmniej dwakroć trudniejsze od utworzenia jednego tej samej wielkości, z kolei zaś utworzenie trzech w ten sam sposób różniło się od splecenia dwóch. A on utkał ich tuzin. Nawet nie wyglądał na zmęczonego, a przecież praca z Mocą kosztowała sporo energii. Bardzo ją przeraziło, że potrafił poradzić sobie z nią i Elayne jak z parą kociąt. Gdyby popadł w obłęd, mógłby mu przyjść do głowy pomysł, by kocięta utopić.

Nie chciała jednak, nie mogła, zwyczajnie odejść. To równałoby się przyznaniu do porażki i byłoby wbrew jej wszystkim zasadom. Miała zamiar osiągnąć to, po co tu przyszła — wszystko — i on jej stąd nie przegna, zanim jej plan się nie powiedzie. Ani on, ani nikt inny.

Niebieskie oczy Elayne były pełne determinacji, a w momencie gdy Egwene umilkła, dodała jeszcze bardziej stanowczym tonem:

— I nie odejdziemy, dopóki nie skończymy. Powiedziałeś, że spróbujesz. Musisz spróbować.

— Powiedziałem, nieprawdaż? — wymamrotał po jakimś czasie. — W takim razie usiądźmy.

Nie patrząc ani na poczerniałe stoły, ani na pas metalicznej tkaniny, skręconej na dywanie, poprowadził je, lekko utykając, do krzeseł z wysokimi oparciami, które stały pod oknami. Musieli poprzekładać książki z czerwonych, jedwabnych poduszek, by móc usiąść. Na krześle Egwene leżał tom dwunasty Skarbów Kamienia Łzy, zakurzona, oprawna w drewno księga, zatytułowana Podróże po Pustkowiu Aiel, z rozmaitymi obserwacjami na temat jego barbarzyńskich mieszkańców, oraz opasły tom w podniszczonej skórzanej oprawie pod tytułem Co działo się z terytorium Mayene od 500 do 750 roku Nowej Ery. Elayne miała większą stertę do przeniesienia, ale Rand pośpiesznie odebrał ją od niej i razem z tymi, które zdjął ze swego krzesła, ustawił je na podłodze, gdzie ów stos natychmiast runął. Egwene ułożyła swoje obok w równym rzędzie.

— Co chcecie, bym teraz zrobił? — Usiadł na skraju krzesła, dłonie oparł na kolanach. — Obiecuję, że tym razem nie zrobię nic oprócz tego, o co mnie poprosicie.

Egwene musiała się ugryźć w język, by nie powiedzieć, że ta obietnica padła nieco za późno. Być może wtedy nie określiła zbyt jasno, o co jej chodzi, ale i tak nie było usprawiedliwienia. A jednak trzeba się było tym zająć po raz drugi. Zauważyła, że znowu w myślach nazywa go Randem, on tymczasem wyglądał tak, jakby właśnie ochlapał błotem jej najlepszą suknię i bał się, że ona nie uwierzy, iż to był przypadek. Nie puszczała jednak saidara, podobnie Elayne. Nie mogły pozwolić sobie na dalsze objawy głupoty.

— Tym razem — powiedziała — chcemy tylko porozmawiać. W jaki sposób czerpiesz ze Źródła? Po prostu opowiedz. Zrób to krok po kroku, powoli.

— To bardziej walka niż czerpanie. — Chrząknął. — Krok po kroku? Cóż, najpierw wyobrażam sobie płomień, a potem wpycham do niego wszystko. Nienawiść, strach, zdenerwowanie. Wszystko. Kiedy już zostaną pochłonięte, pojawia się pustka, próżnia, we wnętrzu mojej głowy. Jestem w samym środku, ale również jestem częścią tego, na czym się skupiam.

— To brzmi znajomo — oświadczyła Egwene. — Słyszałam, jak twój ojciec opowiadał o sztuczce z koncentracją, dzięki której wygrywał zawody łucznicze. Nazywał to Płomieniem i Pustką.

Rand przytaknął, jak się zdawało, ze smutkiem. Przyszło jej na myśl, że pewnie tęskni za ojcem i domem.

— Ojciec mnie tego uczył jako pierwszy. Lan też tego używa, kiedy bierze miecz do ręki. Selene, moja dawna znajoma, nazywała to Jednością. Chyba całkiem sporo ludzi zna to, niezależnie od nazwy. Ja natomiast odkryłem na własny użytek, że kiedy jestem we wnętrzu pustki, potrafię poczuć saidina, niczym światło w nicości, które błyszczy gdzieś, tuż poza granicą mojego pola widzenia. Nie ma nic oprócz mnie i tego światła. Emocje, a nawet myśli zostają na zewnątrz. Kiedyś osiągałem to stopniowo, teraz jednak udaje mi się od razu. W każdym razie zazwyczaj. Na ogół.

— Pustka — powtórzyła Elayne z drżeniem. — Żadnych emocji. To raczej nie brzmi podobnie do tego, co my robimy.

— Ależ tak — dowodziła z zapałem Egwene. — Rand, my to po prostu robimy trochę inaczej, to wszystko. Ja wyobrażam sobie, że jestem kwiatem, pączkiem róży, wyobrażam sobie tak długo, aż wreszcie jestem tym pączkiem róży. To tak, jak z tą twoją pustką, w pewien sposób. Płatki róży otwierają się na światło saidara, a ja pozwalam, by ono mnie wypełniło, całe światło, ciepło, życie, cud. Poddaję się temu, a poddając się kontroluję. Tego było naprawdę najtrudniej się nauczyć, kontroli nad saidarem przez poddanie się, ale teraz to wydaje się takie naturalne, że nawet o tym nie myślę. To jest klucz do problemu, Rand. Jestem pewna. Musisz się nauczyć poddawać...

Gwałtownie potrząsał głową zaprzeczając.

— Nie ma w tym nic podobnego do tego, co ja robię — zaprotestował. — Żeby mnie wypełnił? Ja muszę wyciągać rękę i chwytać saidina. Czasami tam nic nie ma, nie ma niczego, czego mógłbym dotknąć, ale gdybym nie wyciągał ręki, to mógłbym tak czekać całą wieczność i nic by się nie działo. Owszem, wypełnia mnie, kiedy już go złapię, ale poddać się mu? — Przeczesał włosy palcami. — Egwene, gdybym się poddał, choćby na minutę, saidin by mnie całkiem strawił. On jest jak rzeka stopionego metalu, ocean ognia, jak całe światło słońca zgromadzone w jednym miejscu. Muszę z nim walczyć, żeby go zmusić, by robił, co ja chcę, walczyć, by nie zostać pożartym.

Westchnął.

— Wiem jednak, co masz na myśli, mówiąc o wypełniającym cię życiu, nawet jeśli od skazy przewraca mi się żołądek. Barwy stają się coraz ostrzejsze, zapachy czystsze. Wszystko jest jakby bardziej rzeczywiste. Nie chcę rezygnować, kiedy już go mam, nawet jeśli usiłuje mnie połknąć. Ale reszta... Spójrz na fakty, Egwene. Te z Wieży mają tutaj rację. Zaakceptuj prawdę, bo ona taka właśnie jest.

Pokręciła głową.

— Zaakceptuję, gdy mi zostanie dowiedziona. — W jej głosie brakowało tej pewności, jakiej sobie życzyła, tej samej, którą żywiła do tego momentu. To, co on opowiadał, brzmiało jak jakieś wypaczone, niepełne odbicie tego, co ona robiła, przy czym podobieństwa tylko podkreślały różnice. A jednak te podobieństwa istniały. Nie chciała się poddać. — Czy umiesz rozróżnić poszczególne strumienie? Powietrze, Wodę, Ducha, Ziemię, Ogień?

— Czasami — powiedział wolno. — Nie zawsze. Biorę to, czego potrzebuję, by zrobić to, co chcę. Na ogół szukam na oślep. To bardzo dziwne. Czasami muszę coś zrobić i robię to, ale dopiero potem wiem, co zrobiłem i w jaki sposób. To prawie tak, jakbym sobie przypominał to, co zapomniałem. Ale gdy już coś zrobię, to później pamiętam. W większości przypadków.

— Ale jednak pamiętasz — upierała się. — Jak podpaliłeś te stoły?

Chciała go zapytać o sposób, w jaki sprawił, że zatańczyły — pomyślała jednak, że wie, jak to osiągnąć za pomocą Powietrza i Wody — chciała więc zacząć od czegoś prostego, a zapalanie i gaszenie świecy było czymś, co potrafiła robić każda nowicjuszka.

Na twarzy Randa pojawił się zbolały wyraz.

— Nie wiem. — Słychać było, że jest mu głupio. — Kiedy chcę mieć ogień, do lampy albo kominka, to po prostu go tworzę, ale nie wiem w jaki sposób. Naprawdę nie muszę myśleć, by robić coś z udziałem ognia.

To niemalże można było zrozumieć. W Wieku Legend ze wszystkich Pięciu Mocy Ogień i Ziemia były najsilniejsze u mężczyzn, a Powietrze i Woda u kobiet, Duch dzielił się po równo. Egwene prawie nie musiała myśleć, by skorzystać z Powietrza albo Wody, kiedy już nauczyła się robić daną rzecz. Jednakże przypomnienie sobie podstawowego dogmatu wcale nie przybliżało ich do celu.

Tym razem to Elayne go zaatakowała.

— Czy wiesz, jak ugasiłeś stoły? Zdawałeś się myśleć, zanim zgasły.

— To pamiętam, bo nie sądzę, bym robił to przedtem. Zgarnąłem żar ze stołów i rozsmarowałem go po kamieniach paleniska, kominek nawet na to nie zareagował.

Elayne zaparło dech, przez chwilę bezwiednie ściskała się za lewą rękę, Egwene zaś skrzywiła się ze współczuciem. Przypomniała sobie, jak ta ręka cała pokryła się pęcherzami, bo Dziedziczka Tronu zrobiła to, co właśnie opisał Rand, i to gasząc tylko lampę w swoim pokoju. Sheriam groziła, że pozwoli, by pęcherze zaleczyły się same, choć ostatecznie nie zrealizowała swej groźby. Nigdy nie zgarniaj żaru, tak brzmiało jedno z ostrzeżeń, którego się udziela nowicjuszkom. Płomień można ugasić za pomocą Powietrza lub Wody, natomiast użycie Ognia do ugaszenia żaru oznaczało pożar nieprzewidzianych rozmiarów. Nie była to sprawa siły, tak twierdziła Sheriam, raz pochłoniętego żaru nie mogła się pozbyć nawet najsilniejsza kobieta, jaka kiedykolwiek opuściła Białą Wieżę. W rzeczy samej w ten właśnie sposób kobiety same się podpalały. Stawały po prostu w płomieniach. Egwene wciągnęła urywany oddech.

— O co chodzi? — spytał Rand.

— Myślę, że właśnie mi udowodniłeś różnicę. — Westchnęła.

— Och. Czy to oznacza, że jesteś gotowa się poddać?

— Nie! — Starała się mówić łagodniej. Nie była zła na niego. O, właśnie. Nie wiedziała nawet, na kogo jest zła. — Może moje nauczycielki mają rację, ale musi istnieć jakiś sposób. Musi. Tylko teraz jakoś nie umiem niczego wymyślić.

— Próbowałaś — powiedział prosto. — Dziękuję ci za to. To nie twoja wina, że nie wyszło.

— Musi istnieć jakiś sposób — powtórzyła półgłosem Egwene, a Elayne mruknęła:

— Znajdziemy go. Na pewno.

— Jasne, że znajdziecie — odparł z wymuszoną wesołością. — Ale nie dzisiaj. — Zawahał się. — Przypuszczam, że w takim razie teraz już sobie pójdziecie. — Ton jego głosu wskazywał, że częściowo żałuje, a częściowo się cieszy. — Muszę dziś rano powiedzieć Wysokim Lordom kilka rzeczy na temat podatków. Zdają się uważać, że mogą brać od farmerów tyle samo w kiepskim co w dobrym roku, nie zamieniając ich jednocześnie w żebraków. Sądzę też, że wy musicie znowu się zabrać za przesłuchiwanie Sprzymierzeńców Ciemności. — Zmarszczył czoło.

Nic nie powiedział, ale Egwene była pewna, że chciałby je trzymać możliwie jak najdalej od Czarnych Ajah. Dziwiła się nieco, że jeszcze ich nie próbował nakłonić do powrotu do Wieży. Być może wiedział, że ona i Nynaeve wsadziłyby mu w ucho pchłę wielkości konia, gdyby spróbował.

— Pójdziemy — obiecała stanowczo. — Ale jeszcze nie teraz. Rand... — Nadszedł czas, by podać drugi powód ich wizyty, ale to było trudniejsze, niż się spodziewała. To miało go zranić, te smutne, czujne oczy ją w tym utwierdziły. Trzeba to było zrobić. Poprawiła przy szyi chustę, otulającą ją od ramion do pasa. — Rand, ja nie mogę cię poślubić.

— Wiem — odparł.

Zamrugała. Przyjął to znacznie łatwiej, niż się spodziewała. Dobrze. Zrobiło jej się jednak trochę przykro.

— Nie chciałam cię skrzywdzić, naprawdę nie, ale nie chcę wyjść za ciebie.

— Rozumiem, Egwene. Wiem, czym jestem. Żadna kobieta nie...

— Ty wełnianogłowy idioto! — żachnęła się. — To nie ma nic wspólnego z tym, że potrafisz przenosić Moc. Ja cię nie kocham! W każdym razie nie do tego stopnia, bym chciała cię poślubić.

Randowi opadła szczęka.

— Ty mnie... nie kochasz? — W tonie głosu brzmiało takie samo zdziwienie, jakie malowało się na jego twarzy, ponadto wyglądał na zranionego.

— Błagam, postaraj się zrozumieć — powiedziała łagodniejszym tonem. — Ludzie się zmieniają, Rand. Uczucia się zmieniają. Kiedy ludzi dzieli przestrzeń, to czasem również oddalają się od siebie duchowo. Kocham cię jak brata, może trochę bardziej niż brata, ale nie tak, by cię poślubić. Czy potrafisz to zrozumieć?

Zdobył się na smutny uśmiech.

— Naprawdę jestem głupcem. Autentycznie nie wierzyłem, że mogłabyś się zmienić. Egwene, ja też nie chcę cię poślubić. Nie chciałem się zmieniać, nie starałem się o to, ale tak się stało. Gdybyś tylko wiedziała, ile to dla mnie znaczy. Nie być zmuszonym do udawania. Nie bać się, że zrobię ci krzywdę. Nigdy tego nie chciałem. Nigdy nie chciałem zrobić ci krzywdy.

Prawie się uśmiechnęła. Miał taką dzielną minę, był w rzeczy samej niemalże przekonujący.

— Cieszę się, że tak dobrze to przyjmujesz — powiedziała mu łagodnie. — Ja też nie chciałam zrobić ci krzywdy. A teraz już naprawdę muszę iść. — Podniósłszy się z krzesła, pochyliła się, by musnąć wargami jego policzek. — Znajdziesz kogoś innego.

— Oczywiście — odparł wstając. Ton jego głosu mówił, że kłamie.

— Na pewno.

Wyślizgnęła się z komnaty z poczuciem satysfakcji i przebiegła przez przedsionek, uwalniając saidara podczas zdejmowania chusty. Była obrzydliwie gorąca.

Dojrzał do tego, by Elayne zajęła się nim jak zagubionym szczeniakiem. Powinna potraktować go w sposób, który omówiły wspólnie. Uważała, że Elayne będzie umiała być dla niego miła, zarówno teraz, jak i w przyszłości. Przyszłości tak długiej, jaka będzie im dana. Jakoś trzeba mu było pomóc w panowaniu nad Mocą. Chciała wierzyć, że to, co mu powiedziała, było słuszne — żadna kobieta nie mogła go nauczyć; znowu te ryby i ptaki — ale to nie było to samo, co zrezygnować. Jakoś pomóc należało, więc trzeba było znaleźć na to sposób. Ta straszliwa rana i obłęd to problemy na później, ale kiedyś trzeba im będzie stawić czoło. Jakoś. Wszyscy w Dwu Rzekach mówili, że mężczyźni są uparci, ale w niczym nie dorównywali kobietom z Dwu Rzek.

8

Twardogłowi

Elayne nie była pewna, czy Rand w ogóle zdaje sobie sprawę z jej obecności w komnacie, z tak oszołomioną miną bowiem patrzył za odchodzącą Egwene. Co jakiś czas potrząsał głową, jakby prowadził z sobą milczący spór albo usiłował uporządkować myśli. Nie miała nic przeciwko czekaniu na niego. Cokolwiek, byle tylko choć trochę jeszcze odsunąć tę chwilę. Skupiła się na tym, by zachować pozory zewnętrznego spokoju — z prostymi plecami i zadartą wysoko głową, dłońmi złożonymi na podołku i opanowaną twarzą, mogła rywalizować z Moiraine. W żołądku pląsały jej motyle o rozmiarach jeży.

Nie zrodził ich lęk, że Rand mógłby znowu przenieść Moc. Uwolniła saidina, gdy tylko Egwene wstała, by wyjść. Chciała mu ufać, musiała. Pragnęła, by spełniło się to, co sobie zamarzyła, i to pragnienie powodowało wewnętrzne drżenie. Musiała się mocno skoncentrować, by nie wodzić palcami po naszyjniku albo nie bawić się sznurkiem szafirów zdobiącym jej włosy. Czy przypadkiem woń jej perfum nie jest zbyt ciężka? Nie. Egwene twierdziła, że Rand lubi zapach róż. Suknia. Miała ochotę podciągnąć ją w górę, ale...

Odwrócił się — na widok nieznacznego utykania zacisnęła wargi — zauważył ją, siedzącą na krześle, i przestraszył się, zdradzając zogromniałymi oczyma coś bliskiego paniki. Ten widok ją ucieszył, wysiłek utrzymania powagi na twarzy zdziesiękrotnił się, gdy tylko jego spojrzenie spoczęło na niej. Spojrzenie oczu, które stały się teraz niebieskie niczym zamglone poranne niebo.

W tym momencie otrząsnął się i wykonał raczej zbyteczny ukłon, wycierając nerwowo dłonie o kaftan.

— Nie zauważyłem, że jeszcze tu... — Urwał rumieniąc się; zapomnienie o jej obecności mogło być uznane za obrazę. — To znaczy., ja nie... to jest, ja... — Zrobił głęboki wdech i zaczął jeszcze raz. — Nie jestem takim głupcem, jakim się wydaję, moja pani. Nie każdego dnia ktoś ci powiada, że cię nie kocha, moja pani.

Przybrała ton udawanej powagi.

— Jeśli jeszcze raz mnie tak nazwiesz, to ja cię nazwę Lordem Smokiem. I dygnę. Nawet Królowa Andoru mogłaby dygać przed tobą, a ja przecież jestem tylko Dziedziczką Tronu.

— Światłości! Nie rób tego. — Wyglądał na mocno zdenerwowanego, niewspółmiernie do groźby.

— Nie zrobię tego, Rand — odparła bardziej poważnym tonem — jeśli będziesz mnie nazywał moim imieniem. Elayne. Powiedz to.

— Elayne — powtórzył nieporadnie, a jednak z przyjemnością, jakby delektował się brzmieniem.

— Dobrze. — Absurdalne, że tak ją to ucieszyło, ostatecznie nie zrobił nic innego, tylko wymówił jej imię. Było coś, co musiała wiedzieć, nim będzie mogła mówić dalej. — Czy to cię bardzo dotknęło? — Uświadomiła sobie, że można to zrozumieć na dwa sposoby. — To znaczy to, co ci powiedziała Egwene.

— Nie. Tak. Trochę. Nie wiem. W końcu szczerość jest ważniejsza. — Blady uśmiech odrobinę złagodził czujny wyraz jego twarzy. — Gadałem znowu jak głupiec, prawda?

— Nie. Wcale tak nie myślę.

— Powiedziałem jej szczerą prawdę, ale nie sądzę, by mi uwierzyła. Pewnie ja sam nie chciałem uwierzyć w to, co ona z kolei powiedziała. No nie! Jeśli to nie jest głupie, to nie wiem, co to jest.

— Jeśli znowu powtórzysz, że jesteś głupi, to jeszcze zacznę w to wierzyć.

„Nie będzie próbował jej zatrzymać. Wobec tego nie będzie miała z tym kłopotu”.

Mówiła spokojnym głosem, dostatecznie beztroskim, by wiedział, że wcale nie mówi o tym, co myśli.

— Widziałam kiedyś osobistego błazna pewnego lorda z Cairhien, człowieka ubranego w płaszcz w śmieszne prążki, za duży na niego, z poprzyszywanymi dzwoneczkami. Wyglądałbyś głupio w dzwoneczkach.

— Pewnie tak — odparł smętnie. — Zapamiętam to sobie. — Jego niechętny uśmiech tym razem był szerszy, rozpełzł się ciepłem po całej twarzy.

Skrzydła motyli smagały ją niczym baty, nakazując pośpiech, zaczęła jednak wygładzać spódnice. Musiała postępować powoli, ostrożnie.

„Jeżeli nie, to on sobie pomyśli, że jestem jakąś zwyczajną, głupią dziewczyną. I będzie miał rację”.

Motyle w żołądku zaczęły walić w kotły.

— Chciałabyś dostać kwiat? — spytał znienacka, a ona zamrugała oczyma z oszołomienia.

— Kwiat?

— Tak. — Krocząc w stronę łóżka, wygarnął podwójną garść pierza z podartego materaca i podał jej. — Ubiegłej nocy stworzyłem jeden dla majhere. Pomyślałabyś, że ofiarowałem jej Kamień. Ale twój będzie znacznie piękniejszy — dodał pośpiesznie. — Znacznie. Obiecuję.

— Rand, ja...

— Będę ostrożny. Wystarczy zaledwie strumyczek Mocy. Tylko cienka nitka, a zresztą będę uważał.

Zaufać. Musiała mu zaufać. Specjalnie się nie zdziwiła, gdy się zorientowała, co robi.

— Bardzo bym chciała, Rand.

Przez długie chwile wpatrywał się w puszysty pagórek na swej dłoni, na jego twarzy rodził się powoli grymas. Nagle wypuścił pióra z ręki, otrzepując dłonie.

— Kwiat — powiedział. — To dar, który do ciebie nie pasuje.

Czuła, jak jej serce wyrywa się ku niemu; najwyraźniej usiłował objąć saidina i nie udało mu się. Kryjąc rozczarowanie, że mu się nie powiodło, pokuśtykał pośpiesznie do leżącego na posadzce kawałka metalicznej tkaniny i zaczął go sobie drapować na ręce.

— Oto odpowiedni dar dla Dziedziczki Tronu Andoru. Mogłabyś kazać szwaczce... — Zaplątał się w przemówienie na temat tego, co szwaczka mogłaby wykonać z kawałka złoto-srebrnej materii, długości czterech i szerokości niespełna dwóch stóp.

— Jestem pewna, że szwaczka będzie miała wiele pomysłów — zapewniła go dyplomatycznie. Wyciągnąwszy chusteczkę z rękawa, przyklękła na chwilę, by pozbierać pióra, które on wysypał na kwadrat bladoniebieskiego jedwabiu.

— Służebne się tym zajmą — powiedział, gdy wetknęła maleńki węzełek do sakiewki przy pasie.

— Cóż, będą miały mniej pracy.

Jak mógł pojąć, że pragnęła zachować pióra, bo on chciał stworzyć z nich kwiat? Przestąpił z nogi na nogę, ściskając połyskujące fałdy, jakby nie wiedział, co z nimi zrobić.

— Majhere na pewno zatrudnia szwaczki — wyjaśniła idu. — Dam to jednej z nich.

Rozchmurzył się i uśmiechnął, nie widziała powodu, by mu mówić, że to miał być podarek z jej strony. Motyle, które ciskały teraz piorunami, nie mogły jej zatrzymywać ani chwili dłużej.

— Rand, czy ja... czy ja ci się podobam?

— Czy ty mi się podobasz? — zmarszczył brwi. — No jakże, podobasz mi się. Bardzo mi się podobasz.

Czy on musiał robić taką minę, jakby nic nie rozumiał?

— Bardzo cię lubię, Rand. — Była zaskoczona, że powiedziała to z takim spokojem, żołądek zdawał się jej wbijać do gardła, a ręce i stopy były jak z lodu. — Więcej niż lubię.

Na tym dość, nie miała zamiaru robić z siebie idiotki.

„On pierwszy musi powiedzieć coś więcej niż «lubię»”. Omal nie roześmiała się histerycznie. „Będę nad sobą panowała. Nie pozwolę, by na mnie patrzył jak na dziewczynę, która wzdycha do księżyca. Nie pozwolę”.

— Lubię cię — powiedział wolno.

— Ja zazwyczaj nie jestem taka bezpośrednia. — Źle, mógł sobie przez to pomyśleć o Berelain. Policzki mu poczerwieniały, on myślał o Berelain. A niechby sczezł! Jej głos zabrzmiał gładko jak jedwab. — Niebawem będę musiała ruszyć w drogę, Rand. Opuścić Łzę. Mogę cię nie widzieć przez wiele miesięcy.

„Albo już nigdy” — zakrzyknął cichutki głos w jej myślach. Nie chciała słuchać.

— Nie mogłabym odjechać, nie pozwalając ci wiedzieć, co czuję. A ja... bardzo cię lubię.

— Elayne, ja też cię lubię. Czuję... Pragnę... — Purpurowe plamy na jego policzkach rosły. — Elayne, nie wiem, co powiedzieć, jak...

Nagle to jej twarz zaczęła płonąć. On pewnie myśli, że próbowała go zmusić, by powiedział coś więcej.

„Nieprawdaż?” — drwił cichutki głosik, od którego jej policzki robiły się coraz gorętsze.

— Rand, ja nie proszę cię o...

„Światłości! Jak to powiedzieć?”

— Ja chciałam tylko, byś wiedział, co czuję. To wszystko.

Berelain już by na tym nie poprzestała. Berelain już by go do tej pory omotała. Powtarzając sobie, że nie pozwoli, by ta półnaga ladacznica ją prześcignęła, przysunęła się bliżej do niego, zdjęła połyskującą materię z jego ramienia i rzuciła ją na dywan. Z jakiegoś powodu wydał się roślejszy niż kiedykolwiek.

— Rand... Rand, chciałabym, żebyś mnie pocałował.

No i proszę. Udało się.

— Pocałował ciebie? — spytał, jakby nigdy w życiu nie słyszał o całowaniu. — Elayne, ja nie chcę obiecywać niczego więcej niż... chcę powiedzieć, że jest inaczej, niż gdybyśmy byli zaręczeni. Nie żebym sugerował, że powinniśmy się zaręczyć. To tylko... Ja cię miłuję, Elayne. Bardziej niż miłuję. Po prostu nie chcę, żebyś pomyślała, że ja...

Musiała się roześmiać, słysząc tę jego wymuszoną zakłopotaniem żarliwość.

— Nie wiem, jak to się robi w Dwu Rzekach, ale w Caemlyn chłopiec nie czeka na zrękowiny, jeśli chce pocałować dziewczynę. I to wcale nie znaczy, że muszą się potem zaręczyć. Ale może ty nie potrafisz...

Jego ramiona objęły ją nieomal brutalnie, a usta zbliżyły się do jej ust. Odwróciła głowę, palce u stóp usiłowały się podkulić we wnętrzu kamaszy. Jakiś czas później — nie była pewna jak długi — uświadomiła sobie, że wspiera się o jego pierś, z drżącymi kolanami, usiłując zaczerpnąć powietrza.

— Wybacz, że ci przerwałem — powiedział. Z zadowoleniem zauważyła lekką zadyszkę w jego głosie. — Jestem po prostu prowincjonalnym pasterzem z Dwu Rzek.

— Jesteś dzikusem — mruknęła do jego koszuli — i nie ogoliłeś się dziś rano, ale nie powiedziałabym, że jesteś prowincjonalny.

— Elayne, ja...

Przyłożyła dłoń do jego ust.

— Nie życzę sobie słyszeć od ciebie niczego, czego nie czujesz całym swoim sercem — powiedziała stanowczym tonem. — Ani teraz, ani nigdy.

Przytaknął, nie wiedząc dlaczego, ale rozumiał przynajmniej, że ona mówi to, co myśli. Przygładzając włosy — nie dało się rozplątać sznura szafirów bez lustra — wysunęła się z opasujących ją ramion, nie bez żalu, zbyt łatwo byłoby w nich pozostać, a i tak posunęła się o wiele dalej, niż jej się przedtem śniło. Tak mówić, prosić o pocałunek. Prosić! Ona to nie Berelain.

Berelain. Może Min miała jakieś widzenie. To, co widziała Min, działo się potem naprawdę, ale nie miała zamiaru dzielić się nim z Berelain. Może trzeba było coś jeszcze zwyczajnie powiedzieć. Zwyczajnie, dać przynajmniej coś do zrozumienia.

— Spodziewam się, że nie będzie ci brakowało mego towarzystwa, kiedy odjadę. Pamiętaj po prostu, że niektóre kobiety patrzą na mężczyznę sercem, inne zaś nie widzą w nim nic więcej jak tylko błyskotkę, nie różniącą się niczym od naszyjnika albo bransolety. Pamiętaj, że ja wrócę i że należę do tych, które patrzą sercem.

Z początku wyglądał na oszołomionego, a potem na trochę wystraszonego. Powiedziała zbyt wiele, zbyt szybko. Trzeba było zmienić temat rozmowy.

— Czy wiesz, czego mi nie powiedziałeś? Nie próbowałeś mnie odstraszyć, mówiąc mi, jaki ty jesteś niebezpieczny. Nie próbuj teraz. Za późno.

— Nie myślałem o tym. — Niemniej przyszła mu do głowy inna myśl i podejrzliwie zmrużył oczy. — Czy uknułyście to razem z Egwene?

Udało jej się połączyć niewinność wyrażoną szerokim otwarciem oczu z lekkim oburzeniem.

— Jak mogło ci w ogóle przyjść coś takiego do głowy? Czy tobie się wydaje, że mogłybyśmy przekazywać sobie ciebie jak jakiś pakunek? Za dobre masz o sobie mniemanie. Coś takiego nazywa się pychą.

Tym razem rzeczywiście wyglądał na zdezorientowanego. Wystarczająco zdezorientowanego.

— Czy jest ci przykro z powodu tego, co nam zrobiłeś, Rand?

— Nie chciałem was straszyć — odparł z wahaniem. — Egwene mnie zezłościła, zawsze jej się udawało, nawet bez szczególnych starań. To nie jest wytłumaczenie, wiem. Powiedziałem, że jest mi przykro i to prawda. Popatrz, do czego mnie to zawiodło. Popalone stoły i zniszczone materace.

— A za to... uszczypnięcie?

Twarz mu znowu poczerwieniała, ale mimo to patrzył na nią surowo.

— Nie. Nie, nie jest mi przykro. Rozmawiałyście przy mnie, jakbym był kłębkiem wełny, który nie ma uszu. Zasłużyłyście sobie, obydwie, i nie zmienię zdania.

Przyglądała mu się przez chwilę. Potarł ramiona przez rękawy kaftana, kiedy na moment objęła saidara. Nie znała się w najmniejszym stopniu na uzdrawianiu, ale nauczyła się pewnych drobnych czynności wstępnych. Wytrzeszczył oczy ze zdziwienia i przestąpił z nogi na nogę, jakby sprawdzał, czy ból rzeczywiście zniknął.

— To za uczciwość — wyjaśniła mu po prostu.

Rozległo się gwałtowne stukanie do drzwi i do środka zajrzał Gaul. Z początku głowę miał spuszczoną, ale po szybkim rzucie oka na nich podniósł ją. Twarz Elayne zalał rumieniec, gdy sobie uświadomiła, że on podejrzewa, iż przeszkodził w czymś, czego nie powinien był zobaczyć. Omal ponownie nie objęła saidara i nie dała mu nauczki.

— Tairenianie są tutaj — oznajmił Gaul. — Wysocy Lordowie, których oczekiwałeś.

— Pójdę zatem — zwróciła się do Randa. — Musisz ich pouczyć w kwestii... podatków, czyż nie? Zastanów się nad tym, co ci powiedziałam. — Nie rzekła „myśl o mnie”, ale była pewna, że skutek będzie taki sam.

Wyciągnął rękę, jakby chciał ją zatrzymać, ale wyślizgnęła się. Nie miała zamiaru robić demonstracji przed Gaulem. Ten człowiek był Aielem, ale cóż on musi sobie o niej myśleć, wyperfumowanej i wystrojonej w szafiry o tak rannej godzinie? Kosztowało ją sporo wysiłku, by podciągnąć wyżej rąbek dekoltu.

W chwili gdy docierała do drzwi, do środka weszli Wysocy Lordowie, grupka siwiejących mężczyzn ze spiczastymi brodami, w barwnych, zdobnych kaftanach z bufiastymi rękawami. Tłumnie ustępowali jej drogi, niechętnie się kłaniając, dobroduszne miny i uprzejme pomruki nie taiły ulgi, że już wychodzi.

Obejrzała się raz od progu. Rosły, barczysty młodzieniec w prostym, zielonym kaftanie w otoczeniu Wysokich Lordów w ich jedwabiach i satynowych pasach przypominał bociana pośród pawi, a jednak miał w sobie coś, co mówiło, że to on ma prawo nimi przewodzić. Tairenianie godzili się z tym, z niechęcią pochylając swe sztywne karki. Myślał pewnie, że tak się kłaniają, bo jest Smokiem Odrodzonym, i być może oni też tak sądzili. Widywała jednak już mężczyzn, takich jak Gareth Bryne, Kapitan Dowódca Straży jej matki, którzy potrafili zdominować komnatę w łachmanach, bez tytułu, gdy nikt nie znał ich imienia. Rand mógł tego nie wiedzieć, ale był właśnie takim mężczyzną. Kiedy go zobaczyła po raz pierwszy, nie był taki, ale teraz się zmienił. Zatrzasnęła za sobą drzwi.

Aielowie zgromadzeni przy wejściu spojrzeli na nią, a kapitan, dowodzący Obrońcami tworzącymi krąg na środku przedsionka, popatrzył niespokojnie, lecz ona ledwie ich zauważyła. Zrobione. Albo przynajmniej zaczęte. Miała cztery dni, zanim Joiya i Amico zostaną wsadzone na statek, najwyżej cztery dni, by spleść się tak silnie z myślami Randa, że nie pozostanie w nich miejsca na Berelain. A jeśli nawet nie, to dostatecznie silnie usadowiła się w jego głowie, do czasu ai będzie miała okazji zrobienia czegoś więcej. Nigdy dotąd nie myślała, że stać ją na coś takiego, że będzie podchodzić mężczyznę tak, jak myśliwy podchodzi dzika. Motyle wciąż jeszcze wirowały w jej żołądku. Przynajmniej nie pozwoliła, by zauważył, jaka jest zdenerwowana. I uprzytomniła sobie jeszcze, że ani razu nie pomyślała, co powie jej matka. W tym momencie trzepotanie ustało. Nie obchodziło jej, jak zareaguje matka. Morgase musiała zaakceptować swoją córkę jako kobietę, to wszystko.

Aielowie kłaniali się, kiedy odchodziła, a ona witała ich pełnym gracji skieniem głowy, które napełniłoby dumą Morgase. Nawet taireński kapitan patrzył na nią tak, jakby dostrzegał tę jej nową powagę. Nie sądziła, by motyle miały ją znowu kłopotać. Może z powodu Czarnych Ajah, ale nie przez Randa.

Nie zwracając uwagi na lordów, którzy zgromadzili się przy nim w niespokojnym półkolu, Rand ze zdziwieniem patrzył na drzwi zamykające się za Elayne. Sny, które sprawdzały się na jawie, nawet jeśli tylko w pewnym stopniu sprawiły, że zrobiło mu się nieswojo. Kąpiel w Wodnym Lesie to było jedno, ale nigdy nie uwierzyłby w sen, w którym by przyszła do niego w taki sposób. Była taka zimna i opanowana, podczas gdy on się potykał o własny język. I ta Egwene, która mu powtórzyła jego własne myśli i niepokoiła się jedynie tym, że mogłaby go zranić. Dlaczego tak się dzieje, że kobiety potrafią wybuchać albo wpadać w pasję z powodu drobnostki, a nawet nie zatrzepoczą rzęsą wobec czegoś, co człowiekowi każe wytrzeszczyć oczy?

— Lordzie Smoku? — wymamrotał Sunamon jeszcze bardziej nieśmiało niż zazwyczaj. Wieści o wydarzeniach tej nocy musiały się rozejść już po Kamieniu; tamta pierwsza gromadka wyszła od niego niemalże biegiem, należało też wątpić, by Torean odważył się powtórnie pokazać albo przedstawiać swe plugawe sugestie w pobliżu Randa.

Sunamon zdobył się na przymilny uśmiech i natychmiast go zgasił, zacierając pulchne dłonie, gdy tylko Rand spojrzał na niego. Reszta udawała, że nie widzi popalonych stołów, porwanego materaca i porozrzucanych książek, ani też stopionych grud w kominku, pozostałości po jeleniu i wilkach. Wysocy Lordowie potrafili widzieć tylko to, co chcieli zobaczyć. Do Carleona i Tedosiana, pełnych hipokryzji, co dodatkowo podkreślał każdy ich gest, z pewnością nigdy nie dotarło, że jest coś podejrzanego w fakcie, iż w ogóle na siebie nie patrzą. Z drugiej strony jednak Rand mógłby tego wcale nie zauważyć, gdyby nie list od Thoma, znaleziony w kieszeni kaftana, przyniesionego właśnie od czyszczenia.

— Lord Smok życzył sobie nas widzieć? — wykrztusił Sunamon.

Czy Egwene i Elayne mogły to wspólnie ukartować? Jasne, że nie. Kobiety, podobnie jak mężczyźni, nie robią takich rzeczy. Czyżby? To musiał być zbieg okoliczności. Elayne usłyszała, że on jest wolny, i zdecydowała się mówić. Tak to było.

— Podatki — warknął.

Tairenianie niby się nie poruszyli, a jednak odniósł wrażenie, że się cofnęli. Jak on nienawidził kontaktów z tymi ludźmi, miał ochotę ponownie zanurzyć się w książkach.

— Zmniejszenie podatków to niebezpieczny precedens, Lordzie Smoku — powiedział służalczym tonem szczupły, siwowłosy mężczyzna. Meilan był wysoki jak na mieszkańca Łzy, zaledwie o dłoń niższy od Randa i twardy jak każdy Obrońca. W obecności Randa garbił się, ciemne oczy pokazywały, jak bardzo tego nienawidzi. A jednocześnie nie cierpiał, gdy Rand im mówił, że mają przestać się tak kulić w jego obecności. Żaden z nich się nie prostował, ale szczególnie Meilan nie lubił, gdy mu przypominano o tym, co robi.

— Wieśniacy zawsze płacili bez sprzeciwu, ale jeśli teraz zmniejszymy podatki, to gdy nadejdzie dzień, by z powrotem je podnieść do tego samego poziomu, na jakim są teraz, ci głupcy będą narzekać równie zawzięcie, jakbyśmy zdwoili obecny domiar. Mogą wówczas wybuchnąć zamieszki, Lordzie Smoku.

Rand przemierzył długimi krokami izbę, by stanąć przed Callandorem, kryształowy miecz zalśnił, przyćmiewając blaskiem otaczające go złocenia i klejnoty. Przypominał mu, kim jest, jaką władzą może dysponować. Egwene. Głupio, że czuje się tak zraniony, bo powiedziała, że już go nie kocha. Na jakiej podstawie miałby spodziewać się po niej uczuć, których sam do niej nie żywił? A mimo to bolało. Poczuł ulgę, ale tylko częściowo.

— Będziecie mieli zamieszki, jeśli wypędzicie ludzi z ich farm.

Tuż przy stopach Meilana stał stos utworzony z trzech książek. Skarby Kamienia Łzy, Podróże po Pustkowiu i Co działo się z terytorium Mayene. W nich i w rozmaitych przekładach Cyklu Karaethon znajdowały się klucze, tylko musiał jeszcze dopasować je do odpowiednich zamków, które najpierw należało znaleźć. Skierował swe myśli z powrotem na Wysokich Lordów.

— Wydaje wam się, że będą bezczynnie patrzyli, jak ich rodziny umierają z głodu?

— Obrońcom Kamienia zdarzało się już gasić zamieszki, Lordzie Smoku — uspokoił go Sunamon. — Nasi Strażnicy potrafią utrzymać pokój na wsi. Wieśniacy nie będą cię niepokoić, zapewniam.

— Jak na razie, farmerów jest zbyt wielu. — Carleon wzdrygnął się pod spojrzeniem Randa. — W Cairhien trwa wojna domowa, Lordzie Smoku — wyjaśnił pospiesznie. — Cairhienianie mogą już nie chcieć zboża, bo ich spichlerze pękają w szwach. W takim stanie rzeczy tegoroczne plony mogą się zmarnować. A w przyszłym roku...? Oby sczezła ma dusza, Lordzie Smoku, ale jest rzeczą konieczną, by ci wieśniacy powstrzymali to swoje wieczne kopanie i sadzenie.

Wydawał się rozumieć, że powiedział za dużo, ale wyraźnie nie pojmował dlaczego. Rand zastanawiał się, czy on w ogóle zdaje sobie sprawę, w jaki sposób jedzenie trafia na jego stół. Czy on dostrzegał cokolwiek poza złotem i władzą?

— Co zrobicie, jeśli Cairhien zacznie na nowo kupować zboże? — spytał zimnym tonem Rund. — A gdy już o tym mowa, to czy Cairhien jest jedyną krainą, która potrzebuje zboża?

Dlaczego Elayne przemawiała w taki sposób? Czego się po nim spodziewała? Lubi, powiedziała. Kobiety potrafiły uprawiać gry słowne podobnie jak Aes Sedai. Czy ona chciała powiedzieć, że go kocha? Nie, to czysta głupota. Zarozumiałość ponad miarę.

— Lordzie Smoku — przemówił Meilan, na poły służalczo, a trochę tak, jakby wyjaśniał coś dziecku — gdyby dziś ustały wojny domowe, Cairhien nadal nie byłoby w stanie kupować więcej jak kilka barek przez dwa, a nawet trzy lata. Zawsze sprzedawaliśmy nasze ziarno Cairhien.

Zawsze — przez dwadzieścia lat od czasu Wojny o Aiel. Tak byli związani tym, co robili zawsze, że nie potrafili dostrzec tego, co było takie proste. Albo nie chcieli dostrzec. Kiedy wokół Pola Emonda kapusta zaczynała rosnąć jak chwast, było niemalże pewne, że zły deszcz albo biały robak zaatakował Deven Ride czy też Wzgórze Czat. Kiedy zaś we Wzgórzu Czat mieli za dużo rzepy, w Polu Emonda albo w Deven Ride był jej niedostatek.

— Zaoferujcie je w Illian — powiedział im.

Czego Elayne się spodziewa?

— Albo w Altarze.

Naprawdę ją lubił, ale w równym stopniu lubił Min. Albo tak mu się wydawało. Nie potrafił określić swych uczuć do nich obu.

— Macie statki, zdolne do żeglugi po morzu, a także rzeczne łodzie i barki, a jeśli nie macie ich w dostatecznej liczbie, wynajmijcie je od Mayene.

Lubił obie kobiety, ale poza tym... Prawie całe swoje życie wzdychał do Egwene, nie miał teraz zamiaru znowu się pogrążać w czymś takim, dopóki nie będzie czegoś pewien. Pewien czegokolwiek. Byle pewien. Jeśli należało wierzyć Co się działo z terytorium Mayene...

„Przestań — przykazał sobie. — Przestań myśleć o tych łasicach, bo inaczej znajdą szczeliny, przez które będą mogły się prześlizgnąć i przy okazji cię pokąsać”.

— Płaćcie ziarnem, jestem pewien, że Pierwsza będzie skłonna na to przystać, za dobrą zapłatą. I może potrzebna będzie pisemna umowa, traktat... — To było właściwe słowo, do takich właśnie przywykli — ...zobowiązujący do zostawienia Mayene w spokoju w zamian za statki.

Był jej to winien.

— Niewiele handlujemy z Illian, Lordzie Smoku. To sępy i szumowiny. — Głos Tedosiana wyrażał oburzenie, podobnie zresztą jak głos Meilana, kiedy powiedział:

— Z Mayene zawsze radziliśmy sobie z pozycji siły, Lordzie Smoku. Nigdy na ugiętych kolanach.

Rand nabrał powietrza w płuca. Wysocy Lordowie stężeli. Tak to się zwykle kończyło. Próbował i zawsze bez skutku. Thom twierdził, że Wysocy Lordowie mają głowy twarde jak Kamień, i miał rację.

„Co ja do niej czuję? Marzę o niej. Z pewnością jest piękna”. — Nie był pewien, czy chodzi mu o Elayne czy też o Min. — „Skończ z tym! Pocałunek nie oznacza nic więcej jak tylko pocałunek. Skończ z tym!”

Stanowczo wyzbywając się wszelkich myśli o kobietach, zabrał się za wyjaśnianie tym durniom o skamieniałych mózgach, co mają robić.

— Po pierwsze, zmniejszycie podatki nakładane na farmerów o trzy czwarte, dla wszystkich zaś pozostałych o połowę. Nie sprzeczajcie się! Po prostu to zróbcie! Po drugie, idźcie do Berelain i spytajcie... spytajcie!... jaka jest jej cena za wynajęcie...

Wysocy Lordowie wysłuchali jego słów, wśród obłudnych uśmiechów i zgrzytania zębów, ale wysłuchali.

Egwene myślała właśnie o Joyi i Amico, kiedy obok niej pojawił się niespodzianie Mat, który szedł korytarzem i jakby zupełnie przypadkowo udawał się w tym samym kierunku. Krzywił się do siebie, a jego włosy domagały się przyczesania, wyglądały bowiem, jakby wycierał sobie o nie palce. Raz albo dwa zerknął na nią, ale się nie odezwał. Mijający ich słudzy kłaniali się albo dygali, podobnie przypadkowo napotkani Wysocy Lordowie i Damy, choć ci drudzy z wyraźnie mniejszym entuzjazmem. Gdyby jej tu nie było, to te spojrzenia i wygięte usta Mata, przyjaciela Lorda Smoka czy też nie, ściągnęłyby na nich kłopoty.

To milczenie było do niego niepodobne, nie do tego Mata, którego znała. Z wyjątkiem wspaniałego, czerwonego kaftana — zmiętego, jakby w nim spał — wydawał się niczym nie różnić od siebie z dawnych dni, lecz cała reszta z pewnością była inna. Niepokoił ją swym spokojem.

— Tą ostatnią nocą tak się przejąłeś? — spytała wreszcie.

Zgubił krok.

— To ty wiesz? No cóż, ty byś się przejęła. Ja sobie tym nie zaprzątam głowy. Nic się specjalnie nie stało. Zresztą już po wszystkim.

Udała, że mu wierzy.

— Nynaeve i ja rzadko cię ostatnio widujemy. — Była to gruba przesada.

— Jestem zajęty — mruknął, niezdarnie wzruszając ramionami, patrząc na wszystko, tylko nie na nią.

— Kości? — spytała lekceważąco.

— Karty.

Pulchna służebna z naręczem złożonych ręczników kłaniając się zerknęła na Egwene i, najwyraźniej uważając, że ona nie patrzy, mrugnęła do Mata. Uśmiechnął się do niej szeroko.

— Byłem zajęty grą w karty.

Egwene groźnie uniosła brwi. Ta kobieta była z pewnością o dziesięć lat starsza od Nynaeve.

— Rozumiem. Karty z pewnością pochłaniają wiele czasu. Zbyt wiele, by poświęcić kilka chwil dla starych przyjaciół.

— Ostatnim razem, kiedy poświęciłem ci chwilę, ty i Nynaeve związałyście mnie Mocą jak wieprza na targ, żeby móc splądrować moją izbę. Przyjaciele nie okradają przyjaciół. — Skrzywił się. — A poza tym ciągle przestajesz z Elayne i jej wiecznie zadartym nosem. Albo z Moiraine. Nie lubię... — Odkasłując spojrzał na nią z ukosa. — Nie lubię zabierać ci czasu. Z tego, co wiem, to ty jesteś bardzo zajęta. Przesłuchujesz Sprzymierzeńców Ciemności. Robisz ważne rzeczy, jak sobie wyobrażam. Wiesz, że ci wszyscy Tairenianie uważają cię za Aes Sedai, prawda?

Z żalem potrząsnęła głową. On nie lubił Aes Sedai. Ile świata by zobaczył, nic nigdy nie mogło go zmienić.

— To nie kradzież, jeśli się odbiera to, co miało być pożyczką — wyjaśniła.

— Nie pamiętam, byście mówiły coś o pożyczce. Aaah, jaki miałem pożytek z listu od Amyrlin? Tylko wpakował mnie w kłopoty. Ale mogłyście jednak poprosić.

Nie zwróciła mu uwagi, że poprosiły. Nie chciała się kłócić ani też rozstawać w ponurym nastroju. On by tego tak nie nazwał, rzecz jasna. Tym razem chciała pozwolić mu odejść z przekonaniem o własnej słuszności.

— Cóż, cieszę się, że wciąż jeszcze chcesz ze mną rozmawiać. Czy dzisiaj był ku temu jakiś szczególny powód?

Przeczesał włosy palcami i mruknął coś półgłosem. Potrzebował matki, która przyciągnęłaby go za ucho na długą rozmowę. Egwene zmusiła się do cierpliwości. Potrafiła być cierpliwa, kiedy chciała. Nie miała zamiaru mówić ani słowa, dopóki on się nie odezwie, chociaż była bliska wybuchu.

Korytarz przeszedł w odgrodzoną balustradą kolumnadę z białego marmuru, z której roztaczał się widok na ogrody Kamienia. Wielkie białe kwiaty okrywały drzewa o woskowatych liściach i wydzielały zapach jeszcze słodszy niźli klomby czerwonych i herbacianych róż. Wiatr nie poruszał już gobelinami zawieszonymi na wewnętrznej ścianie, osłabił natomiast narastające, wilgotne ciepło poranka. Mat przysiadł na szerokiej balustradzie, opierając się plecami o kolumnę, i podniósł jedną nogę w górę. Pilnie czegoś wypatrując w głębinach ogrodów, powiedział w końcu:

— Potrzebuję... rady.

Potrzebował rady? Jej rady? Wytrzeszczyła oczy.

— Jeśli tylko mogę pomóc — odparła słabym głosem. Odwrócił głowę w jej stronę, a ona zrobiła wszystko, by przybrać postawę, która choć w ogólnych zarysach przypominałaby niewzruszony spokój Aes Sedai. — Jakiej to chcesz rady?

— Nie wiem.

Do ogrodu wiódł dziesięciostopniowy spadek. Poza tym wśród róż byli jacyś ludzie, wyrywali chwasty. Gdyby go tam popchnęła, mógłby wylądować na którymś z nich. Na ogrodniku oczywiście, nie na krzewie różanym.

— No to jak mam ci poradzić? — spytała piskliwym głosem.

— Staram się... zdecydować, co robić. — Wyglądał na zażenowanego, jej zdaniem niebezpodstawnie.

— Mam nadzieję, że nie myślisz o próbie ucieczki. Wiesz, jaki jesteś ważny. Nie możesz przed tym uciec, Mat.

— Myślisz, że o tym nie wiem? Nie sądzę, żebym mógł wyjechać, zanim Moiraine mi nie pozwoli. Wierz mi, Egwene, donikąd się nie wybieram. Chcę tylko wiedzieć, co się stanie. — Potrząsnął gwałtownie głową, a jego głos nabrał siły. — Co będzie dalej? Co kryją te dziury w mojej pamięci’? Są takie fragmenty mojego życia, których w ogóle tam nie ma, one nie istnieją, jakby się nigdy nie zdarzyły! Dlaczego czasami wylewają się ze mnie jakieś brednie? Ludzie mówią, że to Dawna Mowa, ale dla mnie to paplanie gęsi. Chcę wiedzieć, Egwene. Muszę wiedzieć, zanim oszaleję tak jak Rand.

— Rand nie jest szalony — upomniała go automatycznie. A zatem Mat nie próbował uciec. To była przyjemna niespodzianka, dotąd zdawał się lekceważyć swe powinności. W jego głosie słychać było ból i zmartwienie. Mat nigdy się niczym nie martwił ani nie pozwalał nikomu zauważyć, że się czymś martwi. — Nie znam odpowiedzi, Mat — powiedziała łagodnie. — Może Moiraine...

— Nie! — Jednym skokiem stanął na równych nogach. — Żadnych Aes Sedai! To znaczy... Ty jesteś inna, ciebie znam, a poza tym ty... Czy nie nauczyli cię czegoś w Wieży, jakiejś sztuczki, czegoś, z czego można by skorzystać?

— Och Mat, tak mi przykro, tak mi przykro.

Śmiech Mata przypomniał jej ich wspólne dzieciństwo. Tak zwykł się śmiać, kiedy jego największe oczekiwania spełzły na niczym.

— A co tam, chyba to się nie liczy. To dalej będzie Wieża, nawet jeśli z drugiej ręki. Bez urazy. — Właśnie tak użalał się nad drzazgą w palcu i opatrywał złamaną nogę, jakby to nic nie znaczyło.

— Może istnieje jakiś sposób — powiedziała wolno. — Jeśli Moiraine to potwierdzi. Ona może.

— Moiraine! Czyś ty zupełnie mnie nie słuchała? Ostatnia rzecz, jakiej pragnę, to wtrącanie się Moiraine. Jaki to sposób?

Mat zawsze był w gorącej wodzie kąpany. Nie pragnął jednak niczego więcej niż ona, chciał wiedzieć. Gdyby jeszcze chociaż raz wykazał się odrobiną rozsądku i uwagi. Mijająca ich taireńska szlachcianka z ciemnymi warkoczami oplecionymi wokół głowy i obnażonymi ramionami, wychylającymi się z żółtej materii, ugięła lekko kolano, patrząc na nich bez wyrazu; szła dalej szybko, sztywno wyprostowana. Egwene odprowadziła ją wzrokiem, dopóki nie znalazła się daleko poza zasięgiem głosu, i znowu byli sami. Nie licząc ogrodników, trzydzieści stóp niżej. Mat wpatrywał się w nią wyczekująco.

W końcu powiedziała mu o ter’angrealu, o krzywych drzwiach, za którymi kryły się odpowiedzi. Można się z ich powodu narazić na niebezpieczeństwa, podkreśliła, w konsekwencji głupich pytań albo pytań o Cień, niebezpieczeństwa, których nawet Aes Sedai mogły nie znać. Co najmniej jej pochlebiało, że przyszedł do niej, ale musiał wykazać się większym rozsądkiem.

— Musisz to zapamiętać, Mat. Błahe pytania mogą cię zabić, więc gdybyś je rzeczywiście miał zadać, to tym razem musisz spoważnieć. I nie wolno ci pytać o Cień.

Słuchał jej z rosnącym niedowierzaniem. Kiedy skończyła, wykrzyknął:

— Trzy pytania? Czyli, jak mi się wydaje, wchodzisz tam tak jak Billy, spędzasz jedną noc i wychodzisz dziesięć lat później z sakiewką, która jest zawsze pełna złota i...

— Choć raz w życiu, Matrimie Cauthon — żachnęła się — nie gadaj tak głupio. Wiesz znakomicie, że ter’angreale to nie przedmioty z bajek. To niebezpieczne rzeczy, powinieneś być tego świadom. Być może znajdziesz dzięki temu ter’angrealowi odpowiedzi, ale nie wolno ci próbować, dopóki Moiraine nie pozwoli. Musisz mi to obiecać, bo inaczej ja obiecuję, że zawiodę cię do niej jak pstrąga na żyłce. Wiesz, że potrafię.

Parsknął głośno.

— Byłbym głupcem, gdybym rzeczywiście próbował, niezależnie od tego, co twierdzi Moiraine. Wejść do cholernego ter’angreala? Nie chcę mieć nic wspólnego z cholerną Mocą, ani mniej, ani więcej. Możesz to sobie wybić z głowy.

— To jedyna szansa, o jakiej mi wiadomo, Mat.

— Ale nie dla mnie — oświadczył stanowczym tonem. — Nawet brak szansy jest lepszy od takiej.

Mimo tego tonu zapragnęła objąć go ramieniem. Tyle że wówczas najpewniej zacząłby kpić i potraktował ją jak gęś. Był nienaprawialny od dnia, w którym się urodził. A jednak przyszedł do niej po pomoc.

— Przepraszam, Mat. Co masz zamiar zrobić?

— Och, chyba będę grał w karty. O ile ktoś ze mną zagra. Będę grał w kamienie z Thomem. W kości w tawernach. Przynajmniej wolno mi jeszcze chodzić do miasta. — Jego wzrok zabłąkał się w stronę przechodzącej obok służącej, szczupłej, ciemnookiej dziewczyny, mniej więcej w jego wieku. — Znajdę coś dla zabicia czasu.

Ręka ją zaswędziała, żeby go uderzyć, ale zamiast tego spytała ostrożnie:

— Mat, tak naprawdę wcale nie myślisz o wyjeździe, prawda?

— A powiedziałabyś Moiraine, gdyby tak było? — Podniósł ręce, żeby ją uprzedzić. — Cóż, nie ma takiej potrzeby. Powiedziałem ci, że tego nie zrobię. Nie będę udawał, że nie chcę, ale nie zrobię tego. Czy to ci odpowiada? — Na jego twarzy pojawił się wyraz zadumy. — Egwene, czy zdarza ci się żałować, że nie jesteś w domu? Że to wszystko się zdarzyło?

Było to zadziwiające pytanie, tym bardziej iż to on je zadał, ale znała swoją odpowiedź.

— Nie. Mimo wszystko nie. A ty?

— Byłbym wtedy głupcem, nieprawdaż? — Zaśmiał się. — Lubię duże miasta i to mi odpowiada. Egwene, nie powiesz o tym Moiraine, prawda? O tym, że prosiłem cię o radę, i w ogóle?

— Niby czemu? — spytała podejrzliwie. Ostatecznie to był Mat.

Z zażenowaniem wzruszył ramionami.

— Trzymałem się od niej dalej niż od... Zresztą, cały czas trzymam się na uboczu, zwłaszcza kiedy ona próbuje mi grzebać w głowie. Jeszcze by pomyślała, że zmiękłem. Nie mów jej, dobrze?

— Nie powiem — obiecała — jeżeli ty mi przyrzekniesz, że się nigdy nie zbliżysz do ter’angreala bez uzyskania jej zgody. Nie powinnam ci była w ogóle o nim opowiadać.

— Przyrzekam. — Uśmiechnął się szeroko. — Nie podejdę do tej rzeczy, chyba że od tego będzie zależało moje życie. Przysięgam. — Zakończył z udawaną powagą.

Egwene potrząsnęła głową. Wszystko mogło się zmienić, tylko nie Mat.

9

Postanowienia

Minęły trzy dni przesycone upałem i wilgocią, które zdawały się wysysać siły nawet z Tairenian. Rytm życia miasta toczył się jak w letargu. Słudzy pracowali niemalże przez sen, majhere ze zmartwienia rozplotła warkoczyki, ale nawet ona nie potrafiła znaleźć energii, żeby dawać im po palcach albo prztykać ich w ucho. Obrońcy Kamienia garbili się na swych stanowiskach niczym w połowie stopione świece, a oficerów bardziej interesowało schłodzone wino niźli wykonywanie obchodów. Wysocy Lordowie trzymali się przeważnie swych apartamentów, przesypiając najgorętszą część dnia, a paru wyjechało z Kamienia na dłużej, aby zaznać względnego chłodu w ich majątkach położonych daleko na wschodzie, na zboczach Grzbietu Świata. O dziwo, jedynie przybysze z innych krajów, którzy najgorzej odczuwali upał, pchali swój żywot z tym samym zapałem co zwykle, o ile wręcz nie większym. Wielki upał nie doskwierał im tak mocno jak umykające godziny.

Mat prędko się przekonał, że miał rację co do młodych lordów, którzy widzieli, jak karty próbowały go zabić. Nie tylko unikali go, ale szerzyli wieści pośród swych przyjaciół, częstokroć zniekształcone; nikt w Kamieniu, kto trzymał dwie sztuki srebra w garści, nie mówił nic więcej prócz paru pośpiesznych wymówek, natychmiast się wycofując. Plotki szerzyły się również poza kręgami młodych lordów. Niejedna posługaczka, która lubiła pieszczoty, teraz ich odmawiała, a dwie wyznały niespokojnie, że zgodnie z pogłoskami niebezpiecznie jest przebywać z nim sam na sam. Perrin wydawał się całkiem pogrążony we własnych zmartwieniach, z kolei Thom znikał jakby za sprawą jakiejś magicznej sztuczki. Mat nie miał pojęcia, czym się zajmuje bard, ale rzadko można go było znaleźć czy to za dnia, czy nocą. Moiraine natomiast, jedyna osoba, przez którą Mat życzył sobie być ignorowanym, właśnie na odwrót była zawsze tam, gdzie się akurat podziewał: a to przechodziła obok, a to mignęła w dali korytarza. Zawsze jednak jej oczy napotykały go w ostatniej chwili, z takim wyrazem, jakby ona wiedziała, o czym on myśli i czego pragnie, jakby wiedziała, że zmusi go, by zrobił dokładnie to, czego ona sobie życzy. Niczego to nie zmieniało pod jednym względem, nadal udawało mu się znajdować wymówki, by odłożyć wyjazd na jeszcze jeden dzień. Jego zdaniem wcale nie przyrzekł Egwene, że zostanie. Ale został.

Któregoś razu zaniósł lampę do samych wnętrzności Kamienia, do tak zwanej Wielkiej Przechowalni, docierając aż do zbutwiałych drzwi na dalekim krańcu wąskiego korytarza. Wystarczyło kilka chwil spoglądania w mrocznym wnętrzu na ciemne kształty pokryte zakurzonym płótnem, na byle jak sklecone stosy skrzyń i beczek, których wieka służyły za półki dla bezładnie zgromadzonych figurynek, rzeźb i dziwnych przedmiotów wykonanych z kryształu, szkła i metalu — wystarczyło tych kilka chwil, aby uciekł pośpiesznie, mamrocząc:

— Musiałbym być największym głupcem na całym cholernym świecie!

Nic jednak nie mogło go powstrzymać przed wyprawami do miasta, gdzie nie istniała najmniejsza szansa, że napotka Moiraine w tawernach dokowych Maule, w dzielnicy portowej albo w gospodach Chalm, tam gdzie mieściły się magazyny, w tych źle oświetlonych, tłocznych, częstokroć brudnych lokalach, gdzie podawano tanie wino, podłe piwo, gdzie często wybuchały bójki, a gra w kości nigdy nie miała końca. Stawki przy grze w kości były niskie w porównaniu z tymi, do których przywykł, ale to wcale nie dlatego zawsze wracał do Kamienia po kilku godzinach. Starał się nie myśleć o tym, co go tam ciągnęło z powrotem, w pobliże Randa.

Perrin czasami widywał Mata w tawernach na nabrzeżu, pijącego zbyt wiele taniego wina, grającego w kości, jakby nie dbał o to, czy wygrywa, czy przegrywa, raz nawet błyskającego nożem, gdy jakiś nieokrzesany marynarz zaatakował go, zarzucając mu zbyt częste wygrane. Mat nie zwykł tak się irytować, ale Perrin unikał go, zamiast sprawdzić, co go tak trapi. Perrin nie chodził tam z powodu wina albo kości, a ludzie, którym przychodziła na myśl bójka, rozmyślali się po kilku spojrzeniach na jego barki... i oczy. Stawiał jednak to lichej jakości piwo marynarzom w szerokich skórzanych spodniach i młodszym kupcom w cienkich srebrnych łańcuchach przewieszonych przez przody kaftanów, każdemu człowiekowi, który wyglądał na przybysza z jakiejś dalekiej krainy. Polował na pogłoski, wieści o czymś, co mogłoby odciągnąć Faile od Łzy. Od niego.

Był przekonany, że gdyby znalazł dla niej jakąś przygodę, coś, co kryłoby w sobie szansę na to, że jej imię trafi do opowieści, to wyjechałaby. Udawała, że rozumie, dlaczego on musi zostać, ale co jakiś czas dawała do zrozumienia, że pragnie wyruszyć i że ma nadzieję, iż on wyjedzie razem z nią. Był jednak pewien, że dałaby się złapać na jakąś właściwą przynętę.

Podobnie jak on wiedziała, że większość plotek to przestarzałe ułamki prawdy. Powiadano, że wojna, która rozgorzała na wybrzeżu oceanu Aryth, to dzieło ludzi, o których nikt przedtem nic nie słyszał, zwanych Sawchinami albo jakoś tak podobnie — krąży na ten temat wiele wersji — dziwnego ludu, stanowiącego może armie Artura Hawkwinga, które powracały po tysiącu lat. Pewien jegomość, sądząc z wyglądu mieszkaniec Tarabon, w czerwonym kapeluszu, z wąsami grubymi jak rogi byka, uroczyście go zapewnił, że tych ludzi wiedzie sam Hawkwing, ze swym legendarnym mieczem Sprawiedliwość w ręku. Rozsiewano pogłoski, że odnaleziono legendarny Róg Valere, który miał wzywać umarłych bohaterów z grobów, aby walczyli w Ostatniej Bitwie. W całym Ghealdan rozgorzały zamieszki, Illian cierpiało na wybuchy zbiorowego obłędu, w Cairhien szalejące mordy powstrzymywał postępujący głód, gdzieś na Ziemiach Granicznych nasilały się napady trolloków. Perrin nie mógł posłać Faile w sam środek czegoś takiego, nawet po to, by wyciągnąć ją z Łzy.

Obiecująco brzmiały doniesienia o kłopotach w Saldaei — — musiało ją ciągnąć do własnego kraju, słyszał też, że Mazrim Taim, fałszywy Smok wpadł w ręce Aes Sedai — nikt jednak nie wiedział, jakiego to rodzaju kłopoty. Zmyślanie czegoś na nic by się nie zdało, czegokolwiek by się doszukał, to i tak z pewnością zadałaby własne pytania, zanim puściłaby się za tym w pogoń. Poza tym zamieszki w Saldaei mogły być równie groźne jak inne rzeczy, o których usłyszał.

Nie umiał jej też powiedzieć, gdzie spędza czas, bo bez wątpienia spytałaby dlaczego. Wiedziała, że on to nie Mat, by mu się podobało zabawianie po tawernach. Nigdy nie był dobry w kłamaniu, więc zwodził ją, najlepiej jak potrafił, a ona zaczęła go obdarzać długimi, milczącymi spojrzeniami rzucanymi z ukosa. Mógł jedynie zdwoić wysiłki, by znaleźć opowieść, która by ją zwiodła. Musiał gdzieś ją wysłać, z dala od niego, zanim doprowadzi do tego, że zostanie zabita. Musiał.

Egwene i Nynaeve spędzały więcej czasu z Joyią i Amico, bez żadnego efektu. Ich opowieści ani razu się nie zmieniły. Mimo protestów Nynaeve Egwene próbowała nawet opowiadać im, co powiedziała druga, by sprawdzić, czy coś im się nie wymknęło. Amico utkwiła w nich przerażony wzrok i wyłkała, że nigdy nie słyszała o takim planie. Tak mogło być rzeczywiście, dodała. Mogło. Aż się spociła, tak pragnęła je zadowolić. Joiya oznajmiła im chłodno, że mogą się udać do Tanchico, jeśli im na tym zależy.

— Słyszałam, że nie jest to teraz przyjemne miejsce — powiedziała bez zająknienia, a jej kruczoczarne oczy zalśniły. — Władza króla obejmuje niewiele więcej niż samo miasto i jak rozumiem, Panarch przestał już pilnować porządku w państwie. W Tanchico rządzą teraz silne ręce, broń i szybkie noże. Ale jedźcie, jeśli tak wam się podoba.

Z Tar Valon nie nadchodziły żadne wieści, ani słowa o tym, czy Amyrlin zajęła się możliwą groźbą uwolnienia Mazrima Taima. Upłynęło mnóstwo czasu, w trakcie którego wiadomość mogła nadejść, dostarczona przez szybką łódź albo posłańca często zmieniającego konie, odkąd Moiraine posłała gołębie — o ile rzeczywiście je posłała. Egwene i Nynaeve sprzeczały się na ten temat, Nynaeve przyznawała, że Aes Sedai nie może kłamać, a mimo to starała się doszukiwać jakichś nieścisłości w słowach Moiraine. Moiraine zdawała się nie trapić brakiem odpowiedzi od Amyrlin, aczkolwiek trudno było coś orzec na podstawie jej kryształowego spokoju.

Egwene natomiast gryzła się tą sprawą, a także tym, czy Tanchico to trop fałszywy, prawdziwy czy może pułapka. W bibliotece Kamienia zgromadzono książki o Tarabon i Tanchico, ale mimo iż czytała tak długo, że aż bolały ją oczy, nie znalazła żadnych wskazówek dotyczących niebezpieczeństw grożących Randowi. Upał i zmartwienia nie polepszały jej usposobienia, bywała czasami równie zgryźliwa jak Nynaeve.

Rzecz jasna, niektóre sprawy toczyły się właściwym torem. Mat wciąż jeszcze był w Kamieniu, najwyraźniej dojrzewał i uczył się odpowiedzialności. Żałowała, że go zawiodła, ale wątpiła, czy jakakolwiek kobieta w Wieży mogła dokonać czegoś więcej. Rozumiała jego głód wiedzy, bo i ona jej łaknęła, ale była to inna wiedza, były to rzeczy, których mogła się nauczyć jedynie w Wieży, rzeczy wcześniej nikomu nie znane i utracone.

Aviendha zaczęła odwiedzać Egwene, najwyraźniej z własnego wyboru. Nawet jeśli z początku była powściągliwa, to cóż, wywodziła się z Aielów i i nadal uważała Egwene za pełną Aes Sedai. A jednak miło się przebywało w jej towarzystwie, choć Egwene wydawało się czasem, że widzi nie zadane pytania w jej oczach. Mimo że Aviendha zachowywała się wciąż z rezerwą, to wkrótce wyszło na jaw, że ma bystry umysł i poczucie humoru pokrewne Egwene — czasami wybuchały śmiechem jak małe dziewczynki. Zachowanie Aielów było dla Egwene czymś zupełnie nowym, na przykład to skrępowanie, z jakim Aviendha siedziała na krześle, albo szok, który przeżyła na widok Egwene w kąpieli, w posrebrzanej wannie sprowadzonej przez majhere. Nie był to szok spowodowany jej nagością — w rzeczy samej, kiedy zauważyła, że Egwene zrobiło się nieswojo, zdjęła ubranie i usiadła na podłodze, żeby porozmawiać — lecz widokiem Egwene po piersi zanurzonej w wodzie. Aż wytrzeszczyła oczy, że można zanieczyszczać takie ilości wody. Aviendha ponadto nie chciała zrozumieć, dlaczego ona i Elayne nie postąpiły jakoś drastycznie z Berelain, skoro chciały się jej pozbyć. Wojowniczki obowiązywał zakaz zabijania kobiet nie poślubionych włóczni, ale ponieważ ani Elayne, ani Berelain nie należały do Panien Włóczni, więc zdaniem Aviendhy byłoby całkiem w porządku, gdyby Elayne wyzwała Pierwszą z Mayene do walki na noże względnie pięści i stopy. Jej zdaniem noże były najlepsze. Berelain wyglądała na kobietę, która się nie podda. Najlepiej więc byłoby ją zwyczajnie wyzwać do walki i zabić. Mogła to też zrobić Egwene, jako przyjaciółka i prawie siostra Elayne.

Mimo to miło było mieć z kim pogadać i pośmiać się. Elayne przez większość dni była zajęta, a Nynaeve, która najwyraźniej równie mocno jak Egwene odczuwała tempo upływającego czasu, poświęcała swe wolne chwile na spacery z Lanem, po opromienionych blaskiem księżyca blankach, a także na szykowanie posiłków, które Strażnikowi najbardziej smakowały, gdy były dziełem jej rąk. Egwene nie była pewna, co by zrobiła podczas tych parnych godzin, które dzieliły przesłuchania Sprzymierzeńców Ciemności, gdyby nie Aviendha. Bez wątpienia pociłaby się i przejmowała, że będzie zmuszona do zrobienia rzeczy, z powodu której będą ją nawiedzały koszmarne myśli.

Na mocy układu Elayne ani razu nie była obecna podczas przesłuchań, dodatkowa para uszu niczego nie zmieniała. Kiedy natomiast Rand miał tylko wolną chwilę, wówczas Dziedziczka Tronu przypadkiem znajdowała się w pobliżu, skłonna pogadać albo po prostu pospacerować z nim pod rękę, nawet jeśli miał za chwilę powrócić na spotkanie z Wysokimi Lordami do komnaty, w której czekali kolejni petenci albo na jakąś pouczającą inspekcję kwater Obrońców. Stała się całkiem niezła w wynajdowaniu odosobnionych zakamarków, gdzie oboje mogli pobyć przez chwilę sam na sam. Rzecz jasna zawsze ich śladem podążał jakiś Aiel, ale niebawem przestała się przejmować, co oni sobie pomyślą, podobnie jak nie obchodziło jej zdanie matki. Uknuła nawet rodzaj spisku z Pannami Włóczni, które zdawały się znać każdy ukryty kącik w Kamieniu i informowały ją, gdy tylko Rand zostawał sam. Wyraźnie uważały tę grę za wspaniałą zabawę.

Zaskakiwał ją, wypytując o zasady rządzenia państwem i wysłuchując uważnie tego, co miała do powiedzenia. Żałowała, że jej matka tego nie widzi. Morgase nieraz się śmiała, częściowo z rozpaczy, i powtarzała jej, że musi się nauczyć koncentrować. Które rzemiosła trzeba chronić i w jaki sposób, a których nie i dlaczego — mogły to być mało zajmujące decyzje, ale równie ważne jak opieka nad chorymi. Zmuszenie jakiegoś upartego lorda albo kupca do zrobienia czegoś, czego nie chciał uczynić, i to tak, by jednocześnie myślał, że to jego własny pomysł, mogło być zabawne, natomiast karmienie głodujących pokrzepiało serce, lecz jeśli trzeba było zarządzić dostarczenie żywności, to należało zdecydować, ilu jest do tego potrzebnych urzędników, woźniców oraz wozów. Mogli to zorganizować inni, ale wtedy o popełnionych przez nich błędach dowiadywano by się za późno. Słuchał jej i często korzystał z rady. Uznała, że pokochałaby go już za te dwie rzeczy. Berelain nie wystawiała nosa ze swych komnat, Rand zaczynał się uśmiechać na jej widok, świat nie mógł być piękniejszy. Gdyby jeszcze dni przestały płynąć.

Trzy krótkie dni, które przelatywały niczym woda między jej palcami. Joyia i Amico miały być odesłane na północ i wówczas przestałyby istnieć powody do dalszego pobytu w Łzie, jej, Egwene i Nynaeve. Wyjedzie, gdy nadejdzie na to czas, ani razu nie rozważała innej możliwości. Wiedząc to, czuła się dumna, że zachowuje się jak kobieta, a nie mała dziewczynka. Wiedząc to, miała ochotę płakać.

A Rand? Spotykał się z Wysokimi Lordami w swych komnatach i wydawał rozkazy. Zadziwiał ich pojawianiem się na tajnych zgromadzeniach, trzy lub czteroosobowych, wyśledzonych przez Thoma, po to tylko, żeby powtórzyć jakiś punkt ze swych ostatnich rozkazów. Lordowie uśmiechali się, kłaniali, pocili i zastanawiali, ile on wie. Trzeba było jakoś wykorzystać ich energię, zanim któryś zdecyduje, że jeśli Randem nie da się manipulować, to w takim razie trzeba go zabić. Nie chciał zaczynać wojny, choćby nie wiadomo co musiał zrobić, by zaprzątnąć ich uwagę. Skoro rzeczywiście miało dojść do konfrontacji z Sammaelem, to niech tak się stanie, ale on nie chciał zrobić pierwszego kroku.

Opracowanie planu działania zajmowało większość czasu, którego nie poświęcał na tropienie Wysokich Lordów. Jego poszczególne fragmenty pochodziły z książek, których pełne naręcza kazał przynosić bibliotekarzom do swojej komnaty, a także z rozmów z Elayne. Jej rady w sprawie Wysokich Lordów były szczególnie użyteczne, widział, jak pośpiesznie zmieniali swój stosunek do niego, kiedy wykazywał się znajomością rzeczy, które oni sami znali jedynie po części. Powstrzymywała go, gdy chciał jej przypisać zasługę.

— Rozważny władca przyjmuje radę — powiedziała mu z uśmiechem — ale nic nie powinno zdradzać, że tak się dzieje. Niech sobie myślą, że wiesz więcej niż w rzeczywistości. Im to nie zaszkodzi, a tobie pomoże. — Niemniej jednak wydawała się zadowolona, że to zaproponował.

Nie był całkiem pewien, czy przypadkiem nie odkłada jakiejś decyzji z jej powodu. Trzy dni planowania, prób odgadnięcia, czy czegoś jeszcze nie brakuje. Czegoś brakowało. Nie mógł tylko czekać na działania Przeklętych, musiał ich zmusić, żeby zareagowali na jego ruch. Trzy dni, czwartego miała odjechać — liczył, że z powrotem do Tar Valon — podejrzewał jednak, że kiedy on wykona jakiś ruch, wówczas nawet te krótkie momenty, które spędzali razem, skończą się. Trzy dni ukradkowych pocałunków, podczas których potrafił wymazać z pamięci, że jest kimś jeszcze, a nie tylko mężczyzną obejmującym ramionami kobietę. Uznawał to za głupi powód, nawet jeśli prawdziwy. Ulżyło mu, że ona wyraźnie nie chciała niczego więcej jak tylko jego towarzystwa, ale podczas tych właśnie momentów umiał zapomnieć o koniecznych decyzjach, zapomnieć o przeznaczeniu oczekującym Smoka Odrodzonego. Nieraz zastanawiał się, czy jej nie poprosić, by została, ale to nie byłoby w porządku, gdyby potęgował jej oczekiwania, skoro nie miał pojęcia, czego od niej chce oprócz samej obecności. O ile, rzecz jasna, Elayne miała jakieś oczekiwania. Znacznie lepiej było myśleć o nich jako o mężczyźnie i młodej kobiecie, którzy wychodzą razem na spacer w świąteczny wieczór. Tak było łatwiej, czasami nie pamiętał, że ona jest Dziedziczką Tronu, a on tylko pasterzem. Żałował jednak, że wyjeżdża. Trzy dni. Musiał podjąć decyzję. Musiał wykonać jakiś ruch, i to taki, którego nikt się nie spodziewał.

Wieczorem trzeciego dnia słońce sunęło powoli w stronę horyzontu. Do połowy zasunięte kotary w izbie sypialnej Randa przyciemniały czerwonawożółtą łunę. Callandor połyskiwał na zdobnym postumencie niczym najczystszy kryształ.

Rand zapatrzył się na Meilana i Sunamona, po czym cisnął w ich stronę gruby zwój wielkich arkuszy welinu. Traktat spisano równym pismem, brakowało jedynie podpisów i pieczęci. Zwój uderzył Meilana w pierś. Złapał go odruchowo, skłonił się, jakby to mu przyniosło zaszczyt, jednak wymuszony uśmiech zdradził zaciśnięte mocno szczęki.

Sunamon przestąpił z nogi na nogę, zacierając ręce.

— Wszystko jest tak, jak przykazałeś, Lordzie Smoku — powiedział bojaźliwie. — Ziarno na statki...

— I dwa tysiące taireńskich poborców — przerwał mu Rand — by dopilnowali właściwego rozdziału ziarna i chronili taireńskie interesy. — Mówił lodowatym głosem, ale w środku kipiał, niemalże trząsł się z chęci rzucenia się na tych głupców z pięściami. — Dwa tysiące ludzi. Pod dowództwem Toreana!

— Wysoki Lord Torean jest zaangażowany w sprawy dotyczące Mayene, Lordzie Smoku — odparł gładko Meilan.

— Jest zaangażowany w napastowanie kobiety, która nie chce na niego patrzeć! — huknął Rand. — Ziarno na statki, rzekłem! Żadnych żołnierzy. I z pewnością żadnego cholernego Toreana! Czy w ogóle rozmawialiście z Berelain?

Zamrugali, jakby nie zrozumieli tych słów. Tego było za wiele. Błyskawicznie sięgnął po saidina; welin w rękach Meilana wybuchł płomieniami. Krzycząc przeraźliwie, Meilan cisnął płonący zwój do zimnego kominka, po czym pośpiesznie otrzepał iskry wypalające dziury w czerwonym, jedwabnym kaftanie. Sunamon z otwartymi szeroko ustami wbił wzrok w płonące arkusze, które trzeszczały i czerniały.

— Udacie się do Berelain — oznajmił, zdziwiony spokojem własnego głosu. — Do jutrzejszego popołudnia zaproponujecie jej traktat zgodny z moją wolą albo powieszę was obydwu jutro o zmierzchu. Jeśli będę musiał, to będę codziennie wieszał Wysokich Lordów, po dwóch za każdym razem. Wyślę was wszystkich kolejno na szubienicę, jeśli mnie nie posłuchacie. A teraz zejdźcie mi z oczu.

Ten cichy ton wyraźnie podziałał na nich skuteczniej niż krzyk. Nawet Meilan wyglądał na wytrąconego z równowagi, kiedy się wycofywali, kłaniając przy każdym kroku, wyduszając z siebie zapewnienia o nieustającej lojalności i wiecznym posłuszeństwie. Wywoływali w nim mdłości.

— Wynoście się! — ryknął, a wówczas wyzbyli się godności, niemalże bijąc się ze sobą, który pierwszy otworzy drzwi. Pobiegli. Jeden ze stojących na straży Aielów na moment wsadził głowę do środka, by sprawdzić czy wszystko w porządku, i dopiero potem zatrzasnął drzwi.

Rand trząsł się jak galareta. Brzydził się nimi niemal tak mocno jak samym sobą. Groził ludziom, że będzie ich wieszał, bo nie zrobili tego, co im rozkazał. I miał taki zamiar, co gorsza. Pamiętał jeszcze, że dawniej nie owładał nim taki gniew albo przynajmniej zdarzało się to rzadko, i zawsze udawało mu się go okiełznać.

Podszedł do Callandora, który iskrzył się, odbijając światło przesączające się przez szpary w kotarach. Ostrze wyglądało jak wykute z najcieńszego szkła, doskonale czyste, ale pod palcami sprawiało wrażenie stali, ostrej jak brzytwa. Omal nie sięgnął po nie, żeby się uporać z Meilanem i Sunamonem. Czy chciał go użyć jako miecza, czy też zgodnie z jego właściwym przeznaczeniem, nie wiedział. Każda z tych możliwości przerażała.

„Jeszcze nie popadłem w obłęd. Jestem tylko wściekły. Światłości, jakże wściekły!”

Jutro. Jutro sprzymierzone z Ciemnością kobiety zostaną wsadzone na statek. Elayne wyjedzie. I oczywiście razem z nią Egwene i Nynaeve. Z powrotem do Tar Valon, modlił się, Czarne Ajah czy nie, Biała Wieża musiała być miejscem równie bezpiecznym, jakim była zawsze. Jutro. Żadnych więcej wymówek, by móc odłożyć to, co miał do zrobienia. Żadnego pojutrze.

Odwrócił dłonie wnętrzem do góry, żeby popatrzeć na czaple, wypalone na skórze. Przyglądał im się tak często, że potrafiłby naszkicować wszystkie linie z pamięci. Przepowiedziały je Proroctwa.

Dwa razy podwójnie będzie naznaczony,

Dwakroć na życie, dwakroć na śmierć.

Raz czaplą, która drogę mu wyznaczy.

Drugi raz czaplą, by miano zyskał prawdziwe.

Raz Smokiem, przez pamięć utraconą.

Drugi raz Smokiem, za cenę, którą musi zapłacić.

Skoro jednak dzięki czaplom miał „miano zyskać prawdziwe”, to po co Smoki? A jeśli już o to chodzi, to czym jest Smok? Jedynym Smokiem, o którym kiedykolwiek słyszał, był Lews Therin Telamon. Lews Therin Zabójca Rodu był Smokiem, Smok był Zabójcą Rodu. Teraz jednak to on sam nim był. Ale nie mógł przecież być naznaczony przez samego siebie. Być może ta postać na sztandarze to Smok, aczkolwiek nawet Aes Sedai zdawały się nie wiedzieć, czym jest to stworzenie.

— Zmieniłeś się od czasu, kiedy widziałam cię po raz ostatni. Jesteś silniejszy. Twardszy.

Odwrócił się i wytrzeszczył oczy na widok młodej kobiety stojącej w drzwiach. Jasna skóra, ciemne włosy i oczy. Wysoka, od stóp do głów ubrana w biel i srebro, uniosła w górę łuk brwi, widząc .w połowie stopione grudy złota i srebra w kominku. Zostawił je tam, by mu przypominały o tym, co może się zdarzyć, gdy działa bez zastanowienia, gdy traci panowanie nad sobą. Nie zdało się to na wiele.

— Selene — wykrztusił, podchodząc do niej pośpiesznie. — Skąd się tu wzięłaś? Jak tu weszłaś? Sądziłem, że pewnie wciąż jeszcze jesteś w Cairhien albo... — Spoglądał na nią, nie chcąc się przyznać do swych obaw, że albo umarła, albo zalicza się teraz do głodujących uchodźców.

Tkany ze srebra pas opasujący jej kibić zalśnił, we włosach, opadających na ramiona niczym wodospady nocy, zalśniły grzebienie ozdobione gwiazdami i półksiężycami. Wciąż była najpiękniejszą kobietą, jaką poznał w życiu. Przy niej Elayne i Egwene były jedynie ładne. Jednakże z jakiegoś powodu już nie działała na niego tak jak kiedyś, być może sprawiły to te długie miesiące, które upłynęły, odkąd widział ją po raz ostami, w Cairhien, wówczas nie nękanym jeszcze wojną domową.

— Udaję się tam, gdzie chcę być. — Spojrzała z ukosa na jego twarz. — Zostałeś naznaczony, ale to nieważne. Byłeś i jesteś mój. Każdy inny jest tylko stróżem, którego czas minął. Teraz zamierzam otwarcie wyrażać roszczenia względem tego, co moje.

Zapatrzył się na nią. Naznaczony? Czyżby jej chodziło o jego dłonie? I co to znaczyło, że on należy do niej?

— Selene — powiedział łagodnie — spędziliśmy razem miłe dni i trudne dni, nigdy nie zapomnę twej odwagi ani wsparcia, ale nigdy nas nie łączyło nic więcej jak tylko przyjaźń. Podróżowaliśmy razem, i na tym koniec. Zostaniesz tutaj, w Kamieniu, w najlepszych komnatach, a kiedy do Cairhien na nowo zawita pokój, dopilnuję, byś odzyskała swe majątki.

— Zostałeś naznaczony. — Uśmiechnęła się krzywo. — Majątki w Cairhien? Być może miałam kiedyś majątki na tych ziemiach. Ten kraj tak się zmienił, że nic już nie jest takie, jak przedtem. Selene to tylko imię, którym się czasem przedstawiam, Lewsie Therinie. Imię, które obrałam jako własne, to Lanfear.

Rand wybuchł ochrypłym śmiechem,

— Kiepski dowcip, Selene. Równie dobrze mógłbym sobie żartować, że Czarny to jeden z Przeklętych. Poza tym mam na imię Rand.

— Nazywamy siebie Wybranymi — odparła spokojnie. — Wybranymi do wiecznego panowania nad światem. Będziemy żyli wiecznie. Ty też możesz.

Zrobił strapioną minę. Ona rzeczywiście myślała, że jest... Męcząca podróż do Łzy musiała ją rozstroić. A jednak nie wyglądała na obłąkaną. Była spokojna, zimna, pewna siebie. Zorientował się, że bezwiednie sięgnął po saidina. Sięgnął do niego — i odbił się od muru, którego ani nie widział, ani nie czuł, tyle że był nim odgrodzony od Źródła.

— To niemożliwie. — Uśmiechnęła się. — Światłości — wydyszał. — Jesteś jedną z nich.

Cofał się powoli. Gdyby zdołał schwycić Callandora, to przynajmniej miałby broń. Może nie działałby jak angreal, ale wystarczyłby jako miecz. Czy mógł użyć miecza przeciwko kobiecie, przeciwko Selene? Nie, przeciwko Lanfear, przeciwko jednej z Przeklętych.

Z całej siły zderzył się z czymś plecami i wtedy obejrzał się, by sprawdzić, co to takiego. Niczego tam nie było. Mur z niczego, a on wbił się weń plecami. Callandor lśnił w odległości trzech kroków — po drugiej stronie. Zrozpaczony walnął pięścią w barierę, była równie nieustępliwa jak skała.

— Nie mogę ci w pełni ufać, Lewsie Therinie. Jeszcze nie. — Podeszła bliżej, a on zastanawiał się, czy zwyczajnie nie rzucić się na nią. Był o wiele większy i silniejszy, ale tak uwięzionego mogła opleść Mocą niczym kocię zamotane w kłębek wełny. — Z pewnością nie w pobliżu tego — dodała, robiąc grymas w stronę Callandora. — Istnieją jedynie dwa potężniejsze, których może użyć człowiek. Przynajmniej jeden, o ile mi wiadomo, wciąż jeszcze istnieje. Nie, Lewsie Therinie. Na razie nie mogę ci zaufać.

— Przestań mnie tak nazywać — warknął. — Na imię mam Rand. Rand al’Thor.

— Jesteś Lewsem Therinem Telamonem. Och, fizycznie nic w tobie nie jest takie samo, z wyjątkiem wzrostu, ale poznałabym, kto kryje się za tymi oczyma, nawet gdybym cię odnalazła w kolebce. — Ni stąd, ni zowąd roześmiała się. — O ileż wszystko byłoby łatwiejsze, gdybym cię wówczas odnalazła. Gdybym była wolna, by... — Śmiech ucichł, ustępując miejsca wrogiemu spojrzeniu. — Czy życzysz sobie zobaczyć, jak wyglądam w rzeczywistości? Tego też sobie nie przypominasz, prawda?

Usiłował powiedzieć, że nie, ale język odmawiał mu posłuszeństwa. Zobaczył kiedyś dwóch Przeklętych w jednym miejscu, Aginora i Balthamela, pierwszych dwóch uwolnionych, po trzech tysiącach lat uwięzienia tuż pod samą pieczęcią na więzieniu Czarnego. Nic nie mogło być równie zwiędłe, jak jeden z nich, i wciąż jeszcze żyć, drugi krył twarz za maską, ukrywał każdy kawałek ciała, jakby nie potrafił sam go oglądać albo nie mógł znieść, by oglądał je ktoś inny.

Powietrze otaczające Lanfear zafalowało i wtedy zmieniła się. Byka — starsza od niego, z pewnością, lecz nie było to właściwe słowo. Bardziej dorosła. Dojrzała. Jeszcze piękniejsza, o ile to było możliwe. Bujnie rozkwitły kwiat w porównaniu z pąkiem. Mimo że wiedział, kim ona jest, zaschło mu w ustach, ścisnęło go w gardle.

Ciemne oczy badały jego twarz, pełne pewności siebie, a przy tym jakby badawczo, jakby zastanawiały się, co on widzi. Cokolwiek dostrzegła, wydawało się ją zadowalać. Znowu się uśmiechnęła.

— Byłam głęboko pogrzebana, we śnie pozbawionym snów, gdzie czas nie płynie. Obroty Koła mnie omijały. Teraz widzisz mnie taką, jaka jestem, a ja mam ciebie w swoich rękach. — Przesunęła paznokciem po napiętej skórze jego szczęki, tak mocno, że aż drgnął. — Czas na zabawy i podstępy minął, Lewsie Therinie. Dawno temu.

Ścisnęło go w żołądku.

— A zatem masz zamiar mnie zabić? Obyś sczezła w Światłości, ja...

— Zabić ciebie? — prychnęła z niedowierzaniem. — Zabić ciebie! Ja mam zamiar posiąść cię na zawsze. Byłeś mój, zanim ta niezdara o bladych włosach cię ukradła. Zanim jeszeze cię zobaczyła. Kochałeś mnie!

— A ty kochałaś władzę!

Przez chwilę miał wrażenie, że jest zamroczony. Te słowa zabrzmiały prawdziwie — wiedział, że są prawdziwe — ale skąd się wzięły?

Selene — Lanfear — wydawała się równie zaskoczona jak on, ale szybko oprzytomniała.

— Nauczyłeś się i dokonałeś wielu rzeczy, co do których nigdy bym nie uwierzyła, że potrafisz; bez wspomagania, nadal przedzierasz się po omacku przez labirynt, a twoja niewiedza może cię zabić. Niektórzy obawiają się ciebie zbyt mocno, by czekać. Sammael, Rahvin, Moghedien. Inni być może również, ale ci trzej na pewno. Będą cię ścigać. Nie będą próbowali odmienić twego serca. Przyjdą do ciebie za sprawą podstępu, zniszczą cię, kiedy będziesz spał. Przez swój strach. Ale są tacy, którzy mogliby cię uczyć, pokazać ci to, co kiedyś wiedziałeś. Nikt ci się wówczas nie ośmieli sprzeciwić.

— Uczyć mnie? Chcesz pozwolić, by ktoś z Przeklętych mnie uczył? — Jeden z Przeklętych. Przeklęty. Mężczyzna, który w Wieku Legend należał do Aes Sedai, który znał tajniki przenoszenia Mocy, wiedział, jak unikać pułapek, który wiedział... Tyle samo oferowano mu już przedtem. — Nie! Nawet gdyby złożono mi propozycję, odmówiłbym, a zresztą, dlaczego miałoby tak być? Przeciwstawię się im i tobie! Nienawidzę wszystkiego, co żeście zrobili, wszystkiego, co reprezentujecie.

„Ty głupcze! — pomyślał. — Pojmano cię w pułapkę, a buntujesz się jak jakiś idiota z opowieści,, który w ogóle nie podejrzewa, że może rozzłościć swego oprawcę do tego stopnia, iż tamten z przyjemnością zrobi mu krzywdę”.

Jednak nie potrafił się zmusić do cofnięcia tych słów. Uparcie brnął dalej i tylko wszystko pogarszał.

— Zniszczę cię, jeśli tylko będę mógł. Ciebie i Czarnego, a także wszystkich Przeklętych, co do ostatniego!

W jej oczach pojawił się groźny błysk, ale zaraz zniknął.

— Czy wiesz, dlaczego niektórzy z nas boją się ciebie? Masz jakieś pojęcie? Bo obawiają się, że Wielki Władca Ciemności da ci miejsce ponad nimi.

Rand zaskoczył sam siebie, zdobywając się na uśmiech.

— Wielki Władca Ciemności? Czyżbyś ty również nie potrafiła wymówić jego prawdziwego imienia? Ty z pewnością nie obawiasz się przyciągnięcia jego uwagi, w przeciwieństwie do uczciwych ludzi. A może jednak?

— To byłoby bluźnierstwo — odparła zwyczajnie. — — Sammael i pozostali mają podstawy, żeby się bać. Wielki Władca chce ciebie. Chce cię wynieść ponad wszystkich ludzi. Powiedział mi o tym.

— To niedorzeczność! Czarny jest nadal uwięziony w Shayol Ghul, bo inaczej ja walczyłbym teraz w Tarmon Gai’don. A jeśli wie o moim istnieniu, to pragnie mojej śmierci. Mam zamiar z nim walczyć.

— Och, on wie. Wielki Władca wie więcej, niż podejrzewasz. Istnieje możliwość porozmawiania z nim. Jedź do Shayol Ghul, zejdź do Szczeliny Zagłady, a będziesz mógł... usłyszeć go. Będziesz mógł... skąpać się w jego obecności. — W tym momencie na jej twarzy rozbłysło inne światło. Ekstaza. Oddychała przez rozchylone wargi i przez moment zdawała się wpatrywać w coś dalekiego i cudownego. — Żadne słowa tego nie opiszą. Musisz tego doświadczyć, by wiedzieć. Musisz. — Znowu przyglądała się jego twarzy, oczyma wielkimi, ciemnymi i nalegającymi. — Uklęknij przed Wielkim Władcą, a wyniesie cię ponad wszystkich innych. Da ci wolność, byś mógł panować, jak sam chcesz, jeśli bodaj raz ugniesz przed nim kolano. O ile go uznasz. Nic więcej. Powiedział mi to. Asmodean nauczy cię, jak władać Mocą tak, by cię nie zabiła, nauczy, co możesz z nią uczynić. Pozwól, żebym ci pomogła. Możemy zniszczyć wszystkich pozostałych. Wielkiego Władcy to nie obejdzie. Możemy zniszczyć każdego, nawet Asmodeana, gdy już cię nauczy wszystkiego, co winieneś znać. Ty i ja już zawsze będziemy władali światem pod Wielkim Władcą. — Zniżyła głos do szeptu, pełnego zarówno pragnienia, jak i strachu. — Tuż przed końcem wykonano dwa potężne sa’angreale, ty możesz używać jednego, ja drugiego. O wiele potężniejsze niż ten miecz. Ich moc przekracza granice wyobraźni. Z nimi moglibyśmy wyzwać do walki nawet... samego Wielkiego Władcę. Nawet Stwórcę!

— Jesteś obłąkana — wychrypiał. — Ojciec Kłamstw twierdzi, że puści mnie wolno? Urodziłem się po to, by z nim walczyć. Dlatego właśnie jestem tutaj, żeby wypełnić Proroctwa. Będę z nim walczył i z wami wszystkimi, aż do Ostatniej Bitwy! Aż do ostatniego tchu!

— Nie musisz. Proroctwo nie jest niczym więcej jak tylko przejawem ludzkich nadziei. Wypełnianie Proroctw tylko cię przywiąże do ścieżki, która wiedzie ku Tarmon Gai’don i twojej śmierci. Moghedien albo Sammael mogą zniszczyć twoje ciało. Wielki Władca Ciemności może zniszczyć twoją duszę. To będzie całkowity, ostateczny koniec. Już nigdy więcej się nie narodzisz, choćby nie wiem jak długo obracało się Koło Czasu.

— Nie!

Zdawało się, że przez długą chwilę badała go wzrokiem, jakby nie mogąc podjąć decyzji.

— Mogłabym zabrać cię z sobą — powiedziała wreszcie. — Mogłabym cię uczynić niewolnikiem Wielkiego Władcy, niezależnie od tego, czego chcesz, w co wierzysz. Istnieją metody.

Urwała, być może po to, by sprawdzić, czy jej słowa przyniosły jakiś rezultat. Pot spływał mu po plecach, ale twarz miał spokojną. Musiał coś zrobić, czy istniały jakiekolwiek szanse czy nie. Druga próba sięgnięcia do saidina skończyła się jałowym łomotaniem o niewidzialną barierę. Pozwolił swym oczom błądzić, jakby o czymś myślał. Callandor znajdował się za jego plecami, tak daleko poza zasięgiem ręki jak drugi brzeg oceanu Aryth. Nóż, który zwykł nosić u pasa, leżał na stoliku przy łóżku, razem z wystruganym do połowy z drewna lisem. Bezkształtne grudy metalu drwiły z niego z paleniska, jakiś bezbarwnie odziany człowiek wślizgiwał się przez drzwi z nożem w ręku, książki walały się wszędzie. Odwrócił się w stronę Lanfear tężejąc.

— Zawsze byłeś uparty — mruknęła. — Tym razem cię nie zabiorę. Chcę, byś przyszedł do mnie z własnej woli. I doprowadzę do tego. O co chodzi? Krzywisz się.

Jakiś człowiek wślizgiwał się przez drzwi z nożem w ręku, oczy Randa omiotły postać, niemalże jej nie widząc. Instynktownie zepchnął Lanfear z drogi i sięgnął do Prawdziwego Źródła, w momencie gdy go dotknął, tarcza blokująca je zniknęła, a miecz w jego dłoniach przemienił się w czerwonozłoty płomień. Mężczyzna ruszył pędem na niego, nóż trzymał nisko, uszykowany do zadania morderczego pchnięcia. Nawet wtedy trudno było zatrzymać na nim wzrok na dłużej, Rand jednak wykonał gładki obrót i Wiatr Wiejący Ponad Murem uciął dłoń, która trzymała nóż, a płomień ostrza utkwił w sercu napastnika. Przez chwilę wpatrywał się w zmętniałe oczy — pozbawione życia, mimo że serce jeszcze biło — po czym wyswobodził ostrze.

— Szary Człowiek. — Rand odniósł wrażenie, że oddech, którego teraz zaczerpnął, jest pierwszym od wielu godzin. Ciało obok jego stóp stanowiło jedną ruinę, wykrwawiało się na zasłany rękopisami dywan, ale teraz przynajmniej można było bez najmniejszego trudu skupić na nim wzrok. Tak było zawsze ze skrytobójcami Cienia, zazwyczaj zauważało się ich wtedy, kiedy już było za późno. — To nie ma sensu. Mogłaś mnie swobodnie zabić. To czemu rozpraszałaś moją uwagę, by pozwolić Szaremu Człowiekowi zasadzić się na mnie?

Lanfear obserwowała go czujnie.

— Nie korzystam z pomocy Bezdusznych. Powiedziałam ci, że istnieją... różnice między Wybranymi. Spóźniłam się chyba o jeden dzień w swych rachubach, ale ciągle jest jeszcze czas, byś odszedł ze mną. By się uczyć. By żyć. Ten miecz... — wcale nie szydziła. — Nie wykorzystujesz go nawet w dziesiątej części. Chodź ze mną i ucz się. Czy może masz zamiar zabić mnie teraz? Uwolniłam cię, byś się bronił.

Jej głos, postawa mówiły, że spodziewała się ataku albo że w ostateczności jest gotowa go odeprzeć, ale nie powstrzymywało go ani to, ani też fakt, że przede wszystkim poluźniła więzy. Była jedną z Przeklętych, służyła złu od tak dawna, że przy niej Czarna siostra przypominała nowo narodzone niemowlę. A jednak widział przed sobą kobietę. Wyzwał siebie od dziewięciu odmian głupców, ale nie mógł tego zrobić. Może gdyby ona próbowała go zabić. Może wówczas. Ale ona tylko tam stała, patrzyła, czekała. Bez wątpienia gotowa zrobić rzeczy, o których on nawet nie wiedział, że są możliwe. Udało mu się zablokować Elayne i Egwene, ale to była jedna z tych rzeczy, które robił bez zastanowienia, według metod zagrzebanych gdzieś w jego głowie. Pamiętał jedynie, że to zrobił, nie zaś jak. Przynajmniej trzymał silnie saidina, już go nie mogła zaskoczyć w taki sposób. Wykręcająca żołądek skaza nie miała żadnego znaczenia; to saidin był życiem, być może na wiele więcej sposobów niż tylko jeden.

Pewna nagła myśl zawrzała mu w głowie niczym powierzchnia gorącego źródła. Aielowie. Nawet Szary Człowiek powinien był wiedzieć, że nie może przekraść się przez drzwi strzeżone przez pół tuzina Aielów.

— Co im zrobiłaś? — Głos mu zgrzytał, kiedy cofał się w stronę drzwi, nie odrywając od niej oczu. Gdyby użyła Mocy, to przecież otrzymałby jakieś ostrzeżenie. — Co zrobiłaś z tymi Aielami, którzy byli za drzwiami?

— Nic — odparła chłodno. — Nie idź tam. To może być jedynie próba odkrycia twoich słabych punktów, ale nawet zwykły test może cię zabić, jeśli okażesz się głupcem.

Otworzył lewe skrzydło drzwi, przed jego oczyma roztoczyła się scena szaleństwa.

10

Kamień się broni

U stóp Randa leżeli martwi Aielowie, spleceni z ciałami trzech bardzo zwyczajnych ludzi w bardzo zwyczajnych kaftanach i spodniach. Ludzie ci wyglądaliby na zwyczajnych, gdyby nie fakt, że sześciu Aielów zostało zamordowanych, niektórzy zaś zanim zdążyli się zorientować, co się dzieje, a każdy z tych trzech ludzi o przeciętnym wyglądzie był przeszyty co najmniej dwoma włóczniami Aielów.

To jednak nie była nawet połowa wszystkiego. W momencie gdy otworzył drzwi, do jego uszu dotarł zgiełk bitwy, krzyk, wycie, szczęk stali uderzającej o stal pośród kolumn z czerwonego kamienia. Zgromadzeni w przedsionku Obrońcy walczyli pod złoconymi lampami o swe życie ze zwalistymi, odzianymi w czarne kolczugi sylwetkami, wyższymi od nich o głowę i ramiona, które przypominałyby ogromnych ludzi, gdyby nie głowy i twarze zniekształcone rogami bądź piórami, obdarzone pyskiem lub dziobem w miejscu, gdzie powinny znajdować się usta i nos. Trolloki. Poruszały się zarówno na łapach lub kopytach, jak i obcasach wysokich butów, siekąc ludzi toporami zakończonymi dziwacznymi szpikulcami, hakowatymi włóczniami i mieczami o złowieszczych, sierpowatych ostrzach. A wśród nich Myrddraal w czarnej zbroi, która kryła białą jak larwa robaka skórę, przypominający człowieka dzięki posuwistym ruchom. Wyglądał niczym śmierć zamknięta w bezkrwistym ciele.

Gdzieś w głębi Kamienia rozbrzmiał gong na alarm i zaraz ustał jak ucięty nożem. Zastąpił go drugi, potem trzeci poniósł dalej mosiężne brzmienie.

Obrońcy walczyli i wciąż jeszcze przeważali liczebnie nad trollokami, ale posadzkę zaściełały głównie ich ciała. W momencie gdy Rand dopiero zaczął rozumieć sens rozciągającej się przed nim sceny, Myrddraal rozdarł połowę twarzy taireńskiego kapitana jedną nagą dłonią, a drugą wbił czarne jak śmierć ostrze w gardło jakiegoś Obrońcy, umykając przed pchnięciem włóczni zwinnie niczym wąż. Obrońcy stanęli w oko w oko z tym, co dotąd uważali za opowieści podróżników, którymi straszono dzieci, nerwy mieli napięte do granic ostateczności. Jakiś żołnierz, który stracił swój hełm z wywiniętym brzegiem, odrzucił włócznię na bok i usiłował uciec, po to tylko, by potężny topór trolloka rozpłatał mu głowę, jakby to był melon. Kolejny spojrzał na Myrddraala i z krzykiem rzucił się do ucieczki. Myrddraal pomknął zakosami, by zagrodzić mu drogę. Lada moment wszyscy ludzie mieli poderwać się do ucieczki.

— Pomor! — krzyknął Rand. — Spróbuj ze mną, Pomorze!

Myrddraal zatrzymał się tak nagle, jakby przed chwilą wcale nie biegł, a blada, pozbawiona oczu twarz zwróciła się w jego stronę. Na widok tego spojrzenia strach zafalował w ciele Randa, ześlizgując się po bańce chłodnego spokoju, który owładnął nim, gdy uchwycił saidina. Na Ziemiach Granicznych zwykli mówić: „Spojrzenie Bezokiego to strach”. Kiedyś wierzył, że Pomory jeżdżą na cieniach jak na koniach i gdy skręcą w drugą stronę, to znikają. Te dawne przekonania nie tak bardzo mijały się z prawdą.

Myrddraal popłynął ku niemu, a Rand, ruszając mu na spotkanie, przeskoczył martwych ludzi, leżących pod drzwiami. Lądując poślizgnął się na zalanym krwią czarnym marmurze.

— Napaść na Kamień! Kamień się broni! — krzyknął podczas skoku. — Kamień się broni!

Były to okrzyki bitewne, które usłyszał tamtej nocy, podczas której Kamień wcale się nie obronił.

Wydało mu się, że z izby, którą właśnie opuścił, dobiega go zirytowany okrzyk „Głupiec!”, ale nie miał czasu ani dla Lanfear, ani też by zwracać uwagę na to, co mogłaby zrobić. Tamten poślizg omal nie kosztował go życia, czerwonozłoty miecz ledwie zdołał odparować czarne ostrze Myrddraala, podczas gdy on walczył o odzyskanie równowagi.

— Napaść na Kamień! Kamień się broni! — Musiał zatrzymać przy sobie Obrońców albo samotnie stawić czoło Myrddraalowi i dwudziestu trollokom. — Kamień się broni!

— Kamień się broni! — Usłyszał echo swego zawołania, potem jeszcze raz. — Kamień się broni!

Pomor poruszał się płynnie niczym wąż, wrażenie potęgował cichy chrzęst zachodzących na siebie płytek czarnej zbroi. Nawet czarne lance nigdy nie uderzały równie szybko. Przez jakiś czas Rand mógł jedynie odpierać jego ciosy, starając się nie dopuścić do kontaktu ze swoim, nie chronionym zbroją, ciałem. Czarny metal mógł zadawać rany, które jątrzyły się wiecznie, równie trudne do uzdrowienia jak ta, która teraz odezwała się w jego boku. Za każdym razem, kiedy czarna stal, wykuta w Trakandarze, u zboczy Shayol Ghul, napotykała czerwonozłote ostrze, wykute z Mocy, światło błyskało niczym błyskawica, ostra, niebieskawa biel, która raniła oczy:

— Tym razem zginiesz — zazgrzytał Myrddraal głosem przypominającym chrzęst suchych liści. — Oddam twe ciało trollokom i zabiorę twoje kobiety dla siebie.

Rand jak zawsze walczył zarówno z opanowaniem, jak i desperacją. Pomor potrafił używać miecza. Potem nastała chwila, gdy mógł uderzyć w sam miecz, a nie tylko wybijać go z toru. Z sykiem, który przypominał spadanie lodu na stopiony metal, czerwonozłote ostrze rozpruło czerń. Następny cios odrąbał pozbawioną oczu głowę od barków, poczuł, jak po ramionach przebiega mu dreszcz wywołany wstrząsem uderzenia o kość. Z kikuta szyi wytrysnęła fontanna atramentowej krwi. Stwór nie upadł jednak. Pozbawiona głowy postać zataczała się, młócąc na oślep złamanym mieczem i tnąc powietrze na chybił trafił.

Kiedy głowa Pomora potoczyła się po posadzce, trolloki również padły, skrzecząc, wierzgając, szarpiąc się za głowy porośniętymi szorstkimi włosami dłońmi. To był słaby punkt oddziałów złożonych z Myrddraala i trolloków. Nawet Myrddraale nie ufały trollokom, toteż często wiązały je ze sobą metodą, której Rand nie pojmował. Z pewnością zapewniało to lojalność trolloków, jednakże te, które były związane z Myrddraalem, nie żyły dłużej od niego.

Obrońcy, którzy jeszcze potrafili stać o własnych siłach, a było ich mniej niż dwa tuziny, nie czekali. Dwójkami i trójkami kilkakrotnie dźgali włóczniami każdego trolloka, dopóki ten nie przestawał się ruszać. Niektórzy próbowali obalić Pomora na posadzkę, ale stwór skręcał się jak oszalały niezależnie od licznie zadawanych ran. Kiedy trolloki umilkły, rozległy się jęki i łkania tych rannych, którzy jeszcze pozostali przy życiu. Na posadzce nadal można było naliczyć więcej ludzi niż ciał Pomiotu Cienia. Czarny marmur był śliski od krwi, niemalże niewidocznej na tle ciemnego kamienia.

— Zostawcie go — rozkazał Rand Obrońcom usiłującym dobić Myrddraala. — Już nie żyje. Pomory po prostu nie potrafią się przyznać, że umarły. — Powiedział mu o tym Lan, zdaje się dawno temu, już przedtem miał na to dowody. — Zajmijcie się rannymi.

Zerkając na bezgłowy, miotający się kształt, korpus, który stanowił jedną masą szeroko rozwartych ran, drżeli i cofali się, mamrocząc coś o Zaczajonych. Tak nazywano Pomory w Łzie, w opowieściach przeznaczonych dla dzieci. Niektórzy zaczęli szarpać leżących Obrońców sprawdzając, czy któryś nie przeżył, odciągając na bak tych, którzy nie mogli ustać o własnych siłach, pomagając tym, którzy mogli wstać. Zbyt wielu zostało tam, gdzie padli. Pośpiesznie sporządzone bandaże, oddarte z zakrwawionej koszuli któregoś z rannych, stanowiły jedyną ulgę, jaką obecnie można im było przynieść.

Tairenianie przestali prezentować tak wspaniały widok jak przedtem. Ich napierśniki i półpancerze, już nie błyszczące, były powyginane i poszczerbione, zamazane krwią cięcia znaczyły niegdyś świetne czarno-złote kaftany i spodnie. Niektórzy potracili hełmy, a niejeden wspierał się na włóczni, jakby to była jedyna rzecz, dzięki której mógł ustać na własnych nogach. Może zresztą i tak było. Oddychali z trudem, twarze znaczyły dzikie grymasy, zdradzające potworny strach i martwe odrętwienie, które udziela się ludziom podczas bitwy. Wpatrywali się niepewnie w Randa — ukradkowymi, przerażonymi spojrzeniami — jakby to on sam przywołał te stwory z Ugoru.

— Wytrzyjcie groty włóczni — przykazał. — Krew Pomora przeżre stal niczym kwas, jeśli zbyt długo na niej pozostanie.

Większość powoli usłuchała, z wahaniem używając tego, co mieli akurat pod ręką — rękawów kaftanów poległych.

Po korytarzach niosły się odgłosy odległych walk, echa krzyków, stłumiony szczęk metalu. Usłuchali go dwukrotnie, nadszedł czas sprawdzić, czy stać ich na więcej. Odwróciwszy się do nich tyłem, ruszył przez przedsionek, kierując się w stronę odgłosów bitwy.

— Idźcie za mną — rozkazał. Uniósł wykute z ognia ostrze, by im przypomnieć, kim jest, z nadzieją, że nie narazi się na włócznię wbitą w plecy. Musiał zaryzykować. — Kamień się broni! Za Kamień!

Przez chwilę jedynym dźwiękiem, jaki rozlegał się w otoczonej kolumnami komnacie, był głuchy stukot jego kroków, po chwili w ślad za nim zatupotały wysokie buty.

— Za Kamień! — krzyknął jakiś człowiek, a inny dodał: — Za Kamień i Lorda Smoka! — Podjęli to pozostali. — Za Kamień i Lorda Smoka!

Puszczając się biegiem, Rand poprowadził w głąb Kamienia swą zalaną krwią armię, złożoną z dwudziestu trzech ludzi.

Gdzie jest Lanfear i jaki miała w tym wszystkim udział? Niewiele było czasu na zastanawianie się. Martwi ludzie znaczyli korytarze Kamienia kałużami krwi, tu jeden, nieco dalej dwóch albo trzech innych, Obrońcy, słudzy, Aielowie. Także kobiety, szlachta w płóciennych szatach i słudzy w zgrzebnej wełnie, jednako pomordowani w trakcie ucieczki. Trolloków nie obchodziło, kogo zabijają, rozkoszowały się samą czynnością. Gorsi byli półludzie, którym ból uśmierć przynosiły chwałę.

Nieco dalej, w czeluściach Kamienia Łzy, wrzało. Na korytarzach szalały bandy trolloków, niekiedy pod dowództwem Myrddraala, czasem samodzielnie, tocząc boje z Aielami lub Obrońcami, mordując bezbronnych, polując na kolejne ofiary. Rand prowadził swe skromne wojsko przeciwko każdemu Pomiotowi Cienia, jaki napotkali po drodze, jego miecz z równą łatwością ciął szorstkie cielska i czarne kolczugi. Jedynie Aielowie stawiali czoło Pomorom, nawet nie mrugnąwszy okiem. Aielowie i Rand. Omijał trolloków, żeby dopaść jakiegoś Pomora, który umierał, czasami zabierając z sobą tuzin trolloków lub dwa tuziny, czasami żadnego.

Niektórzy Obrońcy padali na posadzkę, by już się więcej nie podnieść, ale przyłączali się do nich Aielowie, niemalże zdwajając liczebność oddziału. Grupy ludzi odrywały się, staczając zażarte bitwy, które przemieszczały się przy akompaniamencie krzyku i metalicznego zgiełku, przypominając owładniętą szaleństwem kuźnię. Inni ludzie dotrzymywali kroku Randowi, padali, zastępowali ich następni, aż wreszcie nie został przy nim ani jeden z tych, którzy przyłączyli się do niego na początku. Niekiedy walczył samotnie albo biegł jakimś korytarzem, w którym nie było nikogo prócz niego i martwych, kierując się odgłosami odległej walki.

W którymś momencie, gdy razem z dwoma Obrońcami trafił do kolumnady, pod którą znajdowała się podłużna komnata z licznymi drzwiami, zobaczył Moiraine i Lana, otoczonych trollokami. Aes Sedai stała, z uniesioną wysoko głową niczym królowa bitew z opowieści, a bestialskie kształty wokół niej wybuchały płomieniami — ale zaraz zastępowały je inne, wpadające przez te lub inne drzwi, po sześć lub osiem równocześnie. Miecz Lana załatwiał porachunki z tymi, którzy uniknęli ognia Moiraine. Po obu policzkach Strażnika spływała krew, a jednak zwinnie przedzierał się między tymi stworami, z równym spokojem, jakby ćwiczył przed lustrem. W pewnym momencie trollok o wilczym pysku cisnął taireńską włócznię w stronę pleców Moiraine. Lan odwrócił się błyskawicznie, jakby miał oczy z tyłu głowy, odrąbując trollokowi nogę w kolanie. Trollok upadł wyjąc, ale i tak udało mu się cisnąć włócznię w Lana, gdy tymczasem inny niezdarnie zamierzył się na Strażnika obuchem topora, podbijając mu kolana.

Rand nie mógł nic zrobić, w tym bowiem akurat momencie na niego i jego dwu towarzyszy napadło pięciu trolloków, wszystkie obdarzone pyskami, kłami dzika i baranimi rogami, wypychając ludzi z kolumnady samym impetem swego pędu. Pięciu trolloków powinno wystarczyć do zabicia trzech ludzi bez większej trudności, tyle że jednym z tych ludzi był Rand, z mieczem, dla którego ich kolczugi nie stanowiły większej przeszkody niż zwykłe sukno. Jeden z Obrońców poległ, inny znikł, goniąc za rannym trollokiem, jedynym ocalałym z całej piątki. Kiedy Rand wrócił pospiesznie do kolumnady, z położonej niżej komnaty dolatywał swąd spalonego mięsa, unoszą cy się znad wielkich, zwęglonych zwałów ciał na podłodze, ale nie było ani śladu Moiraine ani Lana.

Tak wyglądał bój o Kamień. Czy też raczej walka o życie Randa. Potyczki wybuchały i oddalały się od miejsca, w którym się zaczęły, względnie zamierały, gdy oddziały jednej ze stron były wybijane do szczętu. Ludzie walczyli nie tylko z trollokami albo Myrddraalami. Ludzie walczyli z ludźmi, Pomiot Cienia bowiem wsparli Sprzymierzeńcy Ciemności, jegomoście w zgrzebnych ubraniach, którzy przypominali byłych żołnierzy albo tawernowych zabijaków. Zdawali się bać trolloków tak jak Tairenianie, ale zabijali wszystkich jednakowo, na lewo i prawo, jak popadło. Dwukrotnie Rand zauważył również trolloków walczących z trollokami. Mógł jedynie zakładać, że Myrddraale stracili nad nimi kontrolę i że ogarnęła ich żądza krwi. Jeśli chcieli mordować się wzajemnie, pozwalał im na to.

W pewnym momencie, znowu osamotniony, szukając wroga, skręcił za róg i wpadł prosto na trzech trolloków, dwakroć szerszych od niego i prawie połowę odeń wyższych. Jeden z nich z zakrzywionym dziobem orła wystającym ze skądinąd ludzkiej twarzy, odrąbywał rękę od ciała taireńskiej szlachcianki, podczas gdy pozostałe dwa przypatrywały się chciwie, oblizując pyski. Trolloki jadły wszystko, byle to było mięso. Nie liczyło się, kto bardziej dał się zaskoczyć, on czy one — on był pierwszym, który oprzytomniał.

Najpierw padł ten obdarzony orlim dziobem, z rozpłataną kolczugą i brzuchem. Forma miecza zwana Jaszczurką w Tarninie winna była poradzić sobie z pozostałymi dwoma, lecz tamten pierwszy powalony trollok, wciąż się jeszcze miotając, kopnął go w nogę i wtedy zatoczył się prosto na drugiego trolloka, nacinając jedynie kolczugę, na którą się zamierzył. Wilczy pysk kłapnął, lecz niczego nie schwytał. Przywalił go swym cielskiem do kamiennych płyt, chwytając w pułapkę zarówno ramię od miecza, jak i sam miecz. Trzeci, który wciąż jeszcze stał, uniósł kolczasty topór, uśmiechając się na tyle, na ile pozwalały mu ryj i kły dzika. Rand usiłował się wyrwać, zaczerpnąć oddechu.

Sierpowate ostrze rozdarło pysk dzika aż po sam kark.

Wyrywając ostrze, czwarty trollok wykrzywił koźle zęby w grymasie, strzygąc uszami, nad którymi sterczała para rogów. Potem pomknął dalej, stukając kopytami po płytach posadzki.

Rand wydostał się spod ciężaru martwego trolloka, nieledwie osłupiały.

„Uratował mnie trollok. Trollok?”

Cały był umazany krwią trolloków, gęstą i ciemną. W głębi korytarza, w kierunku przeciwnym do tego, w którym uciekł trollok z kozimi rogami, pojawił się błękitnobiały błysk, który zwiastował przybycie dwóch Myrddraali. Toczyły z sobą walkę, tworząc niemalże bezkostną plamę ciągłego ruchu. Jeden wepchnął drugiego w krzyżujący się korytarz i błyski światła zniknęły.

„Jestem obłąkany. Tak właśnie jest. Jestem obłąkany i to wszystko to jakiś szalony sen”.

— Ryzykujesz wszystko, co się da, ganiając tak na ślepo z tym... tym mieczem.

Rand odwrócił się, by stanąć twarzą w twarz z Lanfear. Na powrót przybrała postać dziewczyny, nie starszej od niego, może nawet młodszej. Zadarła białe spódnice, chcąc przestąpić przez rozpłatane ciało taireńskiej szlachcianki, emocje na jej twarzy wskazywały, że równie dobrze mogła to być kłoda drewna.

— Zbudowałeś chatę z gałązek — ciągnęła — a mogłeś mieć marmurowe pałace na pstryknięcie palcami. Mogłeś mieć ich życie i dusze, to, co trollok bierze bez większego trudu w posiadanie, a zamiast tego oni omal cię nie zabili. Musisz się uczyć. Przyłącz się do mnie.

— To twoje dzieło? — zaatakował ją. — Tamten trollok, uratowanie mnie? Tamte Myrddraale? Tak było?

Przyglądała mu się przez chwilę, po czym nieznacznie, ze smutkiem pokręciła głową.

— Gdyby to mnie przypadała zasługa, spodziewałbyś się tego znowu, a to mogłoby być śmiertelne w skutkach. Pozostali nie bardzo wiedzą, po której stronie stoję, i to mi odpowiada. Nie możesz oczekiwać ode mnie żadnej jawnej pomocy.

— Oczekiwać od ciebie pomocy? — warknął. — Chcesz mnie przeciągnąć na stronę Cienia. Nie skusisz mnie czułymi słówkami, bym zapomniał, kim jesteś. — Zaczerpnął Mocy, a wtedy Lanfear zderzyła się z murem tak twardym, że aż zaparło jej dech. Trzymał ją tam ponad podłogą, kołującą jak orzeł nad sceną polowania z gobelinu, w rozpostartej i rozpłaszczonej, śnieżnobiałej szacie. Jakim sposobem unieruchomił Egwene i Nynaeve? Musi sobie przypomnieć.

Nagle poleciał przez całą szerokość korytarza i rozbił się o ścianę naprzeciwko Lanfear, rozprasowany tam niczym owad przez coś, co ledwie pozwalało mu oddychać.

Lanfear wyraźnie nie miała trudności z oddychaniem.

— Wszystko to, co ty możesz zrobić, Lewsie Therinie, ja również potrafię. I to lepiej.

Mimo że przykuta do ściany, wcale nie wyglądała na zaniepokojoną. Gdzieś z bliska napłynęła ku nim wrzawa walki i zaraz ucichła, gdy bitwa przemieściła się w jakieś inne miejsce.

— Tylko w połowie używasz zaledwie najmniejszej cząstki tego, do czego jesteś zdolny, i uciekasz przed tym, co pomogłoby ci zmiażdżyć wszystko, co na ciebie nastaje. Gdzie jest Callandor, Lewsie Therinie? Wciąż jeszcze w twej sypialni niczym jakaś bezużyteczna ozdoba? Czy sądzisz, że jedynie twa dłoń może go dzierżyć, teraz, kiedy go zostawiłeś? Jeśli Sammael jest tutaj, to go weźmie i użyje przeciwko tobie. Nawet Moghedien go weźmie, po to tylko, byś ty nie mógł go użyć. Wiele zyska, odsprzedając go któremuś z Wybranych.

Szarpał się z tym czymś, co go więziło, lecz nie mógł poruszyć niczym prócz głową, którą obracał z boku na bok. Callandor w rękach Przeklętego. Pod wpływem tej myśli omal nie oszalał ze strachu i przygnębienia. Przenosił Moc, usiłował oderwać od siebie to, co go trzymało, ale równie dobrze to coś mogło wcale nie istnieć. A potem znienacka zniknęło, odpadł gwałtownie od ściany, nie przestając się szarpać, zanim sobie nie uświadomił, że jest wolny. I to nie zrobiwszy nic.

Spojrzał na Lanfear. Nadal wisiała w powietrzu, równie spokojna, jakby przechadzała się nad brzegiem strumienia. Usiłowała uśpić jego czujność, oszukać, zmiękczyć. Wahał się, co zrobić z unieruchamiającymi ją strumieniami. Gdyby je odwiązał i tak ją zostawił, mogłaby zrównać połowę Kamienia z ziemią, żeby się uwolnić — o ile jakiś trollok wcześniej by jej nie zabił, uważając za mieszkankę Kamienia. Nie powinien się był tym przejmować — śmiercią Przeklętej — jednakże myśl o pozostawieniu kobiety czy obojętnie kogo, bez broni, na pastwę trolloków, budziła w nim obrzydzenie. Rzut oka na jej niczym nie zmącony spokój uwolnił go od tej myśli. Nikt, nic w Kamieniu nie mogło zrobić jej krzywdy dopóty, dopóki mogła przenosić Moc. Gdyby tak znalazł Moiraine, żeby ją unieruchomiła...

Raz jeszcze Lanfear podjęła decyzję za niego. Poczuł wstrząs rozrywanych strumieni, a ona opadła miękko na posadzkę. Patrzył zdumiony, jak odchodziła od ściany, spokojnie otrzepując spódnice.

— Nie jesteś w stanie tego zrobić — westchnął głupawo, na co ona uśmiechnęła się.

— Nie muszę widzieć strumienia, żeby go rozplątać, jeśli wiem, że to strumień i gdzie on jest. Widzisz, musisz się jeszcze dużo uczyć. Podobasz mi się taki. Zawsze byłeś uparty i zbyt pewien siebie, aby można się było dobrze czuć w twym towarzystwie. Zawsze było lepiej, gdy byłeś mniej pewny, gdzie stąpasz. Czyżbyś zapomniał o Callandorze?

Nadal się wahał. Stała przed nim jedna z Przeklętych. A on nie mógł zrobić absolutnie nic. Odwrócił się i pobiegł po Callandora. Jej śmiech zdawał się go ścigać.

Tym razem nie zbaczał z drogi, żeby walczyć z trollokami albo Myrddraalami, nie przerywał swej opętańczej wspinaczki ku górnym poziomom Kamienia. Tylko gdy zagradzali mu drogę, torował sobie przejście mieczem wykutym z ognia. Spotkał Perrina i Faile, on z toporem w ręku, ona, uzbrojona w noże, strzegła jego pleców, trolloki najwyraźniej nie miały ochoty stawić czoło zarówno żółtookiemu spojrzeniu Perrina, jak i ostrzu jego topora. Rand zostawił ich za sobą, nie obejrzawszy się po raz drugi. Jeśli któryś z Przeklętych zabrał Callandora, to i tak żadne z nich nie dożyje wschodu słońca.

Zadyszany, przedarł się przez otoczony kolumnami przedsionek, przeskakując przez wciąż zalegające w nim martwe ciała, Obrońców i trolloków, śpiesząc do Callandora. Zamaszystym ruchem otworzył oba skrzydła drzwi. Miecz Który Nie Jest Mieczem spoczywał na pozłacanym, wysadzanym klejnotami postumencie, połyskując odbitym światłem zachodzącego słońca. Czekał na niego.

Teraz, kiedy zobaczył, że jest bezpieczny, brzydził się niemalże go dotknąć. Użył już raz Callandora zgodnie z jego prawdziwym przeznaczeniem. Tylko raz. Wiedział, co go czeka, kiedy go znowu podniesie, użyje do zaczerpnięcia z Prawdziwego Źródła znacznie większej ilości Mocy, niż jakikolwiek człowiek mógł utrzymać bez wspomagania. Uwolnienie czerwonozłotego ostrza zdawało się przekraczać jego możliwości, kiedy zniknęło, omal nie przywołał go z powrotem.

Powłócząc nogami, okrążył trupa Szarego Człowieka i powoli, niechętnie złożył ręce na rękojeści Callandora. Była chłodna, niczym kryształ, który długo pozostawał w ciemności, ale nie była tak gładka jak uchwyt z dawna nawykły do dłoni.

Coś kazało mu podnieść wzrok. W drzwiach stał Pomor wahając się, spojrzenie bladej, pozbawionej oczu twarzy utkwił w Callandorze.

Rand sięgnął po saidina. Przez Callandora. Miecz Który Nie Jest Mieczem zalśnił łuną w jego rękach, jakby trzymał w nich popołudniowe słońce. Wypełniła go Moc, która dudniła niczym zestalony piorun. Skaza zalała go powodzią czerni. W żyłach pulsowała stopiona skała, chłód w jego wnętrzu mógłby zmrozić słońce. Musiał go użyć, w przeciwnym razie wybuchnie niczym zgniły melon.

Myrddraal odwrócił się, by uciec, lecz nagle czarne odzienie i zbroja osunęły się na posadzkę, pozostawiając w powietrzu wirujące, oleiste ćmy.

Dopóki to się nie stało, Rand nawet nie zdawał sobie sprawy, że przenosi Moc, nie umiałby powiedzieć, co zrobił, nawet gdyby od tego zależało jego życie. Nic jednak nie mogło mu zagrażać, kiedy trzymał Callandora. Moc pulsowała w nim niczym bicie serca świata. Z Callandorem w ręku mógł dokonać wszystkiego. Moc biła w niego młotem, który mógł rozbijać góry. Przeniesione pasmo przegnało rozwiewające się szczątki Myrddraala razem z odzieniem i zbroją do przedsionka, gdzie wolno cieknący strumień spopielił wszystko. Wyszedł na zewnątrz, by zapolować na tych, którzy przyszli zapolować na niego.

Niektórzy doszli aż do samego przedsionka. Jeszcze jeden Pomor i grupka tchórzliwych trolloków przystanęła przed kolumnami po drugiej stronie, wpatrzona w przesypujący się w powietrzu popiół, szczątki Myrddraala i całego jego dobytku. Na widok Randa z Callandorem, jarzącym się w jego rękach, trolloki zawyły jak dzikie bestie. Pomor zastygł w miejscu, sparaliżowany szokiem. Rand nie dał im szansy na ucieczkę. Kontynuując swój marsz w ich stronę, przeniósł Moc i z nagiego, czarnego marmuru pod stopami Pomiotu Cienia trysnęły płomienie, tak gorące, że natychmiast podniósł rękę, by się przed nimi osłonić. Zanim do nich doszedł, płomieni już nie było. Nic nie zostało prócz mętnych kręgów na marmurze.

Zaczął swą wędrówkę z powrotem w głąb Kamienia i odtąd każdy napotkany trollok, każdy Myrddraal, ginął, wijąc się w ogniu. Palił ich w walce z Aielami albo Tairenianami, przy mordowaniu służących, którzy próbowali się bronić włóczniami albo mieczami, zabranymi poległym. Palił ich, gdy przebiegali albo przechodzili przez ciała swych kolejnych ofiar, palił, gdy uciekali przed nim. Poruszał się coraz szybciej, najpierw biegł truchtem, potem pędził, obok rannych, często przez nikogo nie opatrzonych, obok umarłych. Nie wystarczało, wciąż poruszał się nie dość szybko. Zabijał całe grupy trolloków, a w tym samym czasie inne wciąż mordowały, choćby tylko po to, by wywalczyć sobie drogę ucieczki.

Nagle zatrzymał się, otoczony poległymi, w jakiejś przestronnej izbie. Musiał coś zrobić — coś więcej. Moc sunęła po jego kościach, czysta esencja ognia. Coś więcej. Moc mroziła mu szpik. Coś, by zabić ich wszystkich, wszystkich naraz. Zalewała go skaza saidina, góra gnijących nieczystości groziła, że pogrzebie pod sobą jego duszę. Unosząc Callandora, zaczerpnął ze Źródła, czerpał zeń tak długo, aż poczuł, że musi krzyknąć, a krzyk był z zamrożonego płomienia. Musiał zabić ich wszystkich.

Tuż pod sufitem, dokładnie ponad jego głową, powietrze z wolna zaczęło się obracać, wirować, coraz szybciej, szaleć w pasmach czerwieni, czerni i srebra. Wściekało się i zapadało do wewnątrz, wrzało coraz mocniej, wyjąc od wirowania, aż wreszcie zaczęło się kurczyć i nieruchomieć.

Po twarzy panda spływał pot, kiedy na to patrzył. Nie miał pojęcia, co to takiego, tylko rozpędzone strumienie, których nawet nie zaczął liczyć, łączyły go z tą masą. To coś miało masę, która nabierała coraz większego ciężaru, w miarę jak zapadała się do swego wnętrza. Callandor jarzył się coraz jaśniej, zbyt już jasny, by można było nań spojrzeć. Zamknął oczy, lecz światło zdawało się przepalać mu powieki. Moc pędziła przez niego, szalejący wir, który groził, że porwie wszystko, co było nim. Musiał ją uwolnić. Musiał. Z wysiłkiem otworzył oczy i to, co zobaczył, wyglądało jak wszystkie burze świata, zredukowane do rozmiarów głowy trolloka. Musiał... musiał... musiał...

„Teraz”.

Ta myśl popłynęła niczym rechotliwy śmiech po skraju jego świadomości. Odcinał wypływające z niego strumienie, a to coś nadal wirowało i wyło niczym wiertło wbite w kość.

„Teraz”.

I wtedy pojawiły się błyskawice, lały się z sufitu po lewej i prawej stronie, podobne do srebrnych potoków. Z bocznego korytarza wyłonił się Myrddraal i nim zdołał zrobić drugi krok, z góry spadło kilka migotliwych smug, rozdzierając go na strzępy. Popłynęły następne strumienie, które zaraz frunęły w głąb odgałęzień korytarzy, a na ich miejscu wybuchały kolejne, z każdą sekundą coraz liczniejsze.

Rand nie miał pojęcia, co właściwie zrobił, ani też na jakiej zasadzie to działało. Potrafił jedynie tam stać, drżąc od przepełniającej go Mocy, od potrzeby jej wykorzystania. Nawet gdyby miała go zniszczyć. Czuł, jak ginęły trolloki i Myrddraale, czuł uderzenia błyskawic i mord. Mógł ich zabijać wszędzie, wszędzie na całym świecie. Wiedział o tym. Z Callandorem mógł zrobić wszystko. I wiedział bez cienia wątpliwości, że jeśli spróbuje, to od tego zginie.

Błyskawice zblakły i skonały razem z ostatnim Pomiotem Cienia, wirująca masa zapadła się gwałtownie do środka przy wtórze przeraźliwego huku wsysanego powietrza. Callandor nadal jednak lśnił jak słońce, a Rand dygotał od przepełniającej go Mocy.

Zobaczył Moiraine, patrzyła na niego z odległości kilkunastu kroków. Suknię miała czystą, wszystkie fałdy błękitnego jedwabiu na swoim miejscu i tylko pasma jej włosów były w nieładzie. Wyglądała na zmęczoną i wstrząśniętą.

— Jak...? Nie uwierzyłabym, że to, coś ty zrobił, jest w ogóle możliwe.

Pojawił się Lan, biegł przez hol, z mieczem w dłoni, zakrwawioną twarzą, rozdartym kaftanem. Nie odrywając oczu od Randa, Moiraine machnęła dłonią, każąc Strażnikowi się zatrzymać. Z dala od Randa. Jakby nawet Lan narażał się na niebezpieczeństwo, zanadto się zbliżając.

— Dobrze... dobrze się czujesz, Rand?

Rand oderwał od niej wzrok i skierował go na ciało ciemnowłosej dziewczyny, prawie jeszcze dziecka. Leżała na plecach, z oczyma zogromniałymi i wbitymi w sufit, z krwią czerniącą gors jej sukni. Zdjęty żalem, pochylił się, by odgarnąć pasma włosów z jej twarzy.

„Światłości, to przecież jeszcze dziecko. Spóźniłem się. Dlaczego nie zrobiłem tego wcześniej? Dziecko!”

— Dopilnuję, by ktoś się nią zajął, Rand — powiedziała łagodnie Moiraine. — Nie możesz jej już pomóc.

Jego ręce trzęsły się tak, że ledwie mógł utrzymać Callandora.

— Z nim mogę dokonać wszystkiego. — Własny głos zabrzmiał opryskliwie nawet w jego uszach. — Wszystkiego!

— Rand! — upomniała go Moiraine.

Nie słuchał. Była w nim Moc. Callandor płonął, a on był Mocą. Przenosił, kierując strumienie do ciała dziecka, szukając, próbując, szperając. Ciało dziewczynki poderwało się, ręce i nogi były nienaturalnie sztywne, targały nimi drgawki.

— Rand, nie możesz tego zrobić. Tylko nie to!

„Oddychać. Ona musi oddychać”. Pierś dziewczynki uniosła się i opadła. „Serce. Musi bić”. Krew, już zgęstniała i ciemna, trysnęła z rany na piersi. „Żyj. Żyj, ażebyś sczezła! Nie chciałem się spóźnić”.

Jej oczy wpatrywały się w niego, zasnute mgłą. Bez życia. Po policzkach Randa spłynęły nie tamowane łzy.

— Ona musi żyć! Uzdrów ją, Moiraine. Ja nie wiem jak. Uzdrów ją!

— Śmierci nie da się uzdrowić, Rand. Nie jesteś Stwórcą.

Wpatrując się w te martwe oczy, Rand powoli wycofał strumienie. Ciało sztywno opadło. Ciało. Odrzucił w tył głowę i zawył, dziko jak trollok. Warkocz upleciony z ognia zaskwierczał na ścianach i sklepieniu, które nim smagał, przepełniony rozpaczą i bólem.

Padając ze zmęczenia, wypuścił saidina, odepchnął go od siebie. Przypominało to odpychanie głazu, odpychanie rycia. Razem z Mocą wyciekły z niego wszystkie siły. Skaza jednak pozostała, skaza obciążająca go ciemnością. Musiał wbić Callandora w płyty posadzki i oprzeć się na nim, żeby utrzymać się na nogach.

— Pozostali. — Mówił z trudem, bolało go gardło. — Elayne, Perrin, reszta? Dla niech też było za późno?

— Nie spóźniłeś się — odparła spokojnie Moiraine. Nie podeszła jednak bliżej, a Lan wyglądał na gotowego wpaść między nią a Randa. — Nie wolno ci...

— Czy oni jeszcze żyją? — zakrzyknął Rand.

— Żyją — zapewniła.

Z ulgą i znużeniem pokiwał głową. Usiłował nie patrzeć na ciało dziewczynki. Trzy dni czekania, dzięki którym mógł się nacieszyć paroma skradzionymi pocałunkami. Gdyby wyjechał trzy dni wcześniej... Podczas tych trzech dni jednak nauczył się różnych rzeczy, rzeczy, których mógłby użyć, gdyby je z sobą scalił. Gdyby. Przynajmniej dla jego przyjaciół nie było za późno. Nie dla nich.

— Jakim sposobem trolloki dostały się do środka? Nie myślę, by wdrapały się na mury jak Aielowie, zwłaszcza że słońce wciąż jeszcze jest na niebie. Czy jeszcze jest na niebie? — Potrząsnął głową, by rozproszyć chociaż część otaczającej go mgły. — Nieważne. Trolloki. Jak?

Odpowiedzi udzielił Lan.

— Dzisiaj, późnym popołudniem w dokach Kamienia zacumowało osiem wielkich barek z ziarnem. Najwyraźniej nikt nie pomyślał, by zapytać, dlaczego barki obciążone ziarnem przypłynęły z dołu rzeki. — Jego głos ociekał pogardą. — Ani dlaczego zacumowały w Kamieniu względnie dlaczego załogi nie otworzyły luków prawie do samego zachodu słońca. Poza tym przyjechał szereg wozów, jakieś dwie godziny temu, aż trzydzieści, które rzekomo przywiozły rzeczy któregoś z lordów, wracających ze wsi do Kamienia. Po odrzuceniu płócien okazało się, że też są pełne Półludzi i trolloków. Jeśli przybyli tu jeszcze w jakiś inny sposób, to mi nic o tym na razie nie wiadomo.

Rand raz jeszcze skinął głową i z wysiłku ugięły się pod nim kolana. Nagle stanął przy nim Lan, który zarzucił sobie na szyję jego ramię, by go podtrzymać przed upadkiem. Moiraine ujęła jego twarz w dłonie. Przeniknął go chłód, nie wybuchowe zimno pełnego uzdrawiania, lecz ten zwykły chłód, który wypychał zmęczenie. Prawie całe. Ziarno pozostało, jakby cały dzień pracował przy plewieniu tytoniu. Odsunął się od podpory, której już nie potrzebował. Lan obserwował go czujnie, by sprawdzić, czy rzeczywiście jest w stanie ustać o własnych siłach, lub może dlatego, iż nie był pewien, w jakim stopniu on jest niebezpieczny, do jakiego stopnia pozostał przy zdrowych zmysłach.

— Wydałam kilka poleceń — powiedziała Moiraine. — Dzisiejszej nocy musisz się wyspać.

Spać. Zbyt wiele było do zrobienia, by spać. Raz jeszcze skinął głową. Nie chciał, by go szpiegowała. A jednak powiedział:

— Była tu Lanfear. To nie jej dzieło. Tak powiedziała i ja jej wierzę. Nie wyglądasz na zdziwioną, Moiraine. — Jakby propozycja Lanfear miała ją zdziwić. Czy cokolwiek mogło? — Była tu Lanfear, a ja z nią rozmawiałem. Nie próbowała mnie zabić i ja nie próbowałem jej zabić. A ty nie jesteś zdziwiona.

— Wątpię, czy mógłbyś ją zabić. Na razie. — W ciemnych oczach pojawił się przelotny, ledwie zauważalny błysk, gdy spojrzała na Callandora. — Bez wspomagania. I wątpię, czy ona spróbuje cię zabić. Na razie. Niewiele wiemy o Przeklętych, a już najmniej o Lanfear. Wiemy jednak, że kochała Lewsa Therina Telamona. Twierdzić, że nic ci z jej strony nie grozi, to z pewnością przesada, ona może wyrządzić ci dużo złego, wcale cię nie zabijając. Myślę jednak, że nie będzie próbowała cię zabić dopóty, dopóki będzie się jej wydawało, że może na nowo zdobyć Lewsa Therina.

Lanfear go pragnie. Córka Nocy, którą matki, wierzące w nią tylko w połowie, wykorzystywały do straszenia dzieci. Z pewnością go przerażała. Niemalże do tego stopnia, że aż się roześmiał. Zawsze czuł się winny, gdy spojrzał na jakąś inną kobietę oprócz Egwene, tylko że Egwene go nie chciała, a za to przynajmniej Dziedziczka Tronu Andoru chciała go całować i jedna z Przeklętych twierdziła, że go kocha. Niemało powodów do śmiechu. Lanfear wydawała się zazdrosna o Elayne; tę niezdarę o bladych włosach, jak ją nazwała. Obłęd. Czysty obłęd.

— Jutro. — Zaczął się od nich oddalać.

— Jutro? — powtórzyła Moiraine.

— Jutro ci powiem, co mam zamiar zrobić. — O części swych planów rzeczywiście jej powie. Na myśl o minie, jaką zrobiłaby Moiraine, gdyby jej powiedział o wszystkim, zachciało mu się śmiać. Gdyby jeszcze sam już wszystko wiedział. Lanfear ofiarowała mu właściwie ostatni kawałek układanki, nie wiedząc o tym. Jeszcze jeden krok, dzisiejszej nocy. Dłoń, trzymająca Callandora przy boku, zadrżała. Z nim może zrobić wszystko.

„Jeszcze nie oszalałem. Nie jestem jeszcze obłąkany”.

— Jutro. Dobrej nocy wam wszystkim, za pozwoleniem Światłości.

Jutro uwolni błyskawicę innego rodzaju. Błyskawicę, która może go uratować. Albo go zabić. Jeszcze nie popadł w obłęd.

11

Co zostało ukryte

Odziana w bieliznę nocną Egwene zrobiła głęboki wdech i położyła kamienny pierścień obok otwartej księgi na nocnym stoliku. Cały w plamkach, pokryty brązowymi, czerwonymi i niebieskimi prążkami, był nieco za dury jak na pierścień, który się nosi na palcu, kształt też miał niewłaściwie spłaszczony i skręcony do tego stopnia, że czubek palca, który wędrował po krawędzi, mógł obwieść zarówno wnętrze, jak i zewnętrze, nie wracając już do miejsca, z którego zaczął. Pierścień miał tylko jedną krawędź, choć zdawało się to niemożliwe. Nie odłożyła go dlatego, bo bez niego mogło się jej nie powieść, lecz dlatego, bo chciała, by się jej nie powiodło. Prędzej lub później musiała spróbować bez pierścienia, w przeciwnym wypadku mogłaby jedynie zamoczyć stopy tam, gdzie marzyło jej się pływanie. Równie dobrze mogło się to stać teraz. To był powód.

Gruba, oprawna w skórę księga, nosiła tytuł: Podróż do Tarabonu, napisał ją Eurian Romavni, z Kandoru, przed pięćdziesięcioma trzema laty, zgodnie z datą, podaną przez autora w pierwszej linii. Jednakże mało co zmieniło się w Tanchico podczas tak krótkiego okresu. Poza tym było to jedyne dzieło z użytecznymi rysunkami, jakie udało jej się znaleźć. Większość ksiąg zawierała jedynie portrety królów albo wymyślne wizerunki bitew, wykonane przez ludzi, którzy wcale w nich nie brali udziału.

Oba okna wypełniała ciemność, ale lampy dawały aż za dużo światła. W pozłacanym świeczniku na stoliku przy łóżku płonęła wysoka świeca z pszczelego wosku. Sama po mą poszła, gdyż nie była to noc, podczas której można było wysyłać służebną po świecę. Większość służących opatrywała rannych, opłakiwała ukochanych albo była sama opatrywana. Zbyt wielu należało uzdrowić, nie licząc tych, którzy bez tego by umarli.

Elayne i Nynaeve, z różnym powodzeniem starając się ukryć zdenerwowanie, czekały na krzesłach z wysokimi oparciami, przystawionymi z obu stron do szerokiego łoża z wysokimi, płytko rzeźbionymi kolumnami. Elayne zdobyła się na możliwy do przyjęcia, majestatyczny spokój, psując go jedynie ciągłym marszczeniem brwi i bezwiednym żuciem dolnej wargi, kiedy jej się wydawało, że Egwene nie patrzy. Nynaeve była pełna animuszu tego rodzaju, który przynosił ulgę, gdy kładła człowieka do łoża boleści, ale Egwene znała ten wyraz oczu — mówił jej, że Nynaeve się boi.

Aviendha siedziała na skrzyżowanych nogach obok drzwi, jej brązy i szarości wyróżniały się wyraźnie na tle głębokiego błękitu dywanu. Tym razem miała przymocowany do pasa z jednej strony swój nóż o długim ostrzu, z drugiej najeżony kołczan, na kolanach zaś ułożyła cztery krótkie włócznie. Okrągła, skórzana tarcza leżała w zasięgu ręki, pod nią łuk z rogu, schowany w ozdobnym, skórzanym futerale z paskami, którymi mogła go sobie przypasać do pleców. Po tym wieczorze Egwene nie mogła jej winić za to, że chodzi uzbrojona. Nadal miała ochotę trzymać w pogotowiu błyskawicę.

„Światłości, co ten Rand zrobił? Co to było? Oby skonał, przeraził mnie niemal równie mocno jak Pomory. Może nawet jeszcze bardziej. To niesprawiedliwe, że on potrafi zrobić coś takiego, a ja nawet nie widzę strumieni”.

Wdrapała się na łóżko i ułożyła na kolanach oprawny w skórę tom, marszcząc brwi nad mapą Tanchico. Doprawdy niewiele pożytecznych miejsc zaznaczono. Kilkanaście fortec, które otaczały port i strzegły miasta, położonego na trzech górzystych półwyspach, Verana na wschodzie, Maseta w środku i Calpene najbliżej morza. Bezużyteczne. Kilka wielkich placów, parę otwartych obszarów, które wyglądały na parki, oraz pomniki władców, którzy już dawno temu obrócili się w proch. Wszystko bezużyteczne. Kilka dziwnie wyglądających pałaców i miejsc. Wielki Krąg, na przykład, na Calpene. Na mapie był to zwykły pierścień, ale Romavni opisywał go jako ogromny plac zgromadzeń, zdolny pomieścić tysiące widzów, oglądających wyścigi koni albo pokazy fajerwerków Iluminatorów. Był również Krąg Królewski, na Masecie, większy od Wielkiego Kręgu, oraz Krąg Panarcha, na Veranie, zaledwie nieco mniejszy. Kapituła Cechu Iluminatorów też została zaznaczona. Wszystko bezużyteczne. Tekst też z całą pewnością był bezużyteczny.

— Jesteś pewna, że chcesz spróbować bez pierścienia? — — spytała cicho Nynaeve.

— Jak najbardziej — odparła Egwene, najspokojniej jak potrafiła. W żołądku ściskało ją równie paskudnie jak wcześniej tego wieczora, gdy zobaczyła pierwszego trolloka, który trzymał tamtą nieszczęsną kobietę za włosy i podrzynał jej gardło jak królikowi. Kobieta piszczała też jak królik. Zabicie trolloka w niczym jej nie pomogło, kobieta była równie martwa jak on. Tylko jej przeraźliwy krzyk nie chciał ucichnąć.

— Jeśli to się nie uda, to zawsze mogę spróbować raz jeszcze z pierścieniem. — Pochyliła się, by zrobić paznokciem ślad na świecy. — Obudźcie mnie, kiedy się dopali do tego miejsca. Światłości, jak ja żałuję, że nie mamy zegara.

Elayne roześmiała się beztroskim chichotem, który zabrzmiał prawie jak nie wymuszony.

— Zegar w sypialni? Moja matka ma z tuzin zegarów, ale nigdy nie słyszałam, żeby jakiś umieszczono w sypialni.

— Cóż, mój ojciec ma jeden zegar — burknęła Egwene — jedyny w całej wiosce i ja żałuję, że go tu nie mam. Uważacie, że ta świeca spali się do tego miejsca przez godzinę? Nie chcę spać dłużej. Musicie mnie obudzić, gdy tylko płomień dosięgnie tego znaku. Natychmiast!

— Zrobimy to — uspokoiła ją Elayne. — Obiecuję.

— Kamienny pierścień — niespodzianie odezwała się Aviendha. — Skoro go nie używasz, Egwene, to czy ktoś, jedna z nas, nie mogłaby go użyć, by ci towarzyszyć?

— Nie — mruknęła Egwene. „Światłości, żałuję, że one wszystkie nie mogą iść ze mną”. — Ale dziękuję ci za pomysł.

— Czy tylko ty możesz go użyć, Egwene? — spytała Panna Włóczni.

— Mogłaby każda z nas — odparła Nynaeve — nawet ty, Aviendha. Kobieta nie musi umieć przenosić Mocy, wystarczy, że z nim śpi tak, by dotykał jej skóry. Z tego, co wiemy, mężczyzna też byłby zdolny. Tylko że my nie znamy Tel’aran’rhiod ani określających go zasad tak dobrze jak Egwene.

Aviendha przytaknęła.

— Rozumiem. Kobieta może popełniać błędy tam, gdzie nie zna metod, a jej błędy mogą zabić innych tak samo jak ją.

— Zgadza się — potwierdziła Nynaeve. — Świat Snów to niebezpieczne miejsce. Tyle wiemy.

— Ale Egwene będzie ostrożna — dodała Elayne, przemawiając do Aviendhy, ale najwyraźniej przeznaczając swe słowa dla uszu Egwene. — Obiecała. Rozejrzy się dookoła, ostrożnie! I nic więcej.

Egwene skoncentrowała się na mapie. Ostrożnie. Gdyby nie strzegła swego skręconego, kamiennego pierścienia tak zazdrośnie — uważała go za swój własny, Komnata Wieży mogła się z tym nie zgodzić, ale te z Komnaty nie wiedziały, że on jest w jej posiadaniu — gdyby zechciała pozwolić Elayne albo Nynaeve użyć go więcej niż jeden albo dwa razy, wówczas wiedziałyby teraz dostatecznie dużo, by jej towarzyszyć. To nie z żalu jednak unikała spojrzenia na pozostałe kobiety. Nie chciała, by dostrzegły strach w jej oczach.

Tel’aran’rhiod. Niewidziany Świat. Świat Snów. Nie snów zwykłych ludzi, choć ci czasami, na krótko dotykali Tel’aran’rhiod, w snach, które wydawały się równie prawdziwe jak życie. Bo nim były. W Niewidzianym Świecie to, co się działo, było realne, w jakiś dziwny sposób. Nic, co się tam działo, nie działało na świat materialny — drzwi otwarte w Świecie Snów pozostawały w nim zamknięte, drzewo ścięte tam, tutaj wciąż rosło — a jednak kobietę można tam było zabić albo ujarzmić. Słowo „dziwny” ledwie go opisywało. W Niewidzianym Świecie cały świat leżał otworem, być może również inne światy, każde miejsce było tam dostępne. Albo przynajmniej jego odbicie w Świecie Snów. Mógł tam zostać odczytany splot Wzoru — przeszłość, teraźniejszość i przyszłość — przez osobę, która to potrafiła. Przez Śniącą. Od czasu Corianin Nedeal w Białej Wieży nie było Śniącej, a minęło blisko pięćset lat.

„Od czterystu siedemdziesięciu trzech lat, mówiąc dokładnie — pomyślała Egwene. — A może minęło już czterysta siedemdziesiąt cztery? Kiedy umarła Corianin?”

Gdyby Egwene miała szansę ukończyć naukę dla nowicjuszek w Wieży i studiować dalej jako Przyjęta, to wówczas może by wiedziała. Ile ona by wtedy wiedziała.

W mieszku, w którym Egwene przechowywała ter’angreal, tak małym, że mogła go wsunąć do kieszeni, znajdowała się lista przedmiotów ukradzionych przez Czarne Ajah, tuż przed ucieczką z Wieży. Wszystkie trzy miały kopie. Przy trzynastu z wymienionych tu skradzionych ter’angrealach widniała uwaga: „zastosowanie nie znane” oraz „ostatnie badania przeprowadziła Corianin Nedeal”. Gdyby jednak nawet Corianin Sedai rzeczywiście nie odkryła ich przeznaczenia, Egwene była i tak pewna jednego. Dawały wstęp do Tel’aran’rhiod, być może nie tak łatwo jak kamienny pierścień, i być może nie bez przenoszenia, ale czyniły to.

Dwa z nich odebrały Joyi i Amico: żelazny krążek, trzy cale średnicy, rzeźbiony po obu stronach w gęstą spiralę, oraz płytka, nie dłuższa od jej dłoni, z pozornie czystego, na tyle twardego bursztynu, by dało się nią zarysować stal, z wyrzeźbioną pośrodku śpiącą kobietą. Amico mówiła o nich obszernie, podobnie Joyia, szczególnie po sesji spędzonej samotnie w celi z Moiraine, z której ta Sprzymierzona z Ciemnością kobieta wyszła z pobladłą twarzą i niemal uprzejma. Wystarczy przenieść strumień Ducha do któregoś z tych dwu ter’angreali, a przeniesie cię w sen, potem zaś do Tel’aran’rhiod. Elayne raz wypróbowała każdy i zadziałały, choć zobaczyła jedynie wnętrze Kamienia oraz królewski pałac Morgase w Caemlyn.

Egwene nie chciała, by Elayne próbowała, jakkolwiek krótko by miała trwać ta wizyta. Nie wchodziła tu w grę zazdrość. Nie umiała jednak argumentować zbyt skutecznie, ponieważ bała się, że Elayne i Nynaeve usłyszą brzmiące w jej głosie tony, które tak bardzo starała się skryć.

Odzyskanie dwóch ter’angreali oznaczało, że jeszcze jedenaście znajduje się w posiadaniu Czarnych Ajah. Ten właśnie fakt usiłowała podkreślić Egwene. Jedenaście ter’angreali, które mogły przenieść każdą kobietę do Tel’aran’rhiod, wszystkie w rękach Czarnych sióstr. Podczas swych krótkich podróży do Niewidzianego Świata Elayne mogła tam zastać zaczajone na nią Czarne Ajah albo wejść prosto na nie, zanim się zorientuje, że zastawiły pułapkę. Od tej myśli Egwene czuła, jak się jej skręca żołądek. Mogły czekać na nią teraz. Mało prawdopodobne, by zrobiły to celowo — skąd miały wiedzieć, że ona się tam wybiera? — ale mogły być tam, kiedy ona tam wejdzie. Jednej mogła stawić czoło, o ile nie zostanie wzięta z zaskoczenia, a nie miała zamiaru na to pozwolić. Jeśli jednak naprawdę zorganizują zasadzkę? Dwie albo trzy jednocześnie? Liandrin i Rianna, Chesmal Emry, Jeane Caide i cała reszta?

Marszcząc czoło nad mapą, rozprostowała dłonie, które zaciskała tak mocno, że aż jej zbielały palce. Tego wieczora wszystko zrobiło się strasznie pilne. Skoro Pomiot Cienia mógł zaatakować Kamień, skoro jedna z Przeklętych mogła się znienacka pojawić w twierdzy, to ona nie miała prawa pozwolić, by owładnął nią strach. Musiały wiedzieć, co zrobić. Musiały dysponować czymś więcej oprócz niejasnej opowieści Amico. Czymkolwiek. Gdyby tylko mogła się jeszcze dowiedzieć, na jakim etapie swej podróży w klatce do Tar Valon znajduje się teraz Taim Mazrim albo czy w jakiś sposób mogłaby się wślizgnąć do snów Amyrlin i porozmawiać z nią. Być może takie rzeczy były możliwe dla Śniącej. Jeśli nawet, to i tak nie znała sposobu. Musiała popracować nad Tanchico.

— Muszę iść sama, Aviendho. Muszę. — Uważała, że jej głos jest spokojny i silny, jednak Elayne poklepała ją po ramieniu.

Egwene nie wiedziała, dlaczego wciąż tak skrupulatnie bada mapę. Zapamiętała ją już dokładnie, wzajemne położenie wszystkich przedstawionych na niej obiektów. Cokolwiek istniało w tym świecie, istniało w Świecie Snów, a oprócz tego czasem coś więcej, rzecz jasna. Wybrała już swoje przeznaczenie. Zaznaczyła kciukiem w księdze jedyny drzeworyt ukazujący wnętrze budynku wymienionego na mapie, wnętrze Pałacu Panarcha. Nie byłoby dobrze znaleźć się w komnacie, której położenia by nie znała. W każdym razie nic by jej z tego nie przyszło. Przegnała tę myśl. Musiała wierzyć, że istnieje jakaś szansa.

Rycina ukazywała wielką izbę z wysokim sklepieniem. Sznur, rozciągnięty na wysokich do pasa słupkach, nie pozwalał nikomu podejść zbyt blisko do przedmiotów wystawionych na postumentach i w otwartych szafkach wzdłuż ścian. Większość eksponatów była niewidoczna, z wyjątkiem jednego, który stał na przeciwległym krańcu pomieszczenia. Artysta mocno się postarał, żeby dobrze odwzorować masywny szkielet, który sprawiał wrażenie, jakby reszta ciała zniknęła zaledwie na chwilę przedtem. Istota ta miała cztery nogi o grubych kościach, ale poza tym nie przypominała żadnego zwierzęcia, jakie Egwene kiedykolwiek widziała. Z jednej strony to coś wyprostowane musiało mieć co najmniej dwie piędzi wysokości, a więc było dwukrotnie wyższe od niej. Okrągła czaszka, osadzona nisko w tułowiu jak u byka, wyglądała na dostatecznie dużą, by w środku zmieściło się dziecko, na obrazku widać też było cztery oczodoły. Dzięki szkieletowi izby tej nie można było pomylić z żadną inną. Czymkolwiek była. Jeśli Eurian Romavni to wiedział, to i tak nie wymienił jej nazwy na tych stronach.

— A zresztą, co to jest panarch? — spytała, odkładając księgę na bok. Przyjrzała się obrazkowi kilkanaście razy. — — Wszystkim tym autorom wydaje się chyba, że to, o czym piszą, jest dla innych oczywiste.

— Panarch Tanchico to ktoś równy władzą królowi — — wyrecytowała Elayne. — Jest odpowiedzialny za zbieranie podatków i opłat celnych oraz za ich właściwe wydatkowanie. Kontroluje Straż Państwową oraz sądy, z wyjątkiem Sądu Najwyższego, który podlega królowi. Armia należy do niego, rzecz jasna, z wyjątkiem Legionu Panarch. On...

— Wcale tak naprawdę nie chciałam wiedzieć.

Egwene westchnęła. Po prostu można przez moment porozmawiać, opóźniając o kilka kolejnych chwil to, co zamierzała zrobić. Świeca się paliła, a ona marnowała bezcenne minuty. Wiedziała, jak wyjść ze snu, kiedy zechce, jak się obudzić, ale w świecie Snów czas płynął inaczej i łatwo było stracić rachubę.

— Gdy tylko dopali się do tego znaku — powiedziała, a Elayne i Nynaeve mruknęły swe zapewnienia.

Opadłszy z powrotem na puchowe poduszki, z początku tylko wpatrywała się w sufit, na którym namalowano błękitne niebo, chmury i szybujące jaskółki. Nie widziała ich.

Jej sny, w większości, były ostatnio raczej złe. Oczywiście pojawiał się w nich Rand. Rand wysoki jak góra, który wędrował przez jakieś miasta, krusząc budowle pod swymi stopami, a rozwrzeszczani ludzi pierzchali na jego widok jak mrówki. Rand w łańcuchach, a wówczas to on krzyczał. Rand, który budował mur, dzielący jego i ją, ją i Elayne oraz innych, których nie potrafiła rozpoznać.

— To trzeba zrobić — mówił, piętrząc kamienie. — Nie pozwolę, byś mnie teraz zatrzymała.

Nie tylko on występował w tych koszmarach. Śnili się jej Aielowie, którzy walczyli ze sobą, mordowali się wzajemnie, a nawet odrzucali broń i rzucali się do ucieczki, jakby popadli w obłęd. Mat, mocujący się z jakąś Seanchanką, która uwiązała go na niewidzialnej smyczy. Wilk — była przekonana, że to Perrin — walczący z człowiekiem, któremu bezustannie zmieniała się twarz. Galad, który spowijał się w biel, jakby nakładał na siebie całun, oraz Gawyn z oczyma pełnymi bólu i nienawiści. Jej zapłakana matka. Były to wyraziste sny, takie, o których wiedziała, że coś znaczą. Były ohydne, ale nie wiedziała, jakie jest znaczenie każdego z nich. Na jakiej podstawie mogła zakładać, że znajdzie jakieś znaczenia albo wskazówki w Tel’aran’rhiod? Ale nie było innego wyboru. Żadnego innego wyboru prócz skazującego na niewiedzę, a jej wybrać nie mogła.

Mimo lęku z zaśnięciem nie miała problemów; była zbyt wyczerpana. Wystarczyło zamknąć oczy i zacząć oddychać głęboko, regularnie. Skupiła myśli na komnacie w Pałacu Panarcha i ogromnym szkielecie. Głęboki, regularny oddech. Pamiętała, co czuła, gdy używała kamiennego pierścienia, pamiętała wejście do Tel’aran’rhiod. Głęboki — regularny — oddech.

Egwene cofnęła się, ciężko łapiąc oddech, dłoń przycisnęła do gardła. Z tak bliska szkielet wydawał się znacznie większy, kości bieliły się matowym, suchym połyskiem. Stała tuż przed nim, po drugiej stronie sznurowej barierki. Biały sznur, grubości przegubu jej ręki, najwyraźniej upleciono z jedwabiu. Nie miała wątpliwości, że to Tel’aran’rhiod. Szczegóły były równie wyraźne jak w rzeczywistości, nawet rzeczy widziane tylko kątem oka. Sam fakt, że była świadoma różnicy między nim a zwykłym snem, mówił jej, gdzie się znalazła. A poza tym... sprawiał dobre wrażenie.

Otworzyła się na saidara. Szrama na palcu po ranie otrzymanej w Świecie Snów pozostanie po przebudzeniu, nie będzie przebudzenia ze śmiertelnego ciosu zadanego Mocą, czy nawet mieczem albo pałką. W tym momencie jednak nie miała zamiaru odnosić żadnych obrażeń.

Zamiast koszuli nocnej miała na sobie coś, co bardzo przypominało odzienie Aviendhy, tyle że uszyte było z czerwonego jedwabiu przetykanego brokatem: nawet jej miękkie kamasze, sznurowane do kolan, wykonane z miękkiej, czerwonej skóry, pasowały do rękawiczek, ze swoimi złotymi szwami i sznurowadłami. Zaśmiała się cicho. Ubrania w Tel’aran’rhiod były takie, jakich się zażyczyło. Najwyraźniej jedna część jej umysłu pragnęła być przygotowana do wykonywania szybkich ruchów, natomiast druga na bal. Nie był to dobry pomysł. Czerwień spłowiała więc do szarości i brązów, kaftan, spodnie i buty przemieniły się w dokładne kopie ubrań noszonych przez Panny. Wcale nie lepiej, to przecież miasto. Natychmiast odkryła na sobie imitację sukni, którą zwykła nosić Faile — ciemna, wąskie, dzielone spódnice, długie rękawy i wysoki, obcisły stanik.

„Głupio tak się tym przejmować. Nikt mnie nie będzie oglądał, najwyżej we śnie, a przecież dociera tu niewielu zwykłych śpiących. Nic by się nie stało, nawet gdybym była naga”.

Przez moment była naga. Twarz jej poróżowiała ze wstydu, mimo że nie było tam nikogo, kto mógłby ją zobaczyć, nagą jak w kąpieli, zanim pośpiesznie przywołała z powrotem suknię. Powinna była jednak pamiętać, że zdrożne myśli potrafią oddziaływać na wszystko, co się tutaj dzieje, zwłaszcza kiedy obejmowało się Moc. Elayne i Nynaeve wierzyły, że ona posiada sporo wiedzy. Znała kilka praw rządzących w Niewidzianym Świecie i wiedziała, ie istnieje sto, tysiąc takich, o których nie miała pojęcia. Musiała w jakiś sposób je poznać, jeśli miała się stać pierwszą Śniącą od czasów Corianin.

Przyjrzała się z bliska ogromnej czaszce. Wychowała się w małej wiosce, więc wiedziała, jak wyglądają zwierzęce kości. Mimo wszystko to nie były cztery oczodoły. W dwóch, po obu stronach miejsca, gdzie niegdyś sterczał nos, musiały się kiedyś mieścić kły. To była odmiana jakiegoś monstrualnego dzika, być może, aczkolwiek wcale to nie przypominało żadnej z tych świńskich czaszek, które zdarzyło jej się oglądać. Czuło się jednak przy niej upływ czasu, bezmierny upływ czasu.

Dzięki Mocy potrafiła wyczuwać tu wiele rzeczy. Rzecz jasna, działanie zmysłów było spotęgowane. Czuła maleńkie pęknięcia w pozłacanych sztukateriach sufitu na wysokości pięćdziesięciu stóp oraz gładką powierzchnię posadzki z białego kamienia. Niezliczone pęknięcia, niewidoczne dla oka, pokrywały również kamienie posadzki.

Komnata była ogromna, długości może dwustu kroków, niemalże w połowie tak szeroka, z rzędami wąskich, białych kolumn oraz tym białym sznurem, który biegł wszędzie dookoła z wyjątkiem drzwi zwieńczonych podwójnymi, spiczastymi łukami. Jeszcze inne sznury otaczały wypolerowane, drewniane postumenty i szafki z eksponatami. Pod samym sufitem ściany zdobił ażurowy pas misternych rzeźbień, dzięki któremu do środka wpadało mnóstwo światła. Najwyraźniej śniła, że jest w Tanchico za dnia.

„Wspaniała wystawa artefaktów z dawno minionych Wieków, z Wieku Legend i Wieków wcześniejszych, otwarta dla wszystkich, nawet prostego ludu, przez trzy dni w miesiącu oraz w święta”, napisał Eurian Romavni. Barwnymi słowami opisał bezcenną wystawę figurek cuendillar, w sumie sześciu, wystawionych na pokaz w oszklonej szafce na samym środku sali, zawsze strzeżonych przez czterech osobistych strażników Panarch, gdy wpuszczano tam ludzi. Na następnych dwóch stronach rozpisywał się o kościach baśniowych stworzeń, „których żaden człowiek nie widział nigdy żywymi”. Egwene mogła teraz obejrzeć niektóre. Z jednej strony izby stał szkielet czegoś, co trochę przypominało niedźwiedzia, o ile niedźwiedź mógł mieć dwa przednie zęby równie długie jak jej przedramię, naprzeciwko niego zaś znajdowały się kości jakiegoś smukłego zwierzęcia, obdarzonego czterema nogami i tak długą szyją, że jego czaszka sięgała połowy odległości do sufitu. Było ich jeszcze więcej, rozmieszczonych wzdłuż ścian, równie baśniowych. Czuło się, iż wszystkie są tak stare, że Kamień Łzy sprawiał w porównaniu z nimi wrażenie świeżo wzniesionego. Przekradając się pod sznurową barierką, wędrowała powoli przez komnatę, przypatrując się wszystkiemu po kolei.

Tknięta patyną starości kamienna figurka kobiety, którą zamiast ubrania okrywały włosy spadające jej do kostek, pozornie nie różniła się niczym od pozostałych w tej samej szafce, niewiele większych od jej dłoni. Egwene znała jednak to miłe ciepło, którym zdawała się emanować. Była pewna, że to angreal, ale zastanawiło ją, dlaczego Wieży nie udało się go wydobyć od Panarch. Zadygotała na widok obręczy i dwóch bransolet z matowego, czarnego metalu, przemyślnie z sobą połączonych, poczuła kojarzące się z nimi mrok i ból — dawny, dawny, przenikliwy ból. Srebrzysty przedmiot w innej szafce, który przypominał trójramienną gwiazdę w kole, wykonano z substancji, której nie znała, bardziej miękkiej od metalu. Był porysowany i wytarty, a przy tym starszy od tych wszystkich starożytnych kości. Z odległości dziesięciu kroków czuła bijącą z niego pychę i próżność.

Jedna rzecz naprawdę wydawała się znajoma, chociaż nie umiała powiedzieć dlaczego. Wepchnięta w kąt kolejnej szafki, jakby ktoś, kto ją tam włożył, nie był pewien, czy jest warta pokazywania, leżała górna połowa przełamanej figurki, wyrzeźbionej z połyskliwego, białego kamienia, przedstawiając postać kobiety z kryształową kulą w uniesionej ręce, o twarzy spokojnej, pełnej godności i doświadczenia w sprawowaniu władzy. Jako całość miała jakąś stopę długości. Tylko dlaczego wydawała się taka znajoma? Niemalże zdawała się wołać do Egwene, żeby ją podniosła.

Dopiero kiedy jej palce zamknęły się na przełamanej figurce, Egwene uświadomiła sobie, że przeszła przez sznur.

„To głupota, skoro nie wiem, co to jest” — pomyślała, ale już było za późno.

Kiedy jej dłoń schwyciła przedmiot, poczuła w swym wnętrzu falę Mocy, która przelała się do figurki, potem z powrotem do niej, do figurki i do niej, tam i z powrotem. Kryształowa kula zamigotała nierównymi, ponurymi błyskami, a wraz z każdym błyskiem czuła igły przeszywające jej mózg. Łkając ze śmiertelnego bólu, rozprostowała dłonie i przyłożyła je do głowy.

Kryształowa kula roztrzaskała się, kiedy figurka upadła na podłogę, a igły zniknęły, pozostawiając jedynie tępe wspomnienie bólu i mdłości, od której ugięły się pod nią kolana. Zacisnęła oczy, żeby nie widzieć, jak izba się kołysze. Ta figurka to musiał być ter’angreal, ale dlaczego tak ją bolało, skoro tylko go dotknęła? Może dlatego, że byk złamany, być może jako uszkodzony nie mógł wykonywać tego, do czego był przeznaczony. Nawet nie chciała myśleć o tym, do czego go wykonano, badanie ter’angreala groziło różnymi niebezpieczeństwami. W każdym razie teraz, przez to, że się rozbił, nie groził już niczym. Przynajmniej tutaj.

„Dlaczego zdawał się mnie wołać?”

Mdłości ustały i wtedy otworzyła oczy. Figurka stała znowu na półce, w takim samym stanie jak wtedy, kiedy ją zobaczyła po raz pierwszy. Dziwne rzeczy się działy w Tel’aran’rhiod, ale czegoś tak dziwnego wcale nie chciała oglądać. Poza tym nie po to tu przyszła. Przede wszystkim chciała znaleźć wyjście z Pałacu Panarcha. Przekroczywszy z powrotem sznur, opuściła pośpiesznie komnatę pilnując się, by nie pobiec.

Naturalnie w pałacu nie było śladów życia. W każdym razie ludzkiego życia. Kolorowe ryby pływały w wielkich fontannach, które pluskały wesoło na dziedzińcach, otoczonych ścieżkami, ograniczonych kolumnadami i balkonami z kamiennej siatki, przypominającej skomplikowaną koronkę. Na powierzchni wody unosiły się lilie i białe kwiaty, wielkie jak talerze. W Świecie Snów wszystkie miejsca były takie same jak w tak zwanym rzeczywistym świecie. Z wyjątkiem ludzi. Na korytarzach stały ozdobne złote lampy, z niewypalonymi knotami, ale czuła od nich zapach perfumowanej oliwy. Jej stopy nie wzbijały ani drobiny kurzu z jaskrawych dywanów, które z pewnością nigdy nie były trzepane, nie tutaj.

W pewnym momencie zauważyła, że ktoś przed nią idzie, jakiś mężczyzna w pozłacanej, ozdobnej zbroi, pod pachą trzymał spiczasty, złoty hełm z grzebieniem z białych piór czapli.

— Aeldra? — zawołał uśmiechając się. — Aeldro, podejdź i popatrz na mnie. Zostałem mianowany Lordem Kapitanem Legionu Panarch. Aeldra? — Szedł teraz innym krokiem, wciąż wołając, i nagle zniknął. To nie był Śniący. Ani nawet ktoś, kto używał ter’angreala podobnego do jej kamiennego pierścienia czy żelaznego krążka Amico. Był tylko człowiekiem, którego sen przeniósł w nieznane miejsce, pełne obcych niebezpieczeństw. Ludziom, którzy umierali niespodzianie podczas snu, często śniła się droga do Tel’aran’rhiod i w rzeczy samej umierali właśnie tutaj. Mężczyzna już się stąd wycofał, z powrotem do zwykłego snu.

W Łzie obok łóżka paliła się świeca. Jej czas w Tel’aran’rhiod wypalał się wraz z nią.

Przyspieszyła kroku, doszła do wysokich, rzeźbionych drzwi wychodzących na zewnątrz, na szerokie, białe schody i ogromny, pusty plac. Tanchico rozpościerało się jak okiem sięgnąć na stromych wzgórzach, zabudowanych szeregami białych budowli, połyskujących w słońcu, setkami wąskich wież i spiczastych kopuł, niekiedy pozłacanych. Widać było wyraźnie Krąg Panarch, wysoki, owalny mur z białego kamienia, położony w odległości nawet nie połowy mili, nieco poniżej pałacu. Pałac Panarch wznosił się na szczycie jednego z wyższych wzgórz. Ze schodów mogła spojrzeć dostatecznie daleko, żeby zobaczyć wodę iskrzącą się na zachodzie, małe zatoczki, które oddzielały ją od górzystych półwyspów, na których usytuowała się reszta miasta. Tanchico było większe od Łzy, być może większe od Caemlyn.

Tyle do przeszukania, a ona nawet nie wiedziała, czego szukać. Jakiegoś śladu obecności Czarnych Ajah, czy raczej niebezpieczeństwa grożącego Randowi. Gdyby była prawdziwą Śniącą, wyszkoloną w używaniu swego talentu, z pewnością by wiedziała, czego szukać oraz jak interpretować to, co zobaczy. Nie było już jednak żadnej kobiety, która mogłaby ją uczyć. Mądre z ludu Aiel podobno wiedziały, jak odczytywać sny. Aviendha mówiła z taką niechęcią o Mądrych, że Egwene nie zapytała już o nie żadnego innego Aiela. Być może jakaś Mądra mogłaby ją nauczyć. Jeśli jakąś znajdzie.

Zrobiła krok w stronę placu i nagle znalazła się gdzie indziej.

Wokół niej wznosiły się kamienne iglice, w upale, który wysysał wilgoć z oddechu. Słońce paliło przez materię sukni, a wiatr wiejący w twarz wydawał się wydobywać wprost z pieca. Skarłowaciałe drzewa nakrapiały krajobraz pozbawiony innej roślinności, z wyjątkiem paru plam stwardniałej trawy i kolczastych roślin, których nie znała. Rozpoznała jednak lwa, nawet jeśli nigdy przedtem nie widziała go na własne oczy w naturze. Leżał w rozpadlinie między skałami, w odległości niecałych dwudziestu kroków, ogon z czarnym chwostem kiwał się leniwie, patrzył nie na nią, lecz na coś innego w odległości stu kroków. U podstawy ciernistego krzewu rył i węszył wielki dzik, porośnięty szorstką szczeciną, nie widząc pełznącej ku niemu kobiety z włócznią gotową do rzutu. Ubrana była jak inni Aielowie, których Egwene widywała w Kamieniu, na głowie miała udrapowaną shoufe, ale twarz odsłoniętą.

„Pustkowie — pomyślała z niedowierzaniem Egwene. — Znalazłam się na Pustkowiu Aiel! Kiedy ja wreszcie nauczę się pilnować tego, o czym myślę?”

Kobieta zastygła. Utkwiła teraz oczy w Egwene, nie w dziku. O ile to rzeczywiście był dzik, sylwetkę bowiem miał nieco odmienną od znanego jej zwierzęcia.

Egwene była przekonana, że kobieta nie jest Mądrą. Ubrana inaczej niż Panna, a poza tym Egwene powiedziano, że Panna Włóczni, która chce zostać Mądrą, musi „porzucić włócznię”. Musiała to być po prostu zwykła mieszkanka Pustkowia, której przyśnił się Tel’aran’rhiod, tak jak tamtemu jegomościowi z pałacu. On też by ją zauważył, gdyby się odwrócił. Egwene zamknęła oczy i skoncentrowała się na wyraźnym obrazie Tanchico, na tamtym ogromnym szkielecie w wielkiej komnacie.

Kiedy je na powrót otworzyła, znowu przed oczyma miała ów szkielet. Zauważyła tym razem, że kości są powiązane drutem. Starannie, tak że drut był właściwie niewidoczny. Połowa figurki z kryształową kulą wciąż stała na półce. Nie podeszła bliżej ani do niej, ani do czarnej obręczy i bransolet, które wywoływały uczucie takiego bólu i cierpienia. Jednak angreal stanowił pokusę.

„Co zamierzasz z nim zrobić? Światłości, jesteś tu po to, by patrzeć, szukać! Nic więcej. Zabierz się za to, kobieto!”

Tym razem szybko znalazła drogę do placu. Czas tutaj płynął inaczej, Elayne i Nynaeve mogły ją obudzić lada moment, a ona jeszcze nawet nie zaczęła. Być może nie było już ani chwili do stracenia. Od tego momentu musi uważać na to, co myśli. Dość myślenia o Mądrych. Zdekoncentrowała się i już wszystko wokół niej zadygotało.

„Skup się na tym, co robisz” — przykazała sobie stanowczo.

Wędrowała szybkim krokiem przez wyludnione miasto, czasem biegnąc. Kręte, wybrukowane ulice wznosiły się i opadały, skręcając we wszystkie możliwe strony, całkiem puste, wyjąwszy gołębie o zielonych grzbietach i bladoszare mewy, które wzbijały się w powietrze, łopocząc skrzydłami, kiedy się do nich zbliżała. Dlaczego ptaki, a ludzie nie? Obok przelatywały z bzyczeniem muchy, widziała też karaluchy i żuki umykające w cieniu. Daleko w przodzie ulicę przebiegło susami stado wychudłych psów. Skąd te psy?

Zmusiła się, by myśleć wyłącznie o przyczynie, dla której się tu znalazła. Jaki ślad mogły po sobie zostawić Czarne Ajah? Na czym mogło polegać niebezpieczeństwo, grożące Randowi, o ile rzeczywiście coś mu groziło? Większość białych budynków była otynkowana, tynk łuszczył się i pękał, często obnażając postarzałe drewno lub jasnobrązowe cegły. Jedynie wieże i większe budowle — pałace, jak przypuszczała — zbudowano zapewne z kamienia, skoro wciąż były białe. Jednakże nawet w kamieniu pojawiły się maleńkie szczeliny, pęknięcia zbyt mikroskopijne, by mogło je wychwycić oko, ale czuła je dzięki wypełniającej ją Mocy, czuła pajęczynę, która oplotła kopuły i wieże. Być może to coś oznaczało. Być może to oznaczało, że Tanchico to miasto, o które jego mieszkańcy przestali dbać. Było to równie prawdopodobne jak i inne wyjaśnienia.

Podskoczyła, kiedy nagle z nieba sfrunął jej prosto pod nogi jakiś przeraźliwie krzyczący mężczyzna. Starczyło czasu tylko na to, by zarejestrować bufiaste, białe spodnie, gęste wąsy i przezroczysty woal, zanim zniknął, zaledwie krok ponad chodnikiem. Gdyby się o niego roztrzaskał, tutaj w Tel’aran’rhiod, znaleziono by go w łóżku martwego.

„Prawdopodobnie miał tyle wspólnego z wszystkim co karaluchy” — powiedziała sobie.

Może coś w tych budynkach. Niewielka szansa, niczym nie uprawomocniona nadzieja, była już jednak dostatecznie zdesperowana, by spróbować byle czego. Wszystko jedno. Czas. Ile jej czasu zostało? Zaczęła biec od drzwi do drzwi, wsadzając głowę do wnętrz sklepów, gospód i domów.

We wspólnych izbach na gości czekały stoły i ławy, ustawione w należytym porządku, podobnie jak mętnie połyskujące cynowe kufle i talerze na półkach. W każdym sklepie panował taki ład, jakby ich właściciel ledwie co zdążył go otworzyć rano. Na stołach krawieckich leżały bele tkanin, noże i nożyce, a mimo to w sklepie rzeźnickim na hakach nic nie wisiało, a półki były puste. Gdziekolwiek przejechał palec, nie zbierał ani odrobiny kurzu, wszystko było tak czyste, że zadowoliłoby nawet jej matkę.

W węższych uliczkach stały domy, niewielkie, pospolite, otynkowane na biało budynki z płaskimi dachami, pozbawione okien wychodzących na ulicę, gotowe, by rodziny mogły tam wejść i zasiąść na ławach przed zimnymi kominkami albo wokół okrągłych stołów z rzeźbionymi nogami, na których pyszniła się najlepsza misa albo półmisek pani domu. Na kołkach wisiały ubrania, z pował zwisały garnki, na ławach leżały ręczne narzędzia, czekały.

Tknięta przeczuciem cofnęła się po własnych śladach, żeby tylko coś sprawdzić, o kilkanaście drzwi wstecz, i zajrzała po raz drugi do domu, który w rzeczywistym świecie musiał należeć do jakiejś kobiety. Było prawie tak samo. Prawie. Misa w czerwone paski, która przedtem stała na stole, przemieniła się w wąski, niebieski wazon, popękana uprząż i narzędzia, czekające poprzednio na naprawę na jednej z ław przy kominku, leżały teraz obok drzwi, gdzie stał koszyk z przędzą i haftowaną, dziecięcą sukienką.

„Dlaczego tu się zmieniło? — zastanawiała się. — Ale z kolei z jakiego powodu miałoby się nie zmienić? Światłości, nic nie wiem!”

Po drugiej stronie ulicy znajdowała się stajnia, spod białego tynku wyzierała czerwienią odsłonięta cegła. Podbiegła bliżej i otworzyła na oścież skrzydło wielkich drzwi. Klepisko pokrywała słoma, tak jak w każdej stajni, którą w życiu widziała, ale w przegrodach było pusto. Żadnych koni. Dlaczego? Coś zaszeleściło w słomie i wtedy sobie uświadomiła, że w przegrodach wcale nie jest pusto. Szczury. Kilkanaście, wpatrywały się w nią śmiało, noski szukały woni. Żaden ze szczurów nie uciekł, ani nawet się nie schował, zachowywały się tak, jakby miały większe prawo tu być niż ona. Wbrew sobie cofnęła się.

„Gołębie, mewy, psy, muchy i szczury. Może jakaś Mądra wiedziałaby dlaczego”.

Nagle znalazła się z powrotem w Pustkowiu.

Z przeraźliwym krzykiem upadła na wznak, kiedy włochate, podobne do dzika stworzenie, wielkie niczym kuc, rzuciło się prosto na nią. To nie świnia, zauważyła, gdy przeskoczyło zwinnie ponad nią, pysk miało pełen ostrych zębów, a każda łapa obdarzona była czterema palcami. Myślała o tym spokojnie, zadrżała jednak, kiedy bestia pierzchła między skały. Była dostatecznie wielka, by ją stratować, łamiąc kości albo i gorzej, te zęby mogły pokąsać i rozerwać ciało, tak jak wilcze kły. Obudziłby ją ból ran. O ile w ogóle by się obudziła.

Skała, która chrzęściła pod jej plecami, przemieniła się w płytę pieca, która w każdej chwili mogła ją całą poparzyć. Zła na siebie, niezdarnie powstała. Jeżeli nie przykuje umysłu do tego, co ma zrobić, to niczego nie osiągnie. Miała być w Tanchico i musiała się na tym skoncentrować. Na niczym innym.

Przestała otrzepywać spódnice, spostrzegła bowiem kobietę Aiel przyglądającą się jej przenikliwymi, niebieskimi oczyma z odległości dziesięciu kroków. Kobieta była w wieku Aviendhy, niewiele starsza od niej, jednakże kosmyki włosów, które wystawały spod shoufy, były jasne, niemal białe. Włócznia w jej dłoniach była gotowa do rzutu, a z tej odległości raczej nie mogła chybić.

O Aielach powiadano, że potrafią być skrajnie bezwzględni wobec tych, którzy weszli do Pustkowia bez zezwolenia. Egwene wiedziała, że może owinąć kobietę i włócznię Powietrzem, unieruchomić je bezpiecznie, ale czy strumienie utrzymają się dostatecznie długo, gdy ona zacznie znikać? Czy raczej rozzłoszczą kobietę tak, że ciśnie włócznią, jeszcze zanim Egwene na dobre zniknie? Dużo by jej przyszło dobrego, gdyby wróciła do Tanchico przebita włócznią. Gdyby związała strumienie, to pozostawi kobietę uwięzioną w Tel’aran’rhiod tak długo, aż nie zostaną rozwiązane, bezbronną w razie gdyby wrócił lew albo to podobne do dzika stworzenie.

Nie. Wystarczyło tylko, by kobieta opuściła włócznię, na dostatecznie długo, by Egwene poczuła, że może bezpiecznie zamknąć oczy i przenieść się z powrotem do Tanchico. Z powrotem tam, gdzie miała działać. Nie dysponowała już czasem na kolejne wzloty fantazji. Nie całkiem wiedziała, czy ktoś, kto wśnił się w Tel’aran’rhiod, mógł jej zrobić krzywdę w takim samym stopniu jak inne rzeczy, ale nie miała zamiaru narażać się na ryzyko. Kobieta powinna zniknąć za kilka chwil. Do tego czasu musiała jakoś zbić ją z pantałyku.

Zmiana ubrania była łatwa, wystarczyło, że pojawiła się myśl, a Egwene już nosiła te same brązy i szarości co kobieta.

— Nie chcę ci zrobić nic złego — powiedziała z pozornym spokojem.

Kobieta nie opuściła broni. Zmarszczyła brwi i powiedziała:

— Nie masz prawa nosić cadin’sora, dziewczyno.

Wtedy Egwene odkryła, że stoi tam, we własnej skórze, słońce paliło ją z góry, a ziemia parzyła jej bose stopy.

Przez chwilę wytrzeszczała z niedowierzaniem oczy, przeskakując z nogi na nogę. Nie myślała, że można zmieniać coś u kogoś innego. Tyle możliwości, tyle zasad, nie mogła się w tym wszystkim połapać. Pośpiesznie pomyślała o mocnych butach i ciemnej sukni z dzielonymi spódnicami, sprawiając jednocześnie, że tradycyjne odzienie kobiet Aielów zniknęło. Żeby tego dokonać, musiała zaczerpnąć Mocy z saidara, kobieta wyraźnie skoncentrowała się, by zachować jej nagość. Trzymała strumień w pogotowiu, żeby złapać włócznię, gdyby kobieta postanowiła jednak nią rzucić.

Tym razem kobieta wyglądała na zaszokowaną. Włócznia wypadła jej z rąk, a Egwene skorzystała z okazji, by zamknąć oczy i wrócić do Tanchico, z powrotem do szkieletu ogromnego dzika. Czy cokolwiek to było. Tym razem ledwie obejrzała się powtórnie. Zaczynały ją nużyć stworzenia, które wyglądały jak dziki, a wcale nimi nie były.

„Jak ona to zrobiła? Nie! Stale zbaczam z drogi przez to ciągłe zastanawianie się nad metodami i przyczynami. Tym razem wytrwam”.

Wahała się jednak. W momencie gdy zamknęła oczy, odniosła wrażenie, że za plecami kobiety widzi inną, która obserwuje je obydwie. Złotowłosą kobietę z łukiem w ręku.

„Znowu pozwalasz, by brały nad tobą górę jakieś dzikie fantazje. Nasłuchałaś się zbyt wielu opowieści Thoma Merrilina”.

Birgitte umarła dawno temu, nie mogła się pojawić, dopóki Róg Valere nie przywoła jej z grobu. Martwe kobiety, nawet bohaterki z grobów, z pewnością nie mogły się wśnić do Tel’aran’rhiod.

Ta pauza trwała jednak tylko chwilę. Rezygnując z jałowych spekulacji, pobiegła z powrotem na plac. Ile zostało jej czasu? Całe miasto do przeszukania, czas wymykał się z rąk, a ona była równie głupia jak na początku. Gdyby chociaż miała jakiś pomysł, koncepcję określającą, czego należy szukać. Albo gdzie. Bieganie jakoś nie wydawało się ją męczyć tutaj, w Świecie Snów, ale nawet gdyby biegła, najszybciej jak potrafi, nigdy nie zdąży zwiedzić całego miasta, zanim Elayne i Nynaeve ją obudzą. Nie chciała jeszcze wracać.

Nagle pośród stada gołębi, zgromadzonych na placu, pojawiła się jakaś kobieta. Miała bladozieloną suknię, cienką i tak obcisłą, że zachwyciłaby Berelain, ciemne włosy zaplecione w kilkanaście drobnych warkoczyków, a jej twarz, z wyjątkiem oczu, była skryta za przezroczystym woalem, takim samym, jaki miał spadający mężczyzna. Gołębie poderwały się do lotu, kobieta też szybowała chwilę nad najbliższymi dachami, po czym znienacka zamigotała i przestała istnieć.

Egwene uśmiechnęła się. Całe życie marzyła i śniła o lataniu jak ptak, a to w końcu był sen. Podskoczyła w górę i zaczęła się wznosić, w stronę dachów. Zachybotała się, gdy sobie uprzytomniła, jakie to wszystko niedorzeczne — Latanie? Ludzie nie latają! — po czym odzyskała równowagę i pewność siebie. Udało jej się. To był sen, a ona latała. Wiatr wiał jej w twarz, a ona miała ochotę śmiać się jak szalona.

Przemknęła ponad Kręgiem Panarch, z rzędami kamiennych ław ustawionych na zboczu, od wysokiego muru aż po szeroką połać ubitej ziemi w samym środku. Wystarczyło tylko sobie wyobrazić tylu zgromadzonych ludzi i pokaz fajerwerków zorganizowany przez sam Cech Iluminatorów. W domu fajerwerki były czymś rzadkim. Pamiętała, jak kilka razy goszczono ich w Polu Emonda, dorośli byli wtedy równie podnieceni jak dzieci.

Żeglowała ponad dachami jak sokół, ponad pałacami i kamienicami, skromnymi domostwami i sklepami, magazynami i stajniami. Sunęła obok kopuł zwieńczonych złotymi iglicami i wiatrowskazami z brązu, obok wież otoczonych balkonami z kamiennych koronek. Na dziedzińcach stały gotowe do drogi, podobne do kropek, fury i powozy. W porcie i na wodach zatoczek, oddzielających półwyspy, na których położone było miasto, tłoczyły się statki zakotwiczone w dokach. Wszystko zdawało się domagać napraw, od wozów po statki, ale nic, co zobaczyła, nie wskazywało na obecność Czarnych Ajah. Tyle dotychczas się dowiedziała.

Zastanawiała się, czy nie przywołać wizji Liandrin — aż za dobrze znała tę lalkowatą twarz, mnogie blond warkoczyki, brązowe, pełne samozadowolenia, oczy i drwiące, podobne do pączka róży usta — czy nie wyobrazić jej sobie w nadziei, że to ją zawiedzie do miejsca, w którym przebywa Czarna siostra. Gdyby jednak to się powiodło, mogłaby wówczas napotkać Liandrin w Tel’aran’rhiod, a być może również i pozostałe. Nie była na to gotowa.

Nagle przyszło jej na myśl, że jeśli któraś z Czarnych Ajah jest w Tanchico, w Tanchico z Tel’aran’rhiod, to ona właśnie teraz paraduje przed nimi. Każde oko, które właśnie spojrzało na niebo, zauważy frunącą kobietę, kobietę, która nie znika po kilku chwilach. Jej gładki lot utracił płynność i opadła w dół, do poziomu dachów, lecąc ponad ulicami wolniej niż przedtem, ale nadal prześcigając prędkością cwałującego konia. Może pędziła prosto na nie, ale nie potrafiła się zatrzymać.

„Idiotka! — skarciła siebie ze złością. — Idiotka! Do tej pory mogły się już dowiedzieć, że tu jestem. Już mogły zastawić pułapkę”.

Zastanawiała się, czy nie wyjść ze snu, czy nie wrócić do swego łóżka w Łzie, ale przecież niczego nie znalazła. O ile tu cokolwiek można było znaleźć.

Nagle pojawiła się przed nią wysoka, szczupła kobieta, w obszernej brązowej spódnicy i luźnej białej bluzce, z brązowym szalem na ramionach i złożoną szarfą na czole, podtrzymującą jasne włosy, które spływały jej do pasa. Mimo prostego stroju nosiła całe mnóstwo naszyjników i bransolet ze złota, kości słoniowej albo jednego i drugiego. Z pięściami wspartymi o biodra wpatrywała się prosto w Egwene, marszcząc czoło.

„Jeszcze jedna głupia kobieta, która wyśniła sobie miejsce, w którym nie ma prawa być, i która nie wierzy w to, co widzi” — pomyślała Egwene.

Znała opisy wszystkich kobiet, które odeszły z Liandrin, i ta kobieta z pewnością nie pasowała do żadnego z nich. A jednak nie zniknęła, stała tam, Egwene natomiast zbliżała się do niej szybko.

„Dlaczego ona nie znika? Dlaczego...? Och, Światłości! Ona to naprawdę...!”

Manipulując niezdarnie z zaskoczenia i pośpiechu, sięgnęła prędko po strumienie, by utkać z nich błyskawicę, by oplątać kobietę Powietrzem.

— Postaw nogi na ziemi, dziewczyno — warknęła kobieta. — Miałam już i tak dość kłopotów z ponownym odnalezieniem ciebie, nie musisz jeszcze do tego latać, jak jakiś ptak.

Nagle lot Egwene skończył się. Omal nie straciła równowagi, gdy jej stopy opadły z ciężkim łomotem na chodnik. Słyszała głos tamtej kobiety z Pustkowia, ale ta była starsza. Nie tak stara, jak się Egwene z początku wydawało — w rzeczy samej wyglądała na znacznie młodszą, niż to sugerowały włosy — jednakże na podstawie głosu, tych przenikliwych niebieskich oczu, nabrała pewności, że to ta sama kobieta.

— Wyglądasz... inaczej — powiedziała.

— Tutaj można być taką, jaką się chce. — W głosie kobiety brzmiało zażenowanie, ale jedynie nieznaczne. — Czasami lubię sobie przypominać... Nieważne. Jesteś z Białej Wieży? Minęło sporo czasu, odkąd żyła tam ostatnia spacerująca po snach. Bardzo wiele. Jestem Amys, z klanu Dziewięciu Dolin, z Taardad Aiel.

— Jesteś Mądrą! Ależ tak! I znasz się na snach, znasz się na Tel’aran’rhiod! Możesz... Mam na imię Egwene. Egwene al’Vere. Ja... — Zrobiła głęboki wdech, Amys nie wyglądała na kobietę, którą można okłamywać. — Jestem Aes Sedai. Z Zielonych Ajah.

Wyraz twarzy Amys bynajmniej się nie zmienił. Lekkie zmarszczenie brwi zdradzało, że wątpi w prawdziwość jej słów. Egwene ledwie wyglądała na dostatecznie dorosłą, by być pełną Aes Sedai. Powiedziała jednak:

— Miałam zamiar cię zostawić w twej własnej skórze, dopóki mnie nie poprosisz o jakieś odpowiednie ubranie. Przebranie się w cadin’sor, jakbyś była... Zaskoczyłaś mnie, uwalniając się w taki sposób, kierując moją własną włócznię przeciwko mnie. Ale wciąż jesteś niewyszkolona, mimo że silna, nieprawdaż? Bo inaczej nie wskoczyłabyś w sam środek polowania, gdzie najwyraźniej wcale nie chciałaś się znaleźć. A to latanie? Czyżbyś przybyła do Tel’aran’rhiod — Tel’aran’rhiod! — żeby zwiedzać to miasto, gdziekolwiek ono jest?

— To Tanchico — powiedziała słabym głosem Egwene.

„Nie wiedziała tego”.

W jaki sposób jednak Amys ją śledziła, jak ją znalazła? To było oczywiste, że ona wie więcej o Świecie Snów, niż Egwene zdołała się do tej pory dowiedzieć.

— Możesz mi pomóc. Usiłuję odnaleźć kobiety, które należą do Czarnych Ajah, do Sprzymierzeńców Ciemności. Myślę, że one tu są, a jeśli to prawda, chcę wiedzieć gdzie.

— A zatem one naprawdę istnieją. — Amys wyszeptała te słowa. — Ajah Goniące za Cieniem z Białej Wieży. — Potrząsnęła głową. — Jesteś jak dziewczyna świeżo poślubiona włóczni, której się wydaje, że może pójść w zapasy z mężczyznami i przeskakiwać góry. Dla takiej to oznacza kilka siniaków i cenną lekcję pokory. Dla ciebie, tutaj, mogłoby równać się śmierci. — Amys zmierzyła wzrokiem otaczające je białe budynki i skrzywiła się. — Tanchico? W... Tarabon? To miasto umiera, pożera samo siebie. Tu panuje mrok, zło. Gorsze od tego, które mogą uczynić mężczyźni. Albo kobiety. — Spojrzała znacząco na Egwene. — Ty tego nie widzisz ani nie czujesz, prawda? A chcesz polować na Goniące za Cieniem w Tel’aran’rhiod.

— Zło? — powtórzyła szybko Egwene. — To by do nich pasowało. Jesteś pewna? Jeśli ci powiem, jak wyglądają, to czy będziesz pewna, że to one? Potrafię je opisać. Potrafię opisać każdą, co do ostatniego szczegółu.

— Dziecko — mruknęła Amys — które domaga się srebrnej bransolety od ojca, mimo że nie wie nic o handlu ani wytwarzaniu bransolet. Musisz się dużo nauczyć. O wiele za dużo, by warto było zaczynać naukę już teraz. Przyjedź do Ziemi Trzech Sfer. Roześlę wiadomość do klanów, że pewna Aes Sedai, której imię brzmi Egwene al’Vere, ma przybyć do mnie, do Twierdzy Zimnych Skał. Podaj swoje imię i pokaż pierścień Wielkiego Węża, a będziesz poruszała się bezpiecznie. Teraz jestem tutaj, ale powrócę z Rhuidean, zanim ty tam dotrzesz.

— Błagam, musisz mi pomóc. Muszę wiedzieć, czy one tu są. Muszę wiedzieć.

— Kiedy ja ci nie mogę powiedzieć. Nie znam ani ich, ani tego miejsca, tego Tanchico. Musisz do mnie przyjechać. To, co robisz, jest niebezpieczne, daleko bardziej niż ci się wydaje. Musisz... Dokąd idziesz? Zostań!

Coś wydawało się porywać Egwene, wciągać ją w mrok.

Ścigał ją głos Amys, głuchy i coraz cichszy.

— Musisz do mnie przyjechać i uczyć się. Musisz...

12

Tanchico czy Wieża

Elayne odetchnęła z ulgą, gdy Egwene nareszcie się poruszyła i otworzyła oczy. Twarz Aviendhy, która kuliła się u stóp łoża, straciła wyraz przygnębienia i niepokoju, błyskawicznie rozpromieniając się w uśmiechu. Przed kilkoma minutami, które zdawały się trwać godzinę, płomień świecy dotarł do zostawionego przez nią znaku.

— Nie chciałaś się obudzić — powiedziała niepewnie Elayne. — Potrząsałam tobą i potrząsałam, a ty wciąż nie dawałaś się obudzić. — Zaśmiała się krótko. — Och Egwene, przestraszyłaś nawet Aviendhę.

Egwene położyła dłoń na jej ramieniu i ścisnęła je uspokajająco.

— Wróciłam. — W jej głosie słychać było zmęczenie, koszulę miała przepoconą na wylot. — Zdaje mi się, że miałam powód, by zostać nieco dłużej, niż planowałyśmy. Następnym razem będę ostrożniejsza. Obiecuję.

Nynaeve odstawiła energicznie dzbanek na umywalkę, wychlapując odrobinę wody. Doszła do etapu, w którym chciała spryskać nią twarz Egwene. Wyglądała na opanowaną, ale dzbanek zaszczękał na umywalce, a rozlana woda popłynęła na dywan.

— Coś znalazłaś? A może...? Egwene, jeśli Świat Snów może cię w jakiś sposób zatrzymać, to może jest zbyt niebezpieczny, poczekaj, dopóki nie nauczysz się czegoś więcej. Może im częściej tam przebywasz, tym trudniej jest wrócić. Może... nie wiem. Wiem tylko, że nie możemy ryzykować i pozwalać, abyś się w nim zgubiła. — Skrzyżowała ręce na piersiach, gotowa do kłótni.

— Wiem — odparła Egwene, niemalże lękliwie. Brwi Elayne strzeliły w górę, Egwene nigdy się nie lękała Nynaeve. Wszystko, tylko nie to.

Egwene wygramoliła się z łóżka, odrzuciwszy pomoc Elayne, i podeszła do umywalki, żeby obmyć twarz i ręce dość chłodną wodą. Elayne znalazła w szafie suchą koszulę, a tymczasem Egwene ściągnęła z siebie przemoczoną.

— Spotkałam Mądrą, kobietę o imieniu Amys. — Egwene mówiła stłumionym głosem, dopóki nie przepchnęła głowy przez wycięcie w świeżej koszuli. — Powiedziała, że mogę do niej przyjechać, uczyć się o Tel’aran’rhiod. W jakimś miejscu na Pustkowiu, zwanym Twierdzą Zimnych Skał.

Na wzmiankę o Mądrej Elayne dostrzegła błysk w oku Aviendhy.

— Znasz ją? Znasz Amys?

Skinienie głowy kobiety Aiel należało opisać słowem „niechętne”.

— Mądra. Spacerująca po snach. Amys należała do Far Dareis Mai, dopóki nie wyrzekła się włóczni, by udać się do Rhuidean.

— Panna! — zakrzyknęła Egwene. — Więc to dlatego... Nieważne. Powiedziała, że teraz przebywa w Rhuidean. Czy wiesz, gdzie jest ta Twierdza Zimnych Skał, Aviendho?

— Oczywiście. Zimne Skały to twierdza Rhuarca. Rhuarc jest mężem Amys. Bywam tam czasami. Kiedyś bywałam. Moja siostra-matka, Lian, to siostra-żona Amys.

Elayne wymieniła zmieszane spojrzenie z Egwene i Nynaeve. Kiedyś Elayne uważała, że wie sporo o Aielach, nauczona przez nauczycieli z Caemlyn, ale od czasu poznania Aviendhy przekonała się, jak tego jest w istocie niewiele. Ich obyczaje i związki tworzyły istny labirynt. Miano pierwszych-sióstr wiązało się z posiadaniem tej samej matki, tyle że dla przyjaciółek można się stać pierwszą siostrą przez złożenie przysięgi przed Mądrymi. Określenie drugie-siostry oznaczało, że wasze matki były siostrami, a jeśli wasi ojcowie byli braćmi, to nazywano was ojcem-siostrami i nie uważano za tak blisko spokrewnione jak drugie-siostry. Dalej to wszystko gmatwało się jeszcze bardziej.

— Co znaczy „siostra-żona”? — spytała z wahaniem.

— Że macie tego samego męża. — Aviendha zareagowała zmarszczeniem brwi na okrzyk zdumienia Egwene i wytrzeszczone oczy Nynaeve. Elayne częściowo spodziewała się takiej odpowiedzi, ale nadal odruchowo poprawiała spódnice, które były wszak nienagannie gładkie. — Wy nie macie takiego obyczaju? — spytała Panna Włóczni.

— Nie — odparła słabym głosem Egwene. — Nie, takiego nie.

— Ale przecież ty i Elayne kochacie się jak pierwsze siostry. Co byście zrobiły, gdyby jedna z was nie chciała zrezygnować z Randa al’Thora? Walczyłybyście o niego? Pozwoliłybyście, by jakiś mężczyzna zniszczył więź między wami? Czy nie byłoby lepiej, gdybyście obie go poślubiły?

Elayne spojrzała na Egwene. Myśl o... Czy ona byłaby zdolna do czegoś takiego? Nawet z Egwene? Wiedziała, że spąsowiała. Egwene natomiast wyglądała na zaledwie zaskoczoną.

— Ależ ja postanowiłam zrezygnować — odparła Egwene.

Elayne wiedziała, że uwaga jest przeznaczona w takim samym stopniu dla niej, jak i dla Aviendhy, ale natrętna myśl nie dawała się przepędzić. Czy Min miała takie widzenie? Co by zrobiła, gdyby Min rzeczywiście zobaczyła coś takiego?

„Jeśli to Berelain, to uduszę ją i jego też! Jeśli to musi być ktoś, to czemu nie Egwene? Światłości, o czym ja myślę?”

Wiedziała, że traci głowę ze wzburzenia i żeby to ukryć, odezwała się wystudiowanie wesołym głosem.

— Z tego, co mówisz, wynika, że mężczyzna nie ma wyboru w tych sprawach.

— Może powiedzieć „nie” — odparła Aviendha, jakby to było oczywiste — ale jeśli chce którąś poślubić, to musi poślubić obie, jeśli sobie tego zażyczą. Proszę, nie obrażaj się, ale ja byłam zszokowana, kiedy się dowiedziałam, że na waszych ziemiach to mężczyzna prosi kobietę, by wyszła za niego. Mężczyzna powinien dać do zrozumienia, że jest zainteresowany, a potem czekać na kobietę, aż ona przemówi. Oczywiście, niektóre kobiety tak kierują mężczyzną, by sprawdzić, kim się interesuje, ale prawo do pytania należy do nich. Na — prawdę nie bardzo się znam na tych sprawach. Od dziecka chciałam być Far Dareis Mai. Wszystko, czego chcę od życia, to moja włócznia i moje siostry włóczni — zakończyła dość zapalczywie.

— Nikt nie ma zamiaru cię zmuszać, byś wychodziła za mąż — uspokoiła ją Egwene.

Aviendha spojrzała na nią ze zdumieniem.

Nynaeve chrząknęła głośno. Elayne zastanawiała się, czy ona myśli o Lanie, na jej policzkach z całą pewnością pojawiły się intensywne, barwne plamy.

— Wydaje mi się, Egwene — powiedziała Nynaeve nieco zbyt ożywionym głosem — że nie znalazłaś tego, czego szukałaś, bo inaczej już byś nam o tym opowiedziała.

— Coś znalazłam — odparła ze smutkiem Egwene. — Tylko Amys powiedziała... Aviendha, jaką kobietą jest Amys?

Mieszkanka Pustkowia wpatrywała się w dywan, jakby coś widziała.

— Amys jest trudna jak góry i bezlitosna jak słońce — powiedziała, nie podnosząc głowy. — Jest Spacerującą po snach. Może cię nauczyć. Kiedy już położy na tobie swoje ręce, zaciągnie cię za włosy w tę stronę, w którą zechce. Rhuarc jest jedynym, który potrafi się jej sprzeciwić. Nawet inne Mądre zachowują ostrożność, kiedy mówi Amys. Ale ona może cię nauczyć.

Egwene pokręciła głową.

— Chodziło mi o to, czy pobyt w obcym miejscu mógł ją zaniepokoić, zdenerwować? Pobyt w jakimś mieście? Czy dostrzegłaby rzeczy, których tam nie ma?

Śmiech Aviendhy zabrzmiał krótko, ostro.

— Zdenerwować? Amys nie zdenerwowałaby się nawet wówczas, gdyby po przebudzeniu znalazła lwa w swoim łóżku. Ona była Panną, Egwene, i nie zmiękła, możesz być tego pewna.

— Co ta kobieta zobaczyła? — spytała Nynaeve.

— Nie chodzi o to, że coś zobaczyła — odparła powoli Egwene. — Ja bym tego tak nie nazwała. Powiedziała, że w Tanchico jest jakieś zło. Gorsze niż to, które mogą czynić mężczyźni, tak się wyraziła. To mogły być Czarne Ajah. Nie kłóć się ze mną, Nynaeve — dodała bardziej stanowczym głosem. — Sny trzeba interpretować. Całkiem możliwe, że to prawda.

Gdy tylko Egwene wspomniała o złu w Tanchico, Nynaeve zaczęła się krzywić, po czym jej grymas zamienił się w nienawistne, piorunujące spojrzenie, kiedy Egwene jej powiedziała, że ma się nie kłócić. Elayne miała czasami ochotę potrząsnąć obiema kobietami. Wtrąciła się szybko, zanim starsza zdążyła wybuchnąć.

— Równie dobrze mogło tak być, Egwene. Rzeczywiście coś znalazłaś. Więcej niż Nynaeve albo ja wierzyłyśmy, że znajdziesz. Nie było tak, Nynaeve? Nie sądzisz?

— Mogło tak być — odburknęła Nynaeve.

— Mogło tak być. — Egwene wcale nie była tym taka uszczęśliwiona. Zrobiła głęboki wdech. — Nynaeve ma rację. Muszę się uczyć tego, co robię. Gdybym wiedziała tyle, ile powinnam, to nie trzeba by mi było mówić o złu. Gdybym wiedziała, co należy, to znalazłabym każdą izbę, w której zatrzymuje się Liandrin, gdziekolwiek teraz jest. Amys może mnie nauczyć. Dlatego... Dlatego muszę do niej jechać.

— Jechać do niej? — Nynaeve była wyraźnie poruszona. — Na Pustkowie Aiel?

— Aviendha może mnie zaprowadzić prosto do Twierdzy Zimnych Skał. — Wzrok Egwene, częściowo wyzywający, po części zalękniony, przemykał między Elayne i Nynaeve. — Gdybym była pewna, że one są w Tanchico, nie pozwoliłabym wam jechać samym. Jeśli tak postanowicie. Jednakże przy pomocy Amys być może mogłabym je odszukać. Może mogłabym... No właśnie, nawet nie wiem., do czego będę zdolna, jestem tylko przekonana, że będę potrafiła znacznie więcej niż teraz. To nie tak, jakbym zamierzała was porzucić. Możecie wziąć sobie ten pierścień. Znacie Kamień dostatecznie dobrze, by tu wrócić w Tel’aran’rhiod. Mogę spotkać się z wami w Tanchico. Przekażę wam wszystko, czego nauczę się od Amys. Błagam, powiedzcie, że rozumiecie. Tyle mogę się nauczyć od Amys i potem mogę to wykorzystać, żeby wam pomóc. To będzie tak, jakbyśmy wszystkie trzy były przez nią szkolone. Spacerująca po snach, kobieta, która posiada wiedzę! Liandrin i wszystkie pozostałe będą jak dzieci, nie znają nawet jednej czwartej tego, co my. — Zagryzła wargę jednym, melancholijnym ruchem ust. — Chyba nie sądzicie, że ja przed wami uciekam, prawda? Jeśli tak, to nie jadę.

— Jasne, że musisz jechać — zapewniła ją Elayne. — Będę za tobą tęsknić, ale nikt nam nie obiecywał, że uda nam się pozostać razem, dopóki wszystko się nie skończy.

— Tylko że wy dwie... same... powinnam jechać z wami. Jeśli one naprawdę są w Tanchico, to powinnam być z wami.

— Nonsens — ucięła ostro Nynaeve. – Potrzebujesz szkolenia. Na dłuższą metę to nam się znacznie bardziej przyda niż twoje towarzystwo w Tanchico. Zresztą wcale tak naprawdę nie wiemy, czy one są w Tanchico. Jeśli są, to Elayne i ja znakomicie sobie poradzimy, ale przecież całkiem możliwe, że po przyjeździe przekonamy się, że to zło to nic innego jak wojna. Światłość wie, wojna każdemu się winna zdawać dostatecznym złem. Być może wrócimy do Wieży jeszcze przed tobą. Musisz uważać na Pustkowiu — dodała praktycznym tonem. — To niebezpieczne miejsce. Aviendho, czy będziesz się nią opiekowała?

Zanim kobieta Aiel zdążyła otworzyć usta, rozległo się pukanie do drzwi, po którym natychmiast w pomieszczeniu pojawiła się Moiraine. Aes Sedai omiotła je jednym spojrzeniem, które zważyło, zmierzyło i zbadało je oraz to, co robiły, wszystko bez ani jednego mrugnięcia powieką, które by sugerowało jakieś wnioski.

— Joyia i Amico nie żyją — obwieściła.

— Jaki zatem był powód ataku? — spytała Nynaeve. — Wszystko po to, by je zabić? Zabić, skoro nie mogły odzyskać wolności. Byłam przekonana, że Joyia jest taka pewna siebie, bo spodziewa się uwolnienia. A więc jednak musiała kłamać. Nigdy nie wierzyłam w jej skruchę.

— Być może nie był to główny powód — odparła Moiraine. — Kapitan przezornie zatrzymał swych ludzi na posterunkach w lochach podczas ataku. Nie zobaczyli ani jednego trolloka ani Myrddraala. A potem znaleziono tę parę martwą. Każda miała dość paskudnie poderżnięte gardło. Uprzednim przybito ich języki do drzwi celi. — Równie dobrze mogła opowiadać o naprawianiu sukni.

Elayne poczuła, jak pod wpływem tego drobiazgowego opisu kurczy się jej żołądek.

— Nie życzyłam im czegoś takiego. Oby Światłość rozświetliła im dusze.

— Już dawno temu sprzedały swe dusze Cieniowi — szorstkim tonem zauważyła Egwene. Obie dłonie przyciskała do brzucha. — Jak... Jak to się stało? Szarzy Ludzie?

— Wątpię, czy nawet Szarym Ludziom udałoby się coś takiego — odparła sucho Moiraine. — Jak się wydaje, Cień ma swoje sposoby, które pozostają niedostępne naszej wiedzy.

— Tak. — Egwene wygładziła suknię, w jej głosie również pojawiły się bardziej stanowcze tony. — Skoro nie było próby ich odbicia, to musi oznaczać, że obie mówiły prawdę. Zostały zabite, ponieważ mówiły.

— Albo żeby je powstrzymać przed mówieniem — dodała ponuro Nynaeve. — Możemy mieć tylko nadzieję, że oni nie wiedzą, iż te dwie powiedziały nam wszystko. Być może Joyia rzeczywiście żałowała, ale ja w to nie wierzę.

Elayne przełknęła ślinę, myśląc o tym, jak to jest, gdy się ma twarz przyciśniętą do drzwi celi i czeka, aż wyrwą człowiekowi język i... Zadrżała, ale zmusiła się, by powiedzieć:

— Mogły zostać zabite po prostu w ramach kary za to, że dały się pojmać. — Nie wypowiedziała na głos myśli, że być może zabito je po to, by one uwierzyły w zeznania Joyi oraz Amico, dość miały wątpliwości odnośnie do tego, co robić teraz. — Trzy możliwości, lecz tylko jedna zakłada, że Czarne Ajah wiedzą o ich zdradzie. Ponieważ wszystkie te trzy możliwości są jednakowo prawdopodobne, istnieje szansa, że o niczym nie wiedzą.

Egwene i Nynaeve wyglądały na wstrząśnięte.

— Ukarano je? — spytała z niedowierzaniem Nynaeve. Pod wieloma względami były od niej twardsze — podziwiała je za to — ale nie wychowały się na dworze w Caemlyn, nie przypatrywały się intrygom, nie nasłuchały się opowieści o okrutnych metodach, jakie Cairhienianie i Tairenianie stosowali w Grze Domów.

— Uważam, że Czarne Ajah raczej nie mogły traktować pobłażliwie żadnej porażki — powiedziała. — Umiem sobie wyobrazić Liandrin, jak wydaje taki rozkaz. Również Joyi z pewnością coś takiego nie przysporzyłoby najmniejszego trudu.

Moiraine obdarzyła ją przelotnym, szacującym spojrzeniem.

— Liandrin — powtórzyła Egwene głosem całkowicie wypranym z wszelkiej barwy. — Tak, ja też potrafię sobie wyobrazić Liandrin albo Joyię, jak wydają taki rozkaz.

— Tak czy inaczej, nie miałyście już czasu na ich dalsze przesłuchiwanie — zauważyła Moiraine. — Jutro, przed południem, miały zostać wsadzone na statek. — W jej głosie słychać było ślad gniewu, Elayne zrozumiała, że Moiraine musi uważać śmierć swych Czarnych sióstr za ucieczkę przed sprawiedliwością. — Mam nadzieję, że niebawem podejmiecie jakąś decyzję. Tanchico czy Wieża?

Elayne napotkała wzrok Nynaeve i lekko skłoniła głowę.

Nynaeve odkłoniła się jej, bardziej stanowczo, i dopiero wtedy zwróciła się do Aes Sedai.

— Elayne i ja wybieramy się do Tanchico, jak tylko znajdziemy jakiś statek. Szybki statek. Egwene i Aviendha wybierają się do Twierdzy Zimnych Skał, na Pustkowiu Aiel. — Nie podała powodu, co Moiraine skwitowała uniesieniem brwi.

— Jolien może ją tam zabrać — przerwała chwilową ciszę Aviendha. Unikała wzroku Egwene. — Również Sefela, Bain albo Chiad. Ja... ja wpadłam na pomysł, by pojechać z Elayne i Nynaeve. Jeżeli w Tanchico jest wojna, to przyda im się siostra, która będzie strzegła ich pleców.

— Jeśli tak sobie życzysz, Aviendho — wolno odparła Egwene.

Wyglądała na zaskoczoną i zranioną, ale nie bardziej zaskoczoną niż Elayne. Myślała, że stały się przyjaciółkami.

— Cieszę się, że chcesz nam pomóc, Aviendho, ale to ty powinnaś zaprowadzić Egwene do Twierdzy Zimnych Skał.

— Ona nie wybiera się ani do Tanchico, ani do Twierdzy Zimnych Skał — powiedziała Moiraine, wyjmując ze swego mieszka jakiś list i rozkładając jego stronice. — To trafiło do mojej ręki godzinę temu. Młody Aiel, który mi to przyniósł, powiedział, że jemu dano to miesiąc wcześniej, zanim którakolwiek z nas dotarła do Łzy, a mimo to ktoś zaadresował ten list do mnie, w Kamieniu Łzy. — Spojrzała na ostatni arkusz. — Aviendho, czy znasz Amys, z klanu Dziewięciu Dolin, z Taardad Aiel, Bair z klanu Haido z Shaarad Aiel, Melaine z klanu Jhirad z Goshien Aiel. To one to podpisały.

— Wszystkie są Mądrymi, Aes Sedai. Wszystkie są Spacerującymi po snach. — W postawie Aviendhy pojawiła się czujność, choć ona wyraźnie nie zdawała sobie z tego sprawy. Wyglądała na gotową do walki albo ucieczki.

— Spacerujące po snach — zadumała się Moiraine. — Być może to jest wyjaśnienie. Słyszałam o Spacerujących po snach. — Wróciła do drugiej strony listu. — Oto, co mówią o tobie. To znaczy, co mówiły, jeszcze zanim postanowiłaś przyjechać do Łzy. „Jest wśród tych Panien Włóczni, które przebywają w Kamieniu Łzy, pewna ochocza dziewczyna o imieniu Aviendha, z klanu Dziewięciu Dolin z Taardad Aiel. Ona musi przyłączyć się do nas. Nie będzie więcej zwlekania ani wymówek. Będziemy na nią czekały na zboczach Chaendaer, ponad Rhuidean”. Jest tu więcej o tobie, ale przede wszystkim powiedziane jest, że mam dopilnować, byś udała się do nich bezzwłocznie. Te wasze Mądre wydają rozkazy jak Amyrlin. — Wydała odgłos zniecierpliwienia, który kazał Elayne zastanowić się, czy Mądre próbowały rozkazywać również Aes Sedai. Mało prawdopodobne. I nieprawdopodobne, by taka próba miała się skończyć powodzeniem. A jednak coś w tym liście rozwścieczyło Aes Sedai.

— Jestem Far Dareis Mai — odparła ze złością Aviendha. — Nie biegnę jak dziecko, kiedy ktoś wywoła moje imię. Pojadę do Tanchico, jeśli zechcecie.

Elayne wydęła usta w zamyśleniu. To było coś nowego. Nie gniew — już wcześniej widywała zagniewaną Aviendhę, nawet jeśli nie aż do takiego stopnia — lecz ton, który się krył za tymi słowami. Nie mogła tego nazwać inaczej jak dąsaniem się. Równie nieprawdopodobnie brzmiałoby określenie „nadąsany Lan”, ale ono w tym przypadku naprawdę pasowało.

Egwene też to usłyszała. Poklepała Aviendhę po ramieniu.

— Wszystko w porządku. Jeśli chcesz jechać do Tanchico, to ja będę zadowolona, że chronisz Elayne i Nynaeve.

Aviendha obdarzyła ją prawdziwie nieszczęśliwym spojrzeniem.

Moiraine potrząsnęła głową, nieznacznie, ale zdecydowanie.

— Pokazałam to Rhuarcowi. — Aviendha otworzyła usta, na jej twarzy pojawiła się irytacja, mimo to Aes Sedai podniosła głos i bez zająknienia ciągnęła dalej: — Zgodnie z prośbą zawartą w liście. Jedynie część dotyczącą ciebie, rzecz jasna. Wyraźnie bezwzględnie chce, byś postąpiła tak, jak nakazuje ci list. Jak wręcz rozkazuje list. Myślę, że najroztropniej będzie postąpić tak, jak sobie tego życzy Rhuarc i Mądre, Aviendho. Czyżbyś nie rozumiała?

Aviendha potoczyła dzikim spojrzeniem po izbie, jakby to była pułapka.

— Jestem Far Dareis Mai — mruknęła i bez słowa podeszła do drzwi.

Egwene zrobiła jeden krok, unosząc rękę, żeby ją zatrzymać, potem ją opuściła, w momencie gdy drzwi się zatrzasnęły.

— Czego one od niej chcą? — spytała stanowczym tonem. — Zawsze wiedziałaś więcej, niż chciałaś zdradzić. Co tym razem ukrywasz?

— Nieważne, jakim motywem kierują się Mądre — odparła chłodno Moiraine — jest to z pewnością sprawa między Aviendhą a nimi. Gdyby sobie życzyła, żebyś się dowiedziała, to by ci sama powiedziała.

— Ty nie potrafisz zaprzestać manipulowania ludźmi — zauważyła z goryczą Nynaeve. — Manipulujesz teraz Aviendhą, nieprawdaż?

— To nie ja. To Mądre. Oraz Rhuarc. — Moiraine złożyła list i schowała go z powrotem do sakiewki. Wyraźnie rzucał się w oczy jej cierpki nastrój. — Aviendha zawsze może mu się sprzeciwić. Wódz klanu to nie to samo co król, na ile się orientuję w obyczajach Aielów.

— Czyżby? — spytała Elayne.

Rhuarc przypominał jej Garetha Bryne’a. Kapitan Generał Straży Królewskiej jej matki rzadko kiedy tupał nogą, ale kiedy już to robił, to nawet Morgase nie umiała go podporządkować królewskiemu rozkazowi. W tym przypadku nie będzie żadnego rozkazu wydanego z tronu — co wcale nie znaczyło, by Morgase wydała kiedykolwiek jakiś rozkaz Gaiethowi Bryneowi, gdy on stwierdzał, że ma rację, przyszło Elayne do głowy teraz, kiedy się nad tym zastanowiła — i spodziewała się, że Aviendha uda się, nawet bez niego, na zbocza Chaendaer, ponad Rhuidean.

— W każdym razie może wyprawić się razem z tobą w podróż, Egwene. Amys raczej nie spotka się z tobą w Twierdzy Zimnych Skał, skoro zamierza czekać na Aviendhę w Rhuidean. Możecie jechać do Amys razem.

— Ale ja nie chcę — odparła ze smutkiem Egwene — jeśli ona nie chce.

— Nieważne, co komu się chce — oznajmiła Nynaeve — mamy pracę do wykonania. Będziesz potrzebowała wielu rzeczy na wyprawę do Pustkowia, Egwene. Lan mi powie dokładnie co. A Elayne i ja musimy się przygotować do podróży statkiem do Tanchico. Sądzę, że jutro znajdziemy jakiś statek, ale to oznacza, że decyzję o tym, co spakować, musimy powziąć dziś wieczorem.

— W dokach Maule jest statek Atha’an Miere — powiedziała im Moiraine. — Raker. Nie ma szybszych okrętów. Chciałyście przecież szybkiego statku.

Nynaeve posępnie skinęła głową.

— Moiraine — zapytała Elayne — co zamierza teraz zrobić Rand? Po tym ataku... Czy on rozpocznie tę wojnę, której ty chcesz?

— Ja nie chcę żadnej wojny — odparła Aes Sedai. — Chcę, żeby przeżył, by walczył w Tarmon Gai’don. Twierdzi, że powie nam wszystkim jutro, co zamierza zrobić.

Mała zmarszczka przecięła jej gładkie czoło.

— Jutro dowiemy się czegoś więcej niż dzisiaj.

I z tymi słowami opuściła nagle komnatę.

„Jutro — pomyślała Elayne. — Co on zrobi, kiedy mu powiem? Co on powie? Musi zrozumieć”.

Zdeterminowana przyłączyła się do przyjaciółek, by wziąć udział w przygotowaniach.

13

Plotki

Interesy, tak jak w całym Maule, również w tej tawernie toczyły się jednostajnym rytmem, na podobieństwo rozpędzonego wozu, pełnego gęsi i fajansowych naczyń, który przez całą noc zjeżdża w dół zbocza. Gwar głosów współzawodniczył z ofertą muzyków grających na trzech różnych bębnach, dwóch cymbałach, a także brzuchatym semserze, z którego dobywały się jękliwe trele. Usługujące dziewczęta, w ciemnych sukniach do kostek, z kołnierzami wspartymi o podbródki, oraz w kusych, białych fartuszkach, uwijały się wśród zatłoczonych stołów, unosząc kiście fajansowych kufli wysoko nad głową, by ułatwić sobie przeciskanie się przez ciżbę. Bosi dokerzy w skórzanych kamizelach mieszali się w tym tłumie z jegomościami w opiętych kaftanach oraz z nagimi do pasa osobnikami w bufiastych spodniach, podtrzymywanych przez szerokie, kolorowe szarfy. W takiej bliskości portu aż roiło się od cudzoziemskich strojów: wysokich kołnierzy z północy i długich z zachodu, srebrnych łańcuchów na kaftanach i dzwonków przy kamizelach, butów sięgających kolan i butów sięgających ud, naszyjników lub kolczyków zdobiących męskie ciała, koronek przy kaftanach albo koszulach. Któryś, obdarzony barczystymi ramionami i wydatnym brzuchem, nosił rozdwojoną brodę, inny zaś miał nasmarowane czymś wąsy, dzięki czemu lśniły w świetle lamp, skręcając się z obu stron wąskiej twarzy. W trzech kątach izby, a także na kilku stołach toczyły się i nieruchomiały kości, srebro prędko wędrowało z rąk do rąk, przy akompaniamencie okrzyków i śmiechu.

Mat siedział samotnie, wsparty plecami o ścianę, w miejscu, skąd mógł widzieć wszystkie drzwi; głównie jednak wpatrywał się we wciąż nie tknięty puchar z ciemnym winem. Nie zbliżał się do grających w kości, ani razu nie zerknął na łydki usługujących dziewcząt. Z racji ścisku panującego w tawernie ktoś czasem chciał przysiąść się do jego stołu, jednakże po uważniejszym spojrzeniu na twarz Mata raptownie zmieniał zamiar i wbijał się w tłok na jakiejś innej ławie. Palcem umoczonym w winie wypisywał jakieś bazgroły na blacie stołu. Ci głupcy nie mieli pojęcia o tym, co się zdarzyło w Kamieniu tego wieczora. Usłyszał wcześniej, jak paru Tairenian wspomniało o jakichś kłopotach — szybkie, nerwowe słowa, które wkrótce przeszły w nerwowy śmiech. Nie wiedzieli i nie chcieli wiedzieć. Niemalże sam pragnął nie wiedzieć. Nie, tak naprawdę to żałował, że nie ma lepszego pojęcia o tym, co zaszło. Bezustannie jakieś obrazy rozbłyskiwały w jego głowie, migotały w dziurach jego pamięci, nie układając się w żaden sensowny wzór.

Zgiełk bitwy, która toczyła się gdzieś w oddali, dudnił w czeluściach korytarza echem, tłumionym przez gobeliny. Drżącą dłonią wyswobodził nóż z ciała Szarego Człowieka. Szary Człowiek, który dybał na niego. Odwrócił się, zamierzając uciec, i zobaczył Myrddraala, który kroczył w jego stronę, podobny do czarnego węża toczącego się na nogach. Bezokie spojrzenie ciastowatej twarzy przeszyto go dreszczem do szpiku kości. Z odległości trzydziestu kroków cisnął nóż w miejsce, w którym powinno było znajdować się oko.

Czarny miecz Pomora zamigotał niewyraźnie, odtrącając sztylet w bok, ruchem lekkim, niemal niedbałym; Pomor nawet nie zgubił kroku.

— Czas umierać, Trębaczu.

Ten głos brzmiał jak syk czerwonej żmii, zapowiedź rychłej śmierci.

Mat cofnął się. W obu rękach trzymał noże i nawet nie pamiętał, kiedy je wyciągnął. Wprawdzie nie mogły zdać się na wiele przeciwko mieczowi, jednakże ucieczka mogła oznaczać tylko jedno — czarne ostrze wbite w plecy. Żałował, że nie ma pyry sobie dobrej pałki. Albo łuku: chętnie by zobaczył, jak ten stwór próbuje wyrwać ze swego ciała strzałę z tuku wykonanego w Dwu Rzekach. Żałował, że nie jest gdzie indziej. Tutaj bowiem, właśnie tutaj, miał zaraz zginąć.

Nagle z bocznego korytarza wypadło około tuzina rozwrzeszczanych trolloków; ogarnięte bitewnym szalem, wymachując toporami i dźgając mieczami, zwaliły się na Pomora. Mat wpatrywał się w tatą scenę z pełnym zdumienia niedowierzaniem. Półczłowiek walczył niczym zakuta w zbroję trąba powietrzna. Dobra połowa trolloków zdążyła polec lub była bliska śmierci, nim ciało Pomora legło wreszcie w postaci podrygującej sterty porąbanych kawałków.

Obdarzony baranimi rogami trollok spojrzał na Mata, uniósł pysk, węsząc zapach. Warknął, zaskowytał i jął lizać ranę, ciągnącą się wzdłuż włochatego przedramienia. Pozostałe stwory kończyły podrzynać gardła swym rannym, jeden wyszczekał kilka chrapliwych, gardłowych słów. Nie patrząc już więcej na Mata, odwróciły się i potruchtały dalej, kopyta i buty wydawały głuche odgłosy na kamiennej posadzce.

Zostawiły go. Zadygotał. Uratowany przez trolloki. W co tym razem wpakował go Rand? Spojrzał na to, co narysował za pomocą wina — zarys otwartych drzwi — i gniewnie starł rysunek. Musi stąd uciec. Musi. A jednak słyszał gdzieś, w jakimś zakamarku umysłu ten impuls, który mówił mu, że najwyższy czas wracać do Kamienia. I choć gniewnie odpychał tę myśl, ona stale brzęczała mu w głowie.

Pochwycił strzępek rozmowy, która toczyła się przy stole po jego prawej stronie; jakiś jegomość o szczupłej twarzy ozdobionej zakręconymi wąsami rozwodził się właśnie nad czymś, z ciężkim, lugardzkim akcentem.

— No, ten wasz Smok to wielki bez wątpienia człowiek, nie zaprzeczam, ale on ani się nie umywa do Logaina. No, bo Logain pokonał w wojnie całe Ghealdan, a nadto połowę Amadicii i Altary. Toż za jego sprawą ziemia pochłaniała całe miasta, które mu się oparły. A ten w Saldaei, Masem? Powiadają wszak, że z jego woli słońce stało tak długo na niebie, aż nie pokonał armii Lorda Bashere. To fakty, tak powiadają.

Mat pokręcił głową. Kamień padł, Callandor wpadł w ręce Randa, a temu idiocie nadal się wydawało, że to jest jeszcze jeden fałszywy Smok. Po raz drugi naszkicował drzwi. Przejeżdżając po rysunku dłonią, schwycił puchar z winem i zatrzymał go w połowie drogi do ust. Jego ucho wyłowiło z wrzawy znajomą nazwę, która padła przy sąsiednim stole. Ława zaszurała, gdy wstał, by z pucharem w ręku podejść do tamtego stołu.

Usadowieni przy nim ludzie tworzyli ten sam rodzaj dziwacznej zbieraniny, jaką się często spotykało w tawernach Maule. Dwóch bosych marynarzy z nagimi torsami w zatłuszczonych kaftanach, szyję jednego opinał ciasno gruby złoty łańcuch. Mężczyzna o obwisłych policzkach, niegdyś tęgi, w ciemnym cairhieńskim kaftanie z rozcięciami na piersi, wypełnionymi czerwienią, złotem i zielenią, co mimo rozdartego na ramieniu rękawa mogło oznaczać arystokratyczne pochodzenie — wielu cairhieńskich uchodźców zawędrowało w dalekie zakątki świata. Siwowłosa kobieta, cała w zgaszonych granatach, o twardej twarzy i bystrym oku, z ciężkimi, złotymi pierścieniami na palcach. I wreszcie mówca, jegomość z rozwidloną brodą i rubinem wielkości gołębiego jaja w uchu. Trzy srebrne łańcuchy zapętlone na piersi spowitej w ciemną czerwień kaftana zdradzały, że to mistrz kupiecki z Kandoru. W Kandorze mieściła się gildia kupiecka.

Rozmowa zamarła i oczy wszystkich skierowały się na Mata, gdy przystanął przy ich stole.

— Słyszałem, jak wspominaliście Dwie Rzeki.

Widłobrody omiótł szybkim spojrzeniem rozczochrane włosy, zacięty wyraz twarzy i pięść powalaną winem, błyszczące czarne buty, zielony kaftan ze złotymi pętlami, rozpięty do pasa, spod którego wyzierała śnieżnobiała płócienna koszula; zarówno kaftan, jak i koszula były potwornie wymięte. Mówiąc w skrócie, idealny obraz młodego arystokraty, zażywającego rozrywek pospólstwa.

— A jakże, wspomniałem, mój panie — odparł uprzejmie. — Gotów się jestem założyć, tak powiedziałem, że w tym roku nie będzie tytoniu. Ja jednak mam dwadzieścia beczułek najprzedniejszego liścia z Dwu Rzek, lepszego nie znajdziesz. Pod koniec roku wyznaczę nań znakomitą cenę. Gdyby mój pan życzył sobie beczułkę dla własnych zapasów... — Skubnął jedną z końcówek żółtej brody i przyłożył palec do skrzydełka nosa. — ...to pewien jestem, że mógłbym...

— A więc gotów jesteś się założyć? — spytał cicho Mat, wchodząc mu w słowo. — Dlaczego miałoby zabraknąć tytoniu z Dwu Rzek?

— A to przez Białe Płaszcze, mój panie. Przez Synów Światłości.

— Co z Białymi Płaszczami?

W tym cichym głosie pobrzmiewała jakaś niebezpieczna nuta i starszy kupiec potoczył wzrokiem dookoła stołu w poszukiwaniu pomocy. Miny marynarzy wskazywały, że gdyby starczyło im śmiałości, to by wstali i wyszli. Cairhienin popatrzył na Mata spode łba, zachwiał się, wyprostował jakoś tak nazbyt sztywno i wygładził kaftan; stojący przed nim pusty puchar nie był najwyraźniej jego pierwszym. Siwowłosa kobieta podniosła swoje naczynie do ust, przenikliwymi oczyma szacując znad jego brzegu postać Mata.

Kupiec zdołał się jakoś ukłonić na siedząco, potem uderzył w przymilny ton.

— Chodzą plotki, mój panie, że do Dwu Rzek przyjechały Białe Płaszcze. Polować na Smoka Odrodzonego, tak się mówi. Chociaż to nie może być prawdą, jako że Smok Odrodzony jest tutaj, w Łzie. — Zmierzył wzrokiem Mata, by sprawdzić, jak to zostało przyjęte, twarz Mata jednak nie uległa zmianie.

— Być może te plotki biorą się zupełnie znikąd, mój panie. Być może to tylko wiatr w cebrze. Powiadają także, że Białe Płaszcze ścigają jakiegoś Sprzymierzeńca Ciemności, który ma żółte oczy. Słyszałeś kiedy o człowieku, który by miał żółte oczy, mój panie? Ja też nie. To wiatr w cebrze.

Mat odstawił swój puchar na stół i pochylił się w stronę mężczyzny.

— Kogo jeszcze ścigają? Co jeszcze mówią plotki? Smoka Odrodzonego. Człowieka z żółtymi oczami. Kogo jeszcze? Na twarz kupca wystąpiły paciorki potu.

— Nikogo, mój panie: O nikim więcej nie słyszałem. To tylko plotki, mój panie. Słoma na wietrze, nic więcej. Kłąb dymu, który wnet się rozwieje. Czy mógłbym mieć ten zaszczyt i sprezentować mojemu panu beczułkę tytoniu z Dwu Rzek? W dowód uznania... przez zaszczyt... żeby wyrazić swoje...

Mat cisnął na stół złotą andorańską koronę.

— Pij za moje, póki starczy.

Kiedy się odwracał, usłyszał szmer od strony stołu.

— Już myślałem, że poderżnie mi gardło. Wiecie, jakie są te paniątka, kiedy sobie popiją. — Słowa te dobiegły od widłobrodego kupca.

— Dziwny młody człowiek — zauważyła kobieta. — Niebezpieczny. Lepiej nie próbuj swych zabiegów wobec takich jak on, Paetram.

— Według mnie on wcale nie jest lordem — stwierdził rozdrażnionym tonem drugi mężczyzna. Cairhienin, zdaniem Mata. Wydął usta. Lord? Nie zostałby lordem, nawet gdyby go o to proszono.

„Białe Płaszcze w Dwu Rzekach. Światłości! Światłości, dopomóż nam!”

Przedarłszy się do drzwi, wyciągnął ze stosu pod ścianą parę drewnianych chodaków.

Zaczęło padać; lekka mżawka zdawała się pogłębiać mrok. Postawił kołnierz, a potem, rozbryzgując wodę, niezdarnie pobiegł błotnistymi ulicami Maule, obok tętniących hałasem tawern, rzęsiście oświetlonych gospód i domów z pociemniałymi oknami. Gdy przy murze wyznaczającym granice wewnętrznego miasta w miejsce błota pojawiły się kamienie bruku, zrzucił kopniakiem chodaki i zostawił je na ulicy, a sam pobiegł dalej. Obrońcy, którzy strzegli najbliższej bramy Kamienia, pozwolili mu przejść bez słowa. Wiedzieli, kim jest. Drogę do izby Perrina pokonał biegiem, otworzył z rozmachem drzwi, ledwie zauważając wyłupaną w nich szczelinę. Sakwy Perrina leżały na łóżku, on sam zaś upychał do nich koszule i pończochy. Paliła się tylko jedna świeca, ale on zdawał się nie zważać na panujący mrok.

— A więc słyszałeś — powiedział Mat.

Perrin nie przerwał swego zajęcia.

— O domu? Tak. Poszedłem węszyć za jakimiś plotkami dla Faile. Po dzisiejszym wieczorze, jeszcze bardziej niż przedtem, muszę ją... — Pomrukiwania dobywające się z głębi gardła przyjaciela i przypominające warczenie rozzłoszczonego wilka sprawiły, że Matowi włosy stanęły dęba na głowie. — Nieważne. Słyszałem. Może to też wystarczy.

„To też, czyli co?” — zastanowił się Mat.

— Wierzysz w to?

Perrin na moment podniósł wzrok, jego oczy odbijały światło świecy, rzucając żółte błyski niczym polerowane złoto.

— Wydaje mi się, że tu nie ma w co wątpić.

Mat poruszył się niespokojnie.

— Rand wie?

Perrin kiwnął tylko głową i powrócił do pakowania.

— A co mówi?

Perrin znieruchomiał, wpatrując się w trzymany w dłoniach, złożony kaftan.

— Zaczął burczeć pod nosem i powiedział, że ta załatwi. Obiecał. Trzeba mu było wierzyć. Potem złapał mnie za kołnierz i powiedział, że musi zrobić to, czego się nie spodziewają. Chciał, żebym zrozumiał, ale ja nie jestem pewien, czy on sam siebie rozumie. Raczej go nie obchodziło, czy ja zostanę, czy wyjadę. Nie, cofam to. Myślę, że ulżyło mu na wieść o moim wyjeździe.

— Ujmij to krótko i powiedz, że on nie ma zamiaru nic robić — orzekł Mat. — Światłości, z Callandorem mógłby runąć jak piorun na tysiąc Białych Płaszczy! Widziałeś, co zrobił z tymi przeklętymi trollokami. Wyjeżdżasz, prawda? Z powrotem do Dwu Rzek? Sam?

— Chyba że ty też pojedziesz. — Perrin upchnął kaftan do sakwy. — Jedziesz?

Zamiast odpowiedzieć, Mat zaczął przechadzać się tam i z powrotem po pomieszczeniu, jego twarz to pojawiała się w półświetle, to nikła w cieniu. W Polu Emonda żyła jego matka, ojciec, siostry. Białe Płaszcze nie miały powodu, by ich krzywdzić. Miał uczucie, że gdyby wrócił do domu, to nigdy już by stamtąd nie wyjechał, bo matka ożeni go, zanim zdąży odpocząć po podróży. Jeśli jednak nie pojedzie, jeśli Białe Płaszcze zrobiły im coś złego.... Z tymi Białymi Płaszczami to tylko jakaś plotka, tak przynajmniej słyszał. Skąd w takim razie się wzięła? Nawet Coplinowie, łgarze i zawalidrogi, lubili jego ojca. Wszyscy lubili Abella Cauthona.

— Nie musisz — cicho powiedział Perrin. — Nie było o tobie wzmianki w tym, co słyszałem. Tylko o Randzie i o mnie.

— Niech sczeznę, p-p... — Nie potrafił tego wymówić. Myśleć o wyjeździe było dość łatwo, ale obiecać to na głos? Ściśnięte gardło więziło słowa. — Czy tobie jest łatwo, Perrin? Mam na myśli wyjazd. Czy... czy przypadkiem nie czujesz czegoś? Że coś cię zatrzymuje? Podpowiada ci wciąż powody, dla których nie powinieneś jechać?

— Były ich setki, Mat, ale ja wiem, że wszystko to sprowadza się do Randa i ta’veren. Ty tego nie przyznasz, prawda? Sto powodów do zostania, lecz jeden powód do wyjazdu jest silniejszy. W Dwu Rzekach są Białe Płaszcze, które będą krzywdzić ludzi, próbując mnie znaleźć. Mogę temu zapobiec, jeśli pojadę.

— Na co miałbyś być przydatny Białym Płaszczom, i to do tego stopnia, że mieliby kogoś krzywdzić? Światłości, jeśli zapytają o kogoś z żółtymi oczami, to nikt w Polu Emonda nie będzie wiedział, o kim oni mówią! I jak możesz czemuś zapobiec? Dodatkowa para rąk do niczego się nie przyda. Aach! Białe Płaszcze przekonają się, że łatwiej przeżuć kawał starej skóry, niż pomiatać ludźmi z Dwu Rzek.

— Znają moje imię — cicho wyznał Perrin. Jego wzrok pomknął w stronę topora zawieszonego w pętli na haku w ścianie. A może wpatrywał się w młot, wsparty o ścianę pod toporem. Mat nie był pewien. — Mogą odszukać moją rodzinę. Jeśli zaś chodzi o powody, to już oni je mają, Mat. Tak jak ja mam swoje. Kto stwierdzi, czyje są lepsze?

— Niech skonam, Perrin. Niech sczeznę! Ja chcę j-j... Widzisz? Nawet nie mogę tego wypowiedzieć. Nawet nie mogę przestać o tym myśleć!

— Inne ścieżki. Już wcześniej wysłano nas na inne ścieżki.

— To niech inne ścieżki zalewają się krwią — burknął Mat. — Mam powyżej uszu Randa i Aes Sedai, którzy wpychają mnie na te swoje cholerne ścieżki. Teraz dla odmiany pojadę sobie tam, gdzie ja chcę, będę robił to, co ja chcę! — Odwrócił się w stronę drzwi, zatrzymał go jednak głos Perrina.

— Mam nadzieję, że twoja ścieżka jest szczęśliwa, Mat. Oby Światłość zsyłała ci ładne dziewczyny i głupców, którzy zechcą grać na pieniądze.

— Ażebym zdechł, Perrin. Oby i tobie Światłość zesłała to, czego pragniesz.

— Myślę, że ześle. — Nie wydawał się uszczęśliwiony tą perspektywą.

— Powiesz mojemu tacie, że ze mną wszystko w porządku? I mojej matce? Ona się zawsze tak zamartwiała. I zaopiekuj się moimi siostrami. Zwykły mnie szpiegować i mówić wszystko matce, ale nie chciałbym, żeby coś im się stało.

— Obiecuję, Mat.

Zamknąwszy za sobą drzwi, Mat bez wyraźnego celu powlókł się po korytarzu. Jego siostry, Eldrin i Bodewhin, były zawsze gotowe biec z okrzykiem „Mamo, Mat znowu ma kłopoty, Mamo, Mat robi to, czego nie powinien”. Szczególnie Bode. Teraz miały szesnaście i siedemnaście lat. Z pewnością, od nie wiadomo już jak dawna marzą o małżeństwie z jakimś nudnym farmerem, specjalnie w tym celu wybranym, nawet jeśli tak naprawdę nie mają na niego najmniejszej ochoty. Czy rzeczywiście minęło już tak dużo czasu? Czasami wydawało się, że jest całkiem inaczej. Czasami miał wrażenie, że wyjechał z Pola Emonda przed zaledwie kilkoma tygodniami. Innym razem czuł się, jakby minęło już wiele lat, ledwie zapamiętanych. Pamiętał głupawe uśmieszki Eldrin i Bode, kiedy jego karano chłostą, lecz rysy ich twarzy nie były już takie ostre. Twarze jego sióstr. Te przeklęte dziury w pamięci, niczym dziury w życiu.

Zauważył wędrującą w jego stronę Berelain i mimo woli uśmiechnął się. Niezłą figurę ma ta kobieta, nieważne, że tak się nadyma. Tych obcisłych, białych jedwabi ledwo starczyłoby na chusteczkę, nie mówiąc już o tym, że wycięte to było od góry tak, iż widziało się całkiem sporo śnieżnej skóry na przepięknym brzuchu.

Wykonał zamaszysty ukłon, elegancki i ceremonialny.

— Dobry wieczór, moja pani.

Minęła go majestatycznie, nawet nie obdarzywszy spojrzeniem. Wyprostował się gniewnie.

— Jesteś nie tylko głucha, ale również ślepa, kobieto? Nie jestem dywanem, który się depcze. Gdybym uszczypnął cię w pośladek, mogłabyś wymierzyć mi policzek, ale dopóki tego nie zrobię, oczekuję uprzejmego słowa w zamian za uprzejme słowo!

Pierwsza z Mayene zatrzymała się jak wryta, mierząc go wzrokiem w ten jedyny sposób, w jaki robią to kobiety. Przeszyła go na wskroś, przed jej spojrzeniem nie ukryło się nawet, ile ważył i kiedy ostatni raz brał kąpiel. A potem odwróciła się, mrucząc coś pod nosem. Posłyszał jedynie: „zbyt podobny do mnie”.

Gapił się na nią zdumiony. Ani słowa! Ta twarz, ten chód, ten wysoko zadarty nos, istny cud, że jej stopy jeszcze dotykały podłogi. To właśnie zyskiwał, gdy rozmawiał z osobami pokroju Berelain i Elayne. Arystokratki, którym się zdaje, że jesteś tylko pyłkiem, jeśli nie masz pałacu i linii krwi sięgającej Artura Hawkwinga. Cóż, znał pewną pulchną pomocnicę kucharki — dostatecznie pulchną — która wcale nie uważała go za pyłek. Dara potrafiła tak skubać za uszy, że...

Nagle jego myśli jakby stanęły w miejscu. Rozważał, czy Dara jeszcze nie śpi i można się z nią pościskać. Zastanawiał się nawet nad flirtem z Berelain. Berelain! I jeszcze te słowa, które na koniec powiedział Perrinowi. „Zaopiekuj się moimi siostrami”. Jakby już zdecydował, jakby już wiedział, co zrobi. A przecież wcale tak nie było. I tak nie będzie, nie tak łatwo, nie wymiga się od tego ot tak. Ale może jest jakieś wyjście.

Wygrzebał z kieszeni złotą monetę, podrzucił ją w górę i przybił do grzbietu drugiej dłoni. Marka z Tar Valon. Wpatrywał się w Płomień Tar Valon w kształcie łzy.

— Oby wszystkie Aes Sedai sczezły — oznajmił na głos. — I oby Rand al’Thor sczezł za to, w co mnie wpakował!

Ubrany w czarno-złotą liberię służący zatrzymał się w pół kroku, przypatrując mu się z troską. Srebrna taca była pełna zrolowanych bandaży i słoików z maścią. Drgnął nerwowo, gdy spostrzegł, że Mat go zauważył.

Mat cisnął złotą markę na jego tacę.

— To od największego głupca na świecie. Pamiętaj, że masz ją dobrze wydać, na kobiety i na wino.

— Dz-dziękuję, panie — wyjąkał mężczyzna.

Mat zostawił go w taki stanie.

„Największy głupiec na świecie. Czy to nie ja właśnie!”

14

Obyczaje Mayene

Gdy drzwi za Matem zamknęły się, Perrin potrząsnął głową. Mat prędzej puknąłby się młotkiem w czoło, niźli wrócił do Dwu Rzek. Chyba żeby musiał. Bardzo pragnął, aby znalazł się jakiś sposób, by on też uniknął wyjazdu do domu. Takiej jednak możliwości nie było. — Różnica między nim a Matem polegała na tym, że on był skłonny ów fakt zaakceptować, nawet jeśli nie miał najmniejszej ochoty.

Zdejmując koszulę, stęknął głucho, mimo że starał się bardzo uważać. Całe lewe ramię znaczył wielki siniak, już wyblakły do brązów i żółci. Trollok przejechał po nim toporem, tylko dzięki szybkiej reakcji Faile, dzięki jej nożom nie doszło do czegoś gorszego. Ramię bolało przy myciu, ale w Łzie nie trzeba się było przynajmniej martwić o zimną wodę.

Już był spakowany i gotowy, na łóżku została tylko zmiana ubrań na następny dzień. Skoro świt pójdzie poszukać Loiala. Tej nocy nie było sensu zawracać ogirowi głowy. Prawdopodobnie leżał już w łóżku, Perrin miał najszczerszy zamiar niebawem znaleźć się w swoim. Jedyny problem, z którym jeszcze nie wiedział, jak się uporać, stanowiła Faile. Nawet dalszy pobyt w Łzie okaże się zapewne lepszy dla niej niż jego towarzystwo.

Ku jego zaskoczeniu drzwi nagle się otworzyły. W momencie, w którym zaskrzypiały, owiała go woń perfum, przywodząc na myśl kwitnące pnącza w upalną letnią noc. Zwodnicza woń, lekka i zwiewna zapewne dla wszystkich prócz niego, nie należąca bowiem do Faile. Jeszcze bardziej się zdziwił, gdy do izby wkroczyła Berelain.

Przytrzymując dłonią krawędź drzwi, zamrugała niepewnie. Zrozumiał, że przyćmione światło jego komnaty po rzęsiście oświetlonych korytarzach musiało ją nieomal oślepić.

— Wyjeżdżasz dokądś? — spytała niepewnie.

— Tak, pani. — Ukłonił się, niezgrabnie, najlepiej jednak jak potrafił. Faile mogła sobie pozwalać na ostre fuknięcia, ale on nie widział powodu, dla którego miałby nie być uprzejmy. — Rankiem.

— Ja również.

Zamknęła drzwi i skrzyżowała ręce na piersiach. Odwrócił wzrok, popatrując na nią kątem oka, żeby nie pomyślała, iż gapi się na nią jak cielę. Mówiła dalej, nie zauważając jego reakcji. W czarnych oczach migotał refleks samotnego płomienia świecy.

— Po dzisiejszej nocy... Rankiem jadę powozem do Godan, a stamtąd statkiem do Mayene. Powinnam już była wyjechać wiele dni temu, myślałam jednak, iż istnieje sposób na rozwiązanie spraw. Ale oczywiście niczego takiego nie ma. Powinnam to była dostrzec prędzej. Dzisiejsza noc mnie przekonała. Sposób, w jaki on... Te błyskawice, które płynęły korytarzami... Wyjadę jutro.

— Moja pani — powiedział Perrin zdezorientowany — dlaczego mnie właśnie o tym mówisz?

Sposób, w jaki odrzuciła głowę do tyłu, przywiódł mu na myśl pewną klacz z Pola Emonda, którą kilkakrotnie podkuwał; zawsze starała się go pogryźć.

— Żebyś powiedział o tym Lordowi Smokowi, rzecz jasna.

Nadal nie widział w tym większego sensu.

— Sama możesz to zrobić — odparł z więcej niż nieznacznym rozdrażnieniem. — Nie mam już przed wyjazdem czasu na przekazywanie wieści.

— Moim... moim zdaniem on nie życzy sobie mnie oglądać.

Każdy mężczyzna pragnąłby ją oglądać, była przecież piękna i doskonale zdawała sobie z obu tych rzeczy sprawę. Zdało mu się, że chce powiedzieć coś całkiem innego. Czy mogła być aż tak przestraszona tym, co się zdarzyło tamtej nocy w sypialni Randa? Albo atakiem na twierdzę i sposobem, w jaki Rand się z nim uporał? Być może, ale nie była to kobieta, którą łatwo nastraszyć, sądząc zwłaszcza po chłodnym spojrzeniu, jakim go teraz mierzyła.

— Przekaż swą wiadomość jakiemuś słudze. Wątpię, czy jeszcze zobaczę Randa. Przynajmniej nie przed wyjazdem. Każdy sługa zaniesie mu list.

— Lepiej gdybyś to był ty, przyjaciel Lorda...

— Daj to jakiemuś słudze. Albo któremuś Aielowi.

— Nie zrobisz tego, o co proszę? — spytała z niedowierzaniem.

— Nie. Czyżbyś nie słyszała, co mówię?

Znowu odrzuciła głowę w tył, tym razem jednak inaczej, choć nie umiał określić, na czym polega różnica. Przyglądając mu się w zamyśleniu, mruknęła coś, jakby do siebie.

— Te osobliwe oczy.

— Co? — Uświadomił sobie nagle, że stoi nagi do pasa. Ni stąd, ni zowąd te skrupulatne oględziny zaczęły mu przypominać badanie konia przed zakupem. Zaraz mu obmaca pęciny i zajrzy w zęby. Porwał z łóżka uszykowaną na następny dzień koszulę i włożył ją przez głowę. — Daj swój list jakiemuś słudze. A teraz chcę się położyć. Mam zamiar wstać wcześnie. Przed świtem.

— Dokąd wyjeżdżasz?

— Do domu. Do Dwu Rzek. Jest późno. Jeśli ty również wyjeżdżasz rankiem, to jak mniemam, zechcesz się trochę przespać. Ja przynajmniej jestem nieludzko zmęczony. — Ziewnął, najszerzej jak potrafił.

Nadal nie uczyniła najmniejszego ruchu w stronę drzwi.

— Jesteś kowalem? Potrzebuję kowali w Mayene. Do wyrobu zdobnych konstrukcji z żelaza. Krótki pobyt zanim wrócisz do Dwu Rzek? Przekonasz się, że Mayene... jest bogate w rozrywki.

— Jadę do domu — oznajmił stanowczo — a ty wracasz do swych komnat.

Nieznaczne wzruszenie ramion kazało mu pośpiesznie odwrócić wzrok.

— Może innym razem. Zawsze dostaję to, czego pragnę. A wydaje mi się, że mam ochotę na... — Urwała, mierząc go spojrzeniem od stóp do głów — ...ozdobne konstrukcje z żelaza. W oknach mojej sypialni.

Uśmiechnęła się do niego tak niewinnie, że w głowie rozbrzmiał mu dzwon na alarm.

Drzwi otworzyły się ponownie i do środka weszła Faile.

— Perrin, poszłam do miasta cię szukać i usłyszałam pogłoski, że... — Znieruchomiała z oczyma utkwionymi twardo w Berelain.

Pierwsza z Mayene zignorowała ją. Podeszła bliżej do Perrina i musnęła dłonią jego dłoń, potem przesunęła palcami po ramieniu. Przez moment miał wrażenie, że zamierza przyciągnąć jego głowę, żeby go pocałować — z pewnością uniosła twarz w tym celu — ale tylko przelotnie pogładziła jego kark i zrobiła krok w tył. Nim zdążył się poruszyć, by ją powstrzymać, było po wszystkim.

— Pamiętaj — powiedziała cicho, jakby byli sami — zawsze dostaję to, na co mam ochotę. — I z tymi słowami, majestatycznym krokiem minęła Faile i wyszła z izby.

Czekał na wybuch Faile, ona jednak zerknęła tylko na ułożone na łóżku wypchane sakwy i powiedziała:

— Widzę, że już słyszałeś. Perrin, to tylko plotki.

— Te żółte oczy to coś więcej niż plotki.

Spodziewał się, że wybuchnie niczym wiązka suchych gałązek ciśnięta w żar. Czemu jest taka chłodna?

— Bardzo dobrze. W takim razie następny kłopot to Moiraine. Będzie próbowała cię zatrzymać?

— Nie, jeśli się o niczym nie dowie. Zresztą pojadę i tak, nawet jeśli spróbuje. Mam rodzinę i przyjaciół, Faile, nie pozostawię ich na łasce Białych Płaszczy. Mam nadzieję utrzymać ją w niewiedzy, dopóki nie będę już daleko.

Nawet oczy miała spokojne, niczym ciemne stawy zagubione pośród lasów. Aż mu się włosy zjeżyły na karku.

— Przecież musiało minąć wiele tygodni, zanim ta plotka dotarła do Łzy, a jazda do Dwu Rzek potrwa kilka następnych. Białe Płaszcze zdążą pewnie wyjechać. Ale cóż, sama chciałam, żebyś opuścił to miejsce. Nie powinnam narzekać. Chcę tylko, byś wiedział, czego się spodziewać.

— Dzięki Drogom to wcale nie potrwa tak długo — wyjaśnił. — Dwa, może trzy dni.

Dwa dni. Przypuszczał, że nie ma sposobu na szybsze pokonanie tej odległości.

— Jesteś równie szalony jak Rand al’Thor — stwierdziła z niedowierzaniem. Usiadła u stóp jego łóżka, skrzyżowała nogi i przemówiła do niego głosem, jakim upomina się małe dzieci. — Wejdziesz do Dróg, a wyjdziesz z nich nieuleczalnie obłąkany. O ile w ogóle z nich wyjdziesz, a jest to mało prawdopodobne. Drogi są skażone, Perrin. Są ciemne od... ilu?... trzystu lat? Czterystu? Spytaj Loiala. On ci powie, to ogirowie bowiem zbudowali Drogi, wyhodowali je czy jak to tam było. Nawet oni nie korzystają z nich. No cóż, nawet gdyby udało ci się pokonać je bez szwanku, to Światłość tylko wie, gdzie na koniec trafisz.

— Podróżowałem nimi, Faile. — I była to przerażająca podróż. — Loial może być moim przewodnikiem. Potrafi odczytywać treści drogowskazów, to właśnie dzięki niemu nam się wówczas udało. Zrobi to dla mnie raz jeszcze, gdy się dowie, jakie to ważne.

Loial też chciał opuścić Łzę, bo bał się chyba, że jego matka dowie się, gdzie przebywa. Perrin był przekonany, iż tamten mu pomoże.

— No cóż — powiedziała, energicznie zacierając ręce. — Chciałam przygód, a to przecież jest przygoda. Wyjazd z Kamienia Łzy, z dala od Smoka Odrodzonego i pokonanie Dróg po to, by walczyć z Białymi Płaszczami. Zastanawiam się, czy nie udałoby się przekonać Thoma Merrilina, żeby jechał razem z nami. Jeśli nie możemy mieć królewskiego barda, wystarczy nam zwykły. Mógłby skomponować opowieść, sercem której bylibyśmy ty i ja. Żadnego Smoka Odrodzonego, żadnych Aes Sedai, którzy zdominowaliby ją ze szczętem. Kiedy wyjeżdżamy? Rankiem?

Zrobił głęboki wdech, nie chciał, by zadrżał mu głos.

— Jadę sam, Faile. Tylko Loial i ja.

— Będziemy potrzebowali jucznego konia — powiedziała, jakby wcale się nie odezwał. — Dwóch koni, myślę. W Drogach jest ciemno. Będą nam też potrzebne latarnie i mnóstwo oliwy. Ci ludzie z Dwu Rzek to farmerzy? Będą się bili z Białymi Płaszczami?

— Faile, powiedziałem...

— Słyszałam, co powiedziałeś — odparowała. Cienie nadawały jej niebezpieczny wygląd, zwłaszcza przez te skośne oczy i wydatne kości policzkowe. — Słyszałam, ale w tym nie ma żadnego sensu. A jeśli ci farmerzy nie będą się bić? Albo nie będą umieli? Kto ich nauczy? Ty? Sam?

— Zrobię, co będzie trzeba — tłumaczył spokojnie. — Bez ciebie.

Pomyślał, że zaraz doskoczy mu do gardła, tak szybko zerwała się na równe nogi.

— Myślisz, że Berelain pojedzie z tobą? Że będzie strzegła twych pleców? A może wolisz, żeby siedziała ci na kolanach i popiskiwała? Schowaj koszulę do spodni, ty włochaty niedołęgo! Czy tu musi być tak ciemno? Berelain lubi ciemne komnaty, nieprawdaż? Bardzo ci się przyda w walce z Synami Światłości!

Perrin otworzył usta, żeby zaprotestować, powiedział jednak coś zupełnie innego, niż zamierzał.

— Zdaje się, że przyjemnie jest trzymać Berelain w ramionach. Jaki mężczyzna nie chciałby, aby mu usiadła na kolanach? — Ból na jej twarzy czuł niby żelazną obręcz opasującą jego piersi, zmusił się mimo to, by ciągnąć dalej: — Być może pojadę do Mayene, gdy załatwię sprawy w domu. Poprosiła mnie o to i zapewne przyjmę jej propozycję.

Faile nie powiedziała ani słowa. Popatrzyła na niego z kamiennym wyrazem twarzy, po czym odwróciła się na pięcie i wybiegła, głośno zatrzaskując za sobą drzwi.

Wbrew sobie ruszył za nią, zatrzymał się jednak w pół kroku, tak silnie chwytając się za framugę drzwi, że aż rozbolały go palce. Zapatrzony w szczelinę, którą w drzwiach rozłupał jego topór, przyłapał się na tym, że mówi teraz to, czego nie mógł jej wcześniej powiedzieć.

— Zabijałem. Zabijałem Białe Płaszcze. Gdybym tego nie zrobił, zabiliby mnie, ale oni nadal nazywają to morderstwem. Jadę do domu, żeby zginąć, Faile. To jedyny sposób, by nie skrzywdzili ludzi z mojej wioski. Niech mnie powieszą. Nie mogę dopuścić, byś wiedziała. Nie mogę. Jeszcze próbowałabyś temu zapobiec, a wówczas oni...

Oparł głowę o deski drzwi. Nie będzie żałowała, że widziała go po raz ostatni, to właśnie było teraz ważne. Pojedzie szukać swych przygód gdzie indziej, bezpieczna przed Białymi Płaszczami, ta’veren i bańkami zła. Jedynie to było ważne. Nie podobało mu się to, ale miał ochotę wyć ze smutku.

Faile przemierzała korytarz, prawie biegnąc i nie zauważając tych, których mijała, ani tych, którzy musieli usuwać się jej z drogi. Perrin. Berelain. Perrin. Berelain.

„A więc on pragnie tej lisicy z twarzą jak mleko, która szwenda się wszędzie na pół naga, tak? On sam nie wie, czego chce. Włochaty wół! Bufon z drewnianym łbem. Kowal! I ta podstępna maciora, Berelain. Ta rozbrykana koza!”

Nie uświadamiała sobie, dokąd zmierza, dopóki w przodzie nie zobaczyła Berelain, która sunęła przed siebie, kołysząc się tak naturalnie i swobodnie, jakby ten jej chód wcale nie był przeznaczony dla oczu mężczyzn. Nim się połapała, co robi, pędem wyprzedziła Berelain i zawróciła w miejscu zejścia się dwóch korytarzy, by stanąć z nią twarzą w twarz.

— Perrin Aybara należy do mnie — warknęła. — Trzymaj te swoje ręce i uśmiechy z dala od niego! — Słysząc samą siebie, zaczerwieniła się aż po linię włosów. Obiecywała sobie, że nigdy tego nie zrobi, że nigdy nie będzie walczyła o mężczyznę niczym jakaś wieśniaczka, która tarza się po klepiskach w porze żniw.

Berelain wygięła brew w łuk. Z jej twarzy powiało chłodem.

— Należy do ciebie? Dziwne, nie widziałam na nim żadnej obroży. Wy, dziewczęta służebne... a może jesteś córką jakiegoś farmera? ...wpadacie czasami na osobliwe pomysły.

— Służebna? Służebna! Jestem... — Faile ugryzła się w język, by pohamować pełne furii słowa. Pierwsza z Mayene, też coś. W Saldaei niektóre majątki były większe od całego Mayene. Nie przetrwałaby ani tygodnia na dworach Saldaei. Czy potrafiłaby recytować poezje podczas polowania z sokołem? Czy potrafiłaby polować cały dzień, a potem, wieczorem, grać na biternie i jednocześnie brać udział w dyskusji o tym, jak się odpiera napaści trolloków? Jej się wydaje, że zna mężczyzn, tak? A czy zna język wachlarzy? A potrafiłaby powiedzieć mężczyźnie, że ma przyjść, odejść albo zostać, a także sto innych rzeczy, samym tylko ruchem nadgarstka i zmianą pozycji koronkowego wachlarza?

„Światłości, oświeć mnie, o czym ja myślę? Przysięgam, nigdy więcej nie wezmę wachlarza do ręki!”

A jednak istniały w Saldaei jeszcze inne obyczaje. Zdziwiła się na widok noża we własnym ręku, uczono ją wszak, że noża nie dobywa się dopóty, dopóki nie ma się zamiaru go użyć.

— Wieśniaczki z Saldaei potrafią radzić sobie z kobietami, które kradną cudzych mężczyzn. Jeśli nie przysięgniesz, że zapomnisz o Perrinie Aybara, to tak ci ogolę głowę, że będzie przypominała jajo. Może będą cię wtedy pożądać chłopcy od kur!

Nie zorientowała się nawet, w jaki sposób Berelain chwyciła ją za nadgarstek, ale znienacka poczuła, że leci w powietrzu. Uderzenie plecami w podłogę pozbawiło ją tchu.

Berelain stała i uśmiechała się, postukując ostrzem noża Faile o wnętrze dłoni.

— To obyczaj Mayene. Tairenianie lubią się wyręczać zamachowcami, a Strażnicy nie zawsze są pod ręką. Nie znoszę, jak ktoś mnie atakuje, wieśniaczko, i tak właśnie z nim postępuję. Zabiorę ci tego kowala i będę go trzymała w roli ulubionego zwierzątka, dopóki nie przestanie mnie bawić. Na przysięgę ogirów, wieśniaczko. Zaiste, jest czarujący — te barki, te ramiona, nie wspominając już jego oczu — i nawet jeśli odrobinę nieokrzesany, to mogę temu zaradzić. Moi dworacy nauczą go, jak się ubierać, a także pozbawią tej ohydnej brody. Dokądkolwiek by pojechał, znajdę go i sprawię, że będzie mój. Ty będziesz go mogła mieć dopiero po mnie. Jeśli, rzecz jasna, jeszcze będzie cię w ogóle chciał.

Faile, która nareszcie zdołała zaczerpnąć oddechu, podniosła się z trudem z podłogi, dobywając drugiego noża.

— Zawlokę cię do niego, tylko najpierw potnę te rzeczy, które rzekomo cię okrywają, i zmuszę go, by powiedział, że jesteś zwykła maciora!

„Światłości, dopomóż, zachowuję się i przemawiam jak prawdziwa wieśniaczka!”

Najgorsze zaś, że robiła to rozmyślnie.

Berelain przygotowała się do walki. Najwyraźniej zamierzała użyć rąk, nie noża, trzymała go bowiem tak, jakby to był wachlarz. Faile zbliżała się na ugiętych nogach.

Niespodzianie Rhurac niczym góra wyrósł pomiędzy nimi, wyrwał im noże, nim któraś zdała sobie sprawę z jego obecności.

— Mało krwi widziałyście tej nocy? — spytał chłodno. — Ze wszystkich, których mógłbym podejrzewać o wywoływanie zamieszek, was wymieniłbym na samym końcu.

Faile spojrzała na niego z rozdziawionymi ustami. Bez ostrzeżenia okręciła się na pięcie i wbiła pięść pod żebra Rhuarca. Nawet najtwardszy człowiek poczułby taki cios.

Na pozór w ogóle na nią nie patrzył, wykonał tylko niedbały ruch, złapał ją za rękę, przycisnął ramię do boku i wykręcił. I już stała sztywno wyprostowana, licząc jedynie na to, że nie dociśnie dźwigni do końca.

Przemówił do Berelain, jakby nic nie zaszło.

— Udasz się do swej izby i nie wyjdziesz z niej, póki słońce nie zalśni nad horyzontem. Dopilnuję, by nie przynoszono ci śniadania. Lekki głód przypomni ci, że na walkę należy wybierać odpowiedni czas i miejsce.

Berelain wyprostowała się oburzona.

— Jestem Pierwszą z Mayene. Nie będzie mi nikt rozkazywać jakbym...

— Udasz się do swych komnat. Natychmiast — zgasił ją bezbarwnym głosem Rhuarc.

Faile, zastanawiając się, czy go nie kopnąć, nieświadomie napięła mięśnie. Uścisk na jej nadgarstku zacieśnił się i teraz musiała stać na palcach.

— Jeśli nie — mówił dalej do Berelain — to powtórzymy naszą pierwszą rozmowę, ty i ja. Tutaj, zaraz.

Twarz Berelain na przemian to bladła, to czerwieniała.

— Bardzo dobrze — odparła sztywno. — Skoro nalegasz, to może...

— Nie zapraszałem do dyskusji. Jeśli jeszcze będę cię tu widział, kiedy doliczę do trzech... Jeden.

Z okrzykiem rozdrażnienia Berelain zadarła spódnice i pobiegła. Przy okazji udało jej się zakołysać biodrami.

Faile wpatrywała się w nią zdumiona. Za to warto było dać sobie niemalże wyrwać ramię ze stawu. Rhuarc z nieznacznym uśmiechem zadowolenia odprowadził Berelain wzrokiem.

— Masz zamiar mnie tak trzymać całą noc? — spytała podniesionym tonem. Uwolnił ją, zatykając jej noże za swój pas. — To moje!

— Konfiskata — odparł. — Kara dla Berelain za bójkę polegała na tym, że ty widziałaś, jak posyła się ją do łóżka niczym posłuszne dziecko. Twoja polega na tym, że stracisz te noże, które tak sobie cenisz. Wiem, że masz inne. Jeśli będziesz się sprzeczać, to mogę ci zabrać również tamte. Nie pozwolę, by ktoś wywoływał walki bez powodu.

Spojrzała na niego spode łba podejrzewając, że naprawdę ma taki zamiar. Noże te wyważone były znakomicie; wykonał je człowiek znajdujący się na swoim fachu.

— Co to była za „pierwsza rozmowa” między wami? Dlaczego Berelain uciekła?

— To sprawa między nią a mną. Więcej się do niej nie zbliżaj, Faile. Nie wierzę, że ona zaczęła bójkę, noże to nie jej broń. Jeśli któraś z was jeszcze raz narobi kłopotów, to zapędzę obie do wywożenia nieczystości. Niektórym Tairenianom wydawało się, że mogą dalej toczyć pojedynki po tym, jak ogłosiłem tutaj pokój, jednakże smród wozów z odpadkami przekonał ich niebawem, że są w błędzie. Dopilnuj, byś sama nie musiała uczyć się w taki sposób.

Zaczekała, aż odejdzie, i dopiero wtedy roztarła ramię. Przypominał jej ojca. Ojciec wprawdzie nigdy nie wykręcał jej rąk, ale miał mało cierpliwości wobec tych, którzy sprawiali kłopoty, niezależnie od piastowanego stanowiska. Zastanawiała się, czy umiałaby sprowokować Berelain, po to tylko, by zobaczyć, jak Pierwsza z Mayene poci się przy wozach z odpadkami. Jednakże Rhuarc zagroził im obydwóm. Jej ojciec też mówił, co myślał. Berelain. W zakamarku umysłu załaskotało ją coś, co powiedziała Berelain. Przysięga ogira. O właśnie. Ogirowie nigdy nie łamali przysiąg. „Łamiący przysięgi ogir” oznaczało tyle samo, co „dzielny tchórz” albo „mądry głupiec”.

Nie mogła się powstrzymać od głośnego śmiechu.

— Ty mi go zabierzesz, ty głupia pawico? Zanim ponownie go zobaczysz, o ile w ogóle, on znowu będzie mój. — Chichocząc w duchu i co jakiś czas rozcierając ramię, ruszyła przed siebie z lekkim sercem.

15

Za drzwiami

Trzymając nad głową oszkloną latarnię, Mat zbadał wzrokiem wnętrze wąskiego korytarza, skrytego w samych wnętrznościach Kamienia.

„Chyba że od tego będzie zależało moje życie. A niech sczeznę, jeśli teraz tak nie jest!”

Pośpiesznie ruszył dalej, nim znowu zdążyły owładnąć nim wątpliwości, mijając kolejne drzwi, jedne zmurszałe, przekrzywione, z innych zostały zaś już tylko drewniane strzępy, przywarte do zardzewiałych zawiasów. Posadzki ktoś niedawno zamiótł, ale w powietrzu wciąż unosił się zapach zastarzałego kurzu i pleśni. Coś zaszurało w mroku, dobył noża, nim się połapał, że to tylko szczur, który uciekał bez wątpienia przed nim do jakiejś sobie znajomej dziury.

— Pokaż mi wyjście — szepnął w jego stronę — a pójdę tam razem z tobą.

„Dlaczego ja szepczę? Tu nie ma nikogo, kto mógłby mnie usłyszeć”.

A jednak atmosfera tego miejsca niemalże narzucała konieczność zachowania milczenia. Czuł całą masę Kamienia ponad głową, czuł, jak go przygniata.

Ostatnie drzwi, powiedziała. Te też wisiały krzywo. Rozpadły się, gdy otworzył je kopniakiem. Wnętrze zaśmiecały jakieś ciemne kształty, w wysokich stosach pod ścianami i na całej podłodze piętrzyły się skrzynie, beczki i jakieś paki. Wszystko pokrywał kurz.

„Wielka Przechowalnia! Wygląda jak piwnica opuszczonej farmy, a nawet jeszcze gorzej”.

Dziwił się, że Egwene i Nynaeve nie odkurzyły i nie posprzątały tego miejsca, kiedy tu były. Kobiety zawsze coś odkurzają i przestawiają, nawet te rzeczy, które tego nie wymagają. Na podłodze krzyżowały się ślady stóp, niektóre z nich pozostawiły czyjeś wysokie buty, a więc bez wątpienia kazały mężczyznom przesuwać dla nich co cięższe przedmioty. Nynaeve lubiła wynajdywać sposoby na przymuszanie mężczyzn do pracy, najprawdopodobniej z rozmysłem polowała na takich, którzy akurat oddawali się jakimś rozrywkom.

To, czego szukał, wyróżniało się wśród całego rozgardiaszu. Wysoka futryna z czerwonego kamienia dziwacznie majaczyła w cieniach, które rzucała jego lampa. Gdy podszedł bliżej, nadal wyglądała dziwnie. Jakby wykoślawiona. Wzrok nie mógł ogarnąć całości, rogi nie łączyły się prawidłowo. Wydawało się, że wystarczy lekko dmuchnąć, a ten wysoki, pusty prostokąt zaraz upadnie, jednak nie drgnął nawet, gdy pchnął go tytułem próby. Pchnął nieco mocniej, niepewny, czy lepiej nie podźwignąć tego czegoś do góry, kiedy usłyszał zgrzyt. Poczuł na ramionach gęsią skórkę. Równie dobrze do szczytu mógł być uwiązany drut, mocujący futrynę do sklepienia. Podniósł lampę, by się lepiej przyjrzeć. Żadnego drutu nie było.

„Przynajmniej się nie przewróci, kiedy będę w środku. Światłości, wejdę chyba do środka, czyż nie?”

Na wysokiej, przewróconej do góry dnem beczce leżała bezładna sterta figurek i niewielkich przedmiotów owiniętych w butwiejące sukno. Zepchnął te śmieci na bok, by móc postawić tam lampę, i przyjrzał się uważnie wejściu. Ter’angreal. O ile Egwene wiedziała, o czym mówi. Musiała wiedzieć — choćby nie wiadomo jak się zapierała, w Wieży nauczyła się mnóstwa dziwnych rzeczy.

„Ona się wszystkiego wypiera, tak? Uczy się, żeby zostać Aes Sedai. A tego się wcale nie wypiera, prawda?”

Gdy patrzył na to, mrużąc oczy, wówczas nadal przypominało zwykłą, kamienną futrynę, zmatowiałą, głównie przez ten kurz. Całkiem zwykła futryna. No cóż, nie taka znowu zwykła. Przez całą jej długość, od samej góry aż do dołu biegły wyrzeźbione głęboko w kamieniu trzy faliste linie. Widywał już bardziej fantazyjne w farmerskich domostwach. Przejdzie przez nią i pewnie dalej wciąż będzie w tej zakurzonej izbie.

„Nie będę wiedział, póki nie spróbuję, czyż nie? No, to powodzenia!”

Zrobił głęboki wdech i — zanosząc się kaszlem od kurzu drapiącego w gardle — przełożył stopę na drugą stronę.

Czuł, jakby przeszedł przez taflę oślepiająco białego światła, nieskończenie jasnego, nieskończenie gęstego. Na chwilę, która wydawała się wiecznością, oślepł, uszy wypełnił mu ogłuszający łoskot, wszystkie dźwięki świata zlały się momentalnie w jeden huk, trwający tyle, ile ten nie dający się zmierzyć krok.

Potknąwszy się powiódł dookoła zdumionym wzrokiem. Ter’angreal wciąż jeszcze tam stał, ale miejsce z pewnością było inne, nie to, z którego wyszedł. Krzywa kamienna rama sterczała na samym środku owalnej komnaty ze sklepieniem tak wysokim, że całe kryło się w cieniach, otoczona dziwnymi, spiralnymi kolumnami żółtej barwy, które wkręcały się w mrok niczym ogromne pnącza winorośli. Rozjarzone kule na krętych postumentach z jakiegoś białego metalu rzucały mętne światło. Płytki posadzki ułożone w białe i żółte pasy odchodziły spiralnie od ter’angreala. W powietrzu unosiła się jakaś przygniatająca woń, ostra, sucha i raczej niezbyt przyjemna. Mało co, a byłby się odwrócił i natychmiast stąd wycofał.

— Dużo czasu minęło.

Podskoczył, nóż wślizgnął się w dłoń, a wzrok zbadał kolumny, szukając źródła tego wyraźnego półszeptu.

— Dużo czasu minęło, a mimo to poszukujący znowu przybywają po odpowiedzi. Raz jeszcze przybywają pytający.

Między kolumnami poruszyła się jakaś postać; mężczyzna, pomyślał Mat.

— Nie przyniosłeś żadnych lamp, pochodni, tak jak głosiła, głosi i głosić będzie umowa. Nie masz przy sobie żelaza? Ani instrumentów muzycznych?

Postać, wysoka, bosa, z ramionami, nogami i torsem spowitym w warstwy żółtej tkaniny, postąpiła ku niemu, a Mat nagle stracił pewność, czy to rzeczywiście mężczyzna. Czy to w ogóle ludzka istota. Na pierwszy rzut oka wyglądała jak człowiek obdarzony być może zbyt wielką gracją ruchów, nazbyt szczupły, jak na swój wzrost, z wąską, pociągłą twarzą. Skóra, a nawet proste, czarne włosy odbijały blade światło w sposób, który przypominał Matowi łuski węża. I te oczy, czarne źrenice w kształcie pionowych szczelin. Nie, to nie człowiek.

— Żelazo. Instrumenty muzyczne. Nie masz ich?

Mat zastanawiał się, jak potraktować nóż, który nie wywołał niepokoju. No cóż, ostrze wykonano z dobrej stali, nie zaś z żelaza.

— Nie. Ani żelaza, ani instrumentów... A dlaczego?... — Urwał gwałtownie. Trzy pytania, przestrzegła Egwene. Nie miał zamiaru marnować jednego na „żelazo” albo „instrumenty muzyczne”.

„Być może trzymam dwunastu muzykantów w kieszeni i noszę kuźnię na plecach, ale co go to obchodzi?”

— Przybyłem tu po szczere i jasne odpowiedzi. Jeśli nie możesz mi ich udzielić, to zabierz mnie do kogoś, kto potrafi to zrobić.

Mężczyzna — w każdym razie istota rodzaju męskiego, stwierdził ostatecznie Mat — uśmiechnął się nieznacznie. Nie pokazał zębów.

— Zgodnie z umową. Chodź. — Skinął dłonią obdarzoną jednym długim palcem. — Idź za mną.

Mat ukrył nóż w rękawie.

— Prowadź, a pójdę za tobą.

„Idź po prostu przodem, tylko tak, żebym cię widział. Skóra mi cierpnie w tym miejscu”.

Szedł śladem dziwnego mężczyzny, nie widząc dookoła żadnej prostej linii z wyjątkiem może powierzchni posadzki. Nawet sklepienie zawsze wyginało się w łuk, a ściany wybrzuszały. Korytarze cały czas zakręcały, otwory drzwiowe były owalne, okna stanowiły idealne koła. Płytki układały się w spiralne albo kręte linie, a coś, co wyglądało na spiżowe ornamenty, zdobiące sufit w równych odstępach, tworzyło skomplikowane spirale. Nie było żadnych obrazów, gobelinów czy malowideł. Tylko arabeski.

Prócz swego milczącego przewodnika nikogo innego nie zobaczył, gotów był wierzyć, że to miejsce jest całkiem bezludne. Nie wiedzieć czemu naszło go mgliste wspomnienie wędrówki po korytarzach, których od setek lat nie tknęła ludzka stopa. Tutaj odnosił takie samo wrażenie. Niekiedy jednak łowił kątem oka błysk jakiegoś ruchu. Jednakowoż, jakby się szybko nie odwracał, ani razu nikogo nie spostrzegł. Chcąc nabrać pewności siebie, udawał, że rozciera przedramiona, sprawdzając w ten sposób noże ukryte w rękawach kaftana.

Widok rozpościerający się za owalnymi oknami był jeszcze bardziej paskudny. Wysokie, wiotkie drzewa, z obwisłym parasolem konarów na szczycie albo ogromnymi wachlarzami z koronkowych liści, plątanina zieleni przypominająca zduszony przez ciernie krzak, wszystko oświetlone mętnym, posępnym światłem, choć najwyraźniej ani jedna chmura nie przesłaniała nieba. Okna wykuto w całej długości, zawsze tylko po jednej stronie krętego korytarza, którego ściany czasami jakby zamieniały się miejscami, i zamiast dziedzińca czy komnat ukazywał się las. Ani razu nie udało mu się zobaczyć nic więcej, czasem tylko łapał w przelocie obrazy innych części pałacu, czy cokolwiek to było, a może jakiegoś innego budynku, z wyjątkiem...

Za jednym z owalnych okien zobaczył trzy wysokie, srebrzyste iglice, których czubki zbiegały się ku sobie, celując w ten sam punkt. Z następnego okna, trzy kroki dalej, nie było ich widać, ale kilka minut potem, gdy razem ze swym przewodnikiem pokonali tyle zakrętów, że z pewnością zmienili kierunek, zobaczył je ponownie. Próbował sam siebie przekonać, że są to trzy inne iglice, jednakże dzieliło go od nich jedno z tych wachlarzowatych drzew z dyndającą, ułamaną gałęzią, które w tym samym miejscu widział za pierwszym razem. Od kiedy po raz kolejny ujrzał iglice i to dziwne drzewo ze złamaną gałęzią, tym razem z odległości dziesięciu kroków, przez okno umieszczone po przeciwnej ścianie korytarza, starał się już w miarę możliwości w ogóle nie patrzeć na to, co znajduje się na zewnątrz.

Droga zdawała się nie mieć końca.

— Kiedy...? Czy...? — Zazgrzytał zębami. Trzy pytania. Trudno się czegoś dowiedzieć nie pytając. — Mam nadzieję, że prowadzisz mnie do tych, którzy potrafią odpowiedzieć na moje pytania. Spalcie mi kości, naprawdę mam taką nadzieję. Przez wzgląd na ciebie i na mnie, Światłość wie, że to prawda.

— Tutaj — oznajmił jego dziwaczny, odziany na żółto przewodnik, wskazując gestem szczupłej dłoni okrągłe drzwi, dwakroć wyższe od wszystkich, jakie dotychczas mijali. Dziwne oczy studiowały go bacznie. Rozdziawione szeroko usta wciągały powietrze, długo, powoli. Mat skarcił go spojrzeniem i obcy spazmatycznie zadygotał ramionami.

— Tutaj można znaleźć twoje odpowiedzi. Wejdź. Wejdź i pytaj.

Mat sam zrobił głęboki wdech, potem skrzywił się i podrapał po nosie. Ostra, ciężka woń stanowiła istne utrapienie. Zrobił jeden niepewny krok w stronę wysokich drzwi i raz jeszcze obejrzał się na swego przewodnika. Tamten zniknął.

„Światłości! Nie wiem, czemu coś jeszcze w tym miejscu mnie dziwi. Cóż, prędzej skonam, niż teraz zawrócę”.

Starając się nie zastanawiać, czy potrafiłby na własną rękę odnaleźć ter’angreal, wszedł do środka.

Była to kolejna, owalna komnata, płytki posadzki tworzyły czerwone i białe spirale, sklepienie wieńczyła kopuła. Ani śladu kolumn, ani też jakichkolwiek mebli z wyjątkiem trzech grubych, kręconych postumentów, wyrastających ze środków spiral posadzki. Mat nie widział innego sposobu dostania się na ich szczyty, z wyjątkiem wspinaczki po krętych krawędziach, a mimo to na każdym siedział mężczyzna, podobny do jego przewodnika, tyle że odziany w czerwone szaty. To nie są tylko mężczyźni, stwierdził, przyjrzawszy się uważniej; dwie z tych pociągłych twarzy, obdarzonych dziwacznymi oczami, miało zdecydowanie kobiecy wygląd. Wszyscy troje wpatrywali się w niego, przeszywając go pełnym napięcia wzrokiem, oddychali głęboko, niemal łykając powietrze. Zastanawiał się, czy to przypadkiem jego obecność nie sprawia, że są tak podenerwowani.

„Raczej mało prawdopodobne. Ale z pewnością zaleźli mi za skórę”.

— Dawno już — odezwała się kobieta z prawej strony.

— Bardzo dawno — dodała ta z lewej.

Mężczyzna przytaknął.

— A jednak znowu przychodzą.

Wszyscy troje mieli taki sam świszczący głos jak przewodnik — właściwie niemalże identyczny — i podobnie chrapliwie wymawiali słowa. Mówili unisono, słowa równie dobrze mogły padać z jednych tylko ust.

— Wejdź i pytaj, zgodnie z dawną umową.

O ile przedtem cierpła mu skóra, to teraz czuł, jakby wędrowały po niej kolumny głodnych mrówek. Zmusił się, by podejść bliżej. Ostrożnie — pilnując, by nie powiedzieć nic, co by choć zabrzmiało jak pytanie — wyłożył im sytuację. Białe Płaszcze, z całą pewnością w rodzinnej wiosce, dybią na jego przyjaciół, może nawet na niego. Jeden wybiera się walczyć z Białymi Płaszczami, inny natomiast nie. Jego rodzina, raczej nic jej nie grozi, ale jeśli ci przeklęci Synowie przeklętej Światłości są... Pewien ta’veren przyciąga go do siebie z taką siłą, że ledwie może się ruszyć. Nie widział powodu, dla którego miałby podawać imiona albo wspomnieć, że Rand to Smok Odrodzony. Swoje pierwsze pytanie — a także pozostałe dwa, skoro o tym mowa — obmyślił, jeszcze zanim wybrał się do Wielkiej Przechowalni.

— Czy powinienem jechać do domu, by pomóc swoim bliskim? — spytał wreszcie.

Trzy pary skośnych oczu oderwały się od niego — niechętnie jakby — i zapatrzyły w przestrzeń ponad jego głową. W końcu kobieta z lewej strony powiedziała:

— Musisz jechać do Rhuidean.

Oczy jej raz jeszcze spoczęły na nim, a potem wszyscy troje wychylili się do przodu, ponownie głęboko oddychając. W tym momencie odezwał się dzwon, donośnym, mosiężnym łoskotem, który wypełnił wnętrze komnaty. Wyprostowali się chwiejnie, kierując spojrzenia najpierw na siebie, a potem znowu w przestrzeń nad głową Mata.

— On jest kolejny — szepnęła kobieta z lewej strony. — Ten ton. Ten ton.

— To brzmienie — powiedział mężczyzna. — Dawno już.

— Ale jest jeszcze czas — odezwała się druga kobieta. Mówiła spokojnym głosem, podobnie jak wszyscy troje, lecz kiedy zwracała się do Mata, pobrzmiewała w nim jakaś ostra nuta. — Pytaj. Pytaj.

Mat spiorunował ich wściekłym spojrzeniem,

„Rhuidean? Światłości!”

To gdzieś na Pustkowiu Aiel, tylko jedna Światłość i Aielowie wiedzieli gdzie. Więcej nie potrafił powiedzieć. Na Pustkowiu! Gniew podpowiadał pytania, jak uciec przed Aes Sedai, jak odzyskać utracone wspomnienia.

— Rhuidean! — warknął. — Oby Światłość spaliła moje kości na popiół, jeśli chce mi się jechać do Rhuidean! I moja krew zrosi ziemię, jeśli pojadę! Po co miałbym to robić? Nie odpowiadacie na moje pytania. Macie odpowiadać, a nie zadawać zagadki!

— Jeśli nie pojedziesz do Rhuidean — powiedziała kobieta z prawej strony — umrzesz.

Dzwon rozbrzmiał ponownie, tym razem jeszcze głośniej. Mat poczuł drżenie posadzki przez podeszwy butów. Identyczny wyraz twarzy tej trójki zdradzał wyraźne zaniepokojenie. Otworzył usta, ale oni interesowali się wyłącznie sobą.

— Ten ton — powiedziała pośpiesznie jedna z kobiet. — — Jest zbyt majestatyczny.

— Jego brzmienie — dodała tuż za nią druga. — Już tak bardzo dawno.

Zanim skończyła, odezwał się mężczyzna.

— Ton jest zbyt majestatyczny. Zbyt majestatyczny. Pytaj. pytaj!

— Spalcie mi duszę za tchórzliwe serce — warknął Mat. — Zrobię to! Dlaczego miałbym umrzeć, jeśli nie pojadę do Rhuidean. Równie dobrze mogę zginąć, jeśli tak uczynię. W tym nie ma żadnego...

Mężczyzna wszedł mu w słowo, mówiąc pośpiesznie:

— Zboczyłeś z wątku losu, pozwoliłeś swemu losowi unosić się na wiatrach czasu i zostaniesz zabity przez tych, którzy nie chcą, by on się spełnił. Odejdź teraz. Musisz odejść! Szybko!

Nagle u boku Mata pojawił się odziany na żółto przewodnik, szarpnął go za rękaw nazbyt długimi dłońmi.

Mat wyrwał mu się.

— Nie! Nie odejdę! Nie pozwoliliście mi zadać moich trzech pytań i podaliście bezsensowne odpowiedzi. Nie zostawię tak tego. O jakim wy losie mówicie? Przynajmniej wydobędę z was chociaż jedną jasną odpowiedź!

Dzwon zadzwonił żałobnie po raz trzeci i cała komnata zatrzęsła się.

— Idź! — krzyknął mężczyzna. — Otrzymałeś swoje odpowiedzi. Musisz odejść, zanim będzie za późno!

Niespodziewanie, jakby znikąd, pojawiło się kilkunastu odzianych na żółto mężczyzn, otoczyli go, starając się zawlec do drzwi. Walczył pięściami, łokciami, kolanami.

— Jaki los? Oby wam serca sczezły, jaki los? — To sama komnata tak dzwoniła, ściany i posadzka drżały, niemal przewracając Mata i atakujące go istoty. — Jaki los?

Trójka na postumentach powstała, nie był w stanie stwierdzić, które wywrzeszczało odpowiedź.

— Poślubisz Córkę Dziewięciu Księżyców!

— Umrzesz, narodzisz się na nowo i ponownie przeżyjesz część tego, co było!

— Zrezygnujesz z połowy światłości świata, żeby ratować świat!

Szumieli niczym uciekająca, sprężona para!

— Jedź do Rhuidean, synu bitew! Jedź do Rhuidean, hazardzisto! Jedź, graczu! Jedź!

Napastnicy podźwignęli Mata za ręce i nogi i pobiegli, niosąc go nad głowami.

— Puśćcie mnie, wy tchórzliwe koziesyny! — krzyczał wyrywając się. — Oby wam wypaliło oczy! Oby Cień porwał wasze dusze, puśćcie mnie! Przyczepię wasze bebechy do popręgu przy siodle!

Jakkolwiek by się jednak szamotał i przeklinał, długie palce ściskały go niczym żelazo.

Dwa razy jeszcze odezwał się dzwon, a może to jęczał sam pałac. Wszystko dygotało jak podczas trzęsienia ziemi, mury huczały, a każdy taki łomot był jeszcze głośniejszy niż poprzedni. Porywacze pędzili dalej potykając się, bliscy upadku, ani razu jednak nie hamując tego biegu na łeb na szyję. Nawet nie widział, dokąd go niosą, aż nagle zatrzymali się jak wryci i cisnęli go przed siebie. Zobaczył krzywe odrzwia, ter’angreal, gdy już leciał w jego stronę.

Oślepiło go białe światło, głowę wypełnił huk, który ostatecznie wyparł wszelką myśl.

Runął całym ciężarem na zakurzoną posadzkę spowitą w mętne światło, zatrzymując się pod beczką, na której stała jego lampa. Wielka Przechowalnia. Beczka zakołysała się, paczki i figurynki pospadały na podłogę przy wtórze chrzęstu kamienia, kości słoniowej i porcelany. Zerwał się na równe nogi i rzucił z powrotem na kamienną futrynę.

— Niech sczeznę, nie możecie mnie...!

Runął do środka — i zatoczył się na skrzynie i beczki, które stały po drugiej stronie. Bez namysłu odwrócił się i znowu skoczył. Z tym samym rezultatem. Tym razem przytrzymał się beczki, łapiąc jednocześnie lampę, która omal nie spadła na porozbijane przedmioty, zaśmiecające podłogę pod jego stopami. Chwycił ją w samą porę, parząc się w rękę, po czym po omacku odstawił na pewniejsze miejsce.

„Niech sczeznę, jeśli chce mi się tu siedzieć w ciemności — pomyślał, ssąc palce. — Światłości, z tym moim szczęściem jeszcze wywołałam pożar i spalę się na śmierć!”

Spojrzał spode łba na ter’angreal. Dlaczego on nie działa? Może ci ludzie po drugiej stronie jakoś go zamknęli. Nie rozumiał praktycznie nic z tego, co się wydarzyło. Tamten dzwon i ich panika. Bali się, można by pomyśleć, że dach spadnie im na głowy. Prawie zresztą spadł, jak się nad tym bliżej zastanowić. To Rhuidean i cała reszta. Pustkowie było dostatecznie paskudne, a oni jeszcze twierdzili, że zgodnie ze swym przeznaczeniem ożeni się z jakąś kobietą o imieniu Córka Dziewięciu Księżyców. Ożeni! I to z arystokratką, tak to zabrzmiało. Prędzej ożeniłby się ze świnią niż z arystokratką. I ta sprawa z umieraniem i rodzeniem się na nowo.

„Ładnie z ich strony, że dodali ten ostatni kawałek”.

Gdyby jakiś osłonięty na czarno Aiel zamordował go w drodze do Rhuidean, to by się dowiedział, ile było w tym prawdy. Wszystko to był kompletny nonsens, nie wierzył w ani jedno słowo. Tylko... Te cholerne odrzwia zabrały go do jakiegoś miejsca, a tamci chcieli odpowiedzieć wyłącznie na trzy pytania, tak jak powiedziała Egwene.

— Nie ożenię się z żadną przeklętą arystokratką! — powiedział do ter’angreala. — Ożenię się, gdy będę już za stary, żeby coś mnie jeszcze bawiło, ot co! Rhuidean, moje cholerne...

Najpierw pojawił się wysoki but wycofujący się z koślawej kamiennej futryny, a zaraz po nim Rand w całej swej okazałości, w ręku trzymał płonący miecz. Ostrze zniknęło, kiedy na dobre znalazł się w zakurzonej komnacie. Ciężko odetchnął z ulgą. Nawet w tym ciemnym świetle Mat widział, że jest zdenerwowany. Na jego widok wzdrygnął się.

— Tak tu sobie tylko myszkujesz, co, Mat? A może też przez nią przeszedłeś?

Mat mierzył go przez chwilę czujnym wzrokiem. Dobrze, że chociaż ten miecz zniknął. Raczej nie przenosił w tym momencie Mocy — tylko jak to stwierdzić? — i niespecjalnie przypominał szaleńca. W rzeczy samej, wyglądał zupełnie tak, jakim go zapamiętał z dawnych lat. Musiał wręcz sobie przypomnieć, że wcale nie są w domu i że Rand nie jest tym, kim był kiedyś.

— A przeszedłem, no i dobrze. Banda cholernych łgarzy, jeśli chcesz wiedzieć! Kim oni są? Aż mi się przez nich pomyślało o wężach.

— To nie kłamcy, tak mi się wydaje. — Rand powiedział to takim tonem, jakby żałował, że nie jest inaczej. — Nie, wcale nie. Bali się mnie od samego początku. A kiedy rozległy się te dzwony... Miecz ich odstraszał, nie chcieli nawet na niego spojrzeć. Płoszyli się. Uciekali wzrokiem. Czy zdobyłeś swoje odpowiedzi?

— Nic, co by miało sens — mruknął Mat. — A ty?

Z ter’angreala wyłoniła się niespodzianie Moiraine, jakby z gracją, lekko opuszczała nicość. Świetnie by się z nią tańczyło, gdyby to nie była Aes Sedai. Na ich widok zacisnęła usta.

— To wy! Byliście tam obaj. To dlatego...! — Syknęła z irytacją. — Jeden to już fatalnie, ale dwóch ta’veren równocześnie... mogliście całkowicie zerwać połączenie i dać się tam złapać w pułapkę. Niegrzeczni chłopcy, którzy bawią się niebezpiecznymi rzeczami, nie mając pojęcia, czym one im grożą. Perrin! Czy Perrin też tam jest? Czy on też się przyłączył do waszej... eskapady?

— Kiedy ostatni raz widziałem Perrina — odparł Mat — był właśnie gotów położyć się do łóżka. — Być może już za chwilę Perrin zada kłam jego słowom, będąc następną osobą, która wyłoni się z ter’angreala, ale tak czy siak, lepiej było ostudzić gniew Aes Sedai, skoro istniała taka możliwość. Dlaczego Perrin miałby przechodzić przez to samo.

„Może chociaż on się od niej uwolni, jeżeli zdoła uciec, nim ona się o tym dowie. Przeklęta kobieta! Założę się, że urodziła się w arystokratycznej rodzinie”.

Nie było wątpliwości, że Moiraine jest zła. Krew odpłynęła jej z twarzy, oczy zmieniły się w czarne świdry, które wpiły się w twarz Randa.

— Dobrze chociaż, że udało wam się ujść z życiem. Kto wam o tym powiedział? Która z nich? Tak się z nią rozprawię, że pożałuje, iż nie zdarłam z niej skóry jak rękawiczki.

— Mnie powiedziała o tym pewna książka — odparł spokojnie Rand. Usiadł na brzegu paki, która zatrzeszczała ostrzegawczo pod jego ciężarem, i skrzyżował ręce na piersiach. Z absolutnym chłodem, Mat żałował, że jego nie stać na takie opanowanie. — Właściwie kilka książek. Skarby Kamienia oraz Co się działa z Terytorium Mayene. To niesamowite, ile można wygrzebać z książek, jeśli się je dostatecznie długo czyta, prawda?

— A ty? — Przeniosła to świdrujące spojrzenie na Mata. — Ty też wyczytałeś o tym w książkach? Wyczytałeś?

— Czytam czasami — odparł oschle.

Nie sprzeciwiłby się, gdyby Egwene i Nynaeve odrobinę obdarto ze skóry, nie po tym, co zrobiły, żeby go zmusić, by się przyznał, gdzie schował list od Amyrlin — już samo związanie go z udziałem Mocy było dostatecznie wredne, ale jeszcze ta reszta! — więcej jednak uciechy mogło przynieść zagranie na nosie Moiraine.

— Skarby. Co się działo. W książkach jest mnóstwo rzeczy. — Na szczęście nie uparła się, by powtórzył całe tytuły; nie słuchał. kiedy Rand rozprawiał o książkach.

Zamiast tego znowu zaatakowała Randa.

— A twoje odpowiedzi?

— Należą do mnie — odparł Rand i skrzywił się. — To wcale nie było takie łatwe. Sprowadzili jakąś... kobietę... żeby tłumaczyła, ale ona gadała jak stara księga. Ledwie rozumiałem niektóre słowa. W ogóle nie przyszło mi do głowy, że mogą się posługiwać innym językiem.

— To Dawna Mowa — wyjaśniła Moiraine. — W kontaktach z ludźmi posługują się Dawną Mową lub raczej jej szorstkim dialektem. A ty, Mat? Łatwo ci przyszło rozumieć twojego tłumacza?

Mocno musiał się postarać, by móc w ogóle przełknąć ślinę.

— Dawna Mowa? To była Mowa? Nie dali mi tłumacza. Właściwie to w ogóle nie udało mi się wygłosić swoich pytań. Murami zaczął wstrząsać dźwięk dzwonu i wtedy wypędzili mnie stamtąd, jakbym zostawiał krowi nawóz na dywanie.

Wciąż gapiła się na niego, jej oczy nadal szperały w jego twarzy. Wiedziała przecież, że czasami wymykało mu się coś w Dawnej Mowie.

— Prawie... rozumiałem to czy tamto słowo, ale nie tak, żebym je znał. Ty i Rand uzyskaliście odpowiedzi. Co oni z tego mają? Węże z nogami. Kiedy wrócimy na górę, nie okaże się, że minęło dziesięć lat, prawda? Tak jak było z Bilim w opowieści?

— Wrażenia — odparła Moiraine krzywiąc się. — Wrażenia, uczucia, doświadczenia. Oni je przetrząsają; czujesz, jak to robią, i cierpnie ci od tego skóra. Być może żywią się nimi w jakiś sposób. Aes Sedai, które badały ten ter’angreal, kiedy jeszcze znajdował się w Mayene, pisały, że po wyjściu z niego odczuwa się silne pragnienie zażycia kąpieli. Ja z całą pewnością mam to zamiar zrobić.

— Ale czy ich odpowiedzi się sprawdzają? — spytał Rand, gdy już się odwracała. — Jesteś pewna? Książki dawały to do zrozumienia, ale czy oni naprawdę potrafią podawać takie odpowiedzi związane z przyszłością, które się spełnią?

— Odpowiedzi się sprawdzają — powiedziała powoli Moiraine — o ile dotyczą twojej przyszłości. To akurat jest pewne. — Obserwowała ich obu, szacując efekt, jaki wywołały jej słowa. — Można natomiast tylko spekulować. w jakim stopniu są prawdziwe w odniesieniu do rzeczy bardziej ogólnych. Tamten świat jest... powyginany... w osobliwy sposób. Nie umiem wyrazić się jaśniej. Być może to pozwala im odczytywać wątek czyjegoś życia, odczytywać, jak wpleciony jest do Wzoru. Albo może ci ludzie są obdarzeni takim talentem. Niemniej jednak odpowiedzi często bywają niejasne. Oferuję swoje usługi, jeśli potrzebna wam pomoc w rozszyfrowaniu ich znaczenia.

Jej wzrok prześlizgnął się z jednego na drugiego, Mat omal nie zaklął. Nie uwierzyła, że jemu nie udzielono odpowiedzi. Chyba że Aes Sedai z zasady zwyczajnie go podejrzewała.

Rand obdarzył ją leniwym uśmiechem.

— A powiesz mi, o co sama pytałaś i co ci odpowiedzieli?

Zamiast odpowiedzieć, przyjrzała mu się spokojnie, badawczo, po czym ruszyła w stronę drzwi. Drogę oświetlała jej płomienna kula, jasna jak latarnia, która płynęła ponad jej głową.

Mat wiedział, że powinien dać sobie z tym spokój. Niech ona już pójdzie, niech zapomni, że był tam na dole — to teraz tylko się liczyło. A jednak nadal płonął w nim gniew. Ile niedorzeczności mu nagadali. Cóż, może mówili prawdę, tak przecież twierdziła Moiraine, ale miał ochotę złapać tych osobników za kołnierze czy też to, co mogłoby ujść za kołnierz w ich bandażach, i zmusić ich, by parę rzeczy wyjaśnili.

— Dlaczego nie można tam wejść dwa razy, Moiraine? — zawołał za nią. — Dlaczego?

Omal nie spytał, dlaczego tak się przejmowali żelazem i instrumentami muzycznymi, ale ugryzł się w język. Nie mógł tego wiedzieć, skoro, jak twierdził, nie rozumiał, o czym mówili.

Zatrzymała się przed drzwiami wychodzącymi na korytarz, nie sposób było stwierdzić, czy patrzy na ter’angreal czy na Randa.

— Gdybym wiedziała wszystko, Matrim, to nie musiałabym zadawać pytań.

Jeszcze przez chwilę postała w drzwiach — przyglądała się Randowi — a potem, nie mówiąc już ani słowa, oddaliła się posuwistym krokiem.

Mat i Rand patrzyli czas jakiś na siebie w milczeniu.

— Czy dowiedziałeś się tego, co chciałeś? — spytał Rand.

— A ty?

Nad wnętrzem dłoni Randa zmaterializował się jaskrawy płomień. Nie gładka, rozjarzona kula Aes Sedai, lecz gwałtowny ogień, jaki bucha z pochodni. Jako że Rand zabierał się do wyjścia, Mat dorzucił jeszcze jedno pytanie.

— Naprawdę godzisz się tak spokojnie, by Białe Płaszcze robiły w Polu Emonda to, co chcą? Wiesz przecież, że podążają w jego stronę. O ile już tam nie dotarli. Żółte oczy, przeklęty Smok Odrodzony. Za dużo tego, jak na jeden raz.

— Perrin zrobi... to, co musi zrobić, by uratować Pole Emonda — odparł zbolałym głosem Rand. — Ja natomiast muszę zrobić to, co muszę, bo inaczej zginie coś więcej niż tylko Pole Emonda, i to z gorszego powodu niż Białe Płaszcze.

Mat stał zamyślony i obserwował niknący w głębi korytarza płomień, aż wreszcie przypomniał sobie, gdzie jest. Porwał wtedy swoją lampę i pośpiesznie wybiegł na zewnątrz.

„Rhuidean! Światłości, co ja mam robić?”

16

Pożegnania

Leżał w przesiąkniętej potem pościeli i wpatrywał się w sufit, gdy nagle zauważył, że ciemność za oknem zaczyna szarzeć. Niebawem słońce wzniesie się nad krawędź horyzontu. Poranek. Pora nowych nadziei, pora, by wstać i wziąć się do pracy. Nowe nadzieje. Omal się nie roześmiał. Od jak dawna nie spał? Z pewnością już od godziny albo i dłużej. Krzywił się, drapiąc po kędzierzawej brodzie. Posiniaczone ramię zesztywniało, usiadł powoli i masował je czując, że pot występuje mu na twarz. Mimo to kontynuował masaż metodycznie, tłumiąc jęk i co jakiś czas połykając przekleństwo, aż wreszcie był w stanie swobodnie, a nawet w miarę bezboleśnie poruszać ręką.

Sen, który przyniosła noc, był przerywany i bolesny. Budził się i widział twarz Faile, jej ciemne oczy, które go oskarżały, kurczył się cały, odkrywając w nich ból, jaki sam jej zadał. Zasypiał i śniło mu się budowanie szubienicy, Faile, która się temu przypatrywała, albo jeszcze gorzej, próbowała temu przeciwdziałać, próbowała walczyć z lancami i mieczami Białych Płaszczy, a on krzyczał przeraźliwie, kiedy zakładali mu pętlę na szyję, krzyczał przeraźliwie, bo Białe Płaszcze mordowały Faile. Czasami przypatrywała się, jak go wieszają, z uśmiechem gniewnej satysfakcji. Nic dziwnego, że coraz to budził się gwałtownie. Raz przyśniły mu się wilki, które wybiegły z lasu, żeby ratować jego i Faile — po to, by się nadziać na lance Białych Płaszczy, by paść od ich strzał. Nie była to noc, która daje wytchnienie. Umył się i ubrał, najszybciej jak się dało, po czym natychmiast opuścił komnatę, mając nadzieję, że wspomnienia nocnych koszmarów nie pójdą za nim.

Jawnych dowodów na to, że ubiegłej nocy zaatakowano Kamień, pozostało niewiele, tu przecięty mieczem gobelin, tam komoda z rogiem rozpłatanym przez topór albo jaśniejsza plama na kamiennej posadzce po usuniętym, zabrudzonym krwią dywanie. Majhere zmobilizowała całą armię odzianych w liberie służących, mimo iż wielu nosiło bandaże — zamiatali, wycierali, szorowali i układali wszystko na swoim miejscu. Ta zażywna kobieta, której siwe włosy zaczesane na kształt okrągłego czepca wystawały spod bandaża opasującego głowę, kuśtykała, wsparta na lasce, i wykrzykiwała rozkazy stanowczym głosem, z wyraźnym zamiarem usunięcia wszelkich śladów kolejnego aktu przemocy, jaki miał miejsce w Kamieniu. Na widok Perrina dygnęła nieznacznie. Sami Wysocy Lordowie niewiele więcej mogli od niej oczekiwać, nawet wówczas, kiedy była zdrowa. Mimo całego tego mycia i szorowania, w zapachu wosku, past i płynów do mycia Perrin cały czas wyczuwał niewyraźną woń krwi, ostrą metaliczną ludzi, cuchnącą trolloków, gryzącą Myrddraali, której smród palił go w nozdrzach. Z chęcią znalazłby się gdzieś daleko stąd.

Drzwi do izby Loiala miały szerokość jednej piędzi i ponad dwie piędzi wysokości, wielka klamka w kształcie splecionych pędów winorośli znajdowała się na poziomie głowy Perrina. W Kamieniu było kilka rzadko używanych izb gościnnych dla ogirów. Kamień Łzy był wprawdzie starszy od epoki kamiennych budowli ogirów, niemniej jednak dla prestiżu należało zatrudniać mularzy z tego ludu, przynajmniej od czasu do czasu. Perrin zapukał i na zawołanie „Wejść!”, wypowiedziane głosem, który do złudzenia przypominał grzmot leniwej lawiny, nacisnął klamkę i wszedł do środka.

Wnętrze izby dostosowane było wielkością do rozmiarów drzwi, a jednak Loial, stojąc na środku dywanu utkanego w liściasty wzór, w samej tylko koszuli, z długą fajką w zębach, redukował ją do pozornie normalnych wymiarów. W sięgających do ud butach z szerokimi noskami ogir był wyższy niż przeciętny trollok, mimo że nie tak barczysty. Jedno spojrzenie wystarczało jednak, by stwierdzić, że nie jest to zwyczajny człowiek w zwyczajnej izbie. Szeroki nos ogira kształtem przypominał bowiem pysk; brwi, niczym długie wąsy, pląsały obok oczu wielkości filiżanek do herbaty. Z kudłatych, czarnych włosów, które zwisały prawie do ramion, wystawały uszy porośnięte kępkami włosów. Uśmiech, którym obdarzył Perrina, niemalże rozciął mu twarz na pół.

— Dzień dobry, Perrin — zagrzmiał, wyjmując fajkę z ust. — Dobrze spałeś? Po takiej nocy to niełatwe. Ja sam pół nocy byłem na nogach, spisując to, co się zdarzyło. — W drugiej dłoni trzymał pióro, a grube jak kiełbaski palce miał powalane atramentem.

Wszędzie walały się książki, na krzesłach o wymiarach odpowiednich dla ogirów, ogromnym łożu i stole, który sięgał Perrinowi do piersi. To jednak nie stanowiło niespodzianki, nieco zaskakująca natomiast była obecność kwiatów wszelkich gatunków i barw. Wazony i kosze pełne kwiatów, bukiety związane wstążkami albo nawet zwykłym sznurkiem, wielkie kwietniki, które stały dookoła izby niby fragmenty ogrodowego muru. Perrin z pewnością nigdy w życiu nie widział takiego wnętrza. Woń kwiatów bez reszty wypełniała powietrze. Ale tak naprawdę jego wzrok przyciągnął napuchły guz na głowie Loiala, guz wielkości ludzkiej pięści, oraz to, że ogir chodząc, mocno kulał. Jeśli Loial był poważnie ranny i nie mógł podróżować... Zrobiło mu się wstyd, że potrafi myśleć w taki sposób — ogir był przecież przyjacielem — ale inaczej nie mógł.

— Jesteś ranny, Loial? Moiraine mogłaby cię uzdrowić. Jestem pewien, że cię uzdrowi.

— Ależ ja sobie poradzę bez trudu. Było tylu innych, którzy naprawdę potrzebowali jej pomocy. Nie chciałem przeszkadzać. Zresztą to za mało, by uniemożliwić mi pracę. — Loial zerknął w stronę stołu, na którym obok odkorkowanego kałamarza leżała ogromna, oprawna w płótno księga; w oczach Perrina była ogromna, jednak swobodnie zmieściłaby się do kieszeni kaftana ogira. — Ufam, iż wszystko spisałem właściwie. Niewiele widziałem ubiegłej nocy, zanim już było po wszystkim.

— Loial — odezwała się Faile, wstając z książką w dłoniach zza jednego z kwietników — to bohater.

Perrin aż podskoczył, kwiaty całkowicie zamaskowały jej zapach. Loial syknął, żeby ją uciszyć, zastrzygł uszami z zażenowania i jął wymachiwać wielkimi dłońmi, ale Faile mówiła dalej. Głos miała chłodny, za to jej oczy wbite w twarz Perrina pałały.

— Zgromadził w wielkiej izbie tyle dzieci, ile się dało, a także matki niektórych, i przez cały czas trwania bitwy bronił samotnie drzwi przed trollokami i Myrddraalami. Te kwiaty to dar od kobiet Kamienia dla uczczenia jego nieugiętej odwagi i oddania. — Słowa „nieugięta” i „oddanie” wymówiła w taki sposób, że zabrzmiały jak trzaśnięcia z bata.

Perrin słuchał tego ani drgnąwszy. To, co zrobił, było słuszne, ale nie mógł się spodziewać, że ona zrozumie. Nawet jeśli uznawała powody, nie mogła postąpić inaczej.

„To było słuszne. Naprawdę”.

Żałował tylko, że nie czuje się lepiej w całej tej sprawie. To niezbyt sprawiedliwe, że mógł mieć rację, a mimo to czuł się fatalnie.

— To nic takiego. — Uszy Loiala zastrzygły gwałtownie. — Tu chodzi tylko o to, że dzieci nie mogą się same bronić. To wszystko. Żaden ze mnie bohater. Żaden.

— Bzdura. — Faile zaznaczyła palcem miejsce w książce i podeszła bliżej do ogira. Nie sięgała mu nawet do piersi. — Nie ma takiej kobiety w Kamieniu, która by cię nie poślubiła, gdybyś był człowiekiem, a niektóre zrobiłyby to i bez tego. Loial to właściwe miano, bo twoją naturą jest lojalność. Każdej kobiecie to by się spodobało.

Uszy ogira aż zesztywniały, Perrin natomiast uśmiechnął się. Najwyraźniej przez cały ranek karmiła Loiala miodem i mlekiem pochlebstw, w nadziei że ogir zgodzi się wziąć ją w podróż, nie zważając na to, czego chciał Perrin. Jednak starając się jemu dopiec, wcale nie zdawała sobie z tego sprawy, że uraczyła ogira kamieniem.

— Miałeś jakieś wieści od swojej matki, Loial? — spytał.

— Nie. — W tonie głosu Loiala zabrzmiały jednocześnie ulga i troska. — Ale wczoraj widziałem w mieście Laefara. Widząc mnie, zdziwił się, podobnie jak ja na jego widok, nieczęsto się nas spotyka we Łzie. Przybył ze Stedding Shangtai, by wziąć udział w negocjacjach na temat napraw kamiennych konstrukcji, które ogirowie postawili w jednym z pałaców. Nie mam wątpliwości, że pierwsze słowa, jakie po powrocie do stedding padną z jego ust, będą brzmiały: „Loial jest we Łzie”.

— To przykre — stwierdził Perrin, a Loial przytaknął z przygnębioną miną.

— Laefar twierdzi, że Starsi ogłosili mnie zbiegiem, to też moja matka obiecała, że każe mi się ożenić i ustatkować. Nawet już kogoś wybrała. Laefar nie wiedział, kto to taki. Tak przynajmniej twierdził. Jemu się wydaje, że takie historie są zabawne. Ona może tu być w ciągu miesiąca.

Perrin o mało co znowu uśmiechnąłby się szeroko na widok szoku, który wyraźnie malował się na twarzy Faile. Jej się zdawało, że wie o wiele więcej na temat świata niż on — no cóż, faktycznie wiedziała — Loiala jednak nie znała. Domem Loiala był Stedding Shangtai, w Grzbiecie Świata, a ponieważ dopiero co ukończył dziewięćdziesiąt lat, nie był jeszcze dostatecznie dorosły, by podróżować na własną rękę. Ogiry żyły bardzo długo, zgodnie z ich kryteriami Loial nie był starszy od Perrina, a może nawet młodszy. Loial jednak wyjechał, bo chciał zwiedzić świat i teraz najbardziej dręczyła go obawa, że matka go odszuka i zawlecze z powrotem do stedding, by się ożenił, i tym samym uniemożliwi mu dalsze wyjazdy.

Podczas gdy Faile usiłowała wykoncypować, o co tu właściwie chodzi, Perrin przerwał milczenie.

— Muszę wracać do Dwu Rzek, Loial. Tam twoja matka cię nie znajdzie.

— Tak. To prawda. — Ogir z zakłopotaniem wzruszył ramionami. — Tylko co z moją książką. Z opowieścią o Randzie. A także o tobie i Macie. Mam już tyle notatek, ale... — Obszedł stół, zaglądając do otwartej księgi, której strony zapełniało jego równe pismo. — To ja spiszę prawdziwą historię Smoka Odrodzonego, Perrin. To będzie książka jedyna w swoim rodzaju, napisana przez kogoś, kto z nim podróżował, kto naprawdę był świadkiem rozwoju wydarzeń. Smok Odrodzony, autorstwa Loiala, syna Arenta syna Halana, ze Stedding Shangtai. — Ze zmarszczonym czołem pochylił się nad księgą, maczając pióro w kałamarzu. — Tu się nie całkiem zgadza. Było więcej...

Perrin położył dłoń na stronie, na której Loial zamierzał właśnie coś napisać.

— Nie napiszesz żadnej książki, jeśli cię matka znajdzie. W każdym razie nie o Randzie. Poza tym jesteś mi potrzebny, Loial.

— Potrzebny, Perrin? Nie rozumiem.

— W Dwu Rzekach są Białe Płaszcze. Polują na mnie.

— Polują na ciebie? Ale dlaczego?

Loial wyglądał na niemal równie zdezorientowanego jak Faile poprzednio. Ona tym razem przybrała maskę błogiego samozadowolenia. Mimo to Perrin mówił dalej:

— Powody nie są istotne. Faktem jest, że tam są. Szukając mnie, mogą skrzywdzić innych ludzi. Moją rodzinę. Znając Białe Płaszcze, nie mam wątpliwości, że zrobią to. Mogę temu zapobiec, pod warunkiem że szybko, naprawdę szybko, dotrę do Dwu Rzek. Światłość jedna wie, co już zrobili. Potrzebuję cię, żebyś mnie tam zabrał, Loial, po Drogach. Powiedziałeś mi kiedyś, że tu była Brama, a wiem, że i w Manetheren też była. Nadal musi tam być, w górach za Polem Emonda. Nic nie jest w stanie zniszczyć Bramy, tak przynajmniej twierdziłeś. Potrzebuję cię, Loial.

— Cóż, naturalnie, że pomogę — powiedział Loial. — Drogi. — Hałaśliwie wypuścił powietrze, jego uszy odrobinę przyklapły. — Chcę pisać o przygodach, a nie przeżywać przygody. Ale przypuszczam, że jeszcze jedna wcale nie zawadzi. Światłości, spraw to — zakończył żarliwie.

Faile chrząknęła delikatnie.

— Nie zapomniałeś o czymś, Loial? Obiecałeś, że zabierzesz mnie do Dróg, kiedy tylko poproszę, i to zanim weźmiesz tam kogoś innego.

— Istotnie obiecałem, że pozwolę ci rzucić okiem na Bramę — odparł Loial — oraz zobaczyć, jak tam jest w środku. Popatrzysz sobie, kiedy ja i Perrin będziemy ruszać na tę wyprawę. Myślę, że mogłabyś jechać z nami, ale Drogami nie podróżuje się lekko, Faile. Ja sam bym tam nie wchodził, gdyby nie Perrin.

— Faile nie jedzie — oświadczył stanowczo Perrin. — Tylko ty i ja, Loial.

Faile, ignorując go, uśmiechnęła się do Loiala, jak gdyby ten się tylko z nią przekomarzał.

— Obiecałeś więcej niż tylko rzut oka, Loial. Że zabierzesz mnie, dokąd zechcę, kiedy zechcę, i to wcześniej niż kogokolwiek innego. Przysiągłeś.

— Owszem — zaprotestował Loial — ale tylko dlatego, bo nie chciałaś uwierzyć, że ci pokażę Bramę. Powiedziałaś, że nie uwierzysz, dopóki nie przysięgnę. Zrobię, jak obiecałem, ale w takiej sytuacji z pewnością zechcesz ustąpić pierwszeństwa Perrinowi.

— Przysiągłeś — powtórzyła spokojnie Faile. — Na własną matkę i matkę twojej matki oraz na matkę matki twojej matki.

— Tak, przysiągłem, Faile, jednak Perrin...

— Przysiągłeś, Loial. Masz zamiar złamać przysięgę?

Ogir wyglądał jak kupka nieszczęścia. Ramiona mu obwisły, uszy oklapły, kąciki szerokich ust wygięły się ku dołowi, a końcówki długich brwi dosięgły policzków.

— Ona cię oszukała, Loial. — Perrin był ciekaw, czy tamtych dwoje słyszy, jak zgrzyta zębami. — Ona cię z rozmysłem oszukała.

Policzki Faile splamił szkarłat, ale nadal miała dość tupetu, by oświadczyć:

— Tylko dlatego, że musiałam, Loial. Tylko dlatego, że ten głupiec uważa, iż może kierować moim życiem w dogodny dla niego sposób. W innym przypadku nie zrobiłabym tego. Musisz mi uwierzyć.

— Czy to, że cię oszukała, niczego nie zmienia? — spytał Perrin, a Loial ze smutkiem pokręcił swą wielką głową.

— Ogiry dotrzymują danego słowa — powiedziała Faile. — I Loial zabierze mnie do Dwu Rzek. Albo przynajmniej do Bramy w Manetheren. Życzę sobie zobaczyć Dwie Rzeki.

Loial wyprostował się.

— Ale to oznacza, że mimo wszystko mogę pomóc Perrinowi. Faile, dlaczegoś to wywlokła? Nawet Faelar nie uznałaby tego za zabawne. — Jego głos miał gniewny odcień, a przecież trzeba się było mocno starać, żeby rozzłościć ogira.

— Możesz pomóc Perrinowi, jeśli poprosi — odrzekła z determinacją. — Taka była umowa, Loial. Nikt oprócz ciebie i mnie, chyba że ja zostanę poproszona. On musi mnie prosić.

— Nie — wtrącił Perrin, zanim Loial zdążył otworzyć usta. — Nie, nie poproszę. Pojadę do Pola Emonda konno! Pójdę piechotą! A więc mogłabyś już przestać się wygłupiać. Oszukałaś Loiala. Próbujesz wepchnąć się tam... gdzie cię nie chcą.

Gniew osłabił jej spokój.

— Zanim ty tam dotrzesz, Loial i ja uporamy się z Białymi Płaszczami. Będzie po wszystkim. Poproś, ty kowalu z kowadłem zamiast głowy. Poproś tylko, a będziesz mógł jechać z nami.

Perrin wziął się w garść. Nie istniał sposób, by ją przekonać, a prosić nie miał zamiaru. Miała rację — tygodni całych potrzeba na dotarcie konno do Dwu Rzek, wędrując po Drogach znajdą się na miejscu w ciągu jakichś dwu dni — ale prosić nie będzie.

„Nie będę, choćby z tego powodu, że oszukała Loiala i usiłowała mnie sterroryzować!”

— Zatem sam pojadę Drogami do Manetheren. Pojadę w ślad za wami. Jeśli będę się trzymał w dostatecznej odległości, by nie stanowić części waszej grupy, nie naruszę przysięgi Loiala. W tym nie możesz mi przeszkodzić.

— To ryzykowne, Perrin — rzekł z troską Loial. — Drogi są ciemne. Zagubisz się na zawsze, jeśli przeoczysz zakręt albo przypadkiem wejdziesz na zły most. Albo jeśli cię ogarnie Machin Shin. Poproś ją, Perrin. Powiedziała, że możesz jechać, jeśli ją poprosisz. Zrób to.

Głęboki głos ogira zadudnił przy słowie Machin Shin, a Perrinowi przebiegł po kręgosłupie dreszcz. Machin Shin. Czarny Wian. Nawet Aes Sedai nie wiedziały, czy to Pomiot Cienia czy coś, co ulęgło się z zepsucia Dróg. Machin Shin był powodem, dla którego podróżowanie Drogami zawsze oznaczało ryzykowanie życiem, tak twierdziły Aes Sedai. Czarny Wiatr pożerał dusze, Perrin wiedział, że to prawda. Nadal jednak mówił pewnym głosem, a jego twarz była niewzruszona.

„Wolę sczeznąć, niż pozwolić jej myśleć, że mięknę”.

— Nie mogę, Loial. W każdym razie nie zrobię tego.

Loial skrzywił się.

— Faile, on będzie ryzykował, jeśli spróbuje podążać naszym śladem. Błagam, ustąp mu i pozwól...

Gwałtownie weszła mu w słowo.

— Nie. Jeżeli on ma zbyt sztywny kark, żeby poprosić, to z jakiej racji ja miałabym ustąpić? Czemu miałoby mnie obchodzić, czy on się zgubi? — Zwróciła się do Perrina. — Możesz podróżować blisko nas. Tak blisko jak musisz, tak żeby było wiadomo, że idziesz naszym śladem. Będziesz się wlókł za mną jak szczenię, dopóki nie poprosisz. Dlaczego po prostu tego nie zrobisz?

— Uparci ludzie — mruknął ogir. — Popędliwi i uparci, mimo że przez tę popędliwość lądujecie w gnieździe szerszeni.

— Chciałbym wyjechać dzisiaj, Loial — powiedział Perrin, nie patrząc na Faile.

— Najlepiej wyruszyć jak najszybciej — zgodził się Loial, rzucając pełne żalu spojrzenie na rozłożone na stole książki. — Będę mógł, jak mniemam, uporządkować swoje notatki podczas podróży. Światłość tylko wie, co stracę, przebywając z dala od Randa.

— Czy ty mnie słyszałeś, Perrin? — spytała podniesionym głosem Faile.

— Przygotuję konia i jakiś prowiant, Loial. Możemy ruszać późnym rankiem.

— A żebyś sczezł, Perrinie Aybara, odpowiedz mi!

Loial przyjrzał jej się z troską.

— Perrin, jesteś pewien, że nie mógłbyś...

— Nie — przerwał mu łagodnie Perrin. — Ona myśli jak muł i lubi oszukiwać. Nie zatańczę, by wywołać jej śmiech. — Zignorował odgłos dobywający się z gardła Faile, przypominający syk kota, kiedy patrzy na psa i szykuje się do ataku. — Powiadomię cię, gdy tylko będę gotów.

Ruszył w stronę drzwi, a wtedy zawołała z wściekłością:

— To ja decyduję „kiedy”, Perrinie Aybara. Ja i Loial. Słyszysz mnie? Lepiej bądź gotów za dwie godziny, bo inaczej zostawimy cię z tyłu. Możesz spotkać się z nami przed stajnią przy Bramie Muru Smoka. O ile się wybierasz. Słyszysz mnie’?

Wyczuł jej ruch i zatrzasnął za sobą drzwi dokładnie w tym samym momencie, gdy coś w nie łupnęło z całej siły. Książka, pomyślał. Loial ją za to prześwięci. Pewnie wolałby dostać po głowie, niż gdyby zniszczono którąś z jego książek.

Na moment oparł się o drzwi, pogrążony w rozpaczy. Tyle zrobił, żeby go znienawidziła, a ona i tak się tam znajdzie, aby patrzeć na jego śmierć. Pewnie upaja się tym teraz — więcej nie udało mu się osiągnąć.

„Uparta kobieta, która myśli jak muł!”

Odwrócił się, by odejść, i zobaczył idącego w jego stronę Aiela, wysokiego mężczyznę, obdarzonego rudawymi włosami i zielonymi oczyma, który mógł być starszym kuzynem albo młodszym wujem Randa. Znał i lubił tego człowieka, choćby z tego tylko powodu, że Gaul nigdy nie dał w najmniejszej mierze poznać po sobie, iż zauważa jego żółte oczy.

— Obyś znalazł cień tego ranka, Perrin. Majhere powiedziała mi, że poszedłeś w tę stronę, choć myślę, że aż ją swędziało, by wetknąć mi miotłę w ręce. Ta kobieta jest równie wymagająca jak Mądre.

— Obyś i ty znalazł cień tego ranka, Gaul. Wszystkie kobiety są takie, jeśli chcesz znać moje zdanie.

— Być może, o ile nie wiesz, jak je podejść. Słyszałem, że wybierasz się w podróż do Dwu Rzek.

— Światłości! — warknął Perrin, nim Aiel zdążył powiedzieć coś więcej. — Czy cały Kamień już wie?

Jeśli Moiraine wie...

Gaul potrząsnął głową.

— Rand al’Thor wziął mnie na bok i odbył ze mną rozmowę prosząc, bym nikomu o niej nie wspominał. Myślę, że rozmawiał też z innymi, ale nie wiem, kto zechce się z tobą wybrać. Już od bardzo dawna przebywamy po tej stronie Muru Smoka i wielu tęskni za Ziemią Trzech Sfer.

— Wybrać się ze mną? — Perrin miał wrażenie, że go ogłuszono. Gdyby towarzyszyli mu Aielowie... Stwarzało to możliwości, których nie odważył się wcześniej brać pod uwagę. — Rand prosił, byście jechali ze mną? Do Dwu Rzek?

Gaul ponownie potrząsnął głową.

— Powiedział tylko, że się wybierasz i że tam są ludzie, którzy będą próbowali cię zabić. Ja mimo to mam zamiar ci towarzyszyć, o ile zechcesz.

— Czy zechcę? — Perrin omal się nie roześmiał. — — Oczywiście, na Światłość. Za kilka godzin będziemy już w Drogach.

— Drogi? — Gaul zamrugał oczami, ale wyraz jego twarzy nie zmienił się nawet na jotę.

— Czy to coś zmienia?

— Śmierć pisana jest wszystkim, Perrin.

Nie była to raczej pocieszająca odpowiedź.

— Nie wierzę, że Rand jest taki okrutny — oświadczyła Egwene, a Nynaeve dodała:

— Przynajmniej nie próbował cię zatrzymać.

Usadowione na łóżku Nynaeve kończyły dzielić złoto, które dostarczyła im Moiraine. Cztery wypchane sakiewki miały być ukryte w kieszonkach przyszytych do wewnętrznej strony spódnic, a oprócz nich jeszcze dodatkowe cztery, ale już nie tak duże, przytroczone do pasa, by nie przyciągały niepożądanej uwagi. Egwene wzięła mniejszą część, jako że na Pustkowiu pożytek ze złota zapewne będzie niewielki.

Elayne spojrzała krzywo na dwa porządnie związane tobołki i oprawiony w skórę skrypt, ułożony obok drzwi. Tobołki zawierały całą jej odzież i pozostałe rzeczy. Futerał z nożem i widelcem, szczotkę i grzebień do włosów, igły, szpilki, nici, naparstek, nożyczki. Hubka z krzesiwem i jeszcze drugi nóż, mniejszy od tego za pasem. Mydło i proszek do kąpieli, a także... Ponowne sprawdzanie tej listy to niedorzeczność. Kamienny pierścień Egwene krył się bezpiecznie w mieszku. Była gotowa do wyjazdu. Nic jej nie trzymało.

— Nie, nie próbował.

Elayne była dumna z chłodu i opanowania, z jakimi udało jej się to powiedzieć.

„Wydawało się wręcz, że mu ulżyło! Ulżyło! A ja musiałam dać mu ten list, wprawdzie z rozdartym sercem. Na szczęście nie otworzy go przed moim wyjazdem”.

Podskoczyła, gdy dłoń Nynaeve spoczęła na jej ramieniu.

— Chciałaś, by cię prosił o pozostanie? Wiesz przecież, jak brzmiałaby twoja odpowiedź. Wiesz, prawda?

Elayne zacisnęła usta.

— Jasne, że wiem. Tylko naprawdę nie musiał cieszyć się tak demonstracyjnie. — Tego wcale nie chciała powiedzieć.

Nynaeve spojrzała na nią ze zrozumieniem.

— Mężczyźni są co najmniej trudni.

— Nadal nie wierzę, że byłby taki... taki... — mruknęła gniewnie Egwene.

Elayne nigdy się nie dowiedziała, co tamta chciała powiedzieć, w tym momencie bowiem drzwi otworzyły się gwałtownie, pchnięte z taką siłą, że ich skrzydło uderzyło i odbiło się od ściany.

Elayne zadygotała i niemal w tej samej chwili objęła saidara; przeżyła moment zażenowania, kiedy zobaczyła, że odskakujące od ściany drzwi zatrzymała wyprostowana ręka Lana. Po krótkiej chwili postanowiła jednak nie wypuszczać z objęć Źródła. Strażnik wypełnił całą przestrzeń drzwi swymi szerokimi ramionami, jego twarz przypominała chmurę burzową, niebieskie zaś oczy, gdyby mogły ciskać pioruny, obrałyby za cel Nynaeve. Łuna saidara otaczająca Egwene również nie zniknęła.

Lan zdawał się nie widzieć nikogo prócz Nynaeve.

— Pozwalałaś mi sądzić, że wracasz do Tar Valon — wychrypiał.

— Mogłeś sobie tak myśleć — odparła spokojnie — mimo iż nigdy tego nie powiedziałam.

— Nigdy tego nie powiedziałaś? Nigdy tego nie powiedziałaś! Mówiłaś, że wyjeżdżasz dzisiaj i zawsze wiązałaś swój wyjazd z tymi Sprzymierzonymi z Ciemnością kobietami, które przecież mają zostać wysłane do Tar Valon. Cały czas! Co chciałaś, żebym pomyślał?

— Ale wcale nie powiedziałam...

— Na Światłość, kobieto! — ryknął. — Nie kpij sobie ze mnie!

Elayne i Egwene wymieniły zaniepokojone spojrzenia. Ten człowiek, którego zawsze cechowało żelazne opanowanie, teraz bliski był załamania. To Nynaeve często dawała się ponosić emocjom, tym razem stawiła mu czoło z lodowatym spokojem, uniesioną wysoko głową, a jej dłonie, spoczywające na zielonym jedwabiu sukni, nawet nie zadrżały.

Lan z wyraźnym wysiłkiem przywołał się do porządku. Z pozoru twarz miał kamienną jak zawsze, jak zawsze też panował nad sobą, a mimo to Elayne była przekonana, że od środka rozsadza go gniew.

— Nie wiedziałbym, dokąd się wybierasz, gdybym nie usłyszał, że zamówiłaś powóz. Powóz, który ma cię zawieść na statek płynący do Tanchico. Nie wiem przede wszystkim, dlaczego Amyrlin pozwoliła ci opuścić Wieżę ani dlaczego Moiraine kazała ci brać udział w przesłuchaniach Czarnych sióstr, skoro wszystkie trzy jesteście tylko Przyjętymi. Przyjętymi, nie Aes Sedai. Tanchico jest teraz miejscem, w którym może przebywać wyłącznie pełna Aes Sedai w asyście Strażnika strzegącego jej pleców. Nie pozwolę ci się w to wplątać.

— Ach tak? — beztrosko odparła Nynaeve. — Kwestionujesz decyzje Moiraine, a także Tronu Amyrlin. Być może zupełnie błędnie pojęłam rolę Strażników. Myślałam, że przysięgacie być odpowiedzialni i posłuszni, między innymi. Lan, doprawdy rozumiem twą troskę i jestem wdzięczna, bardziej niż wdzięczna, ale wszyscy mamy misje do wykonania. Jedziemy i musisz się pogodzić z tym faktem.

— Dlaczego? Przez miłość do Światłości, powiedz mi przynajmniej dlaczego? Tanchico!

— Moiraine ci nie powiedziała — odparła łagodnie Nynaeve — bo zapewne ma swoje powody. Musimy spełnić nasze zadania, tak jak ty jesteś odpowiedzialny za swoje.

Lan zadrżał — autentycznie zadrżał! — i ze złością zacisnął zęby. Kiedy przemówił, jego głos brzmiał dziwnie niepewnie.

— Będziesz potrzebowała kogoś do pomocy w Tanchico. Kogoś, kto dopilnuje, by uliczny złodziejaszek z Tarabonu nie wbił ci noża w plecy, skuszony twoją sakiewką. Tanchico było tego typu miastem jeszcze przed wojną, a z tego, co słyszałem, wynika, że jest coraz gorzej. Mógłbym... mógłbym cię ochraniać, Nynaeve.

Brwi Elayne podskoczyły do góry. Przecież nie myślał sugerować... Nie mógłby czegoś takiego proponować.

Nynaeve nie pokazała po sobie, że usłyszała coś niezwykłego.

— Twoje miejsce jest przy Moiraine.

— Moiraine. — Na twardej twarzy Strażnika zaperlił się pot, wyraźnie zmagał się z doborem słów.

— Mogę... muszę... Nynaeve, ja... ja...

— Pozostaniesz przy Moiraine — surowo oznajmiła Nynaeve — dopóki cię nie zwolni z twych zobowiązań. Zrobisz, jak mówię.

Wyciągnęła ze swego mieszka arkusz złożonego papieru i wcisnęła go w ręce Lana. Zmarszczył czoło, przeczytał, zamrugał i przeczytał raz jeszcze.

Elayne znała jego treść.

Cokolwiek uczyni okaziciel niniejszego pisma, uczynione będzie z mego rozporządzenia i upoważnienia. Bądźcie więc posłuszni i milczcie, taki jest bowiem mój rozkaz.

Siuan Sanche

Opiekunka Pieczęci

Płomienia Tar Valon

Zasiadająca na Tronie Amyrlin

Taki sam dokument spoczywał w mieszku Egwene, aczkolwiek żadna z nich nie była pewna, czy się do czegoś przyda w miejscach, do których się udawały.

— Przecież to ci pozwala robić wszystko, na co masz ochotę — zaprotestował Lan. — Możesz przemawiać w imieniu Amyrlin. Dlaczego miałaby to dać pierwszej lepszej Przyjętej?

— Nie zadawaj pytań, na które nie umiem odpowiedzieć — odparła Nynaeve, po czym z nieznacznym uśmiechem dodała: — Po prostu uważaj się za szczęśliwca, że nie każę ci przede mną tańczyć.

Elayne zdusiła śmiech. Egwene nieomal się nim zadławiła. To właśnie powiedziała Nynaeve, kiedy Amyrlin wręczyła im te listy. „Z tym mogę zmusić Strażników do tańczenia”. Żadna nie miała wątpliwości, którego Strażnika miała na myśli.

— Nie każesz? Zgrabnie się mnie pozbywasz. Moje zobowiązania, moje przysięgi. Ten list. — Lan miał w oku niebezpieczny błysk, którego Nynaeve zdawała się nie zauważać, gdy brała pismo z jego rąk i chowała z powrotem do sakwy przy pasie.

— Bardzoś pełen przekonania o własnej wartości, al’Lanie Mandragoram. Robimy to, co do nas należy, podobnie jak i ty.

— Pełen przekonania o własnej wartości, Nynaeve al’Meara? Ja miałbym być pełen przekonania o własnej wartości? — Lan ruszył w stronę Nynaeve tak gwałtownie, że Elayne, nie zdążywszy nawet się zastanowić, omal nie pochwyciła go strumieniami Powietrza. W jednym momencie Nynaeve stała, wytrzeszczając oczy na mknącego w jej stronę, wysokiego mężczyznę, a już w następnym jej stopy dyndały nad podłogą, a twarz, dość dokładnie, pokrywały pocałunki. Z początku kopała go po łydkach, okładała kułakami i wściekle protestowała, lecz po chwili kopniaki stały się mniej gwałtowne, aż wreszcie ustały, ona zaś wtuliła się w jego ramiona i przestała protestować.

Egwene zażenowana spuściła oczy, Elayne natomiast obserwowała to z zainteresowaniem. Tak właśnie wyglądała, kiedy Rand...

„Nie! Nie będę o nim myśleć”.

Zastanawiała się, czy ma czas na napisanie jeszcze jednego listu, w którym wycofa wszystko, co powiedziała w pierwszym, i da mu do zrozumienia, że nie należy z niej żartować. Tylko czy tego naprawdę chce?

Po chwili Lan postawił Nynaeve z powrotem na ziemi. Zachwiała się nieznacznie, przygładzając suknię i z furią przyklepując włosy.

— Nie masz prawa... — zaczęła zadyszanym głosem, po czym urwała, by przełknąć ślinę. — Nie dam się tak poniewierać na oczach całego świata. Nie dam!

— One to nie cały świat — odparł. — Jeśli jednak mogły na to patrzeć, to równie dobrze mogą wszystkiego wysłuchać. Znalazłaś drogę do mojego serca, chociaż ja myślałem, że nie ma już w nim na nic miejsca. Sprawiłaś, że kwiaty rozkwitły tam, gdzie hodowałem tylko kurz i kamienie. Pamiętaj o tym podczas tej podróży, na którą tak się uparłaś. Jeśli ty umrzesz, ja nie pożyję wiele dłużej. — Obdarzył Nynaeve jednym ze swych rzadkich uśmiechów, który jeśli nie całkiem nawet złagodził rysy jego twarzy, to przynajmniej sprawił, iż stały się mniej twarde. — I pamiętaj też, że nie zawsze tak chętnie słucham rozkazów, nawet gdy się zamacha mi przed nosem pismem samej Amyrlin.

Wykonał elegancki ukłon, a Elayne przez chwilę myślała, że naprawdę ma zamiar uklęknąć i ucałować pierścień z Wielkim Wężem na palcu Nynaeve.

— Ty rozkazujesz — mruknął — a ja słucham. — Trudno było orzec, czy sobie drwi czy nie.

Gdy tylko zamknęły się za nim drzwi, Nynaeve opadła na skraj łóżka, jakby dopiero teraz ugięły się pod nią kolana. Wpatrywała się w drzwi z marsem na czole.

— „Drażnij często potulnego psa — zacytowała Elayne — a cię pogryzie”. A Lan bynajmniej nie jest potulny.

Nynaeve skarciła ją ostrym spojrzeniem i fuknięciem.

— On jest nieznośny — stwierdziła Egwene. — Przynajmniej czasami. Nynaeve, dlaczego to zrobiłaś? Był gotów jechać z tobą. Wiem, że nie pragniesz niczego więcej, jak uwolnić go od Moiraine. Nie próbuj zaprzeczać.

Nynaeve nie próbowała. Zamiast tego miętosiła suknię i wygładzała narzutę na łóżku.

— To nie tak — odparła w końcu. — Chcę, by on należał do mnie. Cały. Nie będę go miała, jeśli będę pamiętać o zerwanej przysiędze danej Moiraine. Nie pozwolę, by to stało między nami. Przez wzgląd na niego, a także na mnie samą.

— Ale czy to coś zmieni, jeśli go nakłonisz, żeby poprosił Moiraine o zwolnienie ze zobowiązań? — spytała Egwene. — Dla mężczyzny pokroju Lana będzie to oznaczało tyle samo co ich zerwanie. Pozostaje więc tylko zmusić ją jakoś, by z własnej woli pozwoliła mu odejść. Jak zamierzasz to osiągnąć?

— Nie wiem. — Nynaeve nadała swemu głosowi stanowczą barwę. — Zawsze jednak jest jakiś sposób, ale na to przyjdzie jeszcze czas. Na razie jest praca do wykonania, a my tu siedzimy i dumamy o mężczyznach. Jesteś pewna, że masz wszystko, co ci będzie potrzebne na Pustkowiu, Egwene?

— Aviendha zajęła się przygotowaniami — odrzekła Egwene. — Nadal jest chyba nieszczęśliwa, twierdzi jednak, że jeśli będziemy miały szczęście, uda nam się dotrzeć do Rhuidean w miesiąc z małym okładem. Do tego czasu wy będziecie już w Tanchico.

— Może nawet prędzej — poprawiła ją Elayne — o ile te opowieści o rakerach Ludu Morza są prawdziwe. Będziesz na siebie uważała, Egwene? Nawet w towarzystwie Aviendhy jako przewodniczki Pustkowie może okazać się niebezpieczne.

— Będę. Ty też uważaj. Obie uważajcie. W Tanchico nie jest teraz bezpieczniej niż na Pustkowiu.

I nagle wszystkie trzy przytuliły się do siebie, po raz kolejny wzajemnie się przestrzegając i upewniając, że dobrze pamiętają plan spotkania w Kamieniu, w Tel’aran’rhiod.

Elayne otarła łzy z policzków.

— Dobrze, że Lan poszedł. — Zatrzęsła się ze śmiechu. — Pewnie uważałby nas za skończone idiotki.

— Nie, nie myślałby tak — odparła Nynaeve, podkasując spódnice, by schować sakiewkę ze złotem do kieszonki. — Jest wprawdzie mężczyzną, ale nie jest całkiem tępy.

Zanim wsiądą do powozu, znajdę chwilę czasu, by znaleźć papier i pióro, postanowiła Elayne. Musi znaleźć. Nynaeve właściwie to ujęła. Mężczyźni potrzebowali stanowczej ręki. Rand przekona się, że nie pozbędzie się jej tak łatwo. Nie będzie mu też łatwo wkraść się z powrotem w jej łaski.

17

Podstępy

Oszczędzając zesztywniałą prawą nogę, Thom ukłonił się, wywijając połami płaszcza, aż załopotały naszyte na nim kolorowe łatki. W oczach miał piach, mimo to zdobył się na niefrasobliwy ton głosu.

— Dzień dobry wam wszystkim. — Wyprostował się i zamaszyście przeciągnął kłykciami po siwych wąsach.

Odziani w czerń i złoto słudzy wyglądali na zaskoczonych. Dwóch muskularnych młodzieńców stało nad inkrustowaną złotem i polakierowaną na czerwono skrzynią z roztrzaskanym wiekiem, którą właśnie mieli podnieść, natomiast trzy kobiety znieruchomiały ze szczotkami w rękach. Na całym korytarzu oprócz nich nie było nikogo, więc z chęcią przyjmowali każdą wymówkę do przerwania pracy, o tej porze zwłaszcza. Z obwisłymi ramionami i podkrążonymi oczyma wyglądali na równie zmęczonych jak Thom.

— Dzień dobry, bardzie — powitała go najstarsza z kobiet. Nieco zażywna, obdarzona raczej pospolitą twarzą, miała miły uśmiech, zmęczony jak ona sama. — W czym możemy ci pomóc?

Z przepastnego rękawa kaftana Thom wyciągnął cztery kolorowe piłeczki i zaczął nimi żonglować.

— Chcę po prostu podnieść was na duchu. Bard powinien robić to, co do niego należy. — Użyłby więcej niż czterech, ale był tak zmordowany, że nawet z tyloma miał kłopot. Jeszcze nie zapomniał, że całkiem niedawno omal nie wypuścił piątej. Stłumił ziewnięcie, zmieniając je w zachęcający uśmiech. — Straszna noc i trzeba ożywić nastroje.

— Lord Smok nas uratował — powiedziała jedna z młodszych kobiet. Była ładna i szczupła, jednak jej czarne, skryte w cieniu rzęs oczy rzucały drapieżny błysk, który go ostrzegł, że powinien stonować swój uśmiech. Dziewczyna mogła, oczywiście, okazać się przydatna, pod warunkiem że jest w równym stopniu chciwa jak uczciwa, że jak już raz ją kupi, to na zawsze. Korzystnie było znaleźć dodatkową parę rąk, która podrzuci list, język, który zdradzi, co usłyszały uszy, i powie to, co on zechce, w miejscu i czasie, które wyznaczy.

„Stary głupiec! Masz dość rąk i uszu, więc przestań medytować o wdzięcznej talii i nie zapominaj tego błysku w oczach!”

Ciekawe, że powiedziała to takim tonem, jakby mówiła naprawdę to, co myśli. Jeden z młodzieńców przytaknął podkreślając, że zgadza się z jej słowami.

— O tak — odparł Thom. — Ciekaw jestem, na którym z Wysokich Lordów spoczywała wczoraj odpowiedzialność za doki? — Zirytowany na siebie żonglował piłeczkami nieomal niedołężnie. W taki sposób zdobywać informacje. Był jednak nazbyt już zmęczony, powinien się położyć do łóżka. W istocie, należało to zrobić kilka godzin temu.

— Za doki odpowiedzialni są Obrońcy — wyjaśniła najstarsza kobieta. — Oczywiście nie mogłeś o tym wiedzieć. Wysocy Lordowie nie zaprzątają sobie głów takimi drobiazgami.

Thom znakomicie o tym wiedział.

— Czyżby? Cóż, ma się rozumieć, nie jestem Tairenianem. — Zmienił sposób podrzucania piłeczek, ze zwykłego koła w podwójną pętlę. Wyglądało to na znacznie trudniejsze, niż było w istocie, i dziewczyna o drapieżnym spojrzeniu klasnęła w dłonie. Teraz, jak już się wdał w rozmowę, równie dobrze mógł ją ciągnąć dalej. A potem powie wszystkim dobrej nocy. Nocy? Wschodziło już słońce. — A jednak to skandal, że nikt nie spytał, dlaczego te barki przycumowały w dokach. Z opuszczonymi lukami, za którymi kryły się trolloki. Nie to, żebym twierdził, że ktoś wiedział o tych trollokach. — Podwójna pętla zrobiła się chwiejna, więc prędko powrócił do koła. Światłości, ależ był wyczerpany. — Wydaje się, że któryś z Wysokich Lordów winien był zapytać.

Dwóch młodzieńców krzywiąc się wymieniło znaczące spojrzenia, a Thom uśmiechnął się w duchu. Jeszcze jedno ziarno zasiane i to łatwo, chociaż tak niezdarnie. Następna plotka puszczona w obieg, nawet jeśli wiedzieli z całą pewnością, kto był odpowiedzialny za doki. A wiadomości szerzyły się — taka plotka nie mogła nie przedostać się do miasta — więc był to kolejny, niewielki klin podejrzenia, wbity między plebs i szlachtę. Do kogo zwróci się plebs jak nie do człowieka wiadomo że znienawidzonego przez arystokrację? Do człowieka, który uratował Kamień przed Pomiotem Cienia. Do Randa al’Thora. Do Lorda Smoka.

Czas było zostawić to, co posiał, by wzrosło. Jeśli korzenie wrosły głęboko, to nic, co teraz dopowie, już ich nie wyrwie, a tej nocy posiał jeszcze inne ziarna. Lepiej jednak, by nikt się nie dowiedział, że to on je rozsiewa.

— Mężnie tej nocy walczyli Wysocy Lordowie. A jakże, widziałem... — Zawiesił głos, gdy kobiety rzuciły się z powrotem do swych szczotek, a mężczyźni pochwycili skrzynię i oddalili się pośpiesznie.

— Dla bardów też potrafię wynaleźć robotę — dobiegł go z tyłu głos Majhere. — Bezczynne ręce to bezczynne ręce.

Odwrócił się z gracją, uważając na swą nogę, i wykonał zamaszysty ukłon. Majhere nie dostawała nawet czubkiem głowy do jego ramienia, za to ważyła zapewne o połowę więcej. Twarz miała podobną do kowadła — bandaż wokół skroni jej nie upiększał — podwójny podbródek i głęboko osadzone oczy, ostre jak okruchy czarnego krzemienia.

— Dzień dobry, łaskawa pani. Oto drobny upominek na ten świeży, nowy dzień.

Energicznie zatrzepotał dłońmi, po czym wpiął w jej siwe włosy ponad bandażem złoty kwiat żółtnicy, trochę tylko sfatygowany od długiego noszenia w rękawie. Naturalnie natychmiast wyrwała go i przyjrzała mu się podejrzliwie, ale tego właśnie chciał. Wykorzystał bowiem ten moment wahania, by kuśtykając oddalić się, a kiedy coś za nim zawołała, ani nie posłuchał, ani nie zwolnił.

„Straszna kobieta — pomyślał. — Zmusiłaby wszystkie trolloki do zamiatania i szorowania, gdybyśmy ją na nie napuścili”.

Szczęka mu zazgrzytała, gdy ziewnął, zakrywając usta dłonią. Za stary był już na to. Zmęczony, kolano stanowiło jeden kłębek bólu. Nieprzespane noce, bitwy, spiski. Za stary. Powinien żyć spokojnie, gdzieś na jakiejś farmie. Z kurami. Na farmach zawsze są kury. I owce. Na pewno nie jest trudno ich doglądać, pasterze wyglądali na takich, którzy cały czas zbijają bąki i grają na dudach. On rzecz jasna grałby na harfie, nie na dudach. Albo na flecie, świeże powietrze nie jest dobre dla harfy. W okolicy byłoby jakieś miasteczko, a w nim gospoda, w której zadziwiałby gości. Zrobił szeroki wymach połami płaszcza, mijając dwóch służących. Nosił płaszcz w taki upał po to tylko, by ludzie wiedzieli, iż jest bardem. Naturalnie podnosili głowy na jego widok, w nadziei, że zatrzyma się i dostarczy chwili rozrywki. Cóż za nagroda. Tak, życie na farmie miało swoje zalety. Spokojne miejsce. Żadnych ludzi, którzy by go nękali. Pod warunkiem że w okolicy będzie jakieś miasteczko.

Otworzył drzwi do swej izby i stanął jak wryty. Moiraine wyprostowała się, jakby miała wszelkie prawo do grzebania w papierach rozsypanych na stole, a potem spokojnie ułożyła spódnice, sadowiąc się na stołku. Była piękną kobietą, wyposażoną we wszelkie wdzięki, jakich mógłby pożądać mężczyzna, łącznie z umiejętnością śmiania się z jego dowcipów.

„Głupiec! Stary głupiec! Ona to Aes Sedai, a ty jesteś zbyt zmęczony, by jasno myśleć”.

— Dzień dobry, Moiraine Sedai — powiedział, wieszając kaftan na kołku. Starał się nie spoglądać na kasetkę z przyborami do pisania, nadal ukrytą pod stołem tam, gdzie ją zostawił. Lepiej, by Moiraine nie wiedziała, jaką wielką przywiązuje do niej wagę. Jeśli już o tym mowa, po jej wyjściu pewnie nie będzie najmniejszego sensu sprawdzać, czy zaglądała do środka — mogła przenieść Moc, otworzyć zamek i zamknąć go z powrotem, a on nigdy nie byłby w stanie przekonać się, czy to zrobiła. Był tak zmęczony, że nie mógł nawet sobie przypomnieć, czy nie zostawił w skrzynce czegoś obciążającego. Albo gdzie indziej, skoro już o tym mowa. Wszystko, co widział w izbie, znajdowało się na swoim miejscu. Nie przypuszczał, by mógł okazać się tak głupi, żeby zostawić coś na wierzchu. W drzwiach izb służących nie było ani zamków, ani rygli. — Poczęstowałbym cię jakimś pokrzepiającym napojem, ale obawiam się, że nie mam nic prócz wody.

— Nie jestem spragniona — odparła miłym, melodyjnym głosem. Pochyliła się, a dzięki temu, że izba była tak mała, mogła położyć dłoń na jego prawym kolanie. Poczuł, że przelatuje przez niego fala chłodu. — Żałuję, że nie było w pobliżu żadnej dobrej Uzdrowicielki, kiedy to się stało. Obawiam się, że teraz jest już za późno.

— Tuzin Uzdrowicielek by nie wystarczył — odparł. — To dzieło Półczłowieka.

— Wiem.

„Co ona jeszcze wie?” — zastanawiał się. Odwracając się, by wyciągnąć swe jedyne krzesło zza stołu, ugryzł się w język, by nie zakląć. Czuł się tak, jakby miał za sobą dobrze przespaną noc, poza tym ból w kolanie ustąpił. Nadal kulał, ale od czasu, kiedy został okaleczony, jego staw nigdy nie był już giętki.

„Ta kobieta nawet nie spytała, czy ja tego chcę. Niech sczeznę, o co jej chodzi?”

Nie zgiął nogi. Jeśli sama nie zapyta, nie wspomni nawet o niczym.

— Wczorajszy dzień był interesujący — stwierdziła, gdy usiadł.

— Nie nazywałbym trolloków i Półludzi interesującymi — odparł ozięble.

— Nie mówię o nich, lecz o tym, co zdarzyło się wcześniej. W wypadku na polowaniu zginął Wysoki Lord Carleon. Jego bliski przyjaciel, Wysoki Lord Tedosian pomylił go rzekomo z dzikiem. A może z jeleniem.

— Nic mi o tym nie wiadomo. — Głos mu nie zadrżał. Nawet gdyby znalazła list, nie mogła go powiązać z nim. Sam Carleon uznałby, że to jego własna ręka. Nie przypuszczał, by wiedziała, ale przecież była Aes Sedai. Jakby mu trzeba było o tym przypominać, skoro naprzeciwko siebie widział tę gładką, piękną twarz, te poważne, ciemne oczy, które go obserwowały, badając jego sekrety. — Izby służących tętnią od plotek, ale ja rzadko słucham.

— Czyżby? — mruknęła łagodnie. — A zatem nie słyszałeś, że Tedosian zachorował w niespełna godzinę po powrocie do Kamienia, tuż po tym, jak żona podała mu puchar z winem, który miał spłukać kurz polowania z jego gardła. Powiadają, że łkał, kiedy się dowiedział, iż to właśnie ona ma zamiar osobiście go doglądać i karmić własnymi dłońmi. Bez wątpienia łkał łzami radości, że jest tak kochany. Słyszałam, że przysięgła nie odstępować jego boku, dopóki nie wstanie z łoża. Albo dopóki nie umrze.

Wiedziała. Skąd, nie umiał stwierdzić, ale wiedziała. Czemu jednak wyjawiała mu to wszystko?

— Tragedia — powiedział, naśladując jej ironiczny ton. — Przypuszczam, że Rand będzie potrzebował wszystkich lojalnych Wysokich Lordów, jakich uda mu się znaleźć.

— Carleon i Tedosian byli nieszczególnie lojalni. Nawet względem siebie, jak się zdaje. Przewodzili frakcji, która chce zabić Randa i jak najszybciej zatrzeć wszystkie ślady jego bytności na tym świecie.

— Tak twierdzisz? Niewiele uwagi poświęcam takim sprawom. Poczynania możnych nie są dla prostego barda.

Jej uśmiech wróżył, że lada chwila może wybuchnąć śmiechem, kontynuowała jednak takim tonem, jakby czytała z książki.

— Thomdrill Merrilin. Zwany niegdyś Szarym Lisem przez tych, którzy go znali albo choćby o nim słyszeli. Królewski Bard w Królewskim Pałacu Andoru, w Caemlyn. Przez czas jakiś kochanek Morgase, po śmierci Taringaila. Szczęśliwą dla Morgase była śmierć Taringaila. Nie sądzę, by kiedykolwiek się dowiedziała, że on prokurował jej zgon, by zostać pierwszym królem Andoru. Rozmawialiśmy jednak o Thomie Merrilinie, człowieku, który, jak powiadano, nawet obudzony w środku nocy, potrafił wykonywać posunięcia w Grze Domów. To hańba, że taki człowiek nazywa siebie prostym bardem. I cóż za arogancja: zachować to samo nazwisko.

Thom z wysiłkiem ukrył przeżyty wstrząs. Ile ona wie? I tak za dużo, jeśli nawet nie było już tego ani odrobiny więcej. Ale nie tylko ona dysponowała wiedzą.

— Skoro już mowa o nazwiskach — powiedział opanowanym głosem — to doprawdy godne uwagi, ile zagadek da się rozwiązać na podstawie czyjegoś nazwiska. Moiraine Damodred. Lady Moiraine z Domu Damodred, z Cairhien. Najmłodsza przyrodnia siostra Taringaila. Siostrzenica króla Lamana. I Aes Sedai, nie zapominajmy. Aes Sedai, która wspomaga Smoka Odrodzonego, odkąd się dowiedziała, że to ktoś więcej niż tylko biedny głupiec, który potrafi przenosić Moc. Aes Sedai z wysokimi koneksjami w Białej Wieży, że tak powiem, bo w przeciwnym razie z pewnością aż tak by nie ryzykowała. Powiązania z kimś w Komnacie Wieży? Z niejedną osobą, powiem, nie ma najmniejszych wątpliwości. Wieści o tym wstrząsnęłyby światem. Tylko po co stwarzać problemy? Może lepiej zostawić starego barda w jego kryjówce w izbach służby. Zwykłego, starego barda, który gra na harfie i snuje swe opowieści. Opowieści, które nikomu nie czynią krzywdy.

Nie dała po sobie poznać, czy choć odrobinę wytrącił ją z równowagi.

— Spekulacje nie poparte faktami są zawsze niebezpieczne — odparła spokojnie. — Z wyboru nie używam swego rodowego nazwiska. Dom Damodred zasłużenie cieszył się złą reputacją, jeszcze zanim Laman ściął Avendoralderę i stracił przez to tron oraz życie. Od czasów Wojny z Aielami owa reputacja stawała się coraz gorsza, równie zasłużenie.

Czy nic nie wstrząśnie tą kobietą?

— Czego chcesz ode mnie? — spytał z irytacją.

Nawet nie mrugnęła powieką.

— Elayne i Nynaeve wsiadają dziś na statek, który płynie do Tanchico. Tanchico to niebezpieczne miasto. Twoja wiedza i umiejętności mogą dopomóc im w przeżyciu.

A więc o to chodzi. Chciała odseparować go od Randa, sprawić, by chłopiec został sam, bezbronny wobec jej manipulacji.

— Rzeczywiście, Tanchico jest niebezpieczne, no ale przecież zawsze takie było. Życzę tym młodym kobietom jak najlepiej, jednak nie mam ochoty wtykać głowy do gniazda jadowitych węży. Jestem na coś takiego za stary. Zastanawiałem się ostatnio, czy nie poświęcić się przypadkiem uprawie roli. Żyć spokojnie. Bezpiecznie.

— Moim zdaniem spokojne życie by cię zabiło. — Wyraźnie rozbawiona, sądząc po tonie głosu, zaczęła swoimi drobnymi, szczupłymi dłońmi poprawiać fałdy spódnic. Miał wrażenie, że ukrywa uśmiech. — W przeciwieństwie do Tanchico. Ręczę za to Pierwszą Przysięgą, sam zresztą wiesz, że to prawda.

Spojrzał na nią krzywo, mimo wszelkich starań zachowania niewzruszonej miny. Skoro tak powiedziała, nie mogła kłamać. Skąd się jednak dowiedziała? Był przekonany, że nie potrafi przepowiadać, był też pewien, że słyszał, jak sama negowała posiadanie tego Talentu. Jednakże to powiedziała.

„Ażebyś sczezła, kobieto!”

— Po cóż miałbym jechać do Tanchico? — Mogła się obyć bez tytułów.

— By chronić Elayne? Córkę Morgase?

— Nie widziałem Morgase od piętnastu lat. Elayne była niemowlęciem, kiedy wyjeżdżałem z Caemlyn.

Zawahała się, ale przemówiła głosem nad wyraz stanowczym.

— A co było powodem twego wyjazdu z Andoru? Siostrzeniec o imieniu Owyn, jak mniemam. Jeden z tych wspomnianych przez ciebie, biednych głupców, którzy potrafią przenosić. Czerwone siostry miały go sprowadzić do Tar Valon, tak jak każdego takiego mężczyznę, ale zamiast tego poskromiły go na miejscu i pozostawiły... na łasce sąsiadów.

Thom wstając przewrócił krzesło i zaraz musiał oprzeć się o stół, tak mu się trzęsły kolana. Po tym, jak go poskromiono, Owyn nie pożył długo, wygnany z własnego domu przez rzekomych przyjaciół, którzy nie byli w stanie ścierpieć, że żyje wśród nich ktoś taki, nieważne, że nie potrafił już przenosić. Thom nie mógł odwieść Owyna od pragnienia śmierci ani powstrzymać jego młodej żony, która przed upływem miesiąca poszła za nim do grobu.

— Dlaczego...? — Chrząknął głośno, starając się mówić głosem mniej ochrypłym. — Dlaczego mi to wszystko mówisz?

Na twarzy Moiraine malowała się sympatia. Może współ — czucie? Z pewnością nie. Nie ze strony Aes Sedai. Sympatia też musiała być fałszywa.

— Nie robiłabym tego, gdybyś zwyczajnie zechciał pomóc Elayne i Nynaeve.

— Dlaczego, ażebyś sczezła! Dlaczego?

— Jeśli pojedziesz z Nynaeve i Elayne, to przy następnym naszym spotkaniu podam ci imiona tamtych Czerwonych sióstr, a także imię tej, która wydawała im rozkazy. Nie działały na własną rękę. Na pewno cię jeszcze zobaczę. Przeżyjesz Tarabon.

Wciągnął urywany oddech.

— Na co mi ich imiona? — spytał beznamiętnym głosem. — Imiona Aes Sedai, spowite w całą potęgę Białej Wieży.

— Wprawny i niebezpieczny znawca Gry Domów mógłby z nich zrobić użytek — odparła cicho. — Nie wolno im było tak postąpić. Nie zasłużyły na wybaczenie.

— Zechcesz zostawić mnie teraz samego. Proszę?

— Udowodnię ci, że nie wszystkie Aes Sedai są jak tamte Czerwone, Thom. Musisz się o tym przekonać.

— Proszę.

Wsparty o stół stał, dopóki nie wyszła, nie chcąc, by zobaczyła, jak niezdarnie pada na kolana, nie chcąc, by widziała łzy cieknące po jego zniszczonej twarzy.

„Światłości, Owyn”.

Wspomnienia o nim pogrzebał w pamięci najgłębiej, jak tylko potrafił.

„Nie mogłem dotrzeć na czas. Byłem zbyt zajęty. Zbyt zajęty przeklętą Grą Domów”.

Gniewnie potarł twarz. W Grze Domów Moiraine mogła stawiać czoło najlepszym. Tłamsząc go w ten sposób, szarpiąc za wszystkie sznurki, które tak doskonale ukrył. Owyn. Elayne. Córka Morgase. Dla Morgase pozostała mu jedynie czułość, może coś więcej, trudno jednak rozstać się z dzieckiem, które kołysało się na kolanach.

„Ta dziewczynka w Tanchico? To miasto pożarłoby ją żywcem, nawet gdyby nie trwała wojna. Teraz to pewnie pułapka pełna wściekłych psów. Te imiona, które obiecała Moiraine”.

Wystarczyło tylko zostawić Randa w rękach Aes Sedai. Tak samo jak zostawił Owyna. Przyszpiliła go niczym węża rozwidlonym patykiem, mimo iż wywijał się, jak mógł.

„Ażeby sczezła!”

Po śniadaniu Min przełożyła pałąk koszyka z robótkami przez ramię, podkasała drugą ręką spódnice i wyszła z jadalni posuwistym krokiem, ze sztywno uniesioną głową. Mogłaby balansować pucharem pełnym wina ustawionym na jej czubku i nie uroniłaby ani kropli. Chodziła tak, po części być może dlatego, że w tym odzieniu nie potrafiła inaczej, w tej sukni, uszytej w całości z bladoniebieskiego jedwabiu, z opiętym stanikiem i rękawami oraz z obszerną spódnicą, której haftowany rąbek wlókłby się po ziemi, gdyby nie unosiła go do góry. A częściowo zapewne dlatego, iż była przekonana, że czuje na sobie oczy Laras.

Spojrzenie przez ramię upewniło ją, że się nie myli. Mistrzyni Kuchni — ten baniak do wina obdarzony nogami — odprowadzała ją promiennym, aprobującym wzrokiem do drzwi jadalni. Kto by pomyślał, że ta kobieta była za młodu uznaną pięknością, a teraz wyznaczyła w swym sercu szczególne miejsce dla pięknych, kokieteryjnych dziewcząt? „Pełne życia”, tak je określała. Kto by podejrzewał, że postanowi przyjąć „Elmindredę” pod swe krępe skrzydła? Nie było to nazbyt wygodna miejsce. Laras chroniła Min, jej spojrzenie zdawało się odnajdywać ją zawsze i wszędzie, na całym obszarze Wieży. Min odwzajemniła uśmiech i przyklepała włosy, tworzące obecnie okrągły czepek krótkich loków.

„Ażebyś zdechła, kobieto! Czy zamiast tego nie mogłabyś czegoś ugotować albo choćby wydrzeć się na jakiegoś parobka?”

Laras pomachała do niej, więc ona również. Nie mogła sobie pozwolić na obrażanie kogoś, kto obserwował ją tak uważnie, nie w sytuacji, gdy nie miała do końca pojęcia, ile błędów, być może, popełnia. Laras znała każdą sztuczkę „pełnych życia” kobiet i zamierzała nauczyć Min wszystkiego, czego tamta jeszcze nie znała.

Jedno fatalne nieporozumienie, pomyślała Min, przysiadłszy na marmurowej ławie pod wysoką wierzbą, to robótki. Nie z punktu widzenia Laras, lecz z jej własnego. Wyciągnęła z koszyka tamborek do haftu i z ubolewaniem zbadała dzieło poprzedniego dnia, kilka koślawych, żółtych ściegów i coś, co zgodnie z jej zamierzeniem miało przedstawiać jasnożółty pączek róży, choć nikt by się tego nie domyślił, póki by mu nie powiedziała. Wzdychając zabrała się za wypruwanie ściegów. Przypuszczała, że Leane ma rację — kobieta może godzinami wysiadywać z tamborkiem do haftu, obserwując wszystkich i wszystko, i nikt nie uzna tego za dziwne. Przydałaby się jednak choć odrobina umiejętności.

Przynajmniej pogoda tego ranka doskonale sprzyjała przesiadywaniu na świeżym powietrzu. Złociste słońce właśnie rozjaśniło horyzont nieba z szeregiem puchatych, białych chmur. Lekki wietrzyk porywał woń róż i mierzwił wysokie krzewy kalina, okryte wielkimi białymi albo czerwonymi kwiatami. Już niebawem pokryte żwirem ścieżki obok drzewa zapełnią ludzie, śpieszący z różnymi zleceniami, wszyscy, począwszy od Aes Sedai, a skończywszy na stajennych. Doskonały poranek, doskonałe miejsce, z którego można było obserwować, nie będąc obserwowanym. Być może dzisiaj trafi się jakaś sensowna wizja.

— Elmindredo?

Min drgnęła nerwowo i wsunęła ukłuty palec do ust. Obróciwszy się już miała zrugać Gawyna za to, że się tak do niej podkrada, ale słowa zamarły jej na ustach. Towarzyszył mu Galad. Wyższy od Gawyna, obdarzony długimi nogami, poruszał się z gracją tancerza, demonstrując siłę smukłego, muskularnego ciała. Miał również długie ręce, wytworne i mocne zarazem. A jego twarz... Był, ot najzwyczajniej, najpiękniejszym mężczyzną, jakiego w życiu poznała.

— Przestań ssać ten palec — powiedział jej z uśmiechem Gawyn. — Wiemy, że jesteś małą pięknością. Nie musisz nam tego udowadniać.

Czerwieniąc się, pośpiesznie opuściła rękę i ledwie pohamowała się, by nie cisnąć mu wściekłego spojrzenia, zupełnie nie przystającego do postaci Elinindredy. Nie potrzebował ani pogróżek, ani rozkazów ze strony Amyrlin, by dochować jej sekretu, robił to tylko na jej prośbę, ale korzystał z każdej sposobności, by się z nią przekomarzać.

— Nie przystoi drwić w taki sposób, Gawyn — skarcił go Galad. — On nie chciał cię urazić, pani Elmindredo. Wybacz, ale czy to możliwe, żeśmy już gdzieś się spotkali? Gdy obrzuciłaś Gawyna tym srogim spojrzeniem, przyszło mi na myśl, że chyba cię skądś znam.

Min skromnie spuściła oczy.

— Ależ niemożliwe, bym zapomniała, że cię poznałam lordzie Galad — powiedziała starając się, by jej głos pasował do głupiutkiej dziewczyny. Ten sztuczny ton i złość na swoje potknięcie sprawiły, że fala gorąca zalała całą jej twarz, czyniąc maskaradę tym bardziej przekonującą.

W najmniejszym stopniu nie przypominała dawnej siebie, a suknia i włosy stanowiły jeden z elementów nowej tożsamości. Leane kupiła w mieście kremy, pudry oraz niewiarygodny asortyment tajemniczych pachnideł i tak ją wytresowała, że umiałaby się nimi posłużyć nawet przez sen. Miała teraz wystające kości policzkowe i więcej koloru na ustach, niż chciała natura. Powieki podkreślał ciemny krem, a drobny puder do przedłużania rzęs sprawiał, że oczy wydawały się większe. Zupełnie jak nie ona. Kilka nowicjuszek powiedziało jej z podziwem, że jest bardzo piękna, nawet niektóre Aes Sedai nazwały ją „bardzo pięknym dzieckiem”, Nienawidziła tego. Suknia była całkiem ładna, musiała przyznać, ale szczerze nienawidziła całej reszty. Musiała jednak być konsekwentna w tym, co robi.

— Jestem pewien, że sobie przypomnisz — powiedział ozięble Gawyn. — Nie chciałem ci przeszkadzać w haftowaniu... jaskółek, nieprawdaż? To są żółte jaskółki?

Min wcisnęła tamborek do koszyka.

— Teraz natomiast chciałbym cię poprosić, żebyś to skomentowała. — Wepchnął jej do rąk niewielką, oprawioną w skórę książkę i nagle głos mu spoważniał. — Powiedz mojemu bratu, że to nonsens. Może ciebie posłucha.

Przyjrzała się książce. Droga Światłości, napisana przez Lothaira Mantelara. Otworzywszy ją na chybił trafił, przeczytała: „Wystrzegaj się przeto wszelkiej przyjemności, dobro bowiem jest czystym abstraktem, doskonałym, kryształowym ideałem, zaćmionym przez nikczemne emocje. Nie pobłażaj ciału. Ciało jest mdłe, lecz duch silny, ciało jest tedy bezużyteczne tam, gdzie duch silny. Właściwa myśl tonie we wrażeniach, a właściwe działanie ukrywa się w namiętnościach. Usuń wszelką radość z prawości, a zostanie tylko prawość”. Brzmiało to niczym czysty nonsens.

Min uśmiechnęła się do Gawyna, a nawet zdobyła się na uszczypliwość.

— Tyle tych słów. Obawiam się, że mało wiem o książkach, lordzie Gawyn. Stale chcę jakąś przeczytać, naprawdę. — Westchnęła. — Tylko czasu jest tak mało. Już samo ułożenie moich włosów trwa całe godziny. Myślisz, że to ładne uczesanie? — Na widok wściekłego oburzenia na jego twarzy omal nie wybuchnęła śmiechem, ale skończyło się tylko na chichocie. Przyjemnie było zamienić się z nim na role, musi sprawdzić, czy nie da rady robić tego częściej. Istniały dzięki temu przebraniu możliwości, których dotąd nie rozważała. Ten pobyt w Wieży okazał się pełen nudy i irytacji. Zasłużyła na odrobinę rozrywki.

— Lothair Mantelar — powiedział zaciętym głosem Gawyn — jest założycielem Białych Płaszczy. Białych Płaszczy!

— Był wielkim człowiekiem — oznajmił Galad. — Filozofem szlachetnych ideałów. Nawet jeśli Synom Światłości zdarzało się postępować nieumiarkowanie... to nic tego nie zmienia.

— Ojej, Białe Płaszcze — bez tchu wyjąkała Min i na dodatek lekko drgnęła. — Słyszałam, że to tacy niemili ludzie. Nie potrafię sobie wyobrazić Białego Płaszcza w tańcu. Czy myślicie, że istnieją tu jakieś możliwości potańczenia? Aes Sedai chyba nie lubią tańczyć, a ja tak to uwielbiam.

Zawód w oczach Gawyna zachwycał.

— Nie wydaje mi się — odparł Galad, odbierając jej książkę. — Aes Sedai są zajęte... własnymi sprawami. Jeśli dowiem się o jakichś stosownych tańcach w mieście, to zgodnie z twoim życzeniem zaprowadzę cię tam. Nie musisz się obawiać, że będą cię nękać ci dwaj impertynenci.

Uśmiechnął się do niej, nieświadom tego, co robi, ona natomiast poczuła, że zaparło jej dech w piersi. Mężczyznom nie powinno się pozwalać na takie uśmiechy.

W rzeczy samej potrzebowała chwili, by przypomnieć sobie, o jakich to impertynentach on mówi. Chodziło o tych dwóch mężczyzn, którzy rzekomo poprosili o rękę Elmindredy, tocząc z sobą boje, bo nie potrafiła podjąć decyzji, i zmuszając ją do schronienia w Wieży, gdyż nie umiała ich obydwu onieśmielić. Oto powód jej pobytu tutaj.

„To ta suknia — powiedziała sobie. — Nie myślałabym pokrętnie, gdybym miała na sobie normalne ubranie”.

— Zauważyłem, że Amyrlin codziennie z tobą rozmawia — przemówił nagle Gawyn. — Czy wspomina o naszej siostrze Elayne? Albo o Egwene al’Vere? Czy powiedziała, gdzie są?

Min pożałowała, że nie może podbić mu oka. Naturalnie nie wiedział, dlaczego ona udaje kogoś innego, ale zgodził się pomóc, by uznawano ją za Elmindredę, a teraz łączył ją z kobietami, o których zbyt wiele osób w Wieży wiedziało, że są przyjaciółkami Min.

— Och, Zasiadająca na Tronie Amyrlin to taka cudowna kobieta — odparła słodkim głosem, obnażając zęby w uśmiechu. — Zawsze mnie pyta, jak spędziłam czas, i komplementuje moje suknie. Ma nadzieję, przypuszczam, że niebawem podejmę decyzję w sprawie Darvana albo Goemala. Tylko że ja po prostu nie potrafię. — Wytrzeszczyła oczy, mając nadzieję, że wygląda na bezradną i zagubioną. — Oni obydwaj są tacy słodcy. Kto, powiedziałeś? Twoja siostra, lordzie Gawyn? Sama Dziedziczka Tronu? Nie sądzę, bym słyszała jakąś wzmiankę o niej z ust Zasiadającej na Tronie Amyrlin. Jak brzmiało to drugie imię? — Słyszała, jak Gawyn zgrzyta zębami.

— Nie możemy zaprzątać tym głowy pani Elmindredzie — wtrącił Galad. — To nasz kłopot, Gawyn. To my musimy wykryć kłamstwo i zająć się nim.

Ledwie go słuchała, bo nagle zapatrzyła się na rosłego mężczyznę o długich, ciemnych włosach, które opadały mu puklami na ramiona. Mężczyzna przemierzał bez żadnego celu żwirowane ścieżki biegnące wśród drzew, ścigany przez czujne spojrzenia Przyjętych. Widziała już wcześniej Logaina, człowieka o smutnym obliczu, niegdyś tak wesołego, teraz zawsze w towarzystwie jakiejś Przyjętej, która miała za zadanie nie dopuścić, by się zabił lub ewentualnie uciekł. Mimo iż potężnie zbudowany, doprawdy nie wyglądał na kogoś, kto byłby zdolny do takich czynów. Nigdy jednak przedtem nie widziała rozjarzonej poświaty wokół jego głowy, promieniejącej złotem i błękitem. Poświata była tam tylko przez chwilę, ale to wystarczyło.

Logain ogłosił się Smokiem Odrodzonym, pojmano go i poskromiono. Wszelka sława, jaką mógł osiągnąć jako fałszywy Smok, dawno temu przeminęła. Została mu już tylko rozpacz poskromionego, był jak człowiek ograbiony ze zmysłów — wzroku, słuchu i smaku — owładnięty pragnieniem śmierci, oczekujący śmierci, która po kilku latach nieubłaganie nawiedzała takich ludzi jak on. Spojrzał w jej stronę, być może nic nie widząc, oczyma, które patrzyły bezradnie do wewnątrz. Dlaczego więc otaczała go poświata, która krzyczała o przyszłej chwale i potędze? Było to coś, o czym musiała dowiedzieć się Amyrlin.

— Biedny człowiek — mruknął Gawyn. — Nie potrafię się nad nim nie litować. Światłości, to byłby akt miłosierdzia, gdyby pozwolono mu skończyć z sobą. Dlaczego one na siłę utrzymują go przy życiu?

— On nie zasługuje na żadną litość — oznajmił Galad. — Czyżbyś zapomniał, kim on był, czego dokonał? Ile tysięcy zginęło, zanim go pojmano? Ile spłonęło miast? Powinien żyć, by stanowić przestrogę dla innych.

Gawyn przytaknął, ale z niechęcią.

— A jednak ludzie za nim poszli. Niektóre z tych miast spłonęły dopiero po tym, jak opowiedziały się za nim.

— Muszę już iść — powiedziała Min wstając, a Galad stał się nagle troskliwy.

— Wybacz nam, pani Elmindredo. Nie chcieliśmy cię straszyć. Logain nie jest w stanie zrobić ci krzywdy. Zapewniam cię.

— Ja... Tak, przez niego jestem bliska omdlenia. Wybaczcie mi. Doprawdy muszę iść. Chyba się położę.

Gawyn wyglądał na nad wyraz sceptycznego, podniósł jednak jej koszyk, zanim zdążyła go dotknąć.

— Pozwól, że odprowadzę cię przynajmniej kawałek — powiedział głosem ociekającym fałszywą troską. — Ten kosz musi być dla ciebie za ciężki, skoro kręci ci się w głowie. Nie chciałbym, abyś się zataczała.

Miała ochotę chwycić koszyk i walnąć go nim z całej siły, ale Elmindreda nie zareagowałaby w ten sposób.

— Och, dziękuję ci, lordzie Gawyn. Jesteś taki uprzejmy. Taki uprzejmy. Nie, nie, lordzie Galad. Nie każcie mi kłopotać was obu. Usiądź tu i poczytaj sobie swoją książkę. Obiecaj, że to zrobisz. Po prostu nie zniosłabym tego. — Zatrzepotała nawet rzęsami.

W jakiś sposób udało jej się wbić Galada w marmurową ławę i odejść, aczkolwiek z Gawynem u boku. Spódnice irytowały ją, miała ochotę zadrzeć je do kolan i pobiec, ale Elmindreda nigdy by nie pobiegła i nigdy by nie odsłoniła nóg, chyba że w tańcu. Laras pouczyła ją bardzo srogo w tej materii, jeden bieg i cały obraz Elinindredy rozwiałby się bezpowrotnie. A Gawyn... !

— Dawaj mi ten kosz, ty kretynie z mięśniem zamiast mózgu — warknęła, gdy tylko znaleźli się poza zasięgiem wzroku Galada, i wyrwała kosz z jego rąk, zanim zdążył się sprzeciwić. — Co chciałeś osiągnąć, wypytując mnie o Elayne i Egwene w jego obecności? Elmindreda nigdy ich nie poznała. Elmindredy one nie obchodzą. Elmindreda sobie nie życzy, by wspominano o niej i o nich w jednym zdaniu! Nie potrafisz tego pojąć?

— Nie — odparł. — Nie, dopóki tego nie wyjaśnisz. Ale mimo to przepraszam. — Za mało w jego głosie było skruchy, żeby ją udobruchać. — Ja się po prostu martwię. Gdzie one są? Te wieści o fałszywym Smoku w Łzie, które przybywają z góry rzeki, wcale nie uspokajają moich myśli. One tam gdzieś są, Światłość wie gdzie, a ja stale zadaję sobie pytanie, co z nimi, jeśli wylądowały w samym środku takiego huraganu, w który Logain przemienił Ghealdan?

— A jeśli on nie jest fałszywym Smokiem? — spytała ostrożnie.

— Mówisz tak, bo zgodnie z tym, co sobie opowiadają na ulicach, on opanował Kamień Łzy? Plotki potrafią wyolbrzymiać zdarzenia. Uwierzę, gdy to zobaczę, a w każdym razie trzeba więcej, żeby mnie przekonać. Paść mógł nawet Kamień. Światłości, naprawdę nie wierzę, że Elayne i Egwene są w Łzie, ale jednak brak wiadomości od nich przeżera mi brzuch niczym kwas. Jeśli coś jej się stało...

Min nie wiedziała, o której z nich dwóch teraz mówi, i podejrzewała, że sam też tego nie wie. Jej serce biegło ku niemu, mimo że tak się z nią droczył, ale nie mogła nic zrobić.

— Gdybyś tylko zechciał postępować tak, jak ja chcę i...

— Wiem. Zaufać Amyrlin. Zaufać! — Wypuścił długo wstrzymywany oddech. — Czy wiesz, że Galad pił w jakichś tawernach z Białymi Płaszczami? Każdy może przekraczać mosty, jeśli przychodzi w pokojowych zamiarach, nawet Synowie cholernej Światłości.

— Galad? — spytała z niedowierzaniem. — W tawernach? Pije?

— Jestem przekonany, że najwyżej jeden, dwa kielichy. Nie pozwoliłby sobie na więcej, nawet we własne imieniny. — Gawyn skrzywił się, jakby niepewny, czy w ten sposób przypadkiem nie skrytykował Galada. — Chodzi mi o to, że on rozmawia z Białymi Płaszczami. A teraz jeszcze ta książka. Z inskrypcji wynika, że podarował mu ją sam Eamon Valda. „W nadziei, że odnajdziesz drogę”. Valda, Min. Człowiek, który stoi na czele Białych Płaszczy po drugiej stronie mostów. Brak wiedzy trawi również Galada. Słuchanie Białych Płaszczy. Jeśli cokolwiek stanie się z naszą siostrą albo z Egwene... — Potrząsnął głową. — Czy wiesz, gdzie one są, Min? Powiedziałabyś mi, gdybyś wiedziała? Dlaczego się ukrywasz?

— Bo swoją urodą doprowadziłam dwóch mężczyzn do szaleństwa i nie potrafię wybrać żadnego — odparła kwaśnym tonem.

Zaśmiał się gorzko, niezdecydowanie, lecz zaraz potem zamaskował śmiech grymasem.

— Cóż, w to przynajmniej mogę uwierzyć. — Zachichotał i połaskotał ją palcem pod brodą. — Jesteś wyjątkowo pięknym dziewczątkiem, Elmindredo. Pięknym, sprytnym dziewczątkiem.

Złożyła dłoń w pięść i usiłowała uderzyć go w oko, ale on tanecznym ruchem odskoczył w tył, a ona potknęła się o swoje spódnice i omal nie upadła.

— Ty cholerny wole z mózgiem wielkości naparstka — warknęła.

— Cóż za gracja ruchów, Elmindredo — zaśmiał się. — Jakiż melodyjny głos, tak wieczorem ćwierka słowik albo grucha turkawka. Jakiemuż mężczyźnie nie zalśniłyby oczy na widok Elmindredy? — Wesołość zniknęła bez śladu, wpił się w jej twarz posępnym wzrokiem. — Jeśli dowiesz się czegoś, to błagam, powiedz mi. Proszę. Będę cię błagał na kolanach, Min. — Powiem — obiecała.

„Jeśli będę mogła. Jeśli to dla nich bezpieczne. Światłości, jak ja nienawidzę tego miejsca. Dlaczego nie mogę wrócić do Randa?”

Zostawiła Gawyna i samotnie wróciła do Wieży, pilnie obserwując Aes Sedai albo Przyjęte, które mogły zapytać, skąd się wzięła na parterze i dokąd się udaje. Wieści o Logainie były zbyt ważne, by czekać, zanim jak zwykle, rzekomo przypadkiem, późnym popołudniem spotka Amyrlin. W każdym razie w ten sposób przekonała samą siebie. Groziło jej, że z niecierpliwości zaraz wyskoczy ze skóry.

Zauważyła tylko kilka Aes Sedai, skręcały przed nią za róg albo wchodziły do jakiejś izby w oddali, wszystko dobrze się składało. Nikt nie wpada na Zasiadającą na Tronie Amyrlin ot tak. Zaprzątnięte obowiązkami, nieliczne służebne, które mijała po drodze, oczywiście nie zadawały jej pytań, nawet nie spojrzały na nią dwukrotnie, co najwyżej dygały tylko w pośpiechu ani na moment się nie zatrzymując.

Gdy otwierała drzwi do gabinetu Amyrlin, miała już wymyśloną opowieść, na wypadek gdyby ktoś towarzyszył Leane, ale w poczekalni było pusto. Podbiegła do wewnętrznych drzwi i wetknęła głowę do środka. Amyrlin i Opiekunka siedziały po przeciwnych stronach stołu Siuan, którego blat był usłany skrawkami cienkiego papieru. Błyskawicznie obróciły głowy w jej stronę, wbijając w nią spojrzenia czworga oczu, twarde i ostre niczym gwoździe.

— Co ty tu robisz? — warknęła Amyrlin. — Miałaś być głupią dziewczyną, która prosi o schronienie, a nie przyjaciółką z dzieciństwa. Nie miało być między nami kontaktu, wyjąwszy przypadkowe spotkania na korytarzach. W razie konieczności powiem Laras, by cię pilnowała tak, jak niańka pilnuje niemowlęcia. Jej się to, jak przypuszczam, spodoba, wątpię natomiast, czy również tobie sprawi przyjemność.

Min zadrżała na samą myśl. Nagle sprawa Logaina nie wydawała się już taka pilna, było raczej mało prawdopodobne, że on dojdzie do jakiejś chwały w ciągu kilku następnych dni. Tak naprawdę jednak to wcale nie z jego powodu przyszła, stanowił jedynie wymówkę, teraz jednak nie mogła już się wycofać. Zamknąwszy za sobą drzwi, jąkając się opowiedziała o swej wizji oraz o znaczeniu, jakie jej przypisała. Nadal krępowała się robić to w obecności Leane.

Siuan pokręciła głową, była wyraźnie zmęczona.

— Kolejny powód do zmartwień. Głód w Cairhien. Zaginiona siostra w Tarabon. Na Ziemiach Granicznych znowu nasiliły się najazdy trolloków. Ten głupiec z Ghealdan, który mieni się Prorokiem i prowokuje do zamieszek. Naucza podobno, że Smok się Odrodził w osobie shienarańskiego lorda — wymieniała z niedowierzaniem w głosie. — Nawet takie drobiazgi są szkodliwe. Przez wojnę w Arad Doman ustał handel z Saldaeą, nędza zaś rodzi niepokój w Maradonie. Tenobię mogą nawet pozbawić za to tronu. Usłyszałam też, że Ugór cofnął się z jakiegoś powodu i to jest jedyna dobra wieść. W odległości jakichś dwóch mil od kamieni granicznych pojawiła się zieleń, bez śladu zepsucia czy zarazy, od Saldaei aż po Shienar. Stało się tak po raz pierwszy za mej pamięci. Ale zdaje mi się, że dobrym wieściom muszą dla przeciwwagi towarzyszyć złe. Gdy łódź przecieka w jednym miejscu, to z pewnością przecieka również w innych. Życzyłabym sobie jedynie, by przynajmniej istniała równowaga. Leane, każ wzmocnić straż przy Logainie. Nie rozumiem, jakich kłopotów mógłby teraz przysporzyć, ale wolałabym się nie dowiadywać. — Przeniosła spojrzenie przenikliwych, niebieskich oczu na Min. — Po co tu przyszłaś, miotając się jak przestraszona mewa? Logain mógł poczekać. Ten mężczyzna raczej nie zdobędzie sławy i władzy przed zachodem słońca.

Min poruszyła się niespokojnie pod wpływem niemalże identycznego echa własnych myśli.

— Wiem — odparła. Brwi Leane uniosły się ostrzegawczo, więc dodała pośpiesznie: — Matko.

Opiekunka z aprobatą skinęła głową.

— To mi nadal nie wyjaśnia, dlaczego przyszłaś, dziecko — powiedziała Siuan.

Min przygotowała się do obrony.

— Matko, od pierwszego dnia nic, co widziałam, nie okazało się szczególnie ważne. Z pewnością nie odkryłam niczego, co by wskazywało na Czarne Ajah. — Te słowa nadal przeszywały ją chłodnym dreszczem. — Powiedziałam ci wszystko, co wiem o wszelkich nieszczęściach, z którymi Aes Sedai się zmierzą, a cała reszta jest równie bezużyteczna. — Musiała umilknąć i przełknąć ślinę pod wpływem tego wzroku, który przenikał ją na wylot. — Matko, nie ma powodu, dla którego miałabym dalej pozostawać tutaj. Istnieje natomiast przesłanka, dla której koniecznie powinnam wyjechać. Być może Rand mógłby naprawdę wykorzystać to, co potrafię. Jeśli on przejął władzę nad Kamieniem... Matko, on może mnie potrzebować.

„W każdym razie ja go potrzebuję; ażebym, głupia, sczezła!”

Opiekunka otwarcie wzdrygnęła się na wzmiankę o Randzie. Siuan, dla odmiany, głośno parsknęła.

— Twoje widzenia są bardzo przydatne. Wiedza o Logainie jest ważna. To ty znalazłaś stajennego, który kradł, zanim podejrzenie zdążyło paść na jakąś inną osobę. I tamtą nowicjuszkę o włosach jak ogień, która zamierzała począć dziecko...! Sheriam temu zapobiegła... dziewczyna nawet nie pomyśli o mężczyznach, dopóki nie ukończy nauk, ale my byśmy się o tym dowiedziały za późno, gdyby nie ty. Nie, nie możesz odejść. Prędzej czy później twoje widzenia wykreślą dla mnie mapę wiodącą do Czarnych Ajah, a dopóki tak się nie stanie, będą spłacały z nawiązką twe prawo pobytu.

Min westchnęła i to nie tylko dlatego, że Amyrlin zamierzała ją dalej więzić. Rudą nowicjuszkę widziała po raz ostatni, jak przekradała się do zalesianej części terenów Wieży w towarzystwie muskularnego gwardzisty. Byliby się pobrali jeszcze przed końcem lata, Min wiedziała o tym, gdy tylko zobaczyła ich razem, ale Wieża nigdy nie pozwala nowicjuszce odejść zbyt szybko, nawet takiej, która nie może poczynić już żadnych dalszych postępów w nauce. Przyszłością tej pary była farma, a także gromadka dzieci, ale nie było sensu mówić o tym Amyrlin.

— Czy przynajmniej zgodzisz się, by Gawyn i Galad wiedzieli, że Egwene i ich siostrze nic nie grozi, Matko? — To błaganie sprawiało jej przykrość, podobnie ton własnego głosu. Dziecko, któremu odmówiono kawałka placka, prosi o małe ciasteczko. — Przynajmniej zdradź im coś więcej oprócz tej niedorzecznej opowieści o odbywaniu pokuty na farmie.

— Powiedziałam ci, że to nie jest twoja sprawa. Nie każ mi tego powtarzać.

— Oni w to wierzą w nie większym stopniu niż ja — wymknęło się jej, nim suchy uśmiech Amyrlin zdążył ją uciszyć. Nie był to uśmiech rozbawienia.

— Sugerujesz zatem, żebym zmieniła informacje w sprawie miejsca ich pobytu? Kiedy wszystkim wmówiono, że one przebywają na farmie? Nie sądzisz, że niejedne brwi mogłyby się unieść do góry, gdyby ich posiadaczka usłyszała coś takiego? Wszyscy oprócz tych chłopców uznali ten fakt. I oprócz ciebie. No cóż, Coulin Gaidin będzie musiał pracować z nimi nieco ciężej. Obolałe mięśnie i obfity pot odciągają myśli większości mężczyzn od kłopotów. Również myśli kobiet. Zadawaj więcej pytań, a zobaczysz, jak ci się przyda kilka dni szorowania garnków. Lepiej zrezygnować z twych usług na dwa, trzy dni, niż żebyś miała wtykać nos tam, gdzie nie trzeba.

— Ty nawet nie wiesz, czy one mają kłopoty, prawda? Nic też ci nie wiadomo na temat Moiraine. — Nie Moiraine miała na myśli.

— Dziewczyno! — ostrzegła ją Leane, ale Min już nie dała się powstrzymać.

— Dlaczego nic do nas nie dociera. Ostatnie plotki przywędrowały tu dwa dni temu. Dwa dni! Dlaczego żaden z tych karteluszków na twoim biurku nie zawiera od niej wieści? To ona nie ma gołębi? Sądziłam, że wy, Aes Sedai, wyposażacie wszystkich w skrzydlatych kurierów. Jeśli nie ma gołębi w Łzie, to powinno się je tam dostarczyć. Człowiek dotarłby już konno do Tar Valon. Dlaczego...?

Przerwało jej głuche uderzenie otwartej dłoni Siuan o blat stołu.

— Jesteś nadzwyczaj posłuszna — orzekła zgryźliwym tonem. — Dziecko, dopóki nie usłyszymy jakichś niepomyślnych wieści, zakładamy, że ten młodzieniec ma się dobrze. Módl się, aby tak było.

Leane znowu zadygotała.

— Dziecko, w Maule mają takie powiedzenie — ciągnęła dalej Amyrlin — „Nie martw zmartwień, dopóki zmartwienia same cię nie zmartwią”. Dobrze to sobie zapamiętaj, dziecko.

Rozległo się ciche pukanie do drzwi.

Amyrlin i Opiekunka wymieniły spojrzenia, po czym obie zwróciły się w stronę Min. Jej obecność stanowiła problem. W pomieszczeniu nie było miejsca, w którym dałoby się ją ukryć, nawet balkon był widoczny z izby w całej swej okazałości.

— Niezależnie od przyczyny twej obecności tutaj — mruknęła Siuan — nie możesz wydać się kimś więcej, jak tylko tą głupią dziewczyną, którą udajesz. Lenne, stań przy drzwiach.

Razem z Opiekunką podniosły się, Siuan okrążyła stół, Lenne natomiast podeszła do drzwi.

— Zajmij miejsce Lenne, dziewczyno. Ruszaj się, dziecko, ruszaj. Zrób nadąsaną minę. Nie złą, nadąsaną! Wydmij dolną wargę i wbij wzrok w podłogę. Bo zmuszę cię do noszenia wstążek we włosach, ogromnych, czerwonych kokard. O tak, Lenne. — Amyrlin wsparła pięści o biodra i podniosła głos. — A jak jeszcze raz wtargniesz do mnie nie zapowiedziana, dziecko, to...

Lenne otworzyła drzwi, odsłaniając ciemnowłosą nowicjuszkę, która wzdrygnęła się, słysząc tyradę Siuan, po czym wykonała głęboki ukłon.

— Wieści dla Amyrlin, Aes Sedai — zapiszczała dziewczyna. — Do gołębnika przyfrunęły dwa gołębie.

To była jedna z tych, które powiedziały Min, że jest piękna. Robiła wszystko, by spojrzenie jej wielkich oczu omijało Opiekunkę.

— To ciebie nie dotyczy, dziecko — zapewniła ją dziarsko Lenne, biorąc małe kościane cylindry z rąk dziewczyny. — Wracaj zaraz do gołębnika. — Nowicjuszka jeszcze nie zdążyła się wyprostować, a Lenne już zamknęła drzwi i oparła się o nie z westchnieniem. — Podskakuję pod wpływem każdego nieoczekiwanego dźwięku, odkąd mi powiedziałaś... — Stanęła prosto i wróciła do stołu. — Kolejne dwa listy, Matko. Czy mam...?

— Tak, otwórz je — odparła Amyrlin. — Niewątpliwie Morgase postanowiła jednak dokonać inwazji na Cairhien. Albo trolloki spustoszyły Ziemie Graniczne. Będzie po trochu o wszystkim.

Min nie wstawała z miejsca. Niektóre z pogróżek Siuan brzmiały zbyt realistycznie.

Lenne zbadała czerwoną, woskową pieczęć na końcu jednego z cylindrów, nie grubszych od stawu jej palca, a upewniwszy się, że nikt przy niej nie majstrował, przełamała ją paznokciem kciuka. Za pomocą cienkiego patyczka z kości słoniowej wyciągnęła ze środka zwitek papieru.

— Niemal takie samo nieszczęście jak trolloki, Matko — oznajmiła zaraz po tym, jak zaczęła czytać. — Mazrim Taim uciekł.

— Światłości! — warknęła Siuan. — Jak?

— Napisano tylko tyle, że ktoś wykradł go nocą, Matko. Dwie siostry nie żyją.

— Oby Światłość oświeciła ich dusze. My jednak mamy za mało czasu na żałobę po zmarłych, kiedy tacy jak Taim żyją nieposkromieni. Gdzie, Lenne?

— W Denhuir, Matko. To wioska na wschód od Czarnych Wzgórz przy Drodze do Maradony, nad korytami Antaeo i Luan.

— To musieli być jacyś jego wyznawcy. Głupcy. Dlaczego nie chcą przyjąć do wiadomości, że ich pokonano? Wybierz kilkanaście zaufanych sióstr, Lenne... — Amyrlin skrzywiła się. — Zaufanych — mruknęła. — Gdybym wiedziała, komu można bardziej zaufać niż srebrawie, to nie miałabym takich kłopotów. Kilkanaście sióstr. I pięciuset gwardzistów. Nie, cały tysiąc.

— Matko — powiedziała Opiekunka zmartwionym głosem. — Białe Płaszcze...

— ...nie będą próbowali przekroczyć mostów, nawet jeśli pozostawię je całkowicie bez dozoru. Będą się bali pułapki. Nie sposób się dowiedzieć, co się tam dzieje, Lenne. Chcę, by każdy, kogo tam posyłam, był gotów na wszystko. I, Lenne... Mazrima Taima należy poskromić, gdy tylko zostanie ponownie pojmany.

Zaszokowana Lenne wytrzeszczyła oczy.

— A prawo?

— Znam prawo równie dobrze jak ty, ale nie będę ryzykowała, że znowu odzyska wolność przed poskromieniem. Nie będę na domiar wszystkiego ryzykowała, że objawi się następny Guaire Amalasan.

— Tak, Matko — odparła słabym głosem Lenne.

Amyrlin wzięła do ręki drugi kościany cylinder i z trzaskiem przełamała go na dwie połowy, by wyciągnąć drugi list.

— Nareszcie jakieś dobre wieści — wyszeptała, a na jej twarzy wykwitł uśmiech. — Dobre wieści. „Użyto procy. Pasterz trzyma miecz”.

— Rand? — spytała Min, a Siuan przytaknęła.

— Ma się rozumieć, dziewczyno. Kamień padł. Rand al’Thor, ten pasterz, ma Callandora. Teraz ja mogę wykonać ruch. Leane, chcę, by po południu zebrała się Komnata Wieży. Nie, jeszcze tego ranka.

— Nie rozumiem — powiedziała Min. — Wiedziałaś, że te plotki dotyczą Randa. Dlaczego wzywasz teraz Komnatę? Co możesz zrobić teraz, czego nie mogłaś zrobić przedtem?

Siuan roześmiała się jak młoda dziewczyna.

— Mogę im teraz otwarcie powiedzieć, że zgodnie z listem otrzymanym od pewnej Aes Sedai, Kamień Łzy padł, a pewien mężczyzna wszedł w posiadanie Callandora. Proroctwo wypełniło się. W każdym razie na tyle, aby wspomóc mój cel. Smok się Odrodził. Będą się wzdragać, będą się spierać, żadna jednak nie może się sprzeciwić, gdy obwieszczę, że Wieża musi kierować tym mężczyzną. Nareszcie mogę się zaangażować w tę sprawę otwarcie. Przynajmniej po większej części.

— Czy postępujemy słusznie, Matko? — spytała niespodzianie Leane. — Wiem... Jeśli on ma Callandora, to musi być Smokiem Odrodzonym, jednakże on potrafi przenosić Moc, Matko. Mężczyzna, który potrafi przenosić. Widziałam go tylko raz, ale nawet wtedy było w nim coś dziwnego. Coś dziwniejszego niż w przypadku zwykłych ta’veren. Matko, czym on tak bardzo się różni od Taima, skoro już o tym mowa?

— Różnica polega na tym, że on jest Smokiem Odrodzonym, córko — powiedziała cicho Amyrlin. — Taim to wilk, być może nawet wściekły. Rand al’Thor to wilczarz, którego wykorzystamy do pokonania Cienia. Zachowaj jego imię dla siebie, Leane. Najlepiej nie ujawniać zbyt wiele i nazbyt szybko.

— Jak sobie życzysz, Matko — odparła Opiekunka, ale jej głos wciąż brzmiał niespokojnie.

— Odejdź teraz. Chcę, żeby Komnata zebrała się za godzinę. — Siuan w zamyśleniu odprowadziła wzrokiem wyższą kobietę. — Opór może być większy, niż bym sobie życzyła — powiedziała, kiedy drzwi się zatrzasnęły.

Min spojrzała na nią czujnie.

— Nie myślisz...

— Och, to nic poważnego, dziecko. Dopóki nie wiedzą, od jak dawna byłam zaangażowana w sprawę tego al’Thora.

— Spojrzała raz jeszcze na skrawek papieru, po czym rzuciła go na stół. — Żałuję natomiast, że Moiraine nie napisała nic więcej.

— Dlaczego nie przekazała więcej wiadomości? I dlaczego przedtem nie otrzymywałaś od niej wieści?

— Znowu zadajesz pytania. O to musisz spytać Moiraine. Ona zawsze kroczyła własną drogą. Spytaj Moiraine, dziecko.

Sahra Covenry chaotycznie machała motyką, krzywiąc się do drobnych pędów igielnika i kurzego pazura, które wyrastały wśród rzędów kapusty i buraków. Nie szło o to, że pani Elward była surowym nadzorcą — nie bardziej surowym od matki Sahry, a z pewnością łagodniejszym od Sheriam — jednak Sahra nie poszła do Wieży po to, by skończyć na farmie i już o brzasku plewić warzywa. Białe szaty nowicjuszki zostały spakowane, a zamiast nich nosiła suknię z brązowej wełny, którą uszyła dla niej matka, związaną nad kolanami, by nie nurzała się w błocie. To wszystko było takie niesprawiedliwe. Nic przecież nie zrobiła.

Grzebiąc palcami bosych stóp w spulchnionej ziemi, spojrzała groźnie na jeden szczególnie uparty kurzy pazur i zaczerpnęła Mocy, mając zamiar spalić go do korzeni. Spod liściastego pędu trysnęły iskry i chwast zwiędł. Pośpiesznie zagrzebała szczątki, i w ziemi, i w myślach. Jeśli na świecie istnieje jakaś sprawiedliwość, to Lord Galad odwiedzi farmę podczas polowania.

Wsparta o motykę, pogrążyła się w marzeniach o Uzdrawianiu ran Galada, odniesionych podczas upadku z konia — nie z jego winy, rzecz jasna, był znakomitym jeźdźcem — o tym, jak on ją podnosi i sadza przed sobą w siodle deklarując, że będzie jej Strażnikiem — ona naturalnie byłaby Zieloną Ajah — i...

— Sahra Covenry?

Na dźwięk ostrego głosu Sahra podskoczyła w miejscu, ale to nie była pani Elward. Dygnęła, najlepiej jak potrafiła, mając podkasaną spódnicę.

— Dzień cię wita, Aes Sedai. Czy przybyłaś, żeby zabrać mnie z powrotem do Wieży?

Aes Sedai podeszła bliżej, nie zważając na to, że jej spódnice wloką się po błotnistej grządce. Mimo ciepła letniego poranka miała na sobie kaftan, naciągnięty kaptur krył twarz w cieniu.

— Tuż przed tym, jak opuściłaś Wieżę, zaprowadziłaś do Zasiadającej na Tronie Amyrlin pewną kobietę. Kobietę, która przedstawiła się jako Elmindreda,

— Tak, Aes Sedai — odparła Sahra, z lekkim pytaniem w głosie. Nie podobała się jej forma, w jakiej ta Aes Sedai wyraziła się na temat jej wyjazdu z Wieży, jakby sugerując, że opuściła ją na dobre.

— Powiedz mi wszystko, dziewczyno, co usłyszałaś albo zobaczyłaś, od momentu, w którym spotkałaś tę kobietę. Wszystko.

— Kiedy ja nic nie słyszałam, Aes Sedai. Opiekunka odesłała mnie zaraz po tym jak... — Przeszył ją ból, wbiła palce w ziemię, plecy wygięły się w łuk; spazm trwał tylko kilka chwil, ale wydawał się nigdy nie kończyć. Walcząc o oddech, uświadomiła sobie, że policzek ma przyciśnięty do ziemi, a jej nadal drżące palce ściskają garść gleby. Nie pamiętała, kiedy upadła. Widziała kosz z praniem pani Elward, przewrócony na bok obok kamiennej ściany jej domu, stos wysypującej się mokrej bielizny. Oszołomiona pomyślała, że to dziwne — Moria Elward nigdy by nie pozostawiła swego prania na ziemi.

— Wszystko, dziewczyno — zimno powtórzyła Aes Sedai. Stała nad Sahrą, nie wykonując żadnego ruchu, żeby jej pomóc. Zrobiła jej krzywdę, ale przypuszczalnie nie o to jej chodziło. — O każdej osobie, z którą rozmawiała ta Elmindreda, o każdym słowie, które wypowiedziała, jakim odcieniem głosu i z jaką miną.

— Ona rozmawiała z lordem Gawynem, Aes Sedai — wyłkała Sahra prosto w ziemię. — To wszystko, co wiem, Aes Sedai. Wszystko.

Rozszlochała się na dobre, pewna, że to nie wystarczy, by zadowolić tę kobietę. Miała rację. Długo jeszcze krzyczała wniebogłosy, a kiedy Aes Sedai odeszła, na farmie nie słychać było żadnego dźwięku prócz gdakania kur. Nawet oddechu.

18

W Drogach

Zapinając guziki przy kaftanie, Perrin znieruchomiał nagle i spojrzał na topór, który nadal wisiał bezpiecznie na ścianie, tak jak go zostawił po wyrwaniu z drzwi. Nie uśmiechała mu się myśl, że znowu będzie nosił przy sobie broń, zdjął jednak pas z kołka i ścisnął się nim. Młot przywiązał do sakw, już i tak mocno wypchanych. Przewiesił przez ramię podróżne torby oraz zrolowany koc, wziął z kąta pomieszczenia pełen kołczan i drzewce łuku, z którego zdjął cięciwę.

Wschodzące słońce wlewało przez wąskie okna ciepło i światło. Rozkopane łóżko stanowiło jedyny dowód, że ktoś tu w ogóle był. Wnętrze komnaty zdążyło już zatracić jego piętno, zdawało się nawet pachnieć pustką, mimo woni jego ciała, którą wciąż roztaczała pościel. Nigdy nigdzie nie zabawił dostatecznie długo, by zapuścić korzenie, by przekształcić jakieś miejsce w dom, wciąż w stałej gotowości do wyjazdu.

„Cóż, jadę właśnie do domu”.

Wyszedł na zewnątrz, odwracając się plecami do opuszczonej komnaty.

Gaul podniósł się zwinnie spod wiszącego na ścianie gobelinu, przedstawiającego ludzi na koniach, którzy polowali na lwy. Był obwieszony wszelkiego typu bronią, a obok skórzanej pochwy z łukiem niósł na plecach dwie skórzane butle na wodę, zrolowany koc i niewielki garnek do gotowania. Był sam.

— A pozostali? — spytał Perrin, Gaul tylko pokręcił głową.

— Za daleko od Ziemi Trzech Sfer. Uprzedzałem cię, Perrin. Te wasze ziemie są zbyt wilgotne, powietrze jest takie, że wdycha się je jak wodę. Za dużo ludzi, skupionych zbyt blisko siebie. Dziwnych miejsc widzieli już więcej, niż chcieli.

— Rozumiem — odparł Perrin, rozumiejąc przede wszystkim, że jednak nie będzie żadnego ratunku, że Aielowie nie pomogą mu w wypędzaniu Białych Płaszczy z Dwu Rzek. Skrył rozczarowanie, tym większe, iż myślał, że uniknął przeznaczenia, nie mógł jednak przyznać, że nie był przygotowany na taką alternatywę. Nie ma co płakać nad zmarnowanym żelazem: po prostu przekuwa się je na nowo. — Miałeś jakieś kłopoty ze zrobieniem tego, o co prosiłem?

— Żadnych. Powiedziałem pewnemu Tairenianowi, że ma zanieść wszystkie te rzeczy, o które prosiłeś, do stajni przy Bramie Muru Smoka i żeby nikomu o tym nie mówił. Tam się spotkają, oczywiście, ale będą uważali, że te rzeczy są dla mnie, i dochowają milczenia. Brama Muru Smoka. Można by pomyśleć, że Grzbiet Świata znajduje się tuż za horyzontem, a nie w odległości stu lig albo i jeszcze dalej. — Aiel zawahał się. — Ta dziewczyna i ogir nie czynią żadnej tajemnicy ze swych przygotowań, Perrin. Usiłowała odszukać barda i opowiadała każdemu, że ma zamiar podróżować Drogami.

Perrin westchnął ciężko, prawie warknął, drapiąc się po brodzie.

— Jeśli ona mnie wyda Moiraine, to przysięgam, że nie będzie mogła siedzieć przez tydzień.

— Bardzo wprawnie włada swoimi nożami — odparł Gaul obojętnym głosem.

— Nie dość wprawnie. Zwłaszcza jeśli mnie wyda. — Perrin zawahał się. Żadnego wsparcia ze strony Aielów. Szubienica wciąż przesłaniała przyszłość. — Gaul, jeśli coś mi się stanie, dam ci znać, a wtedy wywieź Faile. Ona może się opierać, ale zabierz ją, choćby wbrew niej samej. Dopilnuj, by opuściła bezpiecznie Dwie Rzeki. Obiecasz mi to?

— Zrobię, co będę mógł, Perrin. Za tę krew, którą jestem ci winien, zrobię to. — W głosie Gaula słychać było zwątpienie, mimo że zdaniem Perrina noże Faile nie mogły go zatrzymać.

Na ile się dało, korzystali z tylnych przejść, a także wąskich klatek schodowych, przeznaczonych dla służby, która dzięki nim nie rzucała się w oczy. Perrin uznał za okoliczność nie sprzyjającą, że Tairenianie nie wyznaczyli dla służby również oddzielnych korytarzy. Niemniej jednak nawet na tych szerokich korytarzach, pełnych lamp na pozłacanych postumentach i ozdobnych gobelinów, napotkali niewielu ludzi, a wśród nich nikogo z arystokracji.

Skomentował ten brak, na co Gaul stwierdził:

— Rand al’Thor wezwał ich do Serca Kamienia.

Perrin tylko chrząknął, mając nadzieję, że dotyczy to również Moiraine. Zastanawiał się, czy przypadkiem Rand w ten sposób nie pomaga mu przed nią uciec. Niezależnie od powodu należało wykorzystać nadarzającą się sposobność.

Wyszli z ostatniej, ciasnej klatki schodowej na parter Kamienia, gdzie do zewnętrznych bram wiodły przepastne korytarze, szerokie jak gościńce. Tu ścian nie zdobiły gobeliny. Czarne, żelazne lampy, zawieszone wysoko na żelaznych hakach, oświetlały pozbawione okien przejścia, posadzkę wybrukowano szerokimi, nie obrobionymi kamieniami, które długo opierały się uderzeniom końskich podków. Perrin przyśpieszył kroku i zaczął biec. W zasięgu wzroku, w głębi wielkiego tunelu pojawiły się już stajnie, a otwartej, szerokiej Bramy Muru Smoka strzegła zaledwie garstka Obrońców. Moiraine nie mogła już zagrodzić im drogi, nie mając szczęścia Czarnego.

Otwarte drzwi stajni, o szerokości piętnastu kroków, wieńczył łuk. Perrin dał krok do środka i zatrzymał się. Powietrze było ciężkie od zapachu słomy i siana, od nakładających się na nie woni żyta, owsa, skóry i końskiego nawozu. Pod ścianami, a także w poprzek pomieszczenia, ciągnęły się rzędy przegród z dorodnymi, taireńskimi wierzchowcami, cenionymi na całym świecie. Pracowało przy nich kilkunastu stajennych, którzy czyścili i czesali konie, usuwali nawóz, naprawiali uprząż. Nie przerywając pracy, ten i ów zerkał czasem w stronę miejsca, gdzie czekali Loial i Faile, w wysokich butach, gotowi do podróży. Towarzyszyły im Bain i Chiad, podobnie jak Gaul uzbrojone i obwieszone kocami, butlami na wodę i garnkami.

— Dlaczego one tu są, przecież tylko ty postanowiłeś spróbować? — spytał cicho Perrin.

Gaul wzruszył ramionami.

— Zrobię, co mogę, ale one staną po jej stronie. Chiad należy do Goshien.

— Jej przynależność klanowa coś zmienia?

— Jej klan z moim dzieli waśń krwi, Perrin, a ja nie jestem dla niej siostrą włóczni. Ale być może powstrzymają ją przysięgi wody. Nie zatańczę z nią włóczni, dopóki sama nie zaproponuje.

Perrin potrząsnął głową. Dziwny naród. Co to są przysięgi wody?

— Dlaczego one jej towarzyszą?

— Bain twierdzi, że chcą zobaczyć więcej waszych ziem, ja jednak uważam, że je fascynuje twój spór z Faile. One ją lubią, a kiedy usłyszały o wyprawie, postanowiły, że pojadą z nią miast z tobą.

— Cóż, byle tylko strzegły jej przed kłopotami. — Zdziwił się, kiedy Gaul odrzucił głowę w tył i wybuchnął śmiechem. Zafrasowany podrapał się po brodzie.

Zbliżał się do nich Loial, długie brwi obwisły, sygnalizując niepokój. Kieszenie kaftana miał wypchane, jak zwykle, gdy wybierał się w podróż, głównie kanciastymi kształtami książek. Przynajmniej już tak mocno nie kulał.

— Faile się niecierpliwi, Perrin. Moim zdaniem może obstawać przy natychmiastowym wyjeździe. Błagam, pośpieszcie się. Beze mnie nie uda wam się nawet odnaleźć Bramy. Co wcale nie znaczy, rzecz jasna, że nie mielibyście próbować. Wy, ludzie, tak mnie skołowaliście, że ledwie potrafię odnaleźć własną głowę. Błagam, pośpieszcie się.

— Nie zostawię go — zawołała Faile. — Nawet jeśli jest zbyt uparty i głupi, by poprosić o zwykłą przysługę. Skoro tak, to może iść moim śladem jak zabłąkane szczenię. Obiecuję, że będę go drapała za uszami i dbała o niego.

Kobiety Aiel zaśmiały się podwójnie głośno.

Gaul ni stąd, ni zowąd dał susa w górę, przebierając w powietrzu nogami, na wysokość dwóch, może więcej kroków nad podłogą, jednocześnie kręcąc młynka jedną ze swych włóczni.

— Będziemy się skradać za wami niczym górskie koty — krzyknął — jak grasujące wilki.

Wylądował zwinnie, lekko. Loial wytrzeszczył oczy, oniemiały ze zdumienia.

Bain leniwie rozczesywała palcami swe krótkie włosy ognistej barwy.

— W mojej siedzibie wyścielam sobie łóżko znakomitą wilczą skórą — powiedziała do Chiad znudzonym głosem. — Wilki dają się łatwo chwytać.

Z gardła Perrina wydobyło się warczenie, obie kobiety naraz spojrzały na niego. Przez chwilę wydawało się, że Bain zaraz powie coś więcej, ona jednak spojrzała tylko krzywo na jego żółte oczy i powstrzymała się, wprawdzie nie przestraszona, lecz nagle czujna.

— To szczenię jeszcze nie zostało oswojone — wyznała Faile na użytek kobiet Aiel.

Perrin uparcie nie patrzył na nią. Podszedł natomiast do przegrody, w której stał jego kasztanowy ogier, wysoki jak taireńskie konie, bardziej masywny od nich w zadzie. Odprawił gestem ręki stajennego, wziął Steppera za wędzidło i sam wyprowadził go na zewnątrz. Stepper był tak długo więziony, że z miejsca zaczął dziarsko brykać, szybkimi krokami, które to właśnie sprawiły, że otrzymał swe imię. Perrin uspokajał go z wprawą człowieka, który podkuł bardzo wiele koni. Nie miał żadnych kłopotów z nałożeniem siodła z wysokim łękiem i przymocowaniem z tyłu podróżnych toreb oraz zrolowanego koca.

Gaul obserwował to z kamienną twarzą. Nie jeździł konno, dopóki nie musiał, a i wówczas ani kawałka dalej, niż to było konieczne. Tak postępowali wszyscy Aielowie. Perrin nie potrafił pojąć dlaczego. Być może z powodu dumy, z umiejętności pokonywania biegiem dalekich dystansów. Aielowie sprawiali wrażenie, że za tym kryje się coś więcej, podejrzewał jednak, że żaden nie umiałby tego wytłumaczyć.

Naturalnie należało również przygotować juczne zwierzę, ale to poszło szybko, wszystko bowiem, co Gaul zamówił, czekało na równo spiętrzonym stosie. Jedzenie i bukłaki z wodą. Owies i żyto dla koni. To wszystko było niedostępne w Drogach. I jeszcze inne rzeczy, takie jak pęta i jakieś medykamenty dla koni na wszelki wypadek, zapasowa hubka i temu podobne.

Większą część miejsca w wiklinowych koszach zajęły skórzane butle, na wzór tych, jakich Aielowie używali na wodę, tyle że większe i wypełnione oliwą do lamp. Pracę ukończono, gdy latarnie na długich tykach zostały przymocowane na szczycie pozostałych rzeczy.

Wepchnąwszy łuk pod popręg z wodzami jucznego konia w ręku, Perrin wskoczył na siodło Steppera. I potem przyszło już tylko czekać i gotować się z gniewu.

Loial siedział już w siodle swego olbrzymiego wierzchowca z jasnymi pęcinami, wyższego od wszystkich pozostałych w stajni o kilka całych dłoni, a przy tym wyglądającego niemalże jak kucyk, kiedy z jego boków zwisały długie nogi ogira. Był kiedyś taki czas, gdy ogir dosiadał konia z równym niemal wstrętem jak Aielowie, zdążył się jednak przyzwyczaić do konnej jazdy. Faile natomiast szafowała czasem, poddając swego wierzchowca takiemu badaniu, jakby nigdy przedtem nie widziała swej błyszczącej klaczy, choć Perrin wiedział, że sprawdziła konia przed kupnem, wkrótce po ich przybyciu do Kamienia. Koń, zwany Jaskółką, stanowił wspaniały okaz taireńskiej rasy, obdarzony smukłymi kończynami i karkiem wygiętym w łuk, skory do stawania dęba, wyglądający na szybkiego i wytrzymałego, aczkolwiek jak na gust Perrina, zbyt lekko podkuty. Te podkowy nie były trwałe. I tym razem dołożyła wszelkich starań, aby pokazać mu, gdzie jest jego miejsce.

Faile, ubrana w wąskie, dzielone spódnice, dosiadła wreszcie konia i podjechała do Perrina. Konno jeździła znakomicie, ona i jej wierzchowiec poruszali się niczym jedna istota.

— Dlaczego nie chcesz poprosić, Perrin? — spytała łagodnie. — Starałeś się trzymać mnie z dala od tego, co jest dla mnie właściwe, więc teraz musisz poprosić. Czyżby taka prosta rzecz miała być aż tak trudna?

Kamień jęknął głucho niczym dzwon monstrualnych rozmiarów, podłoga stajni podskoczyła, sklepienie zadrżało tak mocno, jakby miało zaraz runąć na ziemię. Stepper też podskoczył, zaczął rżeć i potrząsać łbem, Perrin ledwo utrzymał się w siodle. Stajenni, którzy padli na podłogę, gramolili się z niej teraz niezdarnie i miotali, rozpaczliwie starając się uspokoić przeraźliwie rżące konie, które usiłowały przeskoczyć ponad przegrodami boksów. Loial przywarł do karku swego ogromnego wierzchowca, Faile natomiast utrzymała się bez trudu na grzbiecie Jaskółki, mimo że klacz wierzgała i rżała jak oszalała.

Rand. Perrin wiedział, że to on. Czuł, jak szarpie go przyciąganie ta’veren, tak jak dwa wiry w strumieniu, które przyciągają się wzajemnie. Kaszląc od sypiącego się z powały pyłu, który drapał w gardle, potrząsnął głową energicznie, napinając z całej siły mięśnie po to, by nie spaść z konia, i po to, by nie pobiec z powrotem w głąb Kamienia.

— Ruszamy! — krzyknął, mimo drżeń, które wciąż targały fortecą. — Ruszamy zaraz, Loial! Już!

Faile również najwyraźniej nie znalazła żadnych powodów do dalszej zwłoki, wbijając pięty w boki klaczy, zmusiła ją do opuszczenia stajni. Zajęła miejsce tuż obok znacznie wyższego rumaka Loiala i pogalopowali do samej Bramy Muru Smoka, prowadząc za sobą oba juczne konie. Obrońcy rozpierzchli się we wszystkie strony, choć niektórzy wciąż jeszcze nie zdążyli się podnieść. Ich obowiązki polegały na tym, by nie wpuścić intruzów do wnętrza Kamienia, nikt im jednak nie rozkazał, by zatrzymywać kogokolwiek w twierdzy. Faktem jest jednak, że w zaistniałej sytuacji, nawet gdyby otrzymali odpowiednie polecenia, zapewne nie potrafiliby myśleć na tyle jasno, by się do nich zastosować, kiedy nad ich głowami trzęsła się i nadal jęczała spazmatycznie forteca Kamienia Łzy.

Tuż za nimi jechał Perrin z jucznym koniem, żałując, że nieruchawy wierzchowiec Loiala nie potrafi biec szybciej, żałując, że nie można go zostawić w tyle, prześcignąć, podobnie jak przyciągania dwóch ta’veren, które usiłowało go zawrócić z drogi. Galopowali ulicami Łzy, w stronę wschodzącego słońca, ledwie zwalniając przy mijaniu fur i powozów. Gapili się na nich, nadal przerażeni wstrząsem, oszołomieni mężczyźni w opiętych kaftanach i kobiety w grubych fartuchach, o mały włos unikając stratowania kopytami.

Przy murach wewnętrznego miasta kamienie brukowe ustępowały ubitej ziemi, buty i kaftany bosym stopom i nagim torsom nad workowatymi spodniami, przepasanymi szerokimi szarfami. Ludzie tutaj umykali z drogi nie mniej rączo, Perrin nie pozwolił bowiem Stepperowi zwolnić, dopóki nie wypadli poza zewnętrzny mur miasta, mijając proste, kamienne domostwa i sklepy, stłoczone tuż za głównym terenem Łzy, zagłębiając się w okolice rozproszonych farm, porośniętych dzikimi gąszczami, poza zasięg przyciągania ta’veren. Dopiero wtedy, gdy oddychał już niemal równie ciężko jak jego spieniony koń, ściągnął wodze Steppera, pozwalając mu iść stępa.

Uszy Loiala wyprężył dopiero co przeżyty szok. Faile oblizała wargi i ze zbielałą twarzą przeniosła wzrok z ogira na Perrina.

— Co się stało? Czy to był... on?

— Nie wiem — skłamał Perrin.

„Ja muszę jechać, Rand. Wiesz o tym. Patrzyłeś mi w twarz, kiedy ci mówiłem, że muszę zrobić to, co moim zdaniem jest słuszne”.

— Gdzie są Bain i Chiad? — spytała Faile. — To potrwa godzinę, zanim nas dogonią. Szkoda, że nie chcą jechać konno. Zaproponowałam, że kupię im konie, a one najwyraźniej się obraziły. No cóż, po tym wszystkim i tak musimy prowadzić konie stępa, żeby dać im trochę wytchnienia.

Perrin ugryzł się w język i nie powiedział jej, że wcale nie zna Aielów tak dobrze, jak jej się zdaje. Widział mury miasta i Kamień, który wznosił się nad nimi jak góra. Potrafił nawet odróżnić falisty kształt sztandaru, który powiewał nad fortecą, a także kołujące nad nim, spłoszone ptaki, których widzieć nie mógł żaden z jego towarzyszy. Wcale nie było trudno dostrzec trójkę ludzi, którzy szybko pokonując przestrzeń, biegli w ich stronę długimi, płynnymi, pełnymi gracji krokami. Nie sądził, że sam potrafiłby biec tak długo i tak szybko, a ci Aielowie musieli od samego Kamienia utrzymywać stałą prędkość, skoro byli już tak blisko.

— Nie będziemy musieli czekać aż tak długo — oznajmił.

Faile obejrzała się na miasto, marszcząc czoło.

— To oni? Jesteś pewien?

Nagle to marsowe spojrzenie skierowało się na moment w jego stronę, jakby zachęta do odpowiedzi. Rzecz jasna, natychmiast zrozumiała, że traktując go w ten sposób, niejako przyznaje, iż stanowi część ich grupy.

— On się bardzo pyszni swym wzrokiem — powiedziała do Loiala — ale niestety nie dysponuje najlepszą pamięcią. Czasami wydaje mi się, że zapomniałby wieczorem zapalić świecę, gdybym mu o tym nie przypomniała. Przypuszczam, że zobaczył jakąś rodzinę biedaków, którzy uciekają przed tym, co uważają za trzęsienie ziemi. Czy nie mam racji?

Loial poruszył się niespokojnie w siodle, wzdychając przy tym ciężko, i mruknął coś na temat ludzi. Perrin wątpił, by było to coś pochwalnego. Faile oczywiście niczego nie zauważyła.

Kilka minut później wybałuszyła jednak oczy na Perrina, gdy troje Aielów zbliżyło się na taką odległość, że mogła sama ich rozpoznać. Nic jednak nie powiedziała. W tym nastroju nie miała zamiaru przyznać mu racji w żadnej kwestii, choćby nawet stwierdził, że niebo jest niebieskie. Aielowie zaś nie byli zbyt zdyszani, kiedy zatrzymali się wreszcie obok koni.

— Szkoda, że to nie był dłuższy bieg. — Bain wymieniła uśmiechy z Chiad, po czym obie spojrzały szelmowsko na Gaula.

— W takim przypadku pognałybyśmy tego Kamiennego Psa, aż zacząłby gryźć ziemię — powiedziała Chiad, jakby kończąc zdanie tej pierwszej. — Kamienne Psy właśnie dlatego składają przysięgę, iż nigdy się nie wycofają. Z powodu kamiennych kości i kamiennych łbów, których ciężar utrudnia bieganie.

Gaul nie obraził się, Perrin jednak zauważył, że stanął w taki sposób, by nie spuszczać Chiad z oka.

— Czy wiesz, dlaczego tak często zatrudnia się Panny jako zwiadowców, Perrin? Bo potrafią biegać daleko i szybko. A bierze się to stąd, iż obawiają się, że jakiś mężczyzna mógłby zapragnąć je poślubić. Panna przebiegnie sto mil, żeby tego uniknąć.

— Bardzo roztropnie z ich strony — cierpkim tonem stwierdziła Faile. — Czy potrzebujecie odpoczynku? — spytała swe towarzyszki i zrobiła zdziwioną minę, gdy zaprzeczyły. Tak czy inaczej, zwróciła się do Loiala. — Jesteś gotów jechać dalej? Znakomicie. Znajdź mi tę Bramę, Loial. Za długo już tu stoimy. Jeśli pozwolisz temu zabłąkanemu szczeniakowi trzymać się blisko siebie, zacznie myśleć, że się nim zaopiekujesz, a to nigdy wszak nie nastąpi.

— Faile — zaprotestował Loial — nie posuwasz się za daleko?

— Posunę się tak daleko, jak trzeba, Loial. Do Bramy?

Loial, którego uszy oklapły już kompletnie, ciężko westchnął i ponownie skierował swego konia na wschód. Perrin pozwolił mu odjechać na kilkanaście kroków, poczekał, aż Faile pojedzie za nim, i dopiero po dłuższej chwili wraz z Gaulem ruszył ich śladem. Musiał grać zgodnie z jej regułami, ale miał zamiar stosować się do nich co najmniej równie skrupulatnie jak ona.

Im dalej na wschód, tym większe odstępy dzieliły farmy, złożone ze ścieśnionych w jednym miejscu budynków z nie obrobionego kamienia, w których Perrin nie trzymałby nawet zwierząt, zarośla karłowaciały, aż wreszcie nie było już ani farm, ani zarośli, tylko falista, pagórkowata łąka. Wszędzie, jak okiem sięgnąć, rosły trawy, nie urozmaicone niczym prócz niewielkich grupek krzaków.

I tylko na zielonych zboczach wzgórz dostrzegali, z dala przypominające niewielkie plamki, konie sławnej taireńskiej rasy, w stadach złożonych z kilkunastu sztuk albo większych, które liczyły całe setki. Za każdym razem zwierząt pilnowało po kilku bosych chłopców, dosiadających ich na oklep. Chłopcy mieli baty z długimi uchwytami, za pomocą których trzymali konie razem albo przeganiali je z miejsca na miejsce, posługiwali się zaś nimi z taką wprawą, że gdy chcieli sprowadzić z powrotem zabłąkaną sztukę, trzaskający rzemień nawet nie dotykał skóry zwierzęcia. Trzymali swych podopiecznych z dala od obcych, cofając ich w razie konieczności, obserwowali jednak przejście tej dziwnej kompanii — dwoje ludzi, ogir na koniu oraz troje dzikich Aielów, którzy jak powiadano, opanowali Kamień — ze śmiałą ciekawością, właściwą dzieciom.

Wszystko to stanowiło dla Perrina miły widok. Lubił konie. Częściowo dlatego poprosił pana Luhhana, by mu pozwolił u siebie terminować, bo to mu dawało szansę pracy przy koniach, choć w Polu Emonda nie były one ani tak liczne, ani świetne.

Zupełnie inaczej czuł się Loial. Ogir zaczął coś mruczeć pod nosem, tym głośniej, im głębiej się zapuszczali między porośnięte trawą wzgórza, aż wreszcie wybuchnął.

— Przepadło! Wszystko przepadło! A dlaczego? Dla trawy. Tutaj kiedyś rósł gaj ogirów. Nie pozostawiliśmy tu wielkich dzieł, porównywalnych z Manetheren albo z tym miastem, które wy nazywacie Caemlyn, ale nam wystarczało, że gaj został posadzony. Drzewa wszelkich gatunków, z każdego kraju i miejsca. Wielkie Drzewa, wyrastające w niebo na wysokości stu piędzi. Wszystkie doglądane pieczołowicie, bo miały przypominać moim braciom stedding, które pozostawili, by wznosić budowle dla ludzi. Ludzie uważają, że my cenimy pracę w kamieniu, ale to błaha umiejętność, wyuczona podczas Długiej Tułaczki po Pęknięciu Świata. My kochamy drzewa. Ludzie uznali Manetheren za największy triumf mych braci, my jednak wiedzieliśmy, że tym triumfem jest gaj. A on przepadł. Tak właśnie. Przepadł i więcej się nie odrodzi.

Loial wpatrywał się we wzgórza, całkiem nagie, wyjąwszy trawę i konie, z twardą twarzą i uszami położonymi płasko na czaszce. Pachniał... wściekłością. Spokojni, niemal tak pogodni jak Lud Wędrowców, tak większość opowieści określała ogirów, lecz w niektórych jawili się jako nieubłagani dla swych wrogów. Przedtem Perrin tylko raz widział rozzłoszczonego Loiala. Być może był zły ubiegłej nocy, kiedy bronił dzieci. Gdy patrzył na twarz Loiala, przypomniało mu się pewne stare powiedzenie: „Rozzłościć ogira oznacza ściągać sobie górę na głowę”. Wszyscy rozumieli to jako próbę zrobienia czegoś, co jest niemożliwe. Perrin pomyślał, że być może to powiedzenie z upływem lat zmieniło znaczenie. Może kiedyś brzmiało: „Rozzłość ogira, a ściągniesz sobie górę na głowę”. Trudne do wykonania, ale śmiertelnie niebezpieczne w razie powodzenia. Nie sądził, że kiedykolwiek zechce, by Loial — łagodny, niezdarny Loial z tym jego szerokim nosem wiecznie wetkniętym w książki — rozzłościł się na niego.

Gdy dotarli wreszcie na tereny, gdzie rósł kiedyś nie istniejący już dzisiaj gaj ogirów, Loial przejął prowadzenie, skręcając nieco na południe. Brakowało punktów orientacyjnych, a jednak ogir był pewien obranego przez siebie kierunku, coraz pewniejszy z każdym końskim krokiem. Potrafił wyczuć Bramę, docierał do niej z taką samą nieomylnością, z jaką pszczoła odnajduje ul. Gdy wreszcie zsiadł z konia, trawa sięgała mu zaledwie nieco wyżej kolan. W zasięgu wzroku mieli jedynie gęstą kępę jakiegoś krzewu, wyższego od pozostałych, o gałęziach gęsto ulistnionych, równie wysokich jak ogir. Niemal z żalem wyrwał go z ziemi i odłożył na bok.

— Może kiedy wyschnie, ci chłopcy od koni wykorzystają go na ognisko.

Tam była Brama.

Wbudowana w zbocze wzgórza bardziej przypominała kawał szarego muru niźli bramę, i to na dodatek muru pałacu, gęsto pokryta liśćmi i pnączami, wyrzeźbionymi tak misternie, że wydawały się niemal równie żywe, jak ten krzew, który przedtem tu rósł. Stała tam co najmniej trzy tysiące lat, ale nawet najmniejszy ślad erozji nie skaził jej powierzchni. Te liście gotowe były zafalować pod wpływem byle podmuchu lekkiego wiatru.

Milcząc wpatrywali się w nią przez chwilę, aż wreszcie Loial zrobił głęboki wdech i przyłożył dłoń do liścia, który różnił się od wszystkich pozostałych, wyrzeźbionych na powierzchni Bramy. Roztrojony liść Avendesory, baśniowego Drzewa Życia. Do momentu, w którym dotknęła go ogromna dłoń Loiala, liść wyglądał jak zwykły element płaskorzeźby, przesunął się jednak z łatwością.

Faile głośno zaparło dech, nawet Aielowie zaszemrali. Zapach niepokoju przesycił powietrze, Perrin jednak nie potrafił stwierdzić, skąd dociera. Być może od wszystkich naraz.

Kamienne liście zdawały się naprawdę falować na niewyczuwalnym wietrze, nabrały zielonej barwy, odcienia życia. W samym środku powoli pojawiła się szczelina i połowy Bramy rozsunęły się na boki, odkrywając nie stok znajdującego się za nią wzgórza, lecz mętnie lśniącą taflę, która odbijała niewyraźnie ich podobizny.

— Powiadają, że niegdyś — mruknął Loial — Bramy błyszczały jak lustra, a ci, którzy wkraczali do Dróg, przechodzili przez słońce i niebo. Teraz tego już nie ma. Podobnie jak i tamtego gaju.

Perrin zapalił lampę na długiej tyce, którą pospiesznie ściągnął z grzbietu swego jucznego konia.

— Tu jest za gorąco — stwierdził. — Przyda się odrobina cienia. — Uderzeniem butów zmusił Steppera, by zbliżył się do Bramy. Wydało mu się, że znowu słyszy za swymi plecami jęk Faile.

Kasztanowy ogier płoszył się, gdy podchodził do swego niewyraźnego odbicia, ale Perrin znowu ponaglił go uderzeniami pięt. Powoli, przypomniał sobie. To trzeba robić powoli. Końskie chrapy z ociąganiem dotknęły odbicia, a potem stopiły się z nim, jakby wkraczał do wnętrza lustra. Perrin ruszył, zbliżył się do siebie, dotknął... Skórę polizał lodowaty chłód, wolno otulając ciało, kawałek po kawałku, włosek za włoskiem, czas rozciągnął się w nieskończoność.

Chłód zniknął jak przekłuta bańka i Perrin znalazł się w samym środku nieprzebytej ciemności, światło latarni słabo migotało wokół niego. Stepper i juczny koń zarżały nerwowo.

Gaul przeszedł spokojnie przez Bramę i zaczął szykować drugą latarnię. Za jego plecami pozostało coś, co przypominało taflę okopconego szkła. Widać było za nią pozostałych, Loiala, który na powrót dosiadał konia, Faile, która zbierała wodze, ich sylwetki pełzły leniwie, ledwie się poruszały. Czas w Drogach płynął inaczej.

— Faile jest zła na ciebie — stwierdził Gaul, gdy już zapalił latarnię. Nie dawała zbyt wiele światła. Ciemność piła je i pochłaniała. — Jej się chyba wydaje, żeś złamał jakąś umowę. Bain i Chiad... Nie pozwól, by cię dopadły, gdy będziesz sam. Zamierzają dać ci nauczkę, przez wzgląd na Faile, jeśli ich plan się powiedzie, nie będziesz już dosiadał tego zwierzęcia z taką łatwością.

— Na nic się nie umawiałem, Gaul. Robię to, do czego zmusiła mnie podstępem. Będziemy musieli iść śladem Loiala, czego zażyczy sobie dość prędko, ale na razie mam zamiar prowadzić tak długo, jak się da. — Wskazał grubą, białą linię pod kopytami Steppera. Urywana i gęsto pokryta dziobatymi odpryskami wiodła naprzód, ginąc w mroku w odległości kilku zaledwie stóp od miejsca, gdzie stali. — Ta linia prowadzi do pierwszego drogowskazu. Będziemy musieli tam poczekać na Loiala, który odczyta wyryty na nim napis i zdecyduje, na który most mamy wjechać, ale do tego miejsca Faile może podążać za nami.

— Most — mruknął w zamyśleniu Gaul. — Znam to słowo. Czy jest tam woda?

— Nie. To właściwie nie są mosty. Wyglądają niby tak samo, ale... Może Loial potrafi ci to wyjaśnić.

Aiel podrapał się po głowie.

— Czy ty wiesz, co robisz, Perrin?

— Nie — przyznał Perrin — ale nie ma powodu, dla którego Faile miałaby o tym wiedzieć.

Gaul roześmiał się.

— To takie zabawne być młodym, prawda, Perrin?

Skrzywił się, niepewny, czy tamten aby przypadkiem nie naśmiewa się z niego, potem ponaglił Steppera uderzeniem pięt, pociągając za sobą jucznego konia. Tutaj światło latarni będzie zupełnie niewidoczne z odległości dwudziestu lub trzydziestu kroków. Chciał zupełnie zniknąć tamtym z oczu, zanim Faile przejdzie przez Bramę. Niech sobie myśli, że postanowił iść dalej bez niej. To była najlżejsza kara, na jaką zasłużyła; niech pomartwi się przez kilka chwil, zanim go wreszcie znajdzie przy drogowskazie.

19

Tańczący po falach

Złote słońce dopiero co wzbiło się ponad horyzont, gdy błyszczący, polakierowany na czarno powóz, ciągnięty przez cztery jednakowe siwki, zakołysał się i przyhamował na skraju nabrzeża, a wymizerowany, ciemnowłosy woźnica w kaftanie w czarne i złote paski zeskoczył z kozła, by otworzyć drzwiczki. Drzwiczek naturalnie nie zdobił żaden herb. Taireńscy arystokraci uśmiechali się, i owszem, serdecznie, lecz służyli pomocą Aes Sedai jedynie pod przymusem i żaden nie życzył sobie, by jego nazwisko albo dom łączono z Wieżą.

Elayne z gracją wysiadła z powozu, nie czekając na Nynaeve, i wygładziła swój letni, podróżny płaszcz z niebieskiego sukna — fury i wozy poryły ulice Maule koleinami, a skórzane resory powozu nie były najlepsze. W porównaniu z upałem panującym w Kamieniu bryza, wiejąca ponad wodami Erinin, rzeczywiście wydawała się chłodna. Dziedziczka Tronu nie chciała demonstrować, jak na nią wpłynęła ta pełna niewygód przejażdżka, ale wyprostowawszy się zaczęła masować kłykciami siedzenie.

„Przynajmniej kurzu jest mniej dzięki deszczom, które spadły ubiegłej nocy” — pomyślała.

Podejrzewała, że celowo dano im powóz, w którym nie było zasłon.

Na północ i na południe od miejsca, w którym przystanęła, wrzynały się w rzekę mola podobne do szerokich, kamiennych palców. Powietrze pachniało smołą i powrozami, rybą, przyprawami i oliwą z oliwek, a także rozmaitymi nie zidentyfikowanymi rzeczami, które gniły w wodzie stojącej między filarami pirsów oraz dziwacznymi, podłużnymi owocami żółtawozielonej barwy, których ogromne stosy piętrzyły się przed kamiennym magazynem za jej plecami. Mimo wczesnej pory wszędzie biegali mężczyźni w skórzanych kamizelach nałożonych na koszule bez rękawów, dźwigali wielkie toboły na pochylonych grzbietach albo popychali ręczne wózki ze stosami beczek lub skrzyń. Żaden nie obdarzył jej więcej jak tylko jednym, przelotnym, ponurym spojrzeniem, większość jednak w ogóle nie podnosiła głów. Smutno jej było na to patrzeć.

Taireńscy arystokraci źle się obchodzili z poddanymi, wręcz podle. W Andorze mogłaby się spodziewać radosnych uśmiechów i pełnych szacunku powitań, swobodnie wygłaszanych przez wyprostowanych ludzi, znających nie tylko jej wartość, ale również własną. To niemal wystarczyło, aby pożałowała wyjazdu. Została wychowana, by kierować, a któregoś dnia rządzić dumnym narodem, i czuła, że korci ją, by nauczyć tych ludzi godności. To było jednak zajęcie dla Randa, nie dla niej.

„A jeśli on nie zrobi tego prawidłowo, to odstąpię mu cząstkę swej wiedzy. Większą cząstkę”.

Przynajmniej zaczął, postępując zgodnie z jej radami. Ona natomiast musiała przyznać, że wiedział, jak traktować swych ludzi. Ciekawe może się okazać sprawdzenie po powrocie, czego dokonał.

„O ile będzie po co wracać”.

Z miejsca, gdzie stała, widać było dokładnie kilkanaście statków, za nimi majaczyły dalsze, jednakże jej oczy skupione były na tym jednym kadłubie — zakotwiczony prostopadle przy krańcu mola, przed którym stała, ostrym dziobem wskazywał w górę rzeki. Raker Ludu Morza miał co najmniej sto kroków długości, o połowę większy niż stojący obok niego inny statek, wyposażony był w trzy wielkie maszty górujące nad całą przystanią oraz jeden nieco krótszy na uniesionym od strony rufy pokładzie. Bywała już kiedyś na statkach, ale nigdy na żadnym równie wielkim i nigdy na żadnym, który pływał po morzu. Samo miano właścicieli statku przywodziło na myśl dalekie kraje i cudzoziemskie porty. Atha’an Miere. Lud Morza. Opowieści, które w zamierzeniu miały być egzotyczne, jeśli nie dotyczyły Aielów, zawsze opowiadały o Ludzie Morza.

Z powozu, za jej plecami, wygramoliła się Nynaeve, zawiązując przy szyi tasiemki zielonego płaszcza podróżnego, burczała coś pod nosem, nie wiadomo dokładnie czy do siebie, czy do woźnicy.

— Sponiewierane jak kury podczas burzy! Wytrzepane jak zakurzony dywan! Jak ci się to udało, żeś znalazł każdy najmniejszy wybój i dziurę od samego Kamienia, dobry człowieku? To wymaga prawdziwej wprawy. Szkoda, że nie potrafisz równie sprawnie powodować zaprzęgiem.

Próbował jej pomóc przy wysiadaniu, jego wąska twarz ponura była niczym chmura burzowa, ale odmówiła.

Elayne westchnęła i podwoiła liczbę srebrnych groszy wyjętych z sakiewki.

— Dziękuję, żeś przywiózł nas bezpiecznie i szybko. — Z uśmiechem wcisnęła mu monety do ręki. — Powiedziałyśmy ci, że masz jechać szybko i zrobiłeś to, o co prosiłyśmy. Stan ulic to nie twoja wina i spisałeś się doskonale mimo parszywych warunków.

Woźnica, nie patrząc na monety, wykonał głęboki ukłon, spojrzał z wdzięcznością i wymamrotał:

— Dziękuję ci, moja pani — nie tylko za monety, ale również za grzeczne słowa, nie miała najmniejszych wątpliwości. Przekonała się, że uprzejmość i drobne pochwały są zazwyczaj przyjmowane równie chętnie jak srebro, o ile nie bardziej. Aczkolwiek, rzecz jasna, rzadko kiedy nie doceniano samego srebra.

— Oby Światłość zesłała wam bezpieczną podróż, moja pani — dodał. Nieznaczny błysk w oku, kiedy spojrzał w stronę Nynaeve, mówił jednoznacznie, że to życzenie jest przeznaczone wyłącznie dla Elayne. Nynaeve musiała się dużo jeszcze nauczyć, jeśli chodzi o tolerancję oraz przyzwoite traktowanie innych ludzi; naprawdę było jej to potrzebne.

Kiedy woźnica wypakował z powozu tobołki i podręczne bagaże, a potem zawrócił swój zaprzęg i odjechał, Nynaeve powiedziała ponurym głosem:

— Chyba nie trzeba było tak się znęcać nad tym człowiekiem. Nawet ptak miałby trudności z pokonywaniem tych ulic. W każdym razie nie w powozie. Ale po tych wszystkich podskokach czuję się tak, jakbym tydzień jechała na końskim grzbiecie.

— To nie jego wina, że ciebie bolą... plecy — powiedziała Elayne, uśmiechem maskując uszczypliwość, i wzięła swoje rzeczy.

Nynaeve wybuchła złośliwym śmiechem.

— Przyznałam to, czyż nie? Mam nadzieję, że nie liczysz na to, że pobiegnę za nim i będę przepraszała. Ta garść srebra, którą mu dałaś, winna zaleczyć rany, które wszak nie są śmiertelne. Naprawdę musisz się nauczyć większej ostrożności w gospodarowaniu pieniędzmi, Elayne. Nie dysponujemy teraz całością zasobów finansowych Andoru. Cała rodzina żyłaby wygodnie przez miesiąc z tego, czym obdarowujesz każdego, kto wykonuje dla ciebie wcześniej już opłaconą pracę.

Elayne obdarzyła ją oburzonym spojrzeniem — Nynaeve chyba zawsze się wydawało, że jeśli nie istnieje jakiś specyficzny powód, by było inaczej, to powinny żyć gorzej od służby, choć przecież było to myślenie dokładnie sprzeczne ze zdrowym rozsądkiem — ale przyjaciółka wyraźnie nie zauważyła tej miny, która zawsze zmuszała członków Gwardii Królewskiej do stawania na palcach. Zamiast tego podźwignęła tobołki i wypchane sukienne torby, po czym skręciła w stronę przystani.

— Przynajmniej podróż statkiem będzie wygodniejsza. Wchodzimy na pokład?

Kiedy brnęły po molo, lawirując między zapracowanymi mężczyznami, stosami beczek i wózkami pełnymi towarów, Elayne powiedziała:

— Nynaeve, ci z Ludu Morza mogą się okazać bardzo drażliwi, dopóki cię bliżej nie poznają, tak mnie przynajmniej uczono. Myślisz, że mogłabyś postarać się być bardziej...?

— Bardziej jaka?

— Taktowna, Nynaeve. — Elayne zgubiła krok, ponieważ ktoś splunął prosto pod jej nogi. Trudno było stwierdzić, który to zrobił: kiedy się rozejrzała, wszyscy mieli pochylone głowy i na pozór ciężko pracowali. Złe traktowanie przez Wysokich Lordów czy nie, już ona by powiedziała winowajcy, gdyby go znalazła, kilka ostrych słów, których tak łatwo by nie zapomniał. — Mogłabyś się postarać choć raz być taktowną.

— Oczywiście. — Nynaeve weszła między liny barierek trapu rakera. — Jeśli nie będą mną zanadto kołysać.

Pierwszym spostrzeżeniem Elayne po wejściu na pokład było to, że wydaje się on niezwykle wąski, a jednocześnie długi, prawdę powiedziawszy, słabo się znała na statkach, ale dla niej ten wyglądał jak ogromny splinter.

„Światłości, to coś, mimo że takie duże, będzie kolebało gorzej niż powóz”.

Druga myśl dotyczyła załogi. Słyszała różne rzeczy o Atha’an Miere, ale nigdy dotąd ich nie widziała. Nawet opowieści niewiele tak naprawdę mówiły. Tajemniczy naród, niemal jak Aielowie, który trzymał się swoich. Jedynie ziemie za Pustkowiem mogły być dziwniejsze, a powszechnie wiedziano o nich tyle tylko, że to właśnie stamtąd Lud Morza sprowadza kość słoniową i jedwab.

Ci Atha’an Miere byli ciemni, bosi, mieli nagie torsy, gładko wygolone twarze, proste, czarne włosy i pokryte tatuażami ręce, poruszali się z wprawą ludzi, którzy znają swoje zadania tak dobrze, że nie muszą całkowicie się na nich koncentrować, a jednak czynią tak mimo wszystko. Ich ruchom towarzyszyła swoista, płynna gracja, tak jakby na nieruchomym statku wciąż czuli kołysanie fal. Większość nosiła złote albo srebrne łańcuchy na szyjach, a także kółka w uszach, czasami po dwa lub trzy, niektóre wysadzane wypolerowanymi kamieniami.

W skład załogi wchodziły również kobiety, i na dodatek dorównywały liczbą mężczyznom, razem z nimi ciągnęły powrozy i zwijały liny, podobnie wytatuowanymi rękoma, w takich samych workowatych, przy kostkach rozciętych spodniach z ciemnego, zatłuszczonego sukna, podtrzymywanych kolorowymi, wąskimi szarfami. Oprócz tego nosiły również luźne, kolorowe bluzy, uszyte z jaskrawych czerwieni, błękitów i zieleni, miały też co najmniej tyle samo ozdób — łańcuchów i kolczyków — co mężczyźni. Były wśród nich, jak zauważyła Elayne, przeżywając lekki szok, dwie albo trzy kobiety z kółkami w nosie.

Gracją ruchów kobiety prześcigały jeszcze wdzięk mężczyzn, Elayne przypomniała sobie niektóre historie, które usłyszała w dzieciństwie, a których słuchać jej nie było wolno. Kobiety z Atha’an Miere, zgodnie z tymi opowieściami, stanowiły wcielenie piękna i powabu, toteż uganiali się za nimi wszyscy mężczyźni. Kobiety z tego statku nie były wcale piękniejsze od innych, ale kiedy tak przypatrywała się ich ruchom, gotowa była dać wiarę tym opowieściom.

Dwie kobiety, stojące na uniesionym pokładzie rufy, najwyraźniej nie zaliczały się do zwykłych członków załogi. Niby też miały bose stopy, a ich ubrania nie różniły się od innych krojem, jednakże jedna odziana była od stóp do głów w niebieski, brokatowy jedwab, druga natomiast w zielony. Starsza, ta w zieleni, nosiła po cztery złote kółka w uszach i jedno w lewym skrzydełku nosa, wszystkie zaś tak wytoczone, że iskrzyły się w porannym słońcu. Od maleńkiego kółka w nosie do jednego z kolczyków biegł cienki łańcuszek, na którym dyndał rząd drobnych złotych wisiorków, a na jednym z łańcuchów oplatających szyję wisiało złote, ażurowe puzderko o koronkowych ściankach. Co jakiś czas przykładała je do nosa i coś wąchała. Druga kobieta, ta wyższa, miała w sumie tylko sześć kolczyków i mniej wisiorków. Ażurowe puzderko, pełniące podobne funkcje jak u pierwszej, było wykute równie misternie. Zaiste, bardzo egzotyczne. Elayne skrzywiła się, myśląc o kółkach w nosie. I ten łańcuszek!

Coś cudacznego na rufie przykuło jej uwagę, ale z początku nie potrafiła powiedzieć cóż to takiego. Zorientowała się dopiero po dłuższej chwili. Przy sterze nie było rumpla. Za plecami kobiet stało coś w rodzaju koła ze szprychami, przymocowane tak, by nie mogło się obracać, ale brakowało rumpla.

„To jak one sterują?”

Najmniejsza rzeczna łódka, jaką widziała, miała rumpel. Na wszystkich innych statkach, stojących w sąsiednich dokach, były również rumple. Coraz bardziej tajemniczy okazuje się ten Lud Morza.

— Przypomnij sobie, co ci powiedziała Moiraine — ostrzegła, kiedy zbliżały się do rufy. Nie było tego wiele, nawet Aes Sedai nie wiedziały dużo o Atha’an Miere. Moiraine nauczyła je jednak odpowiednich sformułowań, którymi należało się posługiwać, aby nie zostać posądzoną o brak dobrych manier. — I pamiętaj, bądź taktowna — dodała stanowczym szeptem.

— Będę pamiętała — odparła ostro Nynaeve. — Potrafię być taktowna.

Elayne całym sercem pragnęła, by była to prawda.

Dwie kobiety z Ludu Morza czekały na nie na szczycie schodów — drabiny, przypomniała sobie Elayne, mimo że były to jednak schody. Nie pojmowała, dlaczego na statkach muszą obowiązywać inne nazwy na rzeczy powszechnego użytku. Podłoga to podłoga, w stodole, gospodzie albo pałacu. Dlaczego nie na statku? Obie kobiety spowijała chmura perfum, z lekka piżmowa woń, która biła od tych koronkowych, złotych puzderek. Tatuaże na ich rękach przedstawiały gwiazdy i morskie ptaki otoczone spiralami i stylizowanymi falami.

Nynaeve skłoniła głowę.

— Jestem Nynaeve al’Meara, Aes Sedai z Zielonych Ajah. Poszukuję Mistrzyni Żeglugi tego statku i proszę o przewóz, jeśli to miłe Światłości. To moja towarzyszka i przyjaciółka, Elayne Trakand, również Aes Sedai z Zielonych Ajah. Oby Światłość opromieniła was i wasz statek, a także zesłała wiatry, które nadadzą wam chyżość.

Było to nieomal zgodne z instrukcjami Moiraine. Nie to o Aes Sedai z Zielonych Ajah — Moiraine scedowała to jakby na nie, w odróżnieniu od pozostałych rzeczy; ją samą zresztą nieco rozbawił ten wybór — lecz cała reszta.

Starsza kobieta, z siwymi pasmami na czarnych skroniach i drobniutkimi zmarszczkami w kącikach wielkich, brązowych oczu, równie ceremonialnie skłoniła głowę. Zdawała się jednak szacować je od stóp do głów, szczególnie pierścień z Wielkim Wężem, który obie nosiły na prawych dłoniach.

— Jestem Coine din Jubai Dzikie Wiatry, Mistrzyni Żeglugi „Tańczącego po Falach”. To jest Jorin din Jubai Białe Skrzydło, moja siostra krwi i Poszukiwaczka Wiatrów „Tańczącego po Falach”. Przewóz jest być może osiągalny, jeśli to miłe Światłości. Oby Światłość opromieniła was i dopilnowała, byście bezpiecznie dotrwały do końca podróży.

To, że obydwie są siostrami, stanowiło niespodziankę. Elayne widziała podobieństwo, lecz Jorin wyglądała na znacznie młodszą. Żałowała, że Poszukiwaczka Wiatrów nie jest tą, z którą winny omawiać sprawy, bo niby obie kobiety zachowywały tę samą powściągliwość, lecz Poszukiwaczka Wiatrów przypominała jej czymś Aviendhę. Był to, rzecz jasna, absurd. Te kobiety nie przewyższały jej wzrostem, karnacją nie mogły się bardziej różnić od kobiet Aielów, a jedyną broń, jaką przy nich dostrzegła, był krótki nóż zatknięty za szarfę, z wyglądu bardzo fachowo wykonany, mimo rzeźbień i złotych intarsji na rękojeści. Elayne jednak nie mogła się wyzbyć wrażenia pewnego podobieństwa między Jorin i Aviendhą.

— Porozmawiajmy zatem, Mistrzyni Żeglugi, jeśli jest ci to miłe — powiedziała Nynaeve, stosując formułę Moiraine — o żeglowaniu i portach oraz o przewozie, który jest formą daru. — Według Moiraine Lud Morza nie pobierał opłaty za tę usługę, był to dar, który jakby całkowicie przypadkowo wymieniano później na inny, o identycznej wartości.

Coine odwróciła wzrok, patrząc w stronę Kamienia i białego sztandaru, który nad nim powiewał.

— Porozmawiamy w mojej kajucie, Aes Sedai, jeśli jest wam to miłe. — Gestem ręki wskazała otwarty luk za dziwnym kołem. — Witajcie na moim statku i oby towarzyszyła wam łaska Światłości, dopóki nie opuścicie jego pokładu.

Kolejna wąska drabina — klatka schodowa — wiodła do schludnej izby, znacznie większej i wyższej niż Elayne się spodziewała na podstawie jej spostrzeżeń z mniejszych statków, z oknami wychodzącymi na rufę i lampami zawieszonymi na ścianach. Niemal wszystko w tej izbie wyglądało, jakby przymocowane zostało na stałe, z wyjątkiem kilku polakierowanych skrzyń rozmaitych rozmiarów. Łóżko, ustawione pod oknami, było duże i niskie, a przez środek izby biegł wąski stół otoczony fotelami.

Pomieszczenie było bardzo schludne, wrażenie to wywoływała zapewne stosunkowo skromna liczba zgromadzonych w nim drobnych przedmiotów. Na stole leżały zrolowane mapy, na zabezpieczonych poręczami półkach stało kilka wyrzeźbionych z kości słoniowej zwierząt, na hakach wystających ze ścian spoczywało kilka nagich mieczy o różnych kształtach, wśród nich takie, jakich Elayne nigdy w życiu nie widziała. Z belki nad łóżkiem zwisał mosiężny gong o dziwnym kwadratowym kształcie, natomiast na prawo od okien wychodzących na rufę, jakby na honorowym miejscu, stała pozbawiona rysów, drewniana głowa w hełnie podobnym do głowy jakiegoś monstrualnego owada, polakierowanym na czerwono i zielono, z obu stron ozdobionym wąskimi, białymi pióropuszami, z których jeden był złamany.

Elayne rozpoznała ten hełm.

— Seanchanie — jęknęła, zanim zdążyła pomyśleć.

Nynaeve spojrzała na nią z irytacją, zupełnie zresztą zasłużenie, uzgodniły bowiem, że będzie bardziej stosowne, jeśli Nynaeve, jako starsza, będzie przemawiała w imieniu ich obu.

Coine i Jorin wymieniły nieodgadnione spojrzenia.

— Słyszałyście o nich? — spytała Mistrzyni Żeglugi. — No przecież. Po Aes Sedai należy oczekiwać, że będą wiedziały takie rzeczy. My, z dalekiego wschodu, słyszymy wiele historii, ale nawet te najprawdziwsze nie zawierają w połowie prawdy.

Elayne wiedziała, że powinna na tym poprzestać, ale wrodzona ciekawość sprawiła, iż nie potrafiła powściągnąć języka.

— Czy mogę wiedzieć, w jaki sposób weszłyście w posiadanie tego hełmu?

— W zeszłym roku „Tańczący po Falach” napotkał seanchański statek — odparła Coine. — Seanchanie chcieli go zdobyć, ale nie dałam za wygraną. — Lekko wzruszyła ramionami. — Zatrzymałam ten hełm na pamiątkę, Seanchan zaś pochłonęło morze, oby Światłość była litościwa dla wszystkich, którzy żeglują. Już nigdy więcej nie zbliżę się do statku z żebrowanymi żaglami.

— Miałaś szczęście — odparła zwięźle Nynaeve. — Seanchanie biorą do niewoli kobiety, które potrafią przenosić Moc, i posługują się nimi jako bronią. Gdyby taką wówczas mieli na tym statku, żałowałabyś, że go w ogóle zobaczyłaś.

Elayne rzuciła jej krzywe spojrzenie, ale już było za późno. Nie umiała stwierdzić, czy ton Nynaeve obraził kobiety z Ludu Morza. Twarze obu zachowały ten sam obojętny wyraz, ale Elayne zaczynała sobie uświadamiać, że one nie zdradzają się ze swoimi emocjami, w każdym razie wobec obcych.

— Porozmawiajmy o przewozie — powiedziała Coine. — Jeśli to miłe Światłości, możemy zawitać wszędzie tam, gdzie chcecie. Wszystko jest możliwe w Światłości. Usiądźmy.

Krzesła ustawione dookoła stołu nie dały się odsunąć, zarówno one, jak i stół były na stałe przymocowane do podłogi-pokładu. Natomiast poręcze rozsuwały się niczym skrzydła bramy i wskakiwały z powrotem na miejsce, kiedy już się usiadło. Ten wystrój zdawał się potwierdzać szczególne upodobania Elayne do podnoszenia się i opadania. Rzecz jasna, bardzo dobrze z tym sobie teraz radziła, ale gwałtowne kołysanie łodzi wprawiło żołądek Nynaeve w podskoki. Na oceanie musi być jeszcze gorzej niż na rzece, jakkolwiek by zapalczywy wiał wiatr, a im gorzej z żołądkiem Nynaeve, tym gorzej z jej usposobieniem. Nynaeve, cierpiąca na nudności i jednocześnie wyjątkowo rozwścieczona — Elayne doświadczyła niewiele rzeczy bardziej strasznych.

Posadzono je obie z jednej strony stołu, Mistrzyni Żeglugi i Poszukiwaczka Wiatru usiadły na jego końcach. Z początku wyglądało to dziwnie, po chwili pojęła, że gdy ona i Nynaeve będą patrzeć na tę, która akurat mówi, to druga będzie mogła obserwować je bez przeszkód.

„Czy one zawsze tak traktują pasażerów, czy też tylko z nami się tak obchodzą, ponieważ jesteśmy Aes Sedai? Cóż, ponieważ myślą, iż nimi jesteśmy”.

Było to ostrzeżenie. Nie wszystko okaże się proste w przypadku tych ludzi, wbrew temu, na co liczyły. Miała nadzieję, że Nynaeve to spostrzegła.

Elayne nie zauważyła, by któraś wydała jakieś rozkazy, ale pojawiła się szczupła, młoda kobieta, z pojedynczymi kolczykami w uszach, która przyniosła tacę z kwadratowym białym dzbankiem z mosiężnym uchwytem oraz dużymi filiżankami bez uszek. Nie zostały wykonane z porcelany Ludu Morza, jak można było się spodziewać, lecz z grubego fajansu. Mniejsze prawdopodobieństwo, że się stłuką pyry gorszej pogodzie, stwierdziła ponuro. Jej uwagę przykuła jednak przede wszystkim owa młoda kobieta. Była do pasa naga, podobnie jak mężczyźni na pokładzie. Bardzo umiejętnie ukryła wstrząs, tak jej się przynajmniej wydawało, ale Nynaeve głośno pociągnęła nosem.

Mistrzyni Żeglugi czekała, dopóki dziewczyna nie skończy nalewać herbaty, tak mocnej, że aż czarnej, a potem powiedziała:

— Czyżbyśmy już odbili od brzegu, Dorele, a ja nie zwróciłam na to uwagi? Czy w zasięgu wzroku nie ma żadnego lądu?

Szczupła kobieta zaczerwieniła się raptownie.

— Widać ląd, Mistrzyni — wyszeptała żałośnie.

Coine pokiwała głową.

— Dopóki wszelki ląd nie zniknie z zasięgu wzroku i dopóki żaden się nie pojawi przez jeden cały dzień, będziesz szorowała zęzę, gdzie ubiór stanowi zawadę. Możesz odejść.

— Tak, Mistrzyni — odparła dziewczyna, jeszcze bardziej żałośnie. Odwróciła się i ze zniechęceniem rozwiązując swą szarfę, wyszła przez drzwi w przeciwległym krańcu izby.

— Poczęstujcie się herbatą, jeśli to jest wam miłe — powiedziała Mistrzyni Żeglugi — abyśmy mogły porozmawiać w spokoju. — Upiła łyk ze swej filiżanki i ciągnęła dalej, podczas gdy Elayne i Nynaeve kosztowały swojej. — Proszę, abyście darowały wszelkie urazy, Aes Sedai. To pierwsza podróż Dorele, wyjąwszy wyspy. Młodzi często zapominają o obyczajach przykutych do brzegu. Ukaram ją surowiej, jeśli uważacie, że uczyniono wam afront.

— Nie ma takiej potrzeby — pośpiesznie zapewniła Elayne, korzystając z wymówki, by móc odstawić herbatę. Herbata była jeszcze mocniejsza, niż na to wyglądała, bardzo gorąca, gorzka, bez odrobiny cukru. — Doprawdy, wcale nie jesteśmy obrażone. Wśród różnych ludów obowiązują różne obyczaje.

„Światłości, nie zsyłaj zbyt wielu tak odmiennych jak ten! Światłości, a jeśli oni nie noszą zupełnie żadnych ubrań, kiedy są na morzu? Światłości!”

— Tylko głupi człowiek obraża się z powodu obyczajów odmiennych od własnych.

Nynaeve obdarzyła ją zimnym spojrzeniem, dość zuchwałym jak na Aes Sedai, którą udawała, i pociągnęła spory łyk ze swojej filiżanki. Powiedziała jedynie:

— Proszę, nie myśl już o tym.

Nie wiadomo, czy skierowała tę uwagę do Elayne, czy do kobiety z Ludu Morza.

— A zatem porozmawiamy o przewozie, jeśli jest wam to miłe — powiedziała Coine. — Do jakiego portu życzycie sobie żeglować?

— Tanchico — odparła Nynaeve, nieco gorliwiej niż powinna. — Wiem, że może wcale nie chcecie tam płynąć, ale my musimy znaleźć się tam jak najszybciej, tak szybko jak potrafi tylko raker, i to w miarę możliwości bez zatrzymywania się. Proponuję ten skromny podarunek za niedogodności, jakie może spowodować nasza prośba. — Z mieszka przy pasie wyjęła skrawek papieru i rozwinąwszy go, popchnęła przez stół w stronę Mistrzyni Żeglugi.

Moiraine dała go im, razem z drugim takim samym. Były to listy kredytowe, które pozwalały okazicielowi pobrać do trzech tysięcy złotych koron od bankierów i lichwiarzy w najróżniejszych miastach, z których raczej żaden nie wiedział, że dysponuje pieniędzmi Białej Wieży. Kiedy zapoznały się z jego treścią, Elayne wybałuszyła oczy na widok tej kwoty — Nynaeve otwarcie rozdziawiła usta — Moiraine jednak powiedziała, że mogą być potrzebne, szczególnie jeśli Mistrzyni Żeglugi miała ominąć określone porty.

Coine dotknęła listu kredytowego jednym palcem, przeczytała.

— Kwota ogromna jak na podarunek za przewóz — mruknęła — nawet jeśli wziąć pod uwagę, że prosicie o zmianę moich planów żeglugi. Jestem teraz jeszcze bardziej zdziwiona niż przedtem. Wiecie, że niezmiernie rzadko zabieramy Aes Sedai na nasze statki. Bardzo rzadko. Z wszystkich, którzy proszą o przewóz, jedynie Aes Sedai mogą spotkać się z odmową i prawie zawsze się z nią spotykają. Tak było od pierwszego dnia pierwszego rejsu i Aes Sedai o tym wiedzą, więc prawie nigdy nie proszą. — Patrzyła na swoją filiżankę, nie na nie, Elayne natomiast spojrzała w przeciwną stronę i przyłapała Poszukiwaczkę Wiatru na przyglądaniu się ich dłoniom, ułożonym na stole. Nie, ich pierścieniom.

Moiraine nawet im o tym nie wspomniała. Wskazała im rakera jako najszybszy z dostępnych statków i zachęciła, by z niego skorzystały. Z drugiej strony jednak wyposażyła je w te listy kredytowe, które zapewne wystarczyłyby na kupno całej floty takich statków. Cóż, w każdym razie kilku.

„Bo wiedziała, że będzie trzeba je przekupić aż tak wysoką sumą, by nas zabrały?”

Tylko po co jej te sekrety? Głupie pytanie: Moiraine zawsze miała swoje sekrety. Tylko po co marnować ich czas?

— Czy to znaczy, że nie chcecie nas przewieźć? — Nynaeve porzuciła takt na rzecz bezczelności. — Skoro nie zabieracie Aes Sedai, to po co sprowadziłyście nas tu na dół? Dlaczego nie powiedziałyście nam tego na pokładzie, wtedy wszystko trwałoby krócej?

Mistrzyni Żeglugi odpięła jedną z poręczy fotela, wstała i podeszła do okna, by wyjrzeć przez nie na Kamień. Kolczyki i wisiorki na lewym policzku lśniły w świetle wschodzącego słońca.

— Słyszałam, że on potrafi władać Jedyną Mocą i że dzierży Miecz Którego Nie Można Dotknąć. Na jego wezwanie przybyli zza Muru Smoka Aielowie, widziałam kilku na ulicach, a powiadają, że w Kamieniu ich pełno. Kamień Łzy padł i wybuchła wojna między narodami. Ci, którzy niegdyś panowali, powrócili i za pierwszym razem ich odparto. Proroctwo się spełnia.

Nynaeve wyglądała na równie skonfundowaną nagłą zmianą tematu jak Elayne.

— Proroctwa Smoka? — spytała po chwili Elayne. — Tak, one się spełniają. On jest Smokiem Odrodzonym, Mistrzyni.

„On jest upartym mężczyzną, który skrywa swe uczucia tak głęboko, że nie mogę się ich doszukać, taki właśnie jest!”

Coine odwróciła się.

— Nie Proroctwa Smoka, Aes Sedai. Proroctwo Jendai, proroctwo Coramoora. On nie jest tym, na którego czekacie i który was zatrważa, lecz tym, którego my szukamy, zwiastunem nowego Wieku. Podczas Pęknięcia Świata nasi przodkowie schronili się na morzu, a tymczasem ląd piętrzył się i łamał, niczym fale w czasie sztormu. Ponoć nie znali się zupełnie na statkach, na których ratowali się ucieczką, ale towarzyszyła im Światłość i przeżyli. Więcej nie zobaczyli lądu, dopóki ten ponownie nie znieruchomiał, a wiele rzeczy nie uległo zmianie. Wszystko, cały świat dryfował na wodach i wiatrach. To były lata, które nastąpiły zaraz po pierwszym wygłoszeniu Proroctwa Jendai. My musimy wędrować po wodach dopóty, dopóki Coramoor nie powróci, i służyć mu, kiedy nadejdzie.

— Jesteśmy przykuci do morza, w naszych żyłach płynie słona woda. Większość nas nie postawiła stopy na lądzie, chyba że podczas oczekiwania na kolejny statek, na kolejny rejs. Silni mężczyźni płaczą, gdy przychodzi im służyć na lądzie. Kobiety wchodzą z lądu na statek, by rodzić dzieci — do łodzi, jeśli na podorędziu nie ma nic większego — my bowiem musimy rodzić się na wodzie, tak samo jak musimy na niej umierać i wracać do niej po śmierci.

— Proroctwo się spełnia. On jest Coramoorem. Aes Sedai mu służą. Stanowicie tego dowód, bo jesteście tutaj, w tym mieście. O tym też mówi Proroctwo. „Jego imię skruszy Białą Wieżę, a Aes Sedai uklękną, by myć mu stopy i suszyć je swymi włosami”.

— Będziecie musiały długo czekać, jeśli się spodziewacie, że umyję stopy jakiemukolwiek mężczyźnie — powiedziała z przekąsem Nynaeve. — Co to ma wspólnego z naszą podróżą i przewozem? Zabieracie nas czy nie?

Elayne cała się skurczyła, ale Mistrzyni Żeglugi odpowiedziała równie bezpośrednio.

— Dlaczego chcecie płynąć do Tanchico? Nieciekawy to teraz port. Dokowałam tam ubiegłej zimy. Ludzie z wybrzeża tłoczyli się na moim pokładzie w poszukiwaniu możliwości wyjazdu dokądkolwiek. Nie obchodziło ich, dokąd popłyną, byle daleko od Tanchico. Nie sądzę, by sytuacja się poprawiła.

— Zawsze tak wypytujesz pasażerów? — spytała Nynaeve. — Zaoferowałam ci dość, byś mogła kupić wieś. Dwie wsie! Wymień swoją cenę, jeśli chcesz więcej.

— Nie cenę — syknęła jej do ucha Elayne. — Podarunek!

Coine nie dała po sobie poznać, czy czuje się obrażona albo czy w ogóle to usłyszała.

— Dlaczego?

Nynaeve szarpnęła swój warkocz, ale Elayne położyła jej dłoń na ramieniu. Zdecydowały, że niektóre sekrety zachowają dla siebie, z pewnością jednak dość się już dowiedziały, odkąd usiadły w tej izbie, by móc zmienić wcześniejsze postanowienia. Jest czas na tajemnice i jest czas na prawdę.

— Ścigamy Czarne Ajah, Mistrzyni. Uważamy, że w Tanchico jest ich kilka. — Ze spokojem wytrzymała wściekły wzrok Nynaeve. — Musimy je odszukać, bo inaczej mogą skrzywdzić... Smoka Odrodzonego. Coramoora.

— Oby Światłość pozwoliła nam dopłynąć bezpiecznie do portu — powiedziała zduszonym głosem Poszukiwaczka Wiatru. Ełayne popatrzyła na nią ze zdziwieniem, odezwała się bowiem po raz pierwszy. Jorin, krzywiąc się i nie patrząc na nikogo, mówiła dalej do Mistrzyni Żeglugi. — Możemy je zabrać, moja siostro. Musimy.

Coine pokiwała głową.

Elayne wymieniła spojrzenia z Nynaeve i w oczach przyjaciółki zobaczyła odbicie własnych pytań. Dlaczego zdecydowała Poszukiwaczka Wiatru? Dlaczego nie Mistrzyni Żeglugi? To ona była kapitanem, niezależnie od tytułu. Przynajmniej miały zapewniony przewóz.

„Za ile? — zastanawiała się Elayne. — Za jak duży podarunek?”

Pożałowała, że Nynaeve zdradziła, iż mają więcej, niż opiewał ten jeden list kredytowy.

„A ona mnie oskarża o szafowanie złotem na lewo i prawo”.

Otworzyły się drzwi i do izby wszedł barczysty, siwowłosy mężczyzna, ubrany w luźne spodnie z zielonego jedwabiu i szeroką szarfę, miętosił w ręku zwój papierów. Każde ucho dekorowały cztery złote kółka, na szyi wisiały trzy ciężkie, złote łańcuchy, w tym jeden z pachnącym puzderkiem. Długa, wypukła blizna na policzku i dwa zakrzywione noże zatknięte za szarfę przydawały mu swoistej grozy. Przymocował sobie za uszami dziwaczną konstrukcję z drutu, która podtrzymywała przed jego oczyma przezroczyste soczewki. Lud Morza wytwarzał, gdzieś na swoich wyspach, najlepsze szkła powiększające, soczewki do skupiania promieni słonecznych i temu podobne, ale takiego przyrządu Elayne nigdy nie widziała. Popatrzył przez soczewki na papiery i zaczął mówić, nie podnosząc wzroku.

— Coine, ten dureń chce ze mną wymienić pięćset futer śnieżnego lisa z Kandoru za te trzysta małych beczułek z tytoniem z Dwu Rzek, które zdobyłem w Ebou Dar. Pięćset! Może je odebrać jeszcze przed południem. — Podniósł wzrok i drgnął nerwowo. — Wybacz mi, moja żono. Nie wiedziałem, że masz gości. Oby Światłość towarzyszyła wam wszystkim.

— Przed południem, mój mężu — odparła Coine — wypływam w dół rzeki. Przed zmrokiem będę na pełnym morzu.

Zesztywniał.

— Nadal jestem Mistrzem Cargo, żono, czy może moje miejsce zostało zajęte, kiedy nie widziałem?

— Jesteś Mistrzem Cargo, mężu, ale trzeba teraz wstrzymać wszelką wymianę towarów i rozpocząć przygotowania do podróży. Żeglujemy do Tanchico.

— Tanchico! — Zmiął papiery w garści i opanował się z najwyższym trudem. — Żono, nie! Powiedziałaś, że następnym portem jest Mayene, a potem Shara, na wschodzie. Dokonywałem już wymian, mając to na uwadze. Shara, Mistrzyni, nie Tarabon. To, co mam w swych ładowniach, nie zda się na wiele w Tanchico. Być może na nic! Czy mogę spytać, czemuż to muszę zaniechać realizacji swoich planów, rujnując tym „Tańczącego po Falach”?

Coine zawahała się, a kiedy przemówiła, jej głos nadal brzmiał ceremonialnie.

— Jestem Mistrzynią Żeglugi, mój mężu. „Tańczący po Falach” żegluje tak, jak ja powiem. Na razie to musi wystarczyć.

— Skoro tak mówisz, Mistrzyni Żeglugi – wychrypiał — tak musi być. — Przyłożył dłoń do serca — Elayne miała wrażenie, że Coine się wzdrygnęła — i wyszedł na palcach, sztywny jak maszt.

— Muszę mu to wynagrodzić — mruknęła cicho Coine, wpatrując się w drzwi. — Naturalnie nagradzanie go jest przyjemne. Zazwyczaj. Oddał mi honory jak chłopiec pokładowy, siostro.

— Przykro nam, że stałyśmy się przyczyną waszych kłopotów, Mistrzyni — powiedziała ostrożnie Elayne. — I przykro nam, że byłyśmy tego świadkami. Jeśli spowodowałyśmy czyjeś zażenowanie, to proszę, przyjmij nasze przeprosiny.

— Zażenowanie? — Głos Coine wskazywał, że jest zdziwiona. — Aes Sedai, jestem Mistrzynią Żeglugi. Wątpię, czy wasza obecność zawstydziła Torama, a ja nie przepraszałabym go, gdyby tak było. On kieruje wymianą, ale to ja jestem Mistrzynią Żeglugi. Muszę mu to wynagrodzić — a to nie będzie łatwe, jako że winnam nadal trzymać przyczynę w tajemnicy — ponieważ on ma rację, a ja nie potrafiłam myśleć dostatecznie szybko, by podać mu jakiś przekonujący powód. Tę bliznę na twarzy zdobył podczas oczyszczania pokładu „Tańczącego po Falach” z Seanchan. Ma jeszcze starsze blizny, zdobyte podczas obrony mego statku, a mnie wystarczy tylko wyciągać rękę po złoto zarobione przez niego dzięki wymianie. Muszę mu wynagrodzić te rzeczy, których nie mogę mu powiedzieć, zasłużył sobie bowiem na tę wiedzę.

— Nie rozumiem — rzekła Nynaeve. — Rzecz jasna, poprosimy was o zachowanie sprawy Czarnych Ajah w tajemnicy... — obrzuciła Elayne twardym spojrzeniem, takim, które obiecywało ostre słowa, gdy już zostaną same; Elayne na tę okazję przygotowała już kilka własnych uwag, na temat znaczenia taktu — ...ale z pewnością trzy tysiące koron to wystarczający powód, by zabrać nas do Tanchico.

— Muszę zachować wasz status w tajemnicy, Aes Sedai. Nikt nie powinien się dowiedzieć, kim jesteście i w jakim celu podróżujecie. Wielu członków mojej załogi uważa, że Aes Sedai przynoszą pecha. Gdyby wiedzieli, że nie tylko wiozą Aes Sedai, ale również płyną w stronę portu, gdzie inne Aes Sedai mogą służyć Ojcu Sztormów... Oby łaska Światłości sprawiła, by nikt akurat nie znajdował się w pobliżu, gdy na pokładzie zwróciłam się do was pełnym tytułem. Czy poczujecie się urażone, jeśli poproszę, byście przebywały pod pokładem tak często, jak się tylko da, a na pokładzie zaś nie nosiły waszych pierścieni?

Zamiast odpowiedzi Nynaeve zdjęła z palca pierścień z Wielkim Wężem i wrzuciła go do swej sakwy. Elayne zrobiła to samo, z nieco większymi oporami — sprawiało jej przyjemność, gdy ludzie patrzyli na ten pierścień. Nie całkiem wierząc, że w tym momencie Nynaeve została jeszcze w zapasie choć odrobina dyplomacji, odezwała się, nim zdążyła to zrobić przyjaciółka.

— Mistrzyni, zaoferowałyśmy ci podarunek za przewóz, jeśli jest ci on miły. Jeśli nie jest, to czy wolno mi spytać, cóż innego można ci zaofiarować?

Coine wróciła do stołu, by ponownie popatrzeć na list kredytowy, po czym popchnęła go w stronę Nynaeve.

— Robię to dla Coramoora. Dopilnuję, byście wysiadły tam, gdzie chcecie, jeśli to miłe Światłości. Tak się stanie. — Dotknęła ust palcami prawej dłoni. — Umowa stoi, pod Światłością.

Jorin wydała jakiś stłumiony odgłos.

— Siostro moja, czy jakikolwiek Mistrz Cargo zbuntował się kiedyś przeciwko swej Mistrzyni Żeglugi?

Coine zmierzyła ją obojętnym spojrzeniem.

— Wyłożę podarunek za przewóz z mojej własnej skrzyni. A jeśli Toram kiedykolwiek o tym usłyszy, moja siostro, to wpakuję cię do zęzy razem z Dorele. Na przykład jako balast.

Poszukiwaczka Wiatru roześmiała się w głos potwierdzając, że obie kobiety z Ludu Morza rezygnują z ceremonialnego tonu.

— A zatem następnym portem będzie Chachin, moja siostro, albo Caemlyn, beze mnie bowiem nigdy nie umiałabyś znaleźć wody.

Mistrzyni Żeglugi zwróciła się z wyraźnym żalem do Elayne i Nynaeve.

— Aes Sedai, jako że służycie Coramoorowi, zgodnie z nakazami przyzwoitości, winnam was uczcić jak Mistrzynię Żeglugi i Poszukiwaczkę Wiatru z innego statku. Powinnyśmy odbyć wspólną kąpiel, a potem napić się wina z miodem, opowiadając sobie historie, które wywołują śmiech i płacz. Ja jednak muszę się przygotować do żeglugi i...

Nagle, jakby chcąc od razu sprostać swej nazwie, „Tańczący po Falach” uniósł się, podrygując i uderzając o nabrzeże. Elayne, uwięziona w krześle o dziwnej konstrukcji, w miarę jak wstrząsy nie ustawały, powoli zaczynała wątpić, czy to rzeczywiście lepsze, niż zwykły upadek na pokład.

A potem, nareszcie, wszystko się skończyło, huśtanie powoli stawało się coraz łagodniejsze, Coine podniosła się i pomknęła do drabiny; tuż za nią Jorin, wykrzykując już rozkazy, by sprawdzono uszkodzenia kadłuba.

20

Wzniecanie wiatru

Elayne z wysiłkiem otworzyła zasuwę przy poręczy swego fotela i rzuciła się za nimi, niemal zderzając się z Nynaeve przy drabinie. Statek nadal się kołysał, ale już nie tak gwałtownie. Nie wiedząc, czy przypadkiem nie toną, popchnęła wyprzedzającą ją Nynaeve, ponaglając do szybszej wspinaczki.

Po pokładzie biegali członkowie załogi, badając olinowanie albo wychylając się za burtę, by sprawdzić kadłub, krzyczeli coś o trzęsieniu ziemi. Takie same okrzyki wznosili również ludzie na przystani, ale Elayne wiedziała lepiej, mimo że po molo wciąż toczyły się jakieś przedmioty, statki zaś nadal się kolebały.

Popatrzyła w stronę Kamienia. Ogromna forteca była nieruchoma z wyjątkiem wirujących dookoła chmar przestraszonych ptaków oraz jasnego sztandaru, leniwie powiewającego w pojedynczych podmuchach wiatru. Najmniejszego śladu, że cokolwiek naruszyło górujący masyw. To jednak był Rand. Nie miała wątpliwości.

Odwróciła się i zobaczyła przed sobą Nynaeve. Ich oczy spotkały się na długą chwilę.

— To byłby niezły pasztet, gdyby uszkodził statek — powiedziała w końcu Elayne. — Jakim sposobem mamy się dostać do Tanchico, jeśli będzie stale podrzucał statkami?

„Światłości, jemu nie może się nic stać. Nic nie będę w stanie zrobić, jeśli coś mu się stało. Nic mu nie jest. Na pewno”.

Nynaeve dotknęła uspokajająco jej ramienia.

— Bez wątpienia ten twój drugi list dotknął jakiegoś czułego miejsca. Mężczyźni zawsze przesadzają, gdy pozwolą sobie na upust emocji, to cena za umożliwienie im bycia sobą. Może on jest Smokiem Odrodzonym, ale musi się nauczyć, jak mężczyzna winien zachowywać się względem kobiety... A co oni tam robią’?

To „oni” odnosiło się do dwóch mężczyzn, którzy stali w tłumie krzątających się po pokładzie marynarzy. Jednym był Thom Merrilin, ubrany w swój płaszcz barda, z harfą i fletem na plecach oraz tobołkiem, który leżał u jego stóp obok sfatygowanej drewnianej skrzynki zamykanej na zamek. Drugim był szczupły, przystojny Tairenianin w średnim wieku, ciemnowłosy, ubrany w słomkowy kapelusz w kształcie spłaszczonego stożka i pospolity kaftan, który mocno opinał tors, a dalej rozszerzał się niczym krótka spódnica. Przy pasie podtrzymującym kaftan wisiał ząbkowany łamacz mieczy, ponadto mężczyzna wspierał się na kiju z jasnego, karbowanego drewna, dokładnie jego wzrostu i nie grubszym od jego kciuka. Z ramienia zwisała obwiązana sznurkiem kwadratowa paczka. Elayne znała go: nazywał się Juilin Sandar.

Było oczywiste, że ci dwaj się nie znają, bo mimo iż stali niemal ramię przy ramieniu, to całą postawą demonstrowali sztywną powściągliwość. Uwagę za to kierowali w tę samą stronę, dzieląc ją jednako między Mistrzynię Żeglugi, która zdążała w stronę rufy, oraz Elayne i Nynaeve; najwyraźniej zdenerwowani, maskowali to pełnym animuszu popisem pewności siebie. Thom szczerzył zęby w uśmiechu, gładził długie, siwe wąsy i za każdym razem, gdy spojrzał na nie obie, kiwał głową; Sandar zaś bił uroczyste, ostentacyjne ukłony.

— Nie jest uszkodzony — oznajmiła Coine, wspinając się na drabinę. — Mogę wypłynąć za godzinę, jeśli jest to wam miłe. Cóż, nawet wcześniej, gdy uda się szybko znaleźć jakiegoś taireńskiego pilota. W innym wypadku płynę bez niego, choć to oznacza, że już nigdy nie będzie mi dane wrócić do Łzy. — Przeniosła ich śladem wzrok na dwóch mężczyzn. — Proszą o przewóz, bard do Tanchico, a ten łowca złodziei wszędzie tam, dokąd wy podróżujecie. Nie mogę im odmówić, ale... — Ciemne oczy wróciły do Elayne i Nynaeve. — Zrobię to, jeśli mnie poprosicie.

Niechęć do łamania obyczajów walczyła w jej głosie z... Pragnieniem udzielenia im pomocy? Służenia Coramoorowi?

— Ten łowca złodziei to dobry człowiek, mimo że przykuty do lądu. Bez urazy, na Światłość. Tego barda nie znam, ale przecież bard może ożywić podróż i rozjaśnić godziny ciężkiej pracy.

— Znasz pana Sandara? — spytała Nynaeve.

— Dwukrotnie odnalazł tych, którzy nas ograbili, i to szybko. Innemu człowiekowi z lądu zabrałoby to więcej czasu, tak więc ten może prosić nas o przysługę. Widzę, że wy też go znacie. Czy życzycie sobie, bym mu odmówiła?

Nadal się czuło jej niechęć.

— Najpierw sprawdźmy, dlaczego tutaj są — oświadczyła Nynaeve kategorycznym tonem, który nie wróżył dobrze żadnemu z tamtych dwóch.

— Być może to ja powinnam porozmawiać — zaproponowała Elayne, łagodnie, lecz stanowczo. — Dzięki temu ty będziesz mogła ich obserwować i w ten sposób dowiemy się, czy czegoś nie ukrywają.

Nie dodała, że dzięki temu Nynaeve nie będzie miała okazji puścić wodzy swoim humorom, ale krzywy uśmiech przyjaciółki mówił, że i tak domyśliła się nie wypowiedzianych słów.

— Proszę bardzo, Elayne. Będę ich obserwowała. Być może ty z kolei mogłabyś dopilnować, bym zachowała spokój. Wiesz, jak to jest, gdy człowiek za bardzo się podnieca.

Elayne musiała się roześmiać.

Obaj wyprostowali się, gdy do nich podeszły. Dookoła krzątali się członkowie załogi, którzy zgodnie z rozkazami Mistrzyni wspinali się po olinowaniu, ciągnęli jakieś liny, odwiązywali jedne rzeczy i przywiązywali inne. Biegali wokół czworga ludzi z lądu, ledwie na nich zerkając.

Elayne z namysłem przyjrzała się Thomowi Merrilinowi. Była pewna, że nigdy wcześniej nie widziała barda, zanim nie pojawił się w Kamieniu, a jednak uderzyło ją w nim coś znajomego. Nawet jeśli to nie było prawdopodobne. Bardowie występowali przeważnie po wsiach, a jej matka z pewnością żadnego nie zaprosiła do pałacu w Caemlyn. Jedyny bard, jakiego Elayne sobie przypominała, występował we wsiach w okolicy majątków matki, ale z pewnością nie był podobny do tego siwowłosego mężczyzny o wyglądzie jastrzębia.

Postanowiła, że najpierw porozmawia z łowcą złodziei, który upierał się, by tak go tytułować. Przypomniała sobie, że tych, których gdzie indziej określano jako łapaczy złodziei, w Łzie nazywano łowcami złodziei.

— Panie Sandar — zaczęła z powagą. — Być może pan nas nie pamięta. Jestem Elayne Trakand, a to moja przyjaciółka, Nynaeve al’Meara. Jak rozumiem, chce pan podróżować do tego samego miejsca przeznaczenia co my. Czy mogę spytać dlaczego? Ostatnim razem, gdyśmy się spotkali, nie przysłużył się pan nam najlepiej.

Mężczyzna nawet nie mrugnął słysząc, że mógłby ich nie pamiętać. Omiótł spojrzeniem ich dłonie, odnotowując brak pierścieni. Jego ciemne oczy wychwytywały wszystko i rejestrowały w pamięci.

— Oczywiści, że pamiętam, pani Trakand, i to dobrze. Jeśli mi jednak wybaczysz, to ostatnim razem wspólnie z Matem Cauthonem wyciągnęliśmy was obie z wody, zanim zdążyły was dopaść srebrawy.

Nynaeve chrząknęła, ale niezbyt głośno. To była cela, nie woda, i Czarne Ajah, nie zaś srebrawy. Nynaeve w szczególności nie lubiła, jak jej przypominano, że wtedy naprawdę potrzebowały pomocy. Rzecz jasna, gdyby nie Juilin Sandar, nie znalazłyby się w tamtej celi. Nie, to nie było całkiem uczciwe. Prawdziwe, lecz nie do końca uczciwe.

— Wszystko bardzo dobrze — odparła z werwą Elayne — ale nadal nam nie mówisz, dlaczego chcesz jechać do Tanchico.

Zrobił głęboki wdech i zmierzył Nynaeve czujnym wzrokiem. Elayne nie była pewna, czy jej się podoba, że Sandar jest bardziej ostrożny wobec przyjaciółki niż wobec niej.

— Zostałem wygnany z własnego domu nie dalej jak pół godziny temu — powiedział z rozwagą — przez człowieka, którego znacie, jak mi się zdaje. Wysoki mężczyzna z kamienną twarzą, zwie się Lan. — Brwi Nynaeve uniosły się lekko. — Przyszedł w imieniu innego waszego znajomego. Pewnego... pasterza, tak mi powiedziano. Otrzymałem pokaźną ilość złota i przykazano mi, że mam wam towarzyszyć. Wam obydwóm. Powiedziano mi, że jeśli nie powrócicie całe i zdrowe z tej wyprawy... Może powiem, że wówczas lepszym wyjściem dla mnie byłoby się utopić niż wracać? Lan wyrażał się dobitnie, a ów... pasterz w swoim liście używał słów nie mniej jednoznacznych. Mistrzyni Żeglugi mówi, że nie przewiezie mnie, jeśli wy się nie zgodzicie. Nie brak mi pewnych umiejętności, które mogą się okazać użyteczne.

Kij zawirował w jego dłoniach ze świstem i znieruchomiał. Palce dotknęły łamacza mieczy przy biodrze, z wyglądu podobnego do krótkiego miecza o ząbkowanej krawędzi umożliwiającej chwytanie ostrzy.

— Mężczyźni zawsze znajdą sposób, by obejść wydane im polecenia — mruknęła Nynaeve głosem, który nie zabrzmiał miło.

Elayne tylko skrzywiła się nieznacznie. Rand go przysłał? Pewnie nie przeczytał przedtem tego drugiego listu.

„Ażeby sczezł! Po co on tak przesadza? Nie ma już czasu na wysłanie kolejnego listu, a zresztą byłby zapewne jeszcze bardziej skołowany, gdybym to zrobiła. Wyszłabym na jeszcze większą idiotkę. Ażeby sczezł!”

— A ty, panie Merrilin? — spytała Nynaeve. — Czyżby pasterz wysłał w ślad za nami również barda? Albo może po prostu drugiego mężczyznę? Żebyś nas zabawiał żonglowaniem i połykaniem ognia?

Dotychczas Thom uważnie lustrował wzrokiem Sandara, ale teraz natychmiast spojrzał na nią i wykonał elegancki ukłon, psując go jednak zbyt skomplikowanym wywijaniem pokrytego łatkami płaszcza.

— Nie pasterz, pani al’Meara. Dama, którą wspólnie znamy, poprosiła — poprosiła! — bym wam towarzyszył. Dama, którą ty i ów pasterza spotkaliście równocześnie w Polu Emonda.

— Po co? — podejrzliwie spytała Nynaeve.

— Ja również dysponuję użytecznymi umiejętnościami — odparł Thom, zerkając przy tym na łowcę złodziei. — Innymi niż żonglerka. A poza tym byłem kilka razy w Tanchico. Znam dobrze to miasto. Mogę wam powiedzieć, gdzie znaleźć dobrą gospodę i które dzielnice są równie niebezpieczne za dnia jak po zmierzchu, a także kogo należy przekupić, by Straż Obywatelska nie interesowała się nazbyt dokładnie waszymi poczynaniami. Oni szczególnie obserwują obcych. Mogę okazać się wam pomocny na wiele jeszcze rozmaitych sposobów.

Pod wpływem tego poufałego tonu Elayne poczuła, że znowu coś ją łaskocze w zakamarku pamięci. Zanim sobie uświadomiła, co robi, podniosła rękę i szarpnęła jeden z jego długich, siwych wąsów. Drgnął nerwowo, a ona przycisnęła dłonie do ust, cała oblewając się purpurą.

— Wybacz mi. Wydało... Wydało mi się, że już to kiedyś robiłam. Chciałam... Przepraszam.

„Światłości, czemu ja to zrobiłam? On pewnie pomyśli, że jestem skończoną kretynką”.

— Pamiętałbym — odparł bardzo oficjalnie.

Miała nadzieję, że się nie obraził. Trudno to było stwierdzić na podstawie wyrazu jego twarzy. Mężczyźni obrażają się, kiedy powinni być rozweseleni, i weselą się, gdy się ich obraziło. Jeśli mają zamiar wspólnie podróżować... Dopiero teraz pojęła, że pozwoli im jechać.

— Nynaeve? — zapytała.

Tamta naturalnie w lot zrozumiała nie wypowiedziane pytanie. Przyjrzała się dokładnie obu mężczyznom, po czym skinęła głową.

— Mogą jechać. O ile zgodzą się postępować tak, jak im się każe. Nie pozwolę, by jakiś mężczyzna z wełną zamiast mózgu postępował wedle własnego widzimisię i narażał nas na niebezpieczeństwo.

— Jak każesz, pani al’Meara — odparł natychmiast Sandar kłaniając się, natomiast Thom powiedział:

— Bardowie to wolne duchy, ale obiecuję, że nie narażę was na żadne niebezpieczeństwo. Daleki jestem od tego.

— Tak jak kazałam — rzekła dobitnie Nynaeve. — Twoje słowo, bo w przeciwnym razie popatrzysz sobie z przystani na odpływający statek.

— Atha’an Miere nie odmawiają nikomu przewozu, Nynaeve.

— Tak sądzisz? Czyżby tylko łowcy złodziei — Sandar skrzywił się — powiedziano, że potrzebuje naszej zgody? Zrób, jak ci się każe, szanowny panie Merrilin.

Thom podrzucił swą siwą głowę niczym krnąbrny koń i ciężko westchnął, ale wreszcie przytaknął.

— Moje słowo, pani al’Meara.

— Bardzo dobrze zatem — powiedziała pojednawczym tonem Nynaeve. — Załatwione. Obaj teraz poszukajcie Mistrzyni Żeglugi i przekażcie jej, że uprzejmie ją proszę, by znalazła dla was obu jakąś norę, gdzieś na uboczu w miarę możliwości. A teraz zejdźcie z oczu. Migiem.

Sandar ukłonił się ponownie i oddalił się. Thom był wyraźnie wstrząśnięty, jednak dołączył do niego, sztywno wyprostowany.

— Nie jesteś dla nich zbyt surowa? — spyta Elayne, gdy tylko znaleźli się poza zasięgiem jej głosu. Nie zabrało im to nazbyt dużo czasu, biorąc pod uwagę harmider panujący na pokładzie. — W końcu rzeczywiście musimy wspólnie podróżować. „Łagodnymi słowy pozyskujesz łagodnych towarzyszy”.

— Najlepiej od razu zacząć postępować z nim tak, jak mamy zamiar w przyszłości. Elayne, Thom Merrilin wie doskonale, że nie jesteśmy pełnymi Aes Sedai. — Mówiąc to, zniżyła głos i rozejrzała się dookoła. Nikt z załogi w ogóle na nie nie patrzył, z wyjątkiem Mistrzyni Żeglugi, która stała w głębi rufy i wysłuchiwała wysokiego barda oraz łowcę złodziei. — Mężczyźni dużo gadają, taki ich obyczaj, więc Sandar dowie się dostatecznie prędko. Aes Sedai kłopotu by nie stwarzali, ale dwóm Przyjętym...? Daj im choć cień szansy, a obaj będą robić rzeczy, które właśnie ich zdaniem są najlepsze, nie bacząc, czego my będziemy chciały. Ja nie mam zamiaru dawać im najmniejszej choćby szansy.

— Może masz rację. Myślisz, że wiedzą, dlaczego płyniemy do Tanchico?

Nynaeve pociągnęła nosem.

— Nie, bo w przeciwnym razie nie byliby tak optymistycznie nastawieni, jak mi się zdaje. I wolałabym im tego nie mówić, dopóki nie będziemy zmuszone. — Obdarzyła Elayne znaczącym spojrzeniem, nie musiała nadmieniać, że gdyby to od niej zależało, Mistrzyni Żeglugi nie dowiedziałaby się również. — A oto przysłowie dla ciebie: „Pożyczaj kłopoty, a będziesz musiała dziesięciokrotnie spłacać dług”.

— Mówisz, jakbyś im nie ufała, Nynaeve. — Wolałaby wprost stwierdzić, że przyjaciółka zachowuje się dokładnie tak, jak Moiraine, ale Nynaeve takie porównanie na pewno by się nie spodobało.

— A możemy? Juilin Sandar już raz nas kiedyś zdradził. Tak, tak, nie znam człowieka, który zdołałby tego uniknąć w jego sytuacji, niemniej wychodzi dokładnie na to samo. A poza tym Liandrin i jej wspólniczki znają jego twarz. Będziemy musiały przebrać go w jakieś inne rzeczy. Może każe mu zapuścić włosy. Albo wąsy, podobne do tych chwastów pod nosem barda. Może to wystarczy.

— A Thom Merrilin? — spytała Elayne. — Moim zdaniem jemu możemy zaufać. Nie wiem dlaczego, ale ja wierzę mu jakoś instynktownie.

— Przyznał, że przysłała go Moiraine — powiedziała Nynaeve znużonym głosem. — Ale dlaczego właściwie się przyznał? Co takiego mu powiedziała, czego nam nie powtórzył? Czy ma nam pomóc, czy też wyznaczyła mu inne zadania? Moiraine tak często się bawi we własne gry, że ufam jej o tyle więcej niż Liandrin.

Rozstawiła kciuk i palec wskazujący na odległość połowy cala.

— Ona nas wykorzysta.., ciebie i mnie... posłuży się nami, jeśli to miałoby okazać się korzystne dla Randa. Albo raczej jeśli miałoby pomóc jej w realizacji tego, co dla Randa zaplanowała. Uwiązałaby go na smyczy jako pieska salonowego, gdyby mogła.

— Moiraine wie, co należy robić, Nynaeve.

Tym razem przyznała to z niechęcią. To, co Moiraine uznawała za konieczne, mogło pchnąć Randa na drogę wiodącą wprost do Tarmon Gai’don. Na drogę ku jego śmierci zapewne. W rękach Randa spoczywał los świata, przeznaczenie świata i przeznaczenie Randa splątane były ze sobą, będąc dla niej na równi cenne. Była niemądra — głupia i dziecinna — ale umiałaby wybrać między jednym a drugim.

— Ona wie znacznie więcej od niego — powiedziała, nadając swemu głosowi apodyktyczne brzmienie. — Więcej od nas.

— Być może — odparła Nynaeve — ale mnie się to wcale nie musi podobać.

Odwiązano liny na dziobie, wykwitły znienacka trójkątne żagle i „Tańczący po Falach” odbił od mola. Pojawiły się kolejne żagle, wielkie białe kwadraty i trójkąty, rzucono cumy i raker wielkim, gładkim łukiem wypłynął na środek rzeki, omijając zakotwiczone statki, które czekały na swą kolej w dokach, i skierował się na południe, w dół rzeki. Żeglarze z Ludu Morza radzili sobie ze swym statkiem niczym wprawny jeździec ze znakomitym wierzchowcem. To dziwne koło ze szprychami w jakiś sposób zastępowało rumpel, kręcił nim jeden z obnażonych do pasa członków załogi. Mężczyzna, z ulgą zauważyła Elayne. Mistrzyni Żeglugi i Poszukiwaczka Wiatru stanęły obok niego, Coine co jakiś czas wydawała rozkazy, bywało, po cichej konsultacji z siostrą. Toram przez jakąś chwilę trwał obok w pogotowiu, z twarzą, która mogła być wyrzeźbiona z pokładowej deski, a potem ukradkiem zszedł pod pokład.

Na rufie stał jakiś Tairenianin, zażywny mężczyzna ze strapioną miną, w brudnożółtym kaftanie z bufiastymi, szarymi rękawami — nerwowo zacierał ręce. Zagnano go na pokład zaraz po podniesieniu kładki; okazał się pilotem, który miał za zadanie poprowadzić „Tańczącego po Falach” w dół rzeki, zgodnie bowiem z wymogami lokalnego prawa żaden statek nie mógł minąć Palców Smoka bez taireńskiego pilota na pokładzie. Jego strapienie z pewnością powodowała świadomość, że jest najzupełniej zbędny, nawet bowiem jeśli wskazywał jakieś kierunki, to żeglarze Ludu Morza i tak na to nie zwracali uwagi.

Mrucząc coś, że sprawdzi, jak wygląda ich kajuta, Nynaeve zeszła na dół — pod pokład — Elayne natomiast rozkoszowała się wiejącą przez pokład bryzą i tym uczuciem, które zawsze towarzyszy wyruszaniu w drogę. Podróże, ulotna atmosfera oczekiwania na niezwykłości egzotycznych miejsc, których dotąd nie widziała, to samo w sobie stanowiło przyjemność. Nigdy nie przypuszczała, że coś takiego może jej się przydarzyć w życiu. Jako Dziedziczka Tronu Andor zapewne odbyłaby kilka oficjalnych wizyt na dworach innych krajów, kilka następnych po wstąpieniu na tron, wszystkie jednak byłyby skrępowane sztywnym ceremoniałem, stosownym dla osoby z jej pozycją. Zupełnie nie tak, jak teraz. Statek Ludu Morza i jego bosa załoga zmierzali ku morzu.

Słońce wspinało się coraz wyżej na nieboskłon, brzeg rzeki szybko sunął obok, statek mijał rzadkie skupiska kamiennych, farmerskich domostw i stodół. Wymarłe i samotne, pojawiały się i zostawały w tyle. Nie było natomiast żadnych wiosek. Łza nie godziła się, by nad rzeką, pomiędzy miastem a morzem, powstawały wioski, albowiem nawet najmniejsza mogła któregoś dnia stać się konkurencją dla stolicy. Wysocy Lordowie kontrolowali rozmiary wsi i miast w całym kraju za pomocą kroczącego podatku od nieruchomości, którego poziom zależał od liczby budynków w danej miejscowości. Elayne była przekonana, że arystokraci nigdy by nie pozwolili prosperować miastu Godan nad zatoką Remara, gdyby nie rzekoma konieczność silnego zaznaczenia obecności Łzy w pobliżu Mayene. W pewnym sensie z ulgą rozstała się z tym głupim narodem. Gdyby jeszcze nie musiała się rozstać z pewnym niemądrym mężczyzną...

Liczba łódek rybackich, przeważnie małych i zawsze otoczonych chmarami podnieconych mew i rybitw, rosła, im dalej na południe zapuszczał się „Tańczący po Falach”, szczególnie wtedy, gdy wniknął w labirynt kanałów, zwanych Palcami Smoka. Nierzadko — oprócz połaci trzcin i trawy nożowej, falujących na bryzie i przetykanych płaskimi wysepkami, na których rosły dziwaczne, powyginane drzewa z pajęczą plątaniną korzeni wystawioną na wiatr — widzieli jedynie ptaki oraz długie żerdzie służące do rozpinania sieci. Wielu rybaków łowiło ryby w gęstwinie trzcin, ale tam nie używali sieci. W jednym miejscu Elayne zauważyła kilka łódek przy samym skraju czystej wody, stojący na nich mężczyźni i kobiety zanurzali w wodnej roślinności liny zakończone hakami i wyciągali trzepoczące, prążkowane ryby długości ludzkiego ramienia.

Gdy tylko znaleźli się w delcie, ze słońcem nad głowami, taireński pilot zaczął nerwowo krążyć po pokładzie, kręcąc nosem na widok proponowanej mu miski z gęstym, mocno przyprawionym gulaszem z ryb oraz kawałka chleba. Elayne zjadła łapczywie swoją porcję, wycierając fajansową miskę ostatnim kęsem chleba, dzieliła jednak jego niepokój. Kanały, szerokie i wąskie, rozbiegały się we wszystkich kierunkach. Niektóre urywały się nagle, na ich oczach, tuż przed ścianą z trzcin. Trudno było przewidzieć, które znikną równie niespodzianie za następnym zakrętem. Coine nie zmniejszyła szybkości „Tańczącego po Falach”, nie wahała się też z wyborem drogi. Najwyraźniej wiedziała, którymi kanałami płynąć, a może wiedziała to Poszukiwaczka Wiatru, niemniej pilot stale coś mruczał pod nosem, jakby się spodziewał, że lada moment uderzą w brzeg.

Było już późne popołudnie, gdy nagle pojawiło się przed nimi ujście rzeki, za nim zaś bezkresna przestrzeń Morza Sztormów. Marynarze zrobili coś z żaglami, statek zakolebał się łagodnie i zatrzymał. Dopiero wtedy Elayne zauważyła dużą łódź wiosłową — niczym wodny żuk pełzła po powierzchni wody od strony wyspy, na której stało kilka samotnych, kamiennych budynków skupionych dookoła wysokiej, smukłej wieży. Na jej szczycie, pod sztandarem Łzy z trzema białymi półksiężycami na czerwono-złotym tle, widać było maleńkie figurki ludzi. Pilot przyjął sakiewkę, którą Coine podała mu bez słowa, i zszedł po drabinie do łodzi. Ledwie znalazł się na jej pokładzie, żagle ponownie załopotały i „Tańczący po Falach”, lekko wznosząc dziób, rozpruł pierwsze bałwany otwartego morza. Członkowie załogi rozpierzchli się po olinowaniu, by ustawić dodatkowe żagle, statek zaś pomknął na południowy zachód, oddalając się od lądu.

Kiedy ostatni, wąski skrawek ziemi zniknął za horyzontem, kobiety z Ludu Morza pozdejmowały bluzy. Wszystkie, nawet Mistrzyni Żeglugi i Poszukiwaczka Wiatru. Elayne nie wiedziała, gdzie podziać oczy. Chodziły półnago, zupełnie się nie przejmując obecnością mężczyzn wokół. Juilin Sandar zdawał się przeżywać równie ciężkie chwile, to popatrywał na kobiety szeroko rozwartymi oczyma, to wbijał wzrok w pokład, aż wreszcie zwyczajnie schował się po prostu do kajuty. Elayne nie zrejterowała, nie miała ochoty łatwo się poddać. Uparła się za to przy czymś, co uznała za dopuszczalny kompromis — patrzyła ponad burtą na morze.

„Oni mają inne obyczaje — przypomniała sobie. — Byle tylko nie oczekiwali, że zrobię to samo”.

Ten pomysł sprawił, że omal nie wybuchnęła histerycznym śmiechem. Nie wiedzieć czemu, łatwiej się myślało o Czarnych Ajah. Inne obyczaje.

„Światłości!”

Niebo robiło się purpurowe, na horyzoncie mętniało złote słońce. Statek eskortowały stada delfinów, które koziołkowały i wyginały swe cielska w łuki tuż obok burty, a w pewnym oddaleniu, ponad powierzchnię wody wzbijały się ławice roziskrzonych, srebrnoniebieskich ryb i szybowały na rozpostartych na szerokość piędzi płetwach, dopiero po jakichś pięćdziesięciu krokach nurkując ponownie we wzburzonej, szarozielonej toni. Elayne prześledziła w osłupieniu kilkanaście takich lotów, dopóki ryby nie przestały się pojawiać.

W dostateczny zresztą zachwyt wprawiały wielkie, smukłe kształty delfinów, gwardia honorowa, która odprowadzała „Tańczącego po Falach” do miejsca, do którego należał. Rozpoznała je na podstawie opisów zawartych w książkach; książki powiadały też, że zdarzało się czasami, iż delfiny ratowały tonących, dowożąc ich na swych grzbietach do brzegu. Nie wierzyła w to z całym przekonaniem, ale urzekło ją piękno tej opowieści. Szła za nimi wzdłuż burty statku, do samego dziobu, gdzie figlowały na fali dziobowej, przewalając się na boki, by na nią popatrzeć, ani o cal nie zostając w tyle.

Dotarła prawie do samego czubka dziobu, nim się zorientowała, że już wcześniej miejsce to zajął Thom Merrilin; uśmiechał się z pewnym smutkiem do delfinów, a wiatr wzdymał poły jego kaftana jak chmurę żagli nad ich głowami. Zdążył się już uwolnić od swego dobytku. Naprawdę wyglądał znajomo, nie miała już najmniejszych wątpliwości.

— Czy coś pana martwi, panie Merrilin?

Spojrzał na nią z ukosa.

— Proszę, nazywaj mnie Thom, moja pani.

— Ależ oczywiście, Thom. Tylko nie moja pani. Tutaj jestem zwykłą panią Trakand.

— Jak pani sobie życzy, pani Trakand — odparł, uśmiechając się nieznacznie.

— Jak możesz patrzeć na te delfiny i jednocześnie czymś się trapić, Thom?

— One są wolne — mruknął takim tonem, że wcale nie była pewna, czy jest to odpowiedź na jej pytanie — nie muszą podejmować decyzji, nie muszą za nic płacić. Żadnych w świecie zmartwień, oprócz polowania na ryby, by mieć co jeść. I, jak sądzę, rekiny. A także morlwy. Oraz zapewne sto innych rzeczy, o których nie mam pojęcia. Zapewne nie ma co zazdrościć takiego życia.

— A zazdrościsz im?

Nie odpowiedział, ale pytanie przecież było i tak niedorzeczne. Chciała w jakiś sposób sprawić, żeby się znowu uśmiechnął. Nie, żeby się roześmiał. Z jakiegoś powodu była przekonana, że jeśli przymusi go do śmiechu, to sobie przypomni, gdzie go wcześniej widziała. Wybrała inny temat, taki, który mógł być bliższy jego sercu.

— Masz zamiar skomponować poemat o Rundzie, Thom? — Poematy tworzyli dworscy bardowie, nie zaś ci zwykli, ale drobne pochlebstwo nie mogło zaszkodzić. — Poemat o Smoku Odrodzonym. Wiesz, że Loial zamierza napisać książkę?

— Może i skomponuję, pani Trakand. Może. Jednak ani moje kompozycje, ani książka ogira nie zmienią niczego na dłuższą metę. Nasze historie nie wytrzymają ostatecznie próby czasu. Wraz z nastaniem nowego Wieku... — Skrzywił się i szarpnął wąsa. — On przecież może nadejść za rok albo dwa, jak się nad tym zastanowić. A czym się zaznaczy koniec tego Wieku? Przecież nie zawsze musi to oznaczać kataklizm na miarę Pęknięcia. Ale z kolei, jeśli wierzyć Proroctwom, na coś takiego się właśnie zapowiada. I w tym cały kłopot z proroctwami. Oryginał jest zawsze sformułowany w Dawnej Mowie, niekiedy również w Stylu Wzniosłym: jeżeli się z góry nie wie, jakie jest znaczenie danej frazy, to nie wiadomo też, jak ją ostatecznie zinterpretować. Przede wszystkim trudno stwierdzić, czy za podstawę interpretacji przyjąć znaczenie literalne czy sens przenośny kwiecistej warstwy znaczeniowej, która może wyrażać coś całkiem odmiennego?

— Mówiłeś o swych poematach — powiedziała, starając się wrócić do poprzedniej kwestii, ale Thom potrząsnął swą rozczochraną, siwą głową.

— Mówiłem o zmianach. Mój poemat, o ile go skomponuję, a także książka Loiala nie będą niczym więcej jak tylko ziarnem, i to jeśli dopisze nam szczęście. Ci, którzy znają prawdę, pomrą, a wnuki ich wnuków inaczej wszystko zapamiętają. Z kolei wnuki ich wnuków znowu coś przeinaczą. Dwa tuziny pokoleń i być może to ty, nie zaś Rand, staniesz się główną bohaterką wydarzeń.

— Ja? — spytała ze śmiechem.

— A może Mat albo Lan. Albo nawet ja. — Uśmiechnął się do niej szeroko, nadając swej zniszczonej twarzy niespodziewanie ciepły wyraz. — Thom Merrilin. Nie bard... jeno kto? Któż miałby wiedzieć? Nie ten, który połykał ogień, lecz ten, który nim zionął. Który miotał nim jak Aes Sedai.

Zrobił szeroki wymach połą kaftana.

— Thom Merrilin, tajemniczy bohater, ten, który obala góry i wynosi królów na trony. — Uśmiech przeszedł w serdeczny śmiech z głębi brzucha. — Rand al’Thor może mówić o szczęściu, jeśli następny Wiek poprawnie zapamięta choćby jego imię.

Miała rację, to nie było tylko wrażenie. Ta twarz, ten wesoły śmiech, naprawdę je pamiętała. Ale skąd? Trzeba go zmusić, by dalej mówił.

— Czy tak jest zawsze? Nie sądzę, by ktoś wątpił, że na przykład Artur Hawkwing był twórcą imperium. Zdobywcą całego, albo prawie całego, świata.

— Hawkwing, młoda damo? To prawda, on stworzył imperium, ale czy wierzysz, że on rzeczywiście dokonał tego wszystkiego, o czym rozpisują się książki, opowieści i poematy? Dokładnie tak, jak twierdzą? Że sam pokonał stu najlepszych żołnierzy wrogiej armii, jednego po drugim? Dwie armie stały spokojnie naprzeciw siebie, a tymczasem generał jednej z nich — i do tego król — staczał sto kolejnych pojedynków?

— Książki mówią, że to zrobił.

— Jednemu człowiekowi nie starczy czasu, który dzieli świt od zmierzchu, na sto pojedynków, dziewczyno.

Omal mu nie przerwała — dziewczyna? Była Dziedziczką Tronu Andor, a nie jakąś dziewczyną — ale Thoma już nie można było powstrzymać.

— A to są zdarzenia sprzed zaledwie tysiąca lat. Cofnijmy się jeszcze dalej, do najstarszych opowieści, jakie znam, z Wieku, który poprzedzał Wiek Legend. Czy Mosk i Merk rzeczywiście walczyli ognistymi włóczniami i czy w ogóle byli gigantami? Czy Elsbet była naprawdę królową całego świata, a Anla faktycznie jej siostrą? Czy to Anla rzeczywiście była Mądrą Doradczynią, a może był nią ktoś inny? Zapytajmy również, skąd bierze się kość słoniowa albo z jakiej rośliny wyrabia się jedwab. A może też pochodzi od jakichś zwierząt.

— Nie znam odpowiedzi na tamte pytania — odparła nieco sztywno Elayne, określenie „dziewczyna” wciąż jątrzyło jej serce — ale o kość i jedwab mógłbyś zapytać Lud Morza.

Znowu się roześmiał — tak jak liczyła, aczkolwiek to nadal nie pomagało, a tylko utwierdzało w pewności, że go zna — ale zamiast nazwać ją głupią, jak się po części spodziewała, odparł:

— Praktyczna i rzeczowa, zupełnie jak jej matka. Stąpa po ziemi obiema nogami, rzadko pozwalając porywać się fantazji.

Lekko zadarła podbródek sprawiając, że na jej twarzy pojawił się chłód. Mogła się podawać za zwykłą panią Trakand, ale teraz to było coś innego. Tajemnic tego sympatycznego staruszka nie miała ochoty rozplątywać, ostatecznie to pospolity bard, któremu nie wolno mówić o królowej tak poufałym tonem. Nie wiedzieć czemu, wyglądał na rozbawionego. Rozbawionego!

— Atha’an Miere tego też nie wiedzą — wyjaśnił. — Nie zwiedzają ziem położonych za Pustkowiem Aiel, jedynie te kilka mil opasujących nieliczne porty, do których im wolno zawijać. Porty ogradzają wysokie mury, ściśle strzeżone, więc nie można się nawet na nie wspiąć, by zobaczyć, co jest po drugiej stronie. A gdy jakiś ich statek przybije w innym miejscu — bądź statek, który nie jest ich własnością, choć tylko Ludowi Morza wolno pływać po tych wodach — to znika na zawsze razem z załogą. I to jest prawie wszystko, co mogę ci przekazać, mimo że tyle lat strawiłem na zadawaniu pytań, że aż mi się nie chce już dłużej o tym myśleć. Atha’an Miere strzegą swych sekretów, ale ja nie sądzę, że wiedzą więcej, niż skrywają. Udało mi się też wywiedzieć, że mieszkańców Cairhien traktowano identycznie w czasach, gdy jeszcze mieli prawo do podróżowania Jedwabnym Szlakiem przez Pustkowie. Cairhieńscy kupcy nigdy nie oglądali nic więcej prócz otoczonego murem miasta, a ci, którzy zapuszczali się dalej, znikali.

Elayne przyłapała się na tym, że przypatruje mu się tak samo jak delfinom. Co to za człowiek? Już dwa razy dała mu okazję do wyśmiewania się z niej — naprawdę był rozbawiony, przyznała z niechęcią — a jednak rozmawiał z nią poważnie jak... No cóż, jak ojciec z córką.

— Mógłbyś poszukać odpowiedzi na tym statku, Thom. Miał płynąć na wschód, dopóki nie przekonałyśmy Mistrzyni Żeglugi, by nas zabrała do Tanchico. Do Shary bodajże, jak zdradził Mistrz Cargo, na wschód od Mayene, a to przecież gdzieś za Pustkowiem.

Przypatrywał jej się przez chwilę.

— Do Shary, powiadasz? Jak żyję, nie słyszałem tej nazwy. Czy Shara to miasto czy kraj, a może jedno i drugie? Spróbuję dowiedzieć się czegoś więcej.

„Co ja takiego powiedziałam? — zastanawiała się. — Powiedziałam coś, co dało mu do myślenia. Światłości! Przyznałam, że namówiłyśmy Coine do zmiany planów”.

To niczego nie zmieniało, ale surowo zbeształa się w duchu. Nie mogło narobić szkody nieostrożne słowo wypowiedziane na użytek tego miłego staruszka, ale efektem podobnej nieostrożności w Tanchico mogła być śmierć, nie tylko jej, lecz również Nynaeve, nie wspominając już o łowcy złodziei i samym Thomie. O ile on rzeczywiście jest wyłącznie miłym staruszkiem.

— Thom, dlaczego płyniesz z nami? Tylko dlatego, bo poprosiła cię o to Moiraine?

Zatrzęsły mu się ramiona, zrozumiała, że powstrzymuje głośny śmiech.

— Kto wie, jak to z tym jest? Trudno odmówić Aes Sedai, gdy prosi o przysługę. Być może skusiły mnie perspektywy waszego miłego towarzystwa podczas podróży. A może stwierdziłem, że Rand jest już na tyle dorosły, by przez jakiś czas sam się sobą opiekował.

Wybuchnął głośnym śmiechem, a ona mimo woli zawtórowała mu. Ten siwowłosy człowiek miałby opiekować się Randem, co za pomysł. Spojrzał na nią i uczucie, że można mu ufać, powróciło, jeszcze silniejsze niż przedtem. Nie dlatego, albo nie tylko dlatego, że potrafił śmiać się z siebie. Przyczyny znaleźć nie umiała, ale gdy tak patrzyła w te niebieskie oczy, to nie potrafiła uwierzyć, by mógł zrobić jej coś złego.

Miała niemal przemożną ochotę, by znowu pociągnąć go za wąsa, ale tym razem potrafiła zapanować nad sobą. Ostatecznie nie jest już dzieckiem. Dzieckiem. Otworzyła usta — i nagle wszystko, co miała zamiar powiedzieć, wyleciało jej z głowy.

— Proszę, wybacz mi, Thom — powiedziała pośpiesznie. — Muszę... Wybacz mi.

Żwawo ruszyła w stronę rufy, nie czekając na odpowiedź. Zapewne pomyślał, że ruchy statku źle podziałały na jej żołądek. „Tańczący po Falach” rzucał się coraz gwałtowniej, coraz szybciej pokonując wielkie morskie bałwany. Wiatr stawał się coraz bardziej świeży.

Przy kole na rufie stało dwóch mężczyzn — utrzymanie statku zgodnie z kursem wymagało wkładu mięśni ich obu. Mistrzyni Żeglugi nie było na pokładzie, tylko Poszukiwaczka Wiatru, która stała przy nadburciu, za plecami mężczyzn, tak samo jak oni obnażona do pasa, wpatrzona w niebo, po którym skłębione chmury przewalały się gwałtowniej jeszcze niż fale oceanu. Po raz pierwszy to nie ubiór Jorin — czy raczej brak ubioru — zaniepokoił Elayne. Kobietę otaczała łuna saidara, widoczna wyraźnie mimo trupiobladego światła. To właśnie poczuła, to ją przyciągnęło. Ta kobieta przenosiła Moc.

Elayne zatrzymała się tuż przed wejściem na rufę, by przyjrzeć dokładniej temu, co robiła Jorin. Strumienie Powietrza i Wody, które utkała Poszukiwaczka, miały grubość powroza, a jednak ich splot był skomplikowany, niemal misterny. Daleko jak okiem sięgnąć ciągnęły się ponad wodami, podobne do sieci zarzuconej na niebo. Wiatr wiał coraz silniej, mężczyźni napięli mięśnie i „Tańczący po Falach” pomknął do przodu. Tkanie dobiegło końca, łuna saidara zniknęła, osłabła Jorin osunęła się na nadburcie.

Elayne ukradkiem wspinała się po drabinie, tak by nie zrobić najmniejszego hałasu, a jednak gdy znalazła się już w takiej odległości, że mogła tamtą usłyszeć, kobieta z Ludu Morza, nie odwracając głowy, przemówiła do niej cichym głosem.

— W samym środku mego dzieła odniosłam wrażenie, że mnie obserwujesz. Nie mogłam wtedy przerwać, niewykluczone bowiem, iż zerwałby się sztorm, którego nie przetrzymałby nawet „Tańczący po Falach”. Morze Sztormów zasługuje na swoją nazwę, zsyła złe wiatry nawet bez mojej pomocy. Wcale nie chciałam tego robić, ale Coine orzekła, że trzeba płynąć najszybciej, jak tylko się da. Dla was i dla Coramoora. — Podniosła oczy, by popatrzeć na niebo. — Ten wiatr utrzyma się do rana, jeśli to miłe Światłości.

— To dlatego Lud Morza nie zabiera Aes Sedai? — domyśliła się Elayne, stając obok niej przy nadburciu. — By Wieża nie dowiedziała się, że potraficie przenosić. Dlatego to ty zdecydowałaś, a nie twoja siostra, że można nas wpuścić na pokład. Jorin, Wieża nie będzie próbowała wam przeszkodzić. Nie ma takiego prawa w Wieży, które by zabraniało kobiecie przenosić, nawet jeśli ona nie należy do Aes Sedai.

— Twoja Biała Wieża będzie usiłowała się wtrącać. Aes Sedai wejdą na nasze statki, na których żyjemy swobodnie, wolni od lądu i ludzi z lądu. Będą usiłowały nas związać z sobą, odgrodzić od morza. — Westchnęła ciężko. — Nie zawrócisz fali, która cię właśnie minęła.

Elayne żałowała, że w dobrej wierze nie może podważyć prawdziwości jej przeczuć, albowiem Wieża istotnie poszukiwała kobiet i dziewcząt, zdolnych do nauki przenoszenia, z jednej strony dążąc do zdwojenia szeregów Aes Sedai, uszczuplonych obecnie w porównaniu z ich dawną liczbą, z drugiej zaś, aby zażegnać niebezpieczeństwo, na jakie narażały się te, które uczyły się tego samodzielnie, bez niczyjej pomocy. Prawdę powiedziawszy, kobiety, które można było nauczyć dotykania Prawdziwego Źródła, zazwyczaj, wbrew swej woli, lądowały w Wieży i szkoliły się dopóty, dopóki nie ustało zagrożenie, że przypadkiem zabiją siebie lub kogoś innego.

Po chwili przerwy Jorin ciągnęła dalej:

— Nie wszystkie takie jesteśmy. Tylko niektóre. Posłałyśmy kilka dziewcząt do Tar Valon, by Aes Sedai nie przyjechały szukać wśród nas. Żaden statek, na którym Poszukiwaczka Wiatru potrafi tkać wiatry, nie zabiera Aes Sedai. Kiedy się przedstawiłyście, przestraszyłam się, że mnie rozpoznacie, żadna jednak nic nie powiedziała. Poprosiłyście o przewóz, a ja miałam nadzieję, że może, mimo pierścieni, nie jesteście jednak Aes Sedai. Płonna to była nadzieja. Czuję w was obu tę siłę. I teraz Biała Wieża dowie się o wszystkim.

— Nie mogę obiecać, że dochowam tajemnicy, ale zrobię, co będę mogła. — Ta kobieta zasługiwała na coś więcej. — Jorin, przysięgam na honor Domu Trakand z Andoru, że uczynię, co w mojej mocy, by ukryć wasz sekret przed każdym, kto zechciałby wykorzystać go na szkodę twoją albo twych braci i sióstr, a jeśli już będę musiała go wyjawić, to zrobię wszystko, co się da, by ochronić wasz lud przed ingerencją. Dom Trakand nie jest pozbawiony wpływów, nawet w Wieży.

„I zmuszę matkę, by je wykorzystała, jeśli zajdzie taka potrzeba. Znajdę jakiś sposób”.

— Wszystko będzie dobrze — odparła fatalistycznym tonem Jorin — jeśli to miłe Światłości. Wszystko będzie dobrze, wszystko będzie dobrze i nic nie zakłóci wszechrzeczy, jeśli to miłe Światłości.

— Na tamtym seanchańskim statku była damane, prawda?

Poszukiwaczka Wiatru spojrzała na nią pytająco.

— Pojmana do niewoli kobieta, która potrafi przenosić Moc.

— Jak na tak młodą osobę, potrafisz być bardzo przenikliwa. Dlatego właśnie z początku pomyślałam, że nie jesteś Aes Sedai, nazbyt jesteś młoda, bodajże mam córki starsze od ciebie. Nie wiedziałam, że ta kobieta jest trzymana w niewoli, i teraz żałuję, bo mogliśmy ją uratować. Z początku „Tańczący po Falach” bez trudu prześcignął seanchański statek; wcześniej słyszeliśmy o Seanchanach i ich żebrowanych żaglach, o tym, że zmuszają do składania dziwacznych przysiąg i karzą tych, którzy odmawiają, ale potem ta... damane?... złamała dwa nasze maszty, a oni wdarli się na pokład z mieczami. Udało mi się podpalić seanchański statek, tkanie Ognia jest trudne, ale było miłe Światłości, bym sobie poradziła, a Toram tak pokierował załogą, że wyparła Seanchan z powrotem na ich pokład. Odcięliśmy haki, a płonący wrak ich statku odpłynął. Byli nazbyt zajęci próbą jego ratowania, by kłopotać się nami, gdy „Tańczący po Falach” powlókł się w dal. Żałowałam wtedy, że nie mogę się przyglądać, jak płonie i idzie na dno. To był dobry statek, jak myślę, zwłaszcza na trudne morza. Teraz żałuję, bo mogliśmy uratować tamtą kobietę, damane. Mimo iż zraniła „Tańczącego”, czego zresztą nie zrobiłaby pewnie, gdyby była wolna. Oby Światłość opromieniła jej duszę i wody przyjęły ją w pokoju.

Ta opowieść sprawiła, że posmutniała. Należało jakoś odwrócić tok jej myśli.

— Jorin, dlaczego Atha’an Miere mówią o statkach jak o żywych istotach? Inni mówią o nich jak o rzeczach. To chyba niczego nie zmienia, ale dlaczego?

— Mężczyźni podadzą ci inną odpowiedź — powiedziała Poszukiwaczka Wiatru z uśmiechem — będą opowiadali o sile, władczej naturze i temu podobnych, jak to mężczyźni, ale mają rację. Statek jest żywy i przypomina mężczyznę, jest obdarzony iście męskim sercem.

Z czułością pogładziła nadburcie, jakby pieściła żywą istotę, istotę, która mogła poczuć jej dotyk.

— Traktuj go dobrze i dbaj o niego odpowiednio, a będzie walczył dla ciebie na najgorszym morzu. Będzie walczył, by podtrzymać cię przy życiu, nawet wówczas, gdy otrzymał już wcześniej śmiertelny cios. Zaniedbaj go, ignoruj drobne ostrzeżenia, którymi do ciebie przemawia, a pośle cię na dno, na spokojnym morzu, pod bezchmurnym niebem.

Elayne miała nadzieję, że Rand nie okaże się równie kapryśny.

„Więc dlaczego on jest taki zmienny, w jednej chwili raduje się moim widokiem, a zaraz potem śle za mną Juilina Sandara?”

Postanowiła, że przestanie o nim myśleć. Był daleko stąd. Nic teraz nie mogła zrobić.

Obejrzała się przez ramię w stronę dziobu. Thom gdzieś zniknął. Była pewna, że znalazła klucz do rozwiązania jego zagadki, na chwilę przedtem, jak poczuła, że Poszukiwaczka przenosi Moc. Coś wspólnego z jego uśmiechem. To coś zniknęło, czymkolwiek było. Cóż, miała zamiar się przekonać ostatecznie, zanim dotrą do Tanchico, nawet gdyby trzeba było nie spuszczać go z oka. Ale przecież on jutro też tu będzie.

— Jorin, kiedy dopłyniemy do Tanchico? Powiedziano mi, że rakery to najszybsze statki na świecie. To znaczy jak szybkie?

— Do Tanchico? Pragnąc służyć Coramoorowi, nie zatrzymamy się po drodze w żadnym porcie. Może w dziesięć dni, jeśli uda mi się odpowiednio tkać wiatry, jeśli znajdę odpowiednie prądy, jeśli to miłe Światłości. Może, z łaski Światłości, wystarczy siedem lub osiem.

— Dziesięć dni? — wyszeptała Elayne. — To niemożliwe.

W końcu przecież oglądała mapy.

Uśmiech drugiej kobiety wyrażał po części dumę, po części pobłażanie.

— Jak sama zauważyłaś, to najszybszy statek na świecie. Okręt z następnej pod względem chyżości klasy potrzebuje półtora raza więcej czasu do pokonania danego dystansu, a większość dwa razy tyle z okładem. Statkiem przybrzeżnym, który nie oddala się od brzegu i co noc kotwiczy na mieliznach... — z pogardą pociągnęła nosem — ...podróż trwałaby dziesięciokrotnie dłużej.

— Jorin, czy nauczyłabyś mnie tego, co właśnie robiłaś?

Poszukiwaczka Wiatru spojrzała na nią ze zdumieniem, jej ciemne oczy rozszerzyły się, lśniąc w świetle zmierzchu.

— Uczyć ciebie? Przecież ty jesteś Aes Sedai!

— Jorin, w życiu nie utkałam strumienia tak grubego jak ten, którym ty władałaś. I o takim zasięgu! Jestem zaskoczona, Jorin.

Poszukiwaczka patrzyła na nią jeszcze chwilę, już nie zdumiona, ale tak, jakby starała się uwiecznić twarz Elayne w pamięci. W końcu pocałowała palce swej prawej dłoni i przycisnęła je do warg Elayne.

— Jeśli to miłe Światłości, będziemy się uczyć wzajem.

21

W Sercu

Wielką komnatę, w której potężne, grube na dziesięć stóp kolumny z wypolerowanego, czerwonego kamienia wznosiły się ku mrocznym otchłaniom, sklepionym ponad złotymi lampami umocowanymi na złotych łańcuchach, wypełniała taireńska arystokracja. Wysocy Lordowie i Damy tworzyli pod wielką kopułą serca komnaty stłoczony, pusty w środku krąg, za nimi ustawiła się drobniejsza szlachta, kolejnymi szeregami cofając się coraz głębiej w las kolumn. Wszyscy ubrani byli w najlepsze aksamity, jedwabie i koronki, bufiaste rękawy, krezowane kołnierze i stożkowate kapelusze, wszyscy szemrali coś z niepokojem, a echo, odbite od wyniosłego sklepienia, odpowiadało głosem aż nazbyt podobnym do gęgania zdenerwowanych gęsi. Wcześniej do tego miejsca, zwanego Sercem Kamienia, zapraszano jedynie Wysokich Lordów, którzy zresztą pojawiali się tu jedynie cztery razy w roku, z podwójnego nakazu — prawa i obyczaju. Teraz przybyli wszyscy, którzy nie przebywali gdzieś w prowincjach, na wezwanie swego nowego władcy — twórcy prawa i niszczyciela obyczaju.

Obywatele Łzy rozpoznali Moiraine, tłum natychmiast się przed nią rozstąpił, dzięki czemu łatwo pokonała drogę aż do pustego kręgu wewnątrz. Egwene szła za nią. Moiraine irytowała nieobecność Lana. Zniknął gdzieś, co było zupełnie doń niepodobne, przecież mogła go potrzebować — wszak strzegł jej zazwyczaj, jakby sam uważał, iż nie potrafi się obyć bez straży przybocznej. Zapewne zmartwiłaby się nie na żarty, gdyby nie czuła łączącej ich więzi zobowiązania i tym samym nie wiedziała, że przebywa gdzieś w Kamieniu lub w jego pobliżu.

Równie zażarcie, jak toczył boje z trollokami w Ugorze, szarpał te sznurki, którymi związała go Nynaeve, i choć z całej siły się tego wypierał, ta młoda kobieta przykuła go do siebie nie mniej mocno jak ona, aczkolwiek uciekając się do zupełnie innych metod. Równie dobrze, zamiast tych pęt, mógł rozdzierać gołymi dłońmi stal. Moiraine raczej nie była zazdrosna, jednakże przez zbyt wiele lat Lan służył jej mieczem, tarczą i towarzystwem, by tak swobodnie zeń zrezygnować.

Kobieta o końskiej twarzy, w czerwonej sukni z suto namarszczonymi koronkami, Dama Prowincji o imieniu Leitha, odsunęła swe spódnice trochę jakby nazbyt gorliwie. Moiraine spojrzała na nią. Tylko spojrzała, nawet nie zwalniając kroku, ale tamta zadygotała, jakby przeszył ją nagły dreszcz, i spuściła wzrok. Moiraine pogratulowała sobie w duchu. Nie przeszkadzało jej, że ci ludzie nienawidzą Aes Sedai, ale nie mogła znieść jawnego grubiaństwa, jakby nie dość było maskowanego lekceważenia. A poza tym reszta, widząc, jak Leitha spuszcza twarz, płochliwie cofnęła się o kolejny krok.

— Jesteś pewna, że nikt nic nie wie na temat tego, co zamierza obwieścić? — spytała cicho. Przez to gęganie jej słowa były praktycznie niesłyszalne z odległości trzech kroków. Taki właśnie dystans starali się teraz utrzymać Tairenianie. Nie lubiła, jak ją podsłuchiwano.

— Nikomu — odpowiedziała Egwene równie cicho. Sądząc po tonie jej głosu, była równie zirytowana jak Moiraine.

— Krążą plotki.

— Plotki? Jakie plotki?

Dziewczyna nie panowała najlepiej nad swoją twarzą i głosem, najwyraźniej nie słyszała tych opowieści o wydarzeniach w Dwu Rzekach. Natomiast zakładanie, że nie słyszał ich Rand, równało się zamiarowi pokonania na końskim grzbiecie płotu o wysokości dziesięciu kroków.

— Powinnaś sprawić, by pokładał w tobie zaufanie. Jemu jest potrzebne uważne, życzliwe ucho. Z pewnością chciałby się otworzyć przed kimś, komu wierzy.

Egwene spojrzała na nią z ukosa. Zrobiła się zanadto wyrafinowana jak na takie proste metody. A jednak Moiraine powiedziała szczerą prawdę — ten chłopiec potrzebował kogoś, kto by go słuchał, pomagając tym samym dźwigać jego brzemię — i ta prawda mogła okazać się przydatna.

— On nikomu nie zaufa, Moiraine. On ukrywa swoje cierpienie i liczy, że się z nim upora, nim ktoś je zauważy. — Przez twarz Egwene przemknął gniew. — Ten muł z wełnianym mózgiem!

Moiraine poczuła chwilowe współczucie. Nie należało oczekiwać, że ta dziewczyna pogodzi się z faktem, iż Rand spacerował sobie pod rękę z Elayne i całował się z nią po kątach, gdy im się wydawało, że nikt nie widzi. A Egwene nie znała nawet połowy tej historii. Współczucie nie trwało długo. Za dużo ważnych spraw, by poświęcać czas jakiejś dziewczynie, która gryzie się czymś, czego i tak żadną miarą mieć nie mogła.

Elayne i Nynaeve są już pewnie na pokładzie rakera, już nie przeszkadzają. Ich wyprawa mogła ostatecznie dowieść, czy jej podejrzenia w stosunku do Poszukiwaczek Wiatru są słuszne. W najgorszym razie obie miały przy sobie dość złota, by kupić statek i wynająć załogę — co mogło okazać się nieodzowne, jeśli wziąć pod uwagę plotki o Tanchico — i jeszcze im zostanie na łapówki, często absolutnie nieodzowne, dla tarabońskich urzędników. Izba Thoma Merrilina opustoszała, a informatorzy donieśli jej, że opuszczając Kamień, mruczał coś o Tanchico. Thom dopilnuje, by znalazły dobrą załogę i właściwych urzędników. Bardziej wprawdzie pasował do nich plan obmyślony w sprawie Mazrima Taima, jednakże to powinny załatwić listy do Amyrlin. Lepiej jak sprawdzą mało prawdopodobną ewentualność, że w Tanchico kryje się jakieś tajemnicze zagrożenie, a ponadto przestaną jej zawracać głowę i znajdą się z dala od Randa. Żałowała jedynie, że Egwene nie zechciała z nimi jechać. Najlepsze dla całej trójki było Tar Valon, ale również Tanchico winno wystarczyć.

— Skoro już mowa o wełnianych mózgach, czy masz zamiar kontynuować swój plan wyprawy do Pustkowia?

— Mam — odparła stanowczo dziewczyna.

Ona powinna wrócić do Wieży, rozwijać swoje możliwości.

„Co ta Siuan wymyśliła? Jak ją zapytam, to pewnie wygłosi jedno z tych powiedzonek o łodziach i rybach”.

Przynajmniej również Egwene zostanie usunięta z drogi, zresztą ta dziewczyna Aiel zaopiekuje się nią. Może Mądre rzeczywiście nauczą ją czegoś o Śnieniu. W życiu nie dostała równie zdumiewającego listu jak ten od nich, co nie znaczyło, że wzięła sobie do serca większość tego, co w nim powypisywały. Jednakowoż, na dłuższą metę, wyprawa Egwene do Pustkowia mogła przynieść jakieś korzyści.

Stojący w pierwszym szeregu Tairenianie rozstąpili się, ustępując im miejsca. Stanęły w pustej przestrzeni, dokładnie pod środkiem rozległej kopuły. Stąd łatwo było dostrzec zdenerwowanie arystokratów — wielu wbijało wzrok w czubki swych butów, niczym skarcone dzieci — inni mieli puste oczy, widzące wszystko, prócz nich dwóch. To tutaj trzymano Callandora, zanim zabrał go Rand. Tu, pod tą kopułą, nie tknięty niczyją dłonią wisiał przez ponad trzy tysiące lat, nietykalny dla wszystkich oprócz Smoka Odrodzonego. Tairenianie niechętnie przyznawali, że Serce Kamienia w ogóle istnieje.

— Biedna kobieta — mruknęła Egwene.

Oczy Moiraine powędrowały śladem spojrzenia dziewczyny. Wysoka Dama Alteima — odziana, zwyczajem taireńskich wdów, w nieskazitelnie białą suknię oraz takiż czepek, mimo że jej małżonek wciąż jeszcze trzymał się przy życiu — była prawdopodobnie najlepiej opanowana z wszystkich arystokratów. Szczupła i urodziwa, zwłaszcza za sprawą nieznacznego, smutnego uśmiechu, obdarzona wielkimi, piwnymi oczyma i czarnymi włosami, które sięgały jej do pasa. Wysoka, aczkolwiek Moiraine przyznawała, że raczej nie osądza ludzi podług własnego wzrostu, i dość krągła. Cairhienowie nie byli wysocy, a ona uważała się za niską nawet na ich tle.

— Tak, biedna kobieta — odparła, bynajmniej nie powodowana współczuciem.

Thom nie trafił z tą Alteimą. A może nie chciał. Zdawał się żywić dziwną niechęć do działań skierowanych przeciwko kobietom. Alteima była znacznie groźniejsza od swego męża, albo choć i kochanka, obydwoma manipulowała bez ich wiedzy. Może nawet była najgroźniejsza w całej Łzie, biorąc pod uwagę zarówno mężczyzn, jak i kobiety. Niebawem znajdzie innych, których będzie wykorzystywała. Zazwyczaj wolała trzymać się w tyle i stamtąd pociągać za sznurki, na tym polegał jej styl. Coś trzeba będzie z nią zrobić.

Moiraine przeniosła wzrok na szeregi Wysokich Lordów i Dam, odszukała Estandę, w brokatowych, żółtych jedwabiach z wielką kryzą z koronki barwy kości słoniowej i dopasowanym kolorystycznie maleńkim czepkiem. Urodę jej twarzy niszczyła pewna surowość, a spojrzenia, którymi co jakiś czas obrzucała Alteimę, były twarde niczym żelazo. Uczucia, jakie wzajemnie do siebie żywiły, daleko wykraczały poza niechęć zwykłej rywalizacji. Gdyby były mężczyznami, wówczas już od wielu lat rozlewałyby swą krew w pojedynkach. Gdyby umiejętnie zaostrzyć ten antagonizm, Alteima miałaby dość zajęć i zbyt mało czasu, by dodatkowo przysparzać kłopotów Randowi.

Przez chwilę żałowała, że odesłała Thoma. Nie lubiła marnować czasu na drobne intrygi. Z drugiej strony jednak miał zbyt duży wpływ na Randa. Thom przygotowywał go do panowania nad Łzą, ale tym samym ograniczał, wszak jego przeznaczeniem były większe dzieła. To jednak już zostało załatwione. Problem, jak utrzeć nosa Thomowi, będzie można rozwiązać w dalszej kolejności. Obecnie zasadniczy dylemat dotyczył Randa. Cóż on ma zamiar obwieścić?

— Gdzie on jest? Najwidoczniej nauczył się już pierwszej i najważniejszej sztuki królów. Kazać ludziom czekać.

Nie zauważyła, że mówi głośno, dopóki Egwene nie spojrzała na nią ze zdziwieniem. Natychmiast pokryła udawaną obojętnością wyraz irytacji, bez wątpienia obecny na jej twarzy. Rand w końcu się pojawi, wtedy okaże się, co zamierza zrobić. Wszyscy się dowiedzą, a ona wraz z innymi. Omal nie zazgrzytała zębami. To ślepiec, który biegnie na łeb, na szyję przez mroki nocy, niepomny, że z obu stron czyhają urwiska. Jeśli zechce pognać swej wiosce na ratunek, trzeba go będzie powstrzymać za wszelką cenę. Oby się tylko udało. Może jeszcze nie wie, w tym jedyna nadzieja.

Naprzeciwko nich stał Mat, rozczochrany grzebał w kieszeniach zielonego kaftana z wysokim kołnierzem. Guziki miał jak zazwyczaj do połowy rozpięte, a buty ubłocone, odstawał mocno na tle wystudiowanej elegancji otoczenia. Poruszył się nerwowo, gdy zauważył, że na niego patrzą, a potem zdobył się na jeden z tych niegrzecznych, bezczelnych uśmiechów. Ot, stoi sobie tutaj, można mieć na niego oko. Mat Cauthon był denerwującym młodzieńcem, z łatwością wymykał się jej szpiegom, a jednocześnie nigdy nie dał po sobie poznać, że wie, iż jest śledzony, choć jak jej tamci donosili, w cudowny niemalże sposób tracili go z oczu, za każdym razem, gdy tylko zanadto weszli mu w drogę.

— On chyba sypia w ubraniu — stwierdziła z dezaprobatą Egwene. — Celowo. Ciekawam, gdzie jest Perrin.

Stanęła na palcach, usiłując wypatrzyć go ponad głowami zgromadzonych.

— Nie widzę.

Krzywiąc się Moiraine przeczesała wzrokiem tłum, jednak z przyczyn oczywistych poza pierwszym szeregiem zgromadzonych niewiele mogła dostrzec. Lan mógł stać wśród kolumn. Nie będzie jednak stawała na palcach ani podskakiwała jak podniecone dziecko. Kiedy już wpadnie w jej ręce, czeka go rozmowa, której tak prędko nie zapomni. Biorąc pod uwagę wpływ Nynaeve z jednej strony oraz ta’veren z drugiej, zastanawiała się, jak silna jest jeszcze więź jego zobowiązań. Na szczęście chwile, które Lan spędzał w towarzystwie Randa, :piały również korzystny wymiar — ich zażyłość stwarzała jej dodatkową możliwość wpływania na Randa.

— Może jest z Faile — powiedziała Egwene. — On nie ucieknie, Moiraine. Perrin ma silne poczucie obowiązku.

Prawie tak silne jak Strażnik, Moiraine o tym dobrze wiedziała i dlatego nie napuściła na niego szpiegów.

— Faile próbowała go przekonać do wyjazdu, dziewczyno. — Całkiem możliwe, że jest z nią, zazwyczaj przebywa w jej towarzystwie. — Nie rób takiej zdziwionej miny. Oni często rozmawiają, a także się kłócą, w miejscach, gdzie z łatwością mogą usłyszeć ich inni.

— Wcale nie to mnie dziwi, że o tym wiesz — oschle oznajmiła Egwene — ale to, że Faile próbuje go odwieść od tego, co powinien zrobić.

— Może ona w to nie wierzy, jak zresztą również i on. — Moiraine z początku sama nie była w stanie uwierzyć. Trzech ta’veren, wszyscy w jednym wieku, z tej samej wioski, Musiała być ślepa, skoro nie zrozumiała, że muszą być z sobą powiązani. Wraz z nabyciem tej wiedzy wszystko skomplikowało się jeszcze bardziej. Przypominało żonglowanie z zawiązanymi oczyma trzema kolorowymi piłeczkami, widziała, jak Thom to robi, ale sama nie miała ochoty próbować. Brakowało natomiast wskazówek, w jaki sposób są powiązani tudzież jakie stoją przed nimi zadania. Proroctwa w ogóle nie wspominały o towarzyszach.

— Lubię ją — powiedziała Egwene. — Jest dla niego dobra, a on tego potrzebuje. I bardzo jej na nim zależy.

— Myślę, że tak. — Jeśli Faile zacznie przysparzać zbyt wielu kłopotów, to ona z nią porozmawia, o tych sekretach, które tai przed Perrinem. Albo zrobią to jej wysłannicy.

— Mówisz to tak, jakbyś wcale nie wierzyła. Oni się kochają, Moiraine. Nie widzisz tego? Czy ty nie potrafisz rozpoznać ludzkich uczuć?

Moiraine obdarzyła ją władczym spojrzeniem. Ta dziewczyna wiedziała tak mało, a ubzdurała sobie, że jest dokładnie na odwrót. Moiraine już miała to powiedzieć, lecz w tym momencie rozległy się okrzyki przestrachu, wręcz zgrozy.

Tłum cofał się pośpiesznie, ci z przodu bezlitośnie parli na stojących z tyłu, otwierając szerokie przejście ku wolnej przestrzeni pod kopułą. Tym korytarzem kroczył Rand, z wzrokiem wbitym przed siebie, władczy, w czerwonym kaftanie haftowanym w złote spirale na rękawach, w zagięciu prawego ramienia kołysał Callandora, jakby to było berło. Nie tylko z jego powodu Tairenianie ustępowali z drogi. Za nim szło około stu Aielów, w rękach trzymali włócznie i łuki z nasadzonymi strzałami, na głowach mieli udrapowane shoufy, czarne zasłony skrywały wszystko prócz oczu. Moiraine wydało się, że rozpoznaje idącego na przodzie, tuż za Randem, Rhuarka, ale tylko po sposobie, w jaki się poruszał. Byli anonimowi. Gotowi, by zabijać. Rand najwyraźniej postanowił, że niezależnie od tego, co zamierza powiedzieć, zdusi wszelki opór, zanim jeszcze zdąży się skrystalizować.

Aielowie zatrzymali się, Rand natomiast szedł dalej, aż wreszcie dotarł do samego środka komnaty, a potem powiódł wzrokiem po zgromadzonych. Wyraźnie się zdziwił, a może zdenerwował na widok Egwene, w stronę Moiraine posłał irytujący uśmieszek, Matowi zaś taki, który, odwzajemniony, obu ich upodobnił na moment do dwóch małych chłopców. Tairenianom pobladły twarze, nie wiedzieli, czy mają patrzeć na Randa z Callandorem, czy raczej na zamaskowanych Aielów, i on, i tamci mogli oznaczać dla nich zapowiedź śmierci.

— Wysoki Lord Sunamon — powiedział Rand, nagle i głośno, sprawiając, że wymieniony z nazwiska, pulchny jegomość aż podskoczył — zagwarantował mi traktat z Mayene, ściśle przestrzegając wskazówek, jakie mu podałem. Zagwarantował go własnym życiem.

Zaśmiał się, jakby właśnie opowiedział dowcip, większość arystokratów poszła w jego ślady. Oprócz Sunamona, który wyglądał na poważnie chorego.

— Zgodził się, że zostanie powieszony — obwieścił Rand — jeśli zawiedzie i jego obietnica zostanie wprowadzona w życie.

Śmiech zamarł. Twarz Sunamona przybrała odcień niezdrowej zieleni. Egwene spojrzała z zakłopotaniem na Moiraine, ścisnęła obiema dłońmi fałdę spódnicy. Moiraine zaś spokojnie czekała — nie sprowadzałby wszystkich arystokratów obecnych w promieniu dziesięciu mil od Łzy, by im opowiadać o traktacie albo straszyć jakiegoś tłustego durnia. Opuściła rozluźnione dłonie.

Rand przespacerował się w koło, szacując zwrócone ku niemu twarze.

— Dzięki temu traktatowi już niebawem statki będą mogły zawieźć taireńskie ziarno na zachód, w poszukiwaniu nowych rynków. — W tym momencie kilku zaszemrało z aprobatą, prędko jednak ucichli. — Ale to nie wszystko. Armię Łzy wkrótce czeka wymarsz.

Podniosły się wiwaty, gromkie okrzyki odbijały się echem od sklepienia. Mężczyźni podskakiwali w miejscu, nawet Wysocy Lordowie, potrząsali pięściami nad głową i podrzucali do góry stożkowate, kryte aksamitem kapelusze. Kobiety uśmiechały się równie drapieżnie jak mężczyźni, składały pocałunki na policzkach tych, którzy mieli pójść na wojnę, i udając, że pod wpływem tych wieści są bliskie omdlenia, przytykały do nosów porcelanowe flakoniki z wonnymi solami, bez których obejść nie mogła się żadna taireńska arystokratka.

— Na pohybel Illian! — krzyknął ktoś i setka głosów podjęła ten okrzyk. — Na pohybel Illian! Na pohybel Illian! Na pohybel Illian!

Moiraine zauważyła, że wargi Egwene poruszyły się — słowa tonęły w powszechnym wybuchu radości. Potrafiła jednak je odczytać.

— Nie, Rand. Błagam, nie. Błagam, nie rób tego.

Mat, który stał po przeciwległej stronie, krzywił się w pełnym dezaprobaty milczeniu. Tych dwoje, a takie ona byli jedynymi, którzy nie wiwatowali, wyjąwszy wiecznie czujnych Aielów i samego Randa. Uśmiechnięte usta wygięły się z pogardą, uśmiech w ogóle nie zawładnął oczyma. Na czoło wystąpiły krople potu. Napotkawszy jego sarkastyczny wzrok, spokojnie czekała na ciąg dalszy. Będzie coś jeszcze i jak się należało spodziewać, bynajmniej nie po jej myśli.

Rand uniósł lewą dłoń. Powoli zapadła cisza, ci z przodu, zaniepokojeni, zaczęli uciszać tych z tyłu. Czekał na absolutną ciszę.

— Armia uda się na północ, do Cairhien. Dowodził będzie Wysoki Lord Meilan, jego zastępcami czynię Wysokich Lordów: Gueyam, Aracome, Hearne, Maraconn i Simaan. Finansowo wesprze ją szczodrze Wysoki Lord Torean, najbogatszy z was, i będzie jej towarzyszył, by dopilnować, aby jego pieniędzy nie trwoniono na marne.

Martwa cisza powitała to obwieszczenie. Nikt się nie poruszył, aczkolwiek Torean o pospolitej twarzy zdawał się mieć kłopoty z ustaniem o własnych siłach.

Moiraine musiała ukłonić się Randowi w myślach za ten wybór. Odsyłając tych siedmiu poza granice Łzy, zgrabnie neutralizował siedem najbardziej niebezpiecznych spisków, knutych przeciwko niemu, a ponieważ żaden z tych ludzi nie ufał pozostałym, więc nie mogli spiskować pospołu. Thom Merrilin udzielił mu dobrej rady, najwyraźniej jej szpiedzy przeoczyli niektóre z listów, które wsuwał do kieszeni Randa. Ale reszta? To był obłęd. Nie mógł tego przecież usłyszeć w odpowiedziach, których mu udzielono po drugiej stronie ter’angreala. Absolutnie wykluczone.

Meilan najwyraźniej się z nią zgadzał, nawet jeśli z odmiennych powodów. Ten szczupły, silny mężczyzna wystąpił naprzód, tak jednak był przerażony, że błyskał białkami szeroko otwartych oczu.

— Lordzie Smoku... — Urwał, przełknął ślinę i zaczął od nowa nieznacznie tylko pewniejszym głosem. — Lordzie Smoku, ingerować w wojnę domową to jak wejść w bagna. O Słoneczny Tron walczy kilka frakcji, pospołu z równie licznymi sojuszami, wszystkie one codziennie padają ofiarą zdrady. Ponadto bandyci nękają Cairhien, niczym pchły dzika. Głodujący wieśniacy do cna ograbili ziemię. Wiarygodne źródła informują mnie, że jedzą korę i liście. Lordzie Smoku, „wielki ambaras” to określenie, które ledwie...

Rand wszedł mu w słowo.

— Czyżbyś nie chciał rozszerzyć wpływów Łzy aż do Sztyletu Zabójcy Rodu, Meilanie? W porządku. Wiem, kto zamierza zasiąść na Słonecznym Tronie. Nie wyprawiacie się tam na podbój, Meilanie, lecz po to, by przywrócić porządek i pokój. I po to, by nakarmić głodnych. W spichlerzach jest obecnie więcej ziarna, niż Łza jest w stanie sprzedać, a farmerzy zbiorą tego roku jeszcze więcej, chyba że ktoś im przeszkodzi. Wory powiozą je na północ, w ślad za armią, a ci wieśniacy... Ci wieśniacy nie będą więcej musieli jeść kory, lordzie Meilan. — Wysoki Lord ponownie otworzył usta, a Rand zamaszystym ruchem skierował Callandora w dół, wbijając w posadzkę czubek kryształowego ostrza. — Chcesz o coś spytać, Meilanie?

Meilan, kręcąc głową, wmieszał się z powrotem w tłum, jakby próbował się ukryć.

— Myślisz, że obędzie się bez mordów? — mruknęła Moiraine. O co chodzi temu chłopcu? Przynajmniej nie gna na pomoc swej wiosce pozwalając, by Przeklęci zrobili w tym czasie to, co im się żywnie podoba, z resztą świata. — Stosy trupów będą równie wysokie, dziewczyno. Nie da się dostrzec różnicy między tym a wojną.

Gdyby zaatakował Illian i Sammaela, zyskałby na czasie, nawet gdyby natarcie stanęło w martwym punkcie. Należy poznać siłę najsilniejszego przeciwnika, a być może nawet uda się doprowadzić do jego upadku, pozostałych zaś z pewnością nastraszyć. Co on tym zyska? Pokój w jej rodzinnym kraju, żywność dla głodujących Cairhienian — innym razem przyklasnęłaby temu. Zamysł chwalebny i całkowicie bezsensowny. Bezużyteczny przelew krwi, zamiast konfrontacji z wrogiem, który go zniszczy, jeśli da mu się najmniejszą sposobność. Dlaczego? Lanfear. Co mu powiedziała Lanfear? Co ona zrobiła? Pod wpływem tych rozważań serce Moiraine przeszył mróz. Randa trzeba pilnować jeszcze uważniej niż dotąd. Nigdy nie pozwoli mu przejść na stronę Cienia.

— Ach tak — powiedział Rand, jakby sobie o czymś przypomniał. — Żołnierze nie bardzo się znają na karmieniu głodnych, nieprawdaż? Uważam, że tutaj przyda się czułe, kobiece serce. Lady Alteimo, żałuję, że zakłócam twój smutek, czy jednak zechcesz dopatrzyć rozdziału żywności? Będziesz musiała nakarmić cały naród.

„I zdobyć władzę” — pomyślała Moiraine. To jego pierwsze potknięcie. Oprócz wybrania Cairhien zamiast Illian, rzecz jasna. Alteima z pewnością wróci do Łzy jako równa stanowiskiem Meilanowi albo Gueyamowi, gotowa do dalszych knowań. A przedtem z jej rozkazu Rand zostanie zamordowany, jeśli nie będzie się strzegł. Na przykład zginie w jakimś wypadku, który zostanie zaaranżowany w Cairhien.

Alteima dygnęła z gracją, rozkładając sute, białe spódnice, demonstrowała jedynie cień zdziwienia.

— Jak Lord Smok rozkaże, tak też i będzie. Wielce jestem rada służyć Lordowi Smokowi.

— Byłem tego pewien — odparł kwaśno Rand. — Mimo że bardzo kochasz męża, nie zechcesz chyba, by ci towarzyszył w Cairhien. Warunki będą ciężkie dla chorego człowieka. Pozwoliłem sobie przenieść go do komnat Wysokiej Damy Estandy. Ona się nim zaopiekuje podczas twej nieobecności, a kiedy wydobrzeje, wyprawi go do Cairhien, by do ciebie dołączył.

Estanda uśmiechnęła się zaciętym uśmieszkiem triumfu. Oczy Alteimy zapadły się w głąb czaszki i runęła bezwładnie na posadzkę.

Moiraine nieznacznie pokręciła głową. Zaiste jest twardszy niż kiedyś. Znacznie groźniejszy. Egwene ruszyła w stronę leżącej kobiety, ale Moiraine położyła dłoń na jej ramieniu.

— Sądzę, że to jedynie z nadmiaru emocji. To raczej bez trudu potrafię rozpoznać. Inne damy się nią zajmą.

Kilka z nich skupiło się wokół Alteimy, klepały ją po nadgarstkach i podsuwały jej pod nos orzeźwiające sole. Zakasłała i otworzyła oczy, na widok stojącej nad nią Estandy wyraźnie miała ochotę zemdleć ponownie.

— Rand zrobił chyba właśnie coś bardzo sprytnego — powiedziała beznamiętnym głosem Egwene. — I bardzo okrutnego. Ma prawo się wstydzić.

Rand istotnie wyglądał na zawstydzonego, krzywił się niemiłosiernie, z wzrokiem wbitym w kamienną posadzkę pod stopami. Być może, mimo swych starań, nie potrafił być aż tak surowy.

— Trudno jednak odmówić mu słuszności — zauważyła Moiraine.

Dziewczyna dobrze się zapowiada, skoro w lot pojęła to, czego nie rozumiała. Nadal jednak musi się uczyć kontrolowania swoich emocji.

— Miejmy nadzieję, że na dzisiaj skończy już z tym sprytem.

Bardzo niewielu ze zgromadzonych w wielkiej komnacie rozumiało dokładnie, co się wydarzyło, poza tym, że omdlenie Alteimy zaniepokoiło Lorda Smoka. Kilku z tyłu wzniosło okrzyki „Na pohybel Cairhien!”, ale nikt tego zawołania nie podjął.

— Z tobą na czele, Lordzie Smoku, podbijemy cały świat! — zawołał jakiś młodzieniec o kluchowatej twarzy, który podtrzymywał Toreana. Estean, najstarszy syn Toreana — podobieństwo kluchowatych twarzy było oczywiste. Jego ojciec nadal coś do siebie mamrotał.

Rand podniósł gwałtownie głowę, wyglądał na zaskoczonego. A może złego.

— Nie będę wam towarzyszył. Ja... wyjeżdżam na jakiś czas.

To naturalnie spowodowało, że znowu zapadła cisza. Oczy wszystkich były zwrócone ku niemu, jego uwaga natomiast skupiła się na Callandorze. Tłum wzdrygnął się, gdy przybliżył kryształowe ostrze do twarzy. Ściekały po niej paciorki potu, znacznie obfitsze niż przedtem.

— Kamień chronił Callandora, zanim tu przybyłem. Kamień będzie znowu go chronił, dopóki nie powrócę.

Nagle przezroczysty miecz zapłonął w jego rękach. Trzymając Callandora za rękojeść, zamachnął się potężnie, po czym opuścił ostrze. Czubek wbił się głęboko w kamienną posadzkę. W stronę kopuły poszybowała łukiem bladobłękitna błyskawica. Zadudniły kamienne ściany, cała forteca zatrzęsła się, posadzka zakołysała, zbijając z nóg krzyczących wniebogłosy ludzi.

Komnatą wciąż jeszcze targały drgania, Moiraine zepchnęła z siebie Egwene i wyprostowała się niezgrabnie. Co on zrobił? I dlaczego? Wyjeżdża? Spełniał się najgorszy ze wszystkich koszmarów, jakie ją kiedykolwiek dręczyły.

Aielowie błyskawicznie poderwali się na nogi. Pozostali leżeli oszołomieni albo kulili się na czworakach. Z wyjątkiem Randa. Klęczał na jednym kolanie, oburącz ściskał rękojeść Callandora, którego ostrze wbite było do połowy w kamienie posadzki. Miecz na powrót stał się przejrzystym kryształem. Na twarzy Randa lśnił pot. Rozczapierzył palce, każdy po kolei, po czym złączył dłonie nad rękojeścią, nie dotykając jej. Przez chwilę Moiraine miała wrażenie, że znowu ją chwyci, ale zmusił się, by powstać. Nie przyszło mu to łatwo, tego była pewna.

— Patrzcie na niego, kiedy mnie nie będzie. — Mówił łagodniejszym głosem, trochę tak, jak wtedy, gdy go znalazła w jego wiosce, ale nie mniej pewnie ani stanowczo niż parę chwil temu. — Patrzcie na niego i pamiętajcie o mnie. Pamiętajcie, że po niego wrócę. Jeśli ktokolwiek zechce zająć moje miejsce, będzie go musiał wyciągnąć. — Pogroził im palcem, śmiejąc się nieomal szelmowsko. — I pamiętajcie, jaka jest cena porażki.

Odwrócił się na pięcie i wymaszerował z komnaty, tuż za nim Aielowie. Wpatrzeni w miecz wystający z posadzki Serca, Tairenianie kolejno powstawali, choć bardzo wolno, niechętnie. Większość miała wyraźną ochotę rzucić się do ucieczki, zanadto jednak byli wystraszeni, by to zrobić.

— No i masz mężczyznę! — burknęła Egwene, otrzepując swą zieloną suknię. — Czy on oszalał? — Przycisnęła dłoń do ust. — Och, Moiraine, on oszalał, prawda? Nie? Jeszcze nie.

— Oby Światłość sprawiła, abyś miała rację — mruknęła Moiraine. Podobnie jak Tairenianie nie mogła oderwać oczu od miecza. Oby Światłość przyjęła tego chłopca. Dlaczego nie jest wciąż tym uległym młodzikiem, którego znalazła w Polu Emonda? Zmusiła się, by pójść za Randem. — Dowiem się. Dowiem.

Prawie biegnąc, wypadły na szeroki, obwieszony gobelinami korytarz. Aielowie, których zasłony zwisały teraz luźno, z łatwością dając się w razie potrzeby podnieść, rozstępowali się na boki, lecz nie zwalniali kroku. Spoglądali na nią i Egwene, nie zmieniając twardego wyrazu twarzy i zwiększając czujność, jaką wywoływał w nich zawsze widok Aes Sedai.

Nie pojmowała, jak mogli się niepokoić, widząc ją, i jednocześnie z całkowitym spokojem podążać za Randem. Zdobywanie o nich wiedzy, wiedzy rzetelnej i dogłębnej, a nie tylko rozproszonych okruchów, przychodziło z trudem. Swobodnie odpowiadali na pytania — o wszystko, co jej nie interesowało. Informatorzy, podsłuchiwanie, żadna metoda nie przyniosła rezultatów. Przestała już nawet próbować, odkąd znaleziono jedną z kobiet związaną i zakneblowaną, powieszoną za kostki na blankach, nad czterystustopową przepaścią. I odkąd jeden mężczyzna zwyczajnie zniknął, przepadł.

Podobnie jak Aielowie, Rand ani trochę nie zwolnił kroku, gdy Moiraine i Egwene dogoniły go wreszcie. Jego wzrok też był czujny, ale inaczej, nadto jednak gościły w nim zniecierpliwienie i gniew.

— Myślałem, że wyjechałaś — powiedział do Egwene. — Myślałem, że pojechałaś razem z Elayne i Nynaeve. Powinnaś była to zrobić. Nawet Tanchico jest... Dlaczego zostałaś?

— Nie zostanę długo — odparła Egwene. — Wybieram się do Pustkowia razem z Aviendhą, do Rhuidean, będę pobierała nauki u Mądrych.

Zgubił krok, kiedy dziewczyna wspomniała o Pustkowiu, zerknął na nią niepewnie, a potem ruszył dalej. Wydawał się teraz opanowany, za bardzo opanowany, przypominał imbryk z przywiązaną pokrywką i zatkanym dzióbkiem, w którym wrze woda.

— Pamiętasz, jak się kąpaliśmy w Wodnym Lesie? — spytał cicho. — Ja pływałem na plecach w stawie i myślałem, że najtrudniejszą rzeczą, jaka mnie w życiu czeka, będzie orka lub strzyżenie owiec. Strzyżenie od wschodu do zachodu słońca, prawie bez żadnych przerw na posiłek, dopóki nie dobiegnie końca.

— Snucie przędzy — powiedziała Egwene. — Tego nienawidziłam bardziej od szorowania podłóg. Od skręcania nitek strasznie bolą palce.

— Dlaczego to zrobiłeś? — spytała władczym tonem Moiraine, przerywając im te wspomnienia z dzieciństwa.

Spojrzał na nią z ukosa i uśmiechnął się tak drwiąco, jak to potrafił tylko Mat.

— Czy naprawdę mogłem ją powiesić za to, że próbowała zamordować człowieka, który knuł spisek mający na celu moją śmierć? Czy byłoby w tym więcej sprawiedliwości niż w tym, co zrobiłem? — Uśmiech na jego twarzy zgasł. — Czy jest cokolwiek sprawiedliwe z tego, co robię? Sunamon zawiśnie, jeśli się nie spisze odpowiednio. Bo ja tak powiedziałem. Zasługuje na to, choćby z tego powodu, że czerpał dla siebie korzyści nie dbając, iż jego lud głoduje. Ale przecież nie dlatego pójdzie na szubienicę. Zawiśnie, bo ja tak kazałem. Bo ja tak powiedziałem.

Egwene położyła dłoń na jego ramieniu; ale Moiraine nie pozwoliła mu zbaczać z tematu.

— Wiesz, że nie o to mi chodzi.

Skinął głową i tym razem jego uśmiech był przerażający — krzywy grymas szeroko rozdziawionych ust.

— Callandor. Z nim w ręku mogę osiągnąć wszystko. Wszystko. Wiem o tym. Teraz jednak jest tylko ciężarem, który zdjąłem z mych barków. Ty tego nie rozumiesz, prawda?

Nie rozumiała, ale zakłuło, że tak łatwo ją przejrzał. Zachowała milczenie, a on mówił dalej:

— Być może będzie ci łatwiej, jeśli się dowiesz, że wziąłem to z Proroctw.

W serce wbije swój miecz,

w samo serce, by ich serca podtrzymać.

Kto miecz wyciągnie, następcą będzie,

Czyja dłoń uwolni to ostrze straszliwe?

— Widzisz? Prosto z Proroctw.

— Zapominasz o jednym — odparła z przekąsem. — Wbiłeś Callandora w posadzkę, chcąc spełnienia Proroctwa. Zabezpieczenia, dzięki którym czekał na ciebie trzy tysiące lat, przestały istnieć. To już nie jest Miecz Którego Nie Można Dotknąć. Sama mogłabym go wyswobodzić dzięki Mocy. Co gorsza, może go wyswobodzić każdy Przeklęty. A jeśli Lanfear powróci? Podobnie jak ja nie mogłaby użyć Callandora, ale zabrać go może.

Nie zareagował na to imię. Dlatego, że nie bał się jej — wówczas okazałby się głupcem — czy może raczej z jakiegoś innego powodu?

— Jeśli Sammael, Rahvin albo któryś inny z Przeklętych mężczyzn położy dłoń na Callandorze, będzie mógł nim władać równie dobrze jak ty. Pomyśl o zmierzeniu się z potęgą, z której tak zwyczajnie zrezygnowałeś. Pomyśl o takiej potędze w rękach Cienia.

— Nieomal mam nadzieję, że spróbują. — W jego oczach, do złudzenia przypominających kłębowisko ołowianych, burzowych chmur, rozbłysło jakieś groźne światło. — Na każdego, kto używając Mocy, spróbuje wynieść Callandora z Kamienia, czeka niespodzianka, Moiraine. Nie zastanawiaj się, czy nie zabrać go do Wieży, nie mogłem sprawić, by ta pułapka potrafiła wybierać. Wystarczy Moc, by ją uruchomić i na nowo zastawić. Nie rezygnuję z Callandora na zawsze. Ja tylko... — Zrobił głęboki wdech. — Callandor tam zostanie, dopóki po niego nie wrócę. Swoją obecnością będzie im przypominał, kim i czym jestem, będzie gwarancją, że do Kamienia mogę wrócić bez armii. To będzie jakby bezpieczna przystań, pełna ludzi podobnych do Alteimy i Sunamona, którzy powitają mnie w niej jak w domu. Jeżeli Alteima przeżyje sprawiedliwość wymierzoną przez Estandę w imieniu jej męża i jeśli Sunamon przeżyje sprawiedliwość wymierzoną przeze mnie. Światłości, co za obrzydliwy galimatias.

Nie potrafił wybierać, czy raczej nie chciał? Postanowiła bezwzględnie, że odtąd nie będzie lekceważyła tego, do czego mógł być zdolny. Callandor zatem należał do Wieży, skoro on nie potrafi posłużyć się nim tak, jak powinien, przynajmniej do czasu, dopóki nie zacznie nim władać. „Dopóki”, czyli do kiedy? Miał zamiar powiedzieć coś innego niż „dopóki nie wrócę”. Ale co?

— A dokąd się wybierasz? A może chcesz utrzymać to w tajemnicy? — Przysięgła sobie w duchu, że nie pozwoli mu więcej uciec, że znajdzie jakiś sposób, by go zawrócić z drogi, jeśli postanowił uciec do Dwu Rzek. Rand jednak zaskoczył ją.

— To nie tajemnica, Moiraine. W każdym razie nie przed tobą i Egwene. — Spojrzał na Egwene i powiedział jedno słowo. — Rhuidean.

Dziewczyna wytrzeszczyła oczy, wyglądała na tak zdumioną, jakby nigdy wcześniej nie słyszała tej nazwy. Moiraine ze swej strony niewiele mniej dała się zaskoczyć. Wśród Aielów rozległ się szmer, gdy jednak obejrzała się przez ramię, kroczyli dalej, na pozór nadal równie obojętni i niewzruszeni. Żałowała, że nie może ich zmusić do wyjazdu, ale oni nie chcieli słuchać jej rozkazów, a Randa nie będzie prosić, by ich odesłał. Nie wyjdzie jej to na dobre, jeśli będzie go prosiła o przysługi, zwłaszcza że mógł równie dobrze odmówić.

— Nie jesteś wodzem klanu Aielów, Rand — oświadczyła stanowczo — i wcale być nim nie musisz. Walkę powinieneś toczyć po tej stronie Muru Smoka. Chyba że... Czy to padło w odpowiedziach, które usłyszałeś w ter’angrealu? Cairhien, Callandor i Rhuidean? Powiedziałam ci, że te odpowiedzi mogą stanowić zagadki. Mogłeś źle zrozumieć, a to okaże się fatalne w skutkach. Nie tylko dla ciebie.

— Musisz mi zaufać, Moiraine. Tak jak ja tobie.

Równie dobrze mógł być Aielem, sądząc z tego, ile mogła wyczytać z jego twarzy.

— Tym razem ci zaufam. Tylko nie zwlekaj z prośbą o radę, dopóki nie będzie za późno.

„Nie pozwolę ci przejść na stronę Cienia. Za długo pracowałam, by teraz na to pozwolić”.

22

Z Kamienia

Dziwna to była procesja, którą Rand wyprowadził z Kamienia i powiódł na wschód; pod białymi chmurami zacieniającymi popołudniowe słońce, w tchnieniach powietrza wirujących po mieście. Z jego rozkazu nie było żadnego obwieszczenia, żadnej proklamacji, ale mimo to wieść rozchodziła się powoli: obywatele nieruchomieli przy aktualnych zajęciach, po czym biegli tam, skąd mogli dogodnie wszystko obserwować. Aielowie maszerowali przez miasto, maszerowali, by z niego wyjść. Ludzie, którzy nie widzieli, jak przybyli tu nocą, którzy jedynie w połowie wierzyli, że w ogóle są w Kamieniu, w coraz to większych grupach gromadzili się wzdłuż ulic, którymi biegła trasa przemarszu, a nawet wspinali się na kryte dachówkami dachy, siadając okrakiem na ich wierzchołkach i zakrzywionych ku górze okapach. Słychać było szmer — próbowano policzyć Aielów. Tych kilkuset żadną miarą nie mogło pokonać Kamienia. Sztandar Smoka nadal powiewał nad fortecą. W środku musiało jeszcze zostać z tysiąc Aielów. I Lord Smok.

Rand bez żadnego skrępowania jechał w samej koszuli, więc z pewnością nikt z gapiów nie mógł go uznać za kogoś niezwykłego. Cudzoziemiec, dość bogaty, bo jechał konno — na wspaniałym, pstrokatym ogierze, znakomitym okazie taireńsk:iej rasy — jakiś zwykły bogacz, którego otaczała wprawdzie najdziwniejsza z dziwnych kompanii, na pewno jednak zwyczajny człowiek. Nawet nie przywódca tej osobliwej grupy, tytuł ten bez wątpienia należał się Lanowi albo Moiraine, mimo że para ta jechała w pewnej odległości od niego, tuż przed szeregami Aielów. Cichy, pełen zgrozy lęk, który mu towarzyszył podczas jazdy, z pewnością rodził się na widok nie jego, lecz Aielów. Ci mieszkańcy Łzy mogli go wręcz uznać za stajennego, który dosiadł konia swego pana. Chociaż właściwie nie, to nie tak, nie mógłby jechać na czele. W każdym razie dzień był piękny. Po prostu ciepły, upał nie doskwierał. Nikt nie spodziewał się po nim, że dzisiaj będzie wymierzał sprawiedliwość albo rządził krajem. Mógł zwyczajnie cieszyć się jazdą na koniu, anonimowością, cieszyć się nieczęstą bryzą, Mógł chociaż na trochę zapomnieć o piętnie czapli, odciśniętym na dłoniach, które ściskały teraz wodze.

„Jeszcze trochę przynajmniej — pomyślał. — Jeszcze tylko trochę”.

— Rand — zagadnęła go Egwene — naprawdę uważasz, że należało pozwolić Aielom zabrać wszystkie te rzeczy?

Rozejrzał się dookoła, a ona tymczasem uderzyła piętami Mgłę, chcąc zbliżyć się do niego. Dostała gdzieś ciemnozieloną suknię z wąskimi, dzielonymi spódnicami, a zielona, aksamitna przepaska opasywała włosy nad karkiem.

Moiraine i Lan nadal trzymali się z tyłu, w odległości kilku kroków, ona na białej klaczy, w niebieskiej, jedwabnej sukni z pełną spódnicą z rozcięciami wypełnionymi zielenią, z ciemnymi włosami ujętymi w złotą siatkę, on na wielkim, czarnym rumaku, w mieniącym się płaszczu Strażnika. Ten płaszcz wywoływał zapewne tyle samo „ochów” i „achów” jak Aielowie. Kiedy połami targał wiatr, zaczynał opalizować odcieniami zieleni, brązu i szarości; nieruchomy wydawał się wtapiać w tło i wówczas wzrok zdawał się na wylot przenikać Lana i jego wierzchowca. Nie był to szczególnie przyjemny widok.

Towarzyszył im również Mat, zgarbiony, z miną pełną rezygnacji, starał się trzymać z dala od Strażnika i Aes Sedai. Wybrał sobie kasztanowego wałacha o nieokreślonym wyglądzie — nazwał go Oczko — jedynie wprawne oko mogło dostrzec głęboką pierś i silne kłęby, które obiecywały, że Oczko z tym swoim tępym pyskiem dorówna ogierowi Randa albo Lana chyżością i wytrzymałością. Decyzja Mata, że jedzie z nimi, stanowiła niespodziankę, Rand wciąż nie wiedział, dlaczego przyjaciel się zdecydował. Może z przyjaźni, a może wcale nie. Mat potrafił zachowywać się dziwnie, czasami z błahych powodów.

— Czy twoja przyjaciółka Aviendha nie wyjaśniła ci, co to jest “jedna piąta”? — zapytał.

— Coś wspomniała, ale... Rand, nie sądzisz, że ona też... zabrała... jakieś rzeczy?

Za Moiraine i Lanem, za Matem, za prowadzącym ich Rhuarkiem, szli długimi kolumnami Aielowie, z dwu stron otaczając sznur obładowanych, jucznych mułów, szereg za szeregiem, po czterech ramię w ramię. Obyczaj — a może prawo, Rand dokładnie tego nie pojął — stanowił, że Aielowie, którzy zdobyli siedzibę któregoś z wrogich klanów na Pustkowiu, zabierali jedną piątą wszystkich jej dóbr, z wyjątkiem żywności. Nie widzieli powodu, dla którego mieliby potraktować Kamień w inny sposób. Aczkolwiek muły dźwigały nie więcej niż najdrobniejszą cząstkę cząstki jednej piątej skarbów Kamienia. Rhuarc powiedział, że chciwość zabiła więcej ludzi niż stal. Wiklinowe kosze, wypełnione po brzegi zrolowanymi dywanami i gobelinami, nie obciążały nadmiernie grzbietów jucznych zwierząt. Czekała ich zapewne trudna przeprawa przez Grzbiet Świata, a potem następna, o wiele cięższa, przez Pustkowie.

„Kiedy im powiedzieć? — zastanawiał się. — Już niedługo, na pewno niedługo”.

Moiraine bez wątpienia uzna, że to brawura, akt zuchwalstwa, może jednak nawet pochwali. Może. Ona teraz myśli, że zna cały plan i nie wchodzi w paradę swą dezaprobatą, chce zapewne, by to się dokonało, najrychlej jak się da. Ale Aielowie...

„A jeśli odmówią? Cóż, odmówią, to odmówią. Muszę to zrobić”.

A co do tej jednej piątej... Nie sądził, że dałoby się powstrzymać Aielów przed zabraniem jej, nawet gdyby chciał, a wcale nie chciał, zapracowali na swoją nagrodę i nie miał ochoty pomagać taireńskim lordom w zachowaniu tego, co przez całe pokolenia wydzierali swemu narodowi.

— Zauważyłem, jak pokazywała Rhuarcowi jakąś srebrną misę — powiedział głośno. — Jej sakwa zabrzęczała, kiedy wpychała misę z powrotem, więc musiała kryć więcej srebra. A może złota. Tobie się to nie podoba?

— Nie. — To słowo wymówiła powoli, z odcieniem wątpliwości, ale potem jej głos nabrał stanowczości. — Po prostu nie sądziłam, że ona... Tairenianie nie przystaliby na jedną piątą, gdyby sytuacja była odwrotna. Zagrabiliby wszystko, co nie stanowi części kamiennych konstrukcji i pokradliby wozy, by mieć na czym targać łup. To, że czyjeś obyczaje są odmienne, wcale nie oznacza, że są złe, Rand. Powinieneś to wiedzieć,

Zaśmiał się cicho. Przypomniał sobie dawne czasy, gdy on był gotów wyjaśniać, dlaczego i w czym ona się myli, a ona podważała jego stanowisko, podsuwając mu jego własne wyjaśnienia, których nawet nie zdążył wygłosić. Ogierowi Randa musiał udzielić się jego nastrój, bo kilka następnych kroków pokonał tanecznymi pląsami. Rand poklepał wygięty w łuk kark. Miły dzień.

— Wspaniały koń — pochwaliła. — Jak go nazwałeś?

— Jeade’en — odparł ostrożnie, tracąc nieco dobry nastrój. Trochę się wstydził tego imienia, powodów, dla których je wybrał. Jedną z j ego ulubionych książek były zawsze Podróże Jaina Długi Krok, którego tytułowy bohater, ten wielki podróżnik nazwał swego konia Jeade’en — „Prawdziwy Znalazca” w Dawnej Mowie — jako że to zwierzę zawsze potrafiło odnaleźć drogę do domu. Miło było wierzyć, że Jeade’en któregoś dnia zawiezie go do domu. Miłe, ale mało prawdopodobne, a on nie chciał, by ktoś się domyślił, dlaczego wybrał takie imię. W jego życiu nie było teraz miejsca na chłopięce fantazje. W ogóle brakowało w nim miejsca na wszystko inne prócz tego, co musiał zrobić.

— Ładne imię — powiedziała nieobecnym głosem.

Wiedział, że ona też czytała tę książkę, i częściowo spodziewał się, że rozpozna imię, zdawała się jednak dumać o czymś innym, w zamyśleniu żując dolną wargę.

To milczenie go cieszyło. Skończyły się ostatnie skrawki miasta, ustępując miejsca dzikim okolicom i żałosnym, samotnym farmom. Nawet Congarowie albo Coplinowie, rodziny z Dwu Rzek sławne między innymi ze swego lenistwa, nie potrafiliby doprowadzić jakiegoś miejsca do tak opłakanego stanu, w jakim znajdowały się te domy z nie obrobionego kamienia, ze ścianami tak pokrzywionymi, jakby zaraz miały runąć na grzebiące w ziemi kury. Zapadnięte stodoły opierały się na krzewach wawrzynu albo drzewach przyprawowych. Wszystkie dachy, pokryte popękanymi ewentualnie połamanymi dachówkami, wyglądały tak, jakby przeciekały. W kamiennych zagrodach, które równie dobrze mogły zostać pośpiesznie sklecone tego ranka, smutno pobekiwały kozy. Na polach bez ogrodzeń garbili się nad motykami bosi mężczyźni i kobiety, nawet nie podnosząc wzroku, choć mijała ich tak wielka grupa ludzi. Ćwierkanie czerwonodziobów i drozdów w niewielkich zaroślach nie wystarczało, by rozproszyć tę posępną, przygniatającą atmosferę.

„Muszę coś z tym zrobić. Ja... Nie, nie teraz. Najpierw najważniejsze. Zrobiłem dla nich, co było można w ciągu paru tygodni. Na razie nie mogę zrobić nic więcej”.

Starał się nie patrzeć na zrujnowane farmy. Czy gaje oliwne na południu znajdują się w równie opłakanym stanie? Ludzie, którzy przy nich pracują, nie posiadają nawet własnej ziemi, gdyż wszystko należy do Wysokich Lordów.

„Dość. Ta bryza. Jak miło łagodzi upał. Trochę jeszcze mogę się nią cieszyć. Muszę im powiedzieć, już niedługo”.

— Rand — odezwała się nagle Egwene. — Chcę z tobą porozmawiać.

O czymś poważnym, sądząc z wyrazu jej twarzy, a utkwione w nim wielkie, ciemne oczy wypełniało światło, które odległe przypominało mu Nynaeve, gdy się zabierała do wygłoszenia kazania.

— Chciałabym porozmawiać o Elayne.

— Co z nią? — spytał czujnie. Dotknął sakwy, w której dwa listy gniotły się razem z małym, twardym przedmiotem. Gdyby nie to, że napisała je ta sama elegancka, zamaszysta ręka, nigdy by nie uwierzył, że pochodzą od tej samej kobiety. I to po tych pocałunkach i pieszczotach. Łatwiej zrozumieć Wysokich Lordów niż kobiety.

— Dlaczego pozwoliłeś jej wyjechać w taki sposób?

Zaskoczony wytrzeszczył oczy.

— Sama chciała wyjechać. Musiałbym ją związać, aby ją zatrzymać. Poza tym w Tanchico będzie bezpieczniejsza niż blisko mnie albo Mata, jeśli Moiraine ma rację twierdząc, że będziemy przyciągać bańki zła. Ty też będziesz bezpieczniejsza.

— Zupełnie nie o to mi chodzi. Pewnie, że sama chciała jechać. A ty nie miałeś prawa jej zatrzymywać. Ale dlaczego jej nie powiedziałeś, że chcesz, by została?

— Chciała jechać — powtórzył i jeszcze bardziej się zmieszał, kiedy przewróciła oczami, jakby mówił zupełnie od rzeczy. Skoro nie miał prawa zatrzymywać Elayne, a ona chciała jechać, to dlaczego miałby jej to wybijać z głowy? Zwłaszcza że wyjazd zapewnił jej większe bezpieczeństwo.

Usłyszał Moiraine, tuż za swymi plecami.

— Jesteś gotów zdradzić mi kolejną tajemnicę? Było jasne, że coś przede mną ukrywasz. Przynajmniej mogłabym ci powiedzieć, czy prowadzisz nas na skraj urwiska.

Westchnął. Nie zauważył, że ona i Lan go doganiają, A oprócz nich Mat, mimo że stale trzymał się z dala od Aes Sedai. Przez twarz Mata przebiegały kolejno zaduma, zwątpienie, niechęć i ponura determinacja, zwłaszcza wtedy, gdy zerkał na Moiraine. W ogóle nie patrzył na nią otwarcie, jedynie kątem oka.

— Jesteś przekonany, że chcesz jechać, Mat? — spytał go Rand.

Mat wzruszył ramionami i zdobył się na niezbyt pewny uśmiech.

— Kto by zrezygnował z szansy zwiedzenia cholernego Rhuidean?

Egwene spojrzała na niego spod uniesionych brwi.

— Och, wybacz ten język, Aes Sedai. Ale sam słyszałem, jak mówisz równie nieładnie, i to w mniej niewygodnych okolicznościach, idę o zakład, że tak naprawdę było.

Egwene spojrzała na niego z oburzeniem, ale kolorowe plamy, wykwitające na jej policzkach mówiły nieomylnie, że trafił w sedno.

— Ciesz się, że Mat tu jest — powiedziała Moiraine głosem chłodnym i niezadowolonym. — Popełniłeś poważny błąd, pozwalając Perrinowi uciec i ukrywając to przede mną, Cały świat spoczywa na twoich barkach, ale oni muszą cię wspierać, bo inaczej przegrasz, a świat razem z tobą.

Mat wzdrygnął się, a Randowi wydało się, że lada chwila zawróci swego wałacha i z miejsca odjedzie w przeciwną stronę.

— Znam swe powinności — odparł.

„I swoje przeznaczenie” — pomyślał, ale nie powiedział tego na głos; nie prosił o współczucie.

— Jeden z nas musiał wrócić, Moiraine, a Perrin tego chciał. Ty dla ratowania świata jesteś gotowa pozwolić, by wszystko inne przepadło. A ja... robię to, co muszę.

Strażnik pokiwał głową, ale nic nie powiedział, nie sprzeczałby się z Moiraine w obecności innych ludzi.

— A następna tajemnica? — dopytywała się nieustępliwie. Nie chciała się poddać, dopóki nie wywlecze z niego sekretu, on zaś, w rzeczy samej, i tak nie miał powodu, by dłużej go przed nią taić. Przynajmniej tę kwestię.

— Kamienie Portalu — odparł zwięźle. — Jeśli będziemy mieli szczęście.

— Na Światłość! — jęknął Mat. — Na cholerną, przeklętą Światłość! Nie krzyw się tak na mnie, Egwene! Szczęście? Czy raz to nie dość, Rand? Omal nas nie zabiłeś, pamiętasz? Nie, gorzej niż zabiłeś. Wolałbym zawrócić do którejś z tych farm i poprosić o dożywotnią pracę przy świniach.

— Możesz pójść własną drogą, jeśli chcesz, Mat — odparł Rand.

Spokojna twarz Moiraine stanowiła w istocie maskę skrywającą furię, ale zignorował jej lodowaty wzrok, którym desperacko próbowała ujarzmić jego język. Nawet Lan wyraźnie nie pochwalał jego decyzji, czuł to, mimo że twarz tamtego w ogóle nie uległa zmianie — Strażnik wierzył, że obowiązek to najważniejsza rzecz. Rand chciał spełnić swoją powinność, ale jego przyjaciele... Nie lubił nikogo do niczego zmuszać, a tym bardziej przyjaciół. Tego przynajmniej uniknie, z całą pewnością.

— Nie masz żadnego powodu, by jechać do Pustkowia.

— A właśnie, że mam. W każdym razie... A niech sczeznę! Mam tylko jedno życie do stracenia, prawda? Więc czemu nie w taki sposób? — Mat roześmiał się nerwowo i nieco opętańczo. — Cholerne Kamienie Portalu! Światłości!

Rand skrzywił się, to o nim wszyscy mówili, że jest skazany na obłęd, a tymczasem Mat naprawdę wydawał się znacznie mu bliższy.

Egwene z troską przyjrzała się Matowi, ale uwaga jej skupiała się przede wszystkim na Randzie.

— Rand, Verin Sedai opowiadała mi trochę o Kamieniach Portalu. Opowiadała mi o... o tej twojej wyprawie. Naprawdę masz zamiar to zrobić?

— Ja to muszę zrobić, Egwene. — Naprawdę musiał błyskawicznie przenosić się z miejsca na miejsce, a nie istniała szybsza droga od Kamieni Portalu. Pozostałości Wieku starszego od Wieku Legend, których nawet Aes Sedai z Wieku Legend, jak się zdaje, do końca nie zbadały. Nie było szybszego sposobu. O ile rzeczywiście ten sprawdzi się, jak na to liczył.

Moiraine cierpliwie wysłuchała tej wymiany zdań. Szczególnie kwestii Mata, aczkolwiek Rand nie rozumiał dlaczego.

— Verin mi również opowiedziała o twojej wyprawie, pod — czas której korzystałeś z Kamieni Portalu — powiedziała. — Brało w tym udział tylko kilku ludzi i koni, nie zaś setki, a nawet wówczas omal ich wszystkich nie pozabijałeś, tak przynajmniej twierdzi Mat. Poza tym nie jest to raczej doświadczenie, które chciałoby się powtarzać. Nie przyniosło również takich rezultatów, jakich się spodziewałeś. Nadto potrzebna była ci spora porcja Mocy, której niemal wystarczyło, by zabić... przynajmniej ciebie, tak utrzymuje Verin. Nawet jeśli zostawisz większość Aielów, to czy odważysz się na ryzyko takiej próby?

— Muszę to zrobić — powiedział, obmacując sakwę, przez jej płótno czuł mały, twardy kształt ukryty między listami; Moiraine jednak mówiła dalej, jakby wcale się nie odezwał.

— Jesteś pewien, że na Pustkowiu jest jakiś Kamień Portalu? Verin z pewnością wie więcej o nich niż ja, ja jednak nigdy o żadnym nie słyszałam. Jeśli tam jest, to czy wypuści nas w jakimś miejscu bliższym Rhuidean niż to?

— Jakieś sześćset lat temu — odparł — pewien wędrowny kupiec chciał zwiedzić trochę Rhuidean.

Innym razem przyjemnie byłoby, dla odmiany, jej udzielić wykładu. Ale nie dzisiaj. Zbyt wielu rzeczy nie wiedział.

— Ów jegomość najwyraźniej niczego nie zobaczył, twierdził natomiast, jakoby widział złote miasto, wysoko w chmurach, które płynęło ponad górami.

— Na Pustkowiu nie ma żadnych miast — powiedział Lan — ani w chmurach, ani na ziemi. Walczyłem z Aielami. Oni nie mają miast.

Egwene skinęła głową.

— Aviendha mi wyznała, że dopóki nie wyjechała z Pustkowia, nigdy nie widziała żadnego miasta.

— Może i tak — powiedział Rand. — Ale ten kupiec widział również coś, co wystawało ze zbocza jednej z gór. Kamień Portalu. Opisał go idealnie. Nie ma nic innego, co by przypominało Kamień Portalu. Kiedy ja opisałem go głównemu bibliotekarzowi w Kamieniu... — nie dodał, czego wówczas szukał — ...on, mimo że nie wiedział, co to takiego, rozpoznał go, na tyle przynajmniej, by wskazać mi cztery na starej mapie Łzy...

— Cztery? — zdziwiła się Moiraine. — Wszystkie w Łzie? Kamienie Portalu nie występują tak powszechnie.

— Cztery — powtórzył zdecydowanie Rand.

Stary, kościsty bibliotekarz był pewien, wygrzebał nawet zniszczony, pożółkły manuskrypt, który opowiadał o wysiłkach przeniesienia „nieznanych artefaktów z wcześniejszego Wieku” do Wielkiej Przechowalni. Kolejne próby zawiodły i Tairenianie poddali się wreszcie. To dla Randa stanowiło potwierdzenie, Kamienie Portalu stawiały opór przy próbie ich przestawienia.

— Jeden znajduje się w odległości niecałej godziny jazdy od miejsca, w którym się właśnie znajdujemy — kontynuował. — Aielowie pozwolili kupcowi odejść, jako że był zwykłym kupcem, który miał przy sobie tylko muła i taką ilość wody, jaką był w stanie udźwignąć na swym grzbiecie. Udało mu się w końcu dotrzeć aż do stedding w Grzbiecie Świata, gdzie spotkał człowieka, zwanego Soran Milo, który pisał książkę zatytułowaną Zaborcy spod znaku czarnego woala. Bibliotekarz przyniósł mi sfatygowany egzemplarz, kiedy poprosiłem o książki na temat Aielów. Milo najwyraźniej oparł wszystko, co napisał, na swych spotkaniach z Aielami, którzy przybywali do stedding handlować, a zresztą według Rhuarca i tak wszystko opisał źle, niemniej Kamień Portalu nie może być niczym innym, jak tylko Kamieniem Portalu.

Przestudiował kilkanaście innych map i rękopisów, rzekomo poznając Łzę i jej historię, poznając kraj — nikt nie mógł wpaść na to, co naprawdę zamierza, dowiedzieli się o tym dopiero teraz, przed kilkoma minutami.

Moiraine pociągnęła nosem, a siwa klacz, Aldieb, wykonała kilka żwawych kroków, wzmagając jej irytację.

— Podejrzana historia opowiedziana przez rzekomego kupca, który twierdził, że widział złote miasto płynące w chmurach. Czy Rhuarc widział ten Kamień Portalu? On przecież był w Rhuidean, Nawet jeśli kupiec rzeczywiście trafił do Pustkowia i rzeczywiście widział Kamień Portalu, mogło mieć to miejsce dokładnie wszędzie. Człowiek, który opowiada jakąś historię, zazwyczaj stara się upiększyć rzeczywistość. Miasto w chmurach?

— Skąd wiesz, że jest inaczej? — spytał. Rhuarc zazwyczaj witał śmiechem wszystkie te błędne informacje, które Milo przekazał na temat Aielów, ale w kwestii Rhuidean nie okazał się do tego stopnia wylewny. Stropił się raczej, można by rzec. Aielowie nie chcieli nawet komentować tych części książki, które rzekomo dotyczyły Rhuidean. Rhuidean jest położone na terenach będących własnością Jenn Aiel, klanu, którego nie ma — to było mniej więcej wszystko, co Rhuarc zechciał powiedzieć. O Rhuidean nie należało mówić.

Aes Sedai nie była szczególnie zachwycona tą lekceważącą uwagą, on jednak nie dbał o to. Za wiele tajemnic trzymała dla siebie, za często kazała mu ślepo robić to, czego chciała. Więc teraz kolej na nią. Powinna wreszcie zrozumieć, że on nie jest jakąś tam kukiełką.

„Przyjmę jej radę, gdy uznam, że jest słuszna, ale już nigdy więcej nie będę tańczył, jak mi zagra Tar Valon”.

Zginie na własnych warunkach.

Egwene podjechała bliżej na swym siwym koniu, prawie stykali się teraz kolanami.

— Rand, naprawdę masz zamiar ryzykować nasze życie, opierając się na... przypadku? Rhuarc nic ci nie powiedział, prawda? Kiedy ja pytałam Aviendhę o Rhuidean, zamykała się szczelnie jak skorupa orzecha.

Mat miał taką minę, jakby go mdliło.

Rand zachował nieruchomą twarz, nie zdradzając ani cienia wstydu. Nie chciał straszyć swoich przyjaciół.

— Tam jest Kamień Portalu — upierał się. Znowu potarł twardy kształt ukryty w sakwie. Musi mu pomóc.

Mapy, które pokazał mu bibliotekarz, były stare, ale w pewnym stopniu okazały się przydatne. Łąki, które teraz przemierzali, w czasach, gdy sporządzano te mapy, porośnięte były lasami, ale drzew pozostało już po nich niewiele: z rzadka rozsiane, skupione w mizerne zagajniki białe dęby, sosny, a także wysokie, samotne drzewa, których nie znał, z powyginanymi, wrzecionowatymi pniami. Z łatwością potrafił rozpoznać ukształtowanie terenu, wzgórza, obecnie porośnięte przeważnie wysokimi trawami.

Na mapach dwa wysokie, wygięte grzbiety, położone blisko siebie, były zwrócone w stronę skupiska okrągłych wzgórz, na których stał Kamień Portalu. O ile te mapy sporządzono właściwie. O ile bibliotekarz rzeczywiście zrozumiał jego opis i miał rację twierdząc, że zielony znak w kształcie diamentu naprawdę oznacza starożytne ruiny.

„Po cóż miałby kłamać? Robię się zanadto podejrzliwy. Nie, ja muszę być podejrzliwy. Ufny jak jadowity wąż i równie zimny”.

Wcale jednak mu się to nie podobało.

Na północy widział jedynie nagie wzgórza pocętkowane małymi, ruchomymi plamkami; z pewnością konie. Stada Wysokich Lordów, które pasły się w miejscu, gdzie ongiś był gaj ogirów. Miał nadzieję, że Perrin i Loial przejechali tędy bezpiecznie.

„Pomóż im, Perrin — pomyślał. — Pomóż im jakoś, bo ja nie mogę”.

Widok gaju ogirów oznaczał, że te pofałdowane grzbiety muszą być już blisko i niebawem wypatrzył je na południu, podobne do dwóch strzał, umieszczonych jedna w drugiej, kilka drzew rosnących rzędem na szczycie tworzyło cienką linię na tle nieba. Za nimi, niskie, owalne wzgórza, podobne do porośniętych trawą baniek, zachodziły jedno na drugie. Więcej wzgórz niż na starej mapie. Za wiele, skoro cała ich grupa miała zajmować mniej niż kwadratową milę. A jeśli mapa niewiernie oddaje rzeczywistość, jak się przekonać, na zboczu którego wzgórza znajduje się Kamień Portalu?

— Aielowie są liczni — cicho podpowiedział Lan — i mają bystry wzrok.

Rand skinął głową z wdzięcznością i ściągnął wodze Jeade’ena, zostając w tyle, by przedstawić problem Rhuarcowi. Opisał tylko Kamień Portalu nie mówiąc, czym on jest — starczy na to czasu, gdy zostanie odnaleziony. Nauczył się już zatajania tajemnic. Zresztą Rhuarc prawdopodobnie nie miał pojęcia, czym jest Kamień Portalu. Mało kto je miał, z wyjątkiem Aes Sedai, On sam nie wiedział, co to takiego, dopóki mu nie wyjaśniły.

Kroczący wielkimi krokami obok pstrokatego ogiera Aiel skrzywił się lekko — tym samym grymasem niepokoju co większość pozostałych — po czym skinął głową.

— Poszukamy tego. — Podniósł głos. — Aethan Dor! Far Aldazar Din! Duadhe Mahdi’in! Far Dareis Mai! Seia Doon! Sha’mad Conde!

Gdy tylko przebrzmiał jego rozkaz, członkowie wymienionych społeczności wojowników wybiegli naprzód, w rezultacie jedna czwarta wszystkich Aielów skupiła się wokół niego i Randa. Czerwone Tarcze. Bracia Orła. Poszukiwacze Wody. Panny Włóczni. Czarne Oczy. Wędrowcy Grzmotu.

Rand wyłuskał wśród nich przyjaciółkę Egwene, Aviendhę, wysoką, piękną kobietę o hardym spojrzeniu pozbawionym choć cienia wesołości. Panny strzegły jego drzwi, ale nie myślał, by spotkał ją wcześniej, to znaczy zanim Aielowie zebrali się razem przed wyjazdem z Kamienia. Spojrzała na niego, dumnie, niczym zielonooki jastrząb, a potem odrzuciła głowę i przeniosła uwagę na wodza klanu.

„Cóż, chciałem być znowu zwyczajnym człowiekiem” — pomyślał z pewnym smutkiem. Z pewnością od Aielów nie mógł oczekiwać innego traktowania. Nawet wódz klanu cieszył się u nich tylko posłuchem opartym na szacunku, pozbawionym śladu tej uległości, którą wymuszali rozmaici lordowie w pozostałej części świata, a więc podporządkowywano się jego decyzjom, ale uważano za równego sobie. On sam również niewiele więcej mógł się od nich spodziewać.

Rhuarc zwięzłymi słowami wydał instrukcje i przywołani Aielowie, rozstawieni w wachlarz, rozbiegli się swobodnymi, sprężystymi krokami po pokrytym wzgórzami terenie. Niektórzy na wszelki wypadek zasłonili twarze. Reszta czekała, stojąc albo kucając obok obładowanych mułów.

Reprezentowali niemal wszystkie klany wraz z kilkoma takimi, które łączyła waśń krwi, i takimi, które toczyły między sobą walki — z wyjątkiem Jenn Aiel rzecz jasna. Randowi nie udało się dowiedzieć, czy Jenn rzeczywiście istnieją, jako że z rzadkich wzmianek Aielów nic pewnego nie wynikało. Nie po raz pierwszy zastanawiał się, co ich trzyma razem. Czy tylko proroctwa o upadku Kamienia i poszukiwaniu Tego Który Przychodzi ze Świtem?

— Coś więcej — rzekł Rhuarc, a Rand uświadomił sobie, że wypowiedział swe myśli na głos. — „Proroctwo zawiodło nas na drugą stronę Muru Smoka, a nazwa, której się nie wymawia, do Kamienia Łzy”.

Nazwa, o którą mu chodziło, brzmiała „Lud Smoka”, tajemne określenie Aielów, znali ją i używali jedynie wodzowie klanów oraz Mądre, bardzo rzadko i tylko w rozmowach między sobą.

— A reszta? Nikomu, ma się rozumieć, nie wolno przelewać krwi kogoś z tej samej społeczności, jednakże łączenie Shaarad z Goshien, Taardad i Nakai z Shaido... Nawet ja mógłbym wykonać taniec włóczni z Shaido, gdyby Mądre nie nakazały każdemu, kto pokonał Mur Smoka, złożyć przysięgę wody, że po tamtej stronie gór każdy Aiel ma być traktowany jako członek jednej społeczności. Nawet ci podstępni Shaido... — Lekko wzruszył ramionami. — Rozumiesz? To nie jest łatwe, nawet dla mnie.

— Czy Shaido to twoi wrogowie? — Rand z trudem wygrzebał z pamięci to określenie, w Kamieniu bowiem nie używano nazw klanów Aielów.

— Uniknęliśmy waśni krwi — odparł Rhuarc — ale między Taardad i Shaido nigdy nie było przyjaźni, szczepy te napadają czasem na siebie, kradnąc sobie kozy i krowy. Niemniej jednak przysięgi chronią nas przed trzema waśniami krwi i kilkunastoma odwiecznymi nienawiściami, które dzielą klany albo szczepy. To przyda się teraz, podczas naszej wyprawy do Rhuidean, nawet jeśli niektórzy odejdą od nas wcześniej. Nikt nie może przelać krwi kogoś, kto wyprawia się do Rhuidean albo stamtąd powraca. — Aiel spojrzał na Randa, twarz miał kompletnie wyzutą z wszelkiego wyrazu. — Możliwe, że wkrótce nikt z nas nie będzie już przelewał niczyjej krwi.

Nie dawało się orzec, czy ta perspektywa go cieszy.

Rozległo się jakieś pohukiwanie; była to jedna z Panien, stała na szczycie wzgórza i wymachiwała ramionami nad głową.

— Zdaje się, że znaleźli te twoje kamienne kolumny — orzekł Rhuarc.

Ściągając wodze, Moiraine obdarzyła Randa zimnym spojrzeniem, kiedy ją mijał, żwawo bijąc piętami boki Jeade’ena, by go przymusić do galopu. Egwene skierowała swą klacz w stronę Mata, po czym wychyliła się z siodła i przytrzymała jedną dłonią jego łęku, chcąc go wciągnąć do poufnej rozmowy. Wyraźnie starała się go zmusić, by coś jej wyznał albo przyznał się do czegoś; sądząc po gwałtowności jego ruchów, był albo niewinny jak dziecko, albo łgał jak z nut.

Rand wyskoczył z siodła i pośpiesznie wspiął się na łagodne zbocze, by obejrzeć to, co znalazła Panna — była to Aviendha — przedmiot do połowy zagrzebany w ziemi i ukryty w wysokiej trawie. Zwietrzała kolumna z szarego kamienia, długości co najmniej trzech piędzi, o średnicy kroku. Każdy odsłonięty cal powierzchni pokrywały dziwaczne symbole, wszystkie otoczone wąską linią znaków, które uznał za pismo. Nawet gdyby mógł odczytać ten język — jeśli to był w ogóle język — to litery dawno temu zatarły się w takim stopniu, że nie dawały się odcyfrować. Nieco łatwiej było wyróżnić symbole, choć niektóre z nich były zapewne śladami erozji wywołanej przez deszcz i wiatr.

Rozsunął trawy, by móc lepiej widzieć, i zerknął na Aviendhę. Opuściła shoufę na ramiona, obnażając krótkie, rudawe włosy, i obserwowała go z niewzruszoną, twardą miną.

— Nie lubisz mnie — zauważył. — Dlaczego?

Musiał znaleźć jeden symbol, ten jedyny, który znał.

— Lubić ciebie? — spytała. — Możesz być Tym Który Przychodzi Ze Świtem, człowiekiem przeznaczenia. Kto mógłby lubić albo nie lubić takiego? Poza tym jesteś wolny, mieszkaniec mokrych ziem, choć z obliczem pasującym do mego ludu, który wybiera się do Rhuidean po honor, podczas gdy ja...

— Podczas gdy ty? — powtórzył, kiedy umilkła. Szukał powoli, posuwając się w górę. Gdzie to jest? Dwie równoległe, faliste linie przecięte dziwacznym zakrętasem.

„Światłości, jeśli jest pod ziemią, to na jego odgrzebanie stracimy kilka godzin”.

Roześmiał się nagle. Wcale nie kilka godzin. Wystarczy przenieść Moc i wydźwignąć to coś z ziemi, mogą tego dokonać również Moiraine czy Egwene. Kamienia Portalu nie da się wprawdzie przesunąć, ale z pewnością można go trochę podnieść. Nie znajdzie natomiast tych falistych linii za pomocą przenoszenia. Pozostawało jedynie szukanie po omacku, ślepe błądzenie palcami po kamiennej powierzchni.

Zamiast odpowiedzieć, dziewczyna zwinnym ruchem przykucnęła, układając krótkie włócznie na kolanach.

— Źle potraktowałeś Elayne. Mnie by to nie obeszło, ale Elayne jest prawie siostrą Egwene, która jest moją przyjaciółką. A jednak Egwene nadal cię lubi, więc przez wzgląd na nią ja też się postaram.

Nadal przebiegał palcami po powierzchni masywnej kolumny, potrząsnął głową. Znowu ta Elayne. Czasami miał wrażenie, że wszystkie kobiety należą do jakiejś gildii, tak jak rzemieślnicy w miastach. Postąpisz źle z jedną, a już wie o tym i wyraża swą dezaprobatę dziesięć innych, które napotkasz.

Palce znieruchomiały, powróciły do miejsca, które dopiero co zbadał. Mocno zatarte, prawie nie do rozpoznania, ale był pewien, że to te same faliste linie. Symbolizowały Kamień Portalu na Głowie Tomana, nie zaś na Pustkowiu, jednakże oznaczały miejsce, gdzie w czasach kiedy kolumna stała jeszcze pionowo, znajdowała się jej podstawa. Symbole na szczycie reprezentowały światy, te na dole Kamienie Portalu. Podobno gdyby znał jeden na górze i jeden na dole, mógłby się wyprawić do danego Kamienia Portalu w danym świecie. Wiedział, że znając tylko jeden na dole, dotrze do Kamienia Portalu w tym świecie. Na przykład do Kamienia Portalu koło Rhuidean. Gdyby znał jego symbol. Nadszedł czas, gdy potrzebował szczęścia, targnięcie ta’veren musiało pokierować losem na jego korzyść.

Czyjaś dłoń sięgnęła mu przez ramię, usłyszał niechętny głos Rhuarca:

— Te dwa w dawnych tekstach symbolizują Rhuidean. Dawno temu, gdy sama nazwa jeszcze nie pojawiała się w pisemnej formie. — Obwiódł palcem dwa trójkąty, w środku których mieściło się coś podobnego do rozszczepionych błyskawic, jeden skierowany był w lewo, drugi w prawo.

— Czy wiesz, co to jest? — spytał Rand. Aiel odwrócił wzrok. — Niech skonam, Rhuarc, muszę wiedzieć. Wiem, że nie chcesz o tym rozmawiać, ale musisz mi powiedzieć. Powiedz mi, Rhuarc. Widziałeś już kiedyś coś takiego?

Drugi mężczyzna zrobił głęboki wdech, zanim odpowiedział.

— Widziałem już kiedyś. — Każde słowo brzmiało tak, jakby wyciągano je z niego siłą. — Gdy jakiś człowiek udaje się do Rhuidean, Mądre i członkowie klanu czekają na niego na zboczach Chaendaer, w pobliżu podobnego kamienia. — Aviendha wstała i sztywno wyprostowana odeszła na bok, Rhuarc zerknął na nią krzywiąc się. — Nic więcej nie wiem, Randzie al’Thor. Obym nigdy nie zaznał cienia, nie wiem.

Rand powiódł palcem po nie dającym się odczytać piśmie, które otaczało trójkąty. Który to? Tylko jeden zabierze go tam, dokąd chce się udać. Drugi może go posłać na przeciwległy kraniec świata albo na dno oceanu.

Pozostali Aielowie zebrali się już u stóp wzgórza, razem ze swymi mułami. Moiraine i inni zsiedli z koni, a potem, prowadząc je za sobą, wspięli się na łagodne zbocze. Mat zajmował się Jeade’enem i swoim brązowym wałachem, trzymając ogiera w sporej odległości od Mandarba Lana. Odkąd przestali ich dosiadać jeźdźcy, dwa ogiery piorunowały się wzrokiem.

— Ty naprawdę nie wiesz, co robisz, prawda? — zaprotestowała Egwene. — Moiraine, powstrzymaj go. Możemy pojechać do Rhuidean konno. Dlaczego pozwalasz mu to ciągnąć? Dlaczego nic nie mówisz?

— A co byś proponowała? — spytała oschle Aes Sedai. — Raczej nie mogę go wytargać za uszy. Może zaraz zobaczymy, do czego tak naprawdę przydaje się Śnienie.

— Śnienie? — spytała ostro Egwene. — Co ma z tym wspólnego Śnienie?

— Zechcecie się obie uciszyć? — Rand zmusił się, by mówić cierpliwym głosem. — Staram się podjąć decyzję.

Egwene spojrzała na niego z oburzeniem, Moiraine nie zdradziła żadnych emocji, ale przypatrywała się z napięciem.

— Czy musimy to robić w taki sposób? — spytał Mat. — Co masz przeciwko konnej jeździe? — Rand tylko popatrzył na niego, na co tamten, najwyraźniej zakłopotany, odpowiedział wzruszeniem ramion. — A niech skonam. Skoro próbujesz podjąć decyzję...

Wciąż trzymając wodze dwóch koni w jednym ręku, wygrzebał z kieszeni monetę, złotą markę z Tar Valon, i westchnął.

— To będzie ta sama moneta, prawda? — Przeturlał monetę po wierzchach palców. — Ja... ja czasami mam szczęście, Rand. Pozwól, by wybrało moje szczęście. Jak głowa, to będzie ten, który celuje w prawo, jak płomień, to ten, który wskazuje w lewo. Co ty na to?

— No, to już są same bzdury — zaczęła Egwene, ale Moiraine uciszyła ją, dotykając ramienia.

Rand skinął głową.

— Czemu nie?

Egwene mruknęła coś pod nosem, dosłyszał jedynie „mężczyźni” i „mali chłopcy”, w sumie raczej nie brzmiało to jak komplement.

Moneta wyskoczyła w powietrze spod kciuka Mata, lśniąc matowo w słońcu. Mat złapał ją i przybił do wierzchu drugiej dłoni, po czym zawahał się.

— Ufanie monetom to cholerny pomysł, Rand.

Rand położył dłoń na jednym z symboli nie patrząc.

— To ten — powiedział. — Tego wybrałeś.

Mat zerknął na monetę i zamrugał.

— Masz rację. Skąd wiedziałeś?

— Prędzej czy później to musi mnie wspomóc.

Nikt niczego nie zrozumiał — widział to — ale to się nie liczyło. Podniósłszy rękę, spojrzał na symbol, który wybrał wspólnie z Matem. Trójkąt skierowany w lewo. Słońce zsunęło się już ze swego wierzchołka. Musi wykonać to prawidłowo. Popełni błąd i stracą czas, zamiast go zyskać. Tak będzie w najgorszym razie. Na pewno.

Wyprostował się, wsunął rękę do sakwy i wyciągnął mały, twardy przedmiot, figurkę z błyszczącego, ciemnozielonego kamienia, która bez trudu mieściła się w jego dłoni. Przedstawiała człowieczka obdarzonego okrągłą twarzą i krągłym ciałem, który siedział ze skrzyżowanymi nogami i na kolanach trzymał miecz. Przejechał kciukiem po łysej głowie figurki.

— Niech wszyscy podejdą jak najbliżej. Wszyscy. Rhuarc, każ im podprowadzić tutaj muły. Wszyscy muszą znaleźć się jak najbliżej mnie.

— Po co? — spytał Aiel.

— Wybieramy się do Rhuidean. — Rand podrzucił figurkę w dłoni i pochylił się, by poklepać Kamień Portalu. — Do Rhuidean. Zaraz tam będziemy.

Rhuarc obdarzył go przeciągłym, obojętnym spojrzeniem, po chwili wyprostował się, przywołując pozostałych Aielów.

Moiraine wspięła się o krok bliżej po porośniętym trawą zboczu.

— Co to jest? — spytała z ciekawością.

— Angreal — odparł Rand, obracając go w dłoni. — Taki, który działa dla mężczyzn. Znalazłem go w Wielkiej Przechowalni, kiedy szukałem tamtych drzwi. Do zabrania go zmusił mnie miecz i wtedy już wiedziałem. To właśnie za jego pomocą zamierzam przenieść Moc, by przerzucić nas wszystkich: Aielów, muły, wszystkich i wszystko, jeśli cię to ciekawi.

— Rand — odezwała się zaniepokojonym głosem Egwene — jestem przekonana, że robisz to, co twoim zdaniem najlepsze, ale czy ty jesteś pewien? Wierzysz, że ten angreal ma dostateczną moc? Ja nawet nie jestem przekonana, że to w ogóle angreal. Wierzę ci, skoro tak twierdzisz, ale strzeż się angreali; Rand. Przynajmniej tak jest w przypadku tych, których mogą używać kobiety. Niektóre są potężniejsze od innych, rozmiar i kształt niczego nie dowodzą.

— Jasne, że jestem pewien — skłamał. Nie miał tego jak sprawdzić, wcześniej nie było sposobu, by się przekonać, czy zadziała zgodnie z oczekiwaniami, jeżeli nie chciał, by połowa mieszkańców Łzy dowiedziała się, że on coś knuje. Uważał jednak, że ten angreal się sprawdzi. Jak raz. A poza tym był mały, więc nikt się nie dowie, że zniknął z Kamienia, chyba że postanowią sporządzić inwentarz Wielkiej Przechowalni. Mało prawdopodobne.

— Zostawiasz Callandora, a zabierasz coś takiego — mruknęła Moiraine. — Zdajesz się dysponować sporą wiedzą w sprawie Kamieni Portalu. Większą niż bym się spodziewała.

— Verin sporo mi opowiedziała — odparł. To była prawda, Verin sporo mu powiedziała, ale pierwszych wyjaśnień udzieliła Lanfear. Znał ją wtedy jako Selene, ale nie miał zamiaru tłumaczyć tego Moiraine, podobnie jak wspominać o propozycji pomocy, którą mu złożyła. Jak na nią, Aes Sedai przyjęła wieść o pojawieniu się Lanfear podejrzanie spokojnie.

— Uważaj, Randzie al’Thor — powiedziała lodowatym, melodyjnym głosem. — Każdy ta’veren kształtuje Wzór w taki czy inny sposób, lecz ta’veren twego pokroju może na zawsze rozedrzeć Koronkę Wieku.

Żałował, że nie wie, o czym ona myśli. Że nie wie, co planuje.

Aielowie wspięli się na wzgórze ze swymi mułami, szczelnie pokrywając zbocze, kiedy stłoczyli się przy nim wokół Kamienia Portalu, stali ramię przy ramieniu, niemalże j eden na drugim, wszyscy prócz Moiraine i Egwene, którym pozostawili odrobinę przestrzeni. Rhuarc skinął w jego stronę głową, jakby mówił: dokonało się, teraz wszystko w twoich rękach.

Unosząc w górę połyskliwy, zielony angreal, zastanawiał się, czy powiedzieć Aielom, by zostawili zwierzęta, ale nie wiadomo było, czy zechcą, a on pragnął dostarczyć tam wszystkich, na dodatek przeświadczonych, że dobrze się z nimi obszedł. Na Pustkowiu mogły objawić się niedobory dobrej woli. Obserwowali go z kamiennymi twarzami, aczkolwiek niektórzy zasłonili się. Mat, który nerwowo przetaczał markę z Tar Valon po wierzchach palców, i Egwene, z czołem naznaczonym przez paciorki potu, byli jedynymi, którzy wyglądali na zaniepokojonych. Nie było sensu dłużej zwlekać. Musiał poruszać się szybciej, niż ktokolwiek się po nim spodziewał.

Otulił się w Pustkę i sięgnął do Prawdziwego Źródła, tego mdląco migoczącego światła, które tam zawsze czekało, jakby tuż za krawędzią pola widzenia. Wypełniła go Moc, oddech życia, wiatr, który wyrywał dęby z korzeniami, letni wiatr przesycony słodkim zapachem kwiatów, cuchnący wyziewem ze stosu nieczystości. Unosząc się w próżni, umieścił przed sobą wypełniony błyskawicą trójkąt i sięgnął przez angreal, zaczerpnął z otchłani rozszalałego wiru saidina. Musi ich wszystkich przenieść. Musi się udać. Trzymając się symbolu, czerpał Jedyną Moc, wsysał ją do swego wnętrza, aż wreszcie nabrał przekonania, że zaraz wybuchnie. Czerpał dalej. Coraz więcej.

Świat zamigotał... i zniknął.

23

Za Kamieniem

Egwene potknęła się, zarzucając Mgle ręce na kark, gdy zakołysał się grunt pod jej stopami. Otaczający ją Aielowie uspokajali muły, które rycząc przeraźliwie, osuwały się po stromym, skalistym zboczu, na którym nic nie rosło. Skwar, zapamiętany z Tel’aran’rhiod, uderzył w nią jak obuchem. Powietrze zalśniło jej przed oczami: ziemia paliła przez podeszwy butów. Skóra swędziała boleśnie przez chwilę, po czym z każdego pora trysnął pot. Zwilżył jedynie suknię i momentalnie wyparował.

Wyrywające się muły i rośli Aielowie niemal całkowicie zakrywali widok przed jej oczyma, trochę jednak widziała w szczelinach pojawiających się między sylwetkami ludzi i zwierząt. Z ziemi, w odległości niecałych trzech kroków, wystawała przekrzywiona kolumna z szarego kamienia, obsypana nawianym przez wiatr piaskiem, więc nie było jak orzec, czy naprawdę jest bliźniaczo podobna do Kamienia Portalu w Łzie. Góry, o dzikich, nierównych wierzchołkach i rozszczepionych zboczach, które wyglądały tak, jakby wyciosał je topór szalonego giganta, gotowały się pod płonącym słońcem na bezchmurnym niebie. A mimo to w samym środku długiej, nagiej doliny, hen w dole, wisiała masa gęstej mgły kłębiącej się jak obłok. Żar słońca powinien ją był w ciągu kilku chwil przepalić na wskroś, a ona mimo to falowała nietknięta. Z tych szarych oparów wystawały szczyty wież, jedne zwieńczone spiralami, inne zaś urywające się nagle, płasko, jakby budowniczowie wciąż jeszcze kończyli swą pracę.

— Miał rację — mruknęła do siebie. — Miasto w chmurach.

Ściskając kurczowo cugle wałacha, Mat rozejrzał się dookoła szeroko rozwartymi oczyma.

— Udało się! — Uśmiechnął się do niej. — Udało nam się, Egwene, i to bez żadnych... Niech skonam, udało się! — Szarpnięciem rozsunął koronki, zdobiące jego koszulę przy Bryi. — Światłości, co za gorąc. Obym szczezł, jeśli kłamię!

Nagle zauważyła, że Rand klęczy, ze spuszczoną głową, wsparty jedną ręką o ziemię. Ciągnąc za sobą klacz, przecisnęła się do niego przez zbitych w tłum, drepczących w miejscu Aielów, w tym samym momencie, gdy Lan już pomagał mu wstać. Była też przy nim Moiraine, z pozornym spokojem badała Randa, ale lekkie napięcie w kącikach ust oznaczało zapewne, że ma ochotę wytargać go za uszy.

— Zrobiłem to — wydyszał Rand, rozglądając się dookoła. Gdyby nie Strażnik, nie dałby rady ustać prosto, twarz miał wyżętą i skurczoną, niczym człowiek na łożu śmierci.

— Byłeś blisko — powiedziała chłodno Moiraine. Bardzo chłodno. — Ten angreal nie wystarczał do tego zadania. Nie wolno ci tego więcej robić. Musisz oszacować ryzyko, gdy już się na nie ważysz, i ono musi być podyktowane wagą celu. Musi.

— Ja nie ryzykuję, Moiraine. To Mat jest amatorem ryzyka. — Rand przemocą otworzył dłoń, spojrzał na angreala, mały, tłusty człowieczek wbił czubek swego miecza w jego dłoń, dokładnie w piętno czapli. — Może masz rację. Może naprawdę potrzebowałem nieco silniejszego. Może trochę...

Zaniósł się gniewnym śmiechem.

— Udało się, Moiraine. Tylko to się liczy. Przeniosłem wszystkich. Udało się.

— Tylko to jest ważne — zgodził się Lan, kiwając głową.

Egwene parsknęła cicho. Mężczyźni. Jeden omal się nie zabił i potem próbował z tego żartować, a drugi go zapewnił, że postąpił właściwie. Czy oni nigdy nie dorosną?

— Zmęczenie po przenoszeniu nie przypomina innego zmęczenia — powiedziała Moiraine. — Nie potrafię całkiem go usunąć, za dużo przeniosłeś, ale zrobię, co mogę. Być może to, co zostanie, będzie ci przypominało, że masz w przyszłości uważać. — Była zła, w jej głosie, bez najmniejszych wątpliwości, brzmiała satysfakcja.

Aes Sedai otoczyła łuna saidara, gdy wyprężyła się, by objąć dłońmi głowę Randa. Z jego ust wymknął się chrapliwy jęk, zadrżał niepohamowanie, a potem wyrwał się z jej rąk, wyswabadzając także z uścisku Lana.

— Zapytaj, Moiraine — powiedział chłodno Rand, chowając angreal do sakwy. — Najpierw zapytaj. Nie jestem twoim pieskiem, z którym możesz robić wszystko, co chcesz i kiedy chcesz. — Potarł ręce, by zetrzeć z nich malutki strumyczek krwi.

Egwene ponownie zareagowała odgłosem oburzenia. Dziecinny i na dodatek niewdzięczny. Teraz już mógł ustać o własnych siłach, mimo że w jego oczach wciąż malowało się zmęczenie, a ona nie musiała oglądać wnętrza jego dłoni, by się przekonać, że drobna ranka zniknęła, jakby jej tam nigdy nie było. Czysta niewdzięczność. O dziwo, Lan nie zbeształ go za sposób, w jaki odezwał się do Moiraine.

Doszło do niej, że Aielowie, gdy już uspokoili muły, sami całkiem ucichli. Czujnie patrzyli w dal, nie w stronę doliny i spowitego we mgłę miasta, którym musiało być Rhuidean, lecz na otaczające ich z dwu stron w odległości jakiejś połowy mili dwa obozowiska, składające się z dziesiątków niskich, otwartych z jednej strony namiotów. Jedno było dwukrotnie większe od drugiego i tak przywarły do górskiego zbocza, że niemal zupełnie zlewały się z jego tłem, a mimo to było wyraźnie widać wśród namiotów szarobrązowych Aielów, z krótkimi włóczniami i rogowymi łukami, z naciągniętymi strzałami, ci, którzy nie zrobili tego wcześniej, zasłaniali właśnie twarze. Zdawali się balansować na czubkach palców, przyczajeni, gotowi do ataku.

— Pokój Rhuidean — zawołał do nich jakiś kobiecy głos z wyższych partii zbocza i Egwene poczuła, że napięcie uchodzi z otaczających ją Aielów. Ci z namiotów zaczęli opuszczać zasłony, ale wciąż ich czujnie obserwowali.

Zauważyła, że wyżej na zboczu znajduje się trzecie, znacznie mniejsze obozowisko, kilka niskich namiotów na małym skrawku płaskiego terenu. Schodziły stamtąd cztery kobiety, spokojne i pełne godności, w ciemnych, obszernych spódnicach i luźnych białych bluzach, z brązowymi albo szarymi szalami na ramionach, pomimo gorąca, pod wpływem którego Egwene czuła już zawroty głowy. Niemalże od stóp do głów były obwieszone mnóstwem naszyjników i bransolet z kości słoniowej oraz złota. Włosy dwóch były siwe, a jednej barwy słońca i spływały im do pasa, ale skręcone chusteczki opasujące czoła nie pozwalały, by luźne kosmyki opadały na twarz.

Egwene rozpoznała jedną z siwowłosych: Amys, Mądra, którą poznała w Tel’aran’rhiod. Znowu uderzył ją kontrast między opaloną twarzą Amys a jej śnieżnobiałymi włosami, dzięki któremu po prostu nie wyglądała na tak starą. Druga siwowłosa kobieta miała pomarszczoną, dobrotliwą twarz, natomiast jedna z dwóch pozostałych, której ciemne włosy przetykały pasma siwizny, zdawała się prawie dorównywać jej wiekiem. Egwene była przekonana, że wszystkie cztery są Mądrymi, najpewniej tymi samymi, które podpisały się pod listem do Moiraine.

Kobiety zatrzymały się w odległości dziesięciu kroków od grupy otaczającej Kamień Portalu, kobieta o dobrotliwym wyglądzie rozpostarła ręce, ukazując wnętrza dłoni, i przemówiła starczym, ale wciąż jeszcze silnym głosem.

— Oby pokój Rhuidean wam służył. Kto przybywa do Chaendaer, może powrócić do swej siedziby w pokoju. Nie będzie krwi na tej ziemi.

Usłyszawszy to, Aielowie z Łzy zaczęli się rozchodzić, szybko rozdając między sobą muły i zawartość koszy. Egwene zauważyła, że Panny odchodzą z kilkoma grupami, z których część natychmiast zaczęła iść dookoła góry, wzajemnie się unikając i unikając obozowisk, nie bacząc na pokój Rhuidean. Inni kierowali się w stronę jednego bądź drugiego skupiska namiotów, gdzie wreszcie odkładano broń.

Nie wszyscy ufali pokojowi Rhuidean. Lan odjął dłoń od rękojeści swego wciąż schowanego do pochwy miecza, chociaż Egwene nie zauważyła, kiedy za nią złapał, a Mat pośpiesznie schował dwa noże do rękawów. Rand stał z kciukami zatkniętymi za pas, ale w jego oczach malowała się wyraźna ulga.

Egwene spojrzała na Aviendhę, chcąc zadać kilka pytań, nim zbliży się do Amys. Z pewnością ta kobieta będzie nieco bardziej przyjazna na swej własnej ziemi. Wypatrzyła Pannę, która niosła wielki, pobrzękujący jutowy worek i dwa zrolowane kilimy na ramieniu, żwawo kierując się w stronę jednego z obozowisk.

— Ty zostaniesz, Aviendho — powiedziała głośno Mądra z siwymi pasmami we włosach. Aviendha zatrzymała się jak wryta, nie patrząc na nikogo.

Egwene ruszyła w jej stronę, ale Moiraine mruknęła:

— Najlepiej nie przeszkadzać. Wątpię, czy będzie chciała współczucia albo czy zrozumie, jeśli jej je zaproponujesz:

Egwene przytaknęła wbrew sobie. Aviendha istotnie wyglądała tak, jakby chciała, by ją zostawiono samą. Czego chcą od niej Mądre? Czy ona złamała jakąś zasadę, prawo?

Osobiście nie miałaby nic przeciwko liczniejszemu towarzystwu. Czuła się zbyt wyeksponowana, gdy tak tam stała, pozbawiona wcześniejszej osłony Aielów, wystawiona na spojrzenia wszystkich oczu z namiotów. Aielowie, którzy przebywali w Kamieniu, byli uprzejmi, nawet jeśli niekoniecznie przy. jaźni, ci obserwatorzy zaś nie wyglądali na takich. Kusiło, by objąć saidara. Jedynie obecność Moiraine, pogodnej i chłodnej jak zawsze, mimo potu na twarzy, oraz Lana, równie spokojnego jak otaczające ich skały, hamowała ją przed podjęciem bardziej zdecydowanych działań. Zorientowaliby się, gdyby coś im groziło. Dopóki oni akceptowali tę sytuację, ona też będzie. Naprawdę jednak wolała, by ci Aielowie przestali się tak gapić.

W górę zbocza wspinał się uśmiechnięty Rhuarc.

— Wróciłem, Amys, choć założę się, nie w taki sposób, w jaki się spodziewałaś.

— Wiedziałam, że będziesz tu dzisiaj, cieniu mego serca. — Wyciągnęła rękę, by dotknąć jego policzka, pozwalając, by brązowy szal zsunął się jej z ramion. — Moja siostra-żona przysyła ci swoje serce.

— O to ci więc chodziło, gdy mówiłaś o Śnieniu — po. wiedziała cicho Egwene. Lan był jedynym w pobliżu, który, mógł to usłyszeć. — Dlatego właśnie zgodziłaś się, by Rand nas tu przeniósł za pomocą Kamienia Portalu. One o nim wie i działy i napisały ci w tym liście. Nie, to nie ma sensu. Gdyby wspomniały o Kamieniu Portalu, nie próbowałabyś mu tego, wybić z głowy. Wiedziały jednak, że tu będziemy.

Moiraine przytaknęła, nie odrywając oczu od Mądrych.

— Napisały, że spotkają się z nami, dzisiaj, w tym miejscu, na zboczu Chaendaer. Mnie się wydawało... że to... nieprawdopodobne... póki Rand nie wspomniał o Kamieniu Portalu. Ponieważ był pewien, pewien mimo mych perswazji, że jeden tutaj się znajduje... Powiedzmy, iż nagle wydało mi się bardzo prawdopodobne, że jednak dotrzemy dzisiaj do Chaendaer.

Egwene wciągnęła palący gorącem oddech. Zatem to jedna z tych rzeczy, które potrafią Śniące. Nie mogła się już doczekać, kiedy rozpocznie naukę. Miała ochotę pójść za Rhuarkiem i przedstawić się Amys — ponownie się przedstawić — ale Rhuarc i Amys patrzyli sobie w oczy w sposób, który eliminował intruzów.

Z obu obozów wyszło dwóch mężczyzn, jeden wysoki i barczysty, o włosach barwy płomienia, jeszcze w średnim wieku, drugi starszy i ciemniejszy, równie rosły, ale bardziej szczupły. Zatrzymali się w odległości kilku kroków, po obu bokach Rhuarca i Mądrych. Starszy nie miał przy sobie żadnej widocznej broni z wyjątkiem przypasanego noża z ciężkim ostrzem, drugi natomiast miał włócznię i skórzaną tarczę. Unosił wysoko głowę, zapalczywy i hardy grymas na twarzy był jak wyzwanie skierowane do Rhuarca.

Rhuarc zignorował go, zwracając się do starszego mężczyzny.

— Widzę cię, Heirn. Czyżby jeden z wodzów szczepowych orzekł, że nie żyję? Kto chce zająć moje miejsce?

— Widzę cię, Rhuarc. Nikt z Taardad nie wszedł do Rhuidean ani nie próbuje. Amys powiedziała, że spotka się z tobą dzisiaj, pozostałe Mądre towarzyszyły jej w podróży. Sprowadziłem tych mężczyzn ze szczepu Jindo, by dopilnowali ich bezpiecznego przybycia.

Rhuarc przytaknął uroczyście. Egwene miała uczucie, że powiedziano właśnie albo dano do zrozumienia coś bardzo istotnego. Mądre nie patrzyły na mężczyznę o włosach jak ogień, nie robili tego również ani Rhuarc, ani Heirn, ale sądząc po barwie policzków tego człowieka, równie dobrze mogli mu się przyglądać. Zerknęła na Moiraine, która odpowiedziała jej nieznacznym poruszeniem głowy. Aes Sedai też nie rozumiała.

Lan nachylił się ku nim szepcząc:

— Mądre mogą wszędzie jeździć bezpiecznie, do każdej siedziby, nieważne czyjego klanu. Myślę, że nawet waśń krwi ich nie dotyczy. Ten Heirn przybył, by chronić Rhuarca przed tymi, do których należy drugi obóz, ale to niehonorowo o tym mówić. — Moiraine odrobinę uniosła brew, a wtedy dodał: — Niewiele o nich wiem, ale często z nimi walczyłem, zanim poznałem ciebie. Nigdy mnie o nich nie pytałaś.

— Naprawię to zaniedbanie — oschłym tonem odparła Moiraine.

Egwene zakręciło się w głowie od odwracania się w stronę Mądrych i trzech mężczyzn, stojących w ich towarzystwie. Lan wepchnął w jej ręce odkorkowaną, skórzaną butlę z wodą, odchyliła głowę, by z wdzięcznością się napić. Ciepła woda pachniała skórą, ale w tym upale smakowała świeżą wiosną. Podała w połowie opróżniony bukłak Moiraine, która upiła skąpy łyk i zwróciła naczynie. Egwene z zadowoleniem dokończyła resztę, przymykając oczy, otworzyła je szeroko, gdy woda bryzgnęła jej na włosy. Lan wylewał na nią zawartość drugiej butli, włosy Moiraine już ociekały.

— Ten upał może zabić, jeśli nie jest się do niego przyzwyczajonym — wyjaśnił Strażnik, mocząc dwie zwykłe szarfy z białego płótna, które wyciągnął z zanadrza kaftana. Zgodnie z jego instrukcjami ona i Moiraine obwiązały czoła tymi mokrymi szmatkami. Rand i Mat zrobili to samo. Lan zostawił głowę narażoną na działanie słońca, temu człowiekowi chyba nic nie mogło zaszkodzić.

Milczenie, które zapadło między Rhuarkiem a towarzyszącym mu Aielem, przedłużało się, w końcu jednak wódz klanu zwrócił się do mężczyzny o włosach jak ogień.

— Czy w takim razie Shaido zabrakło wodza klanu, Couladin?

— Suladric nie żyje — odparł mężczyzna. — Muradin wszedł do Rhuidean. Jeśli jemu się nie uda, wówczas ja spróbuję.

— Nie zapytałeś, Couladin — powiedziała dobrotliwa Mądra, piskliwym, ale silnym głosem. — Jeśli Muradinowi się nie uda, zapytaj wtedy. Jest nas cztery, dość, by powiedzieć „tak” albo „nie”.

— To moje prawo, Bair — odparł ze złością Couladin. Miał wygląd człowieka nie przyzwyczajonego, by ktoś mu krzyżował plany.

— Masz prawo pytać — odparła kobieta o cienkim głosie. — Naszym jest odpowiadać. Nie sądzę, że wolno ci będzie wejść, cokolwiek się stanie z Muradinem. Jesteś wewnętrznie skażony, Couladin. — Poprawiła szary szal, otulając nim kanciaste ramiona w sposób, który sugerował, że powiedziała więcej, niż uważa za konieczne.

Twarz mężczyzny o włosach jak ogień poczerwieniała.

— Mój pierwszy brat wróci naznaczony jako wódz klanu i wtedy poprowadzimy Shaido do wielkiej chwały! Mamy zamiar...! — Gwałtownie zamknął usta, niemal dygocząc.

Egwene postanowiła, że będzie się go strzec, przebywając w pobliżu. Przypominał jej Congarów i Coplinów z Pola Emonda, zawsze gotowych do przechwałek i przysparzania kłopotów. Z pewnością nigdy wcześniej nie widziała żadnego Aiela, który by zdradzał tyle emocji.

Amys najwyraźniej odprawiła go już.

— Jest ten, który przybył z tobą, Rhuarc — powiedziała.

Egwene spodziewała się, że kobieta przemówi do niej, ale oczy Amys pomknęły prosto do Randa. Moiraine oczywiście nie była zdziwiona. Egwene zastanawiała się, co jeszcze zawierał list od czterech Mądrych, a czego Aes Sedai nie ujawniła.

Rand przez chwilę wyglądał na oszołomionego, wahał się, ale potem wdrapał się na zbocze, by stanąć obok Rhuarca, jego oczy znalazły się na poziomie oczu kobiet. Pot przylepił koszulę do jego ciała i zabarwił ciemnymi plamami spodnie. Ze skręconą białą szmatką, zawiązaną wokół głowy z pewnością nie wyglądał tak dostojnie jak w Sercu Kamienia. Wykonał dziwaczny ukłon, wysuwając lewą stopę i kładąc lewą dłoń na kolanie, podniósł również prawą dłoń, ukazując jej wnętrze.

— Mocą prawa krwi — powiedział — pytam o zezwolenie na wejście do Rhuidean, dla honoru naszych przodków i wspomnienia tego, co było.

Amys zamrugała, wyraźnie zdziwiona, a Bair mruknęła:

— Formuła starodawna, ale pytanie zostało zadane. Odpowiadam „tak”.

— Ja też odpowiadam „tak”, Bair — powiedziała Amys, — Seana?

— Ten człowiek nie jest Aielem — wtrącił gniewnie Couladin. Egwene podejrzewała, że zawsze prawie jest zagniewany. — Pobyt na tej ziemi oznacza dla niego śmierć! Po co Rhuarc go sprowadził? Dlaczego...?

— Czyżbyś chciał zostać Mądrą, Couladin? — spytała Bair, z grymasem, który pogłębił zmarszczki na jej twarzy. — Nałóż suknię i przyjdź do mnie, a sprawdzę, czy nadajesz się do nauki. Do tego czasu milcz, kiedy przemawiają Mądre!

— Moja matka była Aiel — powiedział napiętym głosem Rand.

Egwene wytrzeszczyła oczy. Kari al’Thor umarła, gdy ona dopiero opuszczała kołyskę, ale jeśli Tam pojął za żonę kobietę Aiel, to Egwene z pewnością musiałaby o tym słyszeć. Zerknęła na Moiraine, Aes Sedai obserwowała wszystko z twarzą zupełnie pozbawioną wyrazu, całkowicie spokojna. Rand rzeczywiście mocno przypominał Aiela, z tym wzrostem, szaroniebieskimi oczyma i rudawymi włosami, ale to już była niedorzeczność.

— Nie twoja matka — wolno powiedziała Amys. — Ojciec.

Egwene potrząsnęła głową. To już się ocierało o szaleństwo. Rand otworzył usta, ale Amys nie pozwoliła mu nic powiedzieć.

— Seana, co ty powiesz?

— Tak — odparła kobieta z włosami przetykanymi siwizną. — Melaine?

Ostatnia z nich czterech, przystojna kobieta, obdarzona złocistorudymi włosami, od Egwene starsza nie więcej jak o dziesięć, może piętnaście lat, zawahała się.

— To musi się stać — powiedziała w końcu, acz niechętnie. — Odpowiadam „tak”.

— Odpowiedziano ci — powiedziała Amys do Randa. — Możesz iść do Rhuidean i... — Urwała, na zbocze bowiem wdrapał się Mat. Ukłonił się, niezdarnie imitując Randa.

— Ja również pytam o pozwolenie wejścia do Rhuidean — powiedział roztrzęsionym głosem.

Cztery Mądre utkwiły w nim wzrok. Zaskoczony Rand gwałtownie pokręcił głową. Egwene miała wrażenie, że nikt nie może być bardziej zaszokowany niż ona, ale Couladin udowodnił jej, że się myli. Z grymasem na ustach uniósł włócznię i dźgnął nią Mata w pierś.

Amys i Melaine otoczyły się łuną saidara, strumienie Powietrza uniosły Couladina w górę i cisnęły w tył na odległość kilkunastu kroków.

Egwene patrzyła na to z szeroko otwartymi oczyma. Potrafiły przenosić Moc. Co najmniej dwie. Znienacka te okolone siwymi włosami młodzieńczo gładkie rysy Amys objawiły swe prawdziwe znaczenie, przypominając ów brak śladów wieku na twarzach Aes Sedai. Moiraine stała absolutnie nieruchomo. Egwene niemalże słyszała, jak jej myśli buzują. Dla Aes Sedai to ewidentnie stanowiło taką samą niespodziankę jak dla niej.

Couladin kuląc się powstał niezdarnie.

— Przyjmujecie tego obcego jak jednego z nas — wychrypiał, wskazując Randa włócznią, której próbował użyć przeciwko Matowi. — Niech się stanie, skoro wy tak mówicie. On jest nadal słabym mieszkańcem mokradeł i Rhuidean go zabije.

Ostrze włóczni zwróciło się w stronę Mata, który właśnie próbował wsunąć nóż do rękawa tak, by tego nikt nie zauważył.

— Ale ten... dla niego pobyt tutaj to śmierć, a jego prośba o wejście do Rhuidean to świętokradztwo. Tam nie może wchodzić nikt prócz pochodzących z krwi. Nikt!

— Wracaj do swych namiotów, Couladin — powiedziała zimno Melaine. — I ty, Heirn. I ty też, Rhuarc. To sprawa dla Mądrych, a nie dla mężczyzn, wyjąwszy tych, którzy zapytali. Odejdźcie!

Rhuarc i Heirn przytaknęli i ruszyli w stronę mniejszej grupy namiotów, pogrążeni w rozmowie. Couladin spojrzał spode łba na Randa, Mata i Mądre, a potem drgnął i wyniósł się chyłkiem w stronę większego obozowiska.

Mądre wymieniły się spojrzeniami. Zakłopotanymi spojrzeniami, powiedziałaby Egwene, mimo że gdy tego chciały, umiejętnością zachowania nieodgadnionego wyrazu twarzy zdawały się niemal dorównywać Aes Sedai.

— Tak nie wolno — powiedziała w końcu Amys. — — Młody człowieku, nie wiesz, o co prosisz. Wracaj z innymi — Jej wzrok przemknął po Egwene, Moiraine i Lanie, którzy osamotnieni teraz stali razem z końmi obok zwietrzałego Kamienia Portalu. Egwene nie dopatrzyła się w tym spojrzeniu niczego, co by wskazywało, że Mądra ją poznaje.

— Nie mogę. — Mat był wyraźnie zdesperowany. — Przyjechałem z tak daleka, ale to się nie liczy, prawda? Ja muszę wejść do Rhuidean.

— Nie wolno — odparła ostrym tonem Melaine, jej długie, rudozłote włosy zakołysały się, gdy potrząsnęła głową. — W twoich żyłach nie płynie krew Aiel.

Rand cały czas studiował twarz Mata.

— On idzie ze mną — powiedział nagle. — Udzieliłyście mi zgody i on może jechać ze mną, nieważne, czy powiecie „tak” czy „nie”. — Popatrzył na Mądre z determinacją, bet buty, przeświadczony, że wie, czego chce. Egwene takim go znała; nie wycofa się niezależnie od tego, co one powiedzą,

— Nie wolno — powtórzyła stanowczo Melaine, przemawiając do swych sióstr. Uniosła szal, by okryć nim głowę. — Prawo jasno to określa. Żadna kobieta nie może wejść do Rhuidean więcej jak dwa razy, żaden mężczyzna więcej niż raz, a spośród nich nikt, w czyich żyłach nie płynie krew Aiel.

Seana potrząsnęła głową.

— Wiele się zmienia, Melaine. Dawne obyczaje...

— Jeśli to on jest tym jedynym — powiedziała Bair — to czeka nas Czas Zmiany. Na Chaendaer stoi Aes Sedai i Aan’allein w swym mieniącym się płaszczu. Czy nadal możemy trzymać się dawnych obyczajów? Wiedząc, ile ma się zmienić?

— Nie możemy — zgodziła się Amys. — Wszystko stoi teraz na progu przemiany. Melaine?

Złotowłosa kobieta popatrzyła na otaczające ich góry i otulone mgłą miasto w dolinie, potem westchnęła i skinęła głową.

— Na tym koniec — powiedziała Amys, zwracając się do Randa i Mata. — Wy dwaj — zaczęła i urwała. — Jakimi imionami się przedstawiacie?

— Rand al’Thor.

— Mat. Mat Cauthon.

Amys przytaknęła.

— Ty, Randzie al’Thor, musisz dojść do serca Rhuidean, do samego środka. Jeśli ty, Macie Cauthon, chcesz iść z nim, to mech tak będzie, wiedzcie jednak, że większość mężczyzn, którzy wchodzą do serca Rhuidean, nie wraca, a niektórzy wracają obłąkani. Nie możecie mieć przy sobie ani pożywienia, ani wody, na pamiątkę naszej tułaczki po Pęknięciu. Nie wolno wam wejść do Rhuidean z bronią, z wyjątkiem własnych rąk i serca, na znak szacunku dla Jenn. Jeśli macie broń, to ułóżcie ją przed nami na ziemi. Będzie tu na was czekała, gdy wrócicie. Jeśli wrócicie.

Rand wyjął z pochwy swój nóż i ułożył go u stóp Amys, a potem, po chwili dodał jeszcze figurkę z zielonego kamienia przedstawiającą małego krągłego człowieczka.

— To wszystko, co mogę uczynić — powiedział.

Mat zaczął od noża przy pasie i kontynuował dzieło, wyciągając noże z rękawów i spod kaftana, jeden nawet zza kołnierza, tworząc stos, który zdawał się robić wrażenie nawet na kobietach Aiel. Już prawie miał przestać, ale popatrzył na kobiety i wyjął jeszcze po jednym z cholew obu butów.

— Zapomniałem o nich — wyznał z szerokim uśmiechem i wzruszył ramionami.

Jego uśmiech zbladł, gdy Mądre popatrzyły na niego, nawet nie mrugając.

— Należą do Rhuidean — wyraziła się ceremonialnie Amys, patrząc ponad głowami mężczyzn, a pozostałe trzy odpowiedziały chórem:

— Rhuidean należy do zmarłych.

— Nie wolno im rozmawiać z żywymi, dopóki nie wrócą — zaintonowała i pozostałe znowu zawtórowały.

— Martwi nie rozmawiają z żywymi.

— Nie zobaczymy ich, dopóki na nowo nie staną wśród żywych. — Amys naciągnęła swój szal na oczy, a pozostałe trzy, jedna po drugiej, zrobiły to samo. Z zakrytymi twarzami przemówiły jednogłośnie.

— Idźcie precz od żywych i nie nawiedzajcie nas wspomnieniami tego, co utracone. Nie mówcie o tym, co widzą zmarli.

W tym momencie umilkły, stały z podniesionymi szalami czekając.

Rand i Mat popatrzyli na siebie. Egwene miała ochotę podejść do nich, coś powiedzieć — na twarzach mieli wyru zbytniego skupienia, jak wszyscy mężczyźni, którzy nie chcą by ktoś się dowiedział, że są zdenerwowani albo przestraszeni — ale to mogło przeszkodzić w ceremonii.

Wreszcie Mat wybuchnął śmiechem.

— Cóż, myślę, że zmarli mogą przynajmniej z sobą rozmawiać. Ciekawe, czy to się liczy za... Nieważne. Myślicie, że nic się nie stanie, jeśli pojedziemy konno?

— Nie sądzę — odparł Rand. — Chyba musimy pójść pieszo.

— Och, niech mi sczezną moje obolałe stopy. To w takim razie możemy już ruszać. Minie pół popołudnia, zanim tam dotrzemy. Jeśli będziemy mieli szczęście.

Rand obdarzył Egwene uspokajającym uśmiechem, kiedy ruszali w dół zbocza, jakby chciał ją przekonać, że nic im nie grozi żaden pech. Mat uśmiechał się jak zawsze, gdy robił coś wybitnie głupiego, na przykład gdy próbował zatańczyć na dachu.

— Nie zamierzasz zrobić nic... szalonego... prawda? — spytał Mat. — Chcę wrócić stamtąd żywy.

— Ja też — odparł Rand. — Ja też.

Tymczasem ich głosy ucichły w oddali, schodzili już w dół zbocza, z każdą chwilą ich postacie zmniejszały się coraz bardziej. Gdy stały się już prawie zupełnie niewidoczne, Mądre opuściły swe szale.

Przygładzając suknię i żałując, że jest taka spocona, Egwene podeszła do nich na niewielką odległość, prowadząc za sobą Mgłę.

— Amys? Jestem Egwene al’Vere. Powiedziałaś, że mam...

Amys przerwała jej, unosząc dłoń, i spojrzała na Lana, który prowadził Mandarba, Oczko i Jeade’ena, postępując tui za Moiraine i Aldieb.

— To teraz sprawa kobiet, Aan’allein. Powinieneś stanąć z boku. Idź do namiotów. Rhuarc ugości cię wodą i cieniem.

Lan zaczekał na lekkie skinienie Moiraine, zanim wykonał ukłon i odszedł w kierunku, w którym zniknął Rhuarc. Mieniący się płaszcz sprawiał, że chwilami widać było tylko jego głowę i ramiona; sunęły przed trzema końmi, niczym ciało pozbawione korpusu.

— Dlaczego tak go nazywacie? — spytała Moiraine, kiedy znalazł się poza zasięgiem głosu. — Jedyny Człowiek. Czyżbyście go znały?

— Znamy go, Aes Sedai. — Amys wypowiedziała ten tytuł takim tonem, że zabrzmiał jak forma używana wśród równych sobie. — Ostatni z Malkieri. Człowiek, który nie zrezygnuje ze swej wojny przeciwko Cieniowi, mimo że Cień zniszczył jego kraj już bardzo dawno temu. Wiele w nim honoru. Wiedziałam ze snu, że jeśli się stawisz, to prawie na pewno Aan’allein również tu będzie, nie wiedziałam jednak, że jest ci posłuszny.

— Jest moim Strażnikiem — odparła z prostotą Moiraine.

Egwene odniosła wrażenie, że Aes Sedai jest zakłopotana, mimo pewnego i swobodnego tonu jej głosu, i chyba znała po temu powód. Prawie pewne, że Lan przybędzie razem z Moiraine? Lan zawsze szedł w ślady Moiraine, poszedłby za nią do Szczeliny Zagłady bez mrugnięcia okiem. Dla Egwene było to niemal równie interesujące jak to ,jeśli się stawisz”. Rozumne wiedziały czy nie, że one się zjawią? Być może interpretowanie Snu nie jest tak proste, jak jej się wydawało. Już miała zapytać o to, ale tymczasem odezwała się Bair.

— Aviendha? Podejdź tutaj.

Aviendha przycupnęła samotnie na boku, obejmując ramionami kolana, ze wzrokiem wbitym w ziemię. Wstała powoli. Gdyby Egwene nie wiedziała lepiej, pomyślałaby, że jej przyjaciółka się boi. Aviendha powłóczyła nogami, gdy wspinała się do miejsca, gdzie stały Mądre. Postawiła worek i zrolowane gobeliny obok swych stóp.

— Nadszedł czas — powiedziała Bair, nieomal łagodnie. Nie było jednak gotowości do ustępstw w jej bladoniebieskich oczach. — Biegałaś z włóczniami tak długo, jak się dało. Dłużej niż powinnaś.

Aviendha butnie zadarła głowę.

— Jestem Panną Włóczni. Nie chcę być Mądrą! Nie będę Mądrą!

Twarze Mądrych stwardniały. Egwene przypomniało się Koło Kobiet w Dwu Rzekach i ich konfrontacje z tymi, które zamierzały wpakować się w coś głupiego.

— I tak traktowana jesteś łagodniej niż ja za moich czasów — powiedziała Amys głosem twardym jak kamień. — Ja te odmawiałam, kiedy mnie wezwano. Moje siostry włóczni n moich oczach połamały me włócznie. Zabrały mnie do Bair i Coedelin, ze związanymi rękoma i nogami, za całe odzienia miałam tylko samą skórę.

— I ładną lalkę wetkniętą pod pachę — dodała oschle Bair — która miała ci przypominać, jaka jesteś dziecinna O ile pamiętam, uciekałaś dziewięć razy podczas pierwszego miesiąca.

Amys ponuro skinęła głową.

— I za każdą ucieczkę zmuszano mnie do dziecinnego gaworzenia. W drugim miesiącu uciekłam tylko pięć razy. Wy. dawało mi się, że jestem tak silna i twarda, jak powinna być kobieta. Ale nie byłam sprytna, potrzebowałam pół roku, by się przekonać, że jesteście silniejsze i twardsze, niż ja być powinnam, Bair. W końcu nauczyłam się, na czym polegają moje obowiązki, moje zobowiązania wobec ludzi. Tak jak i ty się nauczysz, Aviendho. To zobowiązanie ciąży na takich jak ty i ja. Nie jesteś już dzieckiem. Czas odłożyć lalki, a także włócznie, i stać się kobietą, którą musisz się stać.

Nagle Egwene zrozumiała, dlaczego od samego początku czuła takie pokrewieństwo z Aviendhą, zrozumiała, dlaczego Amys i pozostałe chciały, żeby tamta została Mądrą. Aviendha potrafiła przenosić Moc. Tak jak ona, tak jak Elayne i Nynaeve — oraz Moiraine, skoro już o tym mowa — należała do tych rzadkich kobiet, które nie tylko można uczyć przenoszenia, ale które z tą umiejętnością się rodziły, więc potencjalnie potrafi dotykać Prawdziwego Źródła, świadomie lub nieświadomie, Twarz Moiraine była nieruchoma, spokojna, ale Egwene widziała w jej oczach potwierdzenie. Aes Sedai z pewnością wiedziała od samego początku, gdy tylko znalazła się na wyciąg. męcie ręki od tej kobiety. Egwene uświadomiła sobie, że czuje to sarno pokrewieństwo z Amys i Melaine. Ale nie z Bair albo Senną. Tylko te dwie pierwsze umiały przenosić, była tego pewna. A teraz potrafiła wyczuć to samo w Moiraine. Poczuli to po raz pierwszy. Aes Sedai zachowywała się z rezerwą.

Jednakże niektóre Mądre najwyraźniej dostrzegły coś więcej w twarzy Moiraine.

— Chciałaś ją zabrać do Białej Wieży — powiedziała Bair — i uczynić jedną z was. Ona jest Aiel, Aes Sedai.

— Może się okazać bardzo silna, jeśli ją odpowiednio wyszkolić — odparła Moiraine. — Tak silna, jak silna będzie Egwene. W Wieży może tę siłę zdobyć.

— My też ją możemy uczyć, Aes Sedai. — Głos Melaine był dość łagodny, jednak pogarda zabarwiła jej niezmącone, zielonookie spojrzenie. — I to lepiej. Rozmawiałam z Aes Sedai. Wy rozpieszczacie kobiety w Wieży. Ziemia Trzech Sfer to nie miejsce dla rozpieszczanych. Tu Aviendha nauczy się tego, co powinna, wy natomiast nadal przymuszałybyście ją do zabaw.

Egwene popatrzyła z troską na Aviendhę, przyjaciółka wpatrywała się w swe stopy, a jej buta zniknęła. Jeśli uważały, że szkolenie w Wieży polega na rozpieszczaniu... Nigdy w życiu nie pracowała ciężej i nie była bardziej zdyscyplinowana niż wtedy, gdy była nowicjuszką. Poczuła, jak ukłucie, prawdziwą litość dla niej.

Amys wyciągnęła ręce i Aviendha niechętnie ułożyła na nich włócznie i tarczę wzdrygając się, gdy Mądra odrzuciła je na bok, z taką siłą, że aż szczęknęły głośno. Aviendha powoli ściągnęła z ramienia łuk i podała go jej, odpięła pas podtrzymujący kołczan, a także nóż w pochwie. Amys przyjmowała kolejno te ofiary i odrzucała je niczym zwykłe śmieci, Aviendha za każdym razem dygotała nieznacznie. W kąciku niebieskozielonego oka zadrżała łza.

— Czy musicie traktować ją w taki sposób? — spytała ze złością Egwene. Amys i pozostałe zwróciły ku niej obojętne spojrzenia, ale ona nie miała zamiaru dać się zastraszyć. — Traktujecie przedmioty, które jej są tak drogie, jak śmieci.

— Ona musi zobaczyć w nich śmieci — powiedziała Senna. — Kiedy wróci, jeśli wróci, spali je, a popiół rozsypie. Metal odda kowalowi, który z niego wykona jakieś proste przedmioty. Nie broń. Nawet nie nóż do rzeźbienia. Sprzączki, garnki albo układanki dla dzieci. Rzeczy, które własnymi rękoma rozda, gdy już zostaną wykonane.

— Ziemia Trzech Sfer nie jest miękka, Aes Sedai — powiedziała Bair. — Miękkie rzeczy tu giną.

— Cadin’sor, Aviendho. — Amys wskazała odrzuconą broń. — Nowe ubrania będą czekały na twój powrót.

Aviendha mechanicznie rozebrała się, odrzucając na jeden stos kaftan, spodnie i miękkie buty z wysokimi cholewami. Stała naga, nawet nie podkurczając palców u stóp, Egwene natomiast miała wrażenie, że pęcherze na jej własnych stopach lada moment rozsadzą buty. Przypomniała sobie, jak patrzyła na palenie jej własnej odzieży w Białej Wieży, na przecinanie więzów łączących ją z poprzednim życiem, ale to się mimo wszystko nie odbyło w taki sposób. Nie tak brutalnie.

Kiedy Aviendha zabrała się za rzucanie na stos worka i gobelinów, Seana wzięła je z jej rąk.

— To będziesz mogła odzyskać. Jeśli wrócisz. Jeśli nie, powędrują do twojej rodziny jako pamiątka.

Aviendha skinęła głową. Nie wyglądała na przestraszoną, Niechętna, zła, nawet ponura, ale nie przestraszona.

— W Rhuidean — powiedziała Amys — znajdziesz trzy pierścienie ułożone w taki sposób. — Nakreśliła w powietrzu trzy linie, łączące się razem w środku. — Przejdź przez dowolnie wybrany. Będziesz oglądała swoją przyszłość, wielokrotnie, w różnych odmianach. Nie będziesz tych przyszłości przeżywała do końca, nie zobaczysz ich pełnej postaci, blakną bowiem niczym historie posłyszane dawno temu, ale zapamiętasz tyle, by wiedzieć, że niektóre rzeczy zdarzą ci się na pewno, choćby nie wiadomo jak wzgardzone, inne zaś na pewno nie, mimo że wypieszczone w marzeniach. Tak zaczyna się bycie Mądrą. Niektóre kobiety nigdy nie wracają z pierścieni, być może nie potrafią stawić czoła przyszłości. Inne, te, które przeżyją pierścienie, nie przeżywają drugiej wyprawy do Rhuidean, do jego serca. Nie zamieniasz twardego i niebezpiecznego życia na łatwiejsze, lecz na jeszcze trudniejsze i bardziej niebezpieczne.

Ter’angreal. Amys opisała jakiś ter’angreal. Cóż to za miejsce to Rhuidean? Egwene poczuła, że sama ma ochotę tam pójść, by się przekonać. Głupota. Nie po to tu jest, by niepotrzebnie ryzykować z ter’angrealem, o którym nic nie wie.

Melaine ujęła podbródek Aviendhy i spojrzała w twarz młodszej kobiety.

— Masz siłę — powiedziała głosem cichym, aczkolwiek pełnym przekonania. — Silny umysł i silne serce to teraz twoja broń, ale władaj nimi równie pewnie, jak zawsze władałaś włócznią. Pamiętaj o nich, korzystaj z nich, a pomogą ci przejrzeć wszystko na wylot.

Egwene była zaskoczona. Z wszystkich czterech wskazałaby kobietę o włosach barwy słońca jako ostatnią, która okaże współczucie.

Aviendha przytaknęła, a nawet zdobyła się na uśmiech.

— Prześcignę tych mężczyzn, którzy idą do Rhuidean. Nie potrafią biegać.

Mądre, każda po kolei, pocałowały ją w oba policzki szepcząc:

— Wracaj do nas.

Przyjaciółka odwzajemniła uścisk, gdy Egwene ujęła jej dłoń. A potem podskokami zbiegła ze zbocza. Zanosiło się na to, że dogoni Randa i Mata. Egwene patrzyła ze smutkiem na jej odejście. Ta ceremonia przypominała nieco wynoszenie do godności Przyjętej, aczkolwiek brakowało wstępnego szkolenia dla nowicjuszki, ponadto brakowało kogoś, kto później podniesie chociaż trochę na duchu. Do czego by doszło, gdyby już podczas pierwszego dnia w Wieży została Przyjętą? Popadłaby zapewne w obłęd. W taki właśnie sposób wyniesiono do godności Przyjętej Nynaeve, z powodu jej siły, i zdaniem Egwene owa niechęć, jaką Nynaeve żywiła wobec Aes Sedai, przynajmniej częściowo powodowana była tym, czego wówczas jej nie oszczędzono.

„Wracaj do nas — pomyślała. — Pozostań nieugięta”.

Kiedy postać Aviendhy zniknęła z zasięgu jej wzroku, Egwene westchnęła i z powrotem zwróciła się w stronę Mądrych. Przybyła tu we własnym, określonym celu i nie pomoże nikomu, jeśli będzie się z ociągać z jego spełnieniem.

— Amys, w Tel’aran’rhiod powiedziałaś, że powinnam przybyć do ciebie, by pobierać nauki. Przybyłam.

— Pośpiech — odparła siwowłosa kobieta. — Nami kierował pośpiech, gdyż Aviendha tak długo walczyła ze swym toh, i bałyśmy się, że Shaido naciągną zasłony, nawet tutaj, jeśli nie wyślemy Randa al’Thora do Rhuidean, zanim zdążą się zorientować.

— Wierzysz, że mogliby próbować go zabić? — spytała Egwene. — Przecież to on jest człowiekiem, na poszukiwania którego posłałyście ludzi na drugą stronę Muru Smoka. On jest Tym Który Przychodzi ze Świtem.

Bair poprawiła szal.

— Być może. Zobaczymy. Jeśli przeżyje.

— Ma oczy swojej matki — oświadczyła Amys — i wiele z niej w rysach twarzy, a także coś z ojca, ale Couladin widział tylko jego ubranie i konia. Pozostali Shaido też by tak patrzyli, Taardad zapewne tak samo. Nie wpuszcza się na tę ziemię obcych, a was jest tu teraz pięcioro. Nie, czworo, Rand al’Thor nie jest obcy, nieważne, gdzie się wychował. Jednak my pozwoliłyśmy już jednemu na wejście do Rhuidean, co jest również zabronione. Zmiana nadchodzi jak lawina, czy sobie jej życzymy czy nie.

— Musi nadejść — powiedziała Bair głosem, który wcale nie zabrzmiał szczęśliwie. — Wzór umieszcza nas tam, gdzie chce.

— Znałyście rodziców Randa? — spytała ostrożnie Egwene. Niezależnie od tego, co mówiły, nadal uważała, że rodzicami Randa byli Tam i Kari al’Thor.

— To jego historia — odparła Amys — jeśli zechce ją usłyszeć.

Sądząc po stanowczym wyrazie jej ust, nie miała zamiaru powiedzieć ani słowa więcej na ten temat.

— Chodźcie — powiedziała Bair. — Już nie trzeba się śpieszyć. Chodźcie. Oferujemy wam wodę i cień.

Na wzmiankę o cieniu pod Egwene omal nie ugięły się kolana. Opasująca czoło szarfa, ociekająca wcześniej wodą, wyschła już prawie, miała wrażenie, że czubek głowy upiekł się w lejącym z nieba żarze, cała reszta zaś powoli osiągała stan podobny. Moiraine, stąpając wdzięcznym krokiem, podążyła za Mądrymi w stronę niewielkiej grupki niskich, otwartych namiotów.

Uzdy koni odebrał od nich wysoki mężczyzna w sandałach i białej szacie z kapturem. Dziwnie wyglądała jego twarz Aiela w głębokim cieniu miękkiej tkaniny, potęgowały to również spuszczone oczy.

— Daj tym zwierzętom wody — rozkazała Bair, nim weszła pochylona do niskiego, nie ogrodzonego namiotu, a mężczyzna ukłonił się jej plecom, dotykając czoła.

Egwene zawahała się, nim pozwoliła temu człowiekowi odprowadzić Mgłę. Wyglądał na godnego zaufania, ale co Aiel może wiedzieć o koniach? Nie sądziła jednak, że ją skrzywdzi, a poza tym wnętrze namiotu wyglądało na cudownie ciemne. Ciemne i rozkosznie chłodne w porównaniu z jego otoczeniem.

Dach namiotu zwieńczony był szczytem z otworem w środku, pod którym ledwie starczało miejsca, by stanąć. Jakby chcąc wynagrodzić bure barwy, noszone przez Aielów, podłogę wyścielono jaskrawymi dywanami, zasłanymi kilkoma warstwami wielkich, czerwonych poduszek ze złotymi chwastami. Warstwy były tak grube, że stąpało się po nich niezwykle miękko. Wzorem Mądrych Egwene i Moiraine zatopiły się w tych dywanach, wspierając łokciami o poduszki. Wszystkie usadowiły się w kręgu, tak blisko, że jedna mogła dotknąć drugiej.

Bair uderzyła w mały, mosiężny gong i do środka weszły dwie młode kobiety niosące srebrne tace, ukłoniły się z gracją, całe odziane w biel, z głębokimi kapturami i spuszczonym wzrokiem. Uklękły na środku namiotu, po czym jedna nalała dla każdej ze wspartych na poduszkach kobiet wina do małych, srebrnych filiżanek, druga napełniła większe puchary wodą. Bez słowa wycofały się, bijąc ukłony i zostawiając połyskujące tace oraz dzbany, pokryte paciorkami skroplonej pary.

— Oto woda i cień — powiedziała Bair, podnosząc swoją wodę — dana z własnej woli. Oby nie było między nami zatargów. Wszystkie tutaj są witane, jak witane są pierwsze siostry.

— Oby nie było zatargów — zaszemrały Amys i dwie pozostałe. Po pierwszym łyku wody kobiety Aiel przedstawiły się ceremonialnie. Bair ze szczepu Haido z Shaarad Aiel. Amys ze szczepu Dziewięciu Dolin z Taardad Aiel. Melaine ze szczepu Jhirad z Goshien Aiel. Seanam ze szczepu Czarnego Klifu z Nakai Aiel.

Egwene i Moiraine przyłączyły się do rytuału, aczkolwiek usta Moiraine zacisnęły się, gdy Egwene przedstawiła się jako Aes Sedai z Zielonych Ajah.

Zupełnie jakby wymiana wody i imion obaliła jakiś mur, nastrój w namiocie uległ wyczuwalnej zmianie. Doszło do wymiany uśmiechów, subtelnego rozluźnienia i słownych uprzejmości.

Egwene była bardziej wdzięczna za wodę niż wino. Wprawdzie w namiocie istotnie panował chłód, ale już samo oddychanie powodowało, że zasychało jej w gardle. Amys zachęciła ją gestem i skwapliwie nalała sobie drugi kielich.

Ludzie w bieli zadziwili ją. Uświadomiła sobie, że choć to głupie, machinalnie osądziła wcześniej, że wszyscy Aielowie, prócz Mądrych, są tak jak Rhuarc i Aviendha wojownikami. To jasne, że mieli kowali, tkaczki i innych rzemieślników, musieli ich mieć. Czemu nie służących? To tylko Aviendha lekceważyła służących w Kamieniu, nie pozwalając im nic dla siebie robić, jeśli mogła tego uniknąć. Ci ludzie z tą swoją pokorą zupełnie nie zachowywali się jak Aielowie. Nie przypominała sobie, by w dwóch wielkich obozowiskach zauważyła kogoś w bieli.

— Czy tylko Mądre mają służbę? — spytała.

Melaine udławiła się winem.

— Służbę? — wykrztusiła. — To są gai’shain, nie służba. — Powiedziała to takim tonem, jakby samo słowo miało wszystko wyjaśniać.

Moiraine skrzywiła się nieznacznie nad swym pucharem z winem.

— Gai’shain? Jak to przetłumaczyć? „Zaprzysiężeni pokojowi w bitwie”?

— To są po prostu gai’shain — odparła Amys. Połapała się chyba, że one nie rozumieją. — Wybaczcie, ale czy wiecie coś o ji’e’toh?

— Honor i zobowiązanie — błyskawicznie odparła Moiraine. — Albo może honor i obowiązek.

— Tak, to są te słowa. Ale nie znaczenie. My żyjemy zgodnie z ji’e’toh, Aes Sedai.

— Nie staraj się tłumaczyć im wszystkiego, Amys — przestrzegła ją Bair. — Raz spędziłam cały miesiąc na wyjaśnianiu ji’e’toh pewnej mieszkance mokradeł, na końcu miała więcej pytań niż na początku.

Amys kiwnęła głową.

— Poprzestanę na samym rdzeniu. Jeżeli chcesz, by ci to wyjaśnić, Moiraine.

Egwene wolałaby jak najprędzej porozmawiać o Śnieniu i nauce, ale ku jej irytacji Aes Sedai powiedziała:

— Tak, jeśli zechcesz mi wyjaśnić.

Skinąwszy głową w stronę Moiraine, Amys zaczęła:

— Będę się po prostu trzymała samego pojęcia gai’shain. W tańcu włóczni największe ji, honor, zdobywa się poprzez dotknięcie uzbrojonego wroga, bez zabicia go i wyrządzenia mu krzywdy.

— Największy honor, bo tak trudny do osiągnięcia — dodała Seana, marszcząc błękitnawoszare oczy — a tym samym rzadko uzyskiwany.

— Najmniejszy zaszczyt wiąże się z zabijaniem — kontynuowała Amys. — Dziecko albo i głupiec potrafią zabić. Pomiędzy nimi jest wzięcie jeńca. Widzicie, upraszczam to. Stopni jest wiele. Gai’shain są takimi jeńcami, aczkolwiek wojownik, który został dotknięty, może czasem wręcz zażądać, by wzięto go jako gai’shain, by pozbawić wroga części zaszczytu.

— Panny Włóczni i Kamienne Psy są szczególnie z tego znani — wtrąciła Seana, zarabiając ostre spojrzenie Amys.

— Ja o tym opowiadam czy ty? Ciąg dalszy. Niektórych nie można wziąć jako gai’shain, oczywiście. Mądrej, kowala, dziecka, kobiety z dzieckiem albo takiej, której dziecko ma mniej niż dziesięć lat. Gai’shain, on lub ona, jest złączony przez toh z tym, który go pojmał. Dla gai’shain oznacza to pokorną służbę przez jeden rok i jeden dzień, nie wolno mu w tym czasie dotykać broni ani zadawać gwałtu.

Egwene zainteresowała się mimo woli.

— Czy oni nie próbują uciekać? Ja bym na pewno próbowała.

„Już nigdy nie pozwolę, by ktoś jeszcze raz wziął mnie do niewoli!”

Mądre wyglądały na zaszokowane.

— Tak się czasami zdarza — odparła sztywno Seana — ale traci się wówczas honor. Gai’shain, który ucieknie, może zostać zwrócony przez jego lub jej szczep, by od nowa rozpoczął swój jeden rok i jeden dzień. Utrata honoru jest tak wielka, że pierwszy brat albo pierwsza siostra mogą również pójść jako gai’shain, by uwolnić swój szczep od toh. Jeśli uważają, że utrata ji jest zbyt duża, więcej osób zostaje gai’shain.

Moiraine zdawała się przyjmować to wszystko ze spokojem, popijając wodę, Egwene natomiast stać było tylko na tyle, by otwarcie nie kręcić głową. Ci Aielowie byli niespełna rozumu, ot i wszystko. A opowieść stawała się coraz straszniejsza.

— Niektórzy gai’shain zamiast pokorni stają się aroganccy — powiedziała z dezaprobatą Melaine. — Uważają, że zyskują cześć, gdy drwią z posłuszeństwa i potulności. To nowość i głupota. Nie ma dla niej miejsca w ji’e’toh.

Bair roześmiała się, zaskakująco dźwięcznie w porównaniu z jej cienkim głosem.

— Głupców nigdy nie brak. Gdy byłam mała, i Shaarad, i Tomanelle co noc wykradali sobie wzajemnie bydło i kozły, Chenda, pani dachu z Mainde Cut, została podczas napaści popchnięta przez młodego Poszukiwacza Wody z Haido. Udała się do Krzywej Doliny i zażądała, by chłopak uczynił ją swoim gai’shain, nie chciała pozwolić, by on zyskał szacunek przez to, że jej dotknął, miała wszak nóż do rzeźbienia, kiedy to zrobił! Nóż do rzeźbienia! To broń, twierdziła, jakby była Panną. Chłopiec nie miał wyboru, tylko musiał zrobić to, czego zażądała, mimo śmiechu, jaki temu towarzyszył. Nie odsyła się pani dachu z bosymi stopami do jej siedziby. Nim upłynął jeden rok i jeden dzień, szczep Haido i szczep Jenda wymienili włócznie i wkrótce chłopca poślubiono z najstarszą córką Chendy. Mimo że jego druga matka wciąż była dla niego gai’shain. Usiłował ją darować swej żonie jako część jego daru dla panny młodej, ale obie kobiety twierdziły, że próbuje ograbić je z honoru. Prawie musiał wziąć swoją żonę jako gai’shain. Haido i Jenda omal nie zaczęli ponownie się napadać, zanim toh nie zostało spełnione.

Kobiety Aiel prawie pokładały się ze śmiechu. Amys i Melaine wycierały oczy.

Egwene niewiele zrozumiała z tej opowieści — zwłaszcza gdzie tkwił w niej komizm — ale zdobyła się na uprzejmy śmiech.

Moiraine odstawiła na bok wodę i ujęła puchar z winem.

— Słyszałam opowieści mężczyzn o walkach z Aielami, ale z pewnością nie słyszałam o Aielach, którzy się poddają, bo ktoś ich dotknął.

— Tu się nikt nie poddaje — uprzejmie poprawiła ją Amys. — To ji’e’toh.

— Nikt nie poprosi mieszkańca mokrych ziem, by go uczyniono gai’shain — powiedziała Melaine. — Obcy nie znają się na ji’e’toh.

Kobiety Aiel wymieniły spojrzenia. Wyglądały na zażenowane. Dlaczego, zastanawiała się Egwene. Aha. Dla Aielów nie znać ji’e’toh, to jak nie znać się na dobrych manierach albo nie znać pojęcia honor.

— My też wiemy, co to jest honor, zarówno mężczyźni, jak i kobiety — powiedziała Egwene. — Większość z nas. Odróżniamy dobro od zła.

— Jasne, że odróżniacie — mruknęła Bair tonem, który mówił, że to coś zupełnie innego.

— Przysłałyście mi list do Łzy — powiedziała Moiraine — jeszcze zanim tam dotarłam. Powiedziałyście moc rzeczy, z których część okazała się prawdą. Łącznie z tym, że spotkam was, że muszę się z wami spotkać, tutaj i dzisiaj, niemal rozkazałyście, abym tu przybyła. Ale wcześniej użyłyście sformułowania „jeśli się stawisz”. Ile z tego, o czym pisałyście, miało się, waszym zdaniem, zdarzyć na pewno?

Amys westchnęła i odstawiła puchar, ale przemówiła Bair.

— Wiele jest rzeczy niewiadomych, nawet dla Śniących. Amys i Melaine są z nas najlepsze, ale nawet one nie widzą wszystkiego, co jest albo co może być.

— Teraźniejszość jest znacznie wyraźniejsza od przyszłości, nawet w Tel’aran’rhiod — powiedziała Mądra o włosach barwy słońca. — Znacznie łatwiej zobaczyć to, co się dzieje albo zaczyna dziać, niż to, co się zdarzy albo może zdarzyć. Egwene albo Mata Cauthona w ogóle nie widziałyśmy. Istniała nawet taka sama szansa, że młodzieniec, który przedstawia się jako Rand al’Thor, wcale nie przybędzie. Gdyby nie przybył, byłoby pewne, że poległ i Aielowie również. A jednak stawił się i jeśli przeżyje Rhuidean, to przynajmniej niektórzy Aielowie też przeżyją. Tyle wiemy. Gdybyś ty się nie stawiła, to on by nie żył. Gdyby nie stawił się Aan’allein, to nie żyłabyś ty. Jeśli nie przejdziesz przez pierścienie... — urwała jakby ugryzła się w język.

Egwene z napięciem pochyliła się do przodu. Moiraine ma pójść do Rhuidean? Aes Sedai udawała, że tego nie zauważyła, a Seana szybko się odezwała, by pokryć słowami to, co się wyrwało Melaine.

— Do przyszłości nie wiedzie żadna ustalona droga. Oglądając Wzór, zdaje nam się, że najcieńsza koronka przypomina zgrzebny worek albo splątany sznurek. W Tel’aran’rhiod udaje się zobaczyć, jak utkane mogą być niektóre drogi w przyszłości. Nic więcej.

Moiraine upiła łyk wina.

— Często trudno tłumaczyć z Dawnej Mowy.

Egwene wbiła w nią zdumiony wzrok. Dawna Mowa? A co z pierścieniami, ter’angrealem? Moiraine ciągnęła beztrosko. — Tel’aran’rhiod oznacza Świat Snów albo może Niewidziany Świat. Żaden z tych terminów nie oddaje precyzyjnie tego pojęcia, jest ono znacznie bardziej skomplikowane. Aan’allein. Jedyny Człowiek, ale również Człowiek Który Jest Całym Narodem, a oprócz tego istnieją jeszcze dwa lub trzy inne sposoby przetłumaczenia tego terminu. A te słowa, których używamy na co dzień i nigdy się nie zastanawiamy nad ich znaczeniem w Dawnej Mowie. Strażników nazywamy „Gaidinami”, czyli „braćmi bitew”. Aes Sedai uważały ich za „sługi wszystkich”. „Aiel” to „Oddany” w Dawnej Mowie. Ale i tutaj trzeba znaleźć ekwiwalent silniejszy, zawiera bowiem w sobie aluzję do przysięgi zapisanej w waszych kościach. Zastanawiałam się, czemu oddani są Aielowie. — Twarze Mądrych zastygły, ale Moiraine mimo to kontynuowała. — I na koniec „lenn Aiel”. „Prawdziwie oddany”, wszak znaczenie jest znowu głębsze. Może ,jedyny prawdziwie oddany”? Jedyny prawdziwy Aiel?

Spojrzała na nie pytająco, prosto w oczy, nie zważając na ich kamienne twarze. Żadna się nie odezwała.

Co ta Moiraine wyprawia? Egwene nie miała zamiaru pozwolić, by Aes Sedai zniszczyła jej szanse poznania tego, czego mogły nauczyć ją Mądre.

— Amys, czy mogłybyśmy teraz porozmawiać o Śnieniu?

— Będzie na to czas wieczorem — odparła Amys.

— Ale...

— Wieczorem, Egwene. Może i jesteś Aes Sedai, ale tutaj musisz ponownie stać się uczennicą. Nawet nie wolno ci się położyć spać, jeśli masz ochotę, ani zasnąć snem tak lekkim, by jeszcze przed obudzeniem powiedzieć, co widzisz. Zacznę cię uczyć, gdy słońce będzie już gasło.

Przekrzywiając głowę, Egwene wyjrzała z namiotu. Na zewnątrz światło jadowicie oślepiało poprzez błyski żaru w powietrzu, słońce nie stało wyżej jak w połowie drogi do górskich szczytów.

Moiraine nagle podniosła się do klęczek, sięgnęła ręką za plecy i zaczęła rozpinać suknię.

— Sądzę, że muszę iść, tak jak to zrobiła Aviendha — oświadczyła, bynajmniej nie było to pytanie.

Bair obdarzyła Melaine twardym spojrzeniem, które młodsza kobieta wytrzymała tylko przez chwilę i zaraz spuściła oczy. Seana powiedziała zrezygnowanym głosem:

— Nie trzeba było tego mówić. Ale stało się. Zmiana. Do Rhuidean już udała się osoba, która nie należy do krwi, a teraz wybiera się następna.

Moiraine znieruchomiała.

— Czy to coś zmienia, że mi powiedziano?

— Różnica może być wielka — odparła z niechęcią Bair — albo żadna. Często dajemy wskazówki, ale nic ponadto nie możemy powiedzieć. Kiedy cię oglądałyśmy, jak przechodzisz przez pierścienie, za każdym razem to ty inicjowałaś, to ty żądałaś prawa wejścia do Rhuidean, mimo że nie należysz do krwi. Tymczasem to jedna z nas wspomniała o tym jako pierwsza. To, co zobaczyłyśmy, już uległo zmianie. Kto może stwierdzić, na czym ona polega?

— A gdybym tam nie poszła, co zobaczyłyście w takim przypadku?

Pomarszczona twarz Bair była pozbawiona wszelkiego wyrazu, jednak w bladoniebieskich oczach malowała się sympatia.

— Już i tak za dużo powiedziałyśmy, Moiraine. Spacerująca w snach widzi to, co zdarzy się prawdopodobnie, nie zaś to, co zdarzy się z całą pewnością. Tych, którzy kierują się zbyt dużą wiedzą o przyszłości, czeka nieuchronna zguba, bo albo godzą się na to, co ich zdaniem musi się zdarzyć, albo próbują na siłę to zmieniać.

— Z łaski pierścieni wspomnienia blakną — powiedziała Amys. — Dana kobieta wie o pewnych rzeczach, kilku rzeczach, które się jej zdarzą, innych zaś nie rozpozna, dopóki nie spadnie na nią konieczność podjęcia decyzji, a zresztą czasem nie rozpoznaje ich wcale. Życie to niepewność i walka, wybór i zmiana, taka, która potrafiłaby prześledzić dokładnie osnowę nitki swego żywota we Wzorze, z równą łatwością, jak dostrzegamy, w jaki sposób przędzę wpleciono w dywan, wiodłaby życie zwierzęcia. O ile nie popadłaby w obłęd. Ludzkość jest stworzona na niepewność, walkę, wybór i zmianę.

Moiraine wysłuchała tego, nie zdradzając zniecierpliwienia, aczkolwiek Egwene podejrzewała, że ją przepełniało — Aes Sedai przywykła, że to ona udziela wykładów, nie zaś odwrotnie. Milczała, gdy Egwene pomagała jej zdjąć suknię, i nadal się nie odzywała, kiedy naga przykucnęła na skraju dywanów, patrząc w dół zbocza, w stronę spowitego we mgłę miasta w dolinie. Dopiero wtedy powiedziała:

— Nie pozwólcie Lanowi iść za mną. Spróbuje, jeśli mnie zobaczy.

— Będzie, co będzie — odparła Bair. Jej cienki głos brzmiał zimno i rozkazująco.

Po jakiejś chwili Moiraine posępnie skinęła głową i wyślizgnęła się z namiotu prosto w płonący blask słońca. Natychmiast zaczęła biec, boso, po parzącym zboczu.

Egwene skrzywiła się. Rand i Mat, Aviendha, teraz Moiraine, wszyscy udali się do Rhuidean.

— Czy ona... przeżyje? Jeśli śniłyście o tym, to musicie wiedzieć.

— Są takie miejsca, do których w Tel’aran’rhiod nie da się wejść — powiedziała Seana. — Rhuidean. Stedding ogirów. Kilka innych. To, co się tam dzieje, jest zasłonięte przed oczyma spacerującej po snach.

To nie była odpowiedź — widziały ją, jak wychodzi z Rhuidean — ale najwyraźniej tyle tylko miała usłyszeć.

— Bardzo dobrze. Czy ja też powinnam tam pójść? — — Nie podobała jej się myśl o poznawaniu pierścieni, to by przypominało ponowne wyniesienie do godności Przyjętej. Ale skoro wszyscy inni poszli...

— Nie bądź głupia — zbeształa ją Amys.

— Nie widziałyśmy ciebie w tym wszystkim — dodała łagodniejszym tonem Bair. — W ogóle cię nie widziałyśmy.

— A ja nie odparłabym „tak”, gdybyś poprosiła — ciągnęła Amys. — Do wyrażenia zgody potrzeba czterech i ja powiedziałabym „nie”. Jesteś tu, by uczyć się spacerowania po snach.

— Ucz mnie w takim razie — powiedziała Egwene, opadając z powrotem na poduszki. — Na pewno jest coś, od czego możesz zacząć jeszcze przed wieczorem.

Melaine skrzywiła się, ale Bair sucho zachichotała.

— Jest chętna i niecierpliwa tak jak ty, gdy postanowiłaś się uczyć, Amys.

Amys przytaknęła.

— Dla jej dobra mam nadzieję, że zachowa ochotę, a straci niecierpliwość. Posłuchaj mnie, Egwene. Choć to będzie trudne, musisz zapomnieć, że jesteś Aes Sedai, skoro masz się uczyć. Musisz słuchać, pamiętaj, i robić to, co ci każą. Przede wszystkim nie wolno ci wchodzić do Tel’aran’rhiod, dopóki jedna z nas ci nie pozwoli. Czy godzisz się na to?

Nie było trudno zapomnieć, że jest Aes Sedai, skoro nią nie była. Reszta zaś brzmiała złowieszczo, tak jakby na powrót miała się stać nowicjuszką.

— Zgadzam się. — Miała nadzieję, że w jej głosie nie słychać zwątpienia.

— Znakomicie — powiedziała Bair. — Opowiem ci teraz bardzo ogólnie o spacerowaniu po snach i Tel’aran’rhiod. Kiedy skończę, powtórzysz, co ci powiedziałam. Jeśli nie uda ci się wymienić wszystkich punktów, to dziś wieczorem zastąpisz gai’shain przy szorowaniu garnków. Jeśli masz tak słabą pamięć, że nie dasz rady powtórzyć tego, co mówię, po drugim słuchaniu... Cóż, to omówimy, gdy do tego dojdzie. Uważaj.

— Prawie każdy może dotknąć Tel’aran’rhiod, ale niewielu może wejść do niego naprawdę. Z wszystkich Mądrych tylko my cztery możemy spacerować po snach, a twoja Wieża od blisko pięciuset lat nie wydała żadnej prawdziwej spacerującej po snach. Nie jest to rzecz związana z Jedyną Mocą, aczkolwiek Aes Sedai tak uważają. Ani ja, ani Seana nie potrafimy przenosić Mocy, ale spacerujemy po snach tak jak Amys albo Melaine. Wielu ludzi ociera się o Świat Snów, kiedy śpią. Jako że tylko się o niego ocierają, budzą się z bólami w tych miejscach, które powinni mieć połamane albo które powinny ulec śmiertelnym obrażeniom. Spacerująca po snach wchodzi do snu całkowicie, więc jej rany są prawdziwe po przebudzeniu. Dla takiej, która całkowicie wejdzie do snu, czy jest, czy nie jest spacerującą, śmierć tam oznacza śmierć tutaj. Nazbyt pełne wejście do snu oznacza bowiem utratę kontaktu z ciałem, bez powrotu, i wówczas ciało umiera. Mówi się, że kiedyś były takie, które potrafiły wejść do snu ciałem i przestawały egzystować w tym świecie. Nigdy nie należy tego próbować, nawet jeśli uważasz, że to potrafisz, za każdym razem bowiem tracisz jakąś część tego, co czyni cię człowiekiem, a to nie jest dobrą rzeczą. Musisz się nauczyć wchodzić do Tel’aran’rhiod, kiedy chcesz, do takiego stopnia, w jakim chcesz. Musisz się nauczyć znajdować i odczytywać to, co widzisz, powinnaś też wchodzić do snów wtedy, gdy jest obok ktoś, kto cię uzdrowi, a także rozpoznawać tych, którzy weszli do snu, w takim stopniu, że mogą wyrządzić ci krzywdę, ponadto...

Egwene słuchała uważnie. Fascynowały ją te wzmianki o rzeczach, jej zdaniem zdawałoby się, niemożliwych, a poza tym nie miała zamiaru skończyć na szorowaniu garnków. To jakoś nie brzmiało sprawiedliwie. Niezależnie od tego, co miało spotkać Randa, Mata i pozostałych w Rhuidean, nie groziło im szorowanie garnków. A ja się na to zgodziłam! To po prostu nie było sprawiedliwe. Z kolei wątpiła jednak, czy tamci wydobędą z Rhuidean więcej niż ona z tych kobiet.

24

Rhuidean

Gładki kamyk, który Mat ssał, od jakiegoś czasu przestał już spełniać swe zadanie, w ustach nie miał już nawet kropli śliny. Wypluł go, przykucnął obok Randa i zapatrzył się na szarą ścianę, która kłębiła się przed nimi, w odległości może trzydziestu kroków. Mgła. Miał nadzieję, że przynajmniej w jej wnętrzu jest chłodniej niż tutaj. Naprawdę przydałaby się choć odrobina wody. Popękały mu wargi. Ściągnął szarfę z czoła i otarł nią twarz, ale potu nie starczyło do zwilżenia tkaniny, był kompletnie odwodniony. I jakieś miejsce, gdzie można by usiąść. Miał wrażenie, że jego stopy, skryte w wysokich butach, to ugotowane kiełbaski, w ogóle cały czuł się ugotowany, jeśli już o tym mowa. Mgła rozciągała się na lewo i prawo na odcinku dłuższym niż mila, wisiała nad jego głową niczym wysokie urwisko w samym środku jałowej, spieczonej doliny. Tu gdzieś musi być jakaś woda.

„Dlaczego słońce jej jeszcze nie wypaliło?”

To mu się w tym wszystkim najbardziej nie podobało. Przywiodły go tu głupie zabawy z Mocą, a teraz wychodziło na to, że nudy nie będzie temu końca.

„Światłości, ja się chcę uwolnić od Mocy i Aes Sedai. Niech sczeznę, naprawdę chcę!”

Wszystko, byle tylko nie myśleć o tym, że trzeba wejść w tę mgłę, byle zyskać chociaż jeszcze jedną minutę.

— Biegaczka, którą zauważyłem, to była ta Aiel, przyjaciółka Egwene — zachrypiał. Biegła! W tym upale. Na samą myśl o bieganiu stopy rozbolały go jeszcze bardziej. — Aviendha. Czy jak jej tam na imię.

— Skoro tak twierdzisz — odparł Rand, przypatrując się uważnie mgle. Mówił takim głosem, jakby usta miał pełne pyłu. Słońce opaliło mu twarz. Przykucnięty, chwiał się niepewnie. — Tylko co ona miałaby tu robić? I na dodatek naga?

Mat zrezygnował z rozwijania tematu. Rand jej nie widział — odkąd zaczęli schodzić w dół, prawie nie odrywał oczu od ściany skłębionej mgły — i bynajmniej nie wierzył, że Mat ją zobaczył. Biegła jak szalona i trzymała się z dala od nich dwóch. Wyglądało na to, że kieruje się ku tej dziwacznej mgle. Rand najwyraźniej nie miał większej niż on ochoty, by w nią wleźć. Zastanawiał się, czy wygląda równie źle jak przyjaciel. Dotknął policzka i skrzywił się. Nabrał podejrzenia, że niestety tak.

— Mamy zamiar siedzieć tu całą noc? Ta dolina jest dość głęboka. Na jej dnie ściemni się za kilka godzin. Może wtedy zrobi się również chłodniej, ale raczej wolałbym nie napotkać zwierząt, które mogą tam biegać po nocy. Pewnie lwy. Słyszałem, że na Pustkowiu żyją lwy.

— Jesteś pewien, że chcesz to zrobić, Mat? Słyszałeś, co mówiły Mądre. Jak tam wejdziesz, to możesz umrzeć albo popaść w obłęd. Wróć do namiotów, jeśli chcesz. Zostawiłeś butle z wodą i bukłak przy siodle Oczka.

Wolał, by Rand mu o tym nie przypominał. Lepiej nie myśleć o wodzie.

— Niech skonam, nie chcę iść. Ale muszę. A co z tobą? Czy bycie cholernym Smokiem Odrodzonym ci nie wystarcza? Musisz też być przeklętym wodzem klanu Aielów? Dlaczego ty tu jesteś?

— Muszę tu być, Mat. Muszę. — Przez suchość głosu przebijała rezygnacja, ale również coś innego. Ślad zapału. Ten człowiek był naprawdę obłąkany, on chciał to zrobić.

— Rand, może to jest odpowiedź, której oni udzielają wszystkim. Chodzi mi o tych ludzi-węży. Idź do Rhuidean. Może wcale tu nie musimy być. — Nie wierzył w to, ale mając przed oczyma tę mgłę...

Rand odwrócił głowę, by spojrzeć na niego. Milczał przez chwilę. W końcu odezwał się:

— Oni mi nic nie powiedzieli o Rhuidean, Mat.

— A niech skonam — mruknął. W taki czy inny sposób miał zamiar znaleźć raz jeszcze drogę przez tamte krzywe drzwi w Łzie. Zamyślony, wyciągnął z kieszeni kaftana złotą markę z Tar Valon, przetoczył ją po wierzchach palców i schował z powrotem. Ci wężowi ludzie udzielą mu jeszcze kilku odpowiedzi, czy tego chcą czy nie. Jakoś ich zmusi.

Nie mówiąc już ani słowa, Rand wstał i ruszył chwiejnym krokiem w stronę ściany mgły, z oczyma utkwionymi w dal. Mat pośpieszył za nim.

„A niech sczeznę. Niech sczeznę. Ja nie chcę tego robić”.

Rand z miejsca zatopił się w gęstej szarości, Mat natomiast zawahał się na moment, nim poszedł w jego ślady. Mimo wszystko to Moc musiała utrzymywać tę mgłę, zwłaszcza że jej skraj się kłębił, ale w ogóle ani się nie posuwał do przodu, ani też nie cofał. Cholerna Moc i żadnego cholernego wyboru. Ten pierwszy krok przyniósł błogosławioną ulgę, chłód i wilgoć, otworzył usta chcąc, by mgła zwilżyła mu język. Jeszcze trzy kroki i zaczął się niepokoić. Na wyciągnięcie ręki tylko nieokreślona szarzyzna. Nie potrafił nawet wyróżnić cienia, którym mógł być Rand.

— Rand? — Równie dobrze mógłby wcale nie otwierać ust, pomroka połknęła słowo, niemalże nim dotarło do jego własnych uszu. Nie był już nawet pewien kierunku, a wszak zawsze pamiętał drogę. Przed nim mogło być wszystko. Albo pod stopami. Nie widział własnych nóg, od pasa w dół pochłaniała go mgła. Nie zważając na to, przyśpieszył kroku. I nagle wyszedł obok Randa na przestrzeń rozjaśnioną dziwnym, nie rzucającym cienia światłem.

Mgła tworzyła ogromną, wklęsłą kopułę, zakrywającą niebo, jej bulgocząca, wewnętrzna powierzchnia jarzyła się bladym, jaskrawym błękitem. Rhuidean nie było w połowie choćby tak wielkie jak Łza czy Caemlyn, ale nigdy nie widział równie rozległych pasaży jak te puste ulice, pełne wielkich fontann z posągami, przedzielone na środku szerokimi pasmami nagiej ziemi, na której musiały chyba kiedyś rosnąć drzewa. Wzdłuż ulic stały ogromne budowle, dziwne, płaskie pałace z marmuru, kryształu i rżniętego szkła, ich stopnie albo proste mury wznosiły się na wysokość setek stóp. Nie widać było ani jednego małego budynku, niczego, co mogło mieścić zwykłą tawernę, gospodę lub stajnię. Tylko przeogromne pałace, z połyskującymi, czerwonymi, białymi albo niebieskimi kolumnami, grubości pięćdziesięciu stóp i wysokości stu kroków; wieńczyły je niebotyczne wieże, żłobkowane, spiralne, niektóre wbijały się w połyskliwe chmury.

Mimo całego tego przepychu miasta nigdy nie zostało ukończone. Wiele z tych olbrzymich budowli robiło wrażenie porzuconych w trakcie budowy. W niektórych ogromne okna wypełniało kolorowe szkło, tworzące obrazy srogich, dostojnych mężczyzn i kobiet, o wzroście trzydziestu stóp i więcej, wschody słońca i gwiaździste, nocne nieba, inne okna ziały pustką. Nieskończone i dawno już temu porzucone na pastwę losu. W żadnej z fontann nie pluskała woda. Cisza okryła miasto niczym kolejna mgielna kopuła. Powietrze było chłodniejsze niż na zewnątrz, równie jednak jałowe. Pył zgrzytał pad stopami na jasnych, gładkich kamieniach bruku.

Mimo to Mat podbiegł do najbliższej fontanny, tak na wszelki wypadek, i przechylił się przez sięgającą do pasa, białą poręcz. Do szerokiego, zakurzonego zbiornika, równie wyschłego jak jego usta, zaglądały trzy rozebrane kobiety, dwakroć od niego wyższe i podtrzymujące nad głowami dziwną rybę o szerokim pysku.

— To jasne — odezwał się za jego plecami Rand. — Powinienem był wcześniej o tym pomyśleć.

Mat obejrzał się przez ramię.

— O czym?

Rand wpatrywał się w fontannę, trzęsąc się od bezgłośnego śmiechu.

— Weź się w garść, Rand. Nie zwariowałeś przed chwilą. Powinieneś był pomyśleć!

Głuche bulgotanie kazało Matowi błyskawicznie wrócić do fontanny. Znienacka z pyska ryby trysnęła woda, strumieniem grubości jego uda. Wdrapał się do zbiornika i rzucił pod strumień z głową odchyloną w tył i otwartymi ustami. Zimna, słodka woda, tak zimna, że aż zadrżał, słodsza niż wino. Przemoczyła mu włosy, kaftan, spodnie. Pił dopóty, dopóki nie poczuł, że zaraz się utopi, w końcu zachwiał się i dysząc wsparł o kamienną nogę kobiety.

Rand nadal stał w jednym miejscu, zapatrzony w fontannę, z poczerwieniałą twarzą i spękanymi ustami, śmiał się cicho.

— Żadnej wody, Mat. Powiedziały, że nie wolno nam przynosić tu wody, ale nie powiedziały, że ona tu jest.

— Rand? Nie zamierzasz się napić?

Rand wzdrygnął się, a potem wszedł do wypełnionego po kostki zbiornika, rozbryzgując wodę, dotarł do miejsca, gdzie wcześniej stał Mat, i zaczął pić w taki sam sposób, z zamkniętymi oczyma i twarzą wystawioną ku górze; wkrótce również cały był mokry.

Mat patrzył na to z niepokojem. Nie jest obłąkany, to prawda, jeszcze nie. Gdyby się jednak nie odezwał, to jak długo Rand stałby tutaj i śmiał się pozwalając, by pragnienie zamieniało mu gardło w kamień? Mat zostawił go tam i wygramolił się z fontanny. Trochę tej wody, która przemoczyła jego ubranie, wlało mu się do butów. Zignorował chlupotanie, które słychać było przy każdym kroku, nie był pewien, czy jeśli teraz ściągnie buty, to uda mu się włożyć je z powrotem. A poza tym tak było mu dobrze.

Spoglądając na miasto, zastanawiał się, co tu właściwie robi. Ci ludzie twierdzili, że może umrzeć, ale czy sam pobyt w Rhuidean wystarczy, by stało się przeciwnie?

„Czyli muszę tu coś zrobić? Ale co?”

Puste ulice i na poły ukończone pałace nie rzucały cienia w jasnym, lazurowym świetle. Kłucie między łopatkami nasilało się. Te wpatrzone w niego puste okna, te zębate linie porzuconych konstrukcji. Mogło się wśród nich kryć wszystko, a w miejscu takim jak to wszystko mogło być...

„Dowolną cholerną rzeczą”.

Żałował, że nie ma przynajmniej swych noży w butach. Ale te kobiety, te Mądre, tak się na niego gapiły, jakby wiedziały, że on je tam ukrywa. I przenosiły Moc, jedna albo wszystkie. To głupota oszukiwać kobiety, które potrafią przenosić, jeśli można tego uniknąć.

„Niech sczeznę, gdybym tylko mógł odciąć się od Aes Sedai, to już nigdy bym o nic nie prosił. No cóż, w każdym razie bardzo długo bym o nic nie prosił. Światłości, ciekawe, czy coś się tu przypadkiem nie czai”.

— Serce musi być tam, Mat. — Rand wyszedł ze zbiornika, ociekając wilgocią.

— Serce?

— Mądre powiedziały, że muszę udać się do serca. Zapewne mówiły o centrum miasta. — Rand obejrzał się na fontannę i nagle strumień zmniejszył się do cienkiego strumyczka, a potem zaniknął. — Tu jest cały ocean dobrej wody. Głęboko. Tak głęboko, ie mało co, a byłbym go nie znalazł. Gdybym mógł go wydobyć... Ale nie ma sensu marnować wody. Jeszcze raz porządnie się napijemy, gdy nadejdzie czas, by stąd odejść.

Mat niespokojnie zaszurał nogami.

„Ty głupcze! Skąd, twoim zdaniem, wzięła się ta woda? No przecież on przenosił cholerną Moc. Myślałeś, że ona tak sobie popłynęła na nowo, Światłość jedna wie po jak długim czasie?”

— Centrum miasta. Oczywiście. Prowadź.

Trzymali się środka szerokiej ulicy, wędrując skrajem nagich pasów ubitej ziemi, obok kolejnych, wyschłych fontann, niekiedy wyposażonych jedynie w kamienny zbiornik i marmurowy cokół, na którym powinien stać jakiś posąg. W mieście nie było ani jednej rzeczy zniszczonej... najwyżej nie ukończone. Pałace wznosiły się po obu stronach na podobieństwo górskich łańcuchów. W środku musiały być jakieś rzeczy. Może meble, jeśli nie zgniły. Może złoto. Noże. Noże nie zardzewieją w tak suchym powietrzu, choćby nie wiadomo od jak dawna tu były.

„Z tego, co ci wiadomo, tam może siedzieć jakiś cholerny Myrddraal. Światłości, czemu musiałem o tym pomyśleć?”

Że też nie pomyślał o zabraniu pałki, kiedy opuszczał Kamień. Może udałoby się przekonać Mądre, że to kostur. Nie było sensu teraz nad tym deliberować. Wystarczyłoby drzewo, gdyby miał czym ściąć jakąś sporą gałąź i ją obciosać. Znowu jakieś „gdyby”. Zastanawiał się, czy temu, kto zbudował to miasto, udało się wyhodować jakieś drzewa. Zbyt długo pracował na farmie swego ojca, by nie rozpoznać dobrej gleby. Te długie wstęgi nagiej ziemi były liche, nie nadawały się do posadzenia czegokolwiek z wyjątkiem chwastów, a i tych raczej w skromnych ilościach. Teraz nie rosło tu nic.

Kiedy uszli jakąś milę, ulica nagle zakończyła się wielkim rynkiem, otoczonym takimi samymi pałacami z marmuru i kryształu, który ciągnął się dalej, być może równie daleko jak droga, którą do tej pory pokonali. O dziwo, na samym środku rosło jakieś drzewo, wysokości dobrych stu stóp, które rozpościerało grube, gęsto okryte liśćmi konary nad zakurzonymi, białymi kamieniami brukowymi zajmującymi hajd powierzchni, a nie opodal znajdowało się coś, co wyglądało jak koncentryczne pierścienie utworzone z przezroczystych, połyskliwych szklanych kolumn, cienkich niczym igły — wrażenie to brało się z nadzwyczajnej ich smukłości — dorównujących niemal wysokością drzewu. Dziwiłby się, w jaki sposób drzewo w ogóle mogło tu wyrosnąć, pozbawione światła słońca, gdyby jego uwagi nie przyciągnął nagle zdumiewający galimatias, wypełniający pozostałą część placu.

Z każdej ulicy, którą Mat widział ze swego miejsca, wiodła prosto do utworzonych z kolumn pierścieni pusta dróżka, między którymi stały bez ładu i składu posągi, rozmiarów żywych istot, z kamienia, kryształu albo metalu, osadzone bezpośrednio w bruku. Wśród nich znajdowały się... Z początku nie wiedział nawet, jakie nadać im nazwy. Płaski, srebrzysty pierścień o szerokości dziesięciu stóp i cienki jak ostrze noża. Spiczasty, kryształowy cokół, na którym mógł stanąć jakiś mniejszy posąg. Błyszcząca iglica z czarnego metalu, smukła niczym włócznia i nie dłuższa, stojąca na czubku, jakby wrosła w bruk korzeniami. Setki, może tysiące rzeczy, w każdym kształcie i z każdego materiału, jaki można było sobie wyobrazić, wypełniały całkowicie ogromny plac, rozstawione w odległościach nie większych niż kilkanaście stóp.

To widok tej czarnej, metalowej włóczni, tej, która tak nienaturalnie stała, nasunął mu nagle odpowiedź na pytanie, co to musi być. Ter’angreale. A w każdym razie rzeczy, które miały coś wspólnego z Mocą. Niektóre na pewno miały. Tamtej krzywej kamiennej futryny w Wielkiej Przechowalni Kamienia też nie dawało się przewrócić.

Już był gotów zawrócić, ale Rand szedł dalej, ledwie patrząc na to, co wytyczało mu drogę. Zatrzymał się w pewnej chwili, patrząc na dwie figurki, które zdawały się ledwie zasługiwać na miejsce wśród pozostałych rzeczy. Dwie statuetki, wysokości około stopy, mężczyzna i kobieta, każde trzymało w ręce kryształową kulę. Nachylił się, jakby chciał ich dotknąć, ale wyprostował się tak szybko, że mogło to być wyłącznie dzieło imaginacji Mata.

Po chwili Mat ruszył spiesznie w jego ślady, starając się go dogonić. Im bardziej się zbliżali do tych roziskrzonych pierścieni, utworzonych przez kolumny, tym bardziej był spięty. Te wszystkie przedmioty, które ich otaczały, miały coś wspólnego z Mocą, kolumny również. Po prostu to wiedział. Ich niesamowicie wysokie i cienkie trzony iskrzyły się błękitnawym światłem, mącąc wzrok.

„Powiedzieli tylko, że muszę tu przyjść. No i cóż, przyszedłem. Nic nie mówili o cholernej Mocy”.

Rand zatrzymał się tak nagle, że Mat zrobił jeszcze trzy kroki w stronę pierścieni, nim się zorientował. Zauważył, że przyjaciel wpatruje się w drzewo. Drzewo. Mat połapał się, że sam idzie ku niemu, jakby go przyciągało. Żadne inne drzewo nie ma takich potrójnych liści. Żadne, prócz tego jednego — drzewa z legendy.

— Avendesora — rzekł cicho Rand. — Drzewo Życia. To ono.

Mat podskoczył do rozłożystych konarów, chcąc zerwać jeden z liści, żadnego jednak nie mógł dosięgnąć. Zadowolił się więc wejściem głębiej pod liściasty dach, gdzie oparł się o graby pień. Po chwili osunął się na ziemię i przysiadł, nadal wsparty o niego plecami. Dawne opowieści mówiły prawdę. Czuł... Błogość. Spokój. Zadowolenie. Nawet stopy nie bolały tak mocno.

Rand usiadł nie opodal ze skrzyżowanymi nogami.

— Ja tam wierzę opowieściom. Ghoetam czterdzieści lat siedział pod Avendesorą, chcąc zdobyć mądrość. Teraz w to wierzę.

Głowa Mata dotknęła pnia.

— Ja tam nie wiem, czy uwierzyłbym, że ptaki przyniosą mi coś do zjedzenia. Musiałbyś czasem wstać.

„Ale nie byłoby źle posiedzieć jakąś godzinkę. Nawet cały dzień”.

— To zresztą nie ma sensu. Jakie pożywienie mogłyby tu przynosić ptaki? Jakie ptaki?

— Może Rhuidean nie zawsze takie było, Mat. Może... Nie wiem. Może Avendesora rosła wtedy gdzie indziej.

— Gdzie indziej — mruknął Mat. — Chętnie przeniósłbym się gdzie indziej.

„Ale... tu jest... tak przyjemnie.”

— Gdzie indziej? — Rand obrócił się, by popatrzeć na wysokie, wąskie kolumny, połyskujące już tak blisko. — „Obowiązek jest cięższy niż góra” — powiedział i westchnął.

Była to część powiedzenia, które poznał w Ziemiach Granicznych. „Śmierć jest lżejsza od pióra, obowiązek cięższy niż góra”. Zdaniem Mata brzmiało to jak kompletne brednie, ale Rand już wstał. Mat niechętnie poszedł w jego ślady.

— Jak myślisz, co tam znajdziemy?

— Mam zamiar iść sam — powiedział wolno Rand.

— O co ci chodzi? — spytał Mat. — Przybyłem tu z daleka, nieprawdaż? Nie mam zamiaru podkulać teraz ogona.

„A właśnie, że mam!”

— To nie tak, Mat. Jeśli tam wejdziesz, to albo wyjdziesz jako wódz klanu, albo umrzesz. Albo wyjdziesz obłąkany. Nie sądzę, by istniał jakiś inny wybór. Chyba że wchodzącą jest Mądra.

Mat zawahał się.

„Umrzesz i narodzisz się na nowo”.

Tak właśnie powiedzieli. Nie miał jednak zamiaru nawet podejmować próby zostania wodzem klanu Aielów, Aielowie zapewne natychmiast naszpikowaliby go włóczniami.

— Niech decyduje szczęście — powiedział, wyciągając z kieszeni markę z Tar Valon. — To zaczyna być powoli moja szczęśliwa moneta. Płomień, idę z tobą, głowa, zostaję. — Podrzucił monetę, nim Rand zdążył zaprotestować.

Jakoś nie udało mu się jej złapać, marka wyślizgnęła się z palców, zabrzęczała na bruku, odbiła dwukrotnie... I stanęła na krawędzi.

Spiorunował Randa oskarżycielskim wzrokiem.

— Robisz to celowo? Nie umiesz tego kontrolować?

— Nie. — Moneta upadła, ukazując pozbawioną śladów upływu lat twarz kobiety w otoczeniu gwiazd. — Wygląda na to, że tu zostaniesz, Mat.

— Czy ty właśnie...? — Rand mógłby nie przenosić Mocy w jego obecności, tak byłoby znacznie lepiej. — A niech sczeznę, chcesz, bym tu został, to zostanę.

Złapał monetę i schował ją z powrotem do kieszeni.

— Posłuchaj, idź tam, zrób to, co musisz, i wracaj. Ja chcę stąd wyjść, nie mam zamiaru tu siedzieć i kręcić młynków kciukami w oczekiwaniu na ciebie. I nie myśl sobie, że pójdę za tobą, więc lepiej uważaj.

— Nie oczekiwałbym tego od ciebie, Mat — odparł Rand.

Mat popatrzył na niego podejrzliwie. Z czego on się tak śmieje?

— Zgodnie z umową nie pójdę. Ach, idź już i zostań sobie cholernym wodzem Aielów. Masz odpowiednią twarz.

— Nie wchodź tam, Mat. Cokolwiek się zdarzy, nie wchodź. — Zaczekał, aż Mat skinie głową, i dopiero wtedy ruszył.

Mat stał i patrzył, jak Rand wchodzi między połyskliwe kolumny. Niemal natychmiast zniknął mu z oczu w powodzi tych oślepiających, pulsujących lśnień.

„Oko płata mi figle” — powiedział sobie Mat. To nie było nic innego. „Cholerne oko płata mi cholerne figle”.

Zaczął obchodzić kolumny dookoła, trzymając się z dala na sporą odległość, wysilając wzrok, by raz jeszcze zobaczyć Randa.

— Uważaj na to, co robisz! — zawołał. — Jak mnie zostawisz samego na Pustkowiu z Moiraine i tymi cholernymi Aielami, to cię uduszę, czyś Smok Odrodzony czy nie!

Po chwili dodał:

— Nie pójdę za tobą, jeśli się wpakujesz w tarapaty! Słyszysz mnie?

Żadnej odpowiedzi.

„Jeśli on stamtąd nie wyjdzie za godzinę...”

— On jest obłąkany, że tam wszedł — mruknął. — To on musi wypić piwo, które nawarzył. To on potrafi przenosić. Jeśli wsadził głowę do gniazda szerszeni, to może przenieść cholerną Moc i wyciągnąć ją stamtąd.

„Dam mu godzinę”.

A potem sobie pójdzie, nieważne, czy Rand wróci czy nie. Po prostu odwróci się i odejdzie. Po prostu odejdzie. To właśnie zrobi. O właśnie.

Cienkie trzony ze szkła odbijały niebieskawe światło w taki sposób, że wkrótce nabawił się bólu głowy. Odwrócił się i powędrował tą samą drogą, którą tu przyszedł, niespokojnie mierząc wzrokiem ter’angreale — czy cokolwiek to było — zajmujące całą przestrzeń rynku. Co on tu robi? Dlaczego?

Nagle zatrzymał się jak wryty, gapiąc na jeden z dziwnych przedmiotów. Wielka rama z wypolerowanego, czerwonego kamienia, cudacznie wykrzywiona, ale właściwie nie wiadomo, w jaki sposób, trudno bowiem było ją objąć wzrokiem w całości. Podszedł do niej powoli, lawirując między połyskującymi iglicami z rżniętego kryształu, kończącymi się na wysokości jego głowy, oraz niskimi, złotymi ramami, wypełnionymi czymś, co przypominało tafle szkła; ledwie jednak je zauważał, ani na moment bowiem nie odrywał oczu od futryny.

To była ta sama. Ten sam wypolerowany, czerwony kamień, te same wymiary, te same kąty, które urągały oczom. Wzdłuż każdej pionowej linii biegły trzy szeregi trójkątów skierowanych wierzchołkami w dół. Czy na tamtej w Łzie też było coś takiego? Nie mógł sobie przypomnieć, nie starał się zapamiętać wszystkich szczegółów. To jest ta sama, na pewno. Może nie powinien jeszcze raz przez nią przechodzić, ale...? Kolejna okazja, by dopaść wężowych ludzi, zmusić ich do udzielenia jeszcze kilku odpowiedzi.

Mrużąc oczy oślepione przez szklane błyski, obejrzał się w stronę kolumn. Dał Randowi godzinę. W godzinę zdoła wejść do tej rzeczy, wrócić i jeszcze sporo zostanie czasu. Może nawet nie zadziała, skoro już raz użył innej, bliźniaczo podobnej. To jest ta sama. Ale może się uda. Raz jeszcze otrze się o Moc.

— Światłości — mruknął. — Ter’angreal. Kamienie Portalu. Rhuidean. Czy ten jeszcze jeden raz coś zmieni?

Przeszedł. Przez ścianę z oślepiająco białego światła, przez ryk tak donośny, że głuszył każdy inny dźwięk.

Mrugając rozejrzał się dookoła i zmełł w ustach najgorsze przekleństwo, jakie znał. Gdziekolwiek by się znalazł, nigdy tu przedtem nie był.

Krzywa futryna stała pośrodku jakiejś ogromnej komnaty, zbudowanej bodajże na planie gwiazdy, tyle przynajmniej zobaczył przez las grubych kolumn, w których wyżłobiono po osiem głębokich rowków, ich ostre krawędzie były żółte i jarzyły się miękko odbitym światłem. Całe połyskujące czernią, z wyjątkiem tych rozjarzonych elementów, wyrastały z białej posadzki i ginęły gdzieś wysoko w ciemnościach, gdzie blakły nawet te żółte paski. Kolumny i posadzka wyglądały na szklane, ale kiedy się nachylił nad posadzką, by przejechać po niej dłonią, w dotyku przypominała kamień. Zakurzony kamień. Otarł dłoń o kaftan. Powietrze pachniało stęchlizną, a w kurzu widać było tylko ślady jego stóp. Od dawna nikogo tu nie było.

Rozczarowany, skierował się z powrotem w stronę ter’angrealu.

— Bardzo dawno.

Błyskawicznie odwrócił się na pięcie, miętosząc rękaw w poszukiwaniu noża, który przecież leżał teraz na zboczu góry. Mężczyzna, który stał wśród kolumn, zupełnie nie przypominał tamtych wężowych ludzi. Na jego widok Mat pożałował, że wszystkie ostrza oddał Mądrym.

Osobnik był wysoki, wyższy niż przeciętny Aiel, i muskularny, ale ramiona miał zbyt szerokie w porównaniu z wąską talią, skórę zaś tak białą jak najdelikatniejszy papier. Na ramionach i nagim torsie krzyżowały się nabijane ćwiekami paski z jasnej skóry, czarny kilt zwisał do kolan. Oczy miał zbyt duże i niemal bezbarwne, osadzone głęboko w twarzy o wąskiej szczęce. Krótko przystrzyżone, jasne włosy o rudawym odcieniu, sterczały jak szczotka, a uszy, przylegające płasko przy czaszce, były lekko spiczaste. Nachylił się nad Matem, wciągając łapczywie powietrze szeroko otwartymi ustami, w których błyskały ostre zęby. Robił wrażenie lisa, który zaraz skoczy na zapędzonego w kąt kurnika kurczaka.

— Bardzo długo — powiedział prostując się. Głos miał chrapliwy, niemal podobny do warczenia. — Czy przestrzegasz traktatów i umów? Czy masz żelazo, instrumenty muzyczne albo urządzenia do wytwarzania światła?

— Nie mam żadnej z tych rzeczy — odparł wolno Mat. To nie było to samo miejsce, ale ten jegomość zadawał takie same pytania. I zachowywał się identycznie, a wszędzie unosił się podobny zapach.

„On szpera w moich cholernych doświadczeniach, prawda? No cóż, niech sobie szpera. Może niechcący dogrzebie się do któregoś z tych, które błąkają się samopas, to wtedy ja też je sobie przypomnę”.

Zastanawiał się, czy znowu zaczął używać Dawnej Mowy. To nieprzyjemne nie wiedzieć i nie móc sprawdzić, jak się mówi.

— Prowadź, o ile zabierzesz mnie tam, gdzie uzyskam jakieś odpowiedzi. Jeśli nie, to sobie idę i przepraszam, że cię niepokoiłem.

— Nie! — Wielkie, bezbarwne oczy zamrugały z podniecenia. — Nie wolno ci odejść. Chodź. Zabiorę cię tam, gdzie znajdziesz to, czego potrzebujesz. Chodź. — Cofał się, gestykulując obiema rękoma. — Chodź.

Mat ruszył za nim, zerknąwszy raz w stronę ter’angreala. Nie spodobało mu się, że uśmiech mężczyzny obnażył zęby. Może chciał go uspokoić, ale te zęby... Mat postanowił, że już nigdy nie odda wszystkich swoich noży, ani Mądrym, ani samej Zasiadającej na Tronie Amyrlin.

Wielkie, pięcioboczne drzwi bardziej przypominały wejście do tunelu, ponieważ ukryty za nimi korytarz miał dokładnie takie same wymiary i kształt, wzdłuż zakrętów biegły te same jaskrawe, żółte paski, obramowujące posadzkę i sufit. Korytarz zdawał się nie mieć końca, niknął gdzieś w mroku, w pewnych odstępach urozmaicony kolejnymi, identycznymi, pięciobocznymi drzwiami. Mężczyzna w kilcie nie odwrócił się tyłem, by poprowadzić, dopóki nie znaleźli się obaj na korytarzu, a nawet wtedy stale oglądał się przez szerokie ramię, jakby się upewniał, że Mat wciąż za nim idzie. Powietrze już nie pachniało stęchlizną, pojawiła się w nim natomiast jakaś nowa woń, niezbyt miła, jakby znajoma, ale nie dość silna, by dała się rozpoznać.

Przed pierwszymi drzwiami Mat zajrzał do środka i westchnął. Za czarnymi kolumnami o gwiaździstym kształcie stała krzywa rama drzwiowa z czerwonego kamienia, na mętnej, szklistobiałej posadzce, w kurzu której widać było tylko jedne ślady butów, które odchodziły od ter’angreala i wiodły w stronę korytarza w ślad za odciskami bosych stóp. Obejrzał się przez ramię. Korytarz zamiast kończyć się w odległości pięćdziesięciu kroków w innej, podobnej komnacie, biegł tak daleko, jak okiem sięgnął, tworząc lustrzane odbicie tego, co widział przed sobą. Przewodnik obdarzył go uśmiechem pełnym ostrych zębów; wyglądał na głodnego.

Wiedział, że powinien spodziewać się czegoś takiego po tym, co zobaczył po drugiej stronie ter’angreala w Kamieniu. Te iglice, które zaczynały się w miejscu, w którym miały do tego prawo, a kończyły tam, gdzie zgodnie z logiką nie powinny. Skoro było tak z iglicami, to dlaczego nie z komnatami.

„Trzeba było tam zostać i zaczekać na Randa, to właśnie trzeba było zrobić. Powinienem był zrobić całe mnóstwo rozmaitych rzeczy”.

Przynajmniej nie będzie miał kłopotu z ponownym odnalezieniem ter’angreala, gdyby następne drzwi ukrywały to samo.

Zajrzał przez następne i zobaczył czarne kolumny, ter’angreal z czerwonego kamienia, odciski stóp własnych i przewodnika. Gdy obdarzony wąską szczęką człowiek ponownie się obejrzał, Mat wyszczerzył do niego zęby w uśmiechu.

— Nie myśl sobie, że złapałeś niemowlę w swoje sidła. Spróbuj mnie tylko oszukać, a zrobię z twojej skóry ścierkę.

Jegomość wzdrygnął się, wytrzeszczając oczy, a potem wzruszył ramionami i poprawił nabijane ćwiekami paski na piersi, drwiący uśmiech zdawał się przykuwać uwagę do jego czynności. Mat nagle się połapał, że dręczy go pytanie, skąd się wzięła taka jasna skóra. Niemożliwe, by z...

„Och, Światłości, wydaje mi się, że jednak tak”.

Udało mu się nie przełknąć śliny, ale tylko tyle.

— Prowadź, ty koziesynu. Twoja skóra nie jest warta srebrnych ćwieków. Zaprowadź mnie tam, gdzie chcę iść.

Mężczyzna, krzywiąc się i sztywno się prostując, ruszył pośpiesznie. Mata nie obchodziło, czy poczuł się urażony. Żałował natomiast, że nie ma bodaj jednego noża.

„Niech sczeznę, jeśli pozwolę, by jakiś gość z lisią twarzą i koźlim mózgiem zrobił uprząż z mojej skóry”.

Trudno było stwierdzić, jak długo już idą. Korytarz w żadnym miejscu się nie zmieniał, wciąż te same wygięte ściany i jaskrawe, żółte paski. Za każdymi drzwiami znajdowała się identyczna komnata, ter’angreal, ślady stóp i tak dalej. Ta identyczność sprawiła, że czas zatracił swój wymiar. Mat niepokoił się, że nie wie, jak długo już tu jest. Z pewnością dłużej niż tę godzinę, którą sobie wyznaczył. Jego ubranie było już teraz tylko wilgotne, w butach przestało chlupotać. Szedł jednak dalej, wpatrzony w plecy przewodnika, szedł i szedł bez końca.

Korytarz urwał się nagle przed kolejnymi drzwiami. Mat zamrugał. Byłby przysiągł, że chwilę wcześniej korytarz wiódł tak daleko, jak mógł sięgnąć wzrokiem. Patrzył jednak częściej na jegomościa obdarzonego ostrymi zębami niż na to, co znajdowało się w przodzie. Obejrzał się i omal nie zaklął. Korytarz ciągnął się wstecz tak daleko, że błyszczące, żółte paski zdawały się zbiegać w jednym punkcie. I nigdzie nie było widać żadnych drzwi.

Kiedy się odwrócił, stał sam przed wielkimi, pięciobocznymi drzwiami.

„Niech sczeznę, wolałbym, żeby te się tak nie zachowywały”.

Zrobił głęboki wdech i wszedł do środka.

Kolejna komnata w kształcie gwiazdy, z białą posadzką, nie tak duża jak tamta — albo tamte — też z kolumnami. Ośmioramienna gwiazda, ze szklistoczarnym postumentem ustawionym w każdym z jej ramion. Cokoły, długości dwóch piędzi, wyglądały jak płaty odkrojone od jednej z kolumn. Błyszczące, żółte paski biegły na wszystkich ostrych krawędziach komnaty i wzdłuż postumentów. Ów nieprzyjemny zapach tutaj się nasilił, a Mat rozpoznał w nim zapach legowiska dzikiego zwierza. Prawie nie zwrócił na to uwagi, ponieważ w komnacie nie było nikogo prócz niego.

Obracając się powoli, spojrzał spode łba na postumenty. Z pewnością ktoś powinien na nich siedzieć, ktoś, kto miał odpowiedzieć na jego pytania. Oszukano go. Skoro tu przyszedł, to powinien uzyskać odpowiedzi.

Gwałtownie odwrócił się dookoła, badając wzrokiem nie cokoły, lecz gładkie, szare ściany. Drzwi zniknęły, nie było już stąd wyjścia.

Nim jednak dokończył drugi obrót, na każdym postumencie ktoś się pojawił, ludzie podobni do jego przewodnika, tylko inaczej ubrani. Czterech mężczyzn, reszta kobiety, ich sztywne włosy tworzyły grzebień i dopiero potem opadały na plecy. Wszyscy byli ubrani w białe spódnice, zakrywające stopy. Kobiety miały białe bluzki, opadające poniżej bioder, z wysokimi, koronkowymi kołnierzykami i białymi mankietami. Mężczyźni nosili jeszcze więcej pasków niż przewodnik, szerszych i nabijanych złotem. Każda taka uprząż podtrzymywała dwa nagie noże. Ostrza z brązu, osądził Mat na podstawie barwy, ale oddałby za takie całe swoje złoto.

— Mów — odezwała się jedna z kobiet warkliwym głosem. — Zgodnie ze starożytnym traktatem, tu się zawiera umowę. Czego potrzebujesz? Mów.

Mat zawahał się. Nie to mówili wężowi ludzie. Ci patrzyli na niego jak lisy na obiad.

— Kim jest Córka Dziewięciu Księżyców i dlaczego muszę się z nią ożenić? — Miał nadzieję, że policzą to jako jedno pytanie.

Żadne nie odpowiedziało. Nikt się nie odezwał. Po prostu dalej gapili się na niego tymi wielkimi, bladymi oczyma.

— Macie odpowiadać — powiedział. Cisza. — Oby wam kości spłonęły na popiół, odpowiedzcie mi! Kim Jest Córka Dziewięciu Księżyców i dlaczego mam się z nią ożenić? Jakim sposobem umrę i narodzę się na nowo? Co to znaczy, że mam zrezygnować z połowy światłości świata? To są moje trzy pytania. Powiedzcie coś!

Martwa cisza. Słyszał własny oddech, słyszał, jak krew pulsuje mu w uszach.

— Nie mam zamiaru się żenić. I nie mam też zamiaru umierać, nawet jeśli miałbym narodzić się na nowo. Chodzę z dziurami w pamięci, z dziurami w życiu, a wy gapicie się na mnie jak idioci. Gdyby to ode mnie zależało, to bym chciał, by mi wypełniono te dziury, ale dzięki odpowiedziom na swoje pytania miałbym wypełnioną chociaż przyszłość. Musicie odpowiedzieć...!

— Dosyć — warknął jeden z mężczyzn, a Mat zamrugał.

Dosyć? Czego dosyć? O co mu chodzi?

— Wypalcie mi oczy — mruknął. — Oby wam sczezły dusze! Jesteście wredni jak Aes Sedai. No dobra, chcę się uwolnić od Aes Sedai i Mocy, chcę stąd wyjść i wrócić do Rhuidean, skoro nie chcecie mi odpowiadać. Otwórzcie jakieś drzwi i pozwólcie mi...

— Dosyć — powiedział inny mężczyzna, a jedna z kobiet powtórzyła jak echo. — Dosyć.

Mat omiótł wzrokiem ściany, potem zrobił groźną minę odwracając się, by ogarnąć ich wszystkich stojących na postumentach i wgapionych w niego.

— Dosyć? Co za dosyć? Nie widzę żadnych drzwi. Wy kłamliwe, koziesy...

— Głupiec — wyszeptała gardłowo kobieta, a pozostali to powtórzyli. Głupiec. Głupiec. Głupiec.

— Mądrze, prosi o pożegnanie, kiedy nie podał ceny, nie ustalił warunków.

— A jednak głupiec, że pierwej nie wyznaczył ceny.

— To my ją ustalimy.

Mówili tak szybko, że nie był w stanie określić, które co powiedziało.

— Będzie dane to, o co poproszono.

— Cena zostanie zapłacona.

— Obyście sczeźli — krzyknął — o czym wy mówicie...

Wokół niego zamknęła się całkowita ciemność. Coś złapało go za gardło. Nie mógł oddychać. Powietrza. Nie mógł...

25

Droga do włóczni

Przy pierwszym rzędzie kolumn Rand nie zawahał się nawet na chwilę, śmiało wkroczył pomiędzy nie. Teraz nie było już odwrotu, czas oglądania się za siebie minął.

„Światłości, co mnie tam czeka? Co, tak naprawdę, dzieje się tutaj?”

Stojące od siebie w odległości trzech kroków lub nieco większej, przezroczyste niczym najlepsze szkło, grube na jakąś stopę, kolumny rozpościerały się lasem oślepiającego światła, wypełnionego kaskadami zmarszczek, lśnień i dziwnych tęczy. Powietrze było tutaj chłodniejsze na tyle, by zaczął żałować, iż nie wziął ze sobą kaftana, ale gładki biały kamień pod jego stopami wciąż chrzęścił tym samym gruboziarnistym pyłem. Najlżejsza bryza nie poruszała skrzepłego powietrza, z jakiegoś jednak powodu wszystkie drobne włoski na jego skórze poruszały się, nawet pod koszulą.

Przed sobą, nieco z prawej strony dostrzegł sylwetkę mężczyzny, odzianego w szarości i brązy Aielów, zesztywniałą i nieruchomą niczym posąg pośród pulsującego światła. To musiał być Muradin, brat Couladina. Zesztywniały i nieruchomy, a więc coś jednak musiało się dziać. Dzięki dziwnej wszechogarniającej jasności Rand mógł wyraźnie widzieć jego twarz. Wytrzeszczone oczy wbite w jeden punkt, rysy twarzy ściągnięte, usta wygięte w grymas nieledwie obnażający zęby. Cokolwiek tamten widział, nie był to widok przyjemny. Muradin przynajmniej dotarł aż tak daleko. Jeżeli potrafił tego dokonać, uda się również Randowi. Tamten znajdował się w najlepszym wypadku sześć, siedem kroków przed nim. Zdążył się jeszcze zdziwić, dlaczego wraz z Matem nie widzieli, jak Muradin wchodził do środka, postąpił kolejny krok naprzód.

Patrzył cudzymi oczyma, czuł, lecz nie potrafił kontrolować ciała. Jego właściciel przykucnął lekko wśród głazów pokrywających nagi stok wzgórza, pod słońcem płonącym na niebie i patrzył w dół na dziwne, na poły ukończone kamienne budowle.

„Nie! Nawet nie na poły ukończone. To jest Rhuidean, ale bez mgły i dopiero co rozpoczęto jego budowę...”

Tamten patrzył w dół z pogardą. Nazywał się Mandein, miał czterdzieści lat — młody jak na wodza klanu. W tym momencie separacja zniknęła, zastąpiła ją pełna akceptacja. Stał się Mandeinem.

— Musisz się zgodzić — powiedziała Sealdre, ale postanowił zignorować jej słowa.

Jenn stworzyli narzędzia, którymi czerpali wodę i zlewali do wielkich kamiennych basenów. Toczył już bitwy o mniejszą ilość wody, niźli zawierał choćby jeden z tych zbiorników, a tutaj ludzie przechodzili obojętnie obok nich, jakby woda nie miała żadnej wartości. Dziwny, szklany las wznosił się pośrodku całej tej krzątaniny, lśniąc w słońcu, a obok niego rosło najwyższe drzewo, jakie kiedykolwiek widział, wysokie najmniej na trzy piędzi. Kamienne budowle wyglądały, jakby po ich ukończeniu w każdej pomieścić się miał cały szczep. Szaleństwo. Tego Rhuidean nie można bronić. Oczywiście, nikt nie miał zamiaru atakować Jenn. Większość unikała Jenn, tak jak oni unikali Przeklętych Zatraconych, którzy wędrowali w poszukiwaniu pieśni, o których twierdzili, że przywrócą na powrót minione dni.

Z Rhuidean wyruszyła w stronę gór procesja, kilkudziesięciu Jenn oraz dwa palankiny, każdy niesiony przez ośmiu ludzi. Na ich zbudowanie zużyto taką ilość drzewa, która wystarczyłaby na kilkanaście lektyk wodzów. Słyszał też plotki, że wśród Jenn wciąż przebywają Aes Sedai.

— Musisz zgodzić się na wszystko, czego zażądają, mój mężu — powtórzyła Sealdre.

Wtedy spojrzał na nią i przez moment poczuł ochotę, by zanurzyć dłonie w jej długie złote włosy, aby na powrót zobaczyć roześmianą dziewczynę, która złożyła u jego stóp swój panieński wianek i poprosiła, by ją poślubił. Ona jednak zachowywała powagę, była napięta i zmartwiona.

— Czy pozostali przyjdą? — zapytał.

— Niektórzy. Większość. We śnie rozmawiałam z moją siostrą, a my zawsze śniłyśmy ten sam sen. Wodzowie, którzy nie przyjdą, oraz ci, którzy się nie zgodzą... Ich szczepy zginą, Mandein. Nie miną trzy pokolenia, a zmienią się w pył, a ich siedziby oraz bydło staną się własnością pozostałych szczepów. Imiona ich zostaną zapomniane.

Nie podobały mu się jej rozmowy z Mądrymi z innych szczepów, nawet w snach. Mądre śniły jednak prawdę. Kiedy twierdziły, że wiedzą, zawsze miały rację.

— Zostań tutaj — nakazał jej. — Gdybym nie wrócił, pomóż naszym synom i córkom utrzymać jedność szczepu.

Musnęła dłonią jego policzek.

— Uczynię tak, cieniu mego życia. Ale pamiętaj. Musisz się zgodzić.

Mandein poszedł, a setka zamaskowanych kształtów ruszyła za nim w dół stoku, przemykając od głazu do głazu, z hakami i włóczniami w gotowości; szarości i brązy stapiały się z nagą ziemią tak, że nawet jego oczy nie potrafiły ich wyśledzić. Sami mężczyźni — wszystkie kobiety klanu, które nosiły włócznie, zostawił wraz z mężczyznami, skupionymi wokół Sealdre. Jeżeli coś pójdzie źle, a ona zdecyduje się na jakieś bezsensowne działania, aby go ratować, mężczyźni przypuszczalnie poprą ją, kobiety natomiast, niezależnie od tego, czego będzie chciała, dopatrzą, aby bezpiecznie wróciła do ich siedziby szczepu, tylko ona bowiem będzie w stanie ochronić zarówno siedzibę, jak i sam szczep. Przynajmniej miał nadzieję, że tak zrobią. Czasami bywały bardziej zapalczywe niźli mężczyźni i znacznie od nich głupsze.

Kiedy dotarł do podnóża zbocza, idąca z Rhuidean procesja zatrzymała się na płaskiej powierzchni spękanej gliny. Gestem nakazał swoim ludziom, by padli na ziemię, i dalej poszedł sam, opuściwszy zasłonę. Świadom był obecności pozostałych, którzy schodzili z gór po obu jego stronach, a przeszli spieczoną słońcem ziemię, nadchodząc ze wszystkich stron świata. Jak wielu? Pięćdziesięciu? Może stu? Nie mógł dojrzeć niektórych twarzy, które spodziewał się zobaczyć. Sealdre jak zawsze miała rację — niektórzy nie dali posłuchu snom Mądrych. Wśród zebranych były także twarze, których nigdy przedtem nie widział, oraz twarze ludzi, których usiłował zabić, a którzy również nastawali na jego życie. Przynajmniej nikt nie zasłonił oblicza. Zabijanie w obecności Jenn stanowiło niemalże równie wielkie zło jak zabijanie samych Jenn. Miał nadzieję, że pozostali będą o tym pamiętać. Jedna zdrada i natychmiast zasłony zostaną naciągnięte na twarze; wojownicy, których każdy wódz zabrał ze sobą, spłyną w dół zboczy, a ta wyschnięta glina zamieni się w bagno krwi. Spodziewał się, że w każdej chwili może poczuć na żebrach ostrze włóczni.

Nawet obserwując czujnie stu potencjalnych zabójców, trudno było nie patrzeć na Aes Sedai, kiedy tragarze postawili ich zdobnie rzeźbione lektyki na ziemi. Kobiety o włosach tak białych, że nieomal wydawały się przezroczyste. Twarze pozbawione śladów wieku, o skórze, która wyglądała tak, jakby mógł poszarpać ją ostrzejszy podmuch wiatru. Słyszał już wcześniej, że upływ lat nie zostawia śladów na twarzach Aes Sedai. Jak stare muszą być te dwie? Co widziały przez te wszystkie lata? Czy pamiętają, jak jego pradziadek Comran po raz pierwszy odkrył stedding ogarów w Murze Smoka i zaczął handel z nimi? Lub, być może, czasy, gdy pradziad Comrana, Rhoderic, wiódł Aielów, niosąc śmierć ludziom w stalowych kaftanach, którzy przekroczyli Mur Smoka? Aes Sedai zwróciły nań swoje oczy — przenikliwie niebieskie oraz ciemne, ciemnobrązowe, pierwsze ciemne oczy, jakie widział w życiu — patrząc wnikliwie w głąb jego mózgu, w głąb jego myśli. Z wysiłkiem oderwał wzrok od tych dwu bliźniaczych spojrzeń, które znały go lepiej, niż on znał samego siebie.

Wychudzony mężczyzna o siwych włosach, wysoki, mimo że się garbił, wyszedł naprzód z grupy Jenn w towarzystwie dwu kobiet o włosach również przyprószonych siwizną, tak podobnych do siebie, iż zapewne były siostrami — patrzyły identycznymi parami głęboko osadzonych, zielonych oczu, w ten sam sposób przekrzywiały głowy, gdy chciały na coś spojrzeć dokładniej. Pozostali Jenn woleli wbijać spojrzenia niespokojnych oczu w ziemię raczej niźli w otaczających Aielów, ale nie ta trójka.

— Jestem Dermon — zaczął mężczyzna, mocnym, niskim głosem, badawcze spojrzenie jego niebieskich oczu było równie twarde jak wzrok Aielów. — To są Mordaine i Narisse. — Gestem wskazał kolejno stojące obok kobiety. — Mówimy w imieniu Rhuidean i Jenn Aiel.

Przez grupę mężczyzn skupionych wokół Mandeina przeszło poruszenie. Większości z nich roszczenie Jenn do bycia Aielami nie podobało się.

— Dlaczego nas tutaj wezwaliście? — zapytał, choć przyznanie się do tego, że został wezwany, przyszło mu z niemałym trudem.

Zamiast odpowiedzieć bezpośrednio, Dermon zmienił temat:

— Dlaczego nie nosisz miecza?

To wywołało szereg gniewnych pomruków.

— Jest zakazane — warknął Mandein. — Nawet Jenn powinni o tym wiedzieć.

Uniósł swą włócznię, musnął rękojeść noża przy pasie, potem drzewce łuku przewieszonego przez plecy.

— Oto broń wystarczająca dla wojownika.

W pomrukach słychać było teraz aprobatę, nawet kilku mężczyzn, którzy wcześniej poprzysięgli mu śmierć, najwyraźniej zgadzało się z nim w całej rozciągłości. W niczym nie zmieniało to oczywiście ich zamiarów, gdyby trafiła się szansa, na pewno skorzystaliby z niej, potrafili jednak zdobyć się na uznanie dla tego, co powiedział. Ponadto wydawali się zadowoleni, że to właśnie on będzie przemawiał w obliczu Aes Sedai.

— Nie wiesz dlaczego — powiedziała Mordaine, a Narisse dodała: — Jest wiele rzeczy, o których nie macie pojęcia. A jednak musicie się dowiedzieć.

— Czego chcecie? — domagał się odpowiedzi Mandein.

— Was. — Dermon przebiegł wzrokiem po zgromadzonych Aielach, aby nie było wątpliwości, że słowo to odnosi się do wszystkich. — Wszyscy z was, którzy przewodzą między Aielami, muszą przybyć do Rhuidean, aby dowiedzieć się, skąd pochodzimy i dlaczego wy nie nosicie mieczy. Kto nie będzie w stanie posiąść tej wiedzy, zostawi tu swe życie.

— Wasze Mądre rozmawiały z wami — powiedziała Mordaine — w przeciwnym razie nie byłoby was tutaj. Znacie cenę, jaką zapłacą ci, którzy odmówili.

Na czoło zgromadzonych przepchnął się Charenin, na przemian mierząc wzrokiem Jenn i Mandeina. Długa, poszarpana blizna biegnąca w dół jego twarzy była dziełem Mandeina; obaj trzykrotnie już o mało nie pozabijali się wzajemnie.

— Wystarczy po prostu przyjść do was? — zapytał Charendin. — A kto do was przyjdzie będzie przewodził Aielom?

— Nie.

Słowo zostało wypowiedziane tonem cichym jak szept, ale głosem mocnym na tyle, by posłyszały go wszystkie uszy. To po raz pierwszy odezwała się ciemnooka Aes Sedai, siedząca w rzeźbionej lektyce z kocem nasuniętym na kolana, jakby mimo lejącego się z nieba żaru ona jedynie odczuwała chłód.

— Ten pojawi się później — mówiła dalej. — Jego przyjście zapowie upadek kamienia, który nigdy nie upada. Będzie pochodził z krwi, ale nie wychowa go krew, wyjdzie z Rhuidean o świcie i zwiąże was więzami, których nie będziecie w stanie rozerwać. On zabierze was z powrotem i on was zniszczy.

Niektórzy z wodzów poruszyli się, jakby chcieli opuścić to miejsce, ale żaden nie przeszedł więcej niż kilka kroków. Każdy z nich pamiętał, co powiedziała Mądra jego szczepu: „Zgódźcie się albo zostaniemy zniszczeni, jakbyśmy nigdy nie istnieli. Zgódźcie się albo zniszczycie samych siebie”.

— To jest jakiś podstęp — krzyknął Charendin. Czując na sobie spojrzenie Aes Sedai, zniżył głos, ale wciąż wrzał w nim gniew. — Macie zamiar zdobyć kontrolę nad szczepami. Aielowie nie ugną kolan przed żadnym mężczyzną ani przed żadną kobietą.

Poderwał głowę do góry, unikając wzroku Aes Sedai.

— Przed nikim — wymamrotał.

— Nie dążymy do zdobycia nad wami kontroli — oznajmiła im Narisse.

— Nasze dni dobiegają końca — powiedziała Mordaine. — Nadejdzie dzień, kiedy już nie będzie Jenn i zostaniecie tylko wy, aby podtrzymać pamięć o Aielach. Musicie więc pamiętać albo wszystko będzie na nic, wszystko zostanie stracone.

Stanowczość w jej głosie i niewzruszona pewność zamknęły usta Charendinowi, ale Mandein miał jeszcze jedno pytanie.

— Dlaczego? Jeżeli znacie swoje przeznaczenie, po co to wszystko? — Gestem objął budowle wznoszące się w oddali.

— To jest nasz cel — odrzekł spokojnie Dermon. – Przez długie lata szukaliśmy tego miejsca, a teraz przygotowujemy je, niezależnie od intencji, jakie onegdaj mieliśmy. Robimy, co do nas należy, i trwamy w wierze.

Mandein badawczo wpatrzył się w twarz tamtego. Nie było w niej śladu strachu.

— Jesteście Aielami — powiedział, a kiedy usłyszał ciche parsknięcia ze strony kilku wodzów, podniósł głos: — Pójdę do Jenn Aiel.

— Nie możesz wejść do Rhuidean uzbrojony — poinformował go Dermon.

Mandein zaśmiał się w głos z zuchwałości tamtego. Żądać od Aiela, żeby zostawił swoją broń. Pozbył się jednak włóczni, łuku oraz noża i ruszył naprzód.

— Zabierz mnie do Rhuidean, Aielu. Sprawdzę twoją odwagę.

Rand zamrugał, kiedy migotliwe światła uraziły jego oczy. Naprawdę był Mandeinem, wciąż czuł pogardę dla Jenn, która ustępowała miejsca podziwowi. Czy Jenn byli Aielami czy nie? Wyglądali tak samo, wysocy, z jasnymi oczyma w spalonych słońcem twarzach, ubrani w podobne rzeczy, wyjąwszy brak zasłon. Nie nosili jednak żadnej broni prócz prostych noży przy pasie, stosownych raczej do pracy niźli walki. A coś takiego jak Aiel bez broni, nie istniało.

Znajdował się znacznie głębiej pośród kolumn, niżby to można wytłumaczyć tym jednym krokiem, który zrobił świadomie i dużo bliżej Muradina niż poprzednio. Nieruchome spojrzenie tamtego zmieniło się w przeraźliwy grymas.

Gruboziarnisty pył zachrzęścił pod podeszwami jego butów, kiedy dał drugi krok.

Nazywał się Rhoderic, miał wkrótce skończyć dwadzieścia lat. Słońce lało z nieba złoty żar, ale zasłonę miał zaciągniętą na twarz, a jego oczy rozglądały się wokół czujnie. Włócznie trzymał gotowe do walki — jedną w prawej dłoni, pozostałe trzy w drugiej razem z małą tarczą z byczej skóry — i sam również był gotów. Jeordam znajdował się w dole na zbrązowiałej płaskiej łące, na południe od wzgórz, gdzie większość krzaków była karłowata i uschnięta. Włosy starego mężczyzny były całkiem białe, niczym ta rzecz nazywana śniegiem, o której opowiadali starsi, ale oczy bystre, toteż obserwacja, jak kopacze studni wyciągają worki wypełnione wodą, nie pochłaniała całej jego uwagi.

Na północy i wschodzie wznosiły się góry, północne pasmo było wysokie, jego granie o szczytach pokrytych bielą ostro wcinały się w niebo, ale wydawały się skarlałe w porównaniu ze wschodnimi gigantami. Tamte nasuwały nieodparte wrażenie, że oto ziemia postanowiła dotknąć niebios i być może właśnie jej się udało. Może ta biel to był właśnie śnieg? Nigdy się nie dowie. Wobec takiej przeszkody Jenn musieli zdecydować się na podróż w kierunku wschodnim. Od wielu już miesięcy podążali na północ, wzdłuż tego górskiego muru, boleśnie ciągnąc za sobą swe wozy, wciąż wypierając się Aielów, którzy szli za nimi. Przynajmniej gdy przekraczali rzekę, natrafili na wodę, choć nie było jej dużo. Minęły już lata, od kiedy Rhoderic widział rzekę, której nie potrafiłby przejść w bród; teraz napotykali tylko suche koryta spękanej gliny, zniesionej z gór. Miał nadzieję, że deszcze ponownie zaczną padać i ziemia na powrót się zazieleni. Pamiętał czasy, kiedy świat był zielony.

Usłyszał konie, zanim jeszcze ich zobaczył, trzech mężczyzn jechało pośród brunatnych wzgórz, odziani w długie skórzane kaftany, naszywane metalowymi krążkami, dwóch miało lance. Znał tego, który prowadził grupę — Garam, niewiele od niego starszy syn władcy miasta majaczącego za ich plecami. Ślepi byli mieszkańcy tego miasta. Nie widzieli Aielów, którzy poruszali się, kiedy tamci ich mijali, wtopionych w tą niegościnną ziemię, prawie niewidzialnych. Rhoderic opuścił zasłonę; nie będzie zabijania, chyba że jeźdźcy sami zaczną. Nie ubolewał nad tym, ale nie potrafił zaufać ludziom, którzy mieszkali w domach i w miastach. Zbyt wiele stoczył z nimi bitew. Opowieści podawały, że działo się tak od zawsze.

Garam ściągnął wodze, uniósł prawą dłoń w pozdrowieniu. Był szczupłym, ciemnookim mężczyzną, podobnie jak jego dwaj towarzysze, ale cała trójka wyglądała na twardych i znających się na rzeczy.

— Hej, Rhoderic. Czy wasi ludzi już skończyli napełniać worki?

— Widzę cię, Garam — odrzekł głosem bezbarwnym, wypranym z emocji. Na widok ludzi dosiadających koni czuł niepokój, większy nawet niż na widok ich mieczy. Aielowie używali zwierząt jucznych i pociągowych, ale w siedzeniu na grzbiecie zwierzęcia było coś nienaturalnego. Każdemu powinny wystarczyć własne nogi. — Już wkrótce. Czy twój ojciec wycofał nam swoje pozwolenie na czerpanie wody na tych ziemiach?

Żadne inne miasto nie wydało im dotąd takiego pozwolenia. O wodę trzeba było walczyć, jeśli w jej pobliżu żyli jacyś ludzie, a ludzie żyli zawsze tam, gdzie była woda. Samemu trudno byłoby mu pokonać tych trzech. Przestąpił z nogi na nogę, gotując się do tańca, a przypuszczalnie również i na śmierć.

— Nie uczynił tak — odpowiedział Garam. Nie zauważył nawet poruszenia Rhoderica. — Mamy w mieście obfite źródła, a ojciec mówi, że kiedy odjedziecie, będziemy mieli nowe studnie, które wykopaliście i które wystarczą nam do czasu, zanim sami nie odejdziemy. Ale twój dziadek chciał wiedzieć, kiedy tamci ruszą, a właśnie tak się stało.

Wsparł łokieć na łęku siodła.

— Powiedz mi, Rhoderic, czy oni naprawdę są takimi samymi ludźmi jak wy?

— Oni są Jenn Aiel, my jesteśmy Aielami. Jesteśmy tym samym, a jednak nie. Nie potrafię tego lepiej wthamaczyć, Garam. — Tak naprawdę to sam tego nie rozumiał.

— Dokąd idą? — zapytał Jeordam.

Rhoderic spokojnie skłonił się swemu dziadkowi, usłyszał odgłos kroków, cichy dźwięk, jaki wydawały miękkie buty, i rozpoznał po nim Aiela. Ludzie z miasta nie spostrzegli zbliżania się Jeordama i zaskoczeni szarpnęli wodze swych koni. Tylko uniesiona dłoń Garama powstrzymała ich przed opuszczeniem ostrzy lanc. Rhoderic i jego dziadek czekali.

— Na wschód — powiedział Garam, kiedy już zdołał opanować swego konia. — Przez Grzbiet Świata. — Wskazał gestem górskie szczyty, wcinające się w niebo.

Rhoderic zamrugał, ale Jeordam tylko zapytał chłodnym tonem:

— Co znajduje się po ich drugiej stronie?

— Koniec świata, z tego, co wiem — odpowiedział Garam. — Nie jestem nawet pewien, czy przez góry da się w ogóle przejść. — Zawahał się. — Jenn mają ze sobą Aes Sedai. Kilkadziesiąt, z tego, co słyszałem. Czy podróżowanie tak blisko Aes Sedai nie napawa was niepokojem? Słyszałem, że kiedyś świat był inny, ale one go zniszczyły.

Wzmianka o Aes Sedai sprawiła, że Rhoderic naprawdę się zdenerwował, ale jego twarz pozostała niewzruszona. Były ich tylko cztery, nie zaś kilkadziesiąt, ale wystarczająco dużo, by przypomnieć sobie wszystkie opowieści o tym, jak Aielowie zawiedli Aes Sedai, w sposób, którego nikt nie znał. Same Aes Sedai na pewno wiedziały. W ciągu roku, jaki minął od ich przybycia, rzadko opuszczały wozy Jenn, ale kiedy do tego dochodziło, patrzyły na Aielów oczyma przepełnionymi smutkiem. Rhoderic nie był jedynym, który starał się ich unikać.

— Strzeżemy Jenn — oznajmił Jeordam. — A to oni podróżują w towarzystwie Aes Sedai.

Garam pokiwał głową, jakby to rzeczywiście czyniło dlań jakąś różnicę, potem ponownie pochylił się w siodle i przemówił, zniżając głos.

— Mój ojciec ma doradczynię Aes Sedai, choć stara się nie afiszować z nią w mieście. Ona właśnie powiada, że musimy opuścić te wzgórza i ruszać na wschód. Twierdzi, że wyschłe rzeki znów wypełnią się wodą, a my na brzegu jednej z nich wybudujemy wielkie miasto. Wiele rzeczy można się od niej dowiedzieć. Słyszałem także, że Aes Sedai planują budowę miasta... znalazły nawet ogirów, aby je dla nich wybudowali. Ogirów! — Potrząsnął głową, jakby przywoływał się ze świata legend do rzeczywistości. — Czy sądzisz, że ponownie zamierzają rządzić światem? Aes Sedai? Uważam, że powinniśmy je pozabijać, zanim znowu nas zniszczą.

— Postępuj wedle tego, co uznasz za najlepsze. — Głos Jeordama nie zdradzał w najmniejszej mierze jego własnych poglądów. — Ja muszę przygotować moich ludzi do przeprawy przez te góry.

Ciemnowłosy mężczyzna wyprostował się w siodle, najwyraźniej rozczarowany. Rhoderic podejrzewał, że spodziewał się uzyskać pomoc Aielów przy zabijaniu Aes Sedai.

— Grzbiet Świata — powiedział Garam szorstko. — Kiedyś nosił inne miano. Nazywano go Murem Smoka.

— Nazwa jak najbardziej stosowna — zareplikował Jeordam.

Rhoderic spojrzał na szczyty górujące w oddali. Nazwa stosowna dla Aielów. Tajna nazwa ich własnego ludu, o której nikomu nie mówiono, brzmiała: Lud Smoka. Nie wiedział, dlaczego trzymano ją w sekrecie, nigdy nie wypowiadając głośno, wyjąwszy tę jedną chwilę, gdy otrzymywało się włócznię. Cóż może znajdować się poza tym Murem Smoka? Z pewnością będą tam ludzie, z którymi trzeba będzie walczyć. Zawsze tak było. Cały świat zamieszkiwali jedynie Aielowie, Jenn oraz ich wrogowie. Nikt więcej. Aielowie, Jenn i wrogowie.

Rand wciągnął głęboki oddech tak łapczywie, jakby nie oddychał od wielu godzin. Przyprawiające o ból oczu kręgi światła pełzły po otaczających go kolumnach. Słowa wciąż tłukły się echem po głowie. Aielowie, Jenn i ich wrogowie — oto, z czego składa się świat. Z pewnością wówczas jeszcze nie doszli do Pustkowia. Widział — przeżywał — czas, zanim Aielowie osiedli w swojej Ziemi Trzech Sfer.

Z każdą chwilą znajdował się bliżej Muradina. Oczy Aiela biegały niespokojnie, zdawał się wzdragać przed wykonaniem następnego kroku.

Rand ruszył naprzód.

Pochylony lekko na okrytym białym płaszczem zboczu wzgórza, Jeordam nie zwracał uwagi na zimno i obserwował piątkę ludzi prących w jego stronę. Trzech mężczyzn w płaszczach i dwie kobiety w workowatych sukniach z trudem przedzierali się przez śnieg. Zima powinna już dawno się skończyć, wedle przepowiedni starców, ale ich słowom towarzyszyły zazwyczaj utyskiwania, że pory roku odmieniły się względem tego, co było dawniej. Utrzymywali także, że jeszcze niedawno ziemia trzęsła się, a góry wznosiły lub zapadały niczym powierzchnia wody na stawie pośrodku lata, gdy rzucić weń kamień. Jeordam nie wierzył ich opowieściom. Miał osiemnaście lat, urodził się w namiocie i to było całe życie, jakie znał. Śnieg, namioty i obowiązek ochrony.

Opuścił zasłonę i wspierając się na swej długiej włóczni, powstał powoli, aby nie przerazić ludzi z wozów, ale oni i tak zatrzymali się nagle, z wzrokiem wbitym w jego broń — we włócznię, łuk zwisający na plecach i kołczan przy pasie. Na pozór żaden nie wydawał się starszy od niego.

— Potrzebujecie nas, Jenn? — zawołał.

— Nazywasz nas w ten sposób, by z nas szydzić — odkrzyknął wysoki mężczyzna o ostrym nosie. — Ale to prawda. My jesteśmy jedynymi prawdziwymi Aielami. Wy zdradziliście Drogę.

— To kłamstwo! — warknął Jeordam. — Nigdy nie wziąłem do ręki miecza.

Wciągnął głęboki, powolny oddech, aby się uspokoić. Nie wysłano go tutaj po to, by złościł się na Jenn.

— Jeżeli się zgubiliście, to wasze wozy są tam. — Wskazał na południe ostrzem swej włóczni.

Jedna z kobiet położyła dłoń na ramieniu ostronosego i przemówiła doń cicho. Pozostali pokiwali głowami i na koniec ostronosy również przytaknął, choć niechętnie. Kobieta była piękna, pasma jasnych włosów wymykały się spod szala udrapowanego na głowie. Stanęła przed Jeordamem i powiedziała:

— Nie zgubiliśmy się.

Spojrzała na niego niespodziewanie, jakby widziała go pierwszy raz, potem ściślej owinęła się szalem.

Przytaknął, nie spodziewał się innej odpowiedzi. Jenn starali się konsekwentnie unikać mieszkańców namiotów, nawet wówczas, gdy potrzebna im była pomoc. Ci, którzy postępowali inaczej, zazwyczaj znajdowali się w sytuacji tak rozpaczliwej, że od nikogo innego nie mogli już oczekiwać pomocy.

— Chodźcie za mną.

Od namiotów jego ojca, tylko na poły pokrytych niedawno spadłym śniegiem, dzieliła ich mila drogi przez wzgórza. Jego ludzie uważnie obserwowali obcych, nie odrywając się jednocześnie od swoich zajęć, czy było to gotowanie czy czyszczenie broni, czy choćby zabawa z dziećmi w śnieżki. Dumny był ze swego szczepu, liczącego blisko dwieście członków, ich obóz stanowił największy z dziesięciu, które od północy otaczały karawanę wozów. Na Jenn jednak nie wywarł on szczególnego wrażenia. Denerwowało go, że Jenn są o tylekroć liczniejsi od Aielów.

Lewin wyszedł ze swego namiotu, wysoki, siwiejący mężczyzna o twardych rysach twarzy; powiadano, że Lewin nigdy się nie rozpromienia, a Jeordam z pewnością nigdy nie widział uśmiechu na jego twarzy. Być może, zanim jego matka zmarła na gorączkę, wszystko było inaczej, ale Jeordam tak naprawdę nie wierzył w to.

Jasnowłosa kobieta — na imię miała Morin — opowiedziała historię, którą Jeordam właściwie spodziewał się usłyszeć. Jenn handlowali z jakąś wioską, otoczoną murem z bali, a następnej nocy ludzie z wioski przyszli odebrać to, co wcześniej sprzedali, a nawet więcej. Jenn zawsze sądzili, że mogą wierzyć ludziom, którzy mieszkają w domach, zawsze uważali, iż Droga ich ochroni. Wymieniła poległych — ojcowie, matka, pierwsi bracia. Uprowadzonych w niewolę — pierwsza siostra, siostra-matka, córka. To ostatnie zaskoczyło Jeordama; Morin mówiła z goryczą o swej pięcioletniej córce, którą porwano, by wychowała ją inna kobieta. Wpatrując się w nią uważnie, dodał jej w myślach kilka lat.

— Przyprowadzimy ich z powrotem — obiecał Lewin. Wziął pęk włóczni, który mu podano, i wbił ich ostrza w ziemię. — Możecie zostać z nami, jeśli chcecie, ale wówczas musicie bronić siebie i innych. Jeżeli zostaniecie, nigdy nie będzie wam wolno wrócić do wozów.

Ostronosy, słysząc te słowa, odwrócił się i pośpieszył tą samą drogą, którą przyszli; rzadko zdarzało się, że w tym momencie odchodził tylko jeden.

— Ci, którzy zechcą iść z nami do wioski, dostaną włócznię. Ale pamiętajcie, jeżeli weźmiecie włócznie do ręki, by użyć ich przeciwko ludziom, będziecie musieli zostać z nami. — Jego głos i spojrzenie oczu były twarde niczym kamień. — Dla Jenn staniecie się wówczas niczym martwi.

Jeden z mężczyzn zawahał się, ale po chwili podobnie jak pozostali wyciągnął włócznię z ziemi. Morin postąpiła tak samo. Jeordam zapatrzył się na nią ze zdziwieniem, a Lewin aż zamrugał.

— Ty nie musisz brać włóczni, by zostać — poinformował ją Lewin — albo by domagać się od nas, byśmy odprowadzili twoich ludzi. Ujęcie włóczni oznacza gotowość do walki, a nie tylko do samoobrony. Możesz ją odłożyć, nie będzie w tym wstydu.

— Oni zabrali moją córkę — powiedziała Morin.

Ku niepomiernemu zaskoczeniu Jeordama, Lewin tylko chwilę się zawahał, nim na koniec kiwnął głową.

— To pierwszy raz dla wszystkich rzeczy. Dla wszystkich rzeczy. A więc niech tak będzie.

Ruszył przez obóz i poklepując ludzi po ramionach, wzywał ich do złożenia wizyty w otoczonej drewnianym murem wiosce. Jeordam był pierwszym wezwanym, jego ojciec zawsze wybierał go jako pierwszego, od dnia, kiedy był już na tyle dorosły, by nosić włócznię. Nie mógł postępować inaczej.

Morin miała problemy z włócznią, drzewce zaplątało się w jej długie suknie.

— Nie musisz iść — powiedział Jeordam. — Nigdy żadna kobieta tego nie robiła. Przyprowadzimy ci twoją córkę.

— Sama zamierzam przyprowadzić Kirin — powiedziała zapalczywie. — Nie powstrzymasz mnie.

Uparta kobieta.

— W takim razie musisz się ubrać w strój podobny do tego. Gestem wskazał swój szarobrązowy kaftan i spodnie. — Nie możesz wędrować nocą po tej ziemi w sukni.

Zanim zdążyła zareagować, wyjął włócznię z jej rąk.

— Niełatwo wyuczyć się włóczni.

Dwaj mężczyźni, którzy z nią przyszli, byli najlepszym tego dowodem — nie rozumieli poleceń, omal nie potykali się o własne nogi. Znalazł więc topór i za jego pomocą odrąbał część drzewca długości mniej więcej jednego kroku. Zostały jakieś cztery stopy, w tym niemalże jedną stanowiło stalowe ostrze.

— Będziecie tym zadawać ciosy, kłuć. Tylko tyle. Drzewca używa się również do parowania ciosów, ale zamiast tego znajdę wam coś do drugiej dłoni, co będzie mogło służyć za tarczę.

Popatrzyła na niego dziwnym wzrokiem.

— Ile masz lat? — zapytała, w jej głosie brzmiało bezbrzeżne zdumienie.

Kiedy jej powiedział, zadumana pokiwała tylko głową. Po chwili on z kolei zapytał:

— Czy jeden z tych mężczyzn jest twoim mężem? — — Wciąż potykali się niezręcznie o włócznie.

— Mój mąż zdążył już opłakać Kirin. Bardziej troszczy się o drzewa niż o swoją własną córkę.

— Drzewa?

— Drzewa Życia. — Kiedy wciąż patrzył na nią kompletnie nie rozumiejącym wzrokiem, potrząsnęła głową. — Trzy małe drzewka zasadzone w baryłkach. Troszczą się o nie w takim samym stopniu jak o siebie samych. Kiedy znajdą bezpieczne miejsce, zamierzają je zasadzić; powiadają, że wówczas powrócą dawne dni. Oni. Powiedziałam, oni. Bardzo dobrze. Już nie jestem Jenn. — Ujęła drzewce skróconej włóczni. — To jest teraz mój mąż.

Przyjrzała mu się uważnie i zapytała:

— Gdyby ktoś uprowadził twoje dziecko, czy mówiłbyś o Drodze Liścia i cierpieniu, które zesłano, aby cię doświadczyć? — Potrząsnął głową, a wtedy dodała: — Tak też myślałam. Będziesz znakomitym ojcem. Naucz mnie posługiwać się włócznią.

Dziwna kobieta, ale piękna. Wziął z jej rąk włócznię i rozpoczął naukę, wyjaśniając na głos kolejne ruchy. Krótkim drzewcem można było się posługiwać szybko i zręcznie.

Morin obserwowała go, nie przestając się dziwnie uśmiechać, ale włócznia pochłaniała go całkowicie.

— Widziałam twoją twarz we śnie — powiedziała cicho, ale on puścił jej słowa mimo uszu. Mając taką włócznię, potrafiłby operować nią szybciej niż człowiek uzbrojony w miecz. Oczyma duszy widział już, jak Aielowie pokonują wszystkich szermierzy. Nikt nie zdoła im się przeciwstawić. Nikt.

Światła rozbłyskiwały w kolumnach szkła, Rand był już na poły ślepy. Muradin znajdował się już tylko o krok lub dwa przed nim, patrzył wprost na niego, obnażając zęby, warczał cicho. Kolumny przenosiły ich wstecz, w zagubioną w otchłani dziejów historię Aielów. Stopy Randa poruszyły się jakby same z siebie. Naprzód. Cofając się w czasie.

Lewin poprawił chroniącą przed pyłem zasłonę twarzy i spojrzał w dół na mały obóz, gdzie węgle dogasającego ogniska wciąż jarzyły się pod żelaznym kociołkiem. Wiatr przyniósł woń na poły spalonego gulaszu. Leżące wokół ognia, owinięte w koce ciała oblewała księżycowa poświata. W zasięgu wzroku nie było żadnych koni. Żałował, że nie może się napić, ale tylko dzieciom dawano wodę między posiłkami. Niejasno przypominał sobie czasy, kiedy wody było znacznie więcej, kiedy dni nie były tak upalne i pyliste, a wiatr czasami ustawał. Noc przynosiła nieznaczną jedynie ulgę, zastępując posępne, palące słońce dokuczliwym chłodem. Owinął się ściślej w pelerynę ze skór dzikiego kozła, która służyła mu również za koc.

Jego towarzysze podeszli bliżej, okutani jak on, potykając się o skały i mamrocząc, aż pewien był, że powinni obudzić wszystkich śpiących w dole. On sam nie narzekał, przywykł do tego w znacznie większym stopniu niż oni. Zasłony przeciwko pyłowi zakrywały ich twarze, ale bez trudu wiedział, kto jest kim. Luca, o ramionach półtora raza szerszych niż pozostali, lubił robić kawały. Gearan, chudy jak bocian, najlepszy biegacz ze wszystkich wozów. Charlin i Alijha, którzy stanowili swoje zwierciadlane niemalże odbicia, wyjąwszy zwyczaj Charlina, by przekrzywiać głowę, kiedy się czymś trapił, tak jak to właśnie miało miejsce; ich siostra, Colline, znajdowała się na dole, w tym obozie. Podobnie jak Maigran, siostra Lewina.

Kiedy podręczne torby dziewcząt zostały znalezione na ziemi zdeptanej podczas walki, wszyscy byli gotowi opłakać zmarłych i ruszać dalej, jak czynili to już tak wiele razy wcześniej. Nawet pradziadek Lewina. Gdyby Adan wiedział, co zaplanowała sobie ich piątka, powstrzymałby ich z pewnością. Adan jednak potrafił tylko mamrotać o dochowaniu wierności Aes Sedai, których Lewin nigdy w życiu nie widział, oraz o staraniu się, by Aielowie pozostali przy życiu. Aielowie jako lud, ale nie poszczególne jednostki. Nawet nie Maigran.

— Jest ich czworo — wyszeptał Lewin. — Dziewczęta są po tej stronie ognia. Obudzę je... cicho... i wyślizgniemy się, póki mężczyźni będą spali.

Jego przyjaciele popatrzyli po sobie, pokiwali głowami. Sądził, że powinni byli wcześniej ułożyć sobie jakiś plan, zamiast myśleć tylko o tym, że należy ruszyć za dziewczętami oraz jak niepostrzeżenie opuścić wozy. Nie był nawet pewien, że ruszą za tymi mężczyznami albo że znajdą ich, zanim ci zdążą wrócić do wioski, z której pochodzili — zbiorowiska nieporządnych szałasów, od którego przegnano Aielów kijami i kamieniami. Gdyby napastnicy dotarli tak daleko, nic już nie można by zrobić.

— A co jeśli się obudzą? — zapytał Gearan.

— Nie zostawię Colline — warknął Charlin, niemalże wchodząc w słowo swojemu bratu, i dodał ciszej: — Odbierzemy je, Gearan.

— Tak się stanie — zgodził się Lewin. Luca szturchnął Gearana pod żebra, a Gearan pokiwał głową.

Zejście na dół w ciemnościach okazało się niełatwym zadaniem. Wyschnięte na chrust gałązki chrzęściły pod stopami, kamienie i odłamki skał maleńkimi lawinami pędziły przed nimi po stoku. Im bardziej Lewin starał się poruszać cicho, tym więcej zdawał się robić hałasu. Luca wpadł na kolczasty krzew, który zatrzeszczał głośno, ale ostatecznie udało mu się wydostać, teraz ciężko dyszał. Charlin poślizgnął się i zjechał pół drogi po stoku, mimo to w dole nikt się nie poruszył.

W niewielkiej odległości od obozu Lewin przystanął, wymienił pełne niepokoju spojrzenia z przyjaciółmi, potem na palcach wszedł między śpiące postacie. Własny oddech brzmiał w jego uszach niczym grzmot, podobnie jak przeraźliwe chrapanie dobiegające od jednej z czterech wielkich, nakrytych kocami postaci. Zamarł w chwili, gdy donośne chrapanie urwało się, a jeden ze śpiących poruszył. Przybrał wygodniejszą pozycję, chrapanie rozległo się na powrót, a Lewin wypuścił długo wstrzymywany oddech.

Ostrożnie przykucnął przy jednym z dwu mniejszych stosików skór i odsunął ostrożnie szorstki wełniany koc, aż sztywny z brudu. Maigran patrzyła na niego, twarz jej była cała w sińcach i skaleczeniach, podarta suknia zmieniła się w coś niewiele lepszego niż łachman. Przyłożył dłoń do jej ust, aby powstrzymać krzyk, ale ona patrzyła tylko niewidzącym wzrokiem, nawet nie mrugnęła.

— Zamierzam zarżnąć cię jak świnię, chłopcze.

Jeden z większych pagórków rozprostował się, mężczyzna o postrzępionej brodzie, ubrany w brudne łachmany wstał, długi nóż w jego dłoni połyskiwał blado w świetle księżyca. Zaczął kopać swych towarzyszy, wydobywając z nich chrząknięcia i pojękiwania.

— Jak zwykłego świniaka. Będziesz kwiczał, chłopcze, czy po prostu uciekniesz?

— Ucieknę — powiedział Lewin, ale jego siostra wciąż patrzyła niewidzącymi oczyma. Oszalałym gestem zaczął szarpać ją za ramiona, starając się popchnąć w kierunku, gdzie czekali na nich pozostali. — Uciekaj!

Niezręcznie wygramoliła się spod kocy, zesztywniała, niemalże leciała mu przez ręce. Colline obudziła się — mógł słyszeć jej pojękiwania — ale wydawało się, że chce tylko ściślej otulić się kocami, ukryć w nich. Maigran stała nieruchomo, patrzyła w pustkę, nic nie widząc.

— Wychodzi na to, że nawet tyle ci się nie uda. — Z grymasem na twarzy wielki mężczyzna szedł, omijając ognisko, nóż trzymał opuszczoną ręką. Pozostali siadali na swych posłaniach, śmiali się w głos, przypatrując zabawie.

Lewin nie wiedział, co robić. Nie może zostawić swojej siostry. Wszystko, co mógł zrobić, to umrzeć. Być może w ten sposób da Maigran szansę ucieczki.

— Uciekaj, Maigran! Błagam, uciekaj! — Nie poruszyła się. Zdawała się nawet nie słyszeć jego słów. Co oni jej zrobili?

Brodacz podszedł bliżej, niespiesznie, chichotał, rozkoszując się sytuacją.

— Nieeeeeeeeeeeeeee! — Z ciemności nocy wybiegł Charlin, otoczył ramionami mężczyznę z nożem, powalił go na ziemię. Pozostali zerwali się na nogi. Jeden z nich, z ogoloną głową, która połyskiwała w świetle ogniska, wyciągnął miecz i zamierzył się na Charlina.

Lewin nie potrafił sobie później przypomnieć, jak to się wszystko stało. Jakimś sposobem nagle miał w ręku ciężki kociołek. Trzymając go za żelazny uchwyt, uderzył w łysą głowę, rozległo się głośne chrupnięcie. Mężczyzna runął na ziemię, jakby nagle jego kości zmieniły się w wodę. Wytrącony z równowagi Lewin chwiejnie przestępował z nogi na nogę, starając się nie wpaść w ogień, wreszcie padł obok żaru, wypuszczając z dłoni kociołek. Ciemny mężczyzna, z włosami zaplecionymi w warkoczyki, wyciągnął swój miecz, gotów do cięcia. Lewin gramolił się niezgrabnie, leżąc na grzbiecie jak pająk, z oczyma utkwionymi w ostrym szpicu miecza, dłonie szaleńczo szukały czegoś, czym mógłby się osłonić, jakiegoś kija, czegokolwiek. Jego ręka natrafiła na okrągły kij. Ścisnął go, pchnął nim szczerzącego zęby w uśmiechu mężczyznę. Ciemne oczy tamtego rozszerzyły się, miecz wypadł mu z dłoni, krew rzuciła się ustami. To nie był kij, lecz włócznia.

Drzewce wypadło mu z ręki, puścił je, jakby parzyło, w chwili gdy zdał sobie sprawę, co trzyma. Za późno. Odczołgał się, by uniknąć padającego ciała tamtego, spojrzał nań, zadrżał. Martwy człowiek. Człowiek, którego zabił. Wiatr zdał się nagle bardzo zimny.

Po jakimś czasie zaczął się zastanawiać, dlaczego żaden z pozostałych nie zabił go. Był zaskoczony, gdy zobaczył resztę swoich przyjaciół skupionych wokół ogniska. Gearan, Luca i Alijha siedzieli, dysząc ciężko i spoglądając rozszerzonymi oczyma sponad swych zasłon. Spod kocy, którymi przykryta była Colline, wciąż dobiegało ciche, spazmatyczne łkanie, a Maigran dalej stała, patrząc nieruchomo w jeden punkt. Charlin zamarł na kolanach, obejmując się ramionami. A czterej mężczyźni, mieszkańcy tamtej wioski... Lewin przenosił spojrzenie z jednej nieruchomej, zakrwawionej postaci na drugą.

— My... ich pozabijaliśmy. — Głos Luki drżał. — My... Niech Światłość zlituje się nad nami.

Lewin podpełzł do Charlina i delikatnie dotknął jego ramienia.

— Jesteś ranny?

Charlin przewrócił się. Czerwona wilgoć spływała po jego dłoniach, ściskających rękojeść sztyletu wbitego w brzuch.

— To boli, Lewin — wyszeptał. Przeszył go spazm i światło uszło z jego oczu.

— Co mamy teraz zrobić? — zapytał Gearan. — Charlin nie żyje, a my... Światłości, co myśmy zrobili? Co powinniśmy zrobić?

— Zabierzemy dziewczęta z powrotem do wozów. — Lewin nie potrafił oderwać oczu od szklistego spojrzenia Charlina. — To zrobimy.

Zebrali wszystkie przedmioty, które mogły się do czegoś przydać, głównie kociołek i noże. Trudno było o rzeczy wykonane z metalu.

— Nie powinniśmy czynić sobie wyrzutów — oznajmił szorstko Alijha. — Z pewnością wcześniej ukradli je komuś innemu.

Jednak kiedy Alijha zaczął podnosić jeden z mieczy, Lewin powstrzymał go.

— Nie, Alijha. To jest broń stworzona do zabijania ludzi. Nie ma żadnego innego zastosowania. — Alijha nie powiedział nic, tylko potoczył oczami po czterech ciałach zabitych, spojrzał na włócznie, które Luca owijał kocami, by stworzyć nosze dla zwłok Charlina. Lewin ze wszystkich sił starał się nie patrzeć na ciała tamtych z wioski. — Dzięki włóczni można polować na zwierzynę, Alijha. Miecz się do tego nie nadaje. Jest zakazany przez Drogę.

Alijha wciąż nie odzywał się ani słowem, ale Lewinowi wydawało się, że warknął cicho za zasłoną. Kiedy jednak wreszcie ruszyli w noc, miecz pozostał obok gasnących węgli i ciał martwych mężczyzn.

To była długa droga przez ciemności, na dodatek marsz utrudniały im zaimprowizowane nosze, na których nieśli Charlina, wiatr zrywał się czasami, podnosząc z ziemi chmury pyłu. Maigran chwiejnie szła obok nich, wpatrzona martwym wzrokiem w przestrzeń przed sobą; nie zdawała sobie sprawy, kim jest ani gdzie się znajduje. Colline, na poły struchlała, obawiała się najwidoczniej również własnego brata, podskakiwała za najlżejszym dotknięciem. Nie tak sobie Lewin wyobrażał ich powrót. W jego marzeniach dziewczęta śmiały się, szczęśliwe, że wracają do swych ruchomych domów, wszyscy się śmiali. Nie nieśli ciała Charlina. Nie ścigały ich wspomnienia tego, co właśnie zrobili.

Przed nimi zamajaczyły światła ognisk, na których gotowano strawę, potem zobaczyli wozy; uprzęże były już przygotowane, by rano wprząc w nie zwierzęta i natychmiast ruszać. Po zmroku nikt nie opuszczał wnętrza wozu, dlatego Lewina zaskoczył widok cieni trzech postaci, spieszących ku nim w ciemnościach. Wśród mroku odznaczały się białe jak mleko włosy Adana. Pozostałą dwójkę stanowili: Nerrine, matka Colline, oraz Saralin, matka jego i Maigran. Lewim pełen złych przeczuć, opuścił zasłonę.

Kobiety podbiegły do swych córek, obsypały je pieszczotami i uspokajającymi słowami. Colline utonęła w objęciach matki, wydając z siebie ciche westchnienie świadczące, że ją poznała; Maigran ledwie zauważyła Saralin, która wybuchnęła płaczem na widok skaleczeń na twarzy córki.

Adan spojrzał krzywo na młodzieńców, zmarszczki nieustannie rozcinające troską jego twarz pogłębiły się.

— Na Światłość, cóż się stało? Kiedy odkryliśmy, że wy zniknęliście również... — Aż podskoczył, kiedy zobaczył nosze, na których nieśli Charlina. — Co się stało? — zapytał ponownie, jakby lękając się odpowiedzi.

Lewin powoli otwierał usta, ale Maigran przemówiła pierwsza.

— Oni ich pozabijali. — Patrzyła na coś w oddali, jej głos był równie naiwny jak głos dziecka. — Źli ludzie skrzywdzili nas. Oni... Potem przyszedł Lewin i pozabijał ich.

— Nie powinnaś mówić takich rzeczy — powiedziała uspakajająco Saralin. — Ty... — Przerwała i spojrzała głęboko w oczy córki, potem odwróciła się i przeniosła niepewny wzrok na Lewina. — Czy to...? Czy to prawda?

— Musieliśmy — powiedział Alijha zbolałym głosem. — Próbowali nas zabić. Zabili Charlina.

Adan aż cofnął się na dźwięk tych słów.

— Wy... zabijaliście? Zabijaliście ludzi? A co z Przymierzem? Nikomu nie wyrządzamy krzywdy. Nikomu! Nie istnieje powód wystarczająco dobry, aby usprawiedliwiał zabijanie drugiej ludzkiej istoty. Nie ma takiego!

— Oni porwali Maigran, pradziadku — powiedział Lewin. — Porwali Maigran i Colline i zrobili im krzywdę. Oni...

— Nie ma takiego powodu! — ryknął Adan, cały drżąc z gniewu. — Musimy akceptować to, co przynosi los. Nasze cierpienia zesłane są na nas, abyśmy zaświadczyli o naszej wierności. Akceptujemy je i znosimy! Nie mordujemy! Nie zboczyliście z Drogi, wy ją porzuciliście. Nie jesteście już dłużej Da’shain. Jesteście zdeprawowani, ale nie pozwolę wam deprawować reszty Aielów. Opuśćcie nas, obcy. Mordercy! W wozach Aielów nie ma dla was miejsca.

Odwrócił się do nich plecami i odszedł, jakby naprawdę już dla niego nie istnieli. Saralin i Nerrina ruszyły za nim, prowadząc dziewczęta.

— Matko? — powiedział cicho Lewin i aż się cofnął, kiedy spojrzała na niego zimnym wzrokiem. — Matko, proszę...

— Kim jesteś, ty, który się tak do mnie zwracasz? Zakryj swoją twarz przede mną, obcy. Miałam syna, miałam kiedyś syna o twarzy takiej jak twoja. Jest mi przykro, że podobne oblicze ma również morderca.

I poprowadziła Maigran za pozostałymi.

— Wciąż jestem Aielem — wykrzyknął Lewin, ale tamci nie obejrzeli się więcej. Uświadomił sobie, że słyszy płacz Luki. Wiatr wzmógł się, podrywał w górę chmury pyłu; zasłonił twarz. — Jestem Aielem!

Dziko pulsujące światła wwiercały się w oczy Randa. Ból straty Lewina wciąż przepełniał jego duszę, a jego myśli cwałowały wściekle. Lewin nie nosił broni. Nie wiedział, jak jej używać. Zabijanie przerażało go. To nie miało sensu.

Teraz znajdował się niemalże w jednej linii z Muradinem, ale tamten nie był nawet świadom jego obecności. Grymas na twarzy, usta rozwarte do krzyku, na czole perlił się pot. Drżał, jakby usiłował biec i nie mógł.

Stopy Randa poniosły go naprzód i wstecz.

26

Wezwani

Naprzód, i wstecz. Adan leżał w jamie w piasku i tuląc do siebie płaczące dzieci swego syna, zasłaniał im oczy połą zniszczonego kaftana. Po jego twarzy również płynęły strumienie łez, ale łkał w całkowitym milczeniu, spoglądając jednocześnie ostrożnie przez krawędź zagłębienia. W wieku pięciu i sześciu lat Maigran oraz Lewin mieli prawo płakać; Adan zdziwiony był, że również jemu zostały jeszcze jakieś łzy.

Kilka wozów płonęło. Zabici leżeli tam, gdzie padli. Konie już odprowadzono, z wyjątkiem tych, które wciąż stały przywiązane do kilku wozów, ich ładunek zrzucano właśnie na ziemię. Po raz pierwszy nawet w najmniejszym stopniu nie zainteresował go los przedmiotów ukrytych w skrzyniach, które Aes Sedai oddały pod opiekę Aielów, a które teraz poniewierały się w błocie. Nie pierwszy raz miał okazję na to patrzeć, nie pierwszy raz widział ciała Aielów, ale tym razem nie dbał o nic. Mężczyźni uzbrojeni w miecze, włócznie i łuki, mężczyźni będący sprawcami tych morderstw, ładowali właśnie puste wozy. Ładowali na nie kobiety. Patrzył na Rheę, swoją córkę, jak wpychano ją na skrzynię wozu wraz z innymi, jak stłoczone zostały wszystkie razem przez roześmianych zabójców. Ostatnia z jego dzieci. Elwin zmarł z głodu w wieku dziesięciu lat, Sorelle miała lat dwadzieścia, gdy powaliła ją gorączka, którą wcześniej zapowiedziały jej sny, wreszcie Jaren — rok temu rzucił się z urwiska, kiedy mając dziewiętnaście lat, odkrył, że potrafi przenosić. Tego ranka Marind.

Miał ochotę krzyczeć. Chciał wybiec z ukrycia i powstrzymać ich przed zabraniem jego ostatniego dziecka. Przeszkodzić im w jakiś sposób. Ale gdyby tak naprawdę postąpił? Zabiliby go, a Rheę i tak zabrali. Mogliby również pomordować dzieci. Wśród ciał, leżących w kałużach własnej krwi, były również maleńkie.

Maigran przylgnęła doń, jakby się obawiała, że może ją zostawić, a Lewin zesztywniał, jakby chciał się bardziej przytulić, ale czuł jednocześnie, że jest już zbyt dury. Adan pogładził dzieci po głowach i mocniej przytulił ich twarze do piersi. Nie przestawał jednak patrzeć, do czasu aż wozy odjechały w dal, otoczone przez pokrzykujących jeźdźców, do czasu, aż ich konie zniknęły, kierując się w stronę parujących na horyzoncie gór.

Dopiero wtedy wstał i puścił dzieci.

— Zaczekajcie tutaj na mnie — nakazał im. — Czekajcie, dopóki nie wrócę.

Przylgnęły do siebie i patrząc na niego umorusanymi od łez twarzyczkami, pokiwały niepewnie główkami.

Wypełzł z kryjówki i podszedł do jednego z ciał, delikatnie odwrócił je na plecy. Siedre wyglądała, jakby spała, jej twarz miała taki wyraz jak każdego ranka, gdy budziła się obok niego. Zawsze zaskakiwały go pasma siwizny, które odkrywał w jej rudozłotych włosach; była jego miłością, jego życiem, zawsze tak samo młoda i świeża w jego oczach. Starał się nie patrzeć na plamę krwi, która barwiła przód sukni, płynąc z rany ziejącej pod piersiami.

— Co zamierzasz teraz zrobić, Adan? Powiedz nam! Co?

Odgarnął włosy z twarzy Siedre — zawsze je schludnie zaplatała — i wstał, odwracając się powoli, by stawić czoło grupce wściekłych, przerażonych ludzi. Wśród nich rej wodził Sulwin, wysoki mężczyzna o głęboko osadzonych oczach. Sulwin zapuszczał długie włosy, jakby chciał ukryć, że jest Aielem. Wielu mężczyzn tak robiło. To nie czyniło jednak żadnej różnicy ani tym ostatnim napastnikom, ani też tym, którzy byli przed nimi.

— Mam zamiar pogrzebać naszych zmarłych i ruszać naprzód, Sulwin. — Jego spojrzenie przesunęło się z powrotem na ciało Siedre. — Co jeszcze pozostało tutaj do zrobienia?

— Jechać dalej, Adan? Jakim sposobem? Nie mamy już koni. Prawie skończyła się woda i żywność. Wszystko, co mamy, to wozy pełne rzeczy, po które nigdy już nie zgłoszą się Aes Sedai. Co jest w tych skrzyniach, Adan? Co w nich jest, że musimy oddawać za nie swe życie, aby przewieźć je przez cały świat, nie mogąc nawet ich dotknąć. Nie możemy tak dłużej żyć!

— Możemy! — krzyknął Adan. — I tak się stanie! Mamy nogi, mamy grzbiety. Jeżeli będzie trzeba, sami zaprzęgniemy się do wozów. Dochowamy wierności naszym zobowiązaniom!

Przeżył szok, gdy zobaczył, że wygraża tamtemu zaciśniętą pięścią. Pięścią. Jego dłoń drżała, kiedy powoli rozprostował palce i pozwolił ręce opaść bezwładnie wzdłuż boku.

Sulwin cofnął się, potem jednak znowu odzyskał pewność siebie, miał wszak za plecami swych towarzyszy.

— Nie, Adan. Oczekiwano od nas, że znajdziemy bezpieczne miejsce, i niektórzy z nas mają zamiar tak postąpić. Mój pradziadek opowiadał mi często historie, które słyszał jako chłopiec, historie o czasach, kiedy żyliśmy w bezpiecznym miejscu, a ludzie przychodzili, by posłuchać, jak śpiewamy. Tak więc chcemy odnaleźć miejsce, gdzie bezpieczni będziemy mogli znowu śpiewać.

— Śpiewać? — zadrwił Adan. — Ja też słyszałem te stare historie, że Aielowie potrafili przecudnie śpiewać, ale o tamtych starych pieśniach wiesz nie więcej ode mnie. Te pieśni przepadły, a dawne dni już nie wrócą. Nie zrezygnujemy z naszego obowiązku względem Aes Sedai, aby ścigać marę, która przepadła na wieki.

— Niektórzy z nas tak zrobią, Adan. — Pozostali mężczyźni, którzy stali za Sulwinem, pokiwali głowami. — Mamy zamiar odnaleźć bezpieczne miejsce. I również pieśni. Tak zrobimy!

Nagły łoskot spowodował, że Adan odwrócił nagle głowę. Pozostali zausznicy Sulwina rozładowywali właśnie jeden z wozów, a wielka, płaska skrzynia wymknęła im się z rąk, spadła na ziemię i częściowo się rozbiła, ukazując coś, co wyglądało jak wypolerowana framuga drzwi z ciemnego, czerwonego kamienia. Kolejne wozy były również opróżniane przez dalszych przyjaciół Sulwina. Przynajmniej czwarta część jego ludzi zajęła się opróżnianiem wozów ze wszystkiego prócz wody i żywności.

— Nie próbuj nas powstrzymać — ostrzegł Sulwin.

Adan powtórnie rozluźnił zaciśniętą pięść.

— Nie jesteście Aielami — powiedział. — Zdradziliście wszystko. Kimkolwiek teraz się staliście, przestaliście być Aielami!

Dochowujemy Drogi Liścia równie wiernie jak ty, Adan.

— Idźcie! — krzyknął Adan. — Idźcie! Nie jesteście Aielami! Jesteście zatraceni! Zatraceni! Nie mam ochoty na was patrzeć! Idźcie!

Sulwin i pozostali potykali się w pośpiechu, chcąc tylko jak najszybciej znaleźć się z dala od niego.

Jego serce otuliła najczarniejsza rozpacz, kiedy przyjrzał się bliżej wozom i ciałom pomordowanych, leżącym w rzędzie. Tak wielu zginęło, tak wielu rannych jęczało, kiedy udzielano im pomocy. Sulwin oraz jego zatraceni wykazali jednak odrobinę troski przy rozładowywaniu wozów. Ludzie z mieczami rozbijali skrzynie, dopóki nie zrozumieli, że wewnątrz nie ma ani złota, ani żywności. Żywność była cenniejsza od złota. Adan wbił wzrok w kamienną futrynę drzwi, stłoczone bezładnie stosy kamiennych figurek, dziwne, kryształowe postacie, stojące pośród donic ze szczepami drzewa chora, które ludzie Sulwina również uznali za zupełnie niepotrzebne. Jakie mogło być przeznaczenie tych rzeczy? Czy to wobec nich mieli dochować swej wiary? Jeżeli tak, niech tak się stanie. Niektóre da się uratować. Nie było jak stwierdzić, co było dla Aes Sedai najważniejsze, ale niektóre z nich da się uratować.

Zobaczył Maigran i Lewina uczepionych poły sukni ich matki. Był zadowolony, że choć Saralin przeżyła, aby się nimi zająć; jego ostatni syn, jej mąż, ojciec dzieci, padł przeszyty pierwszą strzałą wystrzeloną tego ranka. Niektóre da się uratować. Uratuje Aielów, niezależnie od ceny, jaką miałby zapłacić.

Ukląkł i wziął ciało Siedre w ramiona.

— Wciąż dochowujemy wiary, Aes Sedai — szeptał cicho. — Jak długo jeszcze będziemy musieli być wierni?

Skłonił głowę na piersi swej żony i zapłakał.

Łzy spływały z oczu Randa, bezgłośnie wyszeptał:

„Siedre”.

Droga Liścia? Nie na tym polegała wiara Aielów. Nie potrafił myśleć jasno, ledwie był w stanie w ogóle zebrać myśli. Światła wirowały coraz szybciej i szybciej. Obok niego Muradin rozdziawiał usta w bezgłośnym wyciu; Aiel wytrzeszczał oczy, jakby właśnie oglądał śmierć całego świata. Razem poszli naprzód.

Jonai stał na krawędzi zbocza i patrzył na zachód ponad wodą, na powierzchni której igrały promienie słońca. W odległości stu lig w tamtą stronę leżało Comelle. Przynajmniej kiedyś leżało tam Comelle. Comelle przytulone do zboczy górujących nad morzem. Sto lig na zachód, tam gdzie teraz było już tylko morze. Gdyby Alnora żyła, być może wszystko byłoby łatwiejsze do zniesienia. Bez jej snów, ledwie wiedział, dokąd pójść, co zrobić. Bez niej ledwie potrafił się zmusić, by żyć. Czuł każdy siwy włos na swojej głowie, gdy odwrócił się i powlókł ku wozom czekającym w odległości mili. Wozów było teraz znacznie mniej, zdradzały ślady zużycia. Ludzi również ubywało, kilka tysięcy tam, gdzie powinny być dziesiątki. Wciąż zbyt wielu, by pomieścili się na wozach. Wszyscy wędrowali pieszo, oprócz dzieci, zbyt małych, by iść.

Adana spotkał w pierwszym wozie; oczy wysokiego młodzieńca były nazbyt przepełnione troską. Jonai niemalże oczekiwał, że gdyby się dostatecznie szybko odwrócił za siebie, to dostrzegłby Willima. Ale Willim został odesłany, rzecz jasna, całe lata temu, kiedy zaczął przenosić, niezależnie od tego, jak bardzo starł się do tego nie dopuścić. Na świecie wciąż było zbyt wielu przenoszących mężczyzn; musieli odsyłać chłopców, którzy zdradzali najmniejsze oznaki. Musieli. Żałował jednak, że nie ma przy nim jego dzieci. Kiedy umarła Esole? Wydawała się taka mała, kiedy składali do pośpiesznie wykopanej dziury jej ciało zmarnowane chorobą, w pobliżu bowiem nie było żadnej Aes Sedai, która by ją Uzdrowiła.

— To są ogirowie, ojcze — powiedział podniecony Adan. Jonai podejrzewał, że Adan zawsze sądził, iż jego opowieści o ogirach są tylko tym, czym się zdawały na pozór, a więc fantastycznymi opowieściami właśnie. — Nadchodzą z północy.

Adan poprowadził go do kompletnie wycieńczonej grupy, liczącej nie więcej niż pięćdziesięciu ogirów, z zapadniętymi policzkami, smutnymi oczyma, zakończone pędzelkami uszy opadały nisko. Przywykł już do wycieńczonych twarzy swych ludzi oraz do ich wystrzępionej odzieży, ale podobny obraz u ogirów wywołał u niego wstrząs. Wciąż jednak miał ludzi, o których musiał się troszczyć, i obowiązki wobec Aes Sedai, które należało wypełnić. Jak wiele czasu minęło, odkąd po raz ostatni widział Aes Sedai? To było tuż po śmierci Alnory. Zbyt późno dla Alnory. Kobieta uzdrowiła wszystkich chorych, którzy jeszcze żyli, wzięła kilka sa’angreali i poszła w swoją stronę, śmiejąc się gorzko, kiedy zapytał ją, gdzie można znaleźć bezpieczne miejsce. Suknię miała połataną, z postrzępionym rąbkiem. Nie był pewien, czy zachowała jeszcze zdrowe zmysły. Twierdziła, że jeden z Przeklętych został tylko częściowo schwytany, albo nawet wcale; Ishamael wciąż wywiera swój wpływ na świat, mówiła. Musiała być równie szalona jak żyjący jeszcze Aes Sedai mężczyźni.

Wrócił myślą do ogirów, kiedy tak stali przed nim, niepewnie wsparci na swych wielkich nogach. Od czasu śmierci Amory jego myśli wędrowały aż nazbyt bezładnie. W rękach mieli chleb i dzbany. Zdumiało go lekkie ukłucie gniewu, że dopuszczono kogoś innego do ich skromnych zapasów jedzenia. Ilu jego ludzi mogło pożywić się tym, co pochłonie pięćdziesięciu ogirów? Nie. Trzeba się dzielić. Dawać za darmo. Ilu nie będzie jadło? Stu ludzi? Dwustu?

— Macie ze sobą sadzonki — powiedział jeden z ogirów. Jego grube palce delikatnie gładziły potrójne liście dwu drzewek chora, zasadzonych w baryłkach przymocowanych do boku wozu.

— Kilka — odrzekł grzecznie Adan. — One usychają, ale starzy ludzie zawsze zdążą rozsadzić je na nowo. — On nie miał czasu, by zajmować się drzewami. Musiał troszczyć się o swój lud. — Jak jest na północy?

— Źle — odpowiedziała kobieta ogir. — Spustoszone Ziemie rozszerzają się coraz dalej na południe, są tam Myrddraale i trolloki.

— Sądziłem, że wszyscy wyginęli. — A więc nie na północ. Nie mogą skręcić na północ. Południe? Morze Jeren leży w odległości dziesięciu dni drogi na południe. Ale czy jeszcze? Był zmęczony. Tak zmęczony.

— Przyszliście ze wschodu? — zapytał kolejny ogir. Wytarł swoją miskę piętką chleba i przełknął głośno. — Jak jest na wschodzie?

— Źle — odrzekł Jonai. — Choć dla was może nie będzie tak strasznie. Dziesięć, nie, dwanaście dni temu, jacyś ludzie zabrali trzecią część naszych koni, zanim udało nam się uciec. Musieliśmy porzucić wozy.

Myśl o tym przepełniała go bólem. Zostawili wozy i to, co na nich było. Rzeczy, które Aes Sedai oddały im pod opiekę — porzucone. Że nie zdarzyło się to po raz pierwszy, tylko pogarszało sprawę.

— Niemalże wszyscy, których spotykamy, odbierają nam jakieś rzeczy, co tylko zechcą. Być może wobec ogirów się nie ośmielą.

— Być może — kobieta ogir powiedziała to takim tonem, jakby nie wierzyła własnym słowom. Jonai nie potrafił stwierdzić, czy sam w nie wierzy; nie było już bezpiecznych miejsc. — Czy wiesz może, gdzie możemy znaleźć stedding`?

Jonai spojrzał na nią.

— Nie. Nie, nie wiem. Ale z pewnością wy potraficie odnaleźć stedding.

— Uciekaliśmy tak długo, tak daleko — powiedział któryś z ogirów, z tyłu gromady, a inny dodał żałosnym tonem: — Ziemia zmieniła się tak bardzo.

— Myślę, że musimy wkrótce odnaleźć stedding, w przeciwnym razie umrzemy — oznajmiła ta pierwsza kobieta. — Czuję... tęsknotę... drążącą mnie do szpiku kości. Musimy odnaleźć stedding. Musimy.

— Nie potrafię wam pomóc — powiedział ze smutkiem Jonai. Poczuł, jak coś go ściska w piersiach. Ziemia zmieniła się nie do poznania, zmieniała się wciąż, równina, po której podróżowali zeszłego roku, mogła już się wypiętrzyć w górski łańcuch. Spustoszone ziemie wciąż się rozrastały. Myrddraale i trolloki wciąż żyły. Ludzie, którzy kradli, ludzie o twarzach jak pyski zwierząt, ludzie, którzy nie rozpoznawali i nie znali Da’shain. Ledwie mógł oddychać. Ogirowie, zatraceni. Aielowie, zatraceni. Wszystko zatracone. Ucisk w piersiach rozlał się bólem, osunął się na kolana, padł twarzą na ziemię. Dłoń przyciśnięta do serca zwarła się w pięść.

Adan przykląkł przy nim i głosem pełnym troski pytał:

— Ojcze, co ci jest? O co chodzi? Co mogę zrobić?

Jonai udało się pochwycić wystrzępiony kołnierz syna, przyciągnąć jego twarz bliżej swojej.

— Zabierz... ludzi... na południe.

Przemocą dobywał słowa ze swego gardła, mógł mówić tylko w przerwach między spazmami, które rozrywały mu serce.

— Ojcze, ty jesteś jedynym, który...

— Słuchaj. Słuchaj! Zabierz ich... na południe. Zabierz... Aielów... w bezpieczne miejsce. Dotrzymaj... Przymierza. Strzeż... tego, co Aes Sedai... nam powierzyły... dopóki... po to nie przyjdą. Droga... Liścia. Musisz...

Próbował. Solinda Sedai będzie musiała zrozumieć. Próbował. Amora.

Amora. Dźwięk imienia powoli rozwiewał się, ból w piersi Randa zelżał. Bez sensu. To nie miało sensu. Jak ci ludzie mogli być Aielami?

Kolumny oślepiająco pulsowały. Powietrze drżało i tętniło.

Obok niego usta Muradina rozwarły się w bezskutecznym wysiłku dobycia wrzasku z płuc. Aiel zdarł swą zasłonę, rył paznokciami twarz, zostawiając głębokie, krwawe szramy. Naprzód.

Jonai spieszył po opustoszałych ulicach, starając się nie patrzeć na strzaskane budowle i martwe drzewa chora. Wszystko martwe. Przynajmniej resztki dawno porzuconych jo-kartów zostały odciągnięte na bok. Fale uderzeniowe wciąż wstrząsały ziemią pod jego stopami. Miał na sobie, rzecz jasna, ubiór roboczy, swój cadin’sor, chociaż do pracy, którą mu zlecono, nie posiadał należytych umiejętności. Liczył sobie sześćdziesiąt trzy lata, rozkwit sił; na pewno nie na tyle jeszcze stary, by osiwieć, a jednak czuł się jak starzec.

Nikt nie zakwestionował jego prawa wejścia do Komnaty Sług; przy wielkim, otoczonym kolumnami wejściu nie było nikogo, kto mógłby o cokolwiek pytać lub choćby wypowiedzieć pozdrowienia. Za to wewnątrz miotała się na wszystkie strony ludzka masa, ramiona spieszących wypełniały papiery i skrzynie, oczy wyrażały niepokój, nikt jednak nawet na niego nie spojrzał. Wszystko otaczała atmosfera paniki, rosnącej wraz z każdym kolejnym wstrząsem ziemi. Zmartwiony pokonał westybul i wbiegł na górę po szerokich schodach. Srebrzystobiały elkamień był zabłocony. Nikt nie miał czasu na sprzątanie. Być może nikogo to już nie obchodziło.

Nie musiał pukać do drzwi, których szukał. Nie były to jedne z tych wielkich inkrustowanych odrzwi do komnat zebrań, ale zwykłe, niczym nie wyróżniające się drzwiczki. Do środka wślizgnął się jednak po cichu i po chwili zrozumiał, że dobrze zrobił. Jakaś szóstka Aes Sedai stała wokół długiego stołu sprzeczając się, najwyraźniej nie zwracając najmniejszej uwagi na wstrząsy, od których drżał budynek. Wszystkie były kobietami.

Zadrżał zastanawiając się, czy kiedykolwiek mężczyźni zajmą jeszcze miejsce w tego typu zgromadzeniu. Kiedy jednak zobaczył przedmiot leżący na stole, drżenie zmieniło się w niepohamowany dygot. Kryształowy miecz — zapewne przedmiot Mocy, choć być może jedynie zdobna zabawka, nie potrafił powiedzieć — leżał na sztandarze Smoka, Lewsa Therina Telamona, który przykrywał stół niczym obrus, spływając na posadzkę. Coś zakłuło go w sercu. A cóż on tutaj robi? Dlaczego nie został zniszczony wraz z pamięcią o tym przeklętym człowieku?

— Cóż za pożytek z twojego Przepowiadania — Oselle niemalże krzyczała — jeżeli nie potrafisz nam powiedzieć „kiedy”? — Trzęsła się cała z gniewu. — Od tego zależą losy świata! Przyszłość! Samo Koło!

Ciemnooka Deindre spojrzała na nią ze swoim zwykłym spokojem.

— Nie jestem Stwórcą. Mogę wam powiedzieć tylko to, co Przepowiadam.

— Pokój, siostry. — Solinda zachowała najwięcej spokoju z nich wszystkich, jej staroświecka suknia wyglądała, jakby zrobiono ją z jednolitej, bladobłękitnej mgiełki. Rude włosy o złotawym odcieniu, spływające aż na biodra, były niemalże tego koloru co jego włosy. Jego pradziadek służył jej jeszcze jako młody człowiek, ale ona wciąż wyglądała młodziej od samego Jonai; była wszak Aes Sedai. — Czas na kłótnie w naszym gronie dawno minął. Jaraic i Haindar będą tutaj jutro.

— Co oznacza, że nie możemy pozwolić sobie na pomyłki, Solinda.

— Musimy wiedzieć...

— Czy jest jakaś szansa...?

Jonai przestał słuchać. Zwrócą na niego uwagę, kiedy będą gotowe. Prócz Aes Sedai nie był sam w pomieszczeniu. Oparty o ścianę w pobliżu drzwi siedział Someshta, wielka postać upleciona jakby z liści i pnączy, siedział, a mimo to jeszcze górował odrobinę wzrostem nad Jonai. Szczelina zeschłych brązów i węglowej czerni biegła po twarzy Nyma, wplatając się w zieloną trawę jego włosów, a kiedy spojrzał na Jonai, w jego oczach rozbłysnął smutek.

Kiedy Jonai kiwnął mu głową, rozchylił palcami szparę i zmarszczył brwi.

— Czy ja cię znam? — zapytał cicho.

— Jestem twoim przyjacielem — odrzekł ze smutkiem Jonai. Od lat już nie widział Somesthy, ale słyszał, że większość Nym wyginęła. — Kiedy byłem dzieckiem, woziłeś mnie na barana. Czy nic z tego nie pamiętasz?

— Śpiew — powiedział Somestha. — Czy w ogóle był śpiew? Tak wiele przepadło. Aes Sedai powiadają, że niektóre rzeczy powrócą. Jesteś Synem Smoka, nieprawdaż?

Jonai zamrugał. To miano mogło przysporzyć kłopotów, mimo że było prawdziwe. Jak wielu obywateli jednak wierzyło jeszcze, że Da’shain Aiel służyli kiedyś Smokowi, nie zaś pozostałym Aes Sedai?

— Jonai?

Odwrócił się na dźwięk głosu Solindy, przyklęknął na kolanie, kiedy podeszła bliżej. Pozostałe wciąż się kłóciły, choć znacznie ciszej.

— Czy wszystko jest gotowe, Jonai? — zapytała.

— Wszystko, Aes Sedai. Solinda Sedai... — Zawahał się, zrobił głęboki wdech. — Solinda Sedai, niektórzy z nas chcą zostać. Możemy wciąż wam służyć.

— Czy wiesz, co stało się z Aielami w Tzora? — Pokiwał głową, a wtedy ona westchnęła i rozczesała mu dłonią włosy, jak czyniła to, kiedy był dzieckiem. — Oczywiście, że wiesz. Wy, Da’shain, macie więcej odwagi niż... Dziesięć tysięcy Aielów splotło dłonie i śpiewało, starając się przypomnieć szaleńcowi, kim byli kiedyś i kim był on, starając się zawrócić go swymi ciałami i swoją pieśnią. Jaric Mondoran pozabijał ich. Stał tam, wpatrując się w nich jak w układankę, zabijał ich, a oni tylko zwierali szyki nad pomordowanymi i śpiewali. Powiedziano mi, że ostatniego Aiela słuchał niemal przez godzinę, zanim go spalił. A potem samo Tzora stanęło w płomieniach, będących jednym wielkim ogniem, który pochłonął kamień, metal i ciało. W miejscu, gdzie stało niegdyś drugie co do wielkości miasto świata, jest teraz szklana pustynia.

— Wielu ludzi miało możliwość ucieczki, Aes Sedai. Da’shain dali im czas, by mogli się uratować. My się nie boimy.

Jej dłoń wpiła się boleśnie w jego włosy.

— Obywatele już opuścili Paaren Disen, Jonai. Oprócz tego Da’shain wciąż mają swoją rolę do odegrania, gdyby tylko Deindre mogła widzieć wystarczająco daleko, aby dowiedzieć się, na czym ta rola polega. W każdym razie coś mam zamiar stąd uratować, a tym czymś jesteś ty.

— Jak powiadasz — powiedział niechętnie. — Zajmiemy się tym, co oddasz pod naszą opiekę, dopóki nie zechcecie tego na powrót odebrać.

— Oczywiście. Rzeczy, które wam damy. — Uśmiechnęła się do niego i zwolniła swój uchwyt, wygładzając mu włosy jeszcze raz, zanim splotła dłonie. — Zawieziecie te... rzeczy... w bezpieczne miejsce, Jonai. Nie zatrzymujcie się nigdzie, bądźcie cały czas w ruchu, dopóki nie znajdziecie bezpiecznego miejsca, gdzie nikt nie będzie mógł was skrzywdzić.

— Jak rozkażesz, Aes Sedai.

— A co z Couminem, Jonai? Czy już się uspokoił?

Nie potrafił nic wymyślić, musiał powiedzieć jej prawdę, chociaż raczej wolałby odgryźć sobie język.

— Mój ojciec ukrywa się gdzieś w mieście. Starał się namówić nas do... oporu. Nie posłucha nas, Aes Sedai. Nie posłucha. Znalazł gdzieś starą lancę udarową i... — Nie potrafił mówić dalej. Spodziewał się, że będzie zła, ale jej oczy lśniły od łez.

— Dotrzymuj Przymierza, Jonai. Choćby Da’shain stracili wszystko, dopilnuj, by zachowali Drogę Liścia. Obiecaj mi.

— Oczywiście, Aes Sedai — powiedział, głęboko wstrząśnięty. Przymierze było tożsame z Aielami, a Aielowie byli Przymierzem; porzucić Drogę Liścia znaczyło wyprzeć się tego, czym byli. Coumin był odmieńcem. Już od dzieciństwa był dziwny, jak powiadano, nie chciał być uważany za Aiela, choć nikt nie wiedział dlaczego.

— Idź już, Jonai. Chcę, byś do jutra znalazł się daleko od Paaren Disen. I pamiętaj, cały czas w ruchu. Dbaj o bezpieczeństwo Aielów.

Przykląkł na kolano i skłonił głowę, ale ona już zdążyła odejść, wracając do przerwanej dyskusji.

— Czy możemy zaufać Kodamowi i jego towarzyszom, Solinda?

— Musimy, Oselle. Są młodzi i niedoświadczeni, ale skaza ledwie ich dotknęła i... I nie mamy innego wyboru.

— A więc zrobimy to, co konieczne. Miecz musi poczekać. Someshta, mamy zadanie dla ostatniego z Nym, jeżeli zechcesz się go podjąć. Prosiliśmy was już o nazbyt wiele, teraz musimy prosić o jeszcze.

Kiedy Nym podniósł się, zamiatając włosami sufit, Jonai, kłaniając się oficjalnie, ruszył do wyjścia. Pochłonięte już bez reszty kolejnymi planami, nie zwróciły nań najmniejszej uwagi, ale nie uważał, by poniósł przez to uszczerbek na honorze. Nie sądził, by jeszcze kiedykolwiek miał je zobaczyć ponownie.

Wybiegł z Komnaty Sług i biegł całą drogę przez miasto aż do miejsca, gdzie czekało wielkie zgromadzenie. Tysiące wozów, ustawionych w dziesięciu kolumnach, rozciągało się na przestrzeni niemalże dwu lig; wozy załadowane żywnością i beczułkami z wodą, wozy załadowane zapakowanymi w skrzynie rzeczami, które Aes Sedai oddały pod opiekę Aielom, angreale, sa’angreale oraz ter’angreale, wszystkie rzeczy, które należało trzymać poza zasięgiem mężczyzn, którzy popadali w szaleństwo, gdy przenosili Jedyną Moc. Kiedyś znalazłyby się inne sposoby na przetransportowanie ich, jo-karty i skoczki, koptery i wielkie megaloty. Teraz z trudem zebrane konie i wozy będą musiały wystarczyć. Pomiędzy wozami stali ludzie, tak wielu, że mogliby zasiedlić całe miasto, przypuszczalnie wszyscy Aielowie, którzy pozostali przy życiu na całym świecie.

Setka wyszła na jego spotkanie, mężczyźni i kobiety, przedstawiciele tych, którzy chcieli wiedzieć, czy Aes Sedai nie udzieliły niektórym przynajmniej zgody na pozostanie.

— Nie — powiedział im. Niektórzy niechętnie marszczyli brwi, wtedy dodał: — Musimy słuchać. Jesteśmy Da’shain Aiel i słuchamy Aes Sedai.

Powoli wracali do wozów, a wtedy wydawało mu się, że ktoś wymienił imię Coumina, ale nie pozwolił, by odciągnęło to jego uwagę. Pośpieszył do swojego wozu, na czele środkowej kolumny. Konie płoszyły się wraz z każdym drżeniem przenikającym ziemię.

Jego synowie siedzieli już na koźle — Willim, piętnastoletni, trzymał wodze, Adan, który skończył dziesięć lat, siedział obok niego, obaj szczerzyli zęby w uśmiechu, pełni nerwowego podniecenia. Malutka Esole leżała, bawiąc się lalką, na płótnie przykrywającym ich dobytek oraz, znacznie ważniejsze, przedmioty powierzone im przez Aes Sedai. W wozach nie było miejsca dla nikogo prócz starców i dzieci. Kilkanaście sadzonek chory w glinianych donicach stało za kozłem, zasadzą je na powrót, kiedy dotrą w bezpieczne miejsce. Głupio było tak je wozić, jednak znajdowały się na każdym wozie. Coś z czasów dawno minionych; symbol lepszych czasów, które nadejdą. Ludziom potrzebne były i nadzieja, i symbole.

Amora czekała na niego obok zaprzęgu, lśniące czarne włosy spadały falami na jej ramiona, przypominając mu dzień, kiedy zobaczył ją po raz pierwszy, jeszcze jako młodą dziewczynę. Teraz zmartwienie wyrzeźbiło głębokie zmarszczki wokół jej oczu.

Udało mu się uśmiechnąć do niej, a niepokój skryć głęboko w sercu.

— Wszystko będzie dobrze, żono mego serca. — Nie odpowiedziała, a wtedy dodał: — Czy śniłaś?

— Jeszcze nie czas — wymruczała. — Wszystko będzie dobrze, wszystko będzie dobrze i nic nie zakłóci wszechrzeczy. — Uśmiechając się drżącymi wargami, dotknęła jego policzka. — Kiedy jestem z tobą, wiem, że tak będzie, mężu mego serca.

Jonai pomachał ręką ponad głową i dany przez niego sygnał rozszedł się wzdłuż kolumn. Powoli wozy zaczęły ruszać, Aielowie opuszczali Paaren Disen.

Rand potrząsnął głową. Za dużo. Wspomnienia tłoczyły się po głowie, nakładały na siebie. Powietrze zdawało się wypełnione błyskawicami. Wiatr podrywał gruboziarnisty pył, kręcąc nim wiry. Muradin wyrył paznokciami głębokie szczeliny w swej twarzy, teraz wbijał palce w oczy. Naprzód.

Coumin ukląkł na skraju zaoranego terenu, odziany w robocze ubranie, prosty brązowawoszary kaftan, spodnie i miękkie sznurowane buty, w jednym rzędzie z podobnymi do niego, otaczającymi pole, po dziesięciu ludzi z Da’shain Aiel rozstawionych w odległości podwójnego wyciągnięcia ramion, potem ogir i tak na przemian. Mógł dojrzeć następne pole, otoczone w taki sam sposób, za pracującymi, na szczycie uzbrojonych jo-kartów siedzieli żołnierze z ich lancami udarowymi. Nad głowami krążyły patrole w kopterach, śmiercionośne osy z czarnego metalu z dwojgiem ludzi w środku. Miał dopiero szesnaście lat, ale kobiety, biorąc pod uwagę głębię jego głosu, pozwoliły mu na koniec wziąć udział w śpiewaniu nasion.

Żołnierze fascynowali go, podobnie ludzie i ogirowie, w taki sposób, jak fascynujące mogą wydawać się jaskrawe barwy na grzbiecie jadowitego węża. Oni zabijali. Pradziadek jego ojca, Charn, twierdził, że ongiś w ogóle nie było żołnierzy, ale Coumin w to nie wierzył. Gdyby nie żołnierze, to któż by powstrzymywał Jeźdźców Nocy i trolloki przed zabiciem wszystkich? Rzecz jasna, dodawał Cham, nie było wówczas również żadnych Myrddraali ani trolloków. Żadnych Przeklętych ani Wykutych W Cieniu. Cham opowiadał wiele historii, o których twierdził, że pochodzą z czasów, zanim pojawili się żołnierze, Jeźdźcy Nocy i trolloki, kiedy Ciemny Władca Grobu był uwięziony i nikt nie znał jego imienia ani też znaczenia słowa „wojna”. Coumin nie potrafił sobie wyobrazić takiego świata; kiedy się urodził, wojna trwała już od dawna.

Znajdował jednak przyjemność w tych opowieściach Charna, nawet nie potrafiąc w nie do końca uwierzyć, niekiedy jednak starzec marszczył czoło i smutek przepełniał jego głos. Na przykład wówczas, kiedy twierdził, że służył kiedyś jednemu z Przeklętych, samej Lanfear. To tak, jakby powiedzieć, iż służył Ishamaelowi. Skoro jego opowieści musiały być tak mocno podkoloryzowane, to Coumin wolałby usłyszeć o służbie u Lewsa Therina, u samego wielkiego przywódcy. Rzecz jasna każdy wówczas mógłby zapytać, dlaczego dalej nie służy Smokowi, ale tak było lepiej, niż przyznawać się do prawdy. Couminowi nie podobał się sposób, w jaki ludzie patrzyli na Chama, kiedy twierdził, że Lanfear nie zawsze była zła.

Zamieszanie przy jednym z krańców pola oznaczało, że zbliża się Nym. Wielka postać, o głowę, ramiona i piersi wyższa od dowolnego z ogirów, wkroczyła na siewny grunt, a Coumin nie musiał widzieć tego, by wiedzieć, że zostawia za sobą ślad pełen kiełków. To był Someshta, otoczony chmurami motyli, białych, żółtych i niebieskich. Wśród ludzi z miasta rozległy się podniecone szepty, a ci, do których należało to pole, zbiegli się, by patrzeć. Teraz każde pole mogło mieć własnego Nym.

Coumin zastanawiał się, czy mógłby wypytać Someshta o opowieści Chama. Raz z nim rozmawiał, a Someshta był wystarczająco stary, by wiedzieć, czy Charn mówi prawdę; ze wszystkich istot Nym żyli najdłużej. Niektórzy powiadali, że nigdy nie umierają i nie umrą, dopóki będą rosły rośliny. Ale nie była to odpowiednia chwila na rozmyślania o indagowaniu Nym.

Zaczęli ogirowie, jak przystało, wstali i zaintonowali pieśń; głębokie basy potoczyły się nad polem, jakby to sama ziemia śpiewała. Aielowie podjęli pieśń, męskie głosy poczęły na swą własną nutę, głębszą nawet partiami od głosu ogirów. Jednak pieśni splatały się razem, a Someshta chwytał je i wplatał w swój taniec, sunąc po polu nagłymi zakosami, z szeroko rozwartymi ramionami, a motyle latały wokół niego, siadając na czubkach rozczapierzonych palców.

Coumin mógł posłyszeć śpiewanie ziaren dochodzące z pozostałych pól, słyszał, jak kobiety klaszczą, ponaglając mężczyzn, wybijając rytm pulsu nowego życia, ale wiedza ta majaczyła jedynie na krawędzi świadomości. Pieśń pochłonęła go, czuł się, jakby to jego, a nie tylko dźwięki, które wydawał, Someshta wplatał w glebę i owijał wokół nasion. Nasion, nie będących już w najmniejszej mierze nasionami. Kiełki Zemais pokrywały całe pole, z każdym tupnięciem Nym coraz wyższe. Żadna klęska nie zaszkodzi tym roślinom, żaden szkodnik; śpiewane ziarno urośnie na koniec na podwójną wysokość człowieka i wypełni spichlerze miasta. Dlatego właśnie został zrodzony dla tej pieśni i innych pieśni ziarna. Nie żałował, że Aes Sedai odsunęły go od siebie, gdy miał dziesięć lat, twierdząc, iż zatracił iskrę. Możliwość uczenia się u Aes Sedai mogła być cudowna, z pewnością jednak nie w takim stopniu jak ta chwila.

Pieśń zamierała powoli, Aielowie wiedli ją ku zakończeniu. Someshta przetańczył jeszcze kilka kroków po tym, jak ścichły ostatnie głosy i zdawało się, że melodia wciąż jeszcze brzmi cichutko w powietrzu, dopóki się poruszał. Potem zatrzymał się i wszystko się skończyło.

Zaskoczony Coumin zorientował się, że ludzie z miasta zniknęli, ale nie starczyło mu czasu na długie dociekanie, dokąd poszli i dlaczego. Kobiety podeszły bliżej, roześmiane gratulowały mężczyznom. Teraz on sam był już jednym z mężczyzn, a nie tylko chłopcem, choć kobiety nie potrafiły się zdecydować, czy całować go w usta, czy tylko targać za krótkie, rude włosy.

Wówczas zobaczył żołnierza stojącego w odległości kilku tylko kroków, który ich obserwował. Zostawił gdzieś swą lancę udarową i zdobną bitewną pelerynę, ale wciąż miał na głowie hełm, przypominający łeb jakiegoś monstrualnego owada. Jego żuchwy skrywały twarz, ale czarna przyłbica udarowa była podniesiona. Czując, że zbyt się wyróżnia, żołnierz ściągnął hełm, ukazując twarz młodego, ciemnowłosego mężczyzny, najwyżej cztery lub pięć lat starszego od Coumina. Coumin spojrzał w nieruchome oczy tamtego i zadrżał. Twarz była cztery, pięć lat starsza, ale te oczy... Żołnierz również zaczął swoje szkolenie w wieku dziesięciu lat. Coumin był zadowolony, że Aielom oszczędzono takiego wyboru.

Jeden z ogirów, Tornada, podszedł bliżej, pędzelki jego uszu wyprężyły się pytająco.

— Masz jakieś wieści, wojowniku? Kiedy śpiewaliśmy, dostrzegłem jakieś zamieszanie pomiędzy jo-kartami.

Żołnierz zawahał się.

— Przypuszczam, że mogę ci powiedzieć, choć nie zostało to jeszcze potwierdzone. Otrzymaliśmy raport, że Lews Therin poprowadził Towarzyszy do uderzenia na Shayol Ghul, tego ranka, o świcie. Coś zakłóca komunikację, ale z raportu wynika, że Odyniec został zapieczętowany w środku, wraz z większością Przeklętych. Być może nawet ze wszystkimi.

— A więc to koniec — wydyszał Tornada. — Wreszcie koniec, chwała Światłości.

— Tak. — Żołnierz rozejrzał się dookoła, nagle jakby zagubiony. — Tak... przypuszczam. Przypuszczam...

Spojrzał na swoje dłonie, potem pozwolił im bezwładnie opaść wzdłuż boków. W jego głosie brzmiało zmęczenie.

— Miejscowi nie potrafili zaczekać z rozpoczęciem świętowania. Jeżeli wieści są prawdziwe, może się to przeciągnąć na całe dni. Zastanawiam się, czy...? Nie, nie zechcą, by żołnierze się do nich przyłączyli. A wy?

— Na dzisiejszy wieczór może tak — powiedział Tornada. — Ale musimy odwiedzić jeszcze trzy miasta, zanim skończymy obchód.

— Oczywiście. Czeka was jeszcze praca. Dużo pracy. — Żołnierz ponownie rozejrzał się dookoła. — Zostały też trolloki. Nawet jeżeli Przeklęci odeszli, wciąż zostały trolloki. Oraz Jeźdźcy Nocy.

Kiwając głową do swoich myśli, poszedł w kierunku jo-kartów.

Tornada w ogóle nie wyglądał na podnieconego, rzecz jasna, ale Coumin był równie oszołomiony co młody żołnierz. Koniec wojny? Jaki będzie świat bez wojny? Nagle poczuł, że musi porozmawiać z Chamem.

Odgłosy świętowania usłyszał już w sporej odległości od miasta — śmiech, śpiewy. Dzwony na wieży miejskiego ratusza biły bezustannie. Mieszkańcy miasta tańczyli na ulicach, mężczyźni, kobiety i dzieci. Coumin przepychał się między nimi szukając. Charn wybrał na miejsce swego pobytu jedną z gospód, w których zatrzymywali się Aielowie, gdy nie zamierzali brać udziału w śpiewaniu — nawet Aes Sedai nie potrafiły już uśmierzyć definitywnie bólu w jego kolanach — ale w taką noc z pewnością wyjdzie na zewnątrz.

Znienacka coś uderzyło Coumina w szczękę, aż nogi się pod nim ugięły; gramolił się na kolana, zanim jeszcze w ogóle zrozumiał, że upadł. Na dłoni przyłożonej do warg zobaczył krew. Spojrzał w górę i zobaczył rozzłoszczoną twarz jakiegoś mieszkańca miasta, który stał nad nim, masując pięść.

— Dlaczego to zrobiłeś? — zapytał.

Tamten splunął na niego.

— Przeklęci nie żyją. Nie żyją, słyszysz? Lanfear nie będzie cię dłużej chronić. Z korzeniami wyrwiemy was wszystkich, was, którzy służyliście Przeklętym, udając jednocześnie, że jesteście po naszej stronie, i potraktujemy was wszystkich tak samo, jak potraktowaliśmy tamtego starego szaleńca.

Jakaś kobieta szarpała mężczyznę za rękaw.

— Zostaw, Toma. Chodź i powstrzymaj ten swój głupi jęzor! Chcesz, żeby przyszli po ciebie ogirowie?

Nagle opamiętawszy się, człowiek pozwolił odciągnąć się w tłum.

Coumin chwiejnie podniósł się i pobiegł, nie zważając na krew cieknącą po policzku.

W gospodzie panowała cisza i pustka. Nie było w środku karczmarza ani też kucharza i pomocników. Coumin przebiegł przez wszystkie pomieszczenia wołając:

— Charn? Charn? Charn!

Być może jest z tyłu. Charn lubił siadywać pod korzenną jabłonią, rosnącą za gospodą i opowiadać historie z czasów, gdy był młody.

Coumin wybiegł przez tylne wejście i potknął się, padając na twarz. Zahaczył stopą o rzucony luzem but. Jeden z roboczych butów, które Charn nosił zawsze, odkąd nie przyłączał się już do śpiewaków. Coś kazało mu spojrzeć w górę.

Siwowłose ciało Charna wisiało na linie przerzuconej przez kalenicę, z jedną nogą bosą, palce zaś jednej dłoni przyciśnięte były do gardła, jakby próbowały rozluźnić pętlę.

— Dlaczego? — tępo wyszeptał Coumin. — Jesteśmy Da’shain. Dlaczego?

Nie było nikogo, kto odpowiedziałby na to pytanie. Przyciskając but do piersi, ukląkł tam, patrząc w górę na ciało Charna, a ponad nim toczył się zgiełk zabawy.

Rand drżał. Światła kolumn przemieniły się w drżącą, błękitną mgłę, która jakby nazbyt lita zdawała się wyszarpywać pazurami nerwy spod skóry. Wiatr wył, jeden z wielkich wirów prawie wsysał go do środka. Muradinowi udało się naciągnąć zasłonę na twarz; krwawe oczodoły spoglądały ślepo znad krawędzi materii. Aiel żuł coś, a krwawa piana leciała mu na pierś. Naprzód.

Charn przepchał się na szerokiej, zatłoczonej ulicy, pod rozpostartymi gałęziami drzew chora, których potrójne liście rozsiewały wokół siebie atmosferę spokoju i błogości, w cieniu srebrzystych budowli, dotykających nieba. Miasto bez drzew chora byłoby pozbawione wyrazu niczym pustkowie. Jo-karty bzyczały cicho w dole ulicy, a wielkie, białe megaloty mknęły po niebie, wioząc obywateli do Comelle, Tzora albo jeszcze gdzie indziej. Sam rzadko korzystał z megalotów — jeżeli musiał udać się dalej, zazwyczaj podróżował w towarzystwie Aes Sedai — ale tej nocy miał zamiar dostać się do M’jinn. Dzisiaj przypadała dwudziesta piąta rocznica dnia, w którym otrzymał imię, i dzisiaj też postanowił przyjąć ostatnią propozycję małżeństwa, jaką złożyła mu Nalla. Zastanawiał się, czy będzie zaskoczona; przez cały rok trzymał ją na dystans, nie mając zamiaru już się ustatkować. Łączyło się to bowiem ze zmianą służby i przeniesieniem do Zorelle Sedai, u której służyła Nalla, ale Mierin Sedai dała mu już swoje błogosławieństwo.

Okrążył róg i ledwie starczyło mu czasu, by dostrzec ciemnego, potężnie zbudowanego mężczyznę z modną, wąską brodą, zanim ramię tamtego posłało go na ziemię. Padł na plecy, głowa odbiła się od chodnika, przed oczyma zatańczyły gwiazdy. Oszołomiony nie był w stanie się podnieść.

— Uważaj, jak chodzisz — powiedział tamten z irytacją, wygładzając czerwony kaftan bez rękawów i otrzepując koronki przy mankietach koszuli. Ciemne włosy, opadające na ramiona, miał związane nad karkiem. Taka była najnowsza moda, wszyscy, którzy nie przysięgali Przymierza, starali się jak najbardziej upodobnić do Aielów.

Jasnowłosa kobieta, która mu towarzyszyła, położyła dłoń na jego ramieniu mówiąc:

— Jom, spójrz na jego włosy. On jest Aielem, Jom.

Charn przeczesał palcami krótko przycięte, złotorude włosy, aby sprawdzić, czy nie rozciął sobie skóry. Szarpnął raz za długą kitę na karku, zamiast potrząsnąć głową. Siniak, pomyślał, nic groźnego.

— Jest nim zaiste. — Arogancja tamtego zmieniła się w konsternację. — Wybacz mi, Da’shain. Jestem człowiekiem, który powinien uważniej patrzeć, jak chodzi. Pozwól, bym ci pomógł.

Natychmiast wprowadził swe słowa w czyn, podnosząc Charna.

— Czy nic ci się nie stało? Pozwolisz, że wezwę skoczka, by zabrał cię tam, dokąd zmierzasz?

— Nic mi się nie stało, obywatelu — odrzekł łagodnie Charn. — Doprawdy, to moja wina.

Rzeczywiście tak mogło być, spieszył się wszak, nie zwracając uwagi na otoczenie. Mógł zranić tego człowieka.

— Czy nie skaleczyłem cię? Proszę, wybacz mi.

Mężczyzna już otworzył usta, by zaprotestować — obywatele zawsze zachowywali się w ten sposób, zdawali się uważać, że Aielowie wykonani są ze szklanych włókien — ale nim zdążył przemówić, ziemia zadrżała pod ich stopami. Powietrze zadrżało również, kolejnymi falami. Mężczyzna rozejrzał się dookoła niepewnie, owinął ściślej swym modnym płaszczem siebie i swoją panią, tak że ich głowy wyglądały jakby oddzielone od ciał.

— Co to jest, Da’shein?

Pozostali, którzy również zauważyli fryzurę Charna, zaniepokojeni zaczęli gromadzić się dookoła, zadając to samo pytanie, ale nie zwrócił na nich uwagi, nawet nie pomyślawszy, że jest niegrzeczny. Natychmiast zaczął przepychać się przez tłum, jego oczy wbite były w Sharom — białą sferę, mającą tysiąc stóp średnicy, która unosiła się wśród błękitnych i srebrnych kopuł Collam Daan.

Mierin powiedziała, że dzisiaj nastąpi ten dzień. Powiedziała, że odnalazła nowe źródło Jedynej Mocy. Kobiety i mężczyźni Aes Sedai będą odtąd mogli czerpać z tego samego źródła, miast z oddzielnych połówek. Dzieła, które dzięki zatarciu się różnic mężczyźni i kobiety będą mogli wykonywać zjednoczeni, staną się jeszcze wspanialsze. I również dzisiaj ona i Beidomon po raz pierwszy z niego zaczerpną — po raz ostatni mężczyzna i kobieta będą pracować razem, władając odmiennymi Mocami. Dzisiaj.

Coś, jakby maleńki płatek bieli oderwał się od Sharom, ciągnąc smugę czarnego ognia; opadł w dół, zwodniczo powoli, jakby nic nie znaczył. Potem tysiąc plam wytrysnęło wszędzie wokół potężnej białej kuli. Sharom rozpadło się niczym skorupka jajka i zaczęło płynąć w dół, opadając niczym obsydianowe piekło. Mrok pojawił się na niebie, połykając słońce i jakby rozbłyskując czernią. Ludzie krzyczeli, krzyczeli wszędzie.

Wraz z pierwszym wytryskiem ognia Charn zaczął biec ku Coltam Daan, ale wiedział, że jest już za późno. Przysięgał służyć Aes Sedai, i oto się spóźnił. Gdy biegł, łzy ciurkiem płynęły po jego twarzy.

Mrugając rozpaczliwie, aby przegnać plamy wirujące mu przed oczyma, Rand ścisnął obiema rękoma głowę. Obraz ogromnej sfery wciąż trwał w jego pamięci. Płonęła czernią, padała.

„Czy naprawdę widziałem, jak wywiercono dziurę w więzieniu Czarnego? Naprawdę? — Stał na skraju lasu kolumn, patrząc na Avendesorę. — Drzewo chora. Miasto bez drzew chora staje się pustkowiem. A teraz pozostało tylko jedno”.

Kolumny iskrzyły się błękitną poświatą, odbijając się w sklepionej nad nimi mgielnej kopule. Po Muradinie zniknął wszelki ślad; Rand nie podejrzewał, że Aiel wyszedł z lasu kolumn wcześniej. Albo że to mu się kiedykolwiek uda.

Nagle coś zobaczył, nisko w gałęziach Drzewa Życia. Kołysząca się powoli postać. Człowiek, zwisający w zadzierzgniętej na szyi pętli, przerzuconej przez kij oparty na dwóch gałęziach.

Z nieartykułowanym wyciem podbiegł do drzewa, w biegu sięgnął po saidina, płonący miecz zalśnił w jego dłoni, gdy już leciał w powietrzu. Jednym ciosem przeciął linę. Razem z Matem opadli na pokryty pyłem biały kamień, ziemia rezonowała bliźniaczym jękiem. Uwolniony kij załomotał obok nich; to nie był żaden kij, lecz włócznia o czarnym drzewcu, z jednostronną, lekko zakrzywioną klingą krótkiego miecza zamocowaną miast zwykłego ostrza. Rand nie zwróciłby na nią uwagi, nawet gdyby zrobiona była ze złota czy cuendillara, wysadzana szafirami i łzami ognia.

Pozwolił zniknąć mieczowi, odejść Mocy, rozluźnił pętlę na szyi Mata i przyłożył ucho do jego piersi. Nic. Desperacko rozerwał jego kaftan i koszulę, jednocześnie zrywając skórzany rzemień, na którym wisiał srebrny medalion. Odrzucił go na bok, posłuchał znowu. Nic. Śladu pulsu. Martwy.

„Nie! Gdybym mu nie pozwolił iść za sobą, nic by mu się nie stało. Nie mogę pozwolić mu umrzeć!”

Tak mocno, jak tylko był w stanie, uderzył pięścią w pierś Mata, posłuchał ponownie. Nic. Uderzył jeszcze raz, posłuchał. Tak. Jest. Słabe bicie serca. Było. Takie słabe, takie wolne. I spowalniające wciąż. Mat jednak jeszcze żył, pomimo ciemno purpurowej pręgi wisielczej, która otaczała jego szyję. Wciąż można było przywrócić go do życia.

Rand nabrał głęboko powietrza w płuca, na kolanach obszedł Mata i tchnął powietrze w jego usta, tak mocno, jak tylko potrafił. Potem znowu. I jeszcze raz. Potem stanął nad nim w rozkroku, chwycił za pasek jego spodni i szarpnął do góry, unosząc biodra tamtego ponad bruk. W górę, w dół, trzykrotnie, a potem ponownie sztuczne oddychanie. Mógł przenosić, w ten sposób na pewno byłoby mu łatwiej. Powstrzymało go wspomnienie tamtej dziewczynki w Kamieniu. Chciał, żeby Mat żył, a nie był tylko kukiełką poruszaną przez Moc. Pewnego razu, jeszcze w Polu Emonda widział, jak Pan Luhhan przywrócił do życia chłopca, którego znaleziono w wodach Winnej Jagody. Tak więc unosił jego biodra i wdychał powietrze do płuc, unosił i wdychał. I modlił się.

Nagle Mat szarpnął się, zakaszlał. Rand ukląkł przy nim, kiedy tamten chwycił się obiema dłońmi za gardło, przewrócił na bok i gwałtownie rzężąc, kurczowo łapał powietrze.

Mat jedną dłonią dotknął kawałka liny i zadrżał.

— Te cholerne... kozie... syny — wymamrotał ochryple. — Oni chcieli... mnie zabić.

— Kto chciał? — zapytał Rand, rozglądając się czujnie dookoła.

Odpowiedziały mu spojrzeniem opustoszałe ruiny na poły ukończonych pałaców wokół wielkiego zaśmieconego placu. Nie było najmniejszych wątpliwości, że w Rhiudean oprócz nich dwóch nie ma nikogo. Chyba że Muradin wciąż żył i gdzieś się tu ukrywał.

— Ci ludzie... po tamtej stronie... tej... przekrzywionej ramy. — Przełykając z bólem ślinę, Mat usiadł i wciągnął urywany oddech. — Tutaj też jest taka, Rand.

Jego głos brzmiał wciąż, jakby wydobywał się z zupełnie zdartego gardła.

— Udało ci się przez nią przejść? Odpowiadają na pytania? — To mogło się przydać. Rozpaczliwie potrzebował kolejnych odpowiedzi. Tysiące pytań i tylko kilka pojedynczych odpowiedzi.

— Żadnych odpowiedzi — odrzekł Mat ochryple. — Oszukują. I próbowali mnie zabić.

Podniósł do góry medalion, srebrna głowa lisa niemalże wypełniła mu dłoń, i po chwili, krzywiąc się, wsunął go do kieszeni.

— Przynajmniej też im coś zabrałem.

Przyciągnął do siebie osobliwą włócznię i przesunął palcami po czarnym drzewcu. Przez całą jego długość biegł rządek dziwnych, pochyłych liter, z obu stron ujęty w nawias przez parę ptaków inkrustowanych w metalu ciemniejszym nawet od drzewa, z którego wykonano drzewce. Kruki, zdawało się Randowi. Kolejną parę wygrawerowano na ostrzu. Z niewyraźnym, złym uśmiechem Mat podniósł się, na poły wspierając na włóczni, wieńczące ją ostrze miecza zaczynało się na wysokości jego głowy. Nie zatroszczył się nawet o to, by zapiąć kaftan czy zawiązać koszulę.

— Ją również zatrzymam. Oni wymyślili ten żart, niemniej wezmę ją.

— Żart?

Mat przytaknął.

— Zgodnie z tym, co jest tu napisane.

Tak brzmią słowa naszego traktatu; oto zawarliśmy umowę.

Myśl jest strzałą czasu; pamięć nigdy nie ginie.

To, o co się prosi, jest dane. Zapłacono cenę.

— Niezły żart, jak widzisz. Jeżeli będę miał kiedykolwiek szansę, potnę ich na kawałki za pomocą tego dowcipu. Już ja im dam „myśl i pamięć”. — Zamrugał, przeczesując palcami włosy. — Światłości, ależ boli mnie głowa. Tak mi się w niej kręci, jakby tam wirowały tysiące fragmentów snów, a każdy z nich kłuł niczym igła. Czy myślisz, że Moiraine będzie chciała coś z tym zrobić, jeśli poproszę?

— Na pewno się zgodzi — odpowiedział powoli Rand. Mat musiał nieźle oberwać, jeśli myślał o pomocy Aes Sedai. Ponownie spojrzał na drzewce czarnej włóczni. Większość napisu zakrywała dłoń Mata, ale część była widoczna. Cokolwiek było tam napisane, nie potrafił tego odczytać. W jaki sposób udało się Matowi? Puste okna Rhuidean spoglądały na niego szyderczo. Wciąż skrywamy wiele sekretów, zdawały się mówić. Gorszych znacznie niż te, które znasz.

— Wracajmy już, Mat. Nie mam pojęcia, co się może zdarzyć, jeżeli będziemy zmuszeni wędrować o zmroku przez dolinę. A nie chcę zostawać tu ani chwili dłużej.

— Ten pomysł mi się podoba — zgodził się Mat kaszląc. — Pod warunkiem że zatrzymamy się przy fontannie, żeby się napić.

Rand dostosował swój krok do tempa marszu Mata; tamten z początku szedł powoli, kuśtykał właściwie, podpierając się przy każdym kroku włócznią niczym kosturem. Zatrzymał się raz, by spojrzeć na dwie figurki, przedstawiające postacie mężczyzny i kobiety, z kryształową kulą w dłoniach, ale zostawił je na miejscu. Jeszcze nie. Jeszcze długo nie, o ile będzie miał szczęście.

Kiedy zostawili za sobą plac, wyszli na ulicę, wzdłuż której wznosiły się nie dokończone pałace; ich wygląd przerażał, poszarpane dachy górowały na nimi niczym mury potężnej fortecy. Ran objął saidina, chociaż nie dostrzegł nigdzie bezpośredniego zagrożenia. Czuł jednak przez skórę, jakby mordercze oczy wwiercały się w jego plecy. Rhuidean rozciągało się wokół spokojne i puste, pozbawione cieni w padającej zewsząd błękitnej poświacie swego mgielnego dachu. Pył na ulicach marszczyły podmuchy lekkiego wiatru... Wiatr? Nie było żadnego wiatru.

— Och, niech sczeznę — wymamrotał Mat. — Wydaje mi się, że wpakowaliśmy się w kłopoty, Rand. Gdy przebywam blisko ciebie, to zawsze wciągasz mnie w kłopoty.

Zmarszczki pyłu zaczęły biec szybciej, nakładały się na siebie, tworząc większe bruzdy, wciąż drżały.

— Czy możemy iść szybciej? — zapytał Rand.

— Iść? Krew i krwawe popioły, mogę już biec. — Przyłożywszy ukośnie włócznię do piersi, Mat, zgodnie z tym co powiedział wcześniej, ruszył niezgrabnym galopem.

Biegnąc obok niego, Rand przywołał z powrotem swój miecz, niepewny, czy w ogóle na coś się przyda przeciwko drżącym liniom pyłu, niepewny, czy w ogóle jest to konieczne. To tylko kurz.

„Nie, nie jest to żaden przeklęty kurz. To jedna z tych baniek. Zło Czarnego, dryfujące po Wzorze, w poszukiwaniu Przeklętych ta’veren. Wiem, że to jest to”.

Wszędzie wokół nich pył drżał i marszczył się, stając coraz grubszy, jego fałdy zbiegały się ze sobą. Znienacka, dokładnie naprzeciwko nich, jakiś kształt wyłonił się z basenu wyschniętej fontanny, materialna postać przypominająca ludzką, ciemna, o twarzy pozbawionej rysów, z palcami niczym ostre szpony. W absolutnym milczeniu skoczyła w ich stronę.

Ran poruszał się instynktownie — Księżyc Wschodzący Ponad Wodą — i wykute z Mocy ostrze przecięło ciemną postać. W mgnieniu oka zmieniła się w sporą chmurę pyłu, która opadła na bruk.

W jej miejsce jednakże pojawiły się zaraz kolejne ciemne zjawy bez twarzy i ruszyły na nich ze wszystkich stron naraz, żadna nie była podobna do drugiej, choć wszystkie wyciągały te same szpony. Rand tańczył między nimi formy, klinga jego miecza kreśliła w powietrzu zawiłe wzory — tam, gdzie przeszła, zostawały obłoki kurzu. Mat operował swą włócznią jak pałką, uderzał wirowymi ruchami, czasem jednak korzystając z ostrza, tak sprawnie, jakby posługiwał się nim przez całe życie. Stwory ginęły — albo przynamniej na powrót zmieniały się w pył — było ich jednak tak wiele, ponadto poruszały się niezwykle szybko. Krew spływała po twarzy Randa, a stara rana w boku paliła grożąc, iż otworzy się ponownie. Czerwone krople spryskiwały również oblicze Mata, spływając na pierś. Zbyt wiele i nazbyt szybkie.

„Nie wykorzystujesz nawet w dziesiątej części tego, co już potrafisz”.

Tak powiedziała mu Lanfear. Zaśmiał się, nie ustając w tańcu form. Nauczył się więc czegoś od jednej z Przeklętych. Nie miał nic przeciwko temu, nawet jeśli niekoniecznie takie były jej intencje. Tak, potrafił. Zaczerpnął ze Źródła, splótł pasma Mocy i wysłał powietrzny wir do wnętrza każdej ze zjaw. Eksplodowały naraz kłębami kurzu, od którego schwycił go kaszel. Jak daleko okiem sięgnąć, powietrze przesycał kurz.

Kaszląc i ciężko dysząc, Mat stał wsparty na swej czarnej włóczni.

— Czy to twoje dzieło? — wyskrzeczał, ocierając krew zalewającą mu oczy. — Rychło w czas. Jeżeli wiedziałeś, jak to zrobić, dlaczego, do cholery, nie zrobiłeś tego od razu?

Rand roześmiał się ponownie...

„Ponieważ o tym nie pomyślałem. Ponieważ nie wiedziałem jak, dopóki tego nie zrobiłem”.

...ale śmiech zamarł mu w gardle. Pył powoli osiadał na ziemi, ale w momencie gdy dotykał bruku, zaczynał się znowu marszczyć i poruszać.

— Uciekamy — powiedział. — Musimy się stąd wydostać. Uciekajmy!

Ramię w ramię wbiegli w mgłę, po drodze uderzając we wszystkie bruzdy pyłu, które osiągały niebezpieczną grubość, kopali je, uderzali, byle tylko powstrzymać fuzję. Rand na wszystkie strony rozsyłał powietrzne wiry. Rozproszony kurz jednakże natychmiast zaczynał znowu gromadzić się, teraz już szybciej, jeszcze zanim opadł na ziemię. Nie przerywali biegu, pokonali mgłę, wypadli na przestrzeń zalaną mglistym światłem rzucającym ostre cienie.

Z obolałym bokiem Rand odwrócił się, gotów cisnąć błyskawicą, ogniem, czymkolwiek. Z mgły jednak nic nie wyszło za nimi. Być może stanowiła ona nieprzekraczalny mur dla tych ciemnych postaci. Może należały do niej, jak do swego naturalnego środowiska. Może... Nie wiedział. I tak naprawdę wcale o to nie dbał, dopóki nie szły za nimi.

— Niech skonam — wymamrotał ochryple Mat — spędziliśmy w tym miejscu całą noc. Już prawie świta. Nie sądziłem, że trwało to tak długo.

Rand spojrzał w niebo. Słońce nie zdążyło się wspiąć jeszcze ponad górskie szczyty; jasna, do bólu nieomal, aureola kreśliła linię poszarpanych wierzchołków. Długie cienie kładły się na dnie doliny.

„Wyjdzie z Rhuidean o świcie i zwiąże was więzią, której nie będziecie w stanie rozerwać. Zabierze was z powrotem i zniszczy was”.

— Wracajmy w góry — powiedział cicho. — Będą na nas czekać.

„Na mnie”.

27

W Drogach

Ciemność zalegająca w Drogach dławiła światło latarni Perrina; wokół tyczki, na której ją powiesił, rozlewała się niewielka plama jasności o ostrych brzegach — pośrodku niej stali on i Gaul. Skrzypienie siodła, zgrzytliwy szczęk kopyt na kamieniu, zdawały się nie sięgać dalej w mrok niż słabe światło. W powietrzu nie było żadnych zapachów, kompletnie nic. Aiel bez trudu dotrzymywał kroku Stepperowi, nie spuszczając z oka niewyraźnie majaczącej poświaty latarni należącej do grupy Loiala. Perrin nawet w myślach nie potrafił nazywać jej grupą Faile. Nastrój panujący w Drogach zdawał się nie wywierać na Gaulu najmniejszego wrażenia, niezależnie od reputacji, jaką się cieszyły. Perrin jednak nie potrafił się powstrzymać od nerwowego nasłuchiwania, i dwa dni — lub to, co można by liczyć jako dni w tym pozbawionym światła miejscu — niczego nie zmieniły w jego zachowaniu. To jego uszy jako pierwsze zapewne pochwycą odgłos, który będzie zapowiedzią ich rychłej śmierci lub gorszego od niej losu — odgłos wiatru zrywającego się tam, gdzie żaden wiatr nie ma prawa wiać. I rzeczywiście, nie będzie to żaden wiatr, lecz Machin Shin, Czarny Wiatr, który pożera dusze. Nie potrafił pozbyć się myśli, że podróżowanie po Drogach było przejawem bezrozumnej kompletnie głupoty, ale kiedy nagliła potrzeba, pojęcie głupoty również ulegało zmianie.

Słabe światło z przodu zatrzymało się, a on ściągnął wodze, przystając na środku czegoś, co wyglądało jak starożytny kamienny most, rozpościerający się łukiem nad całkowitą czernią, wrażenie starożytności potęgowały pęknięcia w balustradach mostu oraz dziury i płytkie wgłębienia o poszarpanych brzegach, którymi upstrzona była jego powierzchnia. Zapewne stał tutaj od jakichś trzech tysięcy lat, ale teraz wyglądał tak, jakby w każdej chwili miał runąć. Być może nawet właśnie w tej chwili.

Juczne konie stłoczyły się za Stepperem; zwierzęta trącały się pyskami i niespokojnie przewracały oczami, wpatrzone w otaczający mrok. Perrin rozumiał, jak się czują. Kilku dodatkowych towarzyszy do kompanii uczyniłoby ciężar bezkresnej nocy znacznie łatwiejszym do zniesienia. A jednak nie zbliżyłby się nawet na stopę do światła latarni w przodzie, choćby przyszło mu wędrować samotnie. Nie miał zamiaru ryzykować ponownie powtórki tego, co zdarzyło się wcześniej, zaraz na pierwszej Wyspie, tuż po przekroczeniu Bramy w Łzie. Z irytacją podrapał się po kędzierzawej brodzie. Nie miał pojęcia, czego się dokładnie spodziewał, ale przecież nie...

Zawieszona na tyczce latarnia zachybotała, kiedy zsiadł z siodła i poprowadził Steppera oraz juczne konie w kierunku Drogowskazu, wysokiej płyty z białego kamienia, pokrytej pochyłą srebrną ornamentyką odległe przypominającą kształtami liście i winorośl, upstrzoną plamkami, jakby wylano na nią kwas. Rzecz jasna, nie potrafił tego odczytać — tym musiał zająć się Loial; napisy bowiem wykonano w języku ogirów — toteż po krótkiej chwili obszedł płytę i dokładniej zwiedził Wyspę. Była identyczna jak te, które widział wcześniej, z wysoką do piersi barierą z białego kamienia, o prostych balustradach ozdobionych skomplikowanym wzorem. Przed nim pojawiały się kolejne mosty, wyginając nad mrokiem, a rampy pozbawione balustrad biegły w górę lub w dół, jakby zawieszone zupełnie w pustce. Wszystko znaczyły pęknięcia, szczeliny o poszarpanych brzegach oraz płytkie wgłębienia, jakby wygnite w kamieniu. Kiedy kanie szły, spod ich kopyt z cichym chrzęstem odpryskiwały odłamki złuszczającej się skały. Gaul patrzył w mrok, na pozór zupełnie spokojny, ale przecież nie wiedział, co się w nim czai. Natomiast Perrin wiedział — aż za dobrze.

Kiedy Loial wraz z pozostałymi podjechał bliżej, Faile natychmiast zeskoczyła ze swej karej klaczy i nie spuszczając wzroku z jego twarzy, podeszła prosto do Perrina. Już żałował, że w jakiś sposób zdołał ją zmartwić, ale ona w najmniejszym stopniu nie wyglądała na zmartwioną. Nie potrafił nawet odczytać znaczenia wyrazu jej twarzy, widział jedynie zdecydowanie.

— Czy zdecydowałaś się porozmawiać ze mną wprost, zamiast mówić nad moją gło... ?

Cios, jaki wymierzyła mu pełnym zamachem ramienia, spowodował, że barwne plamy zatańczyły przed jego oczyma.

— Czego chciałeś dokazać? — praktycznie rzecz biorąc, wypluta te słowa. — Co chciałeś udowodnić, wdzierając się tutaj niczym dzika świnia? Z nikim się nie liczysz. Z nikim!

Powoli wciągnął głęboki oddech.

- Prosiłem cię wcześniej, abyś tego nie robiła.

Jej ciemne oczy o nakrapianych tęczówkach rozszerzyły się, jakby to, co powiedział, dopiero wprawiło ją w furię. Drugi cios byt silniejszy od pierwszego, omal nie wystawiając mu szczęki. Aielowie patrzyli z zainteresowaniem, uszy Loiala zaś opadły.

— Powiedziałem ci, byś tego nie robiła więcej — warknął.

Jej pięści nie były zbyt wielkie, ale nagły cios pod żebra niemalże pozbawił go tchu i odrzucił na bok, a już unosiła dłoń po raz kolejny. Warknął, chwycił ją za kark i...

Cóż, to była jej wina. Była. Prosił ją, żeby go nie biła, ostrzegał. Tylko i wyłącznie jej wina. Był jednakowoż zaskoczony, że nawet nie spróbowała wyciągnąć jednego ze swych noży; nosiła ich przy sobie bodajże tyle samo co Mat.

Rzecz jasna, była wściekła. Wściekła na Loiala, który próbował interweniować. Sama potrafi o siebie zadbać, wielkie dzięki. Wściekła na Bain i Chiad, że nie próbowały się wtrącić; zapomniała języka w gębie, kiedy wyjaśniły jej, że nie sądziły, iż miałaby ochotę, by wtrącały się do bójki, którą sama wywołała.

„Kiedy decydujesz się walczyć — powiedziała Bain — musisz zgodzić się na wszelkie konsekwencje”.

Ale już dłużej nie gniewała się na niego, nawet odrobinę. To napawało go niepokojem. Tylko patrzyła na niego, jej ciemne oczy lśniły od nieotartych łez, co napełniało go z kolei poczuciem winy, a to następnie wywoływało w nim gniew. Dlaczego miałby się czuć winny? Czy miał spokojnie stać bez ruchu i czekać, aż skończy go bić? Dosiadła Jaskółki i została w siodle, sztywna, niezręczna i patrzyła nań z wyrazem twarzy, którego nie potrafił odczytać. To już zdenerwowało go naprawdę. Omal nie zaczął żałować, że wówczas nie wyciągnęła noża. Omal.

— Ruszyli dalej — powiedział Gaul.

Perrin wrócił do rzeczywistości. Latarnia tamtych poruszała się. A teraz znowu zatrzymała. Jedno z nich zauważyło, że nie jadą za nimi. Przypuszczalnie Loial. Faile mogła nie dbać, czy się zgubią, a dwie kobiety Aielów dwukrotnie już próbowały go namówić na samotny spacer w ich towarzystwie. Nie potrzebował lekkiego, przeczącego znaku głową Gaula, by odmówić. Obcasami pognał Steppera naprzód, juczny koń poszedł za nim.

Ten Drogowskaz był znacznie bardziej zniszczony niż wszystkie, jakie dotąd widział, ale przejechał obok, rzucając nań tylko przelotne spojrzenie. Światła latarni tamtych schodziły już w dół po jednej z łagodnie nachylonych ramp; z westchnieniem pojechał w ślad za nimi. Nienawidził ramp. Otoczone jedynie ciemnością, zaczynały skręcać, w dół i dookoła, a cały świat rozpływał się w otaczającym mroku, zostawało jedynie zdławione światło lampy kołyszącej się nad głową. Coś mówiło mu, że upadek przez krawędź oznaczałby spadanie bez kresu. Stepper i koń juczny bez najmniejszego ponaglania trzymały się środka rampy i nawet Gaul unikał bliskości krawędzi. Co gorsza, kiedy rampa kończyła się na kolejnej Wyspie, nie było sposobu, żeby nie wyciągnąć oczywistego wniosku — że ta musiała znajdować się dokładnie pod tamtą, którą dopiero co opuścili. Poczuł odrobinę ulgi, gdy zobaczył, że Gaul również spogląda w górę, że nie tylko on zastanawia się, co utrzymuje Wyspy w powietrzu oraz czy ta niewidzialna konstrukcja jest aby jeszcze dostatecznie wytrzymała.

Po raz kolejny latarnie Loiala i Faile zatrzymały się przy Drogowskazie i ponownie ściągnął wodze, tuż przy zejściu z rampy. Tym razem jednak tamci nie ruszyli dalej. Po kilku chwilach głos Faile zawołał:

— Perrin!

Wymienił spojrzenia z Gaulem, ale Aiel tylko wzruszył ramionami. Faile nie odzywała się do Perrina od czasu jak...

— Perrin, chodź tutaj. — Głos nie rozkazywał w ścisłym tego słowa znaczeniu, ale również trudno byłoby go określić jako prośbę.

Bain i Chiad przycupnęły, oparte swobodnie o płytę Drogowskazu, Faile zaś z Loialem siedzieli na koniach niedaleko od nich, trzymając w dłoniach tyczki latarń. Ogir prowadził ich juczne zwierzęta; strzygł pędzelkami uszu, przenosząc spojrzenie z Perrina na Faile i z powrotem. Ona natomiast zdawała się całkowicie zaabsorbowana poprawianiem podróżnych rękawiczek, zrobionych z jakiegoś rodzaju zielonej skóry, z grzbietami wyhaftowanymi w złote sokoły. Zdążyła również zmienić sukienkę. Nowa była skrojona wedle tego samego fasonu, z wysokim karczkiem i wąskimi, rozciętymi spódnicami, ale uszyto ją z zielonego, brokatowego jedwabiu, i w jakiś sposób zdawała się uwydatniać jej łono. Perrin nigdy dotąd nie widział tej sukni.

— Czego chcesz? — zapytał ostrożnie.

Uniosła oczy, jakby zaskoczona jego widokiem, z namysłem przekrzywiła głowę, potem zaś uśmiechnęła się tak, jakby wszystko to robiła nieświadomie.

— Och, chciałam się przekonać, czy nauczyłeś się przychodzić, gdy cię wołają.

Jej uśmiech pogłębił się, a to dlatego, że usłyszała, jak zgrzyta zębami. Potarł nos; powietrze tutaj zachowało lekką skazę jakiegoś paskudnego zapachu.

Gaul zachichotał cicho.

— Równie dobrze mógłbyś próbować zrozumieć słońce, Perrin. Po prostu jest, i nic w nim do rozumienia. Nie potrafisz żyć bez niego, ale ono zawsze wyrówna z tobą rachunki. Podobnie jest z kobietami.

Bain pochyliła się, aby wyszeptać coś do ucha Chain, i obie wybuchnęły śmiechem. Ze sposobu, w jaki spoglądały na niego i Gaula, Perrin osądził, że raczej wolałby nie wiedzieć, co je tak rozśmieszyło.

— To zupełnie nie tak — zagrzmiał Loial, jego uszy poruszyły się niespokojnie. Rzucił Faile oskarżycielskie spojrzenie, które jednak w najmniejszym stopniu nie zbiło jej z tropu. Uśmiechnęła się doń szeroko i wróciła do swoich rękawiczek, ponownie naciągając je na każdy palec.

— Przykro mi, Perrin. Nalegała na to, żeby to właśnie ona ciebie zawołała. To dlatego. Dojechaliśmy. — Wskazał na podstawę Drogowskazu, gdzie upstrzona wyżłobieniami szeroka biała linia biegła, kierując się nie ku mostowi czy kolejnej rampie, lecz w ciemność.

— Brama w Manetheren, Perrin.

Perrin pokiwał głową, ale nic nie powiedział. Nie chciał zasugerować, by jechali po tej linii, by Faile nie mogła tego po raz kolejny wykorzystać dla uzyskania przewagi. Machinalnie znowu potarł nos; ten niemalże niewyczuwalny, daleki zapach paskudztwa był denerwujący. Nie zamierzał już więcej się odzywać, nawet po to, by sformułować najbardziej choćby rozsądną propozycję. Jeżeli chciała jechać na czele, pozwoli jej na to. Siedziała tylko w siodle, zabawiała się bezmyślnie rękawiczkami, najwyraźniej czekając, aż on pierwszy coś powie, aby mogła mu jakoś błyskotliwie dociąć. Lubiła być błyskotliwa, on, przeciwnie, zazwyczaj mówił, co myśli. Zdenerwował się wreszcie, zawrócił Steppera, zamierzając jechać choćby i bez niej czy Loiala. Linia prowadziła do Bramy, sam był w stanie znaleźć otwierający ją liść Avendesory.

Nagle posłyszał odległy, stłumiony odgłos kopyt w ciemnościach, a wrażenie wstrętnego zapachu odnalazło drogę do jego pamięci.

— Trolloki! — wrzasnął.

Gaul odwrócił się lekko, wbijając włócznię w osłoniętą czarną kolczugą pierś wilczopyskiego trolloka, który skoczył na niego z ciemności, wznosząc miecz o klindze przypominającej ostrze kosy. Chwilę później Aiel uwolnił włócznię i dał niewielki krok na bok pozwalając, by wielka postać swobodnie runęła na ziemię. Za nią jednak pojawiły się kolejne, krąg światła ujawnił koźle pyski, kły dzików, okrutne dzioby i poskręcane rogi, w dłoniach stworów zalśniły wygięte miecze, ostrza i kolce toporów, hakowate włócznie. Konie zaczęły wierzgać i rżeć.

Trzymając wysoko tyczkę z latarnią — na myśl o konieczności walki w ciemnościach, zimny pot wystąpił mu na czoło — Perrin sięgnął po broń i ciął w oblicze zniekształcone ostrozębym pyskiem. Zdumiony zdał sobie sprawę, że trzyma w dłoni młot, który choć nie wyposażony w ostrze jak topór, to ze swą wagą dziesięciu funtów był równie groźną bronią; uderzenie potężnego obucha, wzmocnione siłą kowalskiego ramienia, odrzuciło trolloka do tyłu — zatoczył się, wrzeszcząc i ściskając pazurami zmiażdżoną twarz.

Loial uderzył tyczką latarni w łeb o koźlich rogach i jego latarnia pękła; zalany płonącą oliwą, trollok pomknął z wyciem w ciemność. Ogir sięgnął za nim tyczką, jego wielkie dłonie wykonały szybki, nieznaczny zamach, kiedy jednak cios doszedł celu, rozległo się ostre chrupnięcie pękających kości. Jeden z noży Faile rozkwitł krwią w aż nazbyt ludzkim oku ponad pyskiem, z którego sterczały kły odyńca. Aielowie przedstawiali w tańcu włócznie, w jakiś sposób znaleźli czas, by naciągnąć zasłony na twarze. Perrin uderzał, uderzał, uderzał. Wir śmierci, który trwał... Minutę? Pięć? Zdawało się, że minęła godzina. Nagle jednak okazało się, że wszystkie trolloki leżą na ziemi, martwe lub wierzgające w przedśmiertnej agonii.

Perrin łapał powietrze urywanym oddechem; prawe ramię zdrętwiało tak, iż wydawało mu się, że ciężar młota może je oderwać. Twarz go paliła, czuł wilgoć spływającą po boku, po nodze, gdzie stal trolloka dosięgnęła ciała. Ubiór każdego z Aielów znaczyła przynajmniej jedna ciemniejsza plama na brązowoszarej materii, a po udzie Loiala również spływała krwawa strużka. Oczy Perrina przemknęły po całej gromadzie, szukając Faile. Jeżeli coś jej się stało... Siedziała na grzbiecie swej karej klaczy, z nożem w dłoni przygotowanym do rzutu. Udało jej się nawet ściągnąć rękawiczki i schludnie zatknąć za pasek. Nie widział, żeby odniosła jakąś ranę. W mieszających się zapachach krwi — ludzkiej, ogira, trolloków — nie potrafiłby rozpoznać, że krwawi, ale znał jej normalny zapach i nie wyczuwał w nim bolesnej woni rany. Jaskrawe światło poraziło wzrok trolloków, ich oczy nie przystosowały się doń dość szybko. Całkiem niewykluczone, iż to gwałtowne wtargnięcie w oświetlony obszar stanowiło jedną z głównych przyczyn, dla których jeszcze wszyscy żyli, natomiast martwe ciała tamtych leżały u ich stóp.

To było wszystko, co zostało im ofiarowane, chwila spokoju, moment na złapanie oddechu, wystarczająco długi, by rozejrzeć się dookoła. Z rykiem przypominającym grzechot setek funtów kości w wielkiej maszynce do mielenia mięsa, w krąg światła wskoczył Pomor, w jego bezokim spojrzeniu była śmierć, czarny miecz zamigotał niczym błyskawica. Konie zakwiczały, rwąc się do ucieczki.

Gaulowi ledwie udało się odeprzeć cios miecza swoją małą tarczą, ostrze odcięło jej fragment, jakby warstwy sprasowanej byczej skóry nie były niczym mocniejszym niż papier. Aiel zachwiał się, uchylił przed następnym ciosem — ledwie — i zachwiał ponownie. Dwie strzały utkwiły w piersi Myrddraala. Bain i Chiad zatknęły swoje włócznie za uprząż, mocującą futerał łuku na plecach, i teraz strzelały ze swych wygiętych rogowych łuków. Kolejne strzały wbiły się w pierś Półczłowieka. Gaul zadawał ciosy i kłuł włócznią. Jeden z noży Faile wbił się nagle w tę gładką, białą jak u robaka twarz. Pomor jednak nie upadł, jakby nic nie mogło mu przeszkodzić w realizacji opętańczego zamiaru pozabijania ich wszystkich. Tylko najbardziej szaleńcze uniki Gaula ratowały go przed śmiercią.

Zęby Perrina obnażył nieświadomy grymas. Nienawidził trolloków jako wroga swej rasy, ale Niezrodzony...? Warto było umrzeć, by tylko zabić Niezrodzonego.

„Zatopić swoje zęby w jego gardle...!”

Nie dbając o to, że może stanąć na drodze strzał Bain i Chiad, podprowadził Steppera bliżej do grzbietu Niezrodzonego, przemocą niemalże popychając kasztana naprzód, i kolanami, i wędzidłem. W ostatniej chwili stwór odwrócił się od Gaula, najwyraźniej zupełnie nie dbając o ostrze włóczni, sterczące mu z pleców, i spojrzał na Perrina tym bezokim spojrzeniem, które napełniało strachem każde ludzkie serce. Za późno. Młot Perrina opadł, roztrzaskując tę głowę razem z jej spojrzeniem.

Nawet powalony i w istocie pozbawiony głowy, Myrddraal wciąż szarpał się, rozdając na ślepo ciosy wykutym w Trakandarze ostrzem. Stepper odsunął się na bok, nerwowo rzucając łbem, i nagle Perrin poczuł, jakby wylano na niego kubeł zimnej wody. Czarna stal zadawała rany, które nawet Aes Sedai przysparzały trudności w leczeniu, a on ruszył do ataku, nawet nie myśląc o obronie.

„Moje zęby w jego... Światłości, muszę bardziej się pilnować. Muszę coś z tym zrobić!”

W ciemnościach skrywających odległy kraniec Wyspy słyszał tupot kopyt, szuranie butów, ciężkie oddechy i gardłowe pomruki. Kolejne trolloki, jak wiele nie potrafił stwierdzić. Szkoda, że nie były połączone z tym Myrddraalem, choć mogą się wzbraniać przed atakiem, kiedy nie będzie nimi miał kto pokierować. Trolloki zazwyczaj bywały tchórzliwe, wolały nierówny stosunek sił i łatwe zabijanie. Lecz nawet bez Myrddraala mogą na koniec zdecydować się na atak.

— Brama — powiedział. — Musimy do niej dotrzeć, zanim one postanowią, co z nami zrobić.

Użył zakrwawionego młota, by gestem nakazać jazdę wciąż wahającej się Faile. Tamta natychmiast ściągnęła wodze Jaskółki, a on był tak zaskoczony, że wybuchnął:

— Nie masz zamiaru się kłócić?

— Nie wówczas, gdy mówisz do rzeczy — odrzekła szybko. — Nie wówczas, gdy mówisz do rzeczy. Loial?

Ogir pojechał z przodu na swym wysokim rumaku o pęcinach obrośniętych włosem. Perrin pojechał za nim i za Faile, nie wypuszczając młota z dłoni, Aielowie szli obok niego z łukami gotowymi do strzału. Stukot kopyt i szuranie butów szło za nimi w ciemności, towarzyszyły im ochrypłe pomruki w języku nazbyt wstrętnym dla ludzkiego gardła. Coraz dalej i dalej, a mamrotania przybliżały się, w miarę jak trolloki zbierały odwagę.

Czułe uszy Perrina pochwyciły kolejny dźwięk niczym ocieranie jedwabiu o jedwab. Strach przeszył go do szpiku kości. Coraz głośniejszy, jakby daleki oddech olbrzyma, wznoszący się, opadający i wznoszący ponownie, za każdym razem odrobinę wyżej.

— Szybko! — krzyknął. — Szybko!

— Spieszę się — warknął Loial. — Ja... Ten dźwięk! Czy to...? Światłości, oświeć nasze dusze i niech chroni nas dłoń Stwórcy! Otwiera się! Otwiera się! Muszę być ostatni. Wychodzić! Wychodzić! Ale niezbyt... Nie, Faile!

Perrin zaryzykował spojrzenie przez jego ramię. Bliźniacze odrzwia wyrzeźbione w liście, które wyglądały jak żywe, rozsunęły się, otwierając widok na dolinę, widzianą jakby przez przydymione szkło. Loial zsiadł z konia, aby usunąć liść Avendesory i zamknąć bramę, a Faile chwyciła wodze jego wielkiego rumaka oraz jucznych koni. Z naglącym okrzykiem:

— Za mną! Szybko! — Wbiła pięty w boki Jaskółki i taireńska klacz ruszyła w kierunku polany.

— Za nią — nakazał Aielom Perrin. — Szybko! Z tym nie da się walczyć.

Byli na tyle mądrzy, że zawahali się tylko na mgnienie oka, Gaul wkrótce biegł już przy jednym z jucznych koni, Stepper zrównał się z Loialem.

— Czy możesz w jakiś sposób zamknąć ją na dobre? Zablokować?

W ochrypłych pomrukach pojawiła się nuta szaleństwa, trolloki również rozpoznały ten dźwięk. Nadchodził Machin Shin. Wszystko, co żywe, musiało uciekać z Dróg.

— Tak — potwierdził Loial. — Tak. Ale jedź. Jedź! Perrin szybko zawrócił Steppera w kierunku Bramy, zanim zdążył się zorientować, co robi, odrzucił głowę do tyłu i zawył, wkładając w swój głos pogardę i wyzwanie.

„Głupi! Głupi! Głupi!”

Z oczyma wbitymi w tę studnię mroku wycofał Steppera spod Bramy. Lodowaty dreszcz pełzł po jego skórze, a czas zdawał się rozciągać. Nagle wstrząsnęła nim radość z opuszczenia Dróg.

Aielowie wciąż odwracali głowy, patrząc na Bramę. Rozproszyli się po stoku wśród niskich krzaków i karłowatych górskich sosen oraz jodeł o poskręcanych przez wiatr gałęziach. Nałożyli strzały na cięciwy. Faile właśnie dochodziła do siebie, w miejscu gdzie zsunęła się z siodła Jaskółki, kara klacz trącała ją nozdrzami. Galop z Dróg był równie nieprzyjemny jak wjazd do środka; szczęściem udało jej się nie skręcić karku, sobie albo swemu wierzchowcowi. Wysoki koń Loiala oraz juczne zwierzęta drżały, jakby po ciosie między oczy. Perrin otworzył usta, a ona wbiła weń spojrzenie płonących oczu, jakby prowokowała go do jakiegokolwiek komentarza, być może w końcu jakiegoś sympatycznego. Skrzywił się gniewnie i rozsądnie postanowił milczeć.

Nagle Loial wypadł pędem z Bramy, wyskoczył z mętnego srebrnego lustra, które odbiło jego obraz, w momencie gdy toczył się po trawie. Po piętach niemalże dreptały mu dwa trolloki, baranie rogi i pysk, dziób orła i pierzasty czub, ale zanim zdążyły się choćby w połowie wydostać na zewnątrz, lśniąca powierzchnia przybrała matowoczarną barwę, bulgocząc i pieniąc się przylgnęła do ich ciał.

W głowie Perrina rozszeptały się głosy, tysiące bełkoczących, szalonych głosów wgryzało się w jego mózg.

„Gorzka krew. Pić krew i kruszyć kości. Wysysać szpik. Gorzki szpik, słodkie krzyki. Śpiewne krzyki. Śpiewać krzyki. Małe dusze. Gryzące dusze. Zeżreć je. Cóż za słodki ból”.

Skrzecząc i wyjąc trolloki walczyły z kipiącą wokół nich ciemnością, pazurami starając się ją rozerwać, gdy wciągała ich do środka, coraz głębiej i głębiej, aż została tylko jedna owłosiona łapa, szaleńczo kurcząca palce, a potem już wyłącznie ciemność, wylewająca się na zewnątrz, szukająca. Powoli zamykały się odrzwia Bramy, zsuwały razem, ściskając ciemność, tak że przeciekała już tylko między nimi. Głosy w głowie Perrina ucichły wreszcie. Loial pobiegł szybko naprzód, aby umieścić nie jeden, lecz dwa potrójne liście między milionem innych liści oraz pnączy. Brama na powrót zmieniła się w kamień, fragment skalnej ściany, wyrzeźbionej w skomplikowany wzór, samotnej na rzadko zalesionym zboczu. Pomiędzy milionem pnączy i liści był nie jeden, lecz dwa liście Avendesory. Loial przeniósł również wewnętrzny liść na zewnątrz.

Z piersi ogira wyrwało się głębokie, pełne ulgi westchnienie.

— To jest wszystko, co mogłem zrobić. Teraz da się ją otworzyć tylko z tej strony. — Obdarzył Perrina spojrzeniem jednocześnie nieustępliwym i pełnym niepokoju. — Mógłbym zamknąć ją na zawsze, usuwając liść, ale to by zniszczyło Bramę, Perrin. My stworzyliśmy Drogi i opiekowaliśmy się nimi. Być może któregoś dnia da się je oczyścić. Nie potrafię zniszczyć Bramy.

— To wystarczy — zapewnił go Perrin. Czy trolloki zmierzały właśnie do tej Bramy, czy też było to tylko przypadkowe spotkanie? W każdym razie powinno wystarczyć.

— Co to...? — zaczęła niepewnie Faile. Nawet Aielowie wyglądali na lekko wstrząśniętych.

— Machin Shin — odrzekł Loial. — Czarny Wiatr. Twór Cienia albo coś, co wylęgło się w Drogach z ich własnej skazy... tego nie wie nikt. Żal mi trolloków. Nawet ich.

Perrin nie potrafił zdecydować, czy podziela jego uczucia, nawet w obliczu takiej śmierci. Widział, co zostawało po ludziach, którzy wpadali w ręce trolloków. Trolloki jadły wszystko, a czasami lubiły oprawiać mięso, które jeszcze żyło. Nie można sobie pozwalać na litość względem nich.

Kopyta Steppera zazgrzytały na kamiennych odłamkach, kiedy Perrin zawrócił go i pojechał sprawdzić, gdzie się znajdują.

Dookoła wznosiły się skryte w chmurach szczyty, od tych chmur brały właśnie swoją nazwę — Góry Mgły. Na tej wysokości powietrze było chłodne, nawet latem, a szczególnie w porównaniu z Łzą. Wieczorne słońce zachodziło za zachodnie szczyty, lśniąc w wodzie strumieni, które spływały, wpadając do rzeki płynącej dnem długiej doliny. Nazywano ją kiedyś Manetherendrelle, ale Perrin od dzieciństwa przyzwyczaił się nazywać Białą Rzeką tę jej część, która płynęła wzdłuż południowej granicy Dwu Rzek, poprzecinana ciągiem katarakt, zmieniających jej nurt w pienisty wodny pył. Manetherendrelle. Wody Górskiego Domu.

Odsłonięta skała, czy to na dnie położonej niżej doliny, czy na otaczających ją zboczach, lśniła niczym szkło. Kiedyś stało tutaj miasto, obejmujące swym terenem dolinę i góry. Manetheren, miasto wzbijających się ku niebu iglic i pluskających fontann, stolica wielkiego narodu noszącego to samo miano, zapewne najpiękniejsze miasto na świecie, przynajmniej wedle dawnych opowieści ogirów. Zniknęło bez śladu, wyjąwszy niemożliwą do zniszczenia Bramę, która stała w gaju ogirów. Spalone do gołej skały ponad dwa tysiące lat temu, podczas gdy wciąż szalały Wojny z trollokami, zniszczone przez Jedyną Moc po śmierci swego ostatniego króla, Aemona al Caar al Thorin, który padł podczas krwawej bitwy z Cieniem. Miejsce, na którym stoczono bitwę, ludzie nazwali Polem Aemona i pobudowali na nim wioskę zwaną Polem Emonda.

Perrin zadrżał. To było tak dawno. Od tego czasu trolloki pojawiły się tutaj raz jeden, ponad rok temu, na Zimową Noc, poprzedzającą dzień, w którym on, Rand i Mat zostali zmuszeni do ucieczki w towarzystwie Moiraine. Czas ten wydawał się dzisiaj już tak odległy. Skoro Brama została zablokowana, tamte wydarzenia z pewnością nie mogą się powtórzyć.

„Teraz chodzi o Białe Płaszcze. Nimi muszę się przejmować, a nie trollokami”.

Para białoskrzydłych jastrzębi krążyła nad odległym krańcem doliny. Nagle Perrin dojrzał niewyraźną smugę wznoszącej się strzały. Jeden z jastrzębi stulił skrzydła i runął na ziemię. Zdumiawszy się Perrin zmarszczył brwi. Dlaczego ktoś miałby polować na jastrzębie tak wysoko w górach? W okolicach, gdzie były farmy, miałoby to sens ze względu na kurczęta i gęsi, ale tutaj? Z jakiego powodu ktokolwiek miałby tutaj w ogóle przebywać? Ludzie z Dwu Rzek unikali gór.

Drugi jastrząb złożył skrzydła i zanurkował w kierunku miejsca, gdzie upadł jego towarzysz, ale nagle rozpaczliwie pomknął w górę. Z gałęzi drzew uniosła się czarna chmura kruków; otoczyły go dzikim trzepotem, a kiedy z powrotem usiadły na gałęziach, po jastrzębiu nie zostało ani śladu.

Perrin wypuścił długo wstrzymywany oddech. Widział już, jak kruki lub inne ptaki atakowały jastrzębia, który znalazł się zbyt blisko ich gniazd, ale tym razem nie potrafił uwierzyć, by cała sprawa była równie prosta. Ptaki wyleciały z tego samego miejsca, z którego wystrzelono strzałę. Kruki. Czasami Cień używał zwierząt jako szpiegów. Zazwyczaj były to szczury i inni padlinożercy. Przede wszystkim jednak kruki. Pamiętał żywo swoją ucieczkę przed oskrzydlającym go stadem kruków, ścigających go w taki sposób, jakby kierowały się rozumem.

— W co się tak wpatrujesz? — zapytała Faile, osłaniając oczy, by wyraźnie widzieć dno doliny. — Czy to są ptaki?

— Tylko ptaki — odrzekł.

„Być może tak też i było. Nie chcę nikogo straszyć, zanim sam nie zdobędę pewności. I nie w tej chwili, kiedy jeszcze trzęsą się na wspomnienie Machin Shin”.

Zdał sobie sprawę, że w dłoni wciąż ściska okrwawiony młot, lepki od czarnej posoki Myrddraala. Palce wymacały zasychającą na policzku wilgoć, zlepiającą włosy brody. Kiedy schodzili w dół po zboczu, zaczął mu dokuczać bok, rana w nodze paliła. W jukach znalazł świeżą koszulę i oczyścił obuch młota. Za parę chwil dowie się, czy naprawdę jest się czego obawiać w tych górach. Jeżeli są tu jeszcze jacyś ludzie, wilki będą o nich wiedziały.

Faile zaczęła rozpinać jego kaftan.

— Co robisz? — Wystraszył się.

— Mam zamiar opatrzyć twoje rany — odwarknęła. — Nie chcę dopuścić, abyś wykrwawił się na śmierć. To właśnie byłoby w twoim stylu: umrzeć i zostawić na moich barkach obowiązek pogrzebania cię. Nie ruszaj się.

— Dziękuję ci — powiedział cicho, a ona spojrzała na niego zaskoczona.

Kazała mu zdjąć wszystko prócz bielizny, by móc przemyć rany i posmarować maścią. Oczywiście nie mógł dostrzec cięcia na policzku, ale czuł, że nie może być poważne. Natomiast cięcie przez lewy bok miało ponad dłoń długości, przeszło dokładnie po żebrze, a rana od włóczni w prawym udzie również była głęboka. Faile musiała ją zaszyć — igłą i nitką z podręcznych przyborów do szycia. Wytrzymał to ze stoickim spokojem; ona zaś mrugała przy każdym nakłuciu. Przez cały czas, gdy szyła, mruczała coś niewyraźnie pod nosem, szczególnie wówczas, kiedy smarowała ciemną, szczypiącą mazią jego policzek; wyglądała wtedy, jakby to były jej rany, z jego winy, jednak dłonie owijające bandaże wokół żeber i uda okazały się niezwykle delikatne. Owe dotknięcia i wściekłe pomruki stanowiły zaskakujący kontrast. Wprawiło to Perrina w kompletne pomieszanie.

Kiedy wyciągał czystą koszulę i zapasowe spodnie z juków, zobaczył, jak Faile przekłada palec przez rozcięcie w kaftanie. Dwa cale w prawo i już nigdy by nie opuścił tamtej Wyspy. Naciągając buty, sięgnął po kaftan — rzuciła mu go.

— Nie powinieneś się spodziewać, że zeszyję go dla ciebie. Mam zamiar poprzestać na tym, co już zeszyłam! Słyszysz mnie, Perrinie Aybara?

— Nie prosiłem...

— Nawet nie powinieneś o tym myśleć! To wszystko!

Odeszła szybkim krokiem, by pomóc Aielom, którzy opatrywali się wzajem oraz Loialowi. Stanowili dziwną gromadkę, ogir z opadniętymi krzaczastymi brwiami, Gaul i Chiad patrzący na siebie niczym dwa rozwścieczone koty oraz Faile smarująca maścią i owijająca bandażami, przez cały czas rzucając na niego oskarżycielskie spojrzenia. Co on miał teraz z tym wszystkim zrobić?

Perrin potrząsnął głową. Gaul miał rację, równie dobrze można by się starać zrozumieć słońce.

Mimo iż wiedział, co powinien teraz zrobić, wciąż się wahał, pomny tego, co przytrafiło mu się w Drogach podczas walki z Pomorem. Kiedyś już widział mężczyznę, który zapomniał o swoim człowieczeństwie. To samo mogło przydarzyć się również jemu.

„Głupiec. Musisz przeżyć jedynie kilka kolejnych dni. Tylko do czasu, aż nie znajdziesz Białych Płaszczy”.

A poza tym musiał wiedzieć. Te kruki.

Wysłał swoje myśli na wędrówkę po dolinie, w poszukiwaniu wilków. Tam gdzie nie było ludzi, zawsze przebywały wilki, a gdyby na dodatek znalazły się blisko, mógłby z nimi porozmawiać. Wilki unikały ludzi, nie zwracając na nich uwagi, na tyle, na ile oczywiście było to możliwe, ale nienawidziły trolloków za to, że nie były tworami natury, Myrdraalami zaś gardziły, obdarzając ich nienawiścią zbyt wszechpotężną, by dawała się opanować. Jeżeli w Górach Mgły był jakiś Pomiot Cienia, wilki powiedzą mu o tym.

Jego myśli nie natrafiły na najmniejszy ślad wilków. Nic. Powinny tu być, na takim pustkowiu. Mógł dostrzec jelenia pasącego się na dnie doliny. Być może żadne wilki nie znajdowały się dostatecznie blisko. Mogły się ze sobą porozumiewać na określoną odległość, ale nawet mila stanowiła dystans przekraczający możliwość nawiązania kontaktu. Może w górach był on jeszcze mniejszy. Mogło tak być.

Jego wzrok prześlizgnął się po spowitych chmurami szczytach i spoczął na miejscu w odległym krańcu doliny, skąd wyleciały kruki. Być może jutro uda mu się znaleźć wilki. Nie chciał nawet rozważać innych możliwości.

28

Wieża Ghenjei

Ponieważ noc była już bliska, nie mieli innego wyjścia, jak rozbić obóz na górze, w pobliżu Bramy. Dwa obozy. Faile nalegała na to.

— Czas z tym skończyć — poinformował ją Loial pełnym niesmaku basem. — Wyjechaliśmy z Dróg, a ja dotrzymałem mojej przysięgi. Koniec z tym.

Faile przybrała jedną ze swych póz, znamionujących skończony upór, z brodą uniesioną do góry i pięściami wspartymi na biodrach.

— Zostaw to, Loial — powiedział Perrin. — Będę obozował jakiś kawałek dalej.

Loial spojrzał na Faile, która odwróciła się do dwóch kobiet Aiel, gdy tylko usłyszała, że Perrin się zgadza, potem potrząsnął swoją wielką głową i wykonał taki ruch, jakby chciał się przyłączyć do Perrina i Gaula. Perrin zatrzymał go delikatnym gestem, tak nieznacznym, że miał nadzieję, iż żadna z kobiet go nie zauważyła.

Obóz rozbił naprawdę niedaleko, w odległości nie większej niż dwadzieścia kroków. Brama mogła być zamknięta, ale wciąż były kruki i w powietrzu wisiało coś, co mogły zapowiadać. Chciał być blisko w razie potrzeby. Jeżeli Faile się to nie spodoba, to trudno. W takim stopniu przyzwyczaił się do ignorowania jej protestów, że drażniło go, gdy nic nie mówiła.

Nie zwracając uwagi na rwanie w boku i udzie, rozsiodłał Steppera i uwolnił od ciężarów juczne konie, pętając je i sypiąc do worków po kilka garści jęczmienia i owsa. Z pewnością tak wysoko nie było dla nich zbyt wiele paszy. Co zaś się tyczy tego, co tu było... Nasadził cięciwę na swój łuk i położył go wraz z kołczanem blisko ognia, a topór wyciągnął z pętli przy pasie.

Gaul dołączył do niego, gdy rozpalał ogień, a potem w całkowitym milczeniu zjedli posiłek złożony z chleba, sera i suszonego mięsa, który popili czystą wodą. Słońce zaszło za góry, kreśląc sylwetki szczytów i barwiąc czerwienią chmury. Cienie skryły dolinę, powietrze powoli zaczął przesycać chłód.

Otrzepawszy okruchy z dłoni, Perrin poszedł wyciągnąć z juków swój gruby płaszcz z zielonej wełny. Być może, bardziej niż mu się wydawało, przywykł do upału panującego w Łzie. Przy kobiecym ognisku, spowitym w cienie, rzecz jasna nie panowało milczenie; słyszał, jak się śmieją oraz strzępy tego; o czym mówiły, a które spowodowały, że zaczerwienił się po same uszy. Kobiety mogły rozmawiać o wszystkim, nie miały w ogóle żadnych oporów. Loial odsunął się od nich na tyle, na ile mógł, chociaż wciąż siedział w świetle i starał się zagłębić w lekturze. Przypuszczalnie nawet sobie nie zdawały sprawy, że wprawiają go w zakłopotanie; może wydawało im się, iż mówią na tyle cicho, że ogir nie słyszał.

Mrucząc coś do siebie, Perrin wrócił do ogniska i usiadł naprzeciw Gaula. Aiel zdawał się nie zwracać najmniejszej uwagi na panujący chłód.

— Czy znasz jakieś wesołe historie?

— Wesołe historie? Nie potrafię od ręki żadnej sobie przypomnieć. — Oczy Gaula pobiegły w stronę drugiego ogniska i roztaczającego się wokół niego śmiechu. — Opowiedziałbym coś, gdybym potrafił. Pamiętasz słońce?

Perrin zaśmiał się głośno, tak by tamte również go słyszały.

— Pamiętam. Kobiety!

Wesołość przy sąsiednim ognisku przycichła na chwilę, a potem rozbrzmiała na powrót z równą siłą. To powinno im wystarczyć. Inni ludzie też potrafią się śmiać. Perrin zapatrzył się ponuro w ogień. Bolały go rany.

Po chwili Gaul powiedział:

— To miejsce z każdą chwilą znacznie bardziej przypomina Ziemię Trzech Sfer niż pozostałe części mokradeł. Oczywiście jest tu wciąż zbyt dużo wody, a drzewa są zbyt wysokie i nazbyt liczne, ale nie jest tak obce jak miejsce zwane lasem.

Ziemia była tutaj kiepska, nie odrodziła się do czasu, gdy ogień zniszczył Mahetheren, rosły na niej rzadkie drzewa, wszystkie dziwacznie poskręcane przez wiatr, karłowate, o grubych pniach, nie przekraczające trzydziestu stóp. Perrin uznał to miejsce za najbardziej spustoszone ze wszystkich, jakie dotąd w życiu widział.

— Chciałbym któregoś dnia zobaczyć twoją Ziemię Trzech Sfer, Gaul.

— Być może będziesz mógł, jak uporamy się z tym, co mamy tutaj zrobić.

— Być może. — Oczywiście szanse były niewielkie. Tak naprawdę to żadne. Mógł powiedzieć o tym Aielowi, ale nie miał ochoty rozmawiać na te tematy, ani, jeśli już o to chodzi, również o nich myśleć.

— Tutaj znajdowało się Manetheren? Pochodzisz z krwi Manetheren?

— To było Manetheren — odparł Perrin. — Przypuszczam, że tak.

Trudno było uwierzyć, że w tych małych farmach i cichych wioskach mieszkają ludzie, będący ostatnimi spadkobiercami krwi Manetheren, ale tak właśnie twierdziła Moiraine. Dawna krew wciąż silna jest w Dwu Rzekach, powiadała.

— To było dawno temu, Gaul. Teraz jesteśmy farmerami, pasterzami, a nie wielkimi wojownikami ani nie wielkim narodem.

Gaul uśmiechnął się lekko.

— Skoro tak twierdzisz. Widziałem, jak tańczyłeś włócznie, widziałem też Randa al’Thora oraz tego, na którego wołacie Mat. Ale skoro tak twierdzisz...

Perrin poruszył się niespokojnie. Jak bardzo się zmienił od czasu wyjazdu z domu? On, ale także Rand i Mat? Nie chodziło tylko o jego oczy i o wilki, i o to, że Rand potrafił przenosić, to było mało istotne. Ale jak bardzo zmienili się wewnętrznie? Co jeszcze zostało z dawnych chłopców z Dwu Rzek? Z całej trójki Mat był najbardziej sobą, takim, jakim go pamiętał. Wręcz nawet jeszcze bardziej, jakby wyjazd z domu wyzwolił w nim coś, czego nie potrafił wcześniej z siebie wydobyć.

— Słyszałeś o Manetheren?

— Wiemy więcej o waszym świecie, niż przypuszczacie. Ale mniej, niż sądzimy. Dawno temu pokonałem Mur Smoka i czytałem książki przywożone przez handlarzy. Wiedziałem, że istnieją „łodzie”, „rzeki” i „lasy”, albo przynajmniej wydawało mi się, że wiem. — Słowa te w ustach Gaula zabrzmiały jak wyrazy z obcego języka. — Tak właśnie wyobrażałem sobie „las”. — Gestem wskazał rzadkie drzewa, skarlałe w porównaniu z tym, czym powinny być. — Wiara w pewne rzeczy wcale nie czyni ich prawdziwymi. A co z Jeźdźcem Nocy i bękartami Tego Który Zabija Liść? Czy sądzisz, że to przypadek, iż natknęliśmy się na trolloki w pobliżu tej Bramy?

— Nie. — Westchnął Perrin. — Widziałem kruki w dole doliny. Być może były to zwykłe ptaki, ale po spotkaniu z trollokami nie chcę ryzykować.

Gaul pokiwał głową.

— To mogły być Oczy Cienia. Jeżeli przygotowujesz się na najgorsze, wszystkie niespodzianki są potem przyjemne.

— Z przyjemnymi niespodziankami potrafię sobie poradzić. — Perrin poszukał w myślach wilków i ponownie niczego nie znalazł. — Być może dzisiejszej nocy uda mi się czegoś dowiedzieć. Może. Jeżeli coś się stanie, obudzić mnie zaraz, choćby kopniakami.

W jego własnych uszach zabrzmiało to dziwnie, ale Gaul tylko kolejny raz pokiwał głową.

— Gaul, nigdy nie próbowałeś mnie pytać o moje oczy, ani nawet nie przyjrzałeś im się po raz drugi. Żaden z Aielów tego nie zrobił. — Wiedział, że jego oczy lśnią złotem w świetle ogniska.

— Świat się zmienia — powiedział cicho Gaul. — Rhuarc, a także Jheran, wódz mojego klanu, no i oczywiście Mądre również, usiłowali to ukryć, ale teraz są już niespokojni, od czasu jak wysłali nas przez Mur Smoka na poszukiwanie Tego Który Przychodzi Ze Świtem. Przypuszczam, że ta przemiana nie będzie taka, w jaką zawsze wierzyliśmy, nie mam pojęcia, czym będzie się różnić, ale różnić się będzie na pewno. Stwórca zesłał nas do Ziemi Trzech Sfer, aby wykuć i ukształtować nas, a także by ukarać za grzech, na cóż jednak zostaliśmy ukształtowani?

Znienacka ponuro potrząsnął głową.

— Colinda, Mądra z Siedziby Gorących Źródeł, mówi mi, że jak na Kamiennego Psa, zdecydowanie za dużo myślę, a Bair, najstarsza Mądra wśród Shaarad, grozi, że wyśle mnie do Rhuidean po śmierci Jherama, czy tego będę chciał, czy nie. Mając na uwadze to wszystko, Perrin, cóż znaczy kolor oczu człowieka?

— Żałuję, że wszyscy tak nie myślą.

Przy drugim ognisku wesołość wreszcie ucichła. Jedna z kobiet Aielów — Perrin nie potrafił stwierdzić która — objęła pierwszą wartę; odwróciła się plecami do ognia, pozostali zaś usnęli. To był męczący dzień. Łatwo będzie zasnąć, zatopić się we śnie, którego potrzebował. Położył się obok ogniska, otulając płaszczem.

— Pamiętaj, szturchnij mnie lub nawet kopnij, jeżeli będzie trzeba.

Sen ogarnął go natychmiast, jeszcze zanim Gaul skończył potakiwać głową, a wraz z nim pojawiły się widzenia.

Był dzień, a on stał samotnie obok Bramy, wyglądającej niczym ładnie wyrzeźbiony kawałek ściany, zupełnie tutaj nie pasujący. Oprócz tego na stoku nie było najmniejszego śladu ludzkiej obecności. Niebo było jasne i czyste, a lekka bryza przyniosła z doliny zapach jeleni i królików, przepiórek i gołębi, a prócz tego tysiące rozmaitych woni wody, ziemi i drzew. To był wilczy sen.

Przez chwilę uczucie bycia wilkiem zdominowało go prawie całkowicie. Miał łapy i... Nie! Przesunął dłońmi po ciele i z ulgą stwierdził, że czuje swoje własne ciało, swój kaftan i płaszcz. Oraz szeroki pas, za którym zazwyczaj tkwił topór, a teraz pętla przytrzymywała na poły przeciągnięty przez nią młot.

Zmarszczył brwi i znienacka, na chwilę tylko, w miejscu młota zamigotał topór, bezcielesny i mglisty. Błyskawicznie jednak zmienił się z powrotem w młot. Ssąc wargę, miał nadzieję, że tak już zostanie. Topór zapewne był lepszą bronią, ale on wolał swój młot. Nie pamiętał, by coś takiego zdarzyło mu się wcześniej, żeby coś się zmieniało, ale w istocie niewiele wiedział o tym osobliwym miejscu. Jeżeli w ogóle to można było nazwać miejscem. To był wilczy sen i dziwne działy się w nim rzeczy, z pewnością nie mniej dziwne niż w zwykłych snach.

Jakby myśl o dziwaczności wyzwoliła nagle jedną z nich, część nieba bowiem ponad górami pociemniała nagle, zmieniła się w okno wychodzące na inny świat. Pośród wirów huraganu stał Rand, śmiejąc się dziko, wręcz szaleńczo, z uniesionymi ramionami, a na skrzydłach wiatru płynęły małe sylwetki, złote i szkarłatne, przypominające do złudzenia dziwnego zwierza przedstawionego na sztandarze Smoka; ukryte oczy obserwowały Randa, ale trudno było stwierdzić, czy on wie o tym. Dziwne „okno” zamigotało, ale natychmiast zastąpiło je kolejne, znajdujące się jeszcze dalej, a w nim Nynaeve i Elayne skradały się ostrożnie poprzez obłąkany krajobraz pokrzywionych, mrocznych budowli, ścigając jakąś niebezpieczną bestię. Perrin nie potrafiłby powiedzieć, skąd wie, iż bestia jest niebezpieczna, nie miał jednak w tej kwestii najmniejszych wątpliwości. Obraz zniknął i kolejny czarny kleks rozlał się na niebie. Mat, stojący na rozstajach dróg. Rzucił monetę, wybrał jedno rozwidlenie i nagle miał na sobie kapelusz o szerokim rondzie, a w ręku pałkę zakończoną szerokim ostrzem miecza, której używał jako kostura. Kolejne „okno”, a z niego spojrzały nań Egwene oraz kobieta o długich siwych włosach, patrzyły na niego zaskoczone; za ich plecami Biała Wieża kruszyła się, kamień po kamieniu. Potem one również zniknęły.

Perrin wziął głęboki oddech. Widział już przedtem podobne obrazy, właśnie tutaj, w wilczym śnie i uważał, iż te widzenia są w pewnym sensie rzeczywiste albo przynajmniej coś wyrażają. Czymkolwiek były, wilki ich nie widziały. Moiraine sugerowała, że wilczy sen jest tym czymś, co nazywała Tel’aran’rhiod, ale nie rozwijała dalej tego tematu. Podsłuchał raz, jak Egwene i Elayne rozmawiały o snach, ale Egwene i tak już wiedziała o nim i wilkach nazbyt wiele, być może równie dużo jak Moiraine. A nie było to coś, o czym potrafiłby rozmawiać, nawet z nią.

Był jeden człowiek, z którym mógłby na ten temat porozmawiać. Żałował, że nie spotkał po raz wtóry Elyasa Machery, tego, który wprowadził go w wilczy świat. Elyas musiał wiedzieć o tych rzeczach wszystko. Kiedy pomyślał o nim, przez moment wydawało mu się, że słyszy swoje imię, słabo niesione przez wiatr, ale kiedy starał się wsłuchać bliżej w odległy głos, znalazł tylko szum wiatru. Był tutaj całkiem sam.

— Skoczek! — zawołał i dodał w myślach:

„Skoczek!”

Wilk umarł już dawno temu, a jednak wciąż żył, tutaj. Wilczy sen był miejscem, do którego szły wilki po śmierci, aby oczekiwać na powtórne narodziny. Dla nich był czymś znacznie więcej niż tylko snem; nawet na jawie wydawały się częściowo w nim żyć. Jedna rzeczywistość była dla nich prawie tak samo realna — być może nawet równie realna — jak ta druga.

— Skoczek!

„Skoczek!”

Skoczek się nie pojawił.

Wszystko na nic. Znalazł się tutaj dla określonego celu i powinien zająć się jego realizacją. W najlepszym razie dostanie się do miejsca, gdzie przedtem widział kruki, zajmie mu wiele godzin.

Zrobił krok — krajobraz dookoła niego rozmazał się — i postawił stopę obok wąskiego strumyka, o brzegach porośniętych chylącą się nad nim cykutą i górską wierzbą, a okryte chmurami szczyty znalazły się wysoko w górze. Przez chwilę wpatrywał się w nie zadziwiony. Znajdował się w przeciwległym niż Brama krańcu doliny. W rzeczy samej, dokładnie w tym miejscu, do którego zmierzał, w miejscu, z którego wylatywały kruki, skąd wystrzelono strzałę, która trafiła pierwszego jastrzębia. Coś takiego nie zdarzyło mu się nigdy dotąd. Czy to dlatego, że uczył się coraz więcej na temat wilczych snów — Skoczek zawsze karcił go za ignorancję — czy też tym razem sama natura snu była odmienna?

Ostrożnie zrobił następny krok, ale to był już tylko zwykły krok. Wokół nie było śladów bytności łucznika czy kruków, najmniejszego tropu, lotki z pióra czy zapachu. Sam zresztą nie wiedział, czego miałby się spodziewać. Oczywiście, że nie będzie po nich żadnego śladu, jeśli również nie znajdą się we śnie. Gdyby udało mu się jednak znaleźć wilki, mogłyby mu pomóc odnaleźć swoich braci i siostry, żyjących w świecie jawy, tamte zaś z kolei poinformowałyby go, czy w górach znajduje się jakiś Pomiot Cienia. Może, gdyby znalazł się wyżej, usłyszałyby jego wezwanie.

Wypatrzył punkt na najwyższym szczycie otaczającym dolinę, tuż pod chmurami, i dał krok w jego stronę. Świat rozmazał się i w jednej chwili już stał na zboczu góry, a białe bałwany tworzyły dach, pięć piędzi ponad jego głową. Mimo woli zaśmiał się. To było zabawne. Stąd mógł widzieć całą dolinę rozciągającą się u jego stóp.

— Skoczek! — Żadnej odpowiedzi.

Przeskoczył na następną górę, zawołał ponownie, potem była kolejna, i jeszcze jedna; zmierzał na wschód, w kierunku Dwu Rzek. Skoczek nie odpowiadał. Co gorsza, Perrin nie wyczuwał tu również obecności innych wilków. W wilczych snach zawsze były wilki. Zawsze.

Skakał ze szczytu na szczyt — kolejne kroki rozmazywały świat — wzywał, szukał. Góry, rozciągające się pod nim, były całkiem puste, wyjąwszy jelenia i inną zwierzynę. Od czasu do czasu jednak jego wzrok wyławiał ślady ludzkiej bytności. Starożytne ślady. Dwukrotnie dwie potężne rzeźby w zboczach, wielkie na całą górę, w innym miejscu dziwne kanciaste litery, wysokie na dwie piędzi; wyryte w poprzek zbocza, rzucały cień zbyt niewyraźny i przejrzysty. Deszcze i wiatr starły rysy twarzy rzeźb, a oczy mniej bystre niźli jego mogłyby z łatwością wziąć same litery za naturalny skutek erozji. Góry i zbocza ustąpiły miejsca Piaszczystym Wzgórzom, wielkiej pofałdowanej równinie pagórków, z rzadka porośniętych ostrą trawą i lichymi krzewami, ongiś bowiem, przed Pęknięciem, stanowiły wybrzeże wielkiego morza. I wtedy, nagle, zobaczył drugiego człowieka — stał na szczycie jednego z piaszczystych pagórków.

Znajdował się zbyt daleko, by można go było widzieć wyraźnie, po prostu wysoka, ciemnowłosa sylwetka, z pewnością jednak nie był to trollok ani nic z tego rodzaju. Ubrany w błękitny kaftan, z łukiem przewieszonym przez plecy, pochylał się nad czymś leżącym na ziemi. Niskie krzaki nie pozwalały jednak dojrzeć, co to jest. W jego postaci było jednak coś znajomego.

Zerwał się wiatr i Perrin poczuł odległy, słaby zapach tam — tego. Chłodny zapach, nie potrafił go inaczej określić. Chłodny i nie do końca ludzki. Zanim się zorientował, już trzymał w dłoni własny łuk, na cięciwę nasadzona była strzała, a ciężar kołczana obciążał pas.

Człowiek spojrzał w górę, dostrzegł Perrina. Na mgnienie oka zawahał się, potem odwrócił i zmienił w smugę mknącą wśród wzgórz.

Perrin skoczył w dół do miejsca, gdzie jeszcze przed chwilą stał tamten, spojrzał na to, czym on się zajmował, i bez namysłu rzucił się w pościg, zostawiając za sobą na poły obłupione ze skóry ciało wilka. Martwy wilk w wilczym śnie. To było nie do pomyślenia. Cóż mogło tutaj zabić wilka? Jakieś zło.

Ten, którego ścigał, uciekał przed nim, za każdym krokiem pokonując całe mile, prawie znikając mu z oczu. Wydostał się poza wzgórza, pokonał splątany Zachodni Las, w którym stały rzadko rozproszone farmy, i pomknął dalej nad polami uprawnymi, szachownicą otoczonych żywopłotem pól i małymi zagajnikami, aż do Wzgórza Czat. Dziwny był widok krytych strzechą domów rozłożonej na wzgórzu wioski, na której ulicach nie było żadnych ludzi oraz farm wyglądających na całkowicie opuszczone. Nie spuszczał też z oka uciekającego przed nim człowieka. Do tego stopnia przyzwyczaił się do tej szczególnej pogoni, że nawet się nie zdziwił, kiedy kolejny długi skok przeniósł go na prawy brzeg Rzeki Taren, a kolejny pomiędzy nagie wzgórza pozbawione drzew i wszelkiej trawy. Biegł na północ i na wschód, ponad strumieniami, drogami, wąskimi rzekami, całą uwagę skupiając na mężczyźnie przed sobą. Krajobraz stał się płaski, porośnięty trawą, co jakiś czas rosły w nim zagajniki; nie było widać śladu człowieka. Nagle coś zalśniło w oddali — iskrząca się w promieniach słońca metalowa wieża. Jego ofiara pośpieszyła prosto do niej i zniknęła w środku. Perrin w dwóch skokach znalazł się przy budowli.

Wieża o średnicy czterdziestu stóp, wznosząca się ku niebu na dobre dwieście, lśniła niczym hartowana stal. Równie dobrze mogła być kolumną litego metalu. Perrin dwukrotnie obszedł ją dookoła, nie znalazłszy wejścia, nawet szczeliny czy choćby rysy na jej gładkiej, pionowej ścianie. Jednak zapach tamtego wisiał w powietrzu, chłodna, nieludzka woń. Tutaj ślad się urywał. Człowiek — jeśli w ogóle był to człowiek — w jakiś sposób dostał się do środka. Musiał tylko dowiedzieć się jak, by móc pójść za nim.

„Stój!” To był jedynie strumień pierwotnych emocji, które umysł Perrina ubrał w słowa. „Stój!”

Odwrócił się dokładnie w tej samej chwili, gdy przed nim wylądował na ziemi wysoki, sięgający mu do pasa, posiwiały i pokryty bliznami, szary wilk. Wyglądało to tak, jakby spadł z nieba, co równie dobrze mogło być prawdą. Skoczek zawsze zazdrościł orłom ich umiejętności lotu, a tutaj, w tym świecie, sam potrafił fruwać. Spojrzenia dwu par żółtych oczu spotkały się.

— Dlaczego, Skoczek? On zabił wilka.

„Ludzie zabijali wilki, a wilki zabijały ludzi. Dlaczego tym razem gniew płonie w twoim gardle?”

— Nie wiem — przyznał Perrin po namyśle. — Być może dlatego, że zdarzyło się to tutaj. Nie wiedziałem, że tu można w ogóle zabić wilka. Sądziłem, że wilki są bezpieczne we śnie.

„Ścigałeś Oprawcę, Młody Byku. On znajduje się tutaj cieleśnie i potrafi zabijać”.

— Cieleśnie? Twierdzisz, że nie tylko śniąc? W jaki sposób może być tutaj cieleśnie?

„Nie wiem. Jest to rzecz niejasno pamiętana z dawnych czasów, która znowu okazała się prawdziwa. Dzisiaj stwory Cienia chodzą w snach. Istoty stworzone przez Jad Serca. Nie ma bezpiecznych miejsc”.

— Cóż, w tej chwili znajduje się w środku. — Perrin przyjrzał się pozbawionej jakichkolwiek występów metalowej wieży. — Jeżeli uda mi się stwierdzić, jak wszedł do środka, będę mógł z nim skończyć.

„Głupi szczeniak, rozgrzebujący gniazdo ziemnej osy. To miejsce jest złe. Wszyscy o tym wiedzą. A ty będziesz ścigał zło w samym środku zła. Oprawca umie zabijać”.

Perrin zawahał się. W emocjach, jakie jego umysł skojarzył ze słowem „zabijać”, pojawił się krańcowy ton.

— Skoczek, co się dzieje z wilkiem, który umiera we śnie?

Wilk milczał przez chwilę.

„Kiedy umieramy tutaj, umieramy na zawsze, Młody Byku. Nie wiem, czy to samo dotyczy ciebie, ale przypuszczam, że tak jest”.

— Niebezpieczne miejsce, łuczniku. Wieża Ghenjei jest niedobrym miejscem dla ludzi.

Perrin odwrócił się i na poły już uniósł łuk, zanim zobaczył kobietę, stojącą w odległości kilku kroków, gruby warkocz złotych włosów sięgał jej do pasa, przypominał mu do złudzenia podobne warkocze, jakie nosiły kobiety w Dwu Rzekach, był jednakże znacznie misterniej spleciony. Jej ubiór miał dziwny krój, krótki biały kaftan oraz luźne spodnie, z jakiegoś bladożółtego materiału, związane w kostkach nad płaskimi butami. Czarny płaszcz zdawał się skrywać coś, co lśniło srebrem przy boku.

Poruszyła się i metaliczny błysk zgasł.

— Masz bystre oczy, łuczniku. Przyszło mi to do głowy już wówczas, kiedy zobaczyłam cię pierwszy raz.

Jak długo go obserwowała? W zakłopotanie wprawiało go, że udało jej się podejść tak niezauważenie. Przynajmniej Skoczek mógłby go ostrzec. Wilk leżał, skryty w sięgającej do kolan trawie, z pyskiem wspartym na przednich łapach i obserwował go.

Kobieta zdawała się mieć w sobie coś znajomego, Perrin jednak nie miał wątpliwości, że pamiętałby, gdyby ją kiedykolwiek wcześniej spotkał. Kim była, że znalazła się w wilczym śnie? Czy może naprawdę był to również Tel’aran’rhiod Moiraine?

— Czy jesteś Aes Sedai?

— Nie, łuczniku. — Zaśmiała się. — Przyszłam tylko po to, by cię ostrzec, nie dbając o zakazy. Kiedy raz wejdzie się do Wieży Ghenjei, trudno potem wrócić do świata ludzi. Tutaj jest to niemal zupełnie niemożliwe. Posiadasz najwyższą odwagę, o której niektórzy twierdzą, iż jest nieodróżnialna od szaleństwa.

Nie można z niej wyjść? Ten człowiek — Oprawca — z pewnością wszedł do środka. Dlaczego miałby to zrobić, gdyby potem nie potrafił wyjść?

— Skoczek również powiedział, że to niebezpieczne. Wieża Ghenjei? Cóż to jest?

Jej oczy rozszerzyły się i szybko spojrzała na Skoczka, który leżał z brzuchem zanurzonym w trawie i nie zwracając na nią uwagi, obserwował Perrina.

— Potrafisz rozmawiać z wilkami? Dzisiaj jest to umiejętność dawno zapomniana w legendach. A więc dlatego jesteś tutaj. Powinnam wiedzieć. Wieża? To są drzwi, łuczniku, do światów Aelfinn oraz Eelfinn. — Wypowiedziała te nazwy takim tonem, jakby sądziła, że powinien je rozpoznać. Kiedy spojrzał na nią nie rozumiejącym wzrokiem, dodała: — Czy kiedykolwiek grałeś w grę zwaną węże i lisy?

— Wszystkie dzieci w to grają. Przynajmniej tak się dzieje w Dwu Rzekach. Ale przestają, kiedy stają się na tyle duże, by zrozumieć, że nie ma sposobu na wygraną.

— Wyjąwszy złamanie reguł gry — poprawiła go. — Odwaga wzmacnia, ogień oślepia, muzyka odurza, żelazo wiąże.

— To jest wiersz z gry. Nie rozumiem. Co to ma wspólnego z tą wieżą?

— Istnieją sposoby wygrania z lisami i wężami. Gra jest pamiątką po dawnych interesach. Nie ma znaczenia, dopóki będziesz trzymał się z daleka od Aelfinn i Eelfinn. Nie są źli w taki sposób, w jaki złem jest Cień, jednak do tego stopnia różnią się od ludzi, że równie dobrze można ich za takowych uważać. Nie wolno im ufać, łuczniku. Trzymaj się z dala od Wieży Ghenjei. Na ile możesz, unikaj Świata Snów. Przebudziły się ciemne stwory.

— Takie, jak ten człowiek, którego ścigałem? Oprawca?

— To jest dobre imię dla niego. Twój Oprawca nie jest stary, łuczniku, ale jego zło sięga najdawniejszych czasów. — Zdało mu się, jakby leciutko wspierała się na czymś, być może na tej srebrnej rzeczy, której nie potrafił dokładnie dostrzec. — Zdaje mi się, że już dużo ci powiedziałam. Nie rozumiem, dlaczego to ja właśnie zaczęłam mówić pierwsza. Oczywiście. Jesteś ta’veren, łuczniku?

— Kim ty jesteś? — Zdawała się wiedzieć niezwykle dużo na temat tej wieży i wilczych snów.

„Ale była zaskoczona, kiedy jej powiedziałem, że potrafię rozmawiać ze Skoczkiem”.

— Wydaje mi się, że gdzieś już musiałem cię spotkać.

— Złamałam już zbyt wiele zakazów, łuczniku.

— Zakazów? Jakich zakazów? — Na ziemię obok Skoczka padł cień, a Perrin odwrócił się szybko, zły, że ponownie dał się zaskoczyć. Nikogo tam jednak nie było. Ale on przecież widział na własne oczy — cień mężczyzny z rękojeściami dwu mieczy wystającymi znad ramion. Coś w tym obrazie poruszyło zapomnianą strunę jego pamięci.

— On ma rację — powiedziała stojąca za nim kobieta. — Nie powinnam z tobą rozmawiać.

Kiedy się odwrócił, jej również już nie było. Jak tylko okiem sięgnąć otaczała go jedynie równina traw, na której co jakiś czas rosły rzadkie zagajniki. Błyszcząca, srebrzysta wieża trwała niewzruszona.

Zmarszczył brwi i spojrzał na Skoczka, który wreszcie uniósł łeb.

— To cud, że nie opadły cię wiewiórki ziemne — wymruczał Perrin. — Co o niej sądzisz?

„O niej? Ona? — Skoczek wstał i rozejrzał się dookoła. — Gdzie?”

— Rozmawiałem z nią. Tutaj. Przed momentem.

„Rzucałeś słowa na wiatr, Młody Byku. Nie ma tu żadnej onej. Tylko ty i ja”.

Perrin zirytowany podrapał brodę. Była tutaj. Nie rozmawiał przecież z samym sobą.

— Dziwne rzeczy mogą się tutaj dziać — wymruczał pod nosem. — Ona mówiła to sarno co ty, Skoczek. Kazała mi się trzymać z daleka od tej wieży.

„Jest mądra”.

W myśli pojawił się element powątpiewania. Skoczek wciąż nie wierzył, że była tu jakaś „ona”.

— Strasznie daleko odszedłem od swego pierwotnego celu — zrzędził Perrin. Wyjaśnił, jaka potrzeba kierowała jego poszukiwaniami wilków w Dwu Rzekach albo wyżej w górach, poinformował Skoczka o krukach i o spotkaniu z trollokami w Drogach.

Kiedy skończył, Skoczek przez dłuższy czas nic nie mówił, jego kosmaty ogon zwisał nisko i sztywno. Na koniec wreszcie...

„Unikaj swego dawnego domu, Młody Byku. — Obraz, który umysł Perrin określił jako dom, przedstawiał w istocie teren oznakowany przez wilcze stado. — Tutaj nie ma już żadnych wilków. Te, które były, a którym nie udało się uciec, nie żyją. Tutaj Oprawca nawiedza sny”.

— Muszę wrócić do domu, Skoczek. Muszę.

„Uważaj na siebie, Młody Byku. Dzień Ostatniego Polowania zbliża się coraz szybciej. Pobiegniemy razem w Ostatnim Polowaniu”.

— Pobiegniemy — powiedział ze smutkiem Perrin. Pięknie było wyobrazić sobie, że po śmierci mógłby dalej tutaj żyć; czasami zdawało mu się, że jest już na poły wilkiem. — Muszę już iść, Skoczek.

„Obyś zażył dobrego polowania, Młody Byku, i poznał tę, która urodzi ci wiele szczeniaków”.

— Do widzenia, Skoczek.

Otworzył oczy i zobaczył odblask mętnego światła, rzucanego przez żar wygasającego ogniska na skalną ścianę. Gaul przycupnął na skraju ciemnej poświaty i wpatrywał się w mrok. W drugim obozowisku właśnie wstawała Faile, obejmując swoją wartę. Księżyc wisiał nad górami, w jego świetle chmury wyglądały niczym perłowe cienie. Perrin ocenił, że musiał spać nie dłużej niż jakieś dwie godziny.

— Teraz ja trochę będę czuwał — powiedział, odrzucając płaszcz.

Gaul pokiwał głową i położył się na ziemi, dokładnie tam, gdzie przedtem kucał.

— Gaul? — Aiel uniósł głowę. — W Dwu Rzekach może być gorzej, niż przypuszczałem.

— Zazwyczaj tak bywa — odrzekł cicho Gaul. — Na tym polega życie.

Aiel spokojnie skłonił głowę i ułożył się do snu.

Oprawca. Kim był? Czym był? Pomiot Cienia przy Bramie, kruki w Górach Mgły oraz ten człowiek, zwany Oprawcą, w Dwu Rzekach. To nie mógł być zbieg okoliczności, niezależnie od tego, czego by się chciało.

29

Powrót do domu

Podróż do Zachodniego Lasu w wilczym śnie nie zabrała mu więcej jak kilka kroków czy coś koło tego, w świecie realnym natomiast, w którym musieli wydostać się z gór i pokonać Piaszczyste Wzgórza, trwała trzy długie dni konnej jazdy. Aielowie nie mieli najmniejszych problemów z dotrzymaniem kroku zwierzętom, ale same wierzchowce nie potrafiły poruszać się szybko po drodze, która na przemian wiodła to w dół, to pod górę. Rany Perrina swędziały dokuczliwie gojąc się — maść Faile najwyraźniej działała.

Przez większość czasu jechali w milczeniu, otaczającą ich ciszę częściej przerywało szczeknięcie polującego lisa czy niesiony echem krzyk jastrzębia niż czyjeś słowa. Przynajmniej nie widzieli już więcej kruków. Niejednokrotnie zdawało mu się, że Faile za chwilę podjedzie do niego na swej klaczy, chcąc coś powiedzieć, ale za każdym razem najwyraźniej coś ją powstrzymywało. Był z tego zadowolony; najbardziej ze wszystkiego pragnął z nią porozmawiać, ale co będzie, jeśli znowu skończy się na kłótni? Skarcił się w myśli za takie zachcianki. Oszukała Loiala, oszukała jego. Przez nią wszystko będzie gorzej, wszystko znacznie trudniejsze. Żałował, że nie może jej znowu pocałować. Żałował, że nie potrafi postanowić, iż ma już tego dość, i odjechać. Dlaczego musiała być taka uparta?

Ona i dwie kobiety Aiel trzymały się razem, Bain i Chiad biegły po obu bokach Jaskółki, żadna z nich nie wysforowywała się naprzód. Czasami wszystkie trzy szeptały coś cicho do siebie, po czym tak demonstracyjnie unikały patrzenia w jego stronę, że równie dobrze mogłyby rzucać weń kamieniami. Na prośbę Perrina Loial jechał razem z nimi, chociaż sytuacja najwyraźniej nie przestawała wytrącać go z równowagi. Strzygł bezustannie uszami, w jego postawie było coś, co mówiło, że wolałby raczej nigdy nawet nie słyszeć o istnieniu ludzi. Gaulowi natomiast wszystko wydawało się raczej zdecydowanie zabawne, kiedy Perrin spoglądał w jego stronę, widział wciąż na twarzy tamtego lekki, tajemniczy uśmiech.

Sam z kolei nie przestawał się zamartwiać, a naciągnięty łuk trzymał wsparty o łęk siodła. Czy ten człowiek, zwany przez Skoczka Oprawcą, grasował po Dwu Rzekach tylko w wilczym śnie, czy również przebywał tam na jawie? Perrin podejrzewał, że raczej prawdziwa jest ta druga możliwość i że to właśnie Oprawca zastrzelił wówczas jastrzębia bez żadnej przyczyny. To był kolejny kłopot, z którym musiał sobie poradzić, nie licząc Synów Światłości.

Jego rodzina mieszkała na sporej farmie, położonej o ponad pół dnia drogi od Pola Emonda, niemalże w samym Wodnym Lesie. Ojciec, matka, siostry i maleńki braciszek. Paetram będzie miał już teraz dziewięć lat i bez wątpienia zdecydowanie zaprotestuje przeciwko nazywaniu go małym braciszkiem, Deselle będzie pulchną dwunastolatką, Adora zaś skończy już lat szesnaście i być może otrzyma pozwolenie na zaplecenie włosów. Wuj Eward, brat ojca oraz ciocia Magde, zbudowana prawie tak potężnie, jak jej mąż, a także ich dzieci. Ciocia Neain, która każdego ranka chodziła na grób wujka Carlina, i również ich dzieci, a także ciocia-babcia Ealsin, która nigdy nie wyszła za mąż, z ostrym nosem i bystrymi oczyma, które zawsze wypatrzyły, co każde z nich zamierzało zrobić. Kiedy został uczniem pana Luhhana, widywał ich jedynie w dni świąteczne, odległość była zbyt duża na przypadkowe odwiedziny, a zawsze tyle miał pracy do wykonania. Jeżeli Białe Płaszcze zajmą się polowaniem na Aybarów, nie będzie trudno ich znaleźć. Za to był odpowiedzialny, nie zaś za jakiegoś Oprawcę. Mógł zrobić tylko tyle. Chronić swoją rodzinę oraz Faile. To przede wszystkim. W następnej kolejności wioska, potem wilki, dopiero na końcu ten Oprawca. Jeden człowiek nie poradzi sobie ze wszystkim.

Zachodni Las rósł na kamienistej glebie, w której od czasu do czasu pojawiały się porośnięte jeżynami skalne odkrywki, drzewa były potężne, rosły gęsto, tylko czasami gąszcz przecinały nieliczne ścieżki, nieliczne były też farmy w tej okolicy. Jako chłopiec przemierzał często nieprzebytą knieję, sam albo w towarzystwie Randa i Mata, polując z łukiem lub procą, zastawiając sidła na króliki, lub najzwyczajniej wędrował tylko, bez celu, dla samej wędrówki. Wiewiórki o puszystych kitach skakały z drzewa na drzewo, cętkowane drozdy szczebiotały przedrzeźniane przez czarnoskrzydłe przedrzeźniacze, niebieskogrzbieta przepiórka wyprysnęła z krzaków tuż przed podróżnymi — to wszystko mówiło mu o domu. Sam zapach ziemi, przewracanej końskimi kopytami, już był swojski.

Mógł skierować się prosto do Pola Emonda, ale zamiast tak uczynić, skręcił bardziej na północ, przez las, aby na koniec, w momencie gdy słońce chyliło się już ku wierzchołkom drzew, przeciąć szeroki, nierówny trakt zwany Drogą Kamieniołomu. Skąd ta nazwa, nikt w Dwu Rzekach nie wiedział, trakt zresztą ledwie przypominał drogę, po prostu porośnięta zielskiem przecinka wśród drzew, z bliska dopiero ujawniająca głębokie koleiny, jakie zostawiły na niej całe generacje wozów i wózków. Gdzieniegdzie fragmenty dawnego bruku wystawały na powierzchnię. Być może droga prowadziła do kamieniołomu, z którego brano kamień do budowy Manetheren.

Farma, do której zmieszał Perrin, leżała niedaleko drogi, schowana za rzędami jabłoni i grusz, na których właśnie dojrzewały owoce. Poczuł zapach dobiegający z farmy, zanim jeszcze ją zobaczył. Zapach spalonego drzewa; zastarzały zapach, który jednak nawet po roku wciąż jeszcze dawałby się wyczuć.

Zatrzymał konia na skraju drzew i przez chwilę patrzył tylko, zanim wjechał na teren tego, co niegdyś stanowiło farmę al’Thorów; juczne konie szły w ślad za jego kasztanem. Z farmy została jedynie otoczona kamiennym murem zagroda dla owiec, brama była otwarta i wisiała na jednym zawiasie. Pociemniały od sadzy komin rzucał skośny cień na stos poplątanych, zwęglonych belek farmy. Ze stodoły i pomieszczenia, w którym dojrzewał tytoń, zostały jedynie popioły. Na polu tytoniowym i w warzywniku rosło zielsko, a ogród najwyraźniej ktoś stratował; większość roślin prócz zęboliści i pióropuszników była połamana i uschła.

Nawet nie pomyślał o nałożeniu strzały na cięciwę. Pogorcelisko było stare, spalone drzewo wygładzone i poczerniałe przez wiele już deszczów. Dławnik potrzebował co najmniej miesiąca, aby wyrosnąć tak wysoko. Obrósł nawet pług i bronę, leżące na skraju pola; rdza przebijała spod bladych, wąskich liści.

Aielowie przeszukiwali uważnie farmę, z włóczniami w pogotowiu, dokładnie badali teren, rozgrzebując popioły. Bain wyszła z ruin domu, spojrzała na Perrina i potrząsnęła przecząco głową. Przynajmniej Tam al’Thor nie zginął tutaj.

„Oni wiedzą. Wiedzą, Rand. Powinieneś przyjechać ze mną”.

Powstrzymanie się przed pchnięciem Steppera w galop, który trwałby przez całą drogę na farmę jego rodziny, niemal przekraczało jego siły. Ostatecznie wszak było to i tak niemożliwe, nawet Stepper zajeździłby się na śmierć, zmuszony biec tak daleko. Być może tutaj miał do czynienia z dziełem trolloków. Jeżeli tak, to wówczas niewykluczone, że jego rodzina wciąż uprawiała swoją farmę, nadal bezpieczna. Wciągnął głęboko powietrze w nozdrza, ale zapach spalonego drzewa tłumił wszelkie inne wonie.

Gaul zatrzymał się obok niego.

— Ktokolwiek to zrobił, dawno temu już odszedł. Zabili kilka owiec i rozpędzili resztę. Później ktoś przyszedł, aby pozbierać stado i popędził je na północ. Dwóch ludzi, jak sądzę, ale ślady są tak stare, że nie można mieć pewności.

— Czy jest jakaś wskazówka mówiąca, kto to mógł być?

Gaul potrząsnął głową. To mogły być trolloki. Dziwne było życzyć sobie takiej rzeczy. I głupie. Białe Płaszcze znały jego imię i jak się okazało, zapewne wiedziały również o Randzie.

„Wiedzą, jak się nazywam”.

Spojrzał na popioły, które zostały z farmy al’Thorów, a Stepper poruszył się niespokojnie, kiedy wodze zadrżały mu w dłoniach.

Loial zsiadł z konia na skraju sadu, ale jego głowa i tak tonęła w koronie drzewa. Faile podjechała do Perrina, z wzrokiem wbitym w jego twarz, jej klacz stąpała lekko i wdzięcznie.

— Czy to...? Czy znałeś ludzi, którzy tutaj mieszkali?

— Rand tu mieszkał, razem z ojcem.

— Och. Sądziłam, że to może być... — Nie musiała kończyć zdania, ulga i współczucie w jej głosie mówiły same za siebie. — Czy twoja rodzina mieszka w pobliżu?

— Nie — odparł oschle, a ona cofnęła się, jakby ją uderzył. Wciąż jednak patrzyła na niego, jakby na coś czekała. Co musiałby zrobić, aby ją zniechęcić? Skoro nie udało się dotąd, nic więcej nie byłby zdolny uczynić.

Cienie stawały się coraz dłuższe, słońce dotykało już wierzchołków drzew. Zawrócił Steppera, niegrzecznie odwracając się do niej plecami.

— Gaul, dzisiejszej nocy będziemy obozować w pobliżu. Chciałbym wyruszyć wczesnym rankiem. — Rzucił ukradkowe spojrzenie przez ramię, Faile jechała za Loialem, sztywno siedząc w siodle. — W Polu Emonda będą wiedzieli...  — Gdzie stacjonują Białe Płaszcze tak, żeby mógł oddać się w ich ręce, zanim skrzywdzą jego rodzinę. Jeżeli dotąd się to jeszcze nie stało. Jeżeli farma, na której przyszedł na świat, nie wygląda jak widok rozpościerający się przed jego oczami. Nie. Musi zdążyć na czas, aby to wszystko przerwać.

— Oni będą wiedzieli, jak się rzeczy mają.

— Wczesnym rankiem więc — Gaul zawahał się. — Nie powinieneś jej w ten sposób traktować. Ona jest prawie Far Dareis Mai, a jeśli Panna cię kocha, nie uciekniesz przed nią, choćbyś nie wiadomo jak szybko biegł.

— Pozwól mi samemu martwić się o Faile. — W ostatniej chwili złagodził nieco ton głosu, to nie Gaula wszak chciał się pozbyć. — Tak rychło, jak się tylko da. Dopóki Faile wciąż będzie spała.

Tej nocy w obu obozowiskach pod gałęziami jabłoni panowała cisza. Kilkukrotnie wstawała jedna z kobiet Aiel i spoglądała w kierunku małego ogniska, przy którym siedzieli on i Gaul, ale pohukiwanie sowy i końskie człapanie stanowiły jedyne dźwięki, jakie rozlegały się wśród ciemności i ciszy. Perrin nie mógł spać, wciąż jeszcze pozostała godzina do świtu, księżyc w pełni wciąż wisiał na niebie, gdy wraz z Gaulem wymknęli się — Aiel zupełnie bezgłośnie w swych miękkich butach, a końskie kopyta również nie zrobiły większego hałasu. Bain, a może Chiad, obserwowała, jak odjeżdżali. Nie potrafił powiedzieć która, w każdym razie nie obudziła Faile, za co był jej wdzięczny.

Słońce stało już wysoko na niebie, kiedy wreszcie wydostali się z Zachodniego Lasu, nieco poniżej wioski, i wjechali na polne drogi naznaczone koleinami wozów oraz ścieżki w większości obrośnięte żywopłotem lub ograniczone niskimi kamiennymi murkami. Nad kominami farm unosiły się szare pasma dymu, jak można było osądzić po zapachu, dobre gospodynie zajęte były porannymi wypiekami. Mężczyźni znajdowali się już na polach tytoniu lub jęczmienia, a chłopcy doglądali stad czarnołbych owiec na pastwiskach. Niektórzy ludzie dostrzegli ich, gdy przejeżdżali obok, ale Perrin prowadził Steppera szybkim krokiem w nadziei, że nikt nie znajduje się dostatecznie blisko, by go rozpoznać czy ewentualnie dziwować się osobliwemu ubiorowi Gaula lub jego włóczniom.

Wokół Pola Emonda również spodziewał się napotkać ludzi, toteż ominął wioskę szerokim łukiem od wschodu, jej ubite gliniane ulice i kryte strzechą dachy, skupione wokół łąki, na której z kamiennej odkrywki wytryskiwała sama Winna Jagoda, strumieniem tak bystrym, że zdolnym powalić człowieka; tam był początek rzeki Winna Jagoda. Zniszczenia, które pamiętał z tamtej Zimowej Nocy przeszło rok temu — spalone domy i dziurawe dachy — zostały w całości usunięte. A więc trolloki mogły się już więcej nie pojawić w Polu Emonda. Modlił się, by nikt nie musiał powtórnie przeżywać podobnej zgrozy. Gospoda „Winna Jagoda” stała niemal na samym wschodnim krańcu wioski, wciśnięta między mocny drewniany Most Wozów, biegnący nad bystrym nurtem rzeki Winna Jagoda, a wielki, stary, kamienny fundament, pośrodku którego rósł potężny dąb. Przy stołach pod jego grubymi gałęziami zasiadali ludzie w pogodne popołudnia i obserwowali grających w kule. Oczywiście tak wcześnie rano miejsca przy stołach były puste. Mógł to z łatwością dostrzec, znajdowali się bowiem w odległości kilku domów na wschód. Parter samej gospody pobudowano z rzecznego kamienia, na pierwszym piętrze wzdłuż całej długości budynku biegł wystający balkon, z lśniącej zaś czerwonej dachówki sterczał las kominów; był to jedyny nie kryty strzechą dach w promieniu wielu mil.

Perrin przywiązał Steppera oraz juczne konie do słupka w pobliżu kuchennych drzwi i rzucił okiem na krytą strzechą stajnię. Słyszał dobiegające stamtąd odgłosy ludzkiej krzątaniny, zapewne Hu i Tad czyścili boksy, w których pan al’Vere trzymał swój zaprzęg potężnych dhurranów; wynajmował je zazwyczaj temu, kto miał do przewiezienia naprawdę poważny ładunek. Zza gospody również dobiegały rozmaite odgłosy, szmer rozmów na łące, gęganie gęsi, turkot wozu. Nie zdjął juków z koni, to nie będzie długi postój. Gestem dał Gaulowi znak, by poszedł za nim, i szybko, nim któryś ze stajennych pokaże się na zewnątrz, wszedł do środka, zabierając ze sobą łuk.

Kuchnia była pusta, oba żelazne piece i jedyne palenisko zimne, choć w powietrzu wisiał zapach pieczonego ciasta. Chleb i placek miodowy. W gospodzie rzadko ktoś mieszkał na dłużej, wyjąwszy chwile, gdy z Baerlon przybywali kupcy po wełnę i tytoń, tudzież raz w miesiącu pojawiał się handlarz, kiedy śnieg nie czynił drogi nieprzejezdną; natomiast mieszkańcy wioski schodzili się dopiero znacznie później, by zjeść coś lub wypić, ponieważ cały dzień zajmowała im praca we własnych obejściach lub na polach. Ktoś jednak mógł znajdować się w środku, toteż Perrin dosłownie na palcach pokonał krótki korytarz wiodący z kuchni do wspólnej sali, a potem uchylił drzwi, by spojrzeć przez szczelinę do wnętrza.

Wcześniej tysiące razy przecież bywał w tym kwadratowym pomieszczeniu, z kominkiem z rzecznych kamieni, który zajmował połowę jego długości; na gzymsie znajdującym się na wysokości ramion mężczyzny stała wypolerowana puszka na tytoń oraz cenny zegar pana al’Vere. Wszystko jednak zdawało się jakieś mniejsze niźli we wspomnieniach. Na krzesłach z wysokimi oparciami, ustawionych przed kominkiem obradowała zazwyczaj Rada Wioski. Książki Brandelvyna al’Vere stały na półce po przeciwnej stronie kominka — kiedyś Perrin nie potrafił sobie wyobrazić większej liczby książek zgromadzonych w jednym miejscu ponad tych kilkadziesiąt zniszczonych tomów — a baryłki z ale i winem spoczywały pod kolejną ścianą. Pazur, żółty kot mieszkający w gospodzie, jak zwykle spał na wierzchu jednej z nich.

Nie licząc Brana al’Vere oraz jego żony, Marin, którzy odziani w białe fartuchy polerowali srebrną zastawę przy jednym ze stołów, we wspólnej sali panowała pustka. Pan al’Vere był potężnym, okrągłym mężczyzną, o rzadkich siwych włosach; pani al’Vere zaś szczupłą i macierzyńską kobietą, jej gruby, siwiejący warkocz zwisał przez jedno ramię. Pachniała ciastem, a przez ten zapach przebijała woń róż. Perrin pamiętał ich jako ludzi, którzy często się śmiali, teraz jednak oboje wyglądali na zatroskanych, a na twarzy Burmistrza gościł mars, który z pewnością nie miał nic wspólnego ze stanem srebrnego kubka, trzymanego w dłoni.

— Panie al’Vere? — Otworzył drzwi i wszedł do środka. — Pani al’Vere. To ja, Perrin.

Poderwali się na nogi tak gwałtownie, że krzesła przewróciły się na podłogę, a przestraszony Pazur aż podskoczył. Pani al’Vere przyłożyła dłonie do ust; ona i jej mąż zamarli z wyrazem absolutnego niedowierzania na twarzach, patrząc w równym stopniu na niego co na Gaula. To wystarczyło, by Perrin zaczął nerwowo przekładać łuk z ręki do ręki. Szczególnie wówczas, gdy Bran podbiegł do jednego z frontowych okiem — a poruszał się niezwykle szybko, biorąc pod uwagę jego tuszę — rozsunął chroniące przed słońcem zasłony i wyjrzał na zewnątrz, jakby spodziewając się ujrzeć kolejnych Aielów pod gospodą.

— Perrin? — Pani al’Vere wymamrotała z niedowierzaniem. — To naprawdę ty. Omal cię nie poznałam, z tą brodą i... Twój policzek. Gdzie ty...? Czy Egwene jest z tobą?

Perrin bezwiednie musnął palcami na poły zagojone cięcie na policzku żałując, że wcześniej się nie umył albo przynajmniej nie zostawił łuku i topora w kuchni. Dotąd zupełnie nie brał pod uwagę tego, jak bardzo może przerazić swoim widokiem.

— Nie. To nie ma nic wspólnego z nią. Jest bezpieczna. — Znacznie bardziej bezpieczna, jeżeli wraca już do Tar Valon, ale nawet jeśli wciąż pozostaje w Łzie z Randem, to i tak nic jej nie grozi. Uznał jednak, że winien jest matce Egwene coś więcej niż tylko tę niewiele mówiącą uwagę. — Pani al’Vere, Egwene studiuje, aby zostać Aes Sedai. Nynaeve również.

— Wiem — powiedziała cicho, dotykając kieszeni fartucha. — Dostałam od niej trzy listy z Tar Valon. Z tego, co napisała, wynika, że wysłała ich więcej, Nynaeve zaś przynajmniej jeden, jednakże do naszych rąk dotarły tylko te trzy. Pisała co nieco o swych zajęciach, które zdają się niezwykle wyczerpujące i trudne.

— Ale to jest to, czego ona chce. — Trzy listy? Opadło go poczucie winy, nerwowo zaszurał stopami. On sam do nikogo nie napisał, od czasu krótkiej kartki, jaką zostawił dla rodziny i pana Luhhana tej nocy, gdy Moiraine zabrała ich z Pola Emonda. Ani jednego listu.

— Tak to też i wygląda, chociaż inaczej wyobrażałam sobie jej przyszłość. To nie jest coś, o czym mogłabym opowiadać wielu ludziom, nieprawdaż? W każdym razie pisze, że znalazła tam przyjaciółki, miłe dziewczyny, jak wynika z tego, co o nich mówi. Elayne oraz Min. Czy znasz je?

— Spotkaliśmy się. Przypuszczam, że mogłabyś je polubić. — Ile Egwene powiedziała w listach? Najwyraźniej niedużo. Niech pani al’Vere myśli sobie, co chce, nie miał najmniejszego zamiaru martwić jej opowieściami o rzeczach, na które nie mogła nic poradzić. Co było, minęło. Egwene była teraz już w dostatecznym stopniu bezpieczna.

Nagle przypomniał sobie o milczącej obecności Gaula i pośpiesznie przedstawił go gospodarzom. Bran aż zamrugał, gdy dowiedział się, że Gaul jest Aielem, zmarszczył brwi na widok jego włóczni oraz czarnej zasłony zwisającej na piersi z shoufy, ale jego żona najzwyczajniej w świecie powiedziała:

— Witamy w Polu Emonda, panie Gaul, oraz w gospodzie „Winna Jagoda”.

— Obyś zawsze miała cień i wodę, pani tego dachu — odpowiedział ceremonialnie Gaul, kłaniając się jej. — Ośmielam się prosić o pozwolenie na obronę twego dachu i siedziby.

Ledwie zawahała się, nim odpowiedziała, jakby słyszała takie rzeczy na co dzień.

— Łaskawa propozycja. Ale musisz pozwolić mi zachować prawo zdecydowania, kiedy taka pomoc będzie potrzebna.

— Jak powiadasz, pani tego dachu. Twój honor jest moim. — Spod swego kaftana Gaul wyciągnął złotą solniczkę, maleńki dzbanuszek przymocowany do grzbietu pięknie wykonanego lwa, i podał jej.

— Ofiarowuję mały podarek twemu domowi.

Marin al’Vere przyjęła go w taki sposób, jak postąpiłaby z każdym podarunkiem, jej oblicze jednak z trudem skrywało przeżyty szok. Perrin wątpił, by w całych Dwu Rzekach dało się znaleźć równie piękny drobiazg, z pewnością zaś nie wykonany ze złota. W Dwu Rzekach było bardzo niewiele złotych monet, a jeszcze mniej złotych ozdób. Miał nadzieję, że ona nigdy się nie dowie, iż to cacko stanowiło kiedyś własność skarbca Łzy, jednak mógł się założyć, że tak właśnie było.

— Mój chłopcze — powiedział Bran — być może powinienem powiedzieć: „witaj w domu”, ale dlaczego wróciłeś?

— Dowiedziałem się o Białych Płaszczach, panie al’Vere — odpowiedział zwyczajnie Perrin.

Burmistrz wymienił z żoną ponure spojrzenia, a potem powiedział:

— Jednakże ponownie pytam, dlaczego wróciłeś? Nie możesz niczego zatrzymać, mój chłopcze, ani zmienić. Lepiej byłoby, gdybyś odszedł. Jeżeli nie posiadasz konia, dam ci jednego. Jeżeli masz, wskakuj na jego grzbiet i jedź na północ. Sądziłem, że Białe Płaszcze strzegą Taren Ferry... Czy to od nich pochodzi ta ozdoba na twojej twarzy?

— Nie. To...

— To nie ma znaczenia. Jeżeli udało ci się prześlizgnąć obok nich w jedną stronę, zapewne dasz radę wracając. Główny obóz znajduje się powyżej Wzgórza Czat, ale na ich patrole można natknąć się wszędzie. Zrób, jak powiadam, mój chłopcze.

— Nie zwlekaj, Perrin — pani al’Vere dodała szybko, lecz zdecydowanie, takim głosem, który zazwyczaj zamykał dyskusję i powodował, iż ludzie robili to, czego sobie życzyła. — Nie czekaj nawet godziny. Zapakuję ci węzełek, który będziesz mógł zabrać ze sobą. Trochę świeżego chleba i sera, trochę miodu i pieczonej wołowiny, pikle. Musisz uciekać, Perrin.

— Nie mogę. Wiecie więc, że im chodzi o mnie, w przeciwnym razie nie chcielibyście, abym uciekał. — I nie skomentowali koloru jego oczu, nie spytali nawet, czy nie jest chory. Pani al’Vere ledwie wyglądała na zaskoczoną. Wiedzieli. — Jeżeli im się poddam, mogę przerwać to wszystko...

Podskoczył, gdy gwałtownie otworzyły się drzwi korytarza, a do środka weszła Faile, za nią zaś Bain i Chiad.

Pan al’Vere potarł dłonią łyse czoło, widząc odzienie Panien Włóczni identyczne z tym, które nosił Gaul, był tylko trochę zdziwiony, że ma przed sobą kobiety. Wyglądał, jakby zdenerwowało go raczej ich nagłe wtargnięcie. Pazur usiadł i podejrzliwie przyglądał się obcym. Perrin zastanawiał się, czy kot również i jego bierze za jednego z nich. Zastanawiał się także, w jaki sposób go znalazły i gdzie jest Loial.

Nie dała mu wiele czasu na zebranie myśli, stanęła przed nim, wsparła pięści na biodrach. W jakiś sposób udało jej się wykonać tę sztuczkę, do której były zdolne chyba jedynie kobiety — wydawała się wyższa tylko dlatego, że kipiała gniewem.

— Poddać się im? Czy to właśnie zaplanowałeś sobie od samego początku? Ty skończony idioto! Twój mózg już chyba zupełnie skamieniał, Perrinie Aybara. Od samego początku składałeś się z mięśni porośniętych włosami, ale teraz nie ma już nawet tego. Jeżeli Białe Płaszcze ścigają cię, to kiedy im się poddasz, zostaniesz powieszony. Dlaczego im na tobie zależy?

— Ponieważ zabijałem Białe Płaszcze. — Spojrzał na nią z góry, ignorując jęk pani al’Vere. — Tej nocy, kiedy ciebie spotkałem, a oprócz tego jeszcze dwóch wcześniej. Oni wiedzą o tamtych dwóch, Faile, i uważają mnie za Sprzymierzeńca Ciemności.

Wkrótce i tak dowie się wszystkiego. Gdyby przyparła go do muru, opowiedziałby jej, dlaczego to zrobił, ale tylko w cztery oczy. Przynajmniej dwóch z Białych Płaszczy, Geofram Bornhald oraz Jaret Byar, podejrzewało coś na temat jego związków z wilkami. Człowiek, który przestaje z wilkami, musi być Sprzymierzeńcem Ciemności. Być może jeden z tej dwójki lub nawet obaj należeli do Białych Płaszczy stacjonujących tutaj.

— Oni wierzą, że to prawda.

— Nie jesteś w większym stopniu Sprzymierzeńcem Ciemności niż ja — wyszeptała ochryple. — Prędzej słońce stanie się Sprzymierzeńcem Ciemności.

— To niczego nie zmienia, Faile. Muszę zrobić to, co konieczne.

— Ty otumaniony matole! Nie musisz robić żadnej z szaleńczych rzeczy! Ty gęsimózgu! Jeżeli spróbujesz coś takiego zrobić, sama, własnoręcznie, cię powieszę!

— Perrin — powiedziała spokojnie pani al’Vere — czy mógłbyś mnie przedstawić tej młodej kobiecie, która ma o tobie tak wysokie mniemanie?

Twarz Faile zapłonęła jaskrawą purpurą, kiedy zdała sobie sprawę, że zupełnie zignorowała pana i panią al’Vere. Zaczęła nagle się kłaniać w wyszukanie grzeczny sposób i kwieciście przepraszać. Bain i Chiad zachowały się tak samo jak Gaul, prosząc o pozwolenie na ochronę domostwa pani al’Vere i dając jej w prezencie złoty dzbanuszek zdobiony liśćmi oraz zdobny srebrny młynek do pieprzu, większy niż złożone pięści Perrina, którego szczyt wieńczyła jakaś fantastyczna istota, na poły koń, na poły ryba.

Bran al’Vere patrzył na to wszystko, marszcząc brwi, pocierając czoło i mrucząc coś pod nosem. Perrin posłyszał powtarzające się słowo „Aielowie”, wypowiedziane tonem pełnym niedowierzania. Burmistrz bez przerwy spoglądał przez okno. Nie zdziwiłby się na widok kolejnych Aielów, ponieważ zaskoczony był jedynie wówczas, gdy dowiedział się, że Gaul jest Aielem. Być może obawiał się wizyty Białych Płaszczy.

Marin al’Vere natomiast, przeciwnie niż mąż, wzięła całą sprawę w swoje ręce, traktując Faile, Bain i Chiad w ten sam sposób, jak wszystkie inne podróżujące kobiety, którym zdarzało się przekroczyć próg gospody; ze współczuciem wypytywała o trudy podróży, podziwiała suknię Faile do konnej jazdy — dzisiaj był to ciemnoniebieski jedwab — i opowiadała Aielom, jak bardzo podoba jej się kolor i blask ich włosów. Perrin podejrzewał, że Bain i Chiad zapewne nie wiedzą do końca, jak ją traktować, ale nie minęło wiele czasu, gdy za pomocą szczególnego rodzaju macierzyńskiego zdecydowania usadziła je przy stole, wyposażyła w mokre ręczniki, którymi mogły zetrzeć podróżny kurz z twarzy i dłoni, a potem poczęstowała herbatą, którą nalewała z wielkiego, pomalowanego w czerwone paski dzbanuszka, który pamiętał tak dobrze.

Zabawny był widok tych groźnych, gwałtownych kobiet — bez wahania zaliczył do nich również Faile — nagle gorliwie zapewniających panią al’Vere, że jest im bardziej niż wygodnie, że niczego im nie trzeba, że dostatecznie już dużo dla nich zrobiła; zabawne było widzieć, jak siedzą z szeroko otwartymi oczyma, niczym dzieci pozbawione najmniejszej możliwości stawienia jej oporu. Widok ten byłby zabawny, gdyby w istocie w podobny sposób nie zdobyła jego i Gaula, których również posadziła za stołem domagając się, by umyli ręce i twarze, zanim dostaną filiżankę herbaty. Gaul przez cały czas nieznacznie się uśmiechał — posiadał osobliwe poczucie humoru.

Ku jego zaskoczeniu nie spojrzała ani razu na jego łuk i topór ani na broń Aielów. W Dwu Rzekach ludzie rzadko nosili choćby łuk, a ona zawsze nalegała, by odłożyli broń na bok, zanim zasiądą do stołu. Zawsze. Teraz jednak nie zwracała na nią uwagi.

Kolejna niespodzianka spotkała go, gdy Bran postawił przy jego łokciu srebrny kubek wypełniony co najmniej do połowy jabłkową brandy zamiast porcją trunku, nie większą niż naparstek, jaką zazwyczaj pili mężczyźni w gospodzie. W czasie gdy opuszczał Dwie Rzeki, zaproponowano by mu jabłecznik, o ile nie mleko, albo wino obficie rozcieńczone wodą, pół kubka do posiłku, cały zaś tylko z okazji świąt. Przyjemnie było wiedzieć, że jest się traktowanym jak dorosły mężczyzna, ale ledwie zwrócił na to uwagę. Przyzwyczaił się już do wina, rzadko jednak pijał coś mocniejszego.

— Perrin — zaczął burmistrz, gdy tylko zajął miejsce obok żony — nikt nie wierzy, że jesteś Sprzymierzeńcem Ciemności. Nikt, kto zachował choć resztkę zdrowych zmysłów. Nie ma powodu, dla którego mieliby cię powiesić.

Faile pokiwała głową, gwałtownie przytakując, ale Perrin nie zwrócił na nią uwagi.

— Nie pozwolę się zawrócić z wybranej drogi, panie al’Vere. Białe Płaszcze chcą mnie złapać, a jeśli im się nie uda, mogą zwrócić się przeciwko najbliższemu Aybary, jaki im wpadnie w ręce. Białe Płaszcze nie potrzebują wiele, by postanowić, że ktoś jest winien. To nie są mili ludzie.

— Wiemy — powiedziała cicho pani al’Vere.

Jej mąż wpatrywał się w swe dłonie zaplecione na stole.

— Perrin, twoja rodzina odeszła.

— Odeszli? Chcesz powiedzieć, że ich farmę spalono już? — Dłoń Perrina zacisnęła się wokół srebrnego kubka. — Miałem nadzieję, że zdążę na czas. Powinienem wiedzieć lepiej, jak mniemam. Zbyt dużo czasu minęło, odkąd dotarły do mnie wieści. Być może będę w stanie pomóc mojemu tacie i wujkowi Ewardowi w odbudowie. Gdzie oni się zatrzymali? Chciałbym ich przynajmniej odwiedzić w pierwszej kolejności.

Bran skrzywił się, a jego żona uspakajająco pogłaskała go po ramieniu. Kiedy jednak dziwnym trafem jej spojrzenie spoczęło na Perrinie, zobaczył w jej oczach tylko smutek i litość.

— Oni nie żyją, mój chłopcze — wykrztusił z siebie Bran.

— Nie żyją? Nie. To nie może być...

Perrin zmarszczył brwi, czując znienacka wilgoć płynącą między palcami, i spojrzał w dół na zgnieciony kubek, jakby się zastanawiał, skąd się tam wziął.

— Przykro mi. Nie chciałem... — Sięgnął po spłaszczone srebro, starając się wyprostować je samymi palcami. W taki sposób nie mogło mu się udać. Oczywiście, że nie. Bardzo ostrożnie postawił zniszczony kubek na środku stołu. — Zrobię wam inny. Potrafię...

Wytarł dłoń o kaftan i nagle pojął, że gładzi topór wiszący przy pasie. Dlaczego wszyscy mu się tak przyglądają?

— Jesteście pewni? — Jego głos rozbrzmiewał we własnych uszach, jakby dobiegał z oddali. — Adora i Deselle? Paet? Moja matka?

— Wszyscy — powiedział Bran. — Twoje ciotki i wujowie również, a także twoi kuzyni. Wszyscy, którzy mieszkali na farmie. Pomagałem ich pogrzebać, mój chłopcze. Na tym niskim pagórku, gdzie rosną jabłonie.

Perrin wsadził kciuk w usta. To straszna głupota skaleczyć się własnym toporem.

— Moja matka lubi kwiecie jabłoni. Białe Płaszcze. Dlaczego oni mieliby...? Niech sczeznę. Paet miał dopiero dziewięć lat. Dziewczęta... — Mówił głosem zupełnie pozbawionym wyrazu. Zdziwił się, że nie czuje nic. Żadnych uczuć. Powinien chyba zawrzeć jakieś emocje w tych słowach. Jakieś uczucie.

— To były trolloki — szybko dodała pani al’Vere. — One wróciły, Perrin. Nie w taki sposób, jak to było za pierwszym razem, teraz nie zaatakowały wioski, ale grasują po okolicy. Większość farm stojących samotnie została opuszczona. Nikt nie wychodzi na zewnątrz po nocy, nawet w pobliżu wioski. Tak samo jest od Deven Ride aż do Wzgórza Czat, a być może nawet i w Taren Ferry. Białe Płaszcze, niezależnie od tego, że nie są nazbyt dobrzy, stanowią naszą jedyną ochronę. Wiem o tym, że uratowali dwie rodziny, gdy trolloki zaatakowały ich farmy.

— Chciałem... Miałem nadzieję...

Nie potrafił sobie dokładnie przypomnieć, czego właściwie chciał. Chodziło o coś z trollokami. Nie potrafił sobie przypomnieć. Białe Płaszcze chronią Dwie Rzeki? Tego było aż za dużo, miał ochotę się roześmiać.

— Ojciec Randa. Farma Tama. To też były trolloki?

Pani al’Vere otworzyła usta, ale Bran wszedł jej w słowo.

— On zasługuje na prawdę, Marin. To były Białe Płaszcze, Perrin. Tam i w siedzibie Cauthona.

— Rodzina Mata również? Randa, Mata i moja.

Dziwne. Jego głos brzmiał tak beznamiętnie, jakby rozmawiał o pogodzie.

— Czy oni również nie żyją?

— Żyją, mój chłopcze. Żyją, Abell i Tam ukrywają się gdzieś w Zachodnim Lesie. I matka Mata oraz jego siostry... Również żyją.

— Ukrywają się?

— Nie ma potrzeby dalej tego roztrząsać — Powiedziała szybko pani al’Vere. — Bran, przynieś mu następny kubek brandy. A ty wypij ten, Perrin. — Jej mąż dalej nie ruszał się z miejsca, dopiero groźny grymas brwi skłonił go do wstania od stołu. — Zaproponowałabym ci łóżko, ale tu nie jest bezpiecznie. Pewni ludzie pognaliby na poszukiwanie lorda Bornhalda, gdyby się dowiedzieli, że jesteś tutaj. Eward Congar i Hari Coplin łaszą się do Białych Płaszczy niczym dobrze wytresowane psy, chętni przypodobać się i wyznać wszystko, co wiedzą, a Cenn Buie nie jest o wiele lepszy. A także Will Congar chętnie donosiłby tamtym, gdyby Daise go nie powstrzymała. Ona jest teraz Wiedzącą. Perrin, lepiej będzie jak sobie pójdziesz stąd. Wierz mi.

Perrin powoli pokręcił głową; tego wszystkiego było za dużo, by był w stanie jakoś to przyjąć. Daise Congar Wiedzącą? Ta kobieta była zbudowana niczym byk. Białe Płaszcze chronią Pole Emonda? Harti, Eward i Witt współpracują z nimi. Niczego więcej nie można by się spodziewać od Congarów czy Coplinów, ale Cenn Buie był członkiem Rady Wioski. Lord Bornhald. A więc Geofram Bornhald jest tutaj. Faile patrzyła na niego, jej oczy były wielkie i wilgotne. Dlaczego jej miałoby się zbierać na płacz?

— Jest jeszcze coś, Brandelwynie al’Vere — powiedział nagle Gaul. — Zdradza to twoja twarz.

— Jest — przyznał Bran.

— Nie, Marin — dodał zdecydowanie, gdy lekko potrząsnęła głową. — On zasługuje na prawdę. Na całą prawdę.

Z westchnieniem zaplotła dłonie. Marin al’Vere zazwyczaj udawało się przeprowadzić swoją wolę, wyjąwszy moment, gdy twarz Brana przybierała wyraz stanowczy, jak w tej chwili.

— Jaką prawdę? — zapytał Perrin.

Jego matka lubiła kwiaty jabłoni.

— Przede wszystkim z Białymi Płaszczami jest Padan Fain — ciągnął dalej Bran. — Teraz nazywa się Ordeith, ale to on, ma to samo zezowate spojrzenie.

— On jest Sprzymierzeńcem Ciemności — powiedział nieobecnym głosem Perrin.

Adora i Deselle wiosną zawsze wplatały we włosy kwiaty jabłoni.

— Słyszałem to z jego własnych ust. To on sprowadził trolloki tamtej Zimowej Nocy.

Paet lubił się wspinać na jabłonie; znienacka potrafił obrzucić cię jabłkami, jeśli się go nie pilnowało.

— Doprawdy — ponuro zauważył Burmistrz. — Cóż, to interesujące. Cieszy się poważaniem wśród Białych Płaszczy. Po raz pierwszy usłyszeliśmy o nich, jak spalili farmę Tama. To była robota Faina, on prowadził Białe Płaszcze, które to zrobiły. Tam al’Thor naszpikował czterech lub pięciu strzałami, a potem uciekł do lasu i dotarł do farmy Cauthona w sam czas, aby ich powstrzymać przed zabraniem Abella. Jednak aresztowali Natti i dziewczęta. Oraz Harala Luhhana i Alsbet. Sądzę, że Fain chciałby ich powiesić, ale lord Bornhald się na to nie zgodził. Oczywiście, również ich nie wypuścił. O ile wiem, nie stała im się żadna krzywda, jednak trzymają ich w obozie Białych Płaszczy koło Wzgórza Czat. Z jakiegoś powodu Fain nienawidzi ciebie, Randa i Mata. Oferuje sto sztuk złota za każdego z waszych krewnych; dwieście za Tama i Abella. Natomiast lord Bornhald w szczególny sposób zdaje się interesować tobą. Kiedy pojawia się tutaj patrol Białych Płaszczy, zazwyczaj przyjeżdża z nimi i wypytuje o ciebie.

— Tak — powiedział Perrin. — Oczywiście. Nie ma w tym nic dziwnego.

Perrin z Dwu Rzek, który poluje razem z wilkami. Sprzymierzeniec Ciemności. Fain mógł dopowiedzieć im resztę.

„Fain z Synami Światłości?”

To była odległa myśl. Jednak lepiej myśleć o tym niż o trollokach. Skrzywił się, wpatrując w swoje dłonie, oparł je o stół, by nie drżały.

— Chronią was przed trollokami.

Marin al’Vere nachyliła się do niego, zmarszczyła czoło. — Perrin, potrzebujemy Białych Płaszczy. Tak, spalili farmę Tama i Abella, aresztują ludzi i zachowują się tak, jakby wszystko, co widzą, stanowiło ich własność, ale Alsbet, Natti oraz wszystkim pozostałym nie wyrządzili żadnej krzywdy, tylko trzymają ich w zamknięciu, a to się da z czasem jakoś odkręcić. Na kilku drzwiach pojawił się Kieł Smoka, ale nikt poza Congarami i Coplinami nie przywiązuje do tego najmniejszego znaczenia, a zapewne to właśnie oni go nabazgrali. Abell i Tam mogą się jeszcze długo ukrywać w lesie, do czasu aż Białe Płaszcze odejdą. Wcześniej czy później musi to nastąpić. Ale dopóki są tu trolloki, potrzebujemy ich. Proszę, zrozum. To nie jest tak, że wolelibyśmy raczej ich niźli ciebie, ale potrzebujemy ich i jednocześnie nie chcemy, by cię powiesili.

— Czy nazywasz to ochroną, pani tego dachu? — zapytała Bain. — Jeżeli prosisz lwa, aby ochronił cię przed wilkami, wybierasz tylko ten żołądek, w którym zamierzasz skończyć.

— Czy nie możecie obronić się sami? — dodała Chiad. — Widziałam, jak walczą Perrin i Mat Cauthon, a także Rand al’Thor. Oni są z tej samej krwi, co wy.

— Jesteśmy farmerami, prostymi ludźmi. Lord Luc ciągle mówi o organizowaniu ludzi do walki z trollokami, ale pójście z nim oznaczałoby dla mężczyzn pozostawienie swoich rodzin bez ochrony — rzekł Bran i westchnął.

Perrin kompletnie się zgubił. Kim jest lord Luc? Zadał pytanie, a pani al’Vere odpowiedziała mu.

— Przybył do nas mniej więcej w tym samym czasie co Białe Płaszcze. Znasz tę opowieść, Wielkie Polowanie na Róg? Lord Luc sądzi, że Róg Valere znajduje się gdzieś w Górach Mgły, nad Dwoma Rzekami. Ale zrezygnował ze swego polowania ze względu na nasze problemy. Lord Luc jest wielkim dżentelmenem, o najbardziej wyszukanych manierach.

Przygładziła włosy, na jej ustach pojawił się pełen aprobaty uśmiech. Bran spojrzał na nią z ukosa i chrząknął gniewnie.

Myśliwi polujący na Róg. Trolloki. Dwie Rzeki kompletnie nie przypominały miejsca, które opuścił.

— Faile jest również Myśliwą polującą na Róg. Czy znasz tego lorda Luca, Faile?

— Ja mam tego dosyć — oznajmiła. Potem podeszła do Perrina, objęła jego głowę i przytuliła ją do swego brzucha.

— Twoja matka nie żyje — powiedziała cicho. – Twój ojciec nie żyje. Twoje siostry nie żyją, a także twój brat. Twoja rodzina pomarła i nie potrafisz już tego zmienić. Z pewnością nie przez śmierć swoją. Pozwól sobie na żałość. Nie duś jej w swym wnętrzu, gdzie zacznie się jątrzyć.

Wziął ją za ramiona, mając zamiar odsunąć od siebie, ale z jakiegoś powodu tylko zacisnął dłonie, jakby ten uścisk był jedyną rzeczą, która go podtrzymywała. Dopiero wówczas zdał sobie sprawę, że płacze, że łka w jej suknię niczym dziecko. Co ona musi sobie o nim pomyśleć? Otworzył już usta, żeby powiedzieć jej, że wszystko jest w porządku, przeprosić za swoje załamanie, ale zdobył się tylko na tyle:

— Nie mogłem przyjechać wcześniej. Nie mogłem... Nie...

Zacisnął zęby, żeby powstrzymać potok skarg.

— Wiem — wyszeptała, strosząc mu włosy w obecności całego świata, jakby był małym chłopcem. — Wiem.

Chciał przestać, ale im dłużej zapewniała go, że rozumie, tym bardziej płakał, jakby jej delikatne ręce spoczywające na jego głowie wyciskały zeń łzy.

30

Za dębem

Wtulony w Faile, Perrin zupełnie zatracił poczucie czasu. Nie miał pojęcia, jak długo płakał. Przed oczyma przelatywały mu wizerunki najbliższych — roześmiany ojciec pokazujący mu, jak trzymać łuk, matka śpiewająca podczas przędzenia wełny, Adora i Deselle dokuczające mu, gdy ogolił się pierwszy raz, Paet wpatrzony w barda wytrzeszczonymi oczyma, dawno temu, podczas Niedzieli. Obrazy grobów, zimnych i samotnych obok siebie. Płakał, dopóki starczyło mu łez. Kiedy na koniec przestał, zorientował się, że zostali sami w izbie, nie licząc Pazura, który mył się, siedząc na szczycie baryłki. Czuł się lepiej wiedząc, że pozostali wyszli z pomieszczenia i nie oglądali go w takim stanie. Już obecność Faile wystarczająco zawstydzała. A jednak w pewnym sensie zadowolony był, że z nim została; żałował tylko, że widziała i słyszała wszystko.

Trzymając jego dłonie w swoich, Faile zasiadła na sąsiednim krześle. Była tak piękna z tymi wielkimi, ciemnymi oczyma o lekko nakrapianych tęczówkach oraz z wystającymi kośćmi policzkowymi. Nie miał pojęcia, w jaki sposób mógłby ją przeprosić za to, jak ją traktował przez kilka ostatnich dni. Ona zapewne wymyśli, jak zmusić go, by za wszystko odpowiednio zapłacił.

— Czy zrezygnowałeś już z pomysłu poddania się Białym Płaszczom? — zapytała. W jej głosie nie pozostał nawet ślad, który wskazywałby, że jeszcze przed chwilą obserwowała go płaczącego jak dziecko.

— Wychodzi na to, że nie przyniosłoby to niczego dobrego. Niezależnie od tego, co zrobię, będą dalej ścigać ojca Randa i ojca Mata. Moja rodzina... — Szybko puścił jej dłonie, ale ona nawet nie mrugnęła, tylko uśmiechnęła się lekko. — Muszę uwolnić pana Luhhana i jego żonę, jeśli tylko będę w stanie, oraz matkę i siostry Mata; obiecałem mu, że będę się nimi opiekował. I trzeba zrobić coś z tymi trollokami.

Być może ten lord Luc będzie miał jakieś pomysły. Przynajmniej Brama została zablokowana, nic już nie wydostanie się z Dróg. Szczególnie chciał zrobić coś z tymi trollokami.

— Nie uda mi się niczego dokonać, jeśli pozwolę na to, by mnie powiesili.

— Bardzo się cieszę, że wreszcie dotarło to do ciebie — powiedziała sucho. — Jakieś jeszcze głupie pomysły na temat odsyłania mnie?

— Nie.

On zbierał siły przed burzą, ona jednak zwyczajnie pokiwała głową, jakby to jedno słowo stanowiło wszystko, na co czekała i czego pragnęła. Drobna rzecz, nic, o co warto było się kłócić. Zamierzała sprawić, że zapłaci najwyższą cenę.

— Jest nas pięcioro, Perrin, sześcioro, jeżeli Loial się zgodzi. A jeśli uda nam się znaleźć Tama al’Thora i Abella Cauthona... Czy oni równie dobrze sobie radzą z łukiem jak ty?

— Lepiej — odrzekł z przekonaniem. — Są dużo lepsi.

Krótkie, nie dowierzające skinienie głowy.

— Wobec tego będzie nas ośmioro. Na początek. Być może później dołączą do nas pozostali. No i jest ten lord Luc. On przypuszczalnie będzie chciał dowodzić, ale jeżeli nie jest niespełna rozumu, nie będzie to miało znaczenia. Chociaż trudno się spodziewać po kimś, kto złożył Przysięgę Myśliwego, że jest człowiekiem rozsądnym. Spotykałam już takich, którym się zdawało, że połknęli wszystkie rozumy, a na dodatek uparci byli jak muły.

— Wiem. — Spojrzała na niego ostro, a jemu udało się stłumić wykwitający na twarzy uśmiech. — To znaczy, że spotykałaś takich. Sam kiedyś widziałem dwóch, stąd wiem.

— Och, tamci. Cóż, możemy mieć tylko nadzieję, że lord Luc nie jest próżnym kłamcą i samochwałem. — W jej oczach rozbłysło nagle światło, ścisnęła mocniej jego dłonie, jakby chciała dodać swoją siłę do jego. — Będziesz zapewne chciał odwiedzić swoją rodzinną farmę. Pojadę z tobą, jeśli mi pozwolisz.

— Kiedy będę mógł, pojadę, Faile.

Nie teraz jednak. Jeszcze nie. Gdyby w tej chwili miał oglądać ten rząd grobów pod jabłoniami... To było zupełnie niezwykłe. Zawsze traktował swoją siłę jako coś zupełnie oczywistego, a teraz okazało się, że w ogóle nie jest silny. Cóż, rozpłakał się jak małe dziecko. Najwyższy czas zrobić coś po męsku.

— Najpierw rzeczy najważniejsze. Myślę, że powinniśmy zacząć od znalezienia Tama i Abella.

W drzwiach wiodących do wspólnej sali ukazała się głowa pana al’Vere, kiedy zobaczył, że spokojnie siedzą przy stole, śmiało wszedł do środka.

— W kuchni jest ogir — zwrócił się do Perrina, wpatrując w niego ogłupiałym spojrzeniem. — Ogir. Pije herbatę. Największa filiżanka w jego dłoniach wygląda...

Złożył dwa palce, jakby chciał schwytać naparstek.

— Być może Marin potrafi udawać, że codziennie właściwie gościmy Aielów w naszej gospodzie, ale na widok Loiala omal nie zemdlała. Nalałem jej podwójną porcję brandy, a ona wypiła ją jak wodę. Omal nie wypluła płuc, tak kaszlała, zwykle nie pija nic mocniejszego niż wino. Myślę jednak, że gdybym nalał jej ponownie, to też by wypiła. — Nagle zacisnął usta i wbił wzrok w jakąś nie istniejącą plamkę na nieskazitelnie białym fartuchu. — Czy już czujesz się lepiej, mój chłopcze?

— Czuję się dobrze, panie al’Vere — pośpiesznie odrzekł Perrin. — Panie al’Vere, nie możemy tu dłużej zostać. Ktoś może donieść Białym Płaszczom, że mnie ukrywacie.

— Och, nie ma aż tak wielu, którzy by się na to zdobyli. Nie wszyscy Coplinowie i również nie każdy Congar. — Nie zaproponował im jednak, by zostali.

— Czy wiesz, gdzie mogę znaleźć pana al’Thora i pana Cauthona?

— Zazwyczaj przebywają w Zachodnim Lesie. — Powiedział powoli Bran. — To wiem na pewno. Nie pozostają długo w jednym miejscu. — Zaplótł palce na wydatnym brzuchu i przekrzywił głowę na bok. — Nie masz zamiaru stąd odjechać, nieprawdaż? No cóż. Powiedziałem Marin, że tego nie zrobisz, ale nie chciała mi wierzyć. Ona sądzi, że lepiej byłoby dla ciebie, gdybyś opuścił te strony... lepiej dla ciebie... i jak większość kobiet pewna jest, że jeśli dostatecznie długo będzie cię namawiać, to wreszcie zaczniesz patrzeć na wszystko jej oczami.

— Cóż, panie al’Vere — powiedziała słodko Faile — ja natomiast zawsze uważałam mężczyzn za rozumne stworzenia, które wybiorą właściwą drogę, jeśli im się ją najpierw wskaże.

Burmistrz obdarzył ją uśmiechem pełnym rozbawienia.

— A więc namówisz Perrina, by stąd odjechał, jak rozumiem? Marin ma rację, tak będzie najmądrzej, jeśli chce uniknąć stryczka. Jedynym powodem do zostania może być tylko to, że mężczyzna czasami nie ma prawa uciekać. Nie? Cóż, bez wątpienia ty wiesz lepiej. — Zignorował jej przykre spojrzenie. — Chodź, mój chłopcze. Przekażmy Marin dobre wieści. Zaciśnij zęby i skryj swe zamiary, ponieważ ona nie zaprzestanie prób mających na celu zmianę twej decyzji.

Na podłodze w kuchni siedzieli ze skrzyżowanymi nogami Loial i Aielowie. Z pewnością w całej gospodzie nie było krzesła na tyle dużego, by udźwignęło ogira. Siedział więc na podłodze, z łokciem wspartym na blacie stołu, wystarczająco wielki, by móc spojrzeć Marin al’Vere prosto w oczy. Bran najwyraźniej przesadzał, mówiąc o tym, jak maleńka zdaje się filiżanka w dłoniach ogira, jednak dopiero po uważnym przyjrzeniu się Perrin stwierdził, że tamten pije herbatę z pokrytej białą emalią miski do zupy.

Pani al’Vere wciąż dokładała wszelkich wysiłków, by udawać, że Aielowie i ogiry to absolutnie normalna rzecz. Krzątała się dookoła nich z tacą, na której leżał chleb, ser oraz pikle, upewniając się, że nikomu niczego nie potrzeba, że wszyscy z apetytem jedzą, ale za każdym razem, gdy zawadziła spojrzeniem o ogira, rozszerzały jej się oczy, chociaż on starał się ją uspokoić, prawiąc komplementy na temat jej pieczywa. Zakończone pędzelkami uszy ruszały się niespokojnie, ilekroć spojrzała na niego, natomiast ona w takich momentach drżała nerwowo, potem potrząsała głową, a gruby, siwiejący warkocz kołysał się energicznie. Gdyby dać im jeszcze kilka godzin, to oboje zapewne położyliby się do łóżek wstrząsani dreszczami.

Na widok Perrina Loial westchnął z ulgą i postawił swoją filiżankę — miseczkę — na stole, ale w następnej chwili jego szeroką twarz zasnuł smutek.

— Przykro mi słyszeć o twojej stracie, Perrin. Łączę się z tobą w żalu. Pani al’Vere... — Zastrzygł dziko uszami, nawet nie spoglądając na nią, ona zaś drgnęła. — ...mówiła mi, że odjedziesz stąd, że teraz nie masz tu już nic do roboty. Jeżeli zechcesz, zaśpiewam jabłoniom, zanim wyruszymy.

Bran i Marin wymienili zaskoczone spojrzenia, a Burmistrz tak się zapomniał, że otwarcie zaczął dłubać palcem w uchu.

— Dziękuję ci, Loial. Skorzystam z twojej propozycji, kiedy nadejdzie stosowny czas. Ale mam tu jeszcze coś do zrobienia, zanim wyjadę.

Pani al’Vere z ostrym trzaskiem ustawiła tacę na stole i wpatrzyła się w niego, ale nie pozwolił zbić się z tropu i spokojnie wyjaśnił swoje zamiary: znaleźć Tama al’Thora i Abella oraz uwolnić ludzi przetrzymywanych przez Białe Płaszcze. Nie nadmienił nic o trollokach, chociaż wiązał z nimi mgliste plany. Być może wcale nie były takie niejasne. Nie miał zamiaru wyjeżdżać, dopóki w Dwu Rzekach pozostanie choć jeden żywy trollok albo Myrddraal. Zatknął kciuki za pas, by powstrzymać się od mimowolnego głaskania ostrza topora.

— To nie będzie łatwe — powiedział na koniec. — Wdzięczny będę, jeśli zechcecie przyłączyć się do mnie, ale zrozumiem, jeżeli postanowicie odejść. To nie jest wasza walka, a trzymając się blisko ludzi z Pola Emonda, narazicie się na dostateczną ilość kłopotów. Poza tym, Loial, tutaj nie napiszesz zbyt wiele ze swej książki.

— Tu czy tam, to jest ten sam bój, jak sądzę — odparował Loial. — Książka może poczekać. Być może w ten sposób napiszę rozdział o tobie.

— Powiedziałem, że pójdę z tobą — wtrącił Gaul, mimo iż nikt go wcześniej nie pytał o zdanie. — Trudy podróży nie mają dla mnie znaczenia. Winien ci jestem dług krwi.

Bain i Chiad spojrzały pytająco na Faile, a kiedy pokiwała głową, również wyraziły pragnienie pozostania.

— Uparta głupota — powiedziała pani al’Vere — wszyscy jesteście siebie warci. Najpewniej skończycie na szubienicy, jeśli uda wam się dożyć do tego czasu. Wiecie o tym, nieprawdaż? — Kiedy spojrzeli na nią, rozwiązała fartuch i ściągnęła go przez głowę. — Cóż, jeśli okazaliście się na tyle głupi, by zostać, to przypuszczam, że najlepiej będzie, jak zaprowadzę was do miejsca, gdzie będziecie mogli się ukryć.

Jej mąż zdawał się zaskoczony tą nagłą rezygnacją, ale szybko doszedł do siebie.

— Sądzę, że najlepszy będzie stary lazaret, Marin. Teraz nikt już go nie odwiedza, a większa część dachu zapewne jeszcze się trzyma.

Budynek, wciąż nazywany nowym lazaretem, do którego zabierano chorych, aby zapewnić im odpowiednią opiekę, w przypadku gdy choroba okazywała się zakaźna, stał na wschodnim krańcu wioski, za młynem pana Thane, od chłopięcych czasów Perrina. Stary zaś lazaret, w Zachodnim Lesie, został niemal całkowicie zniszczony podczas którejś z dawnych burz. Perrin zapamiętał budowlę na poły zarośniętą przez pnącza i krzaki dzikiej róży, z ptasimi gniazdami w resztkach strzechy, z leżem borsuka przy tylnych schodach. To będzie dobre miejsce na kryjówkę.

Pani al’Vere rzuciła Granowi ostre spojrzenie, jakby zaskoczyło ją, że o tym pomyślał.

— Przypuszczam, że się nada. Przynajmniej na dzisiejszą noc. Tam właśnie ich zaprowadzę.

— Nie ma potrzeby, żebyś ty się tym zajmowała, Marin. Ja z łatwością mogę wskazać im drogę, jeżeli Perrin jej nie pamięta.

— Czasami zapominasz, że jesteś Burmistrzem, Bran. Zwracasz na siebie uwagę, ludzie zaczną się zastanawiać, dokąd idziesz i co zamierzasz. Dlaczego nie zostaniesz tutaj? Gdyby ktoś wpadł do gospody, będziesz mógł rozwiać wszelakie podejrzenia. W kociołku na piecu jest gulasz barani oraz zupa z soczewicy, którą należy tylko podgrzać. I oczywiście nikomu więcej nie mów o lazarecie, Bran. Lepiej, żeby nikt nawet nie pamiętał o jego istnieniu.

— Nie jestem głupcem, Marin — odrzekł sztywno.

— Wiem, że nie jesteś, mój drogi. — Poklepała męża po policzku, ale ten wyraz czułości wydał się wszystkim odrobinę nieszczery.

— Możesz sprowadzić na nas kłopoty — wymruczała, zanim zabrała się za wydawanie szczegółowych poleceń.

Mieli się przeprawić w małych grupkach, by nie przyciągać uwagi. Ona sama przejedzie przez wioskę i spotka się z nimi w lesie na jej przeciwległym krańcu. Aielowie zapewnili ją, że z łatwością znajdą rozszczepiony przez piorun dąb, który im szczegółowo opisała, i wyślizgnęli się tylnymi drzwiami. Perrin wiedział, o które drzewo chodzi, wielki dąb położony jakąś milę za skrajem wioski, który wyglądał, jakby rozłupał go cios jakiegoś potężnego topora, choć wciąż jeszcze jakoś żył i zielenił się każdej wiosny. Nie miał wątpliwości, że bez najmniejszych kłopotów mógłby dojść prosto do lazaretu, ale pani al’Vere nalegała, by wszyscy spotkali się przy dębie.

— Pójdziesz sam i Światłość jedna wie, na kogo się nadziejesz.

Spojrzała na Loiala — wstał już, zamiatając powałę swą kędzierzawą czupryną — i westchnęła.

— Chciałabym, żeby dało się coś zrobić z twoim wzrostem, panie Loialu. Wiem, że jest gorąco, ale czy nie mógłbyś nosić przez cały czas płaszcza z naciągniętym kapturem? Nawet w dzisiejszych czasach większość ludzi wciąż może przekonać samych siebie, że nie dostrzegli tego, co widzieli na własne oczy, jeśli się tego nie spodziewali, ale jedno spojrzenie na twoją twarz... Nie chodzi o to, żebyś nie był całkiem przystojny, bez wątpienia, ale nigdy nie uda ci się ujść za mieszkańca Dwu Rzek.

Szeroki uśmiech Loiala niemalże przeciął na pół jego twarz pod szerokim, przypominającym zwierzęcy pysk nosem.

— Dzień wcale nie wydaje się nazbyt ciepły na płaszcz, pani al’Vere.

Poprawiając lekki, zrobiony na drutach szal z błękitnymi frędzlami wyprowadziła Perrina, Faile oraz Loiala na dziedziniec przed stajnią, a tam, przez chwilę, wyglądało na to, że wszelkie wysiłki utrzymania ich obecności w tajemnicy pójdą na marne. Cenn Buie, podobny do starego, skręconego korzenia, przyglądał się koniom paciorkowatymi oczyma. W szczególności zaś wysokiemu wierzchowcowi Loiala, wzrostem dorównującemu dhurranom Brana. Drapał się po głowie, wpatrując w ogromne siodło na grzbiecie potężnego rumaka.

Na widok Loiala jego oczy rozszerzyły się i opadła mu szczęka.

— Tr... tr.. trollok! — udało mu się na koniec wykrztusić.

— Nie rób z siebie starego głupca, Cennie Buie — skarciła go Marin, odchodząc parę kroków na bok, by przyciągnąć uwagę strzecharza. Perrin trzymał oczy spuszczone, wpatrywał się w swój łuk i nie mówił ani słowa. — Czy wyobrażasz sobie, że stałabym spokojnie w tylnych drzwiach swego domu w towarzystwie trolloka? — Parsknęła pogardliwie. — Pan Loial jest ogirem, o czym sam byś się przekonał, gdybyś nie był kłótliwy jak gęś, która woli skarżyć się bezustannie, zamiast zobaczyć to, co ma przed samym dziobem. Przejeżdża przez naszą wioskę i nie ma czasu na zadawanie się z takimi jak ty. Zajmij się lepiej swoimi sprawami i zostaw naszych gości w spokoju. Wiesz dobrze, że Corin Ayellin od miesięcy ściga cię za partacką robotę, jaką wykonałeś na jej dachu.

Cenn przeżuł w ustach słowo „ogir”, stał w milczeniu, mrugając oczyma. Przez chwilę zdawało się, że wpadnie w złość, chcąc bronić efektów swej pracy, ale nagle jego spojrzenie padło na Perrina, a oczy zwęziły się.

— On! To on! Ścigają cię, ty szczeniaku, ty szubrawcze, który uciekasz z Aes Sedai, by zostać Sprzymierzeńcem Ciemności. To stało się podczas poprzedniej bytności trolloków. A teraz wróciłeś, a one razem z tobą. Chcesz mi powiedzieć, ie to tylko zbieg okoliczności? Co się stało z twoimi oczami? Jesteś chory? Przywlokłeś jakąś chorobę ze świata, by nas pozarażać, abyśmy wszyscy umarli, jakby nie dość było trolloków? Synowie Światłości zajmą się tobą. Możesz być tego pewien.

Perrin poczuł, jak Faile napina mięśnie, a kiedy zrozumiał, że sięga po nóż, szybko położył dłoń na jej ramieniu. Co ona sobie wyobraża? Cenn był irytującym starym głupcem, ale to jeszcze nie powód, żeby zaraz używać noża. Rozwścieczona szarpnęła głową, ale ostatecznie na tym geście poprzestała.

— Dosyć, Cenn — ostro przerwała mu Marin. — Zatrzymasz wszystko dla siebie czy też zaczniesz biegać do Białych Płaszczy z donosami, jak to robią Hari i jego brat Darl? Mam swoje podejrzenia co do przyczyny, dla której Białe Płaszcze przeszukały księgozbiór Brana. Zabrali sześć książek, a potem, pod jego własnym dachem, przesłuchali go w sprawie herezji. Ze wszystkich możliwych rzeczy wymyślili sobie właśnie herezję! Ponieważ nie zgadzali się z tym, co ktoś napisał w książce. Masz szczęście, że nie zmusiłam cię, byś odkupił mu te książki. Szperali po całej gospodzie niczym łasice. W poszukiwaniu kolejnych „bluźnierczych pism”, jak powiadali, jakby ktoś chciał ukrywać książki. Zerwali wszystkie materace z łóżek, brudząc moją lnianą pościel. Masz szczęście, że nie przywlokłam cię za grzbiet, byś wszystko poprał i uporządkował.

Z każdym jej zdaniem Cenn zapadał się coraz bardziej w sobie, w rezultacie kościste ramiona nieledwie sterczały mu ponad głową.

— Niczego im nie powiedziałem, Marin — protestował. — Tylko dlatego, że człowiek wspom... to jest, chciałem rzec, tylko dlatego, że zdarzyło mi się powiedzieć... napomknąć... — Opanował się jakoś i odzyskał częściowo dawny rezon, wciąż jednak nie ośmielał się patrzeć w jej oczy. — Mam zamiar omówić tę sprawę z Radą, Marin. To znaczy jego sprawę. — Wykrzywionym palcem wskazał Perrina. — Dopóki on jest tutaj, wszystkim nam grozi niebezpieczeństwo. Jeżeli Synowie Światłości odkryją, że udzielasz mu schronienia, mogą obwinić całą wioskę. Nie skończy się wówczas na pobrudzonej pościeli i rzeczach wywleczonych z szaf.

— To jest sprawa Koła Kobiet. — Marin owinęła szal wokół ramion i podeszła bliżej, stając oko w oko ze strzecharzem. Był nieco wyższy od niej, ale atmosfera grobowej powagi dodała jej jakby kilka cali wzrostu. Zaczął coś bełkotać, nie pozwoliła mu jednak wtrącić ani jednego słowa. — Sprawa Koła, Cennie Buie. Jeżeli sądzisz, że jest inaczej... jeśli w ogóle ośmielisz się pomyśleć o zarzuceniu mi kłamstwa... lepiej wcześniej ugryź się w język. Jeżeli choć szepniesz słowo o sprawach Koła Kobiet komukolwiek, włączając w to Radę Wioski...

— Koło nie ma prawa wtrącać się w sprawy Rady — krzyknął.

— ...a przekonasz się, czy twoja żona nie każe ci przypadkiem spać w stodole. I jeść to, co zostawią po sobie twoje mleczne krowy. Sądzisz, że Rada ma pierwszeństwo względem Koła? Wyślę zaraz Daise Congar, by przekonała cię, jeśli nadal tego potrzebujesz, ii wszystko ma się inaczej.

Cenn skurczył się w sobie na tyle, na ile tylko mógł. Jeżeli Daise Congar była Wiedzącą, to będzie zdolna zapewne przez cały następny rok wlewać mu w gardło jakieś paskudne mikstury, a Cenn był nazbyt chudy i wątły, aby jej to utrudnić. Jedyną kobietą w Polu Emonda, potężniej zbudowaną od Daise Congar, była Alsbet Luhhan, a Daise miała nadto paskudny charakter i usposobienie. Perrin nie potrafił wyobrazić sobie jej w roli Wiedzącej; Nynaeve może dostać rozstroju nerwowego, gdy dowie się, kto ją zastąpił. Ona sam zresztą wierzyła zawsze, że posiada przemiłe usposobienie.

— Nie ma potrzeby się złościć, Marin — wymamrotał pojednawczo Cenn. — Chcesz, żebym milczał, będę milczał. Obojętnie jednak, czy będzie to Koło Kobiet czy nie, ryzykujesz sprowadzenie nam wszystkim na karki Synów Światłości.

Marin tylko uniosła brew i po chwili Cenn wymknął się chyłkiem, mamrocząc coś pod nosem.

— Dobrze zrobione — powiedziała Faile, kiedy Cenn zniknął za rogiem gospody. — Myślę, że powinnam pobierać u ciebie lekcje. Nawet w połowie nie potrafię sobie tak dobrze dać rady z Perrinem, jak ty z panem al’ Vere i z tym człowiekiem. — Uśmiechnęła się do Perrina, by upewnić go, że żartuje. Przynajmniej on miał nadzieję, że jej uśmiech to właśnie znaczył.

— Musisz wiedzieć, kiedy skrócić im smycz — odpowiedziała starsza kobieta — a czasami trzeba im pozwolić, by zrobili to, co sobie wbili do głowy. — Marszcząc czoło, patrzyła w ślad za Cennem, nie do końca zwracając uwagę na to, co mówi, wyjąwszy może moment, gdy dodała: — A niektórych to można już tylko spętać i zostawić w stajni.

Perrin rozpaczliwie starał się wtrącić jakieś słowo. Faile z pewnością nie potrzebowała tego typu porad.

— Czy on rzeczywiście będzie trzymał język za zębami, jak pani myśli, pani al’Vere?

— Wierzę, że będzie — odparła. — Wprawdzie Cenn urodził się chyba z bólem zębów, a z upływem lat stawał się tylko coraz gorszy, ale nie jest taki jak Hari Coplin.

Wciąż jednak nie potrafiła nadać pewności swemu głosowi.

— Lepiej ruszajmy — zaproponował. Nikt nie protestował.

Słońce stało wyżej na niebie, niźli się spodziewał, minęło już południe, co oznaczało, że większość ludzi przebywa w swoich domach na obiedzie. Tych kilku, którzy zostali na dworze — będą to zapewne chłopcy pasący owce i krowy — również zajmie się spożywaniem posiłków, które przyniesiono im owinięte w płótno; będą zbyt zajęci swoim jedzeniem, za daleko od drogi, po której jeżdżą wozy, by zwracać uwagę na to, kto przechodzi obok. Jednakże, jak się później okazało, postać Loiala przyciągnęła kilka niespokojnych spojrzeń, mimo głębokiego kaptura, ocieniającego twarz. Nawet na grzbiecie Steppera Perrin nie sięgał ogirowi do jego szerokiej piersi, kiedy ten dosiadał swego wysokiego wierzchowca. Dla ludzi obserwujących ich z oddali musieli wyglądać jak dorosły z dwójką dzieci na kucykach, prowadzący za sobą juczne kuce. Z pewnością nie był to normalny widok, Perrin jednak miał nadzieję, że ci, którzy ich widzieli, tak sobie właśnie pomyślą. Plotki mogły przyciągnąć czyjąś uwagę. Musiał się starać, by nie dawać powodów do ich powstawania, zanim nie uwolni pani Luhhan i pozostałych. Gdyby tylko Cenn nie rozpowiadał. Sam również naciągnął kaptur swego płaszcza. I to też mogło stać się przedmiotem komentarzy, ale na pewno nie takich, jakie rozniosłyby się w przypadku, gdyby ktoś zobaczył jego brodę i definitywnie stwierdził, że z pewnością nie może być dzieckiem.

Nie miał kłopotów ze znalezieniem rozszczepionego dębu, którego wewnętrzna część poczerniała i stwardniała niczym żelazo, ziemia pod szerokimi rozłożystymi gałęziami była goła. Zwyczajny przejazd przez wioskę był zdecydowanie szybszy niż okrążanie jej dookoła, dlatego też pani al’Vere już na nich czekała. Aielowie również byli na miejscu, przykucnęli na ściółce zwiędłych dębowych liści, zasłanej łupinami zjedzonych przez wiewiórki żołędzi; Gaul siedział w pewnej odległości od dwóch kobiet. Panny i Gaul obserwowali siebie nawzajem z równą czujnością co otaczający ich las. Perrin nie miał wątpliwości, że udało im się dotrzeć do tego miejsca niepostrzeżenie. Żałował, że nie posiada takich umiejętności, wprawdzie sam nieźle potrafił skradać się w lesie, lecz Aielom było chyba obojętne, czy ukrywają się w lesie, na polu czy w mieście. Kiedy nie chcieli, żeby ich dostrzeżono, zawsze znajdowali sposób, by się tak stało.

Pani al’Vere uparła się resztę drogi pokonać pieszo utrzymując, że teren jest zbyt zarośnięty na konną jazdę. Perrin nie zupełnie się z nią zgadzał, ale ostatecznie zsiadł z konia. Z pewnością nie było najwygodniej, samemu idąc pieszo, prowadzić konnych. W każdym razie głowę przepełniały mu najrozmaitsze plany. Powinien obejrzeć obóz Białych Płaszczy przy Wzgórzu Czat, zanim zdecyduje, w jaki sposób uwolnić panią Luhhan i pozostałych więźniów. A gdzie ukryli się Tam i Abell? Ani Bran, ani pani al’Vere nie powiedzieli nic na ten temat, być może sami nie wiedzieli. Jeżeli Tam i Abell dotąd nie uwolnili więźniów, musiało to być doprawdy trudne. On jednak wymyśli sposób. Potem będzie się mógł zająć trollokami.

Nikt z wioski od lat już nie przemierzał tej drogi, ścieżka niemalże zarosła, jednak pod wysokimi drzewami roślinność nie pleniła się tak bujnie. Aielowie przemykali bokiem w absolutnej ciszy, ale zgodnie z naleganiami pani al’Vere trzymali się blisko pozostałych. Loial mruczał z aprobatą na widok wielkich dębów, szczególnie okazałej jodły czy skórzanego liścia. Czasami w gałęziach drzew rozlegał się śpiew przedrzeźniacza lub gila, raz Perrin wyczuł zapach lisa przyczajonego obok ich ścieżki.

Nagle jego nozdrza pochwyciły zapach człowieka, którego przed chwilą wcale tam nie było, usłyszał cichy szelest. Aielowie sprężyli się, przykucnęli z gotowymi do ataku włóczniami, a Perrin sięgnął do kołczana.

— Zachowajcie spokój — powiedziała z naciskiem pani al’Vere, gestem nakazując opuścić broń.

Nagle przed nimi pojawiło się dwu mężczyzn; wysoki, ciemnowłosy i szczupły stał po lewej stronie, niższy, krępy i siwiejący po prawej. Obaj trzymali w dłoniach łuki, ze strzałami nałożonymi na cięciwy, gotowi w jednej chwili podnieść je i naciągnąć. Przy pasach, na biodrach wisiały kołczany, po przeciwnej stronie miecze. Obaj nosili płaszcze, które zdawały się wtapiać w otaczającą roślinność.

— Strażnicy! — wykrzyknął Perrin. — Dlaczego pani nam nie powiedziała, że są tu Aes Sedai, pani al’Vere? Pan al’Vere również o tym nie wspominał. Dlaczego?

— Ponieważ nic nie wiedział — odrzekła pośpiesznie. — Nie kłamałam mówiąc, że to sprawa Koła Kobiet. — Przeniosła wzrok na dwóch Strażników, żaden z nich nawet na chwilę nie odprężył się. — Thomas, Ihvon, znacie mnie. Opuśćcie te łuki. Wiecie, że nigdy nie przyprowadziłabym tu nikogo, kto chciałby wam zrobić krzywdę.

— Ogir — powiedział ten siwowłosy — Aielowie, człowiek o żółtych oczach... oczywiście ten, którego poszukują Białe Płaszcze... oraz ognista młoda dziewczyna z nożami.

Perrin spojrzał na Faile, trzymała w dłoni ostrze gotowe do rzutu. Nie sposób było odmówić racji jej zachowaniu. To mogli być Strażnicy, jednak najdrobniejszym znakiem nie zdradzali, że mają zamiar opuścić łuki. Aielowie również gotowi byli natychmiast zatańczyć włócznie, nie tracąc nawet czasu na zasłonięcie twarzy.

— Dziwne towarzystwo, pani al’Vere — ciągnął dalej siwowłosy Strażnik. — Zobaczymy. Ihvon?

Szczuplejszy mężczyzna pokiwał głową i zanurkował w poszycie leśne; Perrin ledwie mógł usłyszeć, jak przemykał się przez gąszcz.

— Co masz na myśli, nazywając to sprawami Koła Kobiet? — dopytywał się Perrin. — Rozumiem, że Białe Płaszcze mogłyby narobić kłopotów, gdyby się dowiedziały o Aes Sedai i dlaczego nie mówisz nic Hari Coplinowi, ale dlaczego trzymać to w tajemnicy przed Burmistrzem? I przed nami?

— Ponieważ tak obiecałyśmy — powiedziała z rozdrażnieniem pani al’Vere.

Jej irytacja zdawała się w równej mierze dotyczyć Perrina, jak i pilnującego ich Strażnika — jego zachowanie doprawdy trudno byłoby określić innym słowem — a nawet, w najmniejszym stopniu, samych Aes Sedai.

— Były na Wzgórzu Czat, kiedy pojawiły się Białe Płaszcze. Nikt nie wiedział kim są, wyjąwszy członkinie tamtejszego Koła Kobiet, które przyprowadziły je do nas, byśmy je ukryły. To jest najlepszy sposób na dochowanie tajemnicy, jeżeli wie o niej jak najmniej osób. Znam dwie kobiety, które powstrzymują się przed spaniem w łóżkach swych mężów w obawie, iż mogłyby coś powiedzieć przez sen. Zgodziłyśmy się utrzymać wszystko w tajemnicy.

— Dlaczego teraz postanowiłaś to zmienić? — zapytał twardym głosem Strażnik.

— Z powodów, które uznałam za odpowiednie i wystarczające, Thomas. — Ze sposobu, w jaki poprawiała szal, Perrin wywnioskował, że wolałaby, aby Koło oraz Aes Sedai przyznały jej rację. Plotki głosiły, że Koło Kobiet potrafi być znacznie bardziej nieprzyjemne względem swoich członkiń, niż bywało wobec reszty mieszkańców wioski. — Gdzie mogłabym cię lepiej ukryć, Perrin, niż w towarzystwie Aes Sedai? Wkrótce sam się przekonasz. Musisz po prostu mi zaufać.

— Są Aes Sedai i Aes Sedai — odrzekł na to Perrin.

Jednak te, które uważał za najgorsze, Czerwone Ajah, nie nakładały zobowiązań na Strażników; Czerwone Ajah w ogóle raczej nie lubiły mężczyzn. Ten Thomas ma takie ciemne, nieruchome oczy. Bez wątpienia mogliby go pokonać albo jeszcze lepiej, zwyczajnie mu uciec, ale on z pewnością przeszyłby strzałą pierwszego, który zrobiłby coś, co by mu się nie spodobało, ponadto Perrin skłonny był się założyć, że tamten ma pod ręką więcej grotów gotowych do natychmiastowego nasadzenia na cięciwę. Aielowie byli podobnego zdania; wciąż wyglądali na przygotowanych w każdej chwili do rozpierzchnięcia się na wszystkie strony, ale jednocześnie widać było, że mogą stać w miejscu, choćby dopokąd słońce nie zamarznie. Perrin klepnął Faile w ramię.

— Wszystko będzie dobrze — powiedział.

— Oczywiście — rzekła z uśmiechem. Schowała już swoje ostrza. — Jeżeli mówi tak pani al’Vere. Ja jej ufam. Perrin miał nadzieję, że się nie pomylił. Nie ufał już tylu ludziom, co kiedyś. Na pewno nie Aes Sedai. I niewykluczone, że również nawet Marin al’Vere. Choć, być może, te Aes Sedai pomogą mu walczyć z trollokami. Każdemu, kto gotów byłby się do niego przyłączyć, zaufa z pewnością. Do jakiego jednak stopnia może polegać na Aes Sedai? Robiły to, co robiły, kierując się wyłącznie własnymi racjami; dla niego Dwie Rzeki stanowiły dom, ale dla nich mogły być jedynie kamieniami na planszy. Faile i Marin jednak zdawały się im ufać, a Aielowie czekali, co przyniesie przyszłość. W tej chwili wyglądało na to, że on również nie ma innego wyjścia.

31

Zapewnienia

Po kilku minutach Ihvon wrócił.

— Możecie jechać, pani al’Vere. — To było wszystko, co powiedział, zanim obaj z Thomasem zniknęli w krzakach, wywołując tylko lekki szmer liści.

— Są bardzo dobrzy — wymruczał Gaul, wciąż podejrzliwie rozglądając się dookoła.

— Dziecko potrafiłoby się w czymś takim schować — zareplikowała Chiad. Wpatrywała się jednak w leśne poszycie równie uważnie jak Gaul.

Żaden z Aielów nie miał szczególnej ochoty iść naprzód. Nie chodziło o jakąś niechęć, z pewnością nie był to też strach, jednak wyraźnie nie mieli ochoty. Perrin miał nadzieję, że któregoś dnia pozna dokładnie uczucia, jakie Aielowie żywią wobec Aes Sedai. Któregoś dnia. Dzisiaj jednak sam nie znajdował się w szczególnie entuzjastycznym nastroju.

— Chodźmy więc spotkać się z tymi twoimi Aes Sedai — zwrócił się kwaśnym tonem do pani al’Vere.

Stary lazaret okazał się znacznie bardziej zrujnowany niźli w jego wspomnieniach, rozkraczona parterowa budowla chwiejnie chyliła się ku ziemi, połowa pomieszczeń pozbawiona była dachu, a w jednym z nich rosło czterdziestostopowe drzewo Borgum. Ze wszystkich stron napierał nań las. Ściany porastała gęstwa pnączy i krzewów dzikiej róży, pozostałości strzechy pokrywała gruba powłoka zieleni; pomyślał sobie, że być może tylko dzięki nim budynek jeszcze stoi. Frontowe drzwi jednak były oczyszczone z roślinności. Poczuł zapach koni oraz słaby aromat fasoli i szynki, jednak, o dziwo, nie towarzyszył mu zapach palonego drewna.

Po przywiązaniu koni do niskich gałęzi weszli za panią al’Vere do wnętrza. W środku panował mrok, zarośnięte pnączami okna nie przepuszczały zbyt dużo światła. Pokój frontowy był dosyć duży i pozbawiony jakiegokolwiek umeblowania, w kątach leżała ziemia, wisiało kilka pajęczyn, które uniknęły skutków niezbyt dokładnego sprzątania. Na podłodze leżały cztery koce, a pod ścianą siodła, torby podróżne i zgrabnie zwinięte tobołki, na kamiennym palenisku stał mały kociołek, dochodziły z niego zapachy gotowanej strawy, choć na palenisku nie płonął ogień. W mniejszym kociołku wrzała właśnie woda, najwyraźniej nastawiona na herbatę. Dwie Aes Sedai oczekiwały ich. Marin al’Vere ukłoniła się pośpiesznie i z jej ust popłynęła lawina niespokojnych wyjaśnień i usprawiedliwień. Potem zreflektowała się i zaczęła równie niezdarnie wszystkich sobie wzajemnie przedstawiać.

Perrin wsparł policzek o drzewce łuku. Rozpoznał te Aes Sedai. Verin Mathwin, pulchna, o kwadratowej twarzy, z ciemnymi włosami, poprzetykanymi pasmami siwizny — pomimo gładkich, nie naznaczonych upływem czasu, policzków Aes Sedai — należała do Brązowych Ajah i jak wszystkie Brązowe zapewne poświęcała połowę swego życia na poszukiwanie wiedzy, nie dbając o to, czy to wiedza dawna i zaginiona, czy nowa. Czasami jej ciemne oczy traciły ten zamglony, senny wyraz, tak jak teraz, gdy nie zwracając uwagi na Marin, patrzyła na niego wzrokiem ostrym niby nóż. Oprócz Moiraine była jedną z dwóch Aes Sedai, co do których miał pewność, że wiedzą o Randzie, podejrzewał też, iż niewykluczone jest, że więcej wie o nim samym, niźli zdradza. Kiedy zaczęła słuchać słów Marin, jej oczy znowu zaszły mgłą, przez chwilę jednak miał wrażenie, że ważyła go na szalkach wagi zastanawiając się, jak włączyć do własnych planów. Powinien być bardzo ostrożny, przebywając w jej pobliżu.

Drugiej, ciemnowłosej, szczupłej kobiety w ciemnozielonej jedwabnej sukni podróżnej, która stanowiła ostry kontrast z prostymi brązami Verin, poplamionymi atramentem na mankietach, nigdy dotąd nie poznał, a widział jedynie raz. Alanna Mosvani była Zieloną Ajah, jeżeli dobrze pamiętał, piękną kobietą o długich czarnych włosach i głębokim spojrzeniu czarnych oczu, które badawaczo wpatrywały się weń, kiedy słuchała wyjaśnień Marin. Przypomniało mu się, co kiedyś powiedziała Egwene.

„Niektóre Aes Sedai, które nie powinny niczego wiedzieć o Randzie, zdradzają nadmierne zainteresowanie jego osobą. Elaida na przykład oraz Alanna Mosvani. Nie sądzę, bym którejś z nich ufała”.

Zapewne najlepiej będzie się zdać na osąd Egwene, zanim sam nie dojdzie do własnych wniosków.

Ożywił się, kiedy Marin, wciąż lękliwym tonem, powiedziała:

— Pytałaś mnie o niego, Verin Sedai. To znaczy o Perrina. O wszystkich trzech chłopców, ale o Perrina również. Wydawało mi się, że najprostszym sposobem uchronienia go przed śmiercią będzie przyprowadzenie go do ciebie. Po prostu nie starczyło czasu, by najpierw zapytać. Proszę postaraj się zro...

— Wszystko jest w najlepszym porządku, pani al’Vere — wtrąciła Verin uspokajającym głosem. — Postąpiłaś, jak należało. Perrin jest teraz w odpowiednich rękach. Ponadto zawsze chciałam dowiedzieć się więcej o Aielach, a możliwość rozmowy z ogirem stanowi sama w sobie przyjemność. Pogrzebię trochę w twojej głowie Loial. Odkryłam ostatnio kilka fascynujących rzeczy w książkach ogirów.

Loial odpowiedział jej pełnym zadowolenia uśmiechem; wszystko, co dotyczyło książek, zdawało się go niepomiernie radować. Gaul, dla odmiany, wymienił ostrzegawcze spojrzenia z Bain i Chiad.

— Wszystko będzie w porządku, pod warunkiem że nie zrobisz tego ponownie — powiedziała twardym głosem Alanna. — Chyba że... Jesteś sam? — zapytała Perrina tonem domagającym się odpowiedzi. I to natychmiastowej. — Czy pozostali dwaj może wrócili razem z tobą?

— A dlaczego wy się tutaj znalazłyście? — odpowiedział pytaniem na pytanie.

— Perrin! — ostro odezwała się pani al’Vere. — Bacz na to, jak się zachowujesz! Mogłeś nabrać jakichś niedobrych przyzwyczajeń gdzieś w świecie, kiedy jednak wracasz do domu, musisz zachowywać się na powrót poprawnie.

— Proszę się nie kłopotać — uspokoiła ją Verin. — Perrin i ja jesteśmy starymi przyjaciółmi. Ja rozumiem, o co mu chodzi.

Wpatrzone w niego ciemne oczy rozbłysły na moment.

— Zaopiekujemy się nim. — Chłodne słowa Alarmy można było rozmaicie interpretować.

Verin uśmiechnęła się i poklepała Marin po ramieniu.

— Lepiej zrobisz, wracając do wioski. Nie chcemy, by ktoś się zastanawiał, dlaczego spacerujesz sama po lesie.

Pani al’Vere pokiwała głową. Na moment tylko przystanęła obok Perrina i położyła dłoń na jego ramieniu.

— Wiesz, że cię lubię — powiedziała delikatnie. — Pamiętaj tylko, że jeżeli dasz się zabić, to i tak niczego tym nie zmienisz. Rób, co ci każą Aes Sedai.

Odburknął coś wymijającego, ale to zdało się ją zadowalać. Kiedy pani al’Vere zniknęła wśród drzew, Verin powiedziała:

— My również cię lubimy, Perrin. Jeżeli jest coś, co mogłybyśmy zrobić, zrobimy to.

Nie chciał myśleć teraz o swojej rodzinie.

— Wciąż nie odpowiedziałaś na moje pytanie.

— Perrin! — Faile usiłowała naśladować ton pani al’Vere, co niemalże jej się udało całkowicie, ale on nie zwrócił na nią najmniejszej uwagi.

— Dlaczego tu przyjechałyście? To wygląda na zbyt szczęśliwy zbieg okoliczności. Białe Płaszcze, trolloki i wy dwie, wszyscy znaleźli się w tym samym czasie w Dwu Rzekach.

— To nie jest żaden zbieg okoliczności — odparowała Verin. — Ach, zagotowała się woda na herbatę.

Woda kipiała w kociołku, ona zaś zaczęła się krzątać wokół niego, wrzuciła do środka garść liści, posłała Faile po metalowe kubki, ukryte w jednym z tobołków pod ścianą. Alanna, zaplótłszy ręce na piersiach, nie spuszczała wzroku z Perrina, chłodny wyraz jej twarzy stanowił ostry kontrast z zapałem krzątaniny tamtych.

— Z każdym rokiem — kontynuowała Verin — odkrywamy coraz umiej dziewcząt, które można nauczyć przenoszenia. Sheriam uważa, że przez ostatnie trzy tysiące lat mogłyśmy osłabić tę zdolność w ludzkim gatunku przez to, iż poskramiałyśmy każdego mężczyznę, który potrafił przenosić. A oto dowód na to: niewielu tego rodzaju mężczyzn udaje nam się obecnie znaleźć. Cóż, choćby zapisy sprzed stu lat stwierdzają, że zdarzało się takich przynajmniej dwóch lub trzech rocznie, a przed pięciuset laty...

Alanna odkaszlnęła.

— A cóż innego możemy zrobić, Verin? Pozwolić im popadać w szaleństwo? Przyjąć opętańczy plan Białych?

— Sądzę, że nie — odparowała spokojnie Verin. — Nawet jeśli udałoby się znaleźć kobiety, które by chciały urodzić dziecko poskromionego mężczyzny, nie ma żadnych gwarancji, że będzie ono w stanie przenosić albo że będzie dziewczynką, jeśli już o to chodzi. Ja zaproponowałam tylko, że jeśli rzeczywiście chcą wzbogacić rasę, to wówczas my, Aes Sedai, powinnyśmy mieć dzieci, w szczególności zaś one same, to znaczy Białe siostry, skoro jako pierwsze podniosły tę kwestię. Alviarin nie była szczególnie rozbawiona.

— Rzeczywiście nie miała powodu — zaśmiała się Alanna. Nagły rozbłysk zadowolenia w jej ciemnych, zapalczywych oczach był doprawdy zaskakujący. — Żałuję, że nie mogłam widzieć wówczas jej twarzy.

— Wyraz jej twarzy był... interesujący — powiedziała z rozbawieniem Brązowa siostra. — Uspokój się, Perrin. Zaraz odpowiem ci na twoje pytanie. Herbaty?

Starając się nie pokazywać po sobie gniewu, który w nim płonął, zmusił się, by usiąść na podłodze, mając za plecami wsparty o ścianę łuk, a w dłoniach metalowy kubek pełen herbaty. Wszyscy zasiedli kołem na środku pomieszczenia. Alanna zajęła się wyjaśnieniem powodów ich obecności w Dwu Rzekach, być może to ona właśnie podjęła teraz ten temat, ze względu na skłonność Verin do wdawania się w kolejne dygresje.

— Tutaj, w Dwu Rzekach, gdzie, jak podejrzewam, żadna Aes Sedai nie pojawiła się w ciągu ostatniego tysiąca lat, Moiraine odnalazła dwie kobiety, które nie tylko można było nauczyć przenoszenia, ale które posiadają wrodzone zdolności, a nadto słyszała o trzeciej, która zmarła, ponieważ nie potrafiła sama opanować tej umiejętności.

— Nie wspominając już o trzech ta’veren — wymamrotała Verina, nie odejmując kubka od ust.

— Czy macie jakiekolwiek pojęcie — kontynuowała Alanna — jak wiele miasteczek i wiosek musimy zazwyczaj odwiedzić, aby znaleźć trzy dziewczyny z wrodzonymi zdolnościami? Zadziwiające więc jest tylko to, iż zabrało nam tak wiele czasu, nim przybyłyśmy po kolejne. Stara krew jest bardzo silna tutaj, w Dwu Rzekach. Byłyśmy we Wzgórzu Czat jedynie tydzień, zanim pojawili się tam Synowie, ale zachowywałyśmy całkowitą ostrożność, nie chcąc zdradzić, kim jesteśmy, przed nikim, wyjąwszy lokalne Koło Kobiet, i udało nam się znaleźć cztery dziewczęta, które można nauczyć przenoszenia oraz jedno dziecko, o którym sądzę, że może mieć wrodzone zdolności.

— Trudno w tej kwestii uzyskać pewność — dodała Verin. — Ona ma dopiero dwanaście lat. Żadna nie zbliża się nawet do możliwości Egwene czy Nynaeve, ale liczba ta jest co najmniej znacząca. W okolicach Wzgórza Czat mogą być zapewne kolejne dwie lub trzy. Nie miałyśmy okazji, by przebadać dziewczęta tutaj lub dalej na południe. Taren Ferry zaś, muszę to przyznać, okazało się całkowitym rozczarowaniem. Przypuszczam, że zbyt wielka jest tam domieszka krwi z zewnątrz.

Perrin musiał przyznać, że te wyjaśnienia brzmią sensownie. Nie odpowiedziały jednak na wszystkie jego pytania ani nie rozproszyły wszelkich wątpliwości. Poruszył się, rozprostowując ścierpniętą nogę. Rana od włóczni w udzie znowu zaczynała boleć.

— Nie rozumiem, dlaczego ukrywacie się tutaj? Białe Płaszcze aresztują niewinnych ludzi, a wy sobie siedzicie w lesie. Trolloki najwyraźniej zupełnie swobodnie wędrują po Dwu Rzekach, a wy siedzicie w lesie. — Loial mruczał coś pod nosem. Perrin pochwycił coś o „rozgniewaniu Aes Sedai” i „gnieździe szerszeni”, ale nie przestał ich naciskać. — Dlaczego nie zrobicie czegoś? Jesteście Aes Sedai! Niech sczeznę, dlaczego czegoś nie zrobicie?

— Perrin! — zasyczała Faile, a potem posłała Verin i Alarmie przepraszający uśmiech. — Proszę, wybaczcie mu. Moiraine Sedai zupełnie go zepsuła. Ona ma dość swobodne maniery, jak przypuszczam, i pozwalała mu na różne rzeczy. Proszę, nie gniewajcie się na niego. On się poprawi.

Spojrzała na niego ostro zaznaczając, że wszystko, co powiedziała, przeznaczone było w tym samym stopniu, albo nawet większym, dla jego jak i dla ich uszu. Zrewanżował się jej spojrzeniem, w którym zawarł część tego gniewu, jaki go przepełniał. Nie miała prawa wtrącać się w te sprawy.

— Swobodne maniery? — Verin aż zamrugała, powtarzając te słowa. — Moiraine? Nigdy nie zauważyłam.

Alanna gestem nakazała Faile milczenie.

— Oczywiście nic nie rozumiesz — zwróciła się do Perrina głosem pełnym napięcia. — Nie masz pojęcia, w ramach jakich ograniczeń musimy działać. Trzy Przysięgi to nie pustosłowie. Przyprowadziłam tutaj ze sobą dwóch Strażników. — Zielone były jedynymi Ajah, które nakładały zobowiązania na więcej niż jednego Strażnika od razu; wedle tego, co słyszał, zazwyczaj było ich kilku, nawet trzech lub czterech. — Synowie dopadli Oweina, gdy przekraczał otwarte pole. Czułam każdą strzałę, która trafiała w jego ciało, zanim wreszcie zginął. Czułam, jak umierał. Gdybym tam była, obroniłabym jego i siebie również, posługując się Mocą. Ale nie wolno mi używać jej, by się mścić. Nie zezwalają na to Trzy Przysięgi. Synowie są równie paskudni, jak potrafią być tylko mężczyźni, naprawdę niewiele dzieli ich od Sprzymierzeńców Ciemności, ale nie są Sprzymierzeńcami Ciemności, i z tego powodu bezpieczni są przed atakiem Mocy, wyjąwszy samoobronę. To nie podlega najmniejszej wątpliwości, nawet gdybyśmy maksymalnie rozciągnęły interpretację Trzech Przysiąg.

— Jeśli zaś chodzi o trolloki — dodała Verin — zabiłyśmy sporą ich liczbę, a ponadto dwóch Myrddraali, ale też mamy swoje ograniczenia. Półludzie potrafią do pewnego stopnia wyczuć, kiedy ktoś przenosi. Jeżeli ściągnęłybyśmy sobie na głowy setkę trolloków, wówczas i tak niewiele więcej mogłybyśmy zrobić, jak tylko uciekać.

Perrin podrapał się po brodzie. Mógł się czegoś takiego spodziewać, powinien wiedzieć. Widział, jak Moiraine walczyła z trollokami, i miał pewne pojęcie na temat tego, na co ją stać, a na co nie. Zdał sobie sprawę, że zastanawia się na tym, w jaki sposób Rand zabił wszystkie trolloki w Kamieniu, tylko że Rand był silniejszy od każdej z tych Aes Sedai, zapewne silniejszy nawet od obu naraz. Cóż, niezależnie od tego, czy mu pomogą czy nie, wciąż miał zamiar pozabijać wszystkie trolloki w Dwu Rzekach. Po tym, jak uwolni rodzinę Mata oraz państwa Luhhan. Jeżeli zastanowi się nad tym dostatecznie głęboko, musi znaleźć jakiś sposób. Udo bolało go coraz bardziej.

— Jesteś ranny. — Alanna ustawiła kubek na podłodze i przysunęła się, klękając przy nim. Ujęła jego głowę w swe dłonie. Przeszył go dreszcz. — Tak. Widzę. Wygląda na to, że nie zrobiłeś sobie tego sam, przy goleniu.

— To były trolloki, Aes Sedai — poinformowała ją Bain. — Kiedy wyszliśmy z Dróg w górach.

Chiad lekko trąciła ją w łokieć, wtedy urwała.

— Zamknąłem Bramę — dodał szybko Loial. — Nikt nie będzie mógł z niej skorzystać, o ile nie otworzy jej z tej strony.

— Tak właśnie przypuszczałam, że muszą wychodzić stamtąd — wymruczała na poły do siebie Verin. — Moiraine mówiła mi, że korzystają z Dróg. Wcześniej czy później zacznie to być dla nas prawdziwym problemem.

Perrin zaczął się zastanawiać, jak wobec tego nazwałaby to, co się właśnie dzieje.

— Drogi — powiedziała Alanna, wciąż trzymając jego głowę. — Ta’veren! Młodzi bohaterowie! — Wypowiedziała te słowa takim tonem, że trudno było się zorientować, czy stanowią pochwałę czy przekleństwo.

— Nie jestem bohaterem — odrzekł flegmatycznie. — Drogi były najszybszym sposobem dostania się tutaj. To wszystko.

Zielona siostra ciągnęła dalej, jakby on w ogóle się nie odzywał.

— Nigdy nie potrafiłam zrozumieć, dlaczego Zasiadająca na Tronie Amyrlin pozwala wam trzem spacerować sobie swobodnie po świecie. Elaida od dawna ostrzyła sobie na was zęby, i nie tylko ona jedna, ona po prostu robiła to w najbardziej widoczny sposób. Skoro pieczęcie słabną i zbliża się Ostatnia Bitwa, ostatnią rzeczą, jakiej nam potrzeba, są trzej ta’veren spokojnie chodzący swoimi drogami. Ja bym przywiązała was do siebie sznurem, nawet nałożyłabym na was zobowiązania. — Usiłował szarpnąć się, ale ona tylko wzmocniła uchwyt i uśmiechnęła się. — Nie jestem jeszcze tak zdziczała, żeby nakładać na mężczyznę zobowiązania wbrew jego woli. Jeszcze nie całkiem. — Tak naprawdę to nie miał pewności, do jakiego stopnia żartuje; jej uśmiech nie obejmował oczu. Przesunęła palcami po na poły wygojonej ranie na policzku. — Jeśli o to chodzi, minęło już zbyt wiele czasu. Nawet pomimo uzdrawiania zostanie ci blizna.

— Nie obchodzi mnie, czy jestem przystojny — wymamrotał i tego już wystarczyło, by Faile wybuchnęła głośnym śmiechem.

— A któż ci naopowiadał takich rzeczy? — zapytała. Zaskoczyło go, że Alanna również się roześmiała.

Perrin zmarszczył brwi zastanawiając się, czy śmieją się z niego, ale zanim zdążył coś powiedzieć, wstrząsnął nim szok uzdrawiania, podobny do lodowatego podmuchu. Był w stanie tylko z trudem łapać oddech. Te kilka chwil, zanim Alanna go puściła, wydawało się wiecznością.

Kiedy powrócił już normalny oddech, Zielona siostra ujmowała z kolei w dłonie płomiennorudą głowę Bain, Verin zajęła się Gaulem, a Chiad badała sprawność swego lewego ramienia, wymachując nim w górę i w dół, na jej twarzy gościł wyraz zadowolenia.

Faile zajęła miejsce obok Perrina, które opuściła Alanna, i przesunęła palcem po jego policzku, wzdłuż blizny pod okiem.

— Znamię piękności — powiedziała, śmiejąc się leciutko.

— Co?

— Och, to coś, co matują sobie kobiety Domani. To tylko taki idiotyczny komentarz.

Pomimo jej uśmiechu, lub może właśnie z jego powodu, obrzucił ją podejrzliwym spojrzeniem. Naprawdę wyśmiewała się z niego, tylko że on nie rozumiał dokładnie, na czym ta kpina polega.

Do pomieszczenia wślizgnął się Ihvon, wyszeptał coś do ucha Alarmy i ponownie wyszedł na zewnątrz, usłyszawszy, również szeptem wypowiedzianą, odpowiedź. Nawet na drewnianej podłodze jego kroki ledwie było słychać. Kilka chwil później szuranie butów na schodach zapowiedziało kolejnych przybyszów.

Perrin zerwał się na równe nogi, gdy zobaczył w drzwiach Tama al’Thora i Abella Cauthona, z łukami w dłoniach, odzianych w wymiętoszone ubrania, z dwudniowym zarostem połyskującym siwizną i znamionującym mężczyzn, którzy śpią w prymitywnych warunkach. Byli na polowaniu, u pasa Tama wisiały cztery króliki, przy pasie Abella trzy. Oczywiste było, że spodziewali się Aes Sedai oraz gości, ale widok Loiala wprawił ich w najwyższe zdumienie — ponad półtora raza wyższy od nich, z uszami zakończonymi pędzelkami i szerokim nosem, przypominającym zwierzęcy pysk. Na widok Aielów po obliczu Tama przemknął cień, znak że rozpoznał ich.

Krótko przypatrywał się im z namysłem, a potem przeniósł wzrok na Perrina i wówczas jego zaskoczenie stało się równie wielkie, jak wtedy, gdy zobaczył Loiala. Tam był krępym mężczyzną o szerokiej piersi i pomimo włosów całkiem już prawie siwych wciąż wyglądał na kogoś, kogo chyba tylko trzęsienie ziemi potrafiłoby powalić na kolana, a nawet i ono nie starczyłoby, żeby stracił głowę.

— Perrin, chłopcze! — zawołał. — Czy Rand jest z tobą?

— A co z Matem? — zapytał skwapliwie Abell. Z wyglądu do złudzenia przypominał postarzałego, siwiejącego Mata, tylko jego oczy patrzyły znacznie poważniej. Człowiek, który nie utył zanadto wraz z upływem lat, poruszający się nadal szybkim i zwinnym krokiem.

— Mają się dobrze — zapewnił ich Ferrin. — Są w Łzie.

Kątem oka pochwycił spojrzenie Verin; doskonale wiedziała, co dla Randa oznaczała Łza. Alanna natomiast ledwie zdawała się słyszeć wypowiadane słowa.

— Przyjechaliby ze mną, ale nie wiedzieliśmy, iż rzeczy mają się tutaj aż tak źle. — Jedno i drugie było prawdą, tego był pewien. — Mat spędza czas na grze w kości, w które zazwyczaj wygrywa, i całowaniu się z dziewczętami. Rand... Cóż, ostatnim razem, kiedy widziałem Randa, miał na sobie strojny kaftan, a u boku złotowłosą piękność.

— To podobne do mojego Mata — zachichotał Abell.

— Być może dobrze się stało, że nie przyjechali — powiedział powoli Tam. — Biorąc pod uwagę te trolloki. A Białe Płaszcze... — Wzruszył ramionami.

— Wiesz, że trolloki wróciły? — Perrin przytaknął.  — Czy tamta Aes Sedai mówiła prawdę? Moiraine. Czy oni wówczas, tamtej Zimowej Nocy, przyszli po was, po trzech chłopców? Dowiedziałeś się może dlaczego?

Brązowa siostra rzuciła Perrinowi ostrzegawcze spojrzenie. Alanna zdawała się całkowicie pochłonięta przeglądaniem swoich toreb podróżnych, ale podejrzewał, że mimo to z pewnością uważnie słucha. Jednak nie dlatego się zawahał. Po prostu nie było sposobu, by zwyczajnie spojrzeć mu w oczy i powiedzieć Tamowi, że jego syn potrafi przenosić, że Rand jest Smokiem Odrodzonym. Jak w ogóle można komuś coś takiego powiedzieć? Zamiast prawdy wyrzucił z siebie tylko:

— Będziesz musiał zapytać Moiraine. Aes Sedai nie mówią więcej, niż uznają za stosowne.

— Zauważyłem — powiedział sucho Tam.

Obie Aes Sedai bez najmniejszych wątpliwości uważnie przysłuchiwały się jego słowom i teraz już żadna nie udawała, iż jest inaczej. Alanna spod wygiętych w lodowaty łuk brwi spoglądała na Tama, Abell zaś nerwowo przebierał nogami, jakby sądził, że Tam wystawia na niebezpieczną próbę swoje szczęście. Jednakowoż potrzeba było czegoś więcej niźli spojrzenia, by onieśmielić Tama al’Thora.

— Czy możemy porozmawiać na zewnątrz? — Perrin zwrócił się do mężczyzn z pytaniem. — Chciałbym odetchnąć świeżym powietrzem.

W istocie chciał porozmawiać bez podsłuchujących i obserwujących go Aes Sedai, ale nie mógł przecież tego na głos powiedzieć.

Tam i Abell zgodzili się, przypuszczalnie im również ciążyły badawcze spojrzenia Verin i Alarmy, ale najpierw zajęli się sprawą królików, które wręczyli Zielonej siostrze.

— Mieliśmy zamiar zatrzymać dwa dla siebie — powiedział Abell — ale zdaje się, że przybyło gąb do wykarmienia.

— Nie ma potrzeby, byście dzielili się z nami. – Alanna powiedziała to takim tonem, jakby wcześniej już wielokrotnie mówiła te same słowa.

— Lubimy spłacać zaciągnięte długi — odrzekł jej Tam, podobnym tonem głosu. — Aes Sedai były na tyle miłe, że trochę nas uzdrowiły — dodał na użytek Perrina — a my nie chcemy nic na kredyt, na wypadek gdybyśmy ponownie znaleźli się w potrzebie.

Perrin pokiwał głową. Rozumiał, że można nie chcieć przyjmować podarunków od Aes Sedai.

„Dar Aes Sedai ma w sobie zawsze jakiś haczyk” — głosiło stare powiedzenie.

Cóż, on z pewnością zdążył się o tym przekonać. W istocie jednak nie miało znaczenia, czy przyjmujesz prezent, czy za niego płacisz, Aes Sedai i tak zawsze potrafiły zastawić pułapkę. Verin patrzyła na niego z lekkim uśmiechem, jakby doskonale rozumiała, jakie myśli właśnie przelatują mu przez głowę.

Kiedy trójka mężczyzn ruszyła do wyjścia, zabierając ze sobą łuki, Faile podniosła się, by pójść za nimi. Perrin jednak spojrzał na nią i przecząco pokręcił głową, a ku jego zdumieniu ona nie upierała się i posłusznie siadła z powrotem. Zaczął się zastanawiać, czy przypadkiem nie jest chora.

Po krótkiej przerwie, podczas której Tam i Abell podziwiali Steppera i Jaskółkę, odeszli kawałek dalej pod osłonę drzew. Słońce zachodziło już, wydłużały się cienie. Starsi mężczyźni powiedzieli kilka żartów na temat jego brody, ale ani słowem nie wspomnieli o oczach. Dziwne, ale wcale się tym nie przejął. Miał znacznie poważniejsze zmartwienia niż to, czy ktoś uzna kolor jego oczu za osobliwość.

Odpowiadając na żartobliwe pytanie Abella, czy „ta rzecz” dobra jest do przecedzania zupy, pogładził brodę i powiedział spokojnie:

— Faile się podoba.

— Oho — zachichotał Tam. — To ta dziewczyna, czyż nie? Wygląda na osóbkę z niezłym charakterem. Przez nią spędzisz bezsenne noce, starając się odróżnić górę od dołu.

— Jest tylko jeden sposób na radzenie sobie z takimi dziewczynami — dodał Abell, kiwając głową. — Pozwól jej myśleć, że to ona wszystkim kieruje. Wówczas, kiedy w ważnej kwestii będziesz miał inne zdanie, zanim otrząśnie się z szoku, wszystko ułoży się po twojej myśli i będzie już za późno, aby dręczyła cię, żebyś coś zmienił.

To przypominało Perrinowi w dużej mierze rady, jakich pani al’Vere udzielała Faile na temat postępowania z mężczyznami. Zaczął się nawet zastanawiać, czy przypadkiem Abell i Marin nie porównywali kiedyś notatek. Niepodobna. Być może warto byłoby tego spróbować z Faile. Tylko że w każdym przypadku ona zdawała się mieć własny sposób na załatwianie takich spraw.

Spojrzał przez ramię. Lazaret skryły nieomal całkowicie drzewa. Powinni być już bezpieczni przed wzrokiem i słuchem Aes Sedai. Wsłuchał się uważnie w odgłosy lasu, wziął głęboki oddech. W oddali dzięcioł stukał w drzewo. Na liściastych gałęziach ponad głową harcowały wiewiórki, a niedaleko przemknął lis, niosąc w pysku swoją zdobycz — królika. Poza nimi trzema nie wyczuwał dookoła żadnego ludzkiego zapachu, nic, co mogłoby zdradzić podsłuchującego, ukrytego w gęstwinie Strażnika. Być może był nazbyt ostrożny, ale niezależnie od tego, czy miał rację czy nie, nie potrafił przejść do porządku dziennego nad przypadkiem, stawiającym na jego drodze dwie Aes Sedai, które znał już wcześniej, przy czym jednej z nich nie ufała Egwene, co do drugiej zaś nie miał pewności, czy sam jej ufa.

— Macie zamiar zostać tutaj? — zapytał. — Z Verin i Alanną?

— Raczej niechętnie — odpowiedział Abell. — Jak człowiek może spokojnie spać pod tym samym dachem z Aes Sedai? A do tego się to tutaj sprowadza.

— Wydawało nam się, że to będzie dobre miejsce na kryjówkę — dodał Tam. — Ale one były tu już przed nami. Sądzę, że ci dwaj Strażnicy mogli nas obu zabić, gdyby w pobliżu nie było Marin oraz kilku kobiet z Koła.

Abell skrzywił się.

— Ja myślę natomiast, że to Aes Sedai zapobiegły wszystkiemu, kiedy dowiedziały się, kim jesteśmy. To znaczy kim są nasi synowie. Zbyt się wami interesują, jak na mój gust. — Zawahał się i napiął łuk. — Ta Alanna zdradziła nam, że jesteście ta’veren. Wszyscy trzej. Słyszałem, że Aes Sedai nie mogą kłamać.

— Nie widzę po sobie żadnych śladów czegoś takiego — powiedział gniewnie Perrin. — Po Macie również nie.

Tam spojrzał na niego, kiedy nie wspomniał o Randzie — musiał się nauczyć lepiej kłamać, aby łatwiej dochowywać własnych i cudzych tajemnic — ale powiedział tylko tyle:

— Może nie wiesz po prostu, jakich śladów szukać. Jak to się stało, że podróżujesz w towarzystwie ogira oraz Aielów?

— Ostatni handlarz, z którym rozmawiałem, mówił mi, że Aielowie przeszli przez Grzbiet Świata — wtrącił Abell — ale nie uwierzyłem mu. Mówił też, że słyszał, iż Aielowie są w Murandy oraz być może w Altarze. Nie był pewien dokładnie, gdzie ich widziano, ale upierał się, że daleko od Pustkowia.

— To wszystko nie ma nic wspólnego z ta’veren — odrzekł Perrin. — Loial jest przyjacielem i przyjechał tu ze mną, aby mi pomóc. Gaul również jest przyjacielem, jak przypuszczam. Bain zaś i Chiad podróżują z Faile, a nie ze mną. Wszystko jest trochę skomplikowane, ale jakoś tak się to ułożyło. Nie ma to nic wspólnego z byciem ta’veren.

— Cóż, niezależnie, jakie są po temu powody — podsumował Abell — te Aes Sedai interesują się wami, chłopcy. Tam i ja przejechaliśmy całą drogę do Tar Valon, starając się dowiedzieć, gdzie jesteście. Z trudem udało nam się wydobyć spod ziemi jedną, która znała wasze imiona, ale było jasne, że coś ukrywa. Praktycznie, ledwie zdążyliśmy się ukłonić, Strażniczka Kronik wsadziła nas już na statek płynący w dół rzeki, z kieszeniami wypchanymi złotem i uszami pełnymi mętnych obietnic. Nie podoba mi się pomysł, że Wieża mogłaby w jakiś sposób wykorzystywać Mata.

Perrin igłował, że nie może opowiedzieć ojcu Mata nic z tego, co się naprawdę działo, ale nie był pewien, czy uda mu się z niewzruszoną twarzą wygłosić tak wielkie kłamstwo. Moiraine nie strzegła Mata dlatego, że lubiła jego uśmiech; Mat zaplątał się w sprawy Wieży równie głęboko jak on sam, być może nawet głębiej. Wszyscy trzej zostali już ściśle związani, a Wieża trzymała sznurki.

Przez czas jakiś stali w ciszy, wreszcie Tam powiedział na koniec:

— Chłopcze, jeśli chodzi o twoją rodzinę. Mam smutne wieści.

— Wiem — powiedział Perrin szybko i ponownie zapadło milczenia, każdy wpatrywał się w czubki własnych butów. Cisza była właśnie tym, czego potrzebowali. Kilka chwil na powściągnięcie bolesnych emocji i opanowanie zmieszania, wyraźnie malującego się na twarzach.

Zatrzepotały skrzydła, Perrin spojrzał w górę i dostrzegł wielkiego kruka, który przysiadł na gałęzi dębu, w odległości jakichś pięćdziesięciu kroków, paciorkowate oczy obserwowały uważnie trzech mężczyzn. Jego dłoń skoczyła do kołczana, ale zanim zdążył przyciągnąć lotki do policzka, dwie strzały jednocześnie zbiły kruka z jego grzędy. Tam i Abell już nakładali nowe strzały, oczy przepatrywały drzewa i niebo w poszukiwaniu kolejnych czarnych ptaszysk. Nie było żadnych.

Strzała Tama trafiła kruka w głowę, w czym nie było żadnego przypadku, i co szczególnie Perrina nie zaskoczyło. Nie kłamał, mówiąc Faile, że ci dwaj są lepszymi łucznikami od niego. Nikt w Dwu Rzekach nie potrafił dorównać Tamowi w strzelaniu.

— Paskudne stwory — mruczał Abell, opierając stopę na ciele ptaka, by wyciągnąć swoją strzałę. Wbił grot w ziemię, by go oczyścić, potem schował na powrót do kołczana. — W dzisiejszych czasach wszędzie można je spotkać.

— Aes Sedai powiedziały nam o krukach — dodał Tam — szpiegują dla Pomorów. Mówimy o tym każdemu. Koło Kobiet również. Nikt jednak nie zwracał na nie szczególnej uwagi, zanim nie zaczęły atakować owiec, wykłuwając im oczy, niektóre zadziobały na śmierć. Już i bez tego wełna będzie tego roku kiepska. Choć, jak przypuszczam, nie ma to wielkiego znaczenia. Z jednej strony Białe Płaszcze, z drugiej trolloki, wątpię, czy tego roku jacyś kupcy przyjadą po wełnę.

— Jakiś głupiec od tego wszystkiego zwariował — dodał Abell. — Być może więcej niż jeden. Znajdujemy wszystkie rodzaje zabitej zwierzyny. Króliki, jelenie, lisy, nawet niedźwiedzia. Ktoś zabija je i zostawia, by zgniły. Większość nie została nawet obdarta ze skóry. I to musi być jeden człowiek lub kilku ludzi, nie zaś trolloki, znalazłem bowiem ślady butów. Potężnie zbudowany, ale za mały na trolloka. Hańba i marnotrawstwo.

Oprawca. Oprawca był tu, nie tylko w wilczym śnie. Oprawca i trolloki. Mężczyzna ze snu wydawał się znajomy. Perrin nasunął butem ziemię i liście na martwego kruka. Dla trolloków zostanie mu później dużo czasu. Całe życie, jeśli będzie trzeba.

— Obiecałem Matowi, że zajmę się Bode i Eldrinem, panie Cauthon. Jak trudno będzie ich uwolnić, ich oraz wszystkich pozostałych.

— Trudno — westchnął Abell, a twarz mu posmutniała. Nagle zaczął wyglądać na swój wiek, a nawet starzej. — Potwornie trudno. Po tym jak ją zabrali, podszedłem raz wystarczająco blisko, by widzieć Natti. Spacerowała wokół namiotu, gdzie trzymają wszystkich. Mogłem ją widzieć, ale rozdzielało nas kilkuset Białych Płaszczy. Zrobiłem się trochę nieostrożny i jeden z nich zranił mnie strzałą. Gdyby Tam nie zaniósł mnie do Aes Sedai...

— Obóz został rozbity we właściwym miejscu — przerwał mu Tam — dokładnie pod Wzgórzem Czat. Siedem lub osiem setek żołnierzy. Patrole, dzień i noc, głównie na drodze wiodącej ze Wzgórza do Pola Emonda. Gdyby bardziej się rozciągnęli, ułatwiliby nam sprawę, ale wyjąwszy jakichś stu ludzi przy promie Taren Ferry, oddali resztę Dwu Rzek we władanie trolloków. Słyszałem, że szczególnie strasznie jest niżej, wokół Deven Ride. Każdej nocy płonie tam kolejna farma. To samo dzieje się między Wzgórzem Czat a Rzeką Taren. Wyciągnięcie Natti i pozostałych nie będzie łatwe, a potem jeszcze będziemy musieli się martwić, czy Aes Sedai pozwolą im tutaj zostać. Te dwie nie są szczególnie zadowolone z faktu, iż ktokolwiek wie o ich obecności.

— Z pewnością ktoś udzieli im schronienia — zaprotestował Perrin. — Nie powiecie mi chyba, że wszyscy odwrócili się do was plecami. Chyba nie wierzą, że jesteście Sprzymierzeńcami Ciemności?

Kiedy mówił te słowa, przypomniał sobie Cenna Buie.

— Nie, nie o to chodzi — wyjaśnił mu Tam — z wyjątkiem kilku głupców. Mnóstwo ludzi chętnie częstuje nas obiadem albo proponuje nocleg w stodole, czasem nawet w łóżku, musisz jednak zrozumieć, że obawiają się pomagać ściganym przez Białe Płaszcze. I nie ma za co ich winić. Rzeczywistość staje się coraz twardsza i bardziej brutalna, a każdy ma własną rodzinę, którą musi chronić. Poprosić kogoś, by wziął do siebie Natti wraz z dziewczynkami oraz Harala i Alsbet... Cóż, mogłoby się okazać, że prosimy o zbyt wiele.

— Miałem lepsze zdanie o ludziach z Dwu Rzek — wymamrotał Perrin.

Abell zdobył się na słaby uśmiech.

— Większość ludzi czuje się jak pochwycona pomiędzy kamienie młyńskie, Perrin. Liczą tylko, że nie zostaną zmieleni na mąkę przez trolloków z jednej, a Białe Płaszcze z drugiej strony.

— Powinni przestać na coś liczyć i zacząć coś robić. — Przez chwilę Perrin czuł się kompletnie zagubiony. Nie mieszkał tutaj wraz z nimi, nie miał pojęcia, jak to jest. Miał jednak rację. Dopóki ludzie chowali się za plecami Synów Światłości, gotowi byli zrobić wszystko, czego tamci chcieli, niezależnie od tego, czy zabierali książki, czy aresztowali kobiety i dziewczęta. — Jutro przyjrzę się obozowi Białych Płaszczy. Musi być jakiś sposób, by ich uwolnić. A kiedy już to zrobimy, zajmiemy się trollokami. Pewien Strażnik powiedział mi kiedyś, że trolloki nazywają Pustkowie Aiel „Ziemią Śmierci”. Mam zamiar sprawić, by tę nazwę nadali również Dwu Rzekom.

— Perrin — zaczął Tam, potem przerwał, wyglądając na zakłopotanego.

Perrin wiedział, że tutaj, w cieniu pod gałęziami dębu, jego oczy fosforyzują żółtym blaskiem.

Tam westchnął.

— Najpierw zobaczymy, co da się zrobić dla Natti i pozostałych. Potem się zastanowimy, jak postąpić z trollokami.

— Nie pozwól, by gniew zżerał cię od środka, chłopcze — zauważył cicho Abell. — Nienawiść potrafi rosnąć, aż w końcu wypali wszystko, co jest w tobie.

— Nic mnie nie zżera, nic mnie nie wypali — odpowiedział mu Perrin głosem zupełnie pozbawionym wyrazu. — Najzwyczajniej w świecie mam zamiar zrobić to, co konieczne.

Przesunął kciukiem po ostrzu topora. To, co konieczne.

Dain Bornhald wyprostował się w siodle, kiedy oddział liczący stu konnych, który zabrał na patrol, zbliżał się właśnie do Wzgórza Czat. Teraz niecałych stu. Przez jedenaście siodeł przewieszone były owinięte płaszczami ciała, dalszych dwudziestu trzech ludzi opatrywało rany. Trolloki urządziły przemyślną zasadzkę; zastawiona na gorzej wyszkolonych żołnierzy, mniej walecznych od Synów, zapewne by się udała. Nie dawał mu natomiast spokoju fakt, że był to już trzeci jego patrol, który zaatakowano przeważającymi siłami. Nie była to jakaś incydentalna potyczka ani przypadkowe starcie z mordującymi ludność, palącymi wszystko w okolicy trollokami — zostali zmuszeni do odparcia z góry obmyślonego ataku. I to się przydarzało wyłącznie tym patrolom, którymi dowodził osobiście. Pozostałych trolloki starały się unikać. Fakt ten rodził dokuczliwe pytania, a odpowiedzi, do których dochodził, rozwiązania żadnego jakoś nie przynosiły.

Zachodziło już słońce. W wiosce, której kryte strzechami domy rozpościerały się na całym wzgórzu, od podnóża aż po sam szczyt, rozbłysło kilka pierwszych świateł. Na samym szczycie wyróżniał się jedyny dach kryty dachówkami; wieńczył „Białego Dzika”, miejscową gospodę. Innego wieczora mógłby tam wstąpić na puchar wina, nie zważając na nerwową ciszę, jaka zapadała zawsze na widok białego płaszcza ze złocistym słońcem. Nieczęsto pił, ale lubił od czasu do czasu przebywać w towarzystwie ludzi nie należących do Synów; po jakimś czasie do pewnego stopnia zapominali o jego obecności i na powrót zaczynali się śmiać i rozmawiać. Innego wieczora. Dzisiaj pragnął być sam, żeby pomyśleć.

Pomiędzy wielobarwnymi wozami, jakich około setki stało skupionych w odległości niecałej połowy mili od stóp wzgórza, panowało spore ożywienie; mężczyźni i kobiety, odziani w barwy jeszcze bardziej jaskrawe od ich wehikułów, sprawdzali konie i uprząż oraz pakowali rzeczy, które od wielu tygodni walały się po całym obozowisku. Wyglądało na to, że Wędrowcy zamierzają podjąć ten tryb życia, jakiemu zawdzięczali swoje miano, najprawdopodobniej zaraz o pierwszym brzasku.

— Farran!

Gruby setnik zawrócił konia, by podjechać bliżej, a Bornhald skinieniem głowy wskazał karawanę Tuatha’anów.

— Powiadom Poszukującego, że jeśli zamierza przenieść swych ludzi w jakieś inne miejsce, to powinni się udać na południe. — Mapy twierdziły, że nie można się przedostać na drugi brzeg Taren w żadnym innym miejscu prócz Taren Ferry, ale po przeprawie przez rzekę wnet się przekonał, jak są już przestarzałe. Nikt nie wyjeżdżał z Dwu Rzek, dopóki mógł temu przeciwdziałać, przez co teren, który podlegał jego władzy, stał się szczelny niczym pułapka. — Farran? Nie należy stosować butów ani pięści, zrozumiano? Słowa wystarczą. Raen ma uszy.

— Jak rozkażesz, lordzie Bornhald.

Głos setnika zdradzał tylko niewielkie rozczarowanie. Przyłożył odzianą w rękawicę dłoń do serca i nawrócił konia, by odjechać w stronę obozowiska Tuatha’anów. Rozkaz mu się nie spodobał, ale rzecz jasna wykona go dokładnie. Może nawet i gardził Ludem Wędrowców, niemniej żołnierzem był dobrym.

Widok obozu — długie, równe szeregi białych namiotów z trójkątnymi dachami, linie precyzyjnie ustawionych palików, do których przywiązywano konie. Nawet tutaj, w tym zapomnianym przez Światłość zakątku świata, Synowie utrzymywali porządek, nie pozwalając dyscyplinie osłabnąć nawet na moment. Światłość naprawdę zapomniała o tym miejscu. Dowiodły tego trolloki. Paliły wprawdzie farmy, ale ich obecność tutaj oznaczała, iż jedynie część mieszkańców okolicy była niewinna. Pozostali natomiast kłaniali się i mówili: „Tak, mój lordzie”, „Jak sobie życzysz, mój lordzie”, i uparcie chodzili własnymi drogami, ledwie się tylko odwrócił do nich plecami. I na dodatek ukrywali jakąś Aes Sedai. Drugiego dnia, na południe od Taren, Synowie zabili Strażnika; mieniący się wielością barw płaszcz tego człowieka stanowił dostateczny dowód. Bornhald nienawidził Aes Sedai, które manipulowały Jedyną Mocą, jakby jedno Pęknięcie Świata nie wystarczyło. Wywołają nowe, jeśli się ich nie powstrzyma. Jego chwilowy dobry nastrój stopniał niczym śnieg na wiosnę.

Wzrok Bornhalda odszukał namiot, gdzie przez cały czas trzymano więźniów, nie licząc codziennych, krótkich ćwiczeń fizycznych, na które wypuszczano ich pojedynczo. Żaden nie spróbuje uciec, jeśli równało się to pozostawieniu pozostałych. Inna sprawa, że uciekając, zdołaliby pokonać nie więcej niż kilkanaście kroków — z obu stron namiotu stali strażnicy, a kilkanaście kroków dalej, w każdym kierunku, natknęliby się natychmiast na następnych dwudziestu Synów — Bornhald jednakże pragnął, by kłopotów było jak najmniej. Każdy kłopot stanowi zarzewie nowych. Konieczność brutalnego potraktowania więźniów mogłaby wywołać wzburzenie w wiosce, wzburzenie tak gwałtowne, że trzeba by coś z tym zrobić. Byar to głupiec. On — oraz pozostali, Farran zwłaszcza — chcieli poddać więźniów śledztwu. Bornhald nie był Śledczym i nie miał ochoty na stosowanie ich metod. Nie miał też zamiaru pozwolić Farranowi, by ten w jakikolwiek sposób zbliżył się do tych dziewcząt, nawet jeśli, zdaniem Ordeitha, były Sprzymierzeńcami Ciemności.

Sprzymierzeńcy Ciemności czy nie, nabierał coraz głębszego przekonania, że jego samego interesuje wyłącznie ten jeden Sprzymierzeniec Ciemności. Bardziej niż trolloków, bardziej niż Aes Sedai chciał dopaść Perrina Aybarę. Ledwie potrafił zawierzyć opowieściom Byara o człowieku przebiegającym knieje z wilkami, ale niemniej to Byar stwierdził jasno, iż właśnie Aybara wpędził jego ojca w pułapkę Sprzymierzeńców Ciemności na Głowie Tomana, wiodąc Geoframa Bornhalda na śmierć z rąk seanchańskich Sprzymierzeńców Ciemności i ich sojuszniczek spod znaku Aes Sedai. Niewykluczone, że jeśli żadne z Luhhanów nie zacznie wreszcie mówić, i to już niebawem, wówczas pozwoli, by Byar rozprawił się z kowalem na własny sposób. Albo ten człowiek zmięknie, albo zmięknie jego żona, gdy będzie się temu przypatrywała. Jedno z nich pomoże mu odszukać Perrina Aybarę.

Gdy zsiadł z konia przed swoim namiotem, powitał go Byar — sztywny, ponury, podobny do stracha na wróble. Bornhald zerknął z niesmakiem na znacznie mniejszą grupkę namiotów ustawionych z dala od pozostałych. Podmuch wiatru z tamtej strony przyniósł zapach drugiego obozowiska. Tamci nie utrzymywali czystości ani przy palikach dla koni, ani wokół siebie.

— Ordeith zdaje się już również wrócił, prawda?

— Tak, lordzie Bornhald. — Byar urwał, Bornhald spojrzał na niego pytająco. — Donoszą o starciu, które mieli z trollokami na południu. Dwóch zabitych. Sześciu rannych, tak twierdzą.

— Kto poległ? — spytał cicho Bornhald.

— Syn Joelin i Syn Gomanes, lordzie Bornhald. — W zapadniętych policzkach Byara nie drgnął ani jeden mięsień.

Bornhald ściągnął powoli rękawice ze stalowymi ochraniaczami. To ci dwaj, których wysłał razem z Ordeithem, by sprawdzili, co on właściwie robi podczas swoich wypadów na południe. Przezornie nie podniósł głosu.

— Moje wyrazy uznania dla pana Ordeitha, Byar i... Nie! Żadnych wyrazów uznania. Przekaż mu, słowo w słowo, że życzę sobie widzieć natychmiast te jego chude kości. Powiedz mu to, Byar, i dawaj go tu zaraz, choćbyś musiał go aresztować, i te nikczemne kanalie, które plamią honor Synów. Idź!

Bornhald długo powstrzymywał gniew, tak długo, aż nie znalazł się we wnętrzu namiotu; spuścił klapę wejściową i krzywiąc się wzgardliwie, zmiótł mapy oraz szkatułkę z przyborami do pisania z obozowego stolika. Ordeith musi go uważać za imbecyla. Dwukrotnie już posyłał za nim ludzi i dwukrotnie ci ludzie ginęli w „starciu z trollokami”, za to wśród tych, którzy pozostali przy życiu, nie było żadnych rannych. Zawsze na południu. Ten człowiek żywił jakąś obsesję na punkcie Pola Emonda. Cóż, sam mógł rozbić tam swój obóz, gdyby nie... Teraz nie miało to sensu. Tu więził Luhhanów. Oni mu wydadzą Perrina Aybarę, w ten czy inny sposób. Wzgórze Czat to znacznie lepsze miejsce, na wypadek gdyby zostali zmuszeni do błyskawicznych przenosin do Taren Ferry. Względy militarne nad osobistymi.

Po raz tysięczny zastanawiał się, dlaczego Lord Kapitan Komandor go tu przysłał. Ci ludzie wydawali się niczym nie różnić od tych, których już widział wcześniej w stu innych miejscach. Pomijając to, że jedynie lud z Taren Ferry wykazywał choć krztynę entuzjazmu dla projektu wyplenienia miejscowych Sprzymierzeńców Ciemności. Reszta gapiła się z ponurym uporem na Smoczy Kieł wyrysowany na czyichś drzwiach. W danej wiosce wiedziano zawsze, kto jest tam niepożądany; jej mieszkańcy byli zawsze skorzy, bez większej zachęty, sami się oczyszczać i wszystkich Sprzymierzeńców Ciemności wymiatano razem z tymi, których ludzie nie życzyli sobie więcej oglądać. Tylko nie tutaj. Czarny gryzmoł przedstawiający ostry kontur kła wywierał właściwie taki sam skutek jak świeże pobielenie wapnem. No i te trolloki. Czy Pedron Niall, kiedy pisał swe rozkazy, z góry wiedział o trollokach? Skąd niby mógł wiedzieć? Jeśli jednak nie, to po co wysłał Synów do tłumienia niewielkiego buntu? I dlaczego, na Światłość, Lord Kapitan Komandor obarczył go tym owładniętym żądzą mordu szaleńcem?

Klapa namiotu odsunęła się i do środka wtarabanił się Ordeith. Miał na sobie szary kaftan haftowany srebrem, przedniej jakości, za to mocno poplamiony. Jego koścista szyja też była brudna, sterczała z kołnierza, nadając mu wygląd żółwia.

— Dobry wieczór, lordzie Bornhald. Oby nie tylko dobry, ale i łaskawy, wyjątkowy! — Lugardzki akcent był tego dnia wyjątkowo intensywny.

— Co się stało z Synem Joelinem i Synem Gomanesem, Ordeith?

— Cóż za straszna historia, mój lordzie. Kiedyśmy się natknęli na trolloków, Syn Gomanes dzielnie...

Bornhald uderzył go w twarz parą rękawic. Zachwiawszy się, kościsty mężczyzna przyłożył dłoń do rozciętej wargi, po czym przyjrzał się czerwieni, która splamiła mu palce. Uśmiech na jego twarzy stał się jadowity.

— Czyżbyś zapomniał, kto podpisał moje pełnomocnictwa, paniątko? Niech tylko szepnę słowo, a Pedron Niall powiesi cię na bebechach twej matki, uprzednio obdarłszy was oboje żywcem ze skóry.

— Pod warunkiem, że będziesz żył, by móc to słowo szepnąć, nieprawdaż?

Ordeith warknął, kurcząc się niczym dzikie zwierzę, z ust popłynęła mu spieniona ślina. Otrząsnął się powoli i wyprostował.

— Musimy działać wspólnie.

Lugardzki akcent zniknął, ustępując miejsca wielkopańskiemu, bardziej rozkazującemu tonowi. Bornhald wolał tamten szyderczy głos charakterystyczny dla Lugardu niźli ledwie zamaskowaną pogardę, którą teraz słyszał.

— Wszystko tutaj, wokół nas, okrywa Cień. To nie tylko trolloki i Myrddraale. Oni to bagatela. Trzech się tu wylęgło, trzech Sprzymierzeńców Ciemności, których przeznaczeniem jest wstrząsnąć światem, których wychowem od tysiąca lat, a może i dłużej, kieruje Czarny. Rand al’Thor. Mat Cauthon. Perrin Aybara. Znasz ich nazwiska. W tym właśnie miejscu krążą samopas siły, które wywrócą świat na nice. Istoty stworzone przez Cień wędrują po nocach, zostawiając na ludzkich sercach skazę, zanieczyszczając ludzkie sny. Wychłoszcz tę ziemię. Wychłoszcz ją, a wówczas się zjawią. Rand al’Thor. Mat Cauthon. Perrin Aybara. — To ostatnie nazwisko wymówił niemalże pieszczotliwie.

Bornhald wciągnął urywany oddech. Nie miał pojęcia, jak Ordeith wpadł na to, czego on sam tutaj szuka; któregoś dnia ktoś po prostu wyjawił mu wszystko, co o nim wie.

— Ukryłem to, co zrobiłeś na farmie Aybarów...

— Wychłoszcz ich. — W wielkopańskim głosie pojawiła się nuta szaleństwa, na skroni zaperlił się pot. — Obłup ich ze skóry, a wówczas ci trzej stawią się tu.

Bornhald podniósł głos.

— Ukryłem, bo musiałem. — Nie było wyboru. Gdyby prawda wyszła na jaw, miałby do czynienia z czymś gorszym niż tylko posępnymi spojrzeniami. Ostatnią rzeczą, jakiej na domiar kłopotów z trollokami potrzebował, był otwarty bunt. — Nie daruję jednak mordu popełnionego na Synach. Słyszysz? Cóż ty takiego czynisz, że musisz to ukrywać przed Synami?

— Czy wątpisz, że Cień uczyni co tylko w jego mocy, by mnie powstrzymać?

— Co?

— Wątpisz w to? — Ordeith z napięciem pochylił się do przodu. — Widziałeś Szarych Ludzi.

Bornhald zawahał się. Otaczało go wtedy pięćdziesięciu Synów; żaden nie zauważył dwóch zabójców ze sztyletami, w samym środku Wzgórza Czat. On sam patrzył prosto na nich, nie widząc nikogo. Dopóki Ordeith nie zabił tej pary. Ten mizerny człeczyna zdobył sobie spore za to poważanie wśród ludzi. Później Bornhald zakopał głęboko sztylety. Ostrza wyglądały na stalowe, w dotyku jednak parzyły niczym płynny metal. Pierwsze grudy ziemi ciśnięte na nie do jamy zaskwierczały, uniosły się kłęby pary.

— Uważasz, że oni cię ścigają?

— O tak, lordzie Bornhald. Ścigają mnie. Wszystko, byle mnie tylko powstrzymać. Sam Cień chce mnie powstrzymać.

— To nadal nie tłumaczy, dlaczego zamordowałeś...

— Muszę zachować to, co robię, w tajemnicy. — Wypowiedział te słowa szeptem, który brzmiał niemalże jak syk. — Cień potrafi wniknąć w ludzkie umysły, aby mnie odnaleźć, wniknąć w ludzkie myśli i sny. Czy chciałbyś umrzeć we śnie? To się może zdarzyć.

— Jesteś... szalony.

— Daj mi wolną rękę, a ofiaruję ci Perrina Aybarę. Do tego właśnie zobowiązują rozkazy Pedrona Nialla, Wolna ręka dla mnie, a umieszczę Perrina Aybarę w twoich.

Bornhald milczał długo.

— Nie chcę na ciebie patrzeć — oznajmił w końcu. — Wynoś się!

Ordeith wyszedł, a Bornhald zadygotał. Jakie są związki Lorda Kapitana Komandora z tym człowiekiem? Jeśli jednak dzięki niemu ma pojmać Aybarę... Cisnąwszy rękawice na podłogę, zaczął szperać w swoim dobytku. Gdzieś miał schowaną butelkę brandy.

Człowiek, który kazał się nazywać Ordeith, a czasami nawet sam tak nazywał siebie w myślach, przekradał się między namiotami Synów Światłości, czujnym okiem obserwując odzianych na biało mężczyzn. Narzędzia użyteczne, niczego nieświadome, ale nie należało im ufać. Zwłaszcza Bornhaldowi; tego być może trzeba się będzie pozbyć, jeśli zacznie zanadto przysparzać kłopotów. O wiele łatwiej da sobą pokierować Byar. Ale jeszcze nie teraz. Istniały inne sprawy, znacznie większej wagi. Niektórzy żołnierze skłaniali z szacunkiem głowy, kiedy ich mijał. Szczerzył do nich zęby, a oni uważali to za przyjazny uśmiech. Narzędzia i głupcy.

Żarłocznym wzrokiem omiótł namiot, w którym trzymano więźniów. Mogli poczekać. Przynajmniej na razie. Jeszcze trochę. Zresztą stanowili tylko smakołyki. Przynętę. Na farmie Aybarów powinien był się pohamować, ale Con Aybara roześmiał mu się w twarz, a Joslyn nazwała go małym durniem o plugawym umyśle za to, że mianował jej syna Sprzymierzeńcem Ciemności. No cóż, dostali nauczkę, kiedy wśród przeraźliwych krzyków płonęły ich ciała. Mimo woli roześmiał się w duchu. Smakołyki.

Wyczuł jednego z tych, których nienawidził; był gdzieś tam, na południu, w okolicy Pola Emonda. Który to? Bez znaczenia. Liczył się jedynie Rand al’Thor. Wiedziałby, gdyby to był al’Thor. Pogłoski jeszcze go tu nie przyciągnęły, ale w końcu tak się stanie. Ordeith aż zadygotał od przepełniającej go żądzy. Musi się tak stać. Więcej jeszcze opowieści powinno się prześlizgnąć przez straże Bornhalda stacjonujące w Taren Ferry, więcej doniesień o pacyfikacji Dwu Rzek; oby dotarły do uszu Randa al’Thora i przepaliły mu mózg. Najpierw al’Thor, potem Wieża, za to, co mu zabrały. Odzyska to, co mu się słusznie należy.

Wyjąwszy Bornhalda, który nieustannie piętrzył przed nim przeszkody, wszystko szło jak trzeba, regularnie niczym dobry zegar, dopóki nie pojawił się ten nowy ze swoimi Szarymi Ludźmi. Ordeith rozczochrał kościstymi palcami przetłuszczone włosy. Dlaczego jego marzenia nie mogą się wreszcie spełnić? Nie jest już kukiełką, która tańczy tak, jak chcą Myrddraale i Przeklęci, jak chce sam Czarny. Teraz to on pociąga za sznurki. Nie mogą go powstrzymać, nie mogą go zabić.

— Nic mnie nie może zabić — wymamrotał, krzywiąc się groźnie. — Nie mnie. Żyję od czasu wojen z trollokami. — No cóż, żyła przynajmniej jego część. Zaśmiał się piskliwie, słysząc w swym rechocie szaleństwo; zdawał sobie z tego sprawę, ale nie dbał już o nic.

Młody oficer Białych Płaszczy spojrzał na niego z marsem na czole. Tym razem w obnażonych zębach Ordeitha nie było ani cienia uśmiechu, a chłopiec z policzkami pokrytymi meszkiem wzdrygnął się z obrzydzenia. Ordeith pośpieszył dalej, niezdarnie człapiąc i gubiąc krok.

Wokół namiotów Ordeitha bzyczały roje much; ponure, podejrzliwe oczy umknęły przed jego wzrokiem. Tutaj białe płaszcze były brudne. Miecze za to ostre, a posłuszeństwo natychmiastowe, okazywane bez zbędnych pytań. Bornhaldowi wydawało się, że ci ludzie wciąż należą do niego. Pedron Niall też w to wierzył, wierzył, że Ordeith to poskromione przez niego zwierzę. Głupcy.

Odrzuciwszy na bok klapę namiotu, Ordeith wszedł do środka, by zbadać więźnia rozciągniętego między dwoma kołkami, tak grubymi, że mogły utrzymać wóz z zaprzęgiem. Przy sprawdzaniu mocny, stalowy łańcuch drgał, obliczył jednak wcześniej, ile go trzeba, a następnie wydłużył. I słusznie. Jedna pętla mniej i te’ mocne, stalowe ogniwa pękłyby jak sznurki.

Wzdychając, usadowił się na skraju łóżka. Paliły się już lampy, ponad tuzin lamp, nie rzucając nawet odrobiny cienia. W namiocie było widno jak w samo południe.

— Zastanowiłeś się nad moją propozycją? Zgódź się, a odejdziesz wolno. Odmówisz... Ja wiem, jak zadać ból takim jak ty. Potrafię sprawić, że będziesz krzyczał wniebogłosy w konaniu, któremu nie będzie końca. Wieczne konanie, wieczny krzyk.

Szarpnięte łańcuchy zadźwięczały, zatrzeszczały wbite głęboko w ziemię kołki.

— Proszę. — Głos Myrddraala brzmiał jak chrzęst wyschłej wężowej skóry. — Godzę się. Uwolnij mnie.

Ordeith uśmiechnął się. Myrddraal brał go za jakiegoś głupca. Dostanie nauczkę. Wszyscy ją dostaną.

— Najpierw sprawa... powiedzmy... umów i przyzwolenia.

Ciągnął dalej, a na twarzy Myrddraala wystąpiły grube krople potu.

32

Pytania domagające się odpowiedzi

Powinniśmy niebawem opuścić Wzgórze Czat — oznajmiła Verin następnego ranka, ledwie na niebie zaperliły się pierwsze promienie wschodzącego słońca — więc nie trwoń czasu.

Perrin podniósł głowę znad wystygłej owsianki i napotkał jej twardy wzrok; Aes Sedai nie spodziewała się dyskusji. Po jakiejś chwili dodała apodyktycznym tonem:

— Niech ci się nie wydaje, że wspomogę cię w każdym głupim wyczynie. Jesteś młodzieńcem skorym do podstępnych sztuczek. Nie próbuj stosować jakiejś przeciwko mnie.

Abell i Tam zesztywnieli, z łyżkami w połowie drogi do ust, zamieniając zaskoczone spojrzenia; najwyraźniej już wcześniej zdecydowali się pójść własną drogą, pozwalając by Aes Sedai poszły swoją. Po chwili zabrali się znowu za jedzenie pogrążeni w zadumie. Wszelkie, obiekcje zostały nie wypowiedziane. Niemniej jednak Tomas, który spakował już swój mieniący się płaszcz do sakwy przy siodle, objął ich — a także Perrina — kamiennym spojrzeniem, jakby mimo wszystko spodziewał się niesnasek i zamierzał je stłumić w zarodku. Strażnicy spełniali wszystkie życzenia Aes Sedai.

Oczywiście Verin zamierzała się wtrącać — Aes Sedai zawsze tak czyniły — z całą jednak pewnością lepiej ją mieć na oku, niźli zostawić za plecami. Całkowite uniknięcie ingerencji Aes Sedai było niemożliwe, gdy taka umyśliła sobie umoczyć w czymś palce; jedyne wyjście to próbować wykorzystać ją wtedy, gdy wykorzystywała ciebie, obserwować i żywić nadzieję, że jakoś czmychniesz, gdy postanowi wepchnąć cię głową naprzód do króliczej nory jak jakąś fretkę. Czasem okazywało się, że ta nora to przecinak kowalski, który z fretką poczyna sobie dość brutalnie.

— I ty będziesz mile widziana — powiedział do Alarmy, ta jednak zmierzyła go lodowatym spojrzeniem, którym całkowicie zbiła go z tropu. Wzgardziła owsianką, a teraz stała przed jednym z okolonych winoroślą okien, wyglądając na zewnątrz przez zasłonę z liści. Nie potrafił stwierdzić, czy spodobał jej się plan przyznający mu rolę zwiadowcy. Rozszyfrowanie tej kobiety zdawało się graniczyć z niemożliwością. Aes Sedai z założenia stanowiły wcielenie chłodnego opanowania, Alannę natomiast ponosił porywczy temperament albo nie dające się przewidzieć zmiany nastroju, kiedy się człowiek najmniej tego spodziewał. Niekiedy patrzyła na niego w taki sposób, że gdyby nie była Aes Sedai, to pomyślałby, że go adoruje. Czasami zaś równie dobrze mógłby być jakimś skomplikowanym mechanizmem, który zamierzała rozłożyć na części pierwsze, by wykoncypować zasadę jego działania. Verin już była lepsza, bo na ogół całkiem nieodgadniona. Potrafiła czasem wytrącić z równowagi, ale przynajmniej nie musiał zachodzić w głowę, czy przypadkiem nie zamierza się dowiedzieć, jak na powrót go scalić.

Żałował, że nie potrafi zmusić Faile do pozostania — co nie wiązało się z definitywnym rozstaniem, lecz jedynie z ochroną przed Białymi Płaszczami — jej zaciśnięte szczęki wyrażały znajomy upór, a w skośnych oczach migotały niebezpieczne błyski.

— Już się nie mogę doczekać, kiedy zwiedzę pozostałe części twoich rodzinnych okolic. Mój ojciec hoduje owce.  — Stwierdziła kategorycznym tonem; nie zamierzała zostać, musiałby ją chyba związać.

Przez chwilę był niemal bliski rozważenia tego pomysłu. Aczkolwiek niebezpieczeństwo grożące ze strony Białych Płaszczy nie powinno być aż tak wielkie; chciał bowiem tego dnia tylko się rozejrzeć.

— Myślałem, że jest kupcem — zdziwił się.

— Hoduje również owce. — Na policzkach Faile wykwitły purpurowe plamy: może jej ojciec wcale nie był kupcem tylko zwykłym biedakiem. Nie rozumiał, dlaczego miałaby udawać kogoś innego, ale nie będzie próbował jej w tym przeszkodzić, skoro tego właśnie pragnie. Zawstydzona czy nie, nie wyglądała na mniej zawziętą.

Przypomniała mu się metoda pana Cauthona.

— Sam nie wiem, ile zobaczysz. Na niektórych farmach, podejrzewam, odbywa się strzyżenie owiec. Zapewne niczym nie różni się od sposobu, w jaki robi to twój ojciec. Ale, tak czy owak, będę rad z twego towarzystwa.

Zaskoczenie na jej twarzy, gdy zrozumiała, że Perrin nie będzie się sprzeczać, stanowiło niemalże rekompensatę za to, że tak go udręczyła pomysłem towarzyszenia mu podczas tej wyprawy. Może Abell coś wymyślił.

Odrębny problem stanowił Loial.

— Kiedy ja chcę jechać — zaprotestował ogir, kiedy mu powiedziano, że nie może. — Chcę pomóc, Perrin.

— Będziesz odstawał od reszty, panie Loial — odparł Abell, Tam zaś dodał:

— Nie wolno nam przyciągać więcej uwagi niż to konieczne.

Loialowi z przygnębienia oklapły uszy.

Perrin odciągnął go na bok, tak daleko od pozostałych, jak pozwalała przestrzeń izby. Loial szorował kudłatą czupryną o powałę, dopóki Perrin nie wskazał mu gestem, iż ma się pochylić. Uśmiechał się przy tym, jakby zwyczajnie chciał ugłaskać ogira. Miał nadzieję, że pozostali też w to wierzą.

— Chcę cię poprosić, żebyś nie spuszczał oka z Alarmy — powiedział półszeptem. Gdy Loial wzdrygnął się nerwowo, chwycił go za rękaw, nadal głupawo szczerząc zęby. — — Uśmiechaj się, Loial. Nie rozmawiamy o niczym ważnym, racja?

Ogir zdobył się na niepewny uśmiech. To musiało wystarczyć.

— Aes Sedai robią, to co robią, z własnych powodów, Loial. — A więc na przykład takich, jakich człowiek najmniej się spodziewa, względnie zupełnie innych, niż mu się wydaje. — Kto wie, co taka może wbić sobie do głowy? Od czasu powrotu do domu miałem dość niespodzianek i nie chcę, by ona dokładała do nich swoje. Nie oczekuję od ciebie, byś ją powstrzymywał, masz tylko pilnować, czy nie robi czegoś niezwykłego.

— Bardzo ci za to dziękuję — odburknął z kwaśną miną Loial, strzygąc uszami. — Nie sądzisz czasem, że lepiej, jak się pozwala Aes Sedai robić to, co chcą?

Łatwo mu było tak mówić; na terenie stedding ogirów Aes Sedai nie potrafiły przenosić Mocy. Perrin popatrzył tylko na niego i po chwili Loial westchnął.

— Zapewne nie. No dobrze. Nie dajesz mi w najmniejszej mierze okazji do stwierdzenia, iż twoje towarzystwo nie jest... interesujące. — Wyprostował się, podrapał pod nosem grubym palcem, po czym przemówił do pozostałych: — Chyba rzeczywiście mógłbym ściągnąć na siebie uwagę. Cóż, zyskam dzięki temu szansę popracowania nad notatkami. Od wielu dni nic nie zrobiłem przy mojej książce.

Na obliczach Verin i Alarmy pojawił się ten sam nieodgadniony wyraz, wpiły bliźniacze spojrzenia nie mrugających oczu w Perrina. Trudno było stwierdzić, o czym każda myślała.

Rzecz jasna zwierzęta juczne należało zostawić. Juczne konie z pewnością wywołałyby komentarze, gadanie o długiej podróży; w najlepszych czasach nikt z Dwu Rzek nie podróżował zbyt daleko od domu. Alanna obserwowała, jak siodłają wierzchowce z nieznacznym uśmieszkiem satysfakcji, bez wątpienia sądząc, iż z powodu zwierząt i wiklinowych koszy jest uwiązany do starego lazaretu, a także do niej i Verin. Czekała ją niespodzianka, skoro już do tego doszło. Od czasu wyjazdu z domu dostatecznie często obywał się bez sakwy przy siodle. Podobnie obywał się również bez mieszka przy pasie i kieszeni kaftana.

Po zaciśnięciu popręgu przy siodle Steppera wyprostował się i aż podskoczył. Verin obserwowała Perrina z tą wszystkowiedzącą miną, bynajmniej nie nieodgadnioną, jakby bawiło ją dociekanie, o czym on myśli. Dość już to było paskudne, gdy coś takiego robiła Faile; ze strony Aes Sedai stokroć gorsze. Niemniej jednak wyraźnie zaintrygował ją młot przymocowany do sakw i zrolowanego koca. Ucieszył się, że jest coś, czego wydawała się nie rozumieć. Ale z drugiej strony mógłby się obyć bez jej zaintrygowania. Cóż takiego w młocie mogło zafascynować Aes Sedai?

Dzięki temu, że należało przygotować jedynie wierzchowce, przysposobienie się do drogi nie zajęło dużo czasu. Verin miała brązowego wałacha o nieokreślonym wyglądzie, dla niewprawnego oka równie pospolitego jak jej przyodziewek, jednakże głęboka pierś i silny zad zwierzęcia sugerowały taką samą wytrwałość, jaką odznaczał się wysoki i smukły, toczący ognistym okiem siwek Strażnika. Na widok drugiego ogiera Stepper zaczął parskać, dopóki Perrin nie poklepał go po karku. Siwek był bardziej zdyscyplinowany, choć równie chętny do walki, zakładając, że Tomas dopuściłby do niej. Strażnik sprawował kontrolę nad swym wierzchowcem tak za pomocą kolan jak i wodzy, przez co obaj sprawiali wrażenie zespolonych w jedną całość.

Pan Cauthon z zaciekawieniem przyjrzał się ogierowi Tomasa — w tych okolicach nieczęsto spotykało się konie wyszkolone do walki — natomiast wałach Verin już na pierwszy rzut oka zasłużył sobie na pełne aprobaty skinienie głową. Znawcą koni był tak dobrym, jak dobre były konie w Dwu Rzekach. Bez wątpienia to on właśnie wybrał dla siebie i pana al’Thora zwierzęta ze zmierzwioną sierścią, ale za to mocne, o chodzie, który świadczył, że potrafią rozwijać należytą szybkość, a nadto są wytrwałe.

Kiedy cała grupa wyruszyła na północ, troje Aielów wysforowało się do przodu. Maszerując długimi krokami, prędko zniknęli z zasięgu wzroku, roztapiając się w leśnych głębinach, w cieniach wczesnego poranka, wyostrzonych i wydłużonych przez oślepiające promienie wschodzącego słońca. Co jakiś czas między drzewami ukazywał się na mgnienie oka błysk szarości i brązów, prawdopodobnie celowo, by pozostali wiedzieli, gdzie są. Prowadzili Tam i Abell, z łukami przełożonymi przez wysokie łęki siodeł, za nimi podążali Perrin i Faile, tyły zamykała Verin z Tomasem.

Perrin czuł spojrzenie oczu Verin wbite w jego plecy. Czuł je między łopatkami. Dręczyło go, czy tamta wie o wilkach. Mało przyjemna myśl. Ponoć Brązowe siostry wiedziały o sprawach, które pozostałym Ajah nie były wiadome, ponoć posiadały mroczną wiedzę na temat rzeczy z dawnych czasów. Może ona właśnie wiedziała, jak mógłby uniknąć zatraty samego siebie, zatraty tego, co było w nim ludzkie, i nie stać się bez reszty wilkiem. Wobec niemożności odnalezienia Elyasa Machery mogła stanowić jedyną szansę. Wystarczyło jej tylko zaufać. Wykorzysta zapewne wszystko, co wie, by pomóc Białej Wieży albo Randowi, być może. Sęk w tym, że pomaganie Randowi wcale nie musiało przynieść rezultatów zgodnych z jego życzeniem. O ileż wszystko byłoby prostsze bez jakichś Aes Sedai.

Większość drogi odbywali w całkowitej ciszy, wyjąwszy odgłosy lasu, wiewiórek, dzięciołów, rzadkie ptasie trele. W którymś momencie Faile obejrzała się przez ramię.

— Ona ci nic nie zrobi — powiedziała łagodnym głosem, który kłócił się z zapalczywym światłem w ciemnych oczach.

Perrin zamrugał. Chciała go bronić. Bronić przed Aes Sedai. Nigdy jej nie zrozumie, nigdy nie będzie wiedział, czego ma się spodziewać. Czasami potrafiła się zachowywać równie zagadkowo jak Aes Sedai.

Wyjechali z Zachodniego Lasu w odległości czterech, może pięciu mil na północ od Pola Emonda, kiedy słońce w całej swej krasie stało już ponad drzewami. Przestrzeń, dzielącą ich od najbliższych, ogrodzonych żywopłotami pól jęczmienia, owsa, tytoniu i wysokiej trawy hodowanej na siano, wypełniały rzadkie zagajniki, utworzone głównie z drzew skórzanych, sosen i dębów. Rzecz dziwna, w zasięgu wzroku nie było żywej duszy, z kominów domostw stojących za tymi polami nie unosił się dym. Perrin znał ludzi, którzy w nich mieszkali, dwa zajmowali al’Lora’owie, pozostałe Barsterowie. Ludzie zmuszeni do ciężkiej pracy. Jeśli ktoś mieszkał w tych domach, to już od dawna winien był krzątać się przy swych zajęciach. Gaul pomachał do nich ze skraju zarośli i zaraz zniknął wśród drzew.

Naciskiem pięt zmusił Steppera, by zbliżył się do Tama i Abella.

— Czy nie powinniśmy się kryć tak długo, jak się da? Sześciu konnych nie przejedzie niezauważenie.

Obaj jechali stałym tempem.

— Nie bardzo kto ma nas tu zauważyć, chłopcze — odparł pan al’Thor — pod warunkiem, że będziemy się trzymać z dala od Drogi Północnej. Większość farm położonych blisko lasu porzucono. W tych czasach nikt zresztą nie podróżuje samotnie, nikt nie oddala się od własnego progu.

— I tak droga do Wzgórza Czat zabierze nam większą część dnia — zauważył pan Cauthon — nawet jeśli nie będziemy próbowali jej pokonać pod osłoną lasu. Traktem byłoby nieco szybciej, ale wówczas również wzrosłyby szanse napotkania Białych Płaszczy. Albo że ktoś połakomi się na nagrodę i na nas doniesie.

Tam potakująco kiwnął głową.

— Ale przy tej drodze mamy również przyjaciół. Wpadliśmy na pomysł, by zatrzymać się około południa na farmie Jaca al’Seena; damy koniom wytchnąć, a sami rozprostujemy nogi. Dotrzemy do Wzgórza Czat, kiedy będzie jeszcze całkiem widno.

— Całkiem widno — potwierdził zamyślony Perrin, dla niego było zawsze całkiem widno. Wykręcił się w siodle, by popatrzeć na farmy. Opustoszałe, lecz ani nie spalone, ani nie zdewastowane, na ile potrafił się zorientować. W oknach wciąż jeszcze wisiały zasłony. W oknach z całymi szybami. Trolloki lubiły tłuc, a puste domostwa zapraszały. W jęczmieniu i owsie rosły wybujałe chwasty, niemniej pól nikt nie stratował. — Czy trolloki zaatakowały samo Pole Emonda?

— Nie, nie zaatakowały — odparł pan Cauthon przepełnionym wdzięcznością tonem. — Zważ, że nie poszłoby im łatwo, gdyby się na to poważyły. Ludzie nauczyli się baczyć na wszystko od przedostatniej Zimowej Nocy. Obok każdych drzwi stoi łuk, włócznie i tym podobne. A poza tym co kilka dni do Pola Emonda zapuszczają się patrole Białych Płaszczy. Niechętnie to przyznaję, ale naprawdę powstrzymują trolloki.

Perrin potrząsnął głową.

— Macie jakieś pojęcie, ile trolloków tu jest?

— Jednego byłoby za wiele — odburknął Abell.

— Może ze dwieście — odparł Tam. — Może więcej. Zapewne więcej.

Pan Cauthon zrobił zdziwioną minę.

— Zastanów się, Abell. Nie wiem, ile zabiły Białe Płaszcze, ale Strażnicy twierdzą, że pospołu z Aes Sedai wykończyli blisko pięćdziesiąt, a także dwa Pomory. A wszak nie zmniejszyło to liczby podpaleń, o których stale człowiek słyszy. Moim zdaniem musi ich być więcej, ale to już sobie sam oblicz.

Drugi mężczyzna potaknął posępnie.

— Czemu więc nie zaatakowały Pola Emonda? — spytał Perrin. — Jeśli nocą pojawi się ich dwieście albo trzysta, to zapewne zdołają spalić całą wioskę i zniknąć, zanim Białe Płaszcze we Wzgórzu Czat się dowiedzą. A już zupełnie swobodnie mogłyby napaść na Deven Ride. Sami mówiliście, że Białe Płaszcze nie zapuszczają się tak daleko.

— Szczęście — mruknął Abell, wyraźnie jednak zafrasowany. — Tak to właśnie jest. Mamy szczęście. Co innego mogłoby to być? O co tobie chodzi, chłopcze?

— Jemu chodzi o to — wtrąciła się Faile, zbliżając się do nich — że musi istnieć jakiś powód. I

Jaskółka była wyższa od koni z Dwu Rzek, więc Faile mogła spojrzeć Tamowi i Abellowi prosto w oczy, a postarała się, by jej spojrzenie było stanowcze.

— Widziałam skutki rajdu trolloków w Saldaei. Niszczą to, czego nie spalą, mordują albo uprowadzają ludzi i bydło, wszystkich i wszystko, co nie jest chronione. W złych latach znikały całe wsie. Szukają najsłabszych miejsc, gdzie mogą bezkarnie mordować. Mój ojciec... — Tu ugryzła się w język, zrobiła głęboki wdech i ciągnęła dalej. — Perrin dostrzegł coś, co wy też powinniście byli dostrzec.

Zęby jej zalśniły w pełnym dumy uśmiechu.

— Jeśli trolloki nie zaatakowały waszych wiosek, to mają ku temu jakiś powód.

— Głowiłem się nad tym — cicho rzekł Tam — ale wciąż nie potrafię znaleźć odpowiedzi. Dopóki się nie dowiemy, szczęście stanowi takie samo dobre wyjaśnienie jak każde inne.

— Być może — odezwała się Verin, dołączając do nich — to jakiś podstęp.

Tomas nadal zostawał lekko w tyle, jego ciemne oczy, równie niezmordowane jak oczy Aielów, przepatrywały okolice, które mijali. Obserwował również niebo; ciągle istniała groźba, iż pojawi się na nim kruk. Wzrok Verin omiótł postać Perrina, ledwie się na niej zatrzymując, i powędrował w stronę dwóch starszych mężczyzn.

— Wieści o nieustających strapieniach, wieści o trollokach, ściągną w końcu uwagę na Dwie Rzeki. Andor z pewnością wyśle żołnierzy, być może zrobią to również inne kraje, zaniepokojone obecnością trolloków tak daleko na południu. O ile, rzecz jasna, Synowie pozwolą, by jakieś wieści wydostały się na zewnątrz. Podejrzewam, że Gwardziści Królowej Morgase będą bardziej zadowoleni z widoku Białych Płaszczy niźli trolloków.

— Wojna — mruknął Abell. — To, co tu mamy, jest dostatecznie straszne, a ty mówisz o wojnie.

— Całkiem możliwe — odparła zadowolonym tonem Verin. — Całkiem możliwe.

Nagle czymś pochłonięta, zmarszczyła czoło, wygrzebała z mieszka pióro ze stalówką i małą, oprawioną w płótno książeczkę, po czym otworzyła niedużą skórzaną skrzynkę przymocowaną do pasa, która zawierała butelkę z atramentem oraz pojemnik z piaskiem. Roztargnionym gestem wytarła pióro o rękaw i zaczęła coś gryzmolić w książeczce, nie zważając na niedogodne warunki do pisania, jakich nastręczała jazda na końskim grzbiecie. Wyglądała, jakby zupełnie jej nie obchodziło, że mogła wzniecić w nich jakieś obawy. Być może naprawdę tak było.

Pan Cauthon bezgłośnie, z niedowierzaniem mamrotał „Wojna”, a posmutniała Faile położyła uspokajającą dłoń na ramieniu Perrina.

Pan al’Thor tylko coś burknął; Perrin słyszał, że tamten kiedyś był na wojnie, nie wiedział jednak dokładnie ani gdzie się ta wojna toczyła, ani jak na nią trafił. Po prostu gdzieś z dala od Dwu Rzek, dokąd się udał jako młody człowiek i skąd wiele lat później wrócił z żoną i synkiem Randem. Niewielu ludzi wyjeżdżało z Dwu Rzek. Perrin wątpił, czy któryś z nich w ogóle miał jakieś pojęcie, czym jest wojna, wyjąwszy to, co zasłyszeli od wędrownych handlarzy albo kupców oraz ich strażników czy też woźniców. On natomiast takie pojęcie miał. Widział wojnę na Głowie Tomana. Abell miał rację. To, czego już teraz doświadczali, było dostatecznie straszne, a wszak nawet nie przypominało wojny.

Zachował spokój. Może Verin miała rację. A może chciała tylko przeciąć ich spekulacje. Jeśli te trolloki, które omijały Dwie Rzeki, stanowiły przynętę prowadzącą do pułapki, to musiała być ona zastawiona na Randa, Aes Sedai zaś na pewno o tym wiedziała. Na tym polegał jeden z problemów z Aes Sedai; podsuwały człowiekowi różne „jeśli” i “może”, aż nabierał przekonania, że powiedziały mu dobitnie coś, co w rzeczywistości tylko sugerowały. Cóż, jeśli trolloki — lub raczej ten, kto je nasłał, czyżby jeden z Przeklętych? — zamierzały schwytać Randa w zasadzkę, to będą musiały się zabrać najpierw za Perrina — prostego kowala, nie żadnego Smoka Odrodzonego — a on nie miał zamiaru wpadać w jakieś pułapki.

Jechali dalej przez cały ranek, pogrążeni w milczeniu. W tych okolicach farmy położone były z dala od siebie, czasami dzieliła je mila, a nawet i więcej. Wszystkie, co do jednej, zostały porzucone, pola dusiły się od chwastów, drzwi stodół kołysały się w rytmie zabłąkanych podmuchów wiatru. Tylko jedna została spalona, nie zostało z niej nic prócz kominów, przypominających okopcone palce wystające z popiołów. Ludzie, którzy tam zginęli — Ayellinowie, kuzynowie tych, którzy mieszkali w Polu Emonda — zostali pogrzebani nieopodal grusz rosnących za domem. Ci nieliczni, których ciała odnaleziono. Abella trzeba było zmusić, by coś niecoś o tym opowiedział, a Tam w ogóle nie chciał się odezwać. Wydawało się im, że mogą go tym wyprowadzić z równowagi. Wiedział, czym żywią się trolloki. Wszystkim, byleby to tylko było mięso. Odruchowo gładził topór, dopóki Faile nie ujęła go za rękę. Z jakiegoś powodu tylko ona wyglądała na zdenerwowaną. Przyszło mu na myśl, że pewnie wie więcej o trollokach.

Zanim słońce osiągnęło najwyższy punkt na niebie, zgodnie z przewidywaniami pana Cauthona w zasięgu wzroku pojawiła się farma al’Seenów. Na widnokręgu nie było widać żadnej innej farmy, aczkolwiek zarówno na północy, jak i na wschodzie unosiło się kilka mocno oddalonych, szarych pióropuszy dymów z komina. Jakim cudem jeszcze się ostały, w takiej izolacji? W razie zjawienia się trolloków, ich mieszkańcy mogli liczyć tylko na to, że w tym samym czasie w okolicy znajdą się przypadkiem również Białe Płaszcze.

Widoczny z daleka, zbudowany bez jednolitego planu dom na farmie wciąż jeszcze zdawał się mały, kiedy Tam ściągnął wodze i zamachał do Aielów, by przyłączyli się do nich, po czym zasugerował, żeby znaleźli sobie jakieś miejsce, w którym zaczekają, dopóki ich wizyta na farmie nie dobiegnie końca.

— O Abellu albo o mnie gadać nie będą — wyjaśnił — ale wy troje na pewno spowodujecie, że wbrew najlepszym chęciom będą sobie strzępić języki.

Łagodnie powiedziane, jeśli wziąć pod uwagę dziwne odzienie i włócznie Aielów oraz fakt, że były wśród nich dwie kobiety. Na plecach wszystkich trojga, obok kołczanów, dyndały zające. Perrin zupełnie nie pojmował, jak znaleźli czas na polowanie, skoro musieli być szybsi od koni. A jeśli już o koniach mowa, to wyglądali na mniej zmęczonych niż one.

— Nie ma sprawy — odparł Gaul. — Wyszukam sobie miejsce, gdzie zjem swój posiłek i skąd będę obserwował wasz przejazd.

Odwrócił się i natychmiast oddalił wielkimi susami. Bain i Chiad wymieniły spojrzenia. Po chwili Chiad wzruszyła ramionami i obie ruszyły jego śladem.

— To oni nie są razem? — spytał ojciec Mata, drapiąc się po głowie.

— To długa historia — odrzekł Perrin. Tak brzmiało to lepiej, niż gdyby mu wyjawił, iż Chiad i Gaul właściwie w każdej chwili mogą postanowić pozabijać się wzajem z powodu dzielącej ich waśni krwi. Miał nadzieję, że przysięga wody wciąż obowiązuje. Musi pamiętać, by zapytać Gaula, czym właściwie jest owa przysięga.

Farma al’Seenów była niemal tak duża jak farmy w Dwu Rzekach, z trzema wysokimi stodołami i pięcioma szopami, w których dojrzewał tytoń. Kamienna owczarnia, pełna owiec o czarnych pyskach, była równie szeroka jak niektóre pastwiska; płoty otaczające podwórka odgradzały mleczne krowy z białymi łatami od czarnego bydła hodowanego na ubój. W chlewie pochrząkiwały z ukontentowaniem świnie, wszędzie wałęsały się kury, po sporym stawie pływały białe gęsi.

Pierwszą dziwną rzeczą, jaką Perrin zauważył, byli chłopcy na strzechach domu i stodół, ośmiu, może dziewięciu, uzbrojeni w łuki, z kołczanami przy pasach. Na widok konnych natychmiast zaczęli krzyczeć, a kobiety zaraz zagnały małe dzieci do domu, nawet nie osłoniwszy oczu dłońmi, by zobaczyć, kto nadjeżdża. Na podwórzu farmy zgromadzili się mężczyźni, jedni z łukami, inni z widłami i cepami, które trzymali niczym broń. Za dużo ludzi. O wielu za dużo, nawet jak na tak wielką farmę. Spojrzał pytająco na pana al’Thora.

— Jac przyjął rodzinę swego kuzyna Wita — wyjaśnił Tam — ponieważ jego farma znajduje się zbyt blisko Zachodniego Lasu. Oprócz nich także rodzinę Flanna Lewina po tym, jak ich farma zośtała zaatakowana. Białe Płaszcze przegnały trolloki, zanim zdążyło spłonąć coś jeszcze prócz stodół, ale Flann stwierdził, że czas uciekać. Jac to poczciwy człowiek.

Kiedy wjechali na podwórze, gdzie wreszcie rozpoznano Tama oraz Abella, mężczyźni i kobiety wśród uśmiechów i gwaru powitań otoczyli ich ciasnym kręgiem, gdy zsiadali z koni. Na ten widok z domu wypadły pędem dzieci, tuż za nimi pilnujące je kobiety, prosto z kuchni, jeszcze wycierając dłonie o fartuchy. Reprezentowane były wszystkie pokolenia, począwszy od siwowłosej Astelle al’Seen, zgarbionej, lecz częściej używającej kostura do przepędzania ludzi ze swej drogi niźli do podpierania się, aż po niemowlę w powijakach, w ramionach pulchnej młodej kobiety, której okrągłe oblicze rozpromieniał uśmiech.

Perrin objął wzrokiem zażywną, młodą kobietę, po czym natychmiast odwrócił spojrzenie. Kiedy wyjeżdżał z Dwu Rzek, Laila Dearn była szczupłą dziewczyną, która potrafiła zatańczyć trzech chłopców na śmierć. Tylko ten uśmiech i oczy pozostały te same. Zadrżał. Był kiedyś taki czas, kiedy marzył o poślubieniu Laili, a ona do pewnego stopnia odwzajemniała to uczucie. Prawdę mówiąc, pielęgnowała je dłużej niż on. Na szczęście była zbyt oczarowana swym dzieckiem oraz bardziej jeszcze od niego korpulentnym jegomościem, który stał u jej boku, by skupić na nim uwagę. Jej towarzysza Perrin również rozpoznaj. Natley Lewin. A więc Laila nazywała się teraz Lewin. Dziwne. Nat nigdy nie umiał tańczyć. Dziękując Światłości za to, że udało mu się uniknąć jego losu, Perrin rozejrzał się dookoła w poszukiwaniu Faile.

Znalazł ją; bezcelowo potrząsała wodzami Jaskółki, a klacz trącała pyskiem jej ramię. Zanadto była zajęta posyłaniem pełnych zachwytu uśmiechów w stronę Wila al’Seena, kuzyna z okolic Deven Ride, by zwracać uwagę na swego konia, zwłaszcza że Wil odwzajemniał te uśmiechy. Przystojny chłopiec z tego Wila. Cóż, niby o rok starszy od Perrina, ale tak przystojny, że wyglądał niezwykle młodo. Kiedy przyjeżdżał do Pola Emonda na tańce, wszystkie dziewczęta wpatrywały się w niego i wzdychały. Tak jak teraz Faile. Ona co prawda nie wzdychała, ale jej uśmiech wyrażał zdecydowany zachwyt.

Perrin podszedł do niej i objął ją ramieniem, wspierając drugą rękę na toporze.

— Jak się masz, Wil? — zapytał, uśmiechając się najszerzej, jak potrafił. Nie było sensu pozwalać, by Faile pomyślała sobie, że jest zazdrosny. Zwłaszcza, że wcale nie był.

— Nieźle, Perrin. — Wzrok Wila umknął przed jego oczyma, po czym odbił się od topora; na twarzy tamtego rozlał się wyraz głębokiego obrzydzenia. — Całkiem nieźle.

Starając się nie spojrzeć już więcej na Faile, pośpiesznie dołączył do ludzi stłoczonych wokół Verin.

Faile zadarła głowę, by spojrzeć Perrinowi w oczy i wydęła usta, a potem dłonią złapała go za brodę i delikatnie targnęła głową.

— Perrin, Perrin, Perrin — wymruczała cicho.

Nie całkiem rozumiał, co chciała przez to powiedzieć, ale uznał, że roztropniej będzie, jeśli nie zapyta. Wyglądała tak, jakby sama nie wiedziała, czy jest zła, czy raczej... a może przypadkiem rozbawiona? Lepiej nie zmuszać jej, by musiała się zdecydować.

Wil nie był oczywiście jedynym, który popatrywał z ukosa w jego oczy. Zdawało się, że każdy, młody czy stary, kobieta czy mężczyzna, wzdragał się za pierwszym razem, gdy napotykał jego wzrok. Stara pani al’Seen dźgnęła go kosturem, a jej ciemne, starcze oczy rozszerzyły się ze zdziwienia, kiedy coś niezrozumiale bąknął. Może uznała, że nie jest do końca realny. Nikt jednak nie powiedział ani słowa.

Niebawem konie zostały zaprowadzone do stodół. — Tomas sam zawiódł swego siwka; zwierzę wyraźnie nie życzyło sobie, by ktoś inny dotykał jego wodzy — po czym wszyscy, z wyjątkiem chłopców na dachach, wtłoczyli się do domu, wypełniając go niemal bez reszty. Przemieszani Lewinowie i al’Seenowie, ci dorośli, utworzyli we frontowej izbie podwójny rząd, z pominięciem wszelkich względów porządku albo starszeństwa. Dzieci trafiły w objęcia matek albo, przegnane, zaglądały do środka między nogami starszych, którzy szczelnie zastawili drzwi.

Dla nowo przybyłych przyniesiono mocną herbatę i krzesła, wyposażone w siedzenia z sitowia oraz wysokie oparcia, Verin i Faile dostały dodatkowo haftowane poduszki. Osoby Verin, Tomasa i Faile wywołały stosowne poruszenie. Izbę wypełniał gwar podobny do trajkotania gęsi, wszyscy gapili się na tych troje, jakby nosili korony albo lada moment mieli przystąpić do pokazu kuglarskich sztuczek. Obcy zawsze stanowili przedmiot zaciekawienia w Dwu Rzekach. Miecz Tomasa sprowokował do szczególnych komentarzy wygłaszanych półszeptem, które Perrin z łatwością słyszał. Miecze nie były tu rzeczą na porządku dziennym, przynajmniej do czasu pojawienia się Białych Płaszczy. Niektórzy uważali, że Tomas należy do Białych Płaszczy, inni, że jest lordem. Chłopiec, który sięgał niewiele wyżej pasa dorosłych, wspomniał Strażników, ale starsi go wyśmiali.

Gdy goście już siedzieli, Jac al’Seen, potężnie zbudowany, barczysty mężczyzna, którego włosy były mocniej jeszcze przerzedzone niż u pana al’Vere, ale za to równie siwe, usadowił się przed szerokim, kamiennym kominkiem. Na półce za jego głową, między dwoma dużymi srebrnymi pucharami tykał zegar, dowód, iż dobrze sobie radził jako farmer. Wrzawa ucichła, kiedy podniósł rękę, aczkolwiek jego kuzyn Wit, niemalże bliźniaczo podobny, gdyby nie całkowity brak włosów, oraz Flann Lynn, sękata tyka od fasoli, zwieńczona siwą czupryną, i tak zabrali się za uciszanie swoich rodzin.

— Pani Mathwin, lady Faile — zagaił Jac, kłaniając się im obu niezdarnie — jest nam miło gościć was tutaj tak długo, jak sobie zażyczycie. Muszę was jednak przestrzec. Wiecie, jakie przeżywamy strapienia w tej okolicy. Najlepiej będzie dla was, jeśli udacie się prosto do Pola Emonda albo Wzgórza Czat i tam już zostaniecie. Zbyt wielkie to kłopoty, by dodatkowo je potęgować. Poradziłbym wam, byście w ogóle opuściły Dwie Rzeki, ale, jak rozumiem, Synowie Światłości nie przepuszczają nikogo przez Taren. Nie wiem dlaczego, ale tak właśnie jest.

— Kiedy tyle wspaniałych historii krąży po tej okolicy — odparła Verin, łagodnie mrugając. — Zmarnowałabym sposobność ich poznania, gdybym zatrzymała się w jakiejś wiosce.

Ani razu nie skłamawszy, udało jej się sprawić wrażenie, iż przybyła do Dwu Rzek w poszukiwaniu opowieści z dawnych czasów. W przeszłości, która zdawała się już bardzo odległa, podobnie postępowała Moiraine. Swój pierścień z Wielkim Wężem Verin ukryła w mieszku pyry pasie, jednakże Perrin wątpił, by któryś z tych ludzi wiedział, co on oznacza.

Elisa al’Seen wygładziła biały fartuch i uśmiechnęła się uroczyście do Verin. Mimo iż siwych włosów miała mniej niż jej mąż, wyglądała na znacznie od Verin starszą, na jej pomarszczonej twarzy gościł macierzyński uśmiech. Całkiem możliwe, że uważała się za starszą.

— Wielki to zaszczyt gościć pod naszym dachem prawdziwą uczoną, ale Jac ma rację — powiedziała stanowczo. — Zaprawdę jesteście tu serdecznie witani, gdy jednak opuścicie nasz dom, udajcie się natychmiast do jakiejś wioski, koniecznie. Podróżowanie nie jest bezpieczne. To samo się tyczy ciebie, moja pani — dodała, zwracając się z kolei do Faile. — Trolloki to nie są stworzenia, którym można stawić czoło, mając zaledwie garstkę mężczyzn za całą ochronę.

— Przemyślę to — odparła spokojnie Faile. — Dziękuję ci za twą troskę.

Upiła łyk herbaty, równie opanowana jak Verin, która znowu zaczęła coś zapisywać w swej książeczce, podnosząc wzrok po to tylko, by uśmiechnąć się do Elisy i mruknąć:

— Tyle opowieści krąży po okolicy.

Faile przyjęła z rąk córki al’Seenów maślane ciasteczko, dziewczyna dygnęła i zaczerwieniła się gwałtownie, jednocześnie wpatrując się w Faile z bezgranicznym podziwem w szeroko rozwartych oczach.

Perrin uśmiechnął się w duchu. W tej zielonej, jedwabnej sukni do konnej jazdy wszyscy brali Faile za szlachetnie urodzoną, on zresztą też musiał przyznać, że nosiła się pięknie. Kiedy chciała. Ta dziewczyna pewnie nie podziwiałaby Faile aż tak bardzo, gdyby zobaczyła ją w którymś z napadów furii, kiedy jej język był zdolny obedrzeć woźnicę ze skóry.

Pani al’Seen odwróciła się do swego męża, kręcąc głową; Faile i Verin nie zamierzały dać się przekonać. Jac spojrzał na Tomasa.

— Może ty potrafisz je przekonać?

— Jadę wszędzie tam, gdzie ona mi każe — odparł Tomas. Siedział na krześle z filiżanką herbaty w ręku, a mimo to robił wrażenie, jakby zaraz miał dobyć miecza.

Pan al’Seen westchnął i zmienił temat rozmowy.

— Perrin, większość nas spotykała cię przy tej czy innej okazji w Polu Emonda. Znamy cię do pewnego stopnia. W każdym razie znaliśmy cię, zanim uciekłeś zeszłego roku. Doszły nas słuchy o jakichś niepokojących rzeczach, ale, jak mniemam, Tam i Abell nie towarzyszyliby tobie, gdyby były one prawdziwe.

Żona Flanna, Adine, przysadzista kobieta o oczach wyrażających całkowite samozadowolenie, głośno pociągnęła nosem.

— O Tamie i Abellu też słyszałam różne rzeczy. I o ich chłopcach, którzy uciekli z Aes Sedai. Z Aes Sedai! Z tuzinem Aes Sedai! Pamiętacie wszyscy, jak Pole Emonda się spaliło do gołej ziemi. Światłość tylko wie, co też ich tam mogło jeszcze spotkać. Słyszałam, że ponoć porwali dziewczynę al’-Vere’ów.

Flann potrząsnął głową, wyrażając tym gestem pełną rezygnację i obdarzył Jaca przepraszającym spojrzeniem.

— Skoro w to wierzysz — powiedział ironicznym tonem Wit — to uwierzysz we wszystko. Dwa tygodnie temu rozmawiałem z Marin al’Vere i ona mnie zapewniła, że dziewczyna poszła własną drogą. A Aes Sedai była tylko jedna.

— Co ty sugerujesz, Adine? — Elisa al’Seen wsparła pięści na biodrach. — Gadaj i to zaraz.

W jej głosie wyraźnie można było dosłyszeć nie wypowiedziane otwarcie: „Tylko spróbuj!”

— Nie powiedziałam, że w to wierzę — zaprotestowała krnąbrnie Adine — a tylko, że słyszałam. Są takie pytania, które trzeba zadać. Synowie nie zasadzili się akurat na tych trzech tylko dlatego, iż wylosowali ich imiona z czapki.

— Jeśli dla odmiany zaczniesz słuchać — odparła stanowczym głosem Elisa — to może usłyszysz jakieś odpowiedzi.

Adine zabrała się za układanie spódnic, ale mimo iż burczała coś pod nosem, tak czy inaczej trzymała język na wodzy.

— Czy ktoś jeszcze ma coś do powiedzenia? — spytał Jac z ledwie skrywanym zniecierpliwieniem. Nikt się nie odezwał, więc mówił dalej. — Perrin, nikt tutaj nie wierzy, żeś jest Sprzymierzeńcem Ciemności, tak jak ja nie wierzę, że jest nim Tam albo Abell.

Flann przeszył Adine surowym spojrzeniem i położył dłoń na ramieniu żony; ta milczała nadal, ale jej wargi drgały, nie wypowiadając wprost tego, co najwyraźniej chciała powiedzieć. Jac mruknął coś do siebie, zanim znowu podjął przerwany wątek.

— Mimo to, Perrin, myślę, że mamy prawo usłyszeć, dlaczego Białe Płaszcze mówią to, co mówią. Oskarżają ciebie, Mata Cauthona i Randa al’Thora, że jesteście Sprzymierzeńcami Ciemności. Dlaczego?

Wyraźnie rozzłoszczona Faile otworzyła już usta, ale Perrin uciszył ją machnięciem ręki. Jej posłuszeństwo zaskoczyło go do tego stopnia, że gapił się na nią przez chwilę oniemiały, nim wreszcie przemówił. Może była chora.

— Białym Płaszczom nie trzeba wiele, panie al’Seen. Jeśli się nie kłaniasz, nie płaszczysz i nie obchodzisz ich z daleka, to na pewno jesteś Sprzymierzeńcem Ciemności. Jesteś nim bez wątpienia, jeśli tylko nie mówisz tego, co oni chcą, nie myślisz tak, jak oni chcą. Nie wiem, dlaczego uważają Randa i Mata za Sprzymierzeńców Ciemności.

Tak brzmiała prosta prawda. Białym Płaszczom wystarczyłaby wiedza, że Rand to Smok Odrodzony, ale wiedzieć tego żadną miarą nie mogli. Oskarżenia pod adresem Mata całkowicie go zaskoczyły. To musiało być dzieło Faina.

— Ja natomiast zabiłem kilku Synów. — O dziwo, nie skurczył się wewnętrznie, ani pod wpływem okrzyków zdumienia, które obiegły wnętrze izby, ani też na wspomnienie tego, co zrobił. — Zabili mi przyjaciela i zabiliby również mnie. Jakoś nie widziałem powodu, dla którego miałem im na to pozwolić. Tak to brzmi w skrócie.

— Rozumiem, że nie mogłeś im na to pozwolić — wolno powiedział Jac.

Nawet mimo obecności trolloków w okolicy ludzie z Dwu Rzek nie przyzwyczaili się jeszcze do mordów. Przed kilkoma laty pewna kobieta zabiła swego męża, ponieważ pragnęła, by poślubił ją inny mężczyzna — był to ostami raz, na ile Perrin się orientował, gdy w Dwu Rzekach ktoś umarł gwałtowną śmiercią. Do czasu zjawienia się trolloków.

— Synowie Światłości — powiedziała Verin — znakomicie znają się na jednej rzeczy. Potrafią sprawić, że ludzie, którzy przez całe życie byli sąsiadami, stają się wobec siebie podejrzliwi.

Wszyscy wieśniacy spojrzeli na nią, po chwili niektórzy przytaknęli.

— Mówiono mi, że towarzyszy im pewien człowiek — powiedział Perrin. — Padan Fain. Wędrowny handlarz.

— Słyszałem o tym — potwierdził Jac. — Podobno teraz występuje pod innym nazwiskiem.

Perrin skinął głową.

— Ordeith. Nieważne jednak, Fain czy Ordeith, to on jest Sprzymierzeńcem Ciemności. Przyznał się do tego, przyznał się również do sprowadzenia tu trolloków w zeszłoroczną Zimową Noc. A teraz towarzyszy Białym Płaszczom.

— Łatwo ci tak mówić — wtrąciła ostro Adine Lewin. — Sprzymierzeńcem Ciemności możesz nazwać każdego.

— W takim razie komu ty wierzysz? — spytał Tomas. — Tym, którzy pojawili się kilka tygodni temu, aresztowali twoich znajomych i spalili ich farmy? Czy temu młodemu człowiekowi, który się tutaj wychował?

— Ja nie jestem żadnym Sprzymierzeńcem Ciemności, panie al’Seen — zapewnił Perrin — ale jeśli pan chce, bym odjechał, uczynię to.

— Nie — wtrąciła szybko Elisa, rzucając w stronę męża znaczące spojrzenie. Adine zaś zmierzyła wzrokiem tak lodowatym, że tamta zdusiła w sobie słowa, które właśnie miała zamiar wypowiedzieć. — Jesteś tu mile widziany i możesz zostać tak długo, jak sobie zażyczysz.

Jac zawahał się, po czym skinął głową na znak zgody. Podeszła bliżej, spojrzała z góry na Perrina, kładąc mu dłonie na ramionach.

— Współczujemy ci — powiedziała cicho. — Twój ojciec był dobrym człowiekiem. Matka była moją przyjaciółką i wspaniałą kobietą. Wiem, że chciałaby, abyś z nami został, Perrin. Synowie rzadko tędy przejeżdżają, a jeśli już; to chłopcy z dachu ostrzegą nas dostatecznie wcześnie, byśmy zdążyli cię ukryć na stryszku. Tam będziesz bezpieczny.

Mówiła szczerze to, co myślała. Naprawdę tak myślała. A kiedy Perrin spojrzał na pana al’Seena, ten znowu pokiwał głową.

— Dziękuję wam — wydusił Perrin ze ściśniętego gardła. — Ale ja mam... różne rzeczy do zrobienia. Muszę dopatrzyć pewnych spraw.

Westchnęła i poklepała go lekko po ramieniu.

— Jasne. Dopilnuj tylko, żeby te rzeczy ci nie... zaszkodziły. Ale cóż, mogę przynajmniej wyprawić cię w drogę z pełnym brzuchem.

W domu brakowało dostatecznej ilości stołów, by usadzić wszystkich do popołudniowego posiłku, każdy więc dostał miskę z jagnięcym gulaszem oraz pajdę chrupiącego chleba tam, gdzie siedział wraz z przykazaniem, że nie wolno nachlapać, po czym wszyscy zabrali się za jedzenie. Nim skończyli, do izby wparował chłopiec, który wydawałby się zapewne wyższy, gdyby tak się nie garbił w ukłonie. Perrinowi wydało się, że to chyba Win Lewin, ale nie był pewien, chłopcy w tym wieku szybko rosną.

— Lord Luc! — zawołał podnieconym głosem chudy chłopak. — Lord Luc tu jedzie!

33

Nowy splot we Wzorze

Tuż za chłopcem, niemal depcząc mu po piętach, wkroczył lord we własnej osobie, wysoki, barczysty mężczyzna w średnim wieku, o twardej, kanciastej twarzy i ciemnorudych włosach, posiwiałych na skroniach. Ciemnoniebieskie oczy zdradzały skłonność do arogancji; ubrany w znakomicie skrojony, zielony kaftan z dyskretnie wyhaftowanymi na całej długości rękawów złotymi zakrętasami oraz rękawice ozdobione złotą nicią; z pewnością w każdym calu wyglądał na arystokratę. Złoto zdobiło również pochwę miecza, otaczało ponadto paskami szczyty wypolerowanych cholew wysokich butów. Jakoś udało mu się przekształcić prosty akt przekraczania progu w wielkopański gest. Perrin gardził nim już od pierwszego spojrzenia.

Wszyscy al’Seenowie i Lewinowie pośpieszyli hurmem, by powitać lorda, mężczyźni, kobiety i dzieci stłoczyli się wokół niego, uśmiechali się, dygali i kłaniali, jeden przez drugiego paplając, jakim to wielkim zaszczytem jest wizyta Myśliwego polującego na Róg. To podniecało ich najbardziej. Samo przybycie lorda pod ich dach było wystarczająco ekscytujące, ale on przecież był jednym z tych, którzy poprzysięgli szukać legendarnego Rogu Valere — toż to materiał na moc opowieści. Perrinowi przyszło na myśl, że nigdy dotąd nie widział, by mieszkańcy Dwu Rzek się przed kimkolwiek płaszczyli; tym tutaj prawie się to udało.

Lord Luc przyjął te objawy szacunku jako coś, co mu się należy. Mieszkańcy farmy prawdopodobnie nie zauważyli albo zwyczajnie nie poznali się na jego odrobinę znużonej minie, nieco protekcjonalnym uśmiechu. Może po prostu uważali, że tak właśnie zachowują się lordowie. Bo i prawda, niejeden tak się zachowywał, Perrin jednakże się irytował, widząc, jak ci ludzie — ludzie z rodzinnych stron — godzą się bez sprzeciwu na takie traktowanie.

Gdy harmider zaczął cichnąć, Jac i Elisa przedstawili swoich gości — wszystkich prócz Tama i Abella, którzy już go wcześniej poznali — lordowi Lukowi z Chiendelny, mówiąc, że udzielał im rad w sprawie metod, jakimi należy się bronić przed trollokami, że to on ich zachęcił, by stawili opór Białym Płaszczom, by walką wyrazili swój czynny sprzeciw. W pozostałej części izby podniósł się szmer aprobaty. Gdyby Dwie Rzeki miały wybrać swojego króla, to wszyscy al’Seenowie i Lewinowie poparliby lorda Luka. On też o tym wiedział. Niemniej jego znudzone samozadowolenie nie trwało długo.

Przy pierwszym spojrzeniu na gładkolicą twarz Verin Luc nieznacznie zesztywniał, a jego wzrok pomknął ku jej dłoni tak szybko, iż wielu zapewne niczego nie zauważyło. Mało co, a byłby upuścił swe haftowane rękawice. Korpulentna i pospolicie odziana, z łatwością mogła być żoną jednego z obecnych farmerów, on jednak najwyraźniej umiał rozpoznać pozbawione śladów upływu lat oblicze Aes Sedai. Nie był szczególnie zachwycony jej widokiem w tym miejscu. Drgał mu kącik lewego oka, gdy słuchał, jak pani al’Seen przedstawia „panią Mathwin”, „uczoną z zagranicy”.

Verin uśmiechnęła się do niego leniwie, jakby przez sen.

— Bardzo mi miło — mruknęła. — Dom Chiendelna. Gdzie to jest? Brzmienie tego imienia przywodzi na myśl Ziemie Graniczne.

— Nic tak imponującego — odparł szybko Luc, obdarzając ją czujnym spojrzeniem i tylko nieznacznie się kłaniając. — Murandy, mówiąc dokładnie. Dom pośledni, ale za to stary.

Z wyraźnym niepokojem oderwał od niej oczy na czas dalszych prezentacji.

Na Tomasa ledwie zerknął. Biorąc pod uwagę, że bez trudu rozpoznał w Verin Aes Sedai, musiał wiedzieć, że to jest Strażnik „Pani Mathwin”, dlaczego więc na wstępie zlekceważył go równie otwarcie, jakby oznajmił to na głos. Zgoła niewytłumaczalne. Nawet jeśli Luc nie wiadomo jak sprawnie władał mieczem, to nikt nie włada nim aż tak dobrze, by lekceważyć Strażnika. Arogancja. Ów jegomość miał jej za dziesięciu. W oczach Perrina dowiódł tego jednoznacznie, gdy witał się z Faile.

Uśmiech, jakim obdarzył ją Luc, bez wątpienia wyrażał znacznie więcej niż zwykłą pewność siebie; był nadto poufały i wymownie ciepły. W rzeczy samej zdradzał na równi za duży podziw i za wiele ciepła. Ująwszy dłoń dziewczyny w obie ręce, skłonił się, a następnie zajrzał jej głęboko w oczy, jakby starał się ją przejrzeć na wylot. Perrinowi wydało się przez chwilę, że Faile zaraz przeniesie wzrok na niego, ale zamiast tego odwzajemniła spojrzenie lorda z udawanym chłodem mimo zaróżowionych policzków, i lekko skinęła głową.

— Ja też, mój panie, należę do Myśliwych polujących na Róg — powiedziała głosem jakby trochę zdławionym. — Sądzisz, że znajdziesz go właśnie tutaj?

Luc zamrugał i puścił jej dłoń.

— Być może, moja pani. Któż to wie, gdzie znajduje się Róg?

Faile wyglądała na nieco zdziwioną — może rozczarowaną — że tak nagle stracił zainteresowanie tematem.

Perrin zachował obojętny wyraz twarzy. Jeśli ona chce uśmiechać się do Wila al’Seena i czerwienić na widok głupawych lordów, to niech jej będzie. Tak czy owak mogła robić z siebie idiotkę, wpadając w cielęcy zachwyt na widok każdego mężczyzny, który pojawi się na jej drodze. A ten Luc chciałby wiedzieć, gdzie jest Róg Valere? Ukryty w Białej Wieży, ot co. Korciło go, by poinformować o tym tego człowieka choćby po to tylko, by widzieć, jak załamany zgrzyta zębami.

Jeśli Luc się zdziwił, słysząc, kim są pozostali goście w domu al’Seenów, jego reakcja na widok Perrina, mówiąc najoględniej, była raczej osobliwa. Wzdrygnął się na widok jego twarzy, z błyskiem szoku w oczach. Wszystko to po chwili zniknęło, ukryte pod maską arystokratycznego chłodu, jeśli nie liczyć trudnego do opanowania drgania kącika jednego oka. Kłopot polegał na tym, że takie zachowanie nie miało żadnego sensu. Wszak to nie jego żółte oczy odebrały Lukowi mowę; w to Perrin nie wątpił. Wyglądało raczej na to, iż tamten go znał i przeżył wstrząs, spotykając tutaj, ale on przecież nigdy wcześniej nie poznał tego człowieka. Co więcej, założyłby się, że Luc się go boi. Całkiem bez sensu.

— To lord Luc podsunął pomysł, by chłopcy wdrapali się na dachy — oznajmił Jac. — Żaden trollok się tu nie zbliży niepostrzeżenie.

— Czyżby? — zapytał sucho Perrin. To ma być przykład mistrzowskich rad lorda Luka? — Trolloki widzą w ciemnościach jak koty. Wpadną na was, wyłamując kopniakami drzwi, zanim wasi chłopcy zdążą wznieść bodaj jeden okrzyk.

— Robimy, co możemy — warknął Flann. — Nie próbuj nas straszyć. Tu są dzieci. Lord Luc przynajmniej podsuwa nam pomocne sugestie. Był u mnie na dzień przed pojawieniem się trolloków, żeby sprawdzić, czy wszystkich rozmieściłem na właściwych stanowiskach. Krew i popioły! Gdyby nie on, trolloki wymordowałyby nas wszystkich.

Luc zdawał się nie słyszeć pochwał, jakimi go obdarzono. Bacznie obserwował Perrina, jednocześnie nazbyt skoncentrowany na swych rękawicach, które wpychał za sprzączkę w kształcie złotej lwiej głowy, spinającą pas. Faile też go obserwowała z nieznacznym grymasem.

— A ja myślałem, że uratowały was Białe Płaszcze, panie Lewin. Wydawało mi się, że to patrol Białych Płaszczy przybył w samą porę i przepędził trolloki.

— No cóż, tak było. — Flann przejechał dłonią po siwych włosach. — Ale lord Luc... Gdyby Białe Płaszcze się nie zjawiły, to wtedy... On przynajmniej nie usiłuje nas straszyć — wymamrotał.

— Dobrze więc, niech nie straszy — powiedział Perrin. — Ja natomiast boję się trolloków. A was przed trollokami przecież bronią Białe Płaszcze. Kiedy mogą.

— Chcesz zatem przypisać wszelkie zasługi Białym Płaszczom? — Luc wbił w Perrina zimne spojrzenie, jakby atakował jakiś słaby punkt. — Jak ci się wydaje, kto ponosi odpowiedzialność za Smocze Kły rysowane na drzwiach? Prawda, ich dłonie nigdy nie chwytają węgla drzewnego, ale to oni za tym stoją. To oni podkradają się pod domy tych poczciwych ludzi, zadają pytania i żądają odpowiedzi, jakby każdy dach nad ich głowami należał do nich. Powiadam, ci ludzie są swymi własnymi panami, nie psami przywoływanymi do nogi przez Białe Płaszcze. Można pozwolić im na patrolowanie tych okolic, bo to słuszne, ale witając na progu, mówić, na czyjej są ziemi. Tak ja twierdzę. Jak sobie chcesz być psem Białych Płaszczy, to niech i tak będzie, ale nie zazdrość tym dobrym ludziom ich wolności.

Perrin wytrzymał spojrzenie Luka.

— Nie żywię żadnych ciepłych uczuć względem Białych Płaszczy. Oni przecież chcą mnie powiesić, nie słyszałeś?

Wysoki lord zamrugał, jakby istotnie nie słyszał, a może zapomniał, bo tak usilnie czekał na sposobność doskoczenia Perrinowi do gardła.

— W takim razie cóż takiego proponujesz?

Perrin odwrócił się do niego plecami i stanął twarzą do kominka. Nie miał zamiaru spierać się na osobności z Lukiem. Niech wszyscy posłuchają. Bez wątpienia patrzą na niego. Powie to, co myśli i niech już będzie po wszystkim.

— Musicie polegać na Białych Płaszczach, musicie liczyć na to, że odstraszą trolloki, liczyć, że przybędą w porę w razie ich ataku. A dlaczego? Bo każdy człowiek stara się pozostawać na swej farmie, jeśli może, albo trzymać się jej tak blisko jak się da, jeśli już musi się od niej oddalić. Utworzyliście sto małych grupek, podobnych do dojrzałych kiści winogron, które można zerwać lada chwila. Dopóki tak będzie, dopóki będziecie musieli się modlić, by Białe Płaszcze powstrzymywały trolloki przed rozgnieceniem was na wino — nie macie żadnego wyboru, tylko musicie im pozwolić na zadawanie wszelkich pytań i domaganie się odpowiedzi. Musicie stanąć na uboczu i stamtąd się przyglądać, jak porywają niewinnych ludzi. A może ktoś tutaj uważa, że Haral i Alsbet Luhhanowie to Sprzymierzeńcy Ciemności? Natti Cauthon? Bodewhin i Eldrin?

Spojrzenie, jakim Abell omiótł izbę, odstraszyłoby każdego, kto chciałby ewentualnie dać do zrozumienia, że tak uważa, ale w istocie wcale nie było potrzebne. Nawet Adine Lewin skupiła uwagę na Perrinie. Luc popatrywał na niego krzywo, w przerwach między obserwowaniem reakcji ludzi stłoczonych w izbie.

— Wiem, że oni nie powinni byli aresztować Natti, Alsbet i pozostałych — powiedział Wit — ale dość już na tym.

Potarł dłonią swą łysą czaszkę i obdarzył Abella zakłopotanym spojrzeniem.

— Chciałem rzec, że trzeba ich zmusić, by puścili wszystkich wolno. Nie słyszałem, by kogoś od tego czasu aresztowali.

— Twoim zdaniem to oznacza, że już po wszystkim? — — spytał Perrin. — Naprawdę myślisz, że zadowolili się aresztowaniem Cauthonów i Luhhanów? Dwoma spalonymi farmami? Które z was będzie następne? Za to tylko, że powiedziało coś niewłaściwego albo też zwyczajnie, dla przykładu. Całkiem możliwe, że to Białe Płaszcze a nie trolloki podłożą pochodnię pod ten dom. Albo może to właśnie na waszych drzwiach ktoś nocą wyrysuje Smoczy Kieł. Zawsze się znajdą ludzie, którzy w coś takiego uwierzą.

Kilkoro oczu pomknęło w stronę Adine, która zaszurała nogami i zgarbiła ramiona.

— Nawet, jeśli z tego wszystkiego wynika tylko tyle, że będziecie zasuwać rygle przed każdym Białym Płaszczem, który się tu zjawi, to czy naprawdę chcecie tak żyć? A co z waszymi dziećmi? Zdajecie się na łaskę trolloków, na łaskę Białych Płaszczy, na łaskę każdego, kto żywi wobec was jakieś urazy. Zgódźcie się na opiekę jednych, a wnet spadnie na was jarzmo pozostałych. Ukrywacie się w piwnicy w nadziei, że jeden wściekły pies obroni was przed drugim, w nadziei, że skuszone mrokiem szczury jednak nie zakradną się do niej, żeby was pokąsać.

Jac wymienił zmartwione spojrzenia z Flannem i Witem, z pozostałymi mężczyznami zgromadzonymi w izbie, po czym wolno powiedział:

— Jeśli uważasz, że postępujemy źle, to co w takim razie proponujesz?

Perrin nie spodziewał się tego pytania — był przekonany, że się rozzłoszczą — ale bezzwłocznie podzielił się swymi przemyśleniami.

— Zbierzcie wszystkich ludzi. Zbierzcie owce, krowy, kury, wszystko. Zbierzcie i zaprowadźcie tam, gdzie ludzie i zwierzęta mogą być bezpieczni. Idźcie do Pola Emonda. Albo do Wzgórza Czat, bo to bliżej, z tym że wówczas znajdziecie się pod dozorem Białych Płaszczy. Dopóki tu jest was dwudziestu, tam pięćdziesięciu, stanowicie łatwy łup dla trolloków. Jeśli zbiorą się was setki, wówczas będziecie mieli jakieś szanse i to bez konieczności zginania karku przed Białymi Płaszczami.

To wywołało wybuch, jakiego się spodziewał.

— Ja miałbym opuścić farmę! — zakrzyczał Flann okrzyk Wita.

— Oszalałeś!

Słowa wylewały się z ich ust, z ust ich braci i kuzynów, jedni krzyczeli głośniej od drugich.

— Iść do Pola Emonda? Będę miał za daleko, żeby codziennie sprawdzać pola!

— Wszystko porośnie chwastem!

— Nie wiem, w jaki sposób miałbym zrobić żniwa!

— ...jak przyjdą deszcze...!

— ...próbuję odbudować...!

— ...tytoń zgnije...!

— ...trzeba będzie zostawić...!

Umilkli, gdy Perrin uderzył pięścią w półkę kominka.

— Nie widziałem zdeptanego albo podpalonego pola, ani też spalonego domu bądź stodoły, jeśli nie było tam ludzi. To po ludzi przychodzą trolloki. A nawet jeśli coś spalą? Zboże można zasiać na nowo. To, co z kamienia, zaprawy i drewna da się odbudować. A czy je możecie odbudować?

Wskazał dziecko Laili, a ona przycisnęła je do piersi, spoglądając na niego chmurnie, jakby on sam mu groził. Niemniej jednak spojrzenia, jakimi obdarzyła swego męża i Flanna, były pełne bojaźni. Podniósł się pełen niepokoju szmer.

— Opuścić farmę — mruknął Jac, kręcąc głową. — Nie wiem, Perrin.

— To twój wybór, panie al’Seen. Ziemia wciąż tu będzie, kiedy wrócicie. Trolloki nie mogą jej uprowadzić. Zastanów się, czy to samo da się powiedzieć o twojej rodzinie.

Szmer przeobraził się we wrzawę. Kilka kobiet, głównie te, które obarczone były jednym lub dwójką dzieci, zaatakowało swych mężów, z których żaden nie miał najmniejszej ochoty podejmować sprzeczki.

— Interesujący plan — wycedził Luc, przypatrując się Perrinowi. Trudno było stwierdzić, sądząc wyłącznie z wyrazu jego twarzy, czy aprobuje go, czy też przemawia przez niego ironia. — Będę obserwował, by ocenić, do czego on doprowadzi. A teraz, panie al’Seen, muszę ruszać w drogę. Wstąpiłem tylko po to, by sprawdzić, jak wam się żyje.

Jac i Elisa odprowadzili go do drzwi, inni natomiast zanadto wciągnęli się w dyskusje, by zwrócić nań większą uwagę. Luc wyszedł z zaciśniętymi ustami. Perrin odniósł wrażenie, że zapewne dotychczas jego wyjazdy były równie imponujące, jak widziane wcześniej przybycie.

Jac krosto od drzwi podszedł do Perrina.

— Śmiały ten twój plan. Przyznam, że nie mam chęci porzucać farmy, ale mówisz sensownie. Nie wiem jednak, czego dopatrzą się w tym Synowie. Moim zdaniem to podejrzliwe towarzystwo. Gdy zbierzemy się razem, mogą sobie pomyśleć, że knujemy coś przeciwko nim.

— Niech sobie tak myślą — odparł Perrin. — Wioska pełna ludzi może zastosować się do rady Luka i oznajmić Białym Płaszczom, żeby pilnowali swych interesów gdzie indziej. A może uważasz, że powinniście nadal wydawać się bezbronni, żeby zachować życzliwość Białych Płaszczy.

— Nie. Nie, ja rozumiem, o co ci chodzi. Przekonałeś mnie. I prawdopodobnie przekonałeś również pozostałych.

Wyglądało na to, że tak istotnie jest. Gwar dyskusji zamierał, ale tylko dlatego, że wszyscy wydawali się ze sobą zgadzać. Nawet Adine, która dyrygowała swymi córkami, głośno im rozkazując, by natychmiast zabrały się za pakowanie. W rzeczy samej obdarzyła Perrina niechętnym, lecz aprobującym skinieniem głowy.

— Kiedy macie zamiar ruszać? — spytał Perrin Jaca.

— Jak tylko wszyscy będą gotowi. Przed zachodem słońca dotrzemy do siedziby Jona Gaelina przy Drodze Północnej. Powtórzę Jonowi, co powiedziałeś, a także wszystkim, którzy mieszkają przy drodze do samego Pola Emonda. Lepiej iść tam niż do Wzgórza Czat. Skoro chcemy wyrwać się spod jarzma nie tylko trolloków, lecz również Białych Płaszczy, to lepiej nie paradować im tuż pod samym nosem. — Jac podrapał się palcem po skąpym wianku włosów otaczającym jego czaszkę. — Perrin, moim zdaniem Synowie nie zrobią krzywdy Natti Cauthon i dziewczętom, tudzież Luhhanom, ale mnie to nie daje spokoju. A co się stanie, jeśli naprawdę pomyślą, że coś knujemy? Kto to wie?

— Zamierzam ich jak najszybciej uwolnić, panie al’Seen. I wszystkich innych, których Białe Płaszcze aresztują, skoro już o tym mówimy.

— Śmiały plan — powtórzył Jac. — Cóż, w takim razie najlepiej będzie, jak każę ludziom z miejsca ruszać w drogę, skoro chcemy dotrzeć do Jona przed zachodem słońca. Idź w Światłości, Perrin.

— Bardzo śmiały plan — powiedziała Verin, podchodząc bliżej, gdy pan al’Seen pośpieszył wydawać rozkazy, by wyciągano wozy i pakowano to wszystko, co da się udźwignąć. Przyglądała się Perrinowi, przekrzywiając głowę z zaciekawieniem, mniejszym jednak niż to, jakie zdradzała stojąca u jej boku Faile. Ta miała taką minę, jakby go widziała na oczy po raz pierwszy w życiu.

— Nie wiem, dlaczego wszyscy tak to nazywają — odparł. — Ktoś wreszcie musiał coś wymyślić. Ten Luc nagadał im bzdur. Rzucanie wyzwań Białym Płaszczom z proga. Chłopcy na dachach strzegący przed trollokami. To drogi wiodące prosto do katastrofy. A ja tylko zwróciłem na to uwagę. Powinni to byli zrobić na samym początku. Ten człowiek...

Pohamował się ze stwierdzeniem, że Luc go irytuje. Nie w obecności Faile. Mogłaby to opacznie zrozumieć.

— Oczywiście — zgodziła się dobrodusznie Verin. — Nie miałam przedtem okazji zobaczyć, jak to działa. A może miałam, ale nie zdawałam sobie sprawy.

— O czym ty mówisz? Co jak działa?

— Perrin, kiedy tu dotarliśmy, ci ludzie byli gotowi trzymać się za wszelką cenę tego miejsca. Natchnąłeś ich zdrowym rozsądkiem i prawidłowymi emocjami, czy sądzisz jednak, że ja bym coś u nich wskórała, czy też Tam albo Abell? Sam powinieneś wiedzieć, jak uparci są mieszkańcy Dwu Rzek. Swoją obecnością zmieniłeś najbardziej prawdopodobny przebieg zdarzeń. I to za sprawą kilku słów wymówionych w... irytacji? Ta’veren rzeczywiście wciągają żywoty innych ludzi do swego wzoru. Fascynujące. Naprawdę żywię głęboką nadzieję, że kiedyś znowu będzie mi dane obserwować Randa.

— Cokolwiek to jest — odburknął Perrin — wyjdzie tylko na dobre. Im więcej ludzi w jednym miejscu, tym bezpieczniej.

— Ależ naturalnie. Rand, jak rozumiem, zdobył ten miecz?

Skrzywił się, ale nie istniał powód, by jej o tym nie mówić. Wiedziała o Randzie i wiedziała, po co się udał do Łzy.

— Tak.

— Strzeż się Alarmy, Perrin.

— Co? — Te błyskawiczne zmiany tematu, jakich dokonywała Aes Sedai, zaczynały go już dezorientować. Szczególnie, gdy mówiła, że on ma zrobić coś, o czym już pomyślał zawczasu i co zamierzał zachować przed nią w najgłębszej tajemnicy. — Dlaczego?

Wyraz twarzy Verin nie uległ zmianie, ale ciemne oczy nagle się rozjaśniły, a spojrzenie wyostrzyło jak u ptaka.

— W Białej Wieży rodzi się wiele... wzorów. Nie wszystkie są złowieszcze, czasami jednak trudno coś orzec, dopóki nie jest za późno. A nawet te najbardziej delikatne często prowadzą do tego, że pewne nitki pękają podczas tkania, że łamią się niektóre trzciny użyte do wyplatania koszyka. Każdy zaś ta’veren może być taką trzciną, wykorzystywaną w dowolnej liczbie możliwych planów.

Znienacka wydało się, iż oszałamia ją ta krzątanina dookoła, że jej światem są raczej książki lub własne myśli niźli rzeczywistość.

— A niech to. Pan al’Seen nie marnuje czasu, nieprawdaż? Sprawdzę tylko, czy może użyczyć kogoś, kto przyprowadzi nasze konie.

Faile zadygotała, gdy Brązowa siostra odeszła.

— Czasami przez te Aes Sedai robi mi się... nieswojo — mruknęła.

— Nieswojo? — spytał Perrin. — Mnie one przez większość czasu przerażają śmiertelnie.

Roześmiała się cicho i zaczęła bawić guzikiem przy jego kaftanie, przypatrując mu się z napięciem.

— Perrin, byłam... byłam... głupia.

— O czym ty mówisz?

Spojrzała mu w twarz — zdawało się, że zaraz ukręci ten guzik — a wtedy pośpiesznie dodał:

— Należysz do najmniej głupich ludzi, jakich znam. — Zdążył ugryźć się w język, nim dodał: „na ogół” i był zadowolony, że to zrobił, gdy nagrodziła go uśmiechem.

— Miło, że tak mówisz, ale ja naprawdę byłam głupia.

Poklepała guzik i zaczęła mu poprawiać kaftan — czego ów bynajmniej nie wymagał — i wygładzać klapy — które wcale tego nie potrzebowały.

— Zachowałeś się tak niemądrze — powiedziała trochę nazbyt szybko — tylko dlatego, że ten młodzieniec na mnie spojrzał... a doprawdy jest zanadto niedojrzały, zupełnie inny niż ty... więc pomyślałam, że wywołam w tobie zazdrość... tylko troszeczkę... udając, tylko udając, że oczarował mnie lord Luc. Nie powinnam była tego robić. Czy mi wybaczysz?

Usiłował doszukać się jakiegoś porządku w tym labiryncie poplątanych słów. To dobrze, że uznała Wila za niedojrzałego — gdyby tamten spróbował wyhodować sobie brodę, zapewne byłaby żenująco rzadka — ale nic nie wspomniała o tym, w jaki sposób odwzajemniła spojrzenia Wila. A poza tym, skoro tylko udawała, że Luc ją oczarował, to czemu się tak czerwieniła?

— Jasne, że ci wybaczam — odparł. W oczach Faile rozbłysły niebezpieczne iskry. — Chciałem powiedzieć, że nie mam ci nic do wybaczania.

Iskry rozgorzały jeszcze intensywniej. Czego ona odeń właściwie oczekiwała?

— A czy ty mi wybaczysz? Kiedy próbowałem cię przegnać, mówiłem rzeczy, których nie powinno się mówić. Czy mi również wybaczysz?

— Ty mówiłeś rzeczy, które wymagają przebaczenia? — spytała słodko, a on już wiedział, że wpakował się w tarapaty. — Jakoś nie potrafię sobie uzmysłowić, cóż to takiego, ale wezmę to pod rozwagę.

Pod rozwagę? W tym momencie wyraziła się zupełnie jak arystokratka; może jej ojciec pracował dla jakiegoś lorda, dzięki czemu miała możność nauczyć się sposobu, w jaki wysławiają się damy. Nie miał pojęcia, o co jej chodzi. Niemniej jednak był przekonany, że już wkrótce się dowie, o cokolwiek by chodziło.

Z ulgą wspiął się ponownie na siodło Steppera, w samym środku tego zamieszania, wywołanego zaprzęganiem koni, sporami o to, co można, a czego nie można zabrać, gonitwami dzieci za kurami i gęsiami, którym wiązano potem łapy, by można je było zapakować na wozy. Chłopcy już gnali bydło na wschód, inni wyganiali owce z owczarni.

Faile nie uczyniła najmniejszej aluzji do tego, co zostało powiedziane w domu al’Seenów. Co więcej, uśmiechała się do Perrina i na głos porównywała metody hodowania owiec, jakie stosowano tutaj, do tych w Saldaei, a kiedy jedna z dziewcząt przyniosła jej bukiet małych, czerwonych kwiatków, zwanych rumieniczkami, próbowała wpleść kilka z nich w jego brodę, śmiejąc się, gdy próbował ją powstrzymać. Krótko mówiąc, sprawiła, że wyskakiwał ze skóry. Potrzebował jeszcze jednej rozmowy z panem Cauthonem.

— Idź w Światłości — powtórzył pan al’Seen, gdy byli już gotowi do odjazdu — i opiekuj się chłopcami.

Czterech młodych mężczyzn postanowiło się wybrać z nimi na koniach o zmierzwionej sierści, ani trochę tak dobrych jak te wierzchowce, na których jechali Tam i Abell. Perrin nie bardzo wiedział, dlaczego to właśnie on ma się nimi opiekować. Byli od niego starsi, nawet jeśli tylko odrobinę. Wil al’Seen i jego kuzyn Ban, jeden z synów Jaka, którego los obdarzył największym z całej rodziny nosem, oraz dwóch Lewinów, Tell i Dannil, którzy tak mocno przypominali Flanna, że mogli być jego synami, a nie bratankami. Perrin próbował im wybić z głowy ten pomysł, zwłaszcza gdy oświadczyli dobitnie, że chcą pomóc w wyswobadzaniu Cauthonów i Luhhanów z rąk Białych Płaszczy. Prawdopodobnie uważali, że to będzie polegało na wtargnięciu do obozowiska Synów i zażądaniu, by oddali wszystkich więźniów. „Rzucanie wyzwania” — tak to nazwał Tell, sprawiając, że Perrinowi włosy stanęły dęba. Za dużo opowieści bardów. Za dużo słuchania takich głupców jak Luc. Podejrzewał, że Wil kieruje się innymi powodami, aczkolwiek ten starał się udawać, że Faile nie istnieje, ale już i tak sporo kramu miał z pozostałymi trzema.

Nikt poza nim nie zgłosił obiekcji. Tam i Abell zdawali się przejmować tylko tym, czy tamci naprawdę wiedzą, jak używać łuków, w które byli uzbrojeni, i czy utrzymają się na koniach, Verin zaś tylko wszystko obserwowała, wprowadzając jakieś notatki do swej małej książeczki. Tomas wyglądał na rozbawionego, a Faile zajęła się wyplataniem wianka z rumieniczek, jak się później okazało, przeznaczonego dla Perrina. Wzdychając, udrapował kwiaty na łęku siodła.

— Zajmę się nimi najlepiej, jak potrafię, panie al’Seen — obiecał.

W odległości jakiejś mili od farmy al’Seenów uznał, że mógłby już tutaj porzucić jednego lub dwóch, gdy nagle z zarośli wyłonili się Gaul, Bain i Chiad, sadząc długie susy, by ich dogonić. Porzucić ich na pastwę aielowych włóczni. Wil i jego przyjaciele spojrzeli raz na Aielów i zaczęli pośpiesznie nasadzać strzały; ci, nie gubiąc kroku, uszykowali włócznie w gotowości do rzutu i zasłonili twarze. Wyjaśnienie sprawy trwało kilka dobrych minut. Gaul i obie Panny zdawali się uważać cały epizod za wyśmienity żart, gdy już pojęli, co się stało, i zaśmiewali się na całe gardło, czym Lewinowie i al’Seenowie mocno się zdenerwowali, podobnie zresztą jak odkryciem, że ta trójka to Aielowie, wśród których są dwie kobiety. Wil uśmiechnął się na próbę do Bain i Chiad, po czym wymienili spojrzenia i krótkie ukłony. Perrin nie bardzo wiedział, co się tu dzieje, ale postanowił, że nie będzie ingerował, chyba że Wil będzie się dopraszał, by mu poderżnięto gardło. Będzie jeszcze czas, by położyć temu kres, na wypadek, gdyby któraś z kobiet Aiel rzeczywiście wyciągnęła nóż. Wil mógłby się dzięki temu nauczyć co nieco na temat uśmiechania.

Zgodnie z jego pierwotnym planem mieli podążać w stronę Wzgórza Czat najszybciej jak się da, ale w odległości około mili na północ od siedziby al’Seenów wypatrzył jedną z tych farm, których kominy wypuszczały osamotnione pióropusze dymu. Tam al’Thor wiódł ich w takiej odległości, że z daleka widzieli jedynie niewyraźne sylwetki ludzi kręcących się przy zabudowaniach farmy. Tylko on, oprócz Perrina widział dzieci na podwórku. Najbliższym sąsiadem tych ludzi był Jac al’Seen. Do dzisiaj. Zawahał się i skierował Steppera w stronę farmy. Wprawdzie wydawało się mało prawdopodobne, że to się na coś zda, ale musiał spróbować.

— Co ty robisz? — spytał go Tam, marszcząc brew.

— Dam im tę samą radę, jakiej udzieliłem panu al’Seenowi. To nie zajmie nawet minuty.

Tam przytaknął na znak, że pochwala ten pomysł i pozostali zboczyli z drogi razem z nim. Verin przypatrywała się Perrinowi zamyślonym wzrokiem. Tuż przy samej farmie Aielowie oderwali się od reszty grupy, by zaczekać na nich na północnym skraju, Gaul biegł w pewnej odległości od Panien.

Ani Perrin nie znał Torfinnów, ani oni jego, jednak gdy opadło już podniecenie wywołane pojawieniem się obcych, gdy już przestali się przypatrywać Tomasowi, Verin i Faile, wysłuchali go i, o dziwo, zaczęli zaprzęgać konie do dwóch wozów oraz pary wózków na wysokich kołach, jeszcze zanim on i pozostali ruszyli w dalszą drogę.

Jeszcze trzykrotnie zatrzymywał się, gdy droga wiodła ich w pobliże farm, raz przy grupie aż pięciu skupionych blisko siebie. Zawsze było tak samo. Ludzie początkowo protestowali, że nie mogą przecież tak zwyczajnie porzucić mienia, ale za każdym razem, wyjeżdżając, zostawiał za sobą rejwach towarzyszący pakowaniu rzeczy i spędzaniu zwierząt.

Działo się jeszcze coś innego. Nie mógł powstrzymać ani Wila i jego kuzyna, ani Lewinów od rozmów z młodymi farmerami. Tym sposobem ich grupa rozrosła się do trzynastu osób, uzupełniona o Torfinnów i al’Dai’ów, Ahanów i Marwinów, uzbrojonych w łuki, dosiadających nie bardzo nadających się na wojenną wyprawę kucyków oraz koni od orki. Wszyscy bardzo pragnęli pójść na ratunek więźniom Białych Płaszczy.

Nie przebiegało to, naturalnie, tak gładko. Wil i pozostali chłopcy z farmy al’Seenów uważali za niesprawiedliwe, że ostrzegał nowo przybyłych przed Aielami, niszcząc im tym samym zabawę, na jaką mieli nadzieję, widząc ich reakcję. Reakcje te były zresztą, jak na gust Perrina, nazbyt przesadne, a sposób, w jaki tamci mierzyli wzrokiem każdy krzak oraz, znacznie rzadziej, kępy drzew, dowodził jasno, że ich zdaniem Aielów musiało być więcej w okolicy, niezależnie od tego, co mówił. Z początku Wil próbował narzucać swoją wolę Torfinnom i pozostałym na tej podstawie, że pierwszy przyłączył się do Perrina — jako jeden z pierwszych przyznał przynajmniej, kiedy Ban i Lewinowie spiorunowali go wzrokiem — podczas gdy oni przybyli później.

Perrin przerwał te waśnie, dzieląc ich na dwie, mniej więcej równe grupy, dowodzenie którymi powierzył Dannilowi i Banowi, aczkolwiek i w tej sprawie z początku nie obyło się bez gderania. Al’Dai’owie uważali, że przywódców należy wybierać według wieku — Bili al’Dai był starszy o rok od pozostałych — z kolei inni wskazywali na Hu Marwina jako najlepszego tropiciela śladów czy Jaima Torfinna, najlepszego strzelca, Kenley Ahan bywał zaś często we Wzgórzu Czat jeszcze przed pojawieniem się Białych Płaszczy i znał tereny otaczające wioskę. Zdawali się uważać wszystko za pyszną zabawę. Niejeden raz powtarzano sobie słowa Tella o „rzuceniu wyzwania”.

Na koniec jednak Perrin postanowił położyć temu kres, podjechał do nich przepełniony chłodną wściekłością i zmusił, by zatrzymali się na trawiastym poletku dzielącym dwa zagajniki.

— To nie jest żadna zabawa ani tańce podczas Bel Tine. Macie robić to, co wam się każe, bo inaczej wrócicie do domu. Nie wiem zresztą, jaki mógłbym mieć z was pożytek, a nie mam zamiaru dać się zabić tylko dlatego, iż wam się zdaje, że wiecie, co robicie. A teraz ustawcie się w szeregu i zamknijcie się. Zachowujecie się jak Koło Kobiet na zebraniu w spiżarni.

Usłuchali, formując dwie kolumny za Banem i Dannilem. Wil i Bili obnosili na czołach marsy niezadowolenia, ale wszelkie zastrzeżenia zachowali dla siebie. Faile pokiwała głową w stronę Perrina, wyrażając aprobatę, podobnie zachował się Tomas. Verin obserwowała to wszystko z gładką, nieodgadnioną twarzą, bez wątpienia uważając, że oto obserwuje właśnie ta’veren przy pracy. Perrin uznał, iż nie musi jej się zwierzać, że próbuje tylko sobie przypomnieć, co pewien znajomy mu Shienaranin, żołnierz o imieniu Uno, powiedziałby w takiej sytuacji, zwłaszcza że Uno zapewne ująłby to wszystko w ostrzejsze słowa.

W miarę jak zbliżali się do Wzgórza Czat, farmy stały coraz bliżej siebie, ich tereny częstokroć graniczyły ze sobą wzajem, aż wreszcie las całkowicie ustąpił miejsca polom uprawnym, podobnie jak to było w okolicy Pola Emonda, tworzącym szachownicę żywopłotów i kamiennych murków, oddzielonych wąskimi miedzami, ścieżkami i drogami dla wozów. Mimo postojów na czterech farmach wciąż jeszcze było dość widno, ludzie nadal krzątali się przy swych uprawach, a mali chłopcy spędzali na noc owce i krowy z pastwisk. Nikt w takich czasach nie zostawiał swych zwierząt na otwartej przestrzeni.

Tam zasugerował, by Perrin zaprzestał już ostrzegać ludzi, na co ten przystał z najwyższą niechęcią.. Wszyscy, którzy tutaj mieszkali, udaliby się zapewne do Wzgórza Czat, wzbudzając czujność Białych Płaszczy. Dwudziestu kilku ludzi, jadących razem bocznymi drogami przyciągało dość oczu, jednakże większość tutejszych wyglądała na zbyt zajętą, by poświęcić im więcej niż tylko przelotne spojrzenia. Niemniej jednak, trzeba było coś z tym zrobić, prędzej czy później, a im prędzej, tym lepiej. Dopóki w okolicy pozostawali jacyś ludzie uzależnieni od ochrony Białych Płaszczy, dopóty tamci dysponowali usprawiedliwionymi racjami dla swego pobytu w Dwu Rzekach, racjami, których zapewne nie zechcieliby się wyrzec.

Perrin bacznie wypatrywał wszelkich śladów patroli Białych Płaszczy, ale z wyjątkiem pojedynczego tumanu kurzu nad Drogą Północną, sunącego w stronę południa, niczego więcej nie zauważył. Po jakimś czasie Tam podsunął myśl, że powinni zsiąść z koni i dalej pójść pieszo, gdyż wówczas malały szanse, że ktoś ich wypatrzy; żywopłoty i niskie, kamienne murki stwarzały bowiem częściową przynajmniej osłonę.

Tam i Abell poprowadzili ich do zagajnika, z którego roztaczał się dobry widok na obozowisko Białych Płaszczy. Gąszcz dębów, sorgumów i drzew skórzanych zajmował obszar trzech, może czterech hajdów, i znajdował się w odległości mili z okładem na południowy zachód od Wzgórza Czat, oddzielony odeń pasem otwartej przestrzeni. Pośpiesznie weszli tam od strony południowej. Perrin miał nadzieję, że nikt tego nie zauważył, i nikt też nie będzie się zastanawiał, dlaczego stamtąd nie wychodzą.

— Zostańcie tutaj — przykazał Wilowi i pozostałym chłopcom, którzy właśnie uwiązywali konie do drzew. — Trzymajcie łuki w pogotowiu i bądźcie gotowi do natychmiastowej ucieczki, gdy tylko usłyszycie krzyk. Ale nie ruszajcie się z miejsca, dopóki nie krzyknę. A jeśli który narobi hałasu, to potraktuję jego głowę jak kowadło. Jesteśmy tu, żeby rozeznać się w sytuacji, a nie po to, by tupiąc niczym ślepe byki, ściągać na siebie Białe Płaszcze.

Pokiwali głowami, nerwowo gładząc drzewce łuków. Być może właśnie zaczynało im powoli świtać, co właściwie tu robią. Synowie Światłości mogli niezbyt uprzejmie zareagować na odkrycie, że ludzie z Dwu Rzek jeżdżą po okolicy zbrojną grupą.

— Czy ty kiedykolwiek byłeś żołnierzem? — spytała cicho Faile drwiącym tonem. — Niektórzy ze... strażników mojego ojca przemawiają właśnie w taki sposób.

— Jestem kowalem. — Perrin roześmiał się. — Ja tylko słyszałem, jak przemawiają żołnierze. Ale metoda ta wygląda na skuteczną.

Przekradając się razem z Faile od drzewa do drzewa po śladach Tama i Abella, dotarł do północnego skraju gęstwiny, gdzie się już przyczaili Aielowie. Była tam również Verin oraz, rzecz jasna, Tomas. Cienki parawan listowia krył ich dostatecznie, a jednocześnie nie stanowił przeszkody przy obserwacji terenu.

Rozbity u stóp Wzgórza Czat obóz Białych Płaszczy przypominał nieco wioskę. Między długimi, prostymi rzędami białych namiotów oraz koni, po pięć w każdym, ustawionymi na osi wschód-zachód, poruszały się setki mężczyzn, niektórzy uzbrojeni. Rozkulbaczano i czesano konie, co świadczyło o tym, że patrole kończyły swój dzień, natomiast w stronę Wodnego Lasu ciągnęła żwawym tempem podwójna kolumna, złożona na oko ze stu konnych, wymuskanych i pedantycznych, z lancami ustawionymi dokładnie pod tym samym kątem. W równych odstępach czasu granice obozu obchodzili strażnicy w białych płaszczach. Maszerowali tam i z powrotem, z lancami wspartymi na ramionach niczym włócznie, w wypolerowanych hełmach, które rzucały oślepiające błyski w zachodzącym słońcu.

Uszy Perrina pochwyciły odległy tętent. Daleko na zachodzie pojawiło się dwudziestu jeźdźców, galopowali od Pola Emonda, śpiesząc w stronę namiotów. Z tego samego kierunku, z którego przybył on i jego oddział. Kilka minut wolniejszej jazdy i zostaliby z pewnością zauważeni. Zabrzmiał róg i mieszkańcy obozu zaczęli się zbierać przy ogniskach, przy których gotowano strawę.

Nieco na uboczu znajdował się znacznie mniejszy obóz, a jego namioty rozstawiono bez żadnego planu. Niektóre obwisały na podtrzymujących je linkach. Większość mieszkańców obozowiska, kimkolwiek byli, przebywała aktualnie w jakimś innym miejscu. Jedynie kilka opędzających się ogonami od much koni, spętanych przy krótkim rzędzie palików, świadczyło, że w ogóle ktoś w nim mieszka. Nie Białe Płaszcze. Synowie Światłości zbyt rygorystycznie przestrzegali porządku w swym obozowisku.

Zarośla dzieliła od dwóch grup namiotów rozległa przestrzeń porośnięta trawą i polnymi kwiatami. Zapewne kiedyś miejscowi farmerzy korzystali z tego terenu, przeznaczając go na pastwisko. Ale nie teraz. Jego powierzchnia była całkiem płaska. Białe Płaszcze, galopujące równie żwawo jak tamten patrol, mogły pokonać go w minutę.

Abell skierował uwagę Perrina ku wielkiemu obozowisku.

— Widzisz ten namiot, prawie w samym środku, z wartownikami po obu stronach? Widzisz go?

Perrin przytaknął. Niskie słońce rzucało skośne, ostre cienie w stronę wschodu, on jednak widział dostatecznie dobrze.

— Tam właśnie są Natti i dziewczęta. A także Luhhanowie. Widziałem, jak stamtąd wychodzą i wchodzą. Tylko jedno na raz i zawsze pod eskortą strażnika, nawet do latryny.

— Trzy razy próbowaliśmy się zakraść tam nocą — powiedział Tam — ale cały obwód obozu jest gęsto obstawiony wartami. Ostatnim razem ledwie udało nam się uciec.

Coś takiego przypominało próbę włożenia ręki w mrowisko w taki sposób, by nie dać się pogryźć. Perrin usiadł pod pniem drzewa skórzanego, kładąc sobie łuk na kolanach.

— Chciałbym się zastanowić nad tym przez chwilę. Panie al’Thor, zechcesz się zająć Wilem i resztą towarzystwa? Sprawdzić, czy któremu nie strzeliło do głowy, żeby uciekać do domu. Jak nic kierowaliby się bezmyślnie prosto na Północną Drogę i mielibyśmy tu pół setki Białych Płaszczy, które z miejsca zabrałyby się za zbadanie sprawy. Niech pan dopilnuje, żeby coś zjedli, o ile któryś pamiętał, by zabrać cokolwiek do jedzenia. Całkiem możliwe, że spędzimy resztę nocy w siodle, jeśli będzie trzeba uciekać.

Połapał się nagle, że wydaje rozkazy, ale kiedy próbował przeprosić, Tam uśmiechnął się szeroko i powiedział:

— Perrin, przejąłeś dowodzenie już w domu Jaka. Nie po raz pierwszy jestem posłuszny młodszemu mężczyźnie, który rozumie znakomicie, co należy robić.

— Dobrze sobie radzisz, Perrin — pochwalił go Abell, zanim obaj starsi mężczyźni wślizgnęli się pomiędzy drzewa.

Zaskoczony Perrin podrapał się po brodzie. On przejął do — wodzenie? Teraz, jak o tym myślał, to rzeczywiście ani Tam, ani Abell nie podjęli jeszcze żadnej decyzji od momentu, gdy wyjechali z farmy al’Seenów, a tylko podsuwali sugestie i pozostawiali rozstrzygnięcia jemu. Od tego czasu żaden też nie nazwał go „chłopcem”.

— Interesujące — orzekła Verin. Wyciągnęła swoją książeczkę. Bardzo żałował, że nie będzie miał nigdy okazji przeczytać, co też ona w niej pisze.

— Masz zamiar znowu mnie przestrzegać przed głupimi wyczynami? — spytał.

Zamiast udzielić mu bezpośredniej odpowiedzi, pojednawczym tonem stwierdziła:

— Jeszcze bardziej interesujące będzie zobaczyć, co teraz zrobisz. Nie mogę powiedzieć, byś zmieniał bieg świata, tak jak to robi Rand al’Thor, ale Dwie Rzeki z pewnością ruszyły z miejsca. Ciekawam, czy masz jakieś pojęcie, w jakim kierunku je popychasz.

— Mam tylko zamiar uwolnić Luhhanów i Cauthonów — odparł ze złością. — To wszystko!

Z wyjątkiem trolloków. Oparł głowę o pień drzewa skórzanego i zamknął oczy.

— Ja robię tylko to, co muszę. Dwie Rzeki pozostaną dokładnie na tym samym miejscu, na którym zawsze były.

— Naturalnie — odrzekła Verin.

Słyszał, jak odchodzi razem z Tomasem, trzewiki i wysokie buty stąpały jednako cicho po ziemi usłanej zeszłorocznymi liśćmi. Otworzył oczy. Faile odprowadzała ich niezbyt zadowolonym spojrzeniem.

— Ona cię nie zostawi w spokoju — burknęła. Korona spleciona z rumieniczek, którą pozostawił przy siodle, kołysała się teraz w jej dłoni.

— Aes Sedai nigdy nie zostawiają człowieka w spokoju — powiedział.

Odwróciła się ku niemu z wyzywającym spojrzeniem.

— Jak sądzę, masz zamiar wyprowadzić ich stąd dzisiejszej nocy?

Trzeba to będzie zrobić wkrótce. Wszak czy nie ostrzegł wszystkich okolicznych mieszkańców? Ludzie z pewnością go zapamiętali. Białe Płaszcze mogą zdecydować się wyrządzić jakąś krzywdę swym więźniom. To możliwe. W miłosierdzie Białych Płaszczy wierzył w takim samym stopniu, jak w swoją umiejętność rzucania końmi na odległość. Zerknął na Gaula, który skinął głową.

— Tam al’Thor i Abell Cauthon potrafią się umiejętnie skradać, oczywiście jak na mieszkańców mokradeł, ale moim zdaniem Białe Płaszcze nie będą mogły dostrzec wszystkiego, co porusza się w mroku. Moim zdaniem spodziewają się, że ich ewentualni wrogowie przybędą wielką rzeszą i zatrzymają się w miejscu, w którym będzie można ich łatwo wypatrzyć.

Chiad spojrzała rozbawionymi, szarymi oczyma na Aiela.

— Czyżbyś zamierzał poruszać się jak wiatr, Kamienny Psie? Cóż za ciekawe widowisko, Kamienny Pies, który próbuje poruszać się tak lekko. Kiedy moja siostra włóczni i ja wyswobodzimy więźniów, to być może wrócimy po ciebie, gdy będziesz już zbyt stary, by sam odnaleźć drogę.

Bain dotknęła jej ramienia i Chiad popatrzyła ze zdziwieniem na kobietę o płomiennych włosach. Po jakiejś chwili poczerwieniała nieznacznie pod swoją opalenizną. Obie przeniosły wzrok na Faile, która wciąż obserwowała Perrina z zadartą do góry głową i rękoma skrzyżowanymi na piersiach.

Zrobił głęboki wdech. Bain i Chiad na pewno go nie poprą, jeśli jej powie, że nie chce, by mu towarzyszyła. Nadal podkreślały, że są z nią, a nie z nim. Może Faile również była z nimi. Być może on i Gaul daliby radę zrobić to sami, ale nie miał pojęcia, jak ją zmusić do pozostania, gdy postanowi inaczej. Faile, jak to Faile, zapewne zakradnie się za nimi.

— Będziesz się trzymała blisko mnie — oznajmił stanowczym tonem. — Chcę uwolnić więźniów, a nie zostawiać za sobą jeszcze jednego.

Z uśmiechem przysiadła obok, wciskając ramię pod jego pachę.

— Moim zdaniem trzymanie się blisko ciebie to wyśmienity pomysł.

Bain zachichotała, gdy narzuciła mu na głowę koronę z czerwonych kwiatów.

Wzniósł oczy ku niebu; zobaczył skraj tego okropieństwa, które wisiało mu na czole. Pewnie wyglądał jak jakiś dureń. Ale mimo to nie zdjął wianka.

Słońce sunęło w dół tak wolno jak paciorek wrzucony do miodu. Abell przyniósł trochę chleba i sera — ponad połowa przyszłych bohaterów nie zabrała nic do jedzenia — posilili się i czekali. Zapadła noc; rozświetlał ją księżyc, który stał już wprawdzie wysoko, ale przesłaniały go od czasu do czasu pędzące po niebie chmury. Perrin czekał. Światła w obozie Białych Płaszczy pogasły, podobnie jak we Wzgórzu Czat, przywołał więc Tama, Faile i Aielów. Dla niego ich twarze były wyraźnie widoczne. Verin stała dostatecznie blisko, by słyszeć ich naradę. Abell i Tomas towarzyszyli pozostałym ludziom z Dwu Rzek, pilnowali, by zachowywali się cicho.

Czuł się nieco dziwnie, wydając polecenia, toteż starał się, aby brzmiały jak najprościej. Tam al’Thor miał dopatrzyć, by wszyscy byli przygotowani do jazdy wraz z chwilą, gdy Perrin powróci z więźniami. Białe Płaszcze zaczną ich ścigać, jak tylko odkryją, co się stało, więc potrzebowali miejsca, w którym będą mogli się ukryć. Tam znał jedno takie, dom na opustoszałej farmie na skraju Zachodniego Lasu.

— W miarę możliwości starajcie się nikogo nie zabić — — przestrzegł Aielów Perrin. — Białe Płaszcze dostatecznie się wściekną z powodu utraty więźniów. Będą gotowi podpalić słońce, jeśli polegną jacyś ich ludzie.

Gaul i Panny pokiwali głowami, jakby już nie mogli się tego doczekać. Dziwni ludzie. Zniknęli w nocnym mroku.

— Uważaj na siebie — przestrzegła go cichym głosem Verin, kiedy przewiesił swój łuk przez plecy. — Ta’veren bynajmniej nie są nieśmiertelni.

— Wiesz, Tomas mógłby się przydać.

— Uważasz, że naprawdę jego obecność coś zmieni? — spytała z zadumą w głosie. — A poza tym mam dla niego inne zadania.

Kręcąc głową, wyszedł z zarośli i zaraz gdy tylko znalazł się poza skrajem gęstwiny, padł na czworaki, niemal przywierając do ziemi. Faile, u jego boku, zrobiła dokładnie to samo. Osłaniały ich wystarczająco wysokie źdźbła trawy i polne kwiaty. Cieszył się, że nie widzi jego twarzy. Bał się rozpaczliwie. Nie o siebie, ale jeśli jej coś się przydarzy...

Pełzli przez otwartą przestrzeń, kolejne dwa ruchliwe cienie, rzucane przez księżyc, a na znak dany przez Perrina zatrzymali się w odległości około dziesięciu kroków od linii, po której tam i z powrotem chodzili wartownicy w płaszczach połyskujących bielą w księżycowym blasku. Dwaj z nich właśnie zatrzymali się, głośno tupiąc, niemal tui przed ich kryjówką.

— Noc jest spokojna — obwieścił jeden. — Oby nas Światłość oświeciła i chroniła przed Cieniem.

— Noc jest spokojna — odparł drugi. — Oby nas Światłość oświeciła i chroniła przed Cieniem.

Odwróciwszy się na pięcie, odmaszerowali, nie spojrzawszy nawet ani w lewo, ani w prawo.

Perrin odczekał, aż oddalą się na kilkanaście kroków, po czym dotknął ramienia Faile i wstał, ledwie pozwalając sobie na zaczerpnięcie oddechu, podobnie jak i dziewczyna. Niemal drobiąc na czubkach palców, pośpiesznie wbiegli między namioty, i znowu przykucnęli, gdy tylko minęli pierwszy. Śpiący wewnątrz ludzie chrapali albo mruczeli coś przez sen. Poza tym na terenie całego obozowiska panowała cisza. Słychać było wyraźnie tupanie butów wartowników. W powietrzu unosiła się woń zgaszonych ognisk, zapachy płótna namiotowego, koni i ludzi.

Nie odzywając się ani słowem, dał Faile znak, że ma iść za nim. W mroku liny podtrzymujące namioty stanowiły pułapki dla nieostrożnych nóg. On jednak widział je wyraźnie i szedł, lawirując między nimi.

Położenie namiotu, w którym trzymano więźniów, miał odnotowane w pamięci, ostrożnie posuwał się w jego kierunku. Prawie w samym środku obozu. Daleka droga w jedną stronę i równie daleka z powrotem.

Chrzęst ziemi pod czyimiś butami i chrząknięcie Faile kazały mu obrócić się błyskawicznie, dokładnie w tym samym momencie, w którym powalił go rozpędzony, zwalisty kształt obleczony w biały płaszcz, mężczyzna równie opasły jak pan Luhhan. Sczepieni w uścisku zaczęli się tarzać po ziemi; żelazne palce wpiły się w jego gardło. Perrin schwycił jedną ręką podbródek napastnika, i z wysiłkiem odchylając jego głowę w tył, starał się go odepchnąć, rozewrzeć uchwyt na swym gardle. Wreszcie z całej siły zdzielił tamtego pięścią w żebra, jedyną reakcją Białego Płaszcza był tylko jakiś nieartykułowany, zduszony pomruk. Krew zaczynała szumieć mu w uszach, ciemność wkradła się w pole widzenia, z obu stron nadpełzła czerń. Próbował na oślep dosięgnąć topora, ale palce już nazbyt odrętwiały.

Nagle mężczyzną targnęły drgawki, po chwili zwalił się na niego. Perrin zepchnął z siebie zwiotczałe cielsko i wciągnął do płuc słodkie, nocne powietrze.

Faile odrzuciła na bok kłodę drewna i rozmasowała sobie skroń.

— Sądził, że mną nie należy się przejmować, że wystarczy ogłuszyć — wyszeptała.

— Dureń — odszepnął Perrin. — Ale za to silny.

Ucisk palców tamtego na szyi miał czuć jeszcze przez wiele dni.

— Nic ci nie jest?

— Jasne, że nie. Nie jestem figurką z porcelany.

To było akurat dla niego również oczywiste.

Pośpiesznie przeciągnąwszy ciało nieprzytomnego mężczyzny pod ścianę namiotu, gdzie miał nadzieję, że nikt go szybko nie znajdzie, ściągnął zeń biały płaszcz, po czym związał ręce i nogi zapasowymi cięciwami. Chustka znaleziona w kieszeni tamtego posłużyła za knebel. Niezbyt czysty, ale to już jego sprawa. Uniósłszy łuk nad głowę, Perrin udrapował sobie płaszcz na ramionach. Jeśli ktoś jeszcze ich zauważy, to może uzna, iż jest jednym z nich. Do płaszcza przytwierdzony był złoty węzeł znamionujący rangę. Oficer. Tym lepiej.

Nie kryjąc się już, maszerował szybko między namiotami. Nieprzytomne ciało tamtego, ukryte czy nie, lada moment może zostać odnalezione, a wówczas podniesie się larum. Faile sunęła obok niego niczym cień, równie czujnie jak on omiatając obóz spojrzeniem, w poszukiwaniu wszelkich oznak życia. Plątanina cieni rzucana przez księżyc skutecznie skrywała przestrzenie dzielące namioty nawet przed jego wzrokiem.

W pobliżu namiotu więźniów zwolnił, nie chcąc przyciągać uwagi wartowników: przy jednym końcu stał odziany na biało mężczyzna, ponad spiczastym dachem sterczało zaś połyskliwe ostrze lancy drugiego.

Nagle lanca zniknęła. Nie rozległ się żaden dźwięk. Jakby zwyczajnie upadła.

Mgnienie oka później dwie ciemne plamy przemieniły się znienacka w niskie sylwetki zamaskowanych Aielów, zbyt niskie, by jedna z nich mogła należeć do Gaula. Zanim wartownik zdążył się poruszyć, jedna z nich podskoczyła w górę, kopiąc go w twarz. Osunął się na kolana i w tym momencie poderwała się druga Panna, dokładając jeszcze jednego kopniaka. Mężczyzna zwalił się na ziemię bezwładnie jak szmaciana kukła. Panny przykucnęły i rozejrzały się dookoła, z włóczniami w pogotowiu, sprawdzając, czy nikt się nie obudził.

Na widok białego płaszcza omal nie zaatakowały Perrina, zaraz jednak zauważyły Faile. Jedna potrząsnęła głową i szepnęła coś do drugiej, odpowiedzią było coś, co Perrin uznał za bezgłośny śmiech.

Perrin starał się usilnie przekonać samego siebie, że nie ma w istocie powodów do narzekania, lecz trudno było nie zauważyć, iż to właśnie Faile najpierw uratowała go przed uduszeniem, a teraz przed ostrzem włóczni przeszywającym wątrobę. Jak na kogoś, kto ponoć dowodził wyprawą ratunkową, robił z siebie niezłe pośmiewisko.

Odrzuciwszy klapę namiotu na bok, wsadził głowę do środka. Pan Luhhan spał, ułożony równolegle do wejścia, w głębi leżały przytulone do siebie kobiety. Perrin zatkał Haralowi Luhhanowi usta, po czym, kiedy oczy tamtego rozwarły się szeroko, przytknął palec do swoich ust.

— Proszę obudzić pozostałych — powiedział szeptem. — Cicho. Zabieramy was stąd.

Błysk w oczach pana Luhhana świadczył, iż tamten go rozpoznał; po krótkiej chwili kowal skinął głową.

Perrin wycofał się z namiotu, a potem zdarł z powalonego wartownika płaszcz. Tamten jeszcze oddychał — chrapliwie, krew bulgotała, wypływając ze zmiażdżonego nosa — ale szarpnięcie nie ocuciło go. Musieli się teraz spieszyć. Zjawił się już Gaul, odziany w płaszcz zdjęty z ciała drugiego wartownika. Troje Aielów bacznie obserwowało namioty. Faile niemal tańczyła w miejscu z niecierpliwości.

Pan Luhhan wyprowadził swoją żonę i pozostałe kobiety na zewnątrz, wszyscy rozglądali się nerwowo w świetle księżyca, Perrin zaś pośpiesznie narzucił jeden z płaszczy na ramiona kowala. Nie pasował — Haral Luhhan miał sylwetkę przypominającą zbite razem trzy pnie drzew — ale to musiało wystarczyć. Drugim owinęła się Alsbet Luhhan. Nie była taka ogromna jak jej mąż, ale i tak posturą dorównywała większości mężczyzn. Z początku na jej okrągłej twarzy malował się wyraz zaskoczenia, ale po chwili pokiwała głową: ściągnąwszy stożkowaty hełm z głowy powalonego na ziemię wartownika, wbiła go sobie na głowę, upychając pod nim gruby warkocz. Obu wartowników związali i zakneblowali paskami koca, po czym ułożyli we wnętrzu namiotu.

Nie mogli się wykraść z obozu tą samą drogą, którą do niego weszli; Perrin wiedział o tym od samego początku. Nawet gdyby pan i pani Luhhan potrafili poruszać się dostatecznie szybko — w co wątpił — musiałby porzucić ten zamiar na widok Bode i Eldrin, które zszokowane przylgnęły do siebie kurczowo, nie dowierzając, że ktoś je wyswobodził. Jedynie dzięki cichym, uspokajającym szeptom matki opanowały się na tyle, by nie wybuchnąć potokiem łez. Na szczęście uwzględniał to opracowany wcześniej plan. I tak potrzebowali koni, zarówno po to, żeby się wydostać błyskawicznie z obozu, jak i po to, żeby potem przewieźć wszystkich w bezpieczne miejsce. Wierzchowce stały spętane przy palikach.

Szedł obok Faile za Aielami, którzy sunęli na czele pochodu niczym zjawy, dalej podążali Cauthonowie, Haral i Alsbet zamykali tyły. Dla nieuważnego oka mogli wyglądać na trzy Białe Płaszcze eskortujące kobiety.

Ustawione w szeregu konie były strzeżone, ale tylko od tej strony, gdzie linia palików wychodziła poza skupisko namiotów. No bo w końcu, po cóż strzec ich przed ludźmi, którzy wszak ich dosiadają? To z pewnością czyniło całą rzecz znacznie łatwiejszą. Podeszli po prostu do koni stojących najbliżej namiotów, jak się okazało zabezpieczonych zwykłymi, sznurowymi cuglami, i odwiązali po jednym dla każdego z wyjątkiem Aielów. Najtrudniejszym zadaniem okazało się wsadzenie na koński grzbiet pani Luhhan, wymagało to wspólnego wysiłku Perrina i pana Luhhana, ona zaś uparcie im przeszkadzała, stale próbując obciągać spódnice, by osłonić kolana. Natti i jej córki wdrapały się z łatwością, podobnie jak i Faile. Strażnicy, którzy mieli strzec koni, kontynuowali swój jednostajny obchód, od czasu do czasu powiadamiając się wzajem, że noc jest spokojna.

— Kiedy dam znak... — zaczął Perrin i w tym momencie w obozie ktoś krzyknął, po chwili jeszcze raz, tym razem głośniej, rozległ się dźwięk rogu i z namiotów zaczęli się wysypywać rozkrzyczani mężczyźni. Nie miało znaczenia, czy odkryli zniknięcie więźniów, czy też ciało nieprzytomnego mężczyzny, który zaatakował Perrina.

— Za mną! — zawołał Perrin, wbijając pięty w boki ciemnego wałacha, którego dla siebie wybrał. — Naprzód!

Mimo iż ruszył na łeb na szyję, starał się nie tracić nikogo z pola widzenia. Pan Luhhan był niemal równie kiepskim jeźdźcem jak jego żona; podczas gdy konie pozostałych poderwały się galopem, wierzchowce ich obojga tylko dreptały w miejscu, prawie zrzucając swych niefortunnych jeźdźców na ziemię. Któraś z dziewcząt, Bode albo Eldrin, krzyczała co sił w płucach, może z podniecenia, może z panicznego strachu. Na szczęście wartownicy nie spodziewali się kłopotów na terenie obozu. Jakiś odziany na biało mężczyzna, który starał się przebić wzrokiem mrok, odwrócił się w samą porę, by uskoczyć z drogi przed szarżującymi końmi, krzycząc niemal równie przeraźliwie jak dziewczęta Cauthonów. Za ich plecami ponownie rozbrzmiały dźwięki rogów, a nocne ciemności przeszyły wrzaski rozkazów, znacznie wcześniej nim dotarli pod osłonę drzew, które w tej chwili i tak nie stanowiły już żadnej kryjówki.

Tam al’Thor nakazał wcześniej wszystkim dosiąść koni, zgodnie z prośbą Perrina. Albo zgodnie z rozkazem Perrina, który przeskoczył z grzbietu wałacha prosto na grzbiet Steppera. Verin i Tomas byli jedynymi, którzy nie podskakiwali w siodłach; tylko ich konie nie wierzgały, zarażając się zdenerwowaniem swych jeźdźców. Abell ściskał swą żonę i córki, wszyscy czworo śmiali się i płakali jednocześnie. Pan Luhhan potrząsał wyciągniętymi się ku niemu dłońmi. Wszyscy prócz Aielów, Verin i jej Strażnika, gratulowali sobie nawzajem, jakby mieli już całą rzecz za sobą.

— Perrin, to przecież ty! — wykrzyknęła pani Luhhan. Jej okrągła twarz wyzierająca spod hełmu, przekrzywionego na bakier z powodu wepchniętego podeń warkocza, wyglądała dość osobliwie. — Co ty masz na twarzy, młody człowieku? Jestem ci co najmniej wdzięczna, ale nie usiądziesz przy moim stole, jeśli będziesz wyglądał jak...

— Nie czas na gadanie — przerwał, ignorując jej zaniepokojenie jego wyglądem. Wprawdzie nie zaliczała się do kobiet, którym można bezkarnie przerywać, jednakże rogi Białych Płaszczy zaczęły właśnie wygrywać coś jeszcze prócz alarmowej nuty. Były to krótkie, powtarzające się dźwięki, przenikliwe i naglące. Rozkazy. — Tam, Abell, zabierzcie pana Luhhana i kobiety do waszej kryjówki. Gaul, pójdziesz z nimi. Faile też.

A więc również Bain i Chiad.

— Także Hu i Haim. — Powinni wystarczyć dla zapewnienia im bezpieczeństwa. — Poruszajcie się jak najciszej. To będzie ważniejsze od tempa, przynajmniej na początku. Jedźcie już.

Ci, których wymienił, bez słowa sprzeciwu ruszyli na zachód, aczkolwiek pani Luhhan, wczepiona oburącz w grzywę swego wierzchowca, obdarzyła go bardzo nieprzyjemnym spojrzeniem. Oszołomił go natomiast brak sprzeciwu ze strony Faile, do tego stopnia, że dopiero po chwili uprzytomnił sobie, iż zwrócił się do pana al’Thora i pana Cauthona po imieniu.

Verin razem z Tomasem została z tyłu, a Perrin spojrzał na nich ostro.

— Jest jakaś szansa na odrobinę pomocy z waszej strony?

— Być może nie na taką, jakiej byś sobie zażyczył — Aes Sedai odparła spokojnie, jakby w obozie Białych Płaszczy, oddalonym o zaledwie milę, bynajmniej nie wrzało niczym w ulu. — Moje motywy nie różnią się dzisiaj od tych, którymi kierowałam się wczoraj. Wydaje mi się jednak, że za... och... pół godziny zacznie padać. Może wcześniej. Spodziewam się całkiem sporej ulewy.

Pół godziny. Perrin chrząknął i odwrócił się do pozostałych chłopców z Dwu Rzek. Drżeli aż z ochoty rzucenia się do ucieczki, pobielałymi kłykciami rozpaczliwie ściskali łuki. Miał nadzieję, że oni wszyscy pamiętali przynajmniej o zapasowych cięciwach, skoro zanosiło się na deszcz.

— My odciągniemy Białe Płaszcze, dzięki czemu pani Cauthon, pani Luhhan i pozostali będą mogli bezpiecznie uciec  — wyjaśnił. — Poprowadzimy ich Drogą Północną, dopóki nie zgubimy ich w deszczu. Jeśli któryś chce uciekać, to lepiej niech zrobi to zaraz.

Kilka dłoni schwyciło wodze, nikt jednak nie ruszył się, wszyscy siedzieli spokojnie w siodłach i patrzyli na niego.

— No to w porządku. Zacznijcie wrzeszczeć, krzyczcie, jakbyście potracili rozumy, aby nas mogli usłyszeć. Dopóki nie dotrzemy do drogi.

Wyjąc co sił w płucach, zawrócił Steppera i pogalopował w stronę drogi. Z początku nie był wcale taki przekonany, czy za nim pojadą, ale już po chwili ich dzikie wrzaski zagłuszyły jego ryk i tętent kopyt. Jeśli Białe Płaszcze tego nie słyszały, musiały chyba być kompletnie głuche.

Niektórzy nie przestali hałasować, nawet wówczas gdy dotarli do mocno ubitej Północnej Drogi i skręcili na południe, mknąc na łeb na szyję przez nocny mrok. Inni zaś śmiali się i wydawali okrzyki radości. Perrin strząsnął z ramion biały płaszcz i pozwolił mu sfrunąć na ziemię. Rogi rozbrzmiały ponownie, tym razem ciszej, ich głos stłumiła dal.

— Perrin! — zawołał Wil, nachylając się do karku swego konia. — Co teraz zrobimy? Co będziemy robić?

— Polować na trolloki! — odkrzyknął Perrin przez ramię.

Zaczęli się śmiać ze zdwojoną mocą, uznał więc, że mu nie uwierzyli. Czuł jednak wzrok Verin wwiercający się w jego plecy. Ona wiedziała. Nocne niebo przeszył huk grzmotu, jakby echem odpowiedział mu stukot końskich kopyt.

34

Ten który przychodzi ze świtem

Cienie świtu stawały się coraz krótsze i bladły stopniowo, w miarę jak Rand i Mat pokonywali nagie, wciąż ciemne dno doliny, zostawiając za sobą spowite we mgłę Rhuidean. Suche powietrze zwiastowało nadciągającą spiekotę, niemniej jednak Rand, nie mając na sobie kaftana, czuł przenikający chłód, który towarzyszył lekkim podmuchom wiatru. To nie potrwa długo; niebawem zaatakuje ich pełne słońce parzące jak ukrop obnażoną skórę. Biegli najszybciej jak potrafili, w nadziei, że okażą się zwycięzcami w wyścigu z nadciągającym żarem, ale nie sądził, by mieli jakieś szanse. Wbrew wszelkim staraniom nie potrafili biec naprawdę szybko.

Mat truchtał właściwie, ledwo powłócząc obolałymi nogami; połowę jego twarzy znaczyła ciemna smuga, rozchełstany kaftan odsłaniał rozwiązaną koszulę, którą przylepiła do ciała zasychająca krew. Od czasu do czasu ostrożnie dotykał grubej bruzdy otaczającej gardło, sczerniałej już prawie, pomrukując coś przy tym bezgłośnie. Właściwie bez przerwy się potykał, a wówczas wspierał się przez moment dziwaczną włócznią o czarnym drzewcu i ściskał za głowę. Nie skarżył się, co niestety stanowiło zły znak. Mat zawsze mocno utyskiwał z powodu niewielkich niewygód, skoro zaś teraz milczał, znaczyło to, że dręczył go ból naprawdę dojmujący.

Rand nie mógł pozbyć się uczucia, jakby coś się wgryzało w starą, częściowo tylko zaleczoną ranę w boku, piekły go skaleczenia na twarzy i głowie, brnął jednak dalej, zgięty wpół, starając się za wszelką cenę odepchnąć od siebie ból. Za bardzo dręczyła go świadomość, że za jego plecami wschodzi słońce, a gdzieś przed nim, na nagim zboczu czekają Aielowie. Tam była woda i cień, i pomoc dla Mata. Wschodzące słońce za plecami i Aielowie przed nim. Świt i Aielowie.

Ten Który Przychodzi Ze Świtem. Tamta Aes Sedai, którą spotkał, choć może mu się tylko śniło, że ją spotkał, zanim dotarł do Rhuidean — wyrażała się w takich słowach, jakby głosiła Przepowiednię.

„Zwiąże was razem. Zabierze was z powrotem i zniszczy was”.

Słowa brzmiące jak prawda proroctw. Zniszczy ich. Zgodnie z Proroctwem miał spowodować ponowne Pęknięcie Świata. Ta wizja przepełniała go trwogą. Być może tego chociaż uda mu się uniknąć, ale i tak wojna, śmierć, zniszczenie szły za nim krok w krok. Łza była pierwszym miejscem, z którego odchodząc, po raz pierwszy — zdawałoby się od bardzo dawna — nie zostawił po sobie chaosu, ciał umarłych i zgliszczy.

Pożałował nagle, że nie może wskoczyć na grzbiet Jeade’ena i pognać przed siebie tak szybko jak to tylko możliwe. I nie zdarzyło mu się to po raz pierwszy.

„Ale mnie nie wolno uciec — pomyślał. — Muszę tego dokonać, nie ma bowiem nikogo innego, kto mógłby to zrobić. Jeżeli nie ja, wówczas Czarny zwycięży”.

Kiepski wybór, innego jednak nie było.

„Ale dlaczego mam zniszczyć Aielów? W jaki sposób?”

Kiedy o tym pomyślał, przeszył go dreszcz. To było tak, jakby z góry zgadzał się na wszystko, uznawał, że ma do tego prawo. A przecież nie chciał ich skrzywdzić.

— Światłości — wychrypiał. — Nie chcę nikogo niszczyć.

Ponownie poczuł pył zgrzytający między zębami, wypełniający zaschnięte usta.

Mat zerknął na niego w milczeniu. Ostrożnie.

„Jeszcze nie oszalałem” — pomyślał ponuro.

W trzech obozowiskach położonych na zboczu krzątali się Aielowie. Potrzebował ich, taka była prawda. Pomysł wykorzystania ich przyszedł mu na myśl już wtedy, gdy po raz pierwszy dopuścił możliwość, że imiona: „Smok Odrodzony” oraz „Ten Który Przychodzi Ze Świtem” mogą odnosić się do jednego człowieka. Potrzebował ludzi, którym mógł zaufać, ludzi, którzy za nim pójdą, nie powodowani tylko lękiem, który w nich wzbudzał czy żądzą władzy. Ludzi, którzy nie chcieli go wykorzystać do swych własnych celów. Spełnił wymagania Proroctw, a teraz ich wykorzysta. Wykorzysta, nie ma bowiem innego wyjścia. Dotąd nie popadł w obłęd — w tej kwestii nie miał wątpliwości — ale wielu nazwie go szaleńcem, zanim ukończy swe dzieło.

Swój wyścig ze słońcem przegrali w chwili, gdy dotarli do stóp zbocza Chaendaer, gdy żar runął z nieba jak cios pałki. Rand wspinał się tak szybko, jak tylko było można na nierównym zboczu, pokonując zagłębienia, wzniesienia i strome urwiska; w gardle zamarł już dawno smak ostatniego łyka wody, słońce zaś suszyło koszulę równie prędko, jak zwilżał ją pot. Mat też nie potrzebował ponaglania. Przed niskimi namiotami Mądrych stała Bair ze skórzanym workiem z wodą w dłoniach, jego powierzchnia lśniła skroploną parą. Oblizując spękane wargi, Rand przysiągłby, że z miejsca, w którym się znajdował, potrafi dostrzec błyszczącą rosę.

— Gdzie on jest? Coś z nim zrobił?

Słysząc ten ryk, Rand zamarł w pół kroku. Na szczycie grubego, granitowego występu, sterczącego niczym wyprężony kciuk ze zbocza góry, stał Couladin, mężczyzna o włosach barwy ognia. Wokół podstawy występu zebrali się pozostali członkowie klanu Shaido, wszyscy obserwowali uważnie Randa i Mata. Niektórzy zasłonili twarze.

— O kim mówisz? — zawołał w odpowiedzi Rand. Głos mu się łamał z pragnienia.

Rozwścieczonemu Couladinowi oczy wychodziły z orbit.

— O Muradinie, człowieku z mokradeł! Wszedł tam dwa dni przed tobą, a jednak to wy wyszliście pierwsi. Nie mógł przepaść tam, gdzie wam udało się przeżyć! Zamordowaliście go!

Randowi zdało się, że słyszy krzyk dobiegający od strony namiotów Mądrych, lecz zanim zdążył choć mrugnąć, Couladin wyprężył się niczym atakujący wąż i cisnął w niego włócznią. W ślad za nią z szybkością błyskawicy pomknęły kolejne dwie, rzucone przez Aielów zgromadzonych u podstawy granitowego występu.

Rand instynktownie pochwycił saidina i w jednej chwili trzmał już w dłoni miecz wykuty z ognia. Ostrze zamigotało w jego rękach — Wir Wiatru na Górze; jakże trafna nazwa — rozcinając dwa drzewca. Matowi ledwie udało się odbić trzecie zamachem czarnej włóczni.

— Dowód! — zawył Couladin. — Weszli do Rhuidean uzbrojeni! To jest zakazane! Popatrzcie na krew, którą są zbroczeni! Oni zamordowali Muradina!

Nie skończył jeszcze mówić, a już zamierzył się kolejną włócznią; tym razem pomknęło za nią kilkanaście innych.

Rand rzucił się w bok, ledwie dostrzegając kątem oka, jak Mat skacze w drugą stronę, jednak nim obaj padli na ziemię, wiązka włóczni doleciała tam, gdzie dopiero przed momentem stał, roztrącając się wzajemnie. Poderwał się błyskawicznie na nogi i aż zamarł, patrząc na sterczące z kamienistego podłoża drzewca. Tworzyły idealnie regularny krąg wokół miejsca, z którego uskoczył. Przez chwilę nawet Couladin oszołomiony stał bez ruchu, gapiąc się tępo na cud.

— Dosyć! — krzyknęła Bair, zbiegając ze zbocza prosto na znieruchomiałych mężczyzn. Długa, baniasta spódnica nie ograniczała jej ruchów, mimo siwych włosów pokonywała zbocze, skacząc jak młoda dziewczyna, i to dziewczyna ogarnięta napadem furii. — Pokój Rhuidean, Couladin!

Cienki głos Mądrej ciął powietrze, świszcząc niczym żelazny pręt.

— Już dwukrotnie próbowałeś go naruszyć! Raz jeszcze, a zostaniesz skazany na banicję! Daję ci na to moje słowo! Ty i każdy, kto sięgnie po broń!

Zatrzymała się, lekko poślizgnąwszy się tuż przed Randem. Stanęła twarzą w kierunku Shaido, unosząc do góry worek z wodą, jakby to była tarcza lub raczej broń.

— Niechaj ten, kto wątpi w me słowa, podniesie tylko rękę! Zgodnie z Umową Rhuidean zostanie wyzuty z cienia, będzie mu odmówiony wstęp do wszelkiej siedziby, stanicy czy namiotu. Własny szczep będzie nań polował jak na dzikiego zwierza.

Niektórzy Shaido pośpiesznie odsłonili twarze — choć tylko niektórzy — do Couladina jednak nic nie potrafiło przemówić.

— Oni są uzbrojeni, Bair! Weszli do Rhuidean uzbrojeni! To jest...!

— Milczeć! — Bair pogroziła mu pięścią. — Ty masz czelność mówić o broni? Ty, który chciałeś naruszyć Pokój Rhuidean i mordować z obnażoną przed światem twarzą? Oni nie wzięli broni, ja zaświadczam o tym. — Statecznym ruchem odwróciła się do niego plecami, jednak spojrzenie, którym omiotła Randa i Mata było niewiele łagodniejsze od tego, którym obdarzyła Couladina. Skrzywiła się na widok dziwnej włóczni w ręku Mata, wyposażonej w ostrze przypominające klingę miecza. Spytała: — Czyś znalazł ją w Rhuidean, chłopcze?

— Dano mi ją, stara kobieto — odburknął chrapliwie Mat. – Zapłaciłem za nią i zamierzam ją zatrzymać.

Prychnęła.

— Obaj tak wyglądacie, jakbyście się tarzali po nożowej trawie. Co...? Nie, opowiecie później. — Mierząc wzrokiem wykuty z Mocy miecz Randa, zadygotała. — Pozbądź się tego. I pokaż im znaki, zanim ten głupiec Couladin spróbuje ich znowu podburzyć. Przez to swoje zacietrzewienie gotów jest, bez mrugnięcia okiem, doprowadzić do wygnania całego swego klanu na banicję. Szybko!

Przez chwilę gapił się na nią bez słowa. Znaki? Potem przypomniał sobie piętno, które pokazał mu kiedyś Rhuarc, piętno człowieka, który przeżył Rhuidean. Pozwolił mieczowi zniknąć, rozwiązał tasiemkę przy lewym mankiecie koszuli i podwinął rękaw do łokcia.

Wokół przedramienia wił się kształt sylwetki podobnej do tej, która widniała na sztandarze Smoka, falista pręga zwierza ze złotą grzywą, pokrytego purpurowymi i złotymi łuskami. Spodziewał się tego naturalnie, ale i tak przeżył wstrząs. To coś wyglądało jak fragment skóry, jak jakieś nie istniejące, niesamowite stworzenie, które się w niej zagnieździło. Ręka była niby taka jak zawsze, lecz łuski iskrzyły się w słońcu niczym wypolerowany metal; miał wrażenie, że jeśli dotknie złotej grzywy falującej nad nadgarstkiem, poczuje pod czubkami palców każdy pojedynczy włosek.

Podniósł szybko obnażoną rękę tak wysoko, by Couladin i jego ludzie mogli ją zobaczyć. Wśród członków klanu Shaido rozległy się szmery; Couladin tylko coś warknął bez słów. Tłum zgromadzony wokół granitowego występu rósł, jako że coraz więcej Shaido nadbiegało ze swoich namiotów. Nieco wyżej na zboczu stał Rhuarc z Heirnem i jego Jindo; czujnie obserwowali Shaido oraz Randa, spowici w aurę wyczekiwania, której nie rozproszył widok symbolu na uniesionym ramieniu. W połowie drogi dzielącej obie grupy przystanął Lan, z rękoma wspartymi o rękojeść miecza i twarzą niby czoło nadciągającej burzy.

W chwili, gdy Rand zaczynał powoli pojmować, że Aielowie czekają na coś więcej jeszcze, zbliżyły się do niego schodzące ze szczytu góry Egwene oraz pozostałe trzy Mądre. Twarze starszych kobiet aż mieniły się kolorami, będącymi w takim samym stopniu rezultatem pośpiechu, do którego zostały zmuszone, jak i złości, przepełniającej je w nie mniejszym stopniu niźli Bair. Amys obrzucała piorunującymi spojrzeniami Couladina, natomiast wzrok słonecznowłosej Melaine obwiniał Randa. Seana wyglądała, ujmując najprościej, na kogoś, kto zaraz zacznie gryźć skały. Egwene, z głową obwiązaną chustą, której końce miała ułożone na ramionach, wpatrywała się w Mata i w niego na poły z konsternacją, a na poły tak, jakby jakiś czas temu porzuciła nadzieję, że ich jeszcze kiedykolwiek zobaczy.

— Głupi mężczyzno — burknęła Bair. — Wszystkie znaki.

Cisnąwszy worek z wodą w stronę Mata, chwyciła prawą rękę Randa i zadarła mu rękaw, ukazując lustrzane odbicie stworzenia wyrytego w skórze lewego przedramienia. Na moment zaparło jej dech w piersiach, dopiero po chwili wydała przeciągłe westchnienie. Zdawała się balansować na ostrej jak brzytwa granicy dzielącej ulgę od lęku. Mimo że spodziewała się zobaczyć drugie piętno, nie potrafiła pozbyć się strachu. Amys i pozostałe dwie Mądre niczym echo odpowiedziały podobnym westchnieniem. Przestraszone kobiety Aiel stanowiły osobliwy widok.

Rand prawie wybuchnął śmiechem, choć wcale nie był rozbawiony.

— „Dwa razy podwójnie będzie naznaczony”.

Tak właśnie mówiły Proroctwa Smoka. Czaple odciśnięte we wnętrzach obu dłoni, a teraz te piętna. Jedno z tych dziwacznych stworzeń — Smoki, tak je nazywało Proroctwo — miało być „przez pamięć utraconą”. Rhuidean z pewnością jej dostarczyło utraconą historię pochodzenia Aielów. Drugie musiało być „przez cenę, którą musi zapłacić”.

„Jak szybko będę ją musiał zapłacić? — zastanawiał się. — I ilu ludzi będzie musiało zapłacić ją razem ze mną?”

Zawsze będą musieli być ci inni, nawet gdyby ze wszystkich sił starał się zapłacić ją sam jeden.

Nie zważając na przepełniający ją lęk, Bair nie zawahała się ani na moment przed uniesieniem jego ręki w górę i głośnym obwieszczeniem:

— Patrzcie na to, czego nigdy dotąd nie widziano. Oto wybrany został Car’a’carn, wódz wodzów. Zrodzony z Panny, przybył o świcie z Rhuidean, by zjednoczyć Aielów, jak powiada proroctwo! Oto zaczyna się spełniać!

Rand zupełnie nie przewidział, że reakcje Aielów będą właśnie takie. Couladin spojrzał na niego z góry, z jeszcze większą nienawiścią niż przedtem, o ile to w ogóle możliwe, i sztywno wyprostowany ruszył w górę zbocza, by zniknąć między namiotami Shaido. Sami Shaido zaczęli się rozchodzić, zerkając na Randa z nieodgadnionymi twarzami, po czym sprężystymi krokami powędrowali do swych schronień. Heirn i wojownicy ze szczepu Jindo, prawie się nie wahając, postąpili tak samo. Po kilku chwilach na zboczu został tylko Rhuarc, jego oczy pełne były niepokoju. Lan podszedł do wodza klanu; sądząc po wyrazie jego twarzy, równie dobrze Rand mógłby dla niego wcale nie istnieć. Rand zaś nie był pewien, czego się właściwie spodziewał, ale z pewnością nie tego.

— A żebym sczezł! — mruknął Mat. Najwyraźniej dopiero teraz zdał sobie sprawę, że trzyma w dłoniach worek pełen wody. Gwałtownym ruchem wyrwał korek, podniósł w górę skórzany bukłak i pił, a woda ciekła mu po twarzy, spływając na pierś. Gdy wreszcie zaspokoił pragnienie, przyjrzał się ponownie piętnom na rękach Randa i potrząsnął głową, powtarzając: „Niech sczeznę!”, i dopiero wtedy podał mu worek z resztą wody.

Rand wpatrywał się z konsternacją w Aielów, po chwili jednak napił się z prawdziwą rozkoszą. Pierwsze łyki przepaliły bólem wyschnięte gardło.

— Co wam się stało? — spytała ostro Egwene. — Czy Muradin was zaatakował?

— Zabronione jest mówić o tym, co zaszło w Rhuidean — surowo zaprotestowała Bair.

— Nie Muradin — odparł Rand. — Gdzie jest Moiraine? Sądziłem, że ona pierwsza nas powita.

Potarł twarz, na dłoni zostały mu czarne płatki zaschniętej krwi.

— Nie dbam teraz o to, czy zapyta o pozwolenie, zanim mnie uzdrowi.

— Ani ja — dodał ochrypłym głosem Mat. Chwiał się, wspierając na włóczni i przyciskał grzbiet dłoni do czoła. — Kręci mi się w głowie.

Egwene skrzywiła się.

— Ona jest chyba jeszcze w Rhuidean. Ale skoro w końcu wy wyszliście stamtąd, to może jej też się uda. Poszła zaraz po was. Aviendha także. Tak długo was wszystkich nie było.

— Moiraine poszła do Rhuidean? — spytał z niedowierzaniem Rand. — I Aviendha? Dlaczego...?

Nagle dotarł do niego sens pozostałych jej słów.

— Co masz na myśli, mówiąc: „tak długo”?

— Upłynęło siedem dni — odparła. — Siedem dni, odkąd wszyscy poszliście do doliny.

Worek wypadł mu z rąk. Seana złapała go, zanim na kamienne zbocze wylała się reszta jakże cennej w Pustkowiu wody. Rand ledwie to zauważył. Siedem dni. Podczas siedmiu dni mogło się zdarzyć wszystko.

„Mogą mnie już ścigać, domyślać się, co planuję. Muszę wykonać ruch. Szybki ruch. Muszę ich wyprzedzić. Nie po to zaszedłem tak daleko, by teraz przegrać”.

Wszyscy wpatrywali się w niego, nawet Rhuarc i Mat, z oczyma pełnymi prawdziwej troski. I z czujnością. Nic dziwnego. Któż może wiedzieć, co mu przyjdzie do głowy, do jakiego stopnia zachował jeszcze zdrowe zmysły? Tylko kamienny wyraz twarzy Lana nie uległ zmianie.

— Mówiłem ci, że to była Aviendha, Rand. Naga jak nowo narodzone niemowlę. — W głosie Mata słychać było pełne bólu zgrzytanie, stał, kołysząc się na niepewnych nogach.

— Kiedy powróci Moiraine? — spytał Rand. — Skoro poszła w tym samym czasie, to powinna niebawem się pojawić.

— Jeśli nie wróci przed upływem dziesiątego dnia — odparła Bair — to nie wróci już nigdy. Nikomu nie udało się powrócić po upływie dziesięciu dni.

A więc dodatkowe trzy dni, być może. Jeszcze trzy dni, a on stracił ich już siedem.

„A niech sobie przychodzą. Nie przegram!”

Ledwie zdołał opanować szyderczy grymas wypełzający mu na twarz.

— Potraficie przenosić Moc. W każdym razie przynajmniej jedna z was potrafi. Widziałem, jak miotałyście ciałem Couladina. Czy uzdrowicie Mata?

Amys i Melaine wymieniły spojrzenia, które można było określić jedynie słowami: „pełne żalu”.

— Nasze drogi rozeszły się w innych kierunkach — ze smutkiem stwierdziła Amys. — Są Mądre, które potrafiłyby zrobić to, o co prosisz, przynajmniej do pewnego stopnia, ale my do nich nie należymy.

— Co chcesz przez to powiedzieć? — spytał gniewnym tonem. — Potraficie przenosić jak Aes Sedai. Dlaczego więc nie potraficie uzdrawiać jak one? Początkowo nawet nie chciałyście, by w ogóle poszedł do Rhuidean. A teraz myślicie, że możecie spokojnie pozwolić mu umrzeć tu, na waszych oczach?

— Przeżyję — powiedział Mat, ale nękany cierpieniem zaciskał oczy.

Egwene położyła dłoń na ramieniu Randa.

— Nie wszystkie Aes Sedai potrafią jednako sprawnie uzdrawiać — powiedziała uspokajającym głosem. — Najlepsze Uzdrowicielki to Żółte Ajah. Sheriam, Mistrzyni Nowicjuszek, nie umie uzdrowić nic poważniejszego prócz siniaka czy drobnego skaleczenia. Nie ma dwóch takich kobiet, które dysponowałyby identycznymi talentami albo umiejętnościami.

Jej ton go zirytował. Nie był rozpieszczonym dzieckiem, które trzeba uspokajać. Spojrzał krzywo na Mądre. Tak czy owak, on i Mat będą musieli poczekać na Moiraine. O ile nie padła ofiarą tamtego bąbla zła, materializującego się w postaci stworów z pyłu. Choć do tej pory zapewne się już rozproszył, tak jak wcześniej tamten w Łzie.

„Nie powstrzymałyby jej. Potrafiłaby, przenosząc Moc, utorować sobie drogę pomiędzy nimi. Ona wie, co robi, nie musi się bezustannie zastanawiać tak jak ja”.

Ale w takim razie, dlaczego jeszcze nie wróciła’? Dlaczego w ogóle tam poszła i dlaczego jej nie spotkali? Głupie pytanie. W Rhuidean mogła przebywać równocześnie setka ludzi, wcale się nie spotykając. Za wiele pytań, a żadnych odpowiedzi, przynajmniej, jak podejrzewał, dopóki ona nie wróci. O ile w ogóle wróci.

— Mamy zioła i maści — powiedziała Seana. — Zejdźcie ze słońca, to opatrzymy wasze rany.

— Ze słońca — mruknął Rand. — Tak.

Zachowywał się coraz bardziej grubiańsko, ale nie dbał o to. Po co Moiraine poszła do Rhuidean? Nie potrafił uwierzyć w jej zapewnienia, że nie będzie starała się popychać go w kierunku, który uważała za słuszny, lekceważąc jednocześnie zupełnie jego zdanie. Skoro ona była tam, na miejscu, to czy mogła wpłynąć na to, co zobaczył? Zmienić w jakiś sposób kształt wizji? Jeśli choćby podejrzewała, co sobie zaplanował...

Ruszył w stronę namiotów Jindo — ludzie Couladina zapewne nie zaoferowaliby mu odpoczynku w swoich — ale Amys skierowała go w stronę płaskiego namiotu, stojącego nieco powyżej miejsca, w którym obozowały Mądre.

— Możliwe, że przez jakiś czas trudno im będzie się czuć swobodnie w twoim towarzystwie — powiedziała. Rhuarc, stając obok niej, pokiwał głową na znak, że podziela jej zdanie.

Melaine zerknęła na Lana.

— To nie jest twoja sprawa, Aan’alleinie. Ty i Rhuarc zabierzcie Matrima i...

— Nie — wtrącił się Rand. — Chcę, żeby poszli ze mną.

Częściowo dlatego, że chciał, by wódz klanu wyjaśnił mu różne rzeczy, a częściowo ze zwykłego uporu. Te Mądre za — wzięły się, że go wezmą na smycz tak jak Moiraine. Nie miał zamiaru się na to godzić. Popatrzyły na siebie, a potem pokiwały głowami, jakby ustępowały temu żądaniu. Jeśli uważały, że będzie grzecznym chłopcem, ponieważ dostał cukierka, to się grubo myliły.

— Można by sądzić, że będziesz towarzyszył Moiraine — powiedział do Lana, ignorując Mądre i ich potakiwania.

Przez twarz Strażnika przemknął błysk zażenowania.

— Mądrym udało się ukryć jej odejście prawie do samego zachodu słońca — wyjaśnił ozięble. — Potem... przekonały mnie, że pójście jej śladem na nic się nie zda. Powiedziały nawet, że jeśli to zrobię, to i tak jej nie znajdę, dopóki nie zacznie stamtąd wychodzić, a wówczas nie będzie mnie już potrzebowała. Nie jestem już taki pewien, czy powinienem był ich usłuchać.

— Usłuchać! — warknęła Melaine. Jej bransolety ze złota i kości słoniowej zabrzęczały, kiedy z irytacją poprawiła szal. — Uwierzyć mężczyźnie, gdy twierdzi, że będzie zachowywał się rozsądnie. Z pewnością byłbyś zginął, a najprawdopodobniej i ją również byś zabił.

— Melaine i ja musiałyśmy go przekonywać przez połowę nocy, zanim zechciał usłuchać — powiedziała Amys. W jej nieznacznym uśmiechu krył się cień rozbawienia, zabarwiony odrobiną złośliwości.

Twarz Lana mogła być równie dobrze wyrzeźbiona z chmur burzowych. Raczej nie było się czemu dziwić, jeśli Mądre użyły przeciwko niemu Mocy. Co ta Moiraine tam robi?

— Rhuarc — powiedział Rand — w jaki sposób mam zjednoczyć Aielów? Oni nie chcą nawet na mnie patrzeć. Uniósł na moment obnażone ręce; łuski Smoków zalśniły w niemiłosiernym słońcu.

— Powiadają, że jestem Tym Który Przychodzi Ze Świtem, ale wszyscy na dobrą sprawę uciekli, gdy tylko pokazałem te stwory.

— Jedna rzecz to wiedzieć, że proroctwo ostatecznie się spełni — odparł powoli wódz klanu — a inna to widzieć, jak się spełnia na twoich oczach. Mówi się, że na nowa scalisz klany w jeden naród, tak jak to było dawno temu, ale my walczyliśmy ze sobą niemal tak samo długo, jak walczyliśmy z resztą świata. Dla niektórych z nas kryje się za tym jeszcze coś innego.

„Zwiąże was razem i zniszczy was”.

Rhuarc też to musiał słyszeć. A także inni wodzowie klanów oraz Mądre, jeśli byli w tym lesie lśniących, szklanych kolumn. Pod warunkiem, że Moiraine nie zaaranżowała tej wizji specjalnie dla niego.

— Czy każdy widzi to samo wśród tych kolumn, Rhuarc?

— Nie! — warknęła Melaine, z oczyma jak zielona stal. — Zamilcz albo odeślij Aan’alleina i Matrima. Ty też musisz odejść, Egwene.

— Nie wolno — powiedziała Amys tylko odrobinę łagodniejszym tonem— rozmawiać o tym, co się dzieje w Rhuidean z kimkolwiek prócz tych, którzy tam byli. Ale i tak mało kto o tym rozmawia, a jeżeli już, to niezwykle rzadko.

— Mam zamiar zmienić to, co wolno, a czego nie wolno — odparł chłodno Rand. — Przyzwyczajajcie się do tego.

Posłyszał pomrukiwanie Egwene o tym, że powinno się go wytargać za uszy i uśmiechnął się do niej szeroko.

— Egwene też może zostać, wszak poprosiła tak ładnie.

Pokazała mu język i zaczerwieniła się, gdy dotarło do niej, co właśnie zrobiła.

— Zmiana — powiedział Rhuarc. — Wiesz, że on przynosi zmiany, Amys. Aż dziw bierze, jakie to zmiany i w jaki sposób zachodzą, skoro z ich powodu stajemy się podobni do dzieci pozostawionych samotnie w ciemnościach. Skoro tak być musi, niech więc już teraz się zacznie. Wśród tych wodzów, z którymi rozmawiałem, nie ma nawet dwóch takich, którzy oglądaliby to wszystko dokładnie tymi samymi oczyma, Rand, aż do momentu dzielenia się wodą i tego spotkania, podczas którego zawarta została Umowa Rhuidean. Nie wiem, czy to samo dotyczy Mądrych, ale podejrzewam, że tak. Moim zdaniem to sprawa linii krwi. Sądzę, że ja patrzyłem oczyma moich przodków, tak jak ty oczyma swoich.

Amys i pozostałe Mądre obrzucały go groźnymi spojrzeniami, uparte w swym milczeniu. Na twarzach Mata i Egwene malował się wyraz identycznej nieomal dezorientacji. Tylko Lan zdawał się w ogóle nie słuchać; spojrzenie niewidzących oczu utkwił w swym wnętrzu, najwyraźniej aż tak bardzo niepokoił się o Moiraine.

Sam Rand czuł się nieco dziwnie. Patrzeć oczyma własnych przodków. Od jakiegoś czasu wiedział, że Tam al’Thor nie jest jego prawdziwym ojcem, że znalazł go jako noworodka na zboczach Góry Smoka po ostatniej wielkiej bitwie Wojny o Aiel. Noworodka leżącego obok martwej matki, Panny Włóczni. Przyznał się do krwi Aielów, żądając prawa wstępu do Rhuidean i uświadamiając sobie tym samym, że właśnie wrócił do domu. Do przodków. Do Aielów.

— A zatem ty też widziałeś początki budowy Rhuidean — powiedział. — I tamte dwie Aes Sedai. Słyszałeś... słyszałeś, co jedna z nich powiedziała.

„On was zniszczy”.

— Słyszałem. — Rhuarc wyglądał na zrezygnowanego, na człowieka, który właśnie się dowiedział, że mają mu amputować nogę. — Wiem.

Rand zmienił temat.

— Czym było „dzielenie się wodą”?

Wódz klanu uniósł brwi ze zdziwieniem.

— Nie rozpoznałeś tego? Ale właściwie nie wiem, jak miałbyś to rozpoznać, skoro nie dorastałeś wśród opowieści. Zgodnie z najstarszymi opowieściami, od dnia, w którym rozpoczęło się Pęknięcie Świata aż do dnia, w którym po raz pierwszy wkroczyliśmy do Ziemi Trzech Sfer, tylko jeden naród nas nie atakował. Tylko jeden naród dawał nam wodę za darmo, kiedy była potrzebna. Długo to trwało, zanim odkryliśmy, kim oni byli. Teraz jest już i tak po wszystkim. Przysięga pokoju została naruszona, zabójcy drzew plunęli nam w twarz.

— Cairhien — powiedział Rand. — Mówisz o Cairhien, o Avendoralderze oraz o Lamanie, który ściął Drzewo.

— Laman został ukarany śmiercią — wyjaśnił beznamiętnym głosem Rhuarc. — Tych, którzy łamią przysięgi, zabija się.

Popatrzył z ukosa na Randa.

— Niektórzy, tacy jak Couladin, uważają, że nie można ufać nikomu, kto nie jest Aielem. Po części właśnie dlatego on cię tak nienawidzi. Po części. Uzna twoją twarz i krew za kłamstwa. Albo będzie tak twierdził.

Rand pokręcił głową. Moiraine opowiadała czasami o złożoności Koronki Wieku, Wzorze Wieku, tkanego przez Koło Czasu z nici, jakimi są ludzkie żywoty. Gdyby przed trzema tysiącami lat przodkowie Cairhienian nie pozwolili Aielom swobodnie korzystać z wody, to nigdy nie byłoby im dane prawo do korzystania z Jedwabnego Szlaku przez Pustkowie, ze szczepem Avendesory jako rękojmią umowy. Gdyby nie rękojmia, nie byłoby Drzewa, które król Laman mógł ściąć, nie byłoby Wojny o Aiel, a on nie urodziłby się na zboczu Góry Smoka, by zostać stamtąd zabrany i wychowany w Dwu Rzekach. Ile jeszcze istniało punktów tego typu, w których pojedyncza decyzja, w taki czy inny sposób, wywarła wpływ na tkanie się Wzoru przez trzy tysiące lat? Tysiąc razy po tysiąc maleńkich, rozgałęzionych punkcików, tysiąc razy tyle, wszystkie rozciągające Wzór w inny deseń. On sam był wcieleniem takiego wędrującego rozgałęzionego punktu, być może Mat i Perrin również. Tym, co robili albo czego nie robili, wywoływali na powierzchni Wzoru zmarszczki, które rozchodzić się będą jeszcze przez całe lata, przez Wieki.

Spojrzał na Mata, kuśtykającego w górę zbocza, wspartego na włóczni. Głowę zwiesił w dół, z bólu aż mrużył oczy.

„Stwórca chyba nie zastanowił się dobrze, skoro złożył przyszłość na barkach trzech młodych wieśniaków. Ja tego brzemienia nie mogę zrzucić. Muszę je nieść, niezależnie od kosztów”.

Kiedy doszli do niskich, niczym nie ogrodzonych namiotów Mądrych, kobiety wślizgnęły się do środka, mrucząc coś o wodzie i cieniu. Wciągnęły za sobą Mata; nie dość, że usłuchał potulnie, ale nadto jeszcze nie wygłosił żadnego komentarza, jego milczenie stanowiło bezsprzeczny dowód, że głowa i gardło naprawdę musiały straszliwie boleć.

Rand już miał pójść za nimi, ale Lan położył mu dłoń na ramieniu.

— Czy widziałeś ją tam? — spytał Strażnik.

— Nie, Lan. Przykro mi, nie widziałem. Ona wyjdzie stamtąd cała i zdrowa, skoro każdy może.

Lan chrząknął i zdjął rękę.

— Strzeż się Couladina, Rand. Widywałem już takich. Ambicja przepala mu trzewia. Poświęci cały świat, żeby ją zrealizować.

— Aan’allein mówi prawdę — stwierdził Rhuarc. — Smoki na twoich rękach nie będą się liczyły, jeśli zginiesz, zanim wodzowie klanów się o nich dowiedzą. Dopilnuję, by zawsze blisko ciebie byli jacyś Jindo Heirna, przynajmniej dopóki nie dotrzemy do Zimnych Skał. Nawet wtedy Couladin będzie prawdopodobnie próbował przysparzać kłopotów, a Shaido zapewne pójdą za nim. Być może również inni. W Proroctwie Rhuidean ogłoszono, że zostaniesz wychowany przez tych, którzy nie są z krwi, ale Couladin niekoniecznie musi być tym jedynym, który będzie w tobie widział tylko mieszkańca mokradeł.

— Będę się starał strzec swoich pleców — stwierdził oschle Rand. W opowieściach, jeśli ktoś spełniał proroctwo, wszyscy krzyczeli: „Patrzcie i dziwujcie się!” albo coś podobnego, o ile nie miało się do czynienia ze zwykłymi rzezimieszkami. W prawdziwym życiu to najwyraźniej wyglądało zupełnie inaczej.

Weszli do namiotu, Mat siedział już na czerwonej poduszce ze złotymi frędzlami, zdjęto mu kaftan i koszulę. Jakaś kobieta w białej szacie z kapturem skończyła właśnie zmywać krew z jego twarzy i zabrała się teraz za tors. Amys trzymała między kolanami kamienny moździerz i ucierała w nim jakąś maść, Bair i Seana zaś, z głowami pochylonymi ku sobie, warzyły w garnku z gorącą wodą jakieś zioła.

Melaine skrzywiła się na widok Lana i Rhuarka, po czym wbiła spojrzenie chłodnych, zielonych oczu w Randa.

— Rozbierz się do pasa — powiedziała szorstka. — Rany na twojej głowie nie wyglądają specjalnie źle, ale pozwól sprawdzić, co powoduje, że tak się garbisz.

Uderzyła w mały, mosiężny gong i z tyłu namiotu wsunęła się jeszcze jedna, odziana na biało kobieta, z parującą srebrną misą w dłoniach i ręcznikiem przewieszonym przez ramię.

Rand usiadł na poduszce, zmuszając się do siedzenia prosto.

— Nie ma się czym przejmować — zapewnił ją. Druga kobieta w bieli przyklękła z gracją u jego boku i, stawiając opór próbom odebrania jej wilgotnej tkaniny, którą wyżęła w misce, zaczęła delikatnie przemywać mu twarz. Zastanawiał się, kim ona jest. Wyglądała na Aiel, ale zachowywała się zdecydowanie inaczej. W jej szarych oczach malowała się pełna determinacji potulność.

— To stara rana — wyjaśniła Egwene Mądrej o włosach jak słońce. — Moiraine nigdy nie udało się jej ostatecznie uzdrowić.

Popatrzyła na Randa z naganą w oczach; przez zwykłą uprzejmość powinien był choć tyle sam wyjaśnić. Na podstawie spojrzeń, jakie wymieniły między sobą Mądre, domyślił się, że już i tak powiedziała więcej, niż było trzeba. Rana, której Aes Sedai nie mogła uzdrowić; to dla nich stanowiło zagadkę. Moiraine prawdopodobnie wiedziała o nim więcej, niż on sam o sobie, i być może dlatego przeżywał z nią tak ciężkie chwile. Może z Mądrymi poszłoby lepiej, gdyby stanowił dla nich zagadkę.

Mat skrzywił się, kiedy Amys zaczęła wcierać jakąś maść w skaleczenia na piersi. Jeśli maść wywoływała takie samo uczucie, jak jej zapach, to Rand rozumiał, dlaczego przyjaciel tak się krzywi. Bair podała Matowi srebrną filiżankę.

— Wypij, młody człowieku. Korzeń timsinu i srebrny liść pomogą ci na ból głowy, o ile w ogóle coś ci może pomóc.

Nie ociągał się z wypiciem płynu; towarzyszyło temu wzdrygnięcie i grymas na twarzy.

— Smakuje jak wnętrze moich butów. — Wciąż siedząc, zdołał wykonać ukłon, niemalże tak ceremonialnie jak Tairenianie, gdyby nie fakt, że był w samej bieliźnie; popsuł go też nagłym uśmiechem. — Dziękuję ci, Mądra. I nie będę pytał, czy dodałaś czegoś po to tylko, by uzyskać ten... niezapomniany... smak.

Cichy śmiech Bair i Seany nie tłumaczył wcale, czy dodały czegoś, czy nie dodały, prawdopodobnie jednak Mat, jak zwykle zresztą, podszedł do kobiet z właściwej strony. Nawet Melaine uśmiechnęła się do niego przelotnie.

— Rhuarc — odezwał się Rand — jeśli Couladin ma zamiar przysparzać mi kłopotów, muszę go uprzedzić. Jak mam zawiadomić innych wodzów? O sobie. O tym.

Poruszył rękoma naznaczonymi piętnem Smoków. Odziana na biało kobieta u jego boku, która właśnie oczyszczała długie skaleczenie we włosach, wyraźnie unikała ich wzroku.

— Nie ma ustalonego ceremoniału — odparł Rhuarc. — Jaki by miał być, skoro coś takiego zdarza się tylko raz? Musi się odbyć spotkanie wodzów klanu w miejscach, w których obowiązuje coś w rodzaju Pokoju Rhuidean. Najbliżej Zimnych Skał i najbliżej Rhuidean jest Alcair Dal. Mógłbyś tam pokazać te dowody wodzom klanów i szczepów.

— Al’cair Dal? — spytał Mat, subtelnie zmieniając brzmienie tej nazwy. — Złota Misa?

Rhuarc przytaknął.

— To owalny kanion, aczkolwiek nie ma w nim żadnego złota. Na jednym krańcu znajduje się skalny występ i człowiek, który na nim stanie, jest słyszany przez wszystkich obecnych w kanionie, nie będąc zmuszonym nawet do podnoszenia głosu.

Rand spojrzał krzywo na Smoki na swych przedramionach. Nie był jedynym, który w jakiś sposób został naznaczony w Rhuidean. Mat przestał już, jak to czynił wcześniej przy różnych okazjach, wygłaszać przypadkowe słowa w Dawnej Mowie, zupełnie nie wiedząc, co mówi. Od Rhuidean najwyraźniej zaczął je rozumieć, mimo że nie zdawał sobie z tego sprawy. Egwene obserwowała Mata. Z namysłem. Za dużo czasu spędziła w towarzystwie Aes Sedai.

— Rhuarc, czy mógłbyś wysłać posłańców do wodzów klanów? — poprosił. — Ile potrzeba czasu na ściągnięcie ich wszystkich do Alcair Dal? Czego trzeba, by się upewnić, że się tam stawią?

— Posłańcy będą potrzebowali tygodni, a potem upłyną jeszcze następne, zanim wszyscy się tam zbiorą. — Rhuarc ruchem ręki wskazał na Mądre. — One natomiast mogą jednej nocy przemówić do wszystkich wodzów klanów w ich snach, do wodzów szczepów również. I mogą to zrobić kolejno wszystkie cztery, dzięki czemu żaden z tych mężczyzn nie pomyśli, że mu się to najzwyczajniej przyśniło.

— Doceniam twoje przeświadczenie, iż zdolne jesteśmy przenosić góry, cieniu mego serca — powiedziała ironicznym tonem Amys, sadowiąc się z maścią obok Randa — i mimo że jesteś najwidoczniej o tym całkowicie przekonany, to wcale tak nie wygląda. Wykonanie tego, co proponujesz, trwałoby kilka nocy, podczas których niewiele zaznałybyśmy odpoczynku.

Rand złapał ją za rękę, kiedy zaczęła wcierać w jego policzek intensywnie pachnącą miksturę.

— Czy zrobicie to?

— Aż tak ci pilno, żeby nas zniszczyć? — spytała podniesionym głosem, po czym zirytowana zagryzła wargę, kiedy kobieta w białym kapturze u drugiego boku Randa wyraźnie drgnęła.

Melaine po dwakroć klasnęła w dłonie.

— Zostawcie nas — rozkazała i kobiety w bieli wyszły, kłaniając się i zabierając swe naczynia i ręczniki.

— Zadręczasz mnie jak igiełka rzepu wbita w skórę — poskarżyła się rozdrażniona Amys. — Te kobiety, cokolwiek im powiemy, przekażą innym.

Wyswobodziła dłoń i zaczęła wcierać maść z większą energią, niż to było konieczne. Maść szczypała znacznie paskudniej niż pachniała.

— Nie mam zamiaru cię zadręczać — odparł Rand — ale czasu jest za mało. Przeklęci są na wolności, Amys, i jeśli się dowiedzą, gdzie jestem albo jakie są moje plany...

Kobiety nie wyglądały na zdziwione. Czyżby już wiedziały?

— Dziewięciu nadal żyje. Dziewięciu, a ci z nich, którzy nie chcą mnie zabić, sądzą, że można mnie wykorzystać. Nie mam czasu. Gdybym wiedział, jak natychmiast sprowadzić tu wodzów klanów i zmusić ich, by mnie zaakceptowali, zrobiłbym to.

— A co ty planujesz? — zapytała Amys lodowatym głosem.

— Czy poprosisz... każesz... wodzom, by przybyli do Alcair Dal?

Przez dłuższą chwilę patrzyła mu w oczy. Kiedy wreszcie skinęła głową, zrozumiał, że czuje do niego żal.

Rozżalona czy nie, poczuł nagle, jak uszła z niego część napięcia. Nie istniał sposób na odzyskanie utraconych siedmiu dni, ale być może uda się uniknąć utraty następnych. Niemniej jednak trzymała go jeszcze w tym miejscu Moiraine, która nadal przebywała w Rhuidean razem z Aviendhą. Nie mógł tak zwyczajnie jej porzucić.

— Znałaś moją matkę — powiedział.

Egwene pochyliła się do przodu, równie spięta jak on, a Mat pokręcił głową.

Dłoń Amys na jego twarzy znieruchomiała.

— Znałam.

— Opowiedz mi o niej. Proszę.

Przeniosła uwagę na ranę za uchem; gdyby mars na czole potrafił uzdrawiać, nie potrzebowałby więcej maści. W końcu powiedziała:

— Historia Shaiel, według tego, co wiem, bierze swój początek w czasach, gdy byłam jeszcze Far Dareis Mai, na rok z okładem wcześniej, zanim wyrzekłam się włóczni. Razem z kilkoma innymi Pannami wyprawiłyśmy się prawie do samej Góry Smoka. Któregoś dnia zauważyłyśmy kobietę, młodą złotowłosą mieszkankę mokradeł, w jedwabiach, z jucznymi końmi i wspaniałą klaczą, której sama dosiadała. Mężczyznę byśmy oczywiście zabiły, ale ona nie miała żadnej broni prócz zwykłego noża przy pasie. Niektóre chciały ją zmusić, żeby pobiegła nago do Góry Smoka...

Egwene zamrugała; wyraźnie stale ją jeszcze dziwiły obyczaje Aielów. Amys ciągnęła dalej, bez chwili przerwy.

— ... ale ona zdawała się czegoś szukać. Zaciekawione śledziłyśmy ją, dzień po dniu, dbając, by nas nie zauważyła. Pozdychały jej konie, skończyła się woda, ale ona nie zawracała. Brnęła dalej na piechotę, aż w końcu upadła i nie mogła się podnieść. Postanowiłyśmy ją napoić i poprosić, by wyjawiła nam swą opowieść. Była bliska śmierci, toteż upłynął cały dzień, zanim wreszcie mogła przemówić.

— Miała na imię Shaiel? — spytał Rand, kiedy Mądra się zawahała. — Skąd pochodziła? Po co tu przyszła?

— Shaiel — powiedziała Bair — było imieniem, które sama dla siebie obrała. W tym czasie, kiedy ją znałam, nigdy nie zdradziła swego pierwotnego imienia. W Dawnej Mowie „Shaiel” oznaczałoby Kobietę Która Jest Oddana.

Mat skinął głową na znak potwierdzenia, nie zdając sobie z tego raczej sprawy; Lan przyjrzał mu się z namysłem znad srebrnej filiżanki wypełnionej wodą.

Shaiel na samym początku pełna była goryczy — dokończyła.

Amys, siedząca na piętach obok Randa, przytaknęła.

— Opowiadała o porzuconym dziecku, o synu, którego kochała. O mężu, którego nigdy nie kochała. Gdzie to się wydarzyło, nie chciała powiedzieć. Nie sądzę, by kiedykolwiek wybaczyła sobie, że porzuciła własne dziecko. Zechciała wyjawić nieco więcej prócz tego, co musiała. To nas właśnie szukała, Panien Włóczni. Pewna Aes Sedai, Kitara Moroso, która potrafiła przepowiadać, powiedziała jej, że klęska spadnie na jej kraj i na lud, z którego się wywodzi, być może na cały świat, jeśli nie uda się do Panien Włóczni, by z nimi zamieszkać, nikomu nie mówiąc, że odchodzi. Musiała zostać Panną i nie mogła wrócić do własnego kraju, dopóki Panny nie dotrą do Tar Valon.

Z niedowierzaniem pokręciła głową.

— Musisz zrozumieć, jak to w tamtych czasach zabrzmiało. Panny do Tar Valon? Żaden Aiel nigdy nie pokonał Muru Smoka od dnia, w którym dotarliśmy do Ziemi Trzech Sfer. Miały upłynąć jeszcze cztery lata, zanim zbrodnia Lamana zawiodła nas na mokradła. I z pewnością nie została nigdy Panną Włóczni żadna kobieta, która nie wywodziła się z Aielów. Niektóre z nas uważały, że ona postradała zmysły od słońca. Ale była uparta i jakoś tak zgodziłyśmy się, że pozwolimy jej spróbować.

Kitara Moroso. Aes Sedai, która przepowiadała. Gdzieś słyszał to imię, ale gdzie? A więc miał brata. Przyrodniego brata. Kiedy był mały, zastanawiał się, jak to jest, gdy ma się brata albo siostrę. Kogo, gdzie? Ale Amys mówiła dalej.

— Prawie każda dziewczyna marzy, by zostać Panną i uczy się przynajmniej podstaw władania łukiem i włócznią, walki rękoma i stopami. Mimo to jednak te, które czynią ten ostateczny krok i poślubiają włócznię, przekonują się na własnej skórze, że nic nie wiedzą. Shaiel było jeszcze trudniej. Łukiem umiała się dobrze posługiwać, ale nigdy nie pokonała biegiem więcej niż milę, nie zdarzyło jej się też żywić wyłącznie tym, co znajdzie po drodze. Mogła ją pokonać dziesięcioletnia dziewczynka, poza tym nie wiedziała nawet, jakie rośliny oznaczają obecność wody. A jednak trwała w swym postanowieniu. Po roku wypowiedziała swe przysięgi wobec włóczni, została Panną, którą przyjęto do szczepu Chumai klanu Taardad.

I na koniec powędrowała z Pannami do Tar Valon, by umrzeć na zboczach Góry Smoka. Połowa odpowiedzi rodząca nowe pytania. Gdyby tylko mógł zobaczyć jej twarz.

— Masz coś z niej w rysach — powiedziała Seana, jakby czytała w jego myślach. Usadowiła się na skrzyżowanych nogach z niewielkim srebrnym pucharem wina. — Mniej z Janduina.

— Janduina? Mojego ojca?

— Tak — potwierdziła Seana. — Był wodzem klanu Taardad, najmłodszym, o jakim donoszą przekazy. Miał jednak coś w sobie, miał siłę. Ludzie słuchali go i szli za nim, nawet ci, którzy nie należeli do jego klanu. Zakończył dwustuletnią waśń krwi dzielącą Taardad i Nakai, zawarł takie przymierze nie tylko z Nakai, lecz również z Reyn, a Reyn nie byli dalecy od waśni krwi. Omal mu się nie udało zakończyć również waśni dzielącej Shaarad i Gośhien, a także nie dopuścić, by Laman ściął Drzewo. Mimo że taki młody, to on właśnie dowodził Taardad i Nakai, Reyn i Shaarad podczas wyprawy, której celem było odebranie ceny krwi Lamana.

Był. A zatem on też już nie żył. Na twarzy Egwene malowało się współczucie. Rand zignorował je; nie potrzebował współczucia. Jak mógł boleć nad utratą ludzi, których nigdy nie poznał? A jednak czuł tę utratę.

— W jaki sposób umarł Janduin?

Mądre wymieniły spojrzenia, w których widać było wahanie. W końcu Amys powiedziała:

— Był to początek trzeciego roku poszukiwań Lamana, gdy Shaiel odkryła, że spodziewa się dziecka. Zgodnie z prawem winna była powrócić do Ziemi Trzech Sfer. Pannie zabrania się nosić włócznię, kiedy nosi w sobie dziecko. Ale Janduin nie mógł jej niczego zabronić; gdyby zażądała naszyjnika z księżycem, postarałby się o niego. Została więc i w ostatniej bitwie przed Tar Valon zaginęła, a razem z nią zaginęło dziecko. Janduin nie mógł sobie wybaczyć, że nie zmusił jej do posłuszeństwa wobec prawa.

— Wyrzekł się swej pozycji wodza klanu — powiedziała Bair. — Nikt przedtem nigdy tak nie postąpił. Powiedziano mu, że tego mu nie wolno zrobić, ale on zwyczajnie odszedł. Udał się na północ razem z innymi młodymi ludźmi, żeby polować na trolloki i Myrddraale w Ugorze. To coś, co robią zwariowani młodzi mężczyźni oraz Panny, które mają mniej rozumu niż kory. Ci, którzy wrócili, zeznali jednak, że zabił go człowiek. Twierdzili, że Janduin mówił, iż ten człowiek był podobny do Shaiel, więc nie chciał podnieść włóczni, kiedy ten go tratował.

A więc już nie żył. Oboje nie żyli. Nigdy nie przestanie kochać Tama, nigdy nie przestanie uważać go za swego ojca, ale żałował, że nie będzie mu takoż nigdy dane zobaczyć Janduina i Shaiel, przynajmniej raz.

Egwene starała się oczywiście go pocieszyć, tak jak to zawsze robią kobiety. Nie było sensu próbować jej wytłumaczyć, że utracił coś, czego nigdy nie miał. Ze wspomnień o rodzicach zapamiętał cichy śmiech Tama al’Thora i dotyk delikatnych dłoni Kari al’Thor. Tyle każdy mężczyzna mógłby chcieć albo potrzebować. Wyglądała na rozczarowaną, a nawet nieco zmara.Nioną, Mądre zaś podzielały jej uczucia w mniejszym lub większym stopniu, począwszy od jawnego grymasu potępienia na twarzy Bair, a skończywszy na prychnięciu Melaine, która zabrała się również za ostentacyjne poprawianie szala. Kobiety nigdy nic nie rozumieją. Rhuarc, Lan i Mat rozumieli, zostawili go w spokoju, tak jak sobie życzył.

Z jakiegoś powodu nie miał ochoty jeść, kiedy Melaine przyniosła posiłek, więc wsparłszy łokieć o jedną z poduszek, ułożył się na skraju namiotu, skąd mógł obserwować zbocze i spowite we mgłę miasto. Słońce smagało dolinę i otaczające ją góry, wyprażając cienie. Powietrze, które napływało do wnętrza namiotu, zdawało się dmuchać wprost z otwartego paleniska pieca.

Po jakimś czasie podszedł do niego Mat przebrany w czystą koszulę. Nic nie mówiąc, usiadł obok Randa, zapatrzony na dolinę, wsparłszy swą dziwaczną włócznię o kolano. Co jakiś czas obmacywał palcami pochyłe litery wyrzeźbione w czarnym drzewcu.

— Jak twoja głowa? — spytał Rand, a Mat drgnął nerwowo.

— Już... nie boli. — Oderwał palce od rzeźbień i oplótł nimi kolana. — W każdym razie nie tak mocno. Nieważne, co dodały do mikstury; ta sztuczka im się udała.

Znowu umilkł, a Rand pozwolił mu milczeć. Sam też nie miał ochoty na rozmowę. Czuł niemal przez skórę upływ czasu, ziarenka piasku w klepsydrze, spadające jedno po drugim, coraz wolniej i wolniej. Niemniej jednak wszystko wokół zdawało się pulsować, piach był gotów eksplodować w gwałtownym wirze. Bzdury. Zmogła go zwyczajnie połyskliwa mgła żaru, unosząca się nad nagą skałą góry. Wodzowie klanów i tak nie dotrą nawet o dzień wcześniej do Alcair Dal, choćby i Moiraine pojawiła się przed nim w tym właśnie momencie. Stanowili zresztą tylko element i to być może element najmniej istotny. Chwilę później dostrzegł Lana, który nie zwracając uwagi na słońce, przykucnął zwinnie na tym samym granitowym występie, z którego wcześniej korzystał Couladin. Strażnik też obserwował dolinę. Jeszcze jeden człowiek, który nie miał ochoty na rozmowę.

Rand odmówił również popołudniowego posiłku, mimo iż Egwene i Mądre na zmianę usiłowały go przymusić do jedzenia. Sprawiały wrażenie, że przyjmują jego odmowę dość spokojnie, ale kiedy zaproponował powrót do Rhuidean celem odszukania Moiraine — i Aviendhy przy okazji — Melaine wybuchnęła.

— Ty głupcze! Żaden mężczyzna nie może wejść dwa razy do Rhuidean. Nawet ty nie wróciłbyś żywy! A głoduj sobie, jeśli chcesz!

Rzuciła kawałkiem chleba w jego głowę. Mat złapał go w locie i spokojnie zaczął jeść.

— Dlaczego chcesz, żebym żył? — spytał ją Rand. — Wiesz, co powiedziała tamta Aes Sedai, zanim doszła do założenia Rhuidean. Zniszczę was. Dlaczego nie knujecie razem z Couladinem spisku, żeby mnie zabić?

Mat zakrztusił się, a Egwene wsparła pięści na biodrach, gotowa wygłosić kazanie, Rand jednak nie odrywał oczu od Melaine. Zamiast odpowiedzieć, popatrzyła na niego groźnie i wyszła z namiotu.

Odezwała się natomiast Bair.

— Wszyscy myślą, że znają Proroctwo Rhuidean, ale tak naprawdę wiedzą jedynie to, co Mądre i wodzowie klanów powtarzali im od pokoleń. Nie są to kłamstwa, ale nie jest to również cała prawda. Prawda mogłaby bowiem złamać najsilniejszego.

— A jak brzmi cała prawda? — spytał Rand.

Zerknęła na Mata, po czym powiedziała:

— W tym przypadku cała prawda, prawda znana tylko Mądrym i wodzom klanów, jest taka, że ty jesteś naszą zgubą. Naszą zgubą i naszym zbawieniem. Bez ciebie nikt z naszego ludu nie przeżyje Ostatniej Bitwy. Być może nawet nie dożyję do niej. Tak mówi proroctwo i taka jest właśnie prawda. Z tobą... „Rozleje krew tych, którzy nazywają się Aielami, jak wodę na piasek i połamie ich niczym suche gałązki, ale uratuje pozostałość pozostałości i dzięki temu przetrwają”. To straszne proroctwo, ale ta kraina nigdy nie była łaskawa.

Wytrzymała jego spojrzenie, nawet nie mrugnąwszy okiem. Straszna kraina i straszna kobieta.

Przewrócił się na drugi bok i zajął ponownie obserwowaniem doliny. Wszyscy z wyjątkiem Mata oddalili się.

Po południu wypatrzył wreszcie maleńką postać wspinającą się po zboczu, brnęła z widocznym mozołem. Aviendha. Mat miał rację; była naga jak nowo narodzone niemowlę. I było po niej widać skutki działania słońca, mimo że przecież wywodziła się z Aielów; opalone miała tylko dłonie i twarz, reszta ciała była zdecydowanie czerwona. Ucieszył się na jej widok. Nie lubiła go, ale tylko dlatego, że jej zdaniem źle potraktował Elayne. Najprostszy z motywów. Nie z powodu proroctwa albo zguby, jaka z jego winy czekała Aielów, nie z powodu Smoków na rękach, ani dlatego, że był Smokiem Odrodzonym. Z prostych, ludzkich powodów. Niemalże nie mógł się już doczekać tych chłodnych, wyzywających spojrzeń.

Zastygła w pół kroku, kiedy go zauważyła i w jej niebieskozielonych oczach nie było ani śladu chłodu. W porównaniu z tym spojrzeniem słońce zdawało się chłodne; powinien był natychmiast spalić się na popiół.

— Mhm... Rand? — powiedział półgłosem Mat. — Na twoim miejscu chyba nie odwracałbym się do niej plecami.

Z ust Randa wyrwało się westchnienie rezygnacji. No przecież. Jeśli weszła między te szklane kolumny, to wiedziała. Bair, Melaine, pozostali — oni wszyscy mieli całe lata, żeby do tego przywyknąć. Dla Aviendhy to była świeża, niezasklepiona rana.

„Nic dziwnego, że mnie nienawidzi”.

Mądre wybiegły na spotkanie Aviendhy, poganiając ją, by schroniła się w innym namiocie. Kiedy ją znowu zobaczył, miała na sobie baniastą brązową spódnicę, luźną białą bluzkę oraz szal zapętlony wokół szyi. Nie wyglądała na urzeczoną tym strojem. Zauważyła, że się jej przypatruje i wściekłość na jej twarzy — zwykła, zwierzęca wściekłość — wystarczyła, by się natychmiast odwrócił.

Cienie zaczynały się już rozciągać w stronę odległych gór, kiedy zjawiła się Moiraine; padała i podnosiła się chwiejnie podczas wspinaczki, równie opalona jak Aviendha. Zaskoczony zobaczył, że ona też nie ma na sobie ubrania. Kobiety są szalone, ot i wszystko.

Lan zeskoczył z kamiennego występu i pomknął do niej. Wziąwszy ją na ręce, pobiegł z powrotem w górę zbocza, chyba nawet jeszcze szybciej, niż zbiegł, na przemian klnąc i przywołując Mądre. Głowa Moiraine bezwładnie osuwała mu się z ramienia. Mądre wyszły z namiotu, żeby ją powitać, a Melaine zagrodziła mu drogę, kiedy usiłował wejść za nimi do środka. Pozostawiony tak, krążył w dół i w górę po zboczu, uderzając pięścią w otwartą dłoń.

Rand przewrócił się na plecy i zagapił na niski dach namiotu. Trzy dni zaoszczędzone. Powinien był się cieszyć, że Moiraine i Aviendha wróciły całe i zdrowe, ale czuł ulgę jedynie z powodu tych zaoszczędzonych dni. Tylko czas się teraz liczył. Musi mieć możliwość rozegrania wszystkiego na własnych warunkach. Być może ta możliwość wciąż jeszcze istniała.

— Co masz zamiar teraz zrobić? — spytał Mat.

— Coś, co tobie się zapewne spodoba. Zamierzam łamać zasady.

— Chciałem spytać, czy będziesz coś jadł? .la osobiście jestem głodny.

Rand roześmiał się mimo woli. Czy będzie coś jadł? Nie obchodziło go, czy jeszcze kiedykolwiek coś zje. Mat popatrzył na niego, jakby sądząc, że zwariował, a jego spojrzenie sprawiło, iż zaczął się śmiać jeszcze głośniej. Nie zwariował. Po raz pierwszy ktoś miał się naocznie przekonać, co oznacza spotkać Smoka Odrodzonego. Miał zamiar łamać zasady w sposób, jakiego nikt nie oczekiwał.

35

Trudne lekcje

Serce Kamienia w Tel’aran’rhiod wyglądało właśnie tak, jak je Egwene zapamiętała ze świata jawy; ogromne kolumny z wypolerowanego czerwonego kamienia, wznoszące się ku odległemu sklepieniu, Callandor wbity w jasne kamienie posadzki pod ogromną, centralną kopułą. Brakowało tylko ludzi. Złote lampy nie paliły się, ale wszystko rozjaśniało światło, mętne i jednocześnie ostre; zdawało się dobiegać ze wszystkich stron naraz albo znikąd. Często tak bywało w Tel’aran’rhiod, kiedy było się w zamkniętym pomieszczeniu.

Nie spodziewała się natomiast, że za połyskującym, kryształowym mieczem zobaczy kobietę, wpatrzoną w blade cienie zalegające wśród kolumn. Przede wszystkim to sposób, w jaki była ubrana, zadziwił Egwene. Bose stopy i szerokie spodnie z brokatowego, żółtego jedwabiu. Powyżej ciemnożółtej szarfy, którą obwiązała się w pasie, była zupełnie naga, wyjąwszy złote łańcuchy na szyi. Lśniące szeregi maleńkich, złotych kółek zdobiły jej uszy; kolejne, najbardziej chyba zdumiewające, przebijało nos; do jednego z kółek w lewym uchu biegł od niego cienki łańcuszek podtrzymujący rząd medalików.

— Elayne? — spytała zdławionym szeptem Egwene, otulając się ściślej szalem, jakby to ona właśnie zdała sobie sprawę, że nie ma na sobie żadnej bluzki. Sama zaś wybrała tym razem przyodziewek Mądrej, na pozór bez żadnego szczególnego powodu.

Dziedziczka Tronu aż podskoczyła, słysząc jej głos, a kiedy podeszła i stanęła twarzą do Egwene, miała na sobie przyzwoitą, jasnozieloną szatę z wysokim, haftowanym kołnierzem i długimi rękawami, których końce luźno spływały na zewnętrzne strony dłoni. Żadnych kolczyków. Żadnego kółka w nosie.

— Tak właśnie kobiety z Ludu Morza odziewają się, kiedy odpłyną dostatecznie daleko od brzegu — wyjaśniła pośpiesznie, wściekle się rumieniąc. — Chciałam sprawdzić, jakie to uczucie, a to miejsce wydawało się do tego celu najbardziej odpowiednie. Na statku przecież tego nie robię.

— I jakie to uczucie? — spytała z ciekawością Egwene.

— Właściwie to jest ci zimno. — Elayne omiotła wzrokiem otaczające je kolumny. — Poza tym masz wrażenie, że ludzie gapią się na ciebie, nawet jak nikogo nie ma w pobliżu.

Roześmiała się nagle.

— Biedny Thom i Juilin. Nie wiedzą na ogół, gdzie podziać wzrok. Połowa załogi to kobiety.

Sama przypatrując się kolumnom, Egwene wzruszyła ramionami z zażenowania. Naprawdę tu rzeczywiście miało się wrażenie, że ktoś bez przerwy podgląda. Bez wątpienia z tej przyczyny, że były jedynymi osobami w Kamieniu. Nikt, kto miał wstęp do Tel’aran’rhiod, nie mógł się spodziewać, że spotka tu jakiegoś obserwatora.

— Thom? Thom Merrilin? I Juilin Sandar? To oni są z wami?

— Och, Egwene, Rand ich przysłał. Rand i Lan. No cóż, tak naprawdę to Thoma przysłała Moiraine, ale pana Sandara przysłał Rand. Żeby nam pomagali. Nynaeve jest mocno tym rozdrażniona, w związku z Lanem, ale oczywiście nie okazuje tego.

Egwene stłumiła nieznaczny uśmiech. Rozdrażniona Nynaeve? Twarz Elayne promieniała, a jej suknia znowu się zmieniła, miała teraz znacznie mocniej wycięty dekolt, z czego najwyraźniej nie zdawała sobie jednak sprawy. Ter’angreal, koślawy, kamienny pierścień, pomógł Dziedziczce Tronu dotrzeć do Świata Snów równie łatwo jak Egwene, jednakże nie przydawał się do niczego, gdy chodziło o zachowanie kontroli nad otoczeniem. Tego trzeba się było nauczyć. Marginalne myśli — na przykład takie, jak mogłaby wyglądać w oczach Randa — w przypadku Elayne wciąż potrafiły dokonywać zaskakujących, nieuświadamianych przez nią zmian.

— Jak on się miewa? — Głos Elayne stanowił dziwaczną kombinację wymuszonej obojętności i niepokoju.

— Dobrze — odparła Egwene. — Tak mi się przynajmniej wydaje.

Zdała jej pełne sprawozdanie. O Kamieniach Portalu i Rhuidean — wszystko to, co usłyszała i co udało jej się wywnioskować z rozmów na temat patrzenia oczyma przodków — o dziwnym stworze ze Sztandaru Smoka, którym Rand miał teraz napiętnowane ręce, o rewelacjach Bair, że stanowi on zgubę Aielów, o wezwaniu wodzów klanu do Alcair Dal. Amys i pozostałe Mądre zapewne robią to właśnie teraz; całą duszą pragnęła, by tak było. Opowiedziała nawet w skrócie dziwną historię prawdziwych rodziców Randa.

— Ale właściwie to nie potrafię nic ostatecznie powiedzieć. On zachowuje się jeszcze bardziej dziwacznie niźli dotąd, a Mat prawie mu w tym dorównuje. Nie chcę przez to powiedzieć, że popadł w obłęd, ale... Tak samo trudno go zrozumieć jak Rhuarka albo Lana, przynajmniej pod niektórymi względami; może nawet jeszcze trudniej. Mam wrażenie, iż on coś planuje, nie życząc sobie, by wiedzieli o tym inni, i śpieszy się, by to zrealizować. To bardzo niewygodne. Czasami wydaje mi się, że on już nie dostrzega ludzi, że widzi w nich tylko pionki na planszy do gry w kamienie.

Elayne nie wyglądała na zmartwioną, w każdym razie nie z tego powodu.

— On jest, kim jest, Egwene. Król albo generał nie zawsze może sobie pozwolić na dostrzeganie ludzi. Kiedy jakiś władca musi uczyni coś, co jest właściwe dla jego narodu, wówczas tak już niekiedy bywa, że komuś dzieje się krzywda podyktowana racją stanu. Rand jest królem, Egwene, nawet jeśli królem bez narodu, chyba że weźmiesz pod uwagę Łzę, i jeśli on nie zrobi nic tylko dlatego, że nie będzie chciał kogoś skrzywdzić, wówczas ostatecznie szkodę poniosą wszyscy.

Egwene pociągnęła nosem. To mogło brzmieć sensownie, ale jej wcale nie musiało się podobać. Ludzie są ludźmi i za takich trzeba ich uważać.

— Jeszcze coś. Niektóre Mądre potrafią przenosić. Nie wiem, ile ich jest, ale podejrzewam, że więcej niż kilka posiada tę umiejętność w rozmaitym zakresie. Wiem od Amys, że Aielowie wyszukują wszystkie takie kobiety, wszystkie co do jednej, które rodzą się z iskrą.

Żadna kobieta Aiel nie umarła dlatego, iż próbowała sama nauczyć się przenosić, nie wiedząc nawet, co usiłuje osiągnąć; nie było wśród nich żadnej „dzikuski”. Mężczyzn zaś, którzy przekonywali się, że potrafią przenosić, spotykał gorszy los; udawali się na północ, do Wielkiego Ugoru, a może nawet dalej, do Przeklętych Ziem i Shayol Ghul. „Idą zabić Czarnego”, tak to nazywali. Żaden nie żył dostatecznie długo, by stawić czoło własnemu szaleństwu.

— Aviendha należy do urodzonych z iskrą, jak się okazuje. Moim zdaniem będzie bardzo silna. Amys też tak uważa.

— Aviendha? — zdziwiła się Elayne. — Ależ oczywiście. Powinnam była wiedzieć. Czułam tę samą więź z Jorin już od pierwszego razu, kiedy ją zobaczyłam. I z tobą także, skoro o tym mowa.

— Jorin?

Elayne skrzywiła się.

— Obiecałam, że dochowam jej tajemnicy, a przy pierwszej okazji wszystko wypaplałam. No cóż, nie sądzę, byś potrafiła wyrządzić krzywdę jej albo jej siostrom. Jorin to Poszukiwaczka Wiatru na „Tańczącym po falach”, Egwene. Ona potrafi przenosić, podobnie pozostałe Poszukiwaczki Wiatru. — Zerknęła na otaczające je kolumny i w tym momencie jej dekolt niespodzianie wrócił na powrót pod samą szyję. Poprawiła czarny, koronkowy szal, którego tam jeszcze przed chwilą nie było, zakrywając włosy i ocieniając twarz. — Egwene, nie wolno ci nikomu tego powtórzyć. Jorin się boi, że Wieża będzie usiłowała je zmusić, by zostały Aes Sedai albo że będzie próbowała podporządkować sobie w jakiś inny sposób. Obiecałam, iż zrobię co w mej mocy, by do tego nie dopuścić.

— Nikomu nie powiem — wolno odparła Egwene.

Mądre i Poszukiwaczki Wiatru. Kobiety zdolne do przenoszenia w gronie jednych i drugich, i żadna nie składała Trzech Przysiąg, związanych mocą Różdżki Przysiąg. Przysięgi miały sprawiać, iż ludzie będą ufali Aes Sedai albo przynajmniej nie będą się bali ich potęgi, a mimo to Aes Sedai musiały przeważnie działać potajemnie. Mądre — oraz Poszukiwaczki Wiatru, gotowa się była założyć — zajmowały zaszczytne miejsca w swych społecznościach, pomimo że nie były związane żadnymi przysięgami, które rzekomo zapewniały bezpieczeństwo pozostałym. Z pewnością było to coś, nad czym należało się zastanowić.

— Nynaeve i ja też nieźle dajemy sobie radę, Egwene. Jorin nauczyła mnie oddziaływania na pogodę... nie uwierzyłabyś, jakie wielkie strumienie Powietrza ona potrafi utkać!... i, między nami mówiąc, zmusiłyśmy „Tańczącego po falach”, by płynął szybciej niż kiedykolwiek, a przecież on i tak pływa wyjątkowo szybko. Zdaniem Coine powinnyśmy dotrzeć do Tanchico za trzy, a może już za dwa dni. Coine jest Mistrzynią Żeglugi, czyli kapitanem. Dzięki temu rejs z Łzy do Tanchico potrwa najprawdopodobniej dziesięć dni. I to z przystankami na rozmowy z każdym statkiem Atha’an Miere, jaki napotkamy po drodze. Egwene, ci z Ludu Morza uważają, że Rand jest ich Coramoorem.

— Naprawdę?

— Coine nie do końca rozumie to, co się zdarzyło w Łzie, a nadto jest teraz przekonana, że Aes Sedai służą obecnie Randowi. Razem z Nynaeve uznałyśmy, że lepiej nie wyprowadzać jej z błędu; w każdym razie wystarczy, że tylko powie o nim innej Mistrzyni Żeglugi, a zaraz są gotowi szerzyć nowinę i służyć Randowi. Uważam, że Atha’an Miere zrobią wszystko, o co ich poprosi.

— Szkoda, że Aielowie nie akceptują go, tak jak oni  — westchnęła Egwene. — Zdaniem Rhuarka to całkiem możliwe, że niektórzy nie zechcą go w ogóle uznać, nawet z tymi rhuideańskimi Smokami. Pewien człowiek, mężczyzna o imieniu Couladin, gdyby mu dać choć cień szansy, zabiłby go natychmiast, jestem tego pewna.

Elayne zrobiła krok do przodu.

— Dopilnujesz, żeby do tego nie doszło! — Nie było to ani pytanie, ani prośba. W niebieskich oczach płonęło ostre światło, w ręku lśnił obnażony sztylet.

— Zrobię, co w mojej mocy. Poza tym Rhuarc otoczył go strażnikami.

Elayne wzdrygnęła się, jakby dopiero teraz zobaczyła sztylet. Ostrze zniknęło.

— Musisz nauczyć mnie wszystkiego, czego uczy cię Amys, Egwene. Pojawianie się i znikanie różnych rzeczy strasznie wytrąca mnie z równowagi, podobnie jak nagła zmiana ubrań. To się dzieje samo, bez mojej woli.

— Zrobię to. Jak będę miała czas. — Już za długo przebywała w Tel’aran’rhiod. — Elayne, nie zmartw się, jeśli nie stawię się na nasze następne spotkanie. Spróbuję, ale być może nie będę mogła przyjść. Przekaż to koniecznie Nynaeve. Jeśli nie zjawię się, sprawdzaj potem każdej następnej nocy. Jestem pewna, że nie spóźnię się więcej jak o dzień lub dwa.

— Skoro tak mówisz — odparła Elayne głosem przepełnionym wątpliwościami. — Szukanie Liandrin i pozostałych w Tanchico albo gdzieś indziej, potrwa jak nic kilka tygodni. Thom jest przekonany, że w mieście będzie panowało spore zamieszanie.

Jej wzrok powędrował do Callandora, wbitego do połowy ostrza w posadzkę.

— Dlaczego on to zrobił, jak myślisz?

— Twierdził, że w ten sposób przykuje do siebie Tairenian. Dopóki wiedzą, że ten miecz tu jest, będą pamiętali, iż Rand kiedyś powróci. Może on jednak wie, co mówi. Mam taką nadzieję.

— Och. A ja myślałam... że może on... był na coś... zły.

Egwene spojrzała na nią z ukosa. Ta niespodziana płochliwość zupełnie nie pasowała do Elayne.

— Zły na co?

— Och, na nic. Tak sobie tylko pomyślałam, Egwene, dałam mu dwa listy przed wyjazdem z Łzy. Czy wiesz może, jak on je odebrał?

— Nie, nie wiem. Twierdzisz, że coś mogło go rozgniewać?

— Oczywiście, że nie. — Elayne roześmiała się wesoło, z wyraźnym jednak przymusem. Jej suknia przemieniła się nagle w ciemną wełnę, grubą jak na ciężką zimę. — Musiałabym być idiotką, żeby wypisywać rzeczy, które go rozzłoszczą. — Jej włosy zaczęły nagle sterczeć we wszystkie strony, tworząc coś na kształt zwariowanej korony. Nie wiedziała o tym. — Ja go przecież próbuję skłonić, żeby mnie pokochał. Żeby tylko mnie pokochał. Och, czemu mężczyźni nie są bardziej prości? Dlaczego muszą wszystko tak komplikować? Przynajmniej jest teraz daleko od Berelain.

Wełna na powrót stała się jedwabiem, wyciętym jeszcze głębiej niż przedtem; włosy opadające na ramiona rzucały błyski, przyćmiewające połysk sukni. Zawahała się, zagryzając dolną wargę.

— Egwene? Czy zechcesz mu powiedzieć, jeśli znajdziesz okazję, że naprawdę myślę to, co powiedziałam... Egwene? Egwene!

Coś porwało Egwene. Serce Kamienia skurczyło się w czerń, jakby została wywleczona zeń za kark.

Łapiąc urywany oddech, zaczęła się budzić z łomoczącym sercem, zapatrzona w niskie sklepienie wypełnionego nocnym mrokiem namiotu. Mimo odchylonych skrzydeł do wnętrza wpełzało niewiele księżycowego światła. Leżała pod kocami — nocny chłód na Pustkowiu dorównywał kąśliwością upałowi, który doskwierał za dnia; kosz, w którym płonął suszony nawóz, wydzielając słodkawy zapach, dawał mało ciepła — pod kocami, tymi samymi, pod którymi ułożyła się do snu. Tylko co ją przyciągnęło z powrotem?

Nagle zdała sobie sprawę z obecności Amys, która siedziała obok niej na skrzyżowanych nogach, skryta w cieniu. Otulona w mruk twarz Mądrej była ciemna jak noc i podobnie jak noc wydawała się rodzić złe przeczucia.

— Czy ty to zrobiłaś, Amys? — spytała gniewnie. — Nie miałaś prawa tak mnie wywlekać. Jestem Aes Sedai z Zielonych Ajah... — To kłamstwo z łatwością już przechodziło jej przez usta — ... nie miałaś prawa...

Amys przerwała jej ze złością.

— Aes Sedai jesteś za Murem Smoka, w Białej Wieży. Tutaj jesteś głupią uczennicą, głupim dzieckiem, które raczkuje po jaskini pełnej jadowitych węży.

— Wiem, obiecałam, że nie wejdę do Tel’aran’rhiod bez ciebie — powiedziała Egwene, starając się, by brzmiało to racjonalnie — ale...

Coś ją schwyciło za kostki i poderwało nogi do góry, koce zsunęły się, koszula nocna skręciła przy samych pachach. Wisiała do góry nogami, twarz mając na jednym poziomie z oczyma Amys. Rozwścieczona otworzyła się na saidara, przekonała się jednak, że otacza ją blokada.

— Zachciało ci się iść samej — cicho syknęła Amys. — Zostałaś ostrzeżona, ale uparłaś się, że mimo to pójdziesz.

Oczy Mądrej zdawały się coraz mocniej jarzyć w ciemnościach.

— W ogóle się nie przejmując tym, co może cię tam czekać. We snach zdarzają się rzeczy, które mogą strzaskać najmężniejsze serce.

Jej twarz topniała, rozciągała się wokół oczu płonących jak niebieskie węgle. W skórze zakiełkowały łuski; szczęki, wypełnione rzędami ostrych zębów, wysunęły się do przodu.

— Rzeczy, które mogą pożreć najmężniejsze serce — warknęła.

Krzycząc przeraźliwie, Egwene tłukła się na próżno o tarczę odgradzającą ją od Prawdziwego Źródła. Usiłowała zdzielić pięścią tę potworną twarz, to monstrum, które nie mogło być Amys, coś jednak trzymało ją za nadgarstki, rozciągnęło tak mocno, że naprężona wisiała w powietrzu, podrygując. Mogła tylko zapiszczeć, kiedy te szczęki zamknęły się na jej głowie.

Krzycząc przeraźliwie, Egwene usiadła, kurczowo wczepiając dłonie w koce. Z wielkim wysiłkiem udało jej się zamknąć usta, nie mogła jednak nic zrobić z targającymi ją dreszczami. Znajdowała się w namiocie — czy na pewno? Była tam Amys, siedziała ze skrzyżowanymi nogami w cieniu, otoczona łuną saidara — czy to na pewno ona? Desperacko otworzyła się na Źródło i omal nie zawyła, kiedy ponownie odkryła barierę. Odrzuciwszy koce na bok, popełzła na czworakach przez warstwy dywanów, zaczęła rozrzucać swe porządnie ułożone ubranie. Przy pasie miała nóż. Gdzie on jest? Gdzie? Tutaj!

— Siadaj — rozkazała cierpkim tonem Amys — bo zaraz coś ci zadam na tę histerię i te fochy.

Egwene obróciła się na klęczkach, trzymała krótki nóż obiema dłońmi — drżałyby niepohamowanie, gdyby nie zacisnęła ich na rękojeści.

— Czy teraz to naprawdę ty?

— Ja we własnej osobie, zarówno teraz, jak i wtedy. Srogie lekcje to najlepsze lekcje. Masz zamiar dźgnąć mnie tym nożem?

Egwene, ociągając się, schowała nóż do pochwy.

— Nie masz prawa...

— Mam wszelkie prawo! Dałaś mi słowo. Nie wiedziałam, że Aes Sedai są zdolne do kłamstwa. Jeśli mam cię uczyć, to muszę mieć pewność, że zrobisz to, co ci każę. Nie będę patrzyła, jak moja uczennica podrzyna sobie gardło! — Amys westchnęła; otaczająca ją łuna zniknęła, a wraz z nią bariera dzieląca Egwene od saidara. — Nie mogę cię już dłużej blokować. Jesteś znacznie silniejsza ode mnie. We władaniu Jedyną Mocą. Omal nie roztrzaskałaś tarczy. Ale skoro nie potrafisz dotrzymać danego słowa, nie jestem już pewna, czy naprawdę chcę cię uczyć.

— Dotrzymam słowa, Amys. Obiecuję. Muszę jednak spotkać się z moimi przyjaciółkami w Tel’aran’rhiod. Im też obiecałam. Amys, one mogą potrzebować mojej pomocy, rady. — Wprawdzie niełatwo było w tym mroku dostrzec twarz Amys, mimo to Egwene nie zauważyła, by jej rysy zmiękły choć odrobinę. — Amys, błagam. Tyle mnie już nauczyłaś. Myślę, że umiałabym je znaleźć, gdziekolwiek są. Błagam, nie przerywaj teraz, kiedy muszę się jeszcze tyle dowiedzieć. Zrobię, co tylko zechcesz.

— Zapleć włosy — zażądała obojętnym głosem Amys.

— Moje włosy? — spytała zaskoczona Egwene. Z pewnością nie byłaby to żadna niedogodność, tylko po co? Nosiła je teraz rozpuszczone, opadały jej na ramiona, ale jeszcze wcale nie tak dawno nie posiadała się z dumy w dniu, kiedy członkinie Koła Kobiet w Polu’ Emonda orzekły, że jest już dostatecznie dorosła, by splatać włosy w warkocz, taki sam, jaki nadal nosiła Nynaeve. W Dwu Rzekach warkocz oznaczał, że dziewczyna jest już dostatecznie dorosła, by ją uważano za kobietę.

— Po jednym warkoczu za uszami. — Głos Amys był dalej zupełnie bezbarwny, niby rzeczny kamień. — Jeśli nie masz wstążek do ich związania, to dam ci jakieś. Tak u nas cieszą się małe dziewczynki. Za małe, by im wierzyć na słowo. Kiedy mi udowodnisz, że potrafisz dotrzymać swojego, będziesz mogła się przestać tak czesać. Jeśli jednak znowu mnie okłamiesz, zmuszę cię, byś skróciła spódnice na wzór sukni małych dziewczynek, znajdę też lalkę, którą będziesz stale przy sobie nosiła. Będziesz traktowana jak kobieta, kiedy zdecydujesz, że chcesz się zachowywać jak kobieta. Zgódź się na to, bo inaczej przestanę cię uczyć.

— Zgodzę się, jeśli dotrzymasz mi towarzystwa, gdy będę musiała się spotkać...

— Zgódź się, Aes Sedai! Nie targuję się ani z dziećmi, ani z takimi, które nie potrafią dotrzymać danego słowa. Zrobisz, jak każę, przyjmiesz to, co zechcę ci dać i nic więcej. Albo idź sobie i daj się zabić na własną rękę. Ja-w-tym-nie-będę-brała udziału!

Egwene była zadowolona, że w namiocie panuje mrok; ukrył jej naburmuszoną minę. Dała słowo, ale to wszystko było tak niesprawiedliwe. Nikt nie próbował osaczyć głupimi zasadami Randa. Cóż, on być może był inny. Nie miała w każdym razie pewności, czy naprawdę chciałaby zamienić nakazy Amys na chęć Couladina przeszycia ją włócznią. Mat bez wątpienia nigdy by nie uznał zasad narzucanych mu przez innych. A jednak, ta’veren czy nie, Mat nie musiał niczego się uczyć; wystarczyło, że istniał, i na tym koniec, nic więcej robić już nie musiał. Wielce prawdopodobne, że odmówi nauczenia się czegokolwiek, nawet jeśli dać mu taką szansę, chyba że miałoby to coś wspólnego z hazardem albo okpieniem kogoś. Ona natomiast chciała się uczyć. Czasami ten głód wiedzy zdawał się nienasycony; nie potrafiła go zaspokoić, ile by nie wchłonęła. Przez to jednak wcale nie czuła się lepiej.

„Tak już po prostu jest” — pomyślała ponuro.

— Zgadzam się — odparła. — Będę postępowała tak, jak każesz, przyjmę to, co zechcesz mi dać i nic więcej.

— Dobrze.

Po dłuższym milczeniu, czekając jakby, czy Egwene chce coś jeszcze powiedzieć — ta zaś roztropnie trzymała język za zębami — Amys dodała:

— Mam zamiar być dla ciebie surowa, Egwene, ale nie bez powodu. Fakt, że tobie się wydaje, iż wiele się już nauczyłaś, dowodzi, jak niewiele wiedziałaś z początku. Jesteś obdarzona silnym talentem śnienia; całkiem prawdopodobne, że któregoś dnia nas prześcigniesz. Jeśli jednak się nie nauczysz tego, czego ja mogę cię nauczyć... tego, czego nauczyć cię możemy wszystkie cztery... nigdy w pełni nie rozwiniesz swego talentu. Najprawdopodobniej nie będziesz dostatecznie długo żyła.

— Postaram się, Amys.

Osądziła, że zachowała się wystarczająco pokornie. Tylko dlaczego ta kobieta nie powiedziała tego, co tak bardzo chciała usłyszeć? Skoro Egwene nie wolno samej wchodzić do Tel’aran’rhiod, to w takim razie Amys będzie musiała też tam wejść, kiedy nadejdzie pora jej następnego spotkania z Elayne. Może zresztą następnym razem będzie to z Nynaeve.

— Dobrze. Masz coś jeszcze do powiedzenia?

— Nie, Amys.

Tym razem milczenie trwało jeszcze dłużej; Egwene czekała najcierpliwiej, jak potrafiła, z dłońmi splecionymi na kolanach.

— Możesz zatem zatrzymać swoje żądania dla siebie, jeśli chcesz — powiedziała w końcu Amys — nawet jeśli od nich cała podrygujesz niczym koza chora na świerzb. Czyżbym mylnie oceniła przyczynę? Mogę ci dać jakąś maść. Nie? Bardzo dobrze. Dotrzymam ci towarzystwa, gdy będziesz musiała się spotkać z przyjaciółkami.

— Dziękuję ci — odparła nieco urażonym tonem Egwene. Chora na świerzb koza, też coś!

— Jeżeli nie będziesz słuchała, gdy powiem ci o czymś po raz pierwszy, nauka nie będzie ani łatwa ani szybka. Wydaje ci się, że pracowałaś przez te ostatnie dni. Bądź gotowa teraz na rzeczywisty wysiłek.

— Amys, będę się uczyła wszystkiego, czego możesz mnie nauczyć, ale między Randem i Sprzymierzeńcami Ciemności... Może się okazać, że czas na naukę to luksus, a i moja sakiewka jest pusta.

— Wiem — odparła zmęczonym głosem Amys. — On już teraz przysparza nam kłopotów. Chodź. Dość już czasu zmarnowałaś tą swoją dziecinadą. Trzeba omówić kobiece sprawy. Mądre czekają.

Egwene dopiero teraz zauważyła, że pod kocami Moiraine jest pusto. Sięgnęła po suknię, jednak Amys powiedziała:

— Nie będzie potrzebna. Przejdziemy się tylko kawałek. Zarzuć sobie koc na ramiona i chodź. Wykonałam już mnóstwo pracy dla Randa al’Thora, a potem, kiedy skończymy, czeka mnie jeszcze więcej.

Egwene, dręczona wątpliwościami narzuciła na siebie koce i śladem starszej kobiety wkroczyła w mroki nocy. Było bardzo zimno. Czując, że dostaje gęsiej skórki, przeskakiwała z jednej bosej nogi na drugą, wędrując po lodowatym, kamienistym podłożu. Po upalnym dniu noc sprawiała wrażenie równie mroźnej jak samo serce zimy w Dwu Rzekach. Oddech zamieniał się w rzadką mgłę, błyskawicznie wchłanianą przez powietrze, które nadal było całkowicie suche pomimo chłodu.

Na tyłach obozowiska Mądrych stał niewielki namiot, którego przedtem nie zauważyła, niski jak pozostałe, za to ciasno otoczony palikami. Ku jej zdziwieniu Amys zaczęła zdejmować z siebie ubranie i gestem dłoni dała jej znak, by postąpiła tak samo. Zacisnąwszy zęby, żeby nie szczękały, powoli poszła za przykładem tamtej. Kobieta Aiel, obnażona już do gołej skóry, postała przez chwilę bez ruchu, jakby noc wcale nie była mroźna, robiąc głębokie wdechy i okładając się pięściami, zanim pochylona weszła wreszcie do środka. Egwene ochoczo wbiegła tuż za nią.

Niczym cios zadany kijem między oczy uderzyło ją wilgotne ciepło. Z wszystkich porów skóry trysnął pot. Moiraine była już na miejscu w towarzystwie pozostałych Mądrych oraz Aviendhy, wszystkie nagie i spocone siedziały wokół dużego żelaznego kotła, po brzegi wypełnionego okopconymi kamieniami. Zarówno kocioł jak i kamienie promieniowały ciepłem. Wygląd Aes Sedai świadczył, że zasadniczo ozdrowiała już po swej eskapadzie, aczkolwiek wokół oczu pojawiły się nowe, napięte zmarszczki, których tam wcześniej nie było.

Egwene zaczęła właśnie starannie szukać miejsca, na którym mogłaby usiąść — nie było tam stert dywanów, jedynie kamieniste podłoże — a w tym samym momencie Aviendha nabrała garść wody z mniejszego kociołka, który stał u jej boku i cisnęła ją do tego większego. Woda zasyczała, zamieniając się w parę, po której na kamieniach nie została nawet wilgotna plama. Aviendha miała kwaśną minę. Egwene wiedziała, jak tamta się czuje. Nowicjuszkom w Wieży także wyznaczano codzienne obowiązki; nie wiedziała, czy nienawidzi bardziej szorowania podłóg od garnków, czy też na odwrót. To zadanie nie wyglądało na zbyt uciążliwe.

— Musimy porozmawiać o tym, co zrobić z Randem al’Thorem — powiedziała Bair, gdy Amys zajęła już miejsce.

— Zrobić? — spytała Egwene zaalarmowana. — On jest napiętnowany. Jest tym, którego szukałyście.

— Tak, to on — odparła ponurym głosem Melaine, odgarniając długie pasma rudawozłotych włosów z wilgotnej twarzy. — Musimy dołożyć wszelkich starań, by jak najwięcej naszych ludzi przeżyło jego przyjście.

— Równie ważne — powiedziała Seana — to dopilnować, by on przeżył do czasu, kiedy proroctwo całkowicie się dopełni.

Gdy Melaine zgromiła ją wzrokiem, Seana dodała:

— Bo inaczej nikt z nas nie przeżyje.

— Rhuarc obiecał, że wyznaczy kilku Jindo na strażników — powiedziała wolno Egwene. — Czyżby zmienił zdanie?

Amys potrząsnęła głową.

— Nie zmienił. Rand al’Thor sypia w namiotach Jindo, setka mężczyzn zaś czuwa, aby się przebudził. Niemniej jednak mężczyźni często widzą sprawy inaczej niż my. Rhuarc będzie za nim chodził, być może sprzeciwiał się decyzjom, jego zdaniem błędnym, ale nie będzie próbował udzielać mu wskazówek.

— Myślicie, że on potrzebuje czyichś rad? — Brwi Moiraine wygięły się w łuk, ale Egwene to zignorowała. — Jak dotąd robił to, co musiał i nikt nim nie kierował.

— Rand al’Thor nie zna naszych obyczajów — odparła Amys. — Może popełnić setki błędów, zwracając przeciwko sobie jakiegoś wodza albo cały klan, sprawiając, że zobaczą w nim zwykłego mieszkańca mokradeł, nie zaś Tego Który Przychodzi Ze Świtem. Mój mąż to dobry człowiek i znakomity wódz klanu, ale nie jest rozjemcą, który opanował umiejętność nakłaniania rozgniewanych ludzi, by wbijali włócznie w ziemię. Musimy umieścić kogoś blisko Randa al’Thora, kogoś, kto mu szepnie coś do ucha, gdy będzie chciał popełnić fałszywy krok.

Ruchem ręki wskazała, by Aviendha ponownie polała wodą rozgrzane kamienie; młodsza kobieta usłuchała rozkazu z ponurą gracją.

— Ponadto musimy go obserwować — wtrąciła ostro Melaine. — Musimy mieć jakieś pojęcie, co zamierza uczynić, zanim to się stanie. Proroctwo Rhuidean zaczęło się wypełniać i proces ten jest nieodwracalny, niezależnie od sposobów, do jakich byśmy się nie uciekły, ja jednak mam zamiar dopilnować, by przeżyło tylu naszych ludzi, ile to możliwe. Od intencji Randa al’Thora zależy, jak tego dokonać.

Bair pochyliła się w stronę Egwene. Jej ciało robiło wrażenie, jakby składało się z samych kości i ścięgien.

— Ty go znasz od dzieciństwa. Czy on ci zaufa?

— Wątpię — odparła Egwene. — Nie ufa mi już tak jak dawniej .

Unikała patrzenia na Moiraine.

— Czy powiedziałaby nam o tym, gdyby nawet jej ufał? — spytała napastliwym tonem Melaine. — Nie chcę tu wzbudzać niczyjego gniewu, ale Egwene i Moiraine to Aes Sedai. To, do czego one dążą, wcale nie musi być zgodne z naszymi celami.

— Służyłyśmy kiedyś Aes Sedai — odparła z prostotą Bair. — Wówczas je zawiodłyśmy. Być może naszym przeznaczeniem jest służyć im znowu.

Melaine zaczerwieniła się zażenowana.

Moiraine nie dała po sobie poznać, że to zauważyła albo że w ogóle usłyszała wcześniejsze słowa kobiety. Gdyby nie napięcie wokół oczu, wyglądałaby na lodowato spokojną.

— Pomogę, ile w mojej mocy — powiedziała chłodno — ale mam niewielki wpływ na Randa. Na razie on tka Wzór wedle własnego desenia.

— A zatem musimy go bacznie obserwować i mieć nadzieję. — Bair westchnęła. — Aviendha, będziesz się spotykała z Randem al’Thorem każdego dnia po przebudzeniu i nie opuszczała go na krok, dopóki nocą nie wejdzie pod koce. Będziesz trzymała się go tak blisko jak włosy głowy. Twoje szkolenie, obawiam się, będzie ograniczone przez to dodatkowe obciążenie, ale nie da się tego uniknąć. Jeśli będziesz z nim rozmawiała, a przede wszystkim go słuchała, nie powinnaś mieć trudności z trzymaniem się blisko niego. Mało który mężczyzna odeśle piękną kobietę, która go pilnie słucha. Być może coś mu się niechcący wymknie.

Przy tym słowie Aviendha zesztywniała. Kiedy Bair skończyła mówić, wypluła:

— Nie zrobię tego!

Zapadła martwa cisza, a wszystkie spojrzenia zwróciły się w jej stronę, ona mimo to nie spuściła wzroku.

— Nie zrobisz? — spytała cicho Bair. — Nie zrobisz.

Powtórzyła, cedząc słowa przez zęby.

— Aviendha — powiedziała łagodnie Egwene — nikt cię nie prosi, byś zdradziła Elayne; masz tylko z nim rozmawiać.

Była Panna Włóczni wyglądała tak, jakby desperacko zastanawiała się, gdzie może znaleźć jakąkolwiek broń.

— Czy to jest ta dyscyplina, której obecnymi czasy uczą się Panny? — spytała ostro Amys. — Jeśli tak jest, to przekonasz się, że nasze wymagania są znacznie bardziej surowe. Jeśli istnieje jakiś powód, dla którego nie możesz się trzymać blisko Randa al’Thora, to zechciej nam go zdradzić, bardzo proszę.

Bunt Aviendhy odrobinę osłabł, zaczęła coś niesłyszalnie mruczeć. Głos Amys ciął niczym ostrze noża.

— Masz powiedzieć, cóż to takiego, rzekłam!

— Nie lubię go! — wybuchnęła Aviendha. — Nienawidzę go! Nienawidzę.

Gdyby Egwene nie wiedziała, jak jest naprawdę, pomyślałaby, że przyjaciółce zbiera się na płacz. Te słowa zaszokowały ją jednak; Aviendha z pewnością nie mogła żywić takich uczuć wobec Randa.

— Nie pytamy, czy go kochasz, ani czy zabierzesz go do swego łóżka — wycedziła drwiąco Seana. — My ci każemy słuchać tego mężczyzny, a ty okażesz nam posłuszeństwo.

— Dziecinada — parsknęła Amys. — Jakiż to rodzaj młodych kobiet rodzi dziś świat? Czy wy nigdy nie doroślejecie?

Bair i Melaine zareagowały jeszcze ostrzej; starsza zagroziła, że przymocuje Aviendhę do grzbietu konia Randa w miejsce siodła — mówiła to takim tonem, jakby rzeczywiście miała zamiar to zrobić — Melaine zaś zaproponowała, by Aviendha zamiast spać, spędzała noce na wykopywaniu i zasypywaniu dziur, co jej pomoże oczyścić myśli. Egwene pojęła, że te pogróżki nie miały do niczego zmusić; te kobiety spodziewały się posłuszeństwa z jej strony i zamierzały je wymóc. Wszelka bezużyteczna praca, na jaką zasłuży sobie Aviendha, będzie stanowiła karę za upór. Upór ten wydawał się słabnąć pod wpływem czterech par wwiercających się w nią oczu Mądrych — klęcząc, przybrała jeszcze bardziej defensywną postawę — — ale obstawała przy swoim.

Egwene pochyliła się, by położyć dłoń na ramieniu Aviendhy.

— Powiedziałaś mi, że jesteśmy prawie siostrami i moim zdaniem tak jest. Czy zrobisz to dla mnie? Traktuj to tak, jakbyś opiekowała się nim dla Elayne. Wiem, że ją też lubisz. Możesz mu powiedzieć, że ona naprawdę myślała to, co przekazała mu w listach. Ucieszy się, słysząc to.

Przez twarz Aviendhy przebiegł spazm.

— Zrobię to — odparła, wiotczejąc. — Będę go pilnowała dla Elayne. Dla Elayne.

Amys otrząsnęła się.

— Głupota. Będziesz go obserwowała, bo my ci tak każemy, dziewczyno. Jeśli sądzisz, że masz jakiś inny powód, to przekonasz się, że się boleśnie mylisz. Więcej wody! Para rzednie!

Aviendha cisnęła jeszcze jedną garść wody na kamienie takim ruchem, jakby rzucała włócznią. Egwene ucieszyła się, widząc, że odzyskuje ducha, postanowiła jednak, że ją ostrzeże, kiedy będą same. Było bowiem kilka takich kobiet — te cztery Mądre na przykład albo Siuan Sanche — wobec których zdrowy rozsądek nakazywał nie zdradzać stanu własnego ducha. Można było pokrzykiwać na Koło Kobiet przez cały dzień, a i tak ostatecznie spełniało się ich żądania, żałując na dodatek, że nie trzymało się ust na kłódkę.

— Teraz, kiedy to już ustalone — powiedziała Bair  — rozkoszujmy się parą w milczeniu, póki możemy. Niektórym z nas pozostało jeszcze wiele do zrobienia podczas tej i kilku następnych nocy, skoro mamy zorganizować zgromadzenie w Alcair Dal dla Randa al’Thora.

— Mężczyźni zawsze wynajdują sposoby, by dać kobietom zajęcie — powiedziała Amys. — Dlaczego Rand al’Thor miałby się od nich różnić?

W namiocie zapadła cisza, zakłócana jedynie sykiem pary, który rozlegał się za każdym razem, gdy Aviendha polewała wodą rozgrzane kamienie. Mądre siedziały z rękoma ułożonymi na kolanach i oddychały głęboko. Wilgotne ciepło, lepki, oczyszczający pot na skórze miały nawet całkiem przyjemne, wręcz relaksujące działanie. Egwene przyszło do głowy, że warto stracić odrobinę snu z tego powodu.

Moiraine natomiast wcale nie wyglądała na zrelaksowaną. Wpatrywała się w parujący kocioł takim wzrokiem, jakby w istocie patrzyła na coś innego, na coś, co znajdowało się gdzieś bardzo daleko.

— Tak źle było? — spytała Egwene szeptem, by nie zakłócić spokoju Mądrych. — Pytam o Rhuidean.

Aviendha szybko podniosła głowę, ale nic nie powiedziała. — Wspomnienia blakną — odparła Moiraine równie cicho. Nie odrywała wzroku od swej odległej wizji, a jej głos był tak chłodny, że zdawał się niemalże wypierać ciepło z powietrza. — Większość już przestała istnieć. Niektóre znałam wcześniej. Inne... Koło obraca się tak, jak chce, a my jesteśmy tylko wątkiem we Wzorze. Poświęciłam życie na odszukanie Smoka Odrodzonego, na odszukanie Randa i przygotowanie go do Ostatniej Bitwy. Dopilnuję, by to się dokonało, niezależnie od kosztów. Nic i nikt nie liczy się bardziej.

Dygocząc mimo potu, Egwene zamknęła oczy. Aes Sedai nie życzyła sobie, by ją pocieszano. Była grudą lodu, nie kobietą. Egwene usadowiła się wygodniej, starając się odzyskać wrażenie tamtego błogostanu. Podejrzewała, że w najbliższej przyszłości niewiele ją czeka takich doświadczeń i niełatwo je będzie osiągnąć.

36

Błędne kierunki

Podczas gdy dopiero co wschodzące słońce zarysowało ostro sylwetki oddalonych gór, Aielowie zlikwidowali obozowisko i opuścili Rhuidean. Podzieleni na trzy grupy, klucząc po zboczach Chaendaer, schodzili ku nierównym płaskowyżom naznaczonymi wzgórzami, wysokimi, kamiennymi iglicami oraz zwieńczonymi płasko pagórkami, wśród których królowały szaroście, brązy i wszelkie inne pośrednie kolory, przetykane niekiedy wydłużonymi spiralami czerwieni i brunatnej żółci. Tu i ówdzie, w drodze na północny zachód, przechodzili pod wielkimi, naturalnymi łukami albo gigantycznymi płytami skalnymi, które osobliwie balansowały w chwiejnej równowadze, wciąż grożąc upadkiem. Rand gdzie nie spojrzał, widział w oddali wierzgające jakby, poszarpane górskie wierzchołki. Wszystkie szczątki pozostałe po Pęknięciu Świata zdawały się gromadzić w tym miejscu, zwanym Pustkowiem Aiel. Twarde podłoże, tam, gdzie nie tworzyła go spękana glina żółtej, brązowej tudzież nieokreślonej zupełnie, pośredniej barwy, było kamieniste i nagie, a wszędzie przecinały je wyschłe parowy i kotliny. Uboga roślinność, mizerna, niewysoka, składała się głównie z ciernistych krzewów oraz dziwnych kolczastych tworów pozbawionych liści; nieliczne kwiaty, białe, czerwone lub żółte, budziły w przygodnym widzu zadziwienie swą wyjątkowością. Gdzieniegdzie grunt pokrywały połacie stwardniałej trawy, a niezwykle rzadkie karłowate drzewa miały, jak było do przewidzenia, albo ciernie, albo kolce. Niemniej jednak, w porównaniu z Chaendaer i doliną Rhuidean, flora tych okolic zasługiwała nieomal na miano bujnej. Powietrze było tak czyste, ziemia zaś tak naga, że Randowi wydawało się, iż ogarnia wzrokiem całe mile.

Pod tym słońcem, które przypominało grudę stopionego złota zawieszoną wysoko na bezchmurnym niebie, powietrze nie było ani odrobinę bardziej wilgotne, a skwar nie mniej niemiłosierny. Owinął głowę shoufą, usiłując osłonić się przed jego promieniami, często też popijał wodę ze skórzanego worka przymocowanego do siodła Jeade’ena. O dziwo, noszenie kaftana wydawało się pomagać; niby nie pocił się mniej, ale skryta pod czerwoną wełną koszula zachowywała wilgoć, chłodząc go nieco. Mat użył skrawka tkaniny, by przymocować wielką, białą chustę do czubka głowy, tworząc coś w rodzaju dziwnej czapy, której tył opadał mu na z kark, stale ponadto osłaniał oczy przed łuną żaru. Swą mieczowłócznię ze znakiem kruka niczym lancę wsparł końcem o strzemię.

Ich grupa składała się z około czterystu Jindo; Rand i Mat jechali na przedzie, obok Rhuarka i Heirna. Aielowie oczywiście szli pieszo, namioty i część łupów z Łzy dźwigały konie i juczne muły. Kilka Panien Jindo utworzyło grupę zwiadowczą, rozciągniętą przed nimi w wachlarz, Kamienne Psy podążały na końcu w charakterze tylnej straży, trzon głównej kolumny asekurowały zaś czujne oczy oraz trzymane w pogotowiu włócznie i łuki z naciągniętymi strzałami. Pokój Rhuidean obowiązywał podobno tak długo, aż ci, którzy wyprawili się do Chaendaer, nie wrócą do swych siedzib, niemniej jednak, jak Rhuarc wyjaśnił Randowi, znane były przypadki pomyłek, a wszak przeprosinami oraz ceną krwi nie da się wydobyć zmarłych z ich grobów. Rhuarc natomiast uważał, iż prawdopodobieństwo pomyłki jest tym razem szczególnie duże, z pewnością po części spowodowane obecnością Shaido.

Ziemie klanu Shaido leżały za ziemiami Taardad Jindo, patrząc od strony Chaendaer; ich grupa szła równolegle do Jindo, oddzielona dystansem około ćwierć mili. Zdaniem Rhuarka Couladin powinien był poczekać jeszcze jeden dzień na powrót brata. Niczego to nie zmieniało, że Rand był świadkiem, jak Muradin wydłubał sobie oczy; wyznaczony czas wynosił dziesięć dni. Wcześniejsze odejście równało się porzuceniu tego, który wszedł da Rhuidean. A jednak Couladin nakazał Shaido zwinąć namioty, gdy tylko spostrzegł, że Jindo mocują bagaże na grzbietach swych jucznych zwierząt. Shaido zdążali teraz równo z nimi, z własnymi zwiadowcami i tylną strażą, pozornie ignorując Jindo, ale dzieląca ich przestrzeń trzystu kroków ani na moment się nie powiększyła. Kiedy jakiś człowiek podejmował próbę zdobycia piętna wodza klanu, zazwyczaj przywoływano świadków z około pół tuzina większych szczepów, i dlatego ludzie Couladina górowali liczebnie nad Jindo, w stosunku co najmniej dwóch do jednego. Rand podejrzewał, iż to obecność trzeciej grupy, w połowie drogi między Shaido i Taardad, stanowiła powód, dla którego ta przestrzeń ani razu nie zmniejszyła się niespodzianie, zwiastując użycie siły.

Jak wszyscy Aielowie, Mądre szły pieszo w towarzystwie tych dziwnych, odzianych w biel mężczyzn i kobiet, których Rhuarc nazwał gai’shain; prowadzili ich zwierzęta juczne. Niby nie służba, ale Rand nie był pewien, czy właściwie pojął wyjaśnienia Rhuarka dotyczące honoru, obowiązku i jeńców; Heirn wyrażał się jeszcze bardziej niezrozumiale, zupełnie jakby zmuszano go, by tłumaczył komuś, dlaczego woda jest mokra. Moiraine, Egwene i Lan przyłączyli się do Mądrych, obie kobiety jechały konno. Strażnik prowadził konia nieco bliżej Shaido, obserwując ich tak samo bacznie, jak otaczające ich dzikie okolice. Moiraine i Egwene zsiadały niekiedy z koni i przez jakiś czas szły pieszo, rozmawiając z Mądrymi. Rand oddałby ostatni grosz, by usłyszeć, o czym mówią. Często popatrywały w jego kierunku ukradkowymi spojrzeniami, których on bez wątpienia miał nie zauważać. Egwene, powodowana nie wiedzieć czym, zebrała włosy w dwa warkocze niczym panna młoda, wplatając w nie czerwone wstążki. Nie miał pojęcia, dlaczego to zrobiła. Przed wyjazdem z Chaendaer skomentował jej wygląd — właściwie tylko napomknął o tych warkoczach — a wówczas ona omal nie urwała mu za to głowy.

— Kobietą dla ciebie jest Elayne.

Spojrzał zakłopotany na Aviendhę. Do jej niebieskozielonych oczu powróciło wyrywające spojrzenie, nadal jednak nakładała się na nie warstwa intensywnej niechęci. Kiedy wstał tego ranka, czekała przed jego namiotem i od tego czasu nie oddaliła się odeń dalej jak na trzy kroki. Najwyraźniej Mądre zapędziły ją do szpiegowania, czego on najwyraźniej miał być nieświadom. Była piękna, jego zaś widocznie uważano za dostatecznie głupiego, by się miał w niczym nie zorientować. Bez wątpienia taki był prawdziwy powód, dla którego nosiła obecnie spódnice i nie miała przy sobie żadnej broni prócz małego noża przy pasie. Kobiety chyba uważały mężczyzn za naiwnych. Żaden Aiel, jak się nad tym zastanowić, nie skomentował tej zmiany w ubiorze Aviendhy, ale nawet Rhuarc unikał przypatrywania jej się zbyt długo. Prawdopodobnie wiedzieli, dlaczego mu towarzyszy albo przynajmniej przeczuwali w tym rękę Mądrych i dlatego nie chcieli o niczym rozmawiać.

Rhuidean. Nadal nie rozumiał, dlaczego tam poszła; Rhuarc burknął coś o „sprawach kobiet”, najwyraźniej nie kwapiąc się do dalszej dyskusji w jej obecności. Wziąwszy zaś pod uwagę fakt, że tak uporczywie nie odstępowała boku Randa, należało wyciągnąć wniosek, że ten temat w ogóle nie będzie podlegał dyskusjom. Wódz klanu z pewnością przysłuchiwał im się teraz, podobnie zresztą Heirn i wszyscy Jindo znajdujący się w zasięgu głosu. Czasami trudno się było połapać, o co chodzi Aielom, odniósł jednak wrażenie, że teraz znakomicie się bawią. Mat cicho pogwizdywał, ostentacyjnie patrząc na wszystko, tylko nie na nich dwoje. Tak czy inaczej, był to pierwszy raz, kiedy się do niego odezwała tego dnia.

— O co ci chodzi? — spytał.

Szła obok Jeade’ena, sute spódnice nie ograniczały jej ruchów. Nie, nie szła. Skradała się. Machałaby ogonem, gdyby była kotem.

— Elayne to mieszkanka mokradeł, pochodzi z tej samej rasy co ty. — Arogancko podrzuciła głowę. Brakowało jej krótkiego warkoczyka, jakie wojownicy Aiel nosili zaplecione na karku. Złożona chusta, którą obwiązała skronie, niemal całkowicie zakrywała włosy. — Odpowiednia kobieta dla ciebie. Czyż nie jest piękna? Proste plecy, szczupłe, silne nogi, wargi jak dojrzałe jabłuszka. Włosy niczym szczere złoto, oczy jak niebieskie szafiry. Skórę ma gładszą od najlepszego jedwabiu, łono piękne i miło zaokrąglone. Jej biodra są jak...

Przerwał jej nerwowo, czując, jak pałają mu policzki.

— Wiem, że ona jest piękna. Ale co ty teraz robisz?

— Opisuję ją. — Aviendha spojrzała na niego krzywo. — Widziałeś ją kiedyś w kąpieli? Nie muszę jej opisywać, jeśli widziałeś...

— Nie widziałem!

Wstyd mu było, że przemawia do niej głosem dobywającym się jakby ze zdławionego gardła. Nie ulegało wątpliwości, Rhuarc i pozostali słuchali, najwyraźniej rozbawieni, co jednoznacznie znamionowały ich nadmiernie poważne oblicza. Mat przewrócił oczami, nie tając szelmowskiego uśmiechu.

Aviendha wzruszyła jedynie ramionami i poprawiła chustę.

— Szkoda, że się o to nie postarała. Ja za to widziałam i mam zamiar postępować jak jej prawie siostra. — Akcent położony na to słowo zdawał się mówić, że jego „prawie siostra” zapewne uczyniłaby to samo; obyczaje Aielów były dziwne, ale to już zakrawało na czyste szaleństwo! — Jej biodra...

— Skończ z tym!

Spojrzała na niego z ukosa.

— Ona jest kobietą dla ciebie. Elayne złożyła serce u twych stóp jak ślubny wianek. Uważasz, że był ktoś taki w Kamieniu Łzy, kto o tym nie wiedział?

— Nie chcę rozmawiać o Elayne — zaprotestował kategorycznym tonem. Na pewno nie chciał, jeśli ona miała zamiar ciągnąć rozmowę w taki sam sposób, w jaki ją zaczęła. Już pod wpływem samej tej myśli twarz znowu zaczęła mu pałać. Ta kobieta robiła wrażenie, iż zupełnie nie dba o to, co mówi, ani czy ktoś jej przypadkiem nie słucha!

— Dobrze, że się czerwienisz; odepchnąłeś ją przecież, mimo że obnażyła przed tobą serce. — Głos Aviendhy był surowy i pełen pogardy. — Napisała dwa listy, odsłaniając wszystko, zupełnie jakby rozebrała się do naga pod dachem twojej matki. Zaciągasz ją do kątów, żeby się z nią całować, a potem odrzucasz. Ona naprawdę wyraziła w tych listach to wszystko, co myśli, Randzie al’Thor! Egwene mi o tym powiedziała. Każde słowo było prawdziwe. Jakie masz względem niej zamiary, mieszkańcu bagien?

Rand przejechał dłonią po włosach, poprawił też shoufę. Każde słowo w listach Elayne było prawdziwe? W obu listach? Absolutnie wykluczone! Jeden zaprzeczał drugiemu we wszystkich niemalże kwestiach! Wzdrygnął się nagle. Egwene jej o tym powiedziała? O listach Elayne? To te kobiety rozmawiają ze sobą o tych sprawach? A więc znaczy to, że wspólnie planują, jak najskuteczniej skonfundować mężczyznę?

Zrozumiał nagle, jak bardzo tęskni za Min. Min nigdy nie uczyniła nic, by zrobić z niego głupca. Cóż, w ostatecznym rozrachunku nie więcej niż jeden, może dwa razy. I nigdy go nie obraziła. Prawda, kilkakrotnie nazwała go „pasterzem”. Ale w jej towarzystwie z jakiegoś niewytłumaczonego powodu czuł się swobodnie, bezpiecznie. Nigdy, w odróżnieniu od Elayne albo Aviendhy, nie sprawiła, by wyglądał we własnych oczach na skończonego idiotę.

Swym milczeniem wyraźnie zirytował dziewczynę jeszcze bardziej, o ile to w ogóle było możliwe. Kilkanaście razy poprawiła chustę, mrucząc coś pod nosem i stawiając takie kroki, jakby chciała coś zdeptać. W końcu przestała burczeć, a dla odmiany zaczęła się na niego gapić. Jak drapieżny ptak. Nie pojmował, jakim cudem jeszcze się nie potknęła i nie upadła.

— Dlaczego tak na mnie patrzysz? — spytał podniesionym głosem.

— Ja tylko słucham, Randzie al’Thor, ponieważ życzyłeś sobie, bym milczała. — Uśmiechnęła się, ukazując zaciśnięte zęby. — Czyżbyś nie był zachwycony, że słucham cię, tak jak rozkazałeś?

Zerknął ponad nią na Mata, który tylko pokręcił głową. Po prostu nie było sposobu na zrozumienie kobiet. Próbował myśleć o tym, co ich czeka dalej, ale przychodziło mu to z trudem, bo cały czas czuł na sobie jej spojrzenie. Piękne oczy, gdyby nie przepełniająca je pogarda, toteż w tej chwili z całej duszy pragnął, by patrzyła raczej na coś innego.

Osłaniając oczy przed łuną słońca, Mat robił, co mógł, by nie spoglądać na Randa i kobietę Aiel, idącą między ich końmi. Nie pojmował, dlaczego Rand znosi ją tak cierpliwie. Należało przyznać, że Aviendha jest całkiem ładna — więcej nawet niż zwyczajnie ładna, szczególnie teraz, gdy wreszcie włożyła coś, co przypominało normalny ubiór — ale niestety język miała niczym jadowity wąż, a także temperament, w porównaniu z którym Nynaeve była uosobieniem potulności. Cieszył się jednak, że Rand przykleił się do niej, a nie do niego.

Ściągnął chustę, otarł pot z twarzy i zawiązał ją z powrotem. Ten upał, to wieczne słońce, świecące prosto w oczy, zaczynały już działać mu na nerwy. Czy w całej tej krainie nie ma czegoś takiego jak cień? Pot piekł, zalewając rany. Poprzedniej nocy nie zgodził się na uzdrawianie, kiedy Moiraine go obudziła, mimo że dopiero co udało mu się wreszcie zasnąć. Kilka skaleczeń to raczej niewygórowana cena za to, że człowiek uniknął kontaktu z Mocą, a poza tym ta herbata Mądrych, która tak obrzydliwie smakowała, uśmierzyła ból głowy. No, w każdym razie do pewnego stopnia. Nie wierzył, że Moiraine potrafi zrobić coś z jego pozostałymi dolegliwościami i nie zamierzał jej o nich mówić, dopóki sam nie zrozumie, co mu się właściwie przydarzyło. O ile kiedykolwiek zrozumie. W ogóle nie chciało mu się o tym myśleć.

Moiraine i Mądre obserwowały go. Właściwie, jak podejrzewał, obserwowały Randa, ale wrażenie było takie samo. Nagle ta z włosami jak słońce, Melaine, wdrapała się na grzbiet Aldieb, siadła z tyłu za Aes Sedai i jechała dalej niezdarnie, obejmując Moiraine w pasie i rozmawiając z nią. Nie miał pojęcia, że Aielowie w ogóle potrafią jeździć konno. Piękna ta Melaine, zwłaszcza jej oczy gorejące zielenią. Tyle że, niestety, potrafi przenosić Moc. Tylko skończony dureń zadawałby się z taką. Poprawiając się w siodle Oczka, przypomniał sobie, że jego nie obchodzi, co robią Aielowie.

„Byłem w Rhuidean. Zrobiłem, co musiałem, tak jak kazali ci wężowi ludzie”.

I na co mu to przyszło?

„Ta cholerna włócznia, srebrny medalion i... Mógłbym teraz odejść. Zrobię to, jak tylko mi się poukłada w głowie”.

Mógł odejść. Spróbować znaleźć drogę do wyjścia z Pustkowia — zanim umrze z pragnienia albo od udaru słonecznego. Mógłby, gdyby Rand przestał go ciągnąć, gdyby tak go nie trzymał. Przekona się, jeśli spróbuje zwyczajnie odejść. Rozejrzał się po niegościnnym krajobrazie i wykrzywił usta. Zerwał się wiatr — miało się wrażenie, że wieje z mocno rozgrzanego pieca — niewielkie zawirowania w powietrzu ciągnęły spirale żółtego pyłu nad spękaną ziemią. Dalekie góry lśniły za mgłą żaru. Może lepiej jeszcze trochę poczekać.

Nadbiegła jedna z tych Panien, które wysforowały się do przodu, na zwiady, zrównała krok z Rhuarkiem i zaczęła mówić mu coś do ucha. Kiedy skończyła, błysnęła uśmiechem w stronę Mata, który zajął się wyjmowaniem ostrego rzepa z grzywy Oczka. Tę rudowłosą kobietę o imieniu Dorindha, mniej więcej w wieku Egwene, pamiętał aż za dobrze. Była to jedna z tych, które namówiły go wzięcia udziału w Pocałunku Panny. To ona wzięła pierwszy fant. Odwrócił wzrok nie dlatego, że nie chciał spojrzeć w jej oczy, z pewnością nie dlatego również, żeby się bał; człowiek powinien wszak chronić swego konia przed rzepami, to wszystko.

— Handlarze — obwieścił Rhuarc, kiedy Dorindha puściła się pędem w tę samą stronę, z której przybiegła. — Wozy handlarzy jadą w tym kierunku.

Ton jego głosu nie wskazywał, by był szczególnie zadowolony z wieści.

Mat natomiast rozpromienił się. O to właśnie chodziło. Jeśli taki handlarz wiedział, jak dostać się w głąb Pustkowia, to znał również wyjście z niego. Ciekaw był, czy Rand podejrzewa, o czym on myśli; twarz tamtego stawała się równie nieprzenikniona jak oblicza Aielów.

Aielowie przyspieszyli nieco tempo — ludzie Couladina niemal bez wahania postąpili tak samo jak grupa Jindo i Mądrych; ich zwiadowcy najprawdopodobniej przynieśli im takie same informacje — żwawym krokiem, zmuszając konie do całkiem dziarskiego chodu. Słońce na pozór zupełnie nie męczyło Aielów, nawet gai’shain w ich białych szatach. Zdawali się frunąć lekko ponad spękaną ziemią.

Po chwili, niecałe dwie mile dalej ukazały się wozy, półtora tuzina, rozciągnięte w jednej linii. Na każdym widniały ślady trudów podróży, wszędzie, gdzie się dało, przymocowano zapasowe koła. Mimo okrywającej je warstwy żółtego pyłu pierwsze dwa, pomalowane na biało, przypominały skrzynie na kołach czy raczej małe domki wyposażone z tyłu w drewniane schodki, z dachów których wystawały metalowe kominy. Ostatnie trzy, ciągnione przez zaprzęgi liczące po dwadzieścia mułów, podobne były do złudzenia do ogromnych beczek, również białych, niewątpliwie wypełnionych wodą. Te, które jechały w środku, można było pomylić z wozami handlarzy z Dwu Rzek; wsparte na wysokich kołach z mocnymi szprychami, pobrzękiwały powiązanymi w pęki garnkami i innymi przedmiotami w wielkich torbach z siatki, przymocowanych wzdłuż wysokich, owalnych osłon z płótna.

Woźnice ściągnęli wodze, gdy tylko spostrzegli Aielów i czekali teraz, aż kolumny zbliżą się do nich. Z wozu jadącego na czele wysiadł zwalisty mężczyzna w jasnoszarym kaftanie i ciemnym kapeluszu z szerokim rondem, stał i patrzył, co chwila zdejmując swój płaski kapelusz, by otrzeć czoło wielką, białą chustką. Mat nie potrafił go winić, że denerwował się widokiem około półtora tysiąca Aielów sunących w jego stronę. Zdziwiły go natomiast twarze towarzyszących mu najbliżej Aielów. Rhuarc, który biegł przed koniem Randa, wyglądał niezwykle groźnie, podobnie Heirn.

— Nie rozumiem — powiedział Mat. — Macie takie miny, jakbyście chcieli kogoś zabić.

To mogło oznaczać kres jego wszystkich nadziei.

— Myślałem, że są trzy rodzaje ludzi, których wy, Aielowie, wpuszczacie na Pustkowie: handlarze, bardowie i Lud Wędrowców.

— Handlarze i bardowie są witani z wdzięcznością — odparł zwięźle Heirn.

Jeśli to było wdzięczne powitanie, to Mat nie chciałby oglądać Aielów, którzy witają kogoś niewdzięcznie.

— A co z Ludem Wędrowców? — spytał z ciekawością. Kiedy Heirn wciąż milczał, dodał: — Z Druciarzami? Tuatha’anami?

Twarz wodza szczepu stwardniała jeszcze bardziej, zanim ponownie skierował wzrok w stronę wozów. Aviendha obrzuciła Mata takim spojrzeniem, jakby uważała go za głupca.

Rand podjechał na Jeade’enie do Oczka.

— Na twoim miejscu nie wspominałbym o Druciarzach w obecności Aielów — powiedział ściszonym głosem. — Druciarze to... drażliwy temat.

— Skoro tak mówisz. — Czemuż to Druciarze mieliby stanowić drażliwy temat? — A mnie się wydaje, że ten handlarz już ich dość rozdrażnił. Handlarz! Pamiętam kupców, którzy przyjeżdżali do Pola Emonda i mieli mniej wozów.

— Ten przyjechał na Pustkowie — zachichotał Rand. Jeade’en podrzucił łeb i kilka następnych kroków wykonał tak, jakby tańczył. — Ciekaw jestem, czy uda mu się stąd wyjechać?

Krzywy uśmiech Randa nie objął oczu. Czasami Mat niemalże pragnął, by przyjaciel zdecydował wreszcie, czy jest szalony czy nie, i raz na zawsze byłby z tym wreszcie spokój. Niemalże.

W odległości trzystu kroków od wozów Rhuarc dał znak, że mają się zatrzymać, dalej poszli tylko on i Heirn. Przynajmniej taki chyba miał zamiar, jednakże Rand zmusił piętami swego pstrokatego wierzchowca do jazdy za nimi, a jego śladem podążyła nieodłączna straż złożona ze stu Jindo. I oczywiście Aviendha, trzymając się tak blisko, jakby była uwiązana do konia Randa. Mat bez wahania dotrzymał im towarzystwa. Jeśli Rhuarc zamierzał powiedzieć temu jegomościowi, że ma stąd zabierać manatki, to on za nic nie straci takiej szansy i zabierze się razem z nim.

Z kolumny Shaido wybiegł Couladin. Sam. Chciał być może postąpić tak samo jak Rhuarc i Heirn, niemniej Mat podejrzewał, że demonstruje w ten sposób, iż wybiera się w pojedynkę tam, gdzie Rand potrzebuje stu strażników. Z początku wydawało się, że Moiraine też idzie, lecz między nią i Mądrymi doszło do wymiany słów, po której wszystkie zostały na swoich miejscach. Patrzyły jednak uważnie. Aes Sedai zsiadła z konia i zaczęła się bawić jakimś małym, roziskrzonym przedmiotem, Egwene i Mądre zaś zbiły się wokół niej w ciasną gromadkę.

Z bliska, mimo iż ciągle wycierał twarz, rosły, odziany w szary kaftan jegomość nie sprawiał bynajmniej wrażenia zdenerwowanego, aczkolwiek drgnął, gdy jakby spad ziemi wyskoczyły znienacka Panny, otaczając kręgiem jego wozy. Woźnice, mężczyźni o twardych twarzach naznaczonych złamanymi nosami i nazbyt wielką liczbą blizn, by pokazywać się publicznie, wyglądali na gotowych do wpełznięcia pod kozły; w porównaniu z Aielowymi wilkami byli jak uliczne psy. Kupiec natychmiast odzyskał panowanie nad sobą. Nie był tęgi jak na swój wzrost; zwalistość sylwetki zawdzięczał przede wszystkim mięśniom. Rand i Mat na swych koniach przyciągnęli jego pełne ciekawości spojrzenie, natychmiast jednak wyróżnił Rhuarka. Nos w kształcie haczykowatego dzioba i ciemne, skośne oczy nadawały jego kanciastej, śniadej twarzy drapieżny wyraz, który nie złagodniał, gdy mężczyzna uśmiechnął się szeroko i zakreślił kapeluszem szeroki łuk.

— Jestem Hadnan Kadere — powiedział — handlarz. Poszukuję Siedziby Zimnych Skał, dobrzy panowie i handlował będę z każdym, ale jednocześnie tylko ze wszystkimi naraz. Mam wiele przednich...

Rhuarc uciął to lodowatym głosem.

— Znajdujesz się w sporej odległości od Zimnych Skał i wszelkich innych siedzib. Jak to się stało, żeś tak daleko ujechał od Muru Smoka bez przewodnika?

— Doprawdy nie wiem, dobry panie. — Kadere nie przestał się uśmiechać, ale kąciki jego ust odrobinę stężały. — Podróżuję jawnie. To moja pierwsza wyprawa tak daleko na południe Ziemi Trzech Sfer. Myślałem, że być może tu nie ma przewodników.

Couladin parsknął głośno, leniwie obracając w palcach jedną ze swych włóczni. Kadere zgarbił się, jakby już teraz czuł stal przenikającą jego krzepkie ciało.

— Przewodnicy są wszędzie — odparł chłodno Rhuarc. — Miałeś szczęście, żeś dotarł bez żadnego tak daleko. Szczęście, żeś żyw, że wracasz we własnej skórze do Muru Smoka.

Kadere błysnął niespokojnym uśmiechem; pełnym wyszczerzonych zębów, a wódz klanu mówił dalej.

— Szczęście, żeś nas spotkał. Jechałbyś tak jeszcze dzień albo dwa, a dotarłbyś do Rhuidean.

Twarz handlarza zszarzała.

— Słyszałem... — Urwał, by przełknąć ślinę. — Nie wiedziałem, dobrzy panowie. Musicie mi uwierzyć, nie zrobiłbym Czegoś takiego z rozmysłem. Ani też przypadkiem — dodał pośpiesznie. — Oby Światłość przyświecała prawdziwości mych słów, dobrzy panowie, nie postąpiłbym tak!

— To dobrze — powiedział Rhuarc. — Kary są bowiem surowe. Możesz podróżować ze mną do Zimnych Skał. Nie pozwolę, byś się znowu zagubił. Ziemia Trzech Sfer bywa niebezpiecznym miejscem dla tych, którzy jej nie znają.

Couladin butnie uniósł głowę.

— Czemu nie ze mną? — spytał ostrym tonem. — Shaido są tutaj liczniejsi, Rhuarc. On będzie podróżował ze mną, tak jak nakazuje obyczaj.

— Czyżbyś został wodzem klanu, podczas gdy oczy me zwrócone były w inną stronę? — Shaido o włosach jak ogień zarumienił się, ale Rhuarc nie zdradził ani śladu satysfakcji, tylko mówił dalej beznamiętnym głosem. — Ten handlarz poszukuje Zimnych Skał. Będzie podróżował ze mną. Towarzyszącym ci Shaido będzie wolno handlować z nim po drodze. Taardad nie są aż tak złaknieni widoku handlarzy, by próbować ich zatrzymać wyłącznie dla siebie.

Twarz Couladina pociemniała jeszcze mocniej, złagodził jednakże brzmienie swego głosu, mimo iż z wysiłku aż zaczął chrypieć.

— Rozbiję obóz w pobliżu Zimnych Skał, Rhuarc. Ten Który Przychodzi Ze Świtem interesuje wszystkich Aielów, nie tylko Taardad. Shaido zajmą właściwe im miejsce. Shaido też pójdą za Tym Który Przychodzi ze Świtem.

Nie zaznaczył, zauważył Mat, że mówi o Randzie. Przyglądający się wozom Rand wydawał się nie słuchać.

Rhuarc milczał przez chwilę.

— Shaido będą gośćmi witanymi na ziemiach Taardad z wdzięcznością, jeśli pójdą za Tym Który Przychodzi Ze Świtem. — To również można było odebrać na dwa sposoby.

Kadere cały czas wycierał twarz, najprawdopodobniej widząc siebie w samym środku wojny klanowej Aielów. Ciężkim westchnieniem ulgi zaakcentował, że przyjmuje zaproszenie Rhuarka.

— Dziękuję wam, dobrzy panowie. Dziękuję wam. — Prawdopodobnie za to, że go nie zabili. — Może zechcielibyście zobaczyć, co moje wozy mają do zaoferowania? Może znajdzie się na nich coś szczególnego, co mogłoby się wam spodobać?

— Później — odparł Rhuarc. — Zatrzymamy się na noc w Stanicy Imre i wówczas będziesz mógł pokazać swe towary.

Usłyszawszy nazwę Stanica Imre, cokolwiek oznaczała, Couladin zaczął się oddalać. Kadere włożył z powrotem swój kapelusz.

— Kapelusz — powiedział Mat, podjeżdżając do handlarza. Skoro musi zostać na Pustkowiu dłużej, to mógłby przynajmniej ochronić oczy przed tym cholernym słońcem. — Dam ci złotą markę za taki kapelusz.

— Umowa stoi! — zawołał dźwięcznie melodyjny kobiecy głos.

Mat obejrzał się i wzdrygnął. Oprócz Aviendhy i Panien w najbliższym otoczeniu pojawiła się kolejna kobieta, zbliżała się właśnie do nich od strony drugiego wozu, ale z pewnością nie pasowała do tego głosu, jednego z najpowabniejszych, jakie kiedykolwiek słyszał. Rand spojrzał na nią krzywo i potrząsnął głową z niedowierzaniem,. a niewątpliwie miał ku temu powód. O stopę niższa od Kadere, musiała ważyć tyle samo albo i więcej. Zwały tłuszczu niemalże całkowicie zakrywały jej ciemne oczy, nie pozwalając nawet stwierdzić, czy są skośne, za to nos stanowił miniaturę wędziska, jakie zdobiło twarz handlarza. Ubrana w suknię z jasnokremowego jedwabiu, mocno opiętą na opasłym cielsku, z białym, koronkowym szalem przymocowanym do zmierzwionych, czarnych włosów ozdobnymi grzebieniami z kości słoniowej, poruszała się z całkiem nie przystającą do niej lekkością, niemalże jak jedna z Panien.

— To znakomita oferta — powiedziała śpiewnym tonem. — Jestem Keille Shaogi, handlarka.

Wyrwała kapelusz z rąk Kadere i gwłatownym ruchem wyciągnęła go w górę, w kierunku Mata.

— Mocny, dobry panie, i prawie nowy. Przyda ci się taki, żeby ujść z życiem z Ziemi Trzech Sfer. Człowiek może tu sczeznąć... — Tłuste palce wydały odgłos przypominający trzaśnięcie z bata — ...ot tak.

Kaskada śmiechu, którą znienacka eksplodowała, brzmiała równie gardławo i pieszczotliwie jak głos.

— Złota marka, rzekłeś. — Oczy, zatopione po części w tłuszczu, zalśniły kruczą czernią, kiedy się zawahał. — Rzadko pozwalam mężczyźnie targować się dwa razy.

Szczególna kobieta, wyrażając się najoględniej. Kadere nie zaprotestował, wyjąwszy nieznaczny grymas. Jeśli Keille była jego partnerką, to nie ulegało wątpliwości, kto tu przewodzi. I zdaniem Mata, jeśli kapelusz miał ochronić jego głowę przed spaleniem się na węgiel, to istotnie wart był tej ceny. Kobieta nadgryzła taireńską markę, którą jej wręczył, zanim oddała kapelusz. O dziwo, pasował. Szerokie rondo rzucało przynajmniej błogosławiony cień, mimo iż wcale nie było pod nim chłodniej. Chusta powędrowała do kieszeni kaftana.

— Może ktoś jeszcze czegoś chce? — Tęga kobieta otaksowała Aielów wzrokiem, mrucząc na widok Aviendhy: „Cóż za piękne dziewczątko”. W stronę Randa rzuciła przymilne: „A co dla ciebie, dobry panie?” Głos dobywający się z tej twarzy zaiste porażał, zwłaszcza wówczas, gdy pojawiał się w nim ten swoisty, słodki ton. — Może coś dla osłony przed tą rozpaczliwą krainą?

Rand tylko pokręcił głową i zawrócił Jeade’ena w taki sposób, by móc przyjrzeć się bacznie woźnicom. W shoufie okalającej twarz naprawdę wyglądał jak Aiel.

— Dziś wieczorem, Keille — pohamował ją Kadere. — Handel zaczynamy wieczorem, w miejscu zwanym Stanicą Imre.

— Doprawdy? — Przez dłuższą chwilę przypatrywała się kolumnie Shaido, jeszcze dłużej grupie Mądrych, po czym zupełnie niespodziewanie odwróciła się w stronę swojego wozu, mówiąc przez ramię do handlarza: — Dlaczego więc zatrzymujesz tutaj tych dobrych panów? Ruszaj, Kadere! Ruszaj!

Rand odprowadził ją wzrokiem, ponownie kręcąc głową.

Za jej wozem stał bard. Mat zamrugał, myśląc, że pewnie upał go zmógł, ale osobnik nie zniknął, ciemnowłosy mężczyzna w średnim wieku ubrany w kaftan z naszytymi łatkami. Uważnie obserwował zgromadzenie, dopóki Keille nie pognała go przed sobą do wnętrza wozu. Kadere popatrzył najpierw na jej biały wóz, z twarzą jeszcze bardziej pozbawioną wyrazu niźli oblicza Aielów, i dopiero wtedy ruszył sztywnym krokiem w kierunku swojego. Doprawdy osobliwe towarzystwo.

— Zauważyłeś barda? — spytał Mat Randa, który niewyraźnie pokiwał głową, mierząc rząd wozów takim wzrokiem, jakby nigdy wcześniej nie widział na oczy takich pojazdów. Rhuarc i Heim już wracali do pozostałych Jindo. Setka otaczająca Randa czekała cierpliwie, dzieląc spojrzenia między niego i wszystko, w czym mogła się ukryć bodaj mysz. Woźnice unosili już lejce, ale Rand nadal nie ruszał z miejsca.

— Dziwni jacyś ci handlarze, nie sądzisz, Rand? Ale z kolei trzeba być naprawdę kimś dziwnym, żeby przyjechać na Pustkowie, tak mi się przynajmniej wydaje. Spójrz zresztą na nas.

Wywołał tym grymas na twarzy Aviendhy, natomiast Rand jakby w ogóle go nie słuchał. Mat bardzo chciał, by tamten coś wreszcie powiedział. Cokolwiek. To milczenie było denerwujące.

— Przyszłoby ci do głowy, że eskortowanie handlarza to zaszczyt, o który Rhuarc i Couladin będą się sprzeczać? Czy rozumiesz cokolwiek z tego ji’e’toh`?

— Głupiś — mruknęła Aviendha. — To nie ma nic wspólnego z ji’e’toh. Couladin usiłuje się zachowywać jak wódz klanu. Rhuarc nie może na to pozwolić, dopóki... pozwoli pod warunkiem, że on pójdzie do Rhuidean. Shaido ukradną kości psu, ukradną kości razem z psem, ale nawet oni zasługują na prawdziwego wodza. A z powodu Randa al’Thora musimy pozwolić im na rozbicie tysiąca namiotów na naszych ziemiach.

— Jego oczy — odezwał się Rand, nie odrywając wzroku od karawany wozów. — To niebezpieczny człowiek.

Mat spojrzał na niego spod uniesionych brwi.

— Czyje oczy? Couladina?

— Oczy Kadere. Niby cały czas się pocił i bladł. A wyraz oczu ani razu nie uległ zmianie. Trzeba zawsze przyglądać się oczom. Jest inny, niż mówią pozory.

— Pewnie, Rand. — Mat poprawił się w siodle, do połowy uniósł wodze, jakby miał zamiar zaraz ruszyć w drogę. Może to milczenie nie jest aż takie złe. — Oczom trzeba się przyglądać.

Rand dla odmiany badał teraz szczyty najbliższych skalpych iglic i pagórków, obracając głowę to w jedną, to w drugą stronę.

— Czas to ryzyko — mruknął. — Czas zastawia sidła. Muszę unikać ich sideł, jednocześnie zastawiając własne.

Oprócz rozproszonych skupisk zarośli oraz rosnących gdzie — niegdzie karłowatych drzew, Mat nic tam jakoś nie umiał wypatrzyć. Aviendha powiodła podejrzliwym wzrokiem po wzniesieniach, po czym spojrzała koso na Randa, poprawiając chustę.

— Sidła? — spytał Mat.

„Światłości, niech on mi powie, że nie jest szalony”.

— Kto zastawia sidła?

Przez chwilę Rand patrzył na niego tak, jakby nie rozumiał pytania. Wozy handlarzy ruszyły w drogę eskortowane przez Panny, które przez jakiś czas długimi krokami biegły równolegle do nich, po czym, gdy minęli je Jindo, dołączyły do nich na samym końcu. Niczym lustrzane odbicia, naśladowali je Shaido. Znacznie liczniejsza grupa Panien wybiegła naprzód na zwiady. Aielowie otaczający samego Randa stali wciąż nieruchomo, za to grupa Mądrych ociągała się i obserwowała, a osądziwszy gesty Egwene, Mat uznał, że zamierza podejść i przyjrzeć się im z bliska.

— Nie zobaczysz tego ani nie poczujesz — odezwał się wreszcie Rand. Pochylając się lekko w stronę Mata, szepnął głośno, jakby udawał tylko, że szepcze. — Towarzyszy nam teraz zło, Mat. Pilnuj się.

Obserwował przetaczające się obok wozy, znowu z tym krzywym uśmiechem na twarzy.

— Mówiąc o złu, myślisz o Kadere?

— To niebezpieczny człowiek, Mat; jego oczy cały czas to zdradzają, któż jednak wie, jak jest naprawdę? Ale z jakiego to powodu muszę się martwić, skoro Moiraine i Mądre pilnują wszystkiego za mnie? Nie wolno nam też zapominać o Lanfear. Czy żył kiedykolwiek człowiek pilnowany przez tyle czujnych oczu?

Rand wyprostował się niespodzianie w siodle.

— Zaczęło się — oznajmił cicho. — Żałuję, że brak mi twego szczęścia, Mat. Zaczęło się i nie ma już odwrotu, nieważne gdzie spadnie ostrze.

Kiwając głową do jakichś skrytych myśli, ruszył na swym pstrokaczu po śladach Rhuarka, Aviendha biegła obok, stu Jindo za nimi.

Mat ucieszył się, że wreszcie może też ruszać. To już lepsze niż zostać tutaj, bez wątpienia. Słońce płonęło wysoko na ciemnoniebieskim niebie. Do zachodu czekała ich jeszcze długa droga. Zaczęło się? Co, jego zdaniem, się zaczęło? Zaczęło się w Rhuidean, a właściwie, mówiąc ściśle, w Polu Emonda, w zeszłoroczną Zimową Noc. „Towarzyszy nam zło” i „nie ma odwrotu”? A Lanfear? Rand spaceruje po krawędzi ostrza. To nie ulega wątpliwości. Jakaś droga wyjścia z Pustkowia musi się znaleźć, zanim będzie za późno. Od czasu do czasu przypatrywał się wozom handlarzy. Zanim będzie za późno. O ile już nie jest.

37

Stanica Imre

Słońce wciąż jeszcze miało nieco dalej, niż wynosiła średnica jego tarczy do poszarpanego zachodniego horyzontu, kiedy Rhuarc oświadczył, że znaleźli się mniej więcej o milę od miejsca, gdzie postanowił się zatrzymać na noc — Stanicy Imre.

— Dlaczego? — spytał Rand. — Jeszcze przez wiele godzin będzie widno.

Odpowiedziała mu idąca po drugiej stronie Jeade’ena Aviendha, pogardliwym tonem, którego przywykł już oczekiwać.

— W Stanicy Imre jest woda. Należy obozować blisko wody, oczywiście, kiedy jest taka możliwość.

— Poza tym wozy handlarzy dalej już nie pojadą — dodał Rhuarc. — Gdy wydłużą się. cienie, będą musieli stanąć, żeby nie ryzykować połamania kół i nóg mułów. A wolę nie zostawiać ich za sobą. W przeciwieństwie do Couladina nie mogę poświęcić nikogo, żeby się nimi opiekował.

Rand odwrócił się w siodle. Wozy, otoczone przez Duadhe Mahdi’in Jindo, Poszukiwaczy Wody, brnęły z wielkim mozołem po ciężkim terenie jakieś kilkaset kroków za nimi, podskakując i wzniecając wysokie pióropusze żółtego pyłu. Większość parowów była przeważnie albo za głęboka, albo o zbyt stromych zboczach, uniemożliwiających pokonywanie ich bezpośrednio, przez co cała karawana skręcała się i wiła niby pijany wąż. Można było dosłyszeć głośne przekleństwa woźniców, zmuszających muły do zdwojenia wysiłków. Kadere i Keille nadal się kryli we wnętrzach pomalowanych na biało wozów.

— Nie — powiedział Rand — nie zechcesz ich zostawić.

Wbrew sobie roześmiał się cicho.

Mat popatrzył na niego dziwnie spod szerokiego ronda nowego kapelusza. Rand uśmiechnął się uspokajająco w odpowiedzi, ale wyraz twarzy tamtego ani na moment nie uległ zmianie.

„Sam będzie musiał zadbać o siebie — pomyślał Rand. — Zbyt wiele od tego zależy”.

Jeżeli już mowa o dbaniu o siebie, zauważył, że Aviendha znowu mu się przypatruje, z chustą udrapowaną na głowie jak shoufa. Ponownie wyprostował się w siodle. Moiraine zrugała ją niby za niańczenie go, odnosił jednak wrażenie, że w istocie Aviendha czeka tylko, aż on się potknie i przewróci, co bez wątpienia uznałaby za zabawne, Aielowie mieli bowiem specyficzne poczucie humoru. Wolałby myśleć, że po prostu nie podoba jej się, iż wbito ją w suknię i kazano go pilnować, lecz ten błysk w jej oczach miał raczej zbyt osobisty wyraz.

Za to pozostałe kobiety nareszcie przestały mu się bez przerwy przyglądać. Moiraine i Egwene wędrowały razem z Amys i resztą Mądrych, trzymając się w połowie dystansu dzielącego Jindo i Shaido; w tej chwili wszystkie wpatrywały się w coś, co Aes Sedai trzymała w dłoniach. Przedmiot odbijał światło zachodzącego słońca, siejąc iskry niczym szlachetny kamień; przyglądanie mu się pochłaniało je w tym samym stopniu, co dziewczęta zabawa błyskotkami. Lan jechał w tyle, razem z gai’shainami i jucznymi końmi, wyglądał na zmęczonego.

Na widok tej sceny Randowi zrobiło się nieswojo. Przyzwyczaił się już, że stanowi centrum uwagi tej grupki. Cóż mogło je bardziej zaabsorbować? Z pewnością nie miał szczególnego powodu do zadowolenia, biorąc pod uwagę intencje Moiraine, Amys czy którejś z pozostałych. One wszystkie wiązały z jego osobą jakieś swoje plany. Egwene była wśród nich jedyną, której naprawdę ufał.

„Światłości, mam nadzieję, że jeszcze mogę jej ufać”.

Jedyną osobą, której mógł naprawdę ufać, był on sam.

„Kiedy dzik opuszcza kryjówkę, pozostajesz tylko ty i twoja włócznia”.

Tym razem jego śmiech był bardziej gorzki.

— Czyżby Ziemia Trzech Sfer wydawała ci się zabawna, Randzie al’Thor? Śmiej się, póki możesz, mieszkańcu mokradeł. Kiedy moja kraina zacznie cię łamać, wiedz, że to bolesna kara za to, jak potraktowałeś Elayne.

Czy ta kobieta nigdy nie przestanie?

— Nie okazałaś szacunku Smokowi Odrodzonemu — żachnął się — ale mogłabyś znaleźć go odrobinę dla Car’a’carna.

Rhuarc zachichotał.

— Wódz klanu to nie król mieszkańców mokradeł, Rand, Car’a’carn również nim nie jest. Okazuje mu się należny szacunek, choć kobiety zazwyczaj mniej o to dbają, zwłaszcza jeśli może im to ujść na sucho. Jednakże rozmawiać z nim może każdy. — Mimo to spojrzał krzywo na kobietę idącą po drugiej stronie Randa. — , Aczkolwiek niektóre zaiste potrafią naginać wymagania honoru.

Aviendha musiała wiedzieć, że to ostatnie jest przeznaczone dla jej uszu, jej twarz bowiem skamieniała. Uparcie jednak szła obok, nie mówiąc już ani słowa, z pięściami wbitymi w boki.

Pojawiły się dwie Panny powracające ze zwiadów, pędziły na złamanie karku. Najwyraźniej nie były razem, jedna biegła w kierunku Shaido, druga w stronę Jindo. Tę drugą Rand rozpoznał — blondwłosa kobieta o imieniu Adelin, przystojna, chociaż jej surową twarz szpeciła blizna, cienka biała linia przecinająca ogorzały od słońca policzek. Była wśród Aielów, którzy zdobyli Kamień, choć wyraźnie starsza od pozostałych Panien i jakieś dziesięć lat starsza od niego. Rand cały się zjeżył na widok szybkiego spojrzenia, jakim obrzuciła Aviendhę, zanim zrównała krok z Rhuarkiem, spojrzenia zdradzającego na równi ciekawość i współczucie. Jeśli Aviendha zgodziła się donosić na niego Mądrym, to z pewnością na współczucie nie zasługiwała. On również nie mógł być aż tak uciążliwym towarzyszem.

Adelin zaś całkowicie zignorowała Randa.

— W Stanicy Imre coś się dzieje — oznajmiła Rhuarkowi szybkimi, urywanymi słowami. — Nikogo nie widać. Trzymałyśmy się w ukryciu i nie podchodziłyśmy blisko.

— Dobrze — odparł Rhuarc. — Powiadom Mądre.

Odruchowo unosząc włócznię, zawrócił w stronę głównej grupy Jindo. Aviendha mruknęła coś do siebie, skubiąc spódnice, najwyraźniej pragnęła do niego dołączyć.

— Myślę, że one już wiedzą — stwierdził Mat, kiedy Adelin pomknęła w stronę Mądrych.

Widząc podniecenie, jakie zapanowało wśród kobiet otaczających Moiraine, Rand uznał, że przyjaciel ma rację. Zdawało się, że wszystkie mówią jednocześnie. Egwene osłaniała oczy przed słońcem, wpatrując się albo w Adelin, albo w niego, drugą dłoń trzymała przy ustach. Skąd się dowiedziały, pytanie to należało odłożyć na później.

— Co się tam może dziać? — spytał Aviendhę. Nadal coś do siebie mrucząc, nie odpowiedziała. — Aviendho! Co się dzieje?

Nic.

— Ażebyś sczezła, kobieto, możesz przecież odpowiedzieć na proste pytanie! Co się tam dzieje?

Zaczerwieniła się, ale mimo to odpowiedziała opanowanym głosem.

— Najprawdopodobniej to jakaś napaść, ktoś kradnie kozy albo owce, jedne i drugie można wypasać w Imre, lecz ze względu na wodę zazwyczaj zapędza się tam kozy. Prawdopodobnie Chareen, szczep Białej Góry albo Jarra. Oni żyją najbliżej. Choć może to być również jeden ze szczepów Goshien. Tomanelle mieszkają za daleko. Tak mi się wydaje.

— Będziemy się bili? — Sięgnął do saidina; w jego wnętrzu rozlał się słodki strumień Mocy. Wysączyła się z niego cuchnąca skaza, z porów skóry trysnął pot. — Aviendho?

— Nie. Adelin powiedziałaby, gdyby napastnicy wciąż tam byli. Do tej pory i stado, i gai’shain są już wiele mil stąd. Nie możemy odzyskać stada, ponieważ musimy towarzyszyć tobie.

Tylko przez moment zastanawiał się, dlaczego nie wspomniała o odzyskaniu jeńców gai’shain. Wysiłek, jakiego wymagało nieugięte utrzymywanie saidina, by nie przełamać się wpół, nie dać się porwać, nie pozostawiał wiele miejsca dla myśli.

Rhuarc i Jindo wybiegli na czoło pochodu, osłaniając po drodze twarze, a Rand znacznie wolniej ruszył ich śladem. Aviendha obrzucała go zniecierpliwionymi spojrzeniami, ale przymuszał Jeade’ena jedynie do żwawego chodu. Nie galopował, nie chciał bowiem wpaść w niczyją pułapkę. Mat. również nie popędził; zawahał się i obejrzał na karawanę handlarzy, dopiero potem ruszył krótkim galopem. Rand ani razu nie spojrzał na wozy.

Shaido zostali w tyle, czekając, aż wyprzedzą ich Mądre. Oczywiście. To były ziemie Taardad. Couladina w najmniejszej mierze nie obchodziły tutejsze waśnie. Rand miał nadzieję, że wodzowie klanów zbiorą się szybko w Alcair Dal. Jak zjednoczyć naród pogrążony w bezustannych bratobójczych walkach? Najmniejsze z jego aktualnych zmartwień.

Widok Stanicy Imre, kiedy wreszcie rozpostarł się przed jego oczyma, stanowił swego rodzaju niespodziankę. Kilka rozproszonych stad długowłosych kóz pasło się na spłachetkach ostrej trawy, obgryzając nawet liście kolczastych krzewów. Z początku nie zauważył prymitywnego, kamiennego budynku stojącego u podstawy wysokiego wzniesienia; nie obrobiony kamień stapiał się idealnie z otoczeniem, a kilka kolczastych krzewów ukorzeniło się w pokrytym ziemią dachu. Niezbyt duży, wyposażony w szczeliny łucznicze zamiast okien i jedne drzwi, niczego więcej nie dostrzegł. Po chwili wypatrzył kolejny budynek, nie większy od tamtego, osadzony w skalnym występie około dwudziestu kroków wyżej. Zza kamiennego budynku, u podstawy wzniesienia, biegła w górę głęboka szczelina, poza nią nie było widać żadnej drogi do położonego wyżej domu.

Rhuarc stał z zasłoną na twarzy na otwartej przestrzeni, w odległości jakichś czterystu kroków od wzniesienia. Chuć oprócz niego nie można było dostrzec żadnego Aiela, nie oznaczało to oczywiście, że innych tam nie ma. Rand podjechał bliżej, ściągnął wodze i zsiadł z konia. Wódz klanu nie oderwał wzroku od kamiennych budowli.

— Kozy — powiedziała Aviendha, wyraźnie zaniepokojona. — Napastnicy nie zostawiliby żadnych kóz. Większość stada zniknęła, ale wygląda to trochę tak, jakby je rozpuszczono swobodnie.

— I to przed wieloma dniami — zgodził się Rhuarc, nie odrywając oczu od budynków — bo inaczej więcej pozostałoby na miejscu. Dlaczego nikt stamtąd nie wychodzi? Przecież z tej odległości łatwo mogą mnie rozpoznać.

Ruszył przed siebie, nie protestując, kiedy Rand przyłączył się do niego, prowadząc za sobą Jeade’ena. Aviendha wsparła dłoń na rękojeści noża, a Mat, nie zsiadając z konia, uniósł włócznię o czarnym drzewcu, jakby się spodziewał, że może być w każdej chwili potrzebna.

Drzwi zbudowano z krótkich, wąskich desek nie obrobionego drewna. Część mocnych klamer była wyłamana, rozrąbana toporami. Rhuarc wahał się chwilę, zanim je otworzył. Ledwie zajrzał do środka, natychmiast zawrócił, by omieść wzrokiem okolicę.

Rand wsunął głowę do środka. Nikogo. Wnętrze, rozjaśnione światłem wsączającym się przez szczeliny łucznicze, składało się z jednej izby, najwyraźniej nie było przeznaczone do zamieszkiwania — po prostu miejsce, w którym pasterze mogą schronić się przed dokuczliwą pogodą lub bronić w razie napaści. Żadnych sprzętów, stołów ani krzeseł. Na podwyższeniu pod okopconym otworem w dachu znajdowało się otwarte palenisko. W szerokiej szczelinie przecinającej tylną ścianę wykuto stopnie wiodące w głąb szarej skały. Pomieszczenie było całkiem zdewastowane. Pościele, koce, garnki — wszystko walało się na kamiennej posadzce wśród porozcinanych poduszek. Ściany, a nawet sufit, wyglądały jakby zalano je jakąś cieczą, która zaschła w postaci czarnych plam.

Kiedy Rand pojął, co to takiego, szarpnął się do tyłu, zanim zdążył choćby pomyśleć, utkany z Mocy miecz rozbłysnął w jego dłoni. Krew. Tyle krwi. To było miejsce mordu i to dokonanego w sposób znacznie bardziej bestialski niźli potrafiłby sobie wyobrazić. Na zewnątrz panował całkowity spokój, od czasu do czasu tylko było słychać delikatne stąpnięcia kopyt kóz.

Aviendha wyszła równie szybko, jak weszła.

— Kto? — spytała z niedowierzaniem, jej wielkie, niebieskozielone oczy wypełniły się wściekłością. — Kto mógł to zrobić? Gdzie są zabici?

— Trolloki — mruknął Mat. — Mnie to wygląda na robotę trolloków.

Parsknęła z pogardą.

— Trolloki nie zapuszczają się do Ziemi Trzech Sfer, mieszkańcu mokradeł. Najdalej na kilka mil od Ugoru i to skrajnie rzadko. Słyszałam, że Ziemię Trzech Sfer nazywają Polami Śmierci. To my polujemy na trolloki, człowieku z bagien, a nie one na nas.

Wciąż całkowity spokój. Rand puścił miecz, odepchnął saidina. Z trudem. Słodyczy Mocy starczało niemalże, by stłumić wstręt, jakim promieniowała skaza, uniesienie sprawiało, że prawie o niej zapomniał. Mat miał rację, cokolwiek mówiła Aviendha, to stało się dawno, trolloki zdążyły uciec. Trolloki na Pustkowiu, w miejscu, do którego przybył. Głupotą byłoby uznać to za zwykły przypadek.

„Ale skoro oni zaczną uważać mnie za głupiego, to może staną się lekkomyślni”.

Rhuarc dał znak Jindo, że mają wejść do środka — wyrośli nagle, jakby spod ziemi — jakiś czas potem nadciągnęli pozostali, Shaido, handlarze ze swymi wozami oraz grupa Mądrych. Wieść o tym, na co się natknęli w stanicy, rozeszła się szybko. Wśród Aielów zapanowało wyczuwalne nieomal napięcie. Poruszali się tak, jakby w każdej chwili oczekiwali nagłego ataku, być może nawet ze strony swoich pobratymców. Zwiadowcy rozbiegli się wachlarzem we wszystkich kierunkach. Woźnice wyprzęgli muły i nerwowo rozglądali się dookoła, wyraźnie gotowi wraz z pierwszym okrzykiem zanurkować pod wozy.

Przez jakiś czas cały obóz przypominał mrowisko, w które ktoś wsadził kij. Rhuarc dopilnował, by handlarze ustawili wozy w szeregu na skraju obozowiska Jindo. Couladin robił groźne miny, to oznaczało bowiem, że wszyscy Shaido, którzy zechcą handlować, będą musieli wejść na teren Jindo, ale nic nie mówił. Być może nawet on rozumiał, że w zaistniałej sytuacji wszystko łatwo może skończyć się tańcem włóczni. Shaido rozbili namioty w odległości niecałej ćwierci mili, Mądre, jak zwykle, pośrodku. One również zbadały wnętrze budynku, podobnie Moiraine i Lan, ale nawet jeśli doszły do jakichś wniosków, nikomu nic nie zdradziły.

Wody Stanicy Imre dostarczało maleńkie źródełko w głębi rozpadliny; zasilało głęboki, mniej więcej okrągły staw — który Rhuarc nazywał zbiornikiem — o średnicy niecałych dwóch kroków. Skoro wody w nim wystarczało dla pasterzy, to wystarczyło jej również dla Jindo, którzy napełnili nią część skórzanych worków. Nie podszedł tam żaden Shaido, na ziemi Taardad pierwszeństwo do wody mieli Jindo. Wyglądało na to, że kory czerpią wilgoć wyłącznie z grubych liści kolczastych krzewów. Rhuarc zapewnił Randa, że tam, gdzie się zatrzymają następnej nocy, będzie więcej wody.

Podczas gdy woźnice wyprzęgali konie i ściągali wiadra z wozów, w których trzymali zapasy wody, Kadere zgotował wszystkim niespodziankę. Wysiadł z wozu w towarzystwie ciemnowłosej kobiety, w sukni z czerwonego jedwabiu oraz czerwonych, aksamitnych kamaszach, bardziej nadających się do pałacowych wnętrz niźli na Pustkowie. Przezroczysta czerwona chusta, zamotana prawie jak shoufa oraz welon nie zapewniały dostatecznej osłony przed słońcem i z pewnością w najmniejszej mierze nie skrywały bladej, pięknej twarzy w kształcie serca. Przywarłszy do grubego ramienia handlarza, kołysała się kusząco, gdy prowadził ją na oględziny splamionej krwią izby; Moiraine i pozostali udali się do miejsca, gdzie gai’shain rozbijali obozowisko Mądrych. Gdy oboje wyszli na zewnątrz, młoda kobieta drżała nieznacznie. Rand był pewien, że to udawane, równie pewien jak tego, że sama poprosiła, by pokazać jej tę rzeźnię. Demonstracja obrzydzenia trwała całe dwie sekundy, po czym kobieta zaczęła się przyglądać z takim samym zainteresowaniem Aielom.

Wyszło na jaw, iż również postać Randa zalicza do widoków, które miała ochotę zobaczyć. Kadere był wyraźnie gotów zabrać ją z powrotem do wozu, ona jednak poprowadziła go do Randa z uwodzicielskim uśmiechem na pełnych wargach przesłoniętych przezroczystym welonem.

— Hadnan opowiadał mi o tobie — powiedziała głosem przywodzącym na myśl snujący się nisko nad ziemią dym. Na pozór przytulała się ściśle do handlarza, uwieszona na jego ramieniu, ale jej ciemne oczy bezceremonialnie prześlizgiwały się po sylwetce Randa. — Ty jesteś ten, o którym rozmawiają Aielowie. Ten Który Przychodzi Ze Świtem.

Z drugiego wozu wyłonili się Keille i bard; stanęli w niewielkim oddaleniu, przysłuchując się rozmowie.

— Na to wychodzi — odparł.

— Dziwne. — Uśmiech stał się podejrzanie szelmowski. — Myślałam, że będziesz przystojniejszy.

Poklepawszy Kadere po policzku, westchnęła.

— Ten potworny upał tak męczy. Chciałabym już wrócić. Nie każ na siebie długo czekać.

Kadere nic nie powiedział, dopóki nie wspięła się po schodkach, by zniknąć we wnętrzu wozu. Zastąpił kapelusz długą, białą chustą, zawiązaną na czubku głowy, z końcami dyndającymi na karku.

— Musisz wybaczyć Isendre, dobry panie. Ona bywa czasami... zbyt śmiała. — Mówił łagodnym głosem, ale oczy miał jak drapieżny ptak. Zawahał się, po chwili ciągnął dalej: — Słyszałem o tobie jeszcze inne rzeczy. Słyszałem, żeś zabrał Callandora z Serca Kamienia.

Wyraz oczu mężczyzny nie zmienił się nawet odrobinę. Skoro wiedział o Callandorze, to wiedział też, że Rand jest Smokiem Odrodzonym, wiedział, że potrafi władać Jedyną Mocą. A w jego oczach nawet na moment nie pojawił się snach, czy choćby niepewność. Niebezpieczny człowiek.

— A ja słyszałem, iż powiadają — replikował Rand — że w to, co się słyszy, nie powinno się wcale wierzyć, zaś w to, co się widzi, tylko w połowie.

— Roztropna zasada — rzekł Kadere po chwili. — Jednakże człowiek, jeśli pragnie osiągnąć coś wielkiego, musi w coś wierzyć. Wiarą i wiedzą wyłożona jest droga do wielkości. Wiedza jest być może najcenniejsza ze wszystkiego. Wszyscy poszukujemy skarbu wiedzy. Wybacz, dobry panie. Isendre nie jest kobietą cierpliwą. Być może znajdziemy inną sposobność do rozmowy.

Zanim mężczyzna zdążył zrobić trzy kroki, Aviendha powiedziała cichym i jednocześnie twardym głosem:

— Należysz do Elayne, Randzie al’Thor. Gapisz się tak na każdą kobietę, która pojawia się przed twymi oczami, czy tylko na te, które chodzą półnagie? Jeśli zedrę z siebie ubranie, czy też będziesz tak patrzył? Należysz do Elayne!

Zupełnie zapomniał o jej obecności.

— Nie należę do nikogo, Aviendho. Elayne? Ona najwyraźniej nie może w ogóle się zdecydować, o co jej właściwie chodzi.

— Elayne obnażyła przed tobą swe serce, Randzie al’Thor. Jeśli nie udowodniła ci tego w Kamieniu Łzy, to czy jej dwa listy nie powiedziały ci, co ona czuje? Jesteś jej, inne nie mają do ciebie prawa.

Rand uniósł bezradnie ręce i odszedł od niej. Przynajmniej próbował. Deptała mu po piętach, wciąż czuł na sobie jej pełne dezaprobaty spojrzenie.

Miecz. Wprawdzie Aielowie zapomnieli być może przyczynę, dla której przestali się posługiwać mieczami, ale pogarda pozostała. Miecz mógł sprawić, że Aviendha zostawi go w spokoju. Odszukał Lana w obozie Mądrych i poprosił, by obserwował i korygował ćwiczone formy. Spośród czterech Mądrych dostrzec mógł tylko Bair, wyraz pogardy pogłębił zmarszczki na jej twarzy. Egwene też gdzieś zniknęła. Moiraine przywdziała maskę spokoju, ciemne oczy były chłodne, jak zwykle nie można było stwierdzić, jakie ma zdanie na ten temat.

Nie miał zamiaru obrażać Aielów, więc ukrył się z Lanem między namiotami Mądrych i Jindo. Używał jednego z mieczy ćwiczebnych, które Lan woził w swoich bagażach, z wiązką ściśle powiązanych rózg zamiast ostrza. Waga i balans były właściwe, toteż mógł się zapomnieć w podobnym do tańca przechodzeniu od formy do formy z mieczem, który ożywał w jego rękach, zrastając się z nim w jedną całość. Zazwyczaj tak było. Dzisiaj wszak słońce przemieniło się w palenisko, które wypiekało zeń całą wilgoć i siły. Aviendha przycupnęła z boku, przyciskała kolana do piersi i wpatrywała się w niego uporczywie.

Zadyszany, w końcu opuścił rękę.

— Tracisz zdolność koncentracji — powiedział mu Lan. — Musisz ją utrzymywać nawet wtedy, gdy twe mięśnie zmieniają się w wodę. Strać ją i to będzie ten dzień, w którym zginiesz. A zabije cię prawdopodobnie wiejski parobek, który po raz pierwszy ujmie miecz w swe dłonie.

Uśmiech na kamiennej twarzy był nagły, niespodziewany.

— Tak. Cóż, ja już nie jestem parobkiem, prawda?

Doczekali się widowni, choć zgromadzonej w oddali. Aielowie ustawili się szpalerami wzdłuż skrajów obozowisk Jindo i Shaido. Wśród tych pierwszych wyróżniało się wyraźnie otulone w kremowe barwy cielsko Keille, obok niej stał bard w kaftanie z kolorowych łatek. Po czyjej stronie ten stoi? Nie chciał, by zauważyli, że ich obserwuje.

— Jak walczą Aielowie, Lan?

— Do ostatka — odparł sucho Strażnik. — Nigdy nie tracą koncentracji. Popatrz tutaj.

Czubkiem miecza wyrysował w ubitej, spękanej glinie koło i strzałki.

— Aielowie zmieniają taktykę w zależności od okoliczności, ale oto jedna, którą preferują. Poruszają się kolumną, podzieloną na ćwierci. Kiedy napotykają wroga, pierwsza ćwiartka przypuszcza atak, by go przyszpilić. Druga i trzecia grupa rozstawiają się z obu stron szerokim łukiem, po czym uderzają z flanek i od tyłu. Ostatnia drużyna czeka w rezerwie, często nawet nie obserwując bitwy, robi to tylko ich dowódca. Kiedy w szeregach wroga pojawi się jakiś słaby punkt, luka, cokolwiek, tam uderza rezerwa. Koniec! — Wbił miecz w środek pokreślonego strzałkami koła.

— Jak zwyciężyć przeciwko takiej taktyce? — spytał Rand.

— To trudne. Podczas początkowego starcia... nie wypatrzysz Aielów, dopóki nie zaatakują, chyba że masz szczęście... natychmiast wysyłaj konnych, żeby odparli albo przynajmniej opóźnili te szarże z flanki. Jeśli uda ci się zachować większość swych sił i przetrzymać natarcie, możesz wówczas skierować oddziały na pozostałych i ich też rozgromić.

— Dlaczego chcesz się uczyć walki z Aielami? — wybuchnęła Aviendha. — Czyżbyś nie był Tym Który Przychodzi Ze Świtem, który ma nas zjednoczyć i przywrócić nam dawną chwałę? A poza tym, jeśli chcesz wiedzieć, jak się walczy z Aielami, to pytaj o to Aielów, a nie mieszkańca mokradeł. Jego taktyka na nic się nie zda.

— Od czasu do czasu całkiem nieźle służyła ludziom z Pogranicza. — Miękkie buty Rhuarka poruszały się prawie bezdźwięcznie po twardej glebie. Pod pachą trzymał worek z wodą. — Zawsze czyni się wyjątek dla kogoś, kto cierpi z powodu zawiedzionych nadziei, Aviendho, ale nawet ci, którzy się dąsają, powinni znać jakieś granice. Wyrzekłaś się włóczni, by spełnić swe zobowiązanie względem ludzi i krwi. Któregoś dnia bez wątpienia zmusisz jakiegoś wodza klanu, by uczynił to, czego ty chcesz, zamiast tego, czego on chce, ale nawet gdybyś została tylko Mądrą najmniejszej siedziby, najmniejszego szczepu Taardad; to zobowiązanie pozostanie i nie będziesz potrafiła go wypełnić, jeżeli będą kierować tobą napady złego humoru.

Mądra. Randowi zrobiło się głupio. Oczywiście dlatego właśnie poszła do Rhuidean. Nigdy by mu jednak nie przyszło do głowy, że zechce wyrzec się włóczni. Ale to niewątpliwie wyjaśniało, dlaczego wybrano właśnie ją, by go szpiegowała. Nagle zaczął się zastanawiać, czy ona potrafi przenosić Moc. Miał wrażenie, że z grona tych wszystkich kobiet, jakie pojawiły się w jego życiu od tamtej pamiętnej Zimowej Nocy, Min była jedyną, która tego nie potrafiła.

Rhuarc cisnął w jego stronę bulgoczący worek. Ciepła woda łagodziła spieczone gardło niczym schłodzone wino. Starał się nie zmarnować ani kropli na opryskanie twarzy, kosztowało to jednak mnóstwo wysiłku.

— Sądziłem, że może zechcesz poćwiczyć włócznią — oznajmił Rhuarc, kiedy Rand wreszcie opuścił do połowy opróżnioną skórę. Dopiero teraz zauważył, że wódz klanu ma dwie włócznie oraz dwie tarcze. Nie były to włócznie ćwiczebne, o ile takowe w ogóle istniały, ale zwykłe, bojowe, zakończone ostrymi, stalowymi grotami, długimi na stopę.

Stal czy drewno, jego mięśnie domagały się odpoczynku. Nogi drżały, głowa ciążyła. Keille i bard zniknęli, ale Aielowie z obu obozów nadal go obserwowali. Widzieli, jak ćwiczy nienawistnym im mieczem, nieważne, że drewnianym. Byli jego ludem. Nie znał ich, ale należeli do niego, i to na wiele sposobów. Aviendha również wciąż mu się przypatrywała spode łba, jakby winiąc go za to, że Rhuarc ją skarcił. Jednakże jej obecność nie miała, oczywiście, najmniejszego wpływu na decyzję, którą podjął. Jindo i Shaido obserwowali, to się liczyło.

— Góra potrafi czasem zrobić się bardzo ciężka — westchnął, biorąc z rąk Rhuarka włócznię i tarczę. — Czy w ogóle się zdarza, że można chociaż na trochę ująć jej wagi?

— Po śmierci — lakonicznie odparł Lan.

Zmuszając obolałe mięśnie nóg do wysiłku — i starając się jednocześnie ignorować Aviendhę — Rand zmierzył się z Rhuarkiem. Nie miał jeszcze zamiaru umierać. Nie, jeszcze wicie czasu upłynie, zanim nabierze ochoty.

Wsparty o wysokie koło, ukryty w cieniu jednego z wozów handlarzy, Mat zerknął na szereg utworzony z obserwujących Randa Jindo. Widział teraz tylko ich plecy. Ten człowiek to wyjątkowy dureń, że chce mu się pląsać na takim upale. Rozsądny człowiek wyszuka sobie jakieś schronienie przed słońcem, coś do picia. Przenosząc siedzenie w cień, zajrzał do kufla z ale, które kupił u woźniców i skrzywił się. Taka już natura ale, że nie smakuje jak należy, kiedy jest ciepłe niczym zupa. To przynajmniej było mokre. Jedyną inną rzeczą, którą kupił oprócz kapelusza, była fajka z krótkim cybuchem i ozdobioną srebrem czaszą; spoczywała teraz w kieszeni kaftana razem z mieszkiem na tytoń. Nie handlowanie było mu obecnie w głowie. Od kiedy pojawiła się możliwość wydostania z Pustkowia, towary na wozach handlarzy nagle przestały sprawiać wrażenie szczególnie atrakcyjnych.

Im natomiast interes szedł nieprzerwanie, i to wcale nie dzięki ale. Aielom temperatura nie przeszkadzała, lecz prawdopodobnie uważali piwo za zbyt słabe. Większość klientów zaliczała się do Jindo, choć również z drugiego obozu napływał stały strumień Shaido. Couladin i Kadere długo nachylali ku sobie głowy, nie doszli chyba jednak do żadnej ugody, ponieważ ręce Couladina pozostały puste. Kadere wyraźnie się nie podobało, że stracił szansę na zawarcie transakcji; długo odprowadzał Couladina spojrzeniem jastrzębich oczu i Jindo, którzy chcieli zwrócić na siebie jego uwagę, musieli przemawiać trzy razy, by ich usłyszał.

Aielowie nie mieli wiele do zaoferowania w brzęczącej monecie, ale handlarze i ich ludzie ochoczo przyjmowali srebrne misy, złote figurynki lub wspaniałe gobeliny złupione we Łzie, ponadto z aielowych mieszków wyłaniały się samorodki złota i srebra, na ich widok Mat aż się podniósł. Tylko że Aiel, który przegra w kości, potrafi sięgnąć do swych włóczni. Zastanawiał się, gdzie też mogą być te kopalnie. Tam, gdzie jeden człowiek może znaleźć złoto, może je znaleźć również inny. Takie zajęcie jednak wiąże się prawdopodobnie z dużymi nakładami pracy. Upił tęgiego łyka piwa i usadowił się z powrotem pod kołem wozu.

Ciekawiło go, co się sprzedaje, a co nie, i jakie ceny osiąga. Aielowie nie byli z tych naiwnych, którzy oddaliby złotą solniczkę za, powiedzmy, zwój tkaniny. Znali wartość rzeczy i nieustępliwie się targowali, a potrzeby mieli szczególne. Książki na przykład szły na pniu, nie każdy wprawdzie je kupował, ale ci, którzy chcieli, wybrali wszystkie, które się kryły w wozach. Koronki i aksamity znikały natychmiast po wyciągnięciu ich na zewnątrz za zdumiewające ilości srebra i złota, wstążki zresztą cenione były podobnie, zupełnie natomiast nie sprzedawały się cienkie jedwabie. Jedwab jest tańszy na wschodzie, podsłuchał, gdy Shaido tłumaczyli to Kadere. Zwalisty woźnica ze złamanym nosem próbował namówić jedną z Panien Jindo na rzeźbioną bransoletę z kości słoniowej. Wyciągnęła z mieszka szerszą i bardziej zdobną, po czym zaproponowała mu walkę o parę. Wahał się, nim odmówił, co udowodniło Matowi, że jest głupszy, niż wygląda. Igły i szpilki wyrywano sobie z rąk, za to garnki i większość noży wywołały szyderstwa; kowale Aielów wytwarzali lepsze. Towary wędrowały z rąk do rąk, począwszy od flakoników z perfumami i solami do kąpieli, a skończywszy na beczułkach z brandy. Wino i brandy osiągało dobre ceny. Z zaskoczeniem usłyszał, jak Heirn pyta o tytoń z Dwu Rzek. Handlarze żadnego nie mieli.

Jeden z woźniców bez powodzenia próbował zainteresować Aielów ciężką kuszą o Leżu wysadzanym złotem. Kusza przykuła oko Mata, zwłaszcza inkrustowane w niej złote lwy z bodajże rubinowymi oczami. Małe, a jednak rubiny. Z dobrego, długiego łuku z Dwu Rzek można było wypuścić sześć strzał, podczas gdy kusznik jeszcze by naciągał cięciwę do drugiego strzału. Niemniej jednak kusza tych rozmiarów miała dalszy zasięg, o całe sto kroków. Mając dwóch ludzi, którzy nie robiliby nic, tylko nasadzali bełty na kusze znajdujące się w rękach kuszników, a nadto jeszcze krzepkich pikinierów, którzy odpieraliby atak kawalerii...

Krzywiąc się, wsparł głowę o szprychy. Znowu to samo. Musi wydostać się z Pustkowia, uciec daleko od Moiraine, daleko od wszelkich Aes Sedai. Mógłby na krótko wrócić do domu. Może nawet uda się zdążyć na czas, by przydać się na coś w kłopotach z Białymi Płaszczami.

.,Niewielka na to szansa, chyba że użyję przeklętych Dróg albo jakiegoś przeklętego Kamienia Portalu”.

To i tak nie rozwiąże jego problemów. Przede wszystkim w Polu Emonda nie wyjaśni, co ci wężowi ludzie mieli na myśli, mówiąc’ o Córce Dziewięciu Księżyców albo o umieraniu i życiu na nowo. Albo o Rhuidean.

Potarł przez kaftan srebrny medalion z głową lisa, który znowu wisiał na jego szyi. Źrenicę lisiego oka stanowiło maleńkie kółko przepołowione falistą linią, jedna strona była tak wypolerowana, że aż lśniła, na drugą jakimś sposobem padał cień. Starożytny symbol Aes Sedai, z czasów poprzedzających Pęknięcie. Włócznia z czarnym drzewcem, na grocie której wyryte były dwa kruki, stała oparta obok niego, wziął ją do ręki i ułożył na kolanach. Kolejne dzieło Aes Sedai. W Rhuidean nie znalazł żadnych wyjaśnień, tylko następne pytania i...

Przed Rhuidean jego pamięć była pełna dziur. Gdy kierował swe myśli ku przeszłości, przypominał sobie, powiedzmy, jak wchodził rankiem w jakieś drzwi i wychodził stamtąd wieczorem, ale nic pomiędzy. Teraz coś się pojawiło, coś, co wypełniało wszystkie te dziury. Sny na jawie... To było tak, jakby przypominał sobie tańce, bitwy, ulice i miasta, których wszak nigdy nie widział, nie miał nawet pewności, czy się zdarzyły bądź istniały naprawdę, podobne do setek cząstek pamięci należących do setek różnych ludzi. Lepiej może myśleć o nich jako o snach — trochę lepiej — w nich jednak poczynał sobie równie pewnie, jak w każdym z własnych wspomnień. Przeważnie były to bitwy; czasami w jakiś sposób opadały go ukradkiem, zupełnie jak teraz ta kusza. Łapał się wówczas na tym, że przypatruje się jakiemuś skrawkowi ziemi i planuje, jak zorganizować tam zasadzkę, albo jak się przed zasadzką uchronić, jak przygotować armię do bitwy. To było szaleństwo.

Nie patrząc, powiódł palcem po linii falistego pisma, wyrzeźbionego w czarnym drzewcu włóczni. Odczytywał je teraz z taką samą łatwością jak każdą książkę, aczkolwiek potrzebował całej drogi powrotnej do Chaendaer, żeby to sobie uświadomić. Rand nic nie powiedział, ale Mat podejrzewał, że w Rhuidean się zdradził. Znał teraz Dawną Mowę, wyłuskał ją sobie z tych snów.

„Światłości, co oni ze mną zrobili?”

— Sa souvraya niende misain ye — powiedział na głos. — Zagubiłem się we własnym umyśle.

— Uczony, i to pomimo czasów i Wieku.

Mat podniósł wzrok i zobaczył barda, który patrzył na niego ciemnymi, głęboko osadzonymi oczyma. Wyższy ponad przeciętną, mniej więcej w średnim wieku i zapewne atrakcyjny dla kobiet, ale w dziwnie baczny sposób trzymał głowę przekrzywioną, jakby próbował patrzeć na człowieka z ukosa.

— Ja to tylko gdzieś kiedyś usłyszałem — skłamał Mat. Musi bardziej uważać. Jeżeli Moiraine postanowi wpakować go do Białej Wieży na badania, to już go stamtąd nigdy nie wypuszczą. — Człowiek słyszy jakieś strzępy i je zapamiętuje. Znam kilka fraz.

To powinno dostatecznie wyjaśnić wszystko, co mu się głupio wymknęło.

— Jestem Jasin Natael. Bard. — Natael nie wywijał zamaszyście połami kaftana jak Thom; równie dobrze mógł oświadczyć, że jest cieślą albo kołodziejem. — Czy masz coś przeciwko, jeśli się przyłączę?

Mat wskazał skinieniem głowy miejsce na ziemi obok siebie i bard podwinął nogi, podkładając sobie do siedzenia kaftan. Wyraźnie fascynowali go Jindo i Shaido, którzy uwijali się przy wozach, większość wciąż uzbrojona we włócznie i tarcze.

— Aielowie — mruknął. — Nigdy bym się nie spodziewał. Ledwie potrafię w to uwierzyć.

— Przebywam z nimi od kilku tygodni — powiedział Mat — i nie wiem, czy sam w nich wierzę. Dziwny naród. Jeśli któraś z Panien ci zaproponuje, byś się z’ nią zabawił w Pocałunek Panny, to radzę odmówić. Uprzejmie.

Natael spojrzał na niego pytająco.

— Wiedziesz, jak się zdaje, intrygujący żywot.

— Co masz na myśli? — spytał ostrożnie Mat.

— Z pewnością nie traktujesz tego jako jakiejś tajemnicy? Niewielu ludzi podróżuje w towarzystwie... Aes Sedai. Ta kobieta, Moiraine Damodred. No i jeszcze Rand al’Thor. Smok Odrodzony. Ten Który Przychodzi ze Świtem. Kto wie, ile proroctw go zapowiadało? Doprawdy, niezwykli towarzysze podróży.

Aielowie gadali, rzecz jasna. Każdy by gadał. A jednak było trochę niepokojące, że jakiś obcy tak spokojnie mówi o Randzie.

— On nadaje się zupełnie nieźle na towarzysza podróży. Jeśli cię interesuje, to pogadaj z nim. Ja sam wolałbym, żeby mi nie przypominano.

— Może porozmawiam. Może później. Porozmawiajmy o tobie. Jak rozumiem, poszedłeś do Rhuidean, dokąd oprócz Aielów nikt nie wchodził od trzech tysięcy lat. Stamtąd ją masz’? — Sięgnął do włóczni ułożonej na kolanach Mata, ale opuścił rękę, kiedy Mat lekko ją cofnął. — Bardzo dobrze. Opowiedz mi, co widziałeś.

— Dlaczego?

— Jestem bardem, Matrimie. — Natael przekrzywiał głowę w niepokojący sposób, a jego głos zdradzał irytację, że musi wszystko wyjaśniać. Uniósł rąbek kaftana z kolorowymi łatkami jakby na dowód. — Widziałeś to, czego nikt prócz garstki Aielów nie widział. Cóż za historie mógłbym stworzyć, gdybym znał wizje, na jakie napatrzyły się twoje oczy. Gdybyś chciał, mógłbym nawet uczynić cię bohaterem.

Mat parsknął.

— Nie chcę być żadnym przeklętym bohaterem.

Nie istniały jednak dostatecznie uzasadnione powody do milczenia. Amys i pozostałe z jej zgrai mogły sobie paplać, że nie wolno opowiadać o Rhuidean, ale on nie jest żadnym Aielem. Poza tym mogło się opłacić, jeśli będzie miał kogoś wśród handlarzy, kogoś, kto będzie mu choć odrobinę życzliwy i w razie potrzeby szepnie słowo w jego intencji.

Opowiedział mu całą historię, od momentu dotarcia do muru z mgły aż do samego wyjścia, opuszczając wybrane fragmenty. Nie miał zamiaru mówić nikomu o tamtych krzywych drzwiach ter’angreala i wolałby raczej zapomnieć o pyle, który przybrał kształt postaci, usiłujących go zabić. Opis dziwnego miasta, złożonego z samych ogromnych pałaców, z pewnością wystarczy, nie zapomniał też o Avendesorze.

Drzewo Życia Natael szybko zbył, ale resztę kazał Matowi opowiadać bez końca, rozpytując o coraz to nowe szczegóły, począwszy od wrażenia, jakie towarzyszyło marszowi przez mgłę oraz tego, ile czasu upłynęło, zanim to nie rzucające cienia światło nabrało barwy, a skończywszy na opisach wszystkich przedmiotów, jakie Mat zauważył na wielkim placu w samym sercu miasta. O tych szczegółach Mat mówił niechętnie; jeszcze język mu się omsknie i zacznie opowiadać o ter’angrealu, a kto wie, do czego to doprowadzi? Mimo to wysączył do końca ciepłe ale i ciągnął dalej, dopóki nie zaschło mu w gardle. Wyszła mu z tego opowieść dość nieciekawa; tak o tym wszystkim mówił, jakby tylko tam wszedł, zaczekał na Randa, a potem natychmiast wyszli, lecz Natael najwyraźniej usilnie pragnął się dokopać do ostatniego strzępka całej historii. W tym momencie naprawdę przypominał Thoma; Thom się czasami przyczepiał do człowieka, jakby miał zamiar wyżąć go do sucha.

— Czy tym właśnie miałeś się zajmować?

Mat mimo woli podskoczył na dźwięk głosu Keille, którego melodyjny ton krył twarde nuty. Ta kobieta działała mu na nerwy, a w tej chwili miała taką minę, jakby chciała wydrzeć mu serce, bardowi zresztą również.

Natael niezdarnie podniósł się na nogi.

— Ten młodzieniec opowiedział mi właśnie niesłychanie fascynujące rzeczy na temat Rhuidean. Nie uwierzyłabyś.

— Nie jesteśmy tu z powodu Rhuidean. — Słowa te były równie ostre jak jej haczykowaty nos. Choć teraz przynajmniej patrzyła jedynie na Nataela.

— Powiadam ci...

— Niczego mi nie powiadasz.

— Nie próbuj zamknąć mi ust!

Ignorując Mata, ruszyli w stronę wozów, sprzeczając się zniżonymi głosami i zapalczywie gestykulując. Zanim zniknęli w jej wozie, Keille pogrążyła się w ponurym milczeniu, zupełnie jakby została skutecznie zastraszona.

Mat zadygotał. Nie potrafił sobie wyobrazić, jak to jest mieszkać z taką kobietą. Pewnie tak samo jak razem z niedźwiedziem, którego bolą zęby. Za to Isendre... Ta twarz, te wargi, ten kołyszący chód. Gdyby tak potrafił odciągnąć ją od Kadere, to może stwierdziłaby, że młody bohater — przy niej te stworzenia z pyłu miałyby dziesięć stóp wzrostu; podałby jej każdy szczegół, jaki zapamiętał albo potrafił zmyślić — że przystojny, młody bohater bardziej jej pasuje niż opasły, stary handlarz. Warto było o tym pomyśleć.

Słońce zapadło za horyzont, a małe ogniska z kolczastych gałęzi rozlały kałuże żółtego światła wśród namiotów. Zapachy gotowanej strawy wypełniły obóz: koza pieczona z suszonymi papryczkami. Obozowisko przeniknął chłód, chłód nocy Pustkowia. Jakby słońce zabrało ze sobą cały upał. Mat zupełnie się nie spodziewał, że będzie tak bardzo potrzebował grubego kaftana, kiedy pakował się do wyjazdu z Kamienia. Może handlarze mają jakieś. Może Natael zagra w kości o swój kaftan.

Zjadł przy ognisku Rhuarka razem z Heirnem i Randem. I oczywiście z Aviendhą. Byli tam również handlarze, Natael obok Keille i Isendre całkiem wtulona w Kadere. Odebranie Isendre temu człowiekowi z haczykowatym nosem mogło być trudniejsze, niż liczył — albo łatwiejsze. Mimo że spleciona z tamtym, wpatrywała się zamglonymi oczyma w Randa i w nikogo innego. Można by pomyśleć, że już mu nacięła uszy, tak jak właściciel stada naznacza swe owce. Kadere i Rand wydawali się tego nie zauważać; handlarz prawie nie odrywał wzroku od Randa. Aviendha natomiast zauważyła, bo popatrwała na niego groźnie. Ognisko dawało przynajmniej trochę ciepła.

Kiedy pieczona koza została zjedzona — w towarzystwie jakiejś nakrapianej, żółtej papki, ostrzejszej, jak się okazało, niźli zapowiadał niewinny wygląd — Rhuarc i Heirn nabili fajki o krótkich cybuchach i wódz klanu poprosił Nataela, by coś zaśpiewał.

Bard zamrugał.

— Ależ oczywiście. Oczywiście. Niech tylko przyniosę harfę. — Jego kaftan załopotał w podmuchach suchego, zimnego wiatru, gdy oddalał się w stronę wozu Keille.

Z pewnością różnił się od Thoma Merrilina. Thom raczej nie wstawał z łóżka bez fletu, harfy albo obu naraz. Mat nabił swą srebrną fajkę tytoniem i zaciągnął się z ukontentowaniem, a tymczasem wrócił Natael i przybrał pozę właściwą królowi. Tym już przypominał Thoma. Trąciwszy strunę, zaczął śpiewać.

Łagodnie wiatr wieje jak wiosny palce,

Łagodnie deszcz pada jak z niebios łzy.

Łagodnie w radości upływają lata,

One nie mówią o przyszłych burzach,

One nie mówią o wichrów zawierusze,

O ulewie stalowej i nawałnicy bitwy,

O wojnie, która serca rozszarpie wszystkim.

Był to Bród Mideana, stara pieśń o Manetheren, o dziwo, i o wojnie, która toczyła się w czasach poprzedzających wojny z trollokami. Natael wykonał ją przyzwoicie i mimo iż nie przypominało to zupełnie melodyjnych popisów śpiewaczych Thoma, rytmiczny potok słów przyciągnął gęsty tłum Aielów do skraju świateł ogniska. Zły Aedomon poprowadził Saferian przeciwko niczego nie podejrzewającym Manetherenianom; rabowali i palili, zmuszając wszystkich do ucieczki, aż wreszcie król Buiryn zebrał całe siły Manetheren i lud Manetheren spotkał się z Saferianami przy Brodzie Mideana, utrzymując go, mimo wielkiej przewagi liczebnej wrogów, przez trzy dni niezmordowanej bitwy, a tymczasem rzeką popłynął szkarłat, niebo zaś zaczerniło się od sępów. Trzeciego dnia, mimo iż ich szeregi stopniały, a nadzieje osłabły, Buiryn i jego ludzie wywalczyli sobie drogę przez bród, dokonując desperackiego wypadu, w trakcie którego wbili się głęboko w hordę Aedomona. Chcieli rozstrzygnąć losy bitwy, zabijając samego wodza Saferian. Niestety, wojska zbyt liczebne, by dało się je pokonać, otoczyły ich ze wszystkich stron, chwytając w pułapkę, zamykając wokół nich coraz ciaśniejszy pierścień. Zgromadzeni wokół swego króla i sztandaru Czerwonego Orła, walczyli dalej, nie chcąc się poddać nawet wtedy, gdy stało się jasne, jaki czeka ich los.

Natael śpiewał o tym, jak ich odwaga skruszyła serce samego Aedomona, który na koniec puścił niedobitków wolno, a sam zawrócił swą armię z powrotem do Safer, czcząc w ten sposób męstwo obrońców Manetheren.

Wracają po wodzie od krwi czerwonej

maszerują z głowami uniesionymi wysoko.

Nie wyrzekli się ni ręki, ni miecza,

nie wyrzekli się ni serca, ni duszy.

Sława im już na zawsze,

sława, jaką Wiek zapamięta cały.

Wybrzmiał ostatni akord i Aielowie zagwizdali z aprobatą, bębniąc włóczniami o skórzane tarcze, niektórzy wznosili zawodzące okrzyki.

Rzecz jasna, wcale tak się to nie odbyło. Mat przypominał sobie...

„Światłości, nie chcę!”

...ale i tak się stało — przypomniał sobie, jak radził Buirynowi, by nie akceptował oferty, jak mówił mu, że najmniejsza szansa jest lepsza niż żadna. Aedomon z błyszczącą, czarną brodą, wystającą spod stalowej siatki, która zasłaniała mu twarz, zawrócił swoich włóczników, potem zaczekał, aż rozciągną się długim szeregiem, prawie do samego brodu, a wówczas podnieśli się ukryci tam łucznicy i runęła szarża kawalerii. Jeśli zaś idzie o powrót do Safer... Zdaniem Mata nie tak było. W ostatnich wspomnieniach z brodu pamięta, jak próbuje się podnieść, po pas zanurzony w wodzie, przeszyty trzema strzałami, ale później było coś jeszcze, jeszcze jeden fragment. Widzi Aedomona, z posiwiałą brodą, który ginie podczas zażartego boju w jakimś lesie, spada z wierzgającego konia, przeszyty włócznią, ciśniętą przez chłopca bez zbroi i zarostu. To było gorsze od tamtych dziur.

— Nie podobała ci się pieśń? — zapytał Natael.

Dopiero po chwili dotarło do Mata, że mężczyzna przemawia do Randa, nie do niego. Rand zatarł dłonie i zanim odpowiedział, patrzył przez chwilę w płomienie małego ogniska.

— Nie jestem pewien, czy rzeczywiście roztropnie jest polegać na wielkoduszności wroga. Co o tym myślisz, Kadere?

Handlarz zawahał się, zerkając na kobietę, która przylgnęła do jego ramienia.

— Ja tam nie deliberuję nad takimi rzeczami — powiedział wreszcie. — Ja myślę o zyskach, nie o bitwach.

Keille zaśmiała się chrapliwie. Jej śmiech trwał dopóty przynajmniej, aż nie zobaczyła protekcjonalnego uśmiechu, jakim obdarzyła ją Isendre. Ciemne oczy handlarki zalśniły groźnie spomiędzy zwałów tłuszczu.

Niespodzianie z ciemności, która okrywała teren za namiotami, dobiegły ich ostrzegawcze okrzyki. Aielowie nasunęli zasłony na twarze, a po kilku chwilach z mroku wylały się trolloki. Stwory wyły i wywijały sierpowatymi mieczami, dźgały zakrzywionymi włóczniami i kolczastymi trójzębami, siekły toporami. Razem z nimi sunęły Myrddraale, niczym śmiercionośne, pozbawione oczu węże. Trwało to jedno uderzenie serca, ale Aielowie walczyli tak, jakby ostrzeżono ich godzinę wcześniej, odpierając atak wśród migotliwych błysków ostrzy włóczni.

Mat zdążył jeszcze zarejestrować, niezbyt przytomnie, sylwetkę Randa z płomienistym mieczem, który nagle pojawił się w jego ręku, ale zaraz potem również i jego wessał wir walki; swą bronią posługiwał się jak włócznią i pałką na przemian, ciął i uderzał, błyskawicznie obracając drzewce. Chociaż raz był rad z tych swoich sennych wspomnienień, bo dzięki nim oręż zdawał się znajomy, a potrzebował teraz każdego strzępka wprawy. Zewsząd otaczało go szaleństwo bitewnego chaosu.

Trolloki wyrastały przed nim i padały pod jego włócznią bądź włócznią któregoś Aiela, pozostałe wchłaniało pandemonium krzyków, wycia i szczęku stali. Stawały z nim do walki Myrddraale, czarne ostrza napotykały jego oznakowaną krukiem stal, w migotaniu błękitnego światła przywodzącego na myśl błyskawice; walczyły przez chwilę, po czym ginęły bezpowrotnie w tumulcie rzezi. Dwukrotnie wymach krótkiej włóczni nad jego głową skłonił osaczające trolloki do ucieczki. Wbił ostrze niby-miecza w pierś Myrddraala i w tym momencie zrozumiał, że zaraz zginie, potwór bowiem nie upadł, tylko się uśmiechnął szeroko bezkrwistymi wargami, a bezokie spojrzenie wsączyło mu w kości wywołującą dreszcz trwogę, czarny miecz wzniósł do ciosu. Jednak ułamek sekundy później Półczłowiek drgał już konwulsyjnie, przyszpilony do ziemi strzałami Aielów, szarpał się przez tę krótką chwilę, której Mat potrzebował, by odskoczyć od niego, wciąż usiłującego przerąbać go swym ostrzem, przerąbać cokolwiek.

Kilkanaście razy twarde jak żelazo, czarne drzewce włóczni ledwie odparło pchnięcie trolloka. Włócznia była dziełem Aes Sedai, a on mógł tylko się z tego cieszyć. Srebrna głowa lisa na jego piersi pulsowała jakby chłodem, co miało mu przypominać, że to też piętno Aes Sedai. Jeśli to ono utrzymywało go przy życiu, gotów był pójść za Moiraine jak szczeniak.

Nie umiałby określić, czy trwało to minuty czy godziny, ale nagle w zasięgu wzroku nie było już ani Myrddraali, ani trolloków, aczkolwiek krzyki i wycie dobiegające z mroku świadczyły o trwającym właśnie pościgu. Pole bitwy zasłane było poległymi i umierającymi, ciałami Aielów, Pomiotu Cienia, wciąż miotającymi się Półludźmi. Powietrze wypełniały jęki bólu. Poczuł się nagle tak, jakby mięśnie zamieniły się w wodę, a płuca stanęły w ogniu. Osunął się na kolana, wspierając się na włóczni. Płomienie pożerały trzy okryte płótnem wory handlarzy, do burty jednego z nich włócznia trolloka przyszpiliła woźnicę, niektóre namioty też stały w ogniu. Krzyki od strony obozu Shaido i łuny nazbyt wielkie jak na światła ognisk dowodziły, że ich również zaatakowano.

Rand podszedł do klęczącego Mata. Wciąż trzymał w ręku płomienisty miecz.

— Nic ci się nie stało?

Aviendha szła za nim jak cień. Znalazła gdzieś włócznię i tarczę, zasłoniła twarz rąbkiem chusty. Nawet w spódnicach wyglądała na śmiertelnie niebezpieczną.

— Och, czuję się świetnie — mruknął Mat, wstając z wysiłkiem. — Nie ma to jak chwila tańca z trollokami przed snem. Nie mam racji, Aviendho?

Odkryła twarz i obdarzyła go skąpym uśmiechem. Ta kobieta najwyraźniej uwielbiała takie zabawy. Miał wrażenie, że warstwa potu, który pokrywa całe jego ciało, zaraz się zamieni w lodową skorupę.

Pojawiły się Moiraine i Egwene z dwoma Mądrymi, Amys i Bair, krążąc wśród rannych. Siadem Aes Sedai szły konwulsje uzdrawiania; w niektórych przypadkach tylko kręciła głową i wędrowała dalej.

Podszedł do nich Rhuarc z zaciętym wyrazem twarzy.

— Złe wieści? — spytał cicho Rand.

Wódz klanu chrząknął.

— Oprócz wieści o trollokach tutaj, w miejscu, gdzie nie powinno ich być, dwieście lig albo i dalej w głąb Pustkowia? Być może. Mniej więcej pięćdziesiąt trolloków zaatakowało obóz Mądrych. Mogły go zdobyć takimi siłami, gdyby nie Moiraine Sedai i odrobina szczęścia. Wydaje się natomiast, że znacznie mniej ich zaatakowało Shaido w porównaniu z liczbą, jaka uderzyła na nas, mimo iż przecież winno być odwrotnie, jako że mają większy obóz. Mógłbym niemalże pomyśleć, iż zostali zaatakowani tylko po to, by nie pozwolić im na przyjście nam z pomocą. Czy Shaido by nas wsparli, nie jest wcale takie pewne, ale trolloki i Jeźdźcy Nocy mogli o tym nie wiedzieć.

— A jeśli wiedziały, że z Mądrymi jest Aes Sedai — powiedział Rand — to wówczas celem ataku na ich obóz mogło być również powstrzymanie jej. Ja ściągam na siebie wrogów, Rhuarc. Pamiętaj o tym. Gdziekolwiek bym się znalazł, moi wrogowie nigdy nie są daleko.

Z głównego wozu karawany handlarzy wytknęła głowę Isendre. Chwilę później wysiadł na zewnątrz Kadere, a ona schowała się z powrotem, zamykając za nim pomalowane na biało drzwi. Stał i rozglądał się po scenie rzezi, światło płonących wozów malowało mu na twarzy falujące cienie. Skupił uwagę głównie na grupie otaczającej Mata. Los karawany na pozór wcale go nie interesował. Z wozu Keille wysiadł również Natael, powiedział coś do niej ze schodków, patrząc na Mata i pozostałych.

— Głupcy — burknął Mat, częściowo do siebie. — Ukryli się w wozach, jakby dla trolloka to stanowiło jakąś różnicę. Mogli upiec się żywcem.

— Jeszcze żyją — powiedział Rand i Mat pojął, że on też ich zauważył. — Najważniejsze jest to, Mat, kto pozostał wśród żywych. Jak z kośćmi. Nie wygrasz, jeśli nie możesz zagrać, a nie zagrasz, jeśli nie żyjesz. Kto wie, w co grają handlarze.

Roześmiał się cicho, a płomienisty miecz zniknął.

— Idę się trochę przespać — oznajmił Mat, już się odwracając. — Gdyby znowu pokazały się trolloki, to mnie obudźcie. Albo lepiej niech mnie zabiją pod kocami. Jestem zbyt zmęczony, by jeszcze raz się budzić.

Rand definitywnie przeciągał strunę. Może tej nocy przekona Keille i Kadere, by zawrócili. Jeśli mu się uda, zamierzał zrobić wszystko, by odjechać w ich towarzystwie.

Rand pozwolił Moiraine, by go zbadała; mruczała coś pod nosem, mimo iż nie odniósł żadnej rany. Ponieważ zaś takich, którym ich los nie oszczędził, było bardzo wielu, nie mogła marnować sił na usunięcie jego zmęczenia Jedyną Mocą.

— To było wymierzone przeciwko tobie — powiedziała wśród jęków rannych.

Ciała trolloków wywlekano w mrok, na grzbietach jucznych koni i mułów handlarzy. Myrddraali Aielowie rozmyślnie zostawiali tam, gdzie padli, dopóty, dopóki nie przestawali się ruszać, aby zdobyć pewność, że są naprawdę martwi. Zerwał się wiatr, wyzuty ze śladu wilgoci przypominał lód.

— Czyżby? — spytał.

Oczy Aes Sedai zalśniły w blasku ogniska, zanim się odwróciła w stronę rannych.

Egwene też do niego przyszła, ale tylko po to, by powiedzieć cichym, zjadliwym szeptem:

— Przestań robić wszystko, żeby ją zdenerwować!

Spojrzenie, jakie rzuciła w stronę stojącej obok niego Aviendhy, nie pozostawiało wątpliwości, kogo ma na myśli; poszła dalej pomagać Bair i Amys, zanim zdążył powiedzieć, że nic nie zrobił. Śmiesznie wyglądała z tymi dwoma warkoczykami zaplecionymi we wstążki. Aielowie też chyba tak uważali, bo niektórzy się śmiali za jej plecami.

Potykając się i dygocząc, odszukał swój namiot. Nigdy w życiu nie był równie zmęczony. Niewiele brakowało, by miecz się nie pojawił. Miał nadzieję, że to tylko zmęczenie. Czasami, kiedy sięgał do Źródła, nie znajdował tam nic, czasami zaś Moc nie chciała zrobić tego, czego pragnął, ale miecz pojawiał się prawie od samego początku właściwie bez udziału myśli. A dzisiaj, po raz pierwszy... To musiało być zmęczenie.

Aviendha uparła się, że odprowadzi go do namiotu; kiedy się obudził następnego ranka, siedziała na zewnątrz ze skrzyżowanymi nogami, ale już bez włóczni i tarczy. Niezależnie od tego, czy szpiegowała, ucieszył go jej widok. Wiedział przynajmniej, kim i czym ona jest, wiedział, co do niego czuje.

38

Skryte oblicza

Ogród Srebrnych Wiatrów nie był żadnym ogrodem, lecz ogromnym składem win, zbyt zresztą dużym, niż by to sugerowała nazwa „skład”; mieścił się na szczycie wzgórza w samym środku Calpene, najbardziej wysuniętego na zachód z trzech półwyspów Tanchico, poniżej Wielkiego Kręgu. Nazwę swą częściowo przynajmniej zawdzięczał wiatrom, których podmuchy dolatywały do wypolerowanych kolumn i balustrad z marmuru w zielone żyłki, zastępujących jedną ścianę budowli aż po najwyższe piętro. W razie deszczu można było opuścić zasłony z impregnowanego jedwabiu złotej barwy. Od tej strony zbocze wzgórza urywało się stromo, dzięki czemu ze stołów stojących przy balustradzie roztaczał się wyraźny widok, ponad lasem białych kopuł i iglic, na wielki port, zatłoczony obecnie większą liczbą statków niż kiedykolwiek. Tanchico rozpaczliwie potrzebowało wszystkiego, a ponadto posiadało złoto, które zeń można było wyciągać dopóty, dopóki złoto i czas się nie skończą.

Przed nastaniem burzliwych czasów, „Ogród Srebrnych Wiatrów” dzięki pozłacanym lampom i sklepieniom, w których osadzono mosiężne zdobienia, wypolerowane do złotego połysku, dzięki usługującym kobietom i mężczyznom, wybranym do tej pracy za sprawą ich gracji, urody i dyskrecji, był najdroższym składem win w mieście jeszcze przed kłopotami. Teraz jego istnienie uważano za coś skandalicznego. Ci jednak, którzy obracali niebotycznymi sumami, wciąż tutaj bywali, a także ci, którzy posiadali władzę i wpływy, czy też tak im się wydawało. W pewnym sensie tych wszystkich rzeczy obecnie ubyło, w innym zaś było ich wszak więcej.

Wszystkie stoły otoczone były niskimi parawanami, tworzącymi rodzaj wysepek na zielonych i złotych płytkach posadzek. Każde skrzydło parawanu pokrywały ażurowe rzeźbienia, dzięki którym nikt nie mógł niezauważenie podsłuchiwać, były zaś dostatecznie wysokie, by skryć przed ewentualnym przypadkowym spojrzeniem przechodzących obok osób. Mimo to jednak goście zazwyczaj przychodzili tutaj w maskach, zwłaszcza ostatnimi czasy, a niektórzy, ci najbardziej ostrożni, chcąc uniknąć rozpoznania, stawiali obok swych stołów osobistych strażników, również zamaskowanych. I pozbawionych języków, jak głosiły plotki, odnoszące się do tych, których ostrożność graniczyła z paranoją. Żaden ze strażników nie był na pozór uzbrojony; właścicielka „Ogrodu Srebrnych Wiatrów”, szczupła kobieta w nieokreślonym wieku, o imieniu Selindrin, nie pozwalała obecnie, by wnoszono z ulicy broń. Wprowadzonej przez nią zasady nie łamano, w każdym razie nie otwarcie.

Egeanin, znad blatu stołu obok balustrady, przy którym zwykła przesiadywać, przypatrywała się statkom stojącym w porcie, w szczególności tym, na których właśnie stawiano żagle. Widząc je, czuła przemożną tęsknotę, by znów wrócić na pokład i móc wydawać rozkazy. Nigdy się nie spodziewała, że obowiązek przymusi ją do czegoś takiego.

Odruchowo poprawiła aksamitną maskę, która kryła górną połowę twarzy; czuła się w niej idiotycznie, ale musiała do pewnego stopnia wtopić się w otoczenie. Maska — niebieska, dopasowana do jedwabnej szaty z wysokim kołnierzem — oraz sama szata i ciemne włosy, sięgające teraz do ramion, stanowiły ustępstwa, na które poszła. Udawanie mieszkanki Tarabon nie było konieczne — Tanchico pękało w szwach od uchodźców, między innymi licznych obcokrajowców, wessanych przez zawieruchę, jaka ogarnęła kraj — zresztą i tak przekraczałoby to jej siły. Ci ludzie byli jak zwierzęta, nie znali ani dyscypliny, ani porządku.

Zdjęta żalem, odwróciła wzrok od portu, by spojrzeć na swego współbiesiadnika, człowieka o wąskiej twarzy, na której nieustannie gościł chciwy, szczurzy uśmieszek. Postrzępiony kołnierz Floriana Gelba nie pasował do „Ogrodu Srebrnych Wiatrów”. Poza tym człowiek ten miał denerwujący zwyczaj bezustannego wycierania dłoni o kaftan. Zawsze spotykała się z nimi w tym miejscu, z tymi płaszczącymi się, małymi ludźmi, z którymi była zmuszona wchodzić w układy. To stanowiło ich nagrodę, a jednocześnie było znakomitym sposobem onieśmielania ich.

— Co masz dla mnie, Gelb?

Ponownie wytarł dłonie i położył na stole zgrzebny, jutowy worek, potem spojrzał na nią z niepokojem. Postawiła worek na posadzce, tuż przy stopach i dopiero wtedy go otworzyła. W środku leżała a’dam ze srebrzystego metalu, obręcz i bransoleta połączone smyczą, przemyślnie wykonane i zmontowane. Zamknęła worek i ułożyła go na podłodze. Łącznie z tą Gelb odzyskał w sumie już trzy sztuki, to było o wiele więcej niż pozostali.

— Bardzo dobrze, panie Gelb. — Ponad stołem powędrowała mała sakiewka; Gelb ukrył ją w zanadrzu kaftana takim ruchem, jakby kryła koronę Cesarzowej, a nie garść srebra. — Masz coś jeszcze?

— Te kobiety. Te, których miałem zgodnie z twym życzeniem szukać.

Zdążyła już przywyknąć do szybkiego sposobu mówienia tych ludzi, wolałaby jednak, żeby nie oblizywał warg w taki sposób. Nie chodziło o to, iż trudniej go zrozumieć, po prostu widok nie należał do przyjemnych.

Była bliska oznajmienia mu, że już jej to nie interesuje. Ale ostatecznie częściowo właśnie dlatego w ogóle się znalazła w Tanchico, obecnie zaś być może był to jedyny powód dalszego jej pobytu.

— Co z nimi?

To, że choćby pomyślała o uchyleniu się od obowiązku, sprawiło, iż przemówiła jeszcze ostrzejszym tonem, niż zamierzyła. Gelb wzdrygnął się.

— Myślę... myślę, że znalazłem jeszcze jedną.

— Jesteś pewien? Zdarzały się... pomyłki.

Pomyłki, to łagodnie powiedziane. Blisko tuzin kobiet, które z opisem łączył jedynie cień podobieństwa, musiała z miejsca zdyskwalifikować po rzuceniu na nie okiem. Z wyjątkiem tamtej arystokratki, uciekinierki z majątków spalonych podczas wojny. Gelb porwał tę kobietę z ulicy, myśląc, że zarobi więcej, jeśli ją dostarczy, a nie tylko powie, gdzie ona jest. W jego obronie należało stwierdzić, iż lady Leilwin była wyjątkowo podobna do jednej z kobiet poszukiwanych przez Egeanin, ale uprzedziła go przecież, że nie będą mówiły z akcentem jemu znanym, a już z całą pewnością nie z akcentem z Tarabon. Egeanin nie chciała zabijać tej kobiety, ale nawet w Tanchico ktoś mógł wysłuchać jej opowieści. Związaną i zakneblowaną Leilwin w samym środku nocy wrzucono na pokład jednej z łodzi kurierskich; była młoda i ładna, ktoś mógł zrobić z niej lepszy użytek, zamiast podrzynać gardło. Tyle że Egeanin nie po to przebywała w Tanchico, by wyszukiwać służebnice Krwi.

— Żadnych pomyłek, pani Elidar — obiecał pośpiesznie, błyskając tym swoim uśmiechem pełnym zębów. — Nie tym razem. Tylko... potrzebuję trochę złota. Żeby się upewnić. By móc podejść dostatecznie blisko. Cztery... pięć koron?

— Płacę za wyniki — odparła stanowczo Egeanin. — Masz szczęście, że po tych twoich... pomyłkach w ogóle ci jeszcze płacę.

Gelb nerwowo oblizał wargi.

— Obiecałaś... Na samym początku obiecałaś, że będziesz miała kilka monet dla tych, którzy potrafią wykonać szczególne zadania. — W policzku Gelba zadrgał jakiś mięsień, oczy zaczęły mu niespokojnie biegać, jakby podsłuchiwał ich ktoś ukryty za koronkowym parawanem otaczającym trzy boki stołu, głos zniżył do chrapliwego szeptu. — Wzniecanie niepokojów, czy nie tak to było? Słyszałem różne plotki, również z ust człowieka, który służy u lorda Brysa, o Zgromadzeniu i wyborze nowej Panarch. Mnie się wydaje, że to prawda. Ten człowiek był pijany i kiedy do niego dotarło, co powiedział, omal nie zanieczyścił sobie spodni. Nawet jeśli to kłamstwo, i tak starczy, by wywrócić Tanchico do góry nogami.

— Naprawdę uważasz, że w tym mieście trzeba płacić za wzniecanie niepokojów?

Tanchico przypominało przegniły owoc klejowca, który gotów spaść z gałęzi pod wpływem pierwszego podmuchu wiatru. Cały ten przeklęty kraj był taki. Przez chwilę czuła pokusę Kupienia tych „plotek”. Oczekiwano od niej, że będzie handlowała wszelkimi towarami albo informacjami, jakie jej wpadną w ręce, kilka nawet sprzedała. Ale od targów z Gelbem mdliło ją. A własne wątpliwości przerażały.

— To będzie wszystko, panie Gelb. Wiesz, jak nawiązać ze mną kontakt, gdybyś znalazł jeszcze jedną. — Musnęła palcami zgrzebny worek.

Zamiast wstać, gapił się na nią, usiłując przeniknąć wzrokiem jej maskę.

— Skąd pochodzisz, pani Elidar? Sposób, w jaki pani mówi, tak zamazując słowa i zmiękczając... dopraszam się wybaczenia, nie chciałem urazić... nie umiem pani umiejscowić.

— To będzie wszystko, Gelb.

Może sprawił to jej głos, surowy niczym rozkaz z mostka kapitańskiego, może maska nie skryła lodowatego spojrzenia, w każdym razie Gelb poderwał się na równe nogi; kłaniał się i bełkotliwie przepraszał, jednocześnie po omacku otwierając drzwi w ażurowej ściance.

Została tam jeszcze po jego wyjściu, dając mu czas na opuszczenie „Ogrodu Srebrnych Wiatrów”. Ktoś powinien śledzić go na ulicy, by mogła zyskać pewność, że nie będzie szedł .za nią jak cień. Całe to czajenie się i ukrywanie budziło w niej wstręt, pragnęła nieledwie, by coś zerwało jej przebranie, umożliwiając uczciwą walkę, twarzą w twarz.

Nowy statek majestatycznie wchodził do portu, raker Ludu Morza, wyposażony w wybujałe maszty i chmury żagli. Obejrzała kiedyś jeden pojmany raker i dałaby niemalże wszystko, by wypłynąć takim na morze, podejrzewała jednak, iż do wyduszenia wszystkich możliwości z takiego statku niezbędna byłaby załoga z Ludu Morza. Atha’an Miere byli uparci, gdy przychodziło do składania przysiąg; musiałaby chyba kupić całą załogę. Kupić całą załogę! Te ilości złota, jakie docierały do niej za pośrednictwem łodzi kurierskich, by miała co wyrzucać w błoto, zaczynały już uderzać jej do głowy.

Podniosła jutowy worek i zaczęła wstawać, ale zaraz pośpiesznie usiadła z powrotem na widok tęgiego, barczystego mężczyzny, który właśnie opuszczał sąsiedni stół. Ciemne włosy sięgające do ramion oraz zarost wygolony nad górną wargą okalały okrągłą twarz Bayle Domona. Nie był oczywiście zamaskowany; wprowadził i wyprowadził kilka statków przybrzeżnych z Tanchico, i najwyraźniej nie obchodziło go, kto zna miejsce jego pobytu. Zamaskowany. Nie myśli jasno. Przecież nie rozpozna jej w masce. Zaczekała jednak, aż się oddali od stołu. Tym człowiekiem trzeba się będzie zająć, jeśli zacznie zagrażać.

Selindrin przyjęła złoto, które jej ofiarowała, z gładkim uśmiechem wśród mamrotania życzeń, by Egeanin była jej stałym gościem. Właścicielka „Ogrodu Srebrnych Wiatrów”, z ciemnymi włosami splecionymi w kilkanaście warkoczyków, nosiła obcisłe białe jedwabie, niemalże tak cienkie, jak te noszone przez posługaczki, oraz jeden z tych przezroczystych welonów, na widok których Egeanin zawsze miała ochotę spytać mieszkanki Tarabonu, jakiegoż to rodzaju tańce wykonują. Tancerki z Shea nosiły welony niemalże identyczne i nieco więcej odzienia. A przecież, pomyślała Egeanin, gdy szła już w stronę ulicy, ta kobieta ma bystry umysł, bo inaczej nie potrafiłaby tak manewrować wśród mielizn Tanchico, zaspokajając potrzeby rozmaitych frakcji, nie narażając się przy okazji nikomu.

Dowodem na to był wysoki, ubrany na biało mężczyzna, siwy na skroniach, o surowej twarzy i srogim spojrzeniu, który minął Egeanin i został powitany przez Selindrin. Na piersi płaszcza Jaichima Carridina pyszniło się promieniste słońce z czterema złotymi węzłami pod spodem oraz purpurową laską pasterską w tle. Inkwizytor Ręki Światłości, wysoki oficer Synów Światłości. Już sama koncepcja, zgodnie z którą organizacja wojskowa Synów odpowiedzialna jest jedynie przed sobą, denerwowała Egeanin. Jednakże Carridin i jego kilkuset żołnierzy cieszyli się niejaką władzą w Tanchico, gdzie na ogół brakowało jakiejkolwiek władzy. Straż Obywatelska nie patrolowała już ulic, armię zaś — w takim stopniu, w jakim wciąż była lojalna wobec króla — zanadto zajmowało utrzymywanie fortec otaczających miasto. Egeanin zauważyła, że Selindrin nawet nie zerknęła na miecz u biodra Carridina. Tak, ten człowiek miał władzę.

Ledwie wyszła na ulicę, natychmiast podbiegli tragarze z jej lektyką, opuszczając gromadę innych, czekających na swych chlebodawców, i zwartym pierścieniem otoczyli ją strażnicy z włóczniami. Ci mężczyźni o grubo ciosanych twarzach, zapewne dezerterzy z armii, tworzyli grupę zupełnie niejednolitą, jedni w stalowych hełmach, inni w skórzanych kamizelach, zszytych stalowymi łuskami, wszyscy jednak zdawali sobie sprawę, że posiadanie pełnego brzucha i srebra na wydatki zależy od bezpieczeństwa, jakie zdołają jej zapewnić. Nawet tragarze chodzili uzbrojeni w mocne noże i pałki, wystające im zza szarf. Nikt, wyglądający na kogoś, kto ma pieniądze, nie odważył się wyjść z domu bez ochrony. Ponadto Egeanin doskonale wiedziała, iż mogłaby ściągnąć na siebie zupełnie niepotrzebnie uwagę, gdyby mimo wszystko poważyła się na takie ryzyko.

Strażnicy bez trudu torowali lektyce drogę przez ciżbę. Tłumy falowały i kłębiły się w ciasnych uliczkach, wijących się wokół wzgórz, na których leżało miasto, tworząc puste przestrzenie wokół otoczonych strażą pojazdów. Jednak powozów widziało się niewiele. Konie stawały się ekstrawagancją.

Wyniszczona — jedyne określenie, jakie pasowało do tej kotłującej się masy — wyniszczona i obłąkana. Wyniszczone twarze, wyniszczone ubrania i zbyt jasne, obłąkane oczy, zrozpaczone, pełne nadziei wbrew wiedzy, że nadziei nie ma żadnej. Wielu się poddawało, przykucało pod murami, przyciskało do drzwi, tuląc kurczowo żony, mężów, dzieci — już nie zwyczajnie wyniszczeni, lecz zamienieni w stosy łachmanów, o twarzach bez wyrazu. Czasami się ożywiali, po to tylko, by wyłkać w stronę przechodnia prośbę o monetę, okruch, cokolwiek.

Egeanin patrzyła prosto przed siebie, z konieczności ufając, iż strażnicy wykryją na czas wszelkie niebezpieczeństwo. Spojrzenie w oczy żebraka oznaczało natychmiast dwudziestkę innych, stłoczoną z nadzieją wokół jej lektyki. Ciśnięcie monety oznaczało setkę napierających, hałaśliwych, lamentujących. Już wykorzystała część pieniędzy, które przywoziły łodzie kurierskie, na wspieranie bezpłatnych garkuchni, jakby się wywodziła z Krwi. Zadrżała na samą myśl, co mogłoby spowodować odkrycie, iż przekracza swoje kompetencje. Równie dobrze mogłaby włożyć brokaty i ogolić głowę.

To wszystko można byłoby uporządkować, gdyby Tanchico wreszcie padło, nakarmić każdego, każdemu przyznać właściwe miejsce. A ona mogłaby wówczas porzucić suknie i rzeczy, do których nie była przyzwyczajona i do których nie miała upodobania, mogłaby wrócić na swój statek. Tarabon, na pewno, i być może również Arad Doman, gotowe były rozpaść się za lada dotknięciem, niczym zwęglony jedwab. Dlaczego Czcigodna Suroth zwleka? Dlaczego?

Jaichim Carridin, nonszalancko rozparty w krześle z rzeźbionymi poręczami, na których rozpostarł płaszcz, przypatrywał się tarabońskim arystokratom, którzy zajęli pozostałe krzesła w prywatnym gabinecie. Siedzieli sztywni w swych haftowanych złotem kaftanach, z zaciśniętymi ustami, ukryci pod wymyślnymi maskami, podobnymi kształtem do łbów jastrzębi, lwów i lampartów. Miał więcej powodów do zdenerwowania niż oni, ale zdobył się na opanowanie. Minęły dwa miesiące, odkąd otrzymał wieść o kuzynie, którego obdarto żywcem ze skóry we własnej sypialni, trzy zaś, odkąd najmłodsza siostra, Dealda, została uprowadzona z własnej uczty weselnej przez Myrddraala. Rządca majątku rodzinnego donosił o tym z niedowierzaniem, roztrzęsiony tragedią, jaka spadła na dom Carridin. Dwa miesiące. Miał nadzieję, że Dealda umarła szybko. Powiadano, że kobiety, które wpadły w ręce Myrddraala, nie pozostawały długo przy zdrowych zmysłach. Całe dwa miesiące. Ktoś inny niźli Jaichim Carridin pociłby się już krwią.

Wszyscy goście mieli kielichy z winem, nie było jednak przy nich służby. Selindrin podała im wino i z miejsca się wyniosła, z zapewnieniem, że nikt im nie będzie przeszkadzał. W rzeczy samej oprócz nich na najwyższym piętrze „Ogrodu Srebrnych Wiatrów” nie było nikogo. Dwóch ludzi, którzy zjawili się z arystokratami — członkowie Straży Królewskiego Żywota, chyba że Carridin błędnie odgadł — stało u stóp schodów, gwarantując niczym nie zakłóconą prywatność.

Carridin upił łyk wina. Żaden z mieszkańców Tarabonu nawet nie tknął swojego.

— A zatem — zaczął beztroskim tonem — król Andric życzy sobie, by Synowie Światłości wspomogli go w przywróceniu porządku w mieście. Nieczęsto pozwalamy sobie angażować się w wewnętrzne sprawy danego kraju.

Oficjalnie.

— Z całą pewnością nie przypominam sobie takiej prośby. Nie wiem, co powie Lord Kapitan Komandor.

Pedron Niall powie — robić, co trzeba i dopilnować, by ci z Tarabonu wiedzieli, że są dłużnikami Synów, dopilnować, by w całości spłacili dług.

— Nie masz czasu na zwracanie się do Amadora po instrukcje — odparł z niepokojem mężczyzna w cętkowanej masce lamparta.

Nikt tu się nie przedstawił, ale Carridin nie potrzebował nazwisk.

— Prosimy o coś, co jest konieczne — rzucił oschle inny; sumiaste wąsy pod maską jastrzębia upodabniały go do jakiejś dziwacznej sowy. — Musisz pojąć, iż nie występowalibyśmy z taką prośbą, gdyby nie dyktowała nam tego najwyższa potrzeba. Winniśmy zachować jedność, żadnych dalszych podziałów, nieprawdaż? Elementów dążących do rozłamu jest bardzo wiele, nawet w samym Tanchico. Należy je wyeliminować, jeśli ma zaistnieć bodaj nadzieja na przywrócenie pokoju w całym kraju.

— Śmierć Panarch sprawiła, iż sprawy skomplikowały się w najwyższym stopniu — dodał pierwszy.

Carndon uniósł pytająco brew.

— Czy już wykryliście, kto ją zabił?

Domniemywał, iż to sam Andric kazał dokonać tej zbrodni, w przekonaniu, że Panarch faworyzuje jednego z rebelianckich pretendentów do tronu. Król mógł mieć rację, zrozumiał jednak po zebraniu tylu, ilu się dało członków Zgromadzenia Lordów — wielu przyłączyło się do tego czy innego rebelianckiego ugrupowania działającego na terenie kraju — że są wyjątkowo uparci w sprawie ratyfikowania jego wyboru. Nawet lady Amathera przestała ostatnimi czasy dzielić łoże z Andrikiem; elekcja króla i Panarch stanowiły jedyny realny wpływ na władzę, jaką posiadało Zgromadzenie, toteż wyraźnie nie chciało z niej zrezygnować. Komplikacje związane z osobą lady Amathery nie powinny być znane ogółowi. Nawet Zgromadzenie rozumiało, że takie informacje mogłyby stanowić zarzewie zamieszek.

— Niechybnie jeden z Przysięgłych Smokowi szaleńców — odrzekł mężczyzna o sowim obliczu, mocno szarpiąc wąsa. — Wszak żaden urodzony Tarabonianin nie podniósłby chyba ręki na Panarch, nieprawdaż?

Mówił to takim tonem, jakby sam wierzył w swe słowa.

— Oczywiście — odparł gładko Carridin. Upił znowu łyk wina. — Jeśli mam zabezpieczyć Pałac Panarch do czasu wyniesienia lady Amathery, muszę przesłuchać samego króla. W innym przypadku mogłoby się wydawać, iż to Synowie Światłości sięgnęli po władzę w Tarabonie, podczas gdy wszystko, do czego dążymy, to jak sami powiadacie, koniec podziałów i pokój w Światłości.

Jeszcze jeden lampart, starszy, obdarzony kwadratową szczęką, z siwymi pasmami w ciemnoblond włosach, przemówił zimnym tonem.

— Słyszałem, że Pedron Niall dąży do jedności, by przeciwstawić się Przysięgłym Smokowi. Jedności pod swym zwierzchnictwem, nieprawdaż?

— Lord Kapitan Komandor nie pragnie zdobywać dominium — odparł równie lodowato Carridin. — Synowie służą Światłości tak jak wszyscy ludzie dobrej woli.

— To absolutnie wykluczone — wtrącił pierwszy lampart — by Tarabon miał w jakimkolwiek zakresie się podporządkować Amadorowi. Wykluczone!

Wrzawa gniewnej aprobaty zagrzmiała niemalże od każdego krzesła.

— Ależ oczywiście, że to wykluczone — powiedział Carridin takim tonem, jakby to mu nigdy nie przyszło na myśl. — Jeśli życzycie sobie mojego wsparcia, udzielę go na warunkach, jakie określiłem. Gdybyście je jednak odrzucili, Synowie i tak zawsze znajdą pracę, Służba Światłości nigdy nie ma końca, Cień bowiem czyha wszędzie.

— Otrzymasz gwarancje podpisane i zapieczętowane przez króla — odezwał się po raz pierwszy siwiejący mężczyzna w masce lwa.

Był to rzecz jasna sam Andric, aczkolwiek Carridin nie powinien o tym wiedzieć. Król nie mógł się spotkać z Inkwizytorem Ręki Światłości, nie dając powodów do plotek, podobnie zresztą, jak nie mógł odwiedzić żadnego składu win, nawet takiego jak „Ogród Srebrnych Wiatrów”.

Carndin przytaknął.

— Gdy już trafią do mych rąk, zabezpieczę Pałac Panarch, a Synowie zlikwidują wszelkie... dążące do podziałów elementy... które będą usiłowały zakłócić przebieg inwestytury. Przysięgam na Światłość.

Napięcie wyraźnie opuściło Tarabonian; dopili zawartość kielichów, jakby próbując powstałą pustkę wypełnić winem; pił nawet Andric.

W oczach ludu Tarabonu Synowie mieli wziąć na siebie winę za nieuchronne mordy, nie król ani armia. Po wyniesieniu Amathery do Korony i Laski Drzewa jeszcze kilku członków Zgromadzenia mogło się przyłączyć do rebeliantów, gdyby natomiast cała reszta wyznała, iż to nie oni ją wybrali, Tanchico stanęłoby w ogniu pod wpływem takiej nowiny. A co do opowieści, które napływały od uciekinierów — cóż, bunty służą szerzeniu się wszelkiego typu zdradliwych kłamstw. I Król, i Panarch Tarabonu zawiśliby na sznurach, które Carridin mógłby wręczyć Pedronowi Niallowi, by ten zrobił z nimi, co zechce.

Nagroda nie taka znów wielka — byłaby nią bez wątpienia, gdyby król Tarabonu władał większym obszarem niż te kilkaset mil kwadratowych otaczających Tanchico, ale wszak mogła się jeszcze okazać wspaniała. Z pomocą Synów — będzie potrzebny legion, może dwa, a nie tylko tych pięciuset ludzi, którymi dysponował Carridin — jeszcze można było wytępić Przysięgłych Smokowi, stłumić wszelkie bunty, pomyślnie kontynuować wojnę z Arad Doman. O ile któryś z tych dwóch krajów nadal rozumiał, że walczy z drugim. Carridin słyszał, że podobno Arad Doman znalazł się w gorszych opałach niż Tarabon.

Prawdę powiedziawszy, niemal wcale go nie obchodziło, czy w sferze wpływów Synów znajdzie się cały Tarabon czy tylko Tanchico, czy w ogóle cokolwiek. Zawsze istniały pewne posunięcia, które należało wykonać, rzeczy, którymi się zawsze zajmował, ale jak tu się zastanawiać nad czymkolwiek, skoro głowę zaprzątał mu wyłącznie termin, kiedy mieli poderżnąć mu gardło. Niewykluczone, że w końcu zapragnie, by wreszcie to się stało. Całe dwa miesiące od ostatniego sprawozdania.

Nie został z Tarabonianami, by dalej z nimi pić, pożegnał się najoszczędniej, jak mógł. Jeśli nawet poczuli się urażeni, to za bardzo go potrzebowali, by to okazać. Selindrin zauważyła, jak schodził na dół i gdy wyszedł na ulicę, chłopiec stajenny biegł już z koniem do frontowych drzwi. Cisnąwszy mu miedziaka, spiął czarnego wałacha, by puścił się w cwał. Dobrze się składało, że ludzie w łachmanach, którzy wypełniali kręte uliczki, uskakiwali mu z drogi; nie był pewien, czy zauważyłby, gdyby kogoś stratował. Zresztą żadna strata. W mieście roiło się od żebraków; ledwie potrafił oddychać w tej woni zastarzałego, kwaśnego potu i brudu. Tamrin powinien ich zgarnąć i wymieść; niech sobie o nich walczą rebelianci w kraju.

To kraj zaprzątał jego umysł, nie rebelianci. Z tymi można będzie dość łatwo się rozprawić, gdy już zaczną rozchodzić się wieści, że ten czy ów jest Sprzymierzeńcem Ciemności. A jak już uda mu się oddać kilku w Ręce Światłości, będą stawali przed każdym na baczność i wyznawali, że wielbili Czarnego, że jedli dzieci, powiedzą wszystko, co im się nakaże. Rebelie nie potrwają potem długo; walczący jeszcze pretendenci ockną się, by odkryć, że zostali sami. Jednak Przysięgli Smokowi, mężczyźni i kobiety, którzy naprawdę zadeklarowali się po stronie Smoka Odrodzonego, nie ugną się z powodu oskarżenia o wejście w przymierze z Ciemnością. Większość ludzi i tak już ich za takowych uważała, wszak ślubowali pójść za mężczyzną, który potrafi przenosić Moc.

A to właśnie ten człowiek, któremu ślubowali, stanowił problem, człowiek, którego imienia tamci nawet nie znali. Rand al’Thor. Gdzie on jest? Ze sto band Przysięgłych Smokowi, rozproszonych po całym kraju, w tym co najmniej dwie dostatecznie liczebne, by zasługiwały na miano armii, walczyło z armią króla — tą jej częścią, która jeszcze okazywała wierność Andrikowi, jednocześnie walcząc z rebeliantami, którzy z kolei równie często pochłonięci byli wzajemnymi walkami, jak i walkami z Andrikiem albo z Przysięgłymi Smokowi — niemniej jednak Carridin nie miał pojęcia, która z tych band udzieliła schronienia Randowi al’Thorowi. Może jest gdzieś na Równinie Almoth albo w Arad Doman, gdzie sytuacja wygląda identycznie. Jeśli tak, to zgodnie z wszelkim prawdopodobieństwem Jaichim Carridin jest już trupem.

Dojechał do pałacu na półwyspie Verana, który zarekwirował na kwaterę główną Synów, wcisnął wodze jednemu z odzianych na biało gwardzistów i wkroczył do środka, nie odpowiadając na słowa powitania. Właściciel tego przeładowanego ozdobami skupiska pastelowych kopuł, koronkowych iglic i cienistych ogrodów urościł sobie kiedyś prawo do Tronu Światłości, więc nie miał kto się poskarżyć na okupację pałacu. Zwłaszcza właściciel; to, co zostało z jego głowy, nadal zdobiło kołek nad Schodami Zdrajców na Masecie.

Tym razem Carridin ledwie rzucił okiem na wspaniałe tarabońskie kobierce, inkrustowane złotem i kością słoniową sprzęty, dziedzińce z fontannami, przepełnione chłodnym dźwiękiem pluszczącej wody. W ogóle nie wzbudziły w nim zainteresowania przestronne korytarze ze złotymi lampami i wysokimi sklepieniami, które pokryte były misternymi ślimacznicami ze złota. Ten pałac mógł współzawodniczyć z najświetniejszymi w Amadicii, jeśli nawet nie z tymi największymi, w tym jednakże momencie umysł Carridina zaprzątała przede wszystkim tęga butelka brandy, schowana w komnacie, którą zajął na swój gabinet.

Uszedł połowę drogi przez bezcenny kobierzec, cały pokryty wzorem w błękicie, szkarłacie i złocie, z wzrokiem utkwionym w rzeźbionej szafce, w której trzymał srebrną flaszkę z podwójnie destylowaną brandy, gdy nagle dotarło do niego, że nie jest sam. Pod rzędem wysokich, wąskich okien, wychodzących na ocieniony drzewami ogród, stała kobieta w obcisłej, jasnoczerwonej szacie. Włosy barwy miodu miała splecione w warkoczyki, których koniuszki muskały ramiona. Mgielny skrawek welonu w najmniejszym stopniu nie skrywał jej twarzy. Młoda i piękna, z ustami jak pączek róży i wielkimi brązowymi oczyma nie mogła być służącą, nie w takim stroju.

— Kim jesteś? — spytał z irytacją. — Jak się tu dostałaś? Wyjdź natychmiast, bo inaczej każę cię wyrzucić na ulicę.

— Pogróżki, Bors? Gościowi winieneś zgotować milsze powitanie, czyż nie?

Dźwięk jego imienia wstrząsnął nim całym. Odruchowo dobył miecza, mierząc w jej gardło.

Coś go porwało — powietrze przemieniło się w rozchybotaną galaretę — coś go rzuciło na kolana, opasało od szyi w dół. Zaciskało się wokół nadgarstków tak mocno, że aż zazgrzytały kości; dłoń rozcapierzyła się gwałtownie i miecz upadł na podłogę. Moc. Używała przeciwko niemu Jedynej Mocy. Wiedźma z Tar Valon. I znała to imię...

— Czy pamiętasz... — spytała, podchodząc bliżej — pewne spotkanie, na którym pojawił się Ba’alzamon we własnej osobie, by pokazać nam twarze Matrima Cauthona, Perrina Aybary i Randa al’Thora?

Imiona te nieomal wypluła, szczególnie ostatnie; oczyma mogłaby wywiercić otwory w stali.

— Widzisz? Wiem, kim jesteś, nieprawdaż? Zaprzysiągłeś duszę Wielkiemu Władcy Ciemności, Bors.

Nagły śmiech kobiety przypominał pobrzękiwanie malutkich dzwoneczków.

Twarz Carridina spłynęła potem. To nie znienawidzona wiedźma z Tar Valon. Czarna Ajah. To Czarna Ajah. Myślał, że przyjdzie po niego jakiś Myrddraal. Myślał, że jeszcze ma czas. Więcej czasu. Że to jeszcze nie teraz.

— Próbowałem go zabić — wybełkotał. — Zabić Randa al’Thora. Próbowałem! Ale nie mogę go znaleźć. Nie potrafię! Powiedziano mi, że cała moja rodzina zostanie wymordowana, jedno po drugim, jeśli zawiodę. Obiecano mi, że ja będę ostatni! Mam jeszcze kuzynów. Siostrzeńców. Siostrzenice. Mam jeszcze jedną siostrę! Musicie mi dać więcej czasu.

Stała bez ruchu, przypatrując mu się tymi przenikliwymi, brązowymi oczyma, uśmiechała się pełnymi, drobnymi ustami, słuchała, jak on wyrzuca z siebie, gdzie można znaleźć Vanorę, gdzie mieści się jej komnata sypialna, jak bardzo lubi samotnie jeździć konno po lesie za Carmerą. Może gdyby krzyknął, pojawiłoby się kilku gwardzistów. Może oni zdołaliby ją zabić. Otworzył szerzej usta — i wtedy wlała się do nich gęsta galareta, rozwierając przemocą szczęki tak szeroko, że aż zatrzeszczało mu w uszach. Z rozdętymi nozdrzami zasysał gwałtownie powietrze. Mógł jeszcze oddychać, ale krzyczeć już nie. Z ust dobywały się jedynie stłumione pojękiwania niczym odgłosy kobiecego łkania zza ściany. A chciało mu się krzyczeć.

— Jesteś wyjątkowo zabawny — odezwała się w końcu kobieta o włosach barwy miodu. — Jaichim. To imię dobre dla psa, jak sądzę. Chciałbyś zostać moim psem, Jaichimie? Jak będziesz bardzo grzecznym psem, to może któregoś dnia pozwolę ci popatrzeć na umierającego Randa al’Thora, tak?

Upłynęła chwila, nim zrozumiał to, co powiedziała. Skoro miał zobaczyć umierającego Randa al’Thora, to ona nie... Nie miała zamiaru go zabić, obedrzeć żywcem ze skóry, robić tych wszystkich rzeczy sfabrykowanych przez jego umysł, w porównaniu z którymi obdarcie ze skóry byłoby wyzwoleniem. Po twarzy Carridina popłynęły łzy. Wstrząsnął nim szloch ulgi, na tyle, na ile wciąż uwięziony w pułapce, mógł w ogóle choćby drgnąć. Więzy zniknęły znienacka; upadł na czworaki, wciąż łkając. Nie potrafił przestać.

Kobieta uklękła obok i wplątała dłoń w jego włosy, zadzierając głowę do góry.

— Posłuchasz mnie teraz? Śmierć Randa al’Thora nastąpi w przyszłości i zobaczysz ją tylko pod takim warunkiem, że będziesz grzecznym psem. Przeniesiesz Białe Płaszcze do Pałacu Panarcha.

— S-skąd w-wiesz?

Potrząsnęła jego głową z boku na bok, bynajmniej nie delikatnie.

— Grzeczny pies nie zadaje pytań swej pani. Ja rzucam patyk, ty go przynosisz. Ja mówię „zabij”, ty zabijasz. Tak? Tak. — Jej uśmiech ograniczył się do błysku zębów. — Czy będą jakieś trudności z przejęciem Pałacu? Stacjonuje tam Legion Panarch, tysiąc mężczyzn, śpią na korytarzach, w salach wystawowych, na dziedzińcach. Nie masz aż tylu tych twoich Białych Płaszczy.

— Oni... — Musiał przerwać i połknąć ślinę. — Oni nie przysporzą kłopotów. Uwierzą, że Amathera została wybrana przez Zgromadzenie. To Zgromadzenie...

— Nie zanudzaj mnie, Jaichimie. Nie obchodzi mnie, czy wymordujesz całe Zgromadzenie, bylebyś tylko utrzymał Pałac Panarch. Kiedy się przenosisz?

— To... Miną trzy, cztery dni, zanim Andric dostarczy gwarancje.

— Trzy albo cztery dni — mruknęła, po części do siebie.

— Bardzo dobrze. Nieco dłuższa zwłoka w niczym nie zaszkodzi.

Zastanawiał się właśnie, o jakiej to zwłoce ona mówi, i w tym momencie usunęła ten niewielki kawałek gruntu, jaki wciąż jeszcze miał pod stopami.

— Przejmiesz władzę nad Pałacem i przegonisz zeń tych chwackich żołnierzy Panarch.

— To niemożliwe — wystękał, a ona poderwała jego głowę tak mocno, że nie wiedział, czy zaraz pęknie mu kark, czy raczej włosy oderwą się od czaszki. Nie próbował się opierać. Kłuło go tysiąc niewidzialnych igieł w twarz, pierś, plecy, ramiona, nogi, wszędzie. Niewidzialnych, ale czuł z całą pewnością, że wcale przez to nie mniej realnych.

— Niemożliwe, Jaichimie? — spytała cicho. — Niemożliwe to słowo, którego nie lubię słyszeć.

Igły wkręciły się głębiej; jęknął, ale musiał wyjaśnić. To, czego ona chciała, było niemożliwe. Zaczął aż sapać w ushzżnym pośpiechu.

— Amathera, gdy już zostanie jej nadany tytuł Panarch, przejmie władzę nad Legionem. Jeśli spróbuję przejąć pałac, skieruje żołnierzy przeciwko mnie, a Andric jej pomoże. Nie ma sposobu, bym się obronił przed Legionem Panarch i tym, co Andric jest w stanie wykroić z fortów Pierścienia.

Przypatrywała mu się tak długo, że aż zaczął się pocić. Nie odważył się wzdrygnąć, prawie nie mrugał nawet; ten tysiąc ostrych, drobniutkich ukłuć nie pozwalał.

— Z Panarch się rozprawimy — powiedziała wreszcie. Igły zniknęły, a ona wstała.

Carridin również wstał, usiłując się nie chwiać. Może uda się dobić jakiegoś targu; teraz ta kobieta wyglądała na chętną do usłuchania głosu rozsądku. Nogi mu drżały po przeżytym przed chwilą szoku, postarał się jednak, by jego głos zabrzmiał możliwie jak najbardziej stanowczo.

— Nawet gdybyś potrafiła wpłynąć na Amatherę...

Przerwała mu.

— Powiedziałam ci, że masz nie zadawać pytań, Jaichimie. Grzeczny pies jest posłuszny swej pani, nieprawdaż? Obiecuję ci, że jeśli nie okażesz posłuszeństwa, to będziesz mnie jeszcze błagał, bym znalazła jakiegoś Myrddraala, żeby się z tobą pobawił. Rozumiesz mnie?

— Rozumiem — odparł, ciężko wzdychając. Nadal wpatrywała się w niego, aż po chwili zrozumiał wreszcie. — Zrobię, jak każesz... pani.

Zaczerwienił się na widok jej przelotnego, pochwalnego uśmiechu. Ruszyła w stronę drzwi, odwracając się do niego plecami, jakby naprawdę był psem, i to psem pozbawionym zębów.

— Jak...? Jak się nazywasz?

Uśmiech tym razem był czuły i zarazem drwiący.

— Tak. Pies powinien znać imię swej pani. Nazywam się Liandrin. Jednakże to imię nie powinno nigdy zagościć na wargach psa. Będę z ciebie wielce niezadowolona, gdyby tak się stało.

Gdy drzwi się zamknęły za nią, zatoczył się w stronę krzesła z wysokim oparciem, intarsjowanym kością słoniową, i zwalił się na nie bezwładnie. Brandy była tam, gdzie ją zostawił; tak go skręcało w żołądku, że pewnie by ją zwymiotował. Z jakiegoż to powodu tak interesowała się Pałacem Panarch? Może i niebezpiecznie o to pytać, ale nawet jeśli oboje służyli temu samemu panu, nie mógł do wiedźmy z Tar Valon czuć nic prócz wstrętu.

Nie wiedziała aż tak dużo, jak sądziła. Z gwarancjami króla w ręku mógł odpędzić Tamrina i armię od swego gardła, strasząc ujawnieniem wszystkiego, podobnie zresztą poradzi sobie z Amatherą. Wciąż jednak mogli prowokować motłoch do zamieszek. Lord Kapitan Komandor zaś mógł się ustosunkować bardziej niż nieprzychylnie względem całej sprawy, mógł nabrać przekonania, że Carridin sięga po władzę dla siebie. Ukrył głowę w ramionach, wyobrażając sobie Pedrona Nialla podpisującego, wyrok śmierci na niego. Aresztują go i powieszą właśni ludzie. Gdyby tak udało się zorganizować zabicie tej wiedźmy... Ale ona obiecała chronić go przed Myrddraalami. Znowu zebrało mu się na płacz. Nawet jej tu nie było, a mimo to wciąż więziła go w pułapce, jeszcze skuteczniej niż przedtem, zacisnąwszy mu na nogach stalowe szczęki, a na szyi pętlę.

Jakieś wyjście istnieć musiało, ale gdziekolwiek szukał, natrafiał tylko na kolejne pułapki.

Liandrin sunęła przez korytarze niczym duch, z łatwością unikając służących i Białych Płaszczy. Gdy wyszła z pałacu małymi tylnymi drzwiami na wąską uliczkę na jego tyłach, wysoki, młody gwardzista popatrzył na nią z ulgą i jednocześnie z niepokojem. Subtelna sztuczka z poddawaniem umysłów sugestii — wystarczyło trzasnąć strumyczkiem Mocy jak z bicza — w przypadku Carridina nie okazała się potrzebna, przydała się natomiast do przekonania tego durnia, że powinien ją wpuścić. Uśmiechnięta, dała mu ręką znak, by pochylił się bliżej. Chuderlawy gamoń wyszczerzył zęby w uśmiechu, jakby spodziewał się pocałunku, w uśmiechu, który wciąż trwał zastygnięty na jego twarzy, gdy cienkie ostrze przebiło mu oko.

Zwinnie odskoczyła, kiedy padał jak bezkostny worek wypełniony ludzkim ciałem. Już nie mógł nikomu o niej opowiedzieć, nawet przypadkiem. Ani jedna plamka krwi nie splamiła jej dłoni. Żałowała, że nie dysponuje taką wprawą w zabijaniu Mocą jak Chesmal, albo przynajmniej którymś z mniej znaczących talentów Rianny. Dziwne to, że umiejętność zabijania Mocą, zatrzymywanie pracy serca albo gotowanie krwi w żyłach, tak blisko się wiązały z uzdrawianiem. Sama nie potrafiła uzdrowić nic groźniejszego prócz zwykłych otarć albo sińców; wcale jej to specjalnie nie interesowało.

Jej lektyka, polakierowana na czerwono i inkrustowana kością słoniową oraz złotem, czekała na końcu uliczki, obok przyboczna straż, kilkunastu rosłych mężczyzn z twarzami wygłodniałych wilków. Wypuszczeni na ulicę z łatwością torowali drogę przez tłumy, okładając włóczniami tych, którzy nie dość szybko ustępowali na bok. Wszyscy, rzecz jasna, byli oddanymi sługami Wielkiego Władcy Ciemności i jeśli nawet nie wiedzieli dokładnie, kim ona jest, to pamiętali o zniknięciu tych, którzy nie potrafili należycie służyć.

Dom, który zajmowała razem z pozostałymi, dwa rozległe piętra z kamienia otynkowanego na biało, nakryte płaskim dachem, na zboczu u stóp Verany, najbardziej wysuniętego na wschód półwyspu Tanchico, należał do kupca, który również złożył przysięgi Wielkiemu Władcy. Liandrin wolałaby pałac — któregoś dnia zajmie być może Pałac Królewski na Masecie; gdy dorastała, przypatrywała się z zazdrością pałacom lordów, ale dlaczego miałaby teraz zadowolić się takim? — mimo jednak jej preferencji rozsądek nakazywał pozostawanie na razie w ukryciu. Te idiotki z Tar Valon nie miały żadnych podstaw, by podejrzewać, że one są w Tarabon, ale Wieża z pewnością na nie polowała, a pupilki Siuan Sanche mogły węszyć wszędzie.

Brama wychodziła na niewielki dziedziniec, od tej strony jedynie górne piętro budynku było wyposażone w okna. Pozostawiając tam strażników i tragarzy, pośpiesznie weszła do środka, Kupiec dostarczył im kilku służących, jak zapewnił, zaprzysięgłych Wielkiemu Władcy, ale ledwie ich starczało do obsłużenia jedenastu kobiet, które rzadko wychodziły na zewnątrz. Jedna ze służących, zdecydowanie przystojna kobieta z ciemnymi włosami zaplecionymi w warkoczyki, o imieniu Gyldin, zamiatała właśnie czerwono-białe płytki korytarza, gdy Liandrin weszła do budynku.

— Gdzie reszta? — spytała podniesionym głosem.

— W salonie od frontu. — Gyldin wskazała drzwi zwieńczone podwójnym łukiem po prawej stronie, jakby Liandrin mogła nie wiedzieć.

Liandrin zacisnęła usta. Kobieta nie dygnęła, nie użyła żadnego tytułu, by wyrazić szacunek. Prawda, nie wiedziała, kim naprawdę jest Liandrin, ale przecież musiała zdawać sobie sprawę, że należy do jakiejś wyższej sfery, skoro wydaje rozkazy i wymaga posłuszeństwa, skoro posłała tego tłustego kupca razem z jego ukłonami, szuraniem nóg i gromadką rodziny do jakiejś nędznej nory.

— Podobno tutaj sprzątasz, nieprawdaż? A może tylko tak sobie stoisz? No to sprzątaj! Wszędzie pełno kurzu. Jeśli wieczorem znajdę chociaż plamkę kurzu, ty krowo, to każę cię wychłostać!

Zacisnęła zęby. Od tak dawna naśladowała sposób, w jaki wyrażali się arystokraci i bogacze, że czasami zapominała, iż jej ojciec sprzedawał owoce z wózka, wystarczyła jednak chwila gniewu i zaraz wymykał jej się z ust potok gminnej mowy. Za dużo napięcia. Za dużo czekania. Warknęła jeszcze na koniec:

— Pracuj! — po czym wpadła do salonu i zatrzasnęła za sobą drzwi.

Nie zastała tam wszystkich, co zirytowało ją jeszcze bardziej. Eldrith Jhondar o pucołowatej twarzy siedziała przy inkrustowanym lazurytem stoliku pod gobelinem na białej ścianie, starannie coś wynotowując z podartego manuskryptu, od czasu do czasu roztargnionym ruchem wycierała stalówkę o rękaw sukni z ciemnej wełny. Marrilin Gemalphin siedziała przy jednym z wąskich okien, zapatrzona marzycielskimi, błękitnymi oczyma w maleńką fontannę szemrzącą na dziedzińcu, bezmyślnie drapiąc za uszami chudego, żółtego kota i najwyraźniej nie zważając na sierść, która oblepiała jej suknię z zielonego jedwabiu. Razem z Eldrith należały do Brązowych, gdyby jednak Marrilin kiedykolwiek odkryła, że to przez Eldrith giną bezdomne koty, które przynosiła do pałacu, kłopot byłby gotowy.

Kiedyś należały do Brązowych. Czasem trudno było pamiętać, że już nimi nie są, ani że ona nie jest już Czerwoną. Tyle jeszcze zostało cech wyraźnie określających ich przynależność do dawnych Ajah, nawet teraz, gdy jawnie się przyłączyły do Czarnych. Na przykład dwie byłe Zielone. Miedzianoskóra Jeane Caide, obdarzona łabędzią szyją, nosiła najcieńsze, najbardziej opięte jedwabne suknie, jakie potrafiła zdobyć — tego dnia białą — i śmiała się, że te suknie będą musiały wystarczyć, w Tarabon bowiem nie da się znaleźć niczego takiego, co by przyciągnęło męskie oko. Jeane pochodziła z Arad Doman; tamtejsze kobiety słynęły ze skandalicznych ubiorów. Asne Zeramene, z czarnymi, skośnymi oczyma i wydatnym nosem, wyglądała niemal przesadnie skromnie w jasnoszarej sukni, prosto skrojonej, z wysokim kołnierzem, Liandrin słyszała jednak nieraz, jak żałowała, że zostawiła swych Strażników. A co do Rianny Andomeran... Czarne włosy z jasnosiwym pasmem nad lewym uchem okalały twarz pełną zimnej, aroganckiej pewności, jaką potrafiły się pysznić tylko Białe.

— Zrobione — oznajmiła Liandrin. — Jaichim Carridin przeniesie Białe Płaszcze do Pałacu Panarch i utrzyma go dla nas. Nie wie jeszcze, że będziemy miały gości... to oczywiste.

Na kilku twarzach pojawił się grymas; zmiana Ajah z pewnością nie zmieniła uczuć żadnej wobec mężczyzn, którzy nienawidzili kobiet zdolnych do przenoszenia Mocy.

— Tu pewna ciekawostka. On był przekonamy, że zjawiłam się tam po to, by go zabić. Za to, że jemu nie udało się zabić Randa al’Thora.

— To całkiem bez sensu — orzekła Asne, marszcząc brwi. — Mamy go zniewolić, kontrolować, nie zabić.

Roześmiała się znienacka, miękko i cicho, po czym rozparła się wygodniej w krześle.

— Jeśli jakiś sposób przejęcia nad nim kontroli istnieje, ta z chęcią związałabym go z sobą. To przystojny młody człowiek, sądząc z tego, co widziałam.

Liandrin pociągnęła nosem, nie żywiła żadnego upodobania do mężczyzn.

Rianna z niepokojem pokręciła głową.

— Wszystko ma sens, i to taki, który wróży kłopoty. Nasze rozkazy z Wieży były jasne, a jednak jest równie jasne, że Carridin dostał inne. Mogę jedynie domniemywać niezgody wśród Przeklętych.

— Przeklęci — mruknęła Jeane, ciasno krzyżując ramiona, przez co cienki, biały jedwab opiął ściśle jej piersi. — Ile są warte obietnice, że będziemy władały światem, kiedy Wielki Władca powróci, skoro najpierw rozgniotą nas na proch wojujący z sobą Przeklęci? Któraś sądzi, że potrafiłybyśmy stawić czoło choć jednemu z nich?

— Ogień stosu. — Asne rozejrzała się dookoła, ciemne, skośne oczy rzuciły wyzywające spojrzenie. — Płomień stosu zniszczy nawet Przeklętego. A my posiadamy środki służące do jego wytworzenia.

Był do tego przeznaczony jeden z ter’angreali, które wyniosły z Wieży, czarny, żłobkowany pręt, długi na krok. Żadna nie wiedziała, dlaczego kazano im go zabrać, nawet sama Liandrin. Za wiele miały takich ter’angreali, zabranych, bo im kazano, bez podania powodów, ale niektórych rozkazów trzeba było słuchać. Liandrin bardzo żałowała, że nie potrafiły zabrać bodaj jednego angreala.

Jeane prychnęła pogardliwie.

— O ile któraś z nas potrafi się nim posłużyć. A może już zapomniałyście, iż omal nie zginęłam w wyniku jedynego sprawdzianu, na jaki się poważyłyśmy? Że w obu burtach statku ter’angreal wypalił dziury, zanim zdążyłam go zatrzymać? Wiele by nam dobra nie przysporzył, gdybyśmy potonęły przed dotarciem do Tanchico.

— Na co nam ogień stosu? — zapytała Liandrin. — Gdyby udało nam się przejąć kontrolę nad Smokiem Odrodzonym, to niech wtedy Przeklęci się zastanawiają, jak sobie z nami poradzić.

Zauważyła nagle, że w izbie jest obecna jeszcze jedna osoba, Gyldin, która w kącie wycierała rzeźbione krzesło z niskim oparciem.

— Co tu robisz, kobieto?

— Sprzątam. — Kobieta z ciemnymi warkoczykami wyprostowała się niczym nie zakłopotana. — Kazałaś mi posprzątać.

Liandrin omal nie zaatakowała jej Jedyną Mocą. Omal. Ale Gyldin z pewnością nie rozumiała, że one są Aes Sedai. Cóż mogła usłyszeć? Nic ważnego.

— Pójdziesz do kucharza — powiedziała z chłodną furią — i powiesz mu, że ma cię wychłostać. Bardzo mocno! I nie wolno ci nic jeść, dopóki nie zniknie stąd wszelki kurz.

Znowu to samo. Przez tę kobietę wyrażała się jak prostaczka.

Marrilin wstała, pocierając nos żółtego kota swoim nosem, potem wręczyła zwierzę Gyldin.

— Dopilnuj, by dostał śmietanki, kiedy kucharz już się z tobą rozprawi. I trochę świeżej jagnięciny. Drobno ją dla niego posiekaj; nie zostało mu za wiele zębów, biedactwu.

Gdy zaś Gyldin popatrzyła na nią, nawet nie mrugając, dodała:

— Czy jest coś, czego nie rozumiesz?

— Wszystko rozumiem. — Gyldin zacisnęła usta. Być może wreszcie zrozumiała; była służącą, a nie im równą.

Liandrin odczekała chwilę po tym, jak tamta wyszła z kotem w ramionach, po czym gwałtownie otworzyła drzwi. W korytarzu było pusto. Gyldin nie podsłuchiwała. Nie ufała tej kobiecie. Ale z kolei nie sądziła, iż może w ogóle komuś ufać.

— Powinnyśmy się troszczyć tylko o to, co dotyczy nas — wycedziła, zamykając drzwi. — Eldrith, czy na tych stronach znalazłaś jakieś nowe wskazówki? Eldrith?

Pulchna kobieta wzdrygnęła się, po czym popatrzyła dookoła po ich twarzach, mrugając. Był to pierwszy raz, kiedy podniosła głowę znad postrzępionego, pożółkłego manuskryptu; widokiem Liandrin wyraźnie się zdziwiła.

— Co? Wskazówki? Ach, tak. Nie. Dość trudno się dostać do Biblioteki Królewskiej; gdybym wydarła bodaj stronę, bibliotekarze natychmiast by o tym wiedzieli. Gdybym zaś się ich pozbyła, to nigdy bym niczego nie znalazła. To miejsce to istny labirynt. Nie, znalazłam go u księgarza nieopodal pałacu Króla. To interesujący traktat o...

Objąwszy saidara, Liandrin rozsypała kartki po podłodze.

— Niech się spalą, jeśli to nie traktat o kontroli nad Randem al’Thorem! Czego się dowiedziałaś na temat tego, czego szukamy?

Eldrith zamrugała nad rozsypanymi kartkami.

— Cóż, ta rzecz znajduje się w Pałacu Panarch.

— O tym wiedziałaś już dwa dni temu.

— I to musi być jakiś ter’angreal. Do przejęcia kontroli nad kimś, kto potrafi przenosić Moc, potrzeba Mocy, a ponieważ to przypadek szczególny, potrzebny jest ter’angreal. Znajdziemy go w komnacie wystawowej, być może wśród zbiorów Panarch.

— Coś nowego, Eldrith. — Liandrin zmusiła się, by jej głos brzmiał mniej piskliwie. — Czy dowiedziałaś się czegoś nowego? Czegokolwiek?

Obdarzona pucołowatą twarzą kobieta zamrugała niepewnie.

— Właściwie... Nie.

— Nieważne — wtrąciła Marrilin. — Za kilka dni, kiedy się już odbędzie inwestytura ich bezcennej Panarch, będziemy mogły zacząć poszukiwania i znajdziemy to, nawet gdyby trzeba było zbadać każdy świecznik. Stoimy na granicy, Liandrin. Weźmiemy Randa al’Thora na smycz i wytresujemy go, żeby siadał i tarzał się na rozkaz.

— O tak — powiedziała Eldrith, uśmiechając się błogo. — Na smycz.

Liandrin doprawdy miała nadzieję, że wreszcie tak się stanie. Była zmęczona czekaniem, zmęczona ukrywaniem się. Niech wreszcie świat ją pozna. Niech ludzie ugną kolana, tak jak jej to obiecano, gdy wyparła się starych przysiąg, by złożyć nowe.

Egeanin wiedziała, że nie jest sama, już w chwili, gdy kuchennymi drzwiami weszła do swego małego domku, beztrosko rzuciła jednak maskę i jutowy worek na stół, po czym podeszła do wiadra z wodą, stojącego obok murowanego kominka. Pochyliła się, by wziąć do ręki miedziany czerpak i w tym samym momencie jej prawa dłoń powędrowała do otworu powstałego po dwóch usuniętych cegłach, ukrytego za wiadrem; odwróciła się już wyprostowana z niewielką kuszą w ręku. Długości zaledwie stopy, miała niewielką siłę i zasięg, ale Egeanin trzymała ją zawsze naciągniętą, ciemna plama zaś na ostrym stalowym grocie zabijała w jedno uderzenie serca.

Jeśli mężczyzna, oparty niedbale o kąt izby, zauważył kuszę, to niczym nie dał po sobie tego poznać. Jasnowłosy i niebieskooki, w średnim wieku, przystojny, aczkolwiek zbyt szczupły jak na jej gust. Wyraźnie obserwował ją z okna zabezpieczonego żelazną kratą, jak szła przez wąskie podwórze.

— Sądzisz, że ci zagrażam? — spytał po chwili.

Rozpoznała znajomy akcent z rodzinnych stron, ale nie opuściła kuszy.

— Kim jesteś?

Zamiast odpowiedzi ostrożnie zagłębił dwa palce w sakwie przy pasie — najwyraźniej jednak zauważył — i wyciągnął jakiś mały; płaski przedmiot. Gestem ręki kazała mu go położyć na stole i znowu się cofnąć.

Dopiero gdy z powrotem stanął w kącie, podeszła bliżej na taką odległość, by móc wziąć do ręki to, co położył na blacie. Ani na moment nie spuszczając zeń wzroku i nie przestając mierzyć doń z kuszy, podniosła przedmiot, by mu się dobrze przyjrzeć. Mała płytka z kości słoniowej, obrzeżona złotem, z wygrawerowanym krukiem i wieżą. Oczy kruka były z czarnych szafirów. Kruk, symbol rodziny cesarskiej; Wieża Kruków, symbol Cesarskiej Sprawiedliwości.

— Normalnie to by wystarczyło — powiedziała mu — ale jesteśmy daleko od Seanchan, w kraju, gdzie dziwne rzeczy zdarzają się niemalże na porządku dziennym. Jaki inny dowód możesz okazać?

Uśmiechając się w milczącym rozbawieniu, zdjął kaftan, rozwiązał tasiemki przy koszuli i ściągnął ją. Na obu ramionach widniały tatuaże przedstawiające kruka i wieżę.

Większość Słuchaczy Prawdy miała takie tatuaże, ale nawet ktoś, kto ośmieliłby się ukraść płytkę, nie dałby się nimi napiętnować. Kruki na ramionach oznaczały, że jest się własnością rodziny cesarskiej. Była taka opowieść, sprzed około trzystu lat, o. pewnym głupim młodym lordzie i jego lady, którzy po pijanemu dali się tak wytatuować. Gdy dowiedziała się o tym Cesarzowa, zażądała, by ich sprowadzono na Dwór Dziewięciu Księżyców, po czym rozkazała im szorować podłogi. Ten jegomość mógł być jednym z ich potomków. Piętno kruka otrzymywało się na zawsze.

— Przyjmij przeprosiny, Słuchaczu — powiedziała, odstawiając kuszę. — Jaki jest powód twej wizyty?

Nie spytała o imię; każde, jakie by podał, mogło, ale nie musiało być prawdziwe.

Pozostawił ją tak z płytką w ręku, a sam ubrał się nieśpiesznie. Subtelne upomnienie. Ona była kapitanem, a on stanowił czyjąś własność, ale był również Słuchaczem i prawo upoważniało go do przesłuchania jej. Zgodnie z nim mógł ją posłać, by kupiła sznur, którym ją zwiąże na czas przesłuchania, i spodziewałby się, że ona wróci z tym sznurem. Ucieczka przed Słuchaczem stanowiła przestępstwo. Odmowa współpracy z nim również stanowiła przestępstwo. Nigdy w życiu nie zastanawiała się nad popełnieniem aktu przestępstwa, podobnie jak nie przyszła jej do głowy zdrada Kryształowego Tronu. Ale gdyby zadawał niewłaściwe pytania, żądając niewłaściwych odpowiedzi... Kusza wciąż znajdowała się w zasięgu ręki, a Cantorin było daleko. Szalone myśli. Niebezpieczne myśli.

— Służę Czcigodnej Suroth i Corenne, w imieniu Cesarzowej — odparł. — Sprawdzam postępy, jakie poczynili agenci, których Czcigodna ulokowała na tych ziemiach.

Sprawdzam? Co takiego domaga się sprawdzenia, i to przez Słuchacza?

— Nie otrzymałam takich informacji z łodzi kurierskich. Uśmiechnął się szerzej, sprawiając, że się zaczerwieniła. To oczywiste, że załogi łodzi nie będą nic mówić o Słuchaczu. Odpowiedział jednak, nie przestając sznurować koszuli.

— Nie mogę narażać łodzi kurierskich na ryzyko swymi podróżami. Przypłynąłem na jednym ze statków należących do miejscowego przemytnika, człowieka nazwiskiem Bayle Domon. Jego flota zatrzymuje się we wszystkich portach Tarabonu, Arad Doman oraz tych, które są położone między nimi.

— Słyszałam o nim — odparła spokojnie. — Wszystko idzie jak trzeba?

— Na razie tak. Cieszę się, że chociaż ty jedna pojęłaś właściwie swoje instrukcje. Z pozostałych zrozumieli je wyłącznie Słuchacze. To pożałowania godne, że jest tak niewielu Słuchaczy z Hailene. — Narzuciwszy kaftan na ramiona, zabrał płytkę z jej rąk. — Powrotowi zbiegłych sul’dam towarzyszyła niejakie zażenowanie. Takie dezercje nie mogą stać się powszechnie znane. Będzie znacznie lepiej, jeśli one zwyczajnie znikną.

Tylko dzięki temu, że na myślenie miała niewiele czasu, jakoś udało jej się zachować kamienną twarz. Mówiono jej, że sul’dam zostały porzucone na pastwę losu podczas pogromu w Falme. Być może niektóre istotnie zdezerterowały. Jej instrukcje, których źródłem była osobiście Czcigodna Suroth, nakazywały odsyłanie z powrotem wszystkich sul’dam, jakie udało się odnaleźć, czy chciały, czy nie chciały wracać, a w razie, gdy to okaże się niemożliwe, likwidować. Wydawało się wówczas, że to ostatnie rozwiązanie należy stosować jedynie w ostateczności. Do teraz.

— Żałuję, że na tych ziemiach nie znają kaf — powiedział, siadając przy stole. — Nawet w Cantorin jedynie Krew ma jeszcze zapasy kaf. Tak przynajmniej było przed moim wyjazdem stamtąd. Może do tego czasu dotarły tam już statki dostawcze z Seanchan. Zrób mi herbaty.

Omal nie zrzuciła go z krzesła. Ten człowiek był własnością. I Słuchaczem. Zaparzyła herbatę. I podała mu ją, stając jednocześnie obok jego krzesła z imbrykiem w dłoniach, by w każdej chwili napełnić filiżankę. Dziwiła się, że nie kazał jej włożyć welonu i zatańczyć na stole.

Na koniec, gdy przyniosła pióro, atrament i papier, wolno jej było wreszcie usiąść, ale tylko dlatego, by mogła naszkicować mapy Tanchico i jego fortyfikacji oraz wszystkich miast i miasteczek, o których wiedziała cokolwiek. Sporządziła listę najrozmaitszych, aktywnych obecnie ugrupowań, według tego, co wiedziała o ich sile i sojuszach.

Kiedy skończyła, wepchnął to wszystko do kieszeni, kazał wysłać zawartość jutowego worka następną łodzią kurierską i wyszedł, z pełnym rozbawienia uśmiechem oznajmiając, że być może za kilka tygodni sprawdzi, jakie poczyniła postępy.

Po jego wyjściu jeszcze długo tam siedziała. Wszystkie naszkicowane przez nią mapy, wszystkie sporządzone przez nią listy powielały materiały, które dawno temu posłała za pośrednictwem łodzi kurierskich. Zmuszanie jej do robienia tego ponownie na jego oczach mogło stanowić karę za to, że zmusiła go do pokazania tatuaży. Straż Skazańców pyszniła się swymi krukami; Słuchacze Prawdy rzadko. Mogło o to chodzić. Na szczęście nie zszedł przed jej przyjściem do piwnicy. A może zszedł? Czekał na nią po to tylko, żeby porozmawiać?

Mocny, żelazny zamek na drzwiach wiodących do korytarza za kuchnią wisiał pozornie nietknięty, ale mówiono, że Słuchacze potrafią otwierać zamki bez pomocy kluczy. Wyjęła klucz z mieszka przy pasie, otworzyła zamek i wąskimi schodkami zeszła na dół.

Piwnicę z klepiskiem zamiast posadzki oświetlała samotna lampa postawiona na półce. Tylko cztery ceglane ściany, oczyszczone z wszystkiego, co mogłoby pomóc w ucieczce. W powietrzu unosił się słaby zapach cebrzyka na nieczystości. Naprzeciwko lampy, na kilku szorstkich, wełnianych kocach, siedziała kobieta odziana w brudną suknię, przygnębiona i apatyczna. Na odgłos kroków Egeanin podniosła głowę, ciemne oczy przepełniały strach i nieme błaganie. Pierwsza sul’dam, którą Egeanin znalazła. Pierwsza i jedyna. Po znalezieniu Bethamin, Egeanin przestała szukać. Bethamin przebywała od tego czasu w tej piwnicy, a tymczasem łodzie kurierskie przypływały i odpływały.

— Czy ktoś tu był? — spytała Egeanin.

— Nie. Słyszałam kroki na górze, ale... Nie. — Bethamin wyciągnęła ręce. — Błagam, Egeanin. To wszystko to jakaś pomyłka. Znasz mnie od dziesięciu lat. Zdejmij to ze mnie.

Jej szyję otaczała srebrna obręcz, przymocowana grubą srebrną smyczą do bransolety z tego samego metalu, zawieszonej na kołku kilka stóp nad jej głową. Obręcz została jej założona niemalże przypadkiem, żeby ją zwyczajnie unieruchomić na kilka chwil. Po tym, gdy próbowała się wyrwać na wolność, ogłuszając Egeanin.

— Zdejmę, jak mi to przyniesiesz — odparła gniewnie Egeanin. Była zła na wiele rzeczy, nie na Bethamin. — Przynieś mi tu tę a’dam, to ci ją zdejmę.

Bethamin zadrżała, opuściła ręce.

— To pomyłka — wyszeptała. — Straszliwa pomyłka.

Nie wykonała jednak żadnego ruchu w stronę bransolety. Efekt jej pierwszej próby ucieczki był taki, że wiła się na posadzce targana nudnościami, podczas gdy Egeanin patrzyła na wszystko oszołomiona:

Sul’dam za pomocą a’dam kontrolowały damane, kobiety, które potrafiły przenosić. Tak więc to damane przenosiły, nie sul’dam. I działanie a’dam sprawdzało się wyłącznie w przypadku kobiet, które potrafiły przenosić Moc. A’dam nie miała kontroli nad innymi kobietami ani nad mężczyznami — młodych mężczyzn, obdarzonych taką umiejętnością, uśmiercano oczywiście natychmiast. Kobieta, która posiadała taką zdolność i której założono obręcz, nie mogła ujść więcej niż kilka kroków bez bransolety na przegubie sul’dam.

Egeanin poczuła, że jest bardzo zmęczona, kiedy szła na górę po schodach i zamykała drzwi na klucz. Sama miała ochotę na herbatę, ale ta odrobina, której nie dopił Słuchacz, wystygła już, a jej nie chciało się parzyć świeżej. Usiadła zamiast tego i wyjęła a’dam z jutowego worka. Dla niej to było jedynie misternie połączone srebro; nie mogła go użyć i nie mogło jej wyrządzić krzywdy, chyba żeby ktoś ją tym uderzył.

Sama myśl o połączeniu się z a’dam, przy jednoczesnym zanegowaniu jej zdolności do przejęcia nad nią kontroli, wystarczyła, by Egeanin poczuła dreszcz przebiegający jej po kręgosłupie. Kobiety, które potrafiły przenosić, były niebezpiecznymi zwierzętami, a nie ludźmi. To one spowodowały, że Świat Pękł. Należy je kontrolować, bo inaczej zmieniłyby każdego w swoją własność. Tego ją właśnie uczono, tego uczono w Seanchan od tysiąca lat. Dziwne, że tutaj coś takiego raczej się nie wydarzyło. Nie. To niebezpieczny, głupi tok rozumowania.

Schowawszy a’dam do worka, posprzątała po herbacie, by uspokoić myśli. Żywiła zamiłowanie do porządku i przywrócenie go w kuchni sprawiło jej drobną satysfakcję. Zanim do niej dotarło, c~ robi, zabrała się za parzenie herbaty dla siebie. Nie miała ochoty myśleć o Bethamin i to też było niebezpiecznie głupie. Siadając znowu przy stole, rozmieszała miód w filiżance z herbatą, najczarniejszą, jaką udało jej się sporządzić. Wystarczy, choć to nie kaf.

Mimo zaprzeczeń, mimo zaklinania Bethamin potrafiła przenosić. A inne sul’dam? Czy właśnie dlatego Czcigodna Saroth rozkazała uśmiercić te, które pozostawiono w Falme? Nie do pomyślenia. Niemożliwe. Drogą corocznych sprawdzianów, przeprowadzanych na terenie całego Seanchan, wykrywano każdą dziewczynkę, która posiadała iskrę zdolności do przenoszenia: wymazywano je potem wszystkie ze spisów obywateli, z zapisków rodzinnych i zabierano, by uczynić z nich damane w obręczach. Te same próby wykrywały dziewczynki, które mogły się nauczyć noszenia bransolety sul’dam. Żadna kobieta nie potrafiła uciec przed corocznym badaniem, dopóki nie była dostatecznie dorosła, by samo wyszło na jaw, że potrafi przenosić. Jakim cudem choćby tylko jedna dziewczynka mogła być uznana za sul’dam, skoro była damane? A jednak Bethamin tkwiła w tej piwnicy unieruchomiona przez a’dam niczym na kotwicy.

Jedna rzecz nie ulegała wątpliwości. Wynikające z tego wszystkiego wnioski były potencjalnie śmiertelnie groźne. To dotyczyło Krwi i Słuchaczy. Może nawet Kryształowego Tronu. Czyżby Czcigodna Suroth ośmieliła się ukryć przed Cesarzową taką wiedzę? Zwykły kapitan statku mógł umrzeć w przeraźliwym krzyku za niestosowny grymas w takim towarzystwie albo stać się własnością za sprawą czyjegoś kaprysu. Musiała dowiedzieć się czegoś więcej, jeśli miała nadzieję uniknąć Śmierci Dziesięciu Tysięcy Lat. Przede wszystkim to oznaczało wyrzucanie jeszcze większych pieniędzy na Gelba i innych obrotnych próżniaków jego pokroju, szukanie następnych sul’dam i sprawdzanie, czy a’dam je unieruchomi. A potem... Potem pożegluje pośród nieoznaczonych raf bez pilota na dziobie.

Musnęła dłonią kuszę, która wciąż leżała tam, gdzie ją zostawiła, z nasadzonym śmiercionośnym bełtem, i zrozumiała, że jeszcze jedno jest pewne. Nie pozwoli, by Słuchacze ją zabili. I to tylko po to, by dopomóc Czcigodnej Suroth w dochowaniu tajemnicy. Być może w ogóle bez powodu. Ta myśl tak blisko ocierała się o zdradę, że aż wywoływała ciarki, ale nie dawała się przegnać.

39

Kielich wina

Kiedy Elayne wyszła na pokład z dobytkiem spakowanym w zgrabny tobołek, tarcza zachodzącego słońca ledwie muskała wody u wejścia do portu Tanchico; wiązano właśnie ostatnie, grube cumy, którymi przymocowano „Tańczącego po Falach” do otoczonego statkami doku, jednego z wielu przy tym wysuniętym najdalej na zachód półwyspie miasta. Część załogi zwijała ostatnie żagle. Za długimi nabrzeżami, na wzgórzach wznosiło się Tanchico, połyskujące bielą, pełne kopuł i iglic, roziskrzone wypolerowanymi wiatrowskazami na dachach. Na północy, w odległości około mili, wypatrzyła wysokie, zaokrąglone mury, Wielki Krąg, o ile dobrze zapamiętała.

Zarzuciła tobołek na to samo ramię, na którym wisiał już skórzany zwój i podeszła do kładki, przy której stała Nynaeve razem z Coine i Jorin. Dziwnie jakoś oglądało się obie siostry znowu całkowicie ubrane w jaskrawe, brokatowe bluzy, dopasowane do szerokich spodni. Kolczyki, a nawet kółka w nosie, do których zdążyła przywyknąć, oraz cienkie, złote łańcuszki na ogorzałych policzkach obu kobiet, nie wywoływały już mimowolnego grymasu.

Thom i Juilin stali oddzielnie ze swymi tobołkami, nie kryjąc ponurego nastroju. Nynaeve miała rację. Gdy przed dwoma dniami zapoznały ich z prawdziwym celem podróży lub przynajmniej z jego częścią, próbowali oponować. Obaj zdawali się powątpiewać, że dwie młode kobiety posiadają należyte kompetencje — kompetencje! — do szukania Czarnych Ajah. Groźba Nynaeve, że każe ich przenieść na firmy statek Ludu Morza, płynący w przeciwną stronę, zdusiła ich protesty w zarodku. No, przynajmniej wówczas, gdy Toran oraz kilkunastu członków załogi wyrazili gotowość wsadzenia ich do łódki bez żagla. Elayne przyjrzała się im badawczo. Chmurne twarze oznaczały bunt; ci dwaj mieli im jeszcze przysporzyć dodatkowych kłopotów.

— Dokąd się teraz udajecie, Coine? — pytała właśnie Nynaeve, kiedy Elayne do nich podeszła.

— Do Dantory i Aile Jafar — odparła Mistrzyni Żeglugi — a potem do Cantorin i Aile Somera szerzyć wieści o Coramoorze, jeśli to miłe Światłości. Ale muszę pozwolić Toranowi, by tu dokonał wymiany, bo inaczej go rozsadzi.

Jej mąż zszedł właśnie na przystań bez tych dziwnych, oprawionych w drut soczewek, z nagim torsem, obwieszony kolczykami, i z przejęciem dyskutował o czymś z ludźmi w workowatych, białych spodniach i kaftanach z wyhaftowanymi zakrętasami na rękawach. Wszyscy mieszkańcy Tanchico nosili ciemne, cylindryczne czapki, a na twarzach przezroczyste welony. Welony wyglądały niedorzecznie, zwłaszcza w przypadku mężczyzn z sumiastymi wąsami.

— Oby Światłość zesłała wam bezpieczną podróż — życzyła Nynaeve, poprawiając swe tobołki na plecach. — Jeśli dowiemy się, że może wam tu zagrażać jakieś niebezpieczeństwo, zanim podniesiecie żagle, wówczas przyślemy wiadomość.

Coine i jej siostra wyglądały na niezwykle spokojne. Wieści o Czarnych Ajah nie wytrąciły ich raczej z równowagi. To Coramoor, Rand był ważny.

Jorin ucałowała czubki swoich palców i przycisnęła je do warg Elayne.

— Z wolą Światłości jeszcze się spotkamy.

— Oby Światłość zechciała — odpowiedziała Elayne, powtarzając gest Poszukiwaczki Wiatru. Ciągle jeszcze czuła się dziwnie, wykonując go, jednakże był to też dla niej zaszczyt, stosowali go bowiem wyłącznie członkowie najbliższej rodziny albo kochankowie. Będzie tęsknić za tą kobietą. Wiele się od niej dowiedziała i również czegoś ją nauczyła. Jorin z pewnością będzie teraz lepiej tkała Ogień.

Nynaeve głośno westchnęła z nie skrywaną ulgą, kiedy dotarły do stóp kładki. Oleista mikstura, którą sporządziła Jorin, już po dwóch dniach spędzonych na morzu uspokoiła jej żołądek, ale mimo to, dopóki w zasięgu wzroku nie pojawiło się Tanchico, stale zaciskała oczy i usta.

Obaj mężczyźni natychmiast wzięli je między siebie, mimo iż nie wydały żadnych poleceń; prowadził Juilin z tobołkiem na plecach i jasną laską grubości kciuka, trzymaną oburącz, rozglądając się czujnie swymi czarnymi oczyma. Tył pochodu zamykał Thom, któremu w jakiś sposób udało się przybrać groźny wygląd, niezależnie od siwych włosów, okulałej nogi i kaftana barda.

Nynaeve wydęła usta, ale nic nie powiedziała, co Elayne uznała za roztropne postępowanie. Nim uszły pięćdziesiąt kroków po długim kamiennym doku, zobaczyła co najmniej pół setki wpatrzonych w nie skośnych oczu wygłodniałych mężczyzn. Każdego z nich można było podejrzewać, iż z chęcią poderżnąłby jej gardło w nadziei, że jedwabna suknia oznacza również sakiewkę pełną pieniędzy. Nie przerażali jej, poradziłaby sobie z dwoma lub trzema, tego była pewna. Niemniej jednak, wraz z Nynaeve schowały pierścienie z Wielkim Wężem do swych sakw, a późniejsze wypieranie się wszelkich związków z Białą Wieżą nie miałoby najmniejszego sensu, gdyby na oczach stu ludzi zrobiła coś, co mogłoby być jedynie efektem przeniesienia Mocy. Lepiej niech Juilin i Thom wyglądają najbardziej zadziornie, jak potrafią. Nie miałaby nic przeciwko towarzystwu dziesięciu takich jak oni.

Nagle z pokładu jednego z mniejszych statków dobiegł je ryk mężczyzny.

— To wy! To na pewno wy!

Na nabrzeże zeskoczył tęgi człowiek o okrągłej twarzy, ubrany w kaftan z zielonego jedwabiu; wlepił w nie wzrok, ignorując uniesioną pałkę Juilina. Broda w połączeniu z brakiem wąsów oznaczała, że to mieszkaniec Illian, zresztą wskazywał na to jednoznacznie jego akcent. Mężczyzna wydawał się jakby znajomy.

— Pan Domon? — spytała po chwili Nynaeve, ostro szarpiąc swój warkocz. — Bayle Domon?

Skinął głową.

— A jakże. Nigdym nie myślał, że was jeszcze zobaczę. Wtedy w Falme czekałem tak długo, jak się dało, ale nadszedł czas, kiedy musiałem odpłynąć, w przeciwnym razie nie ustrzegłbym statku przed ogniem.

Elayne rozpoznała go już. Zgodził się wywieźć je z Falme, ale zanim zdołały dotrzeć do jego statku, miasto ogarnął chaos. Kaftan, w który był odziany, świadczył, że od tamtego czasu nieźle mu się wiodło.

— Miło nam znowu cię zobaczyć, panie Domon — odparła chłodno Nynaeve — ale zechciej nam teraz wybaczyć, musimy znaleźć sobie jakieś pokoje na mieście.

— Z tym będzie ciężko. Tanchico pęka w szwach. Znam jednak takie miejsce, gdzie gdy szepnę słowo, coś może się znajdzie. W Falme nie mogłem dłużej zostać, ale doprawdy czuję, iż jestem wam coś winien. — Domon urwał nagle zaniepokojony, marszcząc brwi. — Wy tutaj. To znaczy, że tu stanie się to samo co w Falme?

— Nie, panie Domon — odparła Elayne, kiedy Nynaeve zawahała się nad odpowiedzią. — Jasne, że nie. I będziemy rade skorzystać z pańskiej pomocy.

Częściowo spodziewała się protestu ze strony Nynaeve, przyjaciółka pokiwała jednak po namyśle głową i przedstawiła sobie mężczyzn. Na widok kaftana Thoma Domon uniósł tylko brew, natomiast taireński strój Juilina wywołał skrzywienie, które zostało odwzajemnione identycznym grymasem. Żaden jednak nie odezwał się ani słowem, być może potrafili nie angażować Tanchico w animozje pomiędzy Łzą a Illian. W przeciwnym razie miała zamiar stanowczo się z nimi rozprawić.

Po drodze przez dok Domon opowiedział o tym, co się z nim działo od wyjazdu z Falme; zaiste, wiodło mu się nieźle.

— Kilkanaście dobrych statków przybrzeżnych, o których wiedzą poborcy podatkowi Tanchico — zaśmiał się — i cztery dalekomorskie, o których nie mają pojęcia.

Raczej nie mógł zdobyć aż tylu uczciwą drogą w tak krótkim czasie. Zaszokowało ją, że tak otwarcie opowiada o tym w miejscu pełnym ludzi.

— A jakże. Przemycam i robię takie zyski, że nigdy wcześniej bym nie uwierzył. Dziesiąta część akcyzy w kieszeniach celników z łatwością powoduje, że odwracają oczy i sznurują usta.

Minęło ich dwóch mieszkańców Tanchico idących spacerowym krokiem, w welonach i okrągłych kapeluszach, z rękoma założonymi na plecach. Każdemu z grubego łańcucha na szyi zwisał ciężki mosiężny klucz. Ukłonili się Domonowi w sposób, który świadczył, że się znają nawzajem. Thom wyglądał na rozbawionego, ale Juilin spojrzał na Domona i tamtych dwóch spode łba. Jako łowca złodziei żywił naturalną niechęć wobec tych, którzy naruszali prawo.

— Ale nie wierzę, że to jeszcze długo potrwa — powiedział Domon, gdy tamci ich minęli. — W Arad Doman sprawy mają się znacznie gorzej niż tutaj, a tu i tak jest wystarczająco fatalnie. Być może Lord Smok nie sprowadzi od razu Pęknięcia Świata, ale na pewno pękną przez niego Arad Doman i Tarabon.

Elayne miała ochotę przygadać mu coś przykrego, w tej samej chwili jednak dotarli do stóp doku, toteż tylko przypatrywała się w milczeniu, jak wynajmuje lektyki i tragarzy oraz kilkunastu mężczyzn z mocnymi pałkami i srogimi twarzami. Na końcu doku stali gwardziści z mieczami i włóczniami, wyglądali na najemników, a nie żołnierzy. Z przeciwnej strony ulicy biegnącej równolegle do szeregu doków, w gwardzistów wpatrywały się setki zgnębionych, skurczonych twarzy. Czasami ich wzrok pomykał w stronę statków, ale głównie spoczywał na tych, którzy nie pozwalali im na nie wsiąść. Elayne zadrżała, przypomniawszy sobie, co Coine opowiadała o ludziach, którzy wdarli się hurmem na jej statek, rozpaczliwie pragnąc wykupić sobie rejs dokądkolwiek, byle dalej od Tanchico. W tych wygłodniałych oczach płonęła rozpacz. Elayne siedziała sztywno w lektyce, której drogę wśród tłumu torowały pałki, i starała się na nic nie patrzeć. Nie chciała oglądać tych twarzy. Gdzie jest ich król? Dlaczego się nimi nie zajmie?

Szyld nad bramą otynkowanej na biało oberży, do której zawiódł je Domon, poniżej Wielkiego Kręgu, głosił, iż jest to „Dworzec Trzech Śliw”. Jedynym dziedzińcem, jaki Elayne zauważyła, było otoczone wysokim murem, brukowane podwórze przed kwadratowym, dwupiętrowym budynkiem, pozbawionym na parterze okien; okna na piętrach zabezpieczono skomplikowanymi kratami. We wspólnej izbie tłoczyli się mężczyźni i kobiety, większość w lokalnych strojach, gwar głosów niemalże całkowicie zagłuszał melodię wybijaną na dulcymerze.

Nynaeve wstrzymała oddech, kiedy po raz pierwszy zobacezyła oberżystkę, piękną kobietę, niewiele od niej starszą, z brązowymi oczyma i warkoczami barwy jasnego miodu; welon nie ukrywał pulchnych ust w kształcie pączka róży. Elayne też się wzdrygnęła, ale to nie była Liandrin. Kobieta — na imię miała Rendra — najwyraźniej dobrze znała Domona. Witając Nynaeve i Egwene uśmiechami i mocno się rozwodząc nad faktem, iż Thom jest bardem, dała im ostatnie dwie wolne izby za mniejszą, jak Elayne podejrzewała, opłatę niż ta, która obecnie obowiązywała. Elayne upewniła się, że ona i Nynaeve dostaną izbę wyposażoną w większe łoże, dzieliła już bowiem kiedyś z nią łoże i wiedziała, iż Nynaeve wyjątkowo się rozpycha.

Rendra dostarczyła również kolację do prywatnego gabinetu; podało ją dwóch młodych posługaczy w welonach. Elayne zapatrzyła się na talerz z pieczoną jagnięciną, korzenną galaretką jabłkową i jakąś dziwną odmianą długich, żółtawych fasolek, przyprawionych orzechami. Nie mogła tego tknąć. Te wszystkie wygłodniałe twarze. Domon natomiast jadł całkiem chętnie, a Thom i Juilin też nie okazali śladu wstrzemięźliwości.

— Rendra — spytała cicho Nynaeve — czy ktoś tutaj wspomaga biednych? Mogłabym zdobyć sporą ilość złota, gdyby to miało pomóc.

— Mogłabyś złożyć datek na kuchnię Bayle’a — odparła oberżystka, obdarzając Domona uśmiechem. — Ten człowiek ucieka niby od wszelkich podatków, a opodatkowuje sam siebie. Od każdej korony, jaką odda w charakterze łapówki, dwie daje na zupę i chleb dla biednych. Mnie nawet próbował przekonać, bym też dawała, ja jednak płacę podatki.

— To naprawdę wynosi mniej niż podatki — mruknął Domon, garbiąc się w obronnym geście. — Zyski czerpię doprawdy spore, okalecz mnie Fortuno, jeśli to nieprawda.

— To chwalebne, że lubisz pomagać biednym, panie Domon — powiedziała Nynaeve, kiedy Rendra i słudzy zniknęli. Thom i Juilin wstali, by sprawdzić, czy rzeczywiście sobie poszli. Korytarz okazał się pusty. Nynaeve ciągnęła dalej. — My też możemy potrzebować twojej pomocy.

Nóż i widelec Illianina zatrzymał się w trakcie krojenia kawałka jagnięciny.

— Jakiej? — spytał podejrzliwie.

— Nie wiem dokładnie, panie Domon. Ty masz statki. To znaczy, że masz ludzi. Możemy potrzebować uszu i oczu. W Tanchico ukrywa się być może kilka Czarnych Ajah, a my musimy je odszukać.

Nynaeve podniosła do ust widelec pełen fasoli takim gestem, jakby nie powiedziała nic niezwykłego. Ostatnimi czasy niemalże informowała o Czarnych Ajah każdą napotkaną osobę.

Domon zagapił się na nią, po czym wbił pełen niedowierzania wzrok w Thoma i Juilina, którzy właśnie zasiedli z powrotem na swych krzesłach. Kiedy pokiwali głowami, odepchnął swój talerz na bok i wsparł głowę na rękach. Omal nie zarobił szturchańca od Nynaeve, jeśli sposób, w jaki zacisnęła usta, istotnie coś takiego sygnalizował, i Elayne nie mogła jej za to winić. Do czego było mu potrzebne ich potwierdzenie prawdziwości jej słów?

W końcu jednak trochę doszedł do siebie.

— To jak nic znowu się powtórzy. Falme jest wszędzie. Może nadszedł już czas, bym się spakował i odpłynął. Jak przeniosę swoje statki do Illian, to tam też będę bogaczem.

— Wątpię, czy uznasz Illian za miłe miejsce, panie Domon — powiedziała stanowczym głosem Nynaeve. — Na ile się orientuję, władzę sprawuje tam teraz Sammael, nieważne zresztą, czy jawnie. Pod rządami jednego z Przeklętych raczej nie mógłbyś skorzystać ze swego bogactwa.

Domonowi oczy omal nie wyszły z orbit, ale ona spokojnie mówiła dalej.

— Nie ma już bezpiecznych miejsc. Możesz sobie uciekać jak królik, panie Domon, ale i tak nie dasz rady się schować. Nie lepiej stanąć do walki, jak przystało na mężczyznę?

Nynaeve poczynała sobie zbyt brutalnie; zawsze miała tendencje do terroryzowania ludzi. Elayne uśmiechnęła się i pochyliła, by położyć dłoń na ramieniu Domona.

— Nie chcemy cię straszyć, panie Domon, ale naprawdę możemy potrzebować twojej pomocy. Wiem, że jesteś dzielnym człowiekiem, bo inaczej nie czekałbyś na nas tak długo w Falme. Będziemy niesłychanie wdzięczne.

— Dobre w tym jesteście — mruknął Domon. — Jedna z kijem na woły, druga z miodem królowej. No niech będzie. Będę pomagał, jak mogę najlepiej. Ale nie obiecuję, że zostanę, by czekać na następne Falme.

Podczas posiłku Thom i Juilin zabrali się za dokładne wypytywanie go o Tanchico. Juilin w każdym razie robił to w okrężny sposób, sugerując Thomowi pytania o dzielnice najczęściej nawiedzane przez złodziei, rabusiów i włamywaczy, w jakich winiarniach bywają najczęściej i kto od nich kupuje ukradzione dobra. Łowca złodziei utrzymywał, iż ludzie tego pokroju częstokroć lepiej się orientują w tym, co się dzieje w mieście niż władze. Wyraźnie nie chciał rozmawiać z Illianinem bezpośrednio, a Domon prychał wyzywająco za każdym razem, gdy odpowiadał na któreś z pytań Tairenianina, które w jego imieniu wygłaszał bard. Dopóki nie wystosował ich Thom, z reguły nie chciał wcale odpowiadać. Pytania, które zadawał sam Thom, okazały się bezsensowne, gdyż pytał o arystokratów i frakcje polityczne, kto z kim pozostaje w sojuszu, a kto z kim walczy, kto zmierza do jakiego celu i jakie osiąga rezultaty podjętych działań, i czy różnią się one od tego, co dana osoba pierwotnie planowała. Zadawał pytania, jakich Elayne zupełnie się po nim nie spodziewała, nawet po ich rozmowach na pokładzie „Tańczącego po Falach”. Całkiem chętnie z nią rozmawiał — wyglądało, że nawet to lubi — ale za każdym razem, gdy już myślała, że dogrzebie się czegoś na temat jego przeszłości, jemu jakimś sposobem udawało się ją zbyć i sprawić, że sztywnym krokiem odchodziła. Domon odpowiadał Thomowi z mniejszą uszczypliwością niż Juilinowi. W obu przypadkach jednak wyszło na to, że raczej nieźle zna Tanchico, począwszy od sfer arystokratycznych i urzędniczych, a skończywszy na zakazanych rewirach tego miasta, aczkolwiek kiedy o nich opowiadał, często wydawało się, że różnica między nimi jest raczej niewielka.

Gdy obaj mężczyźni wycisnęli już wszystko z przemytnika, Nynaeve kazała Rendrze przynieść pióro, atrament i papier, po czym sporządziła listę zawierającą opisy wszystkich Czarnych sióstr. Trzymając te kartki bardzo ostrożnie w ogromnej dłoni, Domon patrzył na nie niespokojnie, z marsem na czole, jakby je również spodziewał się na tej liście znaleźć, obiecał jednak, że powie swym ludziom, by mieli oczy szeroko otwarte. Kiedy Nynaeve przypomniała mu, że wszyscy powinni zachować jak największą przezorność, roześmiał się tak, jakby go ostrzegła, żeby nie przebił się noszonym za pasem mieczem.

Juilin wyszedł tuż za Domonem, obracając w rękach białą laskę i twierdząc, że noc to najlepsza pora na szukanie złodziei oraz tych, którzy żyją z ich działalności. Nynaeve oznajmiła, iż wycofuje się do swej izby — jej izby! — żeby trochę poleżeć. Wyglądała dość nietęgo i Elayne zrozumiała nagle dlaczego. Nynaeve przyzwyczaiła się na „Tańczącym Po Falach” do chybotania; teraz miała kłopoty na lądzie, który się nie chybotał. Żołądek tej kobiety doprawdy nie był szczególnie miłym towarzyszem podróży.

Sama zeszła do wspólnej izby razem z Thomem, który przyrzekł Rendrze, że da tego wieczoru przedstawienie. Jakimś szczęśliwym trafem znalazła ławę przy pustym stole; chłodne spojrzenia wystarczyły, by przegnać mężczyzn, którzy zapragnęli przy nim usiąść. Rendra przyniosła jej srebrny kielich z winem; popijając je, słuchała, jak Thom gra na harfie i śpiewa różne pieśni miłosne, takie jak na przykład Pierwsza Róża Lata, Wiatr, który Kołysze Wierzbą, a także piosenki żartobliwe, jak Tylko Jeden But i Stara Szara Gęś. Słuchacze byli pełni uznania, bili mu brawo, uderzając dłońmi w blaty stołów. Po jakimś czasie Elayne też uderzała w swój. Nie wypiła więcej niż połowę wina, ale jakiś przystojny posługacz uśmiechnął się do niej i dolał do pełna. To wszystko było dziwnie podniecające. Przez całe swe życie zdarzyło jej się jedynie kilkakrotnie przebywać we wspólnych izbach rozmaitych gospód, a już ani razu po to, by popijać wino i zażywać rozrywek niczym zwykła osoba z ludu.

Wymachując połami kaftana, by wprawić wielobarwne łatki w trzepotanie, Thom zaczął opowiadać Marę i trzech głupich krok, potem kilka opowieści o Anli, Mądrej Doradczyni, a następnie przystąpił do recytowania długiego ciągu Wielkiego Polowania na Róg i robił to w taki sposób, jakby to właśnie w tej wspólnej izbie rozlegał się tętent cwałujących koni, grzmiały trąby, mężczyźni i kobiety walczyli, kochali się i umierali. Do późnej nocy tak śpiewał i recytował, przerywając od czasu do czasu po to tylko, by zwilżyć gardło łykiem wina, podczas gdy goście hałaśliwie domagali się dalszego ciągu. Kobieta, która przed nim grała na dulcymerze, schowała się do kąta ze swym instrumentem na kolanach i kwaśnym wyrazem twarzy. Ludzie często rzucali Thomowi monety — najął małego chłopca, żeby je zbierał — raczej mało prawdopodobne, by dawali tyle za jej muzykę.

Wszystko to — harfa i ten popis śpiewaczy zwłaszcza — zdawało się z Thomem znakomicie harmonizować. Cóż, był bardem, ale Elayne odnosiła wrażenie, że kryje się za tym coś więcej. Przysięgłaby, że już gdzieś wcześniej słyszała, jak on recytuje Wielkie Polowanie na Róg, tyle że Stylem Wzniosłym, a nie Prostym. Jak to możliwe? Był przecież przeciętnym, starym bardem.

Wreszcie, w samym środku nocy, Thom ukłonił się, po raz ostatni zamaszyście wymachując kaftanem i ruszył w stronę schodów, czemu wtórowało głośne uderzanie dłoni w blaty stołów. Elayne uderzała w swój z równym wigorem jak pozostali.

Podniosła się z miejsca, chcąc pójść za nim, ale poślizgnęła się i opadła całym ciężarem na ławę, patrząc z ukosa na srebrny kielich. Był pełen. Z całą pewnością wypiła tylko troszkę. Z jakiegoś powodu kręciło jej się w głowie. No tak. Przemiły młodzieniec, z rzewnymi brązowymi oczyma, napełnił ponownie jej kielich — ile razy? Nie, żeby to było ważne. W życiu nie wypiła za jednym razem więcej niż jeden kielich wina. Nigdy. To przez to, że zsiadła z „Tańczącego Po Falach” i wróciła na suchy ląd. Reagowała jak Nynaeve. Nic więcej.

Ostrożnie stanęła na nogach i — odrzucając pełną najwyższej noski propozycję pomocy ze strony przemiłego młodzieńca — — zdołała jakoś wejść po schodach, mimo że się kołysały. Nie zatrzymując się na piętrze, gdzie znajdowała się izba, którą dzieliła z Nynaeve, weszła na drugie piętro i zapukała do drzwi Thoma. Otworzył je powoli, podejrzliwie wyglądając na zewnątrz. Miał chyba nóż w ręku, a potem ten nóż zniknął. Dziwne. Złapała go za siwego wąsa.

— Pamiętam cię — powiedziała. Jej język wydawał się nie pracować jak powinien, słowa jakby się... plątały. — Siedziałam ci na kolanach i ciągnęłam cię za wąsy...

Szarpnęła, żeby zademonstrować, a Thom się skrzywił.

— ...a moja matka pochylała się za twoim ramieniem i śmiała się do mnie.

— Uważam, że będzie najlepiej, jak pójdziesz do swojej izby — powiedział, usiłując odepchnąć jej rękę. — Chyba przyda ci się trochę snu.

Nie chciała ustąpić. Nieomal wepchnęła go z powrotem do izby. Dzięki temu, że trzymała go za wąsy.

— Moja matka też siadała ci na kolanach. Widziałam. Pamiętam.

— Najważniejsze, byś się przespała, Elayne. Rano poczujesz się lepiej.

Udało mu się oderwać jej rękę i usiłował odprowadzić ją teraz do drzwi, ona jednak wyślizgnęła mu się z ramion. To łóżko nie miało słupków. Gdyby mogła przytrzymać się słupków, to może izba przestałaby się tak kołysać.

— Chcę wiedzieć, z jakiej racji matka siadała ci na kolanach. — Zrobił krok w tył, a ona zorientowała się, że znowu sięga do jego wąsa. — Jesteś bardem. Moja matka nie siadałaby na kolanach prostego barda.

— Idź się położyć, dziecko.

— Nie jestem dzieckiem! — Gniewnie tupnęła nogą i omal nie upadła. Podłoga była położona niżej, niż jej się wydawało. — Nie jestem żadnym dzieckiem. Odpowiedz mi. Natychmiast!

Thom westchnął i pokręcił głową.

— Nie zawsze byłem zwykłym bardem — odezwał się w końcu głosem pełnym rezerwy. — Byłem kiedyś nadwornym bardem. Tak się składa, że w Caemlyn. Na dworze królowej Morgase. Ty byłaś wtedy dzieckiem. Po prostu coś źle zapamiętałaś, to wszystko.

— Byłeś jej kochankiem, prawda? — Błysk w jego oczach wystarczył. — Byłeś. Zawsze wiedziałeś o Garecie Bryne. Przynajmniej tego się domyśliłam. I zawsze miałam nadzieję, że ona go poślubi. Gareth Bryne, ty i ten lord Gaebril, do którego, zgodnie z tym co twierdzi Mat, ona robi teraz cielęce oczy i... Ilu jeszcze? Ilu? Czym ona się różni od Berelain, która każdego mężczyznę, który przykuje jej oko, zaciąga podstępem do swego łoża? Ona niczym się nie różni...

Zamigotało jej w oczach, w głowie coś zadźwięczało. Po chwili uświadomiła sobie, że on ją uderzył w twarz. Uderzył ją w twarz! Wyprostowała się, rozpaczliwie pragnąc, by świat przestał się tak chwiać.

— Jak śmiesz? Jestem Dziedziczką Tronu Andor i nie będę...

— Jesteś małą dziewczynką, która po uszy opiła się winem i teraz urządza pokaz złego humoru — warknął. — I jeśli jeszcze raz usłyszę, jak mówisz takie rzeczy o Morgase, nieważne, pijana czy trzeźwa, to przełożę cię przez kolano, choćbyś nie wiem jak przenosiła Moc! Morgase to wspaniała kobieta, nie gorsza od żadnej innej!

— Czyżby? — Głos jej się łamał, uświadomiła sobie, że płacze. — To więc dlaczego...? Dlaczego...?

Po chwili twarz miała wtuloną w jego kaftan, a on gładził ją po włosach.

— Bo kiedy jest się królową, to cierpi się na samotność — powiedział cicho. — Bo większość mężczyzn, którzy ciągną do towarzystwa królowej, widzi w niej władzę, nie kobietę. Ja zobaczyłem kobietę i ona o tym wiedziała. Myślę, że Bryne też tak na nią patrzył, podobnie ten Gaebril. Musisz to zrozumieć, dziecko. Każdy chce kogoś mieć, kogoś, kto będzie się o niego troszczył, kogoś, o kogo można się troszczyć. Nawet królowa.

— Dlaczego wyjechałeś? — wymamrotała w jego pierś. — Rozśmieszałeś mnie. Pamiętam. Ją też rozśmieszałeś. I woziłeś mnie na barana.

— Długa historia. — Westchnął boleśnie. — Opowiem ci innym razem. Jeśli spytasz. Może traf zechce, że zapomnisz do rana. Czas, byś poszła do łóżka, Elayne.

Odprowadził ją do drzwi, a ona skorzystała z okazji, by znowu szarpnąć go za wąsa.

— O tak — orzekła z satysfakcją. — Tak to właśnie robiłam.

— Tak, właśnie tak. Dasz radę zejść sama?

— Jasne, że dam radę. — Obdarzyła go najbardziej wyniosłym ze swych spojrzeń, ale on wyraźnie nabrał w tym momencie jeszcze większej ochoty do wyjścia za nią na korytarz. Chcąc udowodnić, że to nie jest konieczne, podeszła — ostrożnie — do schodów. Zaczęła schodzić, a on stał w drzwiach i odprowadzał ją wzrokiem pełnym troski.

Na szczęście nie potknęła się, póki na nią patrzył, ale za to minęła własne drzwi i musiała zawrócić. Coś musiało być nie tak z tą galaretką z jabłek, wiedziała, że nie powinna jeść takich ilości. Lini zawsze powtarzała... Nie mogła sobie przypomnieć, co takiego powtarzała Lini, ale było to coś na temat przejadania się słodyczami.

W izbie paliły się dwie lampy, jedna na małym okrągłym stoliku obok łóżka, druga na białej półce nad murowanym kominkiem. Nynaeve leżała na łóżku, wciąż nakrytym narzutą, w pełni ubrana.

Powiedziała pierwszą rzecz, jaka jej przyszła do głowy.

— Rand na pewno myśli, że zwariowałam, Thom jest bardem, a Berelain to ostatecznie wcale nie moja matka.

Nynaeve spojrzała na nią dziwnie.

— Trochę mi się kręci w głowie. Jeden miły chłopiec ze słodkimi, brązowymi oczyma zaproponował, że pomoże mi wejść na górę.

— Pójdę o zakład, że tak było — powiedziała Nynaeve, wypluwając każde słowo. Wstała i podeszła do Elayne, by objąć ją ramieniem. — Chodź no tu na chwilę. Mam coś, co powinnaś zobaczyć.

Okazało się, że jest to wiadro z wodą stojące obok umywalki.

— Tutaj. Uklękniemy obie, żebyś to mogła obejrzeć.

Elayne posłuchała, ale w wiadrze nie zobaczyła nic prócz własnego odbicia w wodzie. Zdziwiła się, dlaczego tak się uśmiecha. W tym momencie poczuła na karku dotknięcie dłoni Nynaeve i jej głowa znalazła się pod wodą.

Młócąc ramionami, usiłowała się podnieść, ale ręka Nynaeve przypominała żelazną sztabę. Pod wodą należy wstrzymywać oddech. Elayne wiedziała o tym. Nie mogła tylko sobie przypomnieć, jak to się robi. Potrafiła jedynie młócić rękoma, bulgotać i dławić się.

Nynaeve wyciągnęła jej głowę z wiadra; Elayne nabrała powietrza do płuc, twarz jej ociekała wodą.

— Jak... śmiesz? — wykrztusiła. — Jestem... Dziedziczką Tronu...

Zdążyła wydusić z siebie kolejny jęk i jej głowa z głośnym pluskiem powędrowała ponownie pod wodę. Chwytanie wiadra oburącz i pchanie go na nic się nie zdało. Nie zdało się na nic bębnienie piętami w podłogę. Zaraz się utopi. Nynaeve postanowiła, że ją utopi.

Po upływie Wieku wynurzyła się z powrotem na powietrze. Całą twarz miała oblepioną mokrymi kosmykami włosów.

— Chyba — powiedziała najtwardszym tonem, na jaki ją było stać — będę wymiotowała.

Nynaeve w porę wyciągnęła białą, emaliowaną miskę spod umywalki, a potem przytrzymywała głowę Elayne w trakcie gdy ta pozbywała się wszystkiego, co kiedykolwiek w tyciu zjadła. Rok później — no dobrze, kilka godzin później; tak długo to zdało się trwać — Nynaeve umyła jej twarz i wytarła usta, a potem zwilżyła dłonie i nadgarstki. Jej głos nie zdradzał jednak żadnego zatroskania.

— Jak mogłaś to zrobić? Co cię opętało? Po jakimś durniu mogłabym się spodziewać, że spije się do tego stopnia, by nie móc ustać o własnych siłach, ale po tobie? I to dzisiaj.

— Wypiłam tylko jeden kielich — odburknęła Elayne. Nawet jeśli ten młodzieniec jej dolewał, nie mogła wypić więcej niż dwa. Na pewno nie.

— Kielich wielkości dzbana. — Nynaeve pociągnęła nosem, pomagając jej wstać. Właściwie dźwigając ją. — Jesteś w stanie nie spać? Zamierzam poszukać Egwene, ale nadal nie ufam sobie, że wydostanę się z Tel’aran’rhiod bez kogoś, kto mnie obudzi.

Elayne zamrugała. Obie co noc bez powodzenia szukały Egwene, odkąd zniknęła tak nagle z tamtego spotkania w Sercu Kamienia.

— Nie spać? Nynaeve, teraz moja kolej, by szukać i lepiej, jak to będę ja. Wiesz, że nie potrafisz przenosić, jeśli nie jesteś rozzłoszczona i... — Zauważyła, że przyjaciółka otoczona jest łuną saidara. I to od dłuższego czasu, dotarło do niej po namyśle. Miała wrażenie, że głowę ma wypchaną wełną, myśl musiała się przez tę wełnę przeciskać. Ledwie potrafiła wyczuć Prawdziwe Źródło. — Może rzeczywiście lepiej idź ty. Nie będę spała.

Nynaeve obdarzyła ją kosym spojrzeniem, ale w końcu skinęła głową. Elayne usiłowała jej pomóc przy rozbieraniu się, ale nie dawały sobie rady z rozpinaniem tych małych guziczków. Gderając bezgłośnie, Nynaeve zdołała rozpiąć je sama. Rozebrana do samej koszuli, nawlekła wykoślawiony pierścień na rzemyk, który nosiła na szyi, obok męskiego pierścienia, ciężkiego i złotego. To był pierścień Lana; Nynaeve zawsze nosiła go w zagłębieniu między piersiami.

Elayne przystawiła do łóżka niski drewniany zydel, a Nynaeve raz jeszcze się położyła. Czuła, że jest dość śpiąca, ale na czymś takim przecież nie zaśnie. Tylko co zrobić, żeby nie zwalić się na posadzkę.

— Odczekam godzinę i obudzę cię.

Nynaeve skinęła głową, potem zamknęła octy, obiema dłońmi ściskając dwa pierścienie. Po jakimś czasie jej oddech stał się głębszy.

W Sercu Kamienia było zupełnie pusto. Przebijając wzrokiem mrok panujący między ogromnymi kolumnami, Nynaeve wykonała pełne okrążenie wokół Callandora, iskrzącego się na tle kamieni posadzki, zanim do niej dotarło, że nadal jest ubrana w samą bieliznę, którą zdobi rzemyk z dwoma pierścieniami zwisający jej z szyi. Skrzywiła się i po chwili miała na sobie suknię z Dwu Rzek, uszytą z grubej, brązowej wełny oraz mocne buty. Dla Elayne i Egwene coś takiego najwyraźniej było łatwe, dla niej zaś wcale nie. Podczas wcześniejszych wizyt w Tel’aran’rhiod przeżywała wstydliwe chwile, przeważnie z powodu zdrożnych myśli o Lanie, ale zmiana przyodziewku zdecydowanie wymagała wielkiego skupienia. O właśnie — przypomniało się — i jej suknia stała się jedwabna i równie przezroczysta jak welon Rendry. Sama Berelain mogłaby się zaczerwienić. Tak jak teraz Nynaeve, wyobraziwszy sobie Lana, oglądającego ją w czymś takim. Z wielkim wysiłkiem sprowadziła z powrotem brązową wełnę.

Co gorsza, jej gniew osłabł — ta głupia dziewczyna; to ona nie wie, co się dzieje, jak człowiek wypije za dużo wina? Nigdy nie chadzała samotnie do wspólnych izb? Cóż, zapewne nie bywała — jeśli o nią chodziło, to Prawdziwe Źródło równie dobrze mogłoby nie istnieć. Może to nie będzie miało znaczenia. Zaniepokojona zajrzała do lasu ogromnych kolumn z czerwonego kamienia, obracając się wokół własnej osi. Co takiego zaszło, że Egwene zniknęła stąd tak nagle?

W Kamieniu panowała cisza, głucha pustka. Słyszała, jak krew jej szumi w uszach. A jednak swędziała ją skóra między łopatkami, jakby ktoś ją obserwował.

— Egwene? — Jej okrzyk odbił się echem, zakłócając ciszę panującą wśród kolumn. — Egwene?

Nic.

Otarłszy ręce o spódnice, odkryła, że trzyma w ręku krzywy kij z potężnym sękiem na końcu. Dużo nie będzie z niego pożytku. Na wszelki wypadek zacieśniła jednak na nim uścisk. Miecz bardziej by się przydał — kij przez chwilę migotał, na poły zmieniając się w miecz — ale nim nie potrafiłaby się posłużyć. Ponuro zaśmiała się w duchu. Pałka była tutaj równie dobra jak miecz; podobnie bezużyteczna. Jedyną prawdziwą obronę stanowiła Moc, Moc oraz ucieczka. W tym momencie pozostało jej tylko jedno wyjście.

Miała ochotę już teraz uciec, naglona przez to wrażenie utkwionych w nią oczu, ale nie chciała się poddać tak szybko. Tylko co zrobić? Egwene tutaj nie ma. Jest gdzieś na Pustkowiu. Elayne powiedziała, że w Rhuidean. Gdziekolwiek to jest.

Między jednym a drugim krokiem znalazła się znienacka na zboczu jakiejś góry, ostre słońce wznosiło się nad poszarpanymi wierzchołkami gór, które otaczały położoną niżej dolinę, piekąc suche powietrze. Pustkowie. Była tam. Przez chwilę to słońce dziwiło ją, ale Pustkowie leżało dostatecznie daleko na wschodzie, by mogło tam już wzejść słońce, podczas gdy w Tanchico panowała jeszcze noc. Tak czy owak w Tel’aran’rhiod było to obojętne. Światło czy noc zdawały się nie mieć związku z prawdziwym światem, na ile mogła to ocenić. Długie, blade cienie nadal pokrywały prawie połowę doliny, ale, co dziwne, kłębiła się tam zawiesina mgielna, która jakby wcale nie rzedła, mimo atakującego ją słońca. Z mgły wystawały ogromne wieże, niektóre jakby nie ukończone. Miasto. W Pustkowiu?

Gdy zmrużyła oczy, udało jej się wypatrzyć. w dolinie jakąś postać. Mężczyznę chyba, aczkolwiek z tej odległości widziała tylko, że to ktoś ubrany prawdopodobnie w spodnie i jaskrawoniebieski kaftan. Z pewnością nie Aiel. Człowiek ów szedł skrajem mgły, co jakiś czas zatrzymując się, żeby wsunąć w nią dłoń. Nie mogła być pewna, ale wydawało jej się, że ręka nieruchomiała wówczas na krótko. Może to wcale nie mgła.

— Musisz stąd odejść — usłyszała ponaglający ją kobiecy głos. — Jeśli ktoś cię zobaczy, umrzesz albo stanie ci się coś jeszcze gorszego.

Nynaeve podskoczyła, obracając się z uniesioną pałką, omal nie tracąc punktu oparcia na zboczu.

Stojąca nieco wyżej kobieta była ubrana w krótki, biały kaftan i obszerne, jasnożółte spodnie, ściągnięte nad cholewami krótkich butów. Podmuchy palącego wiatru targały połami jej płaszcza. Te długie, złote włosy, splecione w skomplikowany warkocz oraz srebrny łuk w ręku sprawiły, że Nynaeve wyrwało się imię.

— Birgitte?

Birgitte, bohaterka stu opowieści i jej srebrny łuk, z którym nigdy się nie rozstawała. Birgitte, jedna z umarłych bohaterów, których Róg Valere miał wywołać z grobu, by stanęli do walki w Ostatniej Bitwie.

— To niemożliwe. Kim jesteś?

— Nie ma czasu, kobieto. Musisz odejść, zanim on cię zobaczy. — Jednym, gładkim ruchem wyciągnęła strzałę z kołczana przy pasie, naciągnęła ją na cięciwę i złożyła się do strzału. Srebrny grot mierzył prosto w serce Nynaeve. — Odejdź!

Nynaeve uciekła.

Nie była pewna, jak to się dokonało, ale znalazła się nagle na Łące w Polu Emonda, patrzyła na oberżę „Winna Jagoda” z jej kominami i czerwonymi dachówkami. Łąkę, gdzie ze skalnej odkrywki tryskała Winna Jagoda, otaczały strzechy. Słońce tutaj stało wysoko na niebie, mimo że Dwie Rzeki leżały daleko na zachód od Pustkowia. Pomimo bezchmurnego nieba, wioskę okrywał głęboki cień.

Miała tylko chwilę na zastanowienie, jak oni sobie tutaj radzą bez niej. Jej oko przykuł najpierw nieznaczny ruch, potem lśnienie srebra, na koniec kobieta chowająca się za węgłem schludnego domku Ailys Candwin, za rzeką Winna Jagoda. Birgitte.

Nynaeve nie wahała się. Podbiegła do jednej z kładek porzuconych przez rwący strumień: Jej buty załomotały na drewnianych deszczułkach.

— Wracaj! — krzyknęła. — Wróć tutaj i odpowiedz mi! Kto to był? Wrócisz tu albo już ja zrobię z ciebie bohaterkę! Spuszczę ci takie lanie, że dopiero zrozumiesz, na czym polega prawdziwa przygoda.

Mijając róg domu Ailys, tak naprawdę tylko częściowo spodziewała się napotkać Birgitte. Wcale natomiast nie spodziewała się zobaczyć mężczyzny w ciemnym kaftanie, który biegł w jej stronę, pokonując niecałe sto kroków ubitego błota ulicy. Zaparło jej dech. Lan. Nie, nie Lan, ale twarz biegnącego miała ten sam kształt, te same oczy. Zatrzymawszy się, podniósł łuk i strzelił. Do niej. Krzycząc przeraźliwie, rzuciła się całym ciałem w bok, usiłując pazurami wydrapać sobie drogę do jawy.

Elayne poderwała się na równe nogi, przewracając zydel, kiedy Nynaeve krzyknęła przeraźliwie i z szeroko rozwartymi oczyma usiadła na łóżku.

— Co się stało, Nynaeve? Co się stało?

Nynaeve dygotała.

— Wyglądał jak Lan. Wyglądał jak Lan, a próbował mnie zabić. — Przyłożyła drżącą dłoń do lewej ręki; z płytkiego nacięcia, kilka cali poniżej barku tryskała krew. — Gdybym nie uskoczyła, strzała przebiłaby mi serce.

Elayne usadowiła się na skraju łóżka i zbadała ranę.

— Nie jest tak źle. Przemyję ci to i zabandażuję. — Żałowała, że nie potrafi uzdrawiać; gdyby spróbowała, nie znając się na tym, tylko by pogorszyła sprawę. Tak naprawdę jednak było to tylko troszkę poważniejsze skaleczenie. Nie wspominając o tym, że wciąż miała wrażenie, iż głowę ma pełną galarety. Trzęsącej się galarety. — To nie był Lan. Uspokój się. Ktokolwiek, tylko nie Lan.

— Wiem — odparła kwaśno Nynaeve. Zrelacjonowała zdarzenia równie gniewnym głosem. Mężczyzna, który strzelał do niej z łuku w Polu Emonda i mężczyzna w Pustkowiu; nie miała pewności, czy to był jeden i ten sam. Już pojawienie się samej Birgitte było niezwykłe.

— Jesteś pewna? — spytała Elayne. — Birgitte?

Nynaeve westchnęła.

— Jedyne, czego jestem pewna, to tego, że nie znalazłam Egwene. I że nie wrócę już tam tej nocy. — Uderzyła się pięścią w udo. — Gdzie ona jest? Co się z nią stało? Jeśli ona spotkała tego człowieka z łukiem... Och, Światłości!

Elayne musiała chwilę pomyśleć; tak strasznie chciało jej się spać, myśli jej cały czas wirowały.

— Uprzedziła, że może jej tam nie być, kiedy nadejdzie pora naszego następnego spotkania. Może właśnie dlatego wyszła tak pośpiesznie. Powody, dla których nie może... Chcę przez to powiedzieć... — Te wszystkie słowa raczej nie miały większego sensu, ale nie potrafiła wyrazić tego dokładniej.

— Mam nadzieję — odparła znużonym głosem Nynaeve. Patrząc na Elayne, dodała: — Lepiej będzie, jak położymy cię do łóżka. Wyglądasz, jakbyś zaraz miała się przewrócić.

Elayne była wdzięczna za pomoc przy rozbieraniu. Pamiętała, że ma zabandażować rękę Nynaeve, ale łóżko było tak kuszące, iż ledwie umiała myśleć o czymś innym. Być może rankiem izba przestanie tak wolno krążyć wokół łóżka. Sen przyszedł, ledwie jej głowa dotknęła poduszki.

Rankiem żałowała. że w ogóle żyje.

Słońce dopiero co wzeszło, we wspólnej izbie nie było nikogo prócz Nynaeve. Z głową w dłoniach zapatrzyła się na kielich, który postawiła na stole Nynaeve, zanim poszła szukać oberżystki. Czuła ten zapach wraz z każdym oddechem; nozdrza same usiłowały się zatkać. Głowa zdawała się... Trudno było opisać, jak czuła się jej głowa. Gdyby ktoś zaproponował, że ją utnie, pewnie by mu podziękowała.

— Jak się czujesz?

Drgnęła na dźwięk głosu Thoma, ledwie tłumiąc przenikliwy jęk.

— Czuję się całkiem nieźle, dziękuję. — Od mówienia zaczęło jej łomotać w głowie. Thom bawił się niepewnie jednym ze swych wąsów. — Twoje opowieści ubiegłej nocy były bajeczne, Thom. W każdym razie te, które zapamiętałam.

Zdobyła się jakimś cudem na cichy śmiech, wyrażający dezaprobatę wobec samej siebie.

— Obawiam się, że nie pamiętam wiele prócz tego, że tam siedziałam i słuchałam. Chyba najadłam się nieświeżej galaretki z jabłek.

Nie miała zamiaru się przyznać, że wypiła całe to wino; nadal nie miała pojęcia, ile tego było. Albo że zrobiła z siebie idiotkę w jego izbie. Wszystko, tylko nie to. Thom chyba jej wierzył, z wyraźną ulgą bowiem wziął sobie krzesło.

Pojawiła się Nynaeve; usiadła, podając jej wilgotny ręcznik. Przysunęła też bliżej kielich z tym ohydnym naparem. Elayne z wdzięcznością przycisnęła ręcznik do czoła.

— Czy któreś z was widziało dziś rano pana Sandara? — spytała starsza kobieta.

— Nie spał w naszej izbie — odparł Thom. — Za co powinienem być wdzięczny, biorąc pod uwagę rozmiary łóżka.

Jakby te słowa go przywołały, frontowymi drzwiami wszedł Juilin ze zmęczoną twarzą, jego zgrabnie skrojony kaftan był mocno zmięty. Lewe oko miał podbite, krótkie, czarne włosy zaś, które normalnie przylegały mu płasko do czaszki, wyglądały tak, jakby je byle jak przeczesał palcami, ale uśmiechał się, kiedy się do nich przyłączył.

— Złodziei w tym mieście tyle co piskorzy w trzcinach i wystarczy im kupić kielich, a zaraz zaczynają gadać. Rozmawiałem z dwoma, którzy twierdzili, że widzieli kobietę z siwym kosmykiem za lewym uchem. Myślę, że jednemu z nich mogę wierzyć.

— Więc one są tutaj — orzekła Elayne, ale Nynaeve potrząsnęła głową.

— Być może. Niejedna kobieta może mieć siwy kosmyk we włosach.

— Nie umiał określić, ile miała lat — powiedział Juilin, skrywając dłonią ziewnięcie. — Zupełnie bez wieku, twierdził. Zażartował, że może to była Aes Sedai.

— Za szybko działasz — skarciła go surowym tonem Nynaeve. — Nie oddasz nam żadnej przysługi, jeśli je na nas ściągniesz.

Juilin mocno się zaczerwienił.

— Jestem ostrożny. Nie mam najmniejszej ochoty wpaść znowu w ręce Liandrin. Ja nie zadaję pytań, ja rozmawiam. Czasami o kobietach, które kiedyś znałem. Dwóch ludzi dało się złapać na ten siwy kosmyk i żaden się nie połapał, iż to coś więcej niż czcza gadanina przy tanim ale. Dziś wieczorem może kto inny wpadnie w moje sieci, tyle że tym razem przynętą będzie może pewna krucha kobietka z Cairhien, obdarzona wielkimi, niebieskimi oczyma.

Czyli Temaile Kinderode.

— Krok po kroku będę dochodził do miejsc, gdzie je widywano, aż w końcu się dowiem, gdzie są. Znajdę je dla was.

— Albo ja to zrobię. — Thom wygłosił to takim tonem, jakby ten wariant uważał za bardziej prawdopodobny. — Czy zamiast ze złodziejami, nie kumają się raczej z arystokratami i politykami? Jakiś lord z tego miasta zacznie robić coś, czego zazwyczaj nie czyni i w ten sposób zawiedzie mnie do nich.

Obaj mężczyźni mierzyli się wzrokiem. Elayne się spodziewała, że jeden z nich w każdej chwili może zaproponować pojedynek. Mężczyźni. Najpierw Juilin i Domon, teraz Juilin i Thom. Najpewniej Thom i Domon wdadzą się w walkę na pięści, żeby dopełnić złego. Mężczyźni. Tak brzmiał jedyny komentarz, jaki jej przyszedł do głowy.

— Być może Elayne i mnie powiedzie się lepiej bez waszej pomocy — oświadczyła sucho Nynaeve. — Dzisiaj zaczynamy same szukać.

Dyskretnie spojrzała na Elayne.

— W każdym razie ja zaczynam. Elayne być może potrzebuje nieco więcej odpoczynku, by odzyskać siły po... podróży.

Starannie odłożywszy ręcznik na bok, Elayne użyła obu dłoni, by unieść stojący przed nią kielich. Gęsta, szarozielona ciecz smakowała gorzej, niż wyglądała. Zmusiła się, by wypić wszystko duszkiem, cały czas się otrząsając. Gdy zawartość kielicha dotarła do żołądka, przez moment czuła się jak płaszcz łopoczący na porywistym wietrze.

— Dwie pary oczu widzą lepiej niż jedna — powiedziała do Nynaeve, odstawiając ze szczękiem kielich.

— Sto par widzi jeszcze lepiej — pośpiesznie dodał Juilin — i jeśli ten illiański węgorz rzeczywiście pośle swych ludzi na miasto, wówczas będziemy ich mieli co najmniej tyle, razem ze złodziejami i rabusiami.

— Ja... my... znajdziemy dla was te kobiety, o ile w ogóle da się je znaleźć — zapewnił Thom. — Nie musicie wyściubiać nosa z oberży. W tym mieście panuje niebezpieczna atmosfera, nawet jeśli Liandrin tu nie ma.

— Zważywszy fakt — dorzucił Juilin — że jeśli jednak one tu są, to znają was obie. Znają wasze twarze. Znacznie lepiej zrobicie, zostając tu w oberży, w ukryciu.

Elayne popatrzyła na nich ze zdumieniem. Jeszcze przed chwilą piorunowali się wzajemnie wzrokiem, a teraz przystąpili do działania ramię w ramię. Nynaeve miała rację, twierdząc, że przysporzą kłopotów. Cóż, Dziedziczka Tronu Andor nie będzie się ukrywała za plecami panów Juilina Sandara i Thoma Merrilina. Otworzyła usta, żeby im to oznajmić, pierwsza jednak przemówiła Nynaeve.

— Macie rację — powiedziała chłodno.

Elayne zapatrzyła się na nią z niedowierzaniem, Thom i Juilin wyglądali na zdziwionych i jednocześnie obrzydliwie zadowolonych.

— One faktycznie nas znają — ciągnęła Nynaeve. — Sądzę, że zajmę się tą sprawą dzisiejszego ranka. A oto i pani Rendra z naszym śniadaniem.

Thom i Juilin wymienili pełne zaniepokojenia spojrzenia, ale nie mogli nic powiedzieć, ponieważ oberżystka uśmiechała się do nich zza welonu.

— O cóż to ja cię prosiłam? — spytała ją Nynaeve, kiedy kobieta postawiła przed nią miskę słodzonej miodem owsianki.

— A prawda. Nie będzie kłopotu ze znalezieniem pasujących na was ubrań. A te włosy... macie takie piękne włosy, takie długie... uczesanie ich nie potrwa długo. — Przejechała palcami po swych warkoczach ciemnozłotej barwy.

Elayne uśmiechnęła się na widok min Thoma i Juilina. Do kłótni może i byli gotowi; nie potrafili się bronić, jeśli się ich ignorowało. Poczuła się znacznie lepiej, wstrętna mikstura Nynaeve chyba rzeczywiście działała. W trakcie gdy Nynaeve i Rendra dyskutowały o kosztach, kroju i tkaninie — Rendra chciała skopiować swą obcisłą suknię, jasnozieloną tego dnia; Nynaeve była niby przeciwna, ale wyraźnie się wahała — Elayne nabrała łyżkę owsianki, chcąc zmyć tamten smak z ust. To jej przypomniało, że jest głodna.

Pozostał jeszcze jeden problem, dotychczas przez nikogo nie wspomniany, problem, o którym Thom i Juilin nie mieli pojęcia. Jeśli Czarne Ajah znajdowały się istotnie w Tanchico, wówczas było tu również to, co zagrażało Randowi, cokolwiek to było. Coś zdolnego go związać jego własną Mocą. Znalezienie Liandrin i pozostałych nie wystarczy. Muszą również odszukać to coś. Nowo odkryty apetyt przeszedł niespodzianie.

40

Łowca trolloków

Ostatnie krople deszczu, który spadł wczesnym rankiem, wciąż jeszcze skapywały z gałęzi jabłoni. Po konarze oblepionym zawiązującymi się już owocami, które tego roku nie zostaną zebrane, skakała czerwona zięba. Słońce wzeszło już dość wysoko, kryło się jednak za gęstymi, szarymi chmurami. Siedzący na ziemi ze skrzyżowanymi nogami Perrin sprawdzał cięciwę; nawet szczelnie opakowane i nawoskowane zwykły wiotczeć pod wpływem wilgoci. Burza, wywołana przez Verin, żeby ukryć ich przed pogonią tamtej nocy, której odbili więźniów, swą gwałtownością zaskoczyła nawet ją samą i w ciągu sześciu dni, które upłynęły od tamtego czasu, jeszcze trzykrotnie spadały ulewne deszcze. Tak mu się wydawało, że tych dni było sześć. Od owej nocy specjalnie nad niczym się nie zastanawiał, dryfował tylko na fali wydarzeń, reagując na to, co się samo objawiało. Obuch topora wbił mu się w bok, ale ledwie to zauważył.

Niskie, porośnięte trawą kopce stanowiły ślad po całych pokoleniach Aybarów tutaj pogrzebanych. Najstarsze z wyrzeźbionych z drewna nagrobków, popękane, ledwie dające się odczytać, wbite w groby nieodróżnialne od nietkniętej ziemi, nosiły daty sprzed blisko trzystu lat. To te wygładzone przez deszcz i ledwie porosłe trawą kopce go raniły. Całe pokolenia pogrzebanych tutaj Aybarów, ale z pewnością nigdy w jednym czasie nie pochowano aż czternastu. Ciotka Neain tuż za starszym grobem wuja Carlina, obok ich dwoje dzieci. Ciocia-babcia Ealsin w jednym rzędzie z wujem Edwardem, ciocią Magde i ich trojgiem dzieci, długi rząd z jego matką i ojcem. Z Adorą, Deselle i małym Paetam. Długi rząd kopców usypanych z nagiej, mokrej ziemi wciąż prześwitującej spod trawy. Policzył dotykiem, ile ma jeszcze strzał w kołczanie. Siedemnaście. Za dużo ich uległo uszkodzeniu w takim stopniu, iż warto je było odzyskać jedynie dla stalowych grotów. Nie miał czasu na robienie nowych; będzie musiał jak najszybciej odwiedzić grotarza w Polu Emonda. Buel Dawtry robił dobre strzały, lepsze nawet niż Tam.

Zaalarmowany delikatnym szelestem, który rozległ się za jego plecami, zaczął węszyć.

— Co tam, Dannil? — spytał, nie oglądając się.

Odgłos łapania tchu, chwila zaskoczenia i dopiero potem usłyszał głos Dannila:

— Ta lady przyjechała, Perrin.

Żaden się dotychczas nie przyzwyczaił do jego umiejętności rozpoznawania osób, zanim je zobaczy, ale przestało go to już martwić.

Rzucił kose spojrzenie przez ramię. Dannil wyglądał na chudszego niż przedtem; tylko farmerzy potrafili wyżywić tylu równocześnie, toteż zależnie od rezultatów polowania albo ucztowali, albo głodowali. Przeważnie głodowali.

— Lady?

— Lady Faile. A także lord Luc. Przyjechali z Pola Emonda.

Perrin wstał zwinnie i ruszył natychmiast długimi krokami, wymuszając na Dannilu pośpiech, jeśli ten chciał za nim nadążyć. Udało mu się nie spojrzeć na dom. Na zwęglone deski i okopcone kominy, pozostałości po domu, w którym się wychował. Przyjrzał się natomiast badawczo drzewom, tym rosnącym najbliżej farmy, szukając swych czatowników. Z powodu bliskości Wodnego Lasu, na tej ziemi rosło mnóstwo wysokich dębów, świerków, sporych jesionów i wawrzynów. Gęste listowie znakomicie kryło chłopców — dobrze też maskowały ich obecność bure farmerskie ubrania — więc nawet jemu ciężko było ich wypatrzyć. Będzie musiał porozmawiać z tymi z najdalej wysuniętych posterunków; ci mieli pilnować, by nikt nie podszedł blisko bez ostrzeżenia. Nawet Faile i ten Luc.

Obozowisko rozbite na poszyciu w sporym zagajniku, gdzie niegdyś bawił się w odkrywanie egzotycznych, dzikich krain, było prymitywne; część koców, rozciągnięta między drzewami, dawała dach nad głową, inne walały się po ziemi wśród niewielkich ognisk, na których gotowali strawę. Tutaj gałęzie też ociekały wodą. Większość mieszkańców obozu, blisko pięćdziesięciu młodych mężczyzn, chodziła nie ogolona; jedni naśladowali Perrina, inni uważali, że nieprzyjemnie jest się golić w zimnej wodzie. Myśliwymi byli dobrymi — wszystkich niewprawnych odesłał — nie nawykli jednakże do spędzania poza domem więcej niż jednej czy dwóch nocy pod rząd. Do tego, co kazał im robić, również nie nawykli.

Zebrali się właśnie w krąg i gapili na stojących w środku Faile i Luka, zaledwie czterech albo pięciu trzymało w dłoniach łuki. Reszta łuków leżała pyry posłaniach, podobnie było z większością kołczanów. Luc stał i bezmyślnie skubał wodze wysokiego, czarnego ogiera, przybrawszy tę charakterystyczną dlań pozę gnuśnej arogancji, dodatkowo jakby podkreślonej przez czerwony kaftan; zimne, niebieskie oczy ignorowały otaczających go mężczyzn. Woń, jaką wydzielał ten człowiek, również wyodrębniała go z pozostałych, zimna i odmienna, jakby nie miał nic wspólnego ze zgromadzonymi wokół niego ludźmi, a może nawet z całą ludzkością.

Faile podeszła pośpiesznie do Perrina z uśmiechem; wąskie, dzielone spódnice miękko poświstywały, gdy szary jedwab muskał jedwab. Lekko pachniała słodkawym aromatem ziołowego mydła i sobą.

— Pan Luhhan powiedział, że prawdopodobnie znajdziemy was tutaj.

Zamierzał spytać, co ona tu robi, ale nim się połapał, obejmował ją ramieniem i mówił z ustami wtulonymi w jej włosy:

— Dobrze cię zobaczyć. Tęskniłem za tobą.

Odepchnęła go na taką tylko odległość, dzięki której mogła spojrzeć mu w twarz.

— Wyglądasz na zmęczonego.

Zignorował to; nie miał czasu na zmęczenie.

— Zawiodłaś wszystkich bezpiecznie do Pola Emonda?

— Są w gospodzie „Winna Jagoda”. — Nagle uśmiechnęła się szeroko. — Pan al’Vere znalazł starą halabardę i mówi, że jeśli Białe Płaszcze będą chciały ich dopaść, to najpierw nadzieją się na niego. Wszyscy są teraz we wsi, Perrin. Verin z Alanną, Strażnicy. Oczywiście udają, że są kimś innym. I Loial. On z pewnością wywołał pewną sensację. Większą nawet niż Bain i Chiad.

Uśmiech przemienił się w grymas.

— Poprosił mnie, żebym dostarczyła ci wiadomość. Alanna dwukrotnie zniknęła bez słowa, raz sama. Loial twierdzi, że Ihvon wyglądał na zdziwionego, gdy stwierdził jej zniknięcie. Powiedział, iż nie mam nikomu mówić. — Studiowała jego twarz. — Co to oznacza, Perrin?

— Może nic. Ja tylko nie mam pewności, czy mogę jej ufać. Verin mnie przed nią ostrzegła, ale czy mogę wierzyć Verin? Powiadasz, że Bain i Chiad są w Polu Emonda? Sądzę, że w takim razie on wie o nich. — Gestem głowy wskazał Luka. Podeszło do niego kilku mężczyzn, nieśmiało go o coś wypytywali, on zaś odpowiadał z protekcjonalnym uśmiechem.

— Towarzyszyły nam do tego miejsca — powiedziała wolno. — Przeprowadzają teraz zwiady wokół obozu. Moim zdaniem nie mają najlepszego mniemania o twoich wartach. Perrin, dlaczego nie chcesz, by Luc dowiedział się o Aielach?

— Rozmawiałem z kilkoma ludźmi, których farmy spłonęły. — Luc był daleko, więc nie mógł podsłuchiwać, ale i tak mówił przyciszonym głosem. — Licząc farmę Flanna Lewina, było pięć takich, które zostały zaatakowane tego samego dnia albo następnego po wizycie Luka.

— Perrin, ten człowiek bywa niekiedy arogancki i beznadziejnie głupi, sama słyszałam, jak dawał do zrozumienia, że należy mu się jeden z tronów w Ziemiach Granicznych, chociaż nam mówił, że pochodzi z Murandy, ale chyba nie myślisz, że on jest Sprzymierzeńcem Ciemności. Udzielił nam kilku użytecznych rad w Polu Emonda. Kiedy powiedziałam, że tam są wszyscy, to naprawdę mówiłam o wszystkich. — Z zadumą pokręciła głową. — Setki ludzi przybywają z północy i południa, ze wszystkich stron, razem ze swym bydłem i owcami, a każdy opowiada o ostrzeżeniach Perrina Złotookiego. Twoja mała wioska przygotowuje się do obrony, a Luc był wszędzie podczas ostatnich dni.

— Perrin jaki? — wystękał, krzywiąc się. Usiłując zmienić temat, zapytał: — Z południa? Przecież nie dotarłem dalej na południe jak do tego miejsca. Nie rozmawiałem z żadnym farmerem, który mieszka dalej niż milę od brzegów Winnej Jagody.

Faile pociągnęła go za brodę, śmiejąc się.

— Wieści się rozchodzą, mój ty dzielny generale. Myślę, że połowa spodziewa się, że utworzysz z nich armię i że będziecie ścigać trolloki aż do Wielkiego Ugoru. Przez następne tysiąc lat będą w Dwu Rzekach krążyły o tobie opowieści. O Perrinie Złotookim, łowcy trolloków.

— Światłości — mruknął.

Łowca trolloków. Jakże niewiele dotychczas zdziałał, by zasłużyć na to miano. Dwa dni po uwolnieniu pani Luhhan i pozostałych, dzień po tym, jak Verin i Tomas odjechali własną drogą, dotarli do dymiących ruin jakiejś farmy, on i piętnastu chłopców z Dwu Rzek. Gdy już pogrzebali to, co znaleźli w popiołach, dość łatwo im było pójść po śladach trolloków, które pomagał im tropić Gaul oraz jego własny nos. Za mało upłynęło czasu, by ostra, cuchnąca woń trolloków zdążyła się rozwiać, zwłaszcza dla niego. Niektórzy z chłopców zaczęli się wahać, kiedy pojęli, że o polowaniu na trolloki mówił serio. Podejrzewał, że gdyby byli zmuszeni iść bardzo daleko, to większość by się ulotniła, gdy nikt by nie patrzył, ale ślad prowadził do zagajnika oddalonego o zaledwie trzy mile. Trollokom nie chciało się wystawiać wart — nie towarzyszył im żaden Myrddraal, który by ich postraszył za gnuśność — a ludzie z Dwu Rzek potrafili się cicho skradać. Zginęły trzydzieści dwa trolloki, w tym wiele pod brudnymi kocami, przeszyte strzałami, nim zdążyły zacząć wyć, znacznie mniej padło od miecza albo topora. Dannil, Ban oraz pozostali byli gotowi świętować to wielkie zwycięstwo, dopóki nie odkryli, co stanowiło zawartość wielkiego, żelaznego garnka trolloków porzuconego na popiołach ogniska. Większość uciekła, by zwymiotować na osobności, niejeden otwarcie się rozpłakał. Perrin sam wykopał grób. Tylko jeden, trudno było stwierdzić, co należało do kogo. Mimo wewnętrznego chłodu nie miał pewności, czy stawiłby temu samotnie czoło. gdyby było inaczej.

Następnego dnia już żaden się nie zawahał, gdy podjął kolejny cuchnący trop, aczkolwiek odzywały się pomruki zastanawiających się, co on właściwie śledzi, dopóki Gaul nie znalazł śladów podków i butów za wielkich jak na ludzkie stopy. Jeszcze jeden zagajnik, nieopodal Wodnego Lasu, krył czterdzieści jeden trolloków i jednego Pomora; mieli rozstawione warty, lecz większość drzemała na swych posterunkach. Niczego by to zresztą nie zmieniło, gdyby nie spały. Zabił je Gaul, przemykając się między drzewami jak cień, a ludzi z Dwa Rzek było wówczas już prawie trzydziestu. Poza tym ci, którzy nie widzieli garnka, słyszeli o nim. Krzyczeli i strzelali z satysfakcją nie mniej bestialską niźli gardłowe wycie trolloków. Ostatni poległ odziany na czarno Myrddraal niczym jeż nadziany strzałami. Nikt się nie zatroszczył, by wyciągnąć z niego choć jeden grot, nawet kiedy już przestał się rzucać.

Tamtego wieczora lało po raz drugi, przenikająca na wskroś ulewa z nieba pełnego kłębiących się czarnych chmur i błyskawic trwała wiele godzin. Od tamtej pory Perrin nie wyczuł już ani razu woni trolloków, a wszelkie ślady pozostawione na ziemi zmył deszcz. Czas upływał im przeważnie na unikaniu patroli Białych Płaszczy, których, jak wszyscy zgodnie zaobserwowali, pojawiło się znacznie więcej niż w przeszłości. Farmerzy, z którymi Perrin rozmawiał, twierdzili, iż patrolom znacznie bardziej zależało na złapaniu więźniów oraz tych, którzy ich uwolnili, niż na szukaniu trolloków.

Luka otaczała już całkiem spora gromada ludzi. Był dość wysoki, przez co jego rudozłota czupryna wyróżniała się na tle ciemniejszych głów. Wyraźnie coś mówił, a oni go słuchali. I przytakiwali mu.

— Posłuchajmy, co on ma do powiedzenia — zaproponował ponurym głosem Perrin.

Ludzie z Dwu Rzek rozstąpili się przed nim i Faile, lekko ich poszturchując. Wszyscy pilnie słuchali lorda w czerwonym kaftanie, który istotnie przemawiał do nich z wielką swadą.

— ...wioska jest teraz zatem całkiem bezpieczna. Siła ludzi zgromadziła się razem, żeby jej bronić. Muszę wyznać, iż jak tylko mogę, to chętnie śpię pod dachem. Pani al’Vere w gospodzie podaje smaczne posiłki. Jej chleb zalicza się do najlepszych, jakie w życiu jadłem. Doprawdy, nie masz nic wspanialszego nad świeżo upieczony chleb ze świeżo ubitym masłem, wieczorem zaś — nad możność ułożenia nóg na stole obok kubka pełnego wina albo tego świetnego, brunatnego ale pana al’Vere.

— Lord Luc radzi nam się udać do Pola Emonda, Perrin — powiedział Kenley Ahan, pocierając poczerwieniały nos wierzchem ubrudzonej dłoni. Nie był jedynym, który nie mógł się myć tak często, jak chciał, i również nie jedynym, którego zmogło przeziębienie.

Luc uśmiechnął się do Perrina mniej więcej w taki sposób, jakby on był psem, który ma wykonać jakąś sztuczkę.

— Wioska jest teraz zupełnie bezpieczna, ale z pewnością nie zaszkodzi jej silniejsza obrona.

— Polujemy na trolloki — odparł chłodno Perrin. — Nie wszyscy jeszcze opuścili swe posiadłości, więc każda banda, jaką spotkamy i zabijemy, oznacza nie spalone farmy i kolejnych ludzi, którzy otrzymają szansę na dotarcie w bezpieczne miejsce.

Wil al’Seen wybuchnął śmiechem. Nie był już taki piękny z czerwonym, spuchniętym nosem i kępkami sześciodniowego zarostu.

— Od wielu dni nie udało nam się wywęszyć zapachu trolloków. Bądź rozsądny, Perrin. Być może już wszystkie zabiliśmy.

Rozległ się szmer aprobaty.

— Nie chcę szerzyć niezgody. — Luc rozpostarł ręce na znak, że mówi szczerze. — Bez wątpienia odnieśliście jeszcze większe zwycięstwa oprócz tych, o których już słyszeliśmy. Setki zabitych trolloków, jak domniemywam. Całkiem możliwe, że już wszystkie stąd przegnaliście. Mogę wam zdradzić, że w Polu Emonda są gotowi powitać was jak bohaterów. To samo zapewne stosuje się do Wzgórza Czat. Są tu jacyś z Deven Ride?

Gdy Wil skinął głową, Luc klepnął go po ramieniu, pozorując gest braterstwa.

— Bez wątpienia powitają was jak bohaterów.

— Każdy, kto chce wrócić do domu, może to zrobić — powiedział Perrin opanowanym głosem. Faile skierowała w jego stronę ostrzegawcze spojrzenie; generał tak się nie zachowuje. Nie chciał jednak mieć przy sobie nikogo, kto nie pragnął szczerze być z nim. Nie chciał zresztą być generałem, jeśli już o to idzie. — Ja sam uważam, że robota jest jeszcze nie skończona, ale to wasz wybór.

Nikt go nie poparł, lecz Wil wyraźnie był gotów do odejścia, dwudziestu innych zaś wbiło wzrok w ziemię i szurało butami w zeszłorocznych liściach.

— Cóż — zaczął niedbałym tonem Luc — skoro nie ma już żadnych trolloków do ścigania, to może czas najwyższy, abyście zwrócili uwagę na Białe Płaszcze. Im się nie podoba, że wy, ludzie z Dwu Rzek, postanowiliście bronić się sami. I, na ile się orientuję, mają zamiar wieszać za wykradzenie ich więźniów głównie was, jako wyjętych spod prawa.

Na twarzach wielu chłopców z Dwu Rzek pojawiły się grymasy niepokoju.

W tym właśnie momencie przez tłum przepchał się Gaul, tuż za nim szły Bain i Chiad. Co prawda wcale nie musieli się przepychać; ci, którzy ich zauważyli, natychmiast ustępowali na bok. Luc popatrzył krzywo na Gaula, jakby z dezaprobatą, Aiel odwzajemnił spojrzenie z kamienną twarzą. Wil, Dannil i pozostali pojaśnieli na widok Aielów; większość żywiła przekonanie, że całe ich setki kryją się gdzieś w gąszczach i lasach. Nigdy nie spytali, dlaczego ci wszyscy Aielowie pozostają w ukryciu, a Perrin nie wyprowadził ich z błędu. Jeśli wiara w posiłki złożone z setek Aielów pomagała im zachować odwagę, to niech sobie w nie wierzą.

— Co znaleźliście? — spytał ich Perrin.

Gaul zniknął poprzedniego dnia; potrafił przemieszczać się równie szybko jak jeździec na koniu, a w lesie nawet szybciej, i był znacznie bardziej spostrzegawczy.

— Trolloki — odparł Gaul, jakby donosił o obecności owiec — idą na południe przez las słusznie zwany Wodnym. Nie jest ich więcej jak trzydzieści, myślę, że chcą rozbić obóz na skraju lasu i zaatakować dzisiejszej nocy. Na południu są ludzie, którzy wciąż jeszcze trzymają się ziemi.

Niespodzianie wyszczerzył zęby w wilczym uśmiechu.

— Nie zauważyły mnie. Nie są ostrzeżone.

Chiad podeszła bliżej do Bain.

— Jak na Kamiennego Psa porusza się całkiem sprawnie — szepnęła głośno, tak, by ją słyszano z odległości dwudziestu stóp. — Hałasuje tylko trochę głośniej niż okulały byk.

— No cóż, Wil? — spytał Perrin. — Chcesz się przejść do Pola Emonda? Ogolisz się i może znajdziesz sobie jaką dziewczynę, żeby mieć się z kim całować, gdy trolloki będą jadły wieczerzę.

Wil poczerwieniał aż po korzonki włosów.

— Dziś wieczorem będę tam gdzie ty, Aybara — oznajmił twardym głosem.

— Nikt nie ma zamiaru wracać do domu, jeśli po okolicy ciągle jeszcze kręcą się trolloki, Perrin — dodał Kenley.

Perrin powiódł wzrokiem po pozostałych, napotykając same potwierdzające skinienia głów.

— Co z tobą, Luc? Z radością powitalibyśmy w naszym gronie lorda i to uczestnika Polowania na Róg. Mógłbyś nam zademonstrować, jak to się robi.

Skąpy uśmiech Luka nawet na moment nie ogarnął zimnych, niebieskich oczu.

— Obawiam się, że wciąż mnie potrzebują obrońcy Pola Emonda. Muszę sprawować pieczę nad ochroną waszych ziomków, w razie gdyby trolloki pojawiły się tam w większej liczbie niż trzydzieści. Albo Synowie Światłości. Lady Faile? — Wyciągnął rękę, by pomóc jej wsiąść na konia, ale Faile potrząsnęła głową.

— Zostanę z Perrinem, lordzie Luc.

— Cóż za szkoda — mruknął, wzruszając ramionami, jakby chciał powiedzieć, że trudno brać odpowiedzialność za gusta kobiet. Naciągnął rękawice z wyhaftowanymi na grzbietach wilkami i wskoczył zwinnie na siodło swego czarnego ogiera. — Życzę szczęścia, panie Złotooki. Doprawdy mam nadzieję, że wszystkim wam dopisze szczęście.

Złożywszy półukłon w stronę Faile, popisowo zawrócił konia i spiął go ostrogami do galopu, zmuszając niektórych do uskakiwania mu z drogi.

Faile skrzywiła się do Perrina w sposób, który sugerował, że kiedy będą sami, usłyszy kazanie na temat swego braku manier. Nasłuchiwał odgłosów konia Luka, a gdy wreszcie przestał cokolwiek słyszeć, zwrócił się do Gaula.

— Damy radę wyprzedzić trolloki? Zaczaić się gdzieś, dopóki nie dotrą do tego miejsca, w którym mają zamiar się zatrzymać?

— Dystans nie stanowi problemu, pod warunkiem, że zaraz ruszymy — orzekł Gaul. — Idą po linii prostej i nie śpieszą się. Towarzyszy im Jeździec Nocy. Łatwiej ich będzie zaskoczyć pod kocami, nie zaś wtedy, gdy czuwają.

Chciał w ten sposób powiedzieć, że tak będzie łatwiej dla ludzi z Dwu Rzek; od niego nie biła woń strachu.

Mimo iż kilku niewątpliwie pachniało strachem, żaden nie dał do zrozumienia, że jego zdaniem konfrontacja z czujnymi trollokami i Myrddraalem na dodatek, to raczej nie najlepszy pomysł. Obóz zwinęli natychmiast, ledwie im rozkazał, pogasili ogniska, rozsypali popioły, zebrali nieliczne garnki i na koniec dosiedli swych nieodpowiednich koni i kucyków. Razem z czatownikami — Perrin przypomniał sobie, że ma z nimi do pogadania — było ich prawie siedemdziesięciu. Z pewnością dość, by zgotować zasadzkę na trolloki. Ban al’Seen i Dannil wciąż kierowali obiema połowami — wyraźnie był to najlepszy sposób na uniknięcie kłótni — Bili al’Dai zaś, Kenley i paru innych dowodzili grupami mniej więcej dziesięciosobowymi. Również Wil w zasadzie nie był wcale taki beznadziejny, pod warunkiem, że nie myślał o dziewczętach.

Ruszyli na południe śladem biegnących Aielów. Faile jechała na Jaskółce obok Steppera.

— Ty mu naprawdę nie ufasz — powiedziała. — Myślisz, że jest Sprzymierzeńcem Ciemności.

— Ufam tobie, mojemu łukowi i toporowi — odparł. Posmutniała i jednocześnie się ucieszyła, ale tak właśnie brzmiała prosta prawda.

Przez dwie godziny prowadził ich Gaul na południe, aż wreszcie skręcili do Wodnego Lasu w gęstwinę wysokich dębów, sosen i drzew skórzanych, krzaczastych wawrzynów i stożkowatych tungowców, wysokich jesionów z okrągłymi koronami, jagodowców i czarnych wierzb, brnąc przez oplecione pnączami zarośla. Na gałęziach szwargotały tysiące wiewiórek, stale przeszywały powietrze drozdy, zięby i jemiołuszki. Perrin czuł również zapach jeleni, królików i lisów. Maleńkie strumyki wezbrały, las zapełnił się kałużami i stawami o rwących brzegach. Grunt po ostatnich opadach sprawiał wrażenie zupełnie rozmokłego, mlaskał pod kopytami koni.

Gdy ujechali już jakieś dwie mile przez las, Gaul zatrzymał się między dużym, otoczonym wierzbami stawem a wąskim strumykiem szerokości kroku. Do tego właśnie miejsca miały dojść trolloki, o ile ciągle zdążały tą samą drogą. Troje Aielów rozpłynęło się wśród drzew, żeby to sprawdzić i wrócić z ostrzeżeniem, gdyby już się zbliżały.

Pozostawiwszy Faile i kilkunastu mężczyzn przy koniach, Perrin kazał pozostałym rozstawić się w ostry łuk, w zagłębienie którego miały wejść trolloki. Upewnił się, że wszyscy są dobrze ukryci i że wiedzą, co zamierza, po czym sam zajął stanowisko na samym dnie misy, obok dębu, którego pień miał obwód dłuższy niźli jego wzrost.

Wysunął topór z pętli przy pasie, naciągnął strzałę i czekał. Lekki wiatr, który wiał mu w twarz, to wzmagał się, to słabł. Na pewno wyczuje trolloki dużo wcześniej, zanim się pojawią. Irką przecież prosto na niego. Dotknął raz jeszcze topora, czekał. Minęło kilka minut. Godzina. Dłużej. Ile czasu upłynie, zanim się pojawi Pomiot Cienia? Jeszcze trochę w tej wilgoci i trzeba będzie zmieniać cięciwy.

Ptaki zamilkły chwilę przed tym, jak zniknęły wiewiórki. Perrin zrobił głęboki wdech i zmarszczył czoło. Nic. Przy takim wietrze na pewno wywęszy trolloki, jak tylko wyczują je zwierzęta.

Jakiś zabłąkany powiew przyniósł mu cuchnący smród, smród wiekowego potu i zgnilizny. Obróciwszy się, krzyknął:

— Są za nami! Wszyscy do mnie! Dwie Rzeki do mnie! — Za nimi. Konie. — Faile!

Wkoło wybuchły krzyki, wycia i bestialski wrzask. Na otwartą przestrzeń w odległości dwudziestu kroków wskoczył trollok z baranim łbem. Trzymał w górze długi, zakrzywiony łuk. Perrin jednym spokojnym ruchem napiął łuk i wystrzelił, chwycił błyskawicznie następną strzałę, osadzając ją na cięciwę. Jeden z grotów trafił trolloka między oczy, stwór zawył raz i padł. A jego strzała, dorównująca wielkością małej włóczni, ugodziła Perrina w bok niczym cios młota.

Chwytając spazmatycznie powietrze pod wpływem wstrząsu, zgarbił się, upuszczając łuk i świeżo nasadzoną strzałę. Wokół czarno upierzonego drzewca rozchodził się ból; Perrin dygotał przy każdym oddechu, a każde dygotanie eksplodowało świeżym bólem.

Dwa kolejne trolloki odziane w czarne kolczugi, jeden z wilczym pyskiem, drugi z baranimi rogami, o całą połowę wyższe od Perrina i dwakroć odeń szersze, przeskoczyły ciało martwego towarzysza. Ujadając i wymachując zakrzywionymi mieczami, pędziły prosto na niego.

Prostując się z wysiłkiem, zacisnął zęby i ułamał drzewce grubości kciuka tuż przy ciele, wyswobodził topór i pobiegł im na spotkanie. Wyjąc z wściekłości, od której oczy zaszły mu czerwoną mgłą. Górowali nad nim, zakuci w zbroje z kolcami przy łokciach i ramionach, on jednak wściekle wywijał toporem, jakby każdym ciosem chciał ściąć drzewo. Za Adorę. Za Deselle.

— Moja matka! — krzyknął. — A żebyście sczezły! Za moją matkę!

Nagle się zorientował, że siecze zalane krwią cielska powalone już na ziemię. Warcząc, kazał sobie przestać, trzęsąc się zarówno z wysiłku, jak i z bólu, który przepalał mu bok. Krzyku było już mniej. Mniej wrzasku. Czy w ogóle ktoś przeżył oprócz niego?

— Wszyscy do mnie! Dwie Rzeki do mnie!

— Dwie Rzeki! — rozległo się czyjeś pełne szaleńczego przerażenia wołanie, dochodzące gdzieś z głębin wilgotnego lasu, i zaraz jeszcze jeden głos powtórzył: — Dwie Rzeki!

Dwóch. Tylko dwóch.

— Faile! — zawołał. — Och, Światłości, Faile!

Błysk czerni sunącej wśród drzew zwiastował Myrddraala, jeszcze zanim zobaczył go w całej okazałości, odzianego w podobną do wężowej skóry czarną zbroję opinającą tors i atramentowy płaszcz, nieruchomy nawet w biegu. Zbliżywszy się, zwolnił do krętego, asekuracyjnego kroku; wiedział, że Perrin jest ranny, wiedział, że stanowi łatwą zdobycz. Na widok bezokiego spojrzenia bladej twarzy poczuł użądlenie strachu.

— Faile? — przedrzeźnił go Myrddraal. W jego ustach to imię zabrzmiało jak trzask płonącej skóry. — Twoja Faile... była pyszna.

Perrin z rykiem rzucił się całym ciałem na niego. Miecz o czarnym ostrzu odparował pierwszy cios. I drugi. I trzeci. Biała jak larwa twarz znieruchomiała w skupieniu, ale stwór poruszał się niczym jadowity wąż, niczym błyskawica. Na moment zmusił go do defensywy. Na moment. Krew ciurkała mu z boku, rana paliła jak ogień paleniska w kuźni. Dłużej już nie ·da rady. A gdy całkiem zabraknie mu sił, ten miecz znajdzie pewną drogę do jego serca.

Poślizgnął się w błocie, które zmiesił własnymi butami, ostrze Pomora cofnęło się — a migoczący miecz zrąbał do połowy bezoki łeb, tak że opadł na jedno ramię w fontannie czarnej krwi. Siekąc na oślep, Myrddraal zaczął brnąć zygzakiem do przodu, potykając się, nie chcąc umrzeć do końca, nadal instynktownie próbując mordować.

Perrin uskoczył mu niezdarnie z drogi, całą zaś uwagę przeniósł na człowieka, który spokojnie wycierał ostrze garścią liści. Z ramion Ihvona zwisał mieniący się płaszcz.

— Przysłała mnie Alanna, miałem cię odszukać. Mało co, a byłbym was nie znalazł, ale siedemdziesiąt koni zostawia jednak ślady. — Ciemny, szczupły Strażnik wyglądał na tak opanowanego, jakby właśnie zapalał fajkę przed kominkiem. — Gorzej, że te trolloki nie były związane z tym...

Wskazał mieczem Myrddraala; stwór leżał, ale wciąż siekł na oślep.

— ...gdybyś z powrotem zgromadził swych ludzi, to może nie będą miały ochoty mierzyć się z wami, skoro nie ma z nimi Bezokiego, który by je do tego zmusiła Szacuję, że było ich z początku sto. Teraz o kilka mniej. Parę zarżnąłeś.

Zaczął spokojnie badać cienie zalegające pod drzewami, jedynie miecz w jego ręku wskazywał, że dzieje się coś nienormalnego. Przez krótką chwilę Perrin wpatrywał się w niego szeroko otwartymi oczami. Alanna go szukała? Przysłała Ihvona? W samą porę, by ocalił mu Tycie. Trzęsąc się, znowu podniósł głos.

— Dwie Rzeki do mnie! Na miłość Światłości, wszyscy do mnie! Tutaj! Do mnie! Tutaj!

Tym razem nie przestawał krzyczeć, dopóki się nie pojawiły znajome twarze brnących pomiędzy drzewami. Twarze w większości zalane krwią. Zszokowane twarze o wytrzeszczonych oczach. Szli wsparci jeden o drugiego, niektórzy potracili łuki. Towarzyszyli im Aielowie, najwyraźniej nie byli ranni poza Gaulem, który nieznacznie utykał.

— Nie pojawili się tam, gdzie oczekiwaliśmy — tylko tyle powiedział Aiel. Noc była chłodniejsza, niż oczekiwaliśmy. Padało mocniej, niż oczekiwaliśmy. Takim tonem to wyraził.

Faile zmaterializowała się razem z końmi. Z połową koni, w tym ze Stepperem i Jaskółką, towarzyszyło jej ponadto dziewięciu z tamtych dwunastu ludzi, których razem z nią zostawił. Na policzku miała szramę, ale żyła. Próbował ją objąć, ale odepchnęła jego ręce i, mrucząc coś gniewnie nad ułamaną strzałą, delikatnie odchyliła połę kaftana, usiłując zbadać, w którym dokładnie miejscu grube drzewce wbiło się w ciało.

Perrin przyjrzał się otaczającym go ludziom. Przestali już przychodzić, brakowało jednak niektórych twarry. Kenley Ahan. Bili al’Dai. Teven Marwin. Zmusił się do sprawdzenia, kogo brakuje, zmusił się, by ich policzyć. Dwudziestu siedmiu. Brakowało dwudziestu siedmiu.

— Wszystkich rannych przyprowadziliście? — spytał matowym głosem. — Czy ktoś tam jeszcze został?

Dłoń Faile przy jego boku zadrżała; wyraz jej twarzy, krzywiącej się do rany, stanowił kombinację zmartwienia i furii. Miała prawo być zła. Nie powinien był jej w to pakować.

— Tylko martwi — rzekł Ban al’Seen głosem równie ołowianym jak jego twarz.

Wil patrzył krzywo na coś poza zasięgiem wzroku.

— Widziałem Kenleya — wyznał. — Głowę miał wetkniętą w rozwidlenie w pniu dębu, reszta ciała leżała u stóp drzewa. Widziałem go. Już go nie będzie męczyło przeziębienie.

Kichnął i wyraźnie się zdziwił.

Perrin westchnął ciężko i zaraz tego pożałował; zacisnąwszy zęby, usiłował zwalczyć ból, który wybuchł w boku. Faile, ze zwiniętą zielono-złotą, jedwabną chustą w dłoni, próbowała wyciągnąć mu koszulę ze spodni. Odepchnął jej ręce, nie zważając na groźną minę, nie było teraz czasu na opatrywanie ran.

— Ranni na konie — rozkazał, kiedy już mógł mówić. — Ihvon, czy one nas zaatakują?

Las podejrzanie jakby skamieniał.

— Ihvon?

Strażnik pokazał się, prowadząc za sobą szarego wałacha o płonącym wzroku. Perrin powtórzył pytanie.

— Może. Może nie. Trolloki zabijają tych, których im zabić najłatwiej. Bez Półczłowieka będą raczej szukały jakiejś farmy niż kogoś, kto mógłby naszpikować je strzałami. Dopilnuj, by każdy, kto jest w stanie ustać o własnych siłach, niósł łuk z nałożoną strzałą, nawet gdyby nie mógł jej wystrzelić. Może stwierdzą, że cena za tę zabawę jest zbyt wysoka.

Perrin zadrżał. Jeśli trolloki rzeczywiście zaatakują, to zabawią się równie dobrze jak podczas tańców w Niedzielę. Tylko Ihvon i Aielowie mogli stanąć do walki. No i Faile; jej ciemne oczy błyszczały z furii. Musi ją zabrać w jakieś bezpieczne miejsce.

Strażnik nie zaproponował, by wzięli jego konia dla rannych, co miało sens. Zwierzę raczej nie dopuściłoby nikogo na swój grzbiet, a koń wyszkolony do walki ze swoim panem w siodle stanowiłby niezwykle groźną broń, gdyby znowu pojawiły się trolloki. Perrin usiłował wsadzić Faile na grzbiet Jaskółki, powstrzymała go jednak.

— Ranni, sam powiedziałeś — wyszeptała. — Pamiętasz?

Wbrew jego oburzeniu uparła się natomiast, by on dosiadł Steppera. Spodziewał się, że inni zaprotestują po tym, jak poprowadził ich do klęski, ale nikt jakoś nie chciał. Było dość koni dla tych, którzy nie mogli iść o własnych siłach oraz tych, którzy nie byli w stanie iść daleko — ponuro przyznał, że należy do tych drugich — więc ostatecznie wylądował w siodle. Połowa jeźdźców musiała przylgnąć do grzbietów swych wierzchowców. On sam zaciskał zęby, ale siedział wyprostowany.

Ci, którzy szli normalnym krokiem albo zataczając się, a także niektórzy z jadących konno, ściskali kurczowo łuki, jakby one oznaczały zbawienie. Perrin też trzymał łuk, podobnie Faile, aczkolwiek wątpił, czy mogłaby naciągnąć cięciwę łuku z Dwu Rzek. Liczył się teraz ich wygląd; tylko pozory mogły ich uratować. W wyglądzie trojga Aielów, podobnie jak w wyglądzie Ihvona, czujnego niczym zwinięty bicz, nie zaszła żadna zmiana; parli przed siebie, przygotowani na wszystko. Reszta, łącznie z nim, wyglądała jak szczątki worka ze szmatami, zupełnie inaczej niż grupa, którą dowodził wcześniej — taki pewien siebie, przepełniony pychą. Niemniej jednak iluzja współgrała z rzeczywistością. W trakcie pokonywania pierwszej mili przez leśny gąszcz zabłąkane wiatry przynosiły mu cuchnącą woń ukrytych w cieniach, skradających się trolloków. Po jakimś czasie smród zaczął powoli rzednąć, aż wreszcie rozwiał się bez śladu, oznaczając, że trolloki dały się omamić i zostały z tyłu.

Faile szła obok Steppera, z jedną ręką na nodze Perrina, jakby chciała go podtrzymać. Co jakiś czas zadzierała ku niemu głowę, uśmiechając się pocieszająco, ale troska wyryła bruzdy na jej czole. Odwzajemniał ten uśmiech jak potrafił, usiłując jej wmówić, że nic mu nie jest. Dwudziestu siedmiu. Nie umiał powstrzymać tego pochodu imion i twarzy, które bezustannie przebiegały mu przed oczyma. Colly Garren i Jared Aydaer, Dael al’Taron i Ren Chandro. Zabił dwudziestu siedmiu ludzi z Dwu Rzek przez własną głupotę. Dwudziestu siedmiu.

Około popołudnia wyszli z Wodnego Lasu na otwartą przestrzeń, dalej kierując się wprost przed siebie. Trudno było dokładnie określić, ile czasu upłynęło, jako że niebo wciąż kryło się za chmurami i wszystko dookoła spowijały martwe cienie. Przed nimi rozciągały się pastwiska z wysoką trawą, urozmaicone plamkami drzew i rozproszonych owiec, w oddali widać było jakieś farmy. Z kominów nie ulatywał dym; gdyby ktoś tam jeszcze mieszkał, to warzyłby jakąś gorącą strawę. Najbliższego pióropusza dymu należało się spodziewać w odległości co najmniej pięciu mil.

— Powinniśmy poszukać jakiejś farmy, by mieć gdzie spędzić noc — orzekł Ihvon. — Jakiegoś miejsca pod dachem, w razie gdyby znowu miało padać. Ognia. Strawy.

Popatrzył na ludzi z Dwu Rzek i dodał:

— Wody i bandaży.

Perrin tylko przytaknął. Strażnik lepiej od niego wiedział, co robić. Stary Bili Congar z głową pełną bulgoczącego ale wiedziałby pewnie lepiej. Pozwolił Stepperowi iść po prostu za siwkiem Ihvona.

Nie pokonali więcej jak milę, gdy Perrinowi wpadły do ucha dalekie dźwięki muzyki, jakieś wesołe melodie wygrywane na skrzypcach i fletach. Z początku wydawało mu się, że to pewnie sen, ale po chwili usłyszeli to chyba również pozostali, bo wymienili pełne niedowierzania spojrzenia, a potem uśmiechy ulgi. Muzyka oznaczała ludzi, i to szczęśliwych ludzi; sądząc po naturze tych dźwięków, ktoś świętował. Fakt, że ktoś miał powód do świętowania, wystarczył, by do ich nóg jakimś cudem powróciło życie.

41

Wśród Tuatha’anów

W oddali pojawiło się skupisko wozów, małych domków na kołach, wysokich drewnianych skrzyń pomalowanych i polakierowanych na dzikie odcienie czerwieni, błękitu, zieleni i żółci; razem tworzyły duży, nieregularny krąg wokół grupy dębów o grubych konarach. To stamtąd dochodziła ta muzyka. Perrin już wcześniej słyszał, że w Dwu Rzekach są Druciarze, Lud Wędrowców, ale dotychczas ich nie napotkał. Spętane nieopodal konie skubały wysoką trawę.

— Ja będę spał gdzie indziej — oświadczył kategorycznie Gaul, kiedy zauważył, że Perrin zamierza jechać w stronę wozów, po czym oddalił się bez słowa, sadząc długie susy.

Bain i Chiad zagadały do Faile głosami przyciszonymi, aczkolwiek pełnymi przejęcia. Usłyszał dość, by wiedzieć, iż usiłują ją przekonać do spędzenia nocy w jakichś przytulnych zaroślach, nie zaś z „Zatraconymi”. Wyraźnie zgorszył je pomysł rozmawiania z Druciarzami, bardziej jeszcze niż propozycja jedzenia czy spania w ich towarzystwie. Faile odmówiła równie cicho i stanowczo, zaciskając dłoń na jego nodze. Obie Panny spojrzały na siebie niespokojnie, krzywiąc się, niebieskie oczy porozumiały się z szarymi, ale nim znaleźli się znacznie bliżej wozów Ludu Wędrowców, truchtały już po śladach Gaula. Wyraźnie jednak odzyskały humor. Perrin usłyszał, jak Chiad proponowała, że zmuszą Gaula do wzięcia udziału w jakiejś grze, której nazwa brzmiała „Pocałunek Panny”. Kiedy odbiegły poza zasięg głosu, śmiały się obie.

Mężczyźni i kobiety z obozu krzątali się przy najrozmaitszych zajęciach, szyli, naprawiali uprząż, gotowali, prali, myli dzieci, podważali wozy, żeby wymienić koło. Dzieci goniły się w zabawie albo tańczyły w takt melodii wygrywanych przez kilkunastu grajków na skrzypcach albo fletach. Wszyscy Druciarze, od najstarszego do najmłodszego, nosili ubrania jeszcze barwniejsze niż ich wozy, w przyprawiających o ból oczu kombinacjach, które chyba dobierali na ślepo. Nikt przy zdrowych zmysłach, zwłaszcza kobiety, nie mógłby nosić niczego w takich kolorach.

Kiedy ich grupa — bractwo oberwańców — zbliżyła się do wozów, zapadła cisza, ludzie zamierali bez ruchu tam, gdzie się akurat znajdowali, mierząc ich zaniepokojonymi spojrzeniami, kobiety przyciskały niemowlęta do piersi, dzieci biegły, by schowane za plecami dorosłych, wyglądać zza ich nóg albo ukryć twarze w spódnicach. Jakiś żylasty mężczyzna, siwowłosy i niski, wyszedł naprzód i skłonił się uroczyście, przyciskając obie dłonie do piersi. Był ubrany w jaskrawoniebieski kaf tan z wysokim kołnierzem oraz workowate spodnie o zieleni tak jadowitej, że wręcz zdawała się płonąć.

— Witajcie przy naszych ogniskach. Czy znacie pieśń?

Przez chwilę Perrin mógł tylko wytrzeszczać oczy ze zdumienia i starać się nie garbić z bólu w zranionym boku. Znał tego człowieka, był to Mahdi, czyli Poszukujący tej grupy.

„Co to za traf? — zastanawiał się. — Z wszystkich Druciarzy na całym świecie, jaki to traf sprawił, że to akurat ci, których znam?”

Każdy zbieg okoliczności zawsze wywoływał w nim niepokój; gdy Wzór wytwarzał zbieg okoliczności, Koło jakby wymuszało bieg zdarzeń.

„Zaczynam już gadać jak cholerne Aes Sedai”.

Nie miał siły się ukłonić, ale przypomniał sobie rytuał. — Twe powitanie podnosi mnie na duchu, Raenie, a wasze ogniska ogrzewają me ciało, jednakże pieśni nie znam.

Faile i Ihvon popatrzyli na niego ze zdziwieniem, nie większym jednak od tego, które malowało się na twarzach ludzi z Dwu Rzek. Sądząc po pomrukach, które doszły go od strony Bana, Tella i pozostałych, wcześniej już dostarczył im jakiegoś innego tematu do rozmów.

— A więc szukajmy nadal — zaintonował żylasty mężczyzna. — Jak było, tak będzie, musimy tylko pamiętać, szukać i znaleźć.

Krzywiąc się, dokonał przeglądu wpatrzonych weń zakrwawionych twarzy, ale uciekał wzrokiem od broni. Wędrowcy nie chcieli dotykać niczego, co uważali za broń.

— Witajcie przy naszych ogniskach. Dostaniecie wrzątek, bandaże i kataplazmy. Znasz moje imię — dodał, patrząc badawczo na Perrina. — No przecież. Twoje oczy.

Podczas gdy Raen to mówił, u jego boku pojawiła się jego żona, pulchna kobieta, siwowłosa, lecz z policzkami gładkimi, o głowę wyższa od męża. Miała w sobie macierzyńskość, mimo czerwonej bluzki, jaskrawożółtej spódnicy oraz szala z zielonymi frędzlami, które kłuły oczy.

— Perrin Aybara! — zawołała. — Wiedziałam, że znam twoją twarz. Czy jest z tobą Elyas?

Perrin potrząsnął głową.

— Dawno go już nie widziałem, Ila.

— Wiedzie żywot pełen przemocy — rzekł smutno Raen. — Podobnie jak ty. Życie w przemocy jest skażone, nawet długie.

— Nie próbuj go sprowadzać na Drogę Liścia, stojąc tak w tym miejscu, Raen — upomniała go Ila, bynajmniej nie surowo. — On jest ranny. Oni wszyscy są poranieni.

— O czym to ja myślę? — burknął Raen. Podnosząc głos, zawołał: — Chodźcie tu, ludzie! Chodźcie pomóc, oni są ranni! Chodźcie pomóc!

Mężczyźni i kobiety zgromadzili się prędko; mrucząc wyrazy współczucia, pomagali pokaleczonym ludziom zsiadać z koni, prowadzili ich do wozów, w razie konieczności niosąc. Wil i kilku innych wyraźnie się zaniepokoili, że ich rozdzielają, ale nie Perrin. Przemoc była zupełnie obca Tuatha’anom. Nie podnosili ręki na nikogo, nawet w obronie własnego życia.

Perrin przekonał się, że musi przyjąć pomoc Ihvona, by zsiąść że Steppera. Zsiadanie wywołało nowy wybuch bólu promieniującego z boku.

— Raen — powiedział, lekko dysząc — nie powinniście tu być. Biliśmy się z trollokami w odległości niecałych pięciu mil od tego miejsca. Zabierz swoich ludzi do Pola Emonda. Tam będą bezpieczni.

Raen zawahał się — co go wyraźnie zdziwiło — zanim pokręcił głową.

— Ludzie nie zechcą, nawet gdybym sobie tego zażyczył, Perrin. Staramy się nie obozować w pobliżu nawet najmniejszych wiosek i to nie tylko dlatego, że ich mieszkańcy mogą nas oskarżyć o kradzież czegoś, co sami zgubili albo o próbę nawrócenia ich dzieci na poszukiwanie Drogi. Tam, gdzie ludzie budują w jednym miejscu dziesięć domów, kryje się potencjalna przemoc. Tuatha’anowie wiedzą o tym od Pęknięcia. Bezpieczeństwo to nasze wory i wieczny ruch, wieczne szukanie pieśni. — Na jego twarzy pojawił się błagalny wyraz. — Wszędzie słyszymy wieści o przemocy, Perrin. Nie tylko tutaj, w twoich Dwu Rzekach. Na świecie czuje się zmianę, destrukcję. Z pewnością niebawem odnajdziemy pieśń. W przeciwnym przypadku nie wierzę, by to kiedykolwiek miało nastąpić.

— Odnajdziecie pieśń — cicho zapewnił go Perrin. Może czuli tak wielki wstręt do przemocy, że nawet jakiś ta’veren nie mógł go przezwyciężyć. Być może i nawet ta’veren nie mógł walczyć z Drogą Liścia, która kiedyś wydawała mu się nęcąca. — Naprawdę mam nadzieję, że ją odnajdziecie.

— Co będzie, to będzie — odparł Raen. — Wszystko umiera w swoim czasie. Może nawet pieśń.

Ila pocieszająco objęła męża ramieniem, choć w oczach miała podobne zakłopotanie jak on.

— Chodźcie — poprosiła, usiłując ukryć zmieszanie — musimy wnieść cię do środka. Mężczyźni potrafią rozmawiać nawet wtedy, gdy płoną im kaftany.

Do Faile zaś powiedziała:

— Niebrzydkie z ciebie dziewczątko. Być może winnaś się strzec Perrina. Nigdy nie widziałam go w innym towarzystwie jak tylko pięknych dziewcząt.

Faile obrzuciła Perrina zupełnie pozbawionym wyrazu, taksującym spojrzeniem, po czym natychmiast usiłowała je zamaskować, jakby nic się nie stało.

Doszedł o własnych siłach aż do czerwono-żółtego wozu Raena, który stał obok ogniska na samym środku obozu — kiedy jednak postawił nogę na pierwszym drewnianym schodku z tyłu wozu, ugięły się pod nim kolana. Ihvon i Raen prawie wnieśli go do środka, za nimi wbiegły pośpiesznie Faile i Ila. Położyli go na łóżku wbudowanym w przód wozu, pozostawiona obok przestrzeń pozwalała jedynie na dojście do rozsuwanych drzwi, za którymi kryło się siedzenie woźnicy.

Wnętrze naprawdę upodabniało wóz do małego domku, w dwóch niewielkich okienkach w obu burtach wisiały nawet jasnoróżowe zasłonki. Leżał tam, wpatrzony w sufit. Tutaj Druciarze również użyli tych swoich kolorów, sufit był pomalowany na błękit nieba, wysokie szafki na zielono i żółto. Faile odpięła mu pas, wyswobodziła topór i kołczan, Ila tymczasem zaczęła szperać w jednej z szafek. Perrin nie potrafił wzbudzić w sobie żadnego zainteresowania tym, co robiły.

— Każdy daje się kiedyś zaskoczyć — powiedział Ihvon. — Potraktuj to jako lekcję, ale nie bierz aż tak bardzo do serca. Nawet Artur Hawkwing nie wygrywał wszystkich bitew.

— Artur Hawkwing. — Perrin usiłował się zaśmiać, ale wyszedł mu z tego jęk.

— Tak — wykrztusił. — Na pewno nie jestem Arturem Hawkwingiem, nieprawdaż?

Ila spojrzała z dezaprobatą na Strażnika — lub raczej na jego miecz, wyraźnie uważała go za coś jeszcze gorszego od topora Perrina — i podeszła do łóżka z naręczem zwiniętych bandaży. Gdy już oderwała koszulę od kikuta strzały, skrzywiła się.

— Chyba nie potrafię tego wyciągnąć. Utkwiła głęboko.

— Z haczykami — powiedział Ihvon takim tonem, jakby wiódł towarzyską rozmowę. — Trolloki niezbyt często posługują się łukami, ale jak już, to używają grotów wyposażonych w haczyki.

— Wyjdź — powiedziała stanowczo pulchna kobieta, zachodząc mu drogę. — I ty też, Raen. Doglądanie chorych to sprawa nie dla mężczyzn. Może byś tak poszedł i sprawdził, czy Moshea wymienił już koło w swoim wozie.

— Dobry pomysł — stwierdził Raen. — Może zechcemy jutro ruszyć w drogę. Zeszłego roku dużośmy podróżowali — zwierzył się Perrinowi. — Aż do Cairhien, potem z powrotem do Ghealdan, a na koniec do Andoru. Chyba jutro.

Kiedy czerwone drzwi zamknęły się za nim i Ihvonem, Ila zafrasowanym głosem zwróciła się do Faile.

— Jeśli rzeczywiście jest z haczykami, to moim zdaniem nie dam rady jej wyciągnąć. Spróbuję, jeśli trzeba, ale gdyby w okolicy był ktoś, kto zna się na takich rzeczach lepiej...

— Jest ktoś w Polu Emonda — zapewniła ją Faile.  — Ale czy to bezpieczne zostawiać to w jego ciele do jutra?

— Być może tak będzie bezpieczniej, niż gdybym ja się zabrała do rozcinania ciała. Mogę sporządzić coś na ból i kataplazm przeciwko infekcji.

Owładnięty złością popatrzył groźnie na obie kobiety i zawołał:

— Halo? Pamiętacie mnie? Jestem tutaj. Przestańcie tak paplać nad moją głową.

Patrzyły na niego przez chwilę.

— Unieruchom go — powiedziała Ila do Faile. — Niech sobie gada, ale nie pozwól mu się ruszać. W ten sposób może się jeszcze mocniej poranić.

— Zajmę się tym — obiecała Faile.

Perrin zazgrzytał zębami i robił, co mógł, by pomóc w rozebraniu go z kaftana i koszuli, ale to one musiały wykonać większą część zadania. Czuł, że jest równie słaby jak źle wykute żelazo, gotowe ugiąć się pod byle naciskiem. Spod ostatniego żebra, ze środka obrzmiałego nacięcia wypełnionego zaschłą krwią, wystawał czterocalowy kikut strzały grubości kciuka. Wbiły mu głowę w poduszkę, z jakiegoś powodu nie chcąc, by na to patrzył. Faile przemyła ranę, a Ila przygotowała swój balsam, używając moździerza i tłuczka — pierwszych rzeczy, jakie zobaczył w obozie Druciarzy, które nie były kolorowe. Oblepiły strzałę balsamem i zabezpieczyły to wszystko bandażami, którymi owinęły go w pasie.

— Raen i ja będziemy dziś spali pod wozem — oświadczyła na końcu kobieta, wycierając ręce. Pokręciła głową, patrząc krzywo na wystający spod bandaży kikut. — Kiedyś mi się wydawało, że jemu być może uda się odnaleźć Drogę Liścia. Był, moim zdaniem, delikatnym chłopcem.

— Droga Liścia nie jest dla wszystkich — powiedziała łagodnie Faile, ale Ila znowu pokręciła głową.

— Dla wszystkich — odparła równie łagodnie i nieco smutno — gdybyż tylko to rozumieli.

Z tymi słowami wyszła, Faile zaś przysiadła na skraju łóżka i zaczęła wycierać mu czoło złożonym ręcznikiem. Z jakiegoś powodu mocno się pocił.

— Zbłądziłem — odezwał się po jakimś czasie. — Nie, to zbyt łagodnie powiedziane. Nie znam odpowiedniego słowa.

— Nie zbłądziłeś — zaprotestowała stanowczo. — Zrobiłeś to, co w danej chwili wydawało się stosowne. To było stosowne, lecz zupełnie nie mam pojęcia, jak to się stało, że zaszli nas od tyłu. Gaul nie jest kimś, kto błędnie określa miejsce, gdzie kryją się jego wrogowie. Ihvon ma rację, Perrin. To się zdarza każdemu, że okoliczności się zmieniają, kiedy wcale się o tym nie wie. Zgromadziłeś wszystkich w jednym miejscu. Wyprowadziłeś nas stamtąd.

Potrząsnął silnie głową, sprawiając, że w boku rozbolało go jeszcze bardziej.

— To Ihvon nas wyprowadził. Ja natomiast pozwoliłem, by dwudziestu siedmiu ludzi zostało zabitych — powiedział z goryczą, usiłując usiąść i spojrzeć jej w twarz. — Z niektórymi się przyjaźniłem, Faile. I pozwoliłem, by ich zabito.

Faile położyła się całym swym ciężarem na jego ramiona, by wgnieść go z powrotem w posłanie. Był osłabiony do tego stopnia, że z łatwością go przytrzymała.

— Będzie na to dość czasu rankiem — odparła stanowczo, zaglądając mu w oczy — kiedy będziemy musieli wsadzić cię na konia. Ihvon nas nie wyprowadził, nie sądzę, by go szczególnie obchodziło, czy ktoś prócz ciebie i niego wydostanie się stamtąd. Gdyby nie ty, ci ludzie rozpierzchliby się we wszystkie strony, a wówczas wszyscy bez wyjątku wpadlibyśmy w ręce trolloków. Nie zeszliby się razem dla Ihvona, obcego. Co zaś do twoich przyjaciół...

Wzdychając, usiadła z powrotem.

— Perrin, mój ojciec twierdzi, że generał może albo zadbać o żywych, albo opłakiwać poległych, ale nie może robić obu tych rzeczy jednocześnie.

— Nie jestem generałem, Faile. Jestem głupim kowalem, któremu się wydawało, że może wykorzystać ludzi, by pomogli mu wymierzyć sprawiedliwość, a może nawet dokonać aktu zemsty. Nadal tego pragnę, ale już więcej nie chcę nikogo wykorzystywać.

— Sądzisz, że trolloki odejdą, gdyż stwierdziłeś, że twoje motywy nie są dość czyste?

Poderwał głowę pod wpływem żaru w jej głosie, ale niemalże brutalnie popchnęła ją z powrotem na poduszkę.

— Czy one są mniej podłe od twoich motywów? Potrzebujesz jakiegoś bardziej czystego powodu, by z nimi walczyć? Jeszcze jedno z powiedzeń mojego ojca. Najgorszym grzechem, jaki może popełnić generał, gorszym od błędnych posunięć, gorszym od klęski, gorszym od wszystkiego, jest zdrada ludzi, którzy na nim polegają.

Rozległo się pukanie do drzwi i do środka wsunął głowę szczupły, przystojny Druciarz, ubrany w kaftan w czerwono-zielone prążki. Nim spojrzał na Perrina, uśmiechnął się najpierw do Faile, demonstrując lśniące, białe zęby i niezmierzone zapasy wdzięku.

— Dziadek powiedział, że to ty. Tak mi się wydawało, że Egwene opowiadała, iż pochodzi właśnie stąd. — Skrzywił się nagle z dezaprobatą. — Twoje oczy. Widzę, iż jednak poszedłeś w ślady Elyasa, że gonisz z wilkami. Byłem pewien, że nigdy nie znajdziesz Drogi Liścia.

Perrin rozpoznał go; Aram, wnuk Ili i Raena. Nie lubił go, uśmiechał się tak samo jak Wil.

— Odejdź, Aram. Jestem zmęczony.

— Czy jest z tobą Egwene?

— Egwene jest teraz Aes Sedai, Aram — warknął — i wyrwałaby ci serce Jedyną Mocą, gdybyś ją zaprosił do tańca. Odejdź!

Aram zamrugał i pospiesznie zamknął drzwi. Za sobą.

Perrin opuścił głowę.

— Za często się uśmiecha — mruknął. — Nie potrafię ścierpieć ludzi, który się za często uśmiechają.

Popatrzył podejrzliwie na Faile, która właśnie się zakrztusiła. Zagryzła dolną wargę.

— Coś mi utknęło w gardle — wyjaśniła zduszonym głosem, pospiesznie wstając. Podeszła szybko do szerokiej półki u stóp łóżka, na której Ila przygotowała swój kataplazm, i stanęła do niego tyłem, nalewając wodę z zielono-czerwonego dzbana do niebiesko-żółtego kubka.

— Czy też chciałbyś się czegoś napić? Ila zostawiła ten proszek, w razie gdyby cię bolało. Pomoże ci zasnąć.

— Nie chcę żadnych proszków — powiedział. — Faile, kim jest twój ojciec`?

Plecy jej mocno zesztywniały. Po chwili odwróciła się z kubkiem w obu dłoniach i nieodgadnionym wyrazem skośnych oczu. Minęła jeszcze jedna minuta, zanim powiedziała:

— Mój ojciec zwie się Davram z Domu Bashere, Lord Bashere Tyru i Sidony, Protektor Granicy Ugoru, Obrońca Kraju Serca, generał marszałek królowej Tenobii w Saldaei. Oraz jej wuj.

— Światłości! Co miało znaczyć całe to gadanie, że to kupiec drewnem albo handlarz futrami? O ile mnie pamięć nie myli, handlował też kiedyś pieprzem lodowym?

— To nie było kłamstwo — powiedziała ostro, a po chwili ciszej dodała — tylko po prostu niecała prawda. Majątki mojego ojca rzeczywiście produkują znakomite drewno na budulec i na opał, pieprz lodowy, futra i mnóstwo innych towarów. A rządcy sprzedają to wszystko w jego imieniu, więc on rzeczywiście tym handluje. W pewnym sensie.

— Dlaczego zwyczajnie mi a tym nie powiedziałaś? Ukrywałaś różne sprawy. Kłamałaś. Jesteś arystokratką! — Zgromił ją oskarżycielskim spojrzeniem. Tego się nie spodziewał. Ojca drobnego kupca, ewentualnie byłego żołnierza, ale nie czegoś takiego. — Światłości, co ty w takim razie wyprawiasz, dlaczego włóczysz się gdzieś jako Myśliwa Polująca na Róg? Tylko mi nie wmawiaj, że to Lord Bashere i jego towarzystwo wysłali cię na poszukiwanie przygód.

Nadal z kubkiem w ręku podeszła do łóżka, by usiąść obok niego. Nie wiadomo dlaczego bardzo ją interesowała jego twarz.

— Moi dwaj starsi bracia umarli, Perrin, jeden zginął w walce z trollokami, drugi spadł z konia podczas polowania. Przez to ja stałam się najstarsza, co oznaczało, że muszę się uczyć rachunkowości i handlowania. Moi młodsi bracia studiowali wojaczkę, przygotowując się do przyszłych przygód, a tymczasem ja miałam się uczyć zarządzania majątkami! To obowiązek najstarszego. Obowiązek! To głupie, jałowe i nudne. To zagrzebanie się w papierach i urzędnikach.

— Kiedy ojciec zabrał Maedina do Granicy Ugoru — Maedin jest dwa lata ode mnie młodszy — miarka się przebrała. Wprawdzie dziewczęta w Saldaei nie uczą się ani posługiwania mieczem, ani wojaczki, ale ojciec mianował pewnego starego żołnierza, któremu w przeszłości wydawał swe pierwsze rozkazy, na mojego lokaja, i Eran był zawsze więcej niż szczęśliwy, gdy mógł mnie uczyć posługiwania się nożami i walki wręcz. Sądzę, że stanowiło to dla niego wspaniałą rozrywkę. W każdym razie wtedy, gdy ojciec zabrał Maedina, nadeszły wieści, że zwoływane jest Wielkie Polowanie Na Róg, więc... wyjechałam. Napisałam list do matki, w którym wszystko wyjaśniłam i... wyjechałam. I dotarłam w samą porę do Illian, by złożyć przysięgę Myśliwego... — Podniosła ręcznik i znowu starła mu pot z twarzy. — Naprawdę powinieneś się przespać, jeśli możesz.

— To pewnie powinno się ciebie tytułować „lady Bashere” albo jakoś podobnie? — spytał. — Jak to się stało, że polubiłaś zwykłego kowala?

— To słowo to „miłość”, Perrinie Aybara. — Jej dobitny głos mocno kontrastował z czułością, z jaką wodziła ręcznikiem po jego twarzy. — I wcale nie uważam, że jesteś jakimś zwykłym kowalem.

Ręcznik znieruchomiał.

— Perrin, co tamten chłopak chciał powiedzieć, gdy mówił o ganianiu z wilkami? Raen też wspominał o jakimś Elyasie.

Na moment zamurowało go do tego stopnia, że wstrzymał oddech. A przecież dopiero co sam ją zrugał zatrzymanie przed nim tajemnic. Zasłużył na to za swoją popędliwość i gniew. Zamachnij się w pośpiechu młotem, a zmiażdżysz sobie kciuk. Powoli wypuścił powietrze, a potem jej powiedział. Jak poznał Elyasa Macherę i dowiedział się, że może rozmawiać z wilkami. Jak jego octy zmieniły barwę i wyostrzył się zmysł słuchu i węchu niczym u wilka. O wilczych snach. O tym; co by się z nim stało, gdyby utracił więź z człowieczeństwem.

— To takie łatwe. Czasami, szczególnie we śnie, zapominam, że jestem człowiekiem, a nie wilkiem. Jeśli wówczas nie przypomnę sobie dostatecznie szybko, jeśli stracę więź, stanę się wilkiem. Przynajmniej w głowie. Nie zostanie ze mnie nic. — Urwał przekonany, że ona poczuje obrzydzenie, że odejdzie.

— Jeśli twoje uszy rzeczywiście słyszą wszystko tak wyraźnie — powiedziała spokojnie — to będę się musiała pilnować, co mówię blisko ciebie.

Złapał jej dłoń, by przestała wycierać mu czoło.

— Czyś ty słuchała tego, co powiedziałem? Co pomyślą twój ojciec i matka, Faile? Półwilk i kowal. Jesteś arystokratką! Światłości!

— Słyszałam każde słowo. Ojciec się zgodzi. Zawsze powtarza, że krew naszej rodziny słabnie, że nie jest już taka jak za dawnych czasów. Wiem, że on mnie uważa za strasznie miękką. — Obdarzyła go uśmiechem dostatecznie drapieżnym, by mógł się spodobać wilkowi. — Moja matka oczywiście zawsze chciała, żebym wyszła za króla, który będzie potrafił rozpłatać trolloka jednym uderzeniem miecza. Myślę, że twój topór wystarczy, tylko czy zechcesz jej powiedzieć, że jesteś królem wilków? Myślę, że nie zjawi się nikt, kto by kwestionował twoje prawo do takiego tronu. Prawdę rzekłszy, mojej matce zapewne wystarczy już sama umiejętność przepoławiania trolloków, ale jestem przekonana, że spodobałoby jej się bardziej to drugie.

— Światłości — wychrypiał.

Na pozór mówiła poważnie. Nie, ona naprawdę mówiła to poważnie. A nawet jeśli była tylko w połowie serio, nie miał pewności, czy nie wolałby trolloki od spotkania z jej rodzicami.

— Napij się — powiedziała, przykładając kubek z wodą do jego warg. — Chrypisz tak, jakby ci zaschło w gardle.

Przełknął płyn i zakrztusił się gorzkim smakiem. Domieszała proszku Ili! Usiłował nie pić więcej, ale zdążyła ponownie napełnić mu usta i musiał teraz wybrać, czy połknie, czy się udławi. Zanim zdołał odepchnąć kubek, wlała mu do ust połowę zawartości. Dlaczego lekarstwa zawsze smakują tak wstrętnie? Podejrzewał, że kobiety robią to celowo. Był gotów iść o zakład, że to, co same zażywają, smakuje zupełnie inaczej.

— Mówiłem ci, że nie chcę tego. Grrrh!

— Doprawdy? Chyba nie dosłyszałam. Ale czy chcesz, czy nie, potrzebujesz snu. — Pogładziła go po kędzierzawej czuprynie. — Śpij, mój Perrinie.

Próbował ją przekonać, że naprawdę jej mówił i że na pewno słyszała, ale słowa zaczęły się plątać. Powieki chciały się zacisnąć. Faktycznie nie mógł ich otworzyć. Ostatnie, co usłyszał, było jej ciche pomrukiwanie.

— Spij, mój wilczy królu. Śpij.

42

Brakujący liść

Perrin stał niedaleko wozów Tuatha’anów, sam, w jaskrawych promieniach słońca, a w jego boku nie tkwiło drzewce strzały, nie czuł żadnego bólu. Między wozami dostrzegł sterty wysuszonego drewna, przygotowane do rozpalenia ognia pod żelaznymi kociołkami zawieszonymi na trójnogach, oraz pranie wiszące na sznurach; nie było jednak żadnych ludzi ani koni. Ubrany był nie w koszulę czy kaftan, lecz długą kamizelkę kowalską, odsłaniającą ramiona. Mógł być to dowolny sen, zapewne, wyjąwszy jasną świadomość tego, że śni. Znał także dobrze wrażenie, jakie wywierały zawsze wilcze sny, wrażenie realności i trwałości, obejmujące wszystko dookoła, od długiej trawy, w której zanurzały się jego buty, przez lekki wiatr wiejący z zachodu, który rozwiewał jego kędzierzawe włosy, do rozproszonych dookoła popiołów ognisk i rosnącej wokół cykuty. Jednakże kolorowe wozy Druciarzy nie wyglądały do końca realnie, otaczała je atmosfera niematerialności, jakby w każdej chwili mogły zamigotać i rozpłynąć się w powietrzu. Druciarze nigdy wszak nie zostawali długo na jednym miejscu. Żadnej ziemi nie mogli nazwać własną.

Zastanawiając się nad tym, czy on sam może jakikolwiek kraj nazwać ojczyzną, oparł dłoń na ostrzu topora... i zaskoczony spojrzał w dół. W pętli przy jego pasie wisiał ciężki kowalski młot, nie zaś oczekiwany topór. Zmarszczył brwi, kiedyś zdecydowałby się na niego, zadowolony byłby nawet z wyboru, ale nie dziś. Topór. Wybrał topór. Głownia młota zmieniła się nagle w ostrze o kształcie półksiężyca, zrównoważone grubym kolcem, ale po chwili zamigotało i na powrót poczuł pod palcami masywny walec chłodnej stali; błyski przemian powtórzyły się kilkakrotnie. Na koniec jednak ostał się topór, on zaś powoli wypuścił wstrzymywany długo oddech. To nie zdarzyło się nigdy dotąd. W tym miejscu mógł z łatwością zmieniać rzeczy zgodnie ze swą wolą, przynajmniej te, które były bezpośrednio z nim powiązane.

— I chcę mieć topór — oznajmił stanowczo. — Topór.

Rozejrzał się dookoła. Na południu dostrzegł zabudowania farmy oraz jelenia pasącego się na polu jęczmienia, otoczonym kamiennym murem. Nie czuł wilków, nie wezwał więc Skoczka. Tamten mógł nie przyjść, mógł nawet nie usłyszeć jego wołania, natomiast Oprawca najprawdopodobniej gdzieś tu się czaił. Przy drugim boku poczuł nagle ciężar najeżonego strzałami kołczana, w jego dłoni pojawił się znienacka długi, mocny łuk, na cięciwie którego tkwiła strzała o szerokim grocie. Przedłużona skórzana osłona kryła lewe przedramię. Wszędzie panował całkowity bezruch, wyjąwszy tego jelenia.

— Zapewne nie obudzę się tak szybko — wymruczał do siebie.

Cokolwiek podała mu Faile, natychmiast go uśpiło; przypominał sobie teraz całą sytuację równie jasno, jakby wówczas patrzył przez jej ramię.

— Napoiła mnie, jakbym był małym dzieckiem — jęknął.

„Kobiety!”

Ruszył, robiąc jeden z tych długich kroków — krajobraz dookoła rozmył się — i stanął na podwórzu farmy. Kilka kur biegało po nim na wszystkie strony, zachowując się, jakby na powrót zdążyły już zdziczeć. Otoczona kamiennym murem zagroda dla owiec stała pusta, a drzwi obu stodół o krytych strzechą dachach zawarto na głucho. Pomimo wciąż wiszących w oknach zasłon, dwupiętrowy budynek mieszkalny wyglądał na opuszczony. Jeżeli stanowił wierne odbicie świata jawy — a tak się zazwyczaj w wilczych snach działo — ludzie musieli odejść stąd wiele dni temu. Faile miała rację; ostrzeżenia, które rozsyłał, zdążyły już dotrzeć do miejsc, w których on się jeszcze nie pojawił.

— Faile — wymruczał z namysłem. Córka lorda. Nie, nie zwykłego lorda. Po trzykroć lorda, generała i wuja królowej.

— Światłości, to czyni z niej powinowatą królowej! A pokochała zwykłego kowala. Kobiety bywały zdumiewająco dziwaczne.

Aby się przekonać, jak daleko zdążyły dotrzeć wieści, przebiegł zakosami ponad połowę drogi do Deven Ride, za każdym krokiem pokonując milę lub nawet więcej, zawracając i po wielokroć przecinając własne ślady. Większość farm, które widział, ziała pustką jak ta pierwsza; nie więcej niźli jedna na pięć zdradzała ślady zamieszkania, otwarte drzwi i podniesione okna, pranie wiszące na sznurach, lalki, kółka do zabawy czy rzeźbione drewniane konie, leżące w pobliżu progów domostw. Zwłaszcza na widok zabawek czuł, jak go ściska w żołądku. Nawet jeśli nie uwierzyli jego ostrzeżeniom, z pewnością spalonych zostało już wystarczająco wiele farm w okolicy, aby każdy mógł sam wyciągnąć właściwe wnioski; stratowane plony, zwęglone belki, osmalone ogniem kominy sterczące ku niebu niczym zesztywniałe, martwe palce.

Schylił się, by podnieść z ziemi lalkę o uśmiechniętej, szklanej buzi, ubraną w naszywaną kwiatami sukienkę — niektóre kobiety lubiły, jak ich córki same wykonywały wszystkie drobne prace szwalnicze... i aż zamrugał. Ta sama lalka wciąż leżała na kamiennych stopniach, z których przed chwilą ją podniósł. Kiedy sięgnął w jej stronę, ta, którą trzymał już w ręku, zamigotała i zniknęła.

Ciemne błyski na niebie rychło wytrąciły go z zadziwienia. Kruki, dwadzieścia lub trzydzieści skupionych w jednej gromadzie, leciały w stronę Zachodniego Lasu. W kierunku Gór Mgły, gdzie po raz pierwszy zobaczył Oprawcę. Obserwował je z chłodnym spokojem, dopóki nie zmieniły się w maleńkie czarne kropki i nie zniknęły. Potem ruszył za nimi.

Krajobraz zlewał się wokół niego, wyjąwszy krótkie chwile rozdzielające jeden ruch od drugiego, kiedy długim, wyciągniętym krokiem, za każdym razem pokonując po pięć mil, mknął w kierunku gęstego, skalistego Zachodniego Lasu, poprzez porośnięte karłowatymi zaroślami Piaskowe Wzgórza, aż ku górom o pokrytych chmurami szczytach, których zbocza i doliny porastały sosny, jodły i drzewa skórzane, zmierzając do tej samej doliny, gdzie po raz pierwszy dostrzegł człowieka nazywanego przez Skoczka Oprawcą, na zbocze góry, na którym znalazł się po powrocie z Łzy.

Brama była na miejscu, zamknięta, liść Avendesory na pozór roztapiał się pośród miliona precyzyjnie wyrzeźbionych liści i pnączy. Rzadkie drzewa, wyschłe i pokręcone od wiatru, rosły na nagiej ziemi w miejscu, gdzie kiedyś spłonęło Manetheren. Promienie słońca błyszczały na falach płynącej poniżej Manetherendrelle. Lekka bryza niosła ze sobą wonie jeleni, królików i lisów. Wokół nie dostrzegał najlżejszego nawet poruszenia.

Chciał już odejść stąd, lecz coś kazało mu porzucić ten zamiar. Liść Avendesory. Pojedynczy liść! Loial zamknął Bramę, umieszczając oba liście po tej stronie. Odwrócił się, a włosy zjeżyły mu się na karku. Brama była otwarta, skłębione pnącza drżały na wietrze, ukazując srebrzystą, nieprzezroczystą powierzchnię; mógł dostrzec w niej własne odbicie.

„Jak? — gorączkowo zadawał sobie to pytanie. — Loial zamknął tę przeklętą rzecz”.

Nieświadom, iż w ogóle wykonał jakiś ruch, znalazł się nagle tuż przed samą Bramą. Wśród skłębionej masy zieleni, na wewnętrznej stronie obu skrzydeł drzwi nie dostrzegł trójkątnych liści. Dziwne było pomyśleć sobie, że w rzeczywistym świecie, dokładnie w tej samej chwili, ktoś — lub coś — przechodzi w tym miejscu, gdzie on teraz stoi. Dotknął matowej powierzchni i chrząknął. Równie dobrze mogłoby to być lustro; jego dłoń prześlizgnęła się po niej niczym po najgładszym szkle.

Kątem oka dostrzegł liść Avendesory, który nagle znalazł się na swoim miejscu, po wewnętrznej stronie Bramy i zdołał odskoczyć dokładnie w tym samym momencie, gdy wrota zaczęły się zamykać. Ktoś — Lub coś — właśnie wyszedł albo wszedł do środka.

„Wyszedł. Musiał wyjść”.

Pragnął ze wszystkich sił w jakiś sposób przekonać sam siebie, że to nie kolejne trolloki i Pomory wydostały się na terytorium Dwu Rzek. Brama stopiła się ze skałą, na powrót zmieniając się w zwykłe kamienne płaskorzeźby.

Uczucie bycia obserwowanym stanowiło aż nazbyt wystarczające ostrzeżenie. Skoczył więc, kątem oka dostrzegając jeszcze tylko strzałę, która jak czarna smuga przecięła powietrze w miejscu, gdzie przed chwilą znajdowała się jego klatka piersiowa. Skoczył jednym z tych niewiarygodnie długich skoków i wylądował na przeciwległym zboczu, skoczył ponownie, wydostając się tym samym z doliny, w której kiedyś leżało Manetheren i znalazł się w jodłowym lesie rosnącym ponad doliną, skoczył raz jeszcze. Biegnąc wściekle, zbierał myśli, odtwarzając w umyśle obraz doliny, by odkryć możliwy tor strzały, którą dostrzegł przez mgnienie. Nadleciała z tamtej strony, pod takim kątem, a więc musiała zostać wystrzelona z...

Ostatnie odbicie zaniosło go z powrotem na zbocze ponad grobowcem Manetheren, przykucnął między lichymi, poskręcanymi wiatrem sosnami, z łukiem gotowym do naciągnięcia. Pod nim, gdzieś wśród karłowatych drzew i rozproszonych głazów, znajdowało się miejsce, z którego wystrzelono strzałę.

I tam też zobaczył tego, którego ścigał, sto kroków w dole. Ciemnowłosy mężczyzna, odziany w czarny kaftan, przykucnął za granitową odkrywką o rozmiarach może dużego stołu; trzymając w dłoniach do połowy napięty łuk, skwapliwie wpatrywał się w stok poniżej. Po raz pierwszy Perrin mógł mu się dobrze przyjrzeć, sto kroków to dla jego oczu była odległość doprawdy nieznaczna. Kaftan Oprawcy z wysokim kołnierzem uszyty został podług kroju z Ziem Granicznych, a rysy jego twarzy na tyle przypominały Lana, iż mógłby być bratem Strażnika. Tylko że Lan nie miał braci — Perrin wiedział, iż nie posiadał żadnych żyjących krewnych — a nawet gdyby posiadał, nie znajdowaliby się przecież w takim miejscu. A więc mieszkaniec Ziem Granicznych. Być może Shienaranin, chociaż włosy miał długie zamiast ogolonej głowy z pojedynczym pasmem na czubku, związane plecionką z rzemyka, dokładnie tak jak Lan. Jednak nie mógł być Malkieri, Lan był bowiem ostatnim żywym, jaki pozostał z tej krainy.

Skądkolwiek pochodził, Perrin nie miał żadnych skrupułów, kiedy naciągał łuk, celując szerokim grotem starzały w plecy tamtego. Przecież ten człowiek usiłował zabić go z zasadzki. Strzał w dół zbocza jest dosyć trudną sztuką.

Być może zwlekał zbyt długo, może tamten wyczuł na sobie jego chłodny wzrok, dość że sylwetka Oprawcy znienacka zmieniła się w rozmazaną smugę, mknącą na wschód.

Perrin zaklął i rzucił się za nim w pogoń, w trzech krokach dotarł do Piaskowych Wzgórz, kolejny przeniósł go do Wodnego Lasu. Ale Oprawca zdążył już rozpłynąć się wśród dębów, skórzanych liści i gęstego poszycia.

Perrin zatrzymał się i zaczął nasłuchiwać. Cisza. Wiewiórki i ptaki kompletnie zamilkły. Wciągnął głęboko powietrze w nozdrza. Nie tak dawno przeszło tędy małe stado jeleni. Poczuł także słaby ślad jakiegoś innego zapachu, woni człowieka, ale nazbyt chłodnej, by być do końca ludzką, zbyt wyzutej z emocji, pobudzającej jednak skojarzenia w jego pamięci. Oprawca był gdzieś niedaleko. Powietrze było równie nieruchome, jak cichy był las, żadnego, najlżejszego nawet powiewu, aby mógł ustalić dokładniej, skąd dobiega woń.

— Sprytna sztuczka, Złotooki, z zamknięciem Bramy.

Perrin zesztywniał, wytężył słuch. Nie było sposobu, by się przekonać, z którego miejsca zbitego poszycia dobiega głos. Nawet nie drgnął żaden liść.

— Gdybyś wiedział, jak wielu Wykutych Cieniem pomarło, próbując wydostać się tędy z Dróg, radowałoby się twe serce. Machin Shin ucztował przy tych drzwiach, Złotooki. Ale sztuczka nie okazała się dostatecznie dobra. Sam widzisz, wrota są znowu otwarte.

Tam, na prawo. Perrin prześlizgiwał się między drzewami równie zręcznie, jak wówczas gdy polował w lesie.

— A to było jedynie parę setek na początek, Złotooki. Wystarczająco dużo, by wytrącić z równowagi Białe Płaszcze i stwierdzić, że odstępca zginął. — W głosie Oprawcy zabrzmiał gniew. — Niech mnie pochłonie Cień, jeśli ten człowiek nie ma więcej szczęścia niźli cała Biała Wieża. Znienacka zachichotał.

— Ale ty, Złotooki. Twoja obecność stanowi niespodziankę. Są tacy, którzy pragną zatknąć twą głowę na ostrzu piki. Twoje drogocenne Dwie Rzeki zostaną rozdarte od krańca do krańca, aby tylko ciebie wydobyć, choćby spod ziemi. I co na to powiesz, Złotooki?

Perrin wtulił się nieruchomo w poskręcany pień wielkiego dębu. Dlaczego tamten człowiek tyle gada? Dlaczego w ogóle się odzywał?

„Wabi mnie prosto ku sobie”.

Wsparty plecami o gruby pień dębu, wpatrywał się uważnie w las. Najmniejszego poruszenia. Oprawca chciał, aby podszedł bliżej. Bez wątpienia wciągał go w zasadzkę. Ale on pragnął tylko dopaść tamtego i rozszarpać mu gardło. Łatwo jednak mogło się okazać, iż to on zginie, a wówczas nikt się nie dowie, że Brama ponownie jest otwarta, trolloki zaś przechodzą przez nią setkami, może nawet tysiącami. Nie będzie grał w grę, której reguły ustala tamten.

Z niewesołym uśmiechem wyszedł z wilczego snu, nakazując sobie obudzić się zaraz i...

...Faile, otaczając ramionami jego kark, gryzła jego brodę małymi białymi ząbkami, podczas gdy skrzypce Druciarzy zawodziły jakąś dziką, płomienną melodię wokół ognisk.

„Proszek Ili. Nie mogę się obudzić!”

Mgnienie świadomości przebywania we śnie rozwiało się. Śmiejąc się, podniósł Faile w ramionach i zaniósł ją w cień, gdzie trawa była bardziej miękka.

Budził się powoli, z każdą chwilą zdając sobie coraz lepiej sprawę z tępego bólu przepalającego bok. Przez małe okienka wlewało się do środka światło dnia. Jaskrawe światło. Spróbował usiąść, ale z jękiem znów opadł na posłanie.

Faile zerwała się z niskiego stołka, jej ciemne oczy wyglądały tak, jakby nie spała ani przez chwilę.

— Leż spokojnie — nakazała. — Dość się rzucałeś przez sen. Nie po to starałam się powstrzymać cię od przewracania się tak, że strzała o mało co nie wyszła na drugą stronę, by teraz obserwować, jak robisz to samo, tym razem na jawie.

Ihvon stał w drzwiach, wsparty o futrynę niczym ciemna klinga.

— Pomóż mi się podnieść — wyszeptał Perrin. Mówienie bolało, oddychanie zresztą również, musiał się jednak podzielić z nimi świeżo zdobytą wiedzą. — Muszę dostać się w góry. Do Bramy.

Przyłożyła dłoń do jego czoła, zmarszczyła brwi.

— Żadnej gorączki — wymruczała. Potem dodała znacznie silniejszym głosem: — Jedziesz do Pola Emonda, gdzie któraś z Aes Sedai będzie mogła cię uzdrowić. Nie pozwolę, byś próbował się zabić, jadąc w góry z grotem strzały w boku. Słyszysz? Jeżeli powiesz jeszcze choć jedno słowo na temat gór czy Bram, sprawię, że Ila przyrządzi coś takiego, co uśpi cię na dobre, a zawieziemy cię na noszach. Nie jestem pewna zresztą, czy w ogóle powinieneś jechać.

— Trolloki, Faile! Brama jest na powrót otwarta! Muszę je powstrzymać!

Ona jednak nawet się nie zawahała, tylko przecząco pokręciła głową.

— W tym stanie, w jakim jesteś, nie możesz nic zrobić. Pojedziesz do Pola Emonda.

— Ale...!

— Nie ma żadnych ale, Perrinie Aybara. Nie chcę słyszeć słowa na ten temat.

Zazgrzytał zębami. Najgorsze było zresztą to, że miała rację. Jeżeli nie potrafił wstać z łóżka o własnych siłach, w jaki sposób mógłby utrzymać się w siodle przez całą drogę do Manetheren?

— Pole Emonda — powiedział zrezygnowany, ona mimo to nie przestawała mamrotać coś o „świniogłowym”. Czego jeszcze chciała?

„Zgodziłem się przecież. Oby sczezła razem ze swoim uporem!”

— A więc mamy się spodziewać kolejnych trolloków — powiedział w zamyśleniu Ihvon. Nie zapytał, skąd Perrin wie. Potem potrząsnął głową, jakby wyrzucał z niej wszystkie myśli na temat trolloków. — Powiem pozostałym, że się obudziłeś.

Wyślizgnął się na zewnątrz, zamykając za sobą drzwi.

— Czy jestem jedynym, który dostrzega zagrożenie? — — wymamrotał Perrin.

— Ja dostrzegam strzałę w twoim boku — odparła zdecydowanie Faile.

Na wspomnienie rany aż się skrzywił, w rzeczy samej, stłumił jęk. Ona zaś z satysfakcją pokiwała głową. Z satysfakcją!

Pragnął jak najszybciej stanąć na nogi i natychmiast ruszać w drogę, im szybciej zostanie bowiem uzdrowiony, tym szybciej będzie mógł dopatrzyć ponownego zamknięcia Bramy, tym razem na dobre. Faile nalegała, by zjadł śniadanie, bulion wzbogacony warzywną papką, odpowiedni raczej dla bezzębnych niemowląt. Karmiła go łyżka po łyżce, przerywając, by obetrzeć serwetką podbródek. Nie pozwoliła jeść samemu, a kiedy protestował lub prosił, by się pośpieszyła, zamykała mu usta łyżką papki. Nie pozwoliła mu nawet samemu umyć sobie twarzy. Kiedy doszło do tego, że wyczesała mu włosy i brodę, pogrążył się w pełnym godności milczeniu.

— Jesteś śliczny, kiedy się dąsasz — oznajmiła. I uszczypnęła go w nos.

Ila, odziana tego ranka w zieloną bluzkę i niebieską spódnicę, weszła przez drzwi wozu, niosąc jego kaftan oraz koszulę, zacerowane i wyprane. Ku swemu rozdrażnieniu, musiał się zgodzić, by obie kobiety pomogły mu się ubrać. Musiał im pozwolić, by pomogły mu podnieść się, kaftan zostawił nie zapięty, a koszulę nie zawiązaną, zebraną wokół sterczącego drzewca strzały.

— Dziękuję ci, Ila — powiedział, wskazując schludne cery. — Wspaniała robota.

— Prawda — zgodziła się. — Faile z dużą wprawą używa igły.

Faile pokraśniała, on zaś wyszczerzył zęby w uśmiechu, wspominając, jak zapalczywie zarzekała się, że nigdy nie dotknie już jego rzeczy. Jednak błysk w jej oku sprawił, że powściągnął język. Czasami milczenie było znacznie bardziej właściwym sposobem załatwiania spraw.

— Dziękuję ci, Faile — powiedział tylko ponurym głosem. Zaczerwieniła się jeszcze mocniej.

Kiedy udało mu się wreszcie powstać, drogę do drzwi pokonał już w miarę łatwo, ale obie kobiety musiały podtrzymywać go, gdy schodził po drewnianych schodach. Przynajmniej konie były już osiodłane, a pozostali chłopcy z Dwu Rzek siedzieli na ich grzbietach z łukami przewieszonymi przez plecy. Twarze mieli umyte, rzeczy wyprane, tylko gdzieniegdzie spod odzieży wystawał strzęp bandaża.

Noc spędzona w obozie Tuatha’anów najwyraźniej wpłynęła dobrze na ich morale, widocznie wzmocniła ducha nawet tych, którzy zdawali się niezdolni do przejścia stu kroków o własnych siłach. Wymizerowanie i zalęknienie widoczne jeszcze wczoraj w ich oczach, dzisiaj stanowiło już tylko lekki cień. Wil, oczywiście, otaczał ramionami dwie śliczne, wielkookie dziewczęta Tuatha’anów, a Ban Lewin, z tym swoim nosem i głową owiniętą ściśle bandażem, również trzymał jedną za rękę, uśmiechając się nieśmiało. Większość pozostałych trzymała w dłoniach misy pełne warzywnego gulaszu oraz łyżki. Powoli jedli.

— To jest naprawdę dobre, Perrin — oznajmił Dannil, oddając pustą miskę kobiecie Druciarzy. Ona wykonała taki gest, jakby pytała, czy chce więcej, pokręcił jednak odmownie głową, dodając: — Nie sądziłem, że będę miał go kiedykolwiek dosyć, a ty?

— Ja już jadłem swój posiłek — kwaśno odrzekł Perrin. Przecierane warzywa i bulion.

— Dziewczęta Druciarzy tańczyły zeszłej nocy — powiedział z otwartymi szeroko oczyma kuzyn Dannila, Tell. — Wszystkie niezamężne kobiety, a nawet niektóre mężatki! Powinieneś to zobaczyć, Perrin.

— Widziałem już wcześniej tańczące dziewczęta Druciarzy, Tell.

Najwyraźniej nie udało mu się zupełnie stłumić emocji, jakie towarzyszyły temu wspomnieniu, Faile bowiem powiedziała sucho:

— Widziałeś zapewne tiganzę, nieprawdaż? Któregoś dnia, jeśli będziesz dobrze się zachowywał, zatańczę dla ciebie sa’sarę i dopiero wtedy zobaczysz, na czym polega prawdziwy taniec.

Ila aż wstrzymała dech, słysząc tę nazwę, Faile zaś poczerwieniała jeszcze mocniej niźli przed momentem w wozie.

Perrin zacisnął usta. Jeżeli przy tej sa’sarze serce potrafi bić choćby odrobinę mocniej niż podczas kołysania biodrami w pulsującym tańcu kobiet Druciarzy — zwanego tiganzą — to zdecydowanie miał ochotę zobaczyć, jak Faile będzie go wykonywać. Jednak w tej chwili przezornie starał się na nią nie patrzeć.

Pojawił się Raen w tym samym jaskrawozielonym kaftanie, do którego tym razem włożył spodnie bardziej czerwone niźli wszelka czerwień, jaką Perrin dotąd widział w życiu. Od tego zestawienia kolorów rozbolała go głowa.

— Po dwakroć odwiedziłeś nasze ogniska, Perrin, i po raz drugi odjeżdżasz bez pożegnalnej uczty. Musimy wkrótce spotkać się znowu, aby obyczajowi stało się wreszcie zadość.

Odsuwając się od Faile i Ili — stać przynajmniej mógł przecież o własnych siłach — położył dłoń na ramieniu żylastego mężczyzny.

— Chodź z nami, Raen. Nikt w Polu Emonda cię nie skrzywdzi. A w najgorszym nawet przypadku i tak będzie tam bezpieczniej niż tutaj, gdzie w każdej chwili grożą wam trolloki.

Raen zawahał się, potem zadrżał, mrucząc:

— Nie wiem, jak w ogóle mogę rozważać takie pomysły. — Odwracając się, przemówił na głos: — Ludzie, Perrin zaprosił nas, byśmy poszli z nim do jego wioski, gdzie będziemy bezpieczni przed atakiem trolloków. Kto chce iść?

Spojrzały na niego zdumione twarze. Niektóre kobiety bliżej przygarnęły do Siebie dzieci; a te wtuliły się głębiej w ich spódnice, jakby na samą myśl przenikał je strach.

— Widzisz, Perrin? — powiedział Raen. — Dla nas bezpieczeństwo oznacza pozostawanie w ruchu, a nie zamykanie się w wioskach. Zapewniam cię, że nie spędzamy nawet dwóch nocy pod rząd w jednym miejscu i podróżować będziemy przez cały dzień, zanim się zatrzymamy znowu.

— To może nie wystarczyć, Raen.

Mahdi wzruszył ramionami.

— Twoja troska napawa mnie wzruszeniem, ale nic nam nie zagrozi, jeśli taka okaże się wola Światłości.

— Droga Liścia nie polega jedynie na powstrzymywaniu się od przemocy — powiedziała łagodnym głosem Ila — ale w równym stopniu na akceptacji tego, co przynosi przyszłość. Liść spada, kiedy przychodzi jego czas i nie skarży się. Światłość sprawi, że będziemy bezpieczni, dopóki nie nadejdzie nasz czas.

Perrin chciał dyskutować z nimi, czuł jednak, że za ciepłem i współczuciem, jakie widział na ich twarzach, kryje się kamienna stanowczość. Zrozumiał, że prędzej skłoniłby Bain i Chiad, by porzuciły włócznie i wdziały suknie — albo wręcz Gaula namówił do tego! — niż uda mu się przekonać tych ludzi, aby ustąpili choćby o włos.

Raen potrząsnął dłonią Perrina, a widząc to, dziewczęta Druciarzy zaczęły ściskać chłopców z Dwu Rzek, oraz Ihvona, mężczyźni zaś wymieniali uściski dłoni, wszystko pośród śmiechów i głośnych pożegnań, wzajemnych życzeń szczęśliwej podróży i wyrazów nadziei, iż spotkają się wkrótce ponownie. W harmiderze rozstania uczestniczyli wszyscy nieomal mężczyźni. Tylko Aram stał z boku, marszcząc czoło, z rękoma wciśniętymi w kieszenie kaftana. Ostatnim razem, kiedy Perrin go spotkał, również wydawał się niewesoło usposobiony, co było dziwne jak na Druciarza.

Mężczyźni nie poprzestawali na ściskaniu dłoni Faile, lecz także ją obejmowali. Perrin starał się niczego nie dać po sobie poznać, kiedy młodsi czynili to z nadmiernym, jego zdaniem, entuzjazmem, odrobinę tylko zacisnął szczęki; próbował nawet się uśmiechać. Jego nie uściskała żadna kobieta młodsza od Ili. W jakiś sposób, nawet wówczas gdy Faile pozwalała, by obejmował ją jakiś chudy, paradnie odziany Druciarz i ściskał ją tak, że brakowało tchu, wciąż strzegła go zawzięcie niczym pies obronny. Kobiety, we włosach których nie było choćby jednego pasma siwizny, spoglądały raz na jej twarz i wybierały kogoś innego. Tymczasem Wilowi udało się wycałować każdą nieomal dziewczynę w obozowisku. Podobnie Banowi, niezależnie od nosa. Nawet Ihvon zatopił się w nastroju powszechnej zabawy, jeśli już o to chodzi. Faile dobrze by zrobiło, gdyby któryś z tych ludzi połamał jej żebra.

Na koniec Druciarze odstąpili, wyjąwszy Raena i Ilę, a wokół ludzi z Dwu Rzek powstała pusta przestrzeń. Żylasty, siwowłosy mężczyzna skłonił się ceremonialnie, przyciskając dłonie do piersi.

— Przyszliście w pokoju. Teraz odejdźcie w pokoju. Zawsze będziecie mile witani przy naszych ogniskach. Drogą Liścia jest pokój.

— Niech pokój będzie z wami na zawsze — odrzekł Perrin — i wraz z całym Ludem.

„Światłości, niech tak się stanie naprawdę”.

— Odnajdę pieśń lub ktoś inny ją odnajdzie, ale pieśń zostanie zaśpiewana w tym roku lub następnym.

Zastanawiał się, czy kiedykolwiek rzeczywiście była jakaś pieśń, czy też Tuatha’anowie wyruszyli w drogę, szukając czegoś zupełnie innego. Elyas powiedział mu, że sami nie wiedzą, co to za pieśń, lecz wiedzą tyle, iż rozpoznają ją, kiedy już znajdą.

„Oby odnaleźli przynajmniej bezpieczeństwo. Przynajmniej to”.

— Jak było kiedyś, tak niech będzie znowu, aż po bezkres świata.

— Po bezkres świata — odpowiedzieli Tuatha’anowie zgodnym szmerem. — Po bezkres świata i po bezkres czasu.

Wokół wymieniono kilka ostatnich uścisków, podczas gdy Ihvon i Faile pomagali Perrinowi dosiąść Steppera. Wil zebrał ostatnie pocałunki. I Ban. Ban! Z tym jego nosem! Pozostali, ci, którzy byli najciężej ranni, na poły leżeli już na grzbietach swych wierzchowców, Druciarze zaś machali do nich jak do starych sąsiadów, którzy wyruszają w długą podróż.

Raen podszedł, by uścisnąć dłoń Perrina.

— Nie zastanowicie się ponownie? — zapytał Perrin. — Pamiętam, jak kiedyś mówiłeś, że po świecie wędruje zło. Teraz jest jeszcze gorzej, Raen, tu i teraz.

— Niech pokój będzie z tobą, Perrin — odrzekł Raen, uśmiechając się.

— I z tobą — smutno powtórzył Perrin.

Aielowie nie pokazali się, dopóki nie oddalili się ponad milę od obozu Druciarzy, Bain i Chiad spojrzały na Faile, zanim truchtem ruszyły naprzód, zajmując swe zwykłe miejsce na czele pochodu. Perrin nie miał pojęcia, dlaczego obawiały się, iż coś może się jej przydarzyć wśród Tuatha’anów.

Gaul podszedł do boku Steppera, z łatwością dotrzymując mu kroku. Oddział nie poruszał się szczególnie szybko, skoro połowa ludzi musiała wędrować pieszo. Zmierzył jak zwykle bacznym wzrokiem Ihvona, zanim się zwrócił do Perrina:

— Z twoją raną jest lepiej?

Jego rana bolała jak wściekła; każdy krok konia poruszał tkwiącym w ciele grotem.

— Czuję się dobrze — oznajmił, starając się nie zgrzytać zębami. — Być może jeszcze dzisiejszego wieczora zatańczę w Polu Emonda. A ty? Czy dobrze spędziłeś noc, grając w Pocałunek Panny?

Gaul potknął się i omal nie przewrócił.

— O co chodzi?

— Słyszałeś, żeby któraś proponowała tę grę? — zapytał cicho Aiel, wpatrując się w przestrzeń przed sobą.

— Chiad. Dlaczego?

— Chiad — wymruczał Gaul. — Ta kobieta należy do Goshien. Goshien! Powinienem zabrać ją do Gorących Źródeł w charakterze gai’shain.

Słowa brzmiały gniewnie, ale w tonie jego głosu pobrzmiewało raczej zdziwienie.

— Chiad.

— Powiesz mi, o co chodzi`?

— Myrddraal jest mniej przebiegły niż kobieta — powiedział Gaul głosem zupełnie pozbawionym wyrazu — a trolloki walczą bardziej honorowo.

Po chwili dodał zapalczywym szeptem.

— A kozioł posiada więcej rozumu.

Przyspieszył kroku i pobiegł naprzód, by przyłączyć się do dwóch Panien. Nie odezwał się do nich ani słowem, przynajmniej nic nie dotarło do uszu Perrina, tylko zwolnił i szedł teraz obok nich.

— Rozumiesz coś z tego? — zapytał Perrin Ihvona. Strażnik potrząsnął głową.

Faile parsknęła.

— Jeżeli jemu się zdaje, że może próbować przysparzać im kłopotów, powieszą go za nogi na gałęzi, by ochłonął.

— A ty coś z tego wszystkiego rozumiesz? — zapytał ją Perrin. Szła obok konia, nie patrząc na niego, nie odezwała się też ani słowem, z czego wywnioskował, że odpowiedź na pytanie musi być przecząca. — Myślę, że spróbuję ponownie spotkać się z Raenem. Minęło dużo czasu, odkąd po raz ostatni widziałem tiganzę. To było... interesujące.

Mruknęła coś pod nosem, ale udało mu się dosłyszeć:

— Ciebie również przydałoby się powiesić za nogi!

Uśmiechnął się do niej z góry.

— Ale nie muszę, skoro ty obiecałaś zatańczyć dla mnie tę sa’sarę.

Jej twarz stała się purpurowa.

— Czy jest podobna do tiganzy? Chciałem powiedzieć, że w przeciwnym razie to mija się z celem.

— Ty mięśniogłowy idioto! — warknęła, obrzucając go wściekłym spojrzeniem. — Mężczyźni rzucali swe serca i fortuny pod stopy kobiet tańczących sa’sarę. Gdyby matka podejrzewała, że wiem, jak to się robi...

Mocno zacisnęła zęby, jakby zrozumiała, że powiedziała za dużo i podrzuciła do góry głowę, by spojrzeć w przód. Szkarłat upokorzenia pokrył ją od nasady włosów aż po karczek sukni.

— A więc nie ma żadnego powodu, abyś ją tańczyła — powiedział cicho. — Moje serce i moja fortuna, niezależnie od ich wartości, już leżą u twych stóp.

Faile zgubiła krok, potem zaśmiała się cicho i przycisnęła policzek do jego obutej łydki.

— Jesteś zbyt uprzejmy dla mnie — wymruczała. — Pewnego dnia zatańczę ją dla ciebie i sprawię, że krew zagotuje ci się w żyłach.

— Już to sprawiłaś — odrzekł, a ona zaśmiała się ponownie. Przyciągnęła do siebie strzemię i przytuliła jego nogę, odtąd szła w ten sposób.

Po pewnym czasie jednak nawet myśl o tańczącej Faile — na podstawie tego, co zapamiętał z tańca Druciarzy, wywnioskował, że musiałoby to być coś zupełnie niesamowitego — nie potrafiła przegnać bólu drążącego jego bok. Przy każdym kroku Steppera cierpiał katusze. Starał się mimo to trzymać prosto. W ten sposób ból wydawał się odrobinę słabszy. Poza tym nie chciał zepsuć nastroju, jaki się udzielił wszystkim po wizycie w obozowisku Tuatha’anów. Pozostali siedzieli wszak prosto w swoich siodłach, nawet ci, którzy poprzedniego dnia załamali się zupełnie. A Ban, Dannil i inni maszerowali z wysoko uniesionymi głowami. On nie może być pierwszym, który podupadnie na duchu.

Wil zaczął pogwizdywać „Powrót do Domu z Przełęczy Tarwina”, a po chwili dołączyło do niego kolejnych trzech lub czterech. Na koniec Ban zaczął śpiewać czystym, głębokim głosem.

Oto czeka na mnie mój dom

i dziewczyna, którą zostawiłem.

Ze wszystkich skarbów, jakie na mnie czekają,

za nią tylko naprawdę tęskniłem.

Oczy wesołe i jakże słodki uśmiech,

uściski gorące i łydkę ma smukłą,

pocałunki namiętne, nie znasz lepszych uciech.

Jeśli skarb większy istnieje, nigdy o nim nie śniłem.

Pozostali przyłączyli się w drugiej zwrotce, aż wreszcie śpiewali wszyscy, nawet Ihvon. I Faile. Perrin, rzecz jasna, milczał; wielokrotnie wszak mówiono mu, że jego głos przypomina skrzek rozdeptanej żaby, która usiłuje jeszcze śpiewać. Niektórzy podporządkowali nawet tempo marszu rytmowi muzyki.

O, widziałem ja okrutną Przełęcz Tarwina

i trolloków dziką hordę.

Zwyciężyłem w boju Półczłowieka,

czując na twarzy zimny śmierci oddech.

Ale dziewczę wdzięczne czeka na mnie,

powita mnie skinieniem dłoni,

potem z nią zatańczę

i pocałuję ją w cieniu drzewa jabłoni.

Perrin potrząsnął głową. Poprzedniego dnia gotowi byli uciekać, szukając najbliższej kryjówki. Dzisiaj śpiewali, i to o bitwie tak dawnej, że poza piosenką nie przetrwały na jej temat żadne wspomnienia w Dwu Rzekach. Być może właśnie stawali się żołnierzami. I tak ich to nie minie, jeśli nie uda się zamknąć Bramy.

Farmy stały tutaj już znacznie bliżej siebie, skupione razem, aż wreszcie osiągnęli ubity, gliniany trakt wiodący pomiędzy polami, ograniczonymi żywopłotem lub niskimi, nierównymi kamiennymi murkami. Opuszczone farmy. Nikt tutaj nie został na swej ziemi.

Weszli wreszcie na Starą Drogę, która biegła na północ od Białej Rzeki, dawniej zwanej Manetherendrelle, przez Deven Ride do Pola Emonda i na koniec zobaczyli owce na pastwiskach, wielkie stada, strzeżone przez dziesięciu pasterzy tam gdzie kiedyś wystarczyłby jeden, a połowę z nich stanowili dorośli mężczyźni. Uzbrojeni w łuki pasterze obserwowali ich przemarsz, jak śpiewali co sił w płucach, nie wiedząc najwyraźniej, co o tym wszystkim sądzić.

Perrin nie miał pojęcia, jak zareagować, kiedy przed jego oczyma rozpostarł się widok Pola Emonda, pozostali najwyraźniej podzielali jego mieszane uczucia, pieśń bowiem ścichła i ostatecznie zamarła im na ustach.

Drzewa, płoty i żywopłoty znajdujące się najbliżej wsi zniknęły, jakby ich nigdy nie było. Najdalej na zachód wysunięte domy wioski stały niegdyś wśród drzew, właściwie na skraju Zachodniego Lasu. Dęby i skórzane drzewa pomiędzy domami dalej rosły na swoich miejscach, teraz jednak krawędź kniei oddaliła się o pięćset kroków, na odległość dalekiego strzału z łuku, a topory dźwięczały w rytm pracy odsuwającej ją jeszcze bardziej. Kolejne rzędy ostro zakończonych pali, wysokich na pierś, wbitych pod kątem w ziemię, otaczały wioskę w pewnej odległości od domostw, wyjąwszy miejsca, kędy do środka wbiegały drogi. W przerwach między palami stali mężczyźni niczym wartownicy, niektórzy mieli na sobie fragmenty starych zbroi lub skórzane kaftany naszywane pordzewiałymi metalowymi krążkami, kilku w podziurawionych stalowych kaskach, z włóczniami na dziki, czy halabardami wyciągniętymi ze strychów lub też sierpami zamocowanymi na długich żerdziach. Pozostali mężczyźni oraz chłopcy znajdowali się na krytych strzechą dachach z łukami w dłoniach; powstali na widok Perrina i jego oddziału, zaczęli krzyczeć do znajdujących się niżej.

Przy drodze, za palisadą stało urządzenie skonstruowane z drewna połączonego grubą, poskręcaną liną, a obok niego stos kamieni wielkich jak męska głowa. Kiedy podjechali bliżej, Ihvon dostrzegł, jak Perrin zmarszczył brwi na ów widok.

— Katapulta — wyjaśnił Strażnik. — Jak dotąd mamy sześć. Wasi cieśle wiedzą, jak je konstruować, od kiedy Tomas i ja wyjaśniliśmy im zasady. Palisada zatrzyma szarżę zarówno trolloków, jak i Białych Płaszczy.

Zdawało się, że prowadzi najzupełniej obojętną rozmowę na temat oczekiwanego deszczu.

— Mówiłam ci, że wioska sama przygotowuje się do obrony. — W głosie Faile brzmiała zapalczywa duma, jak gdyby była to jej wioska. — Twardzi ludzie jak na taką łagodną krainę. Mogliby nieomal być Saldaeanami. Moiraine zawsze powtarzała, że w żyłach tutejszych mieszkańców wciąż płynie silna krew Manetheren.

Perrin mógł tylko kręcić głową.

Ubite klepisko ulic było zatłoczone tak mocno, jak to nieraz widział w wielkich miastach, przestrzenie pomiędzy domami zastawiono wozami i wózkami, a przez otwarte drzwi i nie zamknięte okiennice dostrzegał kolejnych ludzi. Tłum rozdzielił się przed Ihvonem i Aielami, a szum pomruków towarzyszył im na całej ulicy.

— To Perrin Złotooki.

— Perrin Złotooki.

— Perrin Złotooki.

Pożałował, że do tego musiało dojść. Ci ludzie znali go, przynajmniej niektórzy. Jak im się wydawało, co właściwie robili? O, tam była Neysa Ayellin o końskiej twarzy, która zdrowo wygrzmociła jego dziesięcioletni grzbiet, kiedy Mat namówił go do kradzieży jednego z jej agrestowych placków. A tam wielkooka Cilia Cole o rumianych policzkach, pierwsza dziewczyna, którą w życiu pocałował, wciąż przyjemnie pulchna, i Pel Aydaer, łysy, z fajką, który nauczył Perrina, jak chwytać pstrągi gołymi rękoma, i sama Daise Congar, wysoka, potężnie zbudowana kobieta, przy której nawet Alsbet Luhhan wyglądała w miarę niepozornie, stoi tam wraz z mężem Witem, niskim, kościstym, zdającym się pozostawać zawsze w jej cieniu. A wszyscy patrzyli na niego i szeptali do ludzi spoza wioski, którzy mogli nie wiedzieć, kim jest. Kiedy stary Cenn Buie podniósł małego chłopczyka, sadzając go na ramieniu, wskazując na Perrina palcem i coś tamtemu entuzjastycznie tłumacząc, Perrin jęknął. Oni wszyscy poszaleli.

Mieszkańcy wioski szli za Perrinem i pozostałymi, tłoczyli się wokół nich niby na paradzie, której towarzyszył szmer pomruków. Kury zmykały na wszystkie strony spod stóp maszerującego tłumu. Kwiczące cielęta i świnie w zagrodach na tyłach domów dopełniały hałasów wydawanych przez ludzi. Owce tłoczyły się na Łące, a mleczne krowy w biało-czarne łaty gryzły trawę w towarzystwie stad gęsi.

Pośrodku Łąki wznosił się wysoki słup, biały sztandar z czerwonym obrzeżem falował leniwie w podmuchach wiatru, ukazując czerwony wilczy łeb. Perrin spojrzał na Faile, ale tylko potrząsnęła głową, równie zaskoczona jak on.

— Symbol.

Perrin nie usłyszał, jak Verin podeszła bliżej, chociaż teraz jego uszy pochwyciły towarzyszące jej szepty: „Aes Sedai”. Ihvon nie wyglądał na szczególnie zaskoczonego. Ludzie patrzyli na nią oczyma pełnymi lęku.

— Ludzie potrzebują symboli — ciągnęła dalej Verin, opierając doń na barku Steppera. — Kiedy Alanna poinformowała kilku mieszkańców wioski o tym, że trolloki obawiają się wilków, wszyscy postanowili, że ten sztandar to będzie wspaniały pomysł. A ty tak nie uważasz, Perrin?

Czy w jej głosie pobrzmiewały jakieś oschłe nuty? Ciemne oczy patrzyły na niego uważnie, jakoś tak ptasio. Ptak obserwujący robaka?

— Ciekawa jestem, co sobie pomyśli o tym królowa Morgase? — powiedziała Faile. — To jest część Andoru. Królowe rzadko lubią obce sztandary, które wznosi się na ich ziemiach.

— Granica Andoru nie znaczy nic więcej jak tylko linię na mapie — poinformował ją Perrin. Dobrze było trwać nieruchomo w miejscu, by uciszyć nieco ból w boku. — Nie wiedziałem nawet, że Dwie Rzeki uznaje się za część Andoru, dopóki nie dotarłem do Caemlyn. Wątpię, czy większość z tu zgromadzonych zdaje sobie z tego sprawę.

— Władcy zawsze mieli skłonności do pokładania wiary w mapach, Perrin. — W tonie Faile bez wątpienia słychać było twarde tony. — Kiedy byłam dzieckiem, w Saldaei znajdowały się takie prowincje, które nie widziały poborcy podatków od pięciu pokoleń. Kiedy jednak ojciec odwrócił swą uwagę na jakiś czas od Ugoru, Tenobia postanowiła pokazać im, kto jest ich królową.

— Tu są Dwie Rzeki — powiedział, szczerząc zęby w uśmiechu — a nie Saldaea.

Strasznie zapalczywi musieli być wszyscy tam, w Saldaei. Kiedy zaś odwrócił się do Verin, uśmiech zastąpił mars.

— Sądziłem, że ukrywacie... waszą tożsamość. — Nie potrafił powiedzieć, co było bardziej kłopotliwe; Aes Sedai skrywające swą obecność czy jawnie spacerujące po ulicach.

Dłoń Aes Sedai zastygła w odległości cala od ułamanego grotu strzały wbitego w jego bok. Coś zaswędziało go wokół rany.

— Och, nie wygląda to dobrze — wymamrotała. — Wbita między żebra, a nadto przyplątała się infekcja pomimo użytych maści. To będzie wymagało udziału Alarmy, jak mniemam.

Zamrugała, potem odsunęła dłoń, wraz z nią zniknęło swędzenie.

— Co? Ukrywamy się? Och! Biorąc pod uwagę to, co się teraz tu dzieje, jak mogłybyśmy się ukrywać? Przypuszczam, że powinnyśmy... odjechać. Ale nie chciałbyś tego, nieprawdaż?

Ponownie popatrzyła na niego tym ostrym, uważnym, ptasim wzrokiem.

Zawahał się i na koniec westchnął.

— Przypuszczam, że nie.

— Och, miło to słyszeć — powiedziała z uśmiechem.

— Dlaczego, tak naprawdę, przyjechałyście tutaj, Verin?

Zdawała się nie słyszeć jego pytania. Albo nie chciała słyszeć.

— Teraz musimy się zająć tą rzeczą, która w tobie tkwi. A ci pozostali chłopcy również potrzebują opieki. Alanna i ja zatroszczymy się o najgorsze obrażenia, jednak...

Ludzie, którzy byli z nim, znajdowali się w stanie równie przemożnego oszołomienia tym, co zastali na miejscu, jak on. Ban, drapiąc się po głowie, spoglądał na sztandar, a kilku pozostałych rozglądało się dookoła ze zdumieniem. Większość jednak patrzyła na Verin, niespokojnie, z rozszerzonymi oczyma; z pewnością musieli słyszeć te szepty o Aes Sedai. Perrin zdał sobie sprawę, że sam stał się obiektem kilku dociekliwych spojrzeń, kiedy tak rozmawiał z Aes Sedai, jakby była zwykłą kobietą z wioski.

Verin przyjrzała im się raz jeszcze, po czym nagle, zupełnie nie patrząc, sięgnęła za plecy i wyciągnęła z tłumu gapiów dziewczynkę w wieku dziesięciu, może dwunastu lat. Dziewczynka o długich ciemnych włosach, związanych niebieskimi wstążkami, aż zesztywniała z przestrachu.

— Znasz Daise Congar, dziecko? — zapytała. — Dobrze, znajdź ją i powiedz, że są tu ranni mężczyźni, którym potrzebne będą jej zioła. I powiedz jej, żeby się pośpieszyła. Powiedz jej też, że nie mam cierpliwości do jej humorów. Zrozumiałaś? No to już, zmykaj.

Perrin nie rozpoznał dziewczynki, najwyraźniej jednak ta znała Daise, ponieważ aż zadrżała, słysząc treść wiadomości. Verin była przecież Aes Sedai. Po chwili wahania — Daise Congar przeciwko Aes Sedai — dziewczynka pomknęła w tłum.

— A Alanna zajmie się tobą — oznajmiła Verin, ponownie spoglądając w jego stronę.

Naprawdę wolałby, aby ton jej głosu nie podkreślał dodatkowo dwuznaczności wypowiedzianych przed chwilą słów.

43

Troska o żyjących

Verin sama wzięła Steppera za wodze i poprowadziła do stajni gospody „Winna Jagoda”, tłum rozstępował się, by ją przepuścić, po chwili jednak ludzie z powrotem tłoczyli się jeden przez drugiego. Dannil oraz pozostali chłopcy przepychali się przez ciżbę, pieszo lub konno, otoczeni grupkami swoich krewnych. Mimo iż byli niepomiernie zdumieni zmianami, jakie zaszły w Polu Emonda, zachowywali się dumnie. Ci, którzy utykali, nie chcieli wesprzeć się na podtrzymujących ich ramionach, jadący konno prostowali się w siodłach — wszak przecież walczyli z trollokami, a teraz powrócili do domu. Kobiety wyciągały ręce, by dosięgnąć swych synów, kuzynów i wnuków, często mając łzy w oczach, a ich stłumione lamenty zlewały się w cichy, zbolały szmer. Mężczyźni o nieustępliwych oczach próbowali skrywać swe obawy za pełnymi godności uśmiechami, poklepując chłopców po ramionach i wyrażając zdumienie na widok ich świeżo zapuszczonych bród, jednakże często ich szorstkie uściski w istocie zamieniały się w ramię, podane, by się na nim wesprzeć. Znajome dziewczęta tłoczyły się wśród pocałunków i głośnego szlochania, wyrażającego na równi szczęście jak i współczucie, a maleńcy braciszkowie i siostrzyczki wahali się pomiędzy paroksyzmem płaczu a wczepieniem z szeroko rozwartymi zdziwieniem oczami w brata, którego najwyraźniej wszyscy wkoło uważali za bohatera.

Były też inne głosy, których Perrin wolałby nie słyszeć.

— Gdzie jest Kenley? — Pani Ahan była przystojną kobietą, z nielicznymi pasmami siwizny w czarnym warkoczu, ale na jej twarzy gościł pełen przestrachu grymas, w miarę jak spoglądała w kolejne twarze, i kolejne oczy odwracały się od niej. — Gdzie jest mój Kenley?

— Bili! — wołał niepewnie stary Hu al’Dai. — Czy któryś widział Biliego al’Dai?

— ...Hu...!

— ...Jared...!

— ...Tim...!

— ...Colly...!

Przed frontem gospody Perrin zsunął się z siodła, chcąc jak najszybciej uciec od tych imion, nie zwrócił nawet uwagi, czyje dłonie go pochwyciły.

— Zabierzcie mnie do środka! — zazgrzytał zębami. — Do środka!

— ...Teven... !

— ...Haral...!

— ...Had...!

Drzwi zamknęły się, jak nożem ucinając ściskające serce zawodzenia matki Daela al’Tarona, by ktoś jej wreszcie powiedział, gdzie jest jej syn.

„W kotle trolloków — pomyślał Perrin, kiedy tylko posadzono go w fotelu we wspólnej sali gospody. — W brzuchach trolloków, tam gdzie go posłałem, pani al’Taron. Tam, gdzie go posłałem”.

Faile ujęła jego głowę w swe dłonie i z niepokojem spojrzała mu w oczy.

„Teraz muszę zatroszczyć się o żyjących — pomyślał. — Zmarłych opłaczę później. Później”.

— Ze mną wszystko w porządku — uspokajał ją. — Po prostu trochę zakręciło mi się w głowie, kiedy zsiadałem z konia. Nigdy nie byłem dobrym jeźdźcem.

Nie wyglądało, by mu uwierzyła.

— Nie mogłabyś czegoś zrobić? — nagabywała Verin.

Aes Sedai spokojnie pokręciła głową.

— Myślę, że lepiej nie, dziecko. Niestety, żadna z nas nie jest Żółtą, mimo to Alanna jest znacznie lepszą Uzdrowicielką niż ja. Moje Talenty rozwinęły się w nieco inną stronę. Ihvon zaraz ją przyprowadzi. Czekaj cierpliwie, dziecko.

Wspólna sala gospody zamieniła się w rodzaj zbrojowni. Wyjąwszy miejsce przed kominkiem, ściany zastawione były równym szeregiem wspartych o nie najróżniejszych włóczni, od czasu do czasu zdarzała się wśród nich jakaś halabarda lub lanca oraz kilka pik z dziwnie wykutymi grotami, wiele z nich wyżartych i pozbawionych koloru w miejscach, gdzie zeskrobano rdzę. Jeszcze bardziej zaskakujący był widok baryłki w pobliżu schodów, w której znajdowały się miecze zmieszane ze sobą, większość bez pochew; nie było wśród nich dwóch jednakowych. W promieniu pięciu mil przetrząśnięto wszystkie strychy w poszukiwaniu reliktów wojennej sztuki, od pokoleń pokrywających się kurzem. Perrin nigdy by nie podejrzewał, że w całych Dwu Rzekach da się znaleźć choćby pięć mieczy. W każdym razie zanim pojawiły się Białe Płaszcze i trolloki.

Gaul zajął miejsce w pobliżu schodów wiodących do pokojów gościnnych gospody i pomieszczeń zajmowanych przez rodzinę al’Vere, pozornie patrzył na Perrina, ale w istocie świadom był każdego poruszenia Verin. Po przeciwległej stronie izby siedziały Panny z włóczniami wspartymi o zagięcia łokci, obserwując Faile i resztę sali na pozór obojętnie. Trzej młodzieńcy, którzy wprowadzili Perrina do środka, stali teraz w pobliżu drzwi i przestępując niepewnie z nogi na nogę, rozszerzonymi oczyma popatrywali to na niego, to na Aes Sedai. I to było wszystko.

— Pozostali — zaczął Perrin. — Oni potrzebują...

— Ktoś się nimi zajmie — wtrąciła łagodnie Verin, zajmując miejsce przy kolejnym stole. — Na pewno będą chcieli się spotkać z rodzinami. Znacznie lepiej jest mieć przy sobie bliskich.

Perrin poczuł ukłucie bólu — przed jego oczyma przemknął obraz grobów pod jabłoniami — ale odepchnął go od siebie.

„Musisz zatroszczyć się o żyjących” — upomniał się ostro.

Aes Sedai wyciągnęła pióro oraz inkaust i równym pismem zaczęła notować coś w niewielkiej książeczce. Zastanowił się, czy ona w ogóle dba o to, jak wielu mieszkańców Dwu Rzek zginęło, dopóki on żyje i można go wykorzystać w planach Białej Wieży dotyczących Randa.

Faile skinęła mu dłonią, ale odezwała się do Aes Sedai.

— Czy nie powinnyśmy położyć go do łóżka?

— Jeszcze nie — gniewnie odrzekł jej Perrin: Verin spojrzała na niego i już otworzyła usta, lecz wtedy powtórzył bardziej zdecydowanym głosem: — Jeszcze nie.

Aes Sedai wzruszyła ramionami i wróciła do swych notatek.

— Czy ktoś wie, gdzie jest Loial?

— Ogir? — zapytał jeden z tych stojących pod drzwiami. Dav Ayellin. Mocniej zbudowany od Mata, ale z identyczną iskierką psoty w oczach. Miał ten sam nieporządny wygląd i rozczochrane włosy jak tamten. Dawniej wszelkie dzikie pomysły, które nie były dziełem Mata, można było bez większych wątpliwości przypisać jemu, chociaż Mat zazwyczaj wiódł prym.

— Jest z ludźmi, którzy karczują Zachodni Las. Pomyślałbyś, że za każdym razem, gdy ścinamy drzewo, zabijamy jego brata, ale i tak pracuje za trzech mężczyzn dzięki temu wielkiemu toporowi, który zrobił dla niego pan Luhhan. Jeżeli chcesz się z nim spotkać, to widziałem Jaima Thane, jak biegł donieść im o waszym przyjeździe. Założę się, że wkrótce się zjawią. — Spojrzał na ułamane drzewce strzały sterczące z ciała Perrina i ze współczucia aż potarł własny bok. — Czy to bardzo boli?

— Dosyć — grzecznie odrzekł Perrin. Przyjdą, żeby na niego popatrzeć.

„Kim ja niby jestem, bardem?”

— A co z Lukiem? Nie mam ochoty go widzieć, ale chcę wiedzieć, czy wciąż tu jest?

— Obawiam się, że nie. — Drugi ze zgromadzonych chłopców, Elam Dowtry, potarł swój długi nos. Przy pasie miał miecz, zupełnie nie pasujący do wełnianego, wiejskiego kaf tara i rozczochranych włosów. Jego rękojeść została świeżo owinięta jakimś sznurkiem, materiał zaś pokrywający pochwę łuszczył się i odpadał płatami. — Lord Luc wyjechał na poszukiwanie Rogu Valere, jak sądzę. Albo ściga trolloki.

Dav i Elam byli przyjaciółmi Perrina, przynajmniej niegdyś, towarzyszami polowań i wypraw na ryby, obaj byli mniej więcej w jego wieku, ale przejęte uśmiechy sprawiały, iż wyglądali młodziej. Zarówno Mat, jak i Rand wyglądali na starszych od nich o co najmniej pięć lat, być może Perrin również.

— Mam nadzieję, że szybko wróci — ciągnął dalej Elam. — Uczył mnie, jak posługiwać się mieczem. Czy wiedziałeś, że on jest Myśliwym Polującym na Róg? A także zostanie królem, jeżeli inni uznają jego prawa. Królem Andoru, tak słyszałem.

— W Andorze nie ma królów — mruknął Perrin z roztargnieniem, jego wzrok napotkał spojrzenie Faile — tam rządzą królowe.

— A więc nie ma go tutaj — powiedział. Gaul poruszył się lekko, wyglądał, jakby był gotów wyruszyć na poszukiwanie Luka, jego oczy lśniły niczym błękitny lód. Perrina w najmniejszej mierze nie zaskoczyłoby, gdyby zobaczył, jak Bain i Chiad z miejsca zasłaniają twarze.

— Nie — nieobecnym głosem stwierdziła Verin, najwyraźniej znacznie bardziej zainteresowana swoimi notatkami niźli tym, co mówi. — Nie chodzi o to, żeby nie okazywał się pomocny, ale jego obecność przysparza mnóstwa kłopotów. Wczoraj, zanim ktokolwiek się zorientował, co on zamierza, wziął ze sobą kilku ludzi i poprowadził na spotkanie z Białymi Płaszczami, aby ich poinformować, że w Polu Emonda nie ma dla nich miejsca. Prawdopodobnie zabronił im przebywać w promieniu dziesięciu mil od wioski. Nie żywię szczególnie ciepłych uczuć do Białych Płaszczy, ale przypuszczam, że można by to załatwić w inny sposób. Nie ma potrzeby nastawiać ich przeciwko nam bardziej niż to absolutnie konieczne.

Popatrzyła na to, co napisała, zmarszczyła brwi i potarła nos, nieświadoma, że brudzi go atramentem.

Perrin nie dbał w najmniejszej mierze o reakcję Białych Płaszczy.

— Wczoraj — wyszeptał. Jeśli Luc wczoraj wrócił do wioski, to nie mógł mieć nic wspólnego z pojawieniem się trolloków w miejscu, gdzie nikt ich nie oczekiwał. Im dłużej myślał o swej nieudanej zasadzce, tym bardziej utwierdzał się w przekonaniu, że ktoś musiał je ostrzec. I tym większą miał ochotę obarczyć podejrzeniami Luka.

— Kamień nie zmieni się w ser tylko dlatego, że ma się na to ochotę — wymruczał. — Ale on jednak wciąż pachnie dla mnie jak ser.

Dav i pozostała dwójka wymienili pytające spojrzenia. Perrin podejrzewał, że to, co mówi, musi być dla nich zupełnie pozbawione sensu.

— Głównie byli to Coplinowie — powiedział trzeci chłopak zaskakująco głębokim głosem. — Darl, Hari, Dag i Ewal. Oraz Wit Congar. Daise przyłożyła mu za to, że poszedł z nimi.

— Słyszałem, iż oni wszyscy raczej lubią Białe Płaszcze. — Ten mówiący basem chłopak wydawał się Perrinowi znajomy. Był młodszy od Elama i Dava, ale wyższy od nich o dwa lub trzy cale, o szczupłej twarzy i szerokich ramionach.

— To prawda. — Zaśmiał się tamten. — Znasz ich. Kierują się zawsze w naturalny sposób ku temu, co może sprawić innym kłopoty. Podczas gdy lord Luc prowadził rozmowę, oni chcieli już maszerować do Wzgórza Czat i natychmiast nakazać Białym Płaszczom wyniesienie się z Dwu Rzek. A w każdym razie chcieli, żeby ktoś poszedł im to powiedzieć. W tym czasie zapewne sami woleliby siedzieć schowani po domach.

Gdyby ta twarz była nieco bardziej pulchna i o jakąś stopę bliżej ziemi...

— Ewin Finngar! — wykrzyknął Perrin. Niemożliwe; Ewin był krępy, małe piskliwe utrapienie, wciskające się wszędzie tam, gdzie byli starsi chłopcy. Zanim przestanie rosnąć, będzie równie duży jak on albo nawet większy. — To ty?

Ewin pokiwał głową z szerokim uśmiechem.

— Wszyscy słyszeliśmy o tobie, Perrin — powiedział tym przedziwnym basem. — O tym, że walczysz z trollokami i przeżywasz gdzieś w dalekim świecie rozmaite przygody. Ale wciąż mogę mówić do ciebie Perrin, prawda?

— Światłości, tak! — warknął Perrin. Był już nadto zmęczony tym całym gadaniem o Złotookim.

— Żałowałem, że zeszłego roku nie pojechałem z tobą. — Dav z ochotą zatarł dłonie. — Wrócić do domu z Aes Sedai, ze Strażnikami, z ogirem.

Wymawiał te słowa, jakby tamci stanowili rodzaj cennego myśliwskiego trofeum.

— Wszystko, co mam tu do roboty, to paść krowy i doić krowy, doić krowy i paść krowy. I obrabiać ziemię motyką. I rąbać drewno na opał. Ty miałeś szczęście.

— Jak tam było? — wtrącił Elam z zapartym tchem. — Alanna Sedai powiedziała, że dotarłeś aż na Wielki Ugór, słyszałem też, że widziałeś Caemlyn i Łzę. Jak wygląda miasto? Czy naprawdę może być dziesięć razy większe od Pola Emonda? Czy widziałeś pałace? Czy w miastach są Sprzymierzeńcy Ciemności? Czy na Ugorze naprawdę jest pełno trolloków, Pomorów i Strażników?

— Czy to przez trolloki masz tę bliznę? — Evin prawie piszczał z podniecenia. — Ja też chciałbym mieć bliznę. Czy widziałeś królową? Albo króla? Myślę, że wolałbym raczej spotkać królową, ale król też byłby wspaniały. Jak wygląda Biała Wieża? Czy jest równie wielka jak pałac?

Faile uśmiechała się rozbawiona, a Perrin aż zamrugał oczyma od tego nawału pytań. Czy oni już zapomnieli trolloki w tamtą Zimową Noc, czy nie pamiętali, że wciąż grasują po terenie Dwu Rzek? Elam ściskał rękojeść swego miecza, jakby miał zamiar natychmiast wyruszyć na Ugór, a Dav wspinał się na palce z płonącymi oczyma, Ewin zaś wyglądał tak, jakby chciał złapać Perrina za kołnierz. Przygody? Zachowywali się jak idioci. On sam się obawiał, że nadchodzą naprawdę ciężkie czasy, cięższe niźli kiedykolwiek dotknęły Dwu Rzek. Jednak nie zaszkodzi, jeśli poczekają jeszcze trochę, zanim poznają prawdę.

Mimo iż bolał go bok, spróbował odpowiedzieć im na wszystkie pytania. Byli rozczarowani, gdy dowiedzieli się, że nie widział Białej Wieży, a także króla czy królowej. Pomyślał, że Berelain mogłaby być odpowiednikiem królowej, ale gdy Faile znajdowała się w pobliżu, nie chciał o niej wspominać. Pewne rzeczy pominął: Falme i Oko Świata, Przeklętych, Callandor. To były niebezpieczne sprawy, wiodące prosto do Smoka Odrodzonego. Zamiast tego mógł im trochę opowiedzieć o Caemlyn, o Łzie, a także o Ugorze i Ziemiach Granicznych. Zaskakujące było przekonać się, w co wierzą, a w co nie. Połknęli z łatwością informacje o zniszczonym, zdeprawowanym krajobrazie Ugoru, który zdawał się gnić, gdy się nań patrzyło, a także o żołnierzach Shienarańskich z wygolonymi głowami i włosami związanymi w czub, o steddingu ogirów, w którym Aes Sedai nie były w stanie przenosić Jedynej Mocy, a Pomory bały się wchodzić. Ale rozmiary Kamienia Łzy, rozległe miasta...

Na temat swoich rzekomych przygód rzekł jedynie tyle:

— Przeważnie starałem się tylko uchronić przed rozłupaniem czaszki. Na tym właśnie chyba polegają przygody, żeby przeżyć, mieć miejsce do spania i coś do zjedzenia. Przeżywając przygody, zazwyczaj jesteś głodny, a w nocy cierpisz z powodu zimna i wilgoci.

Niezbyt im się to spodobało. Łatwiej im było uwierzyć w to, że Kamień jest tak wielki jak nieduża góra. Upominał się, że sam także nic nie wiedział o świecie, zanim nie wyjechał z Dwu Rzek. Nie pomogło. Nigdy przecież nie miał takich wybałuszonych oczu. Naprawdę? We wspólnej sali zaczęło się robić duszno. Powinien zdjąć kaftan, ale nie miał siły, by się choćby poruszyć.

— A co z Randem i Matem? — dopytywał się Ewin. — Jeżeli wszystko polega na tym, że jest się głodnym i nocuje w deszczu, to dlaczego nie wrócili do domu?

Do gospody weszli Tam i Abell z łukami w dłoniach, Tam zaś również z mieczem przypasanym przy prostym kaftanie — dziwna rzecz, miecz zdawał się pasować do niego, niezależnie od tego, w co był odziany — a więc powtórzył im to, co mówił już wcześniej, że Mat spędza czas na hazardzie w tawernach i uganianiu się za dziewczętami, a Randa ostatni raz widział w świetnym kaftanie z piękną dziewczyną u boku. Z Elayne zrobił szlachetnie urodzoną, zakładając, iż nigdy nie uwierzą, że jest Dziedziczką Tronu Andoru, i przekonał się, że miał rację, kiedy zareagowali na tę informację z całkowitym niedowierzaniem. Wydawali się jednak zadowoleni, to było właśnie to, czego oczekiwali, ich niedowierzanie zaś zmniejszyło się odrobinę, gdy Elam zauważył, że Faile również jest szlachetnie urodzona, a mimo to podróżuje z Perrinem. Słysząc tę uwagę, Perrin uśmiechnął się; ciekawe, co by powiedzieli, gdyby oznajmił im, że Faile jest kuzynką królowej.

Z jakiegoś powodu Faile nie wydawała się już dłużej rozbawiona. Odwróciła się i popatrzyła na nich wzrokiem, który mógłby konkurować z najmniej przyjemnymi spojrzeniami Elayne, uniosła głowę, a na jej twarzy zastygł lodowato wyniosły grymas.

— Dosyć już go zmęczyliście. Jest ranny. Idźcie sobie, dajcie mu spokój.

O dziwo, skłonili się niezgrabnie, Dav nawet dziwacznie ugiął nogę, przez co wyglądał jak kompletny głupiec, i mamrocząc słowa przeprosin — do niej, nie do niego! — odwrócili się, by odejść. W drzwiach zderzyli się z Loialem, który przeciskał się przez wejście z nisko pochyloną głową. Zagapili się na niego, jakby go widzieli po raz pierwszy w życiu, potem zerknęli jeszcze raz na Faile i uciekli. To jej zimne, arystokratyczne spojrzenie najwyraźniej okazywało się skuteczne.

Kiedy Loial wyprostował się, jego kudłata głowa sięgała niemalże do powały. W pojemnych kieszeniach kaftana jak zwykle odznaczały się prostokątne kształty książek, ale w dłoni trzymał potężny topór. Jego drzewce wysokie było jak on sam, natomiast ostrze, choć ukształtowane na podobieństwo ostrza siekiery, było równie wielkie jak ostrze perrinowego topora bojowego.

— Jesteś ranny — zahuczał Loial, gdy jego spojrzenie spoczęło na Perrinie. — Powiedzieli mi, że wróciłeś, ale nie wspomnieli, że jesteś ranny, bo wtedy przyszedłbym szybciej.

Na widok topora Perrin wzdrygnął się. Powiedzenie ogirów: „używać topora z długim trzonem” oznaczało raptowność lub gniew — z jakiegoś powodu ogirowie nie odróżniali do końca tych dwóch emocji. Loial rzeczywiście wyglądał na rozzłoszczonego, zakończone pędzelkami uszy przylegały mu do czaszki, marszczył czoło w taki sposób, że krzaczaste długie brwi spadały mu aż na szerokie policzki. Bez wątpienia powodem była wycinka drzew. Perrin miał ochotę porozmawiać z nim w cztery oczy i dowiedzieć się, czy odkrył coś dotyczącego Alarmy. Albo Verin. Przesunął dłonią po czole i zdziwił się, że zostały sucha, miał wrażenie, jakby cały spływał potem.

— Jest taki uparty — powiedziała Faile, spoglądając na niego tym samym rozkazującym spojrzeniem, jakim przedtem zmierzyła Dava, Elama i Ewina. — Powinieneś położyć się do łóżka. Gdzie jest Alanna, Verin? Ma go przecież uzdrowić, więc gdzie jest?

— Zjawi się. — Aes Sedai nawet nie uniosła wzroku znad swych notatek. Marszcząc brwi z namysłem, nadal pisała coś w swej książeczce.

— Powinien iść do łóżka!

— Na to zawsze będzie dość czasu — twardo odparował Perrin. Uśmiechnął się do niej, aby złagodzić wymowę swych słów, ale udało mu się osiągnąć tyle tylko, że wyglądała na jeszcze bardziej zmartwioną i nie przestawała mruczeć pod nosem: „uparciuch”. W obecności Verin nie mógł zapytać Loiala o Aes Sedai, ale były inne jeszcze rzeczy, nie mniej istotne. — Loial, Brama jest otwarta ponownie, a trolloki dalej przez nią przechodzą. Jak to się mogło stać?

Koniuszki brwi ogira opadły jeszcze bardziej, zastrzygł nerwowo uszami.

— Mój błąd, Perrin — zagrzmiał z żalem. — Zostawiłem na zewnątrz oba liście Avendesory. Sprawiłem, że Bramy nie da się otworzyć od wewnątrz, jednak od zewnątrz każdy to może zrobić. Cień skrywa Drogi już od pokoleń, lecz to my, ogirowie, je wyhodowaliśmy. Nie potrafiłem zmusić się, by zniszczyć Bramę. Przykro mi, Perrin. Mój błąd.

— Nie wierzę, by można było to zrobić — zauważyła Faile.

— Nie miałem na myśli zniszczenia w dosłownym sensie. — Loial wsparł się na drzewcu swego topora. — Wedle Damelle, córy Ali, córy Soffery, Brama została już raz zniszczona, pięćset lat po Pęknięciu, ponieważ znajdowała się w pobliżu stedding, które pochłonął Ugór. Oprócz niej w Ugorze unicestwione zostały ponadto dwie lubi trzy Bramy. Napisała jednak, że było to niezwykle trudne zadanie, wymagające obecności trzynastu Aes Sedai pracujących z ter’angrealami. Kolejna próba, o której donosiła, zdarzyła się podczas Wojen z Trollokami, wówczas dziewięć Aes Sedai zniszczyło Bramę, jednakże z takim skutkiem, że same zostały wessane do środka...

Przerwał, uszy obwisły mu z zakłopotania, potarł kciukiem swój szeroki nos. Wszyscy patrzyli na niego, nawet Verin i Aielowie.

— Czasami pozwalam sobie na nadmierne odbieganie od tematu. Brama. Tak. Nie potrafię jej zniszczyć, ale jeżeli usunę całkiem oba liście Avendesory, wówczas one obumrą. — Skrzywił się do swych myśli. — Jedynym sposobem otworzenia na powrót Bramy będzie wtedy wezwanie Starszych z Talizmanem Wzrostu. Chociaż przypuszczam, że Aes Sedai byłyby zdolne wyciąć w takiej nieczynnej Bramie otwór prowadzący do Dróg.

Tym razem aż cały zadrżał. Dla niego zniszczenie Bramy musiało być czymś w rodzaju podarcia książki na strzępy. Chwilę później jednak uśmiechnął się ponownie.

— Zaraz ruszam.

— Nie! — zaprotestował ostro Perrin. Grot strzały zdawał się przesuwać w jego wnętrznościach, ale nie bolało już. Zbyt dużo mówił, gardło miał wyschnięte na pieprz. — Tam są trolloki, Loial. Ogir może trafić do ich kotła równie łatwo jak człowiek.

— Ależ, Perrin, ja...

— Nie, Loial. Jak masz zamiar skończyć swoją książkę, jeśli teraz pójdziesz i dasz się zabić?

Loial zastrzygł uszami.

— To jest mój obowiązek, Perrin.

— To jest moja wina — delikatnie odparł Perrin. — Powiedziałeś mi dokładnie, co masz zamiar zrobić z Bramą, a ja nie zaproponowałem nic innego. Zgodziłem się. Poza tym, biorąc pod uwagę sposób, w jaki mówisz o swojej matce, nie mam zamiaru ściągać jej sobie na kark tylko dlatego, że pozwoliłem, aby cię zabito. Pójdę zaraz po tym, jak Alanna uzdrowi tę ranę we mnie.

Otarł czoło, potem spojrzał na swą dłoń. Znowu sucha.

— Czy mógłbym dostać trochę wody?

Faile była przy nim w jednej chwili, jej chłodne palce spoczęły w miejscu, które przed chwilą dotykał dłonią.

— On jest rozpalony! Verin, nie możemy czekać na Alannę. Musisz...!

— Już jestem — oznajmiła ciemnowłosa Aes Sedai, pojawiając się w tylnych drzwiach wspólnej sali. Marin al’Vere i Alsbet Luhhan deptały jej po piętach, Ihvon szedł tuż za nimi. Perrin poczuł dreszcz znamionujący dotknięcie Mocy, zanim jeszcze dłoń Alarmy musnęła choćby jego czoło. Po chwili dodała cichym, chłodnym głosem: — Zabierzcie go do kuchni. Ten stół jest za mały, by mógł na nim leżeć. Nie zostało dużo czasu.

Perrinowi zakręciło się w głowie, nagle zdał sobie sprawę, że Loial oparł topór o ścianę w pobliżu drzwi i teraz niesie go w swych potężnych ramionach.

— Brama jest moja, Loial.

„Światłości, jak strasznie chce mi się pić”.

— To mój obowiązek.

Grot strzały naprawdę już nie sprawiał mu takiego bólu, jak na początku, ale teraz czuł, jakby ten ból rozchodził się po całym ciele. Loial niósł go gdzieś, schylając się w drzwiach. Pani Luhhan zagryzała wargi i mrużyła oczy, z trudem powstrzymując się od łez. Zastanawiał się dlaczego. Nigdy przecież nie płakała. Pani al’Vere również wyglądała na zmartwioną.

— Pani Luhhan — wymamrotał — mama powiedziała, że mogę się zgłosić jako uczeń do pana Luhhana.

Nie. To było tak dawno temu. Co było? Nie potrafił sobie przypomnieć.

Leżał na czymś twardym, słuchając, jak Alanna mówi:

— ...haczyki wbiły się w kość, nie tylko w ciało, a grot się wygiął. Muszę ponownie wyprostować go, sięgając przez wnętrze rany, i dopiero wtedy wyciągnąć. Jeżeli szok go nie zabije, będę równie łatwo mogła uzdrowić uszkodzenia, które spowoduję, jak i całą resztę. Nie ma innego sposobu. On jest w agonii.

Nie miało to z nim nic wspólnego.

Faile uśmiechała się do niego, jej wargi drżały, twarz z jakichś powodów była odwrócona. Czy naprawdę kiedyś jej usta wydawały mu się za szerokie? Były dokładnie takie, jak powinny. Zapragnął dotknąć jej policzka, ale pani al’Vere i pani Luhhan trzymały go za nadgarstki, opierając się na nich całym swoim ciężarem. Ktoś również leżał w poprzek jego nóg, a wielkie dłonie Loiala przyciskały do stołu jego ramiona, płasko, z całej siły. Stół. Tak. Stół kuchenny.

— Zagryź mocno, moje serce. — Głos Faile zdawał się dobiegać z oddali. — Będzie bolało.

Miał ochotę zapytać, co będzie bolało, ale w tej samej chwili wsunęła mu owinięty skórą kawałek drewna do ust, który pachniał korzennym drzewem i nią. Czy ona zechce polować wraz z nim, uganiać się po nieskończonych trawiastych równinach w ślad za niezliczonymi stadami jeleni? Przeszył go lodowaty dreszcz; niejasno rozpoznał uczucie, jakie towarzyszyło kontaktowi z Jedyną Mocą. A potem był już tylko ból. Jeszcze usłyszał, jak drewniany knebel trzaska pod jego zębami, i ciemność zakryła wszystko.

44

Załamująca się burza

Perrin powoli otworzył oczy, spojrzał na gładki, biało otynkowany sufit. Minęła chwila, zanim zrozumiał, że leży w łożu o czterech słupkach, na puchowym materacu, przykryty kocem, a jego głowa spoczywa na poduszce z gęsiego puchu. W nosie czuł miliony woni: puch, wełna koca, pieczona gęś, chleb i miodowe ciasto. Jeden z pokojów gościnnych gospody „Winna Jagoda”. Przez okna o białych zasłonkach wlewał się, niemożliwy do pomylenia z niczym, blask poranka. A więc już jest ranek. Pomacał bok. Pod palcami wyczuł nienaruszoną skórę, ale czuł się słabszy niż poprzednio. Niewielka cena, uznał, i uczciwa wymiana. Paliło go również w gardle.

Widząc, jak się rusza, Faile aż podskoczyła na małym krzesełku, które zajmowała obok niewielkiego kamiennego kominka, poderwała się, odrzucając na bok czerwony koc. Zmieniła swój ubiór na ciemniejszą, węższą spódnicę do konnej jazdy, a zmarszczki na niej świadczyły, że musiała spędzić na krześle całą noc.

— Alanna powiedziała, że będziesz potrzebował snu  — oznajmiła. Sięgnęła po biały dzbanek, stojący na małym stoliku obok łóżka, szybko nalała mu kubek wody i podała mu, by wypił. — Będziesz musiał leżeć przez następne dwa, trzy dni, dopóki nie wrócą twoje siły.

Słowa brzmiały zupełnie normalnie, wyjąwszy szczególne zabarwienie, które ledwie potrafił wysłyszeć, i leciutkie skrzywienie kącików jej ust.

— O co chodzi?

Uważnie odstawiła kubek na swoje miejsce i wygładziła sukienkę.

— Wszystko w porządku. — Ten dziwny ton w jej głosie stał się jeszcze wyraźniejszy.

— Faile, nie okłamuj mnie!

— Nie kłamię! — odwarknęła. — Zadbam o to, by przysłano ci jakieś śniadanie, ale możesz uważać, że masz szczęście, iż tak zrobię po tym, jak nazwałeś mnie...

— Faile.

Wymówił jej imię z udawaną wrogością, a ona zawahała się, najbardziej dumne, aroganckie niemalże spojrzenie zastąpił na moment grymas zmartwienia, ale po chwili znowu uniosła brodę i tamto spojrzenie powróciło. Popatrzył jej prosto w oczy, nie miał zamiaru pozwolić, by zabawiała się z nim w te arystokratyczne sztuczki.

Na koniec wreszcie wydała z siebie westchnienie.

— Przypuszczam, że masz prawo wiedzieć. Ale i tak zostaniesz w łóżku, dopóki Alanna i ja nie zdecydujemy, że możesz wstać. Loial i Gaul odeszli.

— Odeszli? — zamrugał zmieszany. — Co masz na myśli, mówiąc: odeszli? Opuścili nas?

— Coś w tym rodzaju. Tego ranka, o pierwszym brzasku, wartownicy widzieli, jak truchtem biegli w stronę Zachodniego Lasu. Żaden z nich nie dopatrzył się w tym niczego niezwykłego, z pewnością nie mieli zamiaru ich zatrzymywać. Ogira i Aiela? Ja dowiedziałam się o wszystkim przed niecałą godziną. Mówili coś o drzewach, Perrin. O tym, jak ogirowie wysławiają drzewa.

— O drzewach? — warknął Perrin. — To chodzi o tę przeklętą Bramę! Niech sczeznę, mówiłem mu... Zostaną zabici, zanim uda im się do niej dotrzeć!

Odrzucił koc, usiadł na brzegu łóżka i chwiejnie podniósł się na nogi. Po chwili zdał sobie sprawę, że nie ma nic na sobie, nawet bielizny. Ale jeżeli spodziewają się, że będą trzymać go pod kocem jak w jakiejś klatce, to srodze się zawiodą. Widział wyraźnie swoje rzeczy, schludnie złożone na krześle stojącym w pobliżu drzwi. Obok niego stały buty, a topór wsunięty za pętlę przy pasie zwisał z kołka na ścianie. Zataczając się, podszedł do krzesła i zaczął się ubierać tak szybko, jak tylko potrafił.

— Co ty wyprawiasz? — dopytywała się Faile. — Natychmiast masz wracać do łóżka!

Wsparłszy jedną pięść na biodrze, palcem drugiej wskazywała rozkazująco łóżko, jakby dzięki temu mogła go przenieść doń z powrotem.

— Nie mogli odejść daleko — powiedział. — Skoro szli pieszo. Gaul przecież nie wsiądzie na konia, a Loial wielokrotnie mówił, że bardziej ufa własnym nogom. Stepper dogoni ich najdalej koło południa.

Wciągnął przez głowę koszulę, zamiast jednak wepchnąć ją w spodnie, usiadł ciężko — w rzeczywistości osunął się bezwładnie — na krześle i zabrał się do wzuwania butów.

— Chyba zwariowałeś, Perrinie Aybara! Jaką masz szansę odnalezienia ich w lesie?

— Jestem zupełnie niezłym tropicielem. Znajdę ich. — Uśmiechnął się do niej, ale nie odpowiedziała tym samym.

— Nie pozwolę, żeby cię zabili, ty włochaty głupcze! Spójrz na siebie. Ledwie potrafisz ustać na nogach. Zanim ujedziesz milę, spadniesz z siodła.

Skrywając wysiłek, jaki kosztowało go ubranie się, przeszedł kilka kroków, aby buty wygodniej ułożyły się na stopach. To Stepper będzie przecież musiał biec, jemu wystarczy tylko utrzymywać się na grzbiecie.

— Nonsens. Jestem silny jak koń. Przestań mnie traktować jak dziecko.

Wdział kaftan, porwał pas i topór. Kiedy otwierał drzwi, Faile uwiesiła się na jego ramieniu, na próżno starając się zaprowadzić z powrotem do łóżka.

— Czasami doprawdy zachowujesz się, jakbyś miał tyle rozumu co koń — dyszała. — Albo i mniej! Perrin, musisz mnie posłuchać, musisz...

Pokój znajdował się w odległości jedynie kilku kroków od wąskich schodów wiodących w dół do pustej wspólnej sali, ale to właśnie schody go zdradziły. Kiedy stopą dotknął pierwszego stopnia, znienacka ugięła się pod nim noga, runął naprzód, bezskutecznie usiłując przytrzymać się poręczy i pokoziołkował w dół, pociągając za sobą krzyczącą Faile. Potoczyli się po schodach, aby na koniec z głośnym łomotem uderzyć w baryłkę stojącą u ich podstawy. Faile leżała rozciągnięta na nim. Baryłka zachybotała się, znajdujące w niej miecze zagrzechotały, wreszcie z głośnym szczękiem stanęła nieruchomo.

Chwilę zajęło Perrinowi, zanim odzyskał oddech na tyle, by móc przemówić.

— Nic ci się nie stało? — zapytał niespokojnie. Leżała bezwładnie na jego piersiach. Delikatnie potrząsnął nią. — Faile, czy...

Powoli uniosła głowę i odsunęła kilka pasm włosów ze swej twarzy, potem wpatrzyła się w niego z napięciem.

— Czy tobie nic się nie stało? Jeśli nie, to mam zamiar sama coś ci zrobić.

Perrin parsknął, najpewniej czuła się lepiej niż on. Delikatnie sięgnął do miejsca, gdzie przedtem tkwił grot, ale nic nie poczuł. Było równie zdrowe jak reszta ciała. Oczywiście, czuł się tak, jakby cały był pokryty siniakami i skaleczeniami, od stóp do głów.

— Zejdź ze mnie, Faile. Muszę osiodłać Steppera.

Zamiast jednak posłuchać go, pochwyciła obiema rękami jego kołnierz i przysunęła się bliżej, dopóki omal nie dotknęła jego nosa swoim.

— Posłuchaj mnie, Perrin — powiedziała z naciskiem. — Nie jesteś-w-stanie-niczego-zrobić. Jeżeli Loial i Gaul naprawdę poszli zamknąć Bramę, nie masz innego wyjścia, jak się z tym pogodzić. Tu jest twoje miejsce. Nawet gdybyś był wystarczająco silny... a nie jesteś! Słyszysz mnie’? Nie masz dosyć sił!... ale gdybyś nawet miał, nie wolno ci iść za nimi. Nie możesz zajmować się wszystkim!

— A cóż wy tu takiego robicie? — zapytała Marin al’Vere. Wyszła właśnie z tylnych drzwi wspólnej sali i wycierała dłonie w fartuch. Zdziwiona uniosła brwi wysoko. — Słysząc to zamieszanie, spodziewałam się co najmniej trolloków, ale doprawdy nie czegoś takiego.

W jej głosie brzmiała po części zgorszenie, po części rozbawienie.

Perrin nagle zrozumiał, jaki muszą przedstawiać widok — Faile leżąca na nim, głowy blisko przysunięte, jakby zabawiali się pocałunkami. Na podłodze wspólnej sali gospody.

Policzki Faile pokraśniały, podniosła się bardzo szybko, otrzepując spódnicę.

— On jest równie uparty jak trollok, pani al’Vere. Powiedziałam mu, że jest zbyt słaby, by wstawać. Musi natychmiast wracać do łóżka. Trzeba, żeby się nauczył, iż sam nie może zrobić wszystkiego, szczególnie w sytuacji, kiedy nie potrafi nawet zejść ze schodów.

— Och, moja droga — powiedziała pani al’Vere, potrząsając głową — to jest najgorszy sposób, jaki mogłaś wybrać.

Pochyliła się ku młodszej kobiecie i zaczęła cicho szeptać, ale Perrin słyszał każde słowo.

— Przez większość czasu był chłopcem, z którym łatwo było sobie poradzić, pod warunkiem że traktowało się go odpowiednio, ale kiedy zechcesz wywierać nacisk na niego, stanie się uparty jak kozioł, uparty jak wszyscy pozostali w Dwu Rzekach. Mężczyźni nie zmieniają się aż tak bardzo, tylko podrastają trochę. Jeżeli będziesz przez cały czas mu mówiła, co mu wolno, a czego nie, z pewnością nie położy uszu po sobie, lecz zaprze się kopytami. Pozwól, że ci pokażę.

Marin zwróciła swój obezwładniający uśmiech w stronę Perrina, ignorując całkowicie jego groźne spojrzenie.

— Perrin, nie uważasz, że na moim materacu z gęsiego puchu będzie ci wygodniej niż na twardej podłodze? Przyniosę ci trochę mego ciasta z cynaderkami, skoro tylko zapakujemy cię do łóżka. Musisz być głodny, przecież zeszłego wieczora nie jadłeś kolacji. Chodź. Pozwól zaprowadzić się na górę.

Odpychając jej dłonie, wstał o własnych siłach. No dobrze, wspierając się o ścianę. Miał wrażenie, jakby w jego ciele zabrakło połowy mięśni. Uparty jak kozioł? Nigdy w życiu nie bywał uparty jak kozioł.

— Pani al’Vere, czy mogłaby pani kazać Hu albo Tadowim osiodłać Steppera?

— Kiedy się poczujesz lepiej — odparła, starając się pchnąć go w stronę schodów. — Nie sądzisz, że przydałaby ci się odrobina odpoczynku?

Faile ujęła go pod drugie ramię.

— Trolloki! — Rozległ się na zewnątrz krzyk, stłumiony przez ściany gospody, a po chwili niczym echo słychać było wszędzie: — Trolloki! Trolloki!

— Dzisiaj nie powinieneś się nimi przejmować — oznajmiła pani al’Vere głosem zdecydowanym i uspokajającym jednocześnie. Aż zazgrzytał zębami. — Aes Sedai znakomicie sobie ze wszystkim poradzą. Za dzień lub dwa będziesz mógł wstać już z łóżka. Zobaczysz.

— Mój koń — powtórzył, starając się uwolnić. Ale musiały wczepić się naprawdę mocno w jego rękawy, wszystko, na co było go stać, to tylko bezradne szamotanie się w ich objęciach. — Na miłość Światłości, czy przestaniecie mnie szarpać i pozwolicie pójść do konia? Dajcie mi spokój.

Spojrzawszy w jego twarz, Faile westchnęła i uwolniła ramię.

— Pani al’Vere, czy zadba pani, aby osiodłano mu konia i przyprowadzono pod drzwi gospody?

— Ależ, moja droga, on naprawdę potrzebuje...

— Proszę, pani al’Vere — twardo powtórzyła Faile. — I mojego konia również.

Obie kobiety spojrzały po sobie, jakby jego w ogóle nie było przy nich. Na koniec pani al’Vere pokiwała głową.

Perrin zmarszczył brwi i patrzył za nią, gdy przemierzała wspólną salę, a potem zniknęła w kuchennych drzwiach, kierując się do stajni. A cóż takiego innego powiedziała Faile, niż on przedtem rzekł? Odwrócił się do niej i spytał:

— Dlaczego zmieniłaś zdanie?

Wpychając mu koszulę w spodnie, mamrotała coś pod nosem. Bez wątpienia nie były to słowa, które miał usłyszeć albo zrozumieć.

— Nie muszę mówić, nieprawdaż? Kiedy on jest zbyt uparty, aby widzieć wszystko we właściwy sposób, muszę kusić go miodem i ciasteczkami, nieprawdaż?

Spojrzała na niego wściekłym wzrokiem, w którym z pewnością nie było odrobiny miodu, potem jednak zaraz na jej twarzy pojawił się uśmiech tak słodki, że aż się cofnął.

— Moje drogie serduszko — omal nie zakwiliła, poprawiając mu kaftan. — Cokolwiek tam się na zewnątrz dzieje, spodziewam się, że uda ci się prosto utrzymać w siodle i żaden trollok nie zrobi ci krzywdy. Tak naprawdę, to nie masz zamiaru dzisiaj walczyć z trollokami, nieprawdaż? Może jutro. Proszę, pamiętaj, że jesteś generałem, przywódcą i symbolem dla swoich ludzi, podobnie jak ten sztandar przed gospodą. Kiedy staniesz sobie z boku, w miejscu, gdzie każdy będzie mógł cię widzieć, z pewnością natchnie to otuchą ich serca. A dużo łatwiej zobaczyć, co należy zrobić, i wydać odpowiednie rozkazy, stojąc w jakimś spokojnym miejscu, niż znajdując się w wirze bitwy.

Podniosła jego pas z podłogi i zapięła mu na biodrach, uważnie sprawdzając, czy topór dobrze leży w pętli. Zatrzepotała doń rzęsami!

— Proszę, obiecaj mi, że tak zrobisz.

Miała rację. Nie wytrzymałby dwóch minut walki z trollokiem. Nie więcej niż dwie sekundy przeciwko Pomorowi. I niezależnie od tego, jak bardzo nie miał ochoty się do tego przyznać, nie przejechałby nawet dwóch mil, gdyby postanowił ścigać Gaula i Loiala.

„Głupi ogirze. Jesteś pisarzem, nie bohaterem”.

— W porządku — powiedział. Nagle podejrzliwa myśl przemknęła mu przez głowę. Ten sposób, w jaki pani al’Vere i Faile rozmawiały za jego plecami, te wszystkie porozumiewawcze mrugnięcia. — Nie potrafię ci odmówić, kiedy się tak pięknie uśmiechasz.

— Jestem zadowolona. — Wciąż uśmiechając się, wygładziła jego kaftan, strzepnęła nitkę bandaża, której sam nawet by nie dostrzegł. — Jeśli będziesz zachowywał się inaczej, a uda ci się przeżyć, zrobię to, co ty mi zrobiłeś pierwszego dnia w Drogach. Nie przypuszczam, żebyś był na tyle silny, aby mnie powstrzymać. — Ten uśmiech znowu rozbłysnął na jej twarzy, jedna wielka wiosna i słodycz. — Zrozumiałeś?

Wbrew własnej woli zachichotał.

— Brzmi tak, jakbym lepiej zrobił, pozwalając się zabić.

Nie wyglądała na szczególnie rozbawioną.

Hu i Tad, szczupli stajenni, przyprowadzili Steppera oraz Jaskółkę wkrótce po tym, jak wyszli z gospody. Wszyscy mieszkańcy wioski zebrali się na jej przeciwległym krańcu, za Łąką, na której pasły się gęsi i krowy i ponad którą szkarłatno-biały sztandar z wilczym łbem powiewał w porannej bryzie. Kiedy tylko Perrin i Faile dosiedli koni, obaj stajenni, nie odezwawszy się ani słowem, również pobiegli w tę stronę.

Cokolwiek tam się działo, z pewnością nie był to atak trolloków. Wśród tłumu wyraźnie widział kobiety i dzieci, krzyki zaś o „trollokach” cichły powoli, zamieniając się w szmer niczym echo gęsiego gęgania. Jechał powoli, nie chcąc kołysać się zanadto w siodle, Faile prowadziła Jaskółkę blisko, obserwując go. Jeżeli mogła raz zmienić decyzję bez najmniejszego powodu, potrafiłaby również zapewne zrobić to powtórnie, a on nie chciał kłócić się ponownie o prawo wyjścia na dwór.

W rozgadanym tłumie znajdowali się ludzie z Pola Emonda, tak farmerzy, jak i mieszkańcy samej wioski, stłoczeni razem, ramię przy ramieniu, kiedy jednak ich zobaczyli, rozstąpili się, dając przejście. W pomrukach mógł dosłyszeć powtarzane swoje imię, często z towarzyszeniem przydomka „Złotooki”. Pochwycił również słowo „trolloki”, ale wypowiedziane ze zdumieniem raczej niźli z przestrachem. Z grzbietu Steppera miał dobry widok ponad ich głowami.

Skłębiona masa ludzi rozpościerała się na całej przestrzeni, od ostatnich z tej strony wysokich domów, aż do palisady. W odległości jakichś sześciuset kroków, na skraju lasu, oddzielonego od wioski pustym polem znaczonym pniakami drzew ściętych niemalże równo z powierzchnią gruntu, panowała całkowita cisza, nie było widać śladu mężczyzn pracujących z toporami. Spoceni ludzie, z obnażonymi piersiami, stali w kręgu otaczającym Alannę, Verin oraz dwu mężczyzn. Jon Thane, młynarz, ocierał krew spływającą mu po żebrach. Alanna wyprostowała się właśnie, wstając od drugiego mężczyzny, siwowłosego, którego Perrin nie znał, a który natychmiast poderwał się na nogi i zatańczył z radości, jakby nie całkiem wierząc, że jest w stanie to zrobić.

Wokół Aes Sedai było tak tłoczno, iż nikt po prostu nie mógł usunąć się Stepperowi i Jaskółce z drogi, ale wokół Ihvona i Tomasa, po obu bokach ich bojowych rumaków była odrobina wolnej przestrzeni. Ludzie nie chcieli najwyraźniej zbliżać się do ognistookich zwierząt, wyglądających, jakby tylko szukały sposobności, by ugryźć kogoś lub stratować.

Bez większych kłopotów Perrinowi udało się dotrzeć do Tomasa.

— Co się stało?

— Trollok. Tylko jeden. — Pomimo uspokajającego tonu siwiejącego Strażnika, oczy jego nawet na moment nie spoczęły na Perrinie i Faile, ale mierzyły z uwagą zarówno Verin, jak i ciemniejącą w oddali linię lasu. — Kiedy są same, zazwyczaj nie wykazują szczególnego sprytu. Są przebiegłe, ale nie sprytne. Oddział drwali odciągnął go, zanim udało mu się wyrządzić komuś poważniejszą krzywdę.

Spośród drzew wychynęły sylwetki dwóch kobiet Aiel, biegły z głowami owiniętymi shoufą, z zamaskowanymi twarzami, tak że nie potrafiłby powiedzieć, która jest która. Zwolniły, by prześlizgnąć się pomiędzy palami ostrokołu, potem wcisnęły się w ciżbę; ludzie ustępowali im z drogi na tyle, na ile było to możliwe w takim ścisku. Zanim dotarły do Faile, opuściły już zasłony, ona zaś pochyliła się w siodle, aby wysłuchać ich relacji.

— Jakieś pięćset trolloków — poinformowała ją Bain. — Nie dalej jak milę albo dwie stąd.

Jej głos był zupełnie pozbawiony wyrazu, ale ciemne niebieskie oczy błyszczały z podniecenia. Podobnie jak szare oczy Bain.

— Tak jak oczekiwałem — spokojnie oznajmił Tomas. — Ten, którego zasiekli, przypuszczalnie odłączył się od większej grupy w poszukiwaniu jakiegoś mięsa. Reszta pojawi się tu wkrótce, jak przypuszczam.

Panny kiwnęły głowami.

Perrin skonsternowany wykonał gest w stronę zbiegowiska.

— A więc oni nie powinni się tu znajdować. Dlaczego ich stąd nie wyrzuciłeś?

Odpowiedział mu Ihvon, który na swym siwku dołączył do narady.

— Twoi ludzie nie lubią słuchać obcych, a na pewno nie wówczas, gdy mają możliwość przypatrywania się Aes Sedai. Proponuję, żebyś ty coś z nimi zrobił.

Perrin nie miał wątpliwości, że tamtym udałoby się zaprowadzić jakiś porządek, gdyby rzeczywiście próbowali. Verin i Alanna z pewnością nie miałyby z tym szczególnych kłopotów.

„A więc dlaczego czekały z tym na mnie, skoro spodziewają się trolloków?”

Łatwo było zrzucić wszystko na ta’veren, łatwe to było i głupie jednocześnie. Ihvon i Tomas nie zamierzali chyba pozwolić trollokom się pozabijać — przecież nie ryzykowaliby życia Verin i Alarmy — czekając, aż ta’veren powie im, co mają robić. Aes Sedai manipulowały nim, narażając wszystkich, być może nawet siebie. Ale do czego to doprowadzi. Jego spojrzenie napotkało wzrok Faile, a ona lekko skinęła głową, jakby odczytując jego myśli.

Teraz nie miał czasu się nad tym zastanawiać. Z tłumu wyłowił Brana al’Vere, który stał w towarzystwie Tama al’Thora i Abella Cauthona. Burmistrz uzbrojony był w długą włócznię, na głowie miał podziurawiony ze starości, okrągły stalowy kask. Potężny korpus okrywał kaftan obszyty metalowymi krążkami.

Wszyscy trzej spojrzeli w górę, gdy Perrin przepchał wreszcie Steppera przez tłum.

— Bain mówi, że trolloki zmierzają tutaj, a Strażnik uważa, iż wkrótce zaatakują. — Musiał krzyczeć, aby usłyszeli go wśród nieprzerwanego szmeru. Stojący w pobliżu zdali sobie sprawę, że coś mówi, i ucichli. Cisza ogarniała powoli cały tłum, niby fala, na szczycie której płynęły słowa „trolloki” oraz „zaatakują”.

Bran zamrugał.

— Tak. Wreszcie do tego dojdzie, nieprawdaż? Tak, cóż, wiemy, co robić. — Powinien sprawiać komiczne wrażenie w tym kaftanie, na którym niemalże rozchodziły się szwy, w kasku chyboczącym się na głowie wraz z każdym jej poruszeniem, ale z jego postaci biła determinacja. Podnosząc głos, obwieścił: — Perrin mówi, że trolloki wkrótce tu będą. Wszyscy wiecie, co macie robić. Pośpieszcie się więc. Ruszajcie.

Tłum zafalował i rozpierzchnął się. Kobiety zaganiały dzieci z powrotem w kierunku domów, mężczyźni biegali na wszystkie strony. Zamieszanie zdawało się na pozór większe niż dotąd.

— Dopatrzę, aby wpuszczono pasterzy do środka — oznajmił Perrinowi Abell i zanurzył się w ciżbę.

Obok przeciskał się z mozołem Cenn Buie, używając halabardy do zaganiania zgorzkniałego Hari Coplina, brata Hariego Darla oraz starego Biliego Congara, który zataczał się, jakby już od samego ranka przepełniało go ale — zresztą zapewne i tak było. Z całej trójki tylko Bili niósł swą włócznię tak, jak gdyby naprawdę miał zamiar jej użyć. Na widok Perrina Cenn dotknął swego czoła, niejako salutując. Wielu mężczyzn postępowało podobnie. Dannil i pozostali chłopcy to była jedna sprawa, ale ci tutaj to byli mężczyźni dwukrotnie starsi od niego; albo nawet i więcej.

— Dobrze ci idzie — powiedziała Faile.

— Chciałbym wiedzieć, co planują Verin i Alanna — wymruczał. — I nie chodzi mi o ich zamiary w tej chwili.

Dwie z katapult zbudowanych przez Strażników stały w tym krańcu wioski, niezgrabne kwadratowe konstrukcje, wyższe od człowieka, w całości złożone z bali oraz grubych, poskręcanych sznurów. Ze swych koni Tomas i Ihvon obserwowali naciąganie ciężkich drewnianych belek. Obie Aes Sedai swoją uwagę skupiły na wielkich kamieniach polnych umieszczonych w koszach ramion katapult, z których każdy ważył piętnaście lub dwadzieścia funtów.

— Chodzi im o to, iż ty jesteś przywódcą — cicho odpowiedziała Faile. — Zresztą, ja sądzę, że po to się właśnie urodziłeś.

Perrin parsknął. Urodził się po to, aby być kowalem.

— Czułbym się znacznie lepiej, gdybym wiedział, dlaczego im tak na tym zależy.

Aes Sedai patrzyły na niego. Verinn z przekrzywioną głową, tym ptasim spojrzeniem, Alanna na pozór zupełnie szczerze, otwarcie, ale na jej ustach zastygł leciutki uśmiech. Czy one obie chciały tego samego i z tych samych powodów? To był właśnie kłopot z Aes Sedai. Zawsze było więcej pytań niż odpowiedzi.

Z zaskakującą szybkością wszystko nagle zaczęło się układać we wzorowym porządku. Na tym krańcu wioski stu mężczyzn uklękło na ziemi tuż za najeżonym ostrokołem, niepewnie ściskając włócznie, halabardy lub piki, naprędce wykonane z postawionych na sztorc kos albo sierpów osadzonych na tyczkach. Tu i ówdzie niektórzy mieli na sobie jakieś hełmy albo przypadkowe części zbroi. Z tyłu, za klęczącymi, również setka mężczyzn utworzyła dwa szeregi łuczników, uzbrojonych w długie łuki, jakich używano w Dwu Rzekach, przy ich pasach wisiały po dwa kołczany. Od strony domów biegali mali chłopcy, niosąc kolejne strzały, które łucznicy wbijali przed sobą w ziemię. Tam zdawał się tu dowodzić, ustawiał równo szeregi i z każdym mężczyzną zamieniał po parę słów. Bran szedł obok niego, na własną rękę dodając wszystkim odwagi. Perrin bez trudu mógł dojrzeć, że w ogóle nie jest im do niczego potrzebny.

Ku jego zaskoczeniu Dannil i Ban, a także wszyscy pozostali chłopcy, którzy pojechali z nim, nadbiegli truchtem z wioski i otoczyli jego oraz Faile ścisłym kręgiem. Każdy z nich trzymał łuk. Wyglądali jakoś dziwnie. Aes Sedai najwyraźniej uzdrowiły najpoważniej rannych, pozostawiając tych, którzy odnieśli mniej groźne skaleczenia i rany, opiece Daise, jej maściom oraz miksturom. Tak więc chłopcy, którzy jeszcze wczoraj ledwo siedzieli w siodłach, dziś poruszali się zaskakująco żwawo, podczas gdy Dannil i Tell, a także kilku pozostałych wciąż kulało albo było w bandażach. Jeżeli nawet ich widok go zaskoczył, to prawdziwym niesmakiem przejęło to, co przynieśli ze sobą. Leof Torfinn, z głową obandażowaną tak dokładnie, że wyglądał, jakby założył na nią biały czepiec, spod którego spoglądały głęboko wpadnięte oczy, przewiesił łuk przez plecy, w dłoniach zaś niósł długi kij z pomniejszoną wersją sztandaru z wilczym łbem.

— Sądzę, że musiała go zrobić któraś z Aes Sedai — powiedział Leof, gdy Perrin zapytał, skąd go mają. — Milli Ayellin przyniosła go do ojca Wila, ale Wil nie chciał go nosić.

Wil al’Seen ledwie zauważalnie zgarbił ramiona.

— Ja również nie chciałbym go nosić — sucho oznajmił Perrin. Wszyscy zaśmiali się, jakby opowiedział dowcip, po dłuższej chwili roześmiał się nawet Wil.

Ostrokół palisady wyglądał wystarczająco groźnie, jednak jak na zaporę przeciwko trollokom, robił żałosne wrażenie. Być może wystarczy, żeby je zatrzymać, ale Perrin nie miał ochoty, by Faile znajdowała się tutaj, jeżeli przedrą się do środka. Kiedy spojrzał na nią, w jej oczach zobaczył ten sam wyraz, który zazwyczaj skłaniał go do przypuszczeń, że musi znać jego myśli. Nigdy mu się nie podobał. Jeżeli spróbuje odesłać ją z powrotem, będzie się na pewno kłócić i gniewać, odmawiając zrozumienia najprostszych argumentów. Czuł się tak słabo, że mógł oczekiwać, iż prawdopodobnie jej się prędzej uda zaprowadzić go z powrotem do gospody, niż jemu ją odesłać. Sposób, w jaki siedziała w siodle, i zapalczywie lśniące oczy wskazywały raczej, iż to ona gotowa jest go bronić, jeżeli trollokom uda się pokonać palisadę. Nie wolno tylko spuszczać jej z oka, nie pozostało mu właściwie nic innego do zrobienia.

Nagle uśmiechnęła się, a on podrapał się po brodzie. Być może rzeczywiście potrafiła czytać w jego myślach.

Czas mijał, słońce powoli pięło się po nieboskłonie, dzień stawał się coraz cieplejszy. Co rusz kobiety nawoływały się z wnętrz domów, chcąc wiedzieć, jak się sprawy mają. Tu i ówdzie mężczyźni siadali na ziemi, ale natychmiast Tam i Bran przywoływali ich do porządku, zanim jeszcze zdążyli się dobrze rozmościć, i zapędzali z powrotem do szeregu. Nie dalej jak milę lub dwie, powiedziała Bain. Razem z Chiad siedziały w pobliżu ostrokołu, grając w jakąś grę, w której najwyraźniej chodziło o wbijanie noża w stopę gruntu, która znajdówała się między nimi. Z pewnością gdyby trolloki zamierzały atakować, już dawno by się pokazały. Zaczynał mieć trudności z zachowaniem wyprostowanej postawy. Jednak świadom spojrzenia Faile, ze wszystkich sił starał się nie garbić.

Zatrąbił róg, bezczelnie i przenikliwie.

— Trolloki! — dobiegło wołanie, a potworne postacie w czarnych kolczugach wylały się z Zachodniego Lasu i wyjąc, pokonywały wykarczowany teren. Wymachiwały wygiętymi mieczami przypominającymi ostrza kos, ciężkimi toporami, włóczniami i trójzębami. Trzej Myrddraale jechali za nimi, na czarnych koniach, ciskając się na boki i gnając stado trolloków niby owce. Płaszcze czarne niczym śmierć zwisały luźno z ich ramion mimo gwałtownych ruchów koni. Róg grzmiał bez przerwy, ostrymi, naglącymi zawodzeniami.

Na widok pierwszego trolloka poleciało jakieś dwadzieścia strzał, najdalsza spadła sto kroków przed szeregiem atakujących bestii.

— Nie strzelać, wy pozbawieni rozumu idioci! — krzyknął Tam. Bran aż podskoczył, potem obrzucił go zaskoczonym spojrzeniem, nie bardziej jednak zdumionym niż te, których doczekał się od stojących blisko niego przyjaciół i sąsiadów; niektórzy zaczęli nawet coś mamrotać, że nie pozwolą sobie na takie traktowanie, niezależnie od trolloków. Tam jednakże zignorował ich protesty, przerywając je donośnym: — Strzelacie dopiero wówczas, gdy dam wam znak, tak jak wcześniej ćwiczyliśmy!

A potem, jakby wcale nie pędziły na nich setki wyjących trolloków, Tam spokojnie odwrócił się do Perrina.

— Na trzysta kroków?

Perrin pośpiesznie skinął głową. Ten człowiek pytał go? Trzysta kroków. Jak szybko trolloki potrafią przebiec trzysta kroków? Poluzował topór w pętli przy pasie. Róg zawodził i zawodził bez końca. Mężczyźni z włóczniami klęczeli za ostrokołem. Wyglądali tak, jakby ze wszystkich sił powstrzymywali pragnienie ucieczki. Kobiety Aiel zasłoniły twarze.

Wrzeszcząca fala czarnej powodzi parła naprzód, widział już twarze z pyskami i dziobami, rogate łby, każdy z trolloków półtora raza wyższy od człowieka, w ich wrzaskach słychać było żądzę krwi i mordu. Pięćset kroków. Czterysta. Niektóre trolloki wyrywały się już naprzód z szeregów. Biegły szybko jak konie. Czy Bain i Chiad miały rację? Czy było ich tylko pięćset? Na pozór było ich tysiące.

— Gotów! — zawołał Tam, a dwieście łuków uniosło się w górę. Młodzieńcy stojący obok Perrina pośpiesznie sformowali szereg naśladujący szyk ich ojców i stanęli w jednym rzędzie z tym głupim sztandarem.

Trzysta kroków. Perrin mógł już je wyraźnie widzieć, jak gdyby znajdowały się tuż przed nim — te zdeformowane twarze, wykrzywione wściekłością i szaleństwem.

— Salwą! — zawołał Tam. Cięciwy zagrały, wydane przez nie dźwięki zlały się w jeden potężny świst. Z bliźniaczym łoskotem drewna uderzającego o drewno obite skórą wypaliły katapulty.

Deszcz szerokich grotów runął na trolloki. Potworne sylwetki padały, ale niektóre podnosiły się po chwili i chwiejnie biegły dalej, popędzane przez Pomory. W zawodzący głos rogu wkradła się nowa nuta, ponaglenie, żeby iść naprzód, by zabijać. Wtedy w ich szeregi runęły pociski katapult — i eksplodowały falą płomieni i ulewą odłamków, powodując szerokie wyrwy w pędzącej masie. Nie tylko Perrin na ten widok aż podskoczył; a więc na tym polegała rola Aes Sedai przy katapultach. Podniecony zaczął się zastanawiać, co by się stało, gdyby jeden z ładowanych na katapulty kamieni upadł im przypadkiem na ziemię.

Kolejny deszcz strzał wyleciał w powietrze, a potem następny, jeszcze jeden i jeszcze, i jeszcze; kolejne kamienie ładowano do koszy katapult, choć oczywiście w wolniejszym rytmie, niż strzelali łucznicy. Ogniste eksplozje szarpały szeregi trolloków. Ostrza szerokich grotów wbijały się w ich potężne cielska. Ale wciąż biegły naprzód, wrzeszcząc, wyjąc, padając i ginąc; wciąż naprzód. Teraz były już blisko, wystarczająco blisko, by łucznicy mogli się rozproszyć i nie strzelać już salwami, lecz dobierać sobie pojedyncze cele. Ludzie wrzeszczeli, wykrzykując swój własny gniew, krzyczeli, strzelając w paszczę śmierci.

A potem nie było już żadnych biegnących trolloków. Tytko Pomor najeżony strzałami chwiejnie, na ślepo wciąż szedł naprzód. Przejmujący kwik upadającego konia Myrddraala wzbił się ponad głuche jęki zdychających i powalonych trolloków. Na koniec i róg wreszcie również zamilkł. Tu i ówdzie, na polu pniaków jakiś trollok podnosił się ciężko i po chwili znowu padał. Gdzieś, jakby w oddali, Perrin słyszał ciężkie oddechy mężczyzn, dyszących niczym po przebiegnięciu dziesięciomilowego dystansu. Miał wrażenie, że serce bije mu tak mocno, jakby chciało wyskoczyć z piersi.

Nagle ktoś wzniósł głośny okrzyk triumfu, a potem już wszyscy naraz zaczęli tańczyć i krzyczeć w euforii, wymachując łukami oraz tym, co kto miał w ręku, podrzucając w górę nakrycia głowy. Kobiety wyległy z domów ze śmiechem i płaczem, po nich dzieci, wszyscy tańczyli i cieszyli się wraz z mężczyznami. Ktoś podbiegł, by uścisnąć dłoń Perrina i teraz szaleńczo nią potrząsał.

— Poprowadziłeś nas do wielkiego zwycięstwa, mój chłopcze — śmiał się do niego Bran. Stalowy kask zsunął na tył głowy. — Przypuszczam, że teraz już nie powinienem cię tak nazywać. Wielkie zwycięstwo, Perrin.

— Nic przecież nie zrobiłem — protestował. — Tylko siedziałem na koniu. Wy wszystko zrobiliście.

Bran nie słuchał go w większym stopniu niż pozostali. Perrin, zmieszany, wyprostował się w siodle, udając, że przegląda pole bitwy, i po kilku chwilach zostawili go samemu sobie.

Tam nie przyłączył się do powszechnej radości; stał w pobliżu palisady, obserwując to, co zostało z szarży trolloków. Strażnicy nie cieszyli się również. Kształty w czarnych kolczugach leżały na polu bitwy pomiędzy pniakami. Mogło być ich pięćset. Może mniej. Niektórym, niewielu, mogło udać się powrócić pod osłonę drzew. Żaden nie leżał bliżej niż pięćdziesiąt kroków od palisady. Perrin wypatrzył pozostałe dwa Pomory, ciskające się po ziemi. A więc wszystkie trzy padły. Ostatecznie przestaną się wreszcie rzucać.

Ludzie z Dwu Rzek wznieśli teraz grzmiący okrzyk. Na jego cześć.

— Perrin Złotooki! Niech żyje! Niech żyje! Niech żyje!

— Powinni wiedzieć — wymamrotał. Faile spojrzała nań pytająco. — Półludzie powinni zdawać sobie sprawę, że to się nie uda. Spójrz tylko. Nawet ja potrafię to teraz dostrzec. Oni musieli wiedzieć od początku. Jeżeli to były wszystkie trolloki, jakie mieli, dlaczego w ogóle próbowali? A jeśli jest inaczej, to czemu nie rzucili do walki wszystkich sił? Gdyby było ich dwukrotnie więcej, musielibyśmy walczyć przy ostrokole. Jeszcze dwa razy tyle i mogłyby się przedrzeć do wioski.

— Masz dobre oko — oznajmił Tomas, ściągając przy nich wodze swego rumaka. — To była tylko próba. Aby sprawdzić, czy nie załamiecie się na widok szarży, być może również, by zobaczyć, jak szybko będziecie reagować, jak jest zorganizowana wasza obrona, być może chodziło o coś jeszcze, co mi w tej chwili nie przychodzi do głowy, ale była to tylko próba. Teraz już wiedzą.

Wskazał na niebo, gdzie samotny kruk krążył nad polem bitwy. Prawdziwy kruk zleciałby natychmiast na dół, by ucztować na ciałach poległych. Tamten jednak skończył ostatnie okrążenie i odleciał w stronę lasu.

— Na następny atak będziemy musieli trochę poczekać. Widziałem, jak dwóm czy trzem trollokom udało się dobiec do lasu. One przekażą wieści. Półludzie będą musieli na nowo przypomnieć im, że bardziej należy obawiać się Myrddraali niż śmierci. Atak jednakże nastąpi i bez wątpienia będzie groźniejszy od tego. Jak wielkimi zostanie przeprowadzony siłami, zależy od tego, ilu grupom udało się przejść przez Drogi.

Perrin skrzywił się.

— Światłości! A co, jeśli jest ich tam dziesięć tysięcy?

— Mało prawdopodobne — wtrąciła Verin, podchodząc i klepiąc wierzchowca Tomasa po karku. Rumak bojowy poddał się jej dotykowi równie potulnie jak kucyk. — Przynajmniej na razie. Sądzę, że nawet Przeklęty nie byłby w stanie bezpiecznie przeprowadzić przez Drogi większego oddziału. Samotny człowiek może zaryzykować szaleństwo lub śmierć, przechodząc między bliskimi Bramami, ale... powiedzmy... tysiąc ludzi lub tysiąc trolloków z pewnością w ciągu kilku minut ściągnie na siebie Machin Shin niczym dzban miodu monstrualną pszczołę. Jest znacznie bardziej prawdopodobne, że podróżują w grupkach nie większych niż dziesięciu, dwudziestu naraz, pięćdziesięciu góra. Oczywiście pozostaje pytanie, jak wiele takich grup naraz przechodzi i w jakich odstępach czasu. Możliwe jest też, że Pomiot Cienia w mniejszym stopniu niż ludzie przyciąga Machin Shin, ale... Hmm. Fascynujący pomysł. Zastanawiam się...

Poklepała Tomasa po udzie, mniej więcej w taki sam sposób jak wcześniej jego konia, odwróciła się i odeszła zatopiona w swych myślach. Strażnik podążył za nią.

— Jeżeli ruszysz choć na krok w kierunku Zachodniego Lasu — spokojnie oznajmiła Faile — zaciągnę cię za ucho do gospody i wpakuję do łóżka.

— Nie myślałem nawet o tym — skłamał Perrin, zawracając Steppera tak, że stał teraz zadem do lasu. Pojedynczy człowiek i ogir mogli przemknąć nie zauważeni, niepostrzeżenie dotrzeć do gór. Mogli. Jeżeli Pole Emonda ma mieć jakąkolwiek szansę, Brama musi zostać zamknięta na stałe. — Przekonałaś mnie przecież, nie pamiętasz?

Następny człowiek mógłby ich odnaleźć, gdyby wiedział, dokąd się udali. Trzy pary oczu potrafią bystrzej patrzeć niż dwie, szczególnie jeśli jedna z nich należałaby do niego, a tutaj z pewnością nie na wiele się przydawał. Słomiana kukła w jego kaftanie, posadzona na grzbiecie Steppera, dokonałaby tyleż samo.

Nagle, przez okrzyki radości i śmiechy rozlegające się wokół, przebiły się ostrzejsze okrzyki i hałasy dobiegające z południa, z miejsca, kędy biegła Stara Droga.

— Powiedział, że nie pojawią się wkrótce! — warknął i wbił pięty w boki Steppera.

45

Miecz Druciarza

Przegalopował przez całą wioskę, mając tuż za plecami Faile. Na południowym krańcu zastał mężczyzn zbitych w ciasną gromadkę, stali przy palisadzie, spoglądając na puste pole i mruczeli coś do siebie, niektórzy naciągnęli do połowy łuki. Przerwę w ostrokole, którą stanowiła Stara Droga, blokowały dwa wozy. Najbliższy, wciąż stojący kamienny murek, ograniczający pole tytoniu, znajdował się w odległości pięciuset kroków, teren przed nim naszpikowany był strzałami, pomiędzy nim a wioską nie można było dostrzec nic wyższego od kłosów jęczmienia. W oddali wznosiły się w powietrze kłęby dymu, kilkanaście czarnych chmur, niektóre na tyle szerokie, że mogły pochodzić z płonących pól.

Cenn Buie był już tutaj, podobnie Hari i Darl Coplin. Bili Congar wspierał się na ramieniu swego kuzyna Wita, wychudłego męża Daise, który miał taki wyraz twarzy, jakby naprawdę wolał uniknąć oddechu tamtego. Od żadnego nie czuł woni strachu, tylko podniecenie. Od Biliego pachniało również mocno ale. Przynajmniej dziesięciu ludzi naraz próbowało wytłumaczyć mu, co się stało, przekrzykując się nawzajem.

— Trolloki również postanowiły nas tutaj zaatakować — wrzeszczał Hari Coplin — ale im pokazaliśmy, co nie?

Od kilku mężczyzn dobiegły pomruki potwierdzenia, ale większość patrzyła sobie tylko z powątpiewaniem w oczy i przestępowała z nogi na nogę.

— Tutaj również mieliśmy kilku bohaterów — oznajmił Darl głośnym, ochrypłym głosem. — Wy, tam przy lesie, nie byliście jedyni.

Mocniej nieco zbudowany od swego brata, miał tę samą wąską twarz łasicy tak charakterystyczną dla Coplinów, te same zaciśnięte usta, jakby właśnie przed chwilą zjadł zieloną śliwkę. Kiedy sądził, że Perrin nie patrzy, rzucał mu zawzięte spojrzenia. Nie musiało to koniecznie oznaczać, iż żałuje, że nie bronił wioski od strony Zachodniego Lasu; Darl, Hari oraz większość ich krewnych zazwyczaj znajdowali jakiś sposób, aby wyglądać na pokrzywdzonych, niezależnie od tego, jak było w rzeczywistości.

— To domaga się napitku! — zawołał stary Bili, potem skrzywił się zawiedziony, gdy nikt nie podjął wezwania.

Ponad tym odległym murkiem pojawiła się głowa, potem natychmiast schowała, ale Perrin zdążył dojrzeć żółty kaftan.

— To nie trolloki — wycedził z niesmakiem. — Druciarze! Strzelaliście do Tuatha’anów. Odprowadźcie wozy na bok.

Stanął w strzemionach i przykładając dłonie do ust, zawołał:

— Możecie wyjść! Już wszystko w porządku! Nikt was nie skrzywdzi! Powiedziałem... odsuńcie te wozy — warknął na mężczyzn, którzy stanęli kołem, przyglądając mu się i nie robiąc nic ponadto. Wziąć Druciarzy za trolloki! — I idźcie pozbierać strzały, wcześniej czy później naprawdę będziecie ich potrzebować.

Powoli ruszyli wykonać polecenia, a on zawołał ponownie:

— Nikt was nie skrzywdzi! Wszystko w porządku! Chodźcie!

Wozy wreszcie odsunięto na bok, czemu towarzyszyło skrzypienie domagających się naoliwienia osi.

Kilku jaskrawo ubranych Tuatha’anów przeszło przez płot, potem kilku następnych i z wahaniem, kulejąc, ruszyli półbiegiem w kierunku wioski, tak jakby obawiali się zarówno tego, co leży przed nimi, jak i tego, co za nimi. Na widok ludzi wylewających się z wioski zbili się razem w gromadkę, o mało nawet nie zawrócili, choć przecież mieszkańcy Dwu Rzek przebiegli obok nich, przyglądając się im tylko ciekawie, a potem zaczęli zbierać powbijane w ziemię strzały. Wtedy dopiero chwiejnie ruszyli w kierunku wioski.

Perrin poczuł, jak w środku ścina go lodowaty chłód. Dwadzieścioro mężczyzn i kobiet, nie więcej, niektórzy tulili w ramionach małe dzieci, gromadka nieco starszych biegła obok, jaskrawa odzież była podarta i pokryta brudem. Niektórzy byli pokrwawieni, dostrzegł to, gdy podeszli bliżej. To już wszyscy. Jak wielu było w karawanie? Przynajmniej Raen ocalał, szedł, powłócząc nogami, kompletnie oszołomiony, Ila musiała go prowadzić, połowę jej twarzy pokrywały ciemne i spuchnięte sińce. Chociaż oni przeżyli.

Tuż przed oczyszczonym przedpolem Tuatha’anowie zatrzymali się, spoglądając niepewnie na ostrokół i tłum uzbrojonych mężczyzn. Małe dzieci wczepiły się w dorosłych i wtuliły twarzyczki w ich kaftany. Pachnieli strachem, przerażeniem. Faile zeskoczyła z siodła i pobiegła w ich stronę, ale choć Ila uściskała ją, nie postąpiła ani na krok bliżej. Starsza kobieta zdawała się czerpać pociechę z uścisku młodszej.

— Nikt was nie skrzywdzi — powiedział Perrin.

„Powinienem był ich zmusić, aby przyjechali do wioski. Żeby mnie Światłość spaliła, powinienem był!”

— Witamy was przy naszych ogniskach.

— Druciarzy? — Hari pogardliwie wykrzywił usta. — Akurat nam potrzeba bandy złodziejskich Druciarzy. Zabiorą wszystko, czego nie przybijesz gwoździami.

Darl otworzył już usta, bez wątpienia po to, aby wesprzeć Hariego, ale zanim zdążył cokolwiek powiedzieć, ktoś z tłumu wykrzyknął:

— To tak samo jak ty, Hari! Z tym że ty zabrałbyś również gwoździe!

Głośny śmiech sprawił, iż Darl zrezygnował z tego, co chciał powiedzieć. Niewielu się wprawdzie śmiało, a ci, którzy zaczęli, szybko spoglądali na zabiedzonych Tuatha’anów i wbijali w ziemię skrępowane spojrzenia.

— Hari ma rację! — zawołała Daise Congar, przepychając się przez tłum i odsuwając mężczyzn z drogi potężnymi ramionami. — Druciarze kradną, i to nie tylko rzeczy. Oni kradną dzieci!

Przechodząc obok Cenna Buie, potrząsnęła mu przed nosem palcem wskazującym, grubym jak jego kciuk. Odsunął się od niej na tyle, na ile mógł w gęstej ciżbie; wszak wyższa była odeń o głowę i dwukrotnie przynajmniej cięższa.

— Zdaje się, że jesteś członkiem Rady Wioski, ale skoro nie masz ochoty posłuchać Wiedzącej, sprawę przejmuje Koło Kobiet i my dalej zajmiemy się wszystkim.

Niektórzy z mężczyzn pokiwali głowami, wydając aprobujące pomruki.

Cenn potarł swoją rzednącą czuprynę i spojrzał na nią spode łba.

— Aach... cóż... Perrin... — powiedział powoli tym swoim skrzypiącym głosem. — Druciarze cieszą się złą sławą, sam wiesz i...

Przerwał i odskoczył do tyłu; gdy Perrin zawrócił Steppera, napierając na tłum ludzi z Dwu Rzek.

Wielu uciekło przed stratowaniem, ale Perrin o to nie dbał.

— Nikogo nie będziemy wyrzucać z wioski — powiedział podniesionym głosem. — Nikogo! Czy macie zamiar odesłać te dzieci trollokom na pożarcie?

Jedno z dzieci Tuatha’anów zaczęło płakać, zaniosło się głośnym łkaniem, a on pożałował słów wypowiedzianych przed chwilą, niemniej twarz Cenna stała się czerwona niczym burak i nawet Daise wyglądała na zmieszaną.

— Oczywiście, że ich przyjmiemy — stwierdził ponuro strzecharz. Odwrócił się w stronę Daise i nadął niczym kogut gotowy do walki z ogromnym psem. — A jeżeli chcesz oddać całą sprawę w ręce Koła Kobiet, Rada Wioski zaraz wam wszystkim pokaże, gdzie jest wasze miejsce! Zobaczysz jeszcze!

— Zawsze byłeś starym głupcem, Cennie Buie — warknęła Daise. — Czy sądzisz, że odesłalibyśmy dzieci wprost w paszcze trolloków?

Cenn ze wściekłością. ruszał szczęką, jakby coś przeżuwał, ale zanim zdołał wykrztusić choćby słowo, Daise wsparła dłoń na jego chudej piersi i odepchnęła od siebie. Na jej twarzy pojawił się uśmiech, podeszła do grupki Tuatha’anów i uspokajająco objęła Ilę ramieniem.

— Pójdziecie ze mną, a ja już zadbam, żebyście dostali ciepłą kąpiel i miejsce, w którym będziecie mogli odpocząć. We wszystkich domach panuje wprawdzie tłok, ale dla każdego coś znajdziemy. Chodźcie.

Marin al’Vere pośpiesznie przepychała się przez tłum, a Alsbet Luhhan, Natti Cauthon oraz Neysa Ayelin szły tuż za nią. Prowadziły za sobą następne kobiety, które podchodziły do Druciarzy, biorąc dzieci, gładząc je po ramionach, prowadząc za sobą, odpychając mężczyzn z Dwu Rzek z drogi. Teraz nikt już nie wyrażał sprzeciwu, po prostu trzeba było trochę czasu, żeby mogli się rozstąpić.

Faile rzuciła Perrinowi pełne podziwu spojrzenie, ale on tylko potrząsnął głową. To była zasługa ta’veren; ludziom z Dwu Rzek czasami trzeba było wskazywać drogę, potrafili przecież zrozumieć, co jest właściwe, kiedy już to dostrzegli. Nawet Hari Coplin obserwował wejście Druciarzy do wioski z mniej kwaśną miną niż zazwyczaj. Cóż, może tylko odrobinę. Nie należało oczekiwać cudów.

Przechodząc niepewnie obok, Raen spojrzał niewidzącym wzrokiem na Perrina.

— Droga Liścia jest właściwym sposobem życia. Wszystkie rzeczy umierają w wyznaczonym dla nich czasie, a... — Urwał, jakby nie potrafił sobie przypomnieć, co chciał dalej powiedzieć.

— Przyszły wczoraj w nocy — powiedziała Ila, niewyraźnie z powodu ran na twarzy. Jej oczy były niemalże równie puste jak oczy męża. — Psy mogłyby osłonić naszą ucieczkę, ale Synowie wszystkie pozabijali i... Nic nie mogliśmy zrobić.

Stojący za nią Aram, w kaftanie w żółte paski, aż zadrżał na widok uzbrojonych mężczyzn. Większość dzieci zanosiła się płaczem.

Perrin zmarszczył brwi i spojrzał na kłęby dymu unoszące się na południu. Odwracając się w siodle, mógł zobaczyć identyczny widok na północy i wschodzie. Nawet jeżeli płonęły po większej części opuszczone zagrody, trolloki miały za sobą pracowitą noc. Jak wiele musi ich być, żeby spalić tyle farm, nawet gdyby poruszały się biegiem i każdej poświęcały nie więcej czasu, niż trzeba na wrzucenie pochodni do pustego domu lub na nie strzeżone pole? Być może równie wiele, jak udało im się dzisiaj zabić. Co można się z tego dowiedzieć na temat liczby trolloków w Dwu Rzekach? Nie wydawało się możliwe, że jest to dzieło jednej bandy, spalenie tych wszystkich domów i zagłada karawany Wędrowców?

Odprowadzając wzrokiem grupkę Tuatha’anów, poczuł ukłucie niepokoju. Oni dzisiejszej nocy byli świadkami śmierci swych najbliższych, a on na zimno kalkulował. Słyszał, jak niektórzy mieszkańcy Dwu Rzek mruczą coś pod nosem, starając się wywnioskować, która kolumna dymu odpowiada czyjej farmie. Dla wszystkich tych ludzi te pożary oznaczały dotkliwe straty, treść życia, którą trzeba będzie odbudować, a nie tylko liczby. Był tutaj bezużyteczny. Teraz, kiedy Faile zajęła się pomaganiem Druciarzom, miał okazję wyruszyć za Gaulem i Loialem.

Pan Luhhan w swej kamizelce kowala i długim skórzanym fartuchu pochwycił znienacka wodze Steppera.

— Perrin, musisz mi pomóc. Strażnicy chcą, abym zrobił im części do następnych katapult, ale równocześnie dwudziestu ludzi pogania mnie, abym reperował zbroje, które jacyś głupi dziadkowie ich dziadków kupili od durnych strażników kupieckich karawan.

— Chętnie bym ci pomógł — powiedział Perrin — ale mam coś innego do zrobienia. Zresztą i tak z pewnością miałbym trudności. Podczas ostatniego roku niewiele pracowałem w kuźni.

— Światłości, nie o to mi chodziło. Nie chcę, żebyś brał młot do ręki. — Kowal wyglądał na zszokowanego. — Za każdym razem, kiedy odsyłam któregoś z tych gęsich móżdżków, on powraca za pięć minut z nowymi argumentami. Nie mogę w tych warunkach pracować. Ciebie na pewno posłuchają.

Perrin wątpił w to, skoro nie chcieli słuchać Harala Luhhana. Oprócz tego, że piastował urząd członka Rady Wioski, kowal był tak potężnie zbudowany, że potrafiłby unieść do góry każdego z mieszkańców Pola Emonda i swobodnie odrzucić na bok, gdyby było trzeba. Ale poszedł zgodnie do zaimprowizowanej kuźni, którą pan Luhhan postawił pod pośpiesznie skleconym dachem na skraju Łąki. Sześciu mężczyzn stało przy kowadłach uratowanych z kuźni spalonej przez Białe Płaszcze, a następni głupio zabawiali się dmuchaniem w skórzane miechy, dopóki kowal nie odpędził ich krzykiem. Ku zaskoczeniu Perrina posłuchali go, kiedy kazał im się wynosić, nawet nie musiał w żaden sposób ich przekonywać, aby nagiąć do woli ta’veren, wystarczyło proste stwierdzenie, że pan Luhhan jest zajęty. Z pewnością kowal sam mógłby osiągnąć podobny skutek, jednakże z jakiegoś powodu potrząsnął jego dłonią i wylewnie mu podziękował, zanim zabrał się do dalszej pracy.

Schylając się w siodle, Perrin schwycił za ramię jednego z mężczyzn, łysego farmera nazwiskiem Get Eldin i kazał mu zostać na miejscu i odstraszać każdego, kto chciałby przeszkadzać kowalowi. Get musiał być co najmniej trzykrotnie od niego starszy, niemniej tylko skinął głową i zajął bez słowa sprzeciwu stanowisko w pobliżu miejsca, gdzie młot Harala dźwięczał, kując rozpalone żelazo. Teraz mógł już ruszać, zanim Faile się zorientuje, że straciła go z oczu.

Nim jednak zdążył choćby zawrócić Steppera, pojawił się Bran, z włócznią opartą na ramieniu i stalowym kaskiem pod drugą pachą.

— Perrin, musi być jakiś sposób, żeby szybciej wprowadzić do środka pasterzy na wypadek następnego ataku. Może wysłać szybszych biegaczy z wioski. Abellowi nie udało się nawet połowy wprowadzić za palisadę, zanim te trolloki wyszły z lasu.

To był łatwy problem do rozwiązania, wystarczyło tylko przypomnieć sobie stary róg, poczerniały już prawie od wieku, który wisiał u starego Cenna Buie na ścianie, i ustalić, że sygnałem będzie trzykrotne zadęcie weń; z pewnością nawet najbardziej oddalony pasterz nie będzie miał kłopotów z usłyszeniem tego sygnału. Można było w ten sposób ustalić jeszcze inne sygnały, na przykład wzywający wszystkich na stanowiska w przypadku spodziewanego ataku. To doprowadziło do kolejnej dyskusji, po czym rozpoznać, że zbliża się atak. Bain, Chiad oraz obaj Strażnicy oczywiście byli najwprawniejszymi zwiadowcami, ale czworo to było niewiele, dlatego też trzeba było wyszukać wszystkich drwali i zdolnych myśliwych, wyposażyć ich w konie, aby mogli dotrzeć do Pola Emonda na długo przed trollokami, które wypatrzą.

Następnie trzeba było osadzić Buela Dowtry. Siwowłosy stary grotarz doskonale wiedział, że farmerzy zazwyczaj sami robią sobie strzały, ale zażarcie oponował przeciwko temu, by ktokolwiek mu pomagał w pracy, jakby sam był w stanie napełnić wszystkie kołczany. Perrin niezbyt dobrze wiedział, jak udało mu się pokonać opór starego, ale kiedy odchodził, tamten z radosną twarzą tłumaczył grupce chłopców, w jaki sposób przyklejać gęsie lotki do drzewca.

Eward Cabndwin, krępy bednarz, miał inny problem. Ponieważ w wiosce zebrało się tylu ludzi, a każdy potrzebował przecież wody, trzeba było zrobić więcej beczek i baryłek, niż byłby w stanie wykonać przez całe tygodnie, pracując sam. Nie zajęło dużo czasu znalezienie chętnych, choć może niezbyt wprawnych rąk do pracy. Ale bez przerwy przychodzili ze swoimi pytaniami kolejni ludzie, przekonani, że tylko Perrin potrafi znaleźć radę na ich kłopoty; poczynając od kwestii, gdzie pochować padłe trolloki, a kończąc na pytaniach o powrót na farmy w celu sprawdzenia, czy nie da się czegoś jeszcze ocalić. Na to ostatnie odpowiadał zdecydowanym „nie”, kiedykolwiek padało — a powtarzało się znacznie częściej niż pozostałe, słyszał je z ust mężczyzn i kobiet obserwujących spod zmarszczonych brwi kolumny dymu na horyzoncie — ale przez większość czasu starał się dowiedzieć, co pytający uznaje za najlepsze rozwiązanie, i pozwalał mu to zrobić. Rzadko doprawdy musiał sam wymyślać jakąś odpowiedź, ludzie bowiem wiedzieli, co należy robić, tylko nie wiadomo dlaczego wpadali na głupi pomysł zamęczania go pytaniami.

Dannil, Ban i reszta chłopców znaleźli go wkrótce i nalegali, aby pozwolił im towarzyszyć sobie z tym sztandarem, jakby jeden wielki, powiewający nad Łąką już nie wystarczał, aż wreszcie musiał odesłać ich, by strzegli ludzi, którzy karczowali drzewa na skraju Zachodniego Lasu. Wyglądało na to, iż Tam musiał im naopowiadać jakiś niestworzonych opowieści o ludziach zwanych w Illian Towarzyszami, o żołnierzach będących do dyspozycji generała illiańskiej armii i rzucanych w krytycznej chwili w najgorętszy bój. I to właśnie Tam! Przynajmniej zabrali ze sobą sztandar. Perrin czuł się jak skończony głupiec, kiedy ów powiewał na wietrze za jego plecami.

Późnym rankiem wrócił Luc, pełen buty i kiwając nieznacznie głową, dziękował za okazjonalne wiwaty na swoją cześć, chociaż to, że w ogóle komuś chciało się go pozdrawiać, już było zupełnie niezwykłe. Przywiózł ze sobą trofeum, które natychmiast zatknął na grocie włóczni przy skraju Łąki, aby każdy mógł je podziwiać. Bezoka głowa Myrddraala. Ten człowiek, na swój protekcjonalny sposób, był przecież skromny, ale wymknęło mu się jednak, że to trofeum zdobył, kiedy sam jeden wpadł na bandę trolloków. Orszak podziwiających oprowadził go po scenie bitwy — takie miano zyskało już to starcie — gdzie konie odciągały zwłoki trolloków na wielkie stosy, ponad którymi unosiły się kłęby oleistego dymu. Luc w rewanżu starał się wyrażać podobny podziw, jakim raczyli go mieszkańcy wioski, uczynił tylko jedną lub dwie krytyczne uwagi na temat tego, w jaki sposób Perrin rozmieścił swoich ludzi; tak przynajmniej przedstawiali mu wszystko pozostali, opowiadając o komendach, które rzekomo wydawał, i o ustawieniu szeregów, z którym przecież nie miał nic wspólnego.

Dla Perrina miał Luc jedynie łaskawy uśmiech aprobaty.

— Nieźle sobie radzisz, mój chłopcze. Oczywiście, miałeś dużo szczęścia, ale istnieje przecież coś takiego jak szczęście początkującego, czyż nie?

Kiedy poszedł wreszcie do swego pokoju w gospodzie „Winna Jagoda”, Perrin kazał zdjąć głowę i spalić. Nie była to rzecz, na którą powinni patrzeć ludzie, a cóż dopiero dzieci.

Tak właśnie, wśród nie kończących się pytań mijał dzień, dopóki ze zdumieniem nie zdał sobie sprawy, że słońce stoi już prosto nad głowami, a on od samego rana nic nie jadł. Żołądek domagał się więc swoich praw.

— Pani al’Caar — zwrócił się zmęczonym głosem do kobiety o pociągłej twarzy stojącej przy jego strzemieniu. — — Przypuszczam, że dzieci mogą się bawić wszędzie, dopóki ktoś pilnuje, aby nie wychodziły poza obręb ostatnich domów. Światłości, kobieto, sama to dobrze wiesz. Z pewnością znasz dzieci lepiej niż ja! A jeśli nie, to w jaki sposób udało ci się wychować czwórkę?

Jej najmłodszy był sześć lat starszy od niego.

Nela al’Caar zmarszczyła czoło i szarpnęła głową, aż zakołysał się siwy warkocz. Przez chwilę miał wrażenie, że zaraz dostanie po nosie za ów sposób odzywania się do niej. Omal nie pragnął, by tak się właśnie stało, byłaby to jakaś odmiana wśród tych wszystkich pytań zadawanych przez ludzi, którzy sami najlepiej wiedzieli, co należy robić.

— Oczywiście, że znam się na dzieciach — odparła. — Chciałam się tylko upewnić, iż wszystko odbędzie się po twojej myśli. A więc tak zrobimy.

Westchnął i poczekał, aż się oddaliła, potem zaś poprowadził Steppera prosto do „Winnej Jagody”. Słyszał jeszcze, jak kilka głosów woła coś za nim, ale zignorował je. Co się stało z tymi ludźmi? Ludzie z Dwu Rzek nie zachowywali się w taki sposób. Szczególnie w Polu Emonda. Każdy zawsze miał tu dużo do powiedzenia od siebie. Kłótnie przed Radą Wioski, kłótnie w samej Radzie często kończyły się niemalże bijatykami, zanim wreszcie podjęto decyzję. A jeśli nawet w Kole Kobiet uważano, że ich postępowanie było bardziej rozważne, to i tak nie było chyba w wiosce mężczyzny, który by nie wiedział, co znaczy widok kobiet o zaciśniętych szczękach, spacerujących z warkoczami najeżonymi niby kocie ogony.

„A co mi odpowiada? — pomyślał gniewnie. — Chciałbym teraz dostać coś do jedzenia i jakieś spokojne miejsce, gdzie nikt nie będzie mnie nękał ciągłymi pytaniami”.

Zsiadł z konia przed frontem gospody, zatoczył się i pomyślał, że powinien jeszcze dodać lóżko do tej listy potrzeb. Było dopiero południe, a on padał ze zmęczenia. Być może Faile mimo wszystko miała rację. Może pomysł pojechania w ślad za Gaulem i Loialem nie był doprawdy najszczęśliwszy.

Kiedy wszedł do wspólnej sali, pani al’Vere obrzuciła go tylko jednym spojrzeniem i natychmiast wepchnęła w fotel z macierzyńskim uśmiechem na twarzy.

— Możesz chyba na chwilę przestać wydawać rozkazy — oznajmiła mu zdecydowanie. — Pole Emonda nie zginie przez godzinę, podczas której ty będziesz spożywał posiłek.

Pomknęła do kuchni, nim zdążył powiedzieć, że Pole Emonda nie zginie, nawet gdyby jego w ogóle tu nie było.

Sala była niemalże pusta. Przy jednym ze stołów siedziała Natti Cauthon, zwijając bandaże i kładąc je na rosnącym przed nią stosie, równocześnie jednak nie spuszczała oka ze swych dwu córek, siedzących w przeciwległym krańcu sali, choć obie były już na tyle darosłe, by nosić włosy zaplecione w warkocze. Powód takiego zachowania był aż nadto oczywisty. Bode i Eldrin siedziały po obu bokach Arama, zmuszając Druciarza do jedzenia. W rzeczy samej, karmiły go niczym dziecko i nawet wycierały paliczki. Patrząc na sposób, w jaki się do niego uśmiechały, Perrin zdziwiony był, że Natti nie siedzi przy tym samym stole co one, niezależnie od ich warkoczy. Ten chłopak naprawdę był przystojny, jak przynajmniej Perrin sądził; być może nawet bardziej niż Wil al’Seen. Bode i Eldrin z pewnością nie myślały inaczej. Jednak Aram uśmiechał się do nich raczej rzadko — choć były ślicznymi pulchnymi dziewczętami; musiałby być ślepy, żeby tego nie widzieć, a Perrin o niewrażliwość na kobiecą urodę raczej go nie podejrzewał — ale tamten ledwie połykał podawane jedzenie i przy każdym kęsie wodził oczami wzdłuż ścian gospody, przy których stały włócznie i piki. Dla Tuatha’ana musiały stanowić przerażający widok.

— Pani al’Vere oznajmiła mi, że na koniec miałeś dosyć siedzenia w siodle — powiedziała Faile, wychodząc z kuchennych drzwi. Zaskoczyło go, że miała na sobie jeden z białych fartuchów Marin; rękawy podwinęła aż za łokcie, a dłonie miała ubrudzone mąką. Jakby właśnie zdała sobie z tego sprawę, zdjęła fartuch i otrzepała ręce, potem przewiesiła go przez oparcie fotela. — Nigdy w życiu jeszcze nic nie upiekłam — kontynuowała, siadając obok niego. — Można mieć dużo zabawy z nadziewaniem pączków. Muszę kiedyś to powtórzyć.

— Gdybyś nie potrafiła piec — zapytał — skąd mielibyśmy chleb? Nie mam zamiaru spędzić całego życia, podróżując i kupując posiłki albo polegając na tym, co uda się ustrzelić z łuku czy złapać w sidła.

Uśmiechnęła się, jakby powiedział coś, co napełniło ją zadowoleniem, chociaż za nic nie potrafił zrozumieć, cóż to takiego.

— Kucharz będzie piekł, rzecz jasna. Przypuszczam, że tak naprawdę to jeden z jego pomocników, kucharz jednak musi wszystkiego doglądać.

— Kucharz — wymamrotał, kręcąc głową. — Albo jeden z jego pomocników. Rzecz jasna. Dlaczego o tym nie pomyślałem?

— O co chodzi, Perrin? Wyglądasz na zmartwionego. Nie wydaje mi się, aby można było stworzyć lepsze umocnienia, nie budując murów fortecznych.

— To nie o to chodzi, Faile, ta sprawa z Perrinem Złotookim zaczyna wymykać mi się. z rąk. Nie wiem, za kogo oni mnie uważają, ale wciąż pytają, co mają zrobić, pytają, czy się zgadzam, choć przecież i tak doskonale wiedzą, co zrobić należy, kiedy tylko choćby przez dwie minuty się nad tym zastanowią.

Przez długą chwilę z namysłem wpatrywała się bacznie w jego oczy, potem powiedziała:

— Jak wiele lat minęło od czasu, kiedy naprawdę rządziła tutaj królowa Andoru?

— Królowa Andoru? Nie mam pojęcia. Sto lat może. Dwieście. Ale co to ma wspólnego z moim pytaniem?

— Ci ludzie na pamiętają, jak należy się zachowywać względem królowej... albo króla. Starają się jakoś rozwikłać ten problem. Musisz mieć dla nich więcej cierpliwości.

— Król? — zapytał słabo. Opuścił głowę na ręce spoczywające na blacie stołu. — Och, Światłości!

Śmiejąc się cicho, Faile rozczochrała mu włosy.

— Cóż, zapewne to i tak by się nie udało. Wątpię, aby Morgase na to przystała. Przywódca co najwyżej. Ale z pewnością zgodzi się na człowieka, który przywróci jej ziemie pozostające od ponad stu lat poza zasięgiem władzy jej tronu. Bez wątpienia mianuje kogoś takiego lordem. Perrin z Domu Aybara, lord Dwu Rzek. To zupełnie nieźle brzmi.

— Nie potrzebujemy żadnych lordów w Dwu Rzekach — jęknął. — Ani królowych czy królów. Jesteśmy wolnymi ludźmi!

— Wolni ludzie również mogą odczuwać czasami potrzebę, aby ktoś im przewodził — odrzekła delikatnie. — Większość ludzi chce wierzyć w coś znaczniejszego niż oni sami, w coś rozleglejszego niźli obszar ich własnego poletka. Dlatego właśnie istnieją narody, Perrin, oraz ludy. Nawet Raen czy Ila widzą siebie jako część czegoś większego niż ich karawana. Utracili swoje wozy, a także większość rodziny i przyjaciół, ale pozostali Tuatha’anowie wciąż poszukują pieśni, i oni też znowu będą, ponieważ przynależą do całości, która się nie ogranicza tylko do ich wozów.

— Czyje to jest? — zapytał znienacka Aram.

Perrin uniósł głowę. Młody Druciarz wstał i teraz z niepokojem patrzył na włócznie oparte o ściany.

— Należą do każdego, kto zechce sobie wziąć którąś, Aram. Nikt nie ma zamiaru skrzywdzić cię za ich pomocą, uwierz mi.

Nie miał pewności, czy Aram uwierzy, szczególnie patrząc na sposób, w jaki powoli obchodził salę z rękoma wciśniętymi sztywno w kieszenie, obserwując broń z ukosa.

Perrin był więc zadowolony, że może przestać zwracać na tamtego uwagę w chwili, gdy Marin przyniosła mu talerz pociętej na płaty pieczonej gęsiny z rzepą i grochem oraz chrupiący chleb. Chętnie zatopiłby w nim zęby, gdyby Faile się nie wtrąciła, wsuwając mu pod brodę haftowaną w kwiaty serwetkę i kładąc po obu stronach talerza widelec oraz nóż. Zdawało się bawić ją karmienie go w taki sam sposób, w jaki Bode i Eldrin karmiły Arama. Dziewczęta Cauthonów zachichotały, widząc to, a na twarzach Marin i Natti również wykwitły lekkie uśmiechy. Perrin jednak nie widział w tym nic zabawnego. Postanowił cierpliwie ulegać zachciankom Faile, nawet jeśli sam potrafiłby zjeść szybciej i sprawniej. Zmuszała go do odchylania głowy do tyłu, by mógł wziąć do ust to, co podawała mu na widelcu.

Aram powolnym krokiem trzy razy zdążył już obejść całe pomieszczenie, zanim się zatrzymał przy podstawie schodów, wpatrując się w baryłkę z niedobranymi mieczami. Potem sięgnął i wyjął jeden z nich, unosząc go niezgrabnie. Owinięta skórą rękojeść była tak długa, że mógłby się posługiwać nim obiema rękami.

— Czy mogę go używać? — zapytał.

Perrin prawie się zakrztusił.

U szczytu schodów pokazała się Alanna w towarzystwie Ili; Tuatha’anka wyglądała na zmęczoną, ale skaleczenia zniknęły z jej twarzy.

— ...najlepszym lekarstwem jest sen — mówiła Aes Sedai. — To szok, który przeżył, jest dla niego największym problemem, a tego nie potrafię uzdrowić.

Spojrzenie Ili spoczęło na jej wnuku, na tym, co trzymał w dłoniach, a potem krzyknęła w taki sposób, jakby klinga tego miecza właśnie wraziła się w jej ciało.

— Nie, Aram! Nieeee! — Omal nie spadła ze schodów, tak szybko zbiegała na dół, potem rzuciła się w stronę Arama, starając się odsunąć jego ręce od miecza.

— Nie, Aram — wyszeptała niemalże bez tchu. — Nie wolno ci. Odłóż go. Droga Liścia. Nie wolno ci! Droga Liścia! Proszę, Aram! Proszę!

Aram wyrywał się jej, niezgrabnie przed nią opędzał, starając się trzymać miecz poza zasięgiem jej dłoni.

— Dlaczego nie? — krzyczał gniewnie. — One zabiły matkę! Widziałem je! Mogłem ją uratować, gdybym miał miecz. Mógłbym ją uratować!

Te słowa jak cios klingi przeszyły serce Perrina. Druciarz z mieczem wydawał się rzeczą skrajnie nienaturalną, na ten widok niemalże zjeżyły mu się włosy na karku, ale te słowa... Jego matka.

— Zostaw go — powiedział znacznie bardziej szorstko, niż zamierzał. — Każdy mężczyzna ma prawo do obrony samego siebie, do bronienia swojej... On też ma prawo.

Aram wyciągnął miecz w kierunku Perrina.

— Nauczysz mnie, jak się nim posługiwać?

— Nie wiem — odrzekł mu Perrin. — Na pewno jednak znajdziesz kogoś innego.

Łzy spływały po wykrzywionej grymasem twarzy Ili.

— Trolloki zabrały moją córkę — łkała, spazmy targały całym jej ciałem. — I wszystkie moje wnuki, oprócz jednego. A teraz ty zabierasz mi również jego. Jest Zatracony z twojej winy, Perrinie Aybara. Sam stałeś się wilkiem w głębi swego serca i jego również w wilka zmienisz.

Odwróciła się i poszła chwiejnie po schodach na górę, nie przestając drżeć od płaczu.

— Mogłem ją uratować! — wołał za nią Aram. — Babciu! Mogłem ją uratować! — Nie obejrzała się ani razu, a kiedy zniknęła za rogiem korytarza, on bezwładnie oparł się o poręcz schodów i również zapłakał. — Mógłbym ją uratować, babciu. Mógłbym ją...

Perrin zdał sobie sprawę, że Bode również płacze z twarzą ukrytą w dłoniach, a wszystkie pozostałe kobiety patrzą na niego spod zmarszczonych brwi, jakby naprawdę zrobił coś złego. Nie, jednak nie wszystkie. Alanna, stojąc u szczytu schodów, wpatrywała się badawczo w jego twarz tym niemożliwym do odczytania spojrzeniem Aes Sedai, a twarz Faile była omal równie nieprzenikniona.

Wytarł usta serwetką, rzucił ją na stół i wstał. Jeszcze był czas, by kazać Aramowi odłożyć miecz i zmusić do przeprosin Ili. Czas, żeby powiedzieć mu... co? Że może następnym razem nie będzie go w pobliżu i nie będzie musiał patrzeć, jak giną jego bliscy? Że być może wróci tylko po to, by zobaczyć ich groby?

Położył dłoń na ramieniu Arama, a tamten zadrżał i podał mu miecz, jakby się spodziewał, że wyjmie go z jego rąk. Woń Druciarza wyrażała targające nim emocje, strach, nienawiść i bezdenny smutek. Zatracony, powiedziała o nim Ila. W jego oczach było tylko zatracenie.

— Umyj się, Aram. Potem znajdź Tama al’Thora. Powiedz, że proszę go, aby uczył cię posługiwać się mieczem.

Tamten powoli uniósł głowę.

— Dziękuję ci — wyjąkał, ocierając rękawem kaftana łzy z policzków. — Dziękuję, nigdy ci tego nie zapomnę. Nigdy, przysięgam.

Znienacka uniósł miecz, by pocałować obnażone ostrze; gałka rękojeści miała kształt wilczego łba z brązu.

— Przysięgam. Czy nie w taki sposób się to robi?

— Przypuszczam, że tak — ze smutkiem odrzekł Perrin, zastanawiając się jednocześnie, skąd ten smutek. Droga Liścia była wspaniałą filozofią, niczym sen o wiecznym pokoju, ale podobnie jak każdy sen, nie mogła trwać tam, gdzie była przemoc i gwałt. A nie znał miejsca, gdzie by ich nie było. Być może w jakichś innych Wiekach. — Idź, Aram. Musisz dużo się nauczyć, a czasu może nie wystarczyć.

Wciąż wyjąkując podziękowania, Druciarz nie został nawet, by umyć twarz, tylko wypadł prosto przez drzwi gospody z mieczem w obu dłoniach.

Doskonale zdając sobie sprawę z grymasu Eldrin, pięści Marin wspartych na biodrze, marsu na czole Natti, nie mówiąc już o łkaniu Bode, Perrin spokojnie wrócił do swego fotela. Alarmy nie było już widać u szczytu schodów. Faile patrzyła, jak bierze do rąk widelec i nóż.

— Nie pochwalasz tego? — zapytał cicho. — Mężczyzna ma prawo bronić samego siebie, Faile. Nawet Aram. Nikt nie może go zmusić do podążania Drogą Liścia, jeśli sam nie zechce.

— Nie podoba mi się, kiedy czuję w tobie tyle bólu — wyszeptała.

Nóż, którym kroił płat gęsiny, zamarł w jego dłoni. Ból? Ten sen nie był dla niego.

— Jestem po prostu zmęczony — powiedział jej i uśmiechnął się. Nie wyglądało na to, by mu uwierzyła.

Zanim jednak zdążył nabrać kolejny kęs strawy, przez frontowe drzwi gospody wsunął głowę Bran. Znowu nosił ten stalowy kask.

— Z północy zbliżają się jeźdźcy, Perrin. Mnóstwo jeźdźców. Przypuszczam, że to Białe Płaszcze.

Faile odskoczyła, gdy Perrin się podniósł gwałtownie od stołu, ale kiedy znalazł się już na zewnątrz i dosiadał Steppera, a burmistrz mamrotał jakieś rady na temat rozmawiania z Synami, zdążyła dosiąść swej karej klaczy i objechać dookoła gospodę. Sporo ludzi biegło na północny kraniec wioski, porzucając swe zajęcia. Perrin szczególnie się nie śpieszył. Synowie Światłości prawdopodobnie przybyli, aby go aresztować. Zapewne tak właśnie jest. Nie miał najmniejszego zamiaru dać się zakuć w łańcuchy, ale przecież nie będzie prosił ludzi, by za niego walczyli z Białymi Płaszczami. Jechał więc powoli za idącym pieszo Branem, wśród rosnącego z każdą chwilą strumienia mężczyzn, kobiet i dzieci. Na Moście Wozów, rozciągającym się ponad rzeką Winna Jagoda, kopyta Steppera i Jaskółki stukały po grubych deskach. Od tego mostu zaczynała się Droga Północna, biegnąca do Wzgórza Czat, a potem dalej. Niektóre z odległych chmur dymu rozwiały się już w delikatną mgłę, zapewne ogień strawił wszystko, co mogło się palić.

W miejscu, w którym droga wychodziła z wioski, w poprzek ustawiono dwa wozy, a przy zaostrzonych, wbitych ukośnie w ziemię tyczkach ostrokołu zgromadzili się ludzie, z łukami, włóczniami oraz inną bronią; wydzielali woń podniecenia, mówili coś cicho do siebie i tłoczyli się, aby dokładnie widzieć, co się dzieje na drodze. A tam długa kolumna jeźdźców w białych płaszczach wzniecała tumany kurzu, stożkowe hełmy i błyszczące zbroje lśniły w popołudniowym słońcu, stalowe groty lanc nachylone były pod tym samym kątem. Na czele jechał młody mężczyzna o wyprostowanych plecach i surowej twarzy, który dziwnie kogoś Perrinowi przypominał. Wraz z pojawieniem się burmistrza pomruki tłumu zastąpiła pełna wyczekiwania cisza. Być może zresztą milczenie spowodowane było przybyciem Perrina.

Jakieś dwieście kroków od palisady mężczyzna o srogiej twarzy uniósł dłoń i, wśród ostrych rozkazów przekazywanych na całej jej długości, kolumna się zatrzymała. Przywódca wyjechał naprzód, wiodąc ze sobą sześciu żołnierzy w charakterze eskorty, i uważnie wpatrywał się w wozy, palisadę oraz twarze stojących za nią ludzi. Już po samym sposobie zachowania można było rozpoznać wyższego oficera, choć oczywiście na piersi pod płonącym słońcem widniały węzły znamionujące szarżę.

Nie wiadomo skąd pojawił się nagle Luc, olśniewający na swym karym ogierze, odziany w bogaty kaftan z czerwonej wełny haftowany złotem. Być może było to zupełnie naturalne, iż oficer Białych Płaszczy najpierw się zwrócił do niego, chociaż ciemne oczy ani na moment nie przestały badać kolejnych twarzy.

— Jestem Dain Bornhald — oznajmił, ściągając wodze. — Kapitan Synów Światłości. Czy te umocnienia wymierzone są przeciwko nam? Słyszałem, że Pole Emonda jest zamknięte dla Synów, czy tak? Prawdziwa wioska Cienia, skoro nie wpuszcza się do niej Synów Światłości.

Dain Bornhald, nie Geofram. Przypuszczalnie syn. Choć to chyba nie robi żadnej różnicy. Perrin zakładał, że każdy z nich równie prędko zechce go aresztować. Wzrok Bornhalda prześlizgnął się po jego postaci, by po chwili spocząć na nim ponownie. Wstrząs targnął jego ciałem, dłoń w rękawicy sięgnęła do rękojeści miecza, wargi odwinęły się w bezgłośnym grymasie i przez chwilę Perrin był pewien, że tamten natychmiast ruszy na niego, rzucając konia na palisadę, byle tylko go dopaść. Wyglądał tak, jakby nienawidził go z powodów osobistych. Z bliska w tej twardej twarzy można było dostrzec ślady zaniedbania, a błyszczące oczy przypominały Perrinowi spojrzenie Biliego Congara. Nawet z tej odległości wydawało mu się, że wyczuwa wyziewy brandy.

Za to mężczyzna o zapadniętych policzkach, siedzący na koniu za Bornhaldem, był aż nadto znajomy. Perrin do końca życia nie zapomni tych głęboko osadzonych oczu niczym świecące czarne bryłki węgla. Wysoki, wychudły i twardy jak żelazne kowadło, Jaret Byar spoglądał nań z nie skrywaną nienawiścią. Niezależnie od tego, czy Bornhald rzeczywiście aż tak gorliwie poświęcał się służbie, w przypadku Byara nie mogło być najmniejszych wątpliwości.

Luc najwyraźniej miał tyle przyzwoitości, by nie próbować zająć pozycji należnej Branowi, w rzeczy samej, uważnym spojrzeniem badał kolumnę jeźdźców w białych płaszczach, w miarę jak opadał kurz, odsłaniając kolejne szeregi Synów. Za to Bran, ku niesmakowi Perrina, patrzył na niego, czekając, aż będzie mógł odpowiedzieć — na niego, na ucznia kowala. Przecież on był burmistrzem! Bornhald i Byar oczywiście zdawali sobie sprawę ze znaczenia tej milczącej wymiany spojrzeń.

— W ścisłym sensie tego słowa Pole Emonda nie jest dla was zamknięte — oznajmił Bran, prostując się i odkładając włócznię na bok. — Postanowiliśmy jednak bronić się sami, a dzisiejszego ranka czas pokazał słuszność naszej decyzji. Jeżeli chcecie zobaczyć, proszę bardzo.

Wskazał dłonią kłęby dymu unoszące się znad stosów ciał trolloków. Odrażający słodkawy zapach palonego mięsa wisiał w powietrzu, ale oprócz Perrina nikt prawdopodobnie go nie wyczuwał.

— Zabiliście kilka trolloków`? — zapytał pogardliwie Bornhald. — Wasze szczęście i sprawność zadziwiają mnie, doprawdy.

— Więcej niż kilka! — krzyknął ktoś z tłumu mieszkańców Dwu Rzek. — Setki!

— Stoczyliśmy bitwę! — usłyszeli kolejny głos, a potem kilkanaście naraz zaczęło się wzajemnie przekrzykiwać.

— Walczyliśmy z nimi i zwyciężyliśmy!

— A gdzie wy byliście?

— Możemy sami się obronić, nie potrzebujemy żadnych Białych Płaszczy!

— Dwie Rzeki!

— Dwie Rzeki i Perrin Złotooki!

— Złotooki!

— Złotooki!

Leof, który powinien być z innymi na straży przy drwalach, zaczął wymachiwać tym sztandarem ze szkarłatnym wilczym łbem.

Płonące nienawiścią spojrzenie Bornhalda mierzyło ich wszystkich w całkowitym milczeniu, ale Byar podprowadził swego gniadego wierzchowca ku palisadzie i obnażył zęby w grymasie.

— Czy wam, farmerom, wydaje się, że wiecie coś o walce? — ryknął. — Zeszłej nocy jedna z waszych wiosek została niemalże starta z powierzchni ziemi przez trolloki! Poczekajcie, aż tutaj pojawi się ich więcej, a pożałujecie dnia, kiedy wasza matka pocałowała waszego ojca!

Zamilkł, widząc zmęczony gest Bornhalda — zły pies, wyćwiczony, by słuchać swego pana — ale jego słowa zamknęły usta mieszkańcom Dwu Rzek.

— Która wioska? — Głos Brana był jednocześnie pełen godności i przepojony zmartwieniem. — Wszyscy znamy ludzi ze Wzgórza Czat i Deven Ride.

— Wzgórze Czat nie było niepokojone — odrzekł Bornhald — i nic nie wiem na temat Deven Ride. Rankiem goniec przyjechał z wieścią, że Taren Ferry przestało istnieć. Jeżeli mieliście tam przyjaciół, to uspokoję was, że wielu ludziom udało się uciec za rzekę.

Jego twarz ściągnęła się na moment.

— Ja sam straciłem tam około pięćdziesięciu dobrych żołnierzy.

Te wieści wywołały w tłumie kilka niespokojnych pomruków, nikt nie lubił słuchać o takich rzeczach, ale z drugiej strony, nikt też nie znał nikogo z Taren Ferry. Mieszkańcy Pola Emonda nie podróżowali tak daleko.

Luc podprowadził swego konia naprzód, wierzchowiec próbował ugryźć Steppera. Perrin ściślej ujął wodze swojego rumaka, zanim dwa ogiery zaczęły ze sobą walczyć, ale Luc zdawał się niczego nie zauważać i o nic nie dbać.

— Taren Ferry? — zapytał pozbawionym wyrazu głosem. — Trolloki zaatakowały zeszłej nocy Taren Ferry?

Bornhald wzruszył ramionami.

— Tak powiedziałem, czyż nie? Wygląda na to, że trolloki postanowiły na koniec napadać na wioski. Zaiste opatrzność chyba zrządziła, że wy tutaj zostaliście na czas ostrzeżeni i zdążyliście przygotować te znakomite fortyfikacje.

Przebiegł wzrokiem po palisadzie oraz stojących za nią ludziach, aż wreszcie spojrzenie jego zatrzymało się na Perrinie.

— Czy człowiek zwany Ordeith przebywał może zeszłej nocy w Taren Ferry? — zapytał Luc.

Perrin zagapił się na niego. Dotąd nie miał pojęcia, że Luc wie o istnieniu Padana Faina czy jakkolwiek kazał się on obecnie nazywać. Ale ludzie przecież mówili, że ktoś, kogo kiedyś znali jako zwykłego handlarza, obecnie pojawia się w Dwu Rzekach i ma moc rozkazywania Białym Płaszczom.

Reakcja Bornhalda była równie dziwna jak samo pytanie. W jego oczach rozbłysła nienawiść tak gwałtowna, jak wówczas, kiedy zobaczył Perrina, ale tym razem twarz pokryła się śmiertelną bladością, potarł wyschnięte usta wierzchem dłoni, zapominając najwyraźniej, iż ma na niej stalową rękawicę.

— Znasz Ordeitha? — zapytał, pochylając się ku Lucowi.

Teraz na tamtego przyszła kolej, by wzruszyć obojętnie ramionami.

— Widziałem go tu i tam podczas moich przejażdżek po Dwu Rzekach. Sprawił na mnie wrażenie człowieka niegodziwego, podobnie zresztą jak ci, którzy mu towarzyszyli. Taki ktoś może okazać się na tyle niedbały, by pozwolić, aby atak trolloków zakończył się sukcesem. Czy to właśnie on tam był? Jeżeli tak, mam nadzieję, że zginął przez swą własną głupotę. Jeśli zaś stało się przeciwnie, należałoby chyba oczekiwać, iż będziesz dawał nań baczenie, by coś takiego się więcej nie powtórzyło.

— Nie ma pojęcia, gdzie on jest — warknął Bornhald. — Ani o to dbam! Nie przyjechałem tutaj, by rozmawiać na temat Ordeitlra!

Jego koń zatańczył nerwowo, gdy wyrzucił naprzód dłoń w stalowej rękawicy, wskazując na Perrina.

— Aresztuję cię za to, że jesteś Sprzymierzeńcem Ciemności. Zostaniesz doprowadzony do Amadoru i tam osądzony pod Kopułą Prawdy.

Byar patrzył na swego kapitana z niedowierzaniem. Za barykadą dzielącą Białe Płaszcze i ludzi z Dwu Rzek podniosły się gniewne pomruki, włócznie i piki poszły w górę, skrzypnęły cięciwy. Stojący z tyłu Synowie zaczęli się rozpraszać, formując tyralierę pod komendą człowieka równie potężnego w swej zbroi jak Haral Luhhan i zdejmując z pleców krótkie łuki. Z tej odległości mogły posłużyć, co najwyżej, do osłonięcia ucieczki Bornhalda i jego eskorty, jeśli w ogóle udałoby im się uciec, ale Bornhald robił wrażenie zupełnie ślepego na grożące mu niebezpieczeństwo, ślepego na całe otoczenie z wyjątkiem Perrina.

— Nikt tu nie będzie nikogo aresztował — ostro oznajmił Bran. — Tak postanowiliśmy. Żadnych dalszych aresztowań bez dowodu popełnionej zbrodni, i to my zdecydujemy, czy są to dowody wiarygodne. Nigdy nie uda ci się przekonać mnie, że Perrin jest Sprzymierzeńcem Ciemności, tak więc równie dobrze możesz opuścić już tę rękę.

— W Falme powiódł mojego ojca na śmierć — wykrzyknął Bornhald. Aż trząsł się z targającej nim wściekłości. — Wydał go w ręce Sprzymierzeńców Ciemności i wiedźm z Tar Valon, które wymordowały tysiąc Synów, używając Jedynej Mocy!

Byar żywo potakiwał.

Niektórzy z zebranych mieszkańców Dwu Rzek poruszyli się niespokojnie; rozchodziły się już wieści o tym, czego dokonały tego ranka Verin i Alanna, a plotka powiększała rozmiar tych dokonań. Cokolwiek myśleli sobie na temat Perrina, krążyły przecież setki opowieści o Aes Sedai, a niemalże wszystkie nieżyczliwe, łatwo było więc uwierzyć, że mogły wybić do nogi tysiąc Białych Płaszczy. A jeśli uwierzą w to, mogą również przekonać się do pozostałych bzdur.

— Nikogo nie zdradziłem — powiedział Perrin głośno, tak by wszyscy słyszeli. — Jeżeli twój ojciec zginął w Falme, to z rąk ludzi zwanych Seanchanami. Nie wiem, czy byli Sprzymierzeńcami Ciemności, natomiast doskonale wiem, iż używali Jedynej Mocy jako broni.

— Kłamca! — Strużka śliny póciekła z ust Bornhalda. — Seanchanie stanowią bajeczkę wymyśloną przez Białą Wieżę dla zamaskowania własnych podstępnych machinacji! Jesteś Sprzymierzeńcem Ciemności!

Bran ze zdumieniem potrząsnął głową, zsunął na bakier swój stalowy kask, by móc podrapać się po resztkach siwizny.

— Nie wiem nic na temat tych... Seanchanów...? na temat tych Seanchanów. Ale wiem jedno, że Perrin nie jest żadnym Sprzymierzeńcem Ciemności, a ty nie zaaresztujesz tutaj nikogo.

Perrin zrozumiał, że z każdą chwilą sytuacja staje się coraz groźniejsza. Byar również o tym wiedział i starał się nakłonić Bornhalda do opamiętania, szarpiąc go za ramię, szepcząc coś do ucha, odciągając z miejsca, w którym widok Perrina najwyraźniej pozbawiał tamtego zmysłów. Bran oraz mieszkańcy Dwu Rzek również się zaparli; teraz zapewne nie pozwoliliby Bornhaldowi go zabrać, nawet gdyby się przyznał do tego, co tamten mu zarzucał. Jeżeli ktoś nie obleje wszystkich zimną wodą, w każdej chwili może rozgorzeć płomień walki.

Nienawidził sytuacji wymagających podejmowania błyskawicznych decyzji. Pod tym względem przyznawał rację Loialowi. Raptowność w myśleniu zawsze kończy się niedobrze. Ale teraz miał wrażenie, iż widzi rozwiązanie.

— Czy powstrzymasz się z aresztowaniem mnie, Bornhald? Dopóki nie skończymy z trollokami? Do tego czasu nigdzie nie pojadę.

— Dlaczego miałbym się powstrzymywać? — Ten człowiek był kompletnie zaślepiony nienawiścią. Jeżeli dalej będzie próbował postawić na swoim, zginie wielu ludzi, wśród nich najprawdopodobniej również on sam, niczego nie osiągając? Nie było jednak najmniejszego sensu tłumaczyć mu cokolwiek.

Zamiast tego Perrin powiedział:

— Czy nie widziałeś tych wszystkich farm podpalonych dzisiejszego ranka? — Szerokim gestem objął chmury dymu na horyzoncie. — Rozejrzyj się dookoła. Sam stwierdzisz. Trollokom przestały już wystarczać przypadkowe napaści na jedną lub dwie zagrody każdej nocy. Teraz zaczęły atakować wioski. Jeżeli spróbujesz wrócić do Wzgórza Czat, możesz nie dotrzeć tam żywy. Miałeś szczęście, że udało ci się dojechać tak daleko. Ale gdy zostaniesz w Polu Emonda...

Bron zwrócił się w jego stronę, z tłumu dosłyszał głośne protesty, Faile podjechała bliżej i schwyciła go za rękaw, ale zignorował ją.

...Będziesz wiedział przez cały czas, gdzie jestem, natomiast twoi żołnierze z radością zostaną powitani w szeregach obrońców wioski.

— Jesteś pewien, że tego chcesz, Perrin? — zapytał Bran, chwytając strzemię Steppera, podczas gdy z drugiej jego strony Faile mówiła podniesionym głosem: — Nie, Perrin! To zbyt wielkie ryzyko. Nie wolno ci... to znaczy... proszę, nie.... Och, Światłości, żebym spaliła się na popiół! Nie wolno ci tego robić!

— Nie dopuszczę do tego, by ludzie walczyli przeciwko ludziom, jeśli mam taką możliwość — oznajmił zdecydowanie. — Nie będziemy wykonywać za trolloki ich roboty.

Faile niemalże uwiesiła się na jego ramieniu. Patrząc spode łba na Bornhalda, wydobyła ze swej sakwy osełkę i zaczęła ostrzyć jeden ze swych noży, który nie wiadomo w jaki sposób pojawił się w jej dłoni.

— Hari Coplin nie wiedziałby, co o tym wszystkim myśleć — podsumował gniewnie Bran. Nasadził prosto swój krągły henn na głowę, odwrócił się ku Białym Płaszczom, a koniec swej włóczni wbił w ziemię. — Słyszeliście, jakie są jego warunki. Teraz przyjmijcie do wiadomości moje. Jeżeli wjedziecie do Pola Emonda, nie wolno wam aresztować nikogo bez wyraźnej zgody Rady Wioski. Nie wolno wam też bez pozwolenia wejść do niczyjego domu. Nie będziecie powodować żadnych kłopotów i będziecie uczestniczyć w obronie wioski wszędzie tam i zawsze, kiedy was się poprosi. I nie życzę sobie nawet odległego wspomnienia Smoczego Kła! Zgadzacie się? Jeżeli nie możecie wracać, skąd przyjechaliście.

Byar patrzył na okrągłego człowieczka, jakby owca nagle stanęła na tylnych nogach i wyzwała go na pojedynek.

Bornhald nawet na chwilę nie spuścił wzroku z twarzy Perrina.

— Zgoda — powiedział na koniec. — Dopóki nie zniknie zagrożenie ze strony trolloków, na ten czas zgoda!

Zawrócił konia i pogalopował z powrotem ku swoim żołnierzom, a biały płaszcz łopotał za nim na wietrze.

Kiedy burmistrz rozkazał, aby wozy usunięto z drogi, Perrin zorientował się, że Luc mierzy go wzrokiem. Siedział swobodnie w swym siodle, dłoń leniwie spoczywała na rękojeści miecza, w błękitnych oczach błyszczało rozbawienie.

— Sądziłem, że będziesz oponował — zwrócił się do niego Perrin — biorąc pod uwagę, że przedtem namawiałeś ludzi do wystąpienia przeciwko Białym Płaszczom.

Luc powoli rozłożył ręce.

— Jeśli ci ludzie chcą mieć wśród siebie Białe Płaszcze, niech je mają. Ale ty powinieneś mieć się na baczności, młody Złotooki. Wiem co nieco na temat przytulania wroga do serca. Kiedy znajduje się bliżej ciebie, jego klinga staje się szybsza.

Zaśmiał się, zawrócił konia, przeprowadził przez tłum i pognał do wioski.

— On ma rację — dodała Faile, wciąż nie przestając ostrzyć noża. — Być może ten Bornhald dotrzyma słowa i nie aresztuje cię, ale cóż mu broni kazać jednemu ze swych ludzi wbić ci nóż w plecy? Nie powinieneś się zgadzać.

— Musiałem — odparował. — Lepiej to niż wyręczać trolloki.

Białe Płaszcze zaczynały wjeżdżać do wioski, Bornhald i Byar jechali na czele kolumny. Obaj patrzyli na niego z nieskrywaną nienawiścią, pozostali zaś... W ich oczach nie było nienawiści, ale dostrzegali Sprzymierzeńca Ciemności tam, gdzie kazano im go widzieć. A Byar zdolny był wszak do wszystkiego.

Musiał tak postąpić, przyszło mu jednak do głowy, iż może się okazać wcale nie takim złym pomysłem pozwolić Dannilowi, Banowi i reszcie chłopców jeździć za nim wszędzie, tak jak tego chcieli. Nie będzie już mógł spać spokojnie bez warty przy drzwiach. Straż. Jak u jakiegoś głupiego lorda. Przynajmniej Faile będzie zadowolona. Gdyby tylko udało mu się sprawić, żeby gdzieś zgubili ten sztandar.

46

Zasłony

Na ciasnych, krętych ulicach Calpene, w pobliżu Wielkiego Kręgu, stały gęste tłumy. Powodu zbiegowiska można było się łatwo domyślić, widząc wznoszący się ponad wysokie białe mury dym z niezliczonych ognisk, przy których przyrządzano strawę. Kwaśne zapachy dymu, gotowanego jadła oraz zastarzałego potu mieszały się w wilgotnym powietrzu poranka z płaczem dzieci i tym niskim pomrukiem, jaki zawsze towarzyszy potężnym masom ludzkim zgromadzonym na małej przestrzeni, całkowicie tłumiąc ostre krzyki mew szybujących ponad głowami tłuszczy. Sklepy na tym terenie już dawno temu na dobre zamknęły swe podwoje.

Pełna niesmaku Egeanin musiała pieszo torować sobie drogę przez ciżbę. To było straszne — zatrata jakiegokolwiek porządku do tego stopnia, iż uciekinierzy zajęli już galerie i bezkarnie spali między ławkami. W jej mniemaniu równie złe było to, iż ich władcy pozwalali im głodować. Mimo że widok ten powinien cieszyć jej serce — ten pozbawiony ducha motłoch nie będzie w stanie stawić zdecydowanego oporu Corenne, a potem z łatwością da się zaprowadzić właściwy porządek — niemniej jednak nienawidziła go z całej duszy.

Większość z otaczających ją, odzianych w łachmany ludzi robiła wrażenie nazbyt apatycznych, by zastanawiać się, cóż pośród nich robi kobieta w czystej, zadbanej, prostej sukni, choć uszytej z prawdziwego jedwabiu. Tym bardziej iż od czasu do czasu trafiali się w tym tłumie mężczyźni i kobiety w ubraniach ongiś bardzo przyzwoitych, które dzisiaj były pobrudzone i wygniecione, może więc rwie odstawała od reszty na tyle, by stanowić wyraźny kontrast. Tych kilku, którzy zdawali się zastanawiać, czy jej ubiór oznacza również złoto w sakiewce, zniechęcał zapewne sugerujący kompetencję w posługiwaniu się bronią sposób, w jaki dzierżyła swoją mocną pałkę. równie wysoką jak ona sama. Tego dnia musiała pójść w pojedynkę i zrezygnować z towarzystwa Strażników oraz nosicieli lektyki. Floran Gelb z pewnością zorientowałby się, gdyby śledziła go w towarzystwie takiej świty. W ostateczności ta suknia z rozciętymi spódnicami zapewniała jej przynajmniej pewną swobodę ruchów.

Śledzenie małego człowieczka o szczurzej twarzy było nietrudne, nawet w takiej masie ludzi; czasami jedynie znikał jej z oczu, kiedy akurat drogę zagradzał przypadkowy wóz, ciągniony zresztą częściej przez spoconych, obnażonych do pasa ludzi niż przez zwierzęta. Gelb, wraz ze swymi potężnie zbudowanymi siedmioma lub ośmioma kompanami o ponurych twarzach, zwartą grupką przepychał się przez tłum, wywołując idącą za nimi falę przekleństw. Złościli ją ci ludzie. Gelb miał ponownie spróbować uprowadzenia. Od czasu jak wysłała mu złoto, o które prosił, znalazł trzy kobiety, lecz ich podobieństwo do opisów, jakie posiadała, było czysto przypadkowe. Kręcił jednakże nosem nad każdą, którą odrzuciła. Nigdy nie powinna mu płacić za tę pierwszą, którą porwał prosto z ulicy. Chciwość i wspomnienie złota, które już dostał, najwyraźniej zatarły w jego pamięci ostrą reprymendę, która towarzyszyła wręczaniu sakiewki.

Słysząc krzyki za plecami, odwróciła gwałtownie głowę, dłonie mocniej ścisnęły pałkę. Tłum rozstąpił się nieco, otwierając w gęstej ciżbie niewielką przestrzeń, jak zwykle gdy pojawiały się kłopoty. Na ulicy klęczał mężczyzna w pięknym niegdyś, żółtym kaftanie i ściskając wygięte pod nienaturalnym kątem prawe ramię, wydzierał się rozpaczliwie. Pochylona nad nim, otaczająca go opiekuńczo ramionami kobieta, odziana w poszarpaną zieloną suknię, krzyczała coś w ślad za zamaskowanym człowiekiem, który już znikał w tłumie.

— On tylko poprosił o datek! Tylko prosił!

Tłum pochłonął ich na powrót.

Krzywiąc się, Egeanin znów odwrócili głowę. I zamarła, a z jej ust wydobyło się przekleństwo, które ściągnęło na nią kilka zaskoczonych spojrzeń. Gelb i jego kompani zniknęli. Brutalnie odpychając dwie kobiety, które akurat napełniały dzbany, przepchnęła się do małej kamiennej fontanny i ignorując ich oburzone okrzyki, wskoczyła na balustradę. Stąd mogła ogarnąć spojrzeniem całą ciżbę. Zatłoczone ulice biegły we wszystkich kierunkach, wijąc się wśród wzgórz. Niknąc szybko za zakrętami wśród biało tynkowanych budynków, ograniczały jej pole widzenia w najlepszym razie do niecałych stu kroków, ale w ciągu tych kilku chwil Gelb nie mógł odejść dalej.

Nagle dostrzegła go, w odległości trzydziestu kroków przed sobą, jak skryty w głębokich drzwiach, wspinając się na palce, patrzył w głąb ulicy. Pozostałych było już łatwo zlokalizować — wsparci o ściany budynków po obu stronach ulicy, starali się, by ich nie zauważono. Nie tylko oni stali pod ścianami, ale z kłębiącej się ludzkiej masy wyraźnie ich wyróżniały twarze — pokryte bliznami, o połamanych nosach, zastygłe w oczekiwaniu.

A więc to tutaj wykonywali swoją robotę. Z pewnością tu nikt im nie przeszkodzi, nie bardziej niż w przypadku tamtego człowieka ze złamaną ręką. Ale kogo wypatrywali? Jeżeli Gelb znalazł wreszcie którąś z jej listy, powinna odejść stąd i zaczekać, aż przyjdzie sprzedać jej ową kobietę, zaczekać, aby na koniec przekonać się bez najmniejszych wątpliwości, czy a’dam naprawdę potrafi utrzymać jakąś inną sul’dam oprócz Benthamin. Jednakowoż nie miała najmniejszego zamiaru powtórnie stawać przed wyborem, co właściwie ma zrobić: poderżnąć gardło jakiejś nieszczęsnej kobiecie czy też odesłać ją na targ niewolników?

Ulicą, w kierunku Gelda, zdążało co najmniej kilka kobiet, większość miała twarze skryte za przezroczystymi woalami, włosy zaś zaplecione. Nawet nie poświęciła powtórnego spojrzenia dwóm w lektykach, obok których maszerowali ich strażnicy; uliczne rzezimieszki Gelda z pewnością nie zaryzykują konfrontacji z równą im liczebnie grupą uzbrojonych w miecze strażników. Kimkolwiek była ta, na którą się zaczaili, nie powinna mieć więcej niż dwu lub trzech ludzi do ochrony i na dodatek nieuzbrojonych. Ten warunek zdawały się spełniać jednak wszystkie pozostałe kobiety, niezależnie od tego, czy miały na sobie łachmany czy monotonne wiejskie odzienie, czy wreszcie suknie znacznie ściślej przylegające do ciała, preferowane przez tarabońskie kobiety.

Nagle wzrok Egeanin spoczął na dwu pogrążonych w rozmowie kobietach, które właśnie wyłoniły się zza rogu ulicy. Z włosami zaplecionymi w długie warkocze i przezroczystymi woalami zasłaniającymi twarze, na pierwszy rzut oka wyglądały na Tarabonianki, ale zdecydowanie nie pasowały do tego miejsca. Te delikatne, gorsząco udrapowane suknie, zielona i niebieska, bez wątpienia uszyto ż jedwabiu, nie zaś z lnu czy cienkiej wełny. Kobiety ubrane w taki sposób zazwyczaj poruszały się lektykami, a nie spacerowały pieszo, zwłaszcza w takim miejscu. I nie nosiły na ramionach zaimprowizowanych maczug, które przy bliższym wejrzeniu okazywały się klepkami od beczki.

Jej wzrok prześlizgnął się jedynie po kobiecie o złotorudych włosach i spoczął na jej towarzyszce, której ciemne warkocze były nadzwyczaj długie, sięgały aż do pasa. Z tej odległości w znacznej mierze przypominała sul’dam o imieniu Surine. A jednak to nie ona. Ta nie sięgałaby Surine nawet do brody.

Mrucząc coś pod nosem, Egeanin zeskoczyła na dół i zaczęła, potrącając ludzi, przepychać się przez tłum w stronę Gelba. Jeżeli będzie miała szczęście, uda jej się go odwołać na czas. Głupiec. Chciwy głupiec o szczurzym mózgu!

— Powinnyśmy wynająć lektyki, Nynaeve — powiedziała ponownie Elayne, setny już raz zastanawiając się, jak tarabońskim kobietom udaje się mówić bez połykania jednocześnie swych woali. Wypluwając go, dodała: — Czuję, że będziemy musiały użyć tych rzeczy.

Człowieczek o wychudzonej twarzy zatrzymał się nagle, a wtedy Nynaeve groźnie pomachała w jego stronę klepką.

— Po to właśnie są. — Pałające spojrzenie stanowiło zapewne dodatkową zachętę, by tamten zajął się swoimi sprawami. Trąciła ciemne warkocze opadające jej na ramiona i burknęła coś z niesmakiem; Elayne nie potrafiła sobie wyobrazić. kiedy wreszcie Nynaeve przywyknie do braku tamtego pojedynczego grubego warkocza, za który szarpała w chwilach zdenerwowania. — A do chodzenia są nogi. Jak byśmy wyglądały albo zadawały pytania, niesione niczym świnie na targ? Czułabym się jak kompletna idiotka w jednej z tych głupich lektyk. W każdym razie wolę raczej zaufać swojemu własnemu rozumowi niż mężczyznom, których nie znam.

Elayne była pewna, że Bayle Domon mógł przydzielić im ludzi godnych zaufania, podobnie zresztą jak Lud Morza; żałowała, że „Tańczący po Falach” już odpłynął, jednak Mistrzyni Żeglugi oraz jej siostra chciały natychmiast zawieźć wieści o Coramoorze do Dantory i Cartorin. Jakichś dwudziestu Strażników najzupełniej by jej wystarczyło.

Wyczuła myślą raczej, niż poczuła naprawdę, jak coś potrąciło sakiewkę przy jej pasku; chwyciła ją jedną dłonią i odwróciła się, wznosząc swoją pałkę. Ciżba płynąca obok niej rozstąpiła się odrobinę, ludzie ledwie spoglądali w jej stronę, rozpychając się łokciami, ale wokół nie było nawet śladu po ewentualnym kieszonkowcu. Przynajmniej wciąż czuła ciężar monet znajdujących się wewnątrz woreczka. Od czasu gdy po raz pierwszy omal nie straciła sakiewki; swój pierścień z Wielkim Wężem oraz poskręcany kamień ter’angreala wzorem Nynaeve nosiła na rzemyku na szyi. Podczas ich pięciodniowego jak dotąd pobytu w Tanchico okradziono ją już trzy razy. Dwudziestu Strażników byłoby akurat. Oraz powóz. Z zasłonami na oknach.

Podejmując wędrówkę w górę ulicy, powiedziała:

— Nie powinnyśmy zakładać tych sukni. Pamiętam jeszcze czasy, kiedy przemocą wciskałaś mnie w ubiór wiejskiej dziewczyny.

— Stanowią znakomite przebranie — zareplikowała grzecznie Nynaeve. — Nie wyróżniamy się z tłumu.

Elayne parsknęła cicho. Jakby skromniejsze suknie doprawdy nie nadawały się lepiej do tego celu. Nynaeve nigdy nie przyznałaby się, że zaczęło ją bawić noszenie jedwabiu i ładnych sukienek. Elayne zaś zwyczajnie żałowała, że to wszystko zaszło aż tak daleko. Prawda, każdy brał je za Tarabonianki — przynajmniej dopóki nie otwierały ust — ale nawet z ozdobionym koronką karczkiem, sięgającym aż do brody, ten ściśle opinający ciało zielony jedwab rzeczywiście odsłaniał więcej niż cokolwiek, co nosiła w życiu. Z pewnością zaś nie było to coś, co włożyłaby na siebie publicznie. Nynaeve kroczyła jednak po zatłoczonej ulicy, jakby nikt na nie nie patrzył. Cóż, być może tak było — chociaż nie z powodu ich sukien — nie mogła się wszakże pozbyć wrażenia, że jest wręcz przeciwnie.

Ich bluzki przynajmniej powinny być bardziej skromne. Z płonącymi policzkami starała się nie myśleć o tym, jak jedwab opina jej ciało.

„Przestań! Są doskonale przyzwoite! Są!”

— Czy ta Amys nie powiedziała ci o niczym, co mogłoby stanowić dla nas jakąś wskazówkę?

— O wszystkim ci opowiedziałam — westchnęła Elayne. Nynaeve trzymała ją prawie do świtu, wypytując o tę Mądrą Aielów, która zeszłej nocy towarzyszyła Egwene w Tel’aran’rhiod, a później, kiedy już zasiadły do śniadania, znowu powróciła do tej samej kwestii. Egwene — włosy z jakiegoś powodu miała zaplecione w warkocze i coraz to spoglądała ponuro na Mądrą — nie powiedziała jej właściwie nic prócz tego, że Rand ma się dobrze i że Aviendha dba o niego. Ta siwowłosa Amys mówiła przez większość czasu o niebezpieczeństwach czyhających w Świecie Snów, w wyniku tych pouczeń Elayne omal nie poczuła się tak, jakby znowu miała dziesięć lat, a Lini, jej stara piastunka, złapała ją podczas gdy wymykała się z sypialni, by podkraść jakieś słodycze; przemowa pełna była ostrzeżeń dotyczących koncentracji i kontroli, absolutnie koniecznych po ewentualnym wejściu do Tel’aran’rhiod. W jaki niby sposób można kontrolować to, o czym się myśli?

— Naprawdę sądziłam, że Perrin jest razem z Randem i Matem.

To była kolejna wielka niespodzianka, ustępująca jedynie obecności Amys. Egwene najwyraźniej sądziła, że on jest z Nynaeve i z nią.

— Wraz z tą dziewczyną udał się zapewne w jakieś miejsce, gdzie będzie mógł spokojnie być kowalem — wysnuła przypuszczenie Nynaeve, ale Elayne potrząsnęła głową.

— Nie sądzę. — Miała mnóstwo podejrzeń dotyczących Faile, a gdyby te okazały się choć w połowie prawdziwe, dziewczyna nigdy nie zgodzi się zostać żoną zwykłego kowala. Musiała ponownie wypluć woalkę z ust. Idiotyczny sposób ubierania się.

— Cóż, gdziekolwiek jest — powiedziała Nynaeve, znowu niezgrabnie przeczesując swe warkocze — mam nadzieję, że jest bezpieczny i ma się dobrze. W każdym razie tu go nie ma i nie może nam pomóc. Zapytałaś chociaż Amys, czy zna jakiś sposób, by wykorzystać Tel’aran’rhiod do...?

Potężny, łysiejący mężczyzna w znoszonym brunatnym kaftanie przepchnął się przez tłum i znienacka spróbował pochwycić ją potężnymi rękoma. Poderwała z ramienia klepkę i uderzyła go prosto w szeroką twarz. Zachwiał się i cofnął, trzymając za nos, który zapewne właśnie został mu po raz wtóry złamany.

Elayne wciąż starała się nabrać tchu, by wydać okrzyk zaskoczenia, kiedy następny człowiek, równie wielki jak ten pierwszy, z sumiastym wąsem, pojawił się obok niej, zmierzając również ku Nynaeve. W jednej chwili opuścił ją cały strach. Zacisnęła z furią szczęki i gdy tylko dłonie tamtego dotknęły jej przyjaciółki, ze wszystkich sił, na jakie było ją stać, opuściła pałkę prosta na jego głowę. Nagi pod napastnikiem zmiękły, runął na twarz. Przepełniło ją poczucie triumfu.

Tłum wokół nich rozstąpił się, nikt nie miał ochoty uczestniczyć w cudzych kłopotach. Rzecz jasna, nikt również nie zaoferował im pomocy, której doprawdy potrzebowały, co zrozumiała Elayne już w następnym momencie. Mężczyzna, którego uderzyła Nynaeve, wciąż stał na nogach, jego usta wykrzywiał paskudny grymas; zlizując z wargi krew cieknącą mu z nosa, potężnymi dłońmi wykonywał gesty jednoznacznie sugerujące skręcanie karku. Co gorsza, nie był sam. Za jego plecami siedmiu mężczyzn rozpraszało się, by odciąć im każdą możliwą drogę ucieczki, wszyscy prócz jednego dorównywali dwóm pierwszym budową, twarze mieli poznaczone bliznami, dłonie wielkie, jakby przez ostatnich dziesięć lat nie robili nic innego, tylko rozbijali młotami kamienie. Kościsty człowiek o pociągłej twarzy, uśmiechając się niczym nerwowy lis, bezustannie nawoływał:

— Nie pozwólcie jej uciec. Ona jest na wagę złota. Mówię wam. Złota!

Wiedzieli, kim są. To nie była próba skradzenia sakiewki, mieli zamiar pozbyć się Nynaeve i uprowadzić Dziedziczkę Tronu Andoru. Poczuła, jak Nynaeve obejmuje saidara, i również otworzyła się na Prawdziwe Źródło. Jedyna Moc wypełniła ją od stóp do głów słodką powodzią. Po kilka splecionych strumieni Powietrza na każdego z nich powinno wystarczyć, by poradzić sobie z tymi łotrami.

Ale nie przeniosła Mocy, Nynaeve zresztą również nie. Razem mogły z łatwością przetrzepać skórę tym drabom, co powinny zrobić ich matki wiele lat wcześniej. Nie ośmieliły się jednak, przynajmniej do czasu, aż nie będzie innego wyjścia.

Gdyby któraś z Czarnych Ajah znajdowała się wystarczająco blisko, to już zdradziła je sama poświata saidara. Dodatkowo, przeniesienie potrzebnej ilości Mocy do splecenia tych kilku strumieni Powietrza ujawniłoby ich zdolności wobec każdej Czarnej oddalonej od tego miejsca o ponad sto lub więcej kroków, w zależności od siły i wrażliwości tamtej. Takiemu właśnie zajęciu oddawały się przez ostatnich pięć dni — chodziły po mieście, starając się wyczuć fakt przenoszenia Mocy, w nadziei że gdy coś takiego nastąpi, ślad doprowadzi je do Liandrin i jej wspólniczek.

Trzeba było również pamiętać o otaczającym je tłumie. Kilku ludzi wciąż przemykało obok nich, bojaźliwie tuląc się do ścian. Pozostali rozpierzchli się w poszukiwaniu innej drogi. Jedynie garstka spośród nich poświęciła dwóm kobietom w niebezpieczeństwie chwilę uwagi. Ale gdyby dostrzegli, jak coś niewidzialnego unosi w powietrze wielkich mężczyzn...?

Aes Sedai oraz Jedyna Moc nie miały obecnie najlepszych notowań w Tanchico, zresztą nie mogło tak być w momencie, gdy powtarzano wciąż jeszcze stare plotki z Falme, do których doszły nowsze o tym, że Aes Sedai wspierały Przysięgłych Smokowi grasujących na prowincji. Ci ludzie albo rzucą się do ucieczki, gdy tylko zobaczą efekty przenoszenia Mocy, albo zmienią się w rozszalały motłoch. Nawet jeśli jej i Nynaeve uda się uniknąć natychmiastowego rozszarpania na strzępy — czego wcale nie była do końca pewna — to i tak wieści o tym całym wydarzeniu rozniosą się dalej. Zanim zajdzie słońce, Czarne Ajah dowiedzą się, że w Tanchico są Aes Sedai.

Wsparłszy się plecami o plecy Nynaeve, Elayne mocniej ścisnęła swoją broń. Miała ochotę roześmiać się histerycznie. Jeżeli Nynaeve chociaż raz jeszcze wspomni o wyjściu na dwór bez najmniejszej ochrony — o samotnym spacerze! — zobaczymy, jak się jej spodoba kubeł zimnej wody na głowie. Przynajmniej żaden z tych łajdaków najwyraźniej nie miał ochoty iść w ślady pierwszego, który wciąż leżał nieruchomo na kamiennym bruku.

— Naprzód — przynaglał ten o wąskiej twarzy, podkreślając swe słowa odpowiednimi gestami. — Naprzód! To tylko dwie kobiety!

Sam jednak bynajmniej nie spieszył się do ataku.

— Naprzód, powiadam. Potrzebna nam jest tylko ta jedna. Ona jest na wagę złota, mówię wam.

Nagle rozległo się głośne „łup” i jeden z drabów chwiejnie opadł na kolana oszołomiony, chwytając się za pękniętą czaszkę, a ciemnowłosa kobieta o zaciętej twarzy, ubrana w błękitną spódnicę do konnej jazdy, przemknęła obok niego, po czym się odwróciła szybko, by zdzielić kolejnego mężczyznę pięścią prosto w usta. Jednocześnie uderzając go końcem pałki w łydki, wybiła mu grunt spod stóp, kiedy zaś padał, kopnęła w głowę.

To, że ktoś postanowił im pomóc, samo w sobie było już zaskakujące, bardziej nawet niż osoba ich wybawcy, Elayne jednak nie była w najlepszym nastroju, by wybierać lub grymasić. Nynaeve oderwała się od jej pleców i wydała z siebie jakiś nieartykułowany ryk, a potem rzuciła się z okrzykiem:

— Naprzód, Biały Lwie!

Zaczęła młócić łajdaka, który stał najbliżej. Ten, podnosząc ramiona, usiłował się zasłonić przed nawałą ciosów, ale wyglądał, jakby zaskoczony postradał rozum.

— Naprzód, Biały Lwie! — wykrzyknęła raz jeszcze bitewny zew Andoru, a wtedy on odwrócił się plecami i uciekł.

Śmiejąc się wbrew sobie, rozejrzała się, by poszukać kolejnego rozbójnika. Dwóch tylko nie padło jeszcze lub nie zdecydowało się na ucieczkę. Pierwszy, który je zaatakował, odwrócił się, chcąc umknąć, a Nynaeve na pożegnanie obdarzyła go potężnym, z pełnego rozmachu ciosem w grzbiet. Kobieta o srogiej twarzy w jakiś sposób zahaczyła pałką rękę i ramię drugiego, po czym jednym ruchem przyciągnęła go do siebie, zmuszając jednocześnie do wspięcia się na palce. Nawet stojąc na płaskich stopach, napastnik był wyższy od niej o głowę i ważył co najmniej dwukrotnie więcej, ona jednak beznamiętnie, wolną ręką wymierzyła mu w twarz gwałtowne trzy ciosy, raz za razem. Wywrócił oczy, odsłaniając białka, lecz w momencie kiedy osuwał się na ziemię, Elayne dostrzegła, że tamten o pociągłej twarzy podnosi się; z nosa ciekła mu krew, oczy na poły zachodziły mgłą, a mimo to wydobył nóż zza pasa i zamierzył się na plecy ich obrończyni.

Nie zastanawiając się ani chwili, Elayne przeniosła Moc. Pięść Powietrza odrzuciła mężczyznę wraz z jego nożem do tyłu. Kobieta o zawziętej twarzy odwróciła się, on tymczasem już zmykał na czworakach; po kilku krokach wstał jakoś i wtopił się w tłum w głębi ulicy. Tymczasem przechodnie zatrzymywali się i gapili na tę osobliwą walkę, choć żaden nawet palcem nie ruszył, by im pomóc, oprócz tej ciemnowłosej kobiety. Ona zaś niepewnie popatrywała to na Elayne, to na Nynaeve. Elayne zastanawiała się, czy widziała, jak tamtego kościstego człowieczka powalił cios nie zadany najwyraźniej przez nikogo.

— Winna ci jestem moje podziękowania — powiedziała Nynaeve, ciężko dysząc. Podeszła do tamtej i uniosła woal. — Myślę, że powinnyśmy opuścić to miejsce. Wiem, że Straż Obywatelską nieczęsto można spotkać w tych okolicach, ale gdyby tak się stało, nie mam szczególnej ochoty na wyjaśnienia. Nasza gospoda znajduje się niedaleko. Może zechcesz nam towarzyszyć? Filiżanka herbaty to najskromniejszy rewanż, jaki możemy zaproponować komuś, kto naprawdę stanął w naszej obronie w tym przez Światłość zapomnianym mieście. Nazywam się Nynaeve al’Meara, a to jest Elayne Trakand.

Kobieta najwyraźniej się wahała. Mimo to stwierdziła:

— Ja... nie... będę miała nic przeciwko temu. Tak. Chętnie.

Mówiła niewyraźnie, trudno było ją zrozumieć, ale coś w sposobie wymawiania przez nią wyrazów zdawało się odległe znajome. Była całkiem przystojną kobietą, doprawdy, rozpuszczone czarne włosy, spadające na ramiona podkreślały dodatkowo bardzo jasną karnację skóry. Rysy twarzy odrobinę zbyt twarde, by można określić ją jako skończoną piękność. W niebieskich oczach zastygło nieustępliwe spojrzenie, jakby przyzwyczajona była do wydawania rozkazów. Handlarka, być może, sądząc po sukni.

— Na imię mam Egeanin.

Potem bez śladu wahania ruszyła za nimi w kierunku najbliższego chodnika. Powalonych mężczyzn otaczał już powoli tłum. Elayne miała nadzieję, iż kiedy się obudzą, stwierdzą, że pozbawiono ich wszystkiego, co mogło przedstawiać jakąś wartość, łącznie z odzieżą i butami. Żałowała, iż nie wie, jak ją rozpoznali, ale nie było sposobu, by zabrać ze sobą choć jednego, a potem go wypytać. Nie ulegało zaś już najmniejszej wątpliwości, że od zaraz powinny wynająć jakichś Strażników, niezależnie od tego, co Nynaeve powie na ten temat.

Egeanin pozornie się nie wahała, jednak w głębi duszy była niespokojna. Elayne widziała to w jej oczach, kiedy przepychały się przez tłum.

— Widziałaś, tak? — zapytała. Kobieta zgubiła krok, potwierdzając tym przypuszczenie Elayne, która pośpiesznie dodała: — Nie zrobimy ci krzywdy. Z pewnością nie tak odwdzięczymy się za twoją pomoc.

Znowu musiała wypluć wchodzącą w usta woalkę. Nynaeve raczej nie miała podobnych problemów.

— Nie musisz tak się krzywić, Nynaeve, ona widziała, co zrobiłam.

— Wiem — sucho odpowiedziała Nynaeve. — I była to rzecz, którą zrobić należało. Ale nie znajdujemy się teraz na korytarzach pałacu twojej matki, z dala od podsłuchujących uszu.

Gestem objęła otaczający je tłum. Na widok ich klepek od beczki i pałki Egeanin większość skwapliwie usuwała się z drogi.

— Ogromna część plotek, które mogłaś słyszeć, jest całkiem wyssana z palca — zwróciła się do tamtej. — Niektóre jednak są prawdziwe. Nie masz powodów do obaw, ale musisz zrozumieć, że są sprawy, o których nie wolno nam tutaj wspominać.

— Bać się was? — Egeanin wyglądała na zaskoczoną. — Nie postało mi to nawet w głowie. O nic nie zapytam, dopóki same nie zechcecie porozmawiać.

I słowa dotrzymała; szły odtąd w całkowitym milczeniu, gonił je jedynie pomruk tłumu aż do samego „Dworca Trzech Śliw”. Od tego chodzenia Elayne rozbolały nogi.

Pomimo wczesnej pory we wspólnej sali siedziało już trochę gości, mężczyźni i kobiety zajmowali się swoim ale lub winem. Kobiecie z cymbałami towarzyszył grający na flecie szczupły mężczyzna. Juilin siedział za stołem w pobliżu drzwi, paląc fajkę o krótkim ustniku. Kiedy opuszczały gospodę, nie zdążył jeszcze wrócić ze swego nocnego wypadu. Elayne z zadowoleniem stwierdziła, że choć raz nie zaowocował on nowym siniakiem czy skaleczeniem; to, co tamten nazywał „dnem” Tanchico, było chyba czymś jeszcze straszniejszym niż oblicze, jakie miasto ukazywało światu. Jedynym ustępstwem z jego strony na rzecz panującej mody było nakrycie głowy — zamienił słomkowy kapelusz na jedną z tych stożkowatych, ciemnych czapek, którą nosił zsuniętą na tył głowy.

— Znalazłem je — powiedział, podnosząc się z ławy z czapką w ręku; dopiero po chwili zauważył, że nie są same. Obdarzył Egeanin spojrzeniem spode łba i lekkim ukłonem, odpowiedziała mu nieznacznym skinieniem głowy i wzrokiem pełnym rezerwy.

— Znalazłeś je? — wykrzyknęła Nynaeve. — Jesteś pewien? Mów, człowieku. Połknąłeś język?

I oto ona, ze wszystkimi swoimi ostrzeżeniami na temat tego, że nie należy być zbyt rozmownym w obecności obcych.

— Powinienem chyba powiedzieć, że znalazłem miejsce, gdzie przebywały. — Nie spojrzał powtórnie na Egeanin, ale już ostrożniej dobierał słowa. — Ślad kobiety z białym pasmem włosów doprowadził mnie do domu, w którym się zatrzymała w towarzystwie pewnych innych kobiet, aczkolwiek te rzadko widywano na zewnątrz. Okoliczni mieszkańcy uważają je za bogate uciekinierki z prowincji. Niewiele teraz zostało już po nich poza resztkami jedzenia w spiżarni, ponoć nawet służba zbiegła, ale z zasłyszanych przypadkowo słów wnioskuję, że opuściły to miejsce wczoraj, późnym wieczorem albo w nocy. Wątpię, by one obawiały się spacerować same nocą po Tanchico.

Nynaeve ściskała końce swoich cieniutkich warkoczyków, aż pobielały jej kłykcie.

— Wszedłeś do środka? — zapytała bezbarwym głosem. Elayne pomyślała, że niewiele dzieli ją od podniesienia klepki, na której teraz się wspierała.

Juilinowi chyba to również przyszło do głowy. Spoglądając na klepkę, powiedział:

— Wiesz bardzo dobrze, że nie będę już ryzykował. Pusty dom wygląda w określony sposób, czuje się brak ludzkiej obecności, niezależnie od tego, jak jest duży. Nie da się ścigać złodziei tak długo, jak ja to czynię, i nie nauczyć się patrzeć ich oczami.

— A jeśli uruchomiłeś pułapkę? — Nynaeve prawie wysyczała te słowa. — Czy twój wielki talent do „wyczuwania” różnych rzeczy obejmuje również pułapki?

Ciemne oblicze Juilina poszarzało odrobinę, oblizał wargi, jakby już chciał się tłumaczyć lub bronić, ale ona weszła mu w słowo.

— Porozmawiamy o tym później, panie Sandar. — Jej wzrok musnął leciutko sylwetkę Egeanin, na koniec przypomniała sobie wreszcie, że słyszą ją również inne uszy. — Powiedz Rendrze, że wypijemy herbatę w Pokoju Opadających Kwiatów.

— Komnacie Opadającego Kwiecia — poprawiła ją cicho Elayne, a Nynaeve rzuciła jej ostre spojrzenie. Wieści, które przyniósł Juilin, wprawiły ją w zły nastrój.

On zaś skłonił się głęboko, czyniąc dworny gest rękoma.

— Jak rozkażesz, pani a’Meara, tak też się i stanie: Z całego serca pragnę ci służyć — powiedział gniewnie, potem na powrót nasunął swą ciemną czapkę na czubek głowy i odszedł; sztywne plecy aż nadto wymownie zdradzały przepełniające go oburzenie. Trudno bez sprzeciwu przyjmować rozkazy od kogoś, z kim kiedyś próbowało się flirtować.

— Głupi mężczyzna! — warknęła Nynaeve. — Powinnyśmy ich obu zostawić w dokach Łzy.

— On jest twoim służącym? — zapytała z namysłem Egeanin.

— Tak — parsknęła Nynaeve, dokładnie w tej samej chwili, gdy Elayne powiedziała: — Nie.

Spojrzały po sobie, Nynaeve zmarszczyła czoło.

— Być może, w pewien sposób jest — westchnęła Elayne, kiedy Nynaeve wymamrotała swoje:

— Przypuszczam, że nie w ścisłym znaczeniu tego słowa.

— Ro... rozumiem — powiedziała Egeanin.

Pojawiła się Rendra, zręcznie lawirując między stołami, woalka maskowała częściowo uśmiech na jej twarzy. Elayne czasami naprawdę chciałaby, żeby tamta aż tak bardzo nie przypominała Liandrin.

— Ach, jak ładnie dziś wyglądacie. Wasze suknie są wspaniałe. Przepiękne.

Jakby ta kobieta o miodowych włosach sama właściwie nie dobrała im materiałów, nie mówiąc już o kroju. Czerwieni jej własnej sukni nie powstydziłby się nawet Druciarz, zdecydowanie nie nadawała się do noszenia w publicznym miejscu.

— Ale znowu byłyście głupiutkie, tak? To dlatego śliczny Juilin ma taką kwaśną minę. Nie powinnyście tak go martwić. — Iskierka w jej wielkich, piwnych oczach mówiła, że Juilin znalazł już kogoś, z kim sobie mógł swobodnie poflirtować. — Chodźcie. Napijecie się herbaty w chłodzie i spokoju, a jeżeli będziecie musiały znowu wyjść, zawiadomicie mnie, to załatwię wam nosicieli i Strażników, tak? Śliczna Elayne nie straciłaby tylu sakiewek, gdybyście były odpowiednio strzeżone. Ale teraz nie będziemy rozmawiać o takich rzeczach. Wasza herbata jest już prawie gotowa. Chodźcie.

To musiała być wyuczona umiejętność, tak to widziała Elayne. Można nauczyć się, jak mówić, by woalka nie wchodziła bez przerwy do ust.

Komnata Opadającego Kwiecia znajdowała się w głębi krótkiego korytarza wychodzącego ze wspólnej sali. W rzeczy samej była niewielkim pomieszczeniem pozbawionym okien, z niskim stolikiem i rzeźbionymi fotelami, wyściełanymi na czerwono. Nynaeve i Elayne jadały w niej swoje posiłki — razem z Thomem i Juilinem lub oboma naraz, kiedy Nynaeve się nie złościła na nich. Otynkowane ściany z cegły z namalowanymi drzewami śliw, spływających istną powodzią kwiecia, były na tyle grube, by całkowicie uniemożliwić podsłuchiwanie. Elayne zdarła woalkę z twarzy i zanim usiadła, cisnęła kłębek przejrzystej materii na stół; nawet tarabońskie kobiety nie jadły i nie piły, mając to na sobie. Nynaeve natomiast swoją odpięła tylko z jednej strony.

Usługując im, Rendra ani na chwilę nie przestawała paplać, mówiła o nowej szwaczce, która może uszyć im sukienki podług najnowszej mody z najcieńszego z możliwych do wyobrażenia jedwabiu — zaproponowała Egeanin, by skorzystała z jej usług, odpowiedzią jednak było tylko zdziwione, chłodne spojrzenie, które nawet na moment nie zbiło jej z tropu — następnie wspomniała, dlaczego powinny słuchać Juilina — ponieważ nawet za dnia miasto jest zbyt niebezpieczne dla kobiety poruszającej się samotnie, by wreszcie dojść do wonnego mydła, które doda niezwykłego połysku jej włosom. Elayne zastanawiała się czasami, w jaki sposób tej kobiecie udaje się prowadzić wziętą gospodę, skoro przez cały czas jej myśli zdawały się krążyć jedynie wokół własnych włosów i ubioru. To, że jej się udawało, nie budziło wątpliwości, intrygowało ją natomiast, jak ona to robi. Oczywiście nosiła piękne suknie, nie zaś tylko stosowne. Służący, który na tacy przyniósł herbatę, błękitne filiżanki i niewielkie ciasteczka, okazał się tym samym, który nieprzerwanie napełniał puchar Elayne podczas tamtej żenującej nocy. Potem nieraz próbował robić to ponownie, ale ona poprzysięgła sobie nigdy nie pić więcej niż jeden kielich. Przystojny mężczyzna, obdarzyła go jednak najchłodniejszym ze swoich spojrzeń, tak że błyskawicznie opuścił pomieszczenie.

Egeanin siedziała w całkowitym milczeniu, dopóki Rendra również nie wyszła.

— Nie jesteście takie, jak myślałam — powiedziała wreszcie, dziwacznie balansując swoim pucharkiem na opuszkach palców. — Karczmarka plotła banały, jakbyście były jej siostrami, albo przynajmniej równie głupie jak ona, a wy na to pozwalałyście. Ten ciemny mężczyzna... myślę, że jednak jest rodzajem służącego... zwodzi was. Służebny chłopak patrzy na ciebie z wyraźną ochotą w oczach, a ty na to pozwalasz. Jesteście... Aes Sedai, nieprawdaż?

Nie czekając na odpowiedź, ponownie wbiła ostre spojrzenie błękitnych oczu w Elayne.

— A ty jesteś... Jesteś szlachetnie urodzona. Nynaeve wspomniała o pałacu twojej matki.

— Takie rzeczy nie znaczą wiele w Białej Wieży — zapewniła ją ponuro Elayne, pośpiesznie ścierając z warg okruchy ciasta o silnie korzennym smaku; było niemalże ostre. — Nawet królowa, która uda się tam na naukę, będzie, jak każda nowicjuszka, szorować podłogi i skakać, kiedy jej rozkażą.

Egeanin powoli pokiwała głową.

— A więc w taki sposób rządzicie. Władając władcami. Czy... wiele... królowych decyduje się na taką naukę?

— Żadna z tych, o których wiem. — Elayne zaśmiała się. — To tradycja Andoru nakazuje Dziedziczce Tronu udawać się do Białej Wieży. Podobnie czyni spora liczba szlachetnie urodzonych i posyła tam swoje córki, chociaż zazwyczaj nie życzą sobie, by o tym wiedziano, ale większości nie udaje się nawet dotknąć Prawdziwego Źródła. To był jedynie przykład.

— Ty również jesteś... szlachcianką? — zapytała Egeanian, a Nynaeve parsknęła.

— Moja matka była żoną farmera, a mój ojciec pasał owce i uprawiał tytoń. Tam, skąd pochodzę, niewielu żyje z czegoś innego prócz sprzedaży wełny i tytoniu. A kim są twoi rodzice, Egeanin?

— Mój ojciec był żołnierzem, matka... oficerem na statku.

Przez chwilę w milczeniu piła nie osłodzoną herbatę, wpatrując się w nie z uwagą.

— Szukacie kogoś — powiedziała na koniec. — Tych kobiet, o których mówił ten ciemny mężczyzna. Oprócz innych rzeczy zajmuję się poniekąd również handlem informacjami. Posiadam agentów, którzy donoszą mi o pewnych sprawach. Może będę mogła wam pomóc. Nie zażądam od was zapłaty, ponad trochę opowieści o Aes Sedai.

— Pomogłaś nam już wystarczająco — pospiesznie powiedziała Elayne, przypominając sobie, jak Nynaeve od razu niemalże wszystko zdradziła Bayle’owi Domonowi. — Jestem bardzo wdzięczna, ale nie możemy zgodzić się na więcej.

Pozwolić, by ta kobieta dowiedziała się o Czarnych Ajah albo żeby została wciągnięta w całą sprawę — to nie wchodziło w grę.

— Naprawdę nie możemy.

Rozdziawiwszy na poły usta, Nynaeve wbiła w nią rozjarzony wzrok.

— Miałam właśnie to samo powiedzieć — zaczęła głosem pozbawionym wyrazu, potem jednak szybko odzyskała rezon. — Nasza wdzięczność każe nam, rzecz jasna, odpowiedzieć ci na wszystkie pytania, Egeanin. Przynajmniej na tyle, na ile będziemy potrafiły.

Bez wątpienia miała na myśli to, że istnieje wiele pytań, na które nie znają odpowiedzi, ale Egeanin zrozumiała wszystko inaczej.

— Oczywiście. Nie będę zagłębiać się w sekretne sprawy waszej Białej Wieży.

— Wygląda na to, iż bardzo interesujesz się Aes Sedai — powiedziała Elayne. — Nie potrafię wyczuć w tobie zdolności, ale prawdopodobnie możesz nauczyć się przenosić.

Egeanin omal nie upuściła swej porcelanowej filiżanki.

— Tego... można się nauczyć? Nie wiedziałam... Nie. Nie chcę... się tego uczyć.

Jej niepokój przepełnił Elayne smutkiem. Nawet wśród ludzi, którzy się nie obawiali Aes Sedai, wciąż zbyt wielu śmiertelnie bało się wszystkiego, co ma związek z Jedyną Mocą.

— Co więc chcesz wiedzieć, Egeanin?

Zanim kobieta zdążyła się odezwać, rozległo się pukanie do drzwi, a po chwili do środka wszedł Thom w obszernym brązowym płaszczu, który zakładał, gdy wychodził na dwór. Bez wątpienia przyciągał znacznie mniej uwagi niż naszywany kolorowymi łatkami ubiór barda. W rzeczy samej, zdawał się w nim pełen godności, z tą grzywą siwych włosów, które jednakowoż mógłby trochę częściej czesać. Usiłując sobie wyobrazić, jak wyglądał, gdy był młodszy, Elayne doszła do wniosku, że rozumie, co tak mogło w nim pociągać jej matkę. To oczywiście nie rozgrzeszało go, że ją opuścił. Przybrała pogodny wyraz twarzy, zanim mógł zauważyć marsa goszczącego na czole.

— Powiedziano mi; że nie jesteście same — zaczął Thom, rzucając Egeanin ostrożne spojrzenie, niemal identyczne jak wcześniej Juilin; mężczyźni byli zawsze podejrzliwi wobec kogoś, kogo wcześniej nie znali. — Ale pomyślałem sobie, że zechcecie usłyszeć, iż Synowie Światłości otoczyli dzisiejszego ranka Pałac Panarcha. W związku z tym ulica już zaczyna się burzyć. Wygląda na to,, że lady Amathera jutro obejmie urząd.

— Thom — odrzekła znużonym głosem Nynaeve — dopóki Amathera nie okaże się zamaskowaną Liandrin, nie dbam o to, czy będzie Panarch, Królem i Wiedzącą całych Dwu Rzek w jednej osobie.

— Ciekawe w tym jest — kontynuował Thom, kuśtykając do stołu — iż plotka powiada, że Zgromadzenie nie zgodziło się na wybór Amathery. Nie zgodziło się. Dlaczego więc ma objąć urząd? Tak dziwne rzeczy warte są uwagi, Nynaeve.

Kiedy usiadł powoli na krześle, powiedziała cicho:

— To jest prywatna rozmowa, Thom. Pewna jestem, że we wspólnej sali będzie ci znacznie wygodniej.

Upiła łyk herbaty, patrząc na niego znad brzegu filiżanki, w jej oczach zamarło oczekiwanie; najwyraźniej przekonana była, że rychło odejdzie.

Thom zaczerwienił się, ale mimo to nie od razu wyszedł z pomieszczenia.

— Niezależnie od tego, czy Zgromadzenie zmieni swoją decyzję czy nie, z pewnością wybuchną zamieszki. Ulica wciąż wierzy, że kandydatura Amathery została odrzucona. Jeżeli już musicie wychodzić na zewnątrz, nie wolno wam chodzić samotnie. — Patrzył na Nynaeve, ale Elayne miała wrażenie, że właśnie położył dłoń na jej ramieniu. — Bayle Domon ugrzązł w tym maleńkim pokoiku obok doków i próbuje załatwić wszystkie swoje sprawy, na wypadek gdyby musiał wkrótce uciekać, zgodził się jednak dostarczyć pięćdziesięciu wybranych ludzi, twardych, zaznajomionych z walką na noże i miecze.

Nynaeve otworzyła usta, by coś powiedzieć, ale Elayne weszła jej w słowo:

— Wdzięczne jesteśmy, Thom, i tobie, i panu Domonowi. Proszę, powiedz mu, że przyjmujemy jego łaskawą i wspaniałomyślną propozycję. — Dostrzegłszy zdumione spojrzenie Nynaeve, dodała znacząco: — Nie chcę być uprowadzona z ulicy w biały dzień.

— Nie — przytaknął Thom. — Tego byśmy nie chcieli.

Elayne wydawało się, że na końcu jego wypowiedzi usłyszała ledwo słyszalne „dziecko”, i tym razem naprawdę dotknął jej ramienia; leciutkie muśnięcie palców.

— W rzeczy samej — ciągnął dalej — ci ludzie czekają już na ulicy pod gospodą. Postaram się znaleźć powóz. Te lektyki są potwornie niewygodne.

Prawdopodobnie doskonale rozumiał, iż posunął się za daleko, przyprowadzając ludzi Domona, zanim one wyraziły zgodę, nie wspominając już o powozie, który po prostu postanowił wynająć na własną rękę, niemniej stał przed nimi niczym osaczony wilk ze ściągniętymi brwiami.

— Odpowiem... głową, jeśli wam coś się stanie. Powóz będzie tutaj, gdy tylko znajdę zaprzęg. Jeżeli w ogóle uda się jakiś znaleźć.

Nynaeve, z rozszerzonymi oczyma, najwyraźniej zastanawiała się, czy nadszedł już czas, by dać mu nauczkę, której nigdy nie zapomni, a Elayne również nie omieszkałaby wówczas dodać od siebie łagodniejszej nagany. Troszkę tylko łagodniejszej; „dziecko”, doprawdy!

Wykorzystał moment jej wahania, by złożyć ukłon, który zaszczyciłby każdy pałac, i odszedł, nim zdążyła cokolwiek przedsięwziąć.

Egeanin postawiła na stole swoją filiżankę i teraz patrzyła na nie całkowicie skonsternowana. Elayne przypuszczała, że niezbyt dobrze wypadły w roli Aes Sedai, pozwalając Thomowi tak się onieśmielić.

— Muszę już iść — powiedziała na koniec i wstała, ujmując pałkę opartą o ścianę.

— Ale nie zadałaś jeszcze swoich pytań — zaprotestowała Elayne. — Jesteśmy ci winne przynajmniej kilka odpowiedzi.

— Innym razem — odrzekła po chwili Egeanin. — Jeżeli będzie mi wolno, przyjdę innym razem. Muszę się więcej o was dowiedzieć. Nie jesteście takie, jak oczekiwałam.

Zapewniały, że może przyjść, kiedy tylko zechce, starając się jednocześnie przekonać ją, by skończyła chociaż herbatę i ciastka, ale pozostała niewzruszona. Musiała zaraz iść.

Nynaeve odprowadziła ją do drzwi, potem odwróciła się i wzięła pod boki.

— Uprowadzić ciebie? Jeżeli już zapomniałaś, Elayne, to raczej właśnie mnie próbował ten człowiek pochwycić!

— Aby usunąć cię z drogi. Wówczas mogliby spokojnie mnie złapać — odparowała Elayne. — Jeżeli już zapomniałaś, to ja jestem Dziedziczką Tronu Andoru. Za odzyskanie mnie matka zapłaciłaby majątek.

— Być może — wymruczała Nynaeve z powątpiewaniem. — Cóż, przynajmniej nie mieli nic wspólnego z Liandrin. Ta paskuda nie wysłałaby stada durniów, aby połapali nas w worki. Dlaczego mężczyźni robią zawsze wszystko bez pytania? Czy te włosy, które rosną na ich piersiach, wysysają im mózgi?

Nagła zmiana tematu nie zbiła Elayne z tropu.

— Przynajmniej nie musimy już zawracać sobie głowy szukaniem Strażników. Zgodzisz się przecież, że są nam niezbędni, nawet jeśli Thom posunął się za daleko, nie prosząc nas o zgodę?

— Załóżmy, że tak. — Nynaeve dysponowała nadzwyczajną umiejętnością nieprzyznawania się do własnych pomyłek. Tak było z pomysłem, że tym ludziom chodziło o nią. — Elayne, czy rozumiesz, że wciąż niczym nie dysponujemy? Tylko ten opuszczony dom. Jeżeli Juilin... lub Thom... wślizgnęliby się do środka i zostali odkryci... Musimy znaleźć Czarne siostry w taki sposób, by niczego nie podejrzewały, w innym przypadku bowiem nigdy nie będziemy miały szansy wyśledzić miejsca, gdzie znajduje się ta rzecz, która ma być niebezpieczna dla Randa.

— Wiem — potwierdziła cierpliwie Elayne. — Omawiałyśmy już tę kwestię.

Starsza kobieta wpatrzyła się w przestrzeń, marszcząc brwi.

— Wciąż nie mamy najmniejszej wskazówki, co to jest ani gdzie się znajduje.

— Wiem.

— Nawet gdybyśmy w tej chwili mogły złapać Liandrin i resztę jej wspólniczek, nie możemy pozwolić, by ta rzecz swobodnie sobie gdzieś leżała, czekając, by znalazł ją ktoś inny.

— Wiem o tym, Nynaeve. — Upominając samą siebie, by nie stracić cierpliwości, Elayne złagodziła ton głosu. — Znajdziemy je. Prędzej czy później popełnią jakiś błąd, a dysponując plotkami Thoma, złodziejskimi informacjami Juilina oraz żeglarzami Domona, na pewno się o tym dowiemy.

Mars na czole Nynaeve znamionował teraz zamyślenie.

— Czy zauważyłaś oczy Egeanin, kiedy Thom wspomniał o Domonie?

— Nie. Myślisz, że ona go zna? Dlaczego nam o tym nie powiedziała?

— Nie mam pojęcia — zirytowała się Nynaeve. — Wyraz jej twarzy się nie zmienił, ale oczy... Była zaskoczona. Musi go znać. Zastanawiam się, co...

Ktoś cicho zapukał do drzwi.

— Czy każdy człowiek w Tanchico ma zamiar nas dzisiaj odwiedzić? — warknęła, szarpnięciem otwierając drzwi.

Na widok twarzy Nynaeve Rendra aż się wzdrygnęła, ale niemal natychmiast na jej oblicze wrócił wszechobecny uśmiech.

— Wybaczcie mi, że wam przeszkadzam, ale na dole jest kobieta, która o was pyta. Nie zna waszych imion, dysponuje jedynie dokładnym opisem. Powiada, że prawdopodobnie was zna. Ona jest... — Usta w kształcie pączka róży skrzywiły się leciutko. — Zapomniałam zapytać o jej imię. Dzisiejszego ranka tępa jestem jak bezmózgi kozioł. To jest dobrze ubrana kobieta, zbliżająca się do wieku średniego. Nie z Tarabon.

Zadrżała lekko.

— Wygląda na srogą osobę. Kiedy zobaczyłam ją po raz pierwszy, spojrzała na mnie, jak to czyniła moja starsza siostra, kiedy obie byłyśmy dziećmi, a ona obmyślała plan przywiązania moich warkoczyków do krzaka.

— A więc być może one znalazły nas szybciej? — cicho zapytała Nynaeve.

Zanim zdążyła pomyśleć, Elayne już objęła Prawdziwe Źródło i poczuła ulgę, że nadal potrafi tego dokonać, że niespodziewanie nie została odcięta. Jeżeli ta kobieta na dole jest Czarną Ajah... Ale gdyby nią była, czemu miałaby się zapowiadać? Jednak nawet w takiej sytuacji żałowała, iż Nynaeve również nie otacza poświata saidara. Gdybyż ta kobieta potrafiła przenosić nie tylko w gniewie.

— Wpuść ją — powiedziała Nynaeve, a Egwene zrozumiała, że tamta zdaje sobie sprawę z własnego braku i boi się. Gdy Rendra się odwróciła, by odejść, Elayne zaczęła splatać strumienie Powietrza — grube jak liny i gotowe do związania — oraz strumienie Ducha, mogące odciąć drugą kobietę od Źródła. Jeżeli wygląd tamtej choć w minimalnym stopniu będzie przypominać opis którejś kobiety z ich listy i jeśli spróbuje przenieść choć iskierkę Mocy...

Kobieta, która weszła do Komnaty Opadającego Kwiecia, ubrana w lśniącą jedwabną suknię niezwykłego kroju, nie przypominała nikogo, kogo Elayne dotąd w życiu spotkała, i bez wątpienia nie było jej na liście kobiet, jakie odeszły z Liandrin. Ciemne włosy spływały swobodnie na jej ramiona, otaczając przystojną twarz o zdecydowanych, ostrych rysach, w której lśniły wielkie, ciemne oczy. Jej policzki były gładkie, ale nie miały tego, tak charakterystycznego dla Aes Sedai, braku śladów upływu czasu. Uśmiechając się, zamknęła za sobą drzwi.

— Wybaczcie mi, ale sądziłam, że jesteście...

Otoczyła ją poświata saidara i wtedy...

Elayne uwolniła Prawdziwe Źródło. W tych ciemnych oczach, w aurze, która otaczała tę kobietę, w bladej poświacie Jedynej Mocy było coś nie dopuszczającego sprzeciwu. Nieznajoma miała w sobie tyle królewskiej dostojności, ile Elayne u nikogo jeszcze dotąd nie widziała. Nagle przyłapała się, że wykonuje dworny ukłon, rumieniąc się na myśl, że mogła choć przez chwilę podejrzewać... Co takiego podejrzewała? Tak trudno myśleć.

Kobieta wpatrywała się w nie przez chwilę, potem z zadowoleniem pokiwała głową i posuwiście podeszła do stołu, zajmując krzesło u jego szczytu.

— Podejdźcie bliżej, tak żebym was lepiej widziała — oznajmiła głosem nie znoszącym sprzeciwu. — Chodźcie. O tak. O to chodziło.

Elayne uświadomiła sobie, że stoi przy stole i patrzy w dół, w ciemne, płonące oczy tej kobiety. Przepełniało ją pragnienie, by jej nie zawieść. Po drugiej stronie stołu stała Nynaeve, ściskając w garści pęk swych długich, cienkich warkoczyków, ale patrzyła na ich gościa z wyrazem idiotycznego urzeczenia na twarzy. Na ten widok Elayne zachciało się śmiać.

— I na cóż tutaj natrafiłyśmy? Czy ktoś mógł się tego spodziewać? — powiedziała nieznajoma. — Niewiele starsze niż dziewczynki i najwyraźniej nawet na poły nie wyćwiczone. Silne, prawda; na tyle silne, by kiedyś sprawić kłopot. Szczególnie ty.

Zmierzyła wzrokiem Nynaeve.

— Pewnego dnia, być może, naprawdę staniesz się .kimś. Ale teraz jesteś zablokowana, nieprawdaż? Będziemy musiały usunąć te przeszkody, nawet choćbyś miała wyć przy tym z bólu.

Nynaeve wciąż kurczowo ściskała warkocze, ale wyraz jej twarzy zmienił się; zadowolony, dziewczęcy uśmiech wywołany pochwałą, zastąpiło zawstydzone drżenie warg.

— Przykro mi, że zablokowałam samą siebie — niemalże wyjęczała. — Boję się... całej tej mocy... Jedynej Mocy... w jaki sposób mogłabym...?

— Bądź cicho, dopóki nie zadam ci pytania — twardo ucięła kobieta. — I nie zacznij płakać. Jesteś uradowana moim widokiem, uszczęśliwiona. Wszystko, czego chcesz, to zadowolić mnie i odpowiedzieć zgodnie z prawdą na każde pytanie, jakie zadam.

Nynaeve żywo pokiwała głową, uśmiechając się jeszcze bardziej entuzjastycznie niż dotąd. Elayne przyłapała się na tym, że postępuje identycznie. Była pewna, że to ona będzie mogła pierwsza udzielić odpowiedzi. Wszystko, byle tylko zadowolić tę kobietę.

— Dobrze. Jesteście same? Czy są z wami jakieś inne Aes Sedai?

— Nie — pośpiesznie odpowiedziała Elayne na pierwsze pytanie i zaraz potem równie szybko na drugie. — Nie ma z nami żadnych Aes Sedai.

Być może powinna powiedzieć jej, że one same również nie są prawdziwymi Aes Sedai. Ale nie zapytano jej o to. Nynaeve patrzyła na nią z wściekłością, kłykcie zaciśniętej na warkoczach pięści pobielały, wściekła była pewnie, że Elayne wyprzedziła ją z odpowiedzią.

— Dlaczego przyjechałyście do tego miasta? — kontynuowała kobieta.

— Ścigamy Czarne siostry — wybuchnęła Nynaeve, obrzucając Elayne triumfującym spojrzeniem.

Na przystojnej twarzy kobiety rozkwitł szeroki uśmiech.

— A więc to dlatego nie wyczułam wcześniej, że przenosicie. To mądrze z waszej strony, iż zachowywałyście ostrożność w sytuacji, kiedy jest jedenaście na dwie. Sama zawsze trzymałam się zasad tej polityki. Niech pozostali głupcy nurzają się w świetle aren. Zniszczy ich pajęczyca skryta w szczelinie, pajęczyca, której nie zobaczą, dopóki nie będzie za późno. Powiedzcie mi, czego dowiedziałyście się o tych Czarnych Ajah.

Na wyścigi z Nynaeve, Elayne wyrzuciła z siebie wszystko, co wiedziała. Nie było tego wiele. Ich rysopisy, ter’angreale, które skradły, zabójstwa w Wieży i strach, że kolejne Czarne siostry wciąż się w niej ukrywają, a na dodatek Przeklęty w Łzie przed jej zdobyciem, ich podróż do Tanchico w poszukiwaniu tej rzeczy niebezpiecznej dla Randa.

— Wszystkie razem mieszkały w pewnym domu — skończyła, gdy zabrakło jej tchu — ale opuściły go zeszłej nocy.

— Wygląda na to, że dotarłyście bardzo blisko — powiedziała powoli kobieta. — Bardzo blisko. Ter’angreale. Wyjmijcie zawartość waszych sakiewek i sakw na stół.

Postąpiły, jak im kazała. Szybko przerzuciła palcami maleńkie stosiki monet, zestawów do szycia, chusteczek i temu podobnych.

— Czy w waszych pokojach macie gdzieś schowane jakieś ter’angreale? Angreale lub sa’angreale?

Elayne czuła na skórze poskręcany kamienny pierścień, zwisający z rzemyka na szyi, ale nie o to chodziło w pytaniu.

— Nie — odpowiedziała. W pokoju nie miały schowanych żadnych takich rzeczy.

Odsunąwszy wszystko od siebie, kobieta odchyliła się na oparcie krzesła i przemówiła na poły do siebie:

— Rand al’Thor. A więc tak się teraz nazywa. — Jej twarz skurczyła się w przelotnym grymasie. — Arogancki mężczyzna, który śmierdzi litością i dobrocią. Czy wciąż jest taki sam? Nie, nie kłopoczcie się odpowiedzią. Głupie pytanie. A więc Be’lal nie żyje. Ten drugi wygląda mi na Ishamaela. Cała jego duma z powodu tego, że został jedynie po części schwytany, niezależnie od ceny... kiedy zobaczyłam go ponownie, zostało w nim jeszcze mniej z człowieka niż w którymkolwiek z nas; przypuszczam, iż na poły uwierzył, że sam we własnej osobie jest Wielkim Władcą Ciemności... trzy tysiące lat machinacji i skończyło się na tym, że niedouczony chłopiec go dopadł. Mój sposób jest lepszy. Delikatnie, delikatnie, trzymać się w cieniu. Coś, dzięki czemu można by kontrolować mężczyznę, który potrafi przenosić.

W jej oczach zapaliły się ostre błyski, ponownie zaczęła przypatrywać się im badawczo.

— Dobrze. A więc co mam teraz z wami zrobić?

Elayne czekała cierpliwie. Na twarzy Nynaeve wciąż gościł niemądry uśmiech, lekko rozwarła usta w oczekiwaniu; szczególnie głupio wyglądało to w zestawieniu ze sposobem, w jaki ściskała swe warkocze.

— Jesteście zbyt silne, by pozwolić wam się zmarnować, pewnego dnia możecie okazać się użyteczne. Rozkoszą będzie zobaczyć wyraz oczu Rahvina, w dniu, kiedy stanie twarzą w twarz z tobą po tym, jak cię odblokujemy — zwróciła się do Nynaeve. — Gdybym mogła, nakazałabym wam zrezygnować z tego pościgu. Szkoda, że przymus mentalny ma tak wiele ograniczeń. Choć właściwie; potrafiąc tak niewiele, już nie jesteście w stanie ich dogonić. Przypuszczam, że będę musiała zabrać was w późniejszym terminie, aby dopatrzyć waszej... reedukacji.

Wstała. Elayne miała wrażenie, że świerzbi ją całe ciało. Mózg zdawał się rozpadać na drobne kawałki; świat skurczył się do głosu tej kobiety, który przenikliwie dźwięczał w jej uszach, jakby dobiegając z wielkiej odległości.

— Zbierzecie swoje rzeczy ze stołu, a kiedy już umieścicie je tam, skąd wyjęłyście, zapomnicie o wszystkim, co się przed chwilą zdarzyło, wyjąwszy to, że sądziłam, iż jesteście moimi przyjaciółkami, które poznałam na wsi. Omyliłam się, a więc poczęstowałyście mnie filiżanką herbaty, po czym odeszłam.

Elayne zamrugała, zastanawiając się, dlaczego przytracza swoją sakiewkę do paska. Spojrzała na Nynaeve, tamta, marszcząc brwi, wpatrywała się w swe dłonie, również poprawiające sakwę.

— Miła kobieta — powiedziała Elayne i potarła dłonią czoło. Zapewne zbliżał się ból głowy. — Czy powiedziała, jak ma na imię? Nie przypominam sobie.

— Miła? — Nynaeve uniosła dłoń i ostro szarpnęła warkocze; patrzyła na nie, jakby żyły własnym życiem. — Nie... nie sądzę.

— O czym to rozmawiałyśmy, kiedy weszła do środka? — Egeanin właśnie sobie poszła. Co to było?

— Pamiętam, co miałam zamiar powiedzieć. — Głos Nynaeve stwardniał. — Musimy znaleźć Czarne siostry, tak by niczego nie podejrzewały, albo nie będziemy miały najmniejszej szansy, by trafić za nimi do tej rzeczy, która jest niebezpieczna dla Randa.

— Wiem — cierpliwie powiedziała Elayne. Czy mówiła to wcześniej? Oczywiście, że nie. — Już to omawiałyśmy.

Przy sklepionej łukiem bramie, która wychodziła na wąską ulicę z małego podwórza gospody, Egeanin zatrzymała się, wpatrując przez chwilę w mężczyzn o twardych rysach twarzy, bosych — niektórzy byli nawet nadzy do pasa — którzy włóczyli się bez celu wśród innych nierobów na chodniku. Wyglądali, jakby naprawdę wiedzieli, do czego służą zakrzywione miecze o drewnianych rękojeściach, które wisiały przy ich pasach lub sterczały zza szarf owiniętych wokół bioder, jednak żadna z twarzy nie wydała jej się znajoma. Nie potrafiła sobie przypomnieć, czy którykolwiek z nich znajdował się na statku Bayle’a Domona, kiedy zdobyła go i zawiodła do Falme. Jeżeli tak jednak było, należało mieć nadzieję, że żaden nie skojarzy kobiety w spódnicy do konnej jazdy z odzianą w pełną zbroję wojowniczką, która zdobyła ich łódź.

Nagle zdała sobie sprawę, że ma wilgotne dłonie. Aes Sedai. Kobiety, które potrafiły władać Mocą, choć nie były przecież, jak nakazywała czysta przyzwoitość, wzięte na smycz. Siedziała z nimi przy jednym stole. Rozmawiała z nimi. Radykalnie różniły się od wszystkiego, czego oczekiwała; nie potrafiła się pozbyć tej myśli. Mogły przenosić, z tego też powodu były niebezpieczne dla prawdziwego porządku społecznego, i z tego względu należało wziąć je na smycz... ale jednak... Były zupełnie inne, niż nauczono ją wcześniej. Tego się można nauczyć! Nauczyć! Dopóki będzie unikać Bayle’a Domom... on z pewnością ją rozpozna... zawsze będzie mogła do nich wrócić. Trzeba więcej się dowiedzieć. Musiała zrozumieć więcej niż kiedykolwiek dotąd w życiu.

Żałując, że nie włożyła płaszcza z kapturem, mocniej zacisnęła dłoń na swej pałce i ruszyła w głąb ulicy, torując sobie drogę przez tłum. Żaden z żeglarzy nie spojrzał na nią powtórnie; obserwowała ich dokładnie, by mieć pewność.

Nie dostrzegła jednak mężczyzny o jasnych włosach, w brudnej tanchicańskiej odzieży, który siedział oparty o front otynkowanego na biało składu win po przeciwnej stronie ulicy. Jego oczy, rozjarzone błękitem ponad poszarpanym woalem, oraz gruby wąs, trzymający się pod nosem dzięki zastosowaniu kleju, odprowadziły ją wzdłuż ulicy, by powrócić ponownie do obserwacji „Dworca Trzech Śliw”. Potem wstał i przekroczył ulicę, zupełnie nie zwracając uwagi na gniewne okrzyki, jakimi obdarzali go potrąceni przechodnie. Egeanin niemalże go dostrzegła, gdy zapomniał się na tyle, by złamać tamtemu człowiekowi ramię. Jeden z Krwi, jakby takie rzeczy cokolwiek w ogóle znaczyły na tej ziemi, zredukowany do statusu żebraka i na tyle pozbawiony honoru, by nie otworzyć sobie żył. Doprawdy niesmaczne. Być może uda mu się więcej dowiedzieć na temat tego, czego ona szukała w gospodzie, kiedy udowodni im, że posiada więcej pieniędzy, niż sugerował jego przyodziewek.

47

Prawda widzenia

Siuan Sanche nie potrafiła skupić uwagi na dokumentach, które leżały rozrzucone po całym biurku, ale nie ustawała w wysiłkach. Oczywiście inne siostry zajmowały się doglądaniem rutynowych, codziennych zajęć Białej Wieży, aby zostawić Zasiadającej m Tronie Amyrlin czas na podjęcie istotnych decyzji, jednakże w jej zwyczaju było każdego dnia sprawdzać wyrywkowo jedną lub dwie rzeczy — zupełnie przypadkowo, nie postanawiając z góry, co to będzie — i teraz także nie miała zamiaru z tego rezygnować. Nie moim sobie pozwalać, by rozpraszały nas kłopoty. Wszystko płynęło zgodnie z planem. Poprawiła swą pasiastą stułę, zanurzyła uważnie pióro w inkauście i skorygowała kolejny rachunek.

Dzisiejszego dnia sprawdzała listy kuchennych zakupów oraz kosztorys mularzy dotyczący dobudówki do biblioteki. Sama liczba drobnych malwersacji, o których dokonujący ich sądzili, że umkną czyjejkolwiek uwagi, zawsze ją bawiła. Podobnie zresztą, jak liczne uchybienia ze strony kobiet doglądających owych spraw. Na przykład od czasu, jak jej tytuł został oficjalnie zmieniony ze zwykłej głównej kucharki na Mistrzynię Kuchni, Laras zdawała się uważać, że sprawdzanie rachunków jest poniżej jej godności. Albo też Danelle, młoda Brązowa siostra, od której oczekiwano, że będzie obserwować pam Jovarina, mularca, najprawdopodobniej pozwalała, by tamten odwracał jej uwagę książkami, które dla niej wyszukiwał. Był to jedyny sposób wyjaśnienia, dlaczego nie zakwestionowała liczby ludzi, których Jovarin, jak twierdził, już wynajął, podczas gdy pierwszy transport kamienia z Kandoru znajdował się dopiero w Północnej Przystani. Mając taką liczbę robotników, mógłby przebudować od fundamentów całą bibliotekę. Danelle była po prostu nazbyt nieprzytomna, nawet jak na Brązową siostrę. Być może obudzi ją odrobina czasu spędzona na farmie przy wyrywaniu zielska. Z Laras znacznie trudniej będzie sobie poradzić; nie była Aes Sedai, toteż jej autorytet w oczach podkuchennych, służących i pomywaczy łatwo można było zniszczyć. Być może jednak również i ona powinna zostać wysłana na „wypoczynek”, na wieś. Wówczas...

Z pełnym niesmaku parsknięciem Siuan opuściła pióro i skrzywiła się, widząc kleks, który kapnął na stronę schludnie zsumowanych kolumn.

— Marnuję mój czas, zastanawiając się, czy posłać Laras do wyrywania zielska — wymamrotała. — Ta kobieta jest i tak zbyt gruba, by schylając się, dosięgnęła ziemi!

Ale to przecież nie waga Laras wywołała u niej przypływ złego nastroju — doskonale o tym wiedziała; tamta nie była przecież teraz grubsza niźli przedtem, przynajmniej na pozór, i nigdy nie przeszkadzało jej to w zarządzaniu kuchniami. Nie było żadnych wieści. To dlatego trzepotała się niczym drapieżny ptak, któremu skradziono zdobycz. Tylko jedna wiadomość od Moiraine, że ten chłopak, al’Thor, zdobył Callandora, a potem nic przez kolejne tygodnie, chociaż plotki z ulicy już nieomal poprawnie powtarzały jego imię. Wciąż nic.

Podniosła osadzone na zawiasach wieko zdobnie rzeźbionej kasetki z czarnego drewna, w której trzymała swoje najbardziej sekretne dokumenty, i zaczęła przerzucać zawarte w niej papiery. Małe zaklęcie ochronne, splecione wokół kasetki, zabezpieczało ją przed otwarciem przez czyjąś niepowołaną dłoń.

Pierwszym dokumentem, który wyciągnęła, był raport dotyczący zniknięcia nowicjuszki — świadka przybycia Min — z farmy, na którą ją wysłano, a także kobiety, która była tej farmy właścicielką. Trudno powiedzieć, żeby ucieczka nowicjuszki była czymś zupełnie niesłychanym, w przeciwieństwie do rolnika opuszczającego swoją ziemię. Sahrę z pewnością trzeba będzie odnaleźć — jak dotąd, nazbyt niewielkie postępy uczyniła w swych ćwiczeniach, żeby nie być niebezpieczną dla otoczenia — ale tak naprawdę nie istniała żadna dobra wymówka dla trzymania tego raportu w specjalnej kasetce. Nie wymieniano w nim ani imienia Min, ani też powodu, dla którego dziewczyna została wysłana do sadzenia ogórków, niemniej jednak włożyła go z powrotem tam, skąd wyjęła. Czasy były takie, że należało podejmować środki ostrożności, które innym razem zdawałyby się brakiem rozsądku.

Opis zgromadzenia w Ghealdan, gdzie ludzie zbierali się, by słuchać człowieka, który ogłosił się Prorokiem Lorda Smoka. Masema, tak chyba miał na imię. Dziwne. To było imię shienarańskie. Około dziesięciu tysięcy ludzi przyszło posłuchać, jak przemawiał, stojąc na wzgórzu i proklamując powrót Smoka. Po przemówieniu nastąpiła bitwa między zebranym tłumem a żołnierzami, którzy chcieli go rozproszyć. Oprócz faktu, że bardziej poszkodowani najwyraźniej zostali żołnierze, jedna rzecz była zastanawiająca, a mianowicie to, iż ów Masema znał imię Randa al’Thora. Ten dokument zdecydowanie powinien wrócić do kasetki.

Raport mówiący, że jak dotąd, nie znaleziono nawet śladu Mazrima Taima. Tym razem nie było najmniejszego powodu, by trzymać go w schowku. Kolejne doniesienia o pogarszającej się sytuacji w Arad Doman i Tarabon. Na wybrzeżu Oceanu Aryth znikały statki. Plotki o wtargnięciu Tairenian do Cairhien. Powoli popadała w nałóg chowania wszystkiego do tej kasetki; żaden z tych ostatnich raportów nie musiał przecież być trzymany w tajemnicy. Dwie siostry zniknęły w Illian, kolejna w Caemlyn. Zadrżała na myśl, gdzie też mogą się znajdować Przeklęci. Zbyt wielu jej agentów nagle umilkło. Gdzieś tam czaił się morlew, a ona zmuszona była żeglować pośród , ciemności. Tutaj jest. Cienki niczym jedwab skrawek papieru popękał, gdy go rozwinęła.

„Sidła zastawione. Pasterz trzyma miecz”.

Komnata Wieży głosowała tak, jak tego oczekiwała, jednogłośnie i bez konieczności wykręcania rąk, nie musiała też odwoływać się do swego autorytetu. Mężczyzna, który zdołał dobyć Callandora, musi być Smokiem Odrodzonym; takiego człowieka powinna prowadzić i kontrolować Biała Wieża. Trzy Zasiadające z trzech różnych Ajah zaproponowały, by wszystkie plany omawiano, a potem realizowano pod kontrolą Komnaty, zanim sama zdążyła to zasugerować; zaskoczeniem było, że jedną z tych trzech okazała się Elaida, ale przecież Czerwone z pewnością będą chciały trzymać mężczyznę, który zdolny jest przenosić, na najkrótszej z możliwych cum. Jedynym problemem było zablokowanie propozycji, by wysłać delegację do Łzy, która wzięłaby wszystko w swoje ręce, ale to nie okazało się szczególnie trudne, nie w sytuacji, gdy zdradziła, że informacje, jakimi dysponuje, pochodzą od Aes Sedai, która zdążyła już wejść do najbliższego otoczenia tego człowieka.

Ale co on teraz porabia? Dlaczego Moiraine milczy? Niecierpliwość przesycała Komnatę atmosferą tak ciężką, iż Siuan nieomal oczekiwała, że powietrze zacznie iskrzyć. Z trudem pohamowała swój gniew.

„Żeby ta kobieta sczezła! Dlaczego nie przysyła żadnych wieści?”

Drzwi otworzyły się z impetem. Wściekła, wyprostowała się w fotelu, do komnaty zaś wkroczyła grupa kobiet pod wodzą Elaidy. Wszystkie miały na sobie swe szale, większość z czerwonymi frędzlami, ale przy boku Elaidy stała z chłodnym wyrazem twarzy Alviarin, Biała siostra, tuż za nimi były Joline Maza, smukła Zielona, oraz pulchna Shemerin z Żółtych; towarzyszyły Danelle, której wielkie oczy bynajmniej nie były zamglone i nieprzytomne. W rzeczy samej, Siuan dostrzegła przynajmniej po jednej przedstawicielce poszczególnych Ajah, wyjąwszy Błękitne. Niektóre wyglądały na zdenerwowane, jednak na twarzy większości gościła ponura determinacja, a w ciemnych oczach Elaidy dostrzec można było niewzruszoną pewność, a nawet triumf.

— Co to wszystko ma znaczyć? — warknęła Siuan, z ostrym trzaskiem zamykając wieko kasetki z czarnego drzewa. Wstała gwałtownie i obeszła stół dookoła. Najpierw Moiraine, a teraz to! — Jeżeli dotyczy to spraw taireńskich, Elaido, sama powinnaś wiedzieć, że nie wolno ci wprowadzać w to pozostałych. A także powinnaś zdawać sobie sprawę, że nie masz prawa wchodzić tutaj jak do kuchni swojej matki! Przeproś więc i wyjdź, zanim sprawię, że pożałujesz, iż nie jesteś znowu nowicjuszką!

Jej chłodna furia powinna spowodować, że natychmiast uciekną, lecz choć kilka niespokojnie zaszurało nogami, żadna nie wykonała nawet ruchu w stronę drzwi. Mała Danelle wręcz uśmiechnęła się do niej! A Elaida spokojnie podeszła bliżej i zdjęła pasiastą stułę z ramion Siuan.

— Nie będzie ci już dłużej potrzebna — oznajmiła. — Nigdy nie była dla ciebie odpowiednia, Siuan.

Wstrząs spowodował, że język Siuan zmienił się w kamień. To jakieś szaleństwo. To niemożliwe. Przepełniona furią sięgnęła po saidara — i przeżyła kolejny wstrząs. Pomiędzy nią a Prawdziwym Źródłem tkwiła bariera podobna do ściany z grubego szkła. Z niedowierzaniem spojrzała na Elaidę.

Niczym szyderczy komentarz bez słów, wokół tamtej rozjarzyła się łuna saidara. A potem już tylko stała bezbronna, Elaida zaś oplatała ją strumieniami Powietrza od ramion aż po kibić, mocno wiążąc jej ręce przy bokach. Ledwie mogła złapać oddech.

— Oszalałaś chyba! — jęknęła. — Wszystkie chyba oszalałyście! Obedrę was za to ze skóry! Uwolnijcie mnie!

Żadna nie odpowiedziała; zdawały się niemalże ją ignorować.

Alviarin przepatrywała dokumenty leżące na stole, szybko, choć bez pośpiechu. Joline i Danelle wraz z kilkoma innymi przeglądały książki na regałach, wyciągając je z półek i potrząsając nimi, aby się przekonać, czy nic nie wypadnie spomiędzy ich kart. Biała siostra leciutko syknęła rozczarowana, gdy nie znalazła na stole tego, czego szukała, potem podniosła wieko kasetki z czarnego drewna. W jednej chwili kasetka wybuchła kulą płomienia.

Alviarin odskoczyła z krzykiem, potrząsając ręką, na której już pojawiały się pęcherze.

— Chroniona — wymamrotała tonem na tyle zdradzającym gniew, na ile wypadało Białej siostrze. — Tak drobny splot, że go nie wyczułam, dopóki nie było za późno.

Z kasetki oraz jej zawartości nie zostało nic prócz kupki szarego popiołu.

Twarz Elaidy nie zdradzała rozczarowania.

— Obiecuję ci, Siuan, że powiesz mi każde słowo zawarte w dokumentach, które przed chwilą spłonęły, dla kogo było przeznaczone i w jakim celu.

— Chyba musiał cię Smok opętać! — warknęła Siuan. — Obedrę cię za to ze skóry, Elaida. Wszystkie obedrę! Będziecie miały szczęście, jeżeli Komnata Wieży nie przegłosuje ujarzmienia was wszystkich!

Lekki uśmiech na twarzy Elaidy nie obejmował oczu.

— Komnata zebrała się niecałą godzinę temu... wystarczająca liczba sióstr, by stanowiły kworum wedle naszych praw... i jednogłośnie, jak to jest wymagane, ustaliła, że nie jesteś już dłużej Amyrlin. Dokonało się więc, a my jesteśmy tutaj; by dopilnować realizacji tych postanowień.

Siuan poczuła lodowatą kulę rosnącą w żołądku, a cichy głos, gdzieś w głębi jej duszy, zaczął krzyczeć.

„Jak się dowiedziały? Światłości, ile jeszcze wiedzą? Głupia! Ślepa, głupia kobieta!”

Jej twarz pozostała jednak nieruchoma. Nie pierwszy raz przyparto ją do muru. Jako piętnastoletnia dziewczyna, mając przy sobie tylko nóż do krojenia przynęty, została otoczona w ciemnej uliczce przez czterech pijanych łajdaków — wówczas z pewnością trudniej było uciec niż teraz. Tak przynajmniej próbowała samą siebie przekonać.

— Kworum wedle naszych praw? — syknęła. — Ledwie minimum, w którym większość i tak stanowiły twoje przyjaciółki oraz te, które udało ci się omamić.

To, że Elaidzie udało się przekonać choćby względnie niewielką liczbę Zasiadających, już wystarczyło, by zaschło jej w gardle, ale dalej niczego po sobie nie pokazywała:

— Kiedy spotka się cała Komnata, ze wszystkimi Zasiadającymi, poznasz swój błąd. Ale będzie za późno! W Wieży nigdy dotąd nie zdarzył się bunt; jeszcze za tysiąc lat będą przywoływać twój przykład, aby pokazać nowicjuszkom, jaki los czeka buntowników. — Na niektórych twarzach pojawił się leciutki wyraz zwątpienia, najwidoczniej Elaida nie miała tak ścisłej kontroli nad swymi spiskowcami, jak jej się wydawało. — Nadszedł czas, by wreszcie przestać wiercić dziury w kadłubie i zabrać się do czerpania wody. Nawet ty możesz zmniejszyć swoją winę, Elaido.

Elaida z kamiennym spokojem czekała, aż skończy mówić. Potem cios jej otwartej dłoni dosięgnął twarzy Amyrlin; ta zachwiała się, srebrzystoczarne iskierki zatańczyły jej przed oczyma.

— Jesteś skończona — powiedziała Elaida. — Sądziłaś, że ja... że my... pozwolimy ci zniszczyć Wieżę’? Zabrać ją!

Siuan aż się zatoczyła, kiedy dwie Czerwone popchnęły ją naprzód. Ledwie trzymając się na nogach, spojrzała na nie piorunującym wzrokiem, ale posłusznie poszła w kierunku, który jej wskazały. Kogo powinna o tym wszystkim zawiadomić? Niezależnie od zarzutów, jakie jej stawiano, potrafiła je odeprzeć, pod warunkiem że będzie miała czas. Nawet zarzuty dotyczące Randa; nie mogą jej przeciwstawić nic poza plotkami, a wszak gra w Wielką Grę już zbyt długo, by można ją pokonać za pomocą plotek. Chyba, że mają również Min; dzięki Min plotki mogą przemienić się w prawdę. Zacisnęła zęby.

„Niech sczeźnie ma dusza, zrobię z tej paskudy przynętę na ryby!”

W przedpokoju potknęła się znowu, ale tym razem nie dlatego, że ją popchnięto. Miała bowiem nadzieję, że Leane nie będzie na jej posterunku, tymczasem Opiekunka znajdowała się w takiej samej sytuacji — stała z ramionami przyciśniętymi sztywno do boków, usta bezgłośnie otwierały się i zamykały zakneblowane Powietrzem. Z pewnością poczuła, jak skrępowano Leane, ale nie zdała sobie z tego sprawy; w Wieży właściwie bez przerwy czuło się efekty przenoszenia Mocy.

Jednak to nie widok Leane sprawił, że zgubiła krok, lecz obraz wysokiego, szczupłego, siwowłosego mężczyzny, który leżał na posadzce z nożem sterczącym między łopatkami. Alric był jej Strażnikiem od około dwudziestu lat, nigdy nie skarżył się, kiedy los nakazywał im przez dłuższy czas przebywać w Wieży, nigdy nie narzekał, gdy jako Strażnik Amyrlin musiał oddalać się na setki mil od niej, czego nie lubi żaden Gaidin.

Odkaszlnęła, ale gdy przemówiła, jej głos wciąż był ochrypły.

— Obedrę cię za to ze skóry, zasolę ją i zostawię, by wyschła na słońcu, Elaida. Przysięgam ci to!

— Zatroszcz się lepiej o własną skórę, Siuan — odrzekła Elaida, podchodząc bliżej, by spojrzeć jej w oczy. — Są jeszcze sprawy, które nie wyszły na jaw. Wiem o tym. A ty zdradzisz mi wszystko, co do joty. Wszystko-co-do joty!

Nagłe zamilknięcie było znacznie bardziej przerażające niźli wcześniejsze groźne spojrzenia.

— Obiecuję ci to, Siuan. Zabierzcie ją na dół!

Około południa, ściskając zwoje błękitnego jedwabiu, Min przeszła szybko przez Północną Bramę, na jej twarzy zastygł głupiutki uśmiech przeznaczony dla gwardzistów z Płomieniem Tar Valon na piersi, po dziewczęcemu zamiatała zielonymi sukniami, podobnie jak czyniłaby to Elmindreda. Właściwie już zaczęła udawać tamtą, zanim uświadomiła sobie, że nie widzi żadnych gwardzistów. Ciężkie, nabijane żelazem drzwi wartowni zbudowanej na kształt gwiazdy stały otworem; sama wartownia wyglądała na opuszczoną. To było niemożliwe. Żadnej z bram wiodącej na tereny Wieży nigdy nie zostawiano bez straży. W połowie drogi do białej niczym kość iglicy Wieży unosiła się ponad drzewami chmura dymu. Gdzieś tam były kwatery młodych ludzi, którzy uczyli się pod kierunkiem Strażników. Być może ogień odciągnął warty od bram.

Wciąż czując się odrobinę nieswojo, ruszyła ścieżką wiodącą przez zalesioną część terenów Wieży, mnąc zwoje jedwabiu. Tak naprawdę nie potrzebowała wcale nowej sukni, ale jak mogła odmówić, skoro Laras wcisnęła jej sakiewkę pełną srebra i kazała kupić jedwab, który wcześniej gdzieś widziała; utrzymywała jednocześnie, że ten kolor będzie idealnie pasował do cery „Elmindredy”. To, czy rzeczywiście ma ochotę, czy też nie, uwydatniać swoją cerę, liczyło się znacznie mniej niż zapewnianie sobie trwałej przychylności Laras.

Zza drzew dosłyszała szczęk mieczy. Strażnicy musieli zapewne ćwiczyć swych uczniów znacznie ostrzej niż zazwyczaj.

To wszystko było bardzo denerwujące. Laras i jej wskazówki dotyczące urody, Gawyn i jego żarty, Galad prawiący jej komplementy i nie zdający sobie ani przez chwilę sprawy, co jego twarz i uśmiechy czynią z kobietami. Czy to w taki sposób Rand jej pragnął? Czy naprawdę dostrzegłby ją, gdyby wdziała sukienkę i uśmiechała się do niego niczym bezmózga dzierlatka?

„Nie ma prawa oczekiwać czegoś takiego ode mnie” — pomyślała z wściekłością. To wszystko to jego błąd. Przecież nie byłoby jej tutaj w tych głupich sukienkach, z idiotycznym uśmiechem przyklejonym do twarzy, gdyby nie chodziło o niego. — „Ubieram się w kaftan i spodnie i nic więcej mi nie potrzeba! Od czasu do czasu mogę założyć sukienkę... może tak się zdarzyć...! ale nie po to, by jakiś mężczyzna spojrzał na mnie! Założę się, że w tej chwili wgapia się właśnie w jakąś taireńską kobietę, odkrywającą pół swego dekoltu. Ja też mogę założyć taką suknię. Zobaczymy, co sobie pomyśli, kiedy mnie zobaczy w tym błękitnym jedwabiu. Zrobię sobie dekolt aż do...”

O czym ona właściwie myśli’? Ten mężczyzna pozbawił ją resztek zdrowego rozsądku! Zasiadająca na Tronie Amyrlin trzyma ją tutaj zupełnie niepotrzebnie, a Rand mąci jej umysł!

„Żeby sczezł! Żeby sczezł za zrobienie mi czegoś takiego!”

W oddali ponownie rozległ się szczęk mieczy, a ona zatrzymała się na widok zgrai młodych ludzi, którzy przed nią wypadli spośród drzew, z włóczniami i obnażonymi ostrzami w dłoniach. Prowadził ich Gawyn. Rozpoznała też kilku innych; to byli ci, którzy uczyli się u Strażników. Po terenach Wieży niosły się krzyki i wrzaski wściekłych mężczyzn.

— Gawyn! Co się dzieje?

Odwrócił się, słysząc jej głos. Błękitne oczy przepełniał smutek i strach.

— Min. Co ty robisz...? Natychmiast opuść tereny Wieży. Tu jest niebezpiecznie.

Garstka młodych ludzi pobiegła dalej, pozostali jednak czekali niecierpliwie na niego. Miała wrażenie, że zgromadziła się tutaj większość uczniów Strażników.

— Powiedz mi, co się dzieje, Gawyn!

— Dzisiaj rano obalono Amyrlin. Idź stąd, Min!

Zwoje jedwabiu wypadły jej z rąk.

— Obalono? To niemożliwe! Jak? Dlaczego? W imię Światłości, dlaczego?

— Gawyn! — zawołał jeden z młodych mężczyzn, a pozostali podjęli wezwanie, potrząsając uniesioną bronią. — Gawyn! Biały Dzik! Gawyn!

— Nie mam czasu — powiedział z napięciem. — Wszędzie toczą się walki. Powiadają, że Hammar stara się uwolnić Siuan Sanche. Muszę iść do Wieży, Min. Odejdź stąd! Proszę!

Odwrócił się i pobiegł w kierunku Wieży. Pozostali ruszyli za nim, wymachując bronią, niektórzy wciąż wznosili okrzyki:

— Gawyn! Biały Dzik! Gawyn! Naprzód, Młodzi!

Min patrzyła w ślad za nimi.

— Nie powiedziałeś mi nawet, po której stanąłeś stronie, Gawyn — wyszeptała.

Odgłosy walki stawały się coraz głośniejsze, wyraźniejsze, szczególnie od chwili, gdy zaczęła ich nasłuchiwać, a krzyki i jęki, szczęk stali o stal zdawały się dobiegać ze wszystkich stron naraz. Ta wrzawa spowodowała, że dreszcz przebiegł jej po skórze, a kolana zadrżały; to wszystko nie mogło się dziać naprawdę, nie tutaj. Gawyn miał rację. Najbezpieczniejszą rzeczą, najbardziej rozsądną, będzie natychmiastowe opuszczenie terenów Wieży. Tylko że nie potrafiła powiedzieć, kiedy i czy w ogóle zostanie na powrót wpuszczona do środka, a nie umiała wyobrazić sobie, do czego mogłaby się przydać na zewnątrz.

— A do czego mogę się przydać w środku? — głośno zadała sama sobie pytanie.

Ale nie odwróciła się i nie wróciła do bramy. Zostawiła jedwab, tam gdzie upadł, i szybko ruszyła w stronę drzew, szukając miejsca, w którym mogłaby się ukryć. Nie sądziła, by ktokolwiek zechciał nadziać „Elmindredę” na rożen niczym gęś — zadrżała, żałując, że w ogóle przyszło jej to na myśl — ale nie było powodu, by narażać się na głupi przypadek. Wcześniej czy później walki się skończą, a w tym czasie podejmie decyzję, co robić dalej.

W celi było ciemno jak w studni. Siuan otworzyła oczy, przetarła je, zamrugała i postanowiła pozostać nieruchomo. Czy na zewnątrz jest już ranek? Przesłuchanie ciągnęło się długo. W tej chwili starała się zapomnieć o bólu i cieszyć się świadomością, że wciąż jeszcze oddycha. Szorstki kamień, na którym leżała, boleśnie obcierał rany i siniaki, choć tylko te, które miała na plecach. Pot szczypał skaleczenia — od kolan aż do ramion czuła się niczym jedno kłębowisko bólu — i powodował, że drżała w chłodzie celi.

„Mogły przynajmniej zostawić mi bieliznę na zmianę”.

Powietrze pachniało zastarzałym kurzem, wyschniętą gliną i starością. Jedna z głębokich cel. Od czasów Artura Hawkwinga nikogo nie umieszczano tak nisko. Od czasów Bonwhina.

Skrzywiła się w ciemności; nie było zapomnienia. Zaciskając zęby, uniosła się do pozycji siedzącej i oparła się o ścianę. Kamienne bloki ściany były zimne pod plecami.

„Proste rzeczy — mówiła do siebie. — Myśl o prostych rzeczach. Ciepło. Zimno. Zastanawiam się, kiedy przyniosą mi choć odrobinę wody. Jeśli przyniosą”.

Nie potrafiła nie czuć braku pierścienia z Wielkim Wężem. Nie miała go już na palcu. Nie, żeby spodziewała się go tam znaleźć; miała wrażenie, że pamięta, jak jej go ściągali. Potem wszystko zaszło mgłą. Wspaniałą, błogosławioną mgłą. Pamiętała jednak, że na koniec powiedziała im wszystko. Prawie wszystko. Przepełniło ją poczucie triumfu, iż udało jej się zataić odrobinę tego, strzępek tamtego. W przerwach pomiędzy odpowiedziami, które dobywały się z niej wśród wycia — powiedziałaby im wszystko, byleby tylko przestały, choćby na chwilę, byleby tylko... Objęła się ramionami, by powstrzymać wstrząsające nią dreszcze. Niewiele to pomogło.

„Powinnam zachować spokój. Przecież jeszcze żyję. Muszę pamiętać, że nade wszystko jeszcze żyję”.

— Matko? — Z ciemności napłynął drżący głos Leane. — Jesteś już przytomna, Matko?

— Jestem przytomna — westchnęła Siuan. Przez chwilę miała nadzieję, że przynajmniej wypuściły Leane i pozbyły się jej z miasta. Poczuła ukłucie winy, gdy zrozumiała, iż zadowolona jest z obecności drugiej kobiety, dzielącej z nią celę. — Przykro mi, że ciebie też w to wciągnięto, cór...

Nie. Teraz już nie miała prawa tak ją nazywać.

— Przykro mi, Leane.

Przez dłuższą chwilę siedziały w milczeniu.

— Czy... czy z tobą wszystko w porządku, Matko?

— Siuan, Leane. Po prostu, Siuan.

Na przekór sobie samej spróbowała objąć saidara. Nie poczuła nic. Dla niej już nic tam nie było. Tylko pustka w sercu. Już nigdy. Całe życie poświęcone jednemu celowi, a teraz pozbawiona steru musiała dryfować po morzach znacznie ciemniejszych niźli ta cela. Otarła łzę z policzka, zła, że w ogóle pozwoliła sobie ją uronić.

— Nie jestem już Zasiadającą na Tronie Amyrlin, Leane. — W jej głosie zadrżała nutka gniewu. — Przypuszczam, że na moje miejsce wybiorą Elaidę. Jeżeli to się jeszcze nie stało. Przysięgam, pewnego dnia rzucę ją na pożarcie srebrawom!

Jedyną odpowiedzią Leane było przeciągłe, przepełnione rozpaczą westchnienie.

Zgrzyt klucza w zardzewiałym żelaznym zamku spowodował, że uniosła głowę; nikt nie pomyślał, by naoliwić mechanizm, zanim ją i Leane wrzucono do środka; skorodowane części nie chciały się obracać. Z ponurą determinacją wstała.

— Wstań, Leane. Wstań.

Po chwili usłyszała, jak jej towarzyszka skarży się na ból i mamrocze coś do siebie w przerwach między cichymi jękami.

Po chwili Leane powiedziała:

— Na cóż się to zda?

— Przynajmniej nie zobaczą nas, jak kulimy się na podłodze i łkamy. — Postarała się nadać głosowi twardsze brzmienie. — Możemy walczyć, Leane. Dopóki żyjemy, możemy jeszcze walczyć.

„Och, Światłości, ujarzmiły mnie! Ujarzmiły mnie!”

Ciemność okryła jej myśli, zacisnęła pięści, wbijając paznokcie we wnętrza dłoni, a palce stóp wryły się w nierówną kamienną posadzkę. Bardzo pragnęła, by głos zamierający jej w gardle nie przypominał aż tak bardzo żałosnego jęku.

Min położyła swoje tobołki na posadzce, odrzuciła płaszcz na plecy, aby móc użyć obu rąk do operowania kluczem. Długi jak dwie jej dłonie, zardzewiały w takim samym stopniu jak zamek, nie różnił się niczym od pozostałych, zawieszonych na wielkim metalowym kółku. Powietrze było chłodne i wilgotne, jakby lato nigdy nie docierało tak głęboko.

— Pośpiesz się, dziecko — wymamrotała Laras, unosząc w górę lampę i jednocześnie obserwując oba krańce zatopionego w ciemnościach kamiennego korytarza. Trudno było uwierzyć, że ta kobieta, z tymi podwójnymi podbródkami, była kiedyś prawdziwą pięknością, a jednak w tej chwili Min z pewnością wydawała się piękna.

Walcząc z kluczem, potrząsnęła głową. Spotkała Laras, kiedy próbowała wślizgnąć się do swego pokoju, skąd chciała zabrać prostą szarą suknię podróżną, którą w tej chwili miała na sobie, oraz kilka innych rzeczy niezbędnych w drodze. Nie do wiary, ale w środku zastała potężną kobietę, która jej właśnie szukała, odchodząc od zmysłów z niepokoju o „Elmindredę”; zobaczywszy ją, głośnym okrzykiem wyraziła swoją radość, iż jest już bezpieczna, a potem zaproponowała, że zamknie ją na klucz w izbie, dopóki kłopoty się nie skończą. Wciąż nie za bardzo rozumiała, w jaki sposób Laras udało się wydobyć z niej jej zamiary, i wciąż jeszcze nie potrafiła przejść do porządku nad wstrząsem, jaki przeżyła, gdy tamta z wahaniem zaproponowała swą pomoc.

„W głębi serca śmiała z niej kobieta. Cóż, mam nadzieję, że zdoła... jak ona to ujęła...? utrzymać mnie z dala od kociołka z wrzącą zupą”.

Przeklęty klucz nie chciał się obracać; całym ciężarem ciała naparła na niego.

W rzeczywistości była wdzięczna Laras nie tylko za towarzystwo. Wątpiła, by jej samej udało się wszystko przygotować czy znaleźć niezbędne rzeczy, a z pewnością nie w takim tempie. A poza tym... poza tym, kiedy wpadła na Laras, zaczynała już przekonywać samą siebie, iż głupotą jest choćby myślenie o tym, co sobie zamierzyła, że powinna właściwie siedzieć na grzbiecie konia mknącego prosto do Łzy, dopóki ma jeszcze jakąś szansę, zanim ktoś postanowi dodać jej głowę do szeregu, który dekorował fronton Wieży. Podejrzewała jednak, że ucieczka byłaby taką rzeczą, której nie wybaczyłaby sobie nigdy. Tak więc już za to była na tyle wdzięczna Laras, że nie zaprotestowała, gdy tamta dołożyła kilka pięknych sukienek do tych, które zdążyła wcześniej zapakować. Róże i pudry zawsze będzie można gdzieś „zgubić” po drodze.

„Dlaczego ten przeklęty klucz nie chce się obrócić? Może Laras uda się...”

Zamek znienacka ustąpił, klucz się obrócił ze zgrzytem tak głośnym, iż Min przestraszyła się, że go ułamała. Ale kiedy pchnęła drzwi z nierównych desek, otworzyły się do wnętrza celi. Ściskając tobołki, weszła do środka... i zatrzymała się skonsternowana.

Światło lampy ukazało sylwetki dwóch kobiet, których nagie ciała okrywały ciemne sińce i krwawe rany; osłaniały oczy przed jaskrawym blaskiem, a Min przez chwilę sądziła, że musiała się chyba pomylić. Jedna z kobiet była wysoka, o skórze barwy miedzi, druga niższa i nieco mocniej zbudowana, o jaśniejszej karnacji. Twarze jednak były znajome — prawie znajome — nie nosiły wszak śladów tego, co tamtym zrobiono, a więc nie powinna mieć wątpliwości. Ale ta nie zdradzająca upływu lat gładkość, która znamionowała oblicza Aes Sedai, zniknęła; bez wahania powiedziałaby, że te kobiety są w najlepszym razie sześć lub siedem lat starsze od niej i nie są żadnymi Aes Sedai. Kiedy to pomyślała, poczuła, jak ze zmieszania płoną jej policzki. Nie widziała wokół nich żadnych obrazów, żadnej aury, a przecież w towarzystwie Aes Sedai zawsze miewała widzenia.

„Przestań” — przywołała się do porządku.

— Gdzie...? — zaczęła pytająco jedna z kobiet, potem urwała, by odkaszlnąć. — W jaki sposób udało ci się zdobyć te klucze?

Głos należał bez wątpienia do Siuan Sanche.

— To ona. — W głosie Laras brzmiało niedowierzanie. Szturchnęła Min grubym palcem. — Pośpiesz się, dziecko! Jestem zbyt stara i powolna na takie przygody.

Min obdarzyła ją zaskoczonym spojrzeniem. Laras wszak nalegała, by iść z nią, twierdziła, że nie puści jej samej. Min chciała zapytać Siuan, dlaczego obie z Leane nagle wyglądają tak młodo, ale nie było czasu na tak błahe pytania.

„Za bardzo przywykłam do bycia przeklętą Elmindredą!”

Wciskając po jednym z tobołków każdej z nagich kobiet, nagle oznajmiła:

— Rzeczy. Ubierzcie się najszybciej, jak się da. Nie wiem, ile mamy czasu. Wmówiłam wartownikowi, że uda mu się naciągnąć mnie na kilka pocałunków, gdy pozwoli, bym odpłaciła ci za doznane urazy, a kiedy odwróciłam jego uwagę, Laras zaszła go od tyłu i uderzyła w głowę wałkiem do ciasta. Ale nie mam pojęcia, jak długo pozostanie nieprzytomny. — Wychyliła się za drzwi i z niepokojem spojrzała w głąb korytarza w kierunku wartowni. — Lepiej będzie, jak się pośpieszymy.

Siuan tymczasem zdążyła już rozwiązać swój tobołek i zaczęła wkładać rzeczy, które w nim były. Oprócz lnianej bielizny na jego zawartość w całości składały się proste wełny w rozmaitych odcieniach brązu, odpowiednie dla wiejskiej kobiety, która przybyła do Białej Wieży, aby zasięgnąć rady Aes Sedai, chociaż rozcięte suknie do konnej jazdy wyglądały w tym zestawie dość niezwykle. Większość ubrań była dziełem Laras, Min podczas szycia raczej tylko kłuła sobie palce. Leane również zakryła swoją nagość, ale wydawała się bardziej interesować nożem o krótkim ostrzu, który wisiał przytroczony u pasa, niźli samym ubiorem.

Trzy ubrane w prosty sposób kobiety miały przynajmniej szansę niespostrzeżenie opuścić Wieżę. Walki sprawiły, że spora liczba petentów została uwięziona na należących do niej terenach; kolejna trójka poszukująca schronienia w najgorszym razie może zostać wyrzucona na ulicę. Dopóki nikt ich nie rozpozna. Odmienione twarze tamtych również mogą się okazać pomocne. Nikt zapewne nie będzie brał pary młodych — a przynajmniej młodo wyglądających — kobiet za Zasiadającą na Tronie Amyrlin oraz Opiekunkę Kronik. Byłą Zasiadającą i byłą Opiekunkę, upomniała się.

— Tylko jeden wartownik? — zapytała Siuan, krzywiąc się w trakcie naciągania grubych pończoch. — Dziwne. Pierwszego lepszego rzezimieszka strzegą lepiej niż nas.

Rzuciła okiem na Laras i wzuła mocne buty.

— Miło widzieć, że niektórzy nie wierzą w stawiane mi zarzuty. Jakiekolwiek by były.

Potężna kobieta zmarszczyła czoło i opuściła głowę, powodując pojawienie się jeszcze jednego dodatkowego podbródka.

— Jestem lojalna wobec Wieży — powiedziała twardym głosem. — Takie rzeczy nie są dla mnie. Jestem tylko kucharką. Ta głupia dziewczyna wywołała we mnie aż nadto wspomnień o tym, jak sama byłam takim głupiutkim podlotkiem. Patrząc na ciebie... myślę... że już czas, abym sobie przypomniała, iż nie jestem smukłą dziewoją.

Wcisnęła latarnię w ręce Min.

Min chwyciła ją za grube ramię, gdy tamta się odwracała, by odejść.

— Laras, nie wydasz nas? Nie teraz, po tym wszystkim, co dla nas zrobiłaś.

Szeroka twarz kobiety rozpłynęła się w uśmiechu, na poły przywołującym dawne, przyjemniejsze wspomnienia, na poły zaś ponurym.

— Och, Elmindredo, naprawdę w twoim wieku byłam taka sama. Robiłam głupstwa i parę razy omal nie wpadłam w potężne kłopoty, cudem unikając szubienicy. Nie zdradzę cię, dziecko, ale będę przecież musiała jakoś tu żyć. Kiedy wybije druga, wyślę dziewczynę z winem dla Strażnika. Jeżeli do tego czasu się nie obudzi ani nie zostanie odkryty, to da wam więcej niż godzinę.

Odwracając się w stronę dwu kobiet, rzuciła im gniewne spojrzenie; zwykle patrzyła tak na podkuchennych i im podobnych.

— Dobrze skorzystajcie z tej godziny, moje drogie! Z tego, co słyszałam, miały zamiar umieścić was w pomywalni naczyń, a więc będą ścigać choćby dla przykładu. Nie dbam, jak to się stanie... takie rzeczy są dla Aes Sedai, nie dla kucharek; jeśli o mnie chodzi, jedna Amyrlin niczym nie różni się od drugiej... ale jeżeli pozwolicie, by złapały to dziecko, to możecie się spodziewać, że od świtu do zmierzchu będę drzeć z was pasy, i to wyłącznie w chwilach wolnych od szorowania zatłuszczonych garnków oraz dzbanów z pomyjami! Zanim skończę, pożałujecie, że nie ścięto wam głów. Nie sądzę, by one podejrzewały, że wam pomogłam. Każdy wie, że interesują mnie tylko moje kuchnie. Całusa na drogę i zmykaj! — Uśmiech powrócił na jej twarz, gdy uszczypnęła Min w policzek. — Poganiaj je, moje dziecko. Ach, będę tęskniła za strojeniem ciebie. Taka śliczna dziewczyna.

Uszczypnęła ją po raz ostatni i wytoczyła się z celi, nieomal biegnąc truchtem.

Min z niesmakiem potarła policzek, nienawidziła, kiedy Laras jej to robiła. Ta kobieta była silna jak koń. Omal nie została powieszona? Jakąż to „kochaną dziewczyną” musiała być Laras?

Ostrożnie przeciągając suknię przez głowę, Leane parsknęła głośno.

— Pomyśleć, że śmiała odezwać się do ciebie w taki sposób, Matko! — Jej nachmurzona twarz pojawiła się w wycięciu sukni. — Zaskoczona jestem, że w ogóle pomogła, jeżeli tak myśli.

— Mimo to pomogła — odparowała Min. — O tym należy pamiętać. I sądzę, że dotrzyma słowa i nas nie zdradzi. Jestem tego pewna.

Leane parsknęła ponownie.

Siuan otuliła ramiona płaszczem.

— Różnica polega na tym, Leane, że nie mam już dłużej praw do tytułu. Poczujesz to, kiedy jutro ty i ja będziemy jej pomywaczkami. — Leane klasnęła w dłonie, by powstrzymać ich drżenie, Siuan zaś ciągnęła dalej oschłym tonem. — Ja również przypuszczam, że Laras dotrzyma słowa dotyczącego... innych rzeczy... tak więc, nawet jeśli nie dbacie ani trochę o to, czy Elaida powiesi nas niczym parę rekinów na haku, aby cały świat to zobaczył, proponuję, byśmy jednak ruszały. Gdy byłam dziewczyną, nienawidziłam tłustych garnków i nie wątpię, że nadal tak jest.

Leane w ponurym milczeniu zaczęła zawiązywać tasiemki wiejskiej sukni.

Siuan przeniosła swe spojrzenie na Min.

— Zapewne nie spieszyłabyś nam z pomocą równie chętnie, gdybyś wiedziała, że obie zostałyśmy... ujarzmione. — Jej głos nie zadrżał, ale oczy były przepełnione bólem i strachem. To był szok, kiedy zrozumiała, że spokój jest jedynie maską. — Każda Przyjęta może nas obie powiązać jak barany, Min. Większość nowicjuszek poradziłaby sobie z nami.

— Wiem — powiedziała Min, dbając, by ton jej głosu nie zdradził najlżejszego śladu współczucia. Współczucie mogło w jednej chwili zniszczyć resztki samoopanowania, jakie zostały tej kobiecie, a potrzebowała ich teraz najbardziej. — Zostało to obwieszczone na wszystkich rogach miasta i ogłoszone na plakatach, które wiszą wszędzie, gdzie tylko dało się wbić gwóźdź. Jednakże wciąż żyjecie.

Leane zaśmiała się gorzko, ale Min postanowiła zignorować jej śmiech.

— Lepiej będzie, jak już pójdziemy. Wartownik może się obudzić albo ktoś może go znaleźć.

— Prowadź, Min — powiedziała Siuan. — Oddajemy się w twoje ręce.

Po chwili Leane krótko skinęła głową i pośpiesznie wdziała płaszcz.

W wartowni na końcu ciemnego korytarza leżał na ziemi samotny Strażnik, z twarzą na zakurzonej posadzce. Hełm, który zapewne uchroniłby go przed utratą przytomności, stał na blacie stołu z nierównych desek obok pojedynczej latarni, która oświetlała pomieszczenie. Wydawał się oddychać równo. Min nie poświęciła mu więcej niż jedno spojrzenie, aczkolwiek miała nadzieję, że jego kontuzja nie okaże się poważna; nie starał się przecież nazbyt skwapliwie skorzystać z jej propozycji.

Popędziła Siuan i Leane przez następne drzwi zbite z grubych desek i wzmocnione żelaznymi sztabami na wąskie, kamienne schody. Trzeba było się spieszyć. Udawanie petentek nie uchroni ich przed przesłuchaniem, kiedy zostaną dostrzeżone podczas wychodzenia z lochów.

W trakcie wędrówki przez podziemia Wieży nie spotkały po drodze żadnych wartowników, w ogóle nikogo, ale Min przyłapała się na tym, że wstrzymuje oddech, kiedy doszły wreszcie do małych drzwi, prowadzących do właściwiej Wieży. Uchyliła je na tyle szeroko, by móc wysunąć głowę i spojrzeć w obie strony korytarza.

Pozłacane lampy stały pod fryzami ścian z białego marmuru. Po prawej stronie jakieś kobiety szły właśnie w głąb korytarza, nie oglądając się za siebie. Swoboda, z jaką stawiały kroki, zdradzała, że to Aes Sedai; w Wieży nawet królowe chodziły z wahaniem i jakby ostrożnie. W drugiej części korytarza szło kilku mężczyzn, równie łatwo można było w nich rozpoznać Strażników po ich wilczej gracji ruchów i płaszczach, które zdawały się wtapiać w tło otoczenia.

Poczekała, dopóki Strażnicy również nie zniknęli, potem wyślizgnęła się przez drzwi.

— Droga wolna. Chodźcie. Nasuńcie kaptury na twarze i trzymajcie głowy opuszczone. Zachowujcie się tak, jakbyście były przerażone.

Ze swojej strony wcale nie musiała niczego udawać. Wnioskując ze sposobu, w jaki obie kobiety szły cicho za nią, one również nie musiały.

Korytarze Wieży rzadko bywały zatłoczone, teraz jednak wydawały się zupełnie opustoszałe. Od czasu do czasu, przez kilka chwil czyjaś sylwetka zamajaczyła przed nimi albo w świetle bocznych korytarzy, lecz niezależnie od tego, czy była to Aes Sedai, służąca czy Strażnik, wszyscy się śpieszyli, nazbyt zajęci swoimi sprawami, by zwracać. uwagę na kogoś jeszcze. Sama Wieża była również cicha.

Pokonały skrzyżowanie szerokich korytarzy, gdzie ciemne kleksy zaschniętej krwi upstrzyły bladą zieleń płytek posadzki. Dwie wielkie plamy rozciągały się rozmazane, jakby ciała wleczono na bok.

Siuan zatrzymała się, popatrzyła.

— Co się stało? — zapytała. — Powiedz mi, Min!

Leane ścisnęła rękojeść swego noża i rozglądała się dookoła, jakby w oczekiwaniu na atak.

— Walczyli — odrzekła Min z wahaniem. Miała nadzieję, że te dwie kobiety znajdą się już poza terenami Wieży, być może nawet poza miastem, kiedy będzie musiała im o wszystkim opowiedzieć. Popchnęła je obok tych ciemnych plam i nie pozwoliła się oglądać za siebie. — Wszystko zaczęło się wczoraj, zaraz po waszym uwięzieniu, a skończyło nie dalej jak dwie godziny temu. Zresztą jeszcze nie całkiem.

— Masz na myśli Gaidinów? — wykrzyknęła Leane. — Strażnicy walczyli ze sobą?

— Strażnicy, gwardziści, wszyscy naraz. Zaczęło się, kiedy jacyś ludzie, którzy utrzymywali, że są mularzami... było ich dwustu lub trzystu... spróbowali zdobyć samą Wieżę po tym, jak ogłoszono, że zostałyście aresztowane.

Siuan jęknęła.

— Danelle! Powinnam była się domyślić, że kryło się za tym coś więcej niż tylko brak uwagi. — Jej twarz wykrzywiała się z każdą chwilą coraz bardziej, aż Min pomyślała, że tamta wybuchnie łzami. — Artur Hawkwing nie potrafił tego zrobić, ale nam się udało.

Niezależnie od tego, czy rzeczywiście miała zaraz się rozpłakać, jej głos zabrzmiał silnie.

— Światłości, wybacz nam, zniszczyłyśmy Wieżę.

Długie westchnienie zdało się sięgać aż dna płuc, ale wraz z nim rozproszył się również gniew.

— Przypuszczam — powiedziała smutno po dłuższej chwili — że powinnam być zadowolona, iż część Wieży poparła mnie, ale niemalże żałuję, że nie stało się inaczej.

Min dokładała wszelkich starań, by na jej twarzy nie odbiło się nic z kłębiących się wewnątrz myśli, ale te przenikliwe błękitne oczy zdolne były wychwycić najlżejsze drgnienie powieki.

— Czy rzeczywiście poparli mnie, Min?

— Niektórzy tak. — Nie miała zamiaru mówić jej, jak niewielu, jeszcze nie. Ale nie mogła pozwolić, by Siuan sądziła, że wciąż dysponuje partyzantami w Wieży. — Elaida nie czekała, by się przekonać, czy Błękitne Ajah cię poprą. W Białej Wieży nie ma już żadnej Błękitnej siostry, przynajmniej żadnej żywej, to wiem na pewno.

— Sheriam? — zapytała z niepokojem Leane. — Anayia?

— Nie wiem, co z nimi. Zielonych również zostało niewiele. Nie w Wieży. Pozostałe Ajah podzieliły się, w taki lub inny sposób. Większość Czerwonych została. Na ile się orientuję, każda, która stanęła w opozycji do Elaidy, albo uciekła, albo została zabita. Siuan... — Dziwnie w jej ustach brzmiało to imię, Leane zresztą wymruczała coś gniewnie pod nosem, ale tytułowanie jej Matką byłoby teraz jawnym szyderstwem. — Siuan, zarzuty, które ci postawiono, głoszą, że wraz z Leane zaaranżowałyście ucieczkę Mazrima Taima. Podczas walk zniknął gdzieś Logain i o to również was obwiniają. Nie nazywają was wprost Sprzymierzeńcami Ciemności... przypuszczam, że stąd byłoby już zbyt blisko do Czarnych Ajah... ale niewiele brakuje. Rozsiewane przez nie informacje można interpretować na wiele sposobów.

— Nawet nie potrafiły się przyznać — powiedziała cicho Siuan — że zamierzają zrobić dokładnie to, za co mnie skazały.

— Sprzymierzeńcy Ciemności? — wymamrotała kompletnie ogłupiała Leane. — Nazywają nas...?

— Dlaczego nie miałby tego robić? — wyszeptała Siuan. — Dlaczego nie miałyby się ośmielić, skoro poważyły się aż na tyle?

Zgarbiły otulone płaszczami plecy i pozwoliły prowadzić się dalej. Min zaś pragnęła tylko, by ich twarze nie zdradzały rozpaczy.

Kiedy zbliżyły się do drzwi wyjściowych, zaczęła oddychać spokojniej. Niedaleko od jednej z zachodnich bram, na zalesionej części terenów Wieży, miała ukryte konie. Wciąż pozostawała kwestia wydostania się na zewnątrz, ale kiedy już dosiądą koni, będzie można przestać myśleć o kolejnej przeszkodzie. Z pewnością straże przy bramach nie zatrzymają trzech samotnych kobiet wyjeżdżających z Wieży. Ciągle sobie to powtarzała, jakby w ten sposób mogła uczynić całą rzecz pewniejszą.

Przed nimi pojawiły się drzwiczki, do których zmierzała — wychodziły na rzadko używaną ścieżkę, dokładnie po przeciwnej stronie miejsca, w którym ten korytarz spotykał się z szerokim westybulem wiodącym wokół całej Wieży — kiedy kątem oka dostrzegła twarz Elaidy, idącej w ich stronę zewnętrznym korytarzem.

Min padła na kolana i skuliła się pod ścianą, spuszczając głowę i chowając twarz w rozcięciu kaptura; serce waliło jej tak mocno, jakby chciało się wyrwać z piersi.

„Jestem tylko zwykłą petentką i nikim więcej. Prostą, zwyczajną kobietą, która nie ma nic wspólnego z wydarzeniami, które się tu dzieją. Och, Światłości, proszę!”

Uniosła głowę tylko na tyle, by móc zerknąć spod krawędzi kaptura, na poły spodziewając się ujrzeć twarz Elaidy z wbitym w nią badawczym wzrokiem.

Elaida przeszła obok, nie zaszczycając jej nawet jednym spojrzeniem, szeroka, pasiasta stuła Amyrlin otulała jej ramiona. Alviarin szła za nią, odziana w stułę Opiekunki Kronik, białą, z takich bowiem Ajah się wywodziła. Co najmniej kilkanaście Aes Sedai postępowało w ślad za nimi, głównie Czerwone, choć Min dostrzegła też dwa żółte szale, jeden zielony i jeden brązowy. Procesję zamykało sześciu Strażników, z dłońmi na rękojeściach mieczy; oczy czujnie patrzyły wokół. Spojrzenia tych oczu obojętnie prześlizgnęły się po trzech klęczących kobietach, nie dostrzegając w nich żadnego zagrożenia.

Wszystkie trzy klęczały, uświadomiła sobie Min i zrozumiała także, że nieomal spodziewała się, iż Siuan albo Leane skoczą Elaidzie do gardła. Obie kobiety uniosły jednak głowy tylko na tyle, by spojrzeć w ślad za oddalającą się w głąb korytarza grupą.

— Bardzo niewiele kobiet zostało kiedykolwiek ujarzmionych — powiedziała Siuan jakby do siebie — i żadna nie przeżyła długo, lecz powiadają, iż jedynym sposobem, by po czymś takim żyć, jest znaleźć sobie coś, czego pragnie się równie mocno, jak pragnęło się przenosić.

Wyraz zagubienia i bezdennej rozpaczy zniknął z jej oczu.

— Początkowo myślałam, że pragnę wypatroszyć Elaidę i powiesić w słońcu, by tam wyschła na kość. Teraz jednak rozumiem, że niczego nie chcę tak bardzo... niczego...! jak doczekać dnia, kiedy będę mogła powiedzieć tej pijawce, że przed nią jeszcze długi żywot, będący przykładem dla każdego, kto chce dowiedzieć się, co czeka kobietę, która nazywa mnie Sprzymierzeńcem Ciemności!

— I Alviarin też! — dodała Leane napiętym głosem. — I Alviarin też!

— Bałam się, że mnie wyczują — ciągnęła dalej Siuan — ale teraz nie ma we mnie nic, co mogłyby wyczuć. Korzyść wynikająca z bycia... ujarzmioną, jak się zdaje.

Leane gniewnie poderwała głowę, a wtedy Siuan dodała jeszcze:

— Musimy wykorzystywać każdą przewagę, jaka się nam nadarzy. I być za nie wdzięczne.

Brzmiało to tak, jakby chciała przede wszystkim przekonać samą siebie.

Ostatni Strażnik zniknął za zakrętem korytarza i dopiero wówczas Min przełknęła kulę, która wyrosła jej w gardle.

— O przewagach i korzyściach możemy porozmawiać później — wyskrzeczała i przerwała na moment, by ponownie przełknąć ślinę. — Chodźmy do koni. To na pewno było najgorsze, co mogło nas spotkać.

W rzeczy samej, kiedy śpiesznie wypadły z Wieży, miały uczucie, że najgorsze już minęło. Kolumna dymu unosząca się ku bezchmurnemu niebu na wschodnim obszarze Wieży była jedynym śladem minionych wydarzeń. W oddali poruszały się grupki mężczyzn, żaden jednak nie spojrzał po raz drugi na trzy kobiety, które mijały właśnie bibliotekę, z jej osobliwą formą architektoniczną, przypominającą spiętrzone fale zakrzepłe w kamieniu. Ścieżka poprowadziła je dalej, w głąb terenów Wieży, na zachód ku gąszczowi dębów i wiecznie zielonych roślin, które zazwyczaj rosną z dala od miast. Min poczuła, jak kamień spadł jej z serca, kiedy zobaczyła, że osiodłane konie wciąż stoją uwiązane tam, gdzie ona i Laras je zostawiły — na małej polanie otoczonej drzewami skórzanego liścia i papierowej morwy.

Siuan od razu podeszła do mocnej, kudłatej klaczy o dwie dłonie niższej w kłębie od pozostałych wierzchowców.

— Odpowiedni koń dla mnie w obecnej sytuacji. I wygląda na spokojniejszego od pozostałych; nigdy nie byłam dobrym jeźdźcem. — Poklepała klacz po pysku, a tamta wsadziła chrapy w jej dłoń. — Jak ona ma na imię, Min? Wiesz?

— Bela. Należała do...

— To jej koń. — Zza szerokiego pnia morwy wyszedł Gawyn z dłonią wspartą na rękojeści miecza. Krew na jego twarzy układała się dokładnie w ten sam wzór, który Min zapamiętała ze swojej wizji, jaką miała pierwszego dnia po przyjeździe do Tar Valon. — Wiedziałem, że coś planujesz, Min, kiedy zobaczyłem jej konia.

Złotorude włosy plamiła skrzepła krew, oczy zachodziły mgłą, szedł jednak w ich stronę lekko; wysoki mężczyzna poruszający się z kocią gracją. Kot polujący na mysz.

— Gawyn — zaczęła Min — my...

Jego miecz wyskoczył z pochwy, klingą odchylił kaptur Siuan, potem przyłożył ją do jej gardła, wszystko to potoczyło się w mgnieniu oka. Siuan głośno wstrzymała oddech, ale trwała bez ruchu, patrząc mu w oczy, otwarcie i spokojnie, jakby wciąż jeszcze nosiła stułę.

— Nie, Gawyn! — jęknęła Min. — Nie wolno ci!

Postąpiła krok w jego stronę, ale gdy nie patrząc na nią, uniósł do góry wolną rękę, zatrzymała się. Był napięty niczym stalowa sprężyna, gotów w każdej chwili do skoku. Spostrzegła, że Leane poprawiła płaszcz, skrywając jednocześnie pod nim dłoń, i modliła się, by tamta nie okazała się na tyle głupia, żeby wyciągnąć nóż.

Gawyn wpatrywał się uważnie w twarz Siuan, potem powoli pokiwał głową.

— To ty. Nie byłem pewien, ale to prawda. To... przebranie nie... — Na pozór trwał dalej nieruchomo, a przecież rozszerzające się oczy Siuan mówiły jednoznacznie o ostrzu naciskającym na jej gardło. — Gdzie są moja siostra i Egwene? Co z nimi zrobiłaś?

To było dla Min najbardziej przerażające: nie ta twarz, która przypominała krwawą maskę, nie oczy na poły nieprzytomne, nie ciało napięte tak, że nieomal drżało, ani ręka wciąż wzniesiona ku górze, jakby o niej zapomniał, lecz właśnie jego głos, którego nawet na moment nie podniósł, w którym nie było śladu emocji. Brzmiało w nim tylko zmęczenie, większe niźli słyszała w czyimkolwiek głosie podczas całego swego życia.

Głos Siuan brzmiał niemalże równie beznamiętnie.

— Ostatnie wieści, jakie otrzymałam od nich, donosiły, że są bezpieczne i mają się dobrze. Nie potrafię powiedzieć, gdzie teraz przebywają. Wolałbyś raczej, żeby były tutaj, w samym środku tego szaleństwa?

— Żadnych słownych gierek Aes Sedai — powiedział cicho. — Powiedz mi, gdzie one są, prosto z mostu, tak żeby mnie przekonać, że mówisz prawdę.

— Są w Illian — odrzekła bez śladu wahania Siuan. — W samym mieście. Studiują pod kierunkiem Aes Sedai o imieniu Mara Tomanes. Wciąż powinny tam być.

— A więc nie we Łzie? — wymruczał. Przez chwilę zdawało się, że waży jej słowa. Znienacka zapytał: — Powiadają o tobie, że jesteś Sprzymierzeńcem Ciemności. To oznacza, że musisz być Czarną Ajah, nieprawdaż?

— Jeżeli naprawdę w to wierzysz — zauważyła spokojnie Siuan — utnij mi głowę.

Min omal nie krzyknęła, kiedy kłykcie jego palców pobielały na rękojeści miecza. Powoli wyciągnęła dłoń i oparła ją na jego wyprostowanej ręce, ostrożnie, by nie pomyślał sobie, że zamierzyła coś innego, niż tylko go dotknąć. To było tak, jakby palce oparły się o skałę.

— Gawyn, znasz mnie. Nie możesz przecież myśleć, że pomagałabym Czarnym Ajah. — Nawet na moment nie spuścił wzroku z twarzy Siuan, nawet nie mrugnął. — Gawyn, Elayne popiera ją i wszystko, co zrobiła. Twoja własna siostra, Gawyn.

Ciało mężczyzny przypominało kamień.

— Egwene również jej wierzy, Gawyn. — Jego nadgarstek zadrżał pod dotykiem jej palców. — Przysięgam, Gawyn. Naprawdę wierzy.

Spojrzał na nią kątem oka, potem z powrotem przeniósł wzrok na Siuan.

— Dlaczego nie miałbym zawlec cię za kark z powrotem? Podaj mi choć jeden powód.

Siuan spojrzała mu w oczy ze znacznie większym spokojem, niż w tej chwili odczuwała Min.

— Możesz to zrobić z łatwością, przypuszczam, że nie sprawiłabym ci więcej kłopotów niż kociak. Wczoraj byłam jedną z najpotężniejszych kobiet na świecie. Być może nawet najpotężniejszą. Królowie i królowe przybywali na moje wezwanie, nawet jeżeli nienawidzili Wieży i wszystkiego, co sobą reprezentowała. Dzisiaj, obawiam się, mogę nie mieć co zjeść na kolację, być może też będę musiała spać pod krzakiem. W ciągu jednego dnia zostałam sprowadzona z pozycji najpotężniejszej kobiety na świecie do istoty, która ma tylko nadzieję, że znajdzie jakąś farmę, gdzie zarobi na swoje utrzymanie pracą w polu. Niezależnie od tego, co twoim zdaniem zrobiłam, czy nie jest to wystarczająca kara?

— Być może — odpowiedział po chwili. Min odetchnęła z ulgą, kiedy wolnym ruchem schował miecz do pochwy. — Ale nie dlatego pozwolę ci odejść. Elaida mogłaby jednak zażądać twojej głowy, na to zaś nie mogę pozwolić. Chcę, by to co w niej jest, tam zostało, na wypadek gdybym tej wiedzy potrzebował.

— Gawyn — powiedziała Min — chodź z nami.

Wyćwiczony przez Strażników szermierz mógł się przydać w nadchodzące dni.

— Dzięki temu będziesz miał ją zawsze pod ręką, by odpowiadała na twoje pytania.

Siuan spojrzała na nią kątem oka, choć tak naprawdę nie spuściła nawet na moment wzroku z twarzy Gawyna; ta propozycja raczej jej nie wzburzyła, w każdym razie Min ciągnęła dalej:

— Gawyn, Elayne i Egwene wierzą w nią. Czy ty również nie możesz uwierzyć?

— Nie żądaj ode mnie więcej, niż mogę dać — odrzekł cicho. — Zabiorę was do najbliższej bramy. Beze mnie nigdy się nie wydostaniecie. To wszystko, co mogę zrobić, Min, a to i tak znacznie więcej niż powinienem. Został wydany rozkaz twojego uwięzienia, wiesz o tym?

Z powrotem spojrzał na Siuan.

— Jeżeli coś im się stanie — oznajmił głosem zupełnie pozbawionym wyrazu — Egwene albo mojej siostrze, znajdę cię, gdziekolwiek się ukryjesz, i dopilnuję, by to samo stało się z tobą.

Znienacka odszedł kilka kroków na bok i stanął tam nieruchomo, zaplatając ręce na piersiach; spuścił głowę, jakby już ani chwili dłużej nie mógł na nie patrzeć.

Dłoń Siuan zamarła w pół drogi do gardła, cienka linia czerwieni na jasnej skórze znaczyła miejsce, gdzie przed momentem spoczywała stal.

— Zbyt długo już żyłam z Mocą — powiedziała odrobinę niepewnie. — Zapomniałam, jak to jest, kiedy się stoi twarzą w twarz z kimś, kto może cię złapać i rozerwać niczym cienką nitkę.

Potem spojrzała na Leane, jakby widziała ją po raz pierwszy w życiu, i dotknęła własnej twarzy, takim gestem, jakby nie była pewna, jak teraz wygląda.

— Z tego, co czytałam, można wnioskować, że to zniknie dopiero po dłuższym czasie, ale być może do ostatecznego efektu przyczynił się niezdarny i brutalny sposób, w jaki Elaida wszystko przeprowadziła. Przebranie, tak powiedział, i rzeczywiście może za takowe służyć.

Wspięła się niezgrabnie na grzbiet Beli, ściskając wodze tak kurczowo, jakby kudłata klacz była narowistym ogierem.

— Kolejna korzyść, jak się zdaje, bycia... Muszę się na — uczyć wymawiać to słowo bez zająknienia. Zostałam ujarzmiona. — Ostatnie zdanie powiedziała powoli i z namysłem, potem kiwnęła głową. — Otóż właśnie. Jeżeli mogę sądzić po Leane, ubyło mi dobrych piętnaście lat, może więcej. Znam kobiety, które zapłaciłyby za coś takiego każdą cenę. Trzecia korzyść...

Spojrzała na Gawyna. Wciąż stał odwrócony do nich plecami, ale mimo to zniżyła głos.

— Można powiedzieć, że nic tak nie sprzyja odświeżeniu pamięci, nieprawdaż? Nie myślałam o Marze od wielu już lat. Przyjaciółka z dzieciństwa.

— Ale teraz będziesz się starzeć tak, jak my wszyscy? — zapytała Min, wskakując na siodło. Lepiej to niż komentować jawne kłamstwo. A najlepiej w ogóle pamiętać, że ona teraz może już kłamać. Leane dosiadła trzeciej klaczy z lekkością świadczącą o wprawie i poprowadziła ją po kole, sprawdzając jej chód; nie było najmniejszych wątpliwości, że jazda konna nie jest jej obca.

Siuan potrząsnęła głową.

— Naprawdę nie wiem. Żadna z ujarzmionych kobiet nigdy nie żyła na tyle długo, by się o tym przekonać. Ja w każdym razie zamierzam.

— Chcecie już jechać? — zapytał ochryple Gawyn. — Czy raczej dalej będziecie tu siedzieć i rozmawiać?

Nie czekając na odpowiedź, ruszył w kierunku drzew.

Puściły swe klacze w ślad za nim, Siuan na powrót naciągnęła kaptur, skrywając twarz. Przebranie czy nie, wyglądało na to, że nie chce w najmniejszym stopniu ryzykować. Leane już wcześniej otuliła się płaszczem tak ściśle, jak to tylko było możliwe. Po chwili Min poszła za ich przykładem. Elaida chciała ją aresztować? Musiało to oznaczać, iż wie, że „Elmindreda” to Min. Od jak dawna wiedziała? Od jak dawna Min chodziła sobie spokojnie, sądząc, że jest dobrze zamaskowana, podczas gdy Elaida obserwowała ją i śmiała się jak z głupiej? To była myśl przyprawiająca o drżenie.

Gdy dogoniły Gawyna na żwirownej ścieżce, wokół pojawiło się nagle dwudziestu lub więcej młodych mężczyzn, i ruszyło w ich stronę. Niektórzy zapewne o kilka lat starsi od niego, pozostali jednak to byli zaledwie chłopcy. Min podejrzewała, że wielu nawet się jeszcze nie goli, lub przynajmniej niezbyt regularnie. Wszyscy mieli przypasane miecze, w kilku przypadkach rękojeści sterczały znad pleców, chociaż tylko trzech lub czterech założyło napierśniki. Na niejednym dostrzegła pokrwawiony bandaż, a ubiory większości upstrzone były plamkami krwi. Każdy patrzył przed siebie wytrzeszczonymi oczyma, nie mrugając przy tym powiekami, podobnie jak Gawyn. Na jego widok zatrzymali się, uderzając prawymi pięściami w piersi. Nie zatrzymując się, Gawyn oddał salut skinieniem głowy, a oni ustawili się w szyku za końmi kobiet.

— Uczniowie? — wymruczała Siuan. — Oni także brali udział w walkach?

Min pokiwała głową, starając się, by żadne uczucia nie odbiły się na jej twarzy.

— Nazywają się Młodzi.

— Stosowna nazwa — westchnęła Siuan.

— Niektórzy to jeszcze dzieci — wymruczała Leane.

Min nie miała ochoty wyjaśniać, że Strażnicy Błękitnych i Zielonych Ajah zaplanowali uwolnienie ich, zanim zostaną ujarzmione, i mogło nawet im się powieść, gdyby Gawyn nie poderwał uczniów, w tym również tych „dzieci”, i nie poprowadził ich do Wieży, by przeszkodzić tamtym. Ten bój należał do najbardziej zaciętych, uczniowie przeciwko nauczycielom i żadnej litości, żadnej łaski.

Wysoka, nabijana brązowymi ćwiekami Brama Alindrelle stała otworem, ale strzegły jej wzmocnione posterunki. Niektórzy z wartowników nosili na piersiach Płomień Tar Valon, pozostali mieli na sobie kaftany robotników i nie pasujące do nich napierśniki oraz hełmy. Gwardziści i ludzie, którzy przybyli przebrani za mularzy. Jedni i drudzy wyglądali na twardych i kompetentnych, przyzwyczajonych do używania swej broni, trzymali się jednak z dala od siebie, popatrując z nieufnością. Siwy oficer wyszedł naprzód z grupki gwardzistów Wieży i z zaplecionymi na piersiach rękoma obserwował zbliżanie się Gawyna oraz kobiet.

— Przybory do pisania! — warknął Gawyn. — Szybko!

— Cóż, musisz być jednym z tych Młodych, o których słyszałem — powiedział siwy mężczyzna. — Niezła gromadka krwiożerczych młodych kogucików, ale otrzymałem rozkazy, aby nikogo nie wypuszczać z terenu Wieży. Podpisane przez samą Zasiadającą na Tronie Amyrlin. Za kogo ty się uważasz, sądząc, że możesz odwołać ten rozkaz?

Gawyn powoli uniósł głowę.

— Jestem Gawyn Trakand z Andoru — odpowiedział cicho. — I chcę zobaczyć, jak te kobiety odjeżdżają stąd, w przeciwnym razie nie żyjesz.

Pozostali Młodzi podeszli bliżej, stając za jego plecami i rozpraszając się tak, by mieć gwardzistów na oku. Dłonie trzymali na rękojeściach mieczy, ich oczy nie mrugały, wyglądali, jakby zupełnie nie dbali o to, że są w mniejszości.

Posiwiały mężczyzna nerwowo drgnął, a jeden z pozostałych wymamrotał:

— To jest ten, o którym mówią, że zabił Hammara i Coulina.

Po chwili oficer wsadził głowę do wnętrza wartowni, a jeden z gwardzistów wbiegł do środka i po chwili wrócił, niosąc tabliczkę oraz małą płonącą czerwoną pałeczkę wosku do pieczęci. Gawyn pozwolił mu podtrzymywać tabliczkę, podczas gdy sam pisał zamaszystymi ruchami.

— To pozwoli wam ominąć straże na moście — powiedział, kapiąc czerwonym woskiem pod swoim podpisem. Potem mocno odcisnął w nim pierścień.

— Zabiłeś Coulina? — zapytała Siuan chłodnym tonem, stosownym raczej do jej wcześniejszego urzędu. — I Hammara?

Min poczuła, jak coś ją ściska w sercu.

„Zamknij się, Siuan! Pamiętaj, kim teraz jesteś, i bądź cicho!”

Gawyn odwrócił się, stając twarzą w twarz z trzema kobietami, jego oczy płonęły błękitnym ogniem.

— Tak — przyznał. — Byli moimi przyjaciółmi i szanowałem ich, ale stanęli po stronie... po stronie Siuan Sanche i musiałem... — Gwałtownym ruchem wcisnął opieczętowany przez siebie papier w dłoń Min. — Jedźcie! Jedźcie, zanim zmienię decyzję!

Popędził jej klacz, a kiedy skoczyła w otwartą bramę, podobnie postąpił z wierzchowcami tamtych.

— Jedźcie!

Min pozwoliła, by jej koń swobodnie, szybkim truchtem pokonał wielki plac otaczający tereny Wieży, Siuan i Leane jechały tuż za nią. Plac był całkowicie pusty, podobnie jak dochodzące do niego ulice. Tętent kopyt na kamiennym bruku rozlegał się głuchym echem. Ktokolwiek nie uciekł jeszcze z miasta, zapewne się dobrze ukrył.

Podczas jazdy przeczytała papier otrzymany od Gawyna. W czerwonym wosku odciśnięty był szarżujący dzik.

— Mówi jedynie tyle, że mamy zezwolenie na wyjazd. Możemy wykorzystać go nie tylko na moście, ale również do wynajęcia statku.

Uznała za dobry pomysł wydostanie się z miasta w sposób, o którym nikt by nie wiedział, nawet Gawyn. Nie sądziła, by mógł zmienić swoje postanowienie, ale on był wszak taki kruchy, gotów iść za niewłaściwym podszeptem.

— To może być niezła myśl — powiedziała Leane. — Zawsze uważałam, że z nich dwóch Galad jest bardziej niebezpieczny, ale teraz już nie mam pewności. Hammar i Coulin... — Zadrżała. — Statek zabierze nas dalej i szybciej niż te konie.

Siuan potrząsnęła głową.

— Większość Aes Sedai, które uciekły z miasta, z pewnością pokona mosty. To najszybsza droga na zewnątrz, jeżeli ktoś cię ściga, znacznie szybsza niż czekanie, aż na statek zamustruje załoga. Muszę się trzymać blisko Tar Valon, jeżeli mam zebrać je razem.

— Nie pójdą za tobą — znacząco zauważyła Leane tonem pozornie beznamiętnym. — Nie masz już dłużej prawa nosić stuły. Ani nawet szala czy pierścienia.

— Owszem, nie noszę już stuły — odrzekła stanowczo Siuan — ale wciąż wiem, jak przygotować załogę do sztormu. A skoro nie mogę jej nosić, muszę dopilnować, by na moje miejsce wybrano właściwą kobietę. Nie pozwolę, by Elaida bezkarnie się nazywała Zasiadającą na Tronie Amyrlin. To musi być ktoś dysponujący wielką Mocą, ktoś, kto widzi rzeczy we właściwy sposób.

— A więc masz zamiar pomagać temu... temu Smokowi! — warknęła Leane.

— Cóż jeszcze mi pozostało? Zwinąć się w kłębek i umrzeć?

Leane zadrżała, jakby otrzymała właśnie cios w twarz, a potem przez jakiś czas jechały w milczeniu. Wszystkie te bajeczne budowle wokół nich, podnoszące się do lotu wielkie stada ptaków, ulice bez ludzi sprawiały przerażające wrażenie. Jedyny człowiek, jakiego spotkały, wyskoczył znienacka zza rogu przed nimi, a potem przeskakiwał od bramy do bramy niczym wyprzedzający je zwiadowca. Nie zmniejszył poczucia okropnej pustki, podkreślił je tylko.

— Co jeszcze możemy zrobić? — zapytała na koniec Leane. Teraz jechała zgarbiona w siodle, bezwładna jak worek ziarna. — Czuję się taka... pusta. Pusta.

— Znajdź coś, co cię wypełni — odrzekła jej twardo Siuan. — Cokolwiek. Gotowanie dla głodujących, opieka nad chorymi, znajdź męża i wychowaj mu całe stado dzieci. Jeśli o mnie chodzi, mam zamiar dopilnować, by Elaidzie nie uszło to na sucho. Nieomal mogłabym jej przebaczyć, jeżeli szczerze wierzyła, że istotnie stanowię zagrożenie dla Wieży. Nieomal naprawdę potrafiłabym. Nieomal. Ale ją zżerała zazdrość od czasu, gdy wybrano mnie Amyrlin, mnie, a nie ją. Tym się kierowała na równi z innymi motywami i za to ją zniszczę. To wypełnia mnie, Leane. To i fakt, że Rand al’Thor nie może wpaść w jej ręce.

— Być może to wystarczy. — Kobieta o miedzianej skórze wypowiedziała te słowa z powątpiewaniem, prostując się na powrót w siodle. Kontrast między jej wyraźnym doświadczeniem a ostrożną, sztywną postawą Siuan na niższej klaczy powodował, iż to właśnie ona wyglądała na przywódczynię. — Ale od czego tu zacząć? Mamy trzy konie, rzeczy, w które jesteśmy ubrane, oraz to, co Min ma w swojej sakiewce. Raczej niewiele, by wyzywać do walki całą potęgę Wieży.

— Jestem zadowolona, że nie zdecydowałaś się na męża i dom. Znajdziemy pozostałe... — Siuan skrzywiła się. — Znajdziemy Aes Sedai, które uciekły, a one będą miały wszystko, czego nam potrzeba. Możemy mieć więcej, niż ci się zdaje, Leane. Min, co jest napisane na tej przepustce, którą dał nam Gawyn? Czy mówi o trzech kobietach? Szybko, dziewczyno.

Min odpowiedziała jej gniewnym spojrzeniem. Siuan jednak obserwowała człowieka skradającego się przed nimi, wielkiego, ciemnowłosego mężczyznę, ubranego dobrze, lecz skromnie, w ciemne brązy. Ta kobieta wciąż mówiła tak, jakby nadal była Amyrlin.

„Cóż, chciałam, żeby odzyskała swój kręgosłup, nieprawdaż?”

Siuan odwróciła się, by popatrzeć na nią tymi swoimi przeszywającymi niebieskimi oczyma, jednakże to jej spojrzenie zdawało się mniej onieśmielać niż przedtem.

— „Mocą mego autorytetu, okazicielom niniejszego pisma zezwala się na opuszczenie Tar Valon”. — Min zacytowała pośpiesznie z pamięci. — „Ktokolwiek im w tym przeszkodzi, będzie odpowiadał przede mną”. Podpisane...

— Wiem, jak się nazywa — warknęła Siuan. — Jedźcie za mną.

Wbiła pięty w boki Beli i omal nie spadła z siodła, kiedy kudłata klacz poderwała się do powolnego galopu. Jakoś jednak utrzymała się na jej grzbiecie i podskakując niezgrabnie, próbowała ją nakłonić do jeszcze szybszego kroku.

Min wymieniła zaskoczone spojrzenia z Leane, po czym obie pogalopowały za nią. Słysząc tupot kopyt, człowiek obejrzał się za siebie i sam również zaczął biec, ale Siuan osadziła Belę tuż przed nim. Z jękiem odskoczył. Min dogoniła je w odpowiednim momencie, by usłyszeć, jak Siuan mówi:

— Nie sądziłam, że cię tu spotkam, Logain.

Min zagapiła się na tamtego z rozdziawionymi ustami. To był rzeczywiście on. Zdesperowane spojrzenie i ta niegdyś przystojna twarz, okolona grzywą ciemnych włosów, spływających na szerokie ramiona, nie pozostawiały możliwości pomyłki. Akurat ktoś, kto był im potrzebny. Człowiek, którego Wieża chciała równie mocno dostać w swe ręce, co samą Siuan.

Logain padł na kolana, jakby umęczone nogi nie mogły już go dłużej utrzymać.

— Już nie mogę nikogo skrzywdzić — powiedział znużonym głosem, wpatrując się w kamienny bruk pod kopytami Beli. — Po prostu chciałem się wydostać, aby umrzeć gdzieś w spokoju. Gdybyś tylko wiedziała, jak to jest, kiedy się straci...

Zatoczył się, a Leane gniewnie ściągnęła wodze; ciągnął dalej, niczego nie zauważywszy:

— Wszystkie mosty są strzeżone. Nikogo nie przepuszczą na drugą stronę. Nie znają mnie, ale i tak nie pozwolą mi dostać się na drugi brzeg. Próbowałem przy wszystkich przejściach. — Nagle zaśmiał się znużony, ale tak, jakby naprawdę go to rozbawiło. — Próbowałem przy wszystkich.

— Uważam — zaczęła ostrożnie Min — że powinnyśmy jechać. On pewnie chce uniknąć tych, którzy muszą go szukać.

Siuan spojrzała na nią lodowato, unosząc brodę do góry. Nie byłoby w tym nic strasznego, gdyby ta kobieta zachowała choć odrobinę tej niepewności, która przepełniała ją bez reszty jeszcze przed momentem.

Uniósłszy głowę, potężny mężczyzna spoglądał na nie; na jego czole powoli formował się lekki mars.

— Nie jesteście Aes Sedai. Kim więc jesteście? Czego ode mnie chcecie?

— Jestem kobietą, która może bezpiecznie cię wyprowadzić z Tar Valon — oznajmiła mu Siuan. — A także, być może, dać ci szansę odpłacenia Czerwonym Ajah. Nie miałbyś nic przeciwko szansie zemszczenia się na tych, które cię pojmały, nieprawdaż?

Zadrżał w widoczny sposób.

— Co mam zrobić? — zapytał powoli.

— Chodź za mną — odrzekła. — Chodź za mną i pamiętaj, że jestem jedyna na całym świecie, która da ci okazję do zemsty.

Wciąż klęcząc, przyglądał im się z zadartą głową, badał uważnie twarz każdej, potem wstał, jego wzrok spoczął na Siuan.

— Jestem twój — oznajmił zwyczajnie.

Na twarzy Leane malowało się takie samo niedowierzanie, jakie Min czuła w duszy. Do czegóż, na Światłość, może Siuan potrzebować człowieka o wątpliwej poczytalności, który kiedyś błędnie proklamował się jako Smok Odrodzony? On przecież może się zwrócić przeciwko nim, a przynajmniej ukraść jednego z ich koni! Mierząc wzrokiem jego wzrost, szerokość ramion, Min pomyślała, że lepiej trzymać noże pod ręką. Nagle, na moment, wokół jego głowy rozbłysła lśniąca aura złota i błękitu, którą już niegdyś dostrzegła, a mówiąca o czekającej nań chwale. Przeszył ją dreszcz. Wizje. Obrazy.

Spojrzała przez ramię w stronę Wieży; wysoka, biała iglica dominowała nad miastem, jednolita i prosta, a jednak złamana równie niewątpliwie, jakby leżała w gruzach. Na chwilę pozwoliła swym myślom powędrować ku obrazom, które tańczyły wokół głowy Gawyna, tylko na chwilę. Gawyn, klęczący u stóp Egwene z pochyloną głową, i Gawyn łamiący Egwene kark, najpierw jedna wizja, potem druga, na przemian, jakby każda z nich mogła okazać się przyszłością.

Rzeczy, które widywała, rzadko równie wyraźnie zdradzały swe znaczenie jak te dwa obrazy, ale nigdy dotąd nie zdarzyło jej się, by wizje migotały, przeplatając się wzajemnie, jakby nawet widzenie nie potrafiło powiedzieć, jaka będzie prawdziwa przyszłość. Co gorsza, miała uczucie bliskie pewności, że to, co Gawyn zrobił tego dnia, popchnęło go w kierunku tych dwu możliwości.

Mimo blasku słońca zadrżała ponownie.

„To, co się stało, już się nie odstanie”.

Spojrzała na dwie Aes Sedai — byłe Aes Sedai — obie wpatrywały się teraz w Logaina, jakby był tresowanym psem, ostrym, zapewne niebezpiecznym, ale przydatnym. Siuan i Leane zawróciły konie w kierunku rzeki, Logain biegł między nimi. Min pojechała ich śladem, ale znacznie wolniej.

„Światłości, mam nadzieję, że to wszystko było tego warte”.

48

Odrzucona propozycja

Czy takie właśnie kobiety ci się podobają? — zapytała z pogardą Aviendha.

Rand spojrzał w dół, na nią; szła obok strzemienia Jeade’ena w swych ciężkich spódnicach, z brązowym szalem podwójnie owiniętym wokół głowy. Wielkie błękitnozielone oczy zalśniły spod szerokiej szarfy, jak gdyby wciąż jeszcze żałowała, że nie posiada już tej włóczni, której wryła podczas ataku trolloków i za którą tak strasznie zrugały ją Mądre.

Czasami było mu bardzo głupio, że sam jedzie na koniu, a ona idzie pieszo, ale kiedy próbował iść razem z nią, jego stopy natarczywie domagały się odpoczynku. Czasami — naprawdę bardzo rzadko — pod pozorem, że nabawił się skurczu karku, udawało mu się ją namówić, by jechała z tyłu jego siodła. Jazda na koniu nie łamała w bezpośredni sposób żadnego zakazu, jak się okazało, jednak przez większość czasu szła pieszo dlatego, że z pogardą odnosiła się do sytuacji, gdy człowiek porusza się za pomocą cudzych nóg. Jeden wybuch śmiechu ze strony któregoś z Aielów, a w szczególności jednej z Panien, lub choćby spojrzenie spode łba zmiatały ją z siodła z szybkością błyskawicy.

— Ona jest miękka, Randzie al’Thor. Słaba.

Spojrzał do tyłu na pudełkowaty wóz, jadący na czele karawany handlarzy, eskortowanej ponownie przez Panny Jindo. Isendre była w towarzystwie Kadere oraz jego woźnicy; siedziała na wysokim koźle obok handlarza, jej policzek spoczywał na jego ramieniu, a on tymczasem trzymał w ręku mały, błękitny, jedwabny parasol, którym ją osłaniał — oraz siebie również — przed ostrym słońcem. Mimo białego kaftana Kadere bezustannie ocierał swoją ciemną twarz wielką chustką; upał znacznie bardziej dawał mu się we znaki niźli jej, odzianej w lśniący, przylegający do ciała ubiór, uszyty z identycznego materiału jak ten, z którego wykonano parasol. Rand nie był do końca pewien, miał jednak wrażenie, że wciąż czuje na sobie spojrzenie jej oczu, patrzących ponad przezroczystą szarfą, którą udrapowała sobie wokół głowy i na twarzy. Przez cały czas zdawała się go obserwować. Kadere na pozór nie miał nic przeciwko temu.

— Nie wydaje mi się, by Isendre była miękka — powiedział cicho, poprawiając shoufę na głowie, która do pewnego stopnia chroniła przed palącymi promieniami słońca. Odmówił noszenia pozostałych części odzieży Aielów, nie dbając o to, że lepiej nadawały się do tutejszego klimatu niż jego czerwony, wełniany kaftan. Niezależnie od tego, z jakiej pochodził krwi, niezależnie od znaków na jego przedramionach, nie był Aielem i nie chciał za takiego uchodzić. Cokolwiek musiał zrobić, chciał dokonać tego, zachowując choć odrobinę przyzwoitości. — Nie, tego bym nie powiedział.

Na koźle drugiego wozu gruba Keille oraz bard Natael znowu się kłócili. Natael trzymał wodze, chociaż nie potrafił powozić równie dobrze jak człowiek, który zazwyczaj wykonywał tę pracę. Czasami oboje spoglądali w stronę Randa, obdarzając go szybkimi, ukradkowymi spojrzeniami, potem jednak zaraz wracali do swej kłótni. Ale tak postępowali właściwie wszyscy. Długa kolumna Jindo, idących po jego drugiej stronie, Mądre za jego plecami, a w ich towarzystwie Moiraine, Egwene oraz Lan. Wśród bardziej oddalonych Shaido potrafił również dostrzec głowy co rusz odwracające się w jego stronę. Ani teraz, ani przedtem nie stanowiło to dlań szczególnego zaskoczenia. Był Tym Który Przychodzi Ze Świtem. Każdy chciał wiedzieć, co on zamierza. Już wkrótce się przekonają.

— Miękka — parsknęła Aviendha. — Elayne nie jest miękka. Należysz do Elayne, nie powinieneś dotykać oczyma tej mlecznoskórej ladacznicy.

Zapalczywie potrząsnęła głową, mrucząc na poły do siebie.

— Nasz sposób życia jest dla niej nie do przyjęcia. Nie potrafiłaby go zaakceptować. Dlaczego właściwie miałoby mnie to obchodzić? Nie chcę brać w tym udziału! To nie może tak być! Gdybym mogła, pojmałabym cię jako gai’shain i podarowała Elayne!

— Dlaczego Isendre miałaby akceptować sposób życia Aielów?

Spojrzenie rozszerzonych ze zdumienia oczu, jakim go obdarzyła, spowodowało, że omal nie wybuchnął śmiechem. Natychmiast przybrała ponury wyraz twarzy, jakby zrobił coś, co ją zezłościło. Kobiet Aielów z pewnością nie było łatwiej zrozumieć niż wszystkich pozostałych.

— Ty bez wątpienia nie jesteś miękka, Aviendha. — Powinna potraktować to jako komplement; ta kobieta była czasami szorstka niczym osełka. — Wyjaśnij mi ponownie tę kwestię dotyczącą pani dachu. Jeżeli Rhuarc jest wodzem klanu Taardad oraz wodzem Siedziby Zimnych Skał, jak to jest, że siedziba nie należy do niego, lecz do jego żony?

Przez dłuższą chwilę patrzyła na niego płonącym wzrokiem, usta jej się poruszały, gdy szeptała coś bezgłośnie pod nosem, potem wreszcie odpowiedziała:

— Ponieważ ona jest właśnie panią dachu, ty kamiennogłowy mieszkańcu mokradeł. Mężczyzna nie może posiadać własnego dachu nad głową, podobnie jak ziemi! Czasami wy, mieszkańcy mokradeł, mówicie jak dzikusy.

— Ale jeśli Lian jest panią dachu Zimnych Skał, ponieważ jest żoną Rhuarca...

— To jest co innego! Czy ty nigdy nie zrozumiesz? Dzieci to rozumieją!

Wzięła głęboki oddech i poprawiła zwój szala wokół twarzy. Była piękną kobietą, wyjąwszy to, że przez większość czasu patrzyła na niego tak, jakby popełnił względem niej jakąś zbrodnię. O cóż mogło chodzić, nie miał pojęcia. Siwowłosa Bair, o pomarszczonej niczym dobrze wyprawiona skóra twarzy, równie niechętna do mówienia na temat Rhuidean, jak o wszystkich pozostałych sprawach, zdradziła mu na koniec, niemalże wbrew swej woli, że Aviendha nie była w lesie szklanych kolumn; nie może tam wejść, zanim nie będzie gotowa, by stać się Mądrą. Dlaczego więc go nienawidzi? To była tajemnica, którą chętnie rozwiązałby możliwie jak najszybciej.

— Zajdę cię z innej strony — mruknęła do niego. — Kiedy kobieta ma wziąć ślub, oczywiście jeśli jeszcze nie posiada własnego dachu, jej rodzina buduje dla niej dom. W dniu ślubu jej nowy mąż zarzuca ją sobie na ramię i zabiera od rodziny, natomiast jego bracia powstrzymują jej siostry, ale przy drzwiach do domu stawia ją na ziemi i prosi o pozwolenie wejścia do środka. Dach jest jej. Ona może...

Te wykłady stanowiły najprzyjemniejszą rzecz podczas całych jedenastu dni i nocy, jakie minęły od ataku trolloków. Ona wprawdzie nie chciała odzywać się nie pytana, wyjąwszy jedną tyradę o jego rzekomym złym traktowaniu Elayne oraz drugą równie krępującą przemowę na temat tego, jaką to doskonałą kobietą jest Elayne. W końcu przelotnie napomknął Egwene, że jeśli Aviendha nie chce już z nim rozmawiać, to przynajmniej mogłaby na niego nie patrzeć przez cały czas. Nie minęła godzina, a przyszedł na biało ubrany gai’shain i zabrał Aviendhę.

Cokolwiek Mądre jej powiedziały, po powrocie od nich cała aż się trzęsła ze złości i zażądała — zażądała! — żeby pozwolił jej uczyć go o obyczajach Aielów. Z pewnością miała nadzieję, że zadawane przezeń pytania zdradzą cząstkę jego planów. Po jadowitych subtelnościach dworu Łzy ta otwartość, z jaką szpiegowały go Mądre, była doprawdy odświeżająca. Bez wątpienia nabierał doświadczenia, ucząc się coraz to nowych rzeczy, a rozmowa z Aviendhą naprawdę stanowiła przyjemność, szczególnie wówczas, gdy wydawała się zapominać o swojej nie wyjaśnionej pogardzie dla niego. Oczywiście, kiedy tylko uświadamiała sobie, że zaczynają rozmawiać jak dwoje normalnych ludzi, zamiast jak właściciel z niewolnikiem, wyrzucała z siebie potok przekleństw, jakby zwabił ją właśnie w pułapkę.

Jednak nawet w takich warunkach ich rozmowy dawały mu zadowolenie, szczególnie w porównaniu z pozostałymi atrakcjami podróży. Jej perory zaczynały już nawet go bawić, chociaż był na tyle mądry, by nie dać tego po sobie poznać. Jeżeli widziała w nim człowieka, którego nienawidziła, to przynajmniej uczucie to pochłaniało ją na tyle, że nie dostrzegła w nim Tego Który Przychodzi Ze Świtem albo Smoka Odrodzonego. Dla niej był po prostu Randem al’Thorem. W każdym razie dobrze wiedziała, co ma o nim myśleć. Nie jak Elayne, która napisała jeden list taki, że aż poczerwieniały mu uszy, a potem, tego samego dnia, napisała drugi, który spowodował, że zaczął się zastanawiać, czy raptem nie wyrosły mu kły i rogi niczym trollokowi.

Min była nieomal jedyną kobietą, jaką w życiu spotkał, która nie powodowała, że rozum zwijał mu się w kłębek. Ale ona pojechała do Wieży — przynajmniej była tam bezpieczna — a to było jedyne miejsce, którego postanowił unikać za wszelką cenę. Czasami myślał, że życie byłoby prostsze, gdyby potrafił zapomnieć o wszystkich kobietach, teraz bowiem również Aviendha zaczęła nawiedzać jego sny, jakby Elayne i Min nie było dosyć. Kobiety skręcały jego uczucia w niemożliwy do rozplątania supeł, a on przecież obecnie musiał jasno myśleć. Musiał mieć jasną głowę i chłodny umysł.

Przyłapał się na tym, że ponownie spogląda na Isendre. Za ramieniem Kadere pomachała mu palcami, pewien był, że jej pełne usta wygiął uśmiech.

„Och, tak. Niebezpieczna. Muszę być chłodny i twardy jak stal. Ostra stal”.

Po jedenastu dniach i nocach nadszedł dwunasty dzień, a potem dwunasta noc i nic się nie zmieniło. Dni i noce pośród osobliwych skalnych formacji, kamiennych iglic o spłaszczonych wierzchołkach, głazów wystających ponad powierzchnię tej strzaskanej, spustoszonej krainy, poprzecinanej wydawałoby się najzupełniej przypadkowo rozrzuconymi skupiskami gór. Dni piekącego słońca i palących wiatrów, noce przejmującego do szpiku kości zimna. Cokolwiek tu rosło, zdawało się zawsze mieć ciernie lub kolce, a dotknięcie roślin swędziało tak, że można się było wściec. O niektórych roślinach Aviendha mówiła, iż są trujące; lista tych jadowitych robiła wrażenie znacznie dłuższej niż jadalnych. Wodę znaleźć można było jedynie w ukrytych źródłach lub zbiornikach, ona jednak czasami wskazywała mu jakieś rośliny, których obecność w danym miejscu dowodziła, iż wykopana tam dziura, byle odpowiednio głęboka, z czasem napełni się odrobiną wody, wystarczającą dla podtrzymania życia jednego lub dwu ludzi, oraz inne jeszcze, bogate w wodę, które można było żuć, by zaspokoić pragnienie.

Pewnej nocy lwy zabiły dwa juczne konie Shaido; ryczały w ciemności, kiedy odpędzono je od ich ofiar i odegnano w głąb wąwozu. Czwartego wieczora woźnica jednego z wozów, podczas rozbijania obozu spłoszył małego brązowego węża. Dwukrok, nazwała go potem Aviendha, a pochodzenie nazwy wyjaśniło się samo. Wrzeszczący człowiek starał się dobiec do wozów, mimo iż Moiraine już spieszyła w jego stronę; nie zdążył nawet zrobić drugiego kroku i padł na twarz martwy, zanim Aes Sedai zsiadła ze swej białej klaczy. Aviendha wymieniła mu potem wszystkie jadowite węże, pająki oraz jaszczurki. Jadowite jaszczurki! Raz pokazała mu jedną — długą na dwie stopy, grubą, z żółtymi paskami biegnącymi w dół pokrytego brązową łuską grzbietu. Ostrożnie przyciskając ją obutą w miękki but stopą, zatopiła nóż w szerokiej głowie stworzenia, a potem uniosła tak, by mógł wyraźnie zobaczyć jasny, oleisty płyn spływający po ostrych, kościanych krawędziach pyska. Gara, tak się nazywała ta jaszczurka, mogła ukąsić nawet przez but; jej jad potrafił powalić byka. Inne były, oczywiście, jeszcze gorsze. Gara była bowiem powolna i tak naprawdę nieszczególnie niebezpieczna, chyba że ktoś okazał się na tyle głupi, by na nią nadepnąć. Kiedy Aviendha ściągnęła stworzenie z ostrza swego noża, jego żółcie i brązy momentalnie roztopiły się na powierzchni spękanej gliny. Och, tak. Tylko nie być na tyle głupim, by na nią nadepnąć.

Moiraine dzieliła swój czas pomiędzy Mądre oraz Randa, zazwyczaj starając się sposobem Aes Sedai tak go podejść, by zdradził jej swoje dalsze plany.

— Koło obraca się, jak chce — powiedziała mu tego ranka, głosem chłodnym i spokojnym, z twarzą pogodną; jednak oczy jej płonęły, gdy patrzyła nań ponad głową Aviendhy — ale głupiec może zadusić się nićmi Wzoru. Jeżeli będziesz ostrożny, nie zapleciesz sobie pętli wokół szyi.

Dostała od kogoś jasny płaszcz, bielą zbliżony nieomal do tych, które nosili gai’shain; pod szerokim kapturem nosiła wilgotną, śnieżnobiałą szarfę, owiniętą wokół czoła.

— Nie mam zamiaru upleść pętli na własną szyję. — Zaśmiał się, a ona zawróciła Aldieb tak gwałtownie, że omal nie przewróciła Aviendhy i pogalopowała z powrotem do grupki Mądrych, płaszcz powiewał za jej plecami.

— Głupotą jest rozgniewać Aes Sedai — wymamrotała Aviendha, rozcierając ramię. — Nie sądziłam, że jesteś głupcem.

— Dopiero musi się okazać, kim jestem, a kim nie — odrzekł jej, ale bynajmniej nie było mu do śmiechu. Głupiec? Ryzyko było określone, ale należało je podjąć. Było konieczne. — Dopiero musi się okazać.

Egwene rzadko odstępowała od Mądrych, wędrowała pieszo w ich towarzystwie równie często, jak dosiadała Mgły, czasami brała jedną z nich na tył swojego siodła i przez jakiś czas razem jechały na grzbiecie siwej klaczy. Na koniec wreszcie zrozumiał, że ponownie uchodzi za pełną Aes Sedai. Amys i Bair, Seana oraz Melaine zdawały się akceptować to równie chętnie jak przedtem Tairenianie, chociaż w zupełnie inny sposób. Od czasu do czasu jedna z nich kłóciła się z nią głosem tak podniesionym, że nieomal udawało mu się dosłyszeć z odległości ponad stu kroków, co wykrzykują do siebie. W niemalże identyczny sposób traktowały Aviendhę, chociaż ją starały się raczej onieśmielić, niźli zachęcić do kłótni, czasami zaś wdawały się z Moiraine w coś, co można by określić mianem gorącej dyskusji. W szczególności celowała w tym Melaine o włosach złotych jak słońce.

Dziesiątego ranka Egwene zrezygnowała wreszcie z tej swojej dziwacznej fryzury, przestała nosić włosy splecione w dwa warkocze. Mądre rozmawiały z nią przez dłuższy czas, pakując swój dobytek, podczas gdy gai’shain zwijali namioty, a Rand siodłał Jeade’ena. Gdyby nie znał jej lepiej, pomyślałby, że opuszczona głowa Egwene to efekt starań, by uznano ją za potulną, ale to słowo stosowało się do niej jedynie wówczas, gdy porównywało się ją z Nynaeve. Oraz, być może, z Moiraine. W pewnej chwili Egwene klasnęła w dłonie, zaśmiała się i uściskała każdą z Mądrych po kolei, a potem pośpiesznie rozplotła warkocze.

Kiedy zapytał Aviendhę, co się dzieje — gdy się obudził, siedziała pod jego namiotem — wymamrotała zgorzkniałym tonem:

— Zdecydowały, że Egwene nabrała... — Urwała nagle i obdarzyła go pozbawionym wyrazu spojrzeniem, a potem chłodno ciągnęła dalej: — To sprawa Mądrych, Randzie al’Thor. Jeżeli chcesz wiedzieć, zapytaj je, bądź jednak przygotowany, iż w odpowiedzi usłyszysz, że masz nie wtykać nosa w nie swoje sprawy.

Kogo Egwene nabrała? A może co nabrała? To było kompletnie bez sensu. Aviendha nie powiedziała już ani słowa więcej w tej kwestii, zamiast tego zdrapała odrobinę szarego porostu ze skały i zaczęła tłumaczyć, w jaki sposób można za jego pomocą opatrywać rany. Ta kobieta nazbyt szybko jak dla niego przyswajała sobie sposób bycia Mądrych. Same zaś Mądre na pozór nie zwracały nań szczególnej uwagi, oczywiście nie musiały czynić tego w nazbyt ostentacyjny sposób, Aviendha bowiem przez cały czas i tak siedziała mu na ramieniu, jeśli można było tak powiedzieć.

Reszta Aielów, a przynajmniej Jindo, w miarę upływu czasu powoli stawali się mniej sztywni w jego obecności i trochę mniej niespokojni o to, co Ten Który Przychodzi Ze Świtem oznaczał dla ich życia, jednakowoż tylko Aviendha prowadziła z nim dłuższe rozmowy. Każdego wieczora przychodził Lan, aby ćwiczyć z nim formy, a Rhuarc uczył go władania włócznią oraz tego szczególnego sposobu walki wręcz Aielów przy użyciu rąk i nóg. Strażnik również znał się na tym trochę, dlatego dołączył do ich sesji ćwiczebnych. Pozostali przeważnie unikali Randa, szczególnie jadący na wozach, odkąd dowiedzieli się, że jest Smokiem Odrodzonym, mężczyzną, który potrafi przenosić; kiedy przyłapał jednego z tych ludzi o brutalnych twarzach, jak patrzył na niego, jego oczy miały taki wyraz, że równie dobrze mogłyby spoglądać na samego Czarnego. Choć w istocie Kadere i bard zachowywali się zupełnie inaczej.

Niemalże każdego ranka, kiedy wyruszali w drogę, handlarz dosiadał jednego z mułów z wozów, które spaliły trolloki; na tle długiej białej szarfy, obwiązanej wokół czoła i zwisającej na kark, jego twarz wydawała się jeszcze ciemniejsza. Względem Randa zachowywał się bojaźliwie, ale jego chłodne, martwe oczy sprawiały, za haczykowaty nos przypominał w istocie orli dziób.

— Mój Lordzie Smoku — zaczął tego ranka, który nadszedł bezpośrednio po nocnym napadzie trolloków, ocierając pot z czoła swoją wszechobecną chustką i poruszając się niespokojnie na zniszczonym starym siodle, które gdzieś wyszperał dla swego muła. — Jeżeli mogę tak do ciebie mówić?

Zwęglone wraki trzech wozów majaczyły w oddali na południu, obok nich zostawili groby dwóch ludzi Kadere oraz znacznie więcej grobów Aielów. Trupy trolloków zostały odciągnięte od obozu i porzucone na pastwę padlinożerców, szczekliwych wielkouchych stworów — Rand nie wiedział, czy były to wielkie lisy, czy też małe psy, po trochu podobne były do obu gatunków — oraz sępów o czerwono zakończonych skrzydłach; niektóre wciąż jeszcze krążyły w powietrzu, jakby obawiały się wylądować w chmarze swych współbraci.

— Możesz się do mnie zwracać, jak ci się żywnie podoba — poinformował go Rand.

— Mój Lordzie Smoku. Myślałem o tym, co powiedziałeś wczoraj. — Kadere rozejrzał się dookoła, jakby bał się, że ktoś może go podsłuchać, chociaż Aviendha była akurat z Mądrymi, a najbliżsi ludzie znajdowali się w karawanie jego wozów odległej co najmniej o pięćdziesiąt kroków. Mimo to zniżył głos nieomal do szeptu i ponownie wytarł nerwowo twarz. Jego spojrzenie było jednak równie martwe i nieruchome jak przedtem. — To, co powiedziałeś o wartości wiedzy, która otwiera drogę do wielkości. To prawda.

Rand patrzył na niego przez chwilę, nie mrugając oczami, jego twarz pozostała bez wyrazu.

— Ty to powiedziałeś, nie ja — oświadczył na koniec.

— Cóż, być może rzeczywiście to byłem ja. Ale to prawda, czyż nie, mój Lordzie Smoku? — Rand pokiwał głową, a handlarz ciągnął dalej, wciąż szepcąc coś do siebie i rozglądając się, cry nikt nie podsłuchuje. — Wiedza jednak niesie ze sobą również niebezpieczeństwo. Kiedy daje się więcej, niż otrzymuje. Człowiek, który sprzedaje wiedzę, musi nie tylko wyznaczyć cenę, ale również zatroszczyć się o konsekwencje. O zabezpieczenia i gwarancje na wypadek... reperkusji. Zgodzisz się ze mną?

— Czy posiadasz wiedzę, którą chciałbyś... sprzedać, Kadere?

Ociężały mężczyzna zmarszczył brwi i spojrzał w stronę swej karawany. Keille zsiadła z wozu i szła teraz obok niego mimo żaru lejącego się z nieba; odziana była w biel, biały też miała koronkowy szal, który upięła na grzebieniach z kości słoniowej powtykanych w nieporządną fryzurę. Trochę nazbyt często spoglądała w stronę dwu mężczyzn jadących obok siebie, lecz odległość uniemożliwiała odczytanie wyrazu jej twarzy. Wciąż wydawało mu się dziwne, że ktoś tak wielki potrafił poruszać się tak lekko. Isendre wspięła się na kozioł pierwszego wozu i przyglądała mu się teraz już zupełnie otwarcie, przytrzymując się budy i wychylając przez róg pomalowanego na biało wozu, który kołysał się i trząsł.

— Ta kobieta może jeszcze oznaczać dla mnie śmierć — wymamrotał Kadere. — Być może moglibyśmy potem znowu porozmawiać, mój Lordzie Smoku, jeżeli to ci odpowiada.

Ostro wbił obcasy w boki muła i pognał go ku pierwszemu wozowi; potem z zaskakującą zwinnością wskoczył na kozioł, wiążąc wodze muła do żelaznego pierścienia w rogu wielkiej budy wozu. Wraz z Isendre zniknęli w środku i nie wyszli, dopóki karawana nie zatrzymała się na noc.

Powrócił następnego ranka i powtarzało się to przez kolejne dni, gdy tylko widział, że Rand jest sam, przez cały czas robiąc aluzje do wiedzy, którą mógłby sprzedać za odpowiednią cenę, gdyby uzyskał nadto stosowne zabezpieczenia. Pewnego razu posunął się do stwierdzenia, że wszystko— morderstwo, zdrada, właściwie wszystko — może podlegać wybaczeniu, w zamian za wiedzę, a kiedy Rand się z nim nie zgodził, zaczął zdradzać objawy rosnącego zdenerwowania. Niezależnie od tego, co chciał sprzedać, pragnął najwyraźniej, by Rand obiecał mu w ciemno ochronę przed karą za wszelkie niegodziwości, jakie ongiś popełnił.

— Nie jestem pewien, czy chcę kupić wiedzę — mówił mu Rand niejeden raz. — Zawsze pozostaje kwestia ceny, nieprawdaż? Może się okazać, że tej ceny nie zechcę zapłacić.

Natael odciągnął Randa na bok pierwszego wieczoru, już po tym, jak rozpalono ogniska, znad których zaczęły się pośród namiotów roznosić zapachy gotowanego posiłku. Bard wydawał się równie zdenerwowany jak Kadere.

— Myślałem dużo o tobie — zaczął, przekrzywiwszy głowę i spoglądając na Randa z ukosa. — Powinieneś stać się bohaterem wielkiego poematu epickiego, który opowiedziałby twoją historię. Smok Odrodzony. Ten Który Przychodzi Ze Świtem. Człowiek, którego, któż mógłby wiedzieć, ile zapowiadało proroctw, w tym i innych Wiekach.

Owinął się ściślej płaszczem, kolorowe łatki zafurkotały na wietrze. Zmierzch na Pustkowiu był krótki, a noc i chłód następowały szybko.

— Co czujesz w związku ze swym przepowiedzianym przeznaczeniem? Muszę to wiedzieć, jeśli mam stworzyć poemat.

— Co czuję? — Rand rozejrzał się po obozie, popatrzył na Jindo uwijających się między namiotami. Jak wielu z nich zginie, zanim wszystko się skończy? — Zmęczenie. Czuję się zmęczony.

— Trudno to określić mianem heroicznego uczucia — wymruczał Natael. — Ale można się było tego spodziewać, biorąc pod uwagę twe przeznaczenie. Świat spoczywa na twoich barkach, większość ludzi zapewne chciałaby cię zabić, gdyby tylko dano im taką szansę; pozostali głupcy, którzy sądzą, że mogą cię wykorzystać, chcą na twoim grzbiecie przewieźć się do władzy i chwały.

— A ty jesteś jednym z nich, Nataelu?

— Ja? Ja jestem prostym bardem. — Mężczyzna uniósł nieco rąbek swego naszywanego łatkami płaszcza, jakby w ten sposób chciał namacalnie dowieść swych słów. — Za wszystkie skarby świata nie zamieniłbym się z tobą ani miejscem, ani przeznaczeniem. Śmierć, szaleństwo lub obie te rzeczy naraz. „Jego krew na skałach Shayol Ghul...” To właśnie mówi Cykl Karaethon, Proroctwa Smoka, nieprawdaż? Że musisz umrzeć; aby uratować głupców, którzy odetchną z ulgą na wieść o twojej śmierci. Nie, nie, nigdy nie zgodziłbym się na to, choćby mi oferowano całą twoją potęgę, a nawet więcej.

— Rand — powiedziała Egwene, wychodząc nagle z gęstniejącego mroku; otuliła się ściśle swym jasnym płaszczem, kaptur nasunęła głęboko na czoło — przyszłyśmy zobaczyć, jak się miewasz po uzdrawianiu i całym dniu spędzonym w skwarze.

Była z nią Moiraine, z twarzą skrytą w głębokim rozcięciu kaptura białego płaszcza, oraz Bair, Amys, Melaine i Seana, z głowami owiniętymi w ciemne szale; patrzyły na niego, spokojne i zimne jak noc. Nawet Egwene. Nie posiadała jeszcze tej nie zdradzającej upływu lat twarzy Aes Sedai, ale miała już ich oczy.

Z początku nie dostrzegł Aviendhy, która skryła się za plecami tamtych. Przez chwilę zdawało mu się, że widzi współczucie na jej twarzy, ale nawet jeżeli wzrok go nie mylił, zniknęło, gdy tylko spostrzegła, że na nią patrzy. Przywidzenie. Był taki zmęczony.

— Innym razem więc — powiedział Natael do Randa, patrząc na kobiety z tą szczególną manierą spoglądania z ukosa. — Porozmawiamy innym razem.

Z ledwie dostrzegalnym ukłonem oddalił się.

— Czy złości cię twoje przeznaczenie? — zapytała cicho Moiraine, kiedy bard już odszedł. — Proroctwa wypowiadają się kwiecistym, tajemnym językiem. Nie zawsze ich znaczenie jest takie, jakie zdają się zawierać.

— Koło splata Wzór tak, jak chce — odrzekł jej. — Zrobię, co będzie konieczne. Pamiętaj o tym, Moiraine. Zrobię to, co będzie konieczne.

Wydała się usatysfakcjonowana, aczkolwiek w przypadku Aes Sedai trudno było osądzać uczucia po wyrazie twarzy. Na pewno nie byłaby spokojna, gdyby znała całą prawdę.

Natael wrócił następnego wieczora, a potem kolejnego, i jeszcze raz; przez cały czas mówił o poemacie, który chce skomponować, ale z chorobliwym uporem wciąż powracał do kwestii, w jakiż to sposób Rand zamierzał stawić czoło szaleństwu i śmierci. Wychodziło na to, że jego opowieść miała być chyba tragedią. Rand jednak z pewnością nie miał szczególnej ochoty zdradzać się ze swoim strachem; to, co kryło się w jego sercu i głowie, miało tam pozostać. Na koniec bard zmęczył się jego ciągłym: „Zrobię to, co będzie konieczne” i przestał go nawiedzać. Wyglądało na to, że nie zechce skomponować swego poematu, o ile nie uda mu się nasycić go po brzegi pełnymi bólu emocjami. Kiedy ostatnie spotkanie z Randem zakończyło się jak wszystkie poprzednie, odszedł, by już więcej nie powrócić, pełen zawodu, a płaszcz powiewał za nim z wściekle trzepoczącymi łatkami.

Bard był co najmniej dziwny, ale sądząc po Thomie Merrilinie, była to chyba powszechna przypadłość tej profesji. Natael posiadał również wszystkie inne cechy, każące widzieć w nim barda. Żywił na przykład nadzwyczaj dobre mniemanie o sobie. Rand nie dbał, czy tamten zwraca się do niego, używając należnych tytułów, jednak Natael i do Rhuarca, i do Moiraine, przynajmniej tych kilka razy, gdy zdarzyło mu się znaleźć w pobliżu, odnosił się w taki sposób, jakby był im równy. To był już cały Thom. I zrezygnował zupełnie z występów dla Jindo, spędzając obecnie niemal każdą noc w namiotach Shaido. Shaido było więcej, wyjaśnił Rhuarcowi, jakby to była najbardziej oczywista rzecz w świecie. Większa publiczność. Żadnemu z Jindo się to nie podobało, ale z tym nawet Rhuarc nie mógł nic zrobić. W Ziemi Trzech Sfer bard mógł zdobyć się nieomal na każdy postępek, wykluczając chyba tylko morderstwo, i nikt nie miał prawa obarczać go odpowiedzialnością.

Aviendha spędzała noce w namiotach Mądrych, czasami też wędrowała z nimi przez godzinę lub dłużej, wówczas wszystkie zbierały się wokół niej, nawet Moiraine i Egwene. Początkowo Rand sądził, że zapewne udzielają jej rad, jak z nim postępować, w jaki sposób powinna się zachowywać, by wydobyć z jego głowy wiedzę, której pragnęły. Pewnego dnia, kiedy słońce prażyło na niebie, przed grupką Mądrych nagle zmaterializowała się kula ognia, wielka niczym koń, a potem pomknęła przed siebie, wirując i tocząc się po ziemi, wypalając bruzdę w rozżarzonym gruncie, dopóki nie zmalała wreszcie i nie zniknęła.

Kilku woźniców zatrzymało swoje przerażone, parskające zaprzęgi i stanęło ze strachu, by zobaczyć, co się dzieje. Przez szeregi Jindo przeszedł szmer, również stanęli i przez chwilę patrzyli, podobnie zresztą jak Shaido, ale wkrótce dwie kolumny Aielów ponownie ruszyły naprzód. Za to wśród Mądrych można było dostrzec wyraźne poruszenie. Wszystkie cztery skupiły się wokół Aviendhy, widać było, że próbują mówić jedna przez drugą, zamaszyście gestykulując rękami. Moiraine i Egwene, prowadzące obok nich swe konie, starały się wtrącić choć słowo; nawet nie słysząc ich; Ran wiedział, że Amys, potrząsając wściekle uniesionym w górę palcem, niedwuznacznie kazała im trzymać się własnych spraw.

Wpatrując się w odległy o lot strzały poczerniały żleb, ciągnący się przez pół mili, Rand rozmościł się wygodniej w siodle. Uczą Aviendhę przenosić. Oczywiście. Tym właśnie się zajmowały. Grzbietem dłoni otarł pot z czoła, ale żar słońca nie miał z tym nic wspólnego. Kiedy tylko ognista kula rozbłysła nad pustynią, instynktownie sięgnął do Prawdziwego Źródła. Wszystkie próby pochwycenia saidina były niczym usiłowania złapania powietrza. Bez wątpienia stanie się tak pewnego dnia, kiedy będzie rozpaczliwie potrzebował Mocy. On również musiał się uczyć, ale nie miał żadnego nauczyciela. Musiał się uczyć nie tylko dlatego, że Moc zabije go, zanim zacznie się martwić, iż oszaleje, jeśli się nie nauczy jej kontrolować, ale również dlatego, że była mu potrzebna. Musiał się nauczyć, jak jej używać, musiał jej używać, żeby się nauczyć, jak to robić. Wybuchnął śmiechem tak głośnym, iż niektórzy Jindo popatrzyli na niego z niepokojem.

Podczas tych jedenastu dni i nocy w każdej chwili z przyjemnością powitałby towarzystwo Mata, ale Mat nie spędzał z nim każdorazowo więcej niż kilka minut; szerokie rondo płaskiego kapelusza naciągnięte miał nisko na czoło, ocieniając oczy, włócznia o czarnym drzewcu spoczywała wsparta o łęk siodła Oczka, w słońcu lśniło jej ostrze, dziwacznie naznaczone sylwetkami kruków i wykute Mocą, długie niczym wygięta klinga krótkiego miecza.

— Jeżeli twoja skóra jeszcze mocniej pociemnieje od słońca, to naprawdę zmienisz się w Aiela. — Mógłby powiedzieć ze śmiechem lub też: — Czy masz zamiar spędzić tu resztę życia? Po drugiej stronie Muru Smoka czeka cały świat. Wino? Kobiety? Pamiętasz je jeszcze?

Ale na twarzy Mata malował się wyraźny niepokój, jeszcze bardziej niechętnie niż Mądre mówił o Rhuidean albo o tym, co tam razem przeżyli. Na każdą wzmiankę o mieście pod kopułą z mgły jego dłoń zaciskała się na czarnym drzewcu i twierdził, że niczego sobie nie przypomina ze swej podróży przez ter’angreal, a potem zaraz sam sobie przeczył, mówiąc:

— Trzymaj się z dala od tej rzeczy, Rand. Jest zupełnie inny niż tamten z kamienia. Oni oszukują. Niech sczeznę, żałuję, że w ogóle stanąłem w pobliżu niego!

A kiedy pewnego razu Rand napomknął o Dawnej Mowie, warknął:

— Żebyś sczezł, nie wiem nic o przeklętej Dawnej Mowie!

I pogalopował z powrotem, prosto do karawany wozów handlarzy.

To właśnie tam Mat spędzał większość czasu, grając w kości z woźnicami — dopóki nie zrozumieli, że wygrywa znacznie więcej, niż traci, niezależnie od tego, jakich używają kości — przy każdej sposobności wdając się w długie rozmowy z Kadere i Nataelem, flirtując z Isendre. Już od pierwszego razu — kiedy uśmiechnął się do niej i poprawił kapelusz na głowie, tamtego ranka po ataku trolloków — wiadomo było, o co mu chodzi. Każdego wieczora rozmawiał z nią tak długo, jak tylko mógł; przy zrywaniu białych kwiatów z ciernistych krzewów pokłuł się do tego stopnia, że przez dwa dni ledwie potrafił utrzymać wodze w dłoniach, choć oczywiście odmówił Moiraine, gdy chciała go uzdrowić. Właściwie Isendre niezbyt go ośmielała, ale trudno było również uznać jej leniwy, gorący uśmiech za próbę zniechęcenia. Kadere widział wszystko... i nie mówił ani słowa, chociaż czasami wodził za Matem oczyma głodnego sępa. Inni jednak to komentowali.

Pewnego dnia, wczesnym wieczorem, kiedy wyprzężono już muły i rozbito namioty, a Rand rozsiodłał Jeade’ena, Mat przystanął wraz z Isendre w skromnym cieniu rzucanym przez płócienną budę jednego z wozów. Stał bardzo blisko niej. Tymczasem Rand uwiązał już swego srokacza. Słońce płonęło nisko nad horyzontem, rzucając po obozowisku długie cienie.

Isendre bawiła się swoją przezroczystą szarfą, jakby poważnie myślała o jej zdjęciu, śmiała się, a odrobinę rozchylone, pełne usta robiły wrażenie gotowych do pocałunku. Mat, ośmielony, porozumiewawczo się uśmiechając, przysuwał się coraz bliżej i bliżej. Ona opuściła dłoń i powoli pokręciła głową, mimo to ten zapraszający uśmiech nie znikał ani na moment. Żadne nie usłyszało nadejścia Keille, tak lekko potrafiła się, mimo swych rozmiarów, poruszać.

— Czy tego właśnie chcesz, dobry panie? Jej? — Na dźwięk słodkiego głosu oboje odskoczyli od siebie, ona zaś zaniosła się śmiechem tyleż melodyjnym, co osobliwym. — Interes mogę z tobą ubić, Matrimie Cauthon. Marka z Tar Valon i jest twoja. Dziewka taka jak ta nie może być warta więcej niźli dwie, więc transakcja jest uczciwa.

Mat skrzywił się i spojrzał tak, jakby się chciał znaleźć w każdym innym miejscu, tylko nie tu, gdzie był.

Isendre natomiast odwróciła się powoli, by stawić czoło Keille; górski kot spoglądający na niedźwiedzia.

— Posuwasz się za daleko, starucho — powiedziała miękko, ale oczy ponad szarfą zasłaniającą twarz lśniły niczym dwa kamyki. — Dłużej już nie będę znosić twoich zaczepek. Uważaj na siebie. Albo być może wolisz pozostać na zawsze na Pustkowiu.

Keille uśmiechnęła się szeroko, jednak wesołość nie objęła obsydianowych oczu płonących nad tłustymi policzkami.

— A może ty wolisz?

Kręcąc stanowczo głową, Isendre powiedziała:

— Marka z Tar Valon. — Jej głos był twardy niczym żelazo. — Dopilnuję, żebyś dostała markę z Tar Valon, kiedy cię zostawimy. Żałuję jedynie, iż nie dane mi będzie patrzeć na ciebie, gdy będziesz usiłowała ugasić nią pragnienie.

Odwróciła się plecami i poszła — nie kołysząc już uwodzicielsko biodrami — w kierunku pierwszego wozu i zniknęła w środku.

Keille patrzyła za nią, z nieodgadnionym wyrazem okrągłej twarzy, dopóki nie zamknęły się białe drzwi, wtedy znienacka zwróciła się w stronę Mata, który wyglądał, jakby w każdej chwili miał się rzucić do ucieczki.

— Dotychczas niewielu mężczyzn odrzuciło choć raz moją propozycję, jeszcze mniej uczyniło to po raz wtóry. Powinieneś zadbać, bym nie wzięła tego do serca i nie postanowiła czegoś zrobić. — Śmiejąc się, wyciągnęła dłoń i uszczypnęła go w policzek tłustymi palcami, dostatecznie mocno, by aż zamrugał, potem odwróciła się i spojrzała w stronę Randa. — Powiedz mu, mój Lordzie Smoku. Mam wrażenie, że wiesz co nieco na temat lekceważenia kobiety. Ta dziewczyna Aielów, ta, która stale chodzi za tobą i wodzi oczami, a słyszałam wszak, że należysz do innej. Być może ona czuje się zlekceważona.

— Wątpię, pani — odrzekł sucho. — Aviendha zatopiłaby nóż w mym sercu, gdyby sądziła, że myślę o niej w ten sposób.

Gruba kobieta roześmiała się hałaśliwie. Mat drgnął, kiedy ponownie wyciągnęła rękę w jego stronę, ale ona tylko delikatnie poklepała policzek, który wcześniej uszczypnęła.

— Widzisz, dobry panie? Zlekceważ propozycję kobiety, a być może nic sobie z tego nie zrobi, może jednak... — odwróciła się do niego profilem — ...użyć noża. To lekcja, której powinien się wyuczyć każdy mężczyzna. Co, mój Lordzie Smoku?

Zanosząc się śmiechem, poszła sprawdzić ludzi doglądających muły.

Rozcierając policzek, Mat wymamrotał:

— One wszystkie są szalone — a potem również odszedł. Nie przestał jednak dalej się uganiać za Isendre.

I tak to się ciągnęło, przez jedenaście dni i w dwunastą noc, kiedy jechali po nagiej, spieczonej słońcem ziemi. Dwukrotnie napotkali inne stanice, małe, naprędce sklecone z kamienia budynki, w dużej mierze przypominające Stanicę Imre, umieszczone dla łatwiejszej obrony przy nagiej ścianie iglicy lub samotnego wzgórza. W jednej z nich znajdowało się co najmniej dwieście owiec, a pilnujący ich ludzie byli równie zaskoczeni, dowiadując się o Randzie, jak obecnością trolloków w Ziemi Trzech Sfer. Druga stanica była pusta, nie z powodu zniszczenia przez jakichś napastników, lecz zwyczajnie była nie używana. Kilka razy Rand wypatrzył w oddali kozły, owce albo długorogie bydło o jasnej skórze. Aviendha poinformowała go, że stada należą do najbliższych siedzib szczepów, ale nie widział żadnych ludzi, a z pewnością najmniejszego śladu budowli, które zasługiwałyby na miano siedziby.

Nastał dwunasty dzień. Szerokie kolumny Jindo i Shaido szły po bokach grupki Mądrych, na wlokących się powoli wozach handlarzy Keille i Natael kłócili się o coś, a Isendre obserwowała Randa z kozła wozu Kadere.

— ...i tak to właśnie jest — powiedziała Aviendha, kiwając głową, jakby w ten sposób chciała wzmocnić wymowę swych słów. — Teraz już na pewno rozumiesz, jak to jest z panią dachu.

— Nie do końca — przyznał Rand. Uświadomił sobie, że od pewnego czasu wsłuchiwał się w melodię jej słów, nie zaś w ich znaczenie. — Chociaż, pewien jestem, że to wszystko świetnie funkcjonuje.

Warknęła na niego.

— Kiedy się ożenisz — powiedziała głosem, w którym nie było śladu rozbawienia, tylko napięcie — mając te smoki na przedramionach, które dowodzą twojej krwi, czy pójdziesz za jej zewem, czy też będzie rościł sobie pretensje, niczym jakiś dzikus z mokradeł, do posiadania wszystkiego, prócz może tylko sukni, którą nosi twoja żona?

— To się wcale nie dzieje w taki sposób — zaprotestował. — I każda kobieta w miejscu, z którego przybywam, rozbiłaby natychmiast głowę swemu mężczyźnie, gdyby tak myślał. A w każdym razie, czy nie sądzisz, że ta kwestia winna być rozstrzygnięta tylko pomiędzy mną a tą osobą, z którą zdecyduję się ożenić?

Jedyną odpowiedzią było tylko spojrzenie jeszcze bardziej nachmurzone niż zazwyczaj.

Ku jego uldze w tym momencie przybiegł Rhuarc, który opuścił swe zwykłe miejsce na czele kolumny Jindo.

— Dotarliśmy — oznajmił Aiel z uśmiechem. — Oto Siedziba Zimnych Skał.

49

Siedziba Zimnych Skał

Rand rozejrzał się dookoła, marszcząc czoło. Jakąś milę przed sobą dostrzegł skupisko pagórków o wysokich, prostopadłych ścianach, lub być może było to jedno wielkie wzgórze poprzecinane licznymi szczelinami. Po jego lewej ręce płaska równina z łatami ostrej trawy, pozbawionymi liści powykręcanymi roślinami, rozproszonymi kolczastymi krzewami i przygiętymi ku ziemi drzewami ciągnęła się aż do jałowych wzgórz i jarów o poszarpanych brzegach, nierównych głazów przypominających krzywe kolumny, a potem jeszcze dalej ku postrzępionym szczytom górskich łańcuchów w oddali. Po prawej stronie krajobraz był nieomal identyczny, wyjąwszy to, że popękana równina żołtej gliny była nieco bardziej płaska, góry zaś bliżej. Wszystko w niczym się nie różniło od jakiejkolwiek części Pustkowia, jaką oglądał, odkąd opuścili Chaendaer.

— Gdzie? — zapytał.

Rhuarc spojrzał na Aviendhę, która tymczasem patrzyła na Randa, jakby ten postradał zmysły.

— Chodź. Niech twe własne oczy ukażą ci Zimne Skały.

Spuściwszy shoufę na ramiona, wódz klanu odwrócił się i z obnażoną głową pobiegł szybko ku popękanej skalnej ścianie, widocznej z przodu.

Shaido zatrzymali się już i teraz krzątali, rozbijając namioty. Heirn oraz Jindo puścili się truchtem za Rhuarkiem, wiodąc swoje juczne muły; wszyscy odkryli głowy i wydawali nieartykułowane wrzaski, Panny eskortujące handlarzy pokrzykiwały na woźniców, by poganiali zaprzęgi i ruszali w ślad za Jindo. Jedna z Mądrych uniosła spódnice do kolan i pognała za Rhuarkiem — po jasnych włosach Rand osądził, że musiała to być Amys, z pewnością Bair nie potrafiłaby biec tak lekko  — ale reszta grupki Mądrych poruszała się dalej stałym tempem. Przez chwilę Moiraine spojrzała na Randa tak, jakby chciała wyrwać się ze swego towarzystwa i dołączyć do niego, potem jednak zawahała się, wymieniła kilka gwałtownych zdań z jedną z Mądrych. Jej włosy wciąż skrywał szal. Na koniec Aes Sedai podprowadziła swą siwą klacz do szarego ogiera Egwene i karego Lana, tuż przed nosem odzianego w biel gai’shain, który prowadził za uzdy juczne zwierzęta. Mimo to, oczywiście, ostatecznie skierowali się w tę samą stronę co Rhuarc.

Rand pochylił się, proponując dłoń Aviendzie. Kiedy odmownie potrząsnęła głową, rzekł:

— Jeżeli dalej będą robić tyle hałasu, za nic nie usłyszę cię z tej odległości. A co się stanie, jeśli zrobię jakiś idiotyczny błąd tylko dlatego, że nie usłyszę tego, co mówisz?

Mrucząc coś pod nosem, spojrzała na Panny. skupione wokół wozów handlarzy, potem westchnęła i podała mu rękę. Pociągnął ją w górę, ignorując jęk protestu i wciągnął na grzbiet Jeade’ena za swoim siodłem. Kiedy próbowała sama dosiąść konia, kończyło się to zazwyczaj na tym, że omal nie ściągała go z siodła. Dał jej chwilę na poprawienie grubych sukni — choć w najlepszym razie i tak sięgały wysoko ponad miękkie do kolan buty — a potem puścił się cwałem. Po raz pierwszy Aviendha jechała szybciej niż stępa, objęła go dłońmi w pasie i przytuliła się, by nie spaść.

— Jeżeli sprawisz, że wyjdę na głupią przed moimi siostrami, mieszkańcu mokradeł... — warknęła ostrzegawczo za jego plecami.

— Dlaczego miałyby tak o tobie myśleć? Widziałem, jak czasami Bair, Amys lub inne jechały za Moiraine i Egwene, by łatwiej im było rozmawiać.

Po chwili powiedziała:

— Łatwiej akceptujesz zmiany niż ja, Randzie al’Thor.

Nie był do końca pewien, jak ma to rozumieć.

Kiedy Jeade’en zrównał się z Rhuarkiem, Heirnem oraz Amys, którzy znajdowali się trochę z przodu przed wciąż krzyczącymi Jindo, zaskoczony był, zobaczywszy obok biegnącego z łatwością Couladina, którego płomiennorude włosy połyskiwały w słońcu. Aviendha ściągnęła shoufę Randa na ramiona.

— Do siedziby klanu musisz wejść z odsłoniętą twarzą, tak aby była dla wszystkich widoczna. I musisz narobić hałasu. Zostaliśmy dostrzeżeni już dawno temu, a więc wiedzą, kim jesteśmy, ale taki jest zwyczaj, musisz dać do zrozumienia, że nie masz zamiaru zdobywać siedziby z zaskoczenia.

Pokiwał głową, ale trzymał język za zębami. Ani Rhuarc, ani żadna z towarzyszących mu osób nie wydawali żadnych odgłosów, podobnie zresztą jak Aviendha. Mimo to pozostali Jindo robili taką wrzawę, że można ich było słyszeć z odległości wielu mil.

Couladin pochylił głowę w jego stronę. Po ogorzałej od słońca twarzy przemknęła pogarda, pogarda i coś jeszcze. Nienawiść i lekceważenie Rand by zrozumiał, ale rozbawienie? Cóż takiego wydawało się Couladinowi zabawne?

— Głupi Shaido — mruknęła za jego plecami Aviendha. Być może miała rację, może rozbawił go jej widok na koniu. Ale Rand przypuszczał, że nie o to tylko chodzi.

Przygalopował Mat, ciągnąc za sobą tuman żółtobrązowego pyłu, kapelusz zsunął na tył głowy, a włócznię wsparł o strzemię niczym lancę.

— Co to za miejsce, Rand? — zapytał głośno, starając się przekrzyczeć hałas czyniony przez tamtych.

— Te kobiety powiedziały tylko: „Jedź szybciej. Jedź szybciej” — wyjaśnił mu Rand, na co tamten zmarszczył tylko brew i omiótł wzrokiem skaliste wzgórze wznoszące się przed nim.

— Przypuszczam, że z odpowiednią ilością zapasów mógłbyś bronić tego przez lata, ale w porównaniu z Kamieniem czy Tora Harad, to zwykła grządka.

— Tora, co? — zapytał Rand.

Mat zgarbił się, zapadł w sobie, dopiero po chwili wyjąkał:

— Nic takiego, coś, o czym kiedyś przypadkiem usłyszałem. — Stanął w strzemionach, by spojrzeć za siebie ponad głowami Jindo w kierunku wozów handlarzy. — Przynajmniej wciąż są z nami. Zastanawiam się, jak długo jeszcze potrwa, zanim sprzedadzą wszystko i odjadą.

— Na pewno zostaną aż do Alcair Dal. Rhuarc mówi, że tam odbywa się rodzaj święta, kiedy spotykają się wodzowie klanów, nawet jeśli jest ich tylko dwu lub trzech. A co będzie, jak się pojawi naraz dwunastu? Nie przypuszczam, by Kadere i Keille chcieli stracić taką okazję.

Mat nie wyglądał na szczególnie zadowolonego z tych wieści.

Rhuarc biegł prosto do największej ze szczelin w pionowej kamiennej ścianie; w najszerszym miejscu miała dziesięć do dwunastu kroków szerokości, jej dno całkowicie skrywał cień, kiedy tak wijąc się, wiodła coraz głębiej, ciemna i chłodna pod wstążką nieba. Bezsłowne okrzyki Aielów nabrały mocy, spotęgowane odbiciem od szarobrunatnych ścian; i wtedy nagle zamilkli, ciszę przerywał jedynie tupot kopyt mułów, a dalekie skrzypienie kół wozów na jej tle wydawało się niezwykle głośne.

Pokonali kolejny zakręt i szczelina otworzyła się nagle na szeroki wąwóz, długi i nieomal zupełnie prosty. Powitały ich przenikliwe jak ptasi Lament krzyki, dochodzące ze wszystkich stron, wydawane przez setki kobiecych gardeł. Wokół całej drogi stał gęsty tłum, kobiety w workowatych spódnicach, z szalami udrapowanymi wokół głów, oraz mężczyźni w szarobrązowych kaftanach i spodniach, cadin’sor, a także Panny Włóczni, machające rękoma na powitanie, uderzające w garnki i inne przedmioty, które mogły posłużyć do robienia hałasu.

Rand zamarł z otwartymi ustami, i to nie tyle na widok rozpościerającego się przed nim pandemonium. Ściany wąwozu były zielone; porastały je rośliny zasadzone na wąskich tarasach wspinających się aż do połowy wysokości zboczy. Nie były to wyłącznie tarasy, zrozumiał po chwili. Małe domki o płaskich dachach zbudowane z szarego kamienia albo żółtej gliny zdawały się spiętrzone nieomal jeden na drugim niczym winne grona, pomiędzy nimi wiły się dróżki, a na dachu każdego znajdował się ogródek, w którym rosła fasola, dynie, pieprz, melony i rośliny, których dotąd nigdy w życiu nie widział. Kury biegały swobodnie, o bardziej czerwonym upierzeniu niż te, do których był przyzwyczajony, oraz jakiś dziwny rodzaj innego drobiu, większy i nakrapiany na szaro. Dzieci, przeważnie ubrane jak ich rodzice, oraz odziani na biało gai’shain poruszali się między rabatkami, trzymając w dłoniach wielkie gliniane dzbany i podlewając rośliny — najwyraźniej każdą z osobna. Aielowie nie budowali miast, jak mu zawsze mówiono, ale to z pewnością było miasteczko średniej przynajmniej wielkości, jeżeli nawet najdziwniejsze ze wszystkich, jakie dotąd widział w życiu. Zgiełk był tak wielki, że nie mógł zadać żadnego z pytań, które cisnęły mu się do głowy; na przykład, czym są te wielkie okrągłe owoce, za czerwone i lśniące, jak na jabłka, rosnące na niskich krzakach o bladych liściach, albo te proste łodygi o szerokich liściach, na których rosły długie, grube odrośla o żółtych wąsach? Zbyt długo był rolnikiem, żeby go to nie zastanawiało.

Rhuarc i Heirn zwolnili, podobnie postąpił Couladin, ale dalej szli dość szybkim krokiem, zatykając w marszu włócznie za rzemienie pokrowców na łuki przytroczonych do pleców. Amys pobiegła naprzód, śmiejąc się jak dziewczyna, podczas gdy mężczyźni szli dalej równym krokiem w szpalerze ludzi stojących na dnie wąwozu, okrzyki kobiet mieszkających w siedzibie wibrowały w powietrzu i nieomal tłumiły zupełnie łoskot garnków. Rand pojechał za nimi, zgodnie z tym, co kazała mu zrobić Aviendha. Mat wyglądał tak, jakby chciał zawrócić i natychmiast odjechać.

W odległym krańcu wąwozu ściana pochylała się ponad jego dnem, tworząc głęboką, ciemną niszę. Słońce nigdy tutaj nie docierało, jak powiedziała Aviendha, a znajdujące się tam skały, zawsze chłodne, nadały siedzibie jej nazwę. Przed smugą wiecznego cienia, na szerokim szarym głazie, którego szczyt wygładzono, tworząc platformę, stała Amys w towarzystwie drugiej kobiety.

Tamta druga, smukła w swych workowatych sukniach, z szarfą wiążącą słomiane włosy spływające poniżej pasa, o skroniach lekko naznaczonych siwizną, wyglądała na starszą od Amys, chociaż z pewnością była więcej niż przystojna i tylko kilka zmarszczek znaczyło kąciki szarych oczu. Ubrana tak samo jak Amys — prosty brązowy szal owinięty wokół ramion, naszyjnik i bransolety ze złota ,oraz rzeźbionej kości słoniowej wcale nie świetniejsze czy bogatsze od ozdób tamtej — a przecież to była Lian, pani dachu Siedziby Zimnych Skał.

Kiedy Rhuarc zatrzymał się przed głazem, o krok bliżej niźli Heirn i Couladin, przenikliwe, wibrujące okrzyki ustąpiły miejsca zupełnej ciszy.

— Proszę o pozwolenie wejścia do twej siedziby, pani tego dachu — oznajmił głośno, donośnie.

— Masz moje pozwolenie, wodzu klanu — odpowiedziała oficjalnie złotowłosa, równie głośno. Potem uśmiechnęła się i dodała cieplejszym tonem: — Cieniu mego serca, zawsze otrzymasz moje pozwolenie.

— Dziękuję ci, pani tego dachu i mego serca. — To również nie brzmiało szczególnie oficjalnie.

Heirn wystąpił naprzód.

— Pani tego dachu, proszę o pozwolenie na wejście pod twój dach.

— Masz moje pozwolenie, Heirn — oznajmiła Lian krępemu mężczyźnie. — Pod moim dachem znajdzie się woda i cień dla ciebie. Szczep Jindo zawsze jest tu mile widziany.

— Dziękuję ci, pani tego dachu.

Herin klepnął Rhuarca w ramię i odszedł do swych ludzi. Ceremonie Aielów były najwidoczniej krótkie, ale treściwe.

Couladin zadarł wysoko głowę i dołączył do Rhuarca.

— Proszę o pozwolenie na wejście do twej siedziby, pani tego dachu.

Lian zamrugała i marszcząc czoło, spojrzała na niego. Za Randem rozległy się głosy, zadziwiający szmer, jaki potrafi wydać kilka setek gardeł. Atmosfera nagle stała się napięta, jakieś niebezpieczeństwo zawisło w powietrzu. Mat bez wątpienia również to poczuł, ściskając bowiem mocniej drzewce włóczni, odwrócił się, by sprawdzić, co robi reszta Aielów.

— O co chodzi? — zapytał Rand cicho, zwracając się przez ramię do Aviendhy. — Dlaczego ona nic nie mówi?

— Poprosił w taki sposób, jakby był wodzem klanu — wyszeptała w odpowiedzi Aviendha, w jej głosie brzmiało niedowierzanie. — Ten człowiek jest głupcem. Musiał oszaleć! Jeżeli ona mu odmówi, będzie to oznaczało kłopoty z Shaido, a wobec takiej obrazy ona może tak postąpić. Nie wyniknie z tego waśń krwi... on nie jest wodzem klanu, niezależnie od tego, jak wysoko zadziera nos... ale kłopoty z pewnością.

Nagle, znienacka w jej głosie pojawiły się ostre tony.

— Nie słuchałeś, nieprawdaż? Nie słuchałeś! Ona może odmówić pozwolenia wstępu nawet Rhuarcowi, a wówczas jemu nie pozostanie nic innego, jak odwrócić się i odejść. To by zniszczyło klan, ale jest to w jej mocy. Może odmówić nawet Temu Który Przychodzi Ze Świtem, Randzie al’Thor. Wśród nas kobiety nie są zupełnie bezbronne, jak to jest z waszymi kobietami na mokradłach, które muszą być co najmniej królowymi lub szlachciankami, w przeciwnym razie skazane bowiem są na to, by tańczyć, jak im zagrają mężczyźni.

Lekko pokręcił głową. Za każdym razem, kiedy już miał sam się skarcić za to, że tak niewiele nauczył się o Aielach, Aviendha przypominała mu, jak ona sama mało wie o wszystkich, którzy nie są Aielami.

— Któregoś dnia z przyjemnością przedstawię cię Kołu Kobiet w Polu Emonda. Będzie... ciekawe... usłyszeć, jak im wyjaśniasz, jakie to są bezbronne. — Poczuł, że niespokojnie przesuwa się za jego plecami, usiłując zobaczyć wyraz jego twarzy, i na wszelki wypadek przybrał całkowicie obojętną minę. — Być może one również wyjaśnią ci kilka rzeczy.

— Masz moje pozwolenie — zaczęła Lian, a Couladin uśmiechnął się jeszcze szerzej, nadymając się z przepełniającej go pychy — by zatrzymać się pod mym dachem. Tu znajdzie się dla ciebie woda i cień.

Ciche westchnienia wydobywające się z setek ust tworzyły wspólnie całkiem spory hałas.

Płomiennowłosy mężczyzna zachwiał się niczym trafiony strzałą, twarz poczerwieniała mu z gniewu. Wyglądało na to, że zupełnie nie wie, co począć. Ruszył wyzywająco do przodu, spojrzał na Lian i Amys, zaplótł dłonie, jakby nie chciał, by samowolnie pomknęły ku drzewcom włóczni, potem się odwrócił i poszedł w stronę zebranych, obrzucając ich wściekłymi spojrzeniami. Na koniec zatrzymał się i popatrzył na Randa. Węgle w palenisku nie mogły chyba bardziej parzyć niż spojrzenie jego błękitnych oczu.

— A teraz bez przyjaciół i samotny — wyszeptała Aviendha. — Powitała go jak żebraka. Śmiertelna obraza dla niego, ale nie dla Shaido. — Nagle ścisnęła Randowi żebra tak mocno, że aż jęknął. — Ruszaj, mieszkańcu mokradeł. Cały honor, jaki posiadam, spoczywa w twoich rękach, wszyscy będą wiedzieć, iż to ja ciebie uczyłam! Ruszaj!

Przerzucając nogę nad grzbietem konia, zsiadł z Jeade’ena i stanął obok Rhuarca.

„Nie jestem Aielem — pomyślał. — Nie rozumiem ich i nie mogę sobie pozwolić, by się do nich nadto upodobnić. Nie mogę”.

Żaden z pozostałych mężczyzn tego nie zrobił, ale on ukłonił się Lian; przecież tak go właśnie wychowano.

— Pani tego dachu, proszę o pozwolenie wejścia pod twój dach.

Usłyszał, jak Aviendha wstrzymuje oddech. Miał powiedzieć coś innego, słowa, które wyrzekł Rhuarc. Oczy wodza klanu zwęziły się z niepokoju, patrzył na swą żonę, zaczerwienioną zaś twarz Couladina wykrzywił szyderczy uśmiech. W cichych szmerach tłumu pobrzmiewała konsternacja.

Pani dachu spojrzała na Randa twardziej jeszcze niż na Couladina, mierząc go wzrokiem od stóp do głów, a potem znowu — na shoufę zwisającą z ramion i czerwony kaftan, którego z pewnością nie założyłby nigdy żaden Aiel. Następnie zerknęła pytająco na Amys, a tamta pokiwała głową.

— Taka skromność — powiedziała Lian powoli — przystoi mężczyźnie. Mężczyźni rzadko wiedzą, jak się na nią zdobyć.

Uniosła odrobinę spódnice i odkłoniła się niezgrabnie, nie była to rzecz, którą kobiety Aielów robiły na co dzień, ale jednak był to ukłon, odpowiedź na jego gest.

— Car’a’carn otrzymuje pozwolenie wejścia do mej siedziby. Dla wodza wodzów zawsze znajdzie się woda i cień w Zimnych Skałach.

Kobiety w tłumie wzniosły znowu przenikliwy lament, ale czy było to na jego cześć, czy też należało to do ceremonii, Rand nie wiedział. Couladin zatrzymał się na chwilę, by spojrzeć na niego z nieskrywaną nienawiścią, potem odszedł, potrącając brutalnie Aviendhę, która niezgrabnie próbowała zsiąść z konia. Szybko wtopił się w tłum.

Mat zamarł z nogą w strzemieniu, patrząc za nim.

— Uważaj na swoje plecy w obecności Couladina, Rand — powiedział cicho. — Zważ na me słowa. Wiem, co mówię.

— Wszyscy mi to powtarzają — odrzekł Rand.

Handlarze zaczęli już rozkładać swe towary we wnętrzu wąwozu oraz przy samym wejściu. Moiraine wraz z pozostałymi Mądrymi powitana została kilkoma okrzykami i uderzeniami w garnki, ale nie mogło się to równać z przywitaniem Rhuarca.

— To nie o niego muszę się martwić.

Ze strony Aielów nie spodziewał się niebezpieczeństwa.

„Moiraine z jednej strony, a Lanfear z drugiej. Jakich większych niebezpieczeństw mógłbym sobie życzyć?”

Na myśl o tym omal się nie roześmiał.

Amys i Lian zeszły na dół i, ku zaskoczeniu Randa, Rhuarc otoczył obie ramionami. Były wysokie, jak większość kobiet Aielów, ale żadna nie sięgała mu nawet do ramienia.

— Poznałeś moją żonę Amys — zwrócił się do Randa. — Teraz musisz poznać moją żonę Lian.

Rand zdał sobie sprawę, że ze zdziwienia szeroko otworzył usta. Pośpiesznie je zamknął. Po tym, jak Aviendha poinformowała go, że pani dachu Zimnych Skał jest żoną Rhuarca i nazywa się Lian, pewien był, że wówczas, w Chaendaer coś źle zrozumiał z tym całym „cieniu mego serca”, które wplecione zostało w rozmowę wodza z Amys. W każdym razie miał wtedy inne rzeczy na głowie. Ale to...

— Obie? — zająknął się Mat. — Światłości! Dwie! Och, niech sczeznę! To jest najszczęśliwszy mężczyzna na świecie albo największy głupiec od czasów stworzenia!

— Myślałem — powiedział Rhuarc, marszcząc brwi — że Aviendha wprowadziła cię w nasze zwyczaje. Wygląda na to, że o wielu rzeczach zapomniała.

Odchylając nieco głowę, by spojrzeć na swego męża — na ich męża — Lian mrugnęła do Amys, która powiedziała sucho:

— Wydawała się idealna do informowania go o wszystkim, co powinien wiedzieć. Miało to też powstrzymać ją od natychmiastowej ucieczki do swych Panien, kiedy tylko na moment spuścimy ją z oka. Teraz jednak sądzę, że będę musiała odbyć z nią dłuższą rozmowę w jakimś ustronnym miejscu. Bez wątpienia uczyła go mowy gestów Panien albo jak się doi gary.

Lekko się rumieniąc, Aviendha nerwowym gestem odrzuciła do tyłu głowę; jej ciemnorude włosy były na tyle długie, że zakryły uszy i wystawały spod szarfy, spowijającej głowę.

— Były znacznie istotniejsze sprawy, o których należało mówić, niźli obyczaje małżeńskie. W każdym razie on i tak nie słuchał.

— Była dobrą nauczycielką — szybko wtrącił Rand. — Dowiedziałem się od niej mnóstwa rzeczy o waszych obyczajach i Ziemi Trzech Sfer.

Mowa gestów?

— Wszystkie błędy, które popełniam, to moja wina, nie jej.

W jaki sposób można wydoić długą na dwie stopy, jadowitą jaszczurkę? Po co?

— Była dobrą nauczycielką i z przyjemnością widziałbym ją dalej w tej roli, o ile to możliwe.

„Dlaczego, na Światłość, to powiedziałem?”

Aviendha potrafiła wprawdzie być miła, kiedy się zapominała, ale na ogół była niczym kamień uwierający w bucie. Dopóki jednak to ona będzie w jego pobliżu, będzie przynajmniej wiedział, kogo Mądre wyznaczyły do pilnowania.

Amys wpatrywała się w niego uważnie, jasnobłękitne oczy były ostre niczym spojrzenie Aes Sedai.

— Moim zdaniem to przyzwoita umowa — powiedziała po chwili.

Aviendha już otworzyła usta, w jej oczach płonęło oburzenie, ale natychmiast zamknęła je i sposępniała, kiedy Mądra przeniosła na nią wzrok. Być może Aviendha myślała, że jej obecność przy nim dobiegnie teraz końca, gdy dotarli już do Zimnych Skał.

— Musisz być zmęczony po podróży — zwróciła się do Lian Randa, patrząc na niego macierzyńskim wzrokiem — i zapewne również głodny. Chodź.

Jej ciepły uśmiech objął również Mata, który odsunął się na bok i spoglądał w kierunku wozów handlarzy.

— Wejdźcie pod mój dach.

Rand zdjął juki z Jeade’ena i oddał go pod opiekę kobiecie gai’shain, która zajęła się również Oczkiem. Mat rzucił ostatnie spojrzenie w stronę wozów, a potem przerzucił sakwy podróżne przez ramię i poszedł za Randem.

Dach Lian, jej dom, przycupnął na najwyższym poziomie po zachodniej stronie wąwozu, ponad nim wznosiła się na wysokość dobrych stu kroków już tylko naga ściana skalna. Niezależnie od tego, czy było to mieszkanie wodza klanu i pani dachu, z zewnątrz przypominało skromny prostokąt z dużych cegieł z żółtej gliny, wyposażony w wąskie, pozbawione szyb okna, zasłonięte prostymi białymi zasłonami; ogród warzywny znajdował się na jego dachu, drugi zaś na małym tarasie oddzielonym od domu wąską dróżką wykładaną szarymi, płaskimi kamieniami. Mógł składać się z jakichś dwu pomieszczeń. Wyjąwszy jedynie kwadratowy dzwon z brązu zawieszony obok drzwi, zdawał się niczym nie różnić od pozostałych domów, które Rand mógł dostrzec wokół, a stał w tak dogodnym miejscu, iż pod nim rozpościerała się cała dolina. Mały, skromny dom. Wewnątrz jednak było inaczej.

Ceglaną część domu stanowiło jedno pomieszczenie z posadzką wyłożoną czerwono-brązowymi płytkami, będące jedynie fragmentem całego wnętrza. W ścianie skalnej, do której przylegało, wykuto pozostałe izby, o wysoko sklepionych sufitach i zadziwiająco chłodne. Rand dostrzegł tylko jedno krzesło, z wysokim oparciem, polakierowane na złoto i czerwono, wyraźnie rzadko używane; krzesło wodza, poinformowała go Aviendha. Oprócz niego niewiele można było dostrzec wyrobów z drewna, jedynie kilka wypolerowanych czy polakierowanych skrzynek i kufrów oraz niski pulpit, na którym leżała otwarta książka; chcąc czytać, trzeba się było położyć na podłodze. Zdobnie tkane dywany pokrywały podłogę, a jaskrawe dywaniki leżały warstwami; rozpoznał wzory z Łzy, Cairhien i Andoru, a nawet Illian czy Tarabon, pozostałe jednak były mu nie znane, szerokie postrzępione pasy, a także połączone, puste w środku kwadraty, w barwach szarych, brązowych i czarnych. Ostro kontrastując z jednostajnością otaczającej doliny, żywe kolory były wszędzie; zdobienia ścian, nie miał najmniejszych wątpliwości, przywiezione musiały być zza drugiej strony Grzbietu Świata — być może w taki sam sposób, w jaki dekoracje ścienne opuściły Kamień Łzy — a poduszki wszelkich rozmiarów i barw, często zdobione chwastami lub frędzlami albo jednym i drugim, uszyto z jedwabiu w kolorach czerwieni i złota. Tu i ówdzie, w niszach wykutych w ścianie, stały delikatne porcelanowe wazy, srebrne dzbany lub rzeźby z kości słoniowej, często przedstawiające jakieś dziwne zwierzęta. A więc to były owe ,jaskinie”, o których pisał tamten Tairenianin. Mogły zdawać się krzykliwe niczym wystrój Łzy — albo stroje Druciarzy — a mimo to była w nich jakaś godność, oficjalna i swojska zarazem.

Uśmiechając się lekko do Aviendhy i dając jej tym samym do zrozumienia, że jednak słuchał, Rand wyjął z juków gościniec dla Lian, pięknie odrobionego złotego lwa. Został skradziony z Łzy i odkupiony od Poszukiwacza Wody Jindo, ale jeżeli naprawdę był władcą Łzy, było to niczym okradanie samego siebie. Po chwili wahania Mat również wyciągnął podarunek, taireński naszyjnik ze srebrnych kwiatów, bez wątpienia pochodzący z tego samego źródła, i z pewnością także przeznaczony pierwotnie dla Isendre.

— Wspaniały. — Lian uśmiechnęła się, podnosząc do oczu lwa. — Zawsze przepadałam za produktami taireńskich rzemieślników. Wiele lat temu Rhuarc również przywiózł mi dwa ich dzieła.

Głosem właściwym dobrej gospodyni, która wspomina szczególnie udane zbiory cukrowych jagód, zwróciła się do męża:

— Zabrałeś je z namiotu Wysokiego Lorda, na chwilę przedtem, zanim Laman został ścięty, nieprawdaż? Szkoda, że nie doszedłeś do Andoru. Zawsze chciałam mieć jakąś rzecz z andorańskiego srebra. Ten naszyjnik również jest przepiękny, Macie Cauthon.

Słuchając jej zachwytów nad oboma podarunkami, Rand z trudem maskował przeżyty wstrząs. Mimo spódnic i macierzyńskiego spojrzenia była Aielem w tym samym stopniu co Panny Włóczni.

Kiedy Lian kończyła, do środka weszły Mądre w towarzystwie Moiraine oraz Lana i Egwene. Miecz Strażnika ściągnął na siebie jedno niechętne spojrzenie, lecz powitanie pani dachu stało się cieplejsze, kiedy Bair przedstawiła go jako Aan’alleina. Nie dorównywało jednak w najmniejszym stopniu pozdrowieniu, jakim obdarzyła Egwene i Moiraine.

— To zaszczyt gościć was pod mym dachem, Aes Sedai. — Ton głosu Lian był przesycony skromnością; mały włos, a zaczęłaby się im kłaniać. — Powiada się, że służyliśmy Aes Sedai przed Pęknięciem Świata i że zawiedliśmy ich. Za uchybienie to zesłano nas tutaj, do Ziemi Trzech Sfer. Wasza obecność świadczy, iż być może nie jest to grzech, za który nie ma wybaczenia.

Oczywiście ona nie była w Rhuidean; najwyraźniej zakaz rozmów na temat tego, co działo się w Rhuidean, z każdym, kto tam nie był, stosował się również do męża i żony. A także obowiązywał między siostrami-żonami, czy też jakkolwiek nazywała się forma pokrewieństwa między Amys i Lian.

Moiraine również usiłowała wręczyć Lian gościniec, maleńkie, wykonane z kryształu i srebra flakoniki z wonnościami, które przybyły z samego Arad Doman, ale tamta rozłożyła dłonie.

— Sama twoja obecność stanowi prezent nieoszacowanej wartości, Aes Sedai. Przyjęcie czegoś jeszcze oznaczałoby dyshonor dla mego dachu oraz dla mnie samej. Nie potrafiłabym znieść takiej hańby.

Zabrzmiało to tak poważnie, jakby obawiała się, że Moiraine może uprzeć się przy swoim darze. Była to najwyraźniej oznaka wagi, jaką przywiązywano do Car ’a’carna oraz Aes Sedai.

— Jak sobie życzysz — odpowiedziała Moiraine, chowając flakoniki do sakwy przy pasie. Była lodowato pogodna w swym błękitnym jedwabiu, z połami białego płaszcza odrzuconymi do tyłu. — Wasza Ziemia Trzech Sfer z pewnością gościć będzie więcej Aes Sedai. Jak dotąd nie miałyśmy powodów, by się tu pojawiać.

Amys nie wydawała się szczególnie zadowolona, słysząc tę deklarację, a płomiennowłosa Melaine spojrzała na Moiraine niczym zielonooki kot, zastanawiający się, czy powinien coś zrobić z wielkim psem, który właśnie wszedł na podwórze. Bair i Seana wymieniły zatroskane spojrzenia, w niczym nie przypominające zakłopotania tych, które potrafiły przenosić.

Gromadka gai’shain zabrała płaszcze Moiraine i Egwene, przyniosła mokre ręczniki do obmycia twarzy i dłoni oraz maleńkie srebrne filiżanki z wodą, którą należało ceremonialnie wypić, na koniec zaś posiłek, podany w srebrnych dzbanach i na srebrnej tacy, stosownych raczej do pałacu; spożyto go jednak z glinianych naczyń pomalowanych w niebieskie paski. Wszyscy jedli, leżąc na posadzce, gdzie białe płytki osadzone w skale zastępowały stół, z głowami pochylonymi ku sobie, z poduszkami pod piersiami, rozrzuceni niczym szprychy w kole, podczas gdy gai’shain przemykali między nimi, roznosząc naczynia.

Mat miał kłopoty, wiercił się, próbując wygodniej ułożyć na poduszkach, Lan natomiast leżał rozparty, jakby całe życie jadał w ten właśnie sposób, Moiraine i Egwene zaś, na pozór przynajmniej, czuły się prawie równie wygodnie. Bez wątpienia miały za sobą dni praktyki w namiotach Mądrych. Randowi taki sposób jedzenia wydawał się co najmniej dziwny, lecz jedzenie było na tyle osobliwe, że zajmowało większość jego uwagi.

Ciemny, mocno przyprawiony grubo mielonym pieprzem gulasz z kozła trudno było nazwać swojską potrawą, ale groch wszędzie był grochem, podobnie dynia. Jednak tego samego nie można było powiedzieć o kruchym, zastanawiająco żółtym chlebie lub długiej, jaskrawoczerwonej fasoli zmieszanej z zieloną albo o daniu z jasnożółtych ziaren i cząstek papkowatej czerwieni, które Aviendha określiła jako zemai oraz t’mat, czy też o słodkich bulwiastych owocach z grubą zielonkawą skórą, które, jak twierdziła, rosły na tych pozbawionych liści, kolczastych roślinach, zwanych kardon. Wszystko mimo to było smaczne.

Miałby więcej przyjemności z posiłku, gdyby nie jej drobiazgowy wykład. Nie siostry-żony. To miano było zastrzeżone dla Amys i Lian, które leżały po obu bokach Rhuarca i uśmiechały się do siebie równie często jak do swego męża. Jeśli nawet poślubiły go obie, by nie niszczyć łączącej je przyjaźni, oczywiste było, że obie go kochają. Rand nie potrafił sobie wyobrazić, by Elayne i Min zgodziły się na taki układ; zdziwiło go nawet, dlaczego w ogóle o tym pomyślał. Słońce musiało chyba zagotować mu mózg.

Nawet jeśli Aviendha pozostawiła to jedno wyjaśnienie innym, o pozostałych rzeczach mówiła w najdrobniejszych szczegółach. Być może uważała go za idiotę, skoro nie wiedział o siostrach-żonach. Leżąc na prawym boku, twarzą do niego, uśmiechała się niemal słodko, opowiadając, że łyżki można używać zarówno do jedzenia gulaszu, jak i zemai, ale jej oczy lśniły światłem, które mówiło mu, że tylko obecność Mądrych powstrzymuje ją od rozbicia na jego głowie jakiegoś dzbana albo innego naczynia.

— Nie rozumiem, co ja ci zrobiłem — powiedział cicho. Doskonale zdawał sobie sprawę z obecności Melaine po swej prawej stronie, która na pozór zdawała się pogrążona w cichej konwersacji z Seaną. Bair wtrącała to tu, to tam jakieś słowo, ale pewien był, że również wytęża słuch. — Ale jeżeli tak bardzo nienawidzisz uczenia mnie, nie musisz tego dłużej robić. To po prostu jakoś tak wyszło. Nie wątpię, że Rhuarc albo Mądre znajdą kogoś innego.

Z pewnością kogoś znajdą, jeżeli pozbędzie się tego szpiega.

— Nic mi nie zrobiłeś... — Wyszczerzyła zęby; skoro miał to być uśmiech, to stanowczo powinien trwać dłużej. — ...i nigdy nie zrobisz. Możesz położyć się, gdzie chcesz, i rozmawiać z tymi, którzy cię otaczają. Wyjąwszy tych z nas, którzy muszą wszystko tłumaczyć, zamiast wspólnie jeść, oczywiście. Grzeczność nakazuje jednako bawić rozmową osoby, które spoczywają przy obu twoich bokach.

Leżący po jej drugiej stronie Mat spojrzał na Randa i przewrócił oczyma, najwyraźniej zadowolony, że zostanie mu to oszczędzone.

— Chyba że jesteś zmuszony zwracać się cały czas do jednej osoby, ponieważ kazano ci ją uczyć. Jedzenie bierze się prawą ręką... chyba że akurat podpierasz się na niej... i...

To była męka, ale ją najwyraźniej bawiła. Aielowie przywiązywali wielką wagę do wręczania prezentów. Może, jeśli da jej coś...

— ...wszyscy rozmawiają aż do czasu zakończenia posiłku, chyba że jedno z nas musi zamiast tego uczyć i...

„Łapówka”.

Czuł, że to niesprawiedliwe przekupywać kogoś, kto go szpieguje, uznał jednak, że jeśli ona ma zamiar dalej zachowywać się tak, jak teraz, to warto kupić sobie odrobinę spokoju.

Kiedy gai’shain wynieśli naczynia po posiłku, by po chwili wnieść srebrne puchary, Bair spojrzała ponuro na Aviendhę, ta wreszcie zapadła w ponure milczenie. Egwene uklękła, aby ponad Matem klepnąć ją w ramię, ale to najwidoczniej w niczym nie pomogło. Przynajmniej jednak milczała. Egwene rzuciła mu ostrzegawcze spojrzenie — albo wiedziała, o czym on myśli, albo uważała posępny nastrój Aviendhy za jego dzieło.

Rhuarc wyciągnął fajkę o krótkim cybuchu i kapciuch z tytoniem, nabił główkę do pełna, po czym przekazał skórzany kapciuch Matowi, który wydobył skądś swoją, wykładaną srebrem fajkę.

— Ktoś przyniósł wieści, które powinieneś usłyszeć, Randzie al’Thor, i to jak najszybciej. Lian powiedziała mi, że rozeszły się pogłoski, iż Jheran, wódz klanu Shaarad Aiel, oraz Bael, wódz Goshien, już dotarli do Alcair Dal. Erim z Chareen jest w drodze.

Pozwolił, by młoda gai’shain zapaliła jego fajkę za pomocą płonącej szczapki. Sądząc po sposobie, w jaki się poruszała, odmiennym od gracji pozostałych odzianych na biało mężczyzn i kobiet, Rand wywnioskował, że jeszcze niedawno musiała być Panną Włóczni. Zastanawiał się, jak długo jeszcze potrwa jej rok służby, kolejne dni szyderstw i poniżenia.

Mat uśmiechnął się do kobiety, kiedy uklękła, by zapalić jego fajkę; spojrzenie zielonych oczu, jakim obrzuciła go spod kaptura, nie miało w sobie żadnej uniżoności i momentalnie spowodowało, że uśmiech zniknął z jego twarzy. Rozdrażniony przewrócił się na brzuch, cienka niebieska strużka dymu uniosła się z jego fajki. Źle doprawdy, że nie zauważył zadowolenia na jej twarzy ani też że zniknęło w rumieńcu wywołanym jednym spojrzeniem Amys; zielonooka uciekła, zdając się zawstydzona ponad miarę. A Aviendha, która tak bardzo nienawidziła konieczności porzucenia włóczni i która wciąż uważała się za siostrę włóczni wobec Panien, niezależnie od klanu...? Zmarszczyła brwi, patrząc na plecy odchodzącej gai’shain w taki sposób, w jaki pani al’Vere popatrzyłaby na kogoś, kto splunął na podłogę. Dziwni ludzie. Tylko w oczach Egwene moim było dostrzec cień współczucia.

— Goshien i Shaarad — wymamrotał nad pucharem z winem.

Rhuarc poinformował go, że każdy wódz klanu dla powagi przyprowadzi z sobą do Złotej Doliny kilku wojowników, podobnie postąpią wodzowie szczepów. W sumie będzie to oznaczało prawdopodobnie około tysiąca osób z każdego klanu. Dwanaście klanów. Dwanaście tysięcy ludzi i prócz nich jeszcze Panny, wszyscy aż do granic wrażliwi na punkcie swojego honoru i gotowi tańczyć włócznie, jeśli choćby kot zamruczy. Być może, ze względu na święto, trzeba tym razem czegoś więcej. Spojrzał w górę.

— Istnieje między nimi waśń, nieprawdaż? — Rhuarc i Lan pokiwali głowami. — Pamiętam, jak powiedziałeś, iż coś podobnego do pokoju Rhuidean panuje również w Alcair Dal, Rhuarc, ale widziałem również, do jakiego stopnia pokój ten wiąże Couladina oraz Shaido. Być może będzie lepiej, jak wyruszę od razu. Jeżeli Goshien i Shaarad zechcą walczyć... Wieści o tym zaczną się roznosić. Potrzebuję poparcia wszystkich Aielów, Rhuarc.

— Goshien nie są Shaido — ostro powiedziała Melaine, potrząsając grzywą złotych włosów niczym lwica.

— Shaarad też nie. — Cienki głos Bain był znacznie cichszy niźli młodszej kobiety, ale niemniej jednak stanowczy. — Jheran i Bael mogą się starać wzajemnie pozabijać, zanim wrócą do swych siedzib, lecz nie w Alcair Dal.

— Ale to nawet w najmniejszym stopniu nie odpowiada na pytanie Randa al’Thora — oznajmił Rhuarc. — Jeżeli udasz się do Alcair Dal, zanim przybędą tam wszyscy wodzowie, ci, którzy nie dotrą na czas, stracą honor. Nie jest to dobry sposób na oznajmienie, iż jesteś Car’a’carn, okryjesz bowiem hańbą ludzi, których wezwiesz, by poszli za tobą. Nakai mają najdalszą drogę do przebycia. Miesiąc i wszyscy znajdą się w Alcair Dal.

— Mniej — powiedziała Seana, leciutko kręcąc głową. — Dwukrotnie spacerowałam po snach Alsery, ona zaś powiedziała, że Bruan zamierza biec całą drogę od Siedziby Shiagi. Mniej niż miesiąc.

— Miesiąc więc, dla pewności — oznajmił Randowi Rhuarc. — Potem trzy dni do Alcair Dal. Może cztery. Ale wtedy wszyscy już tam będą.

Miesiąc. Potarł policzek. Zbyt długo. Zbyt długo i żadnego wyboru. W opowieściach wszystko działo się tak, jak bohater sobie zaplanował, a szczególnie wówczas, kiedy chciał, by się tak działo. W prawdziwym życiu takie wypadki zdarzały się rzadko, nawet dla ta’veren, na korzyść którego rzekomo miały działać proroctwa. W rzeczywistym życiu było tylko darcie pazurami, nadzieja i szczęście, kiedy znalazło się więcej niż pół bochenka, gdy potrzebny był cały. Choć przecież częściowo jego plany rozwijały się tak, jak pragnął. Ich bardziej niebezpieczna część.

Moiraine, rozciągnięta między Lanem i Amys, leniwie popijała wino, powieki miała przymknięte, jakby była śpiąca. Nie wierzył w to. Widziała wszystko, wszystko słyszała. Ale w tej chwili nie miał nic do ukrycia.

— Ilu mi odmówi, Rhuarc? Albo wystąpi przeciwko mnie? Sugerowałeś różne rzeczy, nigdy jednak nie powiedziałeś niczego wprost.

— Nie mogę mieć w tej kwestii żadnej pewności — odrzekł wódz klanu, wydmuchując dym. — Kiedy zobaczą Smoki, będą wiedzieli, kim jesteś. Nie ma sposobu na podrobienie Smoków z Rhuidean.

Czy powieki Moiraine zadrżały odrobinę?

— Jesteś tym, którego przepowiedziano. Ja cię poprę, z pewnością Bruan i Dhearic z Reyn Aiel. Pozostali...? Sevanna, żona Suladrica, przyprowadzi Shaido, ponieważ klan nie ma teraz wodza. Jest młoda jak na panią dachu siedziby, bez wątpienia przepełniona gniewem, że pozostanie jej tylko jeden dach miast wejścia do siedziby, kiedy ktoś zostanie wybrany w miejsce Suladrica. A Sevanna jest podstępna i niegodna zaufania jak wszyscy Shaido, którzy kiedykolwiek chodzili po tej ziemi. Ale nawet jeżeli ona nie przysporzy kłopotów, to doskonale wiesz, że sprawi je Couladin. Zachowuje się jak wódz klanu, a niektórzy z Shaido mogą pójść za nim, mimo że nie wszedł do Rhuidean. Shaido są na tyle głupi, by to zrobić. Han, z Tomanelle, może pójść w każdą stronę. To drażliwy człowiek, o którym trudno cokolwiek powiedzieć i z którym trudno się porozumieć, i...

Przerwał nagle, gdy Lan mruknął cicho:

— Czy są w ogóle jacyś inni?

Rand nie sądził, aby uwaga ta miała dotrzeć do uszu wodza klanu. Amys dłonią zakryła uśmiech, jej siostra-żona niewinnie schowała twarz w pucharze z winem.

— Tak, jak mówiłem — ciągnął dalej Rhuarc, popatrując z rezygnacją to na jedną żonę, to na drugą — w tej sprawie nie można mieć jakiejkolwiek pewności. Większość pójdzie za tobą. Być może wszyscy. Być może nawet Shaido. Trzy tysiące lat czekaliśmy na człowieka, który będzie naznaczony dwoma Smokami. Kiedy pokażesz ręce, nikt nie będzie wątpił, że jesteś tym, którego przysłano, by nas zjednoczył.

I zniszczył, ale o tym nie wspomniał.

— Kwestią jest tylko, jak postanowią zareagować.

Przez chwilę stukał cybuchem fajki w zęby.

— Nie zmienisz decyzji i nie wdziejesz cadin’sor?

— I co im pokażę, Rhuarc? Fałszywego Aiela? Równie dobrze można by Mata przebrać za Aiela. — Mat zakrztusił się dymem. — Nie będę udawał. Jestem tym, kim jestem; muszą mnie wziąć takim, jakim jestem.

Rand uniósł w górę dłonie, rękawy kaftana zsunęły się na tyle, by odsłonić wyryte złotem głowy na wierzchach jego nadgarstków.

— Oto mój dowód. Jeżeli okaże się niewystarczający, to już nic ich nie przekona.

— Dokąd zamierzasz „raz jeszcze poprowadzić włócznie na wojnę”? — zapytała znienacka Moiraine, a Mat zakrztusił się znowu, wyciągnął cybuch z ust i zagapił się na nią. Jej ciemne oczy były zupełnie przytomne.

Pięści Randa zacisnęły się kurczowo, aż zatrzeszczały stawy. Niebezpiecznie jest starać się ją przechytrzyć, już dawno winien się o tym przekonać. Pamiętała każde słowo, jakie usłyszała, gromadziła je w pamięci, układała i badała, aż w końcu odkrywała ich prawdziwe znaczenie.

Powoli się podniósł. Wszyscy spoglądali na niego. Egwene marszczyła czoło, jakby zaniepokojona bardziej nawet niż Mat, ale Aielowie tylko patrzyli. Rozmowa o wojnie nie przerażała ich. Rhuarc wyglądał... na gotowego. Na twarzy Moiraine skrzepł lodowaty spokój.

— Wybaczcie mi, proszę — powiedział. — Zamierzam się trochę przejść.

Aviendha podniosła się na kolana i Egwene również wstała, żadna z nich jednak nie poszła za nim.

50

Pułapki

Na zewnątrz Rand zatrzymał się na wykładanej kamieniami ścieżce między domem z żółtej cegły a tarasowym ogrodem warzywnym i patrzył w dół na wąwóz, nie widząc nic prócz popołudniowych cieni pełznących po dnie kanionu. Gdyby tylko mógł zaufać Moiraine, że nie zaprowadzi go na smyczy do Wieży; nie miał najmniejszych wątpliwości, że zrobiłaby to bez wahania, i to nie używając Mocy, skoro tylko ustąpiłby choć na cal. Ta kobieta zdolna byłaby przeprowadzić byka przez mysią dziurę, a on nawet by się w niczym nie zorientował. Ale potrzebował jej.

„Światłości, jestem równie zły jak ona. Wykorzystać Aielów. Wykorzystać Moiraine. Gdybym tylko mógł jej zaufać”.

Ruszył w stronę wejścia do wąwozu, skręcając po kolei w każdą ścieżkę, która zdawała się wieść w tym kierunku. Wszystkie były wąskie, wyłożone niewielkimi kamieniami, w co bardziej stromych wykuto skalne stopnie. Słabym echem niósł się odgłos młotów w kilku kuźniach. Nie wszystkie budynki stanowiły domy mieszkalne. Przez kilkoro otartych drzwi zobaczył kobiety pracujące przy krosnach, warsztat srebrnika z małymi młoteczkami i dłutami, mężczyznę pracującego przy kole garncarskim, z dłońmi zanurzonymi w glinie. Mężczyźni i chłopcy, z wyjątkiem najmłodszych, wszyscy nosili cadin’sor, kaftany oraz spodnie w kolorach szarości i brązów, ale między rzemieślnikami a wojownikami można było dostrzec subtelne różnice w ubiorze, ci pierwsi mieli mniejsze noże przy pasach albo w ogóle ich nie posiadali, czasami shoufę pozbawioną czarnej zasłony. Mimo to, patrząc na kowala, ważącego w dłoniach włócznię, na którą właśnie nasadził ostrze długości stopy, Rand nie miał najmniejszych wątpliwości, że ów potrafiłby użyć tej broni z równą zręcznością, z jaką ją wykonał.

Ścieżki były raczej puste, wokół jednak mrowiło się mnóstwo ludzi. Dzieci śmiały się, biegały i bawiły, małe dziewczynki równie chętnie dziecinnymi włóczniami jak lalkami. Gai’shain nosili na głowach wysokie gliniane dzbany z wodą albo pielili grządki w ogrodach, często pod kierunkiem dziecka w wieku dziesięciu lub dwunastu lat. Mężczyźni i kobiety śpieszyli się zaabsorbowani jakimiś sprawami, które zapewne nie różniły się zanadto od zajęć, jakim oddawali się mieszkańcy Pola Emonda, czy było to zamiatanie podwórza czy naprawa ściany. Dzieci nie poświęcały mu zbyt wiele uwagi pomimo jego czerwonego kaftana i butów o grubych podeszwach, a gai’shain do tego stopnia starali się usunąć wszystkim z oczu, że trudno było stwierdzić, czy go zauważają czy też nie. Ale rzemieślnicy i wojownicy, mężczyźni i kobiety — dorośli — spoglądali na niego i pogrążali się w zadumie, w której wyczuć można było niepewność własnej przyszłości.

Bardzo młodzi chłopcy biegali boso w szatach przypominających krojem ubiory gai’shain, barwą jednak zbliżonych raczej do szarości i brązów cadin’sor, nie zaś do nieskalanej bieli tamtych. Młode dziewczynki również były boso, w krótkich sukienkach, które czasami odsłaniały ich kolana. Jedna rzecz w nich go zastanowiła — do jakichś dwunastu lat miały włosy zaplecione w dwa warkocze, po jednym za każdym uchem, i związane jaskrawokolorowymi wstążkami. Dokładnie w taki sam sposób, w jaki jeszcze niedawno czesała się Egwene. To musiał być zbieg okoliczności. Zapewne przestała zaplatać warkocze w momencie, w którym jakaś kobieta Aielów poinformowała ją, że w taki właśnie sposób czeszą się najmłodsze dziewczynki. W każdym razie nie warto było zaprzątać sobie głowy takimi głupstwami. W tej chwili musiał poradzić sobie jakoś z inną kobietą. Z Aviendhą.

Na dnie wąwozu handlarze prowadzili ożywiony handel z Aielami, którzy tłoczyli się wokół krytych płótnem wozów. A przynajmniej woźnice handlowali oraz Keille, która na swych grzebieniach z kości słoniowej miała dzisiaj szal z błękitnej koronki i targowała się podniesionym głosem. Kadere siedział na beczce przewróconej do góry dnem, w cieniu swego białego wozu, odziany w kremowy kaftan, ocierając twarz i nie podejmując najmniejszego wysiłku sprzedania czegokolwiek. Zobaczył Randa i zrobił taki ruch, jakby chciał wstać, ale potem wyraźnie zrezygnował z tego zamiaru. Nigdzie dookoła nie można było dostrzec Isendre, natomiast, ku swemu zaskoczeniu, Rand zobaczył w dole Nataela, jego pokryty łatkami płaszcz przyciągnął doń mnóstwo dzieci i kilkoro dorosłych. Najwyraźniej uwaga nowej i większej widowni odciągnęła go od Shaido. Albo, być może, Keille najzwyczajniej nie chciała spuszczać go z oka. Na pozór bez reszty pochłonięta handlem znajdowała jednak od czasu do czasu chwilę, by zmierzyć barda spojrzeniem spod zmarszczonych brwi.

Rand nie zbliżył się do wozów. Zadał Aielom parę pytań i dowiedział się, że Jindo odeszli, każdy do swej własnej społeczności w Zimnych Skałach. Dach Panien leżał w połowie drogi na szczyt oświetlonej wciąż jasno, wschodniej ściany wąwozu — prostokąt szarego kamienia, z ogrodem na dachu, bez wątpienia większy wewnątrz niźli się na pozór zdawał. Tak przypuszczał, chociaż nie zajrzał do środka. Przy wejściu bowiem przykucnęły dwie Panny, z włóczniami i tarczami z bydlęcej skóry, i odmówiły wpuszczenia go, rozbawione i oburzone równocześnie, że jakiś mężczyzna chciał wejść. Jedna z nich zgodziła się wszakże przekazać jego prośbę.

Kilka minut później Panny Jindo i Panny Dziewięciu Dolin, które były w Kamieniu, wyszły na zewnątrz. A także wszystkie pozostałe Panny ze szczepu Dziewięciu Dolin znajdujące się w Zimnych Skałach. Stłoczyły się po obu stronach ścieżki, wspięły na dach pomiędzy grządkami warzyw, by popatrzeć, śmiejąc się, jakby oczekiwały dobrej zabawy. Gai’shain, tak kobiety, jak i mężczyźni, wyszli za nimi, niosąc małe pucharki z zaparzoną na ciemno herbatą; zakazy dotyczące wstępu mężczyzn pod Dach Panien najwyraźniej nie stosowały się do gai’shain.

Po tym, jak obejrzał już kilka przedmiotów, Adelin, słomianowłosa kobieta Jindo z cienką blizną na policzku, pokazała mu wreszcie szeroką bransoletę z kości słoniowej z wyraźnie wyrzeźbionymi splecionymi różami. Pomyślał, że powinna pasować do Aviendhy, ktokolwiek ją wykonał, nie zapomniał o umieszczeniu cierni wśród kwiecia.

Adelin była wysoka, nawet jak na kobietę Aiel, jedynie o dłoń niższa od niego. Kiedy dowiedziała się, po co jest mu potrzebna owa bransoleta — przynajmniej nie zdradził się do końca, po prostu powiedział, że jest to próba rewanżu za lekcje, jakich udziela mu Aviendha, a nie prezent mający powściągnąć jej gniew, by mógł w miarę spokojnie przebywać w jej towarzystwie — Adelin rozejrzała się po pozostałych Pannach. Wszystkie pochyliły się, szczerząc zęby, z ich twarzy jednak nie można było niczego odczytać.

— Nie wezmę od ciebie zapłaty za to, Randzie al’Thor — oznajmiła, wkładając bransoletę w jego dłonie.

— Czy coś źle zrobiłem? — zapytał. Jak Aielowie osądzą to, co miał zamiar zrobić? — Nie chcę w żaden sposób obrazić Aviendhy.

— To jej nie obrazi.

Przywołała kobietę gai’shain niosącą gliniane kubki i dzbanek na srebrnej tacy. Nalała do dwóch kubków i podała mu jeden.

— Honor za honor — powiedziała, upijając łyk ze swego kubka.

Aviendha nigdy nie wspominała mu o czymś takim. Niepewny, co zrobić, pociągnął łyk gorzkiej herbaty i powtórzył za nią:

— Honor za honor.

To wydało mu się najbezpieczniejszą rzeczą, jaką można było powiedzieć. Ku jego zdumieniu, pocałowała go lekko w oba policzki.

Starsza Panna, siwowłosa, lecz o oczach wciąż płonących nieustępliwym blaskiem, nagle pojawiła się przed nim.

— Honor za honor — powiedziała i upiła łyk.

Musiał powtórzyć całą ceremonię ze wszystkimi Pannami, pod koniec ledwie dotykając ustami brzegu kubka. Rytuały Aielów mogły być krótkie i treściwe, kiedy jednak trzeba powtórzyć któryś z około siedemdziesięcioma kobietami, nawet drobne łyczki sumują się w ogromną ilość płynu. Cienie wspinały się już na wschodnią ścianę wąwozu, kiedy udało mu się wreszcie odejść.

Aviendhę znalazł w pobliżu domu Lian, energicznie trzepała pasiasty błękitny dywan zawieszony na lince, kolejne piętrzyły się tuż za nią. Odsunąwszy zlepione potem pasma włosów z czoła, spojrzała nań bez wyrazu, kiedy podał jej bransoletę i poinformował, że to prezent za nauki, jakich mu udzielała.

— Dawałam bransolety i naszyjniki przyjaciołom, którzy nie nosili włóczni, Randzie al’Thor, ale sama nigdy żadnych ozdób nie nosiłam. — Jej głos był zupełnie bezbarwny. — Takie rzeczy grzechoczą i mogą wydać dźwięk dokładnie w chwili, gdy powinno się być cicho. Zaczepiają się o przeszkody, kiedy trzeba poruszać się szybko.

— Ale teraz możesz już ją nosić, skoro masz zostać Mądrą.

— Tak. — Obróciła krąg z kości słoniowej w dłoniach, jakby niepewna, co z nim zrobić, potem gwałtownym ruchem wsunęła bransoletę na nadgarstek i uniosła rękę, by się jej przyjrzeć. Równie dobrze mogłaby patrzeć na skuwające ją kajdany.

— Jeżeli ci się nie podoba... Aviendho, Adelin powiedziała, że to nie splami twego honoru. Zdawała się nawet aprobować mój pomysł. — Wspomniał o ceremonii wspólnego popijania herbaty, a ona przymknęła oczy i zadrżała. — Coś nie tak?

— Im się wydaje, że próbujesz zdobyć sobie moją przychylność. — Nie potrafił uwierzyć, że jej głos może być aż tak wyprany z emocji. W jej oczach również była zupełna pustka. — Zaakceptowały cię, jakbym wciąż nosiła włócznię.

— Światłości! Przecież było to na tyle jasne, że sam mogłem się zorientować. Ja nie... — Przerwał, gdy jej oczy nagle rozbłysły.

— Nie! Pozwoliłeś, by cię zaakceptowały, a teraz chcesz to zniweczyć? Wówczas dopiero mnie obrazisz! Czy sądzisz, że jesteś pierwszym mężczyzną, który stara się, bym zwróciła na niego uwagę? One nie potrafią myśleć inaczej. To nic nie znaczy. — Krzywiąc się, obiema rękami ujęła plecioną trzepaczkę. — Odejdź.

Rzuciła okiem na bransoletę i dodała:

— Ty rzeczywiście niczego nie rozumiesz, nieprawdaż? Niczego nie wiesz. To nie twoja wina. — Zdawała się powtarzać coś, co jej powiedziano, albo przekonywać samą siebie do czegoś. — Przykro mi, że zepsułam ci posiłek, Randzie al’Thor. Proszę, idź już. Amys powiedziała, że muszę wyczyścić wszystkie te dywany i dywaniki, niezależnie od tego, jak dużo mi to zajmie czasu. A zajmie całą noc, jeżeli będziesz tu stał i rozpraszał mnie rozmową.

Odwróciła się do niego plecami, uderzyła mocno w pasiasty dywan, bransoleta z kości słoniowej zatańczyła na jej nadgarstku.

Nie wiedział, czy poskutkował jego prezent czy też rozkaz Amys — podejrzewał, że raczej to drugie — jednak w jej głosie nie usłyszał żadnego fałszu. Z pewnością nie była zadowolona, ale przynajmniej po raz pierwszy nie wyglądała, jakby go nienawidziła. Zdenerwowanie, strach, może nawet wściekłość, ale nie było nienawiści. To lepsze niż nic. Ostatecznie być może uda im się jakoś pogodzić.

Kiedy wszedł do wykładanego brązowymi płytkami pomieszczenia domu Lian, Mądre rozmawiały ze sobą, wszystkie cztery miały szale udrapowane luźno na głowach. Na jego widok umilkły.

— Pokażę ci twoją sypialnię — zaproponowała Amys. — Pozostali już wiedzą, gdzie będą spać.

— Dziękuję. — Spojrzał na drzwi i lekko zmarszczył czoło. — Amys, czy kazałaś Aviendzie przeprosić mnie za zachowanie przy posiłku?

— Ta dziewczyna miała przykazane jedynie trzepać dywany tak długo, aż wypoci z siebie swoje humory — odrzekła Bair. — Cała reszta to jej własny wymysł.

— I nie miało to nic wspólnego z próbą wymigania się od pracy — dodała Seana. — Ona musi się nauczyć kontrolować swój gniew. Mądra musi panować nad swymi emocjami, nie zaś pozwalać, by one nią władały.

Z lekkim uśmiechem spojrzała w kierunku Melaine. Kobieta o słomianych włosach zacisnęła usta i parsknęła cicho.

Starały się go przekonać, że odtąd Aviendha będzie wspaniałą towarzyszką. Czy naprawdę myślały, że jest zupełnie ślepy?

— Chyba zdajecie sobie sprawę, że ja wiem. O niej. Że nasłałyście ją, by mnie szpiegowała.

— Wiesz dużo mniej, niż ci się wydaje — powiedziała Amys w sposób, który właściwie w najmniejszym stopniu nie różnił się od tego, jak splatały słowa Aes Sedai, ukrywając w nich dodatkowe znaczenia, których nie miały zamiaru wyjaśniać.

Melaine poprawiła szal i z namysłem, od stóp do głów, zmierzyła go wzrokiem. Wiedział trochę o Aes Sedai; gdyby ona była jedną z nich, wziąłby ją za Zieloną Ajah.

— Przyznaję — powiedziała — że pierwotnie myślałyśmy, iż nie zobaczysz w niej niczego poza piękną młodą kobietą, a nadto sądziłyśmy, iż jesteś na tyle przystojny, że dla niej twoje towarzystwo będzie znacznie przyjemniejsze od naszego. Nie wzięłyśmy pod uwagę jej języka. Oraz innych rzeczy.

— A więc dlaczego tak bardzo chcecie, żeby została przy mnie? — Jego głos zdradzał znacznie więcej emocji, niż by sobie tego życzył. — Przecież teraz nie możecie już liczyć na to, że zdradzę jej cokolwiek z tego, czego nie chcę wam ujawnić.

— Dlaczego więc pozwalasz jej zostać? — zapytała spokojnie Amys. — Jeżeli nie zgodzisz się na jej towarzystwo, w jaki sposób mogłybyśmy ci je narzucić?

— W ten sposób wiem przynajmniej, kto jest waszym szpiegiem.

Mieć Aviendhę na oku wydawało się znacznie prostszym rozwiązaniem niźli próżne domysły, któryż to z Aielów go obserwuje. Gdyby nie jej obecność, przypuszczalnie podejrzewałby, że każda przypadkowa uwaga ze strony Rhuarca jest próbą wścibiania nosa w nie swoje sprawy. Rzecz jasna, nie było sposobu, by definitywnie się przekonać, iż jest inaczej. Rhuarc był mężem jednej z tych kobiet. Nagle poczuł przypływ zadowolenia, że nie wyznał niczego więcej wodzowi klanu. I smutek, że w ogóle w ten sposób pomyślał. Na jakiej podstawie mógł kiedyś sądzić, że Aielowie są bardziej szczerzy od taireńskich Wysokich Lordów?

— Zadowolony jestem z jej obecności przy mnie.

— A więc wszyscy jesteśmy zadowoleni — podsumowała Bair.

Spojrzał chytrze na pomarszczoną kobietę. W jej głosie zabrzmiała jakaś nutka, która wskazywała, że tamta wie więcej, niźli zdradza.

— Ona nie pozna tego, co pragniecie wiedzieć.

— A co pragniemy wiedzieć? — warknęła Melaine, a kiedy potrząsnęła głową, jej długie włosy na chwilę spłynęły na twarz. — Proroctwo powiada, że „tylko nieliczni z nielicznych ocaleją”. Tym, czego chcemy, Randzie al’Thor, Car’a’carnie, jest uratowanie tylu ludzi, ilu się tylko da. Niezależnie od twej krwi, twojej twarzy, nie rozumiesz nas. Zmuszę cię, byś poznał naszą krew poprzez swoją, choćbyś miał paść...

— Sądzę — przerwała jej łagodnie Amys — że on wolałby teraz zobaczyć swoją sypialnię. Wygląda na zmęczonego.

Klasnęła ostro w dłonie i pojawiła się szczupła kobieta gai’shain.

— Zaprowadź tego człowieka do pomieszczenia, które dlań przygotowano. Zatroszcz się, by otrzymał wszystko, czego mu potrzeba.

I zostawiwszy go tak stojącego pośrodku pokoju, Mądre skierowały się ku drzwiom, oczy Bair i Seany wbite w Melaine przypominały cztery sztylety, podobnie patrzyły członkinie Koła Kobiet, kiedy zamierzały kogoś ostro skarcić. Melaine jednak nie zwracała na nie uwagi; kiedy drzwi zamknęły się za tamtymi, wymruczała coś, co brzmiało jak: „nauczyć rozumu tę głupią dziewczynę”.

Jaką dziewczynę? Aviendhę? Ona przecież już robiła wszystko, co chciały. Może Egwene? Wiedział, że uczy się czegoś pod kierunkiem Mądrych. Cóż takiego Melaine miała na myśli, mówiąc, że powinien „paść”, ażeby „poznać ich krew poprzez jego”? W jaki sposób „pasienie czegoś” mogło sprawić, by stał się Aielem?

„Może wpaść w pułapkę? Głupiec! Nie powiedziałaby przecież prosto z mostu, że chce, bym wpadł w pułapkę. Co można paść? Pasie się owce” — pomyślał i zaśmiał się cicho.

Był zmęczony. Zbyt zmęczony, by teraz zadawać pytania, po dwunastu przeszło dniach spędzonych w siodle, na kompletnie spalonej żarem i suchej ziemi; nie chciało mu się nawet myśleć o tym, jakby się czuł, gdyby pokonał tę odległość, idąc pieszo. Aviendha musiała mieć nogi ze stali. Pragnął tylko położyć się do łóżka.

Gai’shain była śliczna, wyjąwszy cieniutką bliznę nad jednym z błękitnych oczu, sięgającą dalej, aż za linię włosów, tak jasną, że wydawała się niczym srebrna nitka inkrustowana w skórce. Kolejna Panna, tylko że nie w tej chwili.

— Zechcesz pójść za mną? — zapytała cicho, spuszczając wzrok.

Sypialnia nie przypominała, rzecz jasna, wielkiej komnaty, jaką zajmował w Łzie. Nie zaskoczyło go, że „łóżko” stanowił gruby siennik rozłożony na szczycie stosu jaskrawo ubarwionych dywaników. Gai’shain — miała na imię Chion — wyglądała na zaskoczoną, kiedy poprosił ją o wodę do mycia, ale zmęczyły go już potne kąpiele. Mógł się założyć, że Moiraine i Egwene nie musiały siedzieć w pełnym pary namiocie, aby się oczyścić. Chion przyniosła gorącą wodę w wielkim brązowym dzbanie, używanym do podlewania ogrodu, oraz wielką białą miskę — rodzaj umywalki. Odprawił ją, kiedy zaproponowała mu, że go umyje. Przedziwni byli ci wszyscy ludzie!

Pozbawione okien pomieszczenie oświetlały srebrne lampy, zwisające z uchwytów w ścianach, ale kiedy skończył się myć, wiedział, iż na zewnątrz nie zapadły jeszcze ciemności. Nie dbał o to jednak. Na sienniku leżały jedynie dwa koce, żaden z nich nie był szczególnie gruby. Bez wątpienia kolejna oznaka hartu Aielów. Wspominając chłodne noce w namiocie, ubrał się na powrót, rezygnując jedynie z czerwonego kaftana oraz butów, potem zdmuchnął płomienie lamp i w gęstej ciemności wślizgnął pod koce.

Mimo iż był zmęczony, nieustannie przewracał się na posłaniu; nie potrafił przestać myśleć. W co Melaine chciała, żeby wpadł? Dlaczego Mądre nie dbały o to, iż wiedział, że Aviendha jest ich szpiegiem? Aviendha. Piękna kobieta, nawet jeśli bardziej uparta niż kozioł, któremu wszystkie cztery kopyta pokaleczyły kamienie. Oddech powoli mu się uspokajał, myśli stawały się coraz bardziej mgliste. Miesiąc. Zbyt długo. Nie ma wyboru. Honor. Śmiech Isendre. Obserwujący go Kadere. Pułapka. Wpaść w pułapkę. Czyją pułapkę? Którą pułapkę? Pułapki. Gdyby tylko mógł zaufać Moiraine. Perrin. Dom. Perrin prawdopodobnie pływa w...

Z zamkniętymi oczyma Rand rozbijał ramionami wodę. Wspaniale chłodna. I taka mokra. Miał wrażenie, że nigdy dotąd nie rozumiał, jak dobrze jest czuć wilgoć. Uniósł głowę i rozejrzał się wokół, spoglądając na linię wierzb rosnących nad jednym z brzegów stawu oraz wielki dąb na drugim, rozpościerający grube gałęzie ponad wodą. Wodny Las. Dobrze jest być w domu. Miał uczucie, że gdzieś wyjeżdżał; gdzie, nie było do końca jasne, ale nie miało to również szczególnego znaczenia. Do Wzgórza Czat. Tak. Nigdy przecież nie podróżował dalej. Chłód i wilgoć. I samotność.

Nagle dwa ciała przecięły powietrze i z podkurczonymi kolanami wylądowały w wodzie z wielkim pluskiem. Otrząsając wodę z oczu, zobaczył, jak z obu stron śmieją się do niego Elayne i Min, tylko ich głowy wystawały spod bladozielonej powierzchni stawu. Wystarczyłyby dwa ruchy rąk, by znaleźć się przy jednej z nich. I porzucić drugą. Nie mógł kochać ich obu. Miłość? Dlaczego w ogóle przyszło mu to do głowy?

— Sam nie wiesz, kogo kochasz.

Odwrócił się wśród plusku wody. Aviendha stała na brzegu, odziana nie w spódnicę i bluzkę, lecz w cadin’sor. Jej oczy nie rzucały jednak groźnych błysków, tylko patrzyła spokojnie.

— Chodź do wody — powiedział. — Nauczę cię pływać.

Melodyjny śmiech sprawił, że spojrzał na przeciwległy brzeg. Stała na nim kobieta, jej skóra lśniła blaskiem mlecznej nagości, najpiękniejsza kobieta, jaką w życiu widział. Spojrzenie jej ciemnych oczy spowodowało, że zakręciło mu się w głowie. Musiał ją już kiedyś gdzieś spotkać.

— Czy powinnam pozwolić ci na niewierność, choćby działo się to tylko we śnie? — zapytała.

Instynktownie uświadomił sobie, że Elayne, Min i Aviendha zniknęły. Zaczął powoli odczuwać dziwaczność całej sytuacji.

Przez dłuższą chwilę patrzyła na niego uważnie, zupełnie na pozór nieświadoma własnej nagości. Powoli wspięła się na palce, wyrzuciła ręce w górę i miękko wskoczyła do stawu. Kiedy wypłynęła na powierzchnię, na jej lśniących, czarnych włosach nie było ani kropli wody. Dziwiło go to, przez moment. Potem nagle pojawiła się obok niego, oplatając go ramionami i nogami. Woda była chłodna, jej skóra gorąca.

— Nie uda ci się uciec przede mną — wymruczała. Ciemne oczy zdawały się głębsze niż woda w stawie. — Sprawię, że będzie ci że mną tak dobrze, iż nigdy tego nie zapomnisz, czy we śnie, czy na jawie.

We śnie czy...? Wszystko drgnęło nagle i zlało się na chwilę. Przylgnęła swoim ciałem ściślej do niego, i migotanie otoczenia ustało. Wszystko było tak jak przedtem. Na jednym brzegu stawu rosło sitowie; skórzany liść oraz sosna porastały drugi, niemalże równo z linią wody.

— Znam cię — powiedział powoli. Osądził, że musi ją znać, w przeciwnym razie dlaczego pozwalałby jej na takie rzeczy? — Ale nie... To nie jest w porządku.

Starał się wyślizgnąć z jej objęć, ale kiedy tylko udawało mu się wyzwolić choćby ramię, już przyciągała je do siebie na powrót.

— Powinnam cię naznaczyć. — W jej głosie zabrzmiała ostra nuta. — Najpierw ta Ilyena o mlecznym sercu, a teraz... Ile kobiet zajmuje twe myśli?

Nagle jej drobne białe zęby wpiły się w jego szyję.

Krzyknął i odepchnął ją, przyciskając rękę do karku. Ugryzła go do krwi, na dłoni widać było czerwone plamy.

— To w taki właśnie sposób się zabawiasz, kiedy ja się zastanawiam, dokąd odeszłaś? — usłyszała pogardliwy męski głos. — Dlaczego to ja mam się do czegokolwiek dostosowywać, gdy ty tymczasem wystawiasz nasze plany na ryzyko?

Nagle kobieta stała z powrotem na brzegu, odziana w biel, wąską kibić spinał szeroki pas upleciony ze srebrnych nici, srebrne gwiazdy i półksiężyce lśniły w jej włosach, ciemnych niczym najgłębsza noc. Za nią grunt wznosił się lekko, aż do sterty popiołów na szczycie wzgórza. Nie pamiętał, by wcześniej widział tam popioły. Stała twarzą w twarz z... szarą, niewyraźną plamą o rozmiarach człowieka. To wszystko było... w jakiś sposób złe.

— Ryzyko — parsknęła. — Obawiasz się ryzyka w takim samym stopniu jak Moghedien, nieprawdaż? Będziesz się skradał i czatował niczym sama Pajęczyca. Gdybym nie wyciągnęła cię z twej nory, wciąż byś się ukrywał i czekał, aż uda ci się porwać jakieś ochłapy.

— Dlaczego w ogóle miałbym zawierać z tobą przymierze — powiedziała plama męskim głosem — skoro ty nie potrafisz kontrolować swoich... apetytów? Jeśli już muszę ryzykować, to pragnę większej nagrody niż możliwość pociągania kukiełki za sznurki.

— Co masz na myśli? — zapytała groźnie.

Rozmyta plama zadrżała, Rand wyczuł, że zdradza tym wahanie, niepewność i obawę, by nie powiedzieć za dużo. I nagle zniknęła. Kobieta spojrzała na niego, wciąż zanurzonego po szyję w stawie, zacisnęła usta z irytacją i również zniknęła.

Obudził się i leżał nieruchomo, wpatrując szeroko rozwartymi oczami w całkowitą ciemność. Sen. Zwykły sen czy coś więcej? Wysunął dłoń spod koca i dotknął szyi, poczuł pod palcami ślady zębów i kropelki zakrzepłej krwi. Niezależnie od rodzaju snu, ona była w nim. Lanfear. Nie wyśnił jej. Ani tego mężczyzny. Chłodny uśmiech wypełzł mu na twarz.

„Wszędzie dookoła pułapki. Pułapki czyhające na nieostrożny krok. Teraz będę więc musiał bardziej uważać, gdzie stawiam stopy”.

Tak wiele pułapek. Zastawiali je chyba wszyscy.

Śmiejąc się cicho, odwrócił się na drugi bok, by ułożyć się do snu... i zamarł, wstrzymując oddech. W pokoju był ktoś jeszcze. „Lanfear”.

Błyskawicznie sięgnął do Prawdziwego Źródła. Przez chwilę bał się, że sam strach nie pozwoli mu pochwycić saidina. Potem zatonął w chłodnym spokoju Pustki, wypełnionej szalejącą rzeką Mocy. Poderwał się na nogi, smagnął Ogniem. Lampy rozbłysły płomieniem.

Przy drzwiach siedziała Aviendha ze skrzyżowanymi nogami, z rozdziawionymi ustami i szeroko rozwartymi oczyma spoglądała to na lampy, to na siebie w poszukiwaniu niewidzialnych więzów, które spowijały ją bez reszty. Nawet głową nie mogła poruszyć, spodziewał się bowiem, że napastnik będzie stał, więc uplótł przędzę Mocy za wysoko. Natychmiast zwolnił strumienie Powietrza.

Gramoliła się na nogi, w pośpiechu omal nie gubiąc szala.

— Nie... nie sądzę, bym kiedykolwiek się przyzwyczaiła... — wykonała gest w stronę lamp — ...że może to robić mężczyzna.

— Widziałaś już wcześniej, jak władałem Mocą. — Po powierzchni otulającej go Pustki przemknęły delikatne zmarszczki gniewu. Po ciemku wślizgiwać się do jego pokoju. Przerazić go niemal na śmierć. Miała szczęście, że przez przypadek nie wyrządził jej żadnej krzywdy. — Lepiej, jak się zaczniesz do tego przyzwyczajać. Jestem Ten Który Przychodzi Ze Świtem, czy chcesz tego czy nie.

— Nie o to chodzi...

— Po co tu przyszłaś? — dopytywał się chłodno.

— Mądre obserwują cię na zmianę. Mają zamiar wciąż śledzić twoje...

Umilkła, twarz jej poczerwieniała.

— Co? — Tylko patrzyła na niego, czerwieniąc się jeszcze bardziej. — Aviendha, moje co...?

Wędrujące po snach. Dlaczego nigdy dotąd nie przyszło mu to do głowy?

— Moje sny? — zapytał ochryple. — Od jak dawna już szpiegują moją duszę?

Z ciężkim westchnieniem wypuściła długo wstrzymywany oddech.

— Nie wolno mi powiedzieć. Jeżeli Bair się dowie... Od Seany usłyszałam, że dzisiejszej nocy to zbyt niebezpieczne. Nie rozumiałam, o co jej chodzi; nie potrafię dostać się do wnętrza snu bez pomocy którejś z nich. Wszystko, czego się dowiedziałam, to tyle, że dzisiejszej nocy jest to niebezpieczne. Dlatego wzięłam na siebie wartę przy tych drzwiach. Wszystkie bardzo się martwiły.

— Wciąż nie odpowiedziałaś na moje pytanie.

— Nie wiem, po co tu przyszłam — wymamrotała. — Gdybyś potrzebował obrony... — Spojrzała na krótki nóż przy pasie, musnęła rękojeść. Bransoleta z kości słoniowej wydawała się ją drażnić. — Z nożem tak małym nie mogłabym cię zbyt dobrze bronić, lecz Bair powiedziała, że jeśli ponownie wezmę w ręce włócznię w sytuacji, gdy nikt mnie bezpośrednio nie zaatakuje, zrobi z mojej skóry worek na wodę. Sama nie wiem, dlaczego w ogóle powinnam rezygnować ze snu, by cię chronić. Przez ciebie musiałam trzepać dywany, skończyłam dopiero przed godziną. Przy świetle księżyca!

— Nie takie było pytanie. Od jak dawna...? — Urwał nagle. Poczuł niebezpieczeństwo wiszące w powietrzu. Jakieś zło. Mogło być to dziełem wyobraźni, wspomnieniem snu. Może.

Aviendha popatrzyła zaskoczona na płomienny miecz, który nagle pojawił się w jego dłoni, lekko zakrzywione ostrze znaczyła sylwetka czapli. Lanfear oskarżała go, że wzywa jedynie dziesiątej części swoich zdolności, ale i tę dziesiątą część udało mu się osiągnąć drogą prób i błędów, toteż do końca nie wiedział, na co było go stać. Ale znał miecz.

— Stań za mną.

Kątem oka zobaczył, jak wyciąga zza pasa nóż, ale już wybiegał z pokoju, nogi w samych skarpetach bezszelestnie przemykały po wyłożonej dywanami podłodze. Dziwne, powietrze nie było dużo chłodniejsze niż w chwili, gdy kładł się spać. Być może te kamienne ściany trzymały ciepło dnia, im dalej bowiem szedł, tym było zimniej.

Nawet gai’shain rozłożyli już swe sienniki. Korytarze i pomieszczenia były ciche, opustoszałe, w większości oświetlone mętnym światłem tych lamp, które zawsze zostawiano zapalone na noc. Poczucie zagrożenia było wciąż odległe i niejasne, ale nie znikało. Zło.

Zatrzymał się nagle w szerokim przejściu wiodącym do wykładanej płytkami frontowej komnaty. Srebrne lampy, umieszczone po jednej w każdym kącie pomieszczenia, sączyły blade światło. Pośrodku podłogi stał wysoki mężczyzna, pochylony nad kobietą, którą obejmował otulonymi czarnym płaszczem ramionami. Ona odrzuciła głowę do tyłu, biały kaptur opadł na kark, podczas gdy on wpił się w jej gardło. Oczy Chion były na poły przymknięte, na jej twarzy zastygł uśmiech ekstazy. Błysk zażenowania przemknął po powierzchni Pustki. W tym momencie mężczyzna uniósł głowę.

Czarne oczy, zbyt wielkie w bladej, wychudzonej twarzy o wystających policzkach, zmierzyły Randa; wydatne, czerwone usta rozchyliły się w parodii uśmiechu, odsłaniając ostre zęby. Chion osunęła się na podłogę, a płaszcz tamtego rozwinął się w szerokie, nietoperze skrzydła. Draghkar przeszedł ponad nią, białe dłonie wyciągnęły się w kierunku Randa; długie, szczupłe palce wieńczyły ostre pazury. Jednak to nie szczęki i pazury stanowiły główną broń potwora. To pocałunek Draghkara zabijał, gorzej nawet niż zabijał.

Zawodząca, hipnotyczna pieśń przylgnęła lepko do powierzchni Pustki. Ciemne, skórzaste skrzydła poruszyły się, by otulić go, kiedy zaczął podchodzić bliżej. Na moment w jego wielkich, ciemnych oczach pojawiło się przerażenie, gdy wykuty z Mocy miecz rozłupał mu czaszkę aż po grzbiet nosa.

Stalowa klinga z pewnością ugrzęzłaby w kościach czaszki, lecz ogniste ostrze wyszło łatwo, kiedy stwór padał. Przez chwilę, z głębi, z samego serca Pustki, Rand przyglądał się badawczo martwej istocie. Ta pieśń. Gdyby jego emocji nie osłaniała próżnia, wywołująca w nim beznamiętność i rezerwę, ta pieśń pochwyciłaby jego umysł. Draghkar z pewnością sądził, że tak się właśnie stało, kiedy dostrzegł, jak chętnie człowiek ruszył w jego stronę.

Aviendha przebiegła obok niego, przyklękła na jedno kolano przy Chion i przyłożyła dłoń do szyi gai’shain.

— Nie żyje — oznajmiła, zamykając jej oczy. — Może to dla niej lepiej. Draghkar pożera duszę, zanim pochłonie ciało. Draghkar! Tutaj!

Spojrzała na niego, wznosząc oczy ku górze.

— Trolloki w Stanicy Imre, a teraz Draghkar. Sprowadziłeś złe czasy na Ziemię Trzech...

Z krzykiem padła na ciało Chion, kiedy zobaczyła, jak opuszcza miecz.

Kula czystego ognia wystrzeliła z jego ostrza i trafiła w pierś kolejnego Draghkara, którego postać właśnie przesłoniła wejście. Pomiot Cienia stanął w płomieniach, wrzeszcząc, zawrócił i chwiejnie pomknął po ścieżce, a łopoczące skrzydła iskrzyły ogniem.

— Obudź wszystkich — spokojnie nakazał Rand. Czy Chion walczyła? Do jakiego stopnia udało jej się zachować swój honor? Teraz nie miało to żadnego znaczenia. Draghkary umierały łatwiej niż Myrddraale, ale na swój sposób były bardziej niebezpieczne. — Jeżeli wiesz, jak zadzwonić na alarm, zrób to.

— Gong przy drzwiach...

— Ja to zrobię. Obudź ich. Gdzieś mogą być następne.

Kiwając głową, pomknęła z powrotem drogą, którą przyszli, krzycząc:

— W górę włócznie! Budzić się i w górę włócznie!

Rand ostrożnie wyszedł na zewnątrz, z mieczem w pogotowiu, Moc wypełniała go, przeszywając dreszczem. Zatruwała. Miał ochotę śmiać się, miał ochotę zwymiotować. Noc była mroźna, ale prawie nie czuł chłodu.

Płonący Draghkar leżał rozciągnięty w ogrodzie, roztaczając woń spalonego mięsa, tańczące po nim płomienie zlewały swe światło z księżycową poświatą. Trochę dalej na ścieżce spoczywała Seana, długie siwe włosy rozrzucone były wokół głowy niczym aureola; szeroko rozwarte, nieruchome oczy patrzyły w niebo. Jej nóż leżał obok, ale przeciwko Draghkarowi nie miała żadnych szans.

W momencie, w którym Rand schwycił obity skórą, drewniany młotek, wiszący obok kwadratowego gongu z brązu, u wejścia do wąwozu rozpętało się piekło, ludzkie krzyki i wycia trolloków, szczęk stali, wrzaski. Mocno uderzył w dzwon, rozległo się donośne bicie, zwielokrotnione przez echo odbite od ścian wąwozu; nieomal w tej samej chwili odezwał się kolejny dzwon, potem następne, a dziesiątki ust wydały okrzyk:

— W górę włócznie!

Przerażone wrzaski rozległy się wokół wozów handlarzy stojących w dole. W ciemnościach nocy rozbłysły prostokąty oświetlonych okien, w dwu pudłach wozów otworzyły się drzwi, świecące bielą w poświacie księżyca. Ktoś krzyczał coś gniewnie w dole — kobieta, ale nie potrafiłby powiedzieć która.

Ponad nim trzepotały skrzydła. Szczerząc zęby, Rand uniósł ognisty miecz, Jedyna Moc płonęła w nim, a płomienie syczały na ostrzu. Nurkujący Draghkar eksplodował deszczem rozpalonych szczątków i spadł w ciemność wąwozu.

— Tutaj! — zawołał Rhuarc.

Oczy wadia klanu lśniły twardo ponad czarną zasłoną; w pełni ubrany trzymał w dłoniach włócznie i tarczę. Mat stał za nim, bez kaftana i nakrycia głowy, z koszulą na poły wepchnięta w spodnie, mrugał niepewnie, ściskając obiema rękami włócznię o czarnym drzewcu.

Rand przyjął shoufę z rąk Rhuarca, po namyśle jednak rzucił ją na ziemię. Na tle tarczy księżyca przemknęła sylwetka z nietoperzymi skrzydłami, potem zanurkowała i zniknęła w ciemnościach.

— To mnie ścigają. Pozwólcie im zobaczyć moją twarz. — Moc pulsowała w nim, miecz w dłoni ponownie rozbłysnął płomieniem, aż w końcu przypominał miniaturowe słońce oświetlające jego postać. — Nie znajdą mnie, jeśli nie będą wiedziały, gdzie jestem.

Śmiejąc się, podczas gdy nikt inny nie dostrzegł nic śmiesznego w tym żarcie, pobiegł w dół, kierując się odgłosami bitwy.

Mat wydobył ostrze swej włóczni z piersi trolloka o pysku dzika, wzrokiem przeszukiwał słabo rozświetlone blaskiem księżyca ciemności w pobliżu wejścia do wąwozu, starając się wypatrzyć kolejnego.

„Żebyś skonał, Rand!”

Żadna z sylwetek, których ruch dostrzegł, nie była na tyle duża, by mogła należeć do trolloka.

„Zawsze wciąga mnie w te przeklęte rzeczy!”

Z miejsca, gdzie leżeli ranni, dochodziły ciche jęki. Niewyraźna postać, którą zapewne musiała być Moiraine, klęczała przy powalonym Aielu. Te kule ognia, którymi ciskała dookoła, doprawdy robiły wrażenie, równie wielkie jak miecz Randa, wyrzucający płomienie. Wciąż lśnił, otaczając go kręgiem światła.

„Powinienem zostać w środku zagrzebany pod kocami, oto, co należało zrobić. Jest cholernie zimno, a przecież nie mam nic wspólnego z tym wszystkim!”

Zaczęli się pojawiać kolejni Aielowie, odziane w suknie kobiety przyszły z pomocą rannym. Niektóre niosły włócznie; w normalnych potyczkach nie używały broni, kiedy jednak bój przenosił się do wnętrza siedziby, nie mogły przecież stać z założonymi rękoma i patrzeć.

Obok niego zatrzymała się jakaś Panna, zdjęła zasłonę. W plątaninie cieni księżycowego światła nie potrafił rozróżnić rysów jej twarzy.

— Dobrze tańczysz włócznie, graczu. Dziwne dni nastały, skoro trolloki odważają się przyjść do Zimnych Skał. — Spojrzała na niewyraźną postać, o której sądził, że to Moiraine. — Gdyby nie Aes Sedai, mogłyby się nawet wedrzeć do środka.

— Nie było ich zbyt wiele — powiedział bez namysłu. — Miały tylko odciągnąć uwagę.

„Aby Draghkary miały wolną rękę i mogły swobodnie dopaść Randa?”

— Myślę, że masz rację — odrzekła powoli. — Czy jesteś wodzem mieszkańców mokradeł?

Żałował, że w porę nie ugryzł się w język.

— Czytałem kiedyś książkę na ten temat — wymamrotał, odwracając się.

„Przeklęte fragmenty przeklętej pamięci innych ludzi”.

Być może po tym wszystkim handlarze zdecydują się wyjechać.

Kiedy jednak zatrzymał się przy wozach, ani Kadere, ani Keille nigdzie nie było widać. Woźnice skupili się razem, pośpiesznie krzątając wokół dzbanów czegoś, co pachniało jak dobra brandy, którą sprzedawali, mamrocząc i gestykulując, jakby trolloki naprawdę doszły do nich choćby na odległość, z której mogliby wyczuć ich zapach. Isendre stała na szczycie schodów wiodących do wozu Kadere i marszcząc czoło, wpatrywała się w przestrzeń. Nawet z nastroszonymi brwiami jej twarz, na poły zakryta przejrzystą szarfą, była piękna. Cieszył się, że przynajmniej wspomnienia kobiet są jego własne.

— Z trollokami koniec — poinformował ją, wspierając się na drzewcu włóczni, tak aby nie mogła go nie dostrzec.

„Nie ma sensu ryzykować rozłupania czaszki, żeby potem nic z tego nie mieć”.

Nie potrzebował też się wysilać, by jego głos przepełniało zmęczenie.

— Ciężki bój, ale jesteś już bezpieczna.

Spojrzała z góry na niego, jej twarz pozbawiona była wyrazu, a oczy lśniły w księżycowym świetle niczym ciemne, wypolerowane kamienie. Bez słowa odwróciła się i weszła do środka, zatrzaskując drzwi za sobą. Mocno.

Mat wydał z siebie długie, pełne niesmaku westchnienie i oddalił się od wozów. Czegóż należy dokonać, aby wywrzeć wrażenie na kobiecie? W tej chwili pragnął już tylko znaleźć się we własnym łóżku. Z powrotem pod kocami i niech Rand sam się zajmuje trollokami oraz przeklętymi Draghkarami. Ten człowiek chyba to lubi. Przynajmniej tak sugerował ten jego śmiech.

Rand zaś szedł teraz pod górę, zboczem wąwozu, poświata miecza niczym lampa rozświetlała ciemności wokół niego. Pojawiła się Aviendha, biegła mu na spotkanie, z uniesionymi powyżej kolan spódnicami, potem nagle się zatrzymała. Pozwoliła sukniom opaść, wygładziła je i ruszyła przy boku Randa, owijając szal wokół głowy. On zdawał się jej nie dostrzegać, a ona miała twarz martwą jak kamień. Zasługiwali na siebie wzajemnie.

— Rand. — Cień szybko przemykający przez noc odezwał się głosem Moiraine, nieomal równie melodyjnym jak Keille, ale dźwięczący chłodniejszą muzyką. Rand odwrócił się, a ona zwolniła, zanim mógł ją wyraźnie dostrzec, i weszła w krąg światła z iście królewskim majestatem.

— Sprawy przybierają coraz bardziej niebezpieczny obrót, Rand. Atak na Stanicę Imre mógł być skierowany przeciw Aielom... mało to prawdopodobne, ale nie można takiej możliwości wykluczać... natomiast dzisiaj Draghkary zdecydowanie szukały ciebie.

— Wiem.

Tylko tyle. Równie spokojnie jak ona i być może jeszcze chłodniej.

Usta Moiraine zacisnęły się, a dłonie wciąż ściskały fałdy sukni; nie była szczególnie zadowolona z takiej odpowiedzi.

— Proroctwa stają się najbardziej niebezpieczne, kiedy usiłujesz wprowadzić je w czyn. Nie nauczyłeś się tego jeszcze w Łzie? Wzór oplata się wokół ciebie, ale kiedy spróbujesz splatać go na własną rękę, możesz go nie utrzymać. Schwyć Wzór zbyt mocno, a stworzysz napięcie, które spowoduje, że wybuchnie na wszystkie strony. Któż wie, jak wiele czasu upłynie, zanim wszystko znowu się skupi wokół ciebie, i co się stanie, nim to wreszcie nastąpi?

— To jest równie jasne jak twe pozostałe tłumaczenia — sucho odparł Rand. — Czego ty chcesz, Moiraine? Jest późno, a ja jestem zmęczony.

— Chcę, żebyś mi zaufał. Sądzisz, że wiesz już wszystko, czego można się dowiedzieć? Minął dopiero ponad rok, od kiedy opuściłeś swoją wioskę.

— Nie. Jeszcze nie dowiedziałem się wszystkiego. — Teraz w jego głosie brzmiało rozbawienie; czasami Mat nie był już taki pewien, że Rand jest równie zdrowy na umyśle, na jakiego wyglądał. — Chcesz, żebym ci zaufał, Moiraine? W porządku. Twoje Trzy Przysięgi nie pozwolą ci skłamać. Odpowiedz szczerze, że cokolwiek ci powiem, nie spróbujesz mnie powstrzymać ani przeszkodzić mi w żaden sposób. Powiedz, że nie będziesz usiłowała użyć mnie do realizacji celów Wieży. Powiedz to prosto i wyraźnie, tak abym wiedział, że to prawda.

— Nie zrobię niczego, by powstrzymać cię przed wypełnieniem twego przeznaczenia. Poświęciłam temu całe swe życie. Ale nie przyrzeknę, że będę spokojnie patrzeć, jak podkładasz swoją głowę pod spadający głaz.

— To mi nie wystarcza, Moiraine. To za mało. Ale gdybym nawet potrafił tobie zaufać, i tak nie wyznałbym ci wszystkiego tutaj. Noc ma uszy. — W ciemnościach ludzie śpieszyli w różne strony, nikt jednak nie znajdował się na tyle blisko, by coś usłyszeć. — Nawet sny mają uszy.

Aviendha gwałtownym ruchem naciągnęła szal na czoło, by ukryć twarz; najwyraźniej nawet Aielowie potrafili odczuwać chłód.

Rhuarc wszedł w krąg światła, czarna zasłona zwisała swobodnie.

— Atak trolloków stanowił jedynie dywersję, która miała odciągnąć naszą uwagę od Draghkarów, Rand. Za mało ich było, by można wyciągnąć jakikolwiek inny wniosek. Draghkary przyleciały tu po ciebie, jak mniemam. Ten Który Zabija Liść nie chce, byś dłużej żył.

— Niebezpieczeństwo się potęguje — skomentowała cicho Moiraine.

Wódz klanu obrzucił ją spojrzeniem, a potem ciągnął dalej:

— Moiraine Sedai ma rację. Ponieważ Draghkary zawiodły, obawiam się, że możemy teraz oczekiwać ataku Bezdusznych, tych, których wy nazywacie Szarymi Ludźmi. Wolę, żeby wokół ciebie przez cały czas czuwały włócznie. Z jakiegoś powodu Panny zgłosiły się do tego zadania.

Chłód rzeczywiście dawał się we znaki Aviendzie. Przygarbiła ramiona, a dłonie wsunęła, najgłębiej jak się dało, w zgięcia łokci.

— Jeżeli tego chcą — powiedział Rand.

Jego głos zdradzał lekki niepokój, skrywany głęboko pod chłodnym opanowaniem. Mat nie winił go za to, on sam nigdy nie pozwoliłby sobie wpaść w ręce Panien, nawet za wszystek jedwab płynący na statkach Ludu Morza.

— Będą cię strzegły lepiej niż ktokolwiek inny — odrzekł Rhuarc — jeżeli same poprosiły o przydzielenie tego zadania. Nie mam zamiaru jednak polegać tylko na nich. Wszyscy będą cię pilnowali. Przypuszczam, że następnym razem będą to Bezduszni, ale to nie oznacza, że tak się właśnie stanie. Na przykład dziesięć tysięcy trolloków zamiast setki.

— A co z Shaido? — Mat aż zazgrzytał zębami, kiedy wszyscy nagle spojrzeli w jego stronę. Być może nie zdawali sobie nawet sprawy z jego obecności. A jednak równie dobrze on mógł zadać to pytanie. — Wiem, że nie przepadacie za nimi, ale skoro sądzicie, że istnieje możliwość ataku znaczniejszych sił, to czy nie lepiej byłoby ich wpuścić do środka, niźli trzymać na zewnątrz?

Rhuarc chrząknął, co w jego przypadku równało się przekleństwu normalnego człowieka.

— Nie wpuszczę około tysiąca Shaido do Zimnych Skał, nawet gdyby nadchodził sam Niszczyciel Traw. W każdym razie to i tak już niemożliwe. Couladin i Shaido zwinęli dzisiejszej nocy namioty. Dobrze się stało, że odeszli. Wysłałem łączników, by się upewnili, że opuszczą ziemię Taarad, nie zabierając ze sobą kilku kóz czy owiec.

Miecz w dłoni Randa zniknął i nagła ciemność opadła ich niczym ślepota. Mat zacisnął powieki, by wzrok łatwiej przystosował się do mroku, ale kiedy otworzył je ponownie, blask księżyca wciąż nie dawał dostatecznej ilości światła.

— Więc w którą stronę poszli? — zapytał Rand.

— Na północ — odrzekł Rhuarc. — Bez wątpienia Couladin zamierza spotkać się z Sevanną, na drodze do Alcair Dal, aby nastawić ją przeciwko tobie. Może mu się powieść. Jedyna pobudka, dla której złożyła swój ślubny wianek u stóp Suladrica, nie zaś u jego, było to, że chciała poślubić wodza klanu. Ale mówiłem ci, że z jej strony należy oczekiwać kłopotów. Sevanna znajduje przyjemność w stwarzaniu kłopotów. Nie powinno jednak mieć to znaczenia. Jeżeli Shaido nie pójdą za tobą, to niewielka strata.

— Zamierzam wyruszyć do Alcair Dal — twardo oznajmił Rand. — Natychmiast. Przeproszę każdego wodza, który poczuje się obrażony z powodu własnego spóźnienia, ale nie pozwolę, by Couladin wyprzedzał mnie bardziej, niż to konieczne. On nie poprzestanie na zwróceniu Sawanny przeciwko mnie, Rhuarc. Nie mogę sobie pozwolić, by dać mu na to cały miesiąc.

Po chwili Rhuarc powiedział:

— Być może masz rację. Przynosisz zmiany, Randzie al’Thor. O wschodzie słońca wybiorę dziesięciu z Czerwonych Tarcz, a Panny dostarczą swoją eskortę:

— Mam zamiar ruszyć wraz z pierwszym brzaskiem, Rhuarc, biorąc ze sobą wszystkich, którzy potrafią dźwignąć włócznię lub napiąć łuk.

— Obyczaj...

— Nie istnieją obyczaje dotyczące mnie, Rhuarc. — Głos Randa był tak twardy, że można było nim kruszyć skały, i tak zimny, że nawet wino pokryłoby skorupą lodu. — Będę musiał stworzyć nowe.

Zaśmiał się dziko. Aviendha wyglądała na wstrząśniętą i nawet Rhuarc zamrugał oczyma, wydając się zbity z tropu. Jedynie Moiraine na pozór nie zdradzała żadnych uczuć, tylko mierzyła Randa rym swoim badawczym spojrzeniem.

— Lepiej byłoby, gdyby ktoś powiadomił handlarzy — kontynuował Rand. — Zapewne nie będą chcieli stracić święta, ale jeżeli się nie powstrzyma tych ludzi, rano będą tak pijani, że nie dadzą rady utrzymać wodzy w dłoniach. Co z tobą, Mat? Jedziesz ze mną?

Z pewnością nie miał zamiaru pozwolić, by handlarze odjechali daleko i przepadła szansa na wydostanie się z Pustkowia.

— Och, zawsze pojadę z tobą, Rand.

Najgorsze było to, że wypowiadając te słowa, czuł, iż mówi prawdę.

„Przeklęty ta’veren ciągnie mnie za sobą! — W jaki sposób Perrinowi udało się uciec? — Światłości, tak żałuję, że nie jestem teraz razem z nim”.

— Sądzę, że tak będzie.

Zarzucił włócznię na ramię i poszedł w górę po zboczu wąwozu. Wciąż zostało jeszcze trochę czasu, by się przespać. Za plecami słyszał chichotanie Randa.

51

Odkrycia w Tanchico

Elayne niezdarnie manipulowała dwoma cienkimi, polakierowanymi na czerwono pałeczkami, starając się poprawnie ułożyć je w palcach.

„Sursa — napomniała się. — Nie pałeczki, tylko Bursa. Głupi sposób jedzenia, niezależnie od tego, jak się nazywają”.

Po drugiej stronie stołu, nakrytego w Komnacie Opadającego Kwiecia, Egeanin marszczyła czoło, spoglądając na własne sursa, trzymała po jednej w każdej dłoni, jakby to naprawdę były zwykłe pałeczki. Nynaeve zaś ułożyła już swoje w taki sposób, jak zademonstrowała im Rendra, ale jak dotąd, udało jej się pochwycić i donieść do ust tylko jeden płatek mięsa oraz kilka kawałków pieprzu, zacisnęła więc usta z determinacją. Stół pokrywało mnóstwo niewielkich białych miseczek, każdą wypełniały drobne cząstki i małe płaty mięsa oraz jarzyn, niektóre zalane ciemnymi lub jasnymi sosami. Elayne osądziła, że skończenie tego posiłku może zabrać im resztę dnia. Obdarzyła karczmarkę o miodowych włosach wdzięcznym uśmiechem, kiedy ta pochyliła się i sięgnęła przez jej ramię, aby ułożyć Bursa we właściwy sposób.

— Twój kraj znajduje się w stanie wojny z Arad Doman — powiedziała Egeanin, w jej głosie brzmiał nieomal gniew. — Dlaczego serwujesz potrawy swoich wrogów?

Rendra wzruszyła ramionami, wydymając usta za swą woalką; dzisiaj nosiła najbledszą z możliwych czerwieni, a paciorki tego samego koloru wplecione w jej cienkie warkoczyki cichutko stukały, kiedy poruszała głową.

— Taka jest teraz moda. Cztery dni temu rozpoczęła się w Ogrodzie Srebrnych Wiatrów i teraz niemalże każdy klient żąda, aby mu podano jedzenie Domani. Przypuszczam, że może właśnie dlatego, iż nie potrafimy podbić Domani w bitwie, zdobywamy przynajmniej ich kuchnię. A może w Badar Aban jedzą właśnie jagnię w miodowym sosie oraz jabłka w galarecie, co? Za cztery dni będzie to zapewne znowu coś innego. Moda zmienia się teraz szybko, a jeśli ktoś podburzy tłum przeciwko...

Ponownie wzruszyła ramionami.

— Czy sądzicie, że mogą znowu wybuchnąć zamieszki? — zapytała Elayne. — Na podstawie jedzenia podawanego w gospodach?

— Ulica jest niespokojna — odrzekła Rendra. — Któż może orzec, jaka iskra rozpali te prochy? Przedwczorajsze rozruchy zaczęły się od plotki, że Maracru opowiedziało się po stronie Smoka Odrodzonego, czy też może zostało podbite przez Przysięgłych Smokowi, albo wreszcie samych buntowników... jak się wydaje, czyni to doprawdy niewielką różnicę... ale czy tłum zwrócił się przeciwko mieszkańcom Maracru? Nie. Szaleli na ulicach, wyciągając ludzi z powozów, a potem spalili Wielką Izbę Zgromadzenia. Wystarczy, że ktoś rozpuści plotkę, iż armia wygrała albo przegrała bitwę, i motłoch natychmiast zwróci się przeciwko tym, którzy podają jedzenie Domani. Albo podpali magazyny w dokach Calpene. Któż może wiedzieć?

— Żadnego właściwego porządku — mruknęła Egeanin, ściskając mocno Bursa w palcach prawej dłoni. Z wyrazu jej twarzy można było sądzić, iż są to sztylety, którymi zamierza dźgać zawartość miseczek. Kawałek mięsa spadł właśnie z Bursa Nynaeve, nieomal udało się jej donieść go do ust; warknęła i strąciła go ze swego podołka, szybko wycierając kremowy jedwab chusteczką.

— Ach, porządek. — Rendra zaśmiała się. — Pamiętam jeszcze, co to jest porządek. Może jeszcze wróci któregoś dnia, co? Niektórzy sądzą, że Panarch Amathera na powrót skłoni Straż Obywatelską do zajmowania się swoimi obowiązkami, ale gdybym była na jej miejscu i pamiętała o tym, że to rozruchy motłochu doprowadziły do mej inwestytury... Synowie Światłości zabili wielu uczestników zamieszek. Być może oznacza to, że nie będzie kolejnych rozruchów, ale równie dobrze może znaczyć następne zamieszki, które będą dwukrotnie bardziej gwałtowne od tamtych, albo i nawet dziesięciokrotnie. Sądzę, że ja również trzymałabym w pogotowiu i Synów, i Straż. Ale nie jest to rozmowa, którą powinno się prowadzić przy posiłku.

Przyjrzała się dokładnie potrawom stojącym na stole, pokiwała głową z aprobatą, paciorki w jej cienkich warkoczykach zastukały. Kiedy odwróciła się w stronę drzwi, zamarła na moment z leciutkim uśmiechem na twarzy.

— Modnie jest jeść posiłki Domani za pomocą Bursa i, rzecz jasna, każdy postępuje wedle nakazów mody. Ale... nie ma tu nikogo, kto mógłby was zobaczyć, co? Gdybyście przypadkiem wolały łyżki i widelce, to są pod serwetką. — Wskazała tacę stojącą na jednym z krańców stołu. — Życzę smacznego.

Nynaeve oraz Egeanin poczekały, aż za karczmarką zamknęły się drzwi, potem uśmiechnęły się do siebie i równocześnie sięgnęły do tacy, z niespotykaną szybkością. Elayne udało się pierwszej ująć łyżkę i widelec; żadna z tamtych dwu nie musiała jadać swych posiłków w ciągu kilku wolnych minut między obowiązkami nowicjuszek i wykładami.

— Całkiem smaczne — oznajmiła Egeanin, przełknąwszy pierwszy kęs — ale oczywiście dopiero wówczas, kiedy wreszcie znajdzie się na języku.

Podczas tych siedmiu dni, które minęły od czasu, gdy spotkały ciemnowłosą kobietę o ostrym spojrzeniu błękitnych oczu i leniwym sposobie wymawiania słów, obie zdążyły już ją polubić. Stanowiła ożywczą odmianę po paplaninie Rendry na temat włosów, strojów i cery, czy też po spojrzeniach ludzi na ulicy, którzy wyglądali tak, jakby za miedziaka gotowi byli poderżnąć gardło. Była to jej czwarta wizyta od czasu pierwszego spotkania, Elayne dobrze się bawiła podczas każdej z nich. Egeanin była bardzo bezpośrednia, a nadto otaczała ją aura niezależności, którą tak bardzo podziwiała u ludzi. Ta kobieta mogła być sobie drobnym kupcem, handlującym wszystkim, co jej wpadnie w ręce, ale potrafiłaby swobodnie prześcignąć Garetha Bryne w umiejętności swobodnego wyrażania myśli i niekłaniania się nikomu.

Niemniej jednak Elayne pragnęła po części, by wizyty tamtej nie były tak częste. Albo raczej, by ona i Nynaeve nie przebywały tak często w „Dworcu Trzech Śliw”, dzięki czemu Egeanin właściwie zawsze mogła je tam odnaleźć. Niemalże nieprzerwane zamieszki na ulicach, trwające od czasu inwestytury Amathery, powodowały, że poruszanie się po mieście było prawie niemożliwe, mimo asysty twardych mężczyzn, jakich przydzielił im Domon. Nawet Nynaeve przyznała to w chwili, gdy musiały uciekać przed gradem kamieni wielkości pięści. Thom wciąż obiecywał znaleźć im jakiś powóz i zaprzęg, ale ona nie była już pewna, czy rzeczywiście przykładał się do tego. Wraz z Juilinem robili wrażenie wyjątkowo zadowolonych, że ona i Nynaeve zostały uwięzione w gospodzie.

„Wracają posiniaczeni i pokrwawieni, a nam nie pozwalają wytknąć na dwór nawet nosa” — pomyślała gniewnie.

Dlaczego mężczyźni zawsze uważają, że należy dbać o cudze bezpieczeństwo, a nie przejmować się własnym? Dlaczego sądzą, że ich rany są mniej ważne od ran kogoś innego?

Sądząc po smaku spożywanego właśnie mięsa, Thom powinien zajrzeć do tutejszych kuchni, jeśli chciał znaleźć konie. Myśl o jedzeniu końskiego mięsa spowodowała, że poczuła mdłości. Wybrała więc miseczkę zawierającą jedynie jarzyny, kawałki ciemnego grzyba, czerwony pieprz i dziwne, miękkie, zielone kiełki w jasnym, ostrym sosie.

— O czym będziemy dzisiaj mówiły? — Nynaeve zapytała Egeanin. — Zadałaś nam chyba już wszystkie możliwe pytania.

W każdym razie potrafiły odpowiedzieć na większość.

— Jeżeli chcesz dowiedzieć się czegoś więcej o Aes Sedai, będziesz musiała udać się do Wieży w charakterze nowicjuszki.

Egeanin poruszyła się niespokojnie, jak zawsze, gdy słyszała słowa, które mogły sugerować jej bezpośredni związek z Mocą. Ze zmarszczonymi brwiami przez moment mieszała zawartość jednej z miseczek, mocno skoncentrowana na tym zajęciu.

— Nie przykładałyście się szczególnie — powiedziała powoli — by ukryć przede mną, że kogoś poszukujecie. Że szukacie jakichś kobiet. Jeżeli nie uznacie tego za wtrącanie się w wasze sekrety, to czy wolno mi będzie zapytać...

Przerwała, gdy rozległo się pukanie do drzwi.

Bayle Domon wszedł do środka, nie czekając na zaproszenie, na jego okrągłej twarzy ponura satysfakcja walczyła z przepełniającym go niepokojem.

— Znalazłem je — zaczął, a potem wzdrygnął się na widok Egeanin. — To ty!

Zaskoczona Egeanin kopnięciem odrzuciła do tyłu krzesło, poderwała się na nogi i wbiła pięść w gruby brzuch Domona, tak szybko, że ledwie można było dostrzec ruch jej ręki. W jakiś sposób tamtemu udało się pochwycić jej nadgarstek, wykręcić — i przez krótki moment wydawało się, że każde z nich usiłuje stopą zahaczyć kostkę przeciwnika; Egeanin spróbowała ciosu w gardło — nagle znalazła się na podłodze, leżąc twarzą do dołu, z butem Domona na jej ramieniu i ręką przygniecioną jego kolanem. Drugą wyciągała nóż zza pasa.

Elayne splotła strumienie Powietrza, zanim uświadomiła sobie, że objęła już saidara, unieruchamiając ich oboje w takiej pozycji, w jakiej się znaleźli.

— A cóż to ma znaczyć? — zapytała najbardziej chłodnym tonem, na jaki ją było stać.

— Jak pan śmiał, panie Domon? — Głos Nynaeve był równie lodowaty. — Puść ją!

Znacznie cieplej, z troską w głosie, dodała:

— Egeanin, dlaczego próbowałaś go uderzyć? Powiedziałam ci, że masz ją puścić, Domon!

— On nie może, Nynaeve. — Elayne pragnęła, żeby tamta potrafiła, nie złoszcząc się, choćby zobaczyć strumienie Mocy.

„Ona pierwsza próbowała go uderzyć”.

— Egeanin, dlaczego?

Ciemnowłosa kobieta leżała tam, gdzie padła, z zamkniętymi oczyma i zaciśniętymi ustami; zaciśnięte kłykcie na rękojeści noża pobielały.

Domon spoglądał gorejącymi oczyma to na Elayne, to na Nynaeve, jego dziwna illiańska broda była mocno zjeżona. Jedynie głową mógł poruszać.

— Ta kobieta jest Seanchanką! — warknął.

Elayne wymieniła zaskoczone spojrzenia z Nynaeve. Egeanin? Seanchanką? To było niemożliwe. To musiało być niemożliwe:

— Jesteś pewien? — zapytała Nynaeve powoli, cicho. W jej głosie brzmiało takie samo osłupienie, jakie odczuwała Elayne.

— Nigdy nie zapomnę jej twarzy — zdecydowanie odpowiedział Domon. — Kapitan statku. To właśnie ona zabrała mnie do Falme, mnie i mój statek, jako więźniów Seanchan.

Egeanin nie dokładała najmniejszych starań, by mu zaprzeczyć, tylko leżała na podłodze, ściskając w dłoni nóż. Seanchanka.

„Ale ja ją lubię!”

Elayne ostrożnie rozplotła strumienie, uwalniając dłoń Egeanin aż do nadgarstka.

— Puść to, Egeanin — powiedziała, klękając obok tamtej. — Proszę.

Po chwili dłoń Egeanin otworzyła się. Elayne podniosła nóż i odsunęła się, zwalniając całkowicie wiążące tamtych strumienie.

— Niech pan pomoże jej wstać, panie Domon.

— Ale to Seanchanka, pani — protestował. — I do tego twarda jak żelazny kolec.

— Podnieś ją.

Mrucząc coś do siebie pod nosem, uwolnił nadgarstek Egeanin i odsunął się od niej szybko, jakby spodziewał się, że go znowu napadnie. Ciemnowłosa kobieta — Seanchanka — jednak stała bez ruchu. Po chwili zaczęła rozmasowywać ramię, które jej wykręcił, patrząc na niego z namysłem, potem zerknęła na drzwi, aż wreszcie uniosła głowę i czekała, co z nią zrobią. Na pozór zupełnie obojętnie.

— Seanchanka — warknęła Nynaeve. Pochwyciła pełną garść swoich cienkich, długich warkoczyków, potem spojrzała dziwnie na swą rękę i puściła je, ale jej brwi wciąż były nastroszone, a spojrzenie twarde. — Seanchanka, która wkradła się do naszego towarzystwa, udając przyjaźń! Sądziłam, że wszyscy odpłynęliście tam, skąd przybyliście. Z jakiego powodu tu jesteś, Egeanin? Czy nasze spotkanie było rzeczywiście zwykłym przypadkiem? Dlaczego nas śledziłaś? Czy chciałaś nas zwabić gdzieś, gdzie twoje parszywe sul’dam będą nam mogły założyć swe smycze na szyje?

Błękitne oczy Egeanin rozszerzyły się odrobinę.

— Och, tak — ciągnęła dalej ostrym głosem Nynaeve. — Wiemy o was, Seanchanach, i waszych sul’dam oraz damane. Wiemy więcej niż ty. Więzicie kobiety, które potrafią przenosić, ale te, których używacie, by sprawować nad nimi kontrolę, również to potrafią, Egeanin. Na każdą kobietę, która potrafi przenosić i którą bierzecie na smycz jak zwierzę, każdego dnia spotykasz kolejnych kilkanaście, nie zdając sobie nawet z tego sprawy.

— Wiem — powiedziała zwyczajnie Egeanin, a Nynaeve zamarła z rozdziawionymi ustami.

Elayne pomyślała, że jej oczy też chyba zaraz wyskoczą z orbit.

— Wiesz? — Wzięła głęboki oddech i ciągnęła dalej głosem, który chyba niewiele był lepszy od pełnego niedowierzania pisku. — Egeanin, myślę, że kłamiesz. Nie spotkałam przedtem wielu Seanchan i nigdy nie widziałam ich dłużej niż kilka chwil, ale znam kogoś, komu się to przydarzyło. Seanchanie nawet nie nienawidzą kobiet, które potrafią przenosić. Oni uważają je za zwierzęta. Nie traktowałabyś tego tak lekko, gdybyś o tym wiedziała lub choćby wierzyła w to.

— Kobiety, które mogą nosić bransoletę, to kobiety, które mogą się nauczyć przenosić — oznajmiła Egeanin. — Nie mam pojęcia, jak się tego można nauczyć... wpajano mi, że kobieta albo może przenosić albo nie... ale kiedy powiedziałyście mi, że dziewczęta, które rodzą się bez naturalnych umiejętności, muszą być kierowane, by je nabyć, wyciągnęłam wnioski. Mogę usiąść?

Była tak chłodna i opanowana.

Elayne kiwnęła głową, a Domon podniósł krzesło Egeanin, potem stał za nim, gdy tamta już usiadła. Spoglądając przez ramię na niego, ciemnowłosa kobieta powiedziała:

— Ostatnim razem, jak się spotkaliśmy... nie byłeś tak... trudnym przeciwnikiem.

— Twoich dwudziestu uzbrojonych żołnierzy stało na pokładzie mego statku, a damane czekała gotowa, by roznieść go na strzępy, używając Mocy. Tylko dlatego, że potrafię złapać rekina na hak, nie będę próbował walczyć z nim w wodzie. — I nagle uśmiechnął się do niej, pocierając policzek w miejscu, czego Elayne nie zauważyła, gdzie musiał dosięgnąć go jeden z jej ciosów. — Ty również nie jesteś tak łatwym przeciwnikiem bez twej zbroi i miecza.

Świat tej kobiety musiał przewrócić się do góry nogami w wyniku tego, czego się dowiedziała, ale podchodziła do wszystkiego rzeczowo. Elayne nie potrafiła sobie wyobrazić, cóż takiego mogłoby jej świat do tego stopnia wywrócić na nice, ale miała nadzieję, że jeśli się kiedykolwiek tak stanie, będzie umiała stawić temu czoło ze spokojną rezerwą, jaką wykazywała Egeanin.

„Muszę przestać ją lubić. Jest Seanchanką. Oni nałożyliby mi obrożę, gdyby tylko mogli. Światłości, jak można przestać kogoś lubić?”

Nynaeve raczej nie przeżywała podobnych rozterek. Wsparła pięści o blat stołu i pochyliła się ku Egeanin tak gwałtownie, że jej warkoczyki zaplątały się pomiędzy miseczki z jedzeniem.

— Skąd się tu wzięłaś, tu, w Tanchico? Sądziłam, że po Falme wszyscy wróciliście do domu. I dlaczego starasz się wkraść w nasze łaski niczym jakiś podstępny wąż, rabuś ptasich gniazd? Jeżeli sądzisz, że możesz nałożyć nam obroże, to lepiej się nad tym dwa razy zastanów!

— W ogóle nie miałam takiego zamiaru — sztywno odrzekła Egeanin. — Wszystko, czego kiedykolwiek chciałam od was, to dowiedzieć się czegoś na temat Aes Sedai. Ja...

Po raz pierwszy zdawała się wahać, straciła odrobinę pewności siebie. Zacisnęła usta i spojrzała, najpierw na Nynaeve, potem na Egwene, i potrząsnęła głową.

— Nie jesteście takie. jak mnie uczono. Ja... was lubię.

— Ty nas lubisz. — W ustach Nynaeve zabrzmiało to jak zbrodnia. — To nie jest odpowiedź na żadne z moich pytań.

Egeanin zawahała się ponownie, potem wyzywająco podniosła głowę.

— W Falme zostało kilka sul’dam. Niektóre z nich uciekły po katastrofie. Wysłano kilkoro z nas, byśmy je odnaleźli. Znalazłam tylko jedną, ale odkryłam przy okazji, że można ją spętać za pomocą a’dam. — Widząc, że Nynaeve zacisnęła pieści, szybko dodała: — Puściłam ją wolno zeszłej nocy. Zapłacę straszną cenę, jeśli to się wyda, ale po rozmowach z wami, nie mogłam...

Krzywiąc się, potrząsnęła głową.

— Dlatego właśnie zostałam z wami po tym, jak Elayne zdradziła mi, kim jesteście. Wiedziałam, że Bethamin była sul’dam. Odkrycie, że a’dam może ją spętać, oznaczało, że również potrafi... Musiałam wiedzieć, musiałam zrozumieć wszystko, co dotyczy kobiet zdolnych przenosić.

Wzięła głęboki oddech.

— Co macie zamiar ze mną zrobić? — Jej dłonie spoczywające na blacie stołu nawet nie zadrżały.

Nynaeve gniewnie otworzyła usta, potem powoli je zamknęła. Elayne rozumiała jej wahanie. Nynaeve mogła teraz nienawidzieć Egeanin, ale co miały z nią zrobić? Nie było pewne, czy popełniła jakieś przestępstwo w Tanchico, a w każdym razie obecnie Straż Obywatelska i tak nie interesowała się niczym innym, jak tylko próbami ocalenia własnej, wspólnej skóry. Była Seanchanką, używała sul’dam oraz damane, lecz z drugiej strony, twierdziła, że pozwoliła tej Bethamin odejść wolno. Za jaką zbrodnię miałyby ją ukarać? Za zadawanie pytań, na które tak chętnie odpowiadały? Za to, że sprawiła, iż ją polubiły?

— Powinnam obdzierać cię ze skóry do czasu, aż spłynęłabyś czerwienią niby zachód słońca — warknęła Nynaeve. Nagle zwróciła głowę w stronę Domona. — Znalazłeś je? Powiedziałeś, że je znalazłeś. Gdzie?

Domon zaszurał nogami, rzucił spojrzenie na Egeanin i uniósł brwi w niemym pytaniu.

— Nie wierzę, że ona jest Sprzymierzeńcem Ciemności — oznajmiła Elayne, gdy Nynaeve zawahała się.

— Oczywiście, że nie jestem! — W oczach Egeanin rozbłysł gniew i uraza.

Splótłszy dłonie, jakby chcąc tym sposobem powstrzymać się przed pokusą szarpania za warkoczyki, Nynaeve popatrzyła na nią, a potem przeniosła oskarżycielskie spojrzenie na Domona, jakby całe to zamieszanie było z jego winy.

— Tutaj nie ma gdzie jej zamknąć — powiedziała na koniec. — A Rendra z pewnością będzie się domagała wyjaśnień. Mów dalej, panie Domon.

Rzucił ostatnie, powątpiewające spojrzenie na Egeanin.

— Są w Pałacu Panarcha, jeden z moich ludzi widział tam dwie kobiety odpowiadające opisowi z waszej listy. Ta z kotami i kobieta z Saldaei.

— Jesteś pewien? — zapytała Nynaeve. — W Pałacu Panarcha? Żałuję, że nie widziałeś tego na własne octy. Ze wszystkich kobiet nie tylko wszak Marillin Gemalphin lubi koty. A Asne Zeramene nie jest jedyną kobietą z Saldaei, nawet tutaj, w Tanchico.

— Niebieskooka kobieta o pociągłej twarzy, z szerokim nosem, która karmi koty w mieście, gdzie ludzie jedzą koty? W towarzystwie drugiej z tym saldaeańskim nosem i nakrapianymi oczyma? To nie jest zbyt często spotykana para, pani al’Meara.

— Nie jest — zgodziła się. — Ale w Pałacu Panarcha? Panie Domon, na wypadek gdybyś zapomniał, pięćset Białych Płaszczy pilnuje tego miejsca, a dowodzi nimi Inkwizytor Ręki Światłości! Jaichim Carndin oraz jego oficerowie wiedzą na pewno, jak wyglądają Aes Sedai. Czy zostaliby tam choć chwilę dłużej, gdyby się przekonali, że w Pałacu Panarcha znalazły gościnę Aes Sedai?

Otworzył już usta, ale argument Nynaeve był słuszny, więc cóż miał odpowiedzieć.

— Panie Domon — zapytała Elayne — co jeden z twoich ludzi robił w Pałacu Panarcha?

Zakłopotany, szarpnął swoją brodę i grubym palcem potarł wygoloną górną wargę.

— Zrozumcie, Panarch Amathera znana jest z tego, że lubi lodowy pieprz, białą odmianę, bardzo ostrą, i choć oczywiście sama raczej nie zechce przyjąć podarunku, to służący będą wiedzieli, kto jej go ofiarował, i staną się bardziej skłonni do pomocy.

— Podarunek? — powiedziała Elayne tonem, który, jak sądziła, najpełniej wyrażał dezaprobatę. — W dokach byłeś bardziej szczery i nazywałeś go łapówką.

Ku jej zaskoczeniu Egeanin odwróciła się na krześle, by również posłać mu spojrzenie pełne dezaprobaty.

— Okalecz mnie, fortuno — wymamrotał — nie proście mnie, bym zrezygnował z mojego handlu. A gdybyście prosiły i tak tego nie zrobię, nawet gdybyście przywiodły tu moją matkę staruszkę, by ona mnie błagała. Człowiek powinien mieć prawo do swobodnego zajmowania się handlem.

Egeanin parsknęła i wyprostowała się na krześle.

— Jego łapówki to nie nasz problem, Elayne — powiedziała z rozdrażnieniem Nynaeve. — Nie dbam o to, nawet jeśli daje je całemu miastu i przemyca...

Przerwało jej walenie do drzwi. Spojrzała ostrzegawczo na pozostałych i warknęła:

— Siedź cicho — do Egeanin, a potem podniosła głos:

— Wejść!

Juilin wsadził do pokoju głowę przez szparę w uchylonych drzwiach, na głowie miał ten głupi stożkowaty kapelusz; jak zwykle zmarszczył brwi na widok Domona. Ciemna smuga zakrzepłej krwi na policzku również nie była niczym niezwykłym; ostatnimi czasy ulice stały się znacznie bardziej niebezpieczne za dnia, niźli przedtem bywały w nocy.

— Czy mogę pomówić z tobą na osobności, pani al’Meara? — zapytał, gdy dostrzegł siedzącą za stołem Egeanin.

— Ach, wejdź — ostro rozkazała Nynaeve. — Po tym, co już usłyszała do tej pory, nie ma znaczenia, jeśli dowie się jeszcze czegoś. Czy ty również odnalazłeś je w Pałacu Panarcha?

Zamykając drzwi, zacisnął usta i obrzucił Domona zagadkowym spojrzeniem. Przemytnik uśmiechnął się, trochę nazbyt ostentacyjnie. Przez moment wyglądało na to, iż obaj rzucą się na siebie.

— A więc Illianin tym razem mnie wyprzedził — wymamrotał ponuro Juilin. Ignorując Domona, zwrócił się do Nynaeve. — Powiedziałem ci, że kobieta z pasmem siwych włosów doprowadzi mnie do nich. To jest rzadko spotykana cecha. I widziałem tam również kobietę Domani. Z oddali... nie jestem na tyle głupi, by przyłączać się dobrowolnie do ławicy srebraw... ale nie wierzę, by w całym Tarabon znalazła się druga kobieta Domani prócz Jeaine Caide.

— A więc ty też twierdzisz, że one są w Pałacu Panarcha? — wykrzyknęła Nynaeve.

Wyraz twarzy Juilina nie zmienił się, ale jego ciemne oczy rozszerzyły się lekko, na moment uciekając w stronę Domona.

— Nie dostarczył dowodu — wymruczał zadowolonym głosem.

— Miałem dowód. — Domon unikał spoglądania na Tairenianina. — Nawet jeżeli był dla ciebie nieprzekonujący przed przyjściem tego rybaka, pani al’Meara, to nie jest to moja wina.

Juilin się wyprostował, ale Elayne wtrąciła się, zanim łowca złodziei zdążył przemówić.

— Obaj je odnaleźliście i obaj dostarczyliście dowody. Najprawdopodobniej żaden nie byłby wystarczający bez drugiego. Teraz wiemy już, gdzie są, a to dzięki wam obydwóm.

Jej przemowa doprowadziła do tego, że teraz obaj wyglądali na jeszcze bardziej niezadowolonych niż przedtem. Mężczyźni czasami są skończonymi głupcami.

— Pałac Panarcha. — Nynaeve szarpnęła mocno garść warkoczyków, potem zdecydowanym ruchem głowy przerzuciła je sobie przez ramię. — To, czego szukają, musi tam być. Ale jeżeli już to zdobyły, to dlaczego wciąż przebywają w Tanchico? Pałac jest wielki. Może jeszcze nie znalazły? Tylko cóż nam po tym, skoro one są w środku, a my na zewnątrz?

Thom wszedł jak zwykle bez pukania i jednym spojrzeniem objął całą sytuację.

— Pani Egeanin — wymamrotał z eleganckim ukłonem, którego nie zniekształciło w najmniejszej mierze jego kalectwo. — Nynaeve, chciałbym porozmawiać z tobą sam na sam. Przynoszę ważne wieści.

Świeże skaleczenie na jego policzku napełniło Elayne gniewem nawet większym niźli nowe rozdarcie w dobrym, brązowym płaszczu. Ten człowiek był już za stary, by nie zważać na niebezpieczeństwa ulic Tanchico. Jakichkolwiek ulic, jeśli już o to chodzi. Nadszedł czas, by zadbała o jakąś pensję dla niego oraz bezpieczne i wygodne miejsce, gdzie mógłby spokojnie żyć. Już nie dla niego zawód barda wędrującego ód wioski do wioski. Ona tego dopilnuje.

Nynaeve rzuciła Thomowi ostre spojrzenie.

— Nie mam teraz na to czasu. Czarne siostry są w Pałacu Panarcha, a z tego, co wiem, Amathera pomaga im w przeszukiwaniu go od piwnic aż po strych.

— Dowiedziałem się o tym mniej niż godzinę temu — powiedział niedowierzającym tonem. — W jaki sposób...?

Spojrzał na Domona i Juilina, którzy wciąż boczyli się na siebie niczym chłopcy, z których każdy chce dostać całe ciastko.

Było oczywiste, że nie podejrzewa nawet, iż którykolwiek z nich odegrał rolę źródła informacji Nynaeve. Elayne widziała wręcz, jak na siłę robi dobrą minę do złej gry. Był przecież tak dumny ze swej orientacji we wszystkich zakulisowych manipulacjach, w sekretnej grze sił.

— Wieża ma swoje sposoby, Thom — oznajmiła mu tonem chłodnym i tajemniczym. — Lepiej nie wnikać w metody Aes Sedai.

Zmarszczył czoło, krzaczaste siwe brwi niepewnie opadły. Wiedziała, że Juilin oraz Domon patrzą na nią złym wzrokiem i nagle nie potrafiła zapanować nad rumieńcem. Gdyby coś powiedzieli, wyszłaby na głupią. W końcu mogli tak postąpić, mężczyźni zdolni byli bowiem do takich rzeczy. Najlepiej pokryć to czymś, szybko, i mieć nadzieję, że nic nie powiedzą.

— Thom, czy słyszałeś coś, co mogłoby wskazywać, że Amathera jest Sprzymierzeńcem Ciemności?

— Nie. — Zdenerwowany szarpnął jeden ze swych wąsów. — Najwyraźniej nie spotkała się ani razu z Aldrikiem, odkąd przywdziała Koronę Drzewa. Być może kłopoty na ulicach uczyniły podróż między Pałacem Króla a Pałacem Panarcha nazbyt niebezpieczną. Może zwyczajnie zrozumiała, że jej władza jest obecnie równa jego pozycji i nie jest już dłużej usłużna jak przedtem. Niestety, nie umiem powiedzieć, w jakie teraz weszła sojusze.

Spojrzawszy na ciemnowłosą kobietę, siedzącą na krześle, dodał:

— Wdzięczny jestem za pomoc, z jaką pospieszyła pani Egeanin podczas ataku tych bandytów, ale po zastanowieniu się doszedłem do wniosku, że w istocie jest to dość przypadkowa przyjaciółka. Czy mogę zapytać, dlaczego wprowadza się ją w całą sytuację? Zdaje mi się, że muszę ci przypomnieć, Nynaeve, o konieczności zawiązania węzła na każdym nieostrożnym języku.

— Ona jest Seanchanką — poinformowała go Nynaeve. — Zamknij usta, zanim połkniesz ćmę, Thom. I usiądź. Możemy zjeść posiłek i w trakcie zastanowić się, co robić dalej.

— W jej obecności? — zdumiał się Thom. — Seanchanki?

Słyszał trochę opowieści z Falme od Elayne — trochę — i z pewnością dotarły do jego uszu tutejsze plotki, nic dziwnego więc, że wpatrywał się w Egeanin takim wzrokiem, jakby się zastanawiał, gdzie ukryła rogi. Sądząc po wybałuszonych oczach Juilina, ten najwyraźniej się dusił; on również musiał słyszeć tanchicańskie plotki.

— Sugerujesz, że powinnam poprosić Rendrę, by zamknęła ją w spiżarni? — zapytała spokojnie Nynaeve. — To dopiero wywołałoby komentarze, nieprawdaż? Jestem najzupełniej przekonana, że trzech wielkich, owłosionych mężczyzn potrafi obronić Elayne i mnie, kiedy ona wyciągnie seanchańską armię ze swej sakwy. Siadaj, Thom, albo jedz, stojąc, ale przestań tak na mnie patrzeć. Wszyscy siadajcie. Mam zamiar zjeść, zanim wszystko całkiem wystygnie.

Zrobili, jak im kazała, Thom spoglądał złym okiem na Juilina i Domona. Czasami brutalne maniery Nynaeve sprawdzały się zupełnie nieźle. Być może nawet Randa dałoby się sprowokować do jakiejś reakcji okazjonalną brutalnością.

Przegnała ze swej głowy myśl o Randzie i postanowiła, że nadszedł czas, by też się na coś przydać.

— Nie potrafię zrozumieć, w jaki sposób Czarne siostry mogą przebywać w Pałacu Panarcha bez wiedzy Amathery — powiedziała, przysuwając sobie krzesło. — Według mnie są trzy możliwości. Po pierwsze, Amathera jest Sprzymierzeńcem Ciemności. Po drugie, uważa je za Aes Sedai. Oraz, po trzecie, jest ich więźniem.

Z jakiegoś powodu aprobujące skinienie głowy Thoma spowodowało, że poczuła ciepło w środku. Głupie. Nawet jeśli znał się na Grze Domów, to był tylko głupim poetą nadwornym, który odrzucił wszystko, by zostać prostym bardem.

— W każdym przypadku ona pomoże im w poszukiwaniach tego, co chcą znaleźć, ale wydaje mi się, że jeśli uważa je za Aes Sedai, to możemy liczyć na jej pomoc, kiedy tylko dowie się prawdy. A jeśli jest więźniem, możemy jej pomóc, uwalniając ją. Nawet Liandrin i jej towarzyszki nie będą mogły pozostać w Pałacu, jeśli Panarch zarządzi, że mają go opuścić, co da nam wolną rękę w poszukiwaniach.

— Problem polega na sprawdzeniu, czy ona jest naszym sprzymierzeńcem, ofiarą podstępu czy więźniem — powiedział Thom, gestykulując swoimi sursa. Radził sobie z nimi perfekcyjnie!

Juilin potrząsnął głową.

— Prawdziwym problemem jest dotarcie do niej, niezależnie od sytuacji. Jaichim Carridin otoczył pałac pięcioma tysiącami Białych Płaszczy; tłoczą się tam niczym mewy przy dokach. Legion Panarcha jest niemalże dwukrotnie liczniejszy, a Straż Obywatelska liczy prawie tyleż samo żołnierzy. Niewiele fortów zewnętrznych jest obsadzonych równie mocno.

— Nie zamierzamy z nimi walczyć — sucho odrzekła Nynaeve. — Przestańcie myśleć włosami, które rosną wam na piersiach. Przyszedł czas na używanie rozumu, nie zaś muskułów. Jak ja to widzę...

Dyskusja ciągnęła się podczas całego posiłku, do chwili, aż ostatnia miseczka została opróżniona. Po dłuższym czasie, spędzonym w całkowitym milczeniu, Egeanin wypowiedziała nawet kilka trafnych uwag, ale nic nie jadła i wydawała się nie słuchać. Miała bystry umysł, a Thom chętnie akceptował niektóre z jej nielicznych sugestii, chociaż uparcie odrzucał z miejsca te, które mu nie pasowały, dokładnie w taki sam sposób traktując wszystkich pozostałych. Nawet Domon, co było zaskakujące, poparł Egeanin, kiedy Nynaeve chciała ją uciszyć.

— Ona mówi do rzeczy, pani al’Meara. Tylko głupiec odrzuca sensowne rozwiązania, kierując się tym, od kogo pochodzą.

Niestety, wiedza o tym, gdzie przebywają Czarne siostry, nie na wiele się przydawała w kwestii, czy Amathera działa razem z nimi lub też czym jest to, czego poszukują. Na koniec okazało się, że ponaddwugodzinna dyskusja nie doprowadziła ich do niczego oprócz kilku ogólnych sugestii, w jaki sposób można by się przekonać o sytuacji Amathery. Wszystkim tym, najwyraźniej, mieli zająć się mężczyźni, którzy mieli swe pajęcze sieci kontaktów rozsnute po całym Tanchico.

Żaden z tych trzech głupców nie chciał zostawić ich samych w towarzystwie Seanchanki — dopóki Nynaeve nie zeźliła się do tego stopnia, że owinęła ich wszystkich w strumienie Powietrza, kiedy marudzili przy drzwiach.

— Czy do was nie dociera — spytała lodowatym głosem, otoczona łuną saidara — że każda z nas może zrobić jej to samo, choćby tylko krzyknęła „bu”?

Nie uwolniła żadnego, dopóki wszyscy nie skinęli głowami na zgodę. Były to jedyne ruchy, jakie mogli wykonać.

— Posiadacie doskonałą załogę — powiedziała Egeanin, gdy tylko drzwi zamknęły się za nimi.

— Bądź cicho, Seanchanko! — Nynaeve zaplotła ściśle ramiona na piersiach; najwyraźniej starała się oduczyć nawyku szarpania za warkocze, kiedy targał nią gniew. — Siadaj i bądź-ci-cho!

Bardzo denerwujące było takie czekanie, wypełnione tylko obserwacją namalowanych na ścianach drzew śliwy i opadającego kwiecia, wędrówką przez całą szerokość pomieszczenia albo przyglądaniem się, jak Nynaeve spaceruje, w czasie gdy Thom, Juilin i Domon robili coś naprawdę. A jeszcze gorzej było, gdy każdy z mężczyzn wracał po kolei, aby donieść, że następny ślad rozwiał się w nicość, jeszcze jedna nitka pękła, potem wysłuchiwał, czego dowiedzieli się pozostali i pośpiesznie znowu znikał.

Kiedy Thom wrócił po raz pierwszy — z następną purpurową szramą, tym razem na drugim policzku — Elayne powiedziała:

— Czy nie lepiej byłoby, Thom, gdybyś siedział tutaj, czekając, co przyniosą Juilin oraz pan Domon? Ty byś potrafił lepiej ocenić te wieści niż Nynaeve czy ja.

Potrząsnął swą głupią siwą głową, Nynaeve zaś parsknęła tak głośno, że było ją chyba słychać aż na korytarzu.

— Złapałem ślad prowadzący do domu na Verana, gdzie Amathera przypuszczalnie ukrywała się przez kilka nocy, dopóki nie została wybrana Panarchem.

I odszedł, zanim zdążyła powiedzieć coś jeszcze.

Kiedy powrócił następnym razem — znacznie mocniej kulejąc i oznajmiając im, że ten dom należał do starej opiekunki Amathery — Elayne była już bardziej stanowcza.

— Thom, chcę żebyś usiadł. Zostaniesz tutaj. Nie mam zamiaru pozwolić, by coś ci się stało.

— Coś mi się stało? — zapytał. — Dziecko, nigdy, w całym moim życiu, nie czułem się lepiej. Powiedz Juilinowi i Bayle’owi, że gdzieś w mieście można prawdopodobnie znaleźć kobietę o imieniu Cerindra, która utrzymuje, że zna wszystkie ciemne sprawki dotyczące Amathery.

I pokuśtykał do wyjścia, a poły płaszcza, w którym pojawiło się nowe rozdarcie, powiewały za nim. Uparty, uparty, głupi stary człowiek.

W pewnej chwili przez grube ściany dało się słyszeć wrzawę, brutalne okrzyki i wrzaski dobiegające z ulicy. W momencie gdy Elayne już postanowiła zejść na dół i sama zobaczyć, co się dzieje, do pomieszczenia wpadła Rendra.

— Mamy trochę kłopotów na zewnątrz. Nie przejmujcie się. Ludzie Bayle’a Domona obronią nas przed nimi. Nie chciałam, byście się martwiły.

— Zamieszki tutaj? — zapytała ostro Nynaeve. Bezpośrednie otoczenie gospody było jednym z niewielu spokojnych miejsc w całym mieście.

— Nie martwcie się — uspokajała Rendra. — Być może chodzi im o żywność. Poinformuję ich, gdzie jest darmowa kuchnia Domona, i powiem, żeby sobie tam poszli.

Hałasy rzeczywiście po chwili ucichły, a Rendra przysłała na górę trochę wina. Dopiero kiedy służący ich opuścił ze smętnym wyrazem twarzy, Elayne uświadomiła sobie, że jest to ten młodzieniec o pięknych brązowych oczach. Nauczył się już reagować na jej najzimniejsze spojrzenia tak, jakby to były uśmiechy. Czy ten głupiec myśli sobie, że ona ma teraz czas, by zwracać na niego uwagę?

Czekanie i spacery po pomieszczeniu, spacer i oczekiwanie. Cerindra okazała się garderobianą oddaloną za kradzież; nie do końca wdzięczna za to, że jej nie uwięziono, zdolna była oskarżyć Amatherę o wszystko, co tylko jej podpowiedziano. Człowiek, który utrzymywał, iż ma dowody, że Amathera jest Aes Sedai oraz Czarną Ajah, twierdził również, iż w myśl tych samych dokumentów Król Andric jest Smokiem Odrodzonym. Grupka kobiet, z którymi Amathera spotykała się w tajemnicy, składała się z przyjaciółek, którymi Andric pogardził, a szokujące odkrycie, iż finansowała jakieś przemytnicze przedsięwzięcia, prowadziło ostatecznie donikąd. Niemalże każdy szlachcic, wyjąwszy chyba tylko samego króla, maczał palce w przemycie. I nie było śladów, które kończyłby się w inny sposób. Najgorszą rzeczą, jakiej dowiedział się na jej temat Thom, było to, że Amatherze udało się przekonać dwóch młodych lordów jednocześnie, iż każdy jest prawdziwą miłością jej życia, król Andric zaś jedynie środkiem wiodącym do celu. Z drugiej strony udzielała w Pałacu Panarcha audiencji rozmaitym lordom, zarówno sama, jak i w obecności Liandrin, a także pozostałych kobiet z ich listy i, jak donoszono, zadawała im pytania oraz korzystała z ich rad przy podejmowaniu decyzji. Sprzymierzeniec czy więzień?

Kiedy wrócił Juilin, dobre trzy godziny po zachodzie słońca, wymachując cienką, niczym kciuk, pałką i mrucząc coś o jakimś jasnowłosym bandycie, który próbował go obrabować, Thom i Domon zrezygnowani siedzieli przy stole, wymieniając luźne uwagi z Egeanin.

— To będzie drugie Falme — warknął Domon, kierując swe słowa w przestrzeń. Gruba pałka, którą gdzieś zdobył, leżała na stole przed nim, zza pasa sterczała rękojeść krótkiego miecza. — Aes Sedai. Czarne Ajah. Wtrącanie się w sprawy Panarch. Jeżeli do jutra czegoś nie znajdziemy, mam zamiar wynieść się z Tanchico. A na pewno nie później niż pojutrze, choćby mnie rodzona siostra prosiła o pozostanie!

— Jutro — powiedział znużonym głosem Thom, łokcie wsparł na stole, a policzek na splecionych dłoniach. — Jestem już zbyt zmęczony, by cokolwiek jeszcze wymyślić. W pewnej chwili okazało się, że słucham człowieka pracującego w pralni Pałacu Panarcha, który utrzymywał, jakoby słyszał na własne uszy Amatherę śpiewającą sprośne piosenki, które można usłyszeć w najpodlejszych tawernach doków. Naprawdę uważnie słuchałem tego, co ma do powiedzenia.

— Jeżeli o mnie chodzi — Juilin odwrócił krzesło i usiadł na nim okrakiem — mam zamiar rozejrzeć się jeszcze trochę dzisiejszego wieczora. Znalazłem dekarza twierdzącego, że kobieta, z którą żyje, jest kolejną pokojową Amathery. Wedle niego Amathera odprawiła bez uprzedzenia wszystkie swoje pokojówki tego samego dnia, kiedy została wyniesiona do godności Panarcha. Gdy skończy swoje interesy w domu jakiegoś kupca, zabierze mnie do niej, bym mógł z nią porozmawiać.

Nynaeve doszła do przeciwległego krańca stołu i tam zatrzymała się, wsparłszy ręce na biodrach.

— Wieczorem nigdzie nie pójdziesz, Juilin. Wszyscy trzej będziecie na zmianę trzymali wartę przy naszych drzwiach.

Rzecz jasna, żywo zaprotestowali jak jeden mąż.

— Muszę doglądać swoich własnych interesów, a jeśli w ciągu dnia mam zadawać dla was pytania...

— Pani al’Meara, ta kobieta jest pierwszą, jaką znalazłem, która widziała na własne oczy Amatherę od dnia jej wyniesienia...

— Nynaeve, nie sądzę, bym jutro mógł natrafić na ślad jakichś plotek, a już w żadnym razie nie odszukam ich źródła, jeżeli przez całą noc będę się zabawiał...

Pozwoliła im się wygadać do woli. Kiedy ich podniecenie opadło i najwyraźniej uznali, że udało im się ją przekonać, powiedziała:

— Ponieważ nie mamy co zrobić z tą Seanchanką, będzie musiała spać z nami. Elayne, poproś Rendrę, by przygotowała jej posłanie. Najlepiej posłuży do tego podłoga.

Egeanin spojrzała na nią, ale nic nie powiedziała.

Mężczyźni zostali zgrabnie pokonani; nieprzekonująco protestowali albo dosłownie łamali przyrzeczenie dane Nynaeve, próbowali się też dalej kłócić, w ich głosach jednak było słychać tylko smętne zawodzenie. Patrzyli płonącymi oczyma, bełkotali coś niewyraźnie... i na koniec nie mieli innego wyjścia, jak zrobić to, co im kazała.

Rendra była najwyraźniej zaskoczona, że zażądały od niej jedynie zwykłego siennika, ale przełknęła gładko historię o tym, że Egeanin boi się wracać po nocy. Wyglądała natomiast na zirytowaną, gdy Thom usiadł w korytarzu obok drzwi ich izby.

— Tamtym ludziom nie udało się wedrzeć do środka, mimo że bardzo się starali. Powiedziałam wam, że informacja o darmowej kuchni sprawi, iż odejdą, no nie? Goście w „Dworcu Trzech Śliw” nie potrzebują strażników przed swoimi drzwiami.

— Z pewnością masz rację — uspokajała ją Elayne, delikatnie próbując wypchnąć za drzwi. — To tylko dlatego, że Thom i pozostali dwaj tak się bardzo o nas martwią. Wiesz, jacy są mężczyźni.

Thom rzucił jej jastrzębie spojrzenie spod swoich krzaczastych siwych brwi, ale Rendra tylko parsknęła, co miało oznaczać, iż rzeczywiście wie to doskonale, i Elayne mogła wreszcie zamknąć za nią drzwi.

Nynaeve natychmiast odwróciła się do Egeanin, która rozpościerała swój siennik po przeciwległej stronie łóżka.

— Rozbieraj się, Seanchanko. Chcę mieć pewność, że nie chowasz gdzieś kolejnego noża.

Egeanin spokojnie wstała i rozebrała się do samej lnianej bielizny. Nynaeve dokładnie przeszukała jej suknie, potem zaczęła nalegać na przeprowadzenie rewizji osobistej, wszystko to zaś robiła nieszczególnie delikatnie. To, że nic nie znalazła, nie uspokoiło jej zupełnie.

— Trzymaj ręce za plecami, Seanchanko. Elayne, zwiąż ją.

— Nynaeve, nie uważam, żeby ona...

— Zwiąż ją Mocą, Elayne — szorstko weszła jej w słowo Nynaeve — albo potnę jej suknię na paski, a potem spętam nadgarstki i kostki. Pamiętasz, jak poradziła sobie z tamtymi na ulicy? Przypuszczalnie sama ich wynajęła. Kiedy będziemy spały może nas pozabijać nawet gołymi rękoma.

— Naprawdę, Nynaeve, skoro Thom jest na zewnątrz...

— Ona jest Seanchanką! Seanchanką, Elayne!

Wymawiała te słowa, jakby nienawidziła ciemnowłosej za jakieś osobiście doznane krzywdy, co nie miało najmniejszego sensu. To Egwene przecież była ich więźniem, nie Nynaeve. Sposób, w jaki zaciskała szczęki, jednoznacznie dawał do zrozumienia, że nie zrezygnuje ze swego zamiaru, niezależnie od tego, czy Elayne użyje Mocy, czy też sama będzie musiała szukać gdzieś jakichś sznurów.

Egeanin tymczasem usłużnie, jeśli nie szyderczo, złożyła dłonie za plecami. Elayne splotła wokół nich strumień Powietrza i zacisnęła go lekko; przynajmniej w ten sposób będzie tamtej wygodniej, niż gdyby użyły pasów materii wyciętych z jej sukni. Egeanin lekko poruszyła dłońmi, sprawdzając więzy, których nie mogła zobaczyć, i zadrżała. Z równym powodzeniem mogłaby próbować rozerwać żelazne łańcuchy. Wzruszyła ramionami, niezgrabnie rozmościła się na sienniku i odwróciła do nich plecami.

Nynaeve zaczęła ściągać suknię.

— Pozwól, żebym ja dzisiaj spała z pierścieniem, Elayne.

— Jesteś pewna, że tego chcesz, Nynaeve? — Spojrzała w znaczący sposób w stronę Egeanin. Kobieta zdawała się nie zwracać na nie uwagi.

— Dzisiejszej nocy nie pobiegnie nigdzie, by nas zdradzić. — Przerwała na chwilę, aby ściągnąć suknię przez głowę i przysiadła na skraju łóżka w swej tarabońskiej bieliźnie z cieniutkiego jedwabiu, by zsunąć z nóg pończochy. — Dzisiaj przypada ta noc. Egwene będzie oczekiwać jednej z nas, a teraz jest moja kolej. Jeżeli żadna z nas się nie pojawi, będzie się zamartwiała, co się z nami stało.

Elayne wyłowiła spod swej sukni skórzany rzemyk, a potem wyciągnęła zza stanika pierścień. Pierścień był kamienny, nakrapiany, cały pokryty niebieskimi, brązowymi i czerwonymi paskami, leżał na jej dłoni przytulony do złotego węża pożerającego własny ogon. Rozluźniła rzemień na tyle tylko, by podać ter’angreal Nynaeve, a potem natychmiast zawiązała go i wsunęła na poprzednie miejsce. Nynaeve nawlekła kamienny ter’angreal obok własnego pierścienia z Wielkim Wężem oraz ciężkiego, złotego pierścienia Lana i zawiesiła rzemień na piersiach.

— Daj mi godzinę po tym, jak upewnisz się, że zasnęłam — powiedziała, wyciągając się na błękitnej kołdrze. — Nie powinno mi to zabrać więcej czasu. I nie spuszczaj z niej oka.

— A cóż ona może zrobić, Nynaeve? — Elayne wahała się chwilę i dodała: — Nie sądzę, żeby próbowała zrobić nam krzywdę, nawet gdybyśmy jej nie związały.

— Nawet o tym nie myśl!

Nynaeve uniosła nieco głowę i wbiła spojrzenie złych oczu w plecy Egeanin, potem na powrót spoczęła na poduszkach.

— Godzina, Elayne. — Zamknęła oczy i chwilę wierciła się, szukając wygodniejszej pozycji. — Tyle powinno wystarczyć — wymamrotała jeszcze.

Skrywając dłonią ziewnięcie, Elayne przysunęła do nóg łóżka niski stołek, z którego mogła obserwować zarówno Nynaeve, jak i Egeanin, chociaż pilnowanie tej drugiej nie wydawało jej się szczególnie konieczne. Seanchanka leżała bezwładnie na swym sienniku, z kolanami podkurczonymi i rękoma bezpiecznie związanymi. Biorąc pod uwagę fakt, że ani na moment nie opuściły gospody, był to osobliwie męczący dzień. Nynaeve mruczała już coś cicho przez sen. I rozpychała się łokciami.

Egeanin uniosła głowę i spojrzała przez ramię.

— Myślę, że ona mnie nienawidzi.

— Śpij. — Elayne stłumiła kolejne ziewnięcie.

— Ty nie.

— Nie bądź zbyt pewna siebie — oznajmiła twardym głosem. — Przyjmujesz wszystko bardzo spokojnie. W jaki sposób możesz być tak opanowana?

— Opanowana? — Dłonie kobiety poruszały się mimowolnie, skręcając uplecione z Powietrza więzy. — Jestem tak przerażona, że gotowam się rozpłakać.

Po tonie jej głosu nie można było tego stwierdzić. Słowa jej zabrzmiały jak najczystsza prawda.

— Nie zrobimy ci nic złego, Egeanin. — Niezależnie od tego, co zamierzała Nynaeve, ona na to nie pozwoli. — Śpij.

Po chwili Egeanin opuściła głowę.

Godzina. Nie było racji po temu, by niepotrzebnie martwić Egwene, wolałaby jednak, gdyby tę godzinę spędziły wraz z Nynaeve na próbach rozwiązania ich aktualnych problemów, zamiast na bezużytecznej wędrówce po Tel’aran’rhiod. Gdyby udało im się przekonać, czy Amathera jest więźniem czy jeńcem...

„Zostaw to. Samej nie uda ci się rozwikłać tej zagadki”.

Jeśli nawet dowiedziałyby się czegoś, to w jaki sposób wejdą do pałacu otoczonego przez tych wszystkich żołnierzy, Straż Obywatelską, nie wspominając już o Liandrin i jej przyjaciółkach?

Nynaeve zaczęła leciutko chrapać. Tego chrapania wypierała się jeszcze goręcej niż rozpychania łokciami. Powolny, miarowy oddech Egeanin zdawał się znamionować głęboki sen. Ziewając we wnętrze dłoni, Elayne rozmościła się na twardym, drewnianym stołku i zaczęła planować, jak wślizgnąć się do Pałacu Panarcha.

52

Potrzeba

Przez dłuższą chwilę Nynaeve stała w Sercu Kamienia, nie dostrzegając nic ze swego otoczenia, w ogóle nie myśląc o Tel’aran’rhiod. Egeanin była Seanchanką. Jedną z tych wstrętnych ludzi, którzy założyli obrożę na szyję Egwene i próbowali to samo zrobić z nią. Pamięć o tym wciąż wywoływała w niej uczucie dziwnej pustki. Seanchanka, a jednak w jakiś sposób zdobyła sobie niepostrzeżenie jej przyjaźń. Odkąd opuściła Pole Emonda, wydawało jej się, że prawdziwych przyjaciół ma tak niewielu, tak od niej oddalonych. Znaleźć nową przyjaciółkę, a potem stracić ją w ten sposób...

— I za to nienawidzę jej najbardziej — warknęła, splatając ściśle ramiona. — Sprawiła, że zaczęłam ją lubić i nawet teraz nie potrafię przestać, i właśnie za to jej nienawidzę! — Wypowiedziane na głos słowa te nie miały najmniejszego sensu. — Nie mam ochoty mówić z sensem.

Zaśmiała się cicho i ponuro potrząsnęła głową.

— I ja mam być Aes Sedai.

A nie głupią dziewuchą od czesania wełny.

Callandor — kryształowy miecz wystający z posadzki, pod wielką kopułą — rozsiewał wokół iskry, a cienisty las masywnych kolumn z czerwonego kamienia ginął w dziwnej, mętnej poświacie, która zdawała się dobiegać zewsząd. Wystarczyło jednak, że tylko przypomniała sobie owo uczucie bycia obserwowaną, by natychmiast opadło ją na nowo. Jeżeli wcześniej była to tylko wyobraźnia. Jeżeli teraz również. Wszystko właściwie mogło się tutaj czaić za jej plecami. Kiedy starała się przebić wzrokiem cienie zalegające wśród kolumn, w jej ręku pojawiła się nagle dobra, mocna pałka. Gdzie jest Egwene? To podobne do tej dziewczyny, kazać jej czekać. I jeszcze ten półmrok. Miała wrażenie, że lada chwila może coś zeń wyskoczyć i rzucić się...

— To dosyć dziwna sukienka, Nynaeve.

Ledwie zdusiła okrzyk przestrachu, odwróciła się powoli w towarzystwie metalicznego grzechotu, serce łomotało jej w gardle. Po przeciwnej stronie Callandora stała Egwene, a wraz z nią dwie kobiety w workowatych sukniach i ciemnych szalach narzuconych na białe bluzki. Śnieżnobiałe włosy, upięte zwiniętymi szarfami, spływały im na ramiona. Nynaeve przełknęła ślinę, z nadzieją, że żadna z nich tego nie zauważyła, i próbowała na powrót normalnie oddychać. Żeby w taki sposób ją podejść!

Jedną z kobiet Aielów znała z wcześniejszego opisu Egwene; twarz Amys wydawała się nazbyt młoda w zestawieniu z barwą włosów, najwidoczniej jednak nabrały już tego srebrnego odcienia, kiedy tamta była dzieckiem. Jej towarzyszka, sucha i koścista, miała bladobłękitne oczy w pomarszczonej, wysmaganej wiatrem twarzy. To musiała być Bair. W opinii Nynaeve, teraz, kiedy je już zobaczyła razem, bardziej twarda, mocniejsza z nich dwu, choć Amys też nie wyglądała na szczególnie... Dziwna sukienka?

„Zagrzechotała, kiedy się odwracałam...”

Spojrzała na siebie i aż zaparło jej dech. Jej suknia nieco przypominała krojem ubiór, jaki kobiety nosiły w Dwu Rzekach, ale tylko krojem, nigdy w Dwu Rzekach bowiem nie noszono sukni szytych ze stalowych kolczug, z dodatkiem elementów zdobnej zbroi, takiej, jaką widziała w Shienarze. W jaki sposób mężczyźni mogą biegać i wskakiwać na siodło, mając na sobie coś takiego? „Suknia” ciążyła jej na ramionach, jakby ważyła sto funtów. Pałka była teraz również metalowa i ostra na końcu niczym lśniący, stalowy kolec jakiejś rośliny. Nawet nie dotykając głowy, wiedziała, że ma na niej hełm. Rumieniec złości zalał jej policzki, skoncentrowała się i już po chwili miała na sobie dobre wełny z Dwu Rzek, w dłoni zaś kostur. Dobrze się czuła z włosami splecionymi na powrót w stosowny pojedynczy warkocz, zwisający przez ramię.

— Nie kontrolowane myśli mogą przysporzyć kłopotów, kiedy się wędruje po snach — powiedziała Bair wysokim, mocnym głosem. — Musisz nauczyć się nad nimi panować, jeśli zamierzasz dalej to robić.

— Dziękuję, znakomicie potrafię kontrolować myśli — odrzekła szorstko Nynaeve. — Ja...

Głos Bair nie tylko z natury był wysoki. Dwie Mądre wyglądały... mgliście nieomal, a Egwene, w bladoniebieskiej sukience, była prawie zupełnie przezroczysta.

— Co się z wami dzieje? Dlaczego tak wyglądacie?

— Sama spróbuj wejść do Tel’aran’rhiod, na poły zasypiając w siodle — sucho odrzekła Egwene. Jej sylwetka zdawała się migotać. — W Ziemi Trzech Sfer jest ranek, a my już wyruszyłyśmy w drogę. Długo musiałam namawiać Amys, żeby mi w ogóle pozwoliła; nie chciałam, abyś się martwiła.

— Nawet bez konia trudno jest spać płytko, kiedy cała reszta twego ja pragnie się obudzić — dodała Amys. — Egwene nie opanowała jeszcze tej umiejętności do końca.

— Ale na pewno mi się uda — odpowiedziała tamta z rozdrażnieniem i determinacją. Zawsze była nazbyt pochopna i uparta w swym pragnieniu uczenia się różnych rzeczy; jeżeli te Mądre nie wezmą jej mocno za kark, gotowa jest wpakować się we wszelkie możliwe kłopoty.

Nynaeve przestała się martwić o Egwene zaraz po tym, jak tamta zaczęła opowiadać o ataku trolloków i Draghkarów na Siedzibę Zimnych Skał. Seana, jedna z Mądrych, które potrafiły wędrować po snach — zabita. Rand pogania Taardad Aiel w kierunku Alcair Dal — najwyraźniej gwałcąc wszystkie obowiązujące obyczaje; i śle wysłanników, aby zgromadzili jak najwięcej szczepów. Nikomu nie zwierza się ze swoich zamiarów, Aielowie są nerwowi, a Moiraine nieledwie bliska odgryzać główki gwoździ. Wieści o zdenerwowaniu i niezadowoleniu Moiraine przyniosłyby jej nieco ulgi — miała nadzieję, że Rand zdołał się wreszcie wydostać w jakiś sposób spod jej wpływu — gdyby Egwene nie marszczyła czoła z takim niepokojem.

— Nie mam pojęcia, czy to już jego szaleństwo, czy tylko przemyślany plan — skończyła Egwene. — Gdybym tylko wiedziała, na pewno potrafiłabym znieść każdą z obu tych możliwości. Nynaeve, przyznaję, że to nie jego udział w proroctwach, nie perspektywa Tarmon Gai’don, powodują, że w obecnej chwili jestem taka niespokojna. Być może to głupie, ale obiecałam Elayne, że będę się nim opiekowała,, a chyba po prostu nie wiem jak.

Nynaeve obeszła dookoła kryształowy miecz, aby objąć ją ramieniem. Teraz przynajmniej wydawała się bardziej materialna, nawet jeśli wzrok postrzegał ją niby odbicie w zamglonym lustrze. Szaleństwo Randa. W tej sprawie nie mogła nic zrobić, nie miała dla niej żadnego pocieszenia. Egwene była tam sama jedna, skazana, by się o niego troszczyć.

— Najlepszą rzeczą, jaką możesz zrobić dla Elayne, to przekonać go, by chociaż czytał jej listy. Czasami wręcz zamartwia się o to; nic nie mówi, myślę jednak, że obawia się, iż powiedziała więcej, niż powinna. Jeżeli on uwierzy, że jest zupełnie zauroczona, wówczas być może poczuje to samo, czym przynajmniej nie sprawi jej bólu. My dla odmiany mamy wreszcie odrobinę dobrych wiadomości z Tanchico. Odrobinę.

Kiedy wyjaśniała, co ma na myśli, jej słowa ledwie zdawały się usprawiedliwiać nawet ową „odrobinę”.

— A więc wciąż nie wiecie, czego one szukają — powiedziała Egwene, kiedy Nynaeve skończyła. — A nawet gdybyście wiedziały, one znajdują się na miejscu i mogą być pierwsze.

— Nie, jeżeli będę mogła cokolwiek zrobić. — Nynaeve zmierzyła dwie Mądre twardym, pozbawionym całkowicie wyrazu spojrzeniem. Elayne uprzedziła ją o niechęci Amys do wypowiadania czegokolwiek więcej prócz ostrzeżeń, wiedziała więc, że musi być nieugięta przy proszeniu ją o cokolwiek. Sylwetki Mądrych były tak mgliste, iż wydawało się, że mocniejsze dmuchnięcie może rozwiać je jak dym. — Elayne sądzi, że znacie wszystkie sztuczki dotyczące snów. Czy jest jakiś sposób, abym mogła dostać się do snów Amathery, by sprawdzić, czy jest Sprzymierzeńcem Ciemności?

— Głupia dziewczyna. — Długie włosy Bair zafalowały, kiedy potrząsnęła głową. — Nawet jeśli jest już Aes Sedai, wciąż pozostała głupią dziewczyną. Wejście w cudze sny jest rzeczą bardzo niebezpieczną, szczególnie gdy dana osoba nie zna cię i nie spodziewa się twego przyjścia. To jej własny sen, a nie to, co my tutaj robimy. Amathera będzie w nim wszystko kontrolować. Nawet ciebie.

Była pewna, że istnieje jakiś sposób. Zirytowało ją, że okazało się inaczej. Ale „głupia dziewczyna”?

— Nie jestem dziewczyną — warknęła. Miała ochotę szarpnąć za swój warkocz, zamiast tego jednak wsparła się pięściami pod boki. Z jakiegoś powodu ostatnimi czasy szarpanie za włosy wywoływało w niej skrępowanie. — Byłam Wiedzącą w Polu Emonda, zanim... zostałam Aes Sedai...

Tym razem trochę się zająknęła, kłamiąc.

— ...i mówiłam kobietom tak starym jak ty, aby siedziały cicho. Jeżeli wiecie, jak mi pomóc, to powiedzcie, zamiast częstować tym głupim gadaniem o niebezpieczeństwie. Sama je rozpoznam, kiedy się na nie natknę.

Nagle zdała sobie sprawę, że jej pojedynczy warkocz rozdzielił się na dwa, zaplecione wysoko nad uszami, z czerwonymi kokardami na końcach. Jej sukienka była tak krótka, że ukazywała kolana, miała też na sobie luźną białą bluzkę, podobną do tych, które nosiły Mądre, a jej buty oraz pończochy zniknęły w ogóle. Skąd się to wzięło? Z pewnością nigdy nie przyszło jej do głowy, by włożyć na siebie coś takiego. Egwene szybko zakryła dłonią usta. Czyżby ta przemiana ją zdumiała? Z pewnością przecież nie chciała się roześmiać.

— Nie kontrolowane myśli — powiedziała Amys — bywają niekiedy niezmiernie kłopotliwe, Nynaeve Sedai, dopóki nie zaczniesz nad nimi panować.

Pomimo uprzejmego tonu kąciki jej ust wyginały się leciutko, ledwie maskując rozbawienie.

Nynaeve z wysiłkiem zachowała niewzruszony wyraz twarzy. Chyba nie mogły mieć nic z tym wspólnego.

„To niemożliwe!”

Walczyła o odzyskanie poprzedniego wyglądu. I była to naprawdę walka, jakby coś utrzymywało ją w tej postaci. Jej policzki pałały coraz głębszą czerwienią. Nagle, dokładnie w tym momencie, gdy już była gotowa poddać się i poprosić o radę, albo nawet o pomoc, jej ubiór i włosy stały się takie jak poprzednio. Wdzięcznie poruszyła palcami w dobrych mocnych butach. To musiała być po prostu jakaś dziwaczna, uporczywa myśl. W każdym razie nie miała zamiaru wypowiadać na głos żadnych podejrzeń; Mądre, a także Egwene, wyglądały na zdecydowanie zbyt rozbawione tą sytuacją.

„Nie jestem tutaj po to, by toczyć jakieś głupie spory. Po prostu nie będę się wobec nich zachowywać wyniośle”.

— Czy ja mogę ją ściągnąć do Świata Snów, skoro nie mogę wejść do jej snu? Muszę w jakiś sposób z nią porozmawiać.

— Nawet gdybyśmy wiedziały jak, nie nauczyłybyśmy cię tego — powiedziała Amys, szarpiąc ze złością rąbek szala. — Prosisz o złą rzecz, Nynaeve Sedai.

— Ona byłaby tutaj równie bezbronna jak ty w jej śnie. — Wysoki głos Bair rozbrzmiewał niczym dzwon. — Od czasu pierwszej, która wędrowała po snach, z pokolenia na pokolenia przekazuje się bezwzględny zakaz ściągania kogokolwiek przemocą do snu. Powiadają, że tak właśnie działał Cień pod sam koniec Wieku Legend.

Pod wpływem spojrzenia tych twardych oczu Nynaeve zaszurała nerwowo nogami; kiedy zrozumiała, że wciąż obejmuje ramieniem Egwene, zamarła bez ruchu. Nie mogła sobie pozwolić na to, by Egwene pomyślała, iż tamte potrafią wywołać w niej takie zmieszanie. Ani że im się udało. Jeżeli, zanim wybrano ją Wiedzącą, obawiała się być zaciągnięta przed Koło Kobiet swej wioski, to było to niczym w porównaniu z presją wywieraną przez Mądre. Ta ich stanowczość... Patrzyły na nią. Niezależnie od rozmycia i mglistości ich sylwetek, te kobiety mogły pojedynkować się na spojrzenia z samą Siuan Sanche. Szczególnie Bair. Nie, żeby ją onieśmielały, ale pod naporem ich wzroku potrafiła w końcu dostrzec sens polubownego rozwiązania całej sprawy.

— Elayne i ja potrzebujemy pomocy. Czarne Ajah znajdują się bardzo blisko czegoś, co może skrzywdzić Randa. Jeżeli dotrą do tego przed nami, mogą być zdolne do kontrolowania go. Musimy pierwsze znaleźć tę rzecz. Jeżeli istnieje jakikolwiek sposób, byście mogły mi pomóc, cokolwiek, co byście mogły mi powiedzieć... Byle co.

— Aes Sedai — powiedziała Arnys — potrafisz sprawić, by prośba o pomoc brzmiała jak żądanie.

Usta Nynaeve zacisnęły się — żądanie? Przecież poniżyła się prawie do błagań. Żądanie, doprawdy! — ale kobiety Aiel zdawały się nie dostrzegać szalejących w niej emocji. Albo postanowiły z rozmysłem nie zwracać na nie uwagi.

— Jednak zagrożenie dla Randa al’Thora... Nie możemy dopuścić, by Cień posiadł tę rzecz. Istnieje sposób.

— Niebezpieczny. — Bair żywo potrząsnęła głową. — Ta młoda kobieta wie jeszcze mniej niż Egwene, kiedy do nas przyszła. To będzie dla niej zbyt niebezpieczne.

— Wobec tego może ja bym mogła... — zaczęła Egwene, ale obie przerwały jej w pół słowa.

— Ty musisz najpierw ukończyć swoje szkolenie; nazbyt jesteś chętna wychodzić poza granice tego, co już wiesz — oznajmiła ostro Bair, dokładnie w tej samej chwili, gdy Amys powiedziała tonem, który ani odrobinę nie był łagodniejszy: — Nie jesteś tam, w Tanchico, nie znasz tego miejsca i nie możesz w pełni rozumieć potrzeby Nynaeve. Ona jest myśliwym.

Pod żelazem ich spojrzenia Egwene posępnie zapadła się w sobie, a obie Mądre popatrzyły jedna na drugą. Na koniec Bair wzruszyła ramionami i owinęła swój szal wokół głowy, zasłaniając twarz; najwyraźniej umywała ręce od całej sprawy.

— To jest niebezpieczne — powtórzyła Amys. Brzmiało to w taki sposób, jakby nawet oddychanie było niebezpieczne w Tel’aran’rhiod.

— Ja...!

Nynaeve urwała, widząc, jak wzrok Amys staje się jeszcze twardszy; nie przypuszczała, że jest to w ogóle możliwe. Utrzymując przed oczyma wizerunek swego ubioru takim, jaki powinien być — oczywiście one nie miały przedtem nic wspólnego z przemianą jej odzienia — w ostatniej chwili zrezygnowała z tego, co zamierzała powiedzieć.

— Ja... będę ostrożna.

— To akurat nie wydaje mi się prawdopodobne — odparła sucho Amys — ale nie znam innego sposobu. Potrzeba jest tutaj kluczem. Kiedy ludzi jest już zbyt wielu, by pomieścili się w siedzibie, szczep musi się podzielić, a treścią potrzeby jest woda dla nowej siedziby. Jeżeli nikt nie zna miejsca, w którym jest woda, wówczas wzywa się jedną z nas, by ją odnalazła. Następnie konieczna jest odpowiednia dolina lub wąwóz, niezbyt daleko od pierwotnej siedziby, ale musi być tam woda. Skupienie się na tej potrzebie prowadzi cię bliżej ku temu, czego pragniesz. Ponowne skupienie doprowadza cię jeszcze bliżej. Z każdym krokiem jesteś coraz bliżej, dopóki na koniec nie tylko znajdujesz się w dolinie, ale nadto okazuje się, iż stoisz w miejscu, gdzie trzeba szukać wody. Dla ciebie sposób ten może okazać się trudniejszy, nie wiesz bowiem dokładnie, czego szukasz, chociaż zrównoważyć tę niewiedzę może głębia twej potrzeby. A nadto wiesz przecież, choć niejasno, gdzie znajduje się to, czego szukasz, wiesz, że chodzi o ten pałac.

— Musisz przy tym rozumieć, na czym. polega niebezpieczeństwo. — Mądra pochyliła się ku niej z napięciem, wymawiając kolejne słowa tonem równie ostrym jak jej spojrzenie. — Każdy krok jest stawiany na ślepo, z zamkniętymi oczyma. Nie będziesz wiedziała, gdzie się znalazłaś, kiedy je otworzysz. A odnalezienie wody nie na wiele się przyda, gdy okaże się, iż stoisz w gnieździe jadowitych węży. Kły króla gór zabijają równie szybko we śnie jak i na jawie. Podejrzewam, że te kobiety, o których mówiła Egwene, zabijają jeszcze szybciej niźli wąż.

— Ja to zrobiłam — wykrzyknęła Egwene. Nynaeve poczuła, jak tamta wzdrygnęła się, kiedy spoczęło na niej spojrzenie kobiet Aiel. — Zanim was spotkałam — dodała pośpiesznie. — Zanim wyruszyłyśmy do Łzy.

Potrzeba. Nynaeve czuła teraz odrobinę sympatii do Amys, jedna z tych srogich kobiet dała jej wszak coś, co mogła wykorzystać.

— Nie wolno wam spuszczać oczu z Egwene — poinformowała je, obejmując ją na znak, że mówi to z przyjaźni — Masz rację, Bair. Z pewnością miałaby ochotę ważyć się na więcej, niż potrafi dokonać. Zawsze taka była.

Z jakiegoś powodu Bair spojrzała na nią, unosząc brew.

— Moim zdaniem wcale taka nie jest — powiedziała oschle Amys. — Jest teraz nadzwyczaj posłuszną uczennicą. Nie jest tak, Egwene?

Usta Egwene stanowiły jedną cieniutką kreskę. Upór. Te Mądre chyba nie znają jej zbyt dobrze, jeśli sądzą, że kobietę z Dwu Rzek można nazwać posłuszną. Z drugiej jednak strony nie odezwała się ani słowem. Tego się nie spodziewała. Okazało się, że Mądre Aielów były równie twarde jak większość Aes Sedai.

Godzina, którą sobie wyznaczyła, powoli upływała, lecz gorączkowa niecierpliwość popychała ją do natychmiastowego wypróbowania nowej metody; jeżeli Elayne ją obudzi, wówczas ponowne zapadnięcie w sen może wymagać wielu godzin.

— Za siedem dni znów jedna z nas spotka się z wami w tym miejscu — powiedziała.

Egwene kiwnęła głową.

— Za siedem dni Rand wystąpi przed wodzami klanów jako Ten Który Przychodzi Ze Świtem i wszyscy Aielowie opowiedzą się po jego stronie. ~ — W oczach Mądrych pojawiły się przelotnie jakieś błyski, a Amys poprawiła swój szal. Egwene nie dostrzegła tego. — Ale tylko Światłość wie, co on zamierza zrobić potem.

— Za siedem dni — powtórzyła Nynaeve. — Elayne i ja wyrwiemy już z rąk Czarnych Ajah to, czego poszukuje Liandrin.

Albo, co bardziej prawdopodobne, one znajdą to pierwsze. A więc Mądre nie miały wcale większej pewności, iż Aielowie pójdą za Randem niż Egwene w kwestii jego planów. Żadnej pewności w żadnej sprawie. Nie było jednak powodu, by kłopotać Egwene kolejnymi wątpliwościami.

— Kiedy jedna z nas spotka się z wami ponownie, zdążymy już schwytać je wszystkie za karki i wsadzić do worków, w których pojadą na proces do Wieży.

— Staraj się zachować ostrożność, Nynaeve. Zdaję sobie sprawę, że nie bardzo wiesz, jak to zrobić, ale mimo to spróbuj. Elayne również przekaż ode mnie te słowa. Ona nie jest taka... śmiała... jak ty, ale czasami prawie ci dorównuje.

Amys i Bair położyły dłonie na ramionach Egwene i wszystkie zniknęły.

Starać się zachować ostrożność? Głupia dziewczyna. Zawsze wszak była ostrożna. A cóż takiego Egwene chciała powiedzieć zamiast słowa „śmiała”? Nynaeve splotła ściśle ramiona, aby w ten sposób choć częściowo stłumić pragnienie szarpania za warkocz. Być może lepiej nie wiedzieć.

Uświadomiła sobie, że zapomniała powiedzieć Egwene o Egeanin. Może to i lepiej, może lepiej nie przywoływać wspomnień z niewoli. Nynaeve aż za dobrze pamiętała koszmary, jakie nawiedzały tamtą jeszcze całe tygodnie po uwolnieniu; budziła się wtedy, krzycząc, iż już nikt nigdy nie zakuje jej w łańcuchy. Znacznie lepiej pozostawić rzeczy takimi, jakimi były. Przecież Egwene wcale nie musi spotkać tej Seanchanki.

„Żeby ta baba sczezła! Żebyś, Egeanin, sczezła na proch! Żebyś sczezła!”

— W ten sposób marnuję tylko czas — powiedziała na głos.

Słowa rozniosły się echem wśród wysokich kolumn. Po odejściu tamtych to miejsce zaczęło wyglądać jeszcze bardziej złowieszczo niż przedtem; coraz bardziej przypominało zasadzkę pełną przyczajonych obserwatorów i istot, które w każdej chwili mogą ci skoczyć na plecy. Czas się stąd wynosić.

Najpierw jednak zmieniła fryzurę w pęk długich, cienkich warkoczyków, suknię zaś w przylegające fałdy zielonego jedwabiu. Przejrzysty woal, który zakrył jej usta i nos, unosił się lekko z każdym oddechem. Z grymasem niesmaku wplotła jeszcze we włosy jadeitowe paciorki. Jeżeli któraś z Czarnych sióstr będzie akurat używać skradzionego ter’angreala, żeby się dostać do Świata Snów, to pomyśli sobie, że ona jest jedynie zwykłą kobietą z Tarabon, która wśniła się doń w najzupełniej zwykły sposób. Niektóre z nich znały ją jednak z widzenia. Uniosła pęk przetykanych paciorkami warkoczyków i uśmiechnęła się. Jasnozłociste. Nie wiedziała dotąd, że to możliwe.

„Ciekawe, jak wyglądam z takimi włosami. Czy wciąż będą mogły mnie poznać?”

Nagle przed Callandorem pojawiło się wysokie stojące zwierciadło. W jego głębi ujrzała, jak oczy rozwierają się jej szeroko; podobne do pąka róży usta rozdziawiły się ze zdumienia. Miała twarz Rendry! Jej rysy migotały, zmieniając się. Oczy i włosy stawały się to ciemniejsze, to jaśniejsze; z wysiłkiem udało jej się ustalić i zatrzymać oblicze karczmarki. W ten sposób nikt jej nie pozna. A Egwene sądziła, że ona nie potrafi zachować ostrożności.

Przymknęła oczy, skupiła się na Tanchico, na Pałacu Panarcha, na swej potrzebie. Coś groźnego dla Randa, dla Smoka Odrodzonego, potrzeba... Otaczający ją obraz Tel’aran’rhiod zlał się; poczuła to nieomal namacalnie, chwiejny poślizg, i otworzyła oczy, ciekawa, gdzie się znalazła.

Była to czyjaś sypialnia, wielka niczym wszystkie sześć w „Dworcu Trzech Śliw”; wytynkowane na biało ściany zdobiły malowane fryzy, złote lampy zwisały ze stropu na pozłacanych łańcuchach. Wysokie kolumny łoża wyciągały rzeźbione gałęzie i liście ku baldachimowi nad materacami. Kobieta, której brakowało wielu jeszcze lat do wieku średniego, stała, wsparta sztywno plecami o słupek baldachimu, w nogach łóżka; była wyjątkowo piękna z tymi wydętymi ustami, jakimi Nynaeve ozdobiła również własną twarz. Na jej czarnych, zaplecionych w warkocze włosach spoczywała korona ze złotych trójkątnych liści, pomiędzy którymi osadzono rubiny i perły oraz pojedynczy kamień księżycowy większy od gęsiego jaja, natomiast kark opinała szeroka stuła, spływająca aż do kolan, zdobiona na całej długości złotymi sylwetkami drzew. Jednak prócz korony i stuły okrywała ją jedynie lśniąca warstewka potu.

Rozbiegane oczy stojącej coraz to spoczywały na kobiecie, która wypoczywała na niskiej otomanie. Tamta druga była zwrócona plecami do Nynaeve i zdawała się równie mglista jak przedtem Egwene. Niska i szczupła; ciemne włosy spływały swobodnie na ramiona, szerokie suknie z bladożółtego jedwabiu z pewnością nie należały do kobiety z Tarabon. Nynaeve nie musiała przyglądać się jej twarzy, by wiedzieć, że zobaczy wielkie błękitne oczy i lisie oblicze, ani też widzieć strumieni Powietrza wiążących drugą kobietę do słupka, by zrozumieć, iż patrzy na Temaile Kinderode.

— ...dowiedzieć się tak dużo, wykorzystując sny, zamiast marnować czas na przesypianiu go. — Temaile mówiła z cairhieniańskim akcentem, śmiejąc się. — Czy dobrze się bawisz? Czego mam cię nauczyć w następnej kolejności? Wiem. Kochałam Dziesięć Setek Żeglarzy.

Pokiwała ostrzegawczo palcem.

— Możesz być pewna, że nauczysz się dokładnie całego tekstu, Amathero. Wiesz, że nie mam ochoty... Na co się gapisz?

Znienacka Nynaeve zrozumiała, że kobieta przywiązana do słupka — Amathera? Panarch? — patrzy prosto na nią. Temaile poruszyła się leniwie, jakby chciała odwrócić głowę.

Nynaeve zacisnęła powieki. Potrzeba.

Wszystko wokół zlało się.

Nynaeve wsparła się ociężale o wąską kolumnę i odetchnęła głęboko, jakby przed chwilą przebiegła właśnie dwadzieścia mil, nie miała nawet siły zastanowić się, gdzie jest. Jej serce waliło jak młotem. Amys mówiła o wylądowaniu w gnieździe jadowitych węży. Temaile Kinderode. Czarna siostra, o której Amico powiedziała, że bawi ją zadawanie bólu, bawi ją na tyle, iż stało się przedmiotem nieprzychylnego komentarza ze strony innej z Czarnych Ajah. A ona nie była zdolna przenieść nawet iskierki. Mogła skończyć obok Amathery jako jeszcze jedna ozdoba słupka baldachimu.

„Światłości! — Zadrżała, kiedy to dotarło do niej. — Uspokój się, kobieto! Uciekłaś, a Temaile, nawet jeśli cię widziała, patrzyła na kobietę o włosach koloru miodu, która natychmiast zniknęła, na zwyczajną Tarabonkę, której zdarzyło się wśnić na moment do Tel’aran’rhiod”.

Z pewnością Temaile nie mogła być wystarczająco długo świadoma jej obecności, by wyczuć, iż ona potrafi przenosić. Nawet jeśli nie potrafiła tego dokonać w danej chwili, zdolność ta była w niej, mogła ją wyczuć każda, która również dysponowała tym talentem. Tylko chwila. Jeżeli dopisze szczęście, wystarczająco krótka.

Przynajmniej znała teraz sytuację Amathery. Z pewnością nie była sprzymierzeńcem Temaile. Nowa metoda poszukiwań już zdążyła zaowocować efektami. Ale tego nie było dosyć, jeszcze nie. Usiłując zapanować nad oddechem, rozejrzała się dookoła.

Szeregi wąskich białych kolumn biegły wzdłuż całej długości ścian prostokątnego pomieszczenia, pod stopami miała gładką posadzkę z białego kamienia, na suficie, ponad głową, złocone sztukaterie. Wokół całego obwodu komnaty, wyjąwszy drzwi, biegła lina z białego jedwabiu, zawieszona na wysokich do pasa słupkach z wypolerowanego ciemnego drewna. Wzdłuż ścian stały gabloty i otwarte szafki, a także kości osobliwych zwierząt. Główna sala wystawowa pałacu, jak wywnioskowała z opisu Egwene. To, czego szukała, musiało znajdować się w tutaj. Drugi krok zrobiła już bez wahania; tu z pewnością nie było żadnych węży, żadnych Temaile Kinderode.

Za szklaną gablotą, stojącą na czterech zdobnych nóżkach pośrodku posadzki, dostrzegła nagle przystojną kobietę, o ciemnych włosach falami spływających na ramiona. Nie była Tarabonką, ale to nie ten egzotyczny w tym miejscu wygląd sprawił, że Nynaeve zapatrzyła się na nią. Suknia kobiety zdawała się utkana z mgły, czasami srebrna i nieprzezroczysta, czasami szara i tak cienka, że wyraźnie odsłaniała jej członki i ciało. Skądkolwiek wśniła się tutaj, z pewnością musiała mieć bogatą wyobraźnię, aby coś takiego wymyślić! Nawet skandaliczne suknie Dumani, o których tylko dotąd słyszała, nie mogły się równać z tym strojem.

Kobieta z uśmiechem przejrzała się w przeszklonej gablocie, a potem ruszyła dalej w swej wędrówce po komnacie, aż zatrzymała się w odległym jej krańcu, przed jakimś ciemnym przedmiotem umieszczonym na szczycie postumentu z białego kamienia. Nynaeve nie mogła dostrzec, co to takiego.

Marszcząc czoło, dziewczyna rozluźniła uchwyt na garści warkoczyków w kolorze miodu. Kobieta z pewnością zniknie w każdej chwili, mało komu udawało się wśnić na długo do Tel’aran’rhiod. Oczywiście nie miało to żadnego znaczenia, czy tamta ją zobaczy, bez wątpienia nie była to któraś z listy Czarnych sióstr. A jednak wydawała się jakoś... Nynaeve zorientowała się, że znowu szarpie za pęk warkoczyków. Ta kobieta... Jakby kierowana własną wolą, dłoń szarpnęła raz jeszcze — mocno — ona zaś przyjrzała się jej zdumiona; kłykcie jej palców pobielały, ręka drżała. To było nieomal tak, jakby sądziła, że ta kobieta... Ramiona niepohamowanie drżały, dłoń niemalże chciała wyrwać wszystkie włosy z jej czaszki.

„Dlaczego, na Światłość?”

Kobieta odziana w mgłę wciąż stała przed frontem odległego białego cokołu. Drżenie objęło już całą rękę Nynaeve, aż po ramię. Z pewnością nigdy dotąd nie spotkała tamtej. A jednak... Starała się na siłę rozewrzeć palce, zacisnęły się tylko jeszcze bardziej kurczowo. Z pewnością nigdy. Drżała już teraz od stóp do głów, starała się opanować, okładając się drugą ręką, która jeszcze była wolna. Z pewnością... Zaczynała już szczękać zębami. Ta kobieta przypominała... Miała ochotę zanieść się szlochem. Ta kobieta.

Nagle wnętrze jej pamięci wypełniły eksplodujące obrazy, wtuliła się w stojącą obok kolumnę, jakby z niej mogła zaczerpnąć siłę, w fizycznym czysto sensie, i zamarła z wytrzeszczonymi oczyma. Przypomniała sobie. Zobaczyła to znowu. Komnata Opadającego Kwiecia i ta kobieta o surowej urodzie otoczona poświatą saidara. Ona i Egwene paplające niczym dzieci, na wyścigi starające się udzielić odpowiedzi, wylewające z siebie wszystko, co tylko było im wiadome. Ile zdążyły jej powiedzieć? Trudno było przypomnieć sobie szczegóły, niejasno pamiętała jednak, że niektóre rzeczy udało im się zachować w tajemnicy. Nie dlatego, by tego chciały — powiedziałaby tej kobiecie wszystko, zrobiła wszystko, o co tamta by poprosiła. Jej twarz płonęła wstydem. I gniewem. Jeżeli udało jej się zataić choćby odrobinę, stało się tak tylko dlatego, bo była tak... chętna!... do odpowiedzi na ostatnie pytanie, że omijała poprzednie.

„To nie ma sensu — usłyszała jakiś cichy głos, gdzieś w głębi jej umysłu. — Jeżeli ona jest Czarną siostrą, o której niczego nie wiem, dlaczego nie przekazała nas w ręce Liandrin? Przecież mogła to swobodnie zrobić. Poszłybyśmy za nią jak potulne jagnięta”.

Zimna wściekłość stłumiła tamten głos. Czarna siostra sprawiła, iż tańczyła niczym kukiełka, a potem kazała jej o wszystkim zapomnieć. Rozkazała jej zapomnieć. A ona zapomniała! Cóż, teraz ta kobieta przekona się, jak to jest stawić jej czoło, gotowej i czujnej!

Zanim jednak zdążyła sięgnąć do Prawdziwego Źródła, przy następnej kolumnie ukazała się Birgitte w tym swoim krótkim białym kaftanie i żółtych spodniach zebranych w kostkach. Birgitte lub jakaś kobieta, która śniła, że nią jest, że ma te złote włosy splecione w skomplikowany warkocz. Tamta przyłożyła palec do ust w ostrzegawczym geście, potem wskazała nim Nynaeve, a następnie sklepione podwójnym łukiem wyjście za nimi. Bladobłękitne oczy spojrzały ponaglająco, po czym zniknęła.

Nynaeve potrząsnęła głową. Kimkolwiek była ta kobieta, ona nie miała czasu do stracenia. Otworzyła się na saidara, odwróciła przepełniona Mocą i słusznym gniewem. Kobieta odziana w mgłę zniknęła. Zniknęła! Ponieważ ta złotowłosa idiotka odciągnęła jej uwagę! Zapewne wciąż gdzieś tu była, czekając na nią. Otulona w Moc, wyszła przez drzwi, które wskazała jej tamta.

Złotowłosa czekała na nią w wyłożonym jaskrawymi dywanami korytarzu, gdzie wygasłe złociste lampy rozsiewały woń perfumowanej oliwy. Teraz trzymała w dłoniach srebrny łuk, a kołczan pełen srebrnych strzał wisiał u jej boku.

— Kim jesteś? — dopytywała się Nynaeve. Da tej kobiecie szansę wyjaśnienia swego zachowania. A potem udzieli jej lekcji, którą na długo zapamięta! — Czy jesteś tą samą idiotką, która krzyczała do mnie na Pustkowiu, twierdząc, że jest Birgitte? Miałam właśnie nauczyć jedną z Czarnych Ajah odrobiny dobrych manier, kiedy ty się wtrąciłaś i pozwoliłaś jej uciec!

— Jestem Birgitte — oznajmiła tamta, pochylając swój łuk. — Przynajmniej jest to imię, które powinnaś znać. A lekcja manier mogła stać się twoim udziałem, zarówno tutaj, jak i poprzednio w Ziemi Trzech Sfer. Pamiętam żywoty, które przeżyłam, jakby były zaczytanymi książkami, jedne bardziej mgliste od drugich, ale nie zapomnę nigdy, jak walczyłam u boku Lewsa Therina. Nigdy nie zapomnę oblicza Moghedien, tak samo twarzy Asmodeana, człowieka, któremu omal nie zakłóciłaś spokoju w Rhuidean.

Asmodean? Moghedien? Ta kobieta była jedną z Przeklętych? Przeklęta w Tanchico. I Przeklęty w Rhuidean, na Pustkowiu! Egwene z pewnością powiedziałaby coś, gdyby o tym wiedziała. Nie było sposobu, by ją ostrzec, przynajmniej przez najbliższe siedem dni. Gniew i saidar zafalowały w niej.

— Co ty tutaj robisz? Wiem, że wszyscy zniknęliście po tym, jak stawiliście się na wezwanie Rogu Valere, ale ty przecież...

Urwała wzburzona, straciła wątek, nie wiedząc, co powinna powiedzieć, ale tamta spokojnie skończyła za nią:

— Umarłaś? Ci z nas, którzy przykuci są do Koła, nie umierają tak jak inni ludzie. Gdzież lepiej moglibyśmy oczekiwać, aż Koło wplecie nas na powrót w kolejne żywoty, jeśli nie w Świecie Snów? — Birgitte zaśmiała się znienacka. — Zaczynam mówić, jakbym była filozofem. We wszystkich nieomal żywotach, jakie pamiętam, rodziłam się jako prosta dziewczyna, która w pewnym momencie brała łuk do ręki. Jestem tylko łucznikiem, niczym więcej.

— Jesteś bohaterką setek opowieści — powiedziała Nynaeve. — I widziałam w Falme, do czego zdolne są twoje strzały. Przenoszące Moc Seanchanki nie mogły cię nawet dotknąć. Birgitte, przyszło nam się zmierzyć z dziesięcioma Czarnymi Ajah. Oraz, jak z tego wynika, również jedną z Przeklętych. Potrzebujemy twojej pomocy.

Kobieta skrzywiła się, skonsternowana i pełna żalu.

— Nie mogę, Nynaeve. Nie jestem w stanie dotknąć nawet realnego świata, jeśli nie wezwie mnie Róg. Albo dopóki Koło mnie nie wyplecie ponownie. Gdyby się to jednak stało w tej chwili, znalazłabyś tylko dziecko kwilące u piersi matki. Jeżeli zaś chodzi o Falme, odpowiedziałam na wezwanie Rogu; my wszyscy nie znajdowaliśmy się tam w takim samym sensie, w jakim wy, czyli cieleśnie. Dlatego też Moc nie mogła wyrządzić nam żadnej krzywdy. Tutaj wszystko co do joty jest częścią snu, a Jedyna Moc może mnie zniszczyć równie łatwo jak ciebie. Łatwiej nawet. Powiedziałam ci, jestem tylko łuczniczką, czasami bywałam żołnierzem, niczym więcej.

Jej warkocz o skomplikowanym splocie zakołysał się, kiedy potrząsnęła głową.

— Nie wiem, dlaczego ci to wszystko tłumaczę. Nie powinnam wszak nawet z tobą rozmawiać.

— Dlaczego nie? Rozmawiałyśmy już wcześniej. A Egwene również sądzi, że cię widziała. To byłaś ty, nieprawdaż? — Nynaeve zmarszczyła brwi. — Skąd znasz moje imię? Czy po prostu wiesz o wszystkim?

— Wiem to, co widzę i słyszę. Obserwowałam cię i słuchałam, kiedy tylko zdarzyło mi się na ciebie natrafić. Na ciebie i te dwie pozostałe kobiety oraz młodego mężczyznę z jego wilkami. Zgodnie z przykazaniami nie wolno nam rozmawiać z nikim, kto wie, iż znajduje się w Tel’aran’rhiod. A nadto jeszcze, ponieważ zło wędruje po snach, jak czyni to w rzeczywistym świecie, wy, którzy walczycie z nim, przyciągacie mnie. Nawet jeśli wiem, że na nic prawie nie mogę się przydać. Zrozumiałam, że pragnę wam pomóc. Ale nie wolno mi. To pogwałciłoby przykazania, przykazania, które wiązały mnie przez tak wiele obrotów Koła, że w mych najdawniejszych, najsłabszych wspomnieniach pamiętam, iż żyłam już setki, tysiące razy. Rozmowa z tobą gwałci przykazania równie silne jak prawo.

— Doprawdy, tak właśnie jest — odezwał się ochrypły, męski głos.

Nynaeve aż podskoczyła i omal nie smagnęła na oślep Mocą. Mężczyzna był ciemny, silnie umięśniony, nad jego ramionami sterczały dwie rękojeści mieczy. Podszedł kilka kroków bliżej z miejsca, z którego odezwał się do Birgitte. Dzięki rozmowie z Birgitte te dwa miecze wystarczyły, by rozpoznała w nim Gaidala Caina — ale podczas gdy złotowłosa Birgitte była równie piękna jak w opowieściach, on zdecydowanie do nich nie dorastał. W rzeczy samej był najbrzydszym mężczyzną, jakiego Nynaeve kiedykolwiek widziała w życiu, z twarzą szeroką i płaską, ze zbyt wielkim, ciężko zwieszonym nosem i ustach rozcinających twarz niczym szeroka rana. Birgitte uśmiechnęła się jednak do niego; jej dotknięcie jego policzka niosło ze sobą znacznie więcej niźli tylko czułość. Z zaskoczeniem zauważyła jego niski wzrost. Prawda, potężnie zbudowany i muskularny, a każdy jego ruch zdradzał utajoną siłę i to chyba powodowało, iż na pierwszy rzut oka zdawał się wyższy niż w rzeczywistości.

— Prawie zawsze byliśmy ze sobą związani. — Birgitte poinformowała Nynaeve, nie odrywając wzroku od Caina. — Zazwyczaj rodził się znacznie wcześniej niż ja... Stąd też wiedziałam, że mój czas się zbliża, kiedy już nie mogłam go znaleźć... i zwykle w rzeczywistym świecie nienawidziłam go od pierwszego wejrzenia. Jednakże prawie zawsze kończyliśmy jako kochankowie lub małżonkowie. Prosta historia, ale wydaje mi się, że przerabialiśmy ją na tysiąc sposobów.

Cain zignorował Nynaeve, jakby w ogóle nie istniała.

— Przykazania istnieją z określonego powodu, Birgitte. Z ich złamania nigdy nie wyniknęło nic prócz przykrości i kłopotów.

Nynaeve zdała sobie sprawę, że jego głos był rzeczywiście ochrypły. Zupełnie nie przypominał mężczyzny z opowieści.

— Być może po prostu nie potrafię usiedzieć spokojnie, kiedy patrzę na walkę ze złem — cicho odrzekła Birgitte. — Albo może zwyczajnie tęsknię znowu za ciałem. Minęło dużo czasu, odkąd odrodziliśmy się po raz ostatni. Cień znowuż podnosi łeb, Gaidal. Również tutaj. Musimy z nim walczyć. To było powodem przykucia nas do Koła.

— Kiedy wezwie nas Róg, będziemy walczyć. Kiedy Koło wplecie nas w cielesny świat, będziemy walczyć. Ale nie wcześniej! — Spojrzał na nią groźnie. — Czy zapomniałaś, co Moghedien ci obiecała, kiedy poszliśmy za Lewsem Therinem? Widziałem ją, Birgitte. Dowie się, że jesteś tutaj.

Birgitte odwróciła się ku Nynaeve.

— Pomogę ci, jeśli tylko będę mogła, ale nie spodziewaj się zbyt wiele. Tel’aran’rhiod jest całym moim światem, stać mnie jednak na znacznie mniej niż ciebie.

Nynaeve zamrugała; ciemny, potężny mężczyzna nie wykonał żadnego na pozór ruchu, ale nagle znalazł się dwa kroki dalej i teraz przesuwał osełką po ostrzu jednego ze swoich mieczy z cichym, jedwabistym sykiem. Całą swą postawą oznajmiał, że jeśli o niego chodzi, Birgitte mówi sama do siebie.

— Co możesz mi opowiedzieć o Moghedien, Birgitte? Muszę wiedzieć, ile tylko można, jeśli mam stawić jej czoło.

Pochylając swój łuk, Birgitte po namyśle rzekła:

— Walka z Moghedien jest trudna i to nie tylko dlatego, że jest jedną z Przeklętych. Ona zazwyczaj przyczaja się, nie podejmuje najmniejszego ryzyka. Atakuje dopiero wówczas, gdy dostrzeże słabość, porusza się jedynie w półmroku. Jeżeli obawia się porażki, ucieknie; nie należy do tych, którzy walczą do ostatka, nawet jeżeli miałoby to stworzyć szansę zwycięstwa. Szansa to za mało dla Moghedien. Ale nie traktuj jej z lekceważeniem. Jest niczym wąż zwinięty w wysokiej trawie, czekający na właściwy moment, by uderzyć, a współczucia ma jeszcze mniej niźli on. W szczególności tutaj nie wolno jej lekceważyć. Lanfear zawsze twierdziła, że Tel’aran’rhiod stanowi jej królestwo, lecz Moghedien potrafi dokonywać w nim rzeczy dalece przekraczających możliwości Lanfear, chociaż nie posiada siły tamtej w cielesnym świecie. Sądzę jednak, że nigdy nie podjęłaby ryzyka konfrontacji z Lanfear.

Nynaeve zadrżała, strach walczył w niej z gniewem, dzięki któremu była zdolna utrzymać Moc. Moghedien. Lanfear. Ta kobieta tak lekko mówiła o Przeklętych.

— Birgitte, co obiecała ci Moghedien?

— Ona wiedziała, kim jestem, choć ja sama nie miałam o tym pojęcia. Bo skąd niby miałabym wiedzieć. — Birgitte zerknęła na Caina; zdawał się całkowicie pochłonięty swym mieczem, ale mimo to i tak zniżyła głos. — Obiecała, że będę łkać w samotności, dopóki obraca się Koło. Powiedziała to w taki sposób, jakby stwierdzała fakt, który jeszcze się nie wydarzył.

— A mimo to chcesz nam pomóc.

— Jeśli tylko potrafię, Nynaeve. Pamiętaj, że powiedziałam ci, byś nie oczekiwała nazbyt wiele. — Ponownie objęła wzrokiem mężczyznę ostrzącego miecz. — Spotkamy się jeszcze, Nynaeve. Jeżeli będziesz ostrożna i przeżyjesz.

Zważyła w dłoni łuk, a potem podeszła do Caina, otoczyła go ramieniem i zaczęła mu szeptać coś do ucha. Cokolwiek to było; Cain śmiał się, kiedy razem znikali.

Nynaeve potrząsnęła głową. Ostrożna. Wszyscy mówili jej o ostrożności. Legendarna bohaterka, która obiecała pomoc, stwierdzając jednocześnie, że niewiele będzie mogła zrobić. Oraz jedna z Przeklętych w Tanchico.

Myśl o Moghedien, o tym, co tamta jej zrobiła, ponownie rozbudziła w niej gniew, narastający do czasu, aż Jedyna Moc zaczęła pulsować w niej niczym słońce. Zupełnie niespodziewanie znalazła się w komnacie, w której była wcześniej; nieomal pragnęła, aby tamta wróciła. Ale komnata było pusta. Wściekłość i Moc szalały w niej, aż pomyślała, że jej skóra popęka i sczernieje. Moghedien, czy też którakolwiek z Czarnych sióstr, mogła znacznie łatwiej wyczuć jej obecność, kiedy przenosiła Moc, ale mimo to wciąż nie zwalniała uchwytu Prawdziwego Źródła. Niemalże pragnęła, by tamte ją odnalazły, mogłaby wtedy wyładować swój gniew. Temaile zapewne wciąż znajdowała się w Tel’aran’rhiod. Jeżeli wróci do sypialni Panarch, będzie mogła skończyć z nią raz na zawsze. Wyrównać rachunki z Temaile — i ostrzec pozostałe. Tego było tyle, że aż zaczęła warczeć.

Do czego tak się uśmiechała Moghedien? Podeszła do gabloty — szerokiej szklanej skrzyni ustawionej na rzeźbionym stole — i zajrzała do środka. Pod szkłem stało sześć różnych, nie pasujących do siebie figurek. Na stopę wysoka naga kobieta wspinała się na palce, tańcząc; pasterz o połowę mniejszy grał na flecie, ramię wspierał na kiju, a u jego stóp leżała owca, pozostałe statuetki podobne były do tych dwu. Nie miała jednak najmniejszych wątpliwości, co wywołało uśmiech na twarzy Przeklętej.

W samym środku okrągłego lakierowanego na czerwono drewnianego postumentu spoczywał krążek wielkości męskiej dłoni, rozdzielony na połowy falistą linią, jedna część lśniła bielą bardziej nieskazitelną niźli śnieg, druga czarniejsza była od sadzy. Wiedziała, że krążek wykonany został z cuendillara, widziała już podobne, mimo iż wykonano ich zaledwie siedem. Jedna z pieczęci na więzieniu Czarnego; ogniskowa jednego z zamków, które trzymały go w Shayol Ghoul, uniemożliwiając mu wydostanie się na świat. To było być może równie ważne znalezisko jak tamta rzecz, którą można byłoby zagrozić Randowi. Nie wolno dopuścić, by wpadło w ręce Czarnych Ajah.

Nagle zobaczyła swoją podobiznę. Powierzchnia gabloty wykonana była z najlepszego szkła, pozbawionego pęcherzyków, dzięki czemu dawała odbicie równie czyste jak zwierciadło, choć oczywiście słabsze. Fałdy ciemnozielonego jedwabiu otulały jej ciało tak ściśle, że ukazywały każdą krągłość piersi, bioder i ud. Długie warkocze koloru miodu, przetykane jadeitowymi paciorkami, okalały twarz o wielkich, piwnych oczach i wydętych ustach. Poświata saidara była, rzecz jasna, niewidoczna. Zamaskowana w takim stopniu, że sama nie potrafiła się rozpoznać, a jednocześnie zachowywała się tak, jakby miała wypisane na czole, że jest Aes Sedai.

— Potrafię zachować ostrożność — burknęła.

Jednak jeszcze przez moment zatrzymała saidara. Moc wypełniała ją niczym rycie, które pulsowało w jej ciele; czuła się tak, jakby jej skórę przenikały wszystkie rozkosze, jakich kiedykolwiek zaznała. W końcu poczucie, że się wygłupia, ułatwiło odepchnięcie Prawdziwego Źródła. Czy też może efekty towarzyszące przenoszeniu Mocy do tego stopnia osłabiły gniew, że nie potrafiła go już dłużej utrzymać.

Niezależnie od przyczyny Moc i tak nie pomagała w poszukiwaniach. Przedmiot, na którym jej zależało, musiał znajdować się gdzieś w tej wielkiej komnacie, w którejś z tych gablot. Oderwała wzrok od czegoś, co przypominało szkielet zębatej jaszczurki, długiej na dziesięć kroków, i zamknęła oczy. Potrzeba. Zagrożenie dla Smoka Odrodzonego, dla Randa. Potrzeba.

Rozmycie.

Stała wewnątrz przestrzeni ograniczonej białym jedwabnym sznurem biegnącym przy ścianie komnaty; krawędź białego kamiennego postumentu dotykała jej sukni. To, co znajdowało się na jego szczycie, nie wyglądało szczególnie groźnie na pierwszy rzut oka — naszyjnik i dwie bransolety z czarnego metalu — ale nic innego nie było.

„Przecież chyba nie myślałaś, że ten przedmiot dosłownie wpadnie ci w ręce” — skarciła się gniewnie.

Wyciągnęła dłoń i dotknęła go...

„Ból. Smutek. Cierpienie”.

...i natychmiast ją cofnęła, ciężko dysząc, a uczucia płynące niczym z otwartej rany wciąż tłukły się echem po jej głowie. Pozbyła się najmniejszych nawet wątpliwości. Tego właśnie poszukiwały Czarne Ajah. A skoro wciąż znajdowało się na postumencie w Tel’aran’rhiod, musiało być na tym samym miejscu w rzeczywistym świecie. Pokonała je. Ten biały kamienny postument.

Odwróciła się i spojrzała w stronę szklanej gabloty, w której spoczywała pieczęć z cuendillara, znalazła miejsce, gdzie stała, kiedy po raz pierwszy dostrzegła Moghedien. Przeklęta takie patrzyła na postument, na te bransolety i obrożę. Moghedian musiała wiedzieć. Jednak...

Wszystko dookoła zawirowało, rozmyło się, a potem zniknęło.

— Obudź się, Nynaeve — mamrotała Elayne, tłumiąc kolejne ziewnięcie, a jednocześnie nieustępliwie potrząsając śpiącą za ramię. — Musiała już minąć co najmniej godzina. Ja też chciałabym się trochę przespać. Obudź się albo zobaczymy, jak ci się spodoba wiadro zimnej wody na głowę.

Nynaeve odemknęła powieki, spojrzała na nią.

— Jeżeli ona wie, czym to jest, dlaczego im nie powie-. działa? Jeżeli one wiedzą, kim ona jest, czemuż musiała sprawdzać wszystko w Tel’aran’rhiod? Czy ona również przed nimi się ukrywa?

— O czym ty właściwie mówisz?

Warkoczyki aż zawirowały wokół głowy Nynaeve, kiedy gwałtownie podniosła się i usiadła, opierając o wezgłowie łóżka. Wygładziła swą jedwabną bieliznę i stwierdziła:

— Powiem ci, o czym mówię.

Usta Elayne powoli otwierały się ze zdumienia, kiedy po kolei opowiadała jej, co się zdarzyło od spotkania z Egwene. Poszukiwanie zdominowane przez potrzebę. Moghedien. Birgitte i Gaidan Cain. Naszyjnik z czarnego metalu i bransolety. Asmodean na Pustkowiu. Jedna z pieczęci na więzieniu Czarnego w Pałacu Panarcha. Dużo wcześniej, zanim Nynaeve doszła do Temaile i Panarch; do czego wróciła dopiero po namyśle, Elayne osunęła się słabo na skraj materaca. I te zmiany wyglądu, przebranie się za Rendrę. Gdyby twarz Nynaeve nie była skończenie ponura i poważna, Elayne pomyślałaby, że opowiada jedną z bardziej zwariowanych historii Thoma.

Egeanin siedziała ze skrzyżowanymi nogami w swej lnianej bieliźnie, dłonie trzymała oparte na kolanach, w jej oczach zamarło niedowierzanie. Elayne miała nadzieję, że Nynaeve nie zacznie się wściekać, widząc, że rozwiązała tamtej nadgarstki.

Moghedien. To była najbardziej przerażająca część całej opowieści. Jedna z Przeklętych’ w Tanchico. Przeklęta, która oplątała je Mocą tak, że wyjawiły jej wszystko. Elayne nie potrafiła sobie niczego przypomnieć. Sama myśl o tamtej wystarczyła, by zaczęło ją skręcać w żołądku.

— Nie mam pojęcia, czy Moghedien... — przerwała przerażona.

„Światłości, czy to możliwe, żeby ona tak po prostu weszła sobie do środka i zmusiła nas...”

— ...skrywa swą obecność przed Liandrin i resztą, Nynaeve. To zgadzałoby się z tym, co Birgitte...

„Światłości, legendarna Birgitte udzielająca jej rady!”

— ...o niej powiedziała.

— Niezależnie od tego, o co chodzi Moghedien — odrzekła Nynaeve napiętym głosem — mam zamiar doprowadzić do tego, by za wszystko zapłaciła.

Opadła na rzeźbione w kwiaty wezgłowie łóżka.

— W każdym razie musimy zabrać im zarówno pieczęć, jak i naszyjnik z bransoletami.

Elayne pokręciła głową.

— W jaki sposób biżuteria może być niebezpieczna dla Randa? Jesteś pewna? Czy to jest jakiś rodzaj ter’angreala? Jak to dokładnie wyglądało?

— Wyglądało jak naszyjnik z bransoletami — warknęła z rozdrażnieniem Nynaeve. — Dwie połączone bransolety zrobione z jakiegoś czarnego metalu i szeroki naszyjnik niczym czarna obroża...

Jej spojrzenie pomknęło w stronę Egeanin, Elayne w tejże samej chwili postąpiła podobnie.

Ciemnowłosa kobieta, całkiem nie zmieszana, przyklękła, by usiąść na piętach.

— Nigdy nie słyszałam o a’dam zrobionym dla mężczyzny ani o żadnym przedmiocie podobnym do tego, który opisałaś. Nikt nie próbuje kontrolować mężczyzny, potrafiącego przenosić.

— To służy właśnie do tego celu — powiedziała cicho Elayne.

„Światłości, sądzę, że przez cały czas miałam nadzieję, iż coś takiego nie istnieje”.

Przynajmniej Nynaeve znalazła go pierwsza; przynajmniej mają jakąś szansę, by nie dopuścić do wykorzystania go przeciwko Randowi.

Oczy Nynaeve zwęziły się, kiedy spostrzegła wolne ręce Egeanin, ale nic nie powiedziała.

— Moghedien z całą pewnością jest jedyną, która wie. W przeciwnym razie to wszystko nie ma sensu. Jeżeli znajdziemy sposób na dostanie się do wnętrza pałacu, zabierzemy pieczęć i to... cokolwiek to jest. I spróbujemy uwolnić Amatherę. Kiedy Liandrin i jej wspólniczki przekonają się, że mają przeciwko sobie Legion Panarcha, Straż Obywatelską oraz, być może również, Białe Płaszcze, zrozumieją, że nawet Moc w niczym im nie pomoże! Problem jednak polega na tym, jak niepostrzeżenie dostać się do środka.

— Mam kilka pomysłów — uspokoiła ją Elayne. — Obawiam się jednak, że nasi mężczyźni będą nam przeszkadzać.

— Zostaw ich mnie — parsknęła Nynaeve. — Ja...

W korytarzu rozległ się tupot butów, mężczyźni krzyczeli; wszystko jednak ścichło równie nagle, jak rozbrzmiało. Thom stał na zewnątrz na straży.

Elayne skoczyła, by odemknąć drzwi, w biegu objęła saidara, Nynaeve zgramoliła się z łóżka i podążyła tuż za nią. Egeanin zresztą również.

Thom właśnie podnosił się z podłogi, trzymając się za głowę. Juilin ze swą długą pałką oraz Bayle Domon z maczugą stali nad człowiekiem o jasnych, słomianych włosach, który nieprzytomny leżał na podłodze, twarzą w dół.

Elayne pośpieszyła do Thoma, usiłując delikatnie go podnieść. Obdarzył ją wdzięcznym uśmiechem, ale uparcie odsuwał jej dłonie.

— Czuję się zupełnie dobrze, dziecko.

Dobrze? Na jego skroni rósł wielki guz.

— Ten człowiek szedł sobie przez korytarz i nagle kopnął mnie w głowę. Przypuszczam, że chodziło mu o moją sakiewkę.

No i tyle. Kopnięto go w głowę i czuje się dobrze.

— I zapewne osiągnąłby swój cel — wtrącił Juilin — gdybym właśnie nie wyszedł z pokoju, żeby sprawdzić, czy nie należy zmienić Thoma.

— Gdybym to ja tego nie postanowił — wymamrotał Domon. Ale ich wzajemna wrogość zdawała się teraz znacznie mniej widoczna.

Elayne zabrało tylko chwilę, zanim zrozumiała dlaczego. Nynaeve oraz Egeanin stały w korytarzu odziane jedynie w bieliznę. Juilin z upodobaniem mierzył je wzrokiem, z upodobaniem, które mogło spowodować kłopoty, gdyby dostrzegła je Rendra, chociaż przynajmniej starał się nie rzucać z tym w octy. Domon nie czynił natomiast najmniejszego wysiłku, żeby skryć swe otwarte zadowolenie z widoku skąpo odzianej Egeanin; skrzyżowawszy ramiona, wydął usta, podczas gdy jego oczy mierzyły ją od stóp do głów.

Sens całej sceny szybko dotarł do świadomości obu kobiet, jednakże ich reakcje były całkowicie odmienne. Nynaeve, w swym cieniutkim białym jedwabiu, zmierzyła łowcę złodziei pozbawionym wyrazu spojrzeniem i sztywno wycofała się do wnętrza pokoju, kryjąc zarumienioną nieco twarz za futryną. Egeanin, której lniana bielizna była znacznie grubsza i dłuższa niż Nynaeve — Egeanin, która zachowała chłodny spokój, kiedy została uwięziona, i która walczyła niczym Strażnik — stanęła teraz jak wryta z rozszerzonymi oczyma, ciężko łapiąc oddech. Elayne patrzyła z rozbawieniem, kiedy Seanchanka wydała z siebie udręczony pisk i wskoczyła niemalże do wnętrza pokoju.

Na całej długości korytarza natychmiast zaczęły się otwierać drzwi, ludzie wystawiali głowy na zewnątrz; pochowali je jednak szybko z trzaskiem, zamykając drzwi, gdy tylko zobaczyli rozciągniętego na podłodze człowieka i pozostałych stojących nad nim. Po chwili dobiegający z pomieszczeń łomot świadczył, iż zapewne barykadują wejścia łóżkami i komodami.

Minęło kilka dłuższych chwil, zanim z wnętrza sypialni na powrót odezwały się Egeanin i Nynaeve, ta pierwsza wciąż zaczerwieniona była po korzonki włosów. Elayne naprawdę nie potrafiła jej zrozumieć. Była w bieliźnie, to prawda, ale ta skrywała ją prawie tak dobrze jak tarabońska suknia, którą ona miała na sobie: Jednak Juilin i Domon nie mieli prawa patrzeć na nie zalotnie. Zmierzyła ich wzrokiem, który powinien natychmiast przywołać ich do porządku.

Niestety, Domon był nazbyt zajęty chichotaniem i pocieraniem górnej wargi, aby na cokolwiek zwrócić uwagę. Przynajmniej do Juilina coś dotarło, nawet jeśli westchnął tylko ciężko, jak zwykli czynić to mężczyźni, kiedy rzuca się na nich całkowicie niesłuszne podejrzenia. Unikając jej wzroku, pochylił się i przewrócił jasnowłosego na plecy. Okazał się zupełnie przystojnym, smukłym mężczyzną.

— Znam tego człowieka — wykrzyknął Juilin. — On właśnie próbował mnie okraść. Albo tylko tak sądziłem — dodał po namyśle. — Nie wierzę w zbiegi okoliczności. Chyba żeby w mieście znajdował się Smok Odrodzony.

Elayne wymieniła zatroskane spojrzenia z Nynaeve. Z pewnością obcy nie był w służbie Liandrin, Czarne Ajah nie wykorzystywałyby mężczyzny do szpiegowania w korytarzu, co więcej... Co więcej, nie korzystałyby również z pomocy wynajętych ulicznych zbirów. Elayne przeniosła pytające spojrzenie na Egeanin. Nynaeve również popatrzyła na nią, zdecydowanie domagając się wyjaśnień.

— To jest Seanchanin — powiedziała Egeanin po chwili.

— Próba uwolnienia więźnia? — wymruczała sucho Nynaeve, ale kobieta tylko potrząsnęła głową.

— Nie wątpię, że szukał mnie, ale nie chodziło mu o to, by przyjść mi z pomocą. Gdyby wiedział... lub choćby podejrzewał... że puściłam Bethamin wolno, chciałby na pewno... porozmawiać ze mną.

Elayne miała wrażenie, że chodziłoby tu o coś więcej niźli samą rozmowę, a to, co dodała po chwili Egeanin, tylko potwierdziło jej przypuszczenia.

— Najlepiej będzie, jak poderżniecie mu gardło. On może również wam przysporzyć kłopotów, jeśli uzna, że jesteście moimi przyjaciółkami, albo gdy odkryje, iż jesteście Aes Sedai.

Potężnie zbudowany illiański przemytnik spojrzał na nią zaszokowany, a szczęka Juilina opadła niemalże na pierś, Thom jednak, zupełnie przeciwnie, kiwnął tylko głową, najwyraźniej w całości zgadzając się ze zdaniem Egeanin.

— Nie jesteśmy tutaj po to, by podcinać seanchańskie gardła — oznajmiła Nynaeve, lecz takim tonem, jakby cel ich pobytu mógł się w każdej chwili zmienić. — Bayle, Juilin, zastawcie go w alejce za gospodą. Gdy się obudzi, będzie miał szczęście, jeśli zostanie mu choćby bielizna. Thom, znajdź Rendrę i powiedz jej, że chcemy mocnej herbaty do Komnaty Opadającego Kwiecia. I zapytaj ją, czy ma korę wierzby albo acemę; zrobię ci jakiś okład na głowę.

Trzej mężczyźni patrzyli na nią bez słowa.

— No co jest, ruszajcie! — warknęła. — Musimy zaplanować, co mamy teraz robić!

Ledwie pozwoliła Elayne wejść do środka i zaraz za nią zatrzasnęła drzwi z głośnym hukiem, a potem zaczęła wciągać suknię przez głowę. Egeanin wbiła się w swoją z takim pośpiechem, jakby mężczyźni wciąż na nią patrzyli.

— Najlepszym sposobem jest nie zwracać na nich uwagi, Egeanin — powiedziała Elayne. Dziwnie się czuła, udzielając rad komuś starszemu jeszcze niż Nynaeve, ale jakkolwiek kompetentna była Seanchanka w innych dziedzinach, najwyraźniej niczego nie wiedziała o mężczyznach. — Inaczej bowiem tylko ich ośmielasz, chociaż nie mam pojęcia dlaczego — przyznała. — Ale tak się właśnie dzieje. Byłaś całkiem przyzwoicie odziana. Naprawdę.

Głowa Egeanin pojawiła się w rozcięciu sukni.

— Przyzwoicie? Nie jestem dziewczyną służebną. Nie jestem tancerką shea! — Groźny wyraz twarzy ustąpił pełnemu zakłopotania zmarszczeniu brwi. — Chociaż on jest raczej przystojny. Dotąd tak o nim nie myślałam.

Zastanawiając się, czym są tancerki shea, Elayne podeszła, by pomóc jej zapiąć guziki.

— Rendra będzie ci miała dużo do powiedzenia, jeśli się zorientuje, że pozwalasz Juilinowi flirtować ze sobą.

Ciemnowłosa kobieta rzuciła jej przez ramię zaskoczone spojrzenie.

— Z łowcą złodziei? To Bayle’a Domona miałam na myśli. Słusznie zbudowany mężczyzna. Ale przemytnik — westchnęła z żalem. — Przestępca.

Elayne przypuszczała, że gustów doprawdy nie da się zrozumieć — Nynaeve z pewnością kochała Lana, a był przecież aż nazbyt ponury i onieśmielający — ale Bayle Domon? Ten człowiek przecież był niemalże równie gruby jak wysoki, przypominał sylwetką ogira!

— Paplasz jak Rendra, Elayne — warknęła Nynaeve. Z wysiłkiem starała się zapiąć swoją suknię, obiema rękoma manipulując za plecami. — Skoro już skończyłyście plotkować o mężczyznach, to może zechcecie łaskawie pominąć temat waszej nowej szwaczki. Musimy postanowić, co dalej. Jeżeli poczekamy na mężczyzn, będą się starali nas powstrzymać, a nie jestem w nastroju, żeby tracić czas na pokazywanie im, gdzie jest ich miejsce. Skończyłaś już z nią? Mnie samej też przydałaby się odrobina pomocy.

Szybko zapiąwszy ostatni mały guziczek Egeanin, Elayne sztywno podeszła do Nynaeve. Nie rozmawiała o mężczyznach i strojach. Nawet w najmniejszym stopniu nie przypominała Rendry. Odsuwając zwisające na kark warkoczyki, Nynaeve spojrzała na nią spod zmarszczonych brwi, kiedy Elayne szarpnęła mocno jej suknię, by zapiąć guziki. Ich ciasny, potrójny szereg, sięgający aż do karczka, nie był jedynie ozdobą. Nynaeve dawała się Rendrze namówić do wkładania najmodniejszych, obcisłych staników. A potem gadała o innych, że spędzają cały czas na myśleniu o strojach. To było niesprawiedliwe, ona z pewnością myślała o zupełnie innych rzeczach.

— Zastanawiałam się nad tym, w jaki sposób mogłybyśmy się dostać nie zauważone do pałacu, Nynaeve. Wymyśliłam. Będziemy naprawdę niewidzialne.

W miarę jak rozmawiały, mars na czole Nynaeve wygładzał się. Sama Nynaeve miała również parę pomysłów. Kiedy zaś Egeanin wysunęła kilka sugestii, usta Nynaeve zacisnęły się, ale uwagi były rozsądne, toteż nawet ona nie mogła ich od ręki odrzucić. Zanim były gotowe, aby zejść do Komnaty Opadającego Kwiecia, miały już uzgodniony plan oraz nieugięte postanowienie, że nie pozwolą mężczyznom zmienić go nawet na jotę. Moghedien, Czarne Ajah, czy ktokolwiek rządził w Pałacu Panarcha, straci swoją przewagę, zanim zdąży zrozumieć, co się stało.

53

Cena wyjazdu

Jedynie trzy świece oraz dwie lampy oświetlały wspólną salę gospody „Winna Jagoda”, ponieważ i świec, i oliwy do lamp zaczynało już brakować. Włócznie oraz pozostała broń zniknęły ze ścian; baryłka, w której przechowywano stare miecze, była pusta. Lampy stały na dwóch stołach zestawionych razem przed wysokim kamiennym kominkiem, gdzie Marin al’Vere, Daise Congar oraz pozostałe członkinie Koła Kobiet przeglądały listy skąpych zapasów żywności, jakie zostały jeszcze w Polu Emonda. Perrin starał się nie słyszeć, co mówią.

Przy sąsiednim stole Faile ostrzyła jeden ze swoich noży, osełka cicho, równomiernie poświstywała. Przed nią leżał łuk, a najeżony strzałami kołczan wisiał u pasa. Okazała się zupełnie niezłą łuczniczką, Perrin jednak miał nadzieję, iż nigdy nie odkryje, że dano jej łuk przeznaczony dla chłopców; choć zapewne gorąco protestowałaby, gdyby się o tym dowiedziała, ale nie miała dość siły, by naciągnąć łuk, jakiego w Dwu Rzekach używali mężczyźni.

Poprawił swój topór tak, by nie wbijał mu się w bok, i spróbował się skupić na dyskusji, jaką od dłuższego czasu wiódł już z siedzącymi obok mężczyznami. I tak nie wszyscy kierowali swoją uwagę tam, gdzie powinni.

— One mają lampy — wymamrotał Cenn — a my musimy zadowalać się łojówkami.

Pokrzywiony starzec spojrzał z odrazą na parę świec, osadzonych w brązowych świecznikach.

— Daj spokój, Cenn — powiedział zmęczonym głosem Tam, wyciągając zza pasa fajkę i kapciuch na tytoń. — Choć raz daj spokój.

— Gdybyśmy musieli czytać lub pisać — dodał Abell, tonem głosu znamionującym znacznie większe zniecierpliwienie, niż wynikałoby to z treści jego słów — wówczas my mielibyśmy lampy. — Jego skronie owijał bandaż.

Chcąc przypomnieć strzecharzowi, że to nie on jest burmistrzem, Bran poprawił zwisający na jego szerokiej piersi srebrny medalion, przedstawiający szalki wagi.

— Staraj się myśleć o tym, o czym powinieneś, Cenn. Nic nie przyjdzie nam z tego, że będziesz marnował czas Perrina.

— Myślę po prostu, że powinniśmy mieć lampy — biadolił Cenn. — Perrin powiedziałby mi, gdybym marnował jego czas.

Perrin westchnął; było już późno, powieki zaczynały mu się kleić. Żałował, że nie przyszła kolej na kogoś innego, by reprezentować Radę Wioski, żeby to był Haral Luhhan albo Jon Thane czy Samel Crawe, w ogóle każdy, tylko nie Cenn ze swoimi złośliwościami. A na dodatek pragnął czasami, by któryś z tych mężczyzn spojrzał mu w oczy i powiedział: „To są sprawy dla burmistrza i Rady Wioski, młody człowieku. Ty możesz wracać do kuźni. Powiemy ci, co należy zrobić”. Zamiast tego jednak martwili się, że marnują jego czas, odnosili się do niego z szacunkiem. Czas. Jak wiele napaści zdarzyło się w ciągu tych siedmiu dni, które minęły od pierwszego ataku? Nie potrafił ich już zliczyć.

Bandaż na głowie Abella złościł Perrina. Aes Sedai uzdrawiały ostatnio jedynie najciężej rannych; jeżeli człowiek mógł w miarę normalnie funkcjonować ze swoją kontuzją, odprawiały go z niczym. Ciężko rannych nie było dotąd szczególnie wielu, ale, jak gniewnie oznajmiła Verin, nawet Aes Sedai mają tylko określony zapas sił — najwyraźniej ich sztuczka z katapultowaniem kamieni kosztowała je równie dużo co uzdrawianie. Przynajmniej raz nie trzeba mu było przypominać o granicach możliwości Aes Sedai. Niewielu ciężko rannych. Dotąd.

— Jak jest ze strzałami? — zapytał. To właśnie o tym powinien myśleć.

— Dosyć dobrze — odrzekł Tam, odpalając fajkę od jednej ze świec. — Wciąż udaje nam się odzyskiwać większość z tego, co wystrzelimy, przynajmniej za dnia. W ciągu nocy zabierają swoich poległych jako żywność do kotłów, jak mniemam, i te groty tracimy.

Pozostali mężczyźni również wyciągnęli swe fajki z kapciuchów i kieszeni kaftanów. Cenn mamrotał coś o tym, że zapomniał kapciucha. Gderając, Bran podsunął mu swój; jego łysina lśniła w świetle świec.

Perrin potarł dłonią czoło. O cóż to zamierzał w następnej kolejności zapytać? Pale. Ostatnimi czasy, podczas większości ataków walki toczyły się przy palisadzie, szczególnie w nocy. Ile razy trolloki omal nie wdarły się do środka? Trzy? Cztery?

— Czy każdy ma już włócznię albo coś w rodzaju piki. Czego trzeba, aby zrobić ich więcej?

Zapanowało milczenie, a on opuścił dłoń. Pozostali patrzyli na niego.

— Pytałeś już o to wczoraj — łagodnie powiedział Abell. — A Haral mówił ci, że nie została ani jedna kosa czy widły w wiosce, które jeszcze nie zostały przerobione na broń. Po prawdzie to mamy ich więcej niźli rąk do walki.

— Tak. Oczywiście. Przez chwilę byłem roztargniony.

Jego czułe uszy pochwyciły urywek rozmowy Koła Kobiet.

— ...nie wolno dopuścić, by mężczyźni się dowiedzieli — mówiła cicho Marin, jakby powtarzając przestrogę, o której już wspominała wcześniej.

— Oczywiście, że nie — parsknęła Daise, ale tak samo cicho jak tamta. — Jeżeli ci głupcy dowiedzą się, że kobiety dostają tylko połowę racji, będą nalegali, byśmy jadły tyle samo, a my nie możemy...

Perrin przymknął oczy, starając się nie słuchać. Oczywiście. Mężczyźni walczyli. Mężczyźni musieli zachowywać siły. Proste. Przynajmniej żadna z kobiet nie musiała jeszcze walczyć. Pominąwszy dwie kobiety Aiel, oczywiście, oraz Faile, ale ona była na tyle sprytna, by trzymać się z dala, gdy dochodziło do kłucia włóczniami przy palisadzie ogrodzenia. Dlatego właśnie znalazł dla niej łuk. Miała serce pantery i więcej odwagi niźli dwóch mężczyzn.

— Myślę, że już czas, byś położył się do łóżka, Perrin — zaproponował Bran. — Nie wytrzymasz tak, sypiając po godzinie to tu, to tam.

Drapiąc się żywo po brodzie, Perrin próbował się zachowywać raźniej.

— Wyśpię się później. — Kiedy to się skończy. — Czy wszyscy mężczyźni mają dosyć snu? Widziałem, jak niektórzy siedzą, podczas gdy powinni...

Drzwi frontowe otworzyły się z trzaskiem i z mroku do środka wszedł kościsty Dannil Lewin, z łukiem w dłoni, cały odziany w skórę. Przy biodrze przypasany miał jeden z mieczy, które poprzednio znajdowały się w baryłce; kiedy starczało czasu, Tam dawał lekcje szermierki, czasami zastępował go któryś ze Strażników.

Zanim Dannil zdążył choćby otworzyć usta, Daise warknęła:

— Gdzie ty się wychowałeś, w stodole, Dannilu Lewin?

— Z pewnością mógłbyś traktować moje drzwi odrobinę delikatniej. — Marin obrzuciła znaczącym spojrzeniem najpierw chudego chłopca, a potem Daise, przypominając, że to jednak jest jej dom.

Dannil skłonił głowę, odkaszlnął.

— Przepraszam, pani al’Vere — wyjąkał pośpiesznie. — Przepraszam, Wiedząca. Przepraszam, że tak wpadłem do środka, ale mam wiadomość dla Perrina.

Pośpiesznie ruszył w kierunku stołu, przy którym siedzieli mężczyźni, jakby się obawiał, że kobiety mogą go znowu zatrzymać.

— Białe Płaszcze przyprowadziły tutaj człowieka, który chce z tobą mówić, Perrin. Nie chce rozmawiać z nikim więcej. Zostawili go na skraju wioski. Nie sądzę, aby udało mu się dojść do gospody.

Perrin podniósł się od stołu.

— Idę. — Przynajmniej nie był to kolejny atak. Te nocne bywały najgorsze.

Faile schwyciła swój łuk i przyłączyła się do niego, zanim zdążył dotrzeć do drzwi. A z półmroku z wahaniem wyłonił się Aram. Czasami Perrin zapominał o jego istnieniu, tak cicho się zachowywał. Wyglądał dziwnie, z mieczem przypasanym na grzbiecie, odziany w lepiący się od brudu, żółty kaftan Druciarza; jego oczy lśniły gorączką, wydawał się w ogóle nie mrugać, a twarz pozbawiona była wyrazu. Ani Raen, ani Ila nie odezwali się słowem do swego wnuka, od czasu jak wziął do ręki miecz. Do Perrina zresztą również nie.

— Jeżeli chcesz iść, to chodź — powiedział burkliwie, a Aram zaraz stanął za nim. Ten chłopak chodził za nim jak pies, kiedy tylko nie zadręczał Tama, lhvona lub Tomasa, aby uczyli go posługiwać się mieczem. Było to tak, jakby w Perrinie widział cały swój lud i rodzinę. Perrin, gdyby mógł, postarałby mu się ich zastąpić, ale spoczywała na nim odpowiedzialność za los wszystkich.

Księżycowa poświata spływała na kryte strzechą dachy. W kilku jedynie domach światło paliło się w więcej niż jednym oknie. Cisza otulała całą wioskę. Jakichś trzydziestu Towarzyszy stało na straży wokół gospody ze swymi łukami, miecze nosili tylko ci, którym udało się je zdobyć; wszyscy zaakceptowali to miano, a Perrin ku własnemu niesmakowi przyłapywał się na tym, że również go używa. Przyczyna, dla której strzegli gospody lub każdego innego miejsca, w którym przebywał Perrin, znajdowała się na Łące, gdzie nikt już nie wypasał ani owiec, ani krów — obozowe ogniska skupione nad brzegiem Winnej Jagody obok miejsca, w którym ten głupi sztandar z łbem wilka zwisał teraz bezwładnie z masztu, kałuże jasności w mroku, otoczone płaszczami, blado połyskującymi w świetle księżyca. Nikt nie chciał Białych Płaszczy w swoim domu, większość siedzib i tak już była przeludniona, zresztą Bornhald w żadnym razie nie miał ochoty, aby jego żołnierze się rozdzielali. Zdawał się oczekiwać, iż w każdej chwili cała wioska może się zwrócić przeciwko niemu i jego ludziom — jeśli stali po stronie Perrina, musieli być Sprzymierzeńcami Ciemności. Nawet wzrok Perrina nie potrafił wyłowić z mroku twarzy skupionych przy ogniskach, miał jednak wrażenie, że czuje na sobie spojrzenie Bornhalda, cierpliwe, przepełnione nienawiścią.

Dannil przydzielił Perrinowi dziesięciu Towarzyszy jako eskortę, samych młodych ludzi, którzy kiedyś śmiali się i psocili wraz z nim; teraz z łukami w pogotowiu zdecydowani byli zadbać o jego bezpieczeństwo. Aram nie przyłączył się do nich, kiedy mały oddział pod komendą Dannila ruszył mroczną, błotnistą uliczką — on był tutaj dla Perrina i dla nikogo więcej. Faile również nie odstępowała jego boku, jej ciemne oczy lśniły w świetle księżyca, wpatrując się uważnie w otoczenie, jakby to stanowiło jego jedyną ochronę.

W miejscu, gdzie Stara Droga wchodziła do Pola Emonda, barykadujące przejście wozy odsunięto na bok, aby przepuścić patrol Białych Płaszczy, dwudziestu żołnierzy odzianych w śnieżnobiałe płaszcze z lancami w dłoniach, w błyszczących zbrojach, na koniach przebierających niecierpliwie nogami. W nocy łatwo rzucali się w oczy, a większość trolloków wzrok miała nie gorszy niż Perrin, lecz Białe Płaszcze upierały się przy wysyłaniu patroli. Czasami ich zwiadowcy przynosili wartościowe ostrzeżenia, a nadto nękali wroga, co zapewne wytrącało nieco trolloki z równowagi. Nie byłoby w tym nic złego, on jednak zastanawiał się, cóż takiego właściwie robili wcześniej?

Grupka mieszkańców wioski i okolicznych rolników, odzianych w większości we fragmenty starych zbroi i pordzewiałe hełmy, stała skupiona wokół mężczyzny leżącego na drodze. Mężczyzna ubrany był w prosty wiejski ubiór. Rozstąpili się, by przepuścić Faile i jego. Podszedł bliżej i ukląkł na ziemi obok leżącego.

Poczuł silną woń krwi, na twarzy tamtego w księżycowej poświacie lśnił pot. Z klatki piersiowej sterczała gruba na kciuk strzała trolloka niczym nieduża włócznia.

— Perrin... Złotooki — wychrypiał ranny, z trudem łapiąc oddech. — Muszę... dostać się... do Perrina... Złotookiego.

— Czy ktoś już posłał po Aes Sedai? — chciał wiedzieć Perrin, jednocześnie uniósł głowę tamtego tak delikatnie, jak tylko potrafił. Nie wsłuchał się nawet w odpowiedź na swoje pytanie, nie sądził, aby ten człowiek miał żyć wystarczająco długo, by doczekać pomocy. — Ja jestem Perrin.

— Złotooki? Nie... widzę... zbyt dobrze. — Spojrzenie zdziczałych, szeroko rozwartych oczu spoczywało dokładnie na twarzy Perrina; gdyby w ogóle coś widział, musiałby dostrzec jego oczy lśniące złotem w mroku.

— Ja jestem Perrin Złotooki — przyznał niechętnie.

Tamten schwycił kurczowo jego kołnierz i z zaskakującą siłą przyciągnął twarz bliżej swojej.

— Przy... bywamy. Wysłano mnie... żebym... powiedział. Przy...

Głowa opadła mu do tyłu, oczy wypełniła pustka.

— Niech Światłość będzie z jego duszą — wymruczała Faile, przewieszając łuk przez plecy.

Dopiero po chwili Perrin uwolnił zaciśnięte palce tamtego.

— Czy ktoś go zna? — Ludzie z Dwu Rzek wymienili między sobą spojrzenia i pokręcili głowami. Perrin spojrzał do góry na konnych. — Czy powiedział coś jeszcze, kiedy wieźliście go tutaj? Gdzie go znaleźliście?

Jaret Byar spojrzał na niego z góry, wycieńczona twarz, puste oczy — uosobienie śmierci. Pozostałe Białe Płaszcze zazwyczaj uciekały spojrzeniami przed wzrokiem Perrina, ale Byar zawsze patrzył prosto w jego żółte oczy, zwłaszcza w nocy, gdy się iskrzyły. Teraz mruknął tylko coś pod nosem, Perrin dosłyszał słowa: „Pomiot Cienia!” i zaraz potem pognał konia naprzód. Patrol pogalopował do wioski, z równą niecierpliwością pragnąc się znaleźć jak najdalej zarówno od Perrina, jak i od trolloków. Aram patrzył za nimi, twarz miał zupełnie pustą, jednak palce prawej dłoni szukały ponad ramieniem rękojeści miecza.

— Powiedzieli, że znaleźli go jakieś trzy, cztery mile na południe stąd. — Dannil zawahał się, a potem dodał: — Mówili też, że trolloki rozproszyły się w małych grupkach, Perrin. Być może postanowiły wreszcie zrezygnować.

Perrin pozwolił, by ciało obcego spoczęło na ziemi.

„Przybywamy”.

— Obserwuj wszystko uważnie. Być może jakaś rodzina, która próbowała do końca trwać na swej farmie, wreszcie postanowiła przybyć do Pola Emonda. — Sam nie wierzył, by ktoś potrafił tak długo przetrwać w okolicy, ale ostatecznie i tak mogło się zdarzyć. — Nie postrzelcie kogoś przez pomyłkę.

Chwiejnie podniósł się, a Faile podtrzymała go ramieniem.

— Czas już, żebyś położył się do łóżka, Perrin. Musisz się trochę przespać.

Tylko spojrzał na nią. Powinien był ją zmusić do pozostania w Łzie. W jakiś sposób powinien był ją do tego skłonić. Gdyby tylko dobrze się nad tym zastanowił, na pewno by się mu udało.

Jeden z posłańców, chłopiec z lokami na głowie, sięgający mu jedynie do piersi, prześlizgnął się przez zgromadzonych ludzi z Dwu Rzek i pociągnął Perrina za rękaw. Perrin nie znał go, w wiosce przebywało obecnie wiele rodzin z okolicy.

— Coś się dzieje w Zachodnim Lesie, lordzie Perrinie. Wysłali mnie, abym cię o tym zawiadomił.

— Nie tytułuj mnie w ten sposób — odrzekł ostro Perrin. Jeżeli nie powstrzyma dzieci, Towarzysze zapewne również zaczną się tak do niego zwracać. — Idź i powiedz im, że zaraz tam będę.

Chłopiec pobiegł.

— Powinieneś już być w łóżku — twardo upierała się Faile. — Tomas da sobie radę z każdym atakiem.

— To nie jest atak, w przeciwnym razie chłopiec by o tym powiedział, a ktoś zadąłby w róg Cenna.

Uwiesiła się na jego ramieniu, próbując zaciągnąć go w stronę gospody, a tymczasem to on wlókł ją za sobą, idąc w przeciwną stronę. Po kilku minutach próżnych wysiłków poddała się; udawała teraz, że zwyczajnie trzyma go za ramię. Wciąż jednak mruczała do siebie pod nosem. Cały czas wydawało jej się, że jeśli będzie mówić dostatecznie cicho, to on niczego nie usłyszy. Zaczęła od: „głupca”, „wełnianogłowego” i „mięśni zamiast mózgu”, aby potem przejść do coraz mocniejszych określeń. To było zupełnie niezłe przedstawienie, ona mamrocząca coś do niego, Aram depczący mu po piętach i Dannil z dziesiątką Towarzyszy niczym gwardia honorowa. Gdyby nie był tak zmęczony, z pewnością czułby się jak skończony głupiec.

Warty stały rozstawione w małych grupkach wzdłuż ostrokołu, aby obserwować noc, każdej z nich towarzyszył chłopiec w roli łącznika. Na zachodnim krańcu wioski wszyscy wartownicy zgromadzili się przy wewnętrznej stronie szerokiej barykady, ściskając w dłoniach włócznie i łuki, spoglądali w stronę Zachodniego Lasu. Nawet w świetle księżyca drzewa musiały stanowić dla ich oczu jedno wielkie skupisko czerni.

Płaszcz Tomasa sprawiał takie wrażenie, jakby Strażnik częściowo roztapiał się w nocy. Były z nim Bain i Chiad; z jakiegoś powodu, odkąd Loial i Gaul odeszli, Panny spędzały niemalże każdą noc w tym krańcu Pola Emonda.

— Nie chciałem cię niepokoić — zwrócił się Strażnik do Perrina — ale zdaje się, że tam jest ktoś, myślałem więc, że może będziesz w stanie...

Perrin kiwnął głową. Wszyscy wiedzieli już o jego ostrym wzroku, dobrze zwłaszcza sprawdzającym się w ciemnościach. Mieszkańcy Dwu Rzek zdawali się traktować to jako coś szczególnego, coś, co naznaczało go niczym jakiegoś idiotycznego bohatera. Co myśleli Strażnicy albo Aes Sedai, nie miał pojęcia. Dzisiejszej nocy był nazbyt zmęczony, by o to dbać. Siedem dni, a ile ataków?

Skraj Zachodniego Lasu znajdował się w odległości pięciuset kroków. Nawet dla jego oczu drzewa zlewały się w plątaninę cieni. Coś się poruszyło. Coś dostatecznie dużego, by mógł to być trollok. Wielka postać niosąca... tobołek chyba. Tobołek podniósł rękę. Człowiek. Wielki cień niosący człowieka.

— Nie strzelać! -krzyknął. Miał ochotę się zaśmiać w głos, w rzeczy samej po chwili zrozumiał, że się śmieje. — Chodźcie! Chodź, Loial!

Ciemny kształt parł naprzód szybciej, niż potrafiłby biec człowiek, po chwili zmienił się w wyraźniejszą już znacznie sylwetkę ogira. Loial pędził w kierunku wioski, niosąc na plecach Gaula.

Ludzie z Dwu Rzek wydawali dopingujące okrzyki, jakby kibicowali wyścigom.

— Biegnij, ogirze! Biegnij! Biegnij!

Być może był to właśnie wyścig — w tej samej chwili bowiem z lasu wypadło kilku napastników.

W pobliżu ostrokołu Loial zwolnił i pochylił się; między palami a barykadą ledwie starczało miejsca dla jego potężnego tułowia. Kiedy już znalazł się wewnątrz, opuścił Aiela i sam bezwładnie osunął się na ziemię, opierając o żywopłot i ciężko dysząc. Zakończone pędzelkami uszy opadły z wyczerpania. Gaul kulał na jedną nogę, ale on również był w stanie siedzieć, Bain i Chiad zatroszczyły się zaraz o jego lewe udo, gdzie spodnie były rozdarte i sczerniałe od zaschniętej krwi. Zostały mu tylko dwie włócznie, a kołczan świecił pustką. Topór Loiala również zniknął:

— Ty głupi ogirze. — Perrin śmiał się czule. — Żeby tak odejść. Powinienem pozwolić Daise Congar wysmagać cię leszczynową witką. Ale przecież żyjesz. Przecież wróciłeś.

Głos mu się załamał. Żywy. I z powrotem w Polu Emonda.

— Udało nam się, Perrin — wydyszał Loial. — Cztery dni temu. Zamknęliśmy Bramę. Potrzeba by co najmniej Starszych albo Aes Sedai, aby otworzyć ją ponownie.

— Niósł mnie całą niemal drogę od gór — oznajmił Gaul. — Przez pierwsze trzy dni ścigał nas Jeździec Nocy z jakimiś pięćdziesięcioma trollokami, ale Loial potrafił im uciec.

Starał się odsunąć Panny, ale bez większych sukcesów.

— Leż spokojnie, Shaarad — warknęła Chiad — albo powiem, że dotknęłam cię, mimo iż byłeś uzbrojony i wówczas dopiero pozwolę sprostać wymaganiom honoru.

Faile roześmiała się z zadowoleniem. Perrin niczego nie zrozumiał, ale ta uwaga spowodowała, że niewzruszony Aiel zamilkł. I spokojnie pozwolił Pannom zająć się swoją nogą.

— Z tobą wszystko w porządku, Loial? — zapytał Perrin. — Nie jesteś ranny?

Ogir podniósł się z widocznym wysiłkiem, zachwiał na chwilę jak drzewo, które zaraz ma paść. Jego uszy wciąż przylegały płasko do czaszki.

— Nie, nie jestem ranny, Perrin. Tylko zmęczony. Nie przejmuj się mną. Długi czas spędziłem poza stedding. Okresowe wizyty to za mało. — Potrząsnął głową, jakby nagle tracąc wątek. Wielka dłoń objęła ramię Perrina. — Poczuję się lepiej, kiedy się trochę prześpię.

Zniżył głos, który teraz przypominał brzęczenie ogromnego trzmiela.

— Jest chyba bardzo źle, Perrin. Przez większą część czasu schodziliśmy z gór w ślad za ostatnimi bandami. Zamknęliśmy Bramę, ale sądzę, że w Dwu Rzekach musi wciąż znajdować się kilka tysięcy trolloków oraz co najmniej pięćdziesięciu Myrddraali.

— Nie aż tylu — głośno oznajmił Luc. Przygalopował na skraj wioski od strony Północnej Drogi. Osadził ostro swego karego ogiera, aż kopyta zazgrzytały na kamieniach. — Jesteś bez wątpienia znakomitym śpiewakiem drzew, ogirze, ale walka z trollokami to coś zupełnie innego. Ja szacuję, że nie zostało ich już więcej jak tysiąc. Na pewno to znaczna siła, ale nie na tyle, by nie zatrzymały jej te silne umocnienia oraz odwaga tych dzielnych ludzi. Kolejne trofeum dla ciebie, Perrinie Złotooki.

Śmiejąc się, rzucił Perrinowi wypchaną płócienną torbę. Jej dno lśniło ciemną wilgocią w promieniach księżyca.

Perrin pochwycił ją w locie i pomimo ciężaru odrzucił daleko za ostrokół. Cztery, pięć łbów trolloków, bez wątpienia, oraz może jeszcze głowa Myrddraala. Ten człowiek każdej nocy przynosił swoje trofea i wciąż zdawał się oczekiwać, że zostaną wystawione na widok publiczny, by wszyscy je podziwiali. Gromadka Coplinów i Congarów wyprawiła przyjęcie na jego cześć, kiedy pewnej nocy wrócił z parą głów Pomorów.

— Czy ja również niczego nie wiem na temat walki? — Koniecznie chciał wiedzieć Gaul, chwiejnie podnosząc się na nogi. — To ja powiedziałem, że jest ich kilka tysięcy.

Luc wyszczerzył białe zęby w uśmiechu.

— Ile dni spędziłeś na Ugorze, Aielu? Ja naprawdę dużo. — Być może było to bardziej warknięcie niźli uśmiech. — Dużo. Nie wierz, jeśli nie chcesz, Złotooki. Nie kończące się dni przyniosą to, co przyniosą, tak się zawsze dzieje.

Osadził swego ogiera na zadnich nogach, zawrócił go i pogalopował pomiędzy domami i drzewami, które niegdyś stanowiły kraniec Zachodniego Lasu. Mieszkańcy Dwu Rzek poruszyli się niespokojnie, patrząc w ślad za nim lub spoglądając w noc.

— On się myli — powiedział Loial. — Gaul i ja widzieliśmy je na własne oczy.

Twarz aż mu się kurczyła ze zmęczenia, kąciki szerokich ust wygięły się w dół, a długie brwi opadły na policzki. Nic dziwnego, jeśli przez trzy czy cztery dni niósł Gaula na plecach.

— Zrobiłeś wystarczająco wiele, Loial — powiedział Perrin — zrobiliście, razem z Gaulem. Wielka rzecz. Obawiam się jednak, że w twojej sypialni mieszka teraz jakieś pół tuzina Druciarzy, ale pani al’Vere przygotuje ci siennik. Czas, byś zażył odrobiny snu, którego tak potrzebujesz.

— Na ciebie również nadszedł ten czas, Perrinie Aybara. — Mknące po niebie chmury rzucały tańczące cienie wokół wydatnego nosa Faile i jej wystających kości policzkowych. Była taka piękna. Głos za to miała twardy jak stal. — Jeżeli natychmiast nie pójdziesz do łóżka, każę Loialowi cię tam zanieść. Ledwie stoisz na nogach.

Gaul miał kłopoty z poruszaniem się na zranionej nodze. Bain podtrzymywała go z jednej strony. Próbował powstrzymać Chiad przed wsparciem go z drugiej, ale ona wymamrotała groźnie coś, co brzmiało jak: „gai’shain”, a Bain zaśmiała się w tym momencie, i wówczas Aiel pozwolił im zrobić, co chciały, gniewnie coś do siebie burcząc. O cokolwiek chodziło Pannom, bez wątpienia skutecznie działało na Gaula.

Tomas klepnął Perrina w ramię.

— Idź, człowieku. Każdy potrzebuje snu.

On sam przez dobre trzy dni obchodził się bez niego.

Perrin kiwnął głową.

Pozwolił Faile zaprowadzić się do gospody „Winna Jagoda”, Loial i Aiel szli za nim, a Aram, Dannil oraz dziesięciu Towarzyszy otaczało ich kręgiem. Nie do końca pamiętał, jak to się stało, że nagle wszyscy gdzieś zniknęli, on zaś znalazł się sam z Faile w swoim pokoju na drugim piętrze gospody.

— Całe rodziny muszą mieszkać na powierzchni mniejszej od tej — wymruczał. Na kamiennym gzymsie niewielkiego kominka paliła się świeca. Pozostali musieli się obchodzić bez światła, ale Marin zapaliła mu świecę, kiedy tylko zapadł zmrok, by sam nie musiał się tym trudzić. — Mogę spać na zewnątrz z Dannilem, Bain i pozostałymi.

— Nie bądź idiotą — powiedziała Faile, sprawiając, iż zabrzmiało to jak najczulsze wyznanie. — Jeżeli i Alanna, i Verin mają własne izby, to fobie również się należy.

Zdał sobie sprawę, że właśnie zdjęła mu kaftan, a teraz rozwiązuje tasiemki koszuli.

— Nie jestem aż tak zmęczony, by nie móc się rozebrać. — Delikatnie ją odsunął.

— Zdejmuj wszystko — rozkazała. — Wszystko, słyszysz? W pełni ubrany nie wyśpisz się należycie, wbrew temu, co sobie najwyraźniej myślisz.

— Rozbiorę się — obiecał. Kiedy zamknęły się za nią drzwi, ściągnął tylko buty, zdmuchnął świecę i legł na łóżku. Marin nie podobałoby się, gdyby w brudnych butach położył się na jej pościeli.

Tysiące, powiedzieli Gaul i Loial. Ile ich mogli we dwójkę zobaczyć, skoro przez cały czas po drodze w góry ukrywali się, a z powrotem uciekali w te pędy? W najgorszym razie tysiąc, twierdził Luc, ale Perrin nie potrafił zaufać temu człowiekowi, mimo wszystkich trofeów, jakie tamten przynosił. Rozproszyli się, wedle Białych Płaszczy. Jak blisko mogli je podejść, skoro ich zbroje i płaszcze lśniły w ciemnościach niczym lampy?

Istniał, być może, sposób, aby się przekonać na własne oczy. Od czasu swej ostatniej przygody unikał wilczych snów; lecz pragnienie, by dopaść Oprawcę, rosło w nim za każdym razem, kiedy myślał o powrocie do nich, a z drugiej strony, odpowiedzialny był wszak przecież za ludzi z Pola Emonda. Jednak teraz; może... Sen zmorzył go, gdy wciąż jeszcze się zastanawiał.

Stał na Łące skąpanej w promieniach popołudniowego słońca nisko już wiszącego na niebie, po którym dryfowały nieliczne obłoki. Wokół wysokiego słupa, na którym wiatr wydymał czerwony sztandar z łbem wilka, nie było widać żadnych krów ani owiec, choć w pewnej chwili niebieska mucha z bzykiem przeleciała obok jego twarzy. Nie było też ludzi pośród krytych strzechą domów. Małe stosy suchego drewna znaczyły miejsca, gdzie znajdowały się ogniska Białych Płaszczy; w wilczym śnie rzadko widywał ogień, jedynie to, co przygotowano do spalenia, albo zwęglone resztki. Żadnych kruków w górze.

Kiedy przyglądał się niebu, poszukując ptaków, jego część pociemniała i zamieniła się w okno pokazujące inne miejsce. Egwene stała wśród tłumu kobiet, w jej oczach błyszczał strach. Powoli kobiety zaczęły klękać wokół niej. Nynaeve była wśród nich, miał wrażenie, że dostrzegł także rudozłote włosy Elayne. Okno zamknęło się i zastąpiło je kolejne. Mat stał nagi i związany, szczerzył zęby w grymasie; z tyłu, w zagięciu łokci wepchniętą miał jakąś dziwną włócznię z czarnym drzewcem, na piersi wisiał srebrny medalion, wyobrażający głowę lisa. Mat rozpłynął się i pojawił się Rand. W każdym razie Perrinowi wydawało się, że to Rand. Miał na sobie łachmany i kiepski płaszcz, a bandaż zakrywał jego oczy. Trzecie okno zniknęło, niebo stało się na powrót jedynie niebem, pustym, wyjąwszy chmury.

Perrin zadrżał. Te wizje z wilczych snów zdawały się nie mieć żadnego związku z tym, o czym wiedział. Być może tutaj, gdzie rzeczy mogły się tak łatwo zmieniać, noska o losy przyjaciół przybierała kształt wizji. Nieważne jednak, czym były te obrazy, marnował tylko czas, zastanawiając się nad ich znaczeniem.

Nie był w najmniejszym stopniu zaskoczony, gdy przekonał się, iż ma na sobie długą skórzaną kamizelę kowala, ale kiedy sięgnął dłonią do pasa, palce trafiły na młot, nie zaś na topór, który nosił ostatnio bez przerwy na jawie. Zmarszczył czoło i wyobraził sobie długie ostrze w kształcie półksiężyca, z grubym kolcem. Tego właśnie teraz potrzebował. Młot zmieniał się powoli, jakby niechętnie, ale kiedy topór zawisł wreszcie w grubej pętli przy pasie, lśnił groźbą. Dlaczego tak mu się opierał? Wiedział przecież, czego chce. Pełny kołczan pojawił się przy drugim biodrze, w dłoniach zamigotał długi łuk, lewe przedramię oplótł ochraniacz.

Trzy kroki, podczas których krajobraz wokół zamazywał się, zawiodły go do najbliższego obozowiska trolloków, leżącego, jak przypuszczano, trzy mile od wioski. Ostatni krok postawił między tuzinem wysokich stosów drewna, spoczywających na popiele dawno wygasłych ognisk, pośrodku zdeptanego pola jęczmienia; bale drzewa przemieszane były z połamanymi krzesłami i nogami stołów, a nawet porąbanymi drzwiami. Wielkie kotły z czarnego żelaza stały gotowe do zawieszenia nad ogniem. Puste kotły, oczywiście, choć wiedział aż za dobrze, co do nich trafi, co zostanie nadziane na grube żelazne rożny zawieszone nad paroma ogniskami. Ile trolloków pożywi się przy tych ogniskach? Nie było żadnych namiotów, a rozrzucone dookoła koce, brudne i śmierdzące jeszcze kwaśnym potem stworów, nie dawały żadnego pojęcia; wiele trolloków sypiało niczym zwierzęta, bez przykrycia, wprost na gołej ziemi, czasami nawet wygrzebywały sobie jamy.

Krótszymi krokami, którymi przemierzał dużo mniejszą odległość niż poprzednio — a widok dookoła zachodził wówczas jedynie nieznaczną mgiełką — okrążył Pole Emonda, idąc od farmy do farmy, od pastwiska do pola jęczmienia czy rzędów tytoni, wśród z rzadka rozsianych kęp drzew, wzdłuż dróg wozów i ścieżek, i w miarę jak spiralnie oddalał się od wsi, znajdował coraz to więcej gromad zaczajonych trolloków. Zbyt wiele. Setki ognisk. To oznaczało kilka tysięcy trolloków. Pięć tysięcy albo dziesięć, albo nawet i dwa razy tyle... To już nie czyniło żadnej różnicy, gdy postanowią wszystkie razem zaatakować Pole Emonda.

Dalej na południe ślady trolloków zanikały. Przynajmniej ślady ich niedawnej bytności. Znalazł jedynie kilka stodół i farm, które pozostały nie zniszczone. Rozsiane pola wypalonych ściernisk oznaczały miejsca, gdzie kiedyś rósł jęczmień lub tytoń; na pozostałych zdeptano znaczną część, leżącą teraz pokotem. Nie było po temu żadnego powodu, wyjąwszy radość z niszczenia — ludzie dawno już stąd odeszli, kiedy to wszystko zrobiono. Przyjrzał się uważniej szerszej połaci popiołów i dostrzegł wśród nich zwęglone koła wozów oraz, tu i tam, jaskrawe plamy. Miejsce, w którym zniszczono karawanę Tuatha’nów, przepełniło go większym nawet bólem niźli spalone farmy. Droga Liścia powinna mieć choćby cień szansy. Gdzieś. Nie tutaj. Nie pozwalając sobie dłużej patrzeć, skoczył na południe, od razu pokonując milę lub nawet więcej.

Na koniec dotarł do Deven Ride; rzędy krytych strzechą domów otaczały łąkę pośrodku wioski i staw zasilany wodą ze źródła obudowanego kamieniami; woda tryskała ze szczelin mocno pogłębionych przez erozję. Stojąca na krańcu łąki gospoda „Gęś i Piszczałka” miała dach również kryty strzechą, choć była nieco większa od „Winnej Jagody”, mimo iż do Deven Ride z pewnością przybywało mniej gości niż do Pola Emonda. A już na pewno sama wioska nie była większa. Przy każdym domu stały wozy i fury przyprowadzone tu przez ludzi, którzy uciekli ze swymi rodzinami z okolicznych farm. Kolejne wozy zastawiały ulice oraz wypełniały każdą wolną przestrzeń pomiędzy domami do samego skraju wioski. Podjęte środki ostrożności nie wystarczyłyby do odparcia nawet jednej napaści podobnej do tych, z jakimi w Polu Emonda zmagano się od tygodnia.

Trzykrotnie okrążywszy wioskę, Perrin odkrył jedynie jakieś pół tuzina obozowisk trolloków. Wystarczająco dużo, by zatrzymać ludzi w środku. Zamknąć, dopóki nie zostanie załatwiona sprawa z Polem Emonda. Potem trolloki runą na Deven Ride, a Pomory będą mogły odpocząć. Być może znajdzie jakiś sposób, by przekazać wiadomość tym ludziom. Jeżeli uciekną na południe, to może uda im się znaleźć jakieś przejście przez Białą Rzekę. Nawet próba pokonania nieprzebytego Lasu Cieni poniżej rzeki zapewne była lepsza niż czekanie na pewną śmierć.

Złote słońce nie poruszyło się nawet na cal. Tutaj czas płynął inaczej.

Pobiegł na północ najszybciej, jak potrafił. Wzgórze Czat, usytuowane na okrągłym wzniesieniu, było zabarykadowane w taki sam sposób jak Deven Ride — wozami i furami, stojącymi między domami. Osadzony na wysokim słupie sztandar powiewał leniwie na wietrze przed frontem „Białego Niedźwiedzia”, na samym grzbiecie wzgórza. Czerwony orzeł na błękitnym polu. Czerwony Orzeł był godłem Manetheren. Przypuszczalnie Alanna lub Verin opowiadały starożytne historie, kiedy bawiły we Wzgórzu Czat.

Tutaj również znalazł jedynie kilka obozowisk trolloków, wystarczająco jednak dużo, by zastraszyć mieszkańców wioski. Stąd również nie było łatwiejszej drogi ucieczki niż przez Białą Rzekę i jej nie kończące się katarakty.

Potem pobiegł dalej na północ, do Taren Ferry, położonej na brzegu Tarendrelle, którą w dzieciństwie przyzwyczaił się nazywać Rzeką Taren. Wysokie, wąskie domy zbudowano na solidnych kamiennych fundamentach dla zabezpieczenia przed corocznymi wylewami Taren podczas topnienia śniegów w Górach Mgły. Na połowie niemalże tych fundamentów piętrzyły się teraz jedynie stosy popiołu i zwęglone belki, oświetlone niezmiennym światłem popołudniowego słońca. Tutaj nie było żadnych wozów, żadnego śladu podejmowania działań obronnych. I żadnych obozowisk trolloków, w każdym razie nie znalazł ani jednego. Być może ludzie już tutaj w ogóle nie mieszkali.

Na skraju wody stał mocny drewniany pomost, ciężka lina zwisała nad bystrym nurtem rzeki. Lina ta przeciągnięta była przez żelazne pierścienie płaskodennej barki, przycumowanej do pomostu. Prom wciąż był, dalej nadawał się do użytku.

Jednym skokiem pokonał rzekę, znalazł się na drugim brzegu, w miejscu, gdzie głębokie koleiny kół rozcinały ziemię i wokół leżały porozrzucane sprzęty domowe. Krzesła i stojące lustra, kufry, nawet kilka stołów oraz szafa z polerowanego drzewa, z drzwiami rzeźbionymi w sylwetki ptaków. Wszystkie te rzeczy ogarnięci paniką ludzie starali się uratować, a potem porzucili, by móc uciekać jeszcze szybciej. Poniosą jednak dalej wieści o tym, co się dzieje w Dwu Rzekach. Niektórzy zapewne dotarli już do Baerlon, znajdującego się sto mil, a może nawet dalej, na północ, z pewnością wiedzą już o wszystkim na każdej farmie oraz w wioskach położonych między Baerlon a rzeką. Wieści będą się rozchodzić. Za miesiąc może dotrą do Caemlyn oraz do uszu królowej Morgase, dysponującej swą Gwardią i władzą, dzięki której mogła ogłosić pobór do armii. Miesiąc, jeżeli wszystko dobrze pójdzie. Drugie tyle, zanim zjawią się tu jacyś żołnierze, oczywiście, jeśli Morgase da posłuch plotkom. Zbyt późno dla Pola Emonda. Być może zbyt późno dla całych Dwu Rzek.

Jednakowoż to trochę nie miało sensu, że trolloki pozwoliły komukolwiek uciec. Czy też Myrddraale; trolloki nie bardzo potrafiły wybiegać myślami poza chwilę bieżącą. Gdyby był Pomorem, najpierw pomyślałby o zniszczeniu promu. Skąd mogą mieć pewność, że w Baerlon nie ma wystarczająco dużo żołnierzy, by przyjść z pomocą mieszkańcom Dwu Rzek?

Gdy schylił się, by podnieść drewnianą lalkę z twarzą pomalowaną farbką, w miejscu, gdzie przed chwilą znajdowała się jego pierś, powietrze przecięła strzała.

Z przysiadu skoczył natychmiast w górę urwistego brzegu, skok przeniósł go na odległość stu kroków do wnętrza lasu, gdzie przykucnął pod gałęziami wysokiego skórzanego liścia. Otaczał go gąszcz krzewów i pnączy.

Oprawca. Perrin nałożył strzałę na cięciwę, zastanawiając się jednocześnie, czy wyciągnął ją z kołczana, czy tylko o tym pomyślał. Oprawca.

Już miał skoczyć ponownie, ale zawahał się. Oprawca będzie wiedział mniej więcej, gdzie on się znajduje. Perrin ścigał przecież równie łatwo jego rozmywającą się sylwetkę; ten wydłużony krok nie na wiele się przydawał, jeśli się nie pozostawało nieruchomym. Dwukrotnie dotąd brał udział w grze tamtego i omal nie przegrał. Niech teraz Oprawca wykona pierwszy ruch. Czekał.

Kruki krążyły nad wierzchołkami drzew, nawołując się i szukając. Żadnego ruchu, który mógłby go zdradzić, nawet drgnienia. Tylko jego oczy się poruszały, przepatrując otaczający las. Przypadkowy powiew wiatru napełnił chłodną wonią jego nozdrza, zapachem ludzkim. a jednocześnie zupełnie obcym, wtedy się uśmiechnął. Nie usłyszał jednak żadnego odgłosu poza dźwiękami wydawanymi przez krążące nad głową kruki, ten Oprawca potrafił się skradać. O czym jeszcze zapomniał prócz zapachu? Z pewnością nie spodziewał się, że Perrin zostanie tam, gdzie wylądował. Zwierzęta przecież uciekały przed myśliwym; nawet wilki.

Drobniutkie poruszenie, i na moment ponad zwalonym pniem sosny w odległości jakichś pięćdziesięciu kroków mignęła twarz. Skośne promienie słońca oświetliły ją aż nazbyt dobrze. Ciemne włosy i niebieskie oczy, twarz o twardych płaszczyznach i kątach, tak podobna do twarzy Lana. Wyjąwszy to, że w tej krótkiej chwili, gdy był widoczny, dwukrotnie oblizał wargi; jego czoło przecinały głębokie zmarszczki, rozbiegane oczy lustrowały gęstwinę. Lan nie pozwoliłby sobie na tak jawną manifestację swego niepokoju, nawet gdyby miał przeciwko sobie tysiąc trolloków. Jedna chwila i twarz znowu zniknęła. Kruki krążyły i nurkowały w górze, jakby wyczuwały trwogę Oprawcy, jego strach przed tym, co kryje się pod gałęziami drzew.

Perrin czekał i obserwował, nawet nie drgnąwszy. Cisza. Tylko chłodny zapach, który mówił mu, że oprócz niego i krążących nad drzewami kruków w lesie jest ktoś jeszcze.

Twarz Oprawcy pojawiła się ponownie, wyglądając zza grubego pnia dębu po lewej stronie. Trzydzieści kroków. Dęby zakwaszają glebę, a więc pod nimi niewiele rzeczy mogło rosnąć; jedynie kilka pieczarek oraz jakieś zielsko kiełkujące z liściastej ściółki. Powoli mężczyzna wyszedł na otwartą przestrzeń, jego buty nie wydawały najlżejszych odgłosów.

Jednym ruchem Perrin naciągnął i puścił cięciwę. Kruki wrzasnęły ostrzegawczo, a Oprawca odwrócił się, przyjmując szeroki grot strzały w samą pierś, tuż przy sercu. Zawył, obiema rękoma schwycił drzewce, na ziemię spłynęły czarne lotki, to kruki w szale trzepotały skrzydłami. A Oprawca znikał powoli, rozwiewając się w powietrzu, jak jego krzyk, stawał się coraz bardziej mglisty, przezroczysty, nierealny. Wrzaski kruków ścichły jak ucięte nożem, strzała, która przeszyła tamtego, spadła na ziemię. Po chwili kruki również zniknęły.

Z drugą strzałą nasadzoną na w połowie naciągniętą cięciwę Perrin powoli wciągnął oddech, wreszcie zwolnił napięty łuk. Czy właśnie w taki sposób się tutaj umiera? Po prostu znikając, odchodząc na zawsze?

— Przynajmniej skończyłem z nim — wymruczał. I pozwolił, by cała ta sprawa oderwała go od pilniejszych zajęć. Przecież nie dla Oprawcy pojawił się w wilczym śnie. Choć teraz przynajmniej wilki będą już bezpieczne. Wilki i może również kilka innych stworzeń.

Wyszedł ze snu...

...i obudził się z oczyma wbitymi w sufit, przepocona koszula przylgnęła do jego ciała. Poświata księżyca wlewająca się przez okno dawała niewiele światła. Gdzieś w wiosce ktoś grał na skrzypcach skoczną melodię Druciarzy. Nie walczyli, ale znaleźli sposób na to, by się przydać — dodawali ducha obrońcom.

Perrin usiadł powoli, wzuł buty w ledwie rozświetlonym srebrzystym światłem mroku. W jaki sposób ma zrobić to, co musi? To będzie trudne. Będzie musiał być przebiegły. Problem jednak polegał na tym, iż wątpił, by choć raz w życiu udało mu się być przebiegłym. Wstał i kilkakrotnie przestąpił z nogi na nogę, aby stopy dobrze wbiły się w buty.

Nagłe krzyki na zewnątrz oraz tupot końskich kopyt sprawiły, że podbiegł do najbliższego okna i podniósł okiennicę. Poniżej stłoczyli się Towarzysze.

— Co się tam dzieje?

Trzydzieści twarzy uniosło się do góry, a Ban al’Seen krzyknął:

— To był lord Luc, lordzie Perrinie. Omal nie stratował Wila i Tella. Nie sądzę, by ich w ogóle dostrzegł. Właściwie leżał w siodle, jakby był ranny. Dobywał z konia wszystkie siły, lordzie Perrinie.

Perrin szarpnął swoją brodę. Luc z pewnością nie został wcześniej ranny. Luc... i Oprawca? To było niemożliwe. Ciemnowłosy Oprawca wyglądał jak brat lub kuzyn Lana, jeśli zaś Luc ze swymi złotorudymi włosami podobny był do kogokolwiek, to chyba najbardziej do Randa. Dwaj ludzie nie mogą się od siebie bardziej różnić. A jednak... Ten chłodny zapach. Nie pachnieli tak samo, lecz obaj wydzielali chłodną, prawie nieludzką woń. Jego uszy pochwyciły odgłosy wozów odsuwanych przy Starej Drodze, okrzyki nawołujące do pośpiechu. Nawet jeśli Ban i Towarzysze ruszą natychmiast w pościg, to już go teraz nie złapią. Odgłos kopyt galopującego ze wszystkich sił konia oddalał się na południe.

— Ban — zawołał — jeżeli Luc pokaże się znowu, należy go wziąć pod straż i doprowadzić tutaj.

Przerwał na chwilę i opuszczając okiennicę, dodał:

— I nie nazywaj mnie tak!

Luc i Oprawca; Oprawca i Luc. W jaki sposób mogli być tą samą osobą? To naprawdę było niemożliwe. Jednakowoż, mniej niż dwa lata temu, sam bynajmniej nie wierzył ani w trolloki, ani w Pomory. Zacznie się martwić tym problemem, kiedy tamten ponownie wpadnie w jego ręce. Teraz należało pomyśleć o Wzgórzu Czat i Deven Ride oraz... Niektórych może da się ocalić. Nie wszyscy w Dwu Rzekach będą musieli zginąć.

Po drodze do wspólnej sali zatrzymał się na szczycie schodów. Aram stanął na najniższym stopniu i obserwował go, gotów pójść za nim wszędzie. Gaul leżał wyciągnięty na sienniku w pobliżu kominka, jego lewe udo pokrywała gruba warstwa bandaża, najwyraźniej spał. Faile oraz dwie Panny siedziały ze skrzyżowanymi nogami na podłodze blisko niego, cicho rozmawiając. W odległej części pomieszczenia rozłożono znacznie większy siennik, ale Loial siedział jeszcze na ławie, z wyciągniętymi nogami, by zmieścić je pod stołem, i zgięty niemalże w pół, pisał coś szaleńczo w mdłym świetle świecy. Bez wątpienia zapisywał wszystko, co wydarzyło się podczas ich wędrówki w celu zamknięcia Bramy. I jeśli w ogóle znało się choć trochę Loiala, można było być pewnym, że całą zasługę przypisze Gaulowi, niezależnie do tego, czy tamten na to zasługiwał czy nie. Loial zdawał się uważać, że to, co zrobił, wcale nie jest brawurowym czynem, wartym zanotowania. Poza nimi we wspólnej sali gospody nie było nikogo. Wciąż słyszał, jak ktoś gra na skrzypcach. Pomyślał, że tym razem rozpoznaje melodię. Nie była to już piosenka Druciarzy. Moja miłość to dzika róża.

Faile spojrzała na schodzącego po schodach Perrina i z wdziękiem podniosła się z miejsca, by wyjść mu na spotkanie. Aram natomiast z powrotem usiadł, kiedy stwierdził, że Perrin nie idzie w kierunku drzwi.

— Twoja koszula jest mokra — stwierdziła oskarżycielskim tonem Faile. — Spałeś w niej, nieprawdaż? I twoje buty, powinnam się tego spodziewać. Nie minęła godzina, odkąd cię zostawiłam. Wracaj natychmiast do siebie, zanim spadniesz ze schodów.

— Czy widziałaś, jak Luc wyjeżdżał? — zapytał.

Jej usta zacisnęły się, ale czasami ignorowanie jej grymasów okazywało się najlepszym sposobem postępowania. Zbyt często udawało jej się zwyciężać w ich kłótniach.

— Przed kilkoma minutami przebiegł tędy i wypadł kuchennym wejściem — powiedziała na koniec. Tak brzmiały słowa, natomiast ton jednoznacznie stwierdzał, że jeszcze z nim nie skończyła.

— Czy wyglądał na... rannego?

— Tak — odrzekła powoli. — Zataczał się i przyciskał coś do piersi pod kaftanem. Być może był to opatrunek. Pani Congar jest w kuchni, ale z tego, co słyszałam, omal jej nie stratował. Skąd wiedziałeś?

— Śniłem o tym.

W jej oczach z nakrapianymi tęczówkami pojawiły się niebezpieczne błyski. Ale przecież nie może oczekiwać od niego, że wszystko od razu wyjaśni. Wiedziała o wilczych snach, lecz chyba nie spodziewała się, że będzie paplał o nich w sytuacji, gdy Bain i Chiad słyszały każde słowo, nie wspominając już o Gaulu czy Loialu? Cóż, być może Loiala można było wyłączyć, wydawał się tak pochłonięty swoimi notatkami, że zapewne nie zauważyłby, gdyby do wspólnej sali wpędzono stado owiec.

— Gaul?

— Pani Congar dała mu coś na sen oraz maść na ranę. Kiedy rankiem obudzą się Aes Sedai, jedna z nich będzie mogła go uzdrowić, jeżeli uznają, że jego rana jest wystarczająco poważna.

— Chodź i usiądź tu, Faile. Chcę, żebyś coś dla mnie zrobiła. — Podejrzliwie zmierzyła go wzrokiem. Kiedy już siedzieli, pochylił się w poprzek blatu stołu, starając nadać swemu głosowi poważne, lecz nie natarczywe brzmienie. — Chcę, żebyś zawiozła wiadomość do Caemlyn, ode mnie. Po drodze możesz zahaczyć o Wzgórze Czat i poinformować ich, jak stoją sprawy. W rzeczy samej, najlepiej byłoby, gdyby się przeprawili przez Taren, dopóki wszystko się nie skończy.

Brzmiało to jak luźny pomysł, sformułowany pod wpływem chwili.

— Chcę, żebyś poprosiła królową Morgase, aby przysłała nam tutaj część swej Gwardii. Wiem, że obarczam cię niebezpiecznym zadaniem, ale Bain i Chiad mogą cię ochraniać aż do Taren Ferry, a prom wciąż jeszcze pływa po rzece.

Chiad wstała i patrzyła na niego z niepokojem. Skąd ten niepokój?

— Nie będziesz musiała go zostawić — poinformowała ją Faile. Po chwili kobieta Aiel pokiwała głową i zajęła swoje miejsce przy Gaulu. Chiad i Gaul? Przecież byli wrogami krwi. Dzisiejszej nocy nic nie miało sensu.

— Do Caemlyn droga jest daleka — ciągnęła dalej Faile cichym głosem. Jej oczy wpatrywały się w niego intensywnie, ale twarz równie dobrze mogła być wyrzeźbiona z drewna. — Zajmie całe tygodnie, dodatkowo czas na dotarcie przed oblicze Morgase i przekonanie jej, a następnie kolejne tygodnie na powrót z Gwardią Królowej.

— Przez ten czas zdołamy się z łatwością utrzymać — powiedział jej.

„Niech sczeznę, jeśli nie potrafię kłamać równie gładko jak Mat!”

— Luc miał rację. Wokół wioski nie może być więcej niż tysiąc trolloków.

„Sen?”

Pokiwała głową. Przynajmniej choć raz zrozumiała.

— Możemy się tutaj bronić bardzo długo, ale tymczasem oni będą niszczyć plony i robić Jedna światłość wie, co jeszcze. Potrzebujemy Gwardii Królowej, aby pozbyć się ich ostatecznie. Jesteś osobą, której wybór nasuwa się logicznie. Wiesz jak rozmawiać z królową, sama będąc kuzynką królowej, i w ogóle. Faile, wiem, że to, o co cię proszę, jest niebezpieczne... — Na pewno nie w takim stopniu, jak pozostanie na miejscu. — ...Ale kiedy już dostaniesz się do promu, dalej powinnaś dać sobie radę.

Nie słyszał, że zbliża się Loial, do chwili, gdy ogir położył swą księgę z notatkami przed Faile.

— Nic nie poradzę na to, że wszystko słyszałem, Faile. Jeżeli jedziesz do Caemlyn, mogłabyś to ze sobą zabrać i schować w bezpiecznym miejscu, zanim ja się po nią nie zjawię? — Ściskając tom niemal z czułością, dodał: — W Caemlyn drukują bardzo dobre książki. Przepraszam, że przeszkodziłem, Perrin.

Ale spojrzenie jego oczu, wielkich niczym spodki, spoczywało na niej, nie na nim.

— Imię Faile pasuje do ciebie. Powinnaś latać swobodna jak sokół. — Klepnął Perrina w ramię, a potem wymruczał głębokim basem: — Powinna latać swobodnie...

I odszedł do swego siennika, gdzie legł twarzą do ściany.

— Jest bardzo zmęczony — powiedział Perrin, starając się, by zabrzmiało to jak zwykła uwaga. Głupi ogir może wszystko zniszczyć! — Jeżeli wyruszysz jeszcze w nocy, dotrzesz do Wzgórza Czat o brzasku. Po wyjeździe z wioski skręcisz na wschód, tam jest mniej trolloków. To dla mnie bardzo ważne... to znaczy dla całego Pola Emonda. Czy zrobisz to, o co cię proszę?

Patrzyła na niego w całkowitym milczeniu tak długo, że zaczął zastanawiać się, czy w ogóle ma zamiar odpowiedzieć. Jej oczy zdawały się lśnić. Potem wstała, podeszła do niego i siadła mu na kolanach, szarpiąc za brodę.

— Potrzebuje przystrzyżenia. Podoba mi się, ale nie chcę przecież, żeby sięgała ci do pasa.

Zagapił się na nią z otwartymi ustami. Podczas ich rozmów często potrafiła zmieniać temat, zazwyczaj wówczas, gdy brakowało jej argumentów.

— Faile, proszę. Potrzebuję cię, byś zawiozła tę wiadomość do Caemlyn.

Jej dłoń zacisnęła się na kosmkach jego brody, a głowę przekrzywiła, jakby sama ze sobą kłóciła się w myślach.

— Pojadę — oznajmiła na koniec — ale chcę czegoś za to. Zawsze zmuszasz mnie do robienia trudnych rzeczy. W Saldaei nie mogłabym być tą, która poprosi. Moją ceną jest... Ślub. Chcę wyjść za ciebie — skończyła pośpiesznie.

— A ja za ciebie. — Uśmiechnął się. — Dzisiejszego wieczora możemy złożyć przysięgi zaręczynowe przed Kołem Kobiet, ale obawiam się, że na ślub będziemy musieli czekać rok. Kiedy wrócisz z Caemlyn...

Omal nie wyrwała pasma włosów z jego brody.

— Dzisiejszej nocy będziesz już moim mężem — powiedziała zapalczywym, niskim głosem — albo nie jadę, dopóki to nie nastąpi!

— Gdyby był jakiś sposób, zrobiłbym to — zaprotestował. — Jednakże Daise Congar skręciłaby mi kark, gdybym odważył się występować przeciwko obyczajom. Na miłość Światłości, Faile, po prostu zawieź wiadomość, a ożenię się z tobą pierwszego dnia, gdy to tylko będzie możliwe.

Zrobi tak. Pewnie. Jeśli ten dzień w ogóle nadejdzie.

Nagle dziwnie umilkła, wbiła wzrok w jego brodę, zaczęła ją gładzić, starając się nie patrzeć mu w oczy.

— Ja... zdarzyło mi się wspomnieć... ot, tak przelotnie... Napomknęłam tylko pani al’Vere o tym, jak podróżowaliśmy razem... sama nie wiem, jak do tego doszło... a ona powiedziała... i pani Congar zgodziła się z nią... nie, żebym wszystkim o tym opowiadała!... powiedziała, że może... na pewno... możemy być uważani za narzeczonych zgodnie z waszymi zwyczajami, a ten rok jest tylko po to, by się upewnić, czy rzeczywiście będzie nam dobrze razem... a nam jest przecież, każdy to może potwierdzić... a teraz zachowuję się jak jakaś pannica Domani albo jedna z tych taireńskich dziewek... jeżeli kiedykolwiek choć pomyślisz o Berelain... och, Światłości, co ja mówię, a ty nawet nie...

Przerwał jej, całując ją tak mocno, jak tylko potrafił.

— Czy wyjdziesz za mnie? — zapytał bez tchu, kiedy już skończył. — Dzisiaj w nocy?

Z tym pocałunkiem wyszło mu lepiej nawet niż sądził, musiał bowiem powtarzać potem swoją prośbę sześciokrotnie, ona zaś tylko chichotała, ukrywając twarz na jego szyi i domagając się, by powiedział to jeszcze raz, zanim udała na koniec, że wreszcie rozumie.

W ten sposób, w niecałe pół godziny później, klęczał już naprzeciwko niej we wspólnej sali gospody, przed Daise Congar, Marin al’Vere, Alsbet Luhhan, Neysą Ayellin i pozostałymi członkiniami Koła Kobiet. Loiala wybrano, by wraz z Aramem był jego świadkiem, a Bain i Chiad stanęły obok Faile. Nie było kwiatów, które mogliby sobie wpleść we włosy, ale Bain, wedle wskazówek Marin, oplotła długą czerwoną ślubną wstążkę wokół jego szyi, a Loial wplótł drugą identyczną w ciemne włosy Faile, jego grube palce okazały się zaskakująco zwinne i delikatne. Ręce Perrina drżały, gdy ujmował jej dłonie.

— Ja, Perrin Aybara, przysięgam ci mą miłość, Faile Bashere, aż po grób.

„Aż po grób i potem również”.

— Wszystko, co posiadam, ofiarowuję tobie.

„Konia, topór, łuk. Młot. Niewiele, jak na ślubny dar”.

— Będę strzegł cię i troszczył się o ciebie, wspomagał i otaczał opieką, chronił i osłaniał, przez wszystkie dni mego życia.

„Nie mogę cię strzec, jedyny sposób, w jaki mogę cię ochronić, to odesłać cię jak najdalej stąd”.

— Jestem twój, zawsze i na wieki.

Zanim skończył, ręce trzęsły się mu wyraźnie.

Faile poruszyła dłońmi, by ująć jego ręce.

— Ja, Zarine Bashere...

To go zaskoczyło, nienawidziła tego imienia.

— ...przysięgam ci mą miłość, Perrinie Aybara...

Jej ręce nawet nie zadrżały.

54

Do pałacu

Siedząc za czterema spoconymi mężczyznami na końcu wozu o wysokich kołach, turkoczącego po krętych ulicach Tanchico, Elayne patrzyła ponuro przez tę okropną woalkę, która skrywała jej twarz od oczu aż po brodę i z irytacją wymachiwała bosą stopą. Każdy podskok na kamiennym bruku przenikał ją aż do szczytu czaszki; im mocniej starała się przylgnąć do szorstkich desek dna wozu, tym było gorzej. Natomiast Nynaeve zdawała się niczym nie przejmować, trzęsło ją równie mocno jak Elayne, ale, z lekkim marsem na czole, zamyślona, robiła wrażenie nieobecnej duchem. Egeanin również — oparta o Nynaeve po drugiej stronie wozu, zasłonięta woalką, z ciemnymi włosami ujętymi w warkoczyki spadające niżej karku i splecionymi ramionami — równie łatwo znosiła niewygodną podróż. Na koniec Elayne postanowiła pójść za przykładem Seanchanki; nie potrafiła uniknąć wpadania przy każdym podskoku na Nynaeve, ale przynajmniej nie odnosiła już wrażenia, że zęby jej dolnej szczęki starają się wbić w górną.

Z przyjemnością poszłaby pieszo, nawet gdyby trzeba było to zrobić boso, jednak Bayle Domon upierał się, że nie wywarłoby to dobrego wrażenia; ludzie mogliby się zacząć zastanawiać, dlaczego kobiety nie jadą na wozie, skoro jest na nim mnóstwo miejsca, a ostatnią rzeczą, jakiej pragnęli, było zwrócenie na siebie uwagi. Nim oczywiście nie rzucało w górę i w dół niczym workiem grochu; szedł z przodu wozu, w towarzystwie dziesięciu z dwudziestu żeglarzy, których zabrał w charakterze eskorty. Większa liczba, twierdził, również mogłaby się wydać podejrzana. Ona jednak sądziła, że gdyby nie one, nie wziąłby z sobą nawet tylu.

Nad ich głowami rozpościerało się szarawe bezchmurne niebo, choć kiedy wyruszały, pierwsze promienie słońca barwiły już horyzont; ulice w większości były jeszcze opustoszałe i ciche, wyraźnie dawało się słyszeć turkot wozu i skrzypienie osi. Kiedy słońce wzejdzie, ludzie zaczną wychodzić z domów, teraz zaś dostrzec można było tylko grupki mężczyzn w workowatych spodniach i ciemnych cylindrycznych czapkach, przemykających obok i rzucających wokół ukradkowe spojrzenia, w których wyczytać można było, że bynajmniej nie mają najlepszych zamiarów i gotowi wprowadzić je w czyn, póki panują jeszcze względne ciemności. Płachty spłowiałego płótna narzucono na skrzynię wozu w taki sposób, by każdy mógł widzieć, iż zawiera ona jedynie trzy wielkie kosze; lecz pomimo to czasami kolejne grupki ludzi zatrzymywały się, niczym sfora psów, zasłonięte twarze zbliżały się do siebie, oczy odprowadzały odjeżdżający wóz. Najwidoczniej dwudziestu mężczyzn z obnażonymi mieczami i pałkami było przeciwnikiem zbyt groźnym, wszystko bowiem kończyło się jedynie na spojrzeniach.

Koła wozu wjechały w wielką dziurę, w tym miejscu kamienie bruku wyrwano podczas kolejnych zamieszek; wóz nieomal zapadł się pod nią. O mało co nie przygryzła sobie języka, kiedy dno podskoczyło ponownie i uderzyła w nie z głośnym łupnięciem. Egeanin i jej nonszalancka postawa! Chwytając burtę wozu, zmarszczyła brwi i popatrzyła na Seanchankę. Zorientowała się, że tamta ma usta mocno zaciśnięte i równie kurczowo przytrzymuje się desek.

— Mimo wszystko to nie to samo, co stanie na pokładzie — oznajmiła Egeanin, wzruszając ramionami.

Nynaeve skrzywiła się lekko, starając się odsunąć od niej, chociaż w jaki sposób miałoby się jej to udać bez jednoczesnego wspięcia się na podołek Egwene, trudno było sobie wyobrazić.

— Mam zamiar pomówić z panem Baylem Domonem — wymamrotała znacząco, jakby jazda wozem nie była w pierwszym rzędzie jej pomysłem. Kolejny wstrząs zamknął jej usta, aż zęby zazgrzytały.

Wszystkie trzy ubrane były w burobrunatne wełny, grubo utkane, dość pospolite i na dodatek niezbyt czyste — suknie biednych chłopek, przypominające nieforemne worki w zestawieniu z opiętymi jedwabiami preferowanymi przez Rendrę. Tak właśnie wyglądali uchodźcy z prowincji, starający się wszelkimi możliwymi sposobami zarobić na następny posiłek. Ulga Egeanin, kiedy po raz pierwszy zerknęła na sukienki, była widoczna i nieomal równie dziwna jak sama jej obecność na tym wozie. Elayne nie sądziła, że coś takiego w ogóle może się wydarzyć.

W Komnacie Opadającego Kwiecia odbyła się burzliwa dyskusja — przynajmniej tak to określali mężczyźni — ale ona wraz z Nynaeve odparły większość ich niedorzecznych zastrzeżeń, a pozostałe zignorowały. Musiały we dwie dostać się do Pałacu Panarcha, i to jak najszybciej. Wówczas Domon sformułował następne zastrzeżenie, tym razem nie tak głupie, jak wszystkie poprzednie.

— Nie możecie iść do pałacu same — wymruczał brodaty przemytnik, wpatrując się w swe potężne pięści na blacie stołu. — Powiadacie, że nie chcąc ostrzec tych Czarnych Aes Sedai, nie będziecie przenosić, dopóki nie zaistnieje absolutna konieczność.

Żadne z nich nie czuło najmniejszej ochoty, by choćby wspomnieć jedną z Przeklętych.

— Wobec tego będziecie potrzebowały ramienia, które wzniesie pałkę, i oczu, które strzec będą waszych pleców. Służący w pałacu znają trinie. Poprzedniej Panarch również przywoziłem podarki. Pójdę z wami. — Potrząsając głową, jęknął: — Tylko z tego powodu, że zostawiłem was w Falme, będę musiał dać głowę pod topór kata. Okalecz mnie, Fortuno, jeśli to nie wy będziecie za to odpowiedzialne. Ale cóż, nie ma innego wyjścia, jak tylko zrobić to, co konieczne. Nie możecie się sprzeciwić! Idę z wami.

— Jesteś głupcem, Illianinie — powiedział pogardliwie Juilin, zanim któraś z nich zdążyła otworzyć usta. — Sądzisz, że Tarabonianie pozwolą ci do woli spacerować po pałacu? Parszywemu przemytnikowi z Illian? To ja znam drogi służby, wiem, jak schylać kark, żeby jakiś pustogłowy szlachcic pomyślał...

Odkaszlnął nerwowo i ciągnął dalej, nie patrząc na Nynaeve... ani na nią!

— To ja powinienem pójść z nimi.

Thom zaśmiał się w głos, spoglądając na nich.

— Wierzycie, że któregoś z was można wziąć za Tarabonianina? Mnie tak, one posłużą za znakomite przebranie. — Podkręcił długie wąsy. — Poza tym nie możecie biegać sobie po Pałacu Panarcha z maczugą albo pałką w ręku. Potrzebne są... bardziej... subtelne metody zapewnienia bezpieczeństwa.

Wyciągnął rękę, w dłoni pojawił się nóż, zawirował szybko w jego palcach i zaniknął równie nagle. W rękawie, uznała Elayne.

— Wszyscy trzej wiecie, co macie robić — warknęła Nynaeve. — I nie uda wam się tego dokonać, jeżeli będziecie nas pilnowali niczym gęsi wiezione na targ!

Zrobiła głęboki wdech i ciągnęła dalej, łagodniejszym już tonem:

— Gdyby istniała jakakolwiek możliwość, żeby któryś z was mógł pójść z nami, skorzystałabym przynajmniej z dodatkowych oczu, ale takiej możliwości nie ma. Wychodzi na to, że musimy iść same i niczego się w tej sprawie nie da zmienić.

— Ja mogę wam towarzyszyć — oznajmiła nagle Egeanin z kąta pokoju, dokąd odesłała ją Nynaeve. Wszyscy odwrócili się, by popatrzeć na nią, odpowiedziała spojrzeniem spod zmarszczonych brwi, jakby nie do końca była pewna swego postanowienia. — Te kobiety są Sprzymierzeńcami Ciemności. Powinny zostać oddane w ręce sprawiedliwości.

Propozycja tamtej jedynie lekko zaskoczyła Elayne, natomiast kąciki ust Nynaeve aż pobielały, wyglądała, jakby chciała ją uderzyć.

— Sądzisz, że mogłybyśmy ci zaufać, Seanchanko? — odparła lodowatym tonem..— Zanim odejdziemy, zamkniemy cię bezpiecznie w spiżarni, niezależnie od tego, co...

— Przysięgam na mą nadzieję zdobycia wyższego imienia — przerwała jej Egeanin, przyciskając ręce do serca — że nie zdradzę was w żaden sposób, że będę wam posłuszna i że będę strzec waszych pleców, dopóki bezpieczne nie opuścicie Pałacu Panarcha.

Potem skłoniła się trzykrotnie, nisko i ceremonialnie. Elayne nie miała zielonego pojęcia, cóż owa „nadzieja na wyższe imię” miałaby znaczyć, ale Seanchanka wypowiedziała te słowa w taki sposób, że zabrzmiały doprawdy zobowiązująco.

— Ona się do tego nadaje — powiedział powoli, odrobinę niechętnie Domon. Objął spojrzeniem Egeanin i potrząsnął głową. — Okalecz mnie, Fortuno, jeśli odwaryłbym się postawić na więcej niż dwóch lub trzech moich ludzi przeciwko tej kobiecie.

Nynaeve zmarszczyła czoło, wpatrując się w swą dłoń ściskającą pęk cienkich warkoczyków, a potem, z całkowitym rozmysłem, krótko i ostro, szarpnęła za nie.

— Nynaeve — zwróciła się twardo do niej Elayne — sama powiedziałaś, że przydałaby się jeszcze jedna para oczu, a ja doprawdy się z tobą zgadzam. Prócz tego jeżeli rzeczywiście mamy tego dokonać bez przenoszenia, nie przeszkadzałoby mi, gdyby koło mnie był ktoś, kto w razie potrzeby potrafi uciszyć wścibskiego wartownika. Ja nieszczególnie dobrze daję sobie radę z mężczyznami w walce wręcz i ty również nie. Pamiętasz, jak ona potrafi walczyć.

Nynaeve wbiła pałające spojrzenie w Egeanin, potem zmarszczyła brwi i popatrzyła na Elayne, aby wreszcie zmierzyć mężczyzn takim wzrokiem, jakby knuli coś za jej plecami. Ostatecznie jednak kiwnęła głową na zgodę.

— Dobrze — powiedziała Elayne. — Panie Domon, to oznacza trzy komplety ubrań, nie dwa. A teraz najlepiej będzie, jak sobie wszyscy trzej pójdziecie. Chcemy wyruszyć o pierwszym brzasku.

Ostre szarpnięcie zatrzymującego się wozu wyrwało Elayne z zamyślenia.

Synowie Światłości trzymali za uzdy swe konie i przepytywali Domona. W tym miejscu ulica skręcała w stronę placu znajdującego się dokładacie na tyłach Pałacu Panarcha, znacznie mniejszego zresztą niż ten, który rozpościerał się z frontu. Sam pałac wznosił się ku niebu kolumnami białego marmuru, smukłymi wieżami opasanymi kamienną koronką; śnieżne kopuły kryte złotem były zwieńczone złotymi iglicami lub chorągiewkami wskazującymi kierunek wiatru. Po obu jego stronach ulice były znacznie szersze, niż się to zazwyczaj zdarzało w Tanchico, i prostsze.

Powolne stukanie końskich kopyt na szerokich kamieniach brukowych placu zapowiadało kolejnego jeźdźca. Wysoki mężczyzna w błyszczącym hełmie, pod płaszczem ze złotym słońcem i szkarłatnym pastorałem lśniła zbroja. Elayne spuściła głowę; po znamionujących szarżę czterech węzłach pod rozbłyskującym słońcem rozpoznała Jaichima Carndina. Wprawdzie tamten nigdy dotąd jej nie widział, lecz jeśli zauważy, iż mu się przygląda, z pewnością zacznie się zastanawiać dlaczego. Jednak stuk końskich kopyt minął je, nie zatrzymując się i oddalił w głąb placu.

Egeanin również opuściła głowę, natomiast Nynaeve zmarszczyła brwi, otwarcie spoglądając w ślad za Inkwizytorem.

— Ten człowiek jest czymś bardzo przejęty — wymamrotała. — Mam nadzieję, że nie słyszał...

— Panarch nie żyje! — krzyknął męski głos gdzieś po przeciwnej stronie placu. — Zabili ją!

Nie sposób było stwierdzić, ani kto krzyczał, ani gdzie. Wszystkie ujścia ulic na plac, które Elayne mogła dostrzec, zostały zablokowane przez Białe Płaszcze na koniach.

Patrząc za siebie, w głąb ulicy, którą właśnie przyjechali, żałowała, że gwardziści nie przepytywali Domona nieco krócej. Za pierwszym zakrętem zaczynali się już zbierać ludzie, tłum powoli rósł i kłębiąc się, zmierzał w kierunku placu. Wyglądało na to, że Thom i Juilin wykonali przez noc kawał dobrej roboty, rozpuszczając te plotki. Teraz ważne było, by wszystko nie wybuchło w chwili, gdy one jeszcze znajdują się przed pałacem. Jeżeli zamieszki zaczną się za wcześnie...

„Światłości, rozwścieczona tłuszcza na zewnątrz, a Czarne Ajah w środku, być może również Moghedien... Jestem tak przerażona, że zupełnie zaschło mi w ustach”.

Nynaeve i Egeanin również spoglądały na gromadzący się w głębi ulicy tłum, żadna nawet nie mrugnęła ani nie drgnęła.

„Nie okażę się bardziej tchórzliwa od nich. Nie!”

Wóz poturkotał naprzód, ona zaś wydała westchnienie ulgi. Przez moment zdało jej się, że od strony pozostałych kobiet dobiegło ją ciche echo tegoż westchnienia.

Przed bramą, niewiele szerszą niźli ich wóz, Domon został ponownie zatrzymany przez ludzi w szpiczastych hełmach, ich napierśniki zdobiło drzewo wymalowane w złocie. Żołnierze Legionu Panarcha. Tym razem wypytywanie trwało znacznie krócej, Elayne wydawało się, że dostrzegła małą sakiewkę wędrującą z ręki do ręki, i już byli w środku, wóz toczył się po nierównym bruku kuchennego podwórza. Wyjąwszy Domona, wszyscy żeglarze zostali na zewnątrz z żołnierzami.

Gdy tylko wóz stanął, Elayne zeskoczyła na ziemię, uderzając bosymi stopami o bruk — chropowate kamienie były naprawdę twarde. Trudno było uwierzyć, że cieniutka podeszwa pantofla może stanowić tak dużą różnicę. Egeanin wgramoliła się z powrotem na wóz, by ściągnać zeń kosze, Nynaeve zarzuciła sobie pierwszy na plecy; jedną rękę przełożyła za plecami, by pochwycić jego spód, drugą zaś od góry chwyciła brzeg. Długie, białe papryczki lodowego pieprzu, odrobinę sfatygowane podróżą z Saldaei, wypełniały kosz niemal po brzegi.

Kiedy Elayne brała swój, obok niej pojawił się Domon, udając, że sprawdza pieprz lodowy.

— Wygląda na to, że Białe Płaszcze i Legion Panarcha już wkrótce mogą zacząć brać się za łby — wyszeptał. — Ten porucznik powiedział, że Legion potrafiłby samodzielnie obronić Panarch, gdyby większość żołnierzy nie została wysłana do zewnętrznych fortów. Jaichim Carndin ma zawsze swobodny dostęp przed oblicze Panarch, ale Lord Kapitan Legionu już nie. Nie są ponadto zadowoleni, że wszyscy Strażnicy we wnętrzu pałacu należą do Straży Obywatelskiej. Podejrzliwy człowiek mógłby powiedzieć, że ktoś zapragnął, aby Strażnicy Panarcha obserwowali głównie samych siebie.

— Dobrze, że mi o tym mówisz — wymamrotała Nynaeve, nie patrząc w jego stronę. — Zawsze twierdziłam, że można się wiele pożytecznych rzeczy dowiedzieć, słuchając męskich plotek.

Domon chrząknął z niesmakiem.

— Zaprowadzę was do środka, potem będę musiał wrócić do moich ludzi, aby dopilnować, by żaden z nich nie przyłączył się do tłumu.

Wszyscy żeglarze, ze wszystkich statków, jakie Domon miał w porcie, znajdowali się obecnie na ulicach otaczających pałac.

Zarzuciwszy jeszcze jeden kosz na plecy, Elayne poszła w ślad za dwoma kobietami i Baylem Domonem, z głową spuszczoną, mrugając oczyma wbitymi w ziemię, dopóki nie znalazła się na czerwono-brązowych płytkach kuchni. Izbę wypełniały zapachy przypraw, gotowanego mięsa i sosów.

— Pieprz lodowy dla Panarch — obwieścił Domon. — Podarunek od Bayle’a Domona, uczciwego armatora z tego miasta.

— Znowu pieprz lodowy? — zapytała krępa kobieta o ciemnych włosach zaplecionych w warkocze, ubrana w biały fartuch i wszechobecną woalkę. Ledwie spojrzała na wchodzących, zajęta układaniem fantazyjnie udrapowanych chusteczek na srebrnej tacy, wśród naczyń z cienkiej, pozłacanej porcelany Ludu Morza. W kuchni poza nią znajdowało się sześć lub więcej wystrojonych w fartuchy kobiet oraz chłopcy obracający na rożnach ociekającą tłuszczem pieczeń przy dwóch z sześciu palenisk. Nie było jednak najmniejszych wątpliwości, iż to ona jest szefem kuchni.

— Cóż, chyba ostatnia dostawa smakowała Panarch. A więc zanieście to do spiżarni. — Machnęła niedbale dłonią w kierunku drzwi w przeciwległym krańcu pomieszczenia. — Nie mam teraz czasu się wami zajmować.

Idąc za Nynaeve i Egeanin, Elayne wciąż trzymała wzrok wbity w podłogę, po jej czole spływał pot, bynajmniej nie wywołany żarem kamiennych pieców i palenisk. Koścista kobieta w zielonych jedwabiach, jednakże nie skrojonych na modę tarabońską; stała obok jednego z szerokich stołów, drapiąc za uszami wychudzonego szarego kota, który chłeptał śmietankę z porcelanowej miseczki. Obecność kota nie pozostawiała złudzeń co do jej tożsamości, podobnie jak wąska twarz i szeroki nos. Marillin Gemalphin, ongiś z Brązowych Ajah, obecnie należąca do Czarnych. Gdyby tylko oderwała swoją uwagę od kota, gdyby naprawdę zdała sobie sprawę z ich obecności, wówczas żadna z nich nie musiałby przenosić Mocy, by Marillin zrozumiała od razu, iż potrafią to robić; z tak bliskiej odległości kobieta była w stanie wyczuć samą jedynie potencjalną zdolność.

Pot kroplami spływał z nosa Elayne, zanim wreszcie zamknęła za sobą drzwi spiżarni, popychając je biodrem.

— Widziałaś ją? — zapytała cicho, stawiając swój kosz na podłodze.

Ażurowe sztukaterie w ścianach, tuż pod sufitem, przepuszczały mętne światło z kuchni. Rzędy wysokich półek zastawiały podłogę sporego pomieszczenia, na półkach znajdowały się worki, siatki z warzywami oraz wielkie dzbany przypraw. Wszędzie stały beczki i baryłki, a kilkanaście tusz jagnięcych oraz dwakroć tyle gęsich wisiało na hakach. Zgodnie ze szkicowym planem, jaki nakreślili dla nich Domon i Thom, była to najmniejsza z pałacowych spiżarni.

— To obrzydliwe — powiedziała. — Wiem, że w kuchni Rendry również niczego nie brakuje, ale przynajmniej ona bezustannie się stara, i to z niemałym wysiłkiem, kupować to, czego jej trzeba. Ci ludzie świętują, podczas gdy...

— Zachowaj swoją troskę do chwili, kiedy będziesz mogła coś na to poradzić — przerwała jej Nynaeve ostrym szeptem. Postawiła już swój kosz na podłodze, a teraz ściągała z siebie tę prostą, wiejską suknię. Egeanin również zdążyła się już rozebrać do samej bielizny. — Widziałam ją. Jeżeli chcesz, żeby przyszła sprawdzić, co oznaczają te hałasy, to proszę bardzo, mów dalej.

Elayne parsknęła, ale nic nie powiedziała. Wcale nie robiła tak dużo zamieszania. Ściągnęła suknię i wysypała pieprz z kosza, oraz to wszystko, co jeszcze się w nim kryło. Zawierał, między innymi, białą suknię w zielone paski ze znakomicie utkanej wełny, ozdobioną nad lewą piersią zielonym drzewem wyhaftowanym na tle potrójnego liścia. Szarą woalkę zastąpiła czystą, zrobioną z lnu tak wyczesanego, że przezroczysty był niczym jedwab. Białe pantofle z miękkimi podeszwami stanowiły ulgę dla stóp obolałych po krótkiej wędrówce z wozu do kuchni.

Seanchanka pierwsza zdążyła się rozebrać, jednakie jako ostatnia wdziała swój biały strój, mrucząc przez cały czas o „nieprzyzwoitości” i „dziewce służebnej”, słowa, które nie miały najmniejszego sensu. Te ubiory rzeczywiście były odzieniem służących, cały pomysł polegał na tym, że służące mogą dostać się wszędzie, a w pałacu było ich zbyt wiele, by ktokolwiek zauważył dodatkowe trzy. Jeśli zaś chodzi o nieprzyzwoitość... Elayne pamiętała jeszcze, jak za pierwszym razem miała wątpliwości przed pokazaniem się publicznie w tarabońskiej sukience, wkrótce jednak przyzwyczaiła się do niej, a przecież wełna nawet tak cienka nie przylegała do ciała w takim stopniu jak jedwab. Egeanin musiała mieć bardzo surowe wyobrażenia na temat skromności.

Zawiązała wreszcie ostatnią tasiemkę, a wiejskie ubrania zostały wepchnięte do koszy i przykryte z wierzchu pieprzem.

Marillin Gemalphin nie było już w kuchni, choć szary kot o wystrzępionych uszach wciąż chłeptał na stole śmietankę. Elayne wraz z pozostałymi ruszyła ku drzwiom prowadzącym do wnętrza pałacu.

Jedna z podkuchennych spod zmarszczonych brwi spoglądała na kota, podpierając się o obfite biodra.

— Miałabym ochotę zadusić tego kota — mruczała, a jasnobrązowe warkoczyki kołysały się, gdy gniewnie potrząsała głową. — On może sobie jeść śmietankę, a ja tylko dlatego, że podczas śniadania kapnęłam jej kropelkę na jagody, musiałam się potem zadowolić chlebem i wodą!

— Uważaj się za szczęśliwą, że nie wyrzucono cię na ulicę albo że nie dyndasz na szubienicy! — W głosie szefowej kuchni nie było cienia współczucia. — Jeżeli pani powie, że ukradłaś, to znaczy, że ukradłaś, nawet gdyby to była tylko śmietanka dla jej kota, tak? Ej, wy tam!

Elayne i jej towarzyszki zamarły, słysząc jej okrzyk.

Ciemnowłosa kobieta wycelowała w nie długą drewnianą łyżkę.

— Przychodzicie sobie do mojej kuchni, a potem spacerujecie po niej, jakbyście były w ogrodach, wy leniwe kozy. Przyszłyście po śniadanie dla lady Ispan, co? Jeżeli nie znajdzie go przy swoim łóżku, kiedy się obudzi, wówczas dopiero będziecie skakać. Co?

Gestem wskazała na srebrną tacę, której przed chwilą tyle poświęcała uwagi, teraz przykrytą śnieżnobiałą lnianą serwetą.

Nie mogły się odezwać; gdyby któraś z nich otworzyła usta, jej pierwsze słowa zdradziłyby, że nie jest Tarabonianką. Elayne zorientowała się pierwsza — wykonała stosowny dla służącej ukłon i chwyciła tacę. Tak nawet było lepiej — służąca, która coś niesie, zapewne ma już do wykonania jakąś pracę, nikt więc nie będzie jej zatrzymywał i kazał robić coś innego. Lady Ispan? Nie było to rzadkie imię w Tarabon, choć przecież jedna z Czarnych sióstr również je nosiła.

— Drwisz sobie ze mnie czy co, ty mała kozo’? — zaryczała przysadzista kobieta i ruszyła w ich stronę, obchodząc stół i wymachując groźnie grubą drewnianą łyżką.

Nie mogła nic zrobić, żeby się jednocześnie nie zdradzić; mogła tylko pozostać na miejscu i narazić się na uderzenie albo zrejterować. Elayne wyskoczyła z kuchni z tacą w ręce, Nynaeve i Egeanin deptały jej po piętach. Ścigały je krzyki kucharki, ale na szczęście nie ona we własnej osobie. Wyobraziwszy sobie, jak we trójkę uciekają po całym pałacu ścigane przez tego grubasa, Elayne omal nie zaniosła się histerycznym chichotem.

„Drwiłam z niej?”

Przecież był to taki sam ukłon, jaki wcześniej widziała tysiące razy u kłaniających się jej służących.

Wąski korytarz prowadzący do kuchni ukazywał im kolejne spiżarnie wbudowane w jego ściany, wysokie kredensy na miotły, szczotki, wiadra, mydło, lniane serwety oraz wszystkie rodzaje temu podobnych rzeczy. Nynaeve znalazła w jednym grubą zmiotkę do kurzu. Egeanin zabrała z kolejnego pełne naręcze złożonych ręczników, a z następnego wyjęła z moździerza gruby kamienny tłuczek, który schowała pod ręcznikami.

— Pałka czasami może się przydać — wyjaśniła na widok uniesionych brwi Elayne. — Szczególnie wówczas, gdy nikt się nie spodziewa, że ją masz.

Nynaeve parsknęła, ale nic nie powiedziała. Od czasu, jak przystała na udział Egeanin w ich wyprawie, ledwie zwracała na nią uwagę.

Im dalej zagłębiały się we właściwy pałac, tym korytarze stawały się szersze i wyższe, białe ściany zdobiły fryzy, a sufity lśniły złotymi arabeskami. Białe płytki posadzek przykrywały wielkie, wzorzyste dywany. Zdobne złote lampy na pozłacanych postumentach rozsiewały wokół światło i woń perfirmowanej oliwy. Od czasu do czasu korytarz otwierał się na dziedziniec otoczony smukłymi, cienkimi kolumnami, nad którymi górowały balkony osłonięte kamienną koronką. Szemrały fontanny, czerwone, białe i złote ryby pływały pod liśćmi lilii z wielkimi białymi kwiatami. Nijak to się miało do obrazu miasta.

Z rzadka spotykały innych służących, zarówno kobiety, jak i mężczyzn, odzianych w tę samą biel, z drzewem i liściem wyhaftowanym na ramieniu; wszyscy śpieszyli się, zajęci swoimi sprawami. Niekiedy natykały się na mężczyzn w szarych kaftanach i szpiczastych czapkach Straży Obywatelskiej, uzbrojonych w pałki i maczugi. Nikt nie odezwał się do nich, nikt nawet nie spojrzał na nie po raz wtóry, cóż ciekawego bowiem mogło być w trzech służących najwyraźniej zajętych swoją pracą.

Na koniec doszły do wąskich schodów dla służby, które miały zaznaczone na swym planie.

— Pamiętajcie — cicho powiedziała Nynaeve — jeżeli przy jej drzwiach stoją straże, odejdźcie. Jeśli nie jest sama, odejdźcie. Mamy tu do załatwienia ważniejsze sprawy.

Wzięła głęboki oddech i zmusiła się, by spojrzeć na Egeanin.

— Jeżeli pozwolisz, by coś się jej stało...

Z oddali dobiegł je stłumiony dźwięk trąbki. Chwilę później wewnątrz pałacu rozbrzmiał gong, a okrzyki rozkazów rozniosły się po korytarzach. W dali dostrzegły na moment mężczyzn w stalowych hełmach. Biegli.

— Może nie będziemy się musiały przejmować Strażnikami przy jej drzwiach — zauważyła Elayne.

Na ulicach wybuchły zamieszki. Plotki rozsiewane przez Thoma i Juilina wzburzyły tłumy. Żeglarze Domona podsycali napiętą atmosferę. Żałowała, iż musiały to zrobić, jednak rozruchy wywabią z pałacu wielu Strażników, a jeśli będą miały szczęście, to być może nawet wszystkich. Ci ludzie, tam na zewnątrz, nie wiedzieli tego, ale oni wszyscy walczyli teraz w bitwie o oswobodzenie swego miasta od Czarnych Ajah, a świat od dotyku Cienia.

— Egeanin powinna pójść z tobą, Nynaeve. Twoja część zadania jest najważniejsza. Jeżeli któraś z nas potrzebuje kogoś, by strzegł jej pleców, to właśnie ty.

— Nie potrzebuję żadnej Seanchanki!

Zarzuciwszy na ramię swą miotełkę do kurzu niczym pikę, Nynaeve odmaszerowała w głąb korytarza. W żadnej mierze nie poruszała się jak służąca. Tym żołnierskim krokiem?

— Czy nie powinnyśmy zająć się własnymi zadaniami? — zapytała Egeanin. — Zamieszki nie zajmą ich na długo. Elayne kiwnęła głową. Nynaeve zniknęła im z oczu za rogiem.

Schody były wąskie i ukryte w ścianie, aby służący nie wchodzili nikomu w oczy. Korytarze na pierwszym piętrze podobne były do tych na parterze, wyjąwszy to, że podwójnie sklepione łuki mogły równie dobrze prowadzić na zabudowane kamienną koronką balkony jak i wprost do pokoi. Po drodze, kierując się do zachodniej części pałacu, spotkały jeszcze mniej służących niźli poprzednio, który obrzucali je co najwyżej przelotnym spojrzeniem. Na ich szczęście korytarz przed komnatami Panarch był pusty. Przed szerokimi, rzeźbionymi we wzory drzew drzwiami, osadzonymi w zakończonej podwójnym łukiem futrynie, nie było straży. Nie, żeby miała zamiar zawrócić, gdyby było inaczej, wbrew temu, co obiecała Nynaeve, ale dzięki temu wszystko było prostsze.

Chwilę później nie była już tak tego pewna. Poczuła przez zamknięte drzwi, że wewnątrz ktoś przenosi Moc. Nie były to silne strumienie, jednak bez żadnych wątpliwości ktoś splatał strumienie, lub przynajmniej zacieśniał sieć. Niewiele kobiet znało tajemnicę splatania sieci.

— O co chodzi? — zapytała Egeanin.

Elayne zdała sobie sprawę, że stoi bez ruchu w miejscu.

— Jedna z Czarnych sióstr jest w środku.

Jedna czy więcej? Z pewnością tylko jedna przenosiła. Przylgnęła do drzwi. W środku śpiewała kobieta. Przyłożyła ucho do rzeźbionego drewna i dosłyszała nieprzyzwoite słowa, stłumione, ale dawały się wyraźnie zrozumieć.

Me piersi są krągłe, o biodrach każdy marzy

Zadowolę naraz dwudziestu marynarzy

Zaskoczona szarpnęła się w tył, porcelanowe naczynia przesunęły się na tacy pod serwetą. Czyżby jednak zabłądziły? Nie, plan zapamiętała dokładnie. Poza tym w całym pałacu tylko drzwi rzeźbione w drzewa prowadziły do komnat Panarch.

— A więc musimy ją zostawić — powiedziała Egeanin. — Nie możesz nic zrobić, jeżeli nie chcesz ostrzec pozostałych o swej obecności.

— Być może mogę. Jeżeli nawet poczują, że przenoszę, pomyślą, iż jest to dzieło tej w środku.

Marszcząc brwi, zagryzła dolną wargę. Ile ich jest w środku? Potrafiła zrobić z Mocą przynajmniej trzy lub cztery rzeczy naraz, coś, na co było stać tylko Egwene i Nynaeve. Przebiegła w myśli poczet andorańskich królowych, które okazały odwagę w obliczu wielkiego niebezpieczeństwa, i po chwili zrozumiała, że w jego ramach można umieścić wszystkie królowe Andoru.

„Pewnego dnia będę królową. Potrafię być równie odważna jak one”.

Koncentrując się, powiedziała:

— Otwórz drzwi, Egeanin, a potem padnij na podłogę, bym mogła wszystko dobrze widzieć. — Seanchanka zawahała się. — Otwórz drzwi.

Ton głosu Elayne zaskoczył ją samą. Nie próbowała nadać mu jakieś szczególne brzmienie, ale był cichy, spokojny, rozkazujący. A Egeanin kiwnęła głową, nieomal ukłoniła się i natychmiast otworzyła oboje drzwi.

Me uda są mocne jak łańcuch kotwicy

Me usta gorące...

Ciemnowłosa śpiewaczka, owinięta w strumienie Powietrza aż po szyję, odziana w pobrudzoną i pomiętą tarabońską suknię z czerwonego jedwabiu, urwała, gdy drzwi otworzyły się gwałtownie. Kobieta o kruchym wyglądzie, w bladoniebieskiej sukni cairhieniańskiego kroju z wysokim karczkiem, spoczywająca na długiej wyściełanej ławie, przestała kiwać głową w takt piosenki i poderwała się na równe nogi. Na jej lisiej twarzy gniew momentalnie zajął miejsce uśmiechu.

Choć poświata saidara otaczała Temaile już wcześniej, nie miała najmniejszych szans. Zatrwożona widokiem, jaki rozpościerał się przed jej oczyma, Elayne objęła Prawdziwe Źródło i smagnęła z całej siły strumieniami Powietrza, owijając tamtą od ramion po kostki, potem splotła tarczę Ducha i umieściła ją między ową kobietą a Źródłem. Poświata otaczająca Temaile zgasła, ona zaś-padła, jakby powalona przez galopującego konia, oczy zapadły się w głąb czaszki, przetoczyła się po ławie i stoczyła z niej, nieprzytomna już, na złoto-zielony dywan. Kobieta o ciemnych warkoczach wzdrygnęła się, kiedy otaczające ją strumienie zniknęły, z zadziwieniem pomieszanym z niedowierzaniem przesunęła dłońmi po swym ciele, a jej wzrok powędrował z Temaile na Elayne, potem na Egeanin.

Zacisnąwszy mocniej sieć więżącą Temaile, Elayne pośpieszyła do wnętrza komnaty, jej oczy wypatrywały kolejnych Czarnych Ajah. Egeanin cicho zamknęła za nią drzwi. W pomieszczeniu najwyraźniej nikogo więcej nie było.

— Czy ona była sama? — zapytała ostro kobietę w czerwieni. Samą Panarch, wedle opisu Nynaeve. Tamta rzeczywiście wspominała coś o piosenkach.

— Wy nie jesteście... z nimi? — z wahaniem zapytała Amathera, a spojrzeniem ciemnych oczu objęła ich ubiory. — Również jesteście Aes Sedai?

Wyglądała tak, jakby ze wszystkich sił starała się w to uwierzyć, mimo iż przed chwilą na własne oczy widziała, co stało się z Temaile.

— Ale nie z nimi?

— Czy ona była sama? — warknęła Elayne, a Amathera aż podskoczyła.

— Tak. Sama. Tak, ona...

Panarch skrzywiła się.

— Pozostałe zmuszały mnie, bym zasiadała na mym tronie, a potem mówiła słowami, które wkładały mi w usta. Bawiło je zmuszanie mnie czasami do czynienia sprawiedliwości, a czasami do ferowania potwornie krzywdzących wyroków, których skutki będą się ciągnąć przez pokolenia, powodując bezustanne walki, jeśli nie uda mi się ich unieważnić. Ale ona! — Małe usta o pełnych wargach skrzywiły się z nienawiścią. — One jej nakazały, by mnie pilnowała. Sprawiała mi ból bez żadnego powodu, tylko po to, by zobaczyć, jak płaczę. Zmusiła mnie do zjedzenia całej tacy białego pieprzu lodowego i nie pozwoliła wypić ani kropli, dopóki nie błagałam na kolanach, ona zaś się śmiała! W moich snach wlokła mnie na szczyt Wieży Brzasku, a tam trzymała za kostki i opuszczała w dół. To był sen, ale zdawał się zupełnie realny, a za każdym razem pozwalała mi opaść bliżej ziemi. I śmiała się! Zmusiła mnie, bym się nauczyła lubieżnych tańców i sprośnych piosenek, i śmiała się, mówiąc, że zanim odejdzie, zmusi mnie, bym śpiewała i tańczyła ku uciesze...

Z wrzaskiem kota skaczącego na zdobycz rzuciła się przez ławę na związaną kobietę i zaczęła dziko, na oślep bić ją pięściami.

Egeanin, stojąc z zaplecionymi ramionami na progu, wyglądała tak, jakby była gotowa pozwolić jej na to, ale Elayne splotła strumień Powietrza wokół kibici tamtej. Ku swemu zaskoczeniu była w stanie unieść ją znad ciała wciąż nieprzytomnej kobiety i postawić na nogi. Być może ćwiczenia z władaniem tymi potężnymi splotami, których nauczyła się od Jorin, pomnożyły jej siłę.

Amathera, która próbowała kopnąć Temaile, spojrzała na Egeanin, a potem na Elayne, kiedy jej odziana w pantofel stopa chybiła celu.

— Jestem Panarch Tarabonu i mam zamiar wymierzyć sprawiedliwość tej kobiecie!

Te nadąsane usteczka w kształcie pąka róży. Czy ta kobieta nie nie docenia siebie i swojej pozycji? Była przecież władczynią równą królowi!

— A ja jestem Aes Sedai, która przybyła, aby cię uratować — chłodno oznajmiła Elayne.

Nagle uświadomiła sobie, że wciąż trzyma w dłoniach tacę, i pośpiesznie odstawiła ją na podłogę. I bez tego ta kobieta zdawała się mieć znaczne trudności w dostrzeżeniu ludzi pod odzieniem służących. Twarz Temaile spurpurowiała, obudzi się z sińcami. Bez wątpienia jednak będzie ich miała znacznie mniej, niźli zasługiwała. Elayne żałowała, że nie ma sposobu, by zabrać ją ze sobą. Że choć jednej nie można doprowadzić przed oblicze sprawiedliwości Białej Wieży.

— Przyszłyśmy tutaj... narażając się na duże niebezpieczeństwo!... aby cię uwolnić. Potem będziesz mogła się udać do Lorda Kapitana Legionu Panarcha oraz Andrica i jego armii i wykurzyć je stąd. Być może będziemy miały wystarczająco dużo szczęścia, by niektóre zabrać ze sobą. Czeka je proces. Ale najpierw musimy cię stąd wydostać.

— Nie potrzebuję Andrica — wymamrotała Amathera. Elayne mogłaby przysiąc, że usłyszała ponadto „teraz już”. — Wokół pałacu są żołnierze mojego Legionu. Tyle wiem. Nie pozwalano mi z żadnym rozmawiać, ale kiedy zobaczą mnie i usłyszą mój głos, zrobią to, co trzeba, tak? Wy, Aes Sedai, nie możecie używać Mocy, aby wyrządzać krzywdę...

Przerwała i objęła wzrokiem nieprzytomną Temaile.

— W każdym razie nie możecie używać jej jako broni, tak? Tyle wiem.

Elayne zaskoczyła samą siebie, splatając cieniutkie strumyki Powietrza, każdy dla jednego warkocza Amathery. Warkocze uniosły się pionowo w górę i ta idiotka o wydętych usteczkach nie miała innego wyjścia, jak wspiąć się na palce. Elayne kazała jej w ten sposób iść, na czubkach palców, dopóki nie stanęła przed nią, oburzona, z szeroko otwartymi oczyma.

— Będziesz mnie teraz słuchać, Amathero, Panarch Tarabonu — oznajmiła lodowatym głosem. — Jeżeli spróbujesz wyjść do twoich żołnierzy, wspólniczki Temaile zwiążą cię w bezwładny tobołek i oddadzą z powrotem w jej ręce. Gorzej, dowiedzą się, że moje przyjaciółki i ja jesteśmy tutaj, a na to nie pozwolę. Zamierzam wyślizgnąć się stąd niepostrzeżenie, a jeśli tobie to nie odpowiada, zwiążę cię, zaknebluję i zostawię obok Temaile, aby jej wspólniczki cię znalazły.

Doprawdy powinien istnieć jakiś sposób, żeby Temaile również zabrać ze sobą.

— Rozumiesz mnie?

Amathera nieznacznie skinęła głową, na więcej nie było jej stać w tej niewygodnej pozycji.

Elayne zwolniła strumienie, pięty tamtej gwałtownie opadły na dywan.

— Teraz zobaczmy, czy możemy znaleźć ci coś do ubrania, co byłoby przydatne dla zamaskowania twej tożsamości.

Amathera ponownie kiwnęła głową, ale jej usta wydęły się posępnie. Elayne miała nadzieję, że Nynaeve wiedzie się lepiej, a przynajmniej, że jest jej łatwiej.

Nynaeve weszła do wielkiej komnaty z osobliwościami i mnogością smukłych kolumn, już od wejścia energicznie wymachując miotełką. Te zbiory z pewnością potrzebowały częstego odkurzania, a nikomu zapewne nie przyjdzie do głowy dwa razy przyglądać się kobiecie zajętej pożyteczną pracą. Rozejrzała się dookoła, jej wzrok przyciągnęły powiązane drutem kości; wyglądały jak szkielet konia z długimi nogami i szyją, która dźwigała głowę na wysokość dwudziestu stóp. W komnacie nie było nikogo.

Niemniej jednak w każdej chwili ktoś mógł nadejść; służący, których naprawdę tu przysłano z zadaniem odkurzania, albo Liandrin czy któraś z jej wspólniczek w nadziei odnalezienia tego, czego szukały. Wciąż trzymając przed sobą miotełkę, po prostu na wszelki wypadek, pośpieszyła w kierunku postumentu z białego kamienia, na którym spoczywała obroża i bransolety. Nie zdawała sobie sprawy, że wstrzymuje oddech, dopóki nie wypuściła go, zobaczywszy, że te rzeczy wciąż są na swoim miejscu. Oszklona gablota zawierająca pieczęć z cuendillara znajdowała się w odległości pięćdziesięciu kroków, ale to było ważniejsze.

Przeszła nad grubym jak jej nadgarstek białym jedwabnym sznurem i dotknęła szerokiego, spojonego kołnierza.

„Cierpienie. Agonia. Rozpacz”.

Przetoczyły się przez nią, zachciało jej się płakać. Która z tych rzeczy wchłonęła tyle bólu? Cofnęła dłoń i wbiła wzrok w czarny metal. Stworzony po to, by kontrolować mężczyznę, który potrafi przenosić. Liandrin i jej Czarne siostry chciały go wykorzystać do zapanowania nad Randem, nawrócić go na Cień, zmusić, by służył Czarnemu. Ktoś z jej wioski, kontrolowany i wykorzystywany przez Aes Sedai! Czarne Ajah, ale mimo to Aes Sedai takie same jak Moiraine z wszystkimi jej knowaniami!

„Egeanin, która sprawiła, że polubiłam paskudną Seanchankę!”

Uderzyła ją nagła niespójność tej ostatniej myśli; znienacka zrozumiała, że rozmyślnie stara się rozgniewać, rozgniewać na tyle, by móc przenosić. Objęła Źródło, Moc wypełniła ją. A do komnaty kolumnad weszła służąca z drzewem i liściem wyhaftowanymi na ramieniu.

Drżąc cała od Mocy domagającej się przeniesienia, Nynaeve czekała, a nawet uniosła miotełkę i omiatała jej piórkami obrożę oraz bransolety. Służąca wędrowała po bladych kamieniach posadzki, za chwilę sobie pójdzie, a Nynaeve będzie mogła... Co? Włożyć te rzeczy do swej sakwy i zabrać je, ale...

Czy tamta wreszcie sobie pójdzie?

„Cóż, dlaczego mi się zdaje, że ona odejdzie, zamiast zostać i zabrać się do pracy?”

Spojrzała z ukosa na kobietę, która szła w jej stronę. Oczywiście. Żadnej szczotki, żadnej miotły ani miotełki do kurzu czy choćby szmaty.

„Po cokolwiek tutaj przyszła, nie może to jej zająć zbyt du...”

Nagle zobaczyła wyraźnie twarz tamtej. Ostre, choć przystojne rysy, okolone ciemnymi warkoczami; uśmiechała się w przyjacielski nieomal sposób, ale w istocie dosyć obojętnie. Z pewnością trudno było dopatrzyć się groźby w tym uśmiechu. Nie była to całkiem ta sama twarz, ale rozpoznała ją.

Zanim zdążyła pomyśleć, uderzyła, splatając twardy niczym młot strumień Powietrza, by smagnąć nim twarz tamtej. W jednej chwili poświata saidara otoczyła jej przeciwniczkę, rysy twarzy zmieniły się — stały się bardziej królewskie, przepełnione dumą, a równocześnie na obliczu Moghedien błysnęło zaskoczenie, że jednak nie udało jej się podejść niepostrzeżenie — i strumień Nynaeve ucięty został niczym brzytwą. Zachwiała się, kiedy uderzył w nią odcięty koniec, odczuła to jak fizyczny cios, Przeklęta natomiast cisnęła w nią skomplikowanym splotem Ducha, wzbogaconym Wodą i Powietrzem. Nynaeve nie miała pojęcia, do czego coś takiego może służyć; szaleńczo starała się przeciąć go ostrym splotem Ducha, w taki sam sposób, w jaki przed chwilą tamta postąpiła z jej strumieniem. Przez mgnienie czuła miłość, oddanie, cześć dla tej wspaniałej kobiety, która znowu łaskawie pozwoli jej...

Skomplikowany splot rozpadł się, a Moghedien aż zgubiła krok. W głowie Nynaeve pozostało tylko dalekie echo tamtych uczuć, niczym świeże wspomnienie pragnienia posłuszeństwa, czołgania się u stóp tamtej i zadowalania jej w każdy możliwy sposób, co zresztą robiła przez cały czas podczas ich pierwszego spotkania; to tylko podsyciło jej gniew. Wydobyła ze Źródła ostrą jak nóż tarczę, której Egwene użyła do ujarzmienia Amico Nagoyin; bardziej była to w istocie broń niźli tarcza — uderzyła nią w Moghedien... i została zablokowana, spleciony Duch naparł na splot Ducha, na moment przedtem, zanim odciął Moghedien na zawsze od Źródła. I ponownie Przeklęta przypuściła kontratak, uderzając niby toporem, chcąc odciąć Nynaeve w ten sam sposób, w jaki ona próbowała. Na zawsze. Nynaeve desperacko zablokowała cios.

Nagle zrozumiała, że pod wrzącym morzem swego gniewu jest śmiertelnie przerażona. Odparcie próby tamtej, by ją ujarzmić, połączone z jednoczesnym usiłowaniem zrobienia jej tego samego, równało się osiągnięciu kresu możliwości. Na więcej nie było jej stać. Moc kipiała w niej; miała wrażenie, że zaraz wybuchnie, kolana drżały od wysiłku samego utrzymywania się na nogach. I wszystko poszło na dwie tylko rzeczy, nie byłaby już w stanie nawet zapalić świecy. Topór Ducha Moghedien stracił ostrze, ale to nie miało najmniejszego znaczenia, jeżeli uda jej się spuścić go w dół; Nynaeve nie widziała żadnej różnicy między ujarzmieniem przez tę kobietę a zwykłym — zwykłym! — odcięciem od Źródła, które w całości zdałoby ją na jej łaskę. Splot tamtej zanurzył się w strumień Mocy łączący ją ze Źródłem niczym nóż muskający napiętą kurzą szyję. Obraz był nazbyt trafny, pożałowała, że o nim pomyślała. Gdzieś, w głębi jej myśli łkał jakiś cichy głos.

„Och, Światłości, nie pozwól jej. Nie pozwól jej! Światłości, błagam, nie to!”

Przez chwilę zastanawiała się, czy nie zrezygnować z próby odcięcia Moghedien — choćby z tego powodu, że musiała cały czas się natężać, by utrzymać ostrze, splecione strumienie bowiem nie miały tej nocy — i pozwolić zniknąć tym splotom, by użyć dodatkowej siły w celu odparcia ataku Moghedien, a być może nawet rozbić go ostatecznie. Ale gdyby tego spróbowała, ta kobieta nie musiałaby się wówczas bronić, mogłaby skorzystać ze swej siły do wzmocnienia potęgi swego ataku. A była przecież jedną z Przeklętych. Nie zaś zwykłą Czarną siostrą. Kobietą, która była Aes Sedai w Wieku Legend, kiedy Aes Sedai zdolne były dokonywać rzeczy, o których teraz nikomu się nawet nie śniło. Jeżeli Moghedien rzuci przeciwko niej wszystkie swe siły...

Mężczyzna, który by teraz wszedł do komnaty, albo kobieta niezdolna do przenoszenia, zobaczyliby jedynie dwie kobiety stojące naprzeciwko siebie, twarzą w twarz, po dwu stronach białej, jedwabnej liny w odległości mniejszej niż stopa. Dwie kobiety patrzące sobie w oczy pośrodku komnaty pełnej dziwnych przedmiotów. Nic na pozór nie przypominało pojedynku. Żadnego skakania wokół siebie i uderzania mieczami, jak to czynią mężczyźni, nic nie zostało potrącone ani rozbite. Tylko dwie kobiety stojące naprzeciw siebie. Ale był to jednak pojedynek, być może na śmierć i życie. Z jedną z Przeklętych.

— Wszystkie moje tak starannie opracowane plany uległy zniszczeniu — odezwała się nagle Moghedien napiętym, gniewnym głosem, kłykcie jej dłoni ściskającej połę sukni pobielały. — I na sam koniec będę musiała wszystko doprowadzić do punktu wyjścia. A to może okazać się niemożliwe. Och, mam zamiar zmusić się, byś zapłaciła za to, Nynaeve al’Meara. To była taka wygodna kryjówka, a te ślepe kobiety miały w posiadaniu mnóstwo użytecznych rzeczy, nawet jeśli nie wiedziały...

Potrząsnęła głową i wygięła wargi, szczerząc zęby.

— Myślę, że tym razem zabiorę cię z sobą. Wiem. Zrobię z ciebie żywy podnóżek. Będziesz klękała na czterech łapach, abym po twoich plecach mogła się wspiąć na siodło. Albo, być może, dam cię Rahvinowi. On zawsze odpłaca za przysługi. Zabawia go teraz ta mała, śliczna królowa, ale piękne kobiety zawsze stanowiły jego słabość. Lubi, jak dwie, trzy lub cztery naraz mu nadskakują. Jak by ci się to podobało? Spędzić resztę życia, walcząc o łaski Rahvina. Sama będziesz tego pragnęła, gdy tylko położy na tobie swe ręce, ma swoje drobne sztuczki. Tak, uważam, że powinnaś należeć do Rahvina.

Jeszcze silniejszy gniew zapłonął w Nynaeve. Po twarzy ściekały jej strumienie potu, a nogi drżały, jakby miała zaraz upaść, jednak gniew dawał jej siłę. Przepełnioną płonącą w niej furią, zdołała o włos bliżej przysunąć swą broń, która miała odciąć Moghedien od Źródła, ale tamta powstrzymała ją znowu.

— A więc odkryłaś ten drobny klejnot, który leży za twoimi plecami — powiedziała Moghedien po chwili, gdy wróciła niepewna równowaga. Co zaskakujące, jej głos brzmiał tak, jakby prowadziła towarzyską rozmowę. — Zastanawiam się, jak ci się to udało? To zresztą nie ma znaczenia. Przyszłaś, by go zabrać? Być może nawet zniszczyć? Nie jesteś w stanie go zniszczyć. Nie jest z metalu, ale z pewnej postaci cuendillara. Nawet płomień stosu nie może zniszczyć cuendillara. A jeżeli masz zamiar go wykorzystać, to wiedz, że on może mieć pewne... wady, jeśli tak można powiedzieć. Załóż obrożę mężczyźnie, który potrafi przenosić, a wówczas kobieta nosząca bransolety będzie zdolna zmusić go do zrobienia wszystkiego, czego tylko zapragnie, to prawda, ale nie powstrzyma go przed popadnięciem w obłęd, a poza tym w drugą stronę strumień również przepływa. Na koniec on nabierze zdolności do kontrolowania również ciebie i w efekcie będziesz musiała walczyć o każdą godzinę panowania, co nie jest szczególnie miłe, gdy tamten jest szalony. Możesz oczywiście przekazywać bransolety komuś innemu, dzięki czemu żadna z was nie będzie zbyt długo wystawiona na działanie zamroczonego umysłu, ale będzie to wymagało zaufania do tej drugiej. Mężczyźni zawsze byli tacy sprawni w zadawaniu gwałtu, stanowią cudowną broń. Dwie kobiety mogą też nosić każda po jednej bransolecie, jeżeli masz kogoś, komu mogłabyś do tego stopnia zaufać; to znacznie spowalnia przeciek, jak rozumiem, ale również osłabia waszą kontrolę, nawet jeśli znakomicie się zgadzacie przy współpracy. Ostatecznie okaże się, że walczycie z nim o zachowanie kontroli, i na koniec każda z was będzie go potrzebowała do zdjęcia bransolety, tak samo, jak on będzie potrzebował was, by rozpiąć obrożę.

Przekrzywiła głowę, zagadkowo uniosła brew.

— Ufam, że nadążasz za mną? Kontrolowanie Lewsa Therina... Randa al’Thora, tak się obecnie nazywa... mogłoby się okazać bardzo przydatne, ale czy jest warte swej ceny? Rozumiesz już teraz, dlaczego zostawiłam kołnierz i bransolety na swoim miejscu.

Drżąc od przepełniającej ją Mocy, od wysiłku, jakiego wymagało utrzymanie splecionych strumieni, Nynaeve zmarszczyła czoło. Dlaczego ta kobieta opowiada jej o tym wszystkim? Czy ona sądzi, że nie ma znaczenia, co powie, i tak bowiem zwycięży? Skąd to nagłe przejście od gniewu do rozmowy? Na twarzy Moghedien również lśnił pot. Pociła się całkiem mocno, paciorki wilgoci spływały z jej szerokiego czoła na policzki.

Nagle wszystkie myśl wypełniające głowę Nynaeve wróciły na swoje miejsce. W napiętym głosie Moghedien nie było gniewu, lecz wysiłek. Moghedien nie zamierzała niespodziewanie zaatakować jej całą swą siłą, już to zrobiła. Ta kobieta wkładała w walkę tyleż samo rozpaczliwych starań co ona. Oto stała twarzą w twarz z jedną z Przeklętych i nie tylko nie została oskubana od razu niczym gęś na kolację, ale nie straciła nawet jednego piórka. Walczyła z Przeklętą, siła przeciw sile! Moghedien starała się rozproszyć jej uwagę, uzyskać przewagę, zanim wyczerpią się jej siły! Gdyby tylko jej mogło się coś takiego udać. Zanim sama opadnie z sił.

— Zastanawiasz się, skąd to wszystko wiem? Ten kołnierz i bransolety zostały zrobione po tym, jak byłam... Cóż, o tym nie będziemy rozmawiać. Kiedy wydostałam się na wolność, pierwszą rzeczą, jaką zrobiłam, było znalezienie informacji o tamtych ostatnich dniach. Ostatnich latach, właściwie. Tu i tam można znaleźć mnóstwo rozproszonych fragmentów wiedzy, która nie przyniesie pożytku nikomu, kto nie ma pojęcia, od czego zacząć. Wiek Legend. Cóż za osobliwe miano nadaliście moim czasom. A jednak nawet te najbardziej szalone z waszych opowieści nie dają przedsmaku połowy tego, co działo się naprawdę. Żyłam ponad dwieście lat, kiedy Otwór został udrożniony i jak na Aes Sedai byłam wciąż młoda. Wasze „legendy” są jedynie bladym odbiciem tego, co potrafiliśmy zrobić. Dlaczego...

Nynaeve przestała słuchać. Sposób na rozproszenie uwagi tej kobiety. Nawet gdyby potrafiła wymyślić coś, co mogłaby powiedzieć, Moghedien z pewnością będzie przygotowana na atak jej własną bronią. Nie była w stanie wykrzesać z siebie siły na choćby cieniutki jak niteczka splot, nic więcej niż... Nic więcej ponad to, na co było stać Moghedien. Kobieta z Wieku Legend, kobieta od dawna obznajomiona z używaniem Mocy. Przypuszczalnie podczas swego uwięzienia przyzwyczaiła się do wykonywania wszystkiego przy użyciu Mocy. Skoro ukrywała się od czasu swego uwolnienia, do jakiego stopnia potrafiła robić cokolwiek bez Mocy?

Nynaeve pozwoliła sobie lekko przesunąć stopy. Upuściła miotełkę i wsparła się o krawędź postumentu. Naprawdę nie potrzeba żadnych szczególnych sztuczek.

Moghedien uśmiechnęła się i podeszła o krok bliżej.

— ...podróżować do innych światów, nawet tych na niebie. Czy wiesz, że gwiazdy są...

Tak pewny siebie był ten jej uśmiech. Tak zwycięski.

Nynaeve pochwyciła obrożę, ignorując bolesne emocje, które przetoczyły się przez jej ciało i zamachnęła się, a wszystko jednym płynnym ruchem.

Przeklęta zdążyła jedynie wytrzeszczyć oczy, zanim trafił między nie szeroki czarny krąg. Nie był to szczególnie mocny cios, z pewnością nie na tyle, by ją ogłuszyć, ale był przecież niespodziewany. Kontrola Moghedien nad splecionymi strumieniami osłabła, odrobinę tylko, jednie na moment. Ale przez ten moment równowaga między nimi zachwiała się. Tarcza Ducha wsunęła się między Moghedien a Źródło, otaczająca ją aura zamigotała i zgasła.

Oczy tamtej wyszły z orbit. Nynaeve niemalże oczekiwała, że zaraz rzuci jej się do gardła; sama by tak właśnie zrobiła. Zamiast tego Moghedien uniosła spódnice nad kolana i uciekła.

Kiedy już nie było potrzeby bronić się, niewiele wysiłku kosztowało Nynaeve oplecenie przędzą Powietrza uciekającej. Moghedien zamarła w pół kroku.

Nynaeve pośpiesznie wzmocniła swój splot. Dokonała tego.

„Spotkałam się twarzą w twarz z jedną z Przeklętych i pobiłam ją” — pomyślała z niedowierzaniem.

Nawet spoglądając na kobietę oplątaną od szyi w dół powietrzem o konsystencji kamienia, nawet widząc, jak pochyla się w przód na jednej nodze, wciąż trudno było jej uwierzyć własnym oczom. Sprawdziwszy, czego dokonała, stwierdziła, że nie jest to jeszcze pełne zwycięstwo. Tarcza straciła swoje ostrze, zanim uderzyła w strumień. Moghedien została pojmana i odcięta, ale nie ujarzmiona.

Starając się nie zataczać, obeszła tamtą i stanęła przed nią. Moghedien wciąż wyglądała jak królowa, ale bardzo przestraszona królowa. Oblizywała nerwowo usta, jej oczy biegały dziko.

— Jeśli... jeśli mnie u-uwolnisz, możemy d-dojść do jakiegoś p-porozumienia. Jest d-dużo rzeczy, których mogę cię n — nauczyć...

Nynaeve brutalnie jej przerwała, splatając knebel z Powietrza, który wetknęła w rozwarte wargi tamtej. Moghedien zastygła z rozdziawionymi ustami.

— Żywy podnóżek. Czy nie to powiedziałaś? Myślę, że to znakomity pomysł. Lubię jeździć konno.

Uśmiechnęła się do drugiej kobiety; oczy tamtej zdawały się uciekać w głąb czaszki.

Żywy podnóżek, doprawdy! Kiedy Moghedien zostanie już osądzona w Wieży i ujarzmiona — chyba nie można było mieć wątpliwości, jaki będzie wyrok wydany na jedną z Przeklętych — z pewnością odeśle się ją do jakiś użytecznych robót w ogrodach lub stajni, chyba że Komnata postanowi ją wypędzić, aby stanowiła żywy dowód wobec świata, iż nawet Przeklęta nie wymknie się sprawiedliwości. Jeżeli jednak nie, to potraktuje się ją jak inne służące, choć oczywiście trzeba ją będzie obserwować. Ale niech sobie myśli, że Nynaeve jest równie okrutna jak ona. Niech tak myśli do czasu, aż naprawdę zostanie postawiona...

Usta Nynaeve zacisnęły się. Moghedien nie zostanie doprowadzona przed sąd. Przynajmniej nie teraz. Musi najpierw wymyślić jakiś sposób na wyprowadzenie] jej z Pałacu Panarcha. Pojmana wydawała się sądzić, że ten grymas zwiastuje jakieś nieszczęście dla niej, bo z oczu popłynęły jej łzy, usta zaś poruszyły się bezdźwięcznie, usiłując mimo knebla formułować słowa.

Pełna niesmaku względem samej siebie, Nynaeve niepewnie wróciła do miejsca, gdzie spoczywał czarny kołnierz, i wepchnęła go pośpiesznie do sakwy przy pasie, zanim przemożne uczucia, jakimi promieniował, zdołały przeniknąć w głąb jej duszy. Za kołnierzem poszły bransolety, ich dotknięcie oznaczało ten sam smutek i cierpienie.

„Gotowa byłam torturować ją samą myślą, że jestem do tego zdolna. Z pewnością zasłużyła sobie na to, ale ja taka nie jestem. A może jednak tak? Może nie jestem lepsza od Egeanin?”

Odwróciła się gwałtownie, wściekła, że w ogóle rozważa takie pomysły, i mijając Moghedien, podeszła do szklanej gabloty. Musi być jakiś sposób, by oddać tę kobietę w ręce sprawiedliwości.

W gablocie było siedem figurek. Siedem figurek i żadnej pieczęci.

Przez chwilę potrafiła tylko stać i patrzeć ogłupiałym wzrokiem. Jedna z figurek, dziwne zwierzę z grubsza przypominające świnię, ale z wielkim okrągłym pyskiem i stopami równie szerokimi jak jego grube łapy, stała w miejscu, gdzie przedtem leżała pieczęć, w środku gabloty. Nagle jej oczy się zwęziły. Tak naprawdę to jej tu wcale nie było; ta .rzecz została upleciona z Powietrza i Ognia, za pomocą strumieni tak drobnych, że przy nich pajęcze nici wyglądałyby niczym liny. Nawet koncentrując się, ledwie mogła je rozróżnić. Wątpliwe, by Liandrin lub któraś z pozostałych Czarnych sióstr potrafiła coś takiego zrobić. Drobny, tnący błysk Mocy i grube stworzenie zniknęło, a zamiast niego pojawiła się czarno-biała pieczęć na polakierowanej na czerwono podstawie. Moghedien, ta, która się ukrywa, ukryła ją na samym widoku. Ogień wypalił dziurę w szkle i pieczęć powędrowała do sakwy. Wypychała ją, obciążając pas.

Marszcząc czoło, spojrzała na kobietę balansującą na czubku jednego pantofla i starała się wymyślić jakiś sposób, dzięki któremu ją również mogłaby zabrać ze sobą. Ale Moghedien nie zmieści się przecież do sakwy, a gdyby nawet potrafiła ją podnieść, taki widok wywołałby uniesienie niejednych brwi. Szła w kierunku najbliższych drzwi, ale nie potrafiła się nie oglądać co rusz za siebie. Gdyby tylko był jakiś sposób. Zatrzymała się po raz ostatni, rzuciła pełne żalu spojrzenie za siebie i odwróciła, by odejść.

Drzwi wychodziły na dziedziniec z fontanną wypełnioną liliami. Po drugiej stronie fontanny szczupła kobieta o miedzianej skórze, ubrana w suknię, na widok której nawet Rendra by się zarumieniła, unosiła właśnie w górę cienki pręt długości kroku. Nynaeve rozpoznała Jeaine Caide. Co gorsza, rozpoznała również pręt.

Rozpaczliwie rzuciła się w bok, tak gwałtownie, że poślizgnęła się na gładkich białych kamieniach posadzki i przeleciała bezwładnie kilka kroków, dopóki nie uderzyła w jedną z wysmukłych kolumn. Gruba niczym ludzka noga pręga bieli uderzyła w miejsce, gdzie stała jeszcze przed momentem, powietrze popłynęło niby płynny metal aż do komnaty wystaw; tam, gdzie uderzył ogień, fragmenty kolumn po prostu znikały, bezcenne przedmioty zmieniały się w nicość. Ciskając za siebie na ślepo strumienie Ognia, mając nadzieję trafić w coś, w cokolwiek, na tamtym dziedzińcu, Nynaeve pełzła jednocześnie niezdarnie na czworakach przez komnatę. Niewiele wyżej niż na wysokości jej pasa, pręga światła uderzyła z boku, wycinając bruzdę w obu ścianach; gabloty i szafki oraz poskręcane drutem szkielety przewracały się, rozpadając na części. Trafione kolumny drżały, niektóre padały, ale to, co stało na drodze ostrza tego straszliwego miecza, nie mogło ocaleć i roztrzaskiwało na posadzce eksponaty i gabloty. Otoczony szklanymi ściankami stolik zawalił się, zanim pręga roztopionej jasność zniknęła, pozostawiając po sobie purpurowy ślad, zdający się płonąć pod zamkniętymi powiekami Nynaeve. Figurki z cuendillara zostały rozrzucone uderzeniem świetlistej energii i teraz podskakiwały na posadzce.

Oczywiście nie rozpadły się. Wyglądało na to, że Moghedian miała rację — nawet ogień stosu nie mógł zniszczyć cuendillara. Ten czarny pręt był jednym ze skradzionych ter’angreali. Nynaeve przypomniała sobie napisane zdecydowaną ręką ostrzeżenie dołączone do posiadanej przez nie listy.

„Wytwarza ogień stosu. Niebezpieczny i omalże niemożliwy do kontrolowania”.

Moghedien zdawała się krzyczeć bezgłośnie przez swój niewidzialny knebel, głową szarpała w tył i w przód w szaleńczych wysiłkach, jakby próbowała zerwać więzy Powietrza, ale Nynaeve nie poświęciła jej więcej niż jedno spojrzenie. Kiedy ogień stosu zgasł, podniosła się na tyle tylko, by spojrzeć za siebie poprzez komnatę do szczeliny wypalonej w ścianie. Obok fontanny chwiała się Jeaine Caide; jedną dłoń przyciskała do czoła, z drugiej prawie wysunął się czarny pręt. Zanim jednak Nynaeve zdążyła uderzyć w nią, ponownie pochwyciła podobną do fletu broń i ogień stosu wytrysnął z jej końca, niszcząc wszystko, co napotkał na swej drodze.

Nynaeve przylgnęła brzuchem do posadzki i pełzła w drugą stronę najszybciej, jak potrafiła, pośród łoskotu i zgrzytu padających kolumn oraz ścian. Dysząc ciężko, wyczołgała się na korytarz wybity w obu ścianach. Nie można było stwierdzić, jaki jest zasięg płomienia stosu, zapewne mógł przeciąć cały pałac. Obróciła się na dywanie zasłanym odłamkami kamienia i wyjrzała ostrożnie zza odrzwi.

Ogień stosu zgasł ponownie. W zrujnowanej komnacie wystawowej zapadła cisza, tylko od czasu do czasu jakiś obluzowany fragment ściany poddawał się i spadał z trzaskiem na zasłaną gruzami posadzkę. Choć spora część zewnętrznej ściany zawaliła się, ukazując widok na cały dziedziniec, nigdzie nie było widać Jeaine Caide. Nynaeve nie miała jednak najmniejszej ochoty iść i sprawdzać, czy ter’angreal zabił kobietę, która go niebacznie użyła., Oddech powracał urywany, ramiona i stopy drżały tak, że zadowolona była, iż w tej chwili leży na ziemi. Przenoszenie zabierało siły tak samo jak każda inna praca; im więcej się przenosiło, tym więcej kosztowało to energii. A im bardziej było się zmęczonym, tym mniej można było przenieść. W tej chwili nie miała najmniejszej pewności, czy potrafiłaby stawić czoło choćby osłabionej Jeaine Caide.

Co z niej za głupia kobieta. Walczyła z Moghedien na Moc i nawet nie pomyślała, że tak potężne jej dawki sprawią, iż każda Czarna siostra w pałacu wyskoczy ze skóry. Miała szczęście, że kobieta Domani nie przyszła ze swoim ter’angrealem w czasie, gdy ona pochłonięta była walką x Przeklętą. Zapewne obie zginęłyby, zanim zdałyby sobie sprawę, co się dzieje.

Nagle spojrzała za siebie z niedowierzaniem. Moghedien zniknęła! Ogień stosu nie zbliżył się nawet na dziesięć stóp do miejsca, w którym ją pozostawiła, ale teraz już jej tam nie było. Niemożliwe. Przecież była osłonięta tarczą.

— Jak mam przesądzać o tym, co niemożliwe? — wymamrotała Nynaeve. — Myślałam, że pokonanie jednej z Przeklętych jest niemożliwe, a jednak tego dokonałam.

Wciąż nigdzie nie było śladu po Jeaine Caide.

Podniosła się powoli i pośpieszyła do umówionego miejsca. Jeśli tylko Elayne nie wdała się w żadne kłopoty, to może mimo wszystko uda im się jakoś wydostać z pałacu.

55

W głębinę

Służący tłoczyli się pod ścianami, kiedy Nynaeve biegła obok nich, i wykrzykiwali pytania oszalałym ze strachu głosem. Mogli nie być zdolni do wyczuwania przenoszenia, z pewnością jednak potrafili wyczuć, jak pałac był rozrywany na strzępy. Przepychała się między nimi, w ich oczach wyglądała zapewne jak po prostu jeszcze jedna ogarnięta paniką służąca.

Poświata saidara zgasła wokół niej w pewnym momencie, kiedy tak pędziła po korytarzach, przecinając od czasu do czasu dziedzińce. Podsycanie w sobie gniewu było trudne, gdy przepełniała ją rosnąca troska o Elayne. Jeżeli znalazły ją Czarne siostry... Któż może wiedzieć, co jeszcze miały oprócz tego ter’angreala wytwarzającego ogień stosu? Lista, którą otrzymały, nie podawała sposobów wykorzystania wszystkich przedmiotów.

Raz spostrzegła warkoczyki w kolorze miodu, należące bez wątpienia do Liandrin, oraz Rianę; z tym siwym pasmem w czarnych włosach; zbiegały na dół po szerokich marmurowych schodach. Nie udało jej się zobaczyć, czy otacza je poświata saidara, jednak z okrzyków służących i ze sposobu, w jaki umykali im z drogi, wywnioskowała, że tamte torują sobie przejście Mocą. Zadowolona była, że sama nie spróbowała pochwycić Źródła, w jednej chwili, widząc poświatę, dostrzegłyby ją w tej ciżbie, a dopóki trochę nie odpocznie, nie miała ochoty mierzyć się z żadną z nich, a co dopiero z oboma. Miała to, po co przyszła. Tamte musiały zaczekać.

Tłum przerzedzał się, a zanim dotarła do wąskiego korytarza w zachodnim skrzydle pałacu, który był wyznaczonym miejscem spotkania, zupełnie zniknął. Pozostałe czekały na nią obok małych, wysadzanych brązem drzwiczek zamkniętych na wielki żelazny zamek. Była z nim Amathera; stała sztywno wyprostowana, w jasnym lnianym płaszczu z nasuniętym na głowę kapturem. Biała sukienka Panarch mogła uchodzić za strof służby, pod warunkiem że nikt nie przyjrzy jej się z bliska, wówczas bowiem łatwo zobaczyłby, iż uszyto ją z jedwabiu; woalka, którą nie zasłoniła twarzy, była z lnu, który nosiły służące. Zza drzwi dobiegał stłumiony odgłos okrzyków. Najwidoczniej zamieszki wciąż trwały. Żeby tylko również mężczyźni wypełnili swoją część zadania.

Ignorując Egeanin, Nynaeve objęła ramionami Elayne. Uścisnęła ją pośpiesznie.

— Tak się martwiłam. Miałyście jakieś kłopoty?

— Żadnych — odrzekła Elayne. Egeanin lekko drgnęła, a młodsza kobieta rzuciła jej znaczące spojrzenie, potem zaś dodała: — Amathera sprawiła nam ich trochę, ale dałyśmy sobie z nią radę.

Nynaeve zmarszczyła czoło.

— Kłopoty? Dlaczego ona właśnie miałaby sprawiać kłopoty? Dlaczego sprawiałaś kłopoty?

To ostatnie skierowane było do Panarch, która trzymała wysoko uniesioną głowę, odmawiając spoglądania na którąkolwiek z nich. Elayne zdawała się równie niechętna do udzielenia odpowiedzi.

Dopiero Seanchanka się odezwała.

— Próbowała uciec i zmobilizować swoich żołnierzy, by wykurzyli stąd Sprzymierzeńców Ciemności. Mimo że ją wcześniej ostrzegano.

Nynaeve nawet nie spojrzała na Seanchankę.

— Nie chmurz się tak, Nynaeve — powiedziała Elayne. — Szybko ją dogoniłam i porozmawiałyśmy sobie trochę. Sądzę, że teraz panuje już między nami doskonała zgoda.

Policzek Panarch zadygotał.

— Oczywiście, Aes Sedai — potwierdziła pośpiesznie. — Zrobię dokładnie to, co każesz, i dostarczę ci dokumenty, dzięki którym przejdziesz spokojnie nawet między buntownikami. Nie ma potrzeby żadnych dalszych... rozmów.

Elayne pokiwała głową, jakby rozumiała, o co tamtej chodzi, i gestem dała jej znak, że ma zamilknąć. Na co Panarch posłusznie ucichła. Robiła wrażenie odrobinę nadąsanej, ale być może należało to przypisać wykrojowi jej ust. Bez najmniejszych wątpliwości działy się tu jakieś dziwne rzeczy i Nynaeve miała zamiar zgłębić je dokładniej. Później. Wąski korytarz wciąż był zupełnie pusty, ale paniczne krzyki rozlegały się nadal echem po pałacu. Zza małych drzwiczek dobiegał je basowy pomruk tłumu.

— Ale co się z tobą działo? — spytała Elayne, marszcząc brwi. — Miałaś być tutaj już pół godziny temu. Czy to ty jesteś powodem całego zamieszania? Czułam dwie kobiety, przenoszące dość Mocy, by zrównać ten pałac z ziemią, a chwilę później ktoś rzeczywiście próbował tego dokonać. Sądzę, że to musiałaś być ty. Musiałam powstrzymywać Egeanin przed udaniem się na poszukiwanie ciebie.

Egeanin? Nynaeve zawahała się, potem zmusiła się, by dotknąć lekko ramienia Seanchanki.

— Dziękuję.

Egeanin miała taką minę, jakby nie do końca rozumiała, cóż niby takiego zrobiła, ale krótko skinęła głową.

— Moghedien znalazła mnie, a ponieważ zmarudziłam zbyt długo, zastanawiając się, jak ją doprowadzić pod sąd do Wieży, Jeaine Caide omal nie spaliła mi głowy ogniem stosu.

W tym momencie Elayne cicho pisnęła, Nynaeve szybko ciągnęła dalej, aby ją uspokoić.

— Tak naprawdę wcale nie trafiła szczególnie blisko.

— Schwytałaś Moghedien? Złapałaś Przeklętą?

— Tak, ale mi potem uciekła.

A jednak. Teraz będzie musiała się już do wszystkiego przyznać. Świadoma spojrzeń spoczywających na niej, poruszyła się nerwowo. Nie lubiła nie mieć racji. W szczególności, kiedy to ona była tą, która jako pierwsza wskazała, że takie postępowanie jest złe.

— Elayne, pamiętam to, co powiedziałam o zachowaniu ostrożności, ale kiedy miałam ją już w rękach, to, jak się zdaje, potrafiłam myśleć tylko o doprowadzeniu jej pod sąd.

Wziąwszy głęboki wdech, Nynaeve postarała się nadać swemu głosowi przepraszające brzmienie. Nienawidziła tego. Gdzie są ci głupi mężczyźni?

— Zaryzykowałam wszystko, ponieważ nie potrafiłam skoncentrować się tylko na tym, co miałyśmy zrobić, ale proszę cię, nie miej do mnie pretensji.

— Nie mam — twardo odrzekła Elayne. — Dopóki będziesz pamiętać, żeby na przyszłość być bardziej ostrożną.

Egeanin odkaszlnęła.

— Ach, tak — pośpiesznie dodała Elayne. Oczekiwanie stanowiło dla niej najwidoczniej trudną próbę, na jej policzkach wykwitły czerwone plamy. — Czy znalazłaś obrożę i pieczęć?

— Mam je. — Poklepała sakwę. Krzyki na zewnątrz jakby narastały. Ale echa wrzasków w korytarzach również stawały się głośniejsze. Liandrin musiała przewracać pałac do góry nogami, chcąc odkryć, co się stało. — Co zatrzymuje tych mężczyzn?

— Mój Legion — zaczęła Amathera.

Elayne spojrzała na nią i tamta zaraz urwała. Jakąkolwiek rozmowę odbyły ze sobą, nie było to byle co. Panarch wydęła wargi niczym dziecko, które się boi, że poślą je do łóżka bez kolacji.

Nynaeve spojrzała na Egeanin. Seanchanka z napięciem obserwowała drzwi. Miała ochotę pójść w jej ślady. „Dlaczego ona nie pozwala mi się nienawidzić? Czy jestem aż tak od niej różna?”

Nagle drzwi otworzyły się. Juilin wyciągnął z zamka dwa cienkie metalowe druty i powstał z przysiadu. Po policzku spływała mu krew.

— Spieszcie się. Musimy wydostać się stąd, zanim wszystko wymknie się z rąk.

Patrząc na obraz rozciągający się za jego plecami, Nynaeve zastanawiała się, cóż w jego mniemaniu może się wymknąć z rąk. Żeglarze Bayle’a Domona, w liczbie przynajmniej trzystu, tworzyli półkole wokół drzwi. Sam Domon wymachiwał maczugą i wywrzaskiwał słowa otuchy. Musiał przekrzykiwać wycie tłumu, który wypełniał ciasno ulice. Ludzie tłoczyli się, rozpychali i wrzeszczeli w zbitej masie, którą ledwie powstrzymywały pałki i maczugi żeglarzy. Nie chodziło o to, żeby rzeczywiście chcieli im coś złego uczynić. Rozproszone wśród tłumu małe grupki Białych Płaszczy opędzały się mieczami przed nacierającymi na nie mężczyznami, uzbrojonymi w widły, klepki wyrwane z beczek i gołe dłonie. Obsypywał ich deszcz kamieni, czasami któryś uderzał o hełm, ale stukot ginął’ w panującej wrzawie. Koń jednego z Synów zarżał nagle przeraźliwie, stanął dęba, a potem przewalił się na grzbiet; podniósł się wkrótce, jednak już bez jeźdźca na grzbiecie. Pozostałe pozbawione jeźdźców zwierzęta bezradnie tłoczyły się w ludzkiej masie. Czy to wszystko zostało wywołane tylko po to, by zamaskować ich akcję? Chciała sobie przypomnieć dlaczego — położyła dłoń na sakwie zawierającej cuendillar oraz obrożę i bransolety — ale nie było to łatwe. Z pewnością tam ginęli ludzie.

— Czy wy, kobiety, ruszycie się wreszcie? — zawołał Thom, machając na nie ręką, by wyszły. Nad jednym z łuków brwiowych miał krwawiącą ranę, przypuszczalnie od uderzenia kamieniem, a brązowy płaszcz nie nadawał się obecnie nawet na szmaty. — Jeżeli Legion Panarcha kiedyś wreszcie przestanie uciekać, zrobi się tutaj potworny bałagan.

Amathera wydała odgłos znamionujący zaskoczenie, ale w tym samym momencie Elayne wypchnęła ją za drzwi. Nynaeve oraz Egeanin ruszyły ich śladem, a gdy wszystkie cztery znalazły się na zewnątrz, żeglarze otoczyli je ścisłym pierścieniem, który zaczął oddalać się od pałacu. Wszystko, co Nynaeve musiała teraz robić, to dotrzymać kroku, otoczona mężczyznami, którzy starali się ją chronić. Kiedy Egeanin poślizgnęła się i omal nie upadła, Nynaeve podtrzymała ją i pomogła się wyprostować, za co otrzymała wdzięczny uśmiech.

„Nie jesteśmy aż takie różne — pomyślała. — Nie takie same, ale nie zupełnie różne”.

Teraz już nie musiała się zmuszać, by uśmiechnąć się zachęcająco do Seanchanki.

Przewalająca się wokół ludzka masa zajmowała kilka ulic w pobliżu pałacu, dalej jednak wąskie uliczki okazały się nieomal zupełnie opustoszałe. Ci, którzy nie brali aktywnego udziału w zamieszkach, byli na tyle mądrzy, żeby trzymać się z daleka. Żeglarze rozluźnili nieco szyk, dając kobietom więcej wolnego miejsca, Lecz każdy maruder, spoglądający w ich stronę, napotykał twardy wzrok. Ulice Tanchico były wciąż ulicami Tanchico. Nie wiedzieć czemu, zaskoczyło to Nynaeve. Miała wrażenie, jakby całe tygodnie spędziła wewnątrz pałacu. Z pewnością miasto też powinno się było zmienić.

Kiedy za nimi cichły wycia tłumu, zmieniając się w niewyraźny pomruk, idący obok Thom pozwolił sobie skłonić się elegancko Amatherze.

— To zaszczyt dla mnie, Panarch — zaczął. — Jeżeli mogę ci czymś służyć, wystarczy, byś tylko powiedziała.

Amathera, najwyraźniej wstrząśnięta, spojrzała na Elayne, skrzywiła się lekko i odrzekła:

— Mylisz mnie z kimś, dobry panie. Jestem tylko biedną uciekinierką z prowincji, uratowaną przez te dobre kobiety.

Thom wymienił zaskoczone spojrzenia z Juilinem i Domonem, ale kiedy już otwierał usta, Elayne wtrąciła:

— Czy możemy zostawić sobie wymianę grzeczności do czasu, aż dojdziemy do gospody, Thom? To miejsce niezbyt sprzyja konwersacji.

Kiedy doszli do „Dworca Trzech Śliw”, nie mniej zaskakujące było, kiedy Elayne przedstawiła Panarch Rendrze, mówiąc, że ona ma na imię Thera i jest uciekinierką bez grosza przy duszy, która potrzebuje siennika i być może jakiejś pracy, aby zarobić na posiłek. Gospodyni wzruszyła z rezygnacją ramionami, ale kiedy prowadziła „Therę” do kuchni, już zapewniała ją, że ma piękne włosy i że ślicznie wyglądałaby w stosownych sukniach.

Nynaeve zaczekała, aż wszyscy zgromadzą się w Komnacie Opadającego Kwiecia, a kiedy już zamknięto drzwi, powiedziała:

— „Thera”? I ona się na to zgodziła! Elayne, Rendra każe tej kobiecie usługiwać przy stołach we wspólnej sali!

Elayne nie wydawała się w najmniejszej mierze zaskoczona.

— Tak, to bardzo możliwe. — Opadła na krzesło z westchnieniem, kopnięciami zrzuciła z nóg pantofle i zaczęła żywo masować stopy. — Nie było trudno przekonać Amatherę, że przez kilka dni powinna pozostać w ukryciu. Naprawdę niewiele dzieli „Panarch nie żyje!” od „Śmierć Panarch!” Myślę, że widok zamieszek również pomógł. Ona nie chce, aby przywrócenie jej na tron zależało od Andrica; chce, by dokonali tego jej żołnierze, nawet jeśli miałoby to oznaczać ukrywanie się do czasu, aż nawiąże kontakt z Lordem Kapitanem Legionu. Wierzę, że Andric może się z jej strony spodziewać niespodzianki. Szkoda jednak, że to on jej nie zaskoczy. Zasługuje na to.

Domon i Juilin wymienili spojrzenia, niczego nie pojmując. Egeanin natomiast pokiwała głową, jakby wreszcie wszystko zrozumiała i, co więcej, pochwalała to.

— Ale dlaczego? — dopytywała się Nynaeve. — Mogłaś się zdenerwować, ponieważ chciała ci uciec, ale coś takiego? Zresztą w jaki sposób mogło jej się udać, skoro obie ją obserwowałyście?

Spojrzenie Egeanin pomknęło ku Elayne, ale tak szybko, że Nynaeve nie była pewna, czy jej się tylko nie zdawało.

Elayne zaczęła pocierać podeszwę stopy. Musiało ją boleć, na policzkach wciąż kwitły jej czerwone plamy.

— Nynaeve, ta kobieta nie ma najmniejszego pojęcia, jak żyją zwykli ludzie. — Jakby ona sama miała! — Wydaje się, że przenika ją szczera troska o sprawiedliwość... tak przynajmniej sądzę... jednak nie martwi jej zupełnie, że w pałacu jest żywności na rok. Wspomniałam o darmowych kuchniach, a ona nie wiedziała nawet, o czym mówię! Kilka dni pracy, podczas których będzie musiała zarabiać na swoje kolacje, na pewno wyjdzie jej na dobre.

Wyciągnęła nogi pod stołem i zaczęła przebierać nagimi palcami.

— Och, dopiero teraz dobrze się czuję. Niestety, jak przypuszczam, tych dni nie będzie wiele. Musi przecież zebrać Legion Panarcha i wykurzyć Liandrin oraz pozostałe z pałacu. Szkoda, ale tak to już jest.

— Cóż, rzeczywiście musi — zdecydowanie odrzekła jej Nynaeve. Dobrze było wreszcie usiąść, choć nie potrafiła zrozumieć, dlaczego ta dziewczyna tak się troszczy o swe stopy. Przecież niewiele dzisiaj chodziła. — A im wcześniej, tym lepiej. Potrzebujemy Panarch, i to nie w kuchni Rendry.

Nie sądziła, by istniały powody, dla których należało się obawiać Moghedien. Ta kobieta, po tym, jak się uwolniła, korzystała z wszelkich okazji, by się ujawnić. Tamto wciąż stanowiło dla niej zagadkę, musiała nieuważnie spleść tarczę. Ale jeżeli Moghedien nie chciała z nią już więcej walczyć, mimo iż wiedziała, że Nynaeve zupełnie niemal wyczerpała swe siły, nie należało się spodziewać, że nadal będzie je ścigać. Nie dla czegoś, o czym najwyraźniej sądziła, że nie jest wiele warte. Ta konkluzja jednak nie stosowała się do Liandrin. Jeżeli Liandrin odkryje choćby połowę z tego, co się zdarzyło, na pewno nie da im spokoju.

— Sprawiedliwość Dziedziczki Tronu — wymruczał Thom — może jeszcze wyrugować sprawiedliwość Panarch. Kiedy stamtąd odchodziliśmy, ludzie wdzierali się do środka, a sądzę, że inni zdążyli się dostać już od frontu. Widziałem dym dobywający się z kilku okien. Po tej nocy z pałacu zapewne pozostaną tylko popioły i zgliszcza. Nie ma więc potrzeby wysyłać żołnierzy, by ścigali Czarne Ajah, a tym samym „Thera” będzie miała tych kilka dni na pobranie lekcji, której chcesz jej udzielić. Pewnego dnia staniesz się znakomitą królową, Elayne z Andoru.

Zadowolony uśmiech Elayne zniknął, kiedy spojrzała na niego. Podniosła się i obchodząc stół, przeszukała kieszenie w poszukiwaniu chusteczki, a potem zaczęła wycierać nią krew z jego czoła, nie bacząc na protesty.

— Siedź nieruchomo — powiedziała mu, a jej głos brzmiał, i to wobec wszystkich, niczym głos matki opiekującej się niegrzecznym synkiem.

— Czy możemy wreszcie zobaczyć to, za co wszyscy nadstawialiśmy karku? — zapytał, kiedy. stało się jasne, że Elayne nie odstąpi od swych zamiarów.

Nynaeve otworzyła sakwę i wyjęła jej zawartość na stół; czarno-biały krąg, który zamyka więzienie Czarnego, oraz obrożę i bransolety, które przepoiły ją znowu smutkiem, zanim zdążyła wyłożyć je na stół. Wszyscy podeszli bliżej, by popatrzeć.

Domon wskazał palcem pieczęć.

— Kiedyś też posiadałem coś takiego.

Nynaeve nie dała wiary jego słowom. Zrobiono ich tylko siedem. Trzy były pęknięte, mimo iż wykonano je z cuendillara. Jedna znajdowała się w posiadaniu Moiraine. Zostały jeszcze cztery. Jak długo cztery pieczęcie będą w stanie utrzymać Czarnego w Shayol Ghul? Przerażająca myśl.

Egeanin dotknęła obroży i odsunęła od niej bransolety. Jeżeli wyczuła zaklęte w niej emocje, nie dała tego po sobie poznać. Być może ta wrażliwość dotyczyła jedynie tych osób, które potrafiły przenosić.

— To nie jest a’dam — powiedziała na koniec. — Tamtą robi się ze srebrzystego metalu i stanowi jedną całość z bransoletami.

Nynaeve wolałaby, aby Seanchanka nie wspominała tej nazwy.

„Ale ona nigdy nie nosiła żadnej bransolety. I pozwoliła tamtej biednej kobiecie, o której nam opowiadała, odejść. Biedna kobieta. Ona... ta Bethamin... była jedną z tych, które kontrolowały kobiety za pomocą a’dam”.

Egeanin okazała więcej miłosierdzia, niż byłoby na to stać Nynaeve.

— To w takiej samej mierze przypomina a’dam, jak my jesteśmy do siebie podobne, Egeanin.

Kobieta spojrzała na nią zaskoczona, ale po chwili pokiwała głową. Nie tak znowu różne. Dwie kobiety i każda stara się postępować najlepiej, jak potrafi.

— Masz zamiar dalej ścigać Liandrin? — Juilin również usiadł, zaplecione ramiona wsparł na stole, a głowę spuścił w dół, przypatrując się przedmiotom na blacie. — Niezależnie od tego, czy zostanie wypłoszona z Tanchico, wciąż gdzieś tam będzie. Pozostałe również. Ale te rzeczy są zbyt ważne, by tak sobie leżały. Jestem jedynie łowcą złodziei, lecz moim zdaniem powinny zostać przewiezione do Białej Wieży, gdzie zostaną bezpiecznie ukryte.

— Nie! — Nawet Nynaeve zaskoczyła własna gwałtowność. Podobnie zresztą jak pozostałych, wnioskując ze sposobu, w jaki na nią spojrzeli. Powoli podniosła pieczęć i schowała ją do sakwy. — To idzie do Wieży. Ale to...

Nie miała ochoty ponownie dotykać tych czarnych przedmiotów. Jeśli znajdą się w Wieży, Aes Sedai mogą postanowić użyć ich w podobnym celu, jaki obmyśliły Czarne Ajah. Do kontrolowania Randa. Czy Moiraine podjęłaby taką decyzję? Siuan Sanche? Nie miała zamiaru dać im takiej szansy.

— Te rzeczy są zbyt niebezpieczne, by ryzykować, że kiedykolwiek wpadną ponownie w ręce Sprzymierzeńców Ciemności. Elayne, czy potrafisz je zniszczyć? Stop je. Nie dbam o to, czy przepalą stół na wylot. Po prostu zniszcz je!

— Rozumiem, o co ci chodzi — powiedziała Elayne, krzywiąc się.

Nynaeve jednak wątpiła, by tak było w rzeczywistości — Elayne całym sercem ufała Wieży — ale w Randa wierzyła również.

Nynaeve nie potrafiła rzecz jasna zobaczyć poświaty saidara, ale widząc pełen skupienia wzrok dziewczyny wbiły w te wstrętne przedmioty, zrozumiała, że przenosi. Bransolety i naszyjnik nadal leżały nietknięte na stole. Elayne zmarszczyła czoło, w jej spojrzeniu pojawiło się napięcie. Nagle potrząsnęła głową. Jej dłoń zawisła z wahaniem nad jedną z bransolet, potem podniosła ją. I upuściła natychmiast z cichym jękiem.

— To jest... Jest przepełnione... — Wzięła głęboki oddech i powiedziała: — Zrobiłam, o co poprosiłaś, Nynaeve. Młot zapłonąłby od ilości Ognia, jaką weń wplotłam, a to nawet się nie rozgrzało.

A więc Moghedien nie kłamała. Bez wątpienia sądziła, że nie ma potrzeby, skoro i tak zwycięży.

„W jaki sposób ta kobieta się uwolniła?”

Ale co zrobić z tą rzeczą? Nie miała zamiaru pozwolić, by wpadła w czyjekolwiek ręce.

— Panie Domon, czy znasz jakąś wielką głębinę na morzu?

— Znam, pani al’Meara — odrzekł powoli.

Delikatnie, nie chcąc nic okazać z emocji, które nią targały, Nynaeve popchnęła kołnierz i bransolety w jego stronę.

— A więc wrzuć je tam, skąd nikt już ich nie wyłowi.

Po chwili kiwnął głową.

— Zrobię tak. — Pośpiesznie wepchnął je do kieszeni kaftana, najwyraźniej niechętnie dotykając czegoś, co ma związek z Mocą. — W największą morską głębinę, jaką znam, w pobliżu Aile Somera.

Egeanin, marszcząc czoło, wbiła wzrok w podłogę, bez wątpienia myśląc o odjeździe Illianina. Nynaeve nie zapomniała, jak tamta nazwała go „słusznie zbudowanym mężczyzną”. Jej samej chciało się śmiać. Wszystko skończone. Gdy tylko Domon będzie mógł wypłynąć, znienawidzony kołnierz i bransolety znikną na zawsze. Będą mogły ruszać do Tar Valon. A potem... Potem z powrotem do Łzy albo gdziekolwiek tam, gdzie będzie al’Lan Mandragoran. Kiedy walczyła z Moghedien i zrozumiała, jak blisko znalazła się śmierci czy losu nawet gorszego, pragnienie jego bliskości jeszcze bardziej się nasiliło. Musiała dzielić tego mężczyznę z kobietą, której nienawidziła, jednak skoro Egeanin może spoglądać z czułością na człowieka, którego kiedyś uczyniła swoim więźniem — a Domon z pewnością również przyglądał się jej z zainteresowaniem — i jeżeli Elayne może kochać mężczyznę, który zapewne oszaleje wcześniej lub później, to przecież i ona może znaleźć jakiś sposób, by cieszyć się Lanem.

— Zejdziemy na dół, by zobaczyć, jak „Thera” daje sobie radę w roli służącej? — zaproponowała.

Tar Valon. Już niedługo.

56

Złotooki

We wspólnej sali gospody „Winna Jagoda” panowała całkowita cisza, którą przenikało jedynie skrzypienie pióra Perrina. W sali było cicho i pusto, wyjąwszy jego i Arama. Światło późnego poranka wlewało się do środka, rozpływając się w małe kałuże pod oknami. Z kuchni nie dochodziły żadne zapachy; nigdzie w wiosce nie rozpalono dziś ognia, a węgielki żarzące się jeszcze w paleniskach zalano wodą. Nie było najmniejszego sensu robić przeciwnikowi podarunku z łatwego pożaru. Druciarz — czasami zastanawiał się, na ile stosowne jest myślenie o Aramie dalej w ten sposób, ale człowiek przecież nie może przestać być tym, kim jest, i nie ma to nic wspólnego z tym, czy nosi miecz czy nie — stał oparty o ścianę w pobliżu drzwi frontowych i obserwował Perrina. Czego ten chłopak się spodziewa? Czego chce? Umoczywszy pióro w małym kamiennym kałamarzu, Perrin odłożył na bok trzecią już z kolei zapisaną stronicę i zaczął czwartą.

W drzwiach pojawił się, z łukiem w dłoni, Ban al’Seen, niespokojnie tarł palcem swój wydatny nos.

— Aielowie wrócili — powiedział cicho, ale bezustannie przestępował nerwowo z nogi na nogę, jakby nie potrafił ustać w jednym miejscu bez ruchu. — Trolloki nadchodzą, z północy i południa. Są ich tysiące, lordzie Perrinie.

— Nie nazywaj mnie tak — nieobecnym głosem sprostował Perrin. Niezbyt sprawnie radził sobie ze słowami. Z pewnością nie potrafił wypowiadać swych myśli kwiecistym stylem, który tak lubiły kobiety. Stać go było tylko na tyle, by napisać bezpośrednio to, co czuje. Ponownie umoczył pióro i dodał kilka wersów.

„Nie proszę cię o przebaczenie za to, co uczyniłem. Nie wiem, czy otrzymałbym je, w każdym razie nie poproszę. Jesteś znacznie cenniejsza dla mnie niż moje życie. Nigdy nie myśl, że cię opuściłem. Kiedy spoczną na tobie promienie słońca, to będzie mój uśmiech. Kiedy usłyszysz wiatr szumiący w ukwieconych gałęziach jabłoni, to będzie mój szept, mówiący, że cię kocham. Moja miłość będzie z tobą na zawsze”.

Perrin

Przez chwilę wpatrywał się w to, co napisał. Nie powiedział wszystkiego, ale tyle będzie musiało wystarczyć. Kiedy miał więcej czasu, również nie potrafił znaleźć właściwych słów.

Ostrożnie posypał piaskiem wilgotny atrament i pieczołowicie złożył kartki. Połapał się i w ostatniej chwili zamiast napisać na wierzchu „Faile Bashere”, napisał „Faile Aybara”. Zdał sobie sprawę, że nawet nie wie, czy w Saldaei żona przyjmuje nazwisko męża; w niektórych miejscach tak się nie działo. Cóż, wyszła za niego w Dwu Rzekach, powinna się więc dostosować do panujących tutaj obyczajów.

Położył list na gzymsie kominka — być może jakoś do niej dotrze — i poprawił szeroką małżeńską wstążkę przy kołnierzu, tak żeby zwisała właściwie z wyłogów jego kaftana. Zgodnie ze zwyczajem miał ją nosić przez siedem dni, tym samym oznajmiając wszystkim, którzy go zobaczą, że jest świeżo po ślubie.

— Spróbuję — powiedział cicho, kierując swe słowa do listu.

Faile próbowała zawiązać jedną ze wstążek na jego brodzie, teraz żałował, że jej nie pozwolił.

— Przepraszam, lordzie Perrinie? — powiedział Ban, wciąż nerwowo przebierając nogami. — Nie dosłyszałem.

Aram ssał dolną wargę, w jego rozszerzonych oczach zastygło przerażenie.

— Czas zająć się codzienną pracą— oznajmił Perrin. Być może list do niej dotrze. Jakoś. Wziął łuk ze stołu i przewiesił go sobie przez plecy. Topór i kołczan już znajdowały się przy pasie. — I nie nazywaj mnie w ten sposób!

Przed frontem gospody zgromadzili się Towarzysze na swych koniach; Wil al’Seen trzymał ten głupi sztandar z łbem wilka, długie drzewce wsparł o żelazo strzemienia. Ile czasu minęło, od kiedy Wil odmówił noszenia tej rzeczy? Teraz jednak ci wszyscy chłopcy, którzy przyłączyli się do niego pierwszego dnia, ci wszyscy, którzy przeżyli, strzegli go zazdrośnie. Wil pysznił się łukiem przewieszonym przez plecy i mieczem przypasanym do biodra niczym wioskowy idiota.

Kiedy Ban wgramolił się na siodło, Perrin dosłyszał jak mówi:

— Ten człowiek jest chłodny jak zimowy staw. Jak lód. Być może dzisiaj nie będzie wcale tak źle.

Ledwie zwrócił uwagę na słowa tamtego. Kobiety zbierały się na Łące.

Utworzyły krąg składający się z pięciu lub sześciu rzędów wokół wysokiego słupa, na którym wiatr targał większym sztandarem z wilczym łbem. Ramię przy ramieniu, z pikami zrobionymi z kos i wideł, z drewnianymi toporami, a nawet z nożami kuchennymi i tasakami.

Ze ściśniętym gardłem dosiadł Steppera i podjechał bliżej. Wewnątrz kręgu kobiet stały w zbitej masie dzieci. Wszystkie dzieci z Pola Emonda.

Jadąc powoli wzdłuż szeregu, czuł spoczywające na sobie spojrzenia kobiet i dzieci. Czuł strach i strapienie, które malowało się na pobladłych twarzyczkach dzieci, a którym wszyscy pachnieli. Skręcił w stronę, gdzie stały razem Marin al’Vere, Daise Congar i reszta członkiń Koła Kobiet. Alsbet Luhhan miała na ramieniu jeden z młotów swego męża; hełm Białego Płaszcza, który zdobyła w noc swej ucieczki, z powodu grubego warkocza siedział lekko przekrzywiony na jej głowie. Neysa Ayellin mocno trzymała w dłoni nóż rzeźnicki o długim ostrzu, a dodatkowe dwa sterczały zza jej paska.

— Wszystko dokładnie zaplanowałyśmy-oznajmiła Daise, jakby spodziewała się, że będzie oponował i nie miała zamiaru na to pozwolić. Trzymała przed sobą wzniesioną tyczkę niemalże trzy stopy wyższą od niej, z przymocowanymi na końcu zębami wideł. — Jeżeli trollokom uda się gdzieś przedrzeć, wy, mężczyźni, i tak będziecie zajęci, a więc my wyprowadzimy dzieci. Starsze wiedzą, co należy robić, a zresztą wszystkie bawiły się w chowanego w lesie. Chodzi tylko o zapewnienie im bezpieczeństwa, dopóki nie wyjdą z wioski.

Starsze. Chłopcy i dziewczęta mający po trzynaście, czternaście lat mieli niemowlęta przymocowane na plecach, za ręce trzymali mniejsze dzieci. Starsze dziewczyny stały w jednym szeregu z kobietami; Bode Cauthon ściskała w obu dłoniach topór do rąbania drzewa, jej siostra Eldrin włócznię o szerokim grocie używaną w polowaniach na dziki. Starsi chłopcy byli razem z mężczyznami albo uzbrojeni w łuki zajęli stanowiska na strzechach domów. Miejsce Druciarzy było przy dzieciach. Perrin spojrzał na Arama stojącego obok strzemienia Steppera. Nie będą walczyć, jednakże każdy z dorosłych miał na plecach dwójkę dzieci, a trzecie trzymał w ramionach. Raen i Ila objęci w pół nawet nie spojrzeli w jego stronę. Trzeba tylko zapewnić im bezpieczeństwo, dopóki nie zdołają wyjść z wioski.

— Przykro mi. — Umilkł na chwilę, by chrząknąć. Nie miał zamiaru do tego dopuścić. Jednak niezależnie od tego, jak się starał, nic innego nie przychodziło mu do głowy. Nawet gdyby sam oddał się w ręce trolloków, nie powstrzymałoby to ich przed zabijaniem i niszczeniem. Koniec w każdym wypadku byłby taki sam. — To nie było w porządku, co zrobiłem Faile, ale musiałem. Proszę, zrozumcie. Musiałem.

— Nie bądź głupi, Perrin — powiedziała Alsbet dobitnym tonem, lecz jej okrągłą twarz przeciął ciepły uśmiech. — Nie zniosłabym, gdybyś okazał się głupi. Czy sądzisz, że oczekiwałyśmy od ciebie, iż postąpisz inaczej?

Marin wyciągnęła rękę i poklepała go lekko po kolanie; w drugiej dłoni trzymała ciężki tasak.

— Każdy mężczyzna wart tego, by gotować dlań posiłki, postąpiłby tak samo.

— Dziękuję wam. — Światłości, ale też ochryple brzmiał jego głos. Za chwilę zacznie mówić płaczliwie jak dziewczyna. Ale z jakiegoś powodu nie potrafił się uspokoić. Musiały uważać go za skończonego idiotę. — Dziękuję wam. Nie powinienem was oszukiwać, ale ona nigdy by nie pojechała, gdyby coś podejrzewała.

— Och, Perrin — zaśmiała się Marin, naprawdę roześmiała się, mimo to, co ich wszystkich czekało, mimo strachu, którym pachniała; żałował, że nie ma choć w połowie tyle odwagi co ona. — Wiedziałyśmy, o co ci chodzi, zanim wsadziłeś ją na konia, a nie jestem pewna, czy ona nie zdawała sobie z tego sprawy równie jasno. Kobiety czasami łapią się na tym, że robią rzeczy, których wcale nie chcą, że robią coś po to tylko, by sprawić przyjemność swemu mężczyźnie. Idź już i zrób, co trzeba zrobić. To są sprawy Koła Kobiet — zakończyła stanowczo.

Jakimś sposobem udało mu się odpowiedzieć uśmiechem na uśmiech.

— Tak, pani — powiedział, pocierając czoło. — Proszę o wybaczenie. Wiem wystarczająco dużo, by nie wtykać w te sprawy swego nosa.

Kiedy zawrócił Steppera, stojące dookoła kobiety roześmiały się, zdjęte jakimś wewnętrznym, łagodnym rozbawieniem.

Wtedy uświadomił sobie, że Ban i Tell jechali tuż za nim, podczas gdy reszta Towarzyszy podążała za Wilem trzymającym sztandar. Dał im znak, żeby się zbliżyli.

— Jeżeli dzisiaj sprawy pójdą źle — powiedział, kiedy ustawili swe konie po jego bokach — Towarzysze mają wrócić tu i pomóc tym kobietom.

— Ale...

Ostro uciął protesty Tella.

— Zrobicie, co wam powiedziałem! Jeżeli sytuacja zacznie przybierać niekorzystny obrót, weźmiecie dzieci i kobiety i wyprowadzicie je z wioski! Słyszycie?

Pokiwali głowami, niechętnie, ale jednak zrobili to.

— A co z tobą? — zapytał cicho Ban.

Perrin zignorował go.

— Aram, ty będziesz się trzymał razem z Towarzyszami.

Kroczący między Stepperem a kudłatym koniem Tella Druciarz nawet nie spojrzał w górę.

— Pójdę, dokąd zechcę. — Powiedział to zwykłym tonem, nie zostawiając jednak miejsca na żadne spory; miał zamiar postąpić wedle własnego uznania, niezależnie od tego, co powie Perrin. Perrin zastanawiał się, czy prawdziwi lordowie też mają takie same problemy.

Na zachodnim krańcu Łąki stała poczwórna kolumna Białych Płaszczy, rozciągnięta między najbliższymi domami; wszyscy dosiedli koni, bielały płaszcze ze złotym słońcem, lśniły hełmy i zbroje, ostrza lanc uniesione były w górę. Musieli chyba spędzić całą noc na polerowaniu swego rynsztunku. Dain Bornhald i Jaret Byar zawrócili konie, by stanąć twarzą w twarz z Perrinem. Bornhald siedział wyprostowany w siodle, ale pachniał jabłkową brandy. Wychudzoną, posępną twarz Byara wykrzywiał gniew większy jeszcze niźli zazwyczaj, gdy spoglądał na Perrina.

— Sądzę, że powinniście już zająć swoje stanowiska — powiedział Perrin.

Bornhald zmarszczył brwi, spojrzenie wbił w grzywę swego konia, nie odpowiedział.

— Odjeżdżamy stąd, Pomiocie Cienia — odezwał się po chwili Byar; zabrzmiało to jak splunięcie.

Ze strony Towarzyszy dobiegł gniewny pomruk, ale mężczyzna o pustych oczach nie zwrócił na nich najmniejszej uwagi, podobnie jak zignorował Arama, sięgającego ponad ramieniem ku rękojeści miecza. — Przebijemy się do Wzgórza Czat przez szeregi twoich przyjaciół i dołączymy do reszty naszych ludzi.

Odjeżdżają. Ponad czterystu żołnierzy odjeżdża. Białe Płaszcze, ale przecież konni żołnierze, nie żadni farmerzy, żołnierze, którzy zgodzili się — Bornhald obiecał! — pomagać ludziom z Dwu Rzek tam, gdzie bój będzie najcięższy. Jeżeli Pole Emonda miało mieć w ogóle jakąś szansę, zależała ona od obecności tych ludzi. Stepper podrzucił łbem i parsknął, jakby rozumiejąc nastrój swego jeźdźca.

— Czy wciąż wierzysz, że jestem Sprzymierzeńcem Ciemności, Bornhald? Ile ataków dotąd widziałeś? Trolloki próbowały zabić mnie tak samo jak każdego innego.

Bornhald powoli uniósł głowę, jakby nawiedzony patrzył przed siebie szklistym wzrokiem. Ręce w stalowych rękawicach nieświadomie szarpały za wodze.

— Czy sądzisz, że nie wiem teraz, iż w istocie te środki obronne zostały przygotowane bez twego udziału? To nie jest żadna twoja zasługa, tak? Nie będę trzymał tu moich ludzi, by patrzeć, jak rzucasz mieszkańców swej własnej wioski na pożarcie trollokom. Czy zatańczysz z radości na stosie ich ciał, kiedy wszystko już się skończy, Pomiocie Cienia? W każdym razie nie na stosie naszych ciał! Mam zamiar żyć dostatecznie długo, by dopatrzeć, abyś stanął przed obliczem sprawiedliwości!

Perrin poklepał Steppera po karku, aby go uspokoić. Musiał zatrzymać tych ludzi.

— Chcecie mnie? Bardzo dobrze. Kiedy wszystko się skończy, kiedy trolloki zostaną pokonane, nie będę się opierał, jeżeli zechcecie mnie aresztować.

— Nie! — wykrzyknęli jednogłośnie Ban i Tell, a za ich plecami odezwały się stłumione warknięcia pozostałych. Aram spojrzał na Perrina, zesztywniał.

— Pusta obietnica — warknął Bornhald. — Ty chcesz, by wszyscy tutaj zginęli, bylebyś tylko ty ocalał!

— Nigdy się tego nie dowiesz, jeśli teraz uciekniecie, nieprawdaż? — Perrin postarał się, by jego słowa zabrzmiały twardo i pogardliwie. — Dotrzymam obietnicy, ale jeżeli teraz odjedziecie, możesz nigdy już mnie nie znaleźć. Uciekajcie skoro chcecie! Uciekajcie i starajcie się zapomnieć, co się tutaj zdarzyło! Całe wasze gadanie o ochronie ludzi przed trollokami. Ilu zginęło z ręki trolloka, od czasu gdy tu jesteście? Moja rodzina nie była pierwsza i z pewnością nie ostatnia. Uciekajcie! Albo zostańcie, jeżeli jeszcze pamiętacie o tym, że jesteście ludźmi. Jeżeli brakuje ci odwagi, spójrz na kobiety, Bornhald. Każda z nich ma jej więcej niż cała wataha Białych Płaszczy!

Bornhald drżał, jakby każde słowo odbierał niczym smagnięcie bicza; Perrin zaczął się obawiać, że za chwilę spadnie z siodła. W końcu z trudem uniósł głowę i spojrzał mu w oczy.

— Zostaniemy — oznajmił ochryple.

— Ależ lordzie Bornhald... — zaprotestował Byar.

— Czystość! — wrzasnął na niego Bornhald. — Jeżeli przyjdzie nam umrzeć tutaj, zginiemy czyści!

Z powrotem przeniósł wzrok na Perrina, na jego wargach zakrzepły płaty śliny.

— Zostaniemy. Ale na koniec przynajmniej ujrzę cię martwym, Pomiocie Cienia! Za moją rodzinę, za mojego ojca, zobaczę-twego-trupa!

Ostrymi, nerwowymi szarpnięciami zawrócił konia i poprowadził go w kierunku kolumny jeźdźców w białych płaszczach. Byar, zanim pojechał za nim, spojrzał na Perrina i obnażył zęby w bezgłośnym warkocie.

— Ty chyba nie masz zamiaru dotrzymać tej obietnicy? — niespokojnie dopytywał się Aram. — Nie możesz.

— Muszę wszystkiego dopatrzyć — powiedział Perrin. Mała szansa, że będzie żył dostatecznie długo, by dotrzymać danego słowa. — Zostało niewiele czasu.

Szturchnął boki Steppera piętami i koń skoczył naprzód, w kierunku zachodniego krańca wioski.

Za ostrymi palami skierowanymi w stronę Zachodniego Lasu, kulili się mężczyźni uzbrojeni we włócznie, halabardy i piki wykonane przez Harala Luhhana, który też był wśród nich, w kamizelce kowala, z ostrzem kosy osadzonym na ośmiostopowym drzewcu. Za nimi stali ludzie z łukami, wśród których w określonych odstępach ustawiono katapulty, obok nich przechadzał się powoli Abell Cauthon i zamieniał z każdym mężczyzną kilka słów.

Perrin zatrzymał obok niego swego wierzchowca.

— Wieści głoszą, że nadchodzą jednocześnie z południa i północy — oznajmił cicho — ale obserwuj wszystko uważnie.

— Obserwujemy. I jestem przygotowany, by wysłać połowę moich ludzi, gdziekolwiek tylko okażą się potrzebni. Przekonają się, że ludzie z Dwu Rzek nie są łatwym mięsem. — Uśmiech Abella był odbiciem uśmiechu syna.

Ku zażenowaniu Perrina, wzdłuż szeregu rozniosły się falami okrzyki, kiedy jechał przed nimi, mając za sobą Towarzyszy i tuż za plecami sztandar.

— Złotooki! Złotooki! — A od czasu do czasu: — Lord Perrin!

Rozumiał, że na samym początku powinien był zdecydowanie to ukrócić, teraz było już za późno.

Na południu dowodził Tam, znacznie bardziej ponury niż Abell, kroczył wzdłuż swoich szeregów jak Strażnik z dłonią na rękojeści miecza. Ta wilcza, śmiertelna gracja sprawiała dziwne wrażenie w zestawieniu z krępą sylwetką i posiwiałą czupryną farmera. Jednak wieści, które miał dla Perrina, nie różniły się szczególnie od tego, co już powiedział Abell.

— My, ludzie z Dwu Rzek, jesteśmy twardsi, niźli się to komukolwiek wydaje — stwierdził cicho. — Nie obawiaj się, że dziś nie staniemy godnie.

Alanna stała przy jednej z katapult, które tutaj również rozmieszczono, krzątając się obok wielkiego kamienia, który właśnie wkładano do kosza na końcu grubego ramienia. Ihvon siedział w pobliżu na koniu, w swym mieniącym się wieloma barwami płaszczu, smukły niczym stalowa klinga i czujny jak jastrząb; nie mogło być wątpliwości, że wie dobrze, gdzie będzie walczył — obok Alarmy; i po co — aby niezależnie od wszystkiego ocalić jej życie. Ledwie spojrzał na Perrina. Ale Aes Sedai oderwała się na chwilę od swego zajęcia i z rękoma wciąż wspartymi na kamieniu, odprowadziła go spojrzeniem, kiedy przejeżdżał obok. Czuł niemalże namacalnie, jak waży go, mierzy, ocenia. Tutaj również ścigały go okrzyki.

W miejscu, gdzie ostrokół przebiegał za domami, stojącymi na tyłach gospody „Winna Jagoda”, dowodzili wspólnie Jon Thane i Samel Crawe. Perrin powtórzył im to, co wcześniej powiedział Abellowi, i ponownie otrzymał identyczne odpowiedzi. Jon, w kolczudze, której oczka w kilkunastu miejscach na wylot przerdzewiały, widział, jak palił się jego młyn, a Samel, z końską twarzą i długim nosem, pewien był, że również widział dymy nad swoją farmą. Żaden z nich nie oczekiwał, że pójdzie łatwo, ale obaj wyglądali na zdeterminowanych do końca.

To na północy Perrin zdecydował się stoczyć swoją walkę. Muskając palcami wstążkę na wyłogach kaftana, spojrzał w kierunku Wzgórza Czat, gdzie zniknęła Faile, i zastanowił się, dlaczego wybrał właśnie północ.

„Leć swobodnie, Faile. Leć wolna, moje serce”.

Przypuszczalnie było to równie dobre miejsce na śmierć jak każde inne.

Tutaj powinien dowodzić Bran, w swym stalowym kasku i naszywanym metalowymi krążkami kaftanie, ale gdy tylko Perrin się pojawił, natychmiast przerwał obchód wśród ustawionych przy ostrokole mężczyzn i ukłonił mu się tak głęboko, jak pozwalała mu tusza. Gaul i Chiad stali przygotowani z głowami owiniętymi w shoufy i twarzami ukrytymi poniżej oczu za czarnymi zasłonami. Ramię w ramię, zauważył Perrin; cokolwiek zaszło między nimi, prawdopodobnie przezwyciężyło ich klanową waśń krwi. Loial trzymał dwa drewniane topory, zdające się maleć w jego potężnych dłoniach; zakończone pędzelkami uszy sterczały sztywno wyprężone, a szeroką twarz rozcinał uśmiech.

„Czy sądzisz, że ucieknę?” — zapytał, kiedy Perrin zaproponował, by wraz z Faile wymknął się w noc. Jego uszy opadły wówczas ze zmęczenia i bólu, jaki mu sprawił swymi słowami. — „Przyjechałem z tobą, Perrin, i zostanę, dopóki ty stąd nie odejdziesz”.

A potem roześmiał się nagle, głębokim, grzmiącym basem, od którego zadzwoniły talerze.

„Być może ktoś nawet opowie moją historię, któregoś dnia. Nie interesują nas szczególnie takie rzeczy, ale przecież bohaterem może być i ogir, jak mniemam. Żart, Perrin. Zażartowałem. Śmiej się. Chodź, będziemy opowiadać innym żarty, śmiać się i myśleć o szybującej Faile”.

— To nie jest żart, Loial — mruknął Perrin, gdy jechał wzdłuż szeregu mężczyzn, starając się nie słuchać okrzyków. — Jesteś bohaterem, czy tego chcesz czy nie.

Ogir uśmiechnął się do niego szeroko, ale z napięciem, potem przeniósł wzrok na oczyszczony teren przed żywopłotem. Pomalowane w białe pasy tyczki znaczyły każdy stukrokowy odcinek, aż na odległość pięciuset kroków; dalej były już tylko pola jęczmienia i tytoniu, stratowane, zwłaszcza po tamtych najwcześniejszych atakach, a także żywopłoty i niskie kamienne murki oraz kępy skórzanego liścia, sosen i dębów.

Z szeregu mężczyzn patrzyło na niego tyle znajomych twarzy. Gruby Eward Candwin i Paet al’Caar o zapadłych policzkach, obaj trzymali w dłoniach włócznie. Siwowłosy Buel Dowtry, grotarz, stał oczywiście wśród łuczników. Krępy, również siwowłosy Jac al’Seen i jego łysy kuzyn Wit oraz pokrzywiony Flann Lewin, wysoki niczym grochowa tyczka, jak wszyscy z jego rodziny. Jaim Torfinn i Hu Marwin, gotowi pierwsi ruszać za nim; zbyt niewygodnie było im dołączać do Towarzyszy, jakby tamta zasadzka w Wodnym Lesie wykopała przepaść pomiędzy nimi a resztą. Elam Dowtry i Dav Ayelin, i Ewin Finngar. Hari Coplin oraz jego brat Darl, a także stary Bili Congar. Berin Thane, brat młynarza, gruby Athan Dearn, Kevrim al’Azar, którego wnuki już miały dzieci, Tuck Padwhin, cieśla...

Zmuszając się, by przestać ich liczyć, Perrin podjechał do miejsca, gdzie obok jednej z katapult, pod czujnym okiem Thomasa siedzącego na swoim siwku, stała Verin. Pulchna, odziana w brązy Aes Sedai przez chwilę wpatrywała się bacznie w Arama, zanim zwróciła swe .ptasie spojrzenie na Perrina; uniesiona brew zdawała się pytać, dlaczego jej przeszkadza.

— Jestem trochę zaskoczony, że wciąż widzę tu ciebie i Alannę — oznajmił jej. — Poszukiwanie dziewcząt zdolnych nauczyć się przenoszenia nie może być przecież warte ofiary życia. Ani też kurczowe trzymanie się nici przywiązanej do ta’veren.

— Czy tym właśnie się zajmujemy?

Oparła dłonie na biodrach i z namysłem przekrzywiła głowę na bok.

— Nie — powiedziała na koniec. — Nie sądzę, żeby nadszedł czas naszego odjazdu. Jesteś niezwykle interesującym przedmiotem studiów, w takim samym stopniu jak Rand, chociaż w odmienny sposób. A także młody Mat. Gdybym tylko mogła się roztroić, wówczas towarzyszyłabym każdemu z was przez wszystkie dni i noce, choćbym nawet miała wyjść za ciebie.

— Mam już żonę. — Czuł się dziwnie, wypowiadając te słowa. Dziwnie, ale dobrze. Miał żonę, a ona była bezpieczna.

Szybko rozproszyła jego chwilowe zamyślenie.

— Tak, masz. Ale nie masz pojęcia, co oznacza bycie mężem Zarine Bashere, nieprawdaż? — Sięgnęła do jego pasa, wyciągnęła topór zwieszony w pętli i przyjrzała mu się uważnie. — Kiedy masz zamiar porzucić go na rzecz młota?

Z oczyma wciąż utkwionymi w Aes Sedai, odprowadził Steppera nieco w tył i zanim się zdążył zorientować, wyjął topór z jej rąk. Co miało oznaczać małżeństwo z Faile? Porzucenie topora? Co ona chciała przez to powiedzieć? Co ona wie?

— ISAM!

Gardłowe wycie rozbrzmiało niczym grzmot i pojawiły się trolloki, każdy wysoki na półtora człowieka i dwakroć szerszy w barkach. Truchtem przemierzyły pole, by zatrzymać się w odległości strzału z łuku, ciężka, czarnokolczuga masa zbitych razem stworów, rozciągająca się na przestrzeni sporej wioski. Były ich tysiące stłoczonych razem, wielkie twarze szpeciły pyski i dzioby, na głowach rogi lub pierzaste grzebienie, na łokciach i ramionach sterczały kolce, wygięte jak ostrza kosy miecze i olbrzymie topory, włócznie o hakowatych grotach i trójzęby, nie kończące się na pozór morze okrutnej broni. Za nimi galopowały Myrddraale na koniach czarniejszych niż noc, kruczoczarne płaszcze wisiały bez ruchu, kiedy zawracali swe wierzchowce.

— ISAM!

— Ciekawe — wymruczała Verin.

Do Perrina nie dotarło wcześniej, że to jakieś artykułowane słowo. Dotąd trolloki nie wykrzykiwały niczego, co dałoby się zrozumieć. I tak zresztą nie miał pojęcia, co ono oznacza.

Gładząc swą małżeńską wstążkę, zmusił się, by spokojnie wyjechać na środek linii obrońców Pola Emonda. Towarzysze uformowali szyk za jego plecami, wian powiewał sztandarem z czerwonym łbem wilka. Aram trzymał swój miecz w obu dłoniach.

— Gotów! — zawołał Perrin. Jego głos zabrzmiał pewnie, sam prawie nie mógł w to uwierzyć.

— ISAM!

I czarna fala runęła naprzód, z towarzyszeniem nieartykułowanego wycia.

Faile jest bezpieczna. Reszta się nie liczy. Zmusił się, by nie patrzeć na twarze mężczyzn w szeregach rozciągniętych po jego obu stronach. Słyszał te same wycia dobiegające od południa. Z obu stron naraz. Dotąd nigdy tego nie próbowały. Faile jest bezpieczna.

— Na czterysta kroków...! — Wszystkie łuki wzniosły się równocześnie. Wyjąca masa była coraz bliżej, długie, mocne nogi z łatwością połykały przestrzeń. Jeszcze bliżej. — Salwa!

Jęk cięciw utonął w wyciu trolloków, ale grad strzał o brzechwach z gęsich lotek pomknął łukiem po niebie i spadł prosto w zbitą masę czarnych kolczug. Kamienie z katapult eksplodowały ognistymi kulami i ostrymi odłamkami pośród skłębionej hordy. Trolloki padały. Perrin widział, jak leżących tratują buciory i kopyta. Nawet jakiś Myrddraal zwalił się na ziemię. Jednak czarna fala mknęła dalej, wyrwy i szczeliny w niej zamykały się, jakby ich nigdy nie było, jakby nic nie potrafiło jej powstrzymać.

Nie było potrzeby wydawania rozkazu do następnej salwy. Poleciała w ślad za pierwszą tak szybko, jak tylko ludzie potrafili nakładać strzały na cięciwy, kolejny deszcz szerokich grotów wzniósł się w górę, zanim zdążył opaść pierwszy, za nim trzeci, czwarty, piąty. Ogień wybuchał w szeregach trolloków w rytmie, w którym udawało się gorączkowo pracującym ludziom naciągać ramiona katapult. Verin galopowała od jednej machiny do drugiej, pochylając się nad każdą z siodła. A potężne, ryczące postacie parły naprzód, wrzeszcząc coś w języku, którego Perrin nie rozumiał, ale jasne było, że wrzaski te głoszą głód, głód ludzkiej krwi i ciała. Ludzie przycupnięci za ostrokołem z pali przygotowywali się do walki wręcz, gotowali swoją broń.

Perrin poczuł, jak przenika go chłód. Mógł zobaczyć teren, który pokonały trolloki — zaścielony ciałami ich poległych i umierających, co jednak, jak się zdawało, w najmniejszej mierze nie uszczupliło liczby atakujących. Stepper nerwowo przestępował z nogi na nogę, ale nie potrafił dosłyszeć rżenia kasztana w szalejącym nad polem bitwy wyciu trolloków. Topór lekko wślizgnął się do ręki, długie ostrze w kształcie półksiężyca i równoważący je gruby kolec pochwyciły światło słońca. Nie było jeszcze południa.

„Moje serce należy do ciebie na zawsze, Faile”.

Tym razem nie sądził, by palisada miała wystarczyć...

Nawet nie zadrżawszy, pierwszy szereg trolloków wpadł na ostrokół; twarze zniekształcone dziobami i pyskami wykrzywiły grymasy, gniewne wycie zastąpiły wrzaski bólu, gdy pale przebiły na wylot cielska, ale już z tyłu parły następne szeregi wielkich postaci, wdrapujących się po grzbietach tych, które padły; jedne zsuwały się w dół na zaostrzone drewno, ale zaraz zastępowały je następne i jeszcze kolejne. Ostatnia salwa strzał uderzyła z bezpośredniej odległości, a potem zostały już tylko włócznie, halabardy i wykonane domowym sposobem piki, zostało już tylko kłucie, sieczenie górujących ponad ludźmi stworów w czarnych kolczugach, które od czasu do czasu znienacka padały, gdy łucznikom udał się jeszcze ryzykowny strzał w nieludzkie oblicze ponad głowami przyjaciół; z dachów strzelali również mali chłopcy. Wszystko ogarnęło jedno wielkie szaleństwo, śmierć, ogłuszający łoskot, wrzaski i wycie. Powoli, nieubłaganie linia obrońców Dwu Rzek w kilkunastu miejscach poczęła się wybrzuszać. Jeżeli pęknie...

— Cofnąć się! — krzyknął Perrin.

Trollok o pysku dzika, spływający już krwią, przedarł się przez szeregi ludzi, wrzeszcząc i młócąc wielkim, wygiętym mieczem. Topór Perrina rozłupał mu czaszkę aż po pysk. Stepper przysiadł na zadzie, rżąc cicho w harmiderze bitwy.

— Cofnąć się!

Darl Coplin padł, chwytając się za udo przeszyte włócznią o drzewcu grubym jak nadgarstek; stary Bili Congar próbował odciągnąć go do tyłu, niezgrabnie wymachując włócznią przeznaczoną do polowania na dziki; Hari Coplin machał halabardą, broniąc swego brata, usta rozwarł w bezgłośnym na pozór krzyku.

— Cofnąć się między domy!

Nie miał pewności, czy pozostali usłyszeli i przekazali dalej rozkaz, czy też monstrualny masyw trolloków, prąc naprzód, zwyczajnie wypchnął ich z pierwszej linii obrony, jednak powoli, jakby niechętnie, krok za krokiem, ludzie cofali się. Loial wymachiwał swymi zakrwawionymi toporami niczym rzeźnik, szeroko rozwarte usta obnażały zęby. Obok ogira z ponurą determinacją kłuł włócznią Bran; stracił gdzieś swój metalowy kask, krew plamiła resztki siwej czupryny. Ze swego ogiera Thomas wycinał wolną przestrzeń wokół Verin. Aes Sedai z rozwianymi włosami, bez konia, którego straciła chwilę wcześniej, ciskała dłońmi kule ognia, a każdy trafiony trollok stawał w płomieniach, jakby oblany oliwą. Ale tego nie wystarczyło. Ludzie z Dwu Rzek cofali się wciąż, skupiając się wokół Steppera. Go-ul i Chiad walczyli wsparci o siebie plecami, jej została już tylko jedna włócznia, on ciął i pchał swym ciężkim nożem. Do tyłu. Po wschodniej i zachodniej stronie ludzie powoli cofali się, opuszczając umocnienia, aby nie pozwolić trollokom ich oskrzydlić, strzały strumieniem biły w zbitą masę napastników. Za mało. Znów krok wstecz.

Nagle potężna postać z głową zwieńczoną baranimi rogami wpadła na Perrina od tyłu, próbując ściągnąć go z siodła. Zad ogiera załamał się pod wspólnym ciężarem człowieka i trolloka. Z nogami poskręcanymi, czując przeszywający ból, Perrin usiłował odwrócić swój topór, by dosięgnąć nim dłoni większych jeszcze niźli ręce ogira, które ściskały go za gardło. Trollok wrzasnął, gdy miecz Aro-ma ciął go przez kark. Kiedy zwalił się na Perrina, zalewając go swoją krwią, Druciarz odwrócił się zwinnie i sztychem przebił korpus kolejnego trolloka.

Jęcząc z bólu, Perrin kopniakami oczyścił sobie pole, wspomagany przez Steppera, który gramolił się niezdarnie, wstając; nie było jednak czasu, by pomyśleć o ponownym wspięciu się na siodło. Ledwie zdążył potoczyć się na bok, kiedy kopyta czarnego wierzchowca stąpnęły dokładnie w miejscu, gdzie przed chwilą znajdowała się jego głowa. Blada, bezoka twarz wyszczerzyła doń swe zęby, Pomor pochylił się w siodle i w momencie, kiedy Perrin usiłował wstać, czarne jak śmierć ostrze cięło... muskając mu tylko włosy na głowie, zdążył bowiem ponownie rzucić się na ziemię. Bezlitośnie machnął toporem, odcinając od spodu jedną z nóg konia. Wierzchowiec i jeździec runęli razem; kiedy padali, zdążył jeszcze zatopić topór w miejscu, gdzie powinny znajdować się oczy Półczłowieka.

Uwolnił ostrze dokładnie na czas, by zobaczyć, jak Daise Congar trafia zębem wideł w gardło trolloka o koźlim pysku. Ten jedną ręką chwycił długie drzewce, hakowatą włócznią trzymaną w drugiej zamierzył się na nią, ale Marin al’Vere spokojnie, jednym cięciem tasaka poderżnęła mu ścięgna w kolanie — nogi załamały się pod trollokiem, a ona równie spokojnie przerąbała mu kręgosłup u nasady karku. Inny trollok podniósł do góry Bode Cauthon, trzymając ją za warkocz, z ustami rozwartymi w pełnym przerażenia krzyku, zatopiła swój tasak w uzbrojonej kolczugą ręce, podczas gdy jej siostra, Eldrin, przebiła mu pierś włócznią do polowania na dziki, siwowłosa Neysa Ayellin wbiła zaś w jego ciało mocny nóż rzeźnicki.

Na całej długości szeregu, dokąd tylko Perrin mógł sięgnąć wzrokiem, walczyły również kobiety. Tylko dzięki ich pomocy szyk wciąż się nie załamywał, trwając niemalże przyparty do ścian domów. Kobiety walczyły razem z mężczyznami, ramię przy ramieniu; niektóre z nich trudno było określić inaczej jak dziewczyny, ale przecież niektórzy z tych „mężczyzn” jeszcze się nie golili. Nigdy już tego nie zrobią. Gdzie były Białe Płaszcze?

„Dzieci!”

Jeżeli kobiety są tutaj, to nie miał kto wyprowadzić dzieci.

„Gdzie są te przeklęte Białe Płaszcze?”

Gdyby pojawili się teraz, można by przynajmniej zyskać kilka minut. Kilka minut na to, by wyprowadzić dzieci.

Chłopiec, ten sam ciemnowłosy łącznik, który przyniósł mu wiadomość poprzedniej nocy, pociągnął go za rękaw, kiedy odwracał się, by poszukać Towarzyszy. Przynajmniej oni muszą jakoś wyprowadzić dzieci. Pośle ich, a sam zostanie tutaj.

— Lordzie Perrinie! — wołał chłopak, starając się przekrzyczeć ogłuszający hałas bitwy. — Lordzie Perrinie!

Perrin próbował strząsnąć go z siebie, ale tamten, chwytając się kurczowo, zawisł na jego ramieniu, wierzgając w powietrzu nogami; przecież powinien być z pozostałymi dziećmi. Szyk podzielił się teraz, blokując przejście między domami, Ban, Tell i reszta Towarzyszy strzelali z siodeł, nad głowami mężczyzn i kobiet. Wil zatknął drzewce sztandaru w ziemi, by móc używać łuku. Jakimś sposobem Perrinowi udało się złapać Steppera; wodze kasztana przywiązał do łęku siodła, by chłopiec mógł na jego grzbiecie wrócić do pozostałych.

— Lordzie Perrinie! Proszę, posłuchaj! Pan al’Thor mówi, że ktoś atakuje trolloki! Lordzie Perrinie!

Perrin był już w połowie drogi do Tella, kulejąc na kontuzjowanej nodze, gdy wreszcie dotarł do niego sens tych słów. Wetknął topór za pas i chwytając chłopca za ramiona, podniósł go na wysokość swej twarzy.

— Atakuje je? Kto?

— Nie wiem, lordzie Perrinie. Pan al’Thor posłał mnie, abym ci powiedział, że słyszał, jak ktoś krzyczy „Deven Ride”.

Aram złapał Perrina za ramię, bez słów wskazując na coś zakrwawionym ostrzem miecza. Perrin odwrócił się dokładnie na czas, by zobaczyć, jak w zbitą masę nacierających uderza deszcz strzał. Z północy. Kolejna chmara pocisków znajdowała się w najwyższym punkcie swego lotu.

— Wracaj do dzieci — powiedział, stawiając chłopca na ziemi. Musiał stanąć gdzieś wyżej, by móc wszystko zobaczyć. — Idź! Dobrze się spisałeś, chłopcze! — dodał, przepychając się niezgrabnie ku miejscu, gdzie czekał Stepper.

Malec pomknął do wioski z uśmiechem na twarzy.

Każdy krok Perrina wywoływał falę bólu, która przenikała jego nogę, być może była złamana. Nie miał teraz czasu się tym przejmować.

Pochwycił wodze, które rzucił mu Tell, i wgramolił się z trudem na siodło. Spojrzał na pole i na chwilę zwątpił, czy widzi to, co się rzeczywiście dzieje, czy tylko to, co chciałby zobaczyć.

Na skraju pól, pod sztandarem z czerwonym orłem, stał szereg mężczyzn w wiejskich ubraniach, którzy metodycznie strzelali z łuków. A obok sztandaru, w siodle Jaskółki, siedziała Faile, Bain stała przy jej strzemieniu. To musiała być Bain za tą czarną zasłoną, natomiast twarz Faile mógł dostrzec wyraźnie. Wyglądała na podnieconą, trochę przestraszoną i ożywioną. Wyglądała pięknie.

Myrddraale usiłowały zebrać wokół siebie choć część trolloków, by poprowadzić szarżę na ludzi ze Wzgórza Czat, ale ich starania spełzły na niczym. Nawet trollokom, które zawróciły, nie udawało się pokonać więcej niż pięćdziesiąt kroków, zanim padały przeszyte strzałami. Padł również Pomor oraz jego czarny koń, nie od strzał, lecz pod razami rąk i włóczni zdjętych paniką trolloków. Teraz to one się cofały. Po chwili zaś rzuciły do szaleńczej ucieczki, ostrzeliwane z dwu stron, ludziom z Pola Emonda stworzyły bowiem w ten sposób wolne pole. Trolloki padały, padały Myrddraale. To była rzeź, ale Perrin prawie nie patrzył. Faile.

Ten sam chłopiec pojawił się znowu przy strzemieniu Steppera.

— Lordzie Perrinie! — krzyknął. Tym razem po to, by przekrzyczeć wiwaty; mężczyźni i kobiety krzyczeli z radości i ulgi, kiedy padł ostatni trollok w zasięgu strzał. Niewielu udało się uciec, osądził Perrin, ale niemal go to nie obchodziło. Faile. Chłopiec szarpnął go za nogawkę spodni. — Lordzie Perrinie! Pan al’Thor kazał ci powiedzieć, że atak trolloków został odparty! A tamci krzyczą „Deven Ride”! To znaczy tamci ludzie. Słyszałem ich!

Perrin pochylił się, by zmierzwić kudłatą czuprynę chłopca.

— Jak się nazywasz, chłopcze?

— Jaim Aybara, lordzie Perrinie. Jestem twoim kuzynem, jak myślę. Przynajmniej czymś w rodzaju kuzyna.

Perrin na moment zacisnął powieki, by powstrzymać napływające do oczu łzy. Nawet kiedy je otworzył, jego dłoń spoczywająca na głowie chłopca wciąż drżała.

— Cóż, kuzynie Jaim, opowiesz swoim dzieciom o dzisiejszym dniu. Opowiesz swoim wnukom, a potem wnukom swoich dzieci.

— Nie zamierzam mieć żadnych dzieci — zdecydowanie oznajmił Jaim. — Dziewczęta są straszne. Śmieją się z ciebie, nie lubią niczego, co jest ciekawe, i nie da się zrozumieć, o co im chodzi.

— Przypuszczam, że pewnego dnia stwierdzisz, iż jest zupełnie inaczej. Pewne rzeczy się nie zmienią, ale to zapewne tak.

Faile.

Jaim najwyraźniej miał wątpliwości, potem jednak jego twarz rozjaśniła się, rozbłysł na niej szeroki uśmiech.

— Niech tylko powiem Hadowi, że Lord Perrin nazwał mnie kuzynem!

I pomknął powiedzieć Hadowi, który również będzie miał dzieci, oraz wszystkim pozostałym chłopcom, którzy również będą mogli je mieć. Słońce stało dokładnie nad głową. Może godzinę. Wszystko trwało nie dłużej niż godzinę, która wydawała się trwać całe życie.

Stepper ruszył naprzód, Perrin zrozumiał, że nieświadomie musiał wbić pięty w jego boki. Wiwatujący ludzie rozstępowali się przed kasztanem, ale on ledwie ich słyszał. W ostrokole ziały szerokie wyrwy w miejscach, gdzie trolloki zwaliły pale samą masą prących naprzód ciał. Przejechał przez jedną po trupach poległych stworów i nawet tego nie zauważył. Martwe trolloki najeżone strzałami zaścielały otwartą przestrzeń, a tu i tam szarpał się i miotał naszpikowany strzałami Pomor. Niczego nie widział. Jego wzrok skupiony był tylko na niej. Faile.

Ruszyła ze swego miejsca przed szeregiem ludzi ze Wzgórza Czat, zatrzymała się na moment, by powstrzymać Bain przed pójściem w jej ślady, a potem pognała mu na spotkanie. Dosiadała konia tak wdzięcznie, jakby ona i kara klacz stanowiły jedność, wysmukła, wyprostowana, prowadziła Jaskółkę wyłącznie za pomocą kolan, lejce trzymając niedbale w jednej dłoni. Czerwona wstążka małżeńska wciąż wplątana była w jej włosy, końce zwisały na ramiona. Musi znaleźć dla niej jakieś kwiaty.

Przez chwilę jej oczy wpatrywały się weń badawczo, jej usta... Z pewnością nie mogła się niczego obawiać, pachniała jednak niepokojem.

— Powiedziałam, że pojadę — rzekła na koniec, wysoko unosząc głowę. Jaskółka tańczyła, idąc bokiem, z szyją wygiętą w łuk, Faile kierowała nią, zdając się w ogóle tego nie zauważać. — Nie powiedziałam, jak daleko. Nie wmówisz mi tego.

Nie potrafił wykrztusić słowa. Była taka piękna. Chciał tytko na nią patrzeć, widzieć ją, piękną, żywą, z nim. Pachniała czystym potem z leciutką domieszką ziołowego mydła. Nie był pewien, czy ma ochotę śmiać się czy płakać. Być może obie te rzeczy naraz. Chciał wchłonąć głęboko cały jej zapach.

Marszcząc czoło, ciągnęła dalej:

— Oni tylko na to czekali, Perrin. Naprawdę tak było. Nie musiałam właściwie nic mówić, żeby przekonać ich, by przyszli wam z pomocą. Trolloki nie naprzykrzały im się szczególnie mocno, ale widzieli dymy. Pędziłyśmy naprawdę szybko, Bain i ja, i dotarłyśmy do Wzgórza Czat dobrze przed pierwszym brzaskiem, a wyruszyłyśmy z powrotem, kiedy tylko wzeszło słońce. — Mars na jej czole rozpłynął się w szerokim uśmiechu, pełnym zapału i dumy. Taki piękny uśmiech. Jej ciemne oczy rozsiewały iskry. — Poszli za mną, Perrin. Poszli za mną! Nawet Tenobia nigdy nie prowadziła mężczyzn do boju. Raz chciała, ale ojciec porozmawiał z nią sam na sam w jej komnatach i kiedy wyruszył do Ugoru, ona została w domu.

Ze smętnym uśmiechem dodała:

— Przypuszczam, że ty i on stosujecie te same metody perswazji. Tenobia wygnała go, ale miała wówczas tylko szesnaście lat i Rada Lordów po kilku tygodniach zdołała wpłynąć na zmianę jej decyzji. Kiedy jej o wszystkim opowiem, zzielenieje z zazdrości.

Przerwała ponownie, tym razem po to, by nabrać tchu. Wsparła się pięścią o biodro.

— Nie masz zamiaru nic mówić? — dopytywała się niecierpliwie. — Chcesz tak siedzieć tutaj niby jakiś włochaty worek. Nie powiedziałam, że wyjadę z Dwu Rzek. Ty to powiedziałeś, nie ja. Nie masz prawa się złościć, że nie zrobiłam tego, czego nie obiecywałam! A ty próbowałeś mnie odesłać, ponieważ myślałeś, że zginiesz! Wróciłam, żeby...

— Kocham cię.

Na nic więcej nie potrafił się zdobyć, ale w dziwny sposób zdawało się to wystarczać. Kiedy tylko się odezwał, podprowadziła Jaskółkę tak blisko, by móc objąć go ramionami i wtulić twarz w jego pierś; wyglądało to tak, jakby chciała go zadusić. Delikatnie gładził jej ciemne włosy, czując tylko ich miękkość, czując tylko ją.

— Tak się bałam, że przybędziemy za późno — wymamrotała z twarzą wtuloną w jego kaftan. — Ludzie ze Wzgórza Czat maszerowali tak szybko, jak tylko mogli, ale kiedy doszliśmy już na miejsce i zobaczyłam trolloki walczące wśród domostw, takie ich mrowie, jakby wioska została pogrzebana pod lawiną, i nie mogłam dostrzec ciebie...

Wciągnęła urywany oddech i powoli go wypuściła. Kiedy znowu zaczęła mówić, jej głos był już spokojniejszy. Odrobinę.

— Czy ludzie z Deven Ride też przyszli?

Drgnął, a jego ręka, gładząca jej włosy zamarła na moment.

— Tak, przyszli. Skąd wiesz? Czy to również twoja zasługa?

Zaczęła dygotać, dopiero po chwili zorientował się, że się śmieje.

— Nie, moje serce, chociaż chciałabym, żeby tak było. Kiedy tamten człowiek przyniósł wiadomość... „Przybywamy”... myślałam... miałam nadzieję... że tyle właśnie ona oznacza. — Odsunęła odrobinę głowę i spojrzała mu poważnie w oczy. — Nie mogłam ci powiedzieć, Perrin. Nie mogłam rozbudzać twoich nadziei, skoro sama jedynie podejrzewałam prawdę. To byłoby zbyt okrutne, gdyby... Nie gniewaj się na mnie, Perrin.

Rozradowany podniósł ją z siodła i posadził przed sobą; zaprotestowała, krztusząc się ze śmiechu, i objęła go mocno.

— Nigdy już nie będę zły na ciebie, przy...

Przerwała mu, kładąc dłoń na jego ustach.

— Matka mówi, że najgorszą rzeczą, jaką kiedykolwiek zrobił ojciec, było przysięganie, że nigdy już nie będzie na nią zły. Rok zajęło jej, zanim zmusiła go, by cofnął swe słowo, i mówi, że przez cały ten czas trudno było z nim żyć. Będziesz się na mnie złościł, Perrin, a ja na ciebie. Jeżeli chcesz, żebym złożyła kolejną przysięgę małżeńską, sam przysięgnij, że zawsze mi powiesz, gdy będziesz na mnie zły. Nie potrafię zadbać o to, czego nie pozwolisz mi zobaczyć, mój mężu. Mój mężu. — Powtórzyła tonem pełnym satysfakcji, tuląc się do niego. — Lubię brzmienie tych słów.

Zauważył, iż nie powiedziała mu, że sama zawsze powie mu, kiedy będzie zła; jeżeli sądzić z minionych wydarzeń, w połowie przynajmniej przypadków sam musiał do wszystkiego dochodzić, i to w najtrudniejszy z możliwych sposobów. I nie uczyniła żadnej obietnicy, że ponownie czegoś przed nim nie zatai. W tej chwili jednak nie miało to znaczenia — dopóki była z nim.

— Powiem ci zawsze, kiedy będę na ciebie zły, moja żono — obiecał.

Obrzuciła go spojrzeniem z ukosa, jakby niepewna, jak ma to potraktować.

„Nigdy nie uda ci się ich zrozumieć, kuzynie Jaim, ale nie będziesz o to dbał”.

Nagle zdał sobie sprawę, że ze wszystkich stron otaczają ich martwe trolloki, niczym czarne pole pełne powalonych chwastów, podrygujące ciała Myrddraali wciąż odmawiały poddania się śmierci. Powoli zawrócił Steppera. Ziemia, na odległość wielu jardów, przypominała podwórzec rzeźni zasłany tuszami Pomiotu Cienia. Skakały już po nich wrony, a sępy krążyły nad ich głowami niczym wielka, skłębiona chmura. O dziwo, żadnych kruków nie można było w pobliżu dostrzec. A wedle słów Jaima na południe od wioski było podobnie; w każdym razie sępy krążyły tam również. Za mało, żeby odpłacić się za Deselle, Adorę czy małego Paeta lub... Za mało; nigdy nie będzie dosyć. Nic nigdy nie wynagrodzi tej straty. Ścisnął Faile tak mocno, że aż jęknęła, ale kiedy próbował ją uspokoić, objęła go za ramiona i przycisnęła do siebie z niemalże równą siłą. Ona mu wystarczy.

Z wioski wylewali się ludzie, Bran kulejąc, podpierał się swą włócznią niczym laską. Marin, uśmiechała się i szła obok, obejmując go ramieniem; Daise ściskał jej mąż, Wit. Gaul i Chiad szli ręka w rękę z opuszczonymi zasłonami. Uszy Loiala opadły ze zmęczenia, twarz Tama pokrywała krew, a Flann Lewis trzymał się na nogach tylko dzięki pomocy swej żony, Adine. Zastygłe plamy krwi znaczyły niemalże wszystkich, wielu miało na sobie pośpiesznie założone opatrunki. Ale wyszli z wioski szeroką ławą, Elam i Dav, Ewin i Aram, Eward Candwin i Buel Dowtry, Hu i Tad, stajenni z gospody „Winna Jagoda”. Ban, Tell oraz pozostali Towarzysze jechali pod wzniesionym sztandarem. Tym razem nie widział, kogo brakuje, widział jedynie tych, którzy przeżyli. Verin i Alanna na swych koniach, Thomas i Ihvon tuż za nimi. Stary Bili Congar wymachiwał kuflem, w którym z pewnością było ale, a może nawet brandy, i Cenn Bufie, pokręcony jak zawsze, choć teraz na dodatek również pokaleczony. I Jac al’Seen otaczający ramieniem żonę, jego synowie, córki w towarzystwie ich żon i mężów. Raen i Ila, z dziećmi na plecach. I następni. Twarze, których w ogóle nie znał — zapewne ludzie z Deven Ride i otaczających je farm. Chłopcy i dziewczęta biegali między nimi, śmiejąc się w głos.

Rozproszyli się na wszystkie strony, przemieszali z mieszkańcami Wzgórza Czat, tworząc wielki, pusty krąg, w środku którego znaleźli się Faile i on. Wszyscy unikali umierających Pomorów, ale poza tym zachowywali się tak, jakby nie dostrzegali trupów Pomiotu Cienia, których stosy piętrzyły się dosłownie wszędzie, widzieli tylko tę parę na Stepperze. Patrzyli w całkowitym milczeniu, aż Perrin zrobił się trochę nerwowy.

„Dlaczego nikt nic nie mówi? Dlaczego wszyscy spoglądają w ten sposób?”

Pojawiły się Białe Płaszcze, wyjechali powoli z wioski długą, błyszczącą, czwórkową kolumną; Dain Bornhald jechał na czele z Jaretem Byarem u swego boku. Płaszcze lśniły bielą, jakby dopiero co zostały wyprane; każda lanca nachylona dokładnie pod identycznym kątem. Wokół podniosły się gniewne szmery, ludzie jednak rozstąpili się, przepuszczając ich do środka.

Bornhald uniósł odzianą w rękawicę dłoń i zatrzymał kolumnę wśród podzwaniania uzd i skrzypienia siodeł. Stanął naprzeciwko Perrina.

— Skończyło się, Pomiocie Cienia. — Kąciki ust Byara wygięły się, jakby miał zamiar znowu obnażyć zęby, ale wyraz twarzy Bornhalda nie uległ zmianie, a głos nie podniósł ani odrobinę. — Z trollokami koniec. Zgodnie z naszą umową aresztuję cię pod zarzutem bycia Sprzymierzeńcem Ciemności i mordercą.

— Nie! — Faile obróciła się, by spojrzeć Perrinowi w twarz, w jej oczach płonął gniew. — Co on ma na myśli, mówiąc „umowa”?

Jej głos niemalże utonął w krzykach dobiegających ze wszystkich stron: „Nie! Nie!” oraz „Nie zabierzecie go!” i „Złotooki!”

Nie spuszczając wzroku z twarzy Bornhalda, Perrin uniósł dłoń i powoli zapadła cisza. Kiedy wszyscy już umilkli, powiedział:

— Powiedziałem, że nie będę oponował, jeżeli nam pomożecie. — Zaskakujące, że tak spokojnie brzmiał jego głos, mimo iż w jego wnętrzu szalał leniwy, zimny gniew. — Jeżeli pomożecie, Biały Płaszczu. Gdzie wyście byli?

Tamten nie odpowiedział.

Z kręgu mieszkańców Dwu Rzek wyszła naprzód Daise Congar razem z Witem, który nie odstępował jej na krok, jakby już nigdy nie miał zamiaru pozwolić jej choćby na moment się oddalić. Jeśli już o tym mowa, jej silne ramię otaczało go w niemalże taki sam sposób. Tworzyli doprawdy dziwny widok, ona trzymała mocno wyższe od siebie widły, toteż towarzyszący jej znacznie niższy mąż wyglądał, jakby znajdował się pod ochroną jakiejś potężnej wojowniczki.

— Byli na Łące — oznajmiła głośno — stali w szyku i siedzieli na swoich koniach, wdzięcząc się niby dziewczęta gotowe do tańców w Niedzielę. Nawet nie drgnęli. To dlatego my zdecydowałyśmy się... — Od zgromadzonych kobiet dobiegły potwierdzające okrzyki — ...przyjść wam z pomocą, gdy zobaczyłyśmy, że możecie przegrać, a oni tylko siedzą niczym kury na grzędzie!

Bornhald ani na moment nie spuścił wzroku z twarzy Perrina, nawet nie mrugnął.

— Sądziłeś, że ci zaufam? — warknął. — Twoje plany zawiodły tylko dlatego, że inni przybyli z pomocą... co?... a ty nie miałeś w tym żadnego udziału.

Faile drgnęła. Nie spuszczając spojrzenia z Bornhalda, Perrin delikatnie przytknął palec do jej ust, dokładnie w chwili, gdy już miała zamiar je otworzyć. Ugryzła go — mocno — ale nic nie powiedziała. Głos Bornhalda zaczął się wznosić.

— Postaram się, byś wisiał, Pomiocie Cienia. Postaram się, byś wisiał, niezależnie, ile mnie to będzie kosztować! Zobaczę twego trupa, choćby świat miał sczeznąć!

Ostatnie słowa właściwie wykrzyczał. Byar wyjął długie na dłoń stalowe ostrze; potężnie zbudowany Biały Płaszcz znajdujący się za nim — Farran, tak się chyba zwał — obnażył swój miecz w całości, ale z uśmiechem zadowolenia miast z grymasem jak tamten.

Zamarli bez ruchu, gdy zagrzechotały kołczany, a strzały powędrowały na cięciwy, wszystkie łuki uniosły się do góry, lotki do ucha — szerokie groty mierzyły w kolumnę Białych Płaszczy. Wzdłuż całego szyku rozniosło się skrzypienie siodeł, kiedy mężczyźni poruszyli się niespokojnie. Na twarzy Bornhalda nie było widać śladu strachu, nie pachniał nim również, jego woń przepełniała wyłącznie nienawiść. Przebiegł trawionym gorączką spojrzeniem po kręgu ludzi z Dwu Rzek otaczającym jego oddział i zatrzymał je z powrotem na Perrinie.

Perrin dał znak dłonią i napięte cięciwy, niechętnie, zwolniły swój naciąg, a łuki powoli opadły.

— Nie pomogliście nam. — Jego głos był chłodny niczym stal i twardy jak kowadło. — Od czasu, jak przybyliście do Dwu Rzek, wszelka pomoc, jakiej udzielaliście, była właściwie przypadkowa. Ani przez moment nie troszczyliście się o to, że giną ludzie, że płoną farmy, dopóki mogliście znaleźć kogoś, kogo dało się określić jako Sprzymierzeńca Ciemności.

Bornhald zadrżał, choć jego oczy wciąż płonęły.

— Nadszedł czas, byście stąd odeszli. Nie tylko z Pola Emonda. Czas, abyś zabrał swoje Białe Płaszcze i opuścił Dwie Rzeki. Teraz, Bornhald. Już odjeżdżasz.

— Zobaczę, jak będziesz wisiał. Pewnego dnia — cicho powiedział Bornhald. Machnął dłonią, dając znak do wymarszu kolumny, wbił buty w boki konia i skoczył naprzód, jakby chciał stratować Perrina.

Perrin usunął Steppera na bok, pragnął tylko, żeby ci ludzie odjechali, by uniknąć dalszego zabijania. Niech do niego należy końcowy gest.

Bornhald ani razu się nie obejrzał, ale z wymizerowanej twarzy Byara oczy spoglądały z milczącą nienawiścią, Farran zaś zdawał się czegoś żałować. Pozostali patrzyli przed siebie, kiedy tak przejeżdżali obok nich pośród dzwonienia uprzęży i stuku kopyt. W absolutnej ciszy ludzki krąg rozstąpił się, przepuszczając ich. Pojechali na północ.

Kiedy ostatnie Białe Płaszcze minęły ich, do Perrina podeszła grupka kilkunastu ludzi, wszyscy pieszo, niektórzy w niedopasowanych fragmentach starych zbroi. Uśmiechali się niepewnie. Nie znał żadnego z nich. Człowiek o wydatnym nosie i pomarszczonej twarzy wyglądał na ich przywódcę, siwa głowa pozbawiona była jakiejkolwiek osłony, za to aż do kolan okrywała go pordzewiała kolczuga, spod niej jednak wystawał kołnierz chłopskiego kaftana. Skłonił się niezgrabnie, nie wypuszczając łuku z dłoni.

— Jerinvar Barstere, mój lordzie Perrinie. Wszyscy nazywają mnie Jer. — Mówił szybko, jakby bał się, że nie dane mu będzie dokończyć. — Przepraszam, że ci przeszkadzam. Paru z nas może dopilnować, by Białe Płaszcze odjechały, jeśli uznasz to za stosowne. Wielu chce również wracać od razu do domów, nawet jeżeli nie zdążyliby przed zmrokiem. We Wzgórzu Czat jest ze dwa razy tyle Białych Płaszczy, ale nie ruszą na nas. Mają rozkazy, by jak najszybciej się wycofać, tak przynajmniej powiadają. Banda głupców, jeśli chciałbyś znać moje zdanie, a my już też jesteśmy srodze zmęczeni ich obecnością i wtykaniem nosa do domów ludzi, i ciągłym usiłowaniem oskarżenia o coś twego sąsiada. Dopilnujemy, żeby się wynieśli, jeżeli tego będziesz sobie życzył. — Obdarzył Faile pełnym zakłopotania spojrzeniem, potarł swój okazały podbródek, ale ani na chwilę słowa nie przestały płynąć z jego ust. — Wybacz mi, lady Faile. Nie miałem zamiana przeszkadzać ani tobie, ani twojemu lordowi. Po prostu chciałem, by wiedział, że jesteśmy z nim. Wspaniałą kobietę masz, mój panie. Wspaniałą kobietę. Bez obrazy, moja pani. Cóż, wciąż jeszcze jest jasno, a gadaniem owiec się nie strzyże. Wybacz, że przeszkodziłem, lordzie Perrinie. Wybacz, lady Faile.

Skłonił się ponownie, a gdy pozostali poszli w jego ślady, wycofał się pośpiesznie, poganiając ich przed sobą i burcząc:

— Nie czas teraz, by przeszkadzać lordowi i jego pani. Mamy jeszcze robotę do wykonania.

— Kto to był? — zapytał Perrin z lekka oszołomiony całą tą przemową; Daise i Cenn wzięci razem nie potrafili tak dużo mówić. Znasz go, Faile? To ktoś ze Wzgórza Czat?

— Pan Barstere jest burmistrzem we Wzgórzu Czat, a pozostali są członkami Rady Wioski. Koło Kobiet Wzgórza Czat wyśle do ciebie delegację pod przewodnictwem Wiedzącej, kiedy tylko będą pewne, że nic im nie grozi. Chcą się przekonać, czy „ten lord Perrin” jest odpowiedni dla Dwu Rzek, jak powiedziały, ale najpierw wszystkie zażyczyły sobie, żebym im pokazała, jak należy ci się kłaniać. Sama Wiedząca, Edelle Gaelin, przyniesie ci swoje ciasto z suszonymi jabłkami.

— Och, niech sczeznę! — zaparło mu dech. To się roznosiło. Wiedział, że powinien był to ukrócić na samym początku.

— Nie nazywajcie mnie w ten sposób! — krzyknął za odchodzącymi mężczyznami. — Jestem kowalem! Słyszycie? Kowalem!

Jer Barstere odwrócił się, aby mu pomachać na pożegnanie i skinął głową, zanim popędził dalej swoich ludzi.

Chichocząc, Faile pociągnęła go za brodę.

— Jesteś słodkim głuptasem, mój lordzie Kowalu. Już za późno, by wszystko odwrócić. — Nagle jej uśmiech stał się prawdziwie paskudny. — Mężu, czy istnieje jakakolwiek możliwość, że w najbliższym czasie będziesz mógł spędzić kilka chwil sam na sam ze swoją żoną? Małżeństwo zdaje się mnie ośmielać do tego stopnia, że zaczynam zachowywać się jak jakaś dziewka Domani! Wiem, że musisz być zmęczony, ale...

Przerwała z lekkim okrzykiem i przylgnęła do niego, chwytając się poły kaftana, kiedy pognał Steppera galopem w kierunku gospody „Winna Jagoda”. Choć raz nie przejmował się w najmniejszym stopniu ścigającymi go okrzykami.

— Złotooki! Lord Perrin! Złotooki!

Z grubego konaru gęsto pokrytego listowiem dębu, na skraju Zachodniego Lasu, Ordeith patrzył na odległe o milę Pole Emonda. To było niemożliwe.

„Żeby ich pokarało. Żeby sczeźli”.

Wszystko szło zgodnie z planem. Nawet Isam sam mu się podłożył.

„Dlaczego ten głupiec przestał przysyłać trolloki? Powinien ich posłać tyle, żeby całe Dwie Rzeki aż poczerniały od ich mrowia!”

Strużka śliny ściekała mu z ust, ale nie zwracał na to uwagi, nie bardziej niż na dłoń błądzącą w okolicy pasa.

„Nękać ich, dopóki nie pękną im serca! Wdeptywać wrzeszczących w ziemię!”

Tyle planów, by znaleźć się bliżej Randa al’Thora i wszystko na nic! Dwie Rzeki nawet szczególnie nie ucierpiały. Kilka spalonych farm się nie liczyło ani kilku chłopów zarżniętych żywcem przed pójściem do kotła trolloków.

„Chcę, by Dwie Rzeki zapłonęły takim płomieniem, który pozostanie w ludzkiej pamięci przez tysiące lat!”

Jego wzrok zatrzymał się na sztandarze powiewającym nad wioską, oraz na drugim, łopoczącym poniżej tamtego. Szkarłatny łeb wilka na tle obrzeżonej szkarłatem bieli i czerwony orzeł. Czerwień jako znak krwi, którą spłyną Dwie Rzeki, aby Rand al’Thor zawył wreszcie z bólu. Manetheren.

„To ma być sztandar Manetheren!”

Ktoś musiał im opowiedzieć o Manetheren, nieprawdaż? Co ci głupcy mogą wiedzieć o chwale Manetheren?

„Manetheren. Tak”.

Istniało więcej sposobów, żeby ich ukarać. Zaśmiał się tak gwałtownie, że omal nie spadł z drzewa, zanim dopiero zdał sobie sprawę, że nie obejmuje pnia obiema rękami, że jedna ściska pas w miejscu, gdzie powinien wisieć sztylet. Śmiech zamienił się w warczenie, gdy spojrzał na tę rękę. To, co mu ukradziono, spoczywało w Białej Wieży. To, co było jego z mocy prawa równie dawnego jak Wojny z Trollokami.

Zsunął się na ziemię i chwiejnie podszedł do konia, potem objął spojrzeniem swych towarzyszy. Swoje psy. Trzydziestu Białych Płaszczy, jacy mu jeszcze zostali. Oczywiście po bieli ich płaszczy nie pozostał ślad. Plamy rdzy pokrywały zmatowiałe zbroje, Bornhald nigdy nie rozpoznałby w tych ponurych, podejrzliwych, brudnych i nie ogolonych twarzach swych wcześniejszych żołnierzy. Ludzie patrzyli na Ordeitha bez śladu wiary, choć z lękiem w oczach, na znajdującego się pośród grupy Myrddraala nie odważali się spoglądać wcale; jego blada, bezoka twarz była wszakże równie pozbawiona wyrazu, drewniana jak ich oblicza. Półczłowiek obawiał się, że Isam dowie się o wszystkim; Isam wcale nie był szczególnie uszczęśliwiony, kiedy podczas napaści na Taren Ferry tak wielu ludziom udało się zbiec, by ponieść w świat wieści o tym, co zdarzyło się w Dwu Rzekach. Ordeith zachichotał na myśl o samopoczuciu Isama. Stanowił jednak problem, który można było odłożyć na później, pod warunkiem oczywiście, że tamtemu uda się dożyć.

— Jedziemy do Tar Valon — warknął. Czekała ich trudna jazda, jeśli mieli wyprzedzić Bornhalda przy promie. Sztandar Manetheren, wzniesiony ponownie w Dwu Rzekach, po tylu wiekach. Jakże umęczył go ten Czerwony Orzeł, dawno temu.

— Ale najpierw do Caemlyn!

„Dręczyć ich, nękać!”

Niech najpierw zapłacą Dwie Rzeki, później Rand al’Thor, a potem jeszcze...

Śmiejąc się, pogalopował przez las na północ, nie zerknąwszy nawet za siebie, by sprawdzić, czy inni podążają za nim. Musieli. Nie mieli dokąd pójść.

57

Pęknięcie w Ziemi Trzech Sfer

Żar popołudniowego słońca palił Pustkowie; góry na północy, a więc dokładnie przed nimi, rzucały cienie. Pod kopytami Jeade’ena przemykały wyschnięte wzgórza, jedne wyższe, inne niższe, niczym fale na oceanie popękanej gliny, mile mijały jedna za drugą. Góry ściągały na siebie wzrok Randa od czasu, jak poprzedniego dnia pierwszy raz je zobaczyli — szczyty pozbawione śnieżnych czap, nie tak wysokie jak w Górach Mgły, znacznie też niższe niźli Grzbiet Świata, ale całe z postrzępionych grani brunatnego i szarego kamienia, poprzecinanego od czasu do czasu pasami żółci i czerwieni, spiętrzone tak, że człowiek wolałby chyba pokonywać pieszo Mur Smoka. Westchnął, rozmościł się wygodniej w siodle, poprawił shoufę, którą nosił do czerwonego kaftana. W tych górach leżało Alcair Dal. Wkrótce nastąpi swego rodzaju koniec wszystkiego. Albo początek. Może i jedno, i drugie. Wkrótce, być może.

Słomianowłosa Adelin wysforowała się łatwo naprzód przed srokatego ogiera, a kolejne dziewięć spalonych słońcem Far Dareis Mai otoczyło go szerokim kręgiem, wszystkie z tarczami i włóczniami w dłoniach, z futerałami na łuki na plecach, czarne zasłony kołysały się na ich piersiach gotowe do uniesienia. Gwardia honorowa Randa. Aielowie tak ich nie określali, niemniej Panny szły do Alacair Dal, mając na względzie honor Randa. Tak wiele różnic, a on nawet nie potrafił połowy z nich rozpoznać, choćby miał je wprost przed oczyma.

Na przykład zachowanie Aviendhy względem Panien oraz sposób, w jaki one się odnosiły do niej. Przez większość czasu, tak jak w tej chwili, szła obok jego konia z rękoma schowanymi pod szalem spowijającym jej ramiona; patrzące spod ciemnej szarfy zielone oczy ze skupieniem wbijała w widniejące z przodu góry, rzadko rozmawiała z Pannami, czasami wymieniała z nimi jedno lub dwa słowa, ale nie było w tym nic dziwnego. Schowane ręce, to było sedno wszystkiego. Panny wiedziały, że nosi bransoletę z kości słoniowej, jednak udawały, iż jej nie widzą; nie zdjęła jej, choć skrywała nadgarstek, ilekroć sądziła, że któraś może ją obserwować.

„Nie należysz do żadnej społeczności” — powiedziała mu Adelin, kiedy zaproponował, że może ktoś inny, nie zaś Panny Włóczni, dostarczy mu eskorty. Każdy wódz, niezależnie, czy klanu czy szczepu, przybędzie na miejsce w towarzystwie ludzi ze społeczności, do której należał, zanim został wodzem.

„Nie należysz do żadnej społeczności, ale twoja matka była Panną”. — Słomianowłosa kobieta oraz pozostała dziewiątka nie spojrzały na Aviendhę, stojącą w odległości nie większej niż dziewięć stóp, w przedsionku dachu Lian; ale zrobiły to specjalnie. — „Przez niezliczone lata Panny, które nie chciały porzucić włóczni, oddawały swe dzieci Mądrym, aby te przekazały je na wychowanie innym kobietom, żadna potem nie wiedziała, komu przypadło dziecko, ani nawet czy było chłopcem czy dziewczynką. Teraz powrócił do nas syn Panny, a my wiemy, kim jest. Pójdziemy do Alcair Dal, mając na względzie twój honor, synu Shaiel, Panny z Chumai Taardad”.

Jej twarz była tak poważna — twarze wszystkich były śmiertelnie poważne, włączywszy Aviendhę — że pomyślał, iż zaproponują mu taniec włóczni, jeśli odmówi.

Kiedy przystał na ich propozycję, zmusiły go do przejścia ponownie przez rytuał „Honor za honor”, tym razem pili napój zwący się oosquai, robiony z zemai, wychylając do dna małe srebrne pucharki. Było ich dziesięć, więc tyleż musiał wypić. Dziesięć panien, dziesięć pucharków. Napój przypominał wodę zabarwioną na jasnobrązowy kolor i jak woda smakował — a był mocniejszy niż podwójnie destylowana brandy. Po tym wszystkim nie był już w stanie chodzić prosto i musiały zanieść go do łóżka, śmiejąc się z niego i nie zważając zupełnie na jego protesty; a wszystkie na dodatek łaskotały go, aż ze śmiechu niemalże nie mógł złapać tchu. Wszystkie prócz Aviendhy. Nie odeszła wprawdzie, stała obok i przyglądała się całej scenie z twarzą równie pozbawioną wyrazu jak kamień. Kiedy Adelin i pozostałe ułożyły go wreszcie na kocach i poszły sobie, Aviendha siadła przed drzwiami, rozłożyła swe ciężkie suknie i patrzyła na niego tym kamiennym wzrokiem, dopóki nie zasnął. Kiedy się obudził, wciąż była na swoim miejscu, wciąż patrzyła. I odmawiała rozmów na temat Panien lub oosquai; jeśli o nią chodziło, można by pomyśleć, że nic nie zaszło. Czy Panny byłyby równie powściągliwe, nie wiedział; w jaki sposób miałby spojrzeć w twarze dziesięciu kobiet i zapytać, dlaczego upiły go, a potem zrobiły sobie zabawę z rozbierania i kładzenia do łóżka?

Tak wiele różnic, w tak nielicznych obyczajach potrafił się dopatrzyć sensu i nie umiał przewidzieć, w którym momencie może się potknąć i zrujnować swoje plany. Jednak nie mógł sobie pozwolić na czekanie. Spojrzał przez ramię. Co się stało, już się nie odstanie.

„A któż może powiedzieć, co się jeszcze wydarzy?”

Całkiem z tyłu szli za nim Taardad. Nie tylko Taardad Dziewięciu Dolin oraz Jindo, lecz także Aiadi i Cztery Kamienie, Chumani, Krwawa Woda i jeszcze inni, szeroką kolumną otaczającą kołyszące się wagony handlarzy oraz grupę Mądrych i rozciągającą się na przestrzeni dwóch mil w drżącym od upału powietrzu; kolumnę otaczali zwiadowcy i łącznicy. Z każdym dniem przybywało ich coraz więcej, w odpowiedzi na wezwanie, które Rhuarc rozesłał pierwszego dnia, stu mężczyzn i Panien tutaj, trzystu albo pięciuset tam, stosownie do liczebności każdego szczepu, a pamiętać należało, iż siedziby musiały przede wszystkim zadbać o własne bezpieczeństwo.

W oddali, z południowego wschodu zbliżała się biegiem następna grupa, stopy biegnących wzbijały chmurę pyłu; być może należeli do jakiegoś innego klanu, zmierzającego do Alcair Dal, po namyśle jednak osądził, że tak nie jest. Dotąd swoich przedstawicieli przysłało jedynie dwie trzecie szczepów, szacował, że za nim musi się znajdować ponad piętnaście tysięcy Aielów Taardad. Razem stanowili prawdziwą armię w marszu, która nieprzerwanie rosła. Niemalże cały klan zmierzał na miejsce spotkania wodzów, gwałcąc tym samym wszelkie obyczaje.

W pewnej chwili, gdy Jeade’en osiągnął szczyt kolejnego wzniesienia, przed oczyma Randa rozpostarło się wreszcie długie, szerokie zagłębienie, w którym trwały przygotowania do spotkania wodzów, na otaczających wzgórzach zobaczył obozowiska wodzów klanów i szczepów, którzy zdążyli już przybyć.

Pomiędzy dwoma lub trzema setkami niskich, pozbawionych ścianek namiotów stały rozproszone większe, choć wykonane z tej samej szarobrązowej materii, wysokie na tyle, aby wewnątrz można było stanąć, a na kocach w ich cieniu wyłożono wszelkiego rodzaju dobra — jaskrawo glazurowaną ceramikę, jeszcze barwniejsze dywany, biżuterię ze złota i srebra. Głównie wytwory rodzimego rzemiosła, choć zdarzały się również przedmioty spoza Pustkowia, a być może także jedwab i kość słoniowa z Dalekiego Wschodu. Jednak na pozór nikt nie był zainteresowany wymianą; kilkoro mężczyzn i kobiet, których mógł dojrzeć, siedziało przed swymi namiotami, zazwyczaj samotnie.

Z pięciu obozowisk, rozłożonych na wzgórzach otaczających teren święta, cztery wyglądały na zupełnie puste, jedynie kilka tuzinów mężczyzn oraz Panien spacerowało między namiotami, które pomieściłyby przynajmniej tysiąc osób. Piąty obóz zajmował co najmniej dwukrotnie większy obszar od pozostałych, można było dostrzec w nim setki ludzi, a drugie tyle zapewne przebywało w namiotach.

Rhuarc wspiął się truchtem na szczyt wzgórza i zatrzymał obok Randa. Towarzyszyło mu dziesięciu Aethan Dor, Czerwonych Tarcz, za nimi biegł Heirn z dziesięcioma Tain Shari, Prawdziwą Krwią, oraz czterdziestu wodzów szczepów ze swoją eskortą honorową, wszyscy z włóczniami, tarczami, łukami i kołczanami. Tworzyli znaczną siłę, liczniejszą niźli ci, którzy zdobyli Kamień Łzy. Niektórzy Aielowie zgromadzeni w obozowiskach i wśród większych namiotów spoglądali w stronę szczytu wzgórza. Nie na tłoczących się tam Aielów, jak podejrzewał Rand. Na niego — człowieka na koniu. Widok rzadko oglądany w Ziemi Trzech Sfer. Pokaże im więcej takich, zanim wszystko się skończy.

Wzrok Rhuarca spoczywał na największym obozie, gdzie kolejni Aielowie odziani w cadin’sor wylewali się z namiotów i zatrzymywali, by spojrzeć w ich stronę.

— Shaido, o ile się nie mylę — powiedział cicho. — Couladin. Nie jesteś jedynym, który łamie obyczaje, Randzie al’Thor.

— A więc dobrze, że tak się stało. — Rand ściągnął shoufę z głowy i wepchnął ją do kieszeni kaftana, w której trzymał ter’angreal, figurkę mężczyzny o okrągłej twarzy, z mieczem na kolanach. Słońce natychmiast zaczęło przypiekać mu obnażoną głowę, jakby chciało pokazać, jaką osłonę dawała shoufa. — Gdybyśmy przybyli tu zgodnie z obyczajem...

Shaido ruszyli w kierunku gór, pozostawiając puste namioty. I wywołali zamieszanie w pozostałych obozowiskach oraz na terenie, gdzie trwały przygotowania do święta; Aielowie przestali obserwować człowieka na koniu i odprowadzili ich wzrokiem.

— Czy dałbyś radę utorować sobie drogę do Alcair Dal, Rhuarc, mając przeciwko każdemu ze swych ludzi dwóch co najmniej przeciwników?

— Na pewno nie przed nastaniem nocy — powoli odpowiedział wódz klanu — nawet mając za przeciwników te złodziejskie psy, Shaido. To coś więcej niż pogwałcenie zwyczaju! Nawet Shaido powinni mieć więcej honoru!

Gniewne pomruki aprobaty rozeszły się wśród szeregów Taardad stojących na wzgórzu. Nie dotyczyło to jednak Panien, które z jakiegoś powodu zebrały się z boku wokół Aviendhy, nad czymś poważnie się naradzając. Rhuarc powiedział kilka cichych słów do przedstawiciela Czerwonych Tarcz, człowieka o zielonych oczach, którego twarz wyglądała tak, jakby używano jej do wbijania kołków w płocie, tamten natychmiast się odwrócił i zwinnie zbiegł ze wzgórza, kierując w stronę nadchodzących Taardad.

— Spodziewałeś się czegoś takiego? — Rhuarc zapytał Randa, kiedy tylko Czerwona Tarcza się oddalił. — Czy to dlatego zwołałeś cały klan?

— Nie spodziewałem się dokładnie tego, Rhuarc. — Shaido zaczęli formować szereg przed wąską szczeliną prowadzącą z gór; zasłonili twarze. — Ale czy mógł być jakiś inny powód, dla którego Couladin odszedł tamtej nocy, jak nie taki, że zapragnął się znaleźć w miejscu, gdzie łatwiej mu będzie przysporzyć mi kłopotów? Czy pozostali wodzowie już są w Alcair Dal? Dlaczego?

— Okazji, jaką daje spotkanie wodzów, nie można zmarnować, Randzie al’Thor. Tutaj będzie można omówić wszystkie spory graniczne, prawa do wypasu bydła, tysiące innych rzeczy. Woda. Jeżeli spotykają się dwaj Aielowie z różnych klanów, wówczas mówią o wodzie. Jeśli jest ich trzech, z trzech klanów, wtedy mówią o wodzie i wypasie bydła.

— A czterech? — zapytał Rand. Na miejscu byli już przedstawiciele pięciu klanów, Taardad stanowili szósty.

Rhuarc zawahał się na moment, jego dłoń odruchowo powędrowała do drzewca włóczni.

— Czterech będzie tańczyć włócznie, Randzie al’Thor. Ale tutaj to się nie powinno zdarzyć.

Taardad rozstąpili się, aby przepuścić Mądre, szale miały owinięte wokół głów; Moiraine, Lan i Egwene jechali za nimi. Egwene i Aes Sedai miały dookoła skroni białe chusty, wilgotne imitacje szarf noszonych przez kobiety Aiel. Mat również podjechał bliżej, trzymał się nieco na uboczu, włócznię o czarnym drzewcu miał wspartą o łęk siodła. Patrzył na rozpościerający się przed nim widok, twarz ocieniał mu kapelusz z szerokim rondem.

Strażnik pokiwał głową do jakichś swoich myśli, gdy zobaczył Shaido.

— Mogą być kłopoty — powiedział cicho. Jego czarny ogier zezował na srokacza Randa; tylko tyle, ale Lan, choć nadal wzrokiem mierzył szereg Aielów przed szczeliną, uspokajająco poklepał Mandarba po karku. — Ale nie od razu, jak sądzę.

— Nie od razu — zgodził się Rhuarc.

— Gdybyś tylko... pozwolił mi iść z sobą. — Wyjąwszy to jedno drobne zająknienie, głos Moiraine był równie dźwięczny jak zawsze; na jej twarzy malował się chłodny spokój, jednak ciemne oczy patrzyły na Randa w taki sposób, jakby samą siłą spojrzenia mogła zmusić go do uległości.

Długie jasne włosy Amys, zwisające spod szala, zakołysały się, gdy zdecydowanie potrząsnęła głową.

— To nie jest jego postanowienie, Aes Sedai. To sprawa wodzów, sprawa mężczyzn. Jeżeli teraz pozwolimy ci zejść do Alcair Dal, następnym razem, gdy spotkają się Mądre lub panie dachu, jakiś wódz klanu również będzie chciał tam wetknąć swój nos. Oni myślą, że mieszamy się do ich spraw, i często próbują się wtrącać w nasze.

Uśmiechnęła się lekko do Rhuarca, jakby chciała dać do zrozumienia, że nie mówi o nim, lecz zupełny brak odzewu z jego strony powiedział Randowi, że on myśli zupełnie inaczej.

Melaine ujęła rąbek szala i popatrzyła Randowi prosto w oczy. Jeżeli nawet nie zgadzała się z Moiraine, to w każdym razie nie miała zaufania również do niego. Od czasu opuszczenia Zimnych Skał prawie nie spał; nawet jeśli zaglądały do jego snów, to widziały same koszmary.

— Bądź ostrożny, Randzie al’Thor — powiedziała Bair, jakby czytała w jego myślach. — Zmęczony człowiek łatwo popełnia pomyłki. Dzisiaj nie możesz sobie pozwolić na żadną. — Opuściła szal na swe delikatne ramiona, a w jej cichym głosie rozbrzmiała niemal gniewna nuta. — Nie możemy sobie pozwolić, żebyś popełniał pomyłki. Aielowie nie mogą sobie na to pozwolić...

Kolejni jeźdźcy, którzy pojawili się na wzniesieniu, ponownie skupili na sobie spojrzenia Aielów. Wśród większych namiotów zgromadził się kilkusetosobowy tłum obserwatorów, mężczyźni w cadin’sor i długowłose kobiety w spódnicach, bluzkach i szalach. Po chwili ich uwagę przykuł zakurzony wóz Kadere, ciągniony przez muły. Ubrany w kremowy kaftan handlarz siedział na koźle, a Isendre, w białych jedwabiach z odpowiednią parasolką, obok niego. Następny pojawił się wóz Keille; Natael, siedzący obok niej, trzymał wodze zaprzęgu, potem reszta krytych płótnem wozów i na koniec trzy wielkie pojazdy z wodą niczym ogromne beczki na kołach. Wszyscy patrzyli na Randa, kiedy wozy turkotały obok, skrzypiąc nie naoliwionymi osiami — Kadere i Isendre, Natael w swym płaszczu barda, Keile, która wbiła swój masywny korpus w śnieżną biel, a na wetknięte we włosy grzebienie zarzuciła biały koronkowy szal. Rand poklepał Jeade’ena po wygiętej w łuk szyi. Kobiety i mężczyźni wylewali się z terenu przygotowań do święta na spotkanie nadjeżdżającym wozom. Shaido czekali. Już wkrótce.

Egwene podprowadziła swą szarą klacz do Jeade’ena; gniadosz próbował powąchać Mgłę i w nagrodę za swój wysiłek został uszczypnięty.

— Nie dałeś mi szansy porozmawiania z sobą, od kiedy opuściliśmy Zimne Skały, Rand. — Nic nie powiedział, teraz była już Aes Sedai, i to nie tylko dlatego, że za taką chciała uchodzić. Zastanawiał się, czy ona również szpieguje go w snach. Twarz miała ściągniętą, oczy zmęczone. — Nie sądź, że musisz polegać tylko na sobie, Rand. Nie walczysz samotnie. Inni również będą dla ciebie walczyć.

Marszcząc czoło, starał się na nią nie patrzeć. Jego pierwsze skojarzenie dotyczyło Pola Emonda i Perrina, nie potrafił sobie jednak wyobrazić, skąd mogłaby wiedzieć, dokąd Perrin pojechał.

— Co masz na myśli? — zapytał w końcu.

— Ja walczę dla ciebie — powiedziała Moiraine, zanim Egwene zdążyła otworzyć usta. — Podobnie jak Egwene.

Obie kobiety porozumiały się spojrzeniami.

— Walczą dla ciebie ludzie, o których istnieniu nie masz pojęcia, nie bardziej niż oni o twoim. Nie rozumiesz, co to oznacza, że kształtujesz Koronkę Wieku, nieprawdaż? Zmarszczki tworzone przez twoje działania, zmarszczki wywołane samym twoim istnieniem, rozchodzą się po Wzorze, zmieniając nici żywotów, o których nigdy niczego się nie dowiesz. Ta bitwa w żadnej mierze nie jest tylko twoja. Jednak to ty stoisz w samym sercu sieci Wzoru, więc jeżeli ty poniesiesz porażkę, jeżeli ty przegrasz, przegrają wszyscy i wszystko. Ponieważ nie mogę iść z tobą do Alcair Dal, pozwól, by Lan ci towarzyszył. Jeszcze jedna para oczu, która będzie strzegła twoich pleców.

Strażnik odwrócił się lekko w siodle i popatrzył na nią krzywo; nie miał szczególnej ochoty zostawiać jej samej, skoro w pobliżu byli Shaido, zamaskowani, by zabijać.

Rand nie sądził, by miał dostrzec spojrzenie, którym porozumiały się Moiraine i Egwene. A więc mają przed nim jakieś tajemnice. Egwene patrzyła już oczyma Aes Sedai, ciemnymi i nieprzeniknionymi. W tym momencie jego wzrok padł na Aviendhę i Panny, które zdążyły już do niego wrócić.

— Niech Lan zostanie z tobą, Moiraine. Mój honor spoczywa w rękach Far Darei Mai.

Usta Moiraine lekko się zacisnęły, najwidoczniej była to właśnie ta rzecz, którą należało powiedzieć, sądząc po wyrazach twarzy Panien. Adelin i pozostałe uśmiechnęły się szeroko.

Poniżej Aielowie tłoczyli się wokół woźniców, którzy wypinali z zaprzęgów muły. Nie wszyscy jednak zwracali na nich uwagę. Keille i Isendre mierzyły się wzrokiem, stojąc przy swoich wozach, Natael mówił coś gwałtownie do jednej z nich, Kadere zaś do drugiej, dopóki wreszcie nie zrezygnowały z tego pojedynku na spojrzenia. Już od jakieś czasu obie odnosiły się do siebie w ten sposób. Gdyby chodziło o mężczyzn, Rand oczekiwałby, że w krótkim czasie dojdzie do walki.

— Uważaj na siebie, Egwene — powiedział. — Wszyscy uważajcie na siebie.

— Nawet Shaido nie będą sprawiać kłopotów Aes Sedai — uspokoiła go Amys — w nie większym stopniu, niźli odważyliby się uczynić coś Bair, Melaine czy mnie samej. Nawet Shaido nie pozwolą sobie na pewne rzeczy.

— Po prostu uważajcie na siebie!

Nie zamierzał powiedzieć tego tak ostro. Nawet Rhuarc spojnał na niego ze zdziwieniem. Nie rozumieli, a on nie ośmieliłby się im wyjaśnić. Jeszcze nie. Kto pierwszy zatrzaśnie swoją pułapkę? Musiał ryzykować ich życie w takiej samej mierze jak swoje.

— A co ze mną, Rand? — zapytał znienacka Mat, obracając w palcach złotą monetę, jakby zupełnie nieświadom tego, co robi. — Czy masz jakieś zastrzeżenia, bym poszedł tam z tobą?

— A chcesz? Sądziłem, że zostaniesz z handlarzami.

Mat zmarszczył brwi, spojrzał na wory w dole, a potem przeniósł wzrok na szereg Shaido przy ujściu szczeliny.

— Nie wydaje mi się, że łatwo będzie stąd uciec, jeżeli ty dasz się zabić. Niech sczeznę, jeśli i tak nie wciągasz mnie do tego swojego kotła... Dovienya — wymamrotał — Rand słyszał już przedtem w jego ustach to słowo, Lan powiedział mu, że w Dawnej Mowie oznacza ono „szczęście” — i podrzucił monetę w górę. Kiedy spróbował ją złapać, zatańczyła mu w palcach i spadła na ziemię. W jakiś niewytłumaczalny sposób wylądowała na krawędzi, stoczyła się po pochyłości, podskakując w szczelinach spalonej ziemi i lśniąc w promieniach słońca przez całą drogę w dół, aż do miejsca, gdzie stały wory, i tam dopiero upadła na bok.

— A żebym sczezł, Rand — jęknął. — Nie powinieneś tego robić!

Isendre podniosła monetę i trzymając ją w palcach, spojrzała w górę zbocza. Pozostali patrzyli również — Kadere, Keille i Natael.

— Możesz iść — powiedział Rand. — Rhuarc, czy już nie czas?

Wódz klanu spojrzał przez ramię.

— Tak. Dokładnie... — Za nim piszczałki zaczęły grać wolną melodię. — ...czas.

Do piszczałek dołączyły głosy. Chłopcy Aielów przestawali śpiewać, kiedy osiągali wiek męski, z wyjątkiem pewnych okazji. Otóż mężczyźni śpiewali tylko pieśni bitewne i lamenty za zmarłych. Z pewnością do tej śpiewnej harmonii przyłączyły się również Panny, ale zagłuszyły je męskie głosy.

Czyśćmy włócznie — kiedy słońce wysoko stoi.

Czyśćmy włócznie — i gdy zachodzi nam.

Pojawili się Taardad, rozciągnięci na szerokość mili w każdą stronę, biegnąc do rytmu pieśni w dwu szerokich kolumnach, z włóczniami w dłoniach, zasłoniętymi twarzami; na pozór nie kończące się kolumny sunęły w stronę gór.

Czyśćmy włócznie — Kto śmierci się boi?

Czyśćmy włócznie — Nikt, kogo znam!

Stojący w obozach Aielowie patrzyli zdziwieni; coś w ich zachowaniu powiedziało Randowi, że panuje tam cisza. Nie — którzy z woźniców stali osłupiali, pozostali rozpuścili muły i wpełzli pod wozy. A Keille, Isendre, Kadere i Natael obserwowali Randa.

Czyśćmy włócznie — dopóki życie trwa.

Czyśćmy włócznie — gdy przychodzi życia kres.

Czyśćmy włócznie...

— Idziemy? — Nie czekał na potwierdzenie Rhuarca, wbił pięty w boki Jeade’ena i ruszył w dół zbocza. Adelin oraz pozostałe Panny pobiegły za nim. Mat wahał się przez chwilę, potem pognał Oczko, ale Rhuarc i pozostali wodzowie Taardad, każdy ze swoimi dziesięcioma wojownikami, szli tuż za gniadoszem. W połowie drogi do namiotów Rand obejrzał się za siebie. Moiraine i Egwene siedziały na swych koniach obok Lana. Aviendha stała w grupie trzech Mądrych. Wszyscy patrzyli na niego. Zdążył już chyba zapomnieć, jak to jest nie być obserwowanym przez innych.

Kiedy wjechał na skraj wąwozu, wyszła mu na spotkanie delegacja, ponad dziesięć kobiet w spódnicach i bluzkach, przystrojone biżuterią ze słota, srebra i kości słoniowej, towarzyszyli im mężczyźni, w szarościach i brązach cadin’sor, jednak nieuzbrojeni, wyjąwszy noże przy pasach, znacznie mniejsze od tych ciężkich ostrzy, które chociażby Rhuarc nosił przy sobie. Ustawili się jednak w taki sposób, aby Rand musiał przystanąć, a nadto najwyraźniej ignorowali Taardad okrążających ich od wschodu i zachodu.

Czyśćmy włócznie — Życie jest snem.

Czyśćmy włócznie — Każdy sen kończy się.

— Nie spodziewałem się tego po tobie, Rhuarc — powiedział potężnie zbudowany, siwowłosy mężczyzna. Nie był gruby, Rand nie widział dotąd jeszcze grubego Aiela, na jego całą masywną sylwetkę składały się mięśnie. — Nawet ze strony Shaido była to niespodzianka, ale ty!

— Czasy się zmieniają, Mandhuin — odrzekł wódz klanu. — Od jak dawna Shaido są tutaj?

— Przybyli dokładnie o wschodzie słońca. Dlaczego podróżowali w nocy, któż może wiedzieć? — Mandhuin popatrzył na Randa i zmarszczył lekko brwi, a potem przekrzywiwszy głowę, spojrzał w stronę Mata. — Dziwne czasy, doprawdy, Rhuarc.

— Kto jeszcze jest, oprócz Shaido? — zapytał Rhuarc.

— My, Goshien, przybyliśmy pierwsi. Potem Shaarad. — Potężny mężczyzna skrzywił się, wymawiając imię swych wrogów, nie przestając jednocześnie przyglądać się dwóm mieszkańcom mokradeł. — Chareen i Tomanelle dotarli później. I na końcu Shaido, jak już powiedziałem. Sevanna dopiero niedawno przekonała wodzów, aby tu przybyli. Bael nie widział powodów, by wziąć udział w spotkaniu, podobnie jak wielu innych.

Kobieta w średnim wieku, o szerokiej twarzy, z włosami jaśniejszymi niż Adelin, gwałtownym ruchem wsparła dłonie na biodrach, grzechocząc przy tym bransoletami ze złota i kości słoniowej, których miała tak dużo, jak Amys i jej siostra-żona razem wzięte.

— Słyszeliśmy, że Ten Który Przychodzi Ze Świtem wyszedł z Rhuidean, Rhuarc. — Patrzyła koso na Mata i Randa. Cała delegacja nie spuszczała z nich wzroku. — Słyszeliśmy, że dzisiaj odbędzie się proklamacja Car’a’carna. Zanim przybędą wszystkie klany.

— A więc ktoś opowiadał ci o proroctwach — powiedział Rand.

Lekko trącił swego gniadosza kolanami, delegacja usunęła mu się z drogi.

— Dovienya — wymruczał Mat. — Mia dovienya nesodhin soende.

Cokolwiek to miało oznaczać, brzmiało niczym gorące życzenie.

Kolumny Taardad otoczyły Shaido z obu stron, odwrócili się twarzami do tamtych, wciąż zamaskowani śpiewali. Nie zrobili żadnego ruchu, który mógłby zostać zrozumiany jako groźba, stali zwyczajnie, przewyższając tamtych liczebnością piętnaście albo dwadzieścia razy, i śpiewali, a ich głosy niosły się po okolicy niczym grzmot.

Czyśćmy włócznie — aż cienia nie stanie już nikomu.

Czyśćmy włócznie — aż woda nie będzie słona.

Czyśćmy włócznie — Jak jeszcze daleko do domu?

Czyśćmy włócznie — Póki nie skonam!

Podjeżdżając bliżej do zamaskowanych Shaido, Rand zauważył, że Rhuarc sięga do swojej zasłony.

— Nie, Rhuarc. Nie przybyliśmy tu po to, by z nimi walczyć.

Chciał powiedzieć, iż ma nadzieję, że do tego nie dojdzie, ale Aiel zrozumiał to opacznie.

— Masz rację, Randzie al’Thor. Żadnego szacunku dla Shaido. — Pozostawiając zasłonę na miejscu, Rhuarc podniósł głos. — Żadnego szacunku dla Shaido!

Rand nie odwrócił głowy, ale poczuł przez skórę, że za jego plecami opadają czarne zasłony.

— Och, krew i popioły! — wymamrotał Mat. — Krew i krwawe popioły!

Czyśćmy włócznie — aż słońce nie zrobi się zimne.

Czyśćmy włócznie — aż woda swobodnie popłynie.

Czyśćmy włócznie...

Po szeregach Shaido przebiegło poruszenie znamionujące niepokój. Cokolwiek powiedzieli im Couladin czy Sevanna, potrafili przecież liczyć. Tańczyć włócznie z Rhuarkiem i tymi, którzy mu towarzyszyli, to była jedna rzecz, nawet gdyby oznaczało to wystąpienie przeciwko wszystkim obyczajom, czymś innym jednak było starcie z przeważającą siłą Taardad, która starłaby ich z powierzchni ziemi niczym lawina. Powoli rozstępowali się, by Rand mógł przejechać przez środek ich szyku, ustępowali, dając mu wolną drogę.

Z piersi Randa wyrwało się westchnienie ulgi. Adelin oraz pozostałe Panny szły jednak naprzód, patrząc wprost przed siebie, jakby Shaido w ogóle nie istnieli.

Czyśćmy włócznie — polo tchu w piersiach.

Czyśćmy włócznie — moja stal lśni. Czyśćmy włócznie...

Za jego plecami pieśń zamieniła się w cichy pomruk, kiedy wjechali w szeroki wąwóz o stromych ścianach, głęboki i skryty w cieniu niczym rana zadana górom. Przez kilka minut najgłośniejszym dźwiękiem był stukot końskich kopyt na kamieniach oraz szuranie miękkich butów Aielów. Zupełnie znienacka przejście otworzyło się na Alcair Dal.

Rand teraz dopiero zrozumiał, dlaczego ten wąwóz nazywano złotą misą, chociaż niczego złotego w sobie nie miał. Niemalże doskonale okrągły, jego szare ściany wznosiły się wokół stromo, z wyjątkiem odległego krańca, gdzie piętrzyły się do wnętrza niczym załamująca się fala. Grupki Aielów stały na zboczach z odkrytymi głowami i twarzami, było ich znacznie więcej niż klanów. Taardad, którzy weszli do środka z wodzami szczepów, przyłączyli się do nich. Według Rhuarca to, że zbierali się raczej według społeczności niźli klanów, oznaczało dodatkową szansę na zachowanie pokoju. Tylko jego Czerwone Tarcze oraz Panny zostały wraz z Randem i wodzami Taardad.

Wodzowie szczepów siedzieli ze skrzyżowanymi nogami przed występem skalnym poniżej spiętrzonego nawisu. Sześć małych grupek, w tym jedna złożona z Panien, stało między nimi a owym występem. Najpewniej byli to Aielowie, którzy przyszli tu bronić honoru swoich wodzów klanu. Grup było sześć, choć dotąd przybyli przedstawiciele tylko pięciu klanów. Panny mogły reprezentować Sevannę — choć Aviendha szybko poinformowała go, że Sevanna nigdy nie była Far Dareis Mai, ale dodatkowa grupa... Jedenastu ludzi, nie dziesięciu. Nawet widząc tylko tył płomiennorudej głowy, Rand był pewien, że to Couladin.

Na stopniu skalnym stali: złotowłosa kobieta, obwieszona taką samą ilością biżuterii jak tamta przy namiotach, szary szal ozdabiał jej ramiona — bez wątpienia Sevanna — oraz czterej wodzowie klanów, nieuzbrojeni, z wyjątkiem noży przy pasach, a wśród nich najwyższy człowiek, jakiego Rand dotąd widział w życiu. Bael z Goshien Aiel, wnioskując z opisu, który podał mu Rhuarc; ten człowiek był co najmniej o dłoń wyższy od samego Rhuarca. Sevanna przemawiała, a dzięki wyjątkowemu ukształtowaniu kanionu, jej słowa niosły się dźwięcznie po całym jego dnie.

— ...pozwólcie mu przemówić! — Jej głos był napięty i przepełniony gniewem. Głowę trzymała uniesioną wysoko i lekko odchyloną do tyłu, jakby samą siłą woli próbowała zdominować stojących na skalnym stopniu. — Domagam się tego zgodnie z prawem! Dopóki nie zostanie wybrany nowy wódz, ja reprezentuję Suladrica i Shaido. Domagam się respektowania moich praw!

— Ty reprezentujesz Suladrica, dopóki nie zostanie wybrany nowy wódz, pani dachu — przemówił siwowłosy mężczyzna drażliwym tonem; był to Han, wódz klanu Tomanelle. Jego twarz przypominała pociemniałą, pomarszczoną zwierzęcą skórę; mimo iż wyższy od przeciętnego mężczyzny z Dwu Rzek, jak na Aiela był niski, choć barczysty. — Nie mam wątpliwości, że dobrze znasz swoje prawa, pani dachu, ale być może nie tak świetnie orientujesz się w prawach wodza klanu. Tutaj przemawiać może tylko ten, kto wszedł do Rhuidean... oraz ty, która pojawiłaś się w zastępstwie Suladrica... — Han nie wydawał się szczególnie uszczęśliwiony, że wymawia te słowa, ale tony pobrzmiewające w jego głosie świadczyły, że raczej rzadko bywa zadowolony z czegokolwiek — ...jednakie wędrujące po snach, powiedziały naszym Mądrym, że Couladinowi odmówiono prawa wstępu do Rhuidean.

Couladin wykrzyknął coś, najwyraźniej z wściekłością, choć zupełnie nie dało się rozróżnić słów — najwidoczniej akustyczna sztuczka działała tylko ze skalnego stopnia — ale Erim, z Chareen, o jasnorudych niegdyś włosach, dzisiaj jednak prawie zupełnie siwy, przerwał mu ostro:

— Czy nie masz żadnego szacunku dla praw i zwyczajów, Shaido? Nie masz honoru? Zachowaj więc milczenie.

Kilka par oczu stojących na zboczach Aielów zwróciło się w stronę nowo przybyłych. Wśród zgromadzonych zapanowało poruszenie; pokazywali sobie obcych na koniach, którzy jechali na czele wodzów szczepów i oddziału Panien. Ilu go obserwuje, zastanawiał się Rand. Trzy tysiące? Cztery? Więcej? Nie słyszał z ich strony najlżejszego szmeru.

— Zebraliśmy się tutaj, aby usłyszeć wielką nowinę — powiedział Bael. — Ale dopiero wówczas, gdy przybędą wszystkie klany.

Jego ciemnorude włosy również zdradzały oznaki siwizny; wśród wodzów klanów nie było ludzi młodych. Potężna sylwetka i głęboki głos ściągnęły na siebie uwagę wszystkich zgromadzonych.

— Kiedy wszystkie klany już przybędą. Skoro wszystko, o czym Sevanna chce teraz mówić, ogranicza się do żądania, by dopuszczono do głosu Couladina, to wolę wrócić do swego namiotu i zaczekać.

Jheran, z Shaarad, wróg krwi Baela z Goshien, szczupły mężczyzna, o jasnobrązowych włosach przetykanych gęstymi pasmami siwizny, przemówił, nie zwracając się do żadnego z wodzów w szczególności.

— Powiadam, że nie wrócimy do naszych namiotów. Ponieważ Sevanna już zebrała nas tutaj, omówmy to, co jest tylko odrobinę mniej istotne niźli nowina, której oczekujemy. Woda. Pragnę podnieść kwestię wody w Stanicy Grzbietu Łańcucha.

Bael odwrócił się z groźną miną w jego stronę.

— Głupcy! — warknęła Sevanna. — Skończcie już z tym czekaniem! Ja...

Wtedy właśnie stojący na skalnym stopniu zdali sobie sprawę z obecności nowo przybyłych. W całkowitym milczeniu obserwowali ich zbliżanie się, wodzowie klanów marszczyli czoła, Sevanna patrzyła wilkiem. Była przystojną, stosunkowo młodą kobietą — a wydawała się jeszcze młodsza, gdy tak stała wśród tych siwiejących mężczyzn — ale w skrzywieniu jej ust widoczna była chciwość. Wodzowie klanów tchnęli godnością, nawet Han na swój odpychający sposób, natomiast w jej bladozielonych oczach błyszczało wyrachowanie. W przeciwieństwie do wszystkich kobiet Aielów, jakie Rand dotąd spotkał, nosiła swoją luźną białą bluzkę rozwiązaną, ukazując mocno opalony, głęboki dekolt, obramowany sznurami licznych naszyjników. Potrafiłby w tych ludziach rozpoznać wodzów klanów po sposobie, w jaki się zachowywali, jeśli zaś Sevanna była panią dachu, to w niczym nie przypominała Lian.

Rhuarc podszedł do skalnego stopnia — wcześniej zostawił Czerwonym Tarczom swoje włócznie, tarczę, łuk i kołczan — — i wspiął się nań. Rand podał wodze swego konia Matowi — — który mamrocząc „Dopomóż nam, szczęście!”, wodził wzrokiem po otaczających ich Aielach; Adelin kiwnęła zachęcająco głową do Randa — i prosto z siodła wstąpił na skalny próg. Po całym kanionie rozeszły się zaskoczone pomruki.

— Co ty robisz, Rhuarc? — dopytywał się Han, krzywiąc usta — sprowadzasz tutaj tego mieszkańca bagien? Jeżeli sam nie masz zamiaru go zabić, to przynajmniej nie pozwól, by stał tutaj jak wódz.

— Ten człowiek, Rand al’Thor, przyszedł tutaj, aby przemówić do wodzów klanów. Czy wędrujące po snach nie powiedziały wam, że przybędzie ze mną? — Słowa Rhuarca wywołały głośne pomruki wśród słuchaczy.

— Melaine powiedziała mi wiele rzeczy, Rhuarc — stwierdził Bael, wpatrując się w Randa spod zmarszczonych brwi. — Że Ten Który Przychodzi Ze Świtem wyszedł z Rhuidean. Nie chcesz chyba powiedzieć, iż ten człowiek...

Urwał, jakby niedowierzanie zatkało mu usta.

— Jeżeli temu mieszkańcowi bagien wolno jest przemówić — szybko wtrąciła Sevanna — to i Couladinowi również.

Podniosła gładką dłoń, a Couladin, z twarzą poczerwieniałą od gniewu, wgramolił się na stopień.

Han machnął na niego ręką.

— Zejdź na dół, Couladin! Źle się stało, że Rhuarc pogwałcił obyczaj, więc czemu ty też miałbyś to robić!

— Nadszedł czas, by skończyć z tymi zużytymi zwyczajami! — wykrzyknął Shaido o płomiennej czuprynie, zrywając z siebie szarobrązowy kaftan. Wcale nie musiał krzyczeć, jego słowa niosły się echem po kanionie, nie zniżył jednak głosu. — Ja jestem Tym Który Przychodzi Ze Świtem!

Podwinął rękawy koszuli ponad łokcie i wyrzucił ręce w górę. Wokół obu przedramion lśniły metalicznie wężopodobne stwory pokryte szkarłatnymi i złotymi łuskami, ze stopami opatrzonymi pięcioma złotymi pazurami; złote grzywy znajdowały się dokładnie na grzbietach jego nadgarstków. Dwa idealne Smoki.

— Ja jestem Car’a’carn!

Odpowiedziało mu wycie przypominające swą mocą grzmot, Aielowie poderwali się na nogi i wrzeszczeli z radości. Wodzowie klanów również powstali, Taardad skupili się w niepewną gromadkę, pozostali członkowie eskort honorowych krzyczeli równie głośno jak wszyscy.

Wodzowie klanów wyglądali na zupełnie ogłupiałych, nawet Rhuarc. Adelin i jej dziewięć Panien ujęły drzewca swych włóczni, jakby w każdej chwili miały być im potrzebne. Z oczyma utkwionymi w szczelinie prowadzącej na zewnątrz, Mat nasunął głębiej swój kapelusz na czoło i podprowadził dwa konie bliżej do skalnego występu, ukradkowym gestem dając Randowi znak, by wskoczył na siodło.

Sevanna uśmiechnęła się nieszczerze, poprawiając swój szal, a Couladin z uniesionymi ramionami podszedł bliżej do krawędzi skalnego stopnia.

— Przynoszę zmiany! — krzyczał. — Zgodnie z proroctwem, przynoszę nowe dni! Ponownie pokonamy Mur Smoka i odbierzemy to, co do nas należy! Mieszkańcy mokradeł są słabi, lecz bogaci! Pamiętacie bogactwa, jakie ostatnim razem przynieśliśmy z mokradeł? Tym razem zabierzemy im wszystko! Tym razem...!

Rand puszczał słowa tyrady tamtego mimo uszu. Ze wszystkich możliwych rzeczy tej jednej się nigdy nie spodziewał.

„Jak?”

To słowo tłukło się po jego głowie, jednak sam się sobie dziwił, że potrafi być tak spokojny. Powoli rozpiął kaftan, zawahał się przez krótką chwilę, zanim wyłowił z kieszeni ter’angreal. Wsadził go za pazuchę koszuli, pozwolił, by kaftan swobodnie opadł na ziemię, i podszedł do krawędzi skalnego występu, spokojnie rozwiązując tasiemki przy swoich rękawach. Kiedy uniósł ręce nad głowę, rękawy same swobodnie opadły.

Minęła dłuższa chwila, zanim zgromadzeni Aielowie dostrzegli lśniące w słońcu Smoki, skręcone wokół jego przedramion. Milkli stopniowo, kiedy jednak zapadła cisza, była całkowita. Szczęka Sevanny opadła. Najwyraźniej Couladin nie spodziewał się, że Rand ruszy za nim tak szybko, i nie powiedział jej, że ten drugi również będzie miał znamiona.

„Jak?”

Sądził zapewne, że ma dużo czasu; proklamowałby siebie, a Randa przepędzono by jako oszusta.

„Światłości, jak?”

Pani dachu Siedziby Comarda była teraz równie ogłupiała jak wodzowie klanów, tylko Rhuarc się nie zdziwił.

Couladin krzyczał dalej, wymachując ramionami, aby wszyscy dostrzegli znaki.

— ...nie zatrzymamy się na ziemiach tych, którzy łamią przysięgi! Zdobędziemy wszystkie kraje do samego Oceanu Aryth! Mieszkańcy bagien nie będą się w stanie odeprzeć.... — Nagle zdał sobie sprawę z ciszy, która zastąpiła triumfalne okrzyki. Wiedział, co jest jej przyczyną. Nie odwracając się nawet w stronę Randa, wrzasnął: — Mieszkaniec bagien! Spójrzcie na jego ubiór! Mieszkaniec bagien!

— Mieszkaniec bagien — zgodził się Rand. Nie podniósł głosu nawet odrobinę, ale dzięki akustyce kanionu usłyszeli go wszyscy. Shaido przez moment wyglądał na zaskoczonego, potem uśmiechnął się triumfująco, lecz uśmiech na jego twarzy gasł, w miarę jak Rand ciągnął dalej. — Co mówi Proroctwo Rhuidean? „Zrodzony z krwi”. Moją matką była Shaiel, Panna z Chumai Taardad.

„Kim była naprawdę? Skąd pochodziła?”

— Moim ojcem był Janduin ze szczepu Żelaznych Gór, wódz klanu Taardad.

„Moim ojcem jest Tam al’Thor. On mnie znalazł, wychował, kochał. Żałuję, że nie znałem cię, Janduinie, ale Tam jest moim ojcem”.

— „Zrodzony z krwi, ale wychowany przez tych, którzy nie są z krwi”. Dokąd was wysłały Mądre na poszukiwanie mnie? Do siedzib Ziemi Trzech Sfer? Wysłały was na drugą stronę Muru Smoka, tam gdzie się wychowywałem. Zgodnie z proroctwem.

Bael oraz pozostali trzej pokiwali powoli głowami, jednak niechętnie; Couladin też miał na ramionach Smoki, a bez wątpienia woleliby raczej kogoś ze swoich. Twarz Sevanny wyrażała zdecydowanie; nieważne, kto nosi prawdziwe znamiona, nie było najmniejszej wątpliwości, kogo poprze.

Całkowite przekonanie o własnej słuszności, jakim popisywał się Couladin, ani na chwilę nie osłabło; otwarcie wyszczerzył zęby, patrząc na Randa. W ogóle spojrzał na niego po raz pierwszy.

— Ile czasu minęło, odkąd po raz pierwszy ogłoszono Proroctwo Rhuidean? — Wciąż zdawał się uważać, iż powinien krzyczeć. — Kto może orzec, do jakiego stopnia słowa uległy zmianie? Moja matka była Far Dareis Mai, zanim porzuciła włócznię. Jak bardzo zmieniła się reszta? Albo została zmieniona! Powiedziane jest, że kiedyś służyliśmy Aes Sedai. Ja mówię, że one mają zamiar powtórnie nas zniewolić! Ten mieszkaniec bagien został wybrany, ponieważ podobny jest do nas z wyglądu! Nie pochodzi z naszej krwi! Przyszedł z Aes Sedai, które prowadziły go na smyczy! A Mądre powitały je jak rzekome pierwsze siostry! Wszyscy słyszeliście, że Mądre potrafią robić rzeczy przekraczające ludzkie pojęcie. Wędrujące po snach użyły Jedynej Mocy, aby utrzymać mnie z daleka od tego mieszkańca bagien! Użyły Jedynej Mocy, jak to czynią Aes Sedai! Aes Sedai sprowadziły tu tego mieszkańca bagien, aby nas podstępem zniewolić! A wędrujące po snach im w tym pomagały!

— To szaleństwo! — Rhuarc podszedł do Randa i spojrzał na milczących zebranych. — Couladin nigdy nie wszedł do Rhuidean. Słyszałem, jak Mądre odmówiły mu prawa wstępu. Rand al’Thor był tam. Widziałem, jak opuszczał Chaendaer, i widziałem, jak powrócił naznaczony tymi Smokami.

— A dlaczego odmówiły mi prawa wstępu? — warknął Couladin. — Ponieważ Aes Sedai im kazały! Rhuarc nie powiedział wam, że jedna z Aes Sedai wyszła z Chaendaer razem z tym mieszkańcem bagien! W taki właśnie sposób zdobył swoje Smoki! Dzięki czarom Aes Sedai! Pod Chaendaer zginął mój brat Muradin, zamordowany przez tego mieszkańca bagien i Aes Sedai Moiraine, a Mądre na rozkaz Aes Sedai pozwoliły im odejść wolno! Kiedy zapadła noc, wszedłem do Rhuidean. Nie zdradziłem tego nikomu, aż do tej chwili, .ponieważ to jest najwłaściwsze miejsce, w którym Car’a’carn może się ujawnić! Ja jestem Car’a’carn!

Kłamstwa przemieszane z dokładnie dobranymi drobinami prawdy. Ten człowiek cały tchnął przekonaniem o własnej racji, z pewnością miał przygotowaną odpowiedź na każde pytanie.

— Mówisz, że poszedłeś do Rhuidean bez zezwolenia Mądrych? — zapytał ostrym tonem Han, marszcząc czoło. Górujący nad wszystkimi Bael stał ze splecionymi ramionami i wyglądał na równie zdegustowanego, na twarzach Erima i Jherana malowały się podobne odczucia, może odrobinę mniej intensywne. Wodzowie klanów wciąż się wahali. Sevanna pochwyciła rękojeść swego noża i płonącym wzrokiem mierzyła Hana, jakby chciała zatopić ostrze w jego plecach.

Couladin jednak również na to miał odpowiedź.

— Tak, bez niego! Ten Który Przychodzi Ze Świtem przynosi zmiany! Tak mówi proroctwo! Bezużyteczne zwyczaje muszą się zmienić i ja je zmienię! Czy nie przybyłem tutaj o świcie?

Wodzowie klanów zdawali się powoli przekonywać do gadaniny tamtego, podobnie jak obserwujący tę scenę Aielowie; nikt nie usiadł, wszyscy patrzyli w całkowitym milczeniu, tysiące czekały. Jeżeli Randowi nie uda się ich przekonać, zapewne nie opuści żywy Alcair Dal. Mat ponownie wskazał nieznacznym gestem siodło Jeade’ena. Rand nie raczył nawet przecząco potrząsnąć głową. Chodziło o coś więcej niż tylko o wydostanie się stąd żywym — potrzebował tych ludzi, potrzebna mu była ich lojalność. Musi mieć ludzi, którzy pójdą za nim, ponieważ w niego wierzą, a nie dlatego, że chcą go wykorzystać albo coś od niego dostać. Musi.

— Rhuidean — powiedział. To słowo wypełniło jakby cały kanion. — Twierdzisz, że poszedłeś do Rhuidean, Couladin? Co tam widziałeś?

— Wszyscy wiedzą, że o Rhuidean nie wolno mówić — — uciął Couladin.

— Możemy odejść na bok — powiedział Erim — i porozmawiać na osobności, wtedy będziesz mógł nam opowiedzieć...

Shaido przerwał mu, jego twarz płonęła gniewem.

— Z nikim nie będę na ten temat rozmawiał. Rhuidean jest świętym miejscem i to, co w nim zobaczyłem, też jest święte! — Ponownie wyrzucił w górę swe napiętnowane Smokami przedramiona. — One czynią mnie świętym!

— Przeszedłem przez las szklanych kolumn przy Avendesorze. — Rand mówił cicho, ale słowa niosły się wszędzie. — Widziałem historię Aielów oczyma moich przodków. Co ty widziałeś, Couladin? Ja nie boję się o tym mówić. A ty?

Shaido zadrżał od wrzącego w nim gniewu, jego twarz przybrała prawie barwę jego płomiennych włosów.

Bael i Erim wymienili niepewne spojrzenia, Jheran i Han również.

— Aby o tym rozmawiać, musimy odejść na bok — mruknął Han.

Couladin zdawał się nie dostrzegać, że stracił swoją przewagę nad tą czwórką, ale Sevanna zrozumiała to w lot.

— Rhuarc opowiedział mu o tych rzeczach — wypluła z siebie. — Żona Rhuarca jest wędrującą po snach, jedną z tych, które pomagają Aes Sedai! Rhuarc mu opowiedział.

— Rhuarc by tego nie zrobił — warknął na nią Han. — Jest wodzem klanu i człowiekiem honoru. Nie mów o tym, na czym się nie znasz, Sevanna.

— Nie boję się! — krzyknął Couladin. — Żaden człowiek nie zarzuci mi braku odwagi! Ja również patrzyłem oczyma moich przodków! Widziałem czasy, gdy przyszliśmy do Ziemi Trzech Sfer! Widziałem naszą chwałę! Chwałę, którą ponownie wam ofiarowuję!

— Widziałem Wiek Legend — oznajmił Rand — i początki podróży Aielów do Ziemi Trzech Sfer.

Rhuarc chwycił go za ramię, ale Rand strząsnął jego dłoń. Ten moment był im przeznaczony od chwili, gdy Aielowie po raz pierwszy zebrali się przed Rhuidean.

— Widziałem Aielów, kiedy jeszcze zwano ich Da’shain Aiel i wędrowali Drogą Liścia.

— Nie! — wzniósł się okrzyk z zewnątrz kanionu i przetoczył wyciem po jego zboczach. — Nie! Nie!

Z tysięcy gardeł. Ostrza włóczni, potrząsanych nad głowami, odbijały promienie słońca. Krzyczeli nawet niektórzy wodzowie szczepów Taardad. Adelin patrzyła na Randa, całkowicie zesztywniała. Mat gwałtownie wskazywał siodło i krzyczał coś do niego, ale jego słowa ginęły we wrzawie.

— Kłamca!

Akustyka kanionu spotęgowała krzyk Couladina; pełen gniewu i triumfu wzbił się ponad wrzaski zgromadzonych. Gwałtownie potrząsając głową, Sevanna ruszyła w jego stronę. Musiała podejrzewać, że jest oszustem, liczyła jednak, że jeśli go uciszy, to wszystko jeszcze jakoś się ułoży. Zgodnie z oczekiwaniami Randa, Couladin odepchnął ją. On wiedział, że Rand był w Rhuidean — sam przypuszczalnie nie wierzył nawet w połowę swej opowieści — ale w to również uwierzyć nie potrafił.

— Własnymi słowami zadał sobie kłam! Zawsze byliśmy wojownikami! Zawsze! Od zarania czasu!

Wycie tłumu narastało, włócznie lśniły w słońcu, ale Bael, Erim, Jheran i Han stali pogrążeni w kamiennym milczeniu. Teraz już wiedzieli. Nieświadomy ich spojrzeń, Couladin wymachiwał naznaczonymi Smokami rękoma w stronę zgromadzonych Aielów i w uniesieniu dalej im schlebiał.

— Po co? — powiedział cicho Rhuarc za plecami Randa. — Czy nie zrozumiałeś, dlaczego nigdy nie mówimy o Rhuidean? By sprostać prawdzie, że kiedyś byliśmy inni od tych, którymi jesteśmy dzisiaj, że byliśmy inni, niż wierzymy, że byliśmy tacy sami, jak ci pogardzani Zatraceni, których ty nazywasz Tuatha’anami. Rhuidean zabija tych, którzy nie potrafią stawić czoła prawdzie. Z trzech, którzy weszli do Rhuidean, żywy wraca tylko jeden. A teraz ty mówisz to w miejscu, gdzie wszyscy mogą słyszeć. Tego nie da się już cofnąć, Randzie al’Thor. Wieści się rozniosą. Ilu będzie miało w sobie dość siły, by sobie z tym wszystkim poradzić?

„Zabierze was z powrotem i zniszczy was”.

— Przynoszę zmiany — powiedział ze smutkiem Rand. — Nie pokój, lecz zamęt.

„Wszędzie, gdziekolwiek pójdę, sieję zniszczenie. Czy znajdę kiedyś takie miejsce, którego nie rozedrę na strzępy?”

— Będzie, co ma być, Rhuarc. Nie potrafię tego zmienić.

— Będzie, co ma być — mruknął Aiel po krótkiej chwili.

Couladin wciąż chodził tam i z powrotem po skalnym stopniu, obiecując Aielom chwałę i podboje, nieświadom, że wodzowie klanów obserwują go z tyłu. Sevanna w ogóle nie patrzyła na Couladina, jej bladozielone oczy ze skupieniem mierzyły wodzów, wargi odsłaniały zęby w paskudnym grymasie, pierś unosił przyśpieszony oddech. Ona musiała wiedzieć, co oznacza ich milczenie i spojrzenia.

— Rand al’Thor — powiedział głośno Bael; to imię wślizgnęło się między wrzaski Couladina, ucinając wycie tłumu jak nożem. Przerwał, by odkaszlnąć, zwiesił głowę, jakby dalej nie wierzył w to, co zaraz powie. Couladin odwrócił się pewny siebie, splótł ze spokojem ramiona, bez wątpienia oczekiwał teraz wyroku śmierci na mieszkańca bagien. Wysoki wódz klanu wziął głęboki oddech. — Rand al’Thor jest Car’a’carnem. Rand al’Thor jest Tym Który Przychodzi Ze Świtem.

Oczy Couladina rozszerzyły się w niewiarygodnej furii.

— Rand al’Thor jest Tym Który Przychodzi Ze Świtem — z podobnym ociąganiem oznajmił Han.

— Rand al’Thor jest Tym Który Przychodzi Ze Świtem. — To były słowa Jherana, jego głos zabrzmiał ponuro, a potem odezwał się Erim: — Rand al’Thor jest Tym Który Przychodzi Ze Świtem.

— Rand al’Thor jest Tym Który Przychodzi Ze Świtem — powiedział Rhuarc, głosem tak cichym, że nie było go słychać tuż za krawędzią skalnego progu, a potem dodał: — A Światłość niech się zlituje nad nami wszystkimi.

Przez długą, długą chwilę panowała zupełna cisza. Potem Couladin, warcząc, zeskoczył ze stopnia, wyrwał włócznię jednemu ze swych Seia Doon i cisnął nią prosto w Randa. Jednak w momencie, gdy zeskakiwał, na występ wskoczyła Adelin; ostrze jego włóczni przebiło tarczę z byczej skóry, którą osłoniła Randa. Aż zatoczyła się od ciosu.

Na całym obszarze kanionu rozszalało się pandemonium, mężczyźni krzyczeli i przepychali się na wszystkie strony. Pozostałe Panny Jindo poszły w ślady Adelin, tworząc krąg wokół Randa. Sevanna zeskoczyła ze stopnia i teraz gwałtownie krzyczała coś do Couladina, uczepiwszy się jego ramienia, gdy on tymczasem próbował poprowadzić Czarne Oczy Shaido przeciwko Pannom odgradzającym go od Randa. Heirn oraz kilkunastu jeszcze wodzów szczepów Taardad przyłączyło się do Adelin, z włóczniami w pogotowiu, pozostali jednak wciąż krzyczeli. Mat wgramolił się na skalny stopień, ściskając czarne drzewce swej włóczni z naznaczonym krukami ostrzem miecza na czubku, wykrzykując coś, co musiało być stekiem przekleństw w Dawnej Mowie. Rhuarc i pozostali wodzowie klanów mówili coś podniesionymi głosami, na próżno usiłując przywrócić porządek. W kanionie wrzało niczym w kotle. Rand zobaczył unoszone zasłony. Błysnęła włócznia, trafiła w ciało. Kolejna. Musiał położyć temu kres.

Sięgnął po saidina, Moc wypełniła go tak, że pomyślał, iż zaraz eksploduje, jeśli jej nie uwolni; brud skazy rozszedł się po jego ciele, aż poczuł, jakby zaraz miał przeżreć mu kości. Myśl pływała na zewnątrz Pustki; chłodna myśl. Woda. Tu, gdzie woda była tak rzadka, Aielowie zawsze rozmawiali o niej. Nawet w tym suchym powietrzu powinno być trochę wody. Przeniósł, nie zdając sobie do końca sprawy, co właściwie robi, sięgnął na oślep.

Ostra błyskawica przecięła niebo nad Alcair Dal, a wiatr powiał ze wszystkich stron naraz, wyjąc w wejściu do kanionu tak głośno, że zagłuszył krzyki Aielów. Wiatr przynosił drobiny wody, coraz więcej i więcej, dopóki nie zdarzyło się coś, czego nie widział w tym miejscu dotąd żaden człowiek. Deszcz zaczął padać drobną mgiełką. Wiatr ponad kanionem jęczał i wzbijał tumany pyłu. Na niebie pojawiły się dzikie błyskawice. A deszcz gęstniał coraz bardziej, aż wreszcie zmienił się w ulewę, która zmoczyła skalny stopień, przyklejając Randowi kosmyki włosów do czoła i koszulę do pleców, zamazując wszystko, co znajdowało się dalej niż pięćdziesiąt kroków.

Nagle uświadomił sobie, że nie czuje kropli deszczu siekących jego skórę, wokół niego powstała niewidzialna kopuła, która odsunęła na bok Mata i Taardad. Przez strumienie wody spływające po jej bokach widział niewyraźnie Adelin, napierającą na nie w daremnym wysiłku dostania się bliżej niego.

— Ty skończony głupcze, który zabawiasz się w jakieś gierki z innymi głupcami! Niszczysz wszystkie moje plany i marnujesz wysiłki!

Woda spływała po jego twarzy, gdy odwrócił się, by spojrzeć w oczy Lanfear. Jej biała suknia przepasana srebrnym paskiem była idealnie sucha, ciemne fale włosów nietknięte, nawet kropla deszczu nie spadła między srebrne gwiazdy i półksiężyce. Wielkie ciemne oczy patrzyły na niego z wściekłością.

— Nie oczekiwałem, że tak szybko się ujawnisz — powiedział cicho. Wciąż go wypełniała Moc, niósł go wartki potok, nad którym próbował rozpaczliwie zapanować, jednocześnie starając się, by tych wysiłków nie zdradził głos. Nie chciał czerpać więcej, niech płynie, tylko czekać, aż jego kości spłoną na popiół. Nie wiedział, czy ona potrafi odciąć go, w sytuacji gdy saidin rwie przezeń wyjącą strugą, ale pozwolił mu, by wypełnił go do granic możliwości. — Wiem, że nie jesteś sama. Gdzie on jest?

Piękne usta Lanfear zacisnęły się.

— Wiem, że się zdradził, kiedy nawiedził twój sen. Potrafiłabym nad wszystkim zapanować, gdyby nie jego panika...

— Wiedziałem od początku — przerwał jej. — Spodziewałem się tego od dnia, kiedy opuściłem Kamień Łzy. Tam, w sytuacji, gdy wszyscy mogli mnie widzieć i słyszeć, jednoznacznie wskazałem na Rhuidean i Aielów. Myślisz, że się nie spodziewałem, iż niektórzy z was przybędą tu za mną? Ale to jest moja pułapka, Lanfear, nie twoja. Gdzie on jest?

Ostatnie słowa wypowiedział lodowatym tonem. Emocje bezładnie szalały wokół zamykającej go od wewnątrz Pustki, pustki, która nie była pusta, pustki wypełnionej Mocą.

— Jeżeli wiedziałeś — odwarknęła — to dlaczego nastraszyłeś go opowiadaniem o spełnieniu swego przeznaczenia, o zrobieniu „tego, co będzie konieczne”?

Jej słowa ociekały wręcz szyderstwem.

— Zabrałam ze sobą Asmodeana, by cię uczył, ale on zawsze był skłonny przerzucać się do innego planu, jeśli pierwszy nastręczał trudności. Teraz zdaje mu się, że znalazł dla siebie coś lepszego w Rhuidean. I podczas gdy ty stoisz tutaj, on poszedł, by sobie to wziąć. Couladin, Draghkar, wszystko było po to, by odwrócić twoją uwagę, dopóki on nie zdobędzie tej rzeczy. Wszystkie moje plany obrócone w nicość przez twój upór! Czy masz jakieś pojęcie, ile wysiłku zajmie przekonanie go na powrót? To musi być on. Demandred, Rahvin czy Sammael zabiliby cię, zanim by cię nauczyli choćby unosić rękę, albo wzięli na smycz jak psa!

Rhuidean. Tak. Oczywiście. Rhuidean. Ile to tygodni konnej jazdy? Jednak kiedyś udało mu się czegoś takiego dokonać. Gdyby tylko przypomniał sobie jak...

— A ty pozwoliłaś mu odejść? Po tym wszystkim, co mówiłaś o pomaganiu mi?

— Nigdy otwarcie, tak powiedziałam. Cóż takiego mógł on znaleźć w Rhuidean, co warte byłoby mojego ujawnienia się? Kiedy zgodzisz się stanąć po mojej stronie, będzie dość czasu. Pamiętaj, co ci powiedziałam, Lewsie Therinie. — W jej głosie rozbrzmiały uwodzicielskie tony, pełne usta wygięły się, oczy zdawały się pochłaniać go niczym bezdenne stawy. — Dwa wielkie sa’angreale. Z nimi, we dwoje, możemy wyzwać nawet...

Tym razem sama urwała. Przypomniał sobie.

Mocą skręcił rzeczywistość, wygiął jej małą cząstkę. Pod kopułą, naprzeciw niego otworzyło się przejście. Tylko w taki sposób można to było opisać. Przejście wiodące w mrok, do miejsca, które było gdzie indziej.

— Wygląda na to, że ,pamiętasz jeszcze kilka rzeczy. — Spojrzała na przejście, a potem na niego przeniosła podejrzliwe spojrzenie. — Dlaczego jesteś taki niespokojny? Co jest w Rhuidean?

— Asmodean — powiedział ponuro. Na moment zawahał się. Nie potrafił sięgnąć wzrokiem poza zalaną deszczem kopułę. Co tam się za nią dzieje? I Lanfear. Gdyby tylko sobie przypomniał, w jaki sposób oddzielił Egwene i Elayne.

„Gdybym tylko potrafił się zmusić, by zabić kobietę za to tylko, że spojrzała na mnie krzywo. Ona jest Przeklętą!”

Teraz nie było to wcale łatwiejsze niźli wówczas w Kamieniu.

Wszedł w przejście i zamknął je za sobą. Ona została na skalnym stopniu. Bez wątpienia sama wiedziała, jak je otworzyć, ale dzięki temu zdoła ją wyprzedzić.

58

Pułapki Rhuidean

Kiedy przejście zniknęło, otoczyła go ciemność, jednolita czerń rozciągająca się na wszystkie strony, którą potrafił jednak przeniknąć wzrokiem. Nie czuł żadnych wrażeń, ani gorąca, ani zimna, nawet tego, że jest cały mokry. Tylko własne istnienie. Tuż przed nim wznosiły się zwyczajne stopnie z szarego kamienia, niczym nie podtrzymywane; skręcały, niknąc w dali. Widział je już przedtem albo inne, podobne; w jakiś sposób wiedział, że zaprowadzą go tam, dokąd miał pójść. Biegł więc po tych nierealnych schodach, a gdy jego but zostawiał na nich mokry ślad, rozwiewały się i znikały. Tylko te przed nim wciąż czekały, tylko te, które prowadziły go tam, dokąd miał pójść. Poprzednim razem wyglądało to tak samo.

„Czy ja je stworzyłem dzięki Mocy, czy też istniały wcześniej w jakiś inny sposób?”

Kiedy o tym pomyślał, szary stopień pod jego nogami zaczął się rozpływać, a kontury widniejących przed nim zadrżały. Rozpaczliwie skoncentrował się na nich — szary kamień, rzeczywistość. Rzeczywistość! Drżenie ustąpiło. Teraz nie były już takie zwyczajne, ale wypolerowane krawędzie zdobiły wyszukane, rzeźbione obramowania, które, jak mu się wydawało, musiał już gdzieś wcześniej widzieć.

Nie dbał o to, gdzie — nie sądził, by się powtórnie ośmielił dłużej nad tym zastanawiać — biegł przez nie kończącą się ciemność tak szybko, jak tylko mógł, biorąc na raz po trzy stopnie. Zaprowadzą go tam, dokąd chciał iść, ale ile czasu to zabierze? Jaką przewagę ma nad nim Asmodean? Czy Przeklęty zna jakiś szybszy sposób przenoszenia się z miejsca na miejsce? To był właśnie problem. Przeklęty posiadał całą wiedzę, jemu została tylko desperacja.

Spojrzał przed siebie i zamrugał. Stopnie przystosowały się do jego wydłużonych kroków, teraz dzieliły je szerokie przestrzenie, które musiał przeskakiwać, gdyż ziały czernią głęboką jak... Jak co? Upadek tutaj mógłby nigdy się nie skończyć. Zmusił się, by nie patrzeć w te szczeliny, biegł dalej. Stara, na poły tylko uleczona rana w boku zaczęła rwać, ledwie sobie zdawał z tego.sprawę. Ale gdyby zdołał się zastanowić, otulony saidinem, zrozumiałby, że rana niemalże pęka.

„Nie zwracaj na to uwagi”.

Myśl popłynęła poprzez wypełniającą go Pustkę. Nie ośmieliłby się przerwać biegu, nawet gdyby wysiłek miał go zabić. Czy te stopnie nigdy się nie skończą? Jak daleko już dotarł?

Nagle zobaczył w oddali postać, odrobinę w lewo; mężczyzna prawdopodobnie, w czerwonym kaftanie i czerwonych butach, stał na lśniącej srebrnej platformie, która sunęła przez ciemność. Rand musiał się przyjrzeć mu bliżej, aby się upewnić, że to Asmodean. Przeklęty nie biegł jak wyczerpany wieśniak; jechał sobie na... cokolwiek to było.

Rand zamarł na jednym z kamiennych stopni. Nie miał pojęcia, czym jest ta platforma, lśniąca jak polerowany metal, ale... Stopnie przed nim zniknęły. Fragment kamienia pod jego stopami zaczął sunąć naprzód, coraz szybciej. Nie czuł na twarzy podmuchu wiatru, który przekonałby go ostatecznie, że się naprawdę porusza, nic w tej rozległej czerni nie poświadczało jego ruchu... wyjąwszy to, że zaczął doganiać Asmodeana. Nie miał pojęcia, czy wykorzystuje Moc, po prostu wszystko się jakoś działo. Stopień zachybotał się — znowu wdał się w niebezpieczne rozważania.

„Za mało jeszcze wiem”.

Ciemnowłosy mężczyzna stał swobodnie na swojej platformie, jedną rękę wsparł na biodrze, palcem drugiej w zadumie pocierał podbródek. Jego dłonie tonęły częściowo w koronkach zdobiących mankiety. Czerwony kaftan z wysokim kołnierzem zdawał się połyskiwać mocniej niźli poświata roztaczana przez jedwab, był przedziwnie skrojony, jego poły zwisały niemalże do kolan. Coś, co zdawało się przypominać czarne nici, jakby mocne stalowe druty, biegło od sylwetki mężczyzny, znikając w mroku. A to już Rand bez najmniejszych wątpliwości widział kiedyś wcześniej.

Asmodean odwrócił głowę, a Rand aż rozdziawił usta. Przeklęci potrafili zmieniać twarze — albo przynajmniej sprawiać, że wyglądały inaczej, widział już wcześniej, jak robiła to Lanfear — ale ta twarz przybrała rysy Jasina Nataela, barda. Pewien był, że zobaczy Kadere, z jego drapieżnymi oczyma, które nigdy nie zmieniały wyrazu.

Asmodean dostrzegł go w tym samym momencie i wzdrygnął się. Srebrny pojazd Przeklętego skoczył naprzód... i nagle wielka płachta ognia pomknęła w stronę Randa niczym iskra z jakiegoś monstrualnego ogniska, na milę wysoka i na milę szeroka.

Gdy już miała w niego uderzyć, przeniósł i cisnął w nią desperacko Mocą; rozpadła się na cząstki, odbiła i zniknęła w mroku. Kiedy jednak rozpłynęła się, spostrzegł następną, która pędziła w jego stronę. Tę również strzaskał, a ona odsłoniła kolejną, rozbił trzecią, by dostrzec czwartą. Asmodean oddalał się, Rand był tego pewien, mimo iż przez płomienie nie mógł dojrzeć Przeklętego. Gniew rozlał się po powierzchni Pustki, przeniósł.

Fala ognia pochłonęła szkarłatną kurtynę płynącą w jego stronę, potoczyła się po niej, zdmuchując ją niby mocny powiew wiatru i zabrała ze sobą. Cały drżał od przepełniającej go Mocy; gniew na Asmodeana rozszarpywał powierzchnię Pustki.

W eksplodującej powierzchni pojawiło się coś na kształt dziury. W samym jej środku stał Asmodean na swej lśniącej platformie, ale fala płomieni runęła naprzód i zakryła wszystko. Przeklęty ustawił wokół siebie jakieś tarcze.

Rand z wysiłkiem ignorował odległy gniew, płonący na zewnątrz Pustki. Tylko zachowując chłodny spokój, mógł dotknąć saidina, akceptacja gniewu strzaskałaby delikatną konstrukcję Pustki. Bałwany ognia przestały istnieć, kiedy zaprzestał przenoszenia. Miał przecież złapać tego człowieka, a nie zabić.

Kamienny stopień zaczął sunąć przez czerń jeszcze szybciej. Asmodean był znowu coraz bliżej.

Nagle platforma Przeklętego zatrzymała się. Przed nim rozwarł się jasny otwór, a on wskoczył weń; srebrzysta rzecz zniknęła, a przejście zaczęło się zamykać.

Rand smagnął dziko Mocą. Musiał utrzymać przejście; kiedy się zamknie, nie będzie miał pojęcia, dokąd uciekł Asmodean. Zamykanie ustało. Pozostał kwadrat ostrego światła słońca wystarczająco duży, by swobodnie przezeń przejść. Musiał utrzymać otwarte przejście, dotrzeć do niego, zanim Asmodean zdąży się oddalić...

W tej samej chwili, gdy pomyślał o zatrzymaniu się, stopień znieruchomiał. On zaś bezwładnie poleciał dalej naprzód i przeleciał przez przejście. Coś szarpnęło go za cholewę buta, a potem pokoziołkował po twardej ziemi, by na koniec paść bez tchu.

Nieledwie się dusząc, zmusił się, by powstać, nie ośmielając się nawet na chwilę pozostać bezbronnym. Jedyna Moc wciąż wypełniała go życiem i ohydą; ból skaleczeń zdawał się daleki, podobnie jak jego desperackie wysiłki złapania tchu, równie daleki jak żółty pył, który pokrywał jego wilgotne rzeczy i skórę. Jednak był świadom każdego drgnienia rozpalonego powietrza, każdego ziarnka pyłu, każdej najmniejszej szczeliny w spieczonej na kamień glinie. Słońce już zaczynało osuszać wilgoć, wysysając ją z koszuli i spodni. Był na Pustkowiu, w dolinie pod Chaendaer, nie dalej niż pięćdziesiąt kroków od otulonego w mgłę Rhuidean. Przejście zniknęło.

Ruszył w kierunku ściany z mgły i zaraz zatrzymał się, podnosząc lewą stopę. Jego obcas został w całości niemalże równo odcięty. To było to szarpnięcie, które poczuł wcześniej, gdy zamykało się przejście. Niejasno zdawał sobie sprawę, że pomimo panującego upału drży. Nie wiedział dotąd, że to takie niebezpieczne. Przeklęci posiadali całą wiedzę. Asmodean mu nie ucieknie.

Z ponurym wyrazem twarzy wygładził ubranie, chowając figurkę małego człowieczka i swój miecz na ich miejsce, i wbiegł w mgłę. Zatonął w szarej ćmie. Wypełniająca go Moc na nic się tutaj nie przydawała — nie widział ani odrobinę lepiej. Biegł na oślep.

Nagle rzucił się na ziemię, przetaczając się z mgły na zaścielone odpryskami kamienie bruku. Leżąc, patrzył na trzy jaskrawe wstęgi, srebrnoniebieskie w dziwnym świetle Rhuidean, rozciągające się od lewej do prawej strony, unoszące się w powietrzu. Kiedy stanął, znajdowały się na wysokości jego pasa, piersi i szyi, były tak cienkie, że prawie niewidoczne. Mógł jednak zobaczyć, w jaki sposób zostały zrobione i zawieszone, nawet jeśli tego do końca nie rozumiał. Twarde niczym stal i tak ostre, że przy nich brzytwa przypominała ptasie pióro. Gdyby wbiegł na nie całym pędem, przecięłyby go na pół. Drobny przepływ Mocy i srebrne wstęgi opadły w kurz. Lodowata furia, poza granicami Pustki; wewnątrz, chłodne opanowanie, świadomość celu i Jedyna Moc.

Błękitnawa poświata mglistej kopuły oświetlała nie dającym cienia światłem na poły ukończone pałace z marmuru, kryształu i rżniętego szkła, sięgające chmur wieże, wysmukłe i skręcone. A w głębi szerokiej ulicy, na wprost przed nim biegł Asmodean, obok wyschłych fontann, w kierunku wielkiego placu w sercu miasta.

Rand przeniósł — z dziwnym trudem; musiał się mocno starać, by sięgnąć do saidina, szarpnąć go z całej siły, by go przepełnił — przeniósł i z kopuły chmur wystrzeliła masywna błyskawica poszarpanego światła. Nie w Asmodeana. Dokładnie przed nim; czerwone i białe, grube na pięćdziesiąt stóp słupy, stojące tu od stuleci, eksplodowały i zwaliły się na ulicę stertami odłamków i chmurami pyłu.

Z wielkich okien kolorowego szkła wizerunki pogrążonych w majestatycznym spokoju mężczyzn i kobiet wydawały się patrzeć na Randa z dezaprobatą.

— Muszę go powstrzymać . — wyjaśnił im; własny głos zdawał się rozbrzmiewać echem w jego uszach.

Asmodean zatrzymał się, cofnął przed walącymi z przodu kamieniami. Z lecącego w jego stronę kurzu nawet drobina nie spadła na lśniący czerwony kaftan, przestrzeń wokół niego była czysta, pył, opadając, rozdzielał się tuż nad nim.

Wokół Randa rozkwitły płomienie, ogarnęły go, jakby powietrze stało się ogniem — i zniknęły, zanim zdążył pojąć, w jaki sposób tego dokonał. Jego ubranie było suche i rozgrzane, włosy zaś trochę przypalone; biegł, wzniecając tumany spieczonego kurzu. Asmodean wspiął się na stertę kamieni blokującą ulicę; runęła kolejna błyskawica, rozdzierając kryształowe ściany pałacu, obracającego się przed nim w ruinę.

Przeklęty nawet nie zwolnił, a kiedy zniknął z pola widzenia, rozświetlone chmury plunęły w Randa błyskawicą, kłującą na ślepo ziemię, ale dobytą po to, aby zabić. Rand splótł wokół siebie tarczę. Odłamki kamienia odskakiwały od niej, kiedy osłaniał się przed trzeszczącymi piorunami błękitnego ognia, rozrywającymi bruk. Powietrze zaczęło się iskrzyć, włosy na przedramionach i głowie zjeżyły się.

W barykadę strzaskanych kolumn zostało coś wplecione. Utwardził otaczającą go tarczę. Zwalone na stos wielkie tafle czerwonego i białego kamienia eksplodowały, kiedy próbował się na nie wspiąć. Bezpieczny we wnętrzu swego pęcherza, przebiegł przez to, jedynie odległe świadom łoskotu walących się budynków. Musiał powstrzymać Asmodeana. Wysilając się — naprawdę przenoszenie tutaj było połączone z niemałym wysiłkiem — cisnął przed siebie grom; kule ognia potoczyły się po ziemi... wszystko, byle tylko powstrzymać Przeklętego w czerwonym kaftanie. Doganiał go. Tamten wbiegł na plac, mając przewagę jedynie kilkunastu kroków. Starając się jeszcze przyśpieszyć, zdwoił wysiłki obezwładnienia go. Asmodean uciekał i wciąż starał się go zabić.

Błyskawice wyrzucały w górę ter’angreale i inne bezcenne przedmioty, które Aielowie sprowadzili tutaj z narażeniem życia, a wirujące kłęby ognia roztrącały je dodatkowo na wszystkie strony. Srebrne i kryształowe budowle rozpryskiwały się, dziwne metalowe konstrukcje przewracały, a grunt drżał i pękał szerokimi szczelinami.

Rozglądając się dziko wokół, Asmodean biegł dalej. Aż wreszcie rzucił się w stronę czegoś, co wyglądało najmniej znacząco wśród tego całego śmiecia. Rzeźbiona biała figurka, wysokości około stopy, leżąca na plecach. Mężczyzna trzymający kryształową kulę we wzniesionej dłoni. Z okrzykiem triumfu Asmodean schwycił ją.

W chwilę później dłonie Randa pochwyciły ją również. Przez ułamek sekundy patrzył Przeklętemu prosto w oczy; jego wygląd nie odbiegał mocno od postaci barda, wyjąwszy dziką zupełnie desperację w ciemnych oczach; przystojny nawet mężczyzna w średnim wieku — zupełnie nic nie wskazywało na to, że jest Przeklętym. Ułamek sekundy i już obaj sięgnęli przez tę figurkę, przez ter’angreal, do jednego z dwu najpotężniejszych sa’angreali, jakie kiedykolwiek wykonano.

Rand jak przez mgłę zdał sobie sprawę z istnienia wielkiego, na poły zagrzebanego w ziemi posągu w dalekim Cairhien, z potężnej kryształowej kuli w jego dłoni, lśniącej niczym słońce, pulsującej w rytm strumienia Jedynej Mocy. A Moc w nim unosiła się i falowała niczym wszystkie morza świata podczas gigantycznej burzy. Dysponując taką ilością Mocy, z pewnością mógłby zrobić wszystko; uzdrowiłby nawet tamto martwe dziecko. Skaza również nabrzmiewała, wywracając na nice każdą cząstkę jego ciała, wślizgując się do każdej szczeliny, wpełzając do duszy. Chciało mu się wyć, czuł, jak eksploduje. A przecież miał w sobie jedynie połowę tego, co potrafił dostarczyć sa’angreal; druga połowa wypełniała Asmodeana.

Walczyli; każdy ciągnął figurkę w swoją stronę, depcząc po strzaskanych i połamanych ter’angrealach, potykając się; żaden nie ośmielił się poluzować choćby palca, w obawie, że drugi wyrwie mu ją z rąk. Ale kiedy tak toczyli się po ziemi, uderzając to o futrynę drzwi z czerwonego kamienia, która jakimś sposobem jeszcze stała, to o przewrócony kryształowy posąg, leżący bez żadnego uszczerbku na boku, a przedstawiający nagą kobietę, tulącą do piersi dziecko, i walcząc o władzę nad ter’angrealem, ich bój trwał również na zupełnie innym poziomie.

Bicze Mocy, tak potężne, że mogły równać góry z powierzchnią ziemi, biły w Randa, bodły go sztychami, które zdolne byłyby przeniknąć do wnętrza ziemi; niewidzialne szczypce starały się oderwać jego umysł od ciała, targały samym wnętrzem jego duszy. Każda drobina Mocy, jaką mógł zaczerpnąć, szła na parowanie tych ataków. Każdy z nich mógł go zniszczyć z takim skutkiem, jakby nigdy przedtem nie istniał — nie było najmniejszych wątpliwości. Dokąd kierowała się energia ciosów, nie wiedział. Ziemia pod nimi falowała, targając ich ciałami pochłoniętymi walką, podrzucając nimi i skręcając w jeden kłąb napiętych mięśni. Z oddali dobiegał go cichy grzmot, jakby tysiące jękliwych zawodzeń układało się w dziwną muzykę. Szklane kolumny drżały i wibrowały. Nie potrafił się przejmować ich losem.

Powoli zaczynał odczuwać skutki tych wszystkich nocy pozbawionych snu, trudy niedawnej pogoni. Był zmęczony, a gdyby, pogrążony w Pustce, potrafił dokładniej zrozumieć swój stan, odkryłby zapewne, że jest wyczerpany do cna. Podrzucany wstrząsami szalejącej ziemi, zdał sobie sprawę, że nie próbuje już dłużej wyrwać ter’angreala z rąk Asmodeana, a tylko trzyma go. Wkrótce siły opuszczą go zupełnie. Nawet jeśli uda mu się utrzymać uchwyt na kamiennej figurce, będzie musiał wypuścić saidina, w przeciwnym razie bowiem porwie go przypływ Mocy i zniszczy z równą pewnością, z jaką uczyniłby to Asmodean. Nie potrafił wydobyć choćby najcieńszej strużki z ter’angreala; on i Asmodean znajdowali się w stanie doskonałej równowagi, każdy z nich władał połową tego, co potrafił dostarczyć wielki sa’angreal w Cairhien. Asmodean dyszał mu w twarz, warczał; pot spływał po czole Przeklętego, ściekał po policzkach. Tamten był również zmęczony. Ale czy w takim samym stopniu jak on?

Falująca ziemia podrzuciła Randa, przez chwilę leżał na Przeklętym, ale równie szybko Asmodean wziął górę, jednak w tej krótkiej chwili Rand poczuł coś wciśnięte między ich ciała. Figurka małego, grubego człowieczka z mieczem wciąż tkwiła za jego pazuchą. Rzecz zupełnie bez znaczenia w zestawieniu z nieograniczoną ilością Mocy, którą każdy z nich przenosił. Kropla wody w porównaniu z szeroką rzeką, z oceanem. Nie wiedział nawet, czy może go użyć, będąc połączony z wielkim sa’angrealem. A jeśli tak? Asmodean obnażył zęby w dzikim grymasie. Nie, to nie był grymas, lecz ślad uśmiechu; myślał, że zwycięża. Być może rzeczywiście tak było. Palce Randa drżały, uchwyt na ter’angrealu słabł. To było wszystko, na co go było stać — utrzymywać strumień saidina, mimo iż połączony był z potężnym sa’angrealem.

Od czasu opuszczenia tego mrocznego miejsca, znajdującego się poza przestrzenią, nie potrafił dostrzec wokół Asmodeana dziwnych nici przypominających struny z czarnej stali, ale nawet otulony Pustką, potrafił je sobie wyobrazić, rozmieścić w swoim umyśle ciała Przeklętego. Tam al’Thor uczył go Pustki w trakcie ćwiczeń w strzelaniu z łuku — uczył, jak tworzyć jedność z łukiem, ze strzałą, z celem. W taki też sposób stał się jednością z tymi wyobrażonymi czarnymi strunami. Ledwie zauważył marsa na czole Asmodeana. Tamten musiał się zastanawiać, dlaczego nagle na jego twarzy pojawił się taki spokój; spokój zaś towarzyszy zawsze chwili zwalniania cięciwy. Sięgnął przez mały angreal za pazuchą i poczuł wypełniający go, dodatkowy strumyczek Mocy. Nie tracił czasu na uniesienia, to było tak niewiele w porównaniu z tym, co już w nim płonęło, a nadto miał to być jego ostami cios. Dotarł do kresu swych sił. Uplótł go na kształt miecza z Mocy, miecza Światłości, i uderzył; jedność z mieczem, jedność z wyimaginowanymi strunami.

W oczach Asmodeana rozbłysło szaleństwo; Przeklęty wrzasnął, wyciem dobiegającym jakby z samego dna przerażenia, zatrząsł się niby uderzony dzwon. Przez krótką chwilę zdawało się, że jest ich dwóch; drżąc, oddalali się od siebie, potem zespolili ponownie. Przeklęty runął na plecy, z rozpostartymi ramionami, w swym pobrudzonym teraz, poszarpanym czerwonym kaftanie, jego pierś unosił ciężki oddech. We wbitych w przestrzeń pustych oczach zastygł wyraz całkowitego zagubienia.

Kiedy tamten padał, Rand uwolnił saidina, Moc opuściła go. Ledwie znalazł siłę, by przycisnąć ter’angreal do piersi i potoczyć się dalej od Asmodeana. Po chwili zwinął się w kłębek wokół figurki mężczyzny z kryształową kulą w dłoni.

Ziemia powoli przestała się trząść. Szklane kolumny wciąż stały — wdzięczny był za to losowi; ich zniszczenie byłoby zacieraniem dziejów Aielów — i choć trójkątne liście zaścielały bruk pod Avendesorą, złamała się tylko jedna gałąź wielkiego drzewa. Ale reszta Rhuidean...

Plac wyglądał tak, jakby każdy ze znajdujących się na nim przedmiotów wpadł w ręce jakiegoś szalonego olbrzyma. Połowa wielkich pałaców i wież zmieniała się w kupy gruzu, niektóre wylewały się na plac — potężne zwieńczone kolumny, padając, potrącały stojące obok. Zawalone ściany, ziejące szczeliny w miejscach, gdzie przedtem były okna z kolorowego szkła. Przez całą szerokość miasta biegła bruzda, wyrwa w ziemi szeroka na pięćdziesiąt stóp. To nie był koniec zniszczeń.

Kopuła z mgły, która skrywała Rhuidean od tak wielu wieków, rozwiewała się; jej spodnia część nie świeciła już mętną poświatą, a ostre promienie słońca wpadały przez powstałe w niej szczeliny. Poza tym szczyt Chaendaer wyglądał jakoś inaczej, był chyba niższy, a po drugiej stronie doliny niektóre wzgórza z pewnością wbiły się w ziemię. Przy północnym zaś jej krańcu, na dnie, tam gdzie przedtem znajdowała się jedna z gór, piętrzyła się teraz gigantyczna hałda głazów i ziemi.

„Niszczę. Zawsze niszczę! Światłości, czy to się kiedyś skończy?”

Asmodean przewrócił się na brzuch, powoli podniósł się i stanął na czworakach. Jego oczy dostrzegły Randa oraz ter’angreal, zrobił taki ruch, jakby chciał się poczołgać w ich kierunku.

Rand nie mógł przenieść nawet iskierki, ale na długo przedtem, zanim przyśnił mu się pierwszy koszmar dotyczący przenoszenia, nauczył się walczyć. Uniósł pięść.

— Nawet o tym nie myśl. — Przeklęty zamarł w bezruchu, ciężko dysząc. Jego twarz ściągnęła się, przemknęły po niej rozpacz i pragnienie, w oczach lśniła nienawiść i strach.

— Lubię oglądać walczących mężczyzn, ale wy dwaj nie potrafilibyście nawet utrzymać się na nogach. — Przed oczyma Randa pojawiła się Lanfear, objęła wzrokiem całość zniszczeń. — Widzę, że nieźle się tu napracowaliście. Potraficie wyczuć ślady? To miejsce było w pewien sposób osłaniane. Nie zostawiliście z tej osłony nawet tyle, bym mogła zbadać, jak została spleciona.

Ciemne oczy rozbłysły nagle, uklękła na wprost Randa, spoglądając na to, co tulił w dłoniach.

— A więc o to mu chodziło. Myślałam, że wszystkie zostały zniszczone. Z tego jedynego, który widziałam, została tylko połowa. Piękna pułapka na jakąś nieostrożną Aes Sedai. — Wyciągnęła rękę, a on przycisnął mocniej ter’angreal do piersi. Jej uśmiech nie obejmował oczu. — Zatrzymaj go, pewnie. Dla mnie jest niczym więcej jak tylko posążkiem.

Powstała i otrzepała białą suknię z pyłu, choć w najmniejszej mierze nie było to konieczne. Kiedy uświadomiła sobie, że ją obserwuje, zatrzymała się i zaczęła szukać czegoś na zasłanym gruzem placu; w pewnej chwili jej oczy rozbłysły.

— To, czego używałeś, to był jeden z tych dwóch sa’angreali, o których ci mówiłam. Czułeś jego potęgę? Zastanawiam się, jakie to uczucie. — Wydawała się nieświadoma tego pragnienia, jakie wyraźnie zabrzmiało w jej głosie. — Z nimi, razem, moglibyśmy zdetronizować samego Wielkiego Władcę Ciemności. Moglibyśmy, Lewsie Therinie! Razem.

— Pomóż mi! — Asmodean pełzł ku niej niepewnie, na uniesionej twarzy malowała się trwoga. — Nie wiesz, co on zrobił. Musisz mi pomóc. Nigdy bym tutaj nie przybył, gdybyś mnie nie poprosiła.

— Co on zrobił? — odwarknęła. — Stłukł cię jak psa, ale i tak nawet w połowie nie na tyle, na ile zasłużyłeś. Nigdy nie miałeś w sobie zadatków na wielkość, Asmodean, potrafiłeś jedynie podążać śladem tych, którzy byli naprawdę wielcy.

W jakiś sposób Randowi udało się wstać, wciąż przyciskał do piersi posążek z kamienia i kryształu. W jej obecności nie będzie klęczał.

— Wy, Wybrani — wiedział, że drażnienie jej jest niebezpieczne, ale nie potrafił się powstrzymać — sami oddaliście swe dusze Czarnemu. Sami pozwoliliście, aby was ze sobą połączył.

Ile już razy musiał podejmować walkę z Ba’alzamonem? Ile razy, zanim zaczął podejrzewać, czym są te czarne struny?

— Odciąłem go od Czarnego, Lanfear. Odciąłem go!

Jej oczy rozszerzyły się, na twarzy odmalował przeżyty wstrząs, spoglądała to na niego, to na Asmodeana. Tamten płakał jak dziecko.

— Nie sądziłam, że to możliwe. Po co? Chcesz nawrócić go na Światłość? W nim niczego nie uda ci się zmienić.

— Przede wszystkim jest dalej tym samym człowiekiem, który sam poszedł na służbę Cienia — zgodził się Rand. — Powiedziałaś mi, jak słabo wy, Wybrani, ufacie sobie wzajemnie. Ciekawe, jak długo uda mu się zachować to wszystko w tajemnicy? Ilu z was uwierzy, że sam tego nie zrobił? Cieszy mnie, że uważasz to za niemożliwe, być może pozostali również tak pomyślą. Ty podsunęłaś mi pomysł, Lanfear. Mężczyzna, który nauczy mnie władania Mocą. Ale nie chciałem się uczyć od sługi Czarnego. A teraz już nie muszę. Może sobie być tym samym człowiekiem, ale nie ma wielkiego wyboru, nieprawdaż? Może zostać i uczyć mnie, w nadziei, że zwyciężę, albo może wierzyć, że pozostali nie skorzystają z okazji, by zwrócić się przeciwko niemu. Jak myślisz, co wybierze?

Asmodean, wciąż kucając na ziemi, patrzył na Randa szeroko rozwartymi oczyma, potem wyciągnął błagalnie dłoń w stronę Lanfear.

— Oni tobie uwierzą! Możesz im wszystko opowiedzieć! Gdyby nie ty, nigdy bym się tu nie znalazł! Musisz im powiedzieć! Jestem dalej wierny Wielkiemu Władcy Ciemności!

Lanfear również patrzyła na Randa. Po raz pierwszy chyba, odkąd ją znał, miała taką minę, jakby nie wiedziała, co zrobić.

— Co naprawdę pamiętasz, Lewsie Therinie? Ile w tobie jest z ciebie, a ile z pasterza? Taki jest właśnie ten plan, który byś opracował, kiedy my... — Zrobiła głęboki wdech, a potem odwróciła się do Asmodeana. — Tak, oni mi uwierzą. Kiedy im powiem, że przystałeś do Lewsa Therina. Wszyscy wiedzą, że skwapliwie przystajesz na te propozycje, z którymi wiążesz lepsze perspektywy dla siebie. Weź, proszę.

Pokiwała z zadowoleniem głową do swoich myśli.

— Kolejny drobny upominek dla ciebie, Lewsie Therinie. Ta tarcza przepuści odrobinę, wystarczająco jednak dużo, by mógł cię uczyć. Wraz z upływem czasu zacznie zanikać, ale przez długie miesiące nie będzie w stanie cię wyzwać, a po tym czasie nie będzie miał innego wyboru, jak zostać z tobą na zawsze. Nigdy nie był szczególnie sprawny w przebijaniu takich osłon; trzeba umieć wytrzymać ból, a on do tego nie jest zdolny.

— NIEEEEE! — Asmodean pełzł na czworakach w jej kierunku. — Nie możesz mi tego zrobić! Proszę, Mierin! Proszę!

— Na imię mam Lanfear! — Gniew oszpecił jej twarz, a Asmodean uniósł się w powietrze, z rozłożonymi ramionami i nogami; jego ubranie przylgnęło ściśle do ciała, skóra na twarzy zaczęła pękać, wyglądało to tak, jakby pod ciężki kamień podłożono kawałek masła.

Rand nie mógł jej pozwolić, by go zabiła, ale był zbyt zmęczony — nie potrafił bez wspomagania dotknąć Prawdziwego Źródła, ledwie potrafił je wyczuć, niejasną poświatę tuż poza granicami pola widzenia. Przez chwilę zaciskał dłonie na kamiennej statuetce mężczyzny z kryształową kulą. Jeżeli ponownie sięgnie przezeń do sa’angreala w Cairhien, to taka ilość Mocy być może go zabije. Zamiast tego skorzystał więc z ter’angreala, który miał za koszulą. Udało mu się przenieść słabiutki strumyczek, cienki niczym włos w porównaniu z możliwościami figurki, ale był nazbyt zmęczony, by zaczerpnąć więcej. Cisnął nim między dwoje Przeklętych, w nadziei, że przynajmniej odwróci jej uwagę.

Kurtyna rozgrzanego do białości ognia, wysoka na dziesięć stóp, uderzyła w przestrzeń między nimi smugą otoczoną wygiętą błękitną błyskawicą, wypalając głęboką na krok bruzdę w powierzchni placu, której wygładzone brzegi jaśniały światłem stopionej ziemi i skały. Ogień pomknął dalej i uderzył w żyłkowaną na zielono ścianę pałacu; eksplodowała i zawaliła się z łoskotem. Po jednej stronie wytopionej w ziemi pręgi Asmodean padł na bruk niczym szmaciana lalka, krew rzuciła mu się ustami i nosem; po drugiej Lanfear zachwiała się do tyłu, jakby coś w nią uderzyło, potem zaraz zwróciła się w stronę Randa. Ciężko dysząc z wysiłku, ponownie wypuścił saidina.

Przez chwilę furia gorzała w jej oczach, wykrzywiając twarz w ohydnym grymasie. Rand zrozumiał, że znajduje się na krawędzi śmierci. Po chwili wściekłość zniknęła z jej twarzy, z zaskakującą nagłością ustępując miejsca uwodzicielskiemu uśmiechowi.

— Nie, nie wolno mi go zabić. Nie po tym, jak włożyliśmy w całą sprawę tyle wysiłku. — Podeszła bliżej i wyciągnęła rękę, aby dotknąć śladu na jego szyi, który miał od czasu, gdy ugryzła go we śnie; jeszcze się nie zagoił. Nie pozwolił, by Moiraine się dowiedziała. — Wciąż nosisz mój znak. Czy mogę uczynić go trwałym?

— Czy zrobiłaś komuś krzywdę w Alcair Dal albo w którymś obozie?

Uśmiech nawet na moment nie zniknął z jej twarzy, ale pieszczota zmieniła swój charakter; palce zagięły się nagle, jakby chciały rozszarpać gardło.

— Na przykład komu? Myślałam, że już zrozumiałeś, iż nie kochasz tej małej wieśniaczki. Czy może chodzi o tę klaczkę Aielów?

Jadowity wąż. Kocha go śmiertelnie groźny, jadowity wąż...

„Światłości, pomóż mi!”

...a on nie ma pojęcia, jak mu przeszkodzić, gdy zechce ukąsić jego albo kogoś innego.

— Nie chcę, by komuś stała się krzywda. Wciąż ich potrzebuję. Mogą mi się przydać. — Te słowa przepełniły go bólem, choćby ze względu na dozę prawdy, jaką zawierały. Ale trzymanie kłów Lanfear z dala od Egwene i Moiraine, z dala od Aviendhy i wszystkich, którzy byli mu bliscy, warte było odrobiny bólu.

Odrzuciła do tyłu swoją piękną głowę i zaśmiała się, śmiechem przypominającym dźwięk dzwoneczków przy uprzęży.

— Pamiętam jeszcze, kiedy byłeś zbyt miękki, by kogokolwiek wykorzystać. Straszliwy w bitwie, twardy jak kamień i wyniosły niczym góra, ale otwarty jednocześnie i czuły jak dziewczyna! Nie, nie zrobię krzywdy żadnej z twoich cennych Aes Sedai ani żadnemu z twoich cennych Aielów. Nie zabijam bez powodu, Lewsie Therinie. Nawet nie wyrządzam krzywdy bez powodu.

Starannie omijała wzrokiem Asmodeana; z pobielałą twarzą, wciągając urywany oddech, półleżał, opierając się na jednej ręce; drugą ścierał krew z ust i brody.

Odwracając się powoli, Lanfear objęła spojrzeniem wielki plac.

— Zniszczyliście to miasto tak skutecznie, jakby szalała tu cała armia. — Ale to nie na zrujnowane pałace patrzyła, chociaż udawała, że tak jest. Jej wzrok błądził po placu zaścielonym stosami strzaskanych ter’angreali i kto wie czym jeszcze. W kącikach jej ust widoczne było napięcie. Kiedy na powrót odwróciła się do Randa, w ciemnych oczach migotały iskierki tłumionego gniewu. — Dobrze wykorzystaj jego lekcje, Lewsie Therinie. Pozostali wciąż czają się i czekają. Sammael, który tak ci zazdrości, Demandred ze swą nienawiścią, Rahvin opętany żądzą władzy. Jeszcze bardziej będą pragnęli cię zniszczyć... wbrew temu, czego byś się spodziewał... jeżeli... kiedy odkryją, że go posiadasz.

Jej oczy spoczęły na maleńkiej figurce w jego dłoniach i przez moment miał wrażenie, że rozważa pomysł odebrania mu jej. Nie po to, by tamci dali mu spokój, ale dlatego, że posiadając go, będzie zbyt potężny, by dała sobie z nim radę. Wcale nie był przekonany, czy potrafiłby ją powstrzymać, choćby zdecydowała się zrobić to gołymi rękami. W jednej chwili zastanawiała się, czy pozostawić ten ter’angreal w jego rękach, w następnej szacowała już rozmiary jego zmęczenia. Niezależnie od tego, co mówiła o miłości, zapewne zechce się znaleźć jak najdalej od niego, kiedy będzie już na tyle silny, by się nim swobodnie posługiwać. Powtórnie omiotła przelotnym spojrzeniem plac, zacisnęła usta w wąską kreskę, a potem nagle za jej plecami otworzyło się przejście, ale wiodące nie w czerń, lecz do czegoś, co wyglądało jak wnętrze komnaty o ścianach rzeźbionych w białym marmurze i obwieszonych jedwabnymi draperiami tej samej barwy.

— Którą z nich byłaś? — zapytał, kiedy ruszyła w stronę pomieszczenia widocznego po drugiej stronie przejścia. Przystanęła na moment, spojrzała na niego przez ramię i uśmiechnęła się niemalże nieśmiało.

— Myślisz, że potrafiłbym zmienić się w grubą, wstrętną Keille?

Dla podkreślenia niestosowności takiego przypuszczenia przesunęła dłońmi po swoim szczupłym ciele.

— A więc, Isendre. Smukła, piękna Isendre. Wiedziałam, że gdy już nabierzesz podejrzeń, to skierujesz je przeciwko niej. Mam dość w sobie dumy, aby nie bać się wyglądać grubo, kiedy to konieczne. — Uśmiech przemienił się w grymas obnażający zęby. — Isendre sądziła, że ma do czynienia ze zwykłymi Sprzymierzeńcami Ciemności. Nie zdziwiłabym się, gdyby teraz rozpaczliwie próbowała wytłumaczyć jakimś rozwścieczonym kobietom Aiel, dlaczego sporo ich złotych naszyjników i bransolet znajduje się na dnie jej skrzyni. Zresztą niektóre rzeczywiście ukradła.

— Wydawało mi się, że mówiłaś, iż nikomu nie wyrządziłaś krzywdy!

— Teraz znowu okazujesz miękkie serce. Także potrafię być wrażliwa i kobieca, kiedy tego chcę. Sądzę, że nie będziesz w stanie uchronić jej przed chłostą... zasługuje na nią, choćby za te spojrzenia, jakimi mnie ostatnio obrzucała... ale jeśli wrócisz szybko, może uda ci się uratować ją przed wygnaniem do tej spustoszonej ziemi, wyposażoną w jeden tylko worek z wodą. Oni szybko rozprawiają się ze złodziejami, jak się zdaje, ci Aielowie. — Zaśmiała się rozbawiona, kręcąc głową, jakby naprawdę była zadziwiona swoimi słowami. — Jakże różnią się od tych, którymi byli niegdyś. Mogłeś uderzyć Da’shaina w twarz, a on tylko zapytałby, czym sobie zasłużył. Uderzyłbyś drugi raz i zapytałby, czy cię nie obraził. I nic by się nie zmieniło, gdybyś nawet robił to całymi dniami.

Obrzuciła Asmodeana z ukosa pogardliwym spojrzeniem i dodała:

— Ucz się dokładnie i szybko, Lewsie Therinie. Mam zamiar władać razem z tobą, a nie patrzeć, jak zabija cię Sammael albo jak Graendal włącza cię do swej kolekcji przystojnych młodych mężczyzn. Ucz się intensywnie i szybko.

Weszła do komnaty białych marmurów i jedwabi; przejście obróciło się jakby, potem skurczyło, aż wreszcie zniknęło.

Rand po raz pierwszy, odkąd się pojawiła, pozwolił sobie odetchnąć spokojniej. Mierin. Imię, które pamiętał ze swej drogi przez las kolumn. Kobieta, która w Wieku Legend odkryła więzienie Czarnego, która je otworzyła. Czy wiedziała, czym jest? W jaki sposób udało jej się uniknąć śmierci w tamtej straszliwej katastrofie, którą oglądał? Nawet po tym wszystkim zdecydowała się oddać Czarnemu?

Asmodean z wysiłkiem gramolił się na nogi, zachwiał się i omal nie upadł znowu. Przestał już krwawić, chociaż strużki zaschniętej krwi wciąż znaczyły drogę od jego uszu aż do szyi, rozmazane plamy zaś szpeciły okolice ust i podbródek.

— To właśnie dzięki mojej więzi z Wielkim Władcą mogłem dotykać saidina i nie oszaleć — powiedział ochryple. — Wszystko, czego udało ci się dokonać, to uczynić mnie tak samo podatnym na działanie skazy, jak ty sam jesteś. Równie dobrze mógłbyś mi pozwolić odejść. Nie jestem szczególnie dobrym nauczycielem. Wybrała mnie tylko dlatego, że...

Zagryzł wargi, jakby zapragnął cofnąć wymówione dopiero co słowa.

— Ponieważ nie ma nikogo innego — dokończył za niego Rand i odwrócił się.

Na drżących nogach pokonał szeroki plac, przedzierając się przez sterty gruzu. On i Asmodean zostali odrzuceni od Avendesory na połowę odległości zajmowanej przez las kolumn. Kryształowe cokoły leżały obok przewróconych posągów mężczyzn i kobiet; niektóre zostały strzaskane na drzazgi, inne nawet nie były draśnięte. Dziwne formy metalu, kryształu i szkła leżały bezładnie wymieszane ze sobą, ale czarna metalowa kolumna stała wyprostowana, wciąż nieprawdopodobnie balansując na swej podstawie. Cały plac wyglądał w ten sam sposób.

Oddalając się od wielkiego drzewa, znalazł po krótkich poszukiwaniach to, czego szukał. Rozkopując szczątki skręconej szklanej tulei, odkrył proste, rzeźbione krzesło z czerwonego kryształu, aż wreszcie podniósł z ziemi wysoką na stopę figurkę kobiety w długiej szacie z poważną twarzą, odrobioną w białym kamieniu; w jednej dłoni trzymała kryształową kulę. Nienaruszona. Bezużyteczna dla niego, czy też dla jakiegokolwiek mężczyzny, podobnie jak jej bliźniaczy męski odpowiednik był najzupełniej bezużyteczny dla Lanfear. Rozważał jej zniszczenie. Jeden zamach ramieniem i ta kryształowa kula z pewnością rozpryśnie się na kamieniach bruku.

— Ona tego właśnie szukała. — Nie spostrzegł, że Asmodean poszedł za nim. Teraz krzywiąc się, zdrapywał zaschniętą krew z twarzy. — Wydarłaby ci serce, byle tylko móc ją dostać w swe ręce.

— Albo tobie za to, że zachowałeś przed nią wszystko w tajemnicy. Ona mnie kocha.

„Światłości, pomóż mi. To jak być kochanym przez wściekłego wilka!”

Po chwili ułożył statuetkę w zagięciu ramienia, obok męskiej. Może się jeszcze do czegoś przydać.

„Nie chcę już niczego niszczyć”.

Jednak kiedy rozejrzał się dookoła, dostrzegł coś, co nie było znamieniem zniszczenia. Mgła niemalże całkowicie rozwiała się już ponad zrujnowanym miastem, tylko kilka postrzępionych pasm jeszcze dryfowało między budowlami, wciąż stojącymi w promieniach zachodzącego słońca. Dno doliny nachylało się teraz pod dosyć ostrym kątem w kierunku południa, a z wielkiej bruzdy biegnącej przez miasto wyciekała woda, studnia musiała sięgać do miejsca, gdzie znajdowało się głęboko ukryte podziemne morze. Niższa część doliny prawdopodobnie się już wypełniła. Jezioro. Ostatecznie może sięgnąć nawet do samego miasta. Jezioro długości nawet trzech mil w krainie, w której dziesięciostopowy staw ludzie nazywali cudem. Kiedyś przyjdą do tej doliny, aby w niej zamieszkać. Niemalże widział już góry poprzecinane tarasami, na których dojrzewają plony. Będą kultywować Avendesorę, ostatnie drzewo chora. Odbudują Rhuidean. Pustkowie będzie miało swoje miasto. Być może nawet uda mu się dożyć takiego wieku, że to ujrzy.

Posługując się ter’angrealem przedstawiającym małego człowieczka z mieczem, dał radę otworzyć przejście w czerń. Asmodean niechętnie przeszedł przez nie razem z nim, parsknął cicho, kiedy pojawił się pojedynczy rzeźbiony stopień, ledwie mieszczący ich dwóch. Wciąż był tym samym człowiekiem, który zdecydował się służyć Czarnemu. Jego wyrachowane spojrzenia spode łba były tego wystarczającym przypomnieniem, jeśli Rand w ogóle czegoś takiego potrzebował.

Wymienili tylko kilka zdań, gdy żeglowali przez mrok.

Za pierwszym razem Rand powiedział:

— Nie mogę nazywać cię Asmodeanem.

Mężczyzna zadrżał.

— Zwali mnie Joar Addam Nesossin — powiedział w końcu. Brzmiało to tak, jakby się właśnie obnażył albo coś utracił.

— Tak również nie mogę na ciebie mówić. Kto może wiedzieć, na jakim strzępie zapisano gdzieś kiedyś twe imię? Chodzi o to, by nikt cię nie zabił, podejrzewając, że jesteś Przeklętym. — I żeby nikt nie podejrzewał również jego, iż ma Przeklętego za nauczyciela. — Będziesz musiał być dalej Jasinem Nataelem, jak sądzę. Bard Smoka Odrodzonego. Wymówka wystarczająco dobra, byś mógł przebywać obok mnie.

Natael skrzywił się, ale nic nie powiedział.

Kilka chwil później Rand przemówił po raz drugi:

— Pierwszą rzeczą, jakiej mnie nauczysz, będzie, jak strzec swoich snów.

Mężczyzna tylko pokiwał głową w ponurym milczeniu. Mógł sprawić jeszcze kłopoty, ale na pewno nie będą się mogły równać z kłopotami, jakie mogła sprowadzić na niego niewiedza.

Zatrzymali się, a Rand ponownie wygiął rzeczywistość. Przejście otworzyło się na skalny występ w Alcair Dal.

Deszcz już przestał padać, ale skąpane w cieniach wieczoru dno kanionu było wciąż jeszcze mokre, pokryte błotem. Aielów było mniej niż przedtem, brakowało jakiejś jednej czwartej. Walki jednak ustały. Popatrzył na kamienny stopień, gdzie Moiraine, Egwene, Aviendha oraz pozostałe Mądre dołączyły do wodzów klanów, rozmawiających z Lanem. Mat przykucnął w pewnej odległości od nich, z rondem kapelusza głęboko naciągniętym na oczy i czarnym drzewcem włóczni wspartym o ramię, Adelin i pozostałe Panny stały obok niego. Wszyscy otworzyli szeroko oczy, kiedy Rand wyszedł z przejścia, a ich zdziwienie stało się jeszcze większe, gdy spostrzegli maszerującego za nim Nataela w podartym, lśniącym czerwonym kaftanie, ozdobionym białą koronką. Mat, uśmiechając się szeroko, poderwał się na nogi, a Aviendha pozdrowiła go lekkim uniesieniem dłoni. Aielowie zebrani w wąwozie patrzyli na wszystko w całkowitym milczeniu.

Zanim ktokolwiek zdążył się odezwać, Rand przemówił;

— Adelin, czy mogłabyś wysłać kogoś na teren, gdzie będziecie świętować, i przekazać tamtym, by przestały bić Isendre? Ona wcale nie jest aż taką złodziejką, jak sądzą.

Kobieta o jasnych włosach wyglądała na zaskoczoną, jednak natychmiast porozmawiała z jedną z Panien, która pobiegła wykonać polecenie.

— Skąd się o tym dowiedziałeś? — wykrzyknęła Egwene, a Moiraine gwałtownie weszła jej w słowo: — Gdzie byłeś? Jak?

Spojrzenie ciemnych oczy przeskakiwało od niego ku Nataelowi, opanowanie Aes Sedai gdzieś się zapodziało. A Mądre...? Melaine o włosach barwy słońca wyglądała na zdecydowaną wydrzeć z niego odpowiedzi, choćby nawet gołymi rękoma. Bair patrzyła z nachmurzoną miną, jakby żywiła podobne zamiary. Amys poprawiła szal i przeczesała palcami włosy, na pozór niezdolna się zdecydować, czy czuje ulgę czy też złość.

Adelin podała mu kaftan, wciąż jeszcze wilgotny. Owinął weń dwie kamienne figurki. Moiraine oczywiście również je dostrzegła. Nawet jeśli coś podejrzewała, nie mogła mieć pewności, czym są, on postanowił zaś ukryć je, jak tylko będzie można najlepiej, ukryć przed wszystkimi. Jeżeli nie mógł zaufać sobie, mając do dyspozycji moc Callandora, to jakże mógłby w przypadku tak potężnego sa’angreala? Musi je schować, do czasu, aż nie dowie się więcej na temat kontrolowania takiej potęgi siebie samego również.

— Co się tu stało? — zapytał, a usta Aes Sedai zacisnęły się, kiedy zrozumiała, że zupełnie zignorował jej pytania. Egwene wyglądała na równie niezadowoloną.

— Shaido odeszli, poszli za Sevanną i Couladinem — odrzekł Rhuarc. — Wszyscy, którzy zostali, uznają w tobie Car’a’carna.

— Nie tylko Shaido odeszli. — Pomarszczoną twarz Hana wykrzywił smutek. — Niektórzy z moich Tomanelle odeszli również. I Goshien, i Shaarad, i Chareen.

Jheran i Erim pokiwali głowami, najwyraźniej ich odczucia były podobne.

— Nie poszli z Shaido — zagrzmiał wysoki Bael — ale jednak odeszli. Rozniosą wieści na temat tego, co się tutaj wydarzyło, tego, co im objawiłeś. To wszystko źle się odbyło. Widziałem mężczyzn porzucających włócznie i uciekających!

„On was zwiąże i zniszczy was”.

— Żaden z Taardad nie odszedł — wtrącił Rhuarc, bez szczególnej dumy, zwyczajnie stwierdzając fakt jedynie.  — Gotowi jesteśmy pójść za tobą, dokądkolwiek nas poprowadzisz.

Dokądkolwiek poprowadzi. Nie skończył jeszcze z Shaido, z Couladinem, z Sevanną. Przebiegł wzrokiem po Aielach zgromadzonych na zboczach kanionu i dostrzegł zszokowane twarze, mimo to zdecydowali się pozostać. Jacy musieli być ci, którzy uciekli? Jednak Aielowie byli tylko środkiem do celu. Musiał cały czas o tym pamiętać.

„Muszę być twardszy nawet od nich”.

Jeade’en czekał przy krawędzi skalnego progu obok wierzchowca Mata. Gestem ręki nakazując Nataelowi, by trzymał się blisko, Rand wspiął się na siodło, zaimprowizowany z kaftana tłumoczek trzymał ostrożnie pod pachą. Skrzywiwszy usta, niedawny Przeklęty podszedł, by stanąć przy jego strzemieniu. Adelin i pozostałe Panny zeskoczyły na ziemię, formując wokół nich krąg, a ku jego zaskoczeniu, Aviendha zeszła również, aby zająć swe zwykłe miejsce po jego prawej ręce. Mat jednym skokiem dosiadł Oczka.

Rand obejrzał się przez ramię na ludzi stojących na skalnym stopniu. Wszyscy patrzyli na niego, czekali.

— Droga powrotna będzie długa. — Bael odwrócił twarz. — Długa i krwawa.

Twarze Aielów nie zmieniły wyrazu. Egwene wyciągnęła dłoń w jego stronę, w oczach miała ból, ale zignorował ją.

— Zacznie się, kiedy przybędą pozostali wodzowie klanów.

— Zaczęła się dawno temu — cicho powiedział Rhuarc. — Pytanie brzmi, gdzie i jak się skończy?

Na to Rand nie umiał znaleźć odpowiedzi. Zawrócił srokacza i ruszył wolno po dnie wąwozu, otoczony swą osobliwą świtą. Aielowie rozstępowali się, przepuszczając go, oni również patrzyli i czekali. Chłód nocy powoli zaczynał dawać się we znaki.

A kiedy krew spryskała ziemię, na której już nic nie mogło wyrosnąć, pojawiły się Dzieci Smoka, Lud Smoka, uzbrojony, by zatańczyć ze śmiercią. I on wyprowadził ich ze spustoszonej ziemi, a oni niczym nawałnica runęli na świat.

Z Koła Czasu autorstwa Sulamein so Bhagad, głównego historyka Dworu Słońca, czwarty wiek.

Glosariusz

Nota o datach w poniższym glosariuszu

Kalendarz Tomański (opracowany przez Tomę dur Ahmida) został przyjęty około dwu wieków po śmierci ostatniego mężczyzny Aes Sedai i rejestrował lata, które upłynęły Od Pęknięcia Świata (OP). Wiele zapisów uległo zniszczeniu podczas Wojen z Trollokami, z takim skutkiem, że pod koniec Wojen wybuchł spór o poszczególne daty liczone według starego systemu. Opracowany zatem został nowy kalendarz, autorstwa Tiama z Gazar, którego początkiem był koniec Wojen i który uświetniał wyzwolenie spod zagrożenia ze strony trolloków. Każdy odnotowany w nim rok określano jako Wolny Rok (WR). Kalendarz Gazarański wszedł do powszechnego użytku w ciągu dwudziestu lat od zakończenia Wojen. Artur Hawkwing starał się ponownie wprowadzić nowy kalendarz datujący swój początek od ufundowania jego imperium (OU), ale dzisiaj znany jest on jedynie historykom. Po tym, jak Wojna Stu Lat przyniosła z sobą ogólną destrukcję, śmierć i zniszczenia, pojawił się trzeci kalendarz, opracowany przez Uren din Jubai Szybującą Mewę, uczoną Ludu Morza, i upowszechniony przez Farede, Panarch Tarabon. Kalendarz Faredański, zapisujący lata Nowej Ery (NE), liczone od arbitralnie przyjętego końca Wojny Stu Lat, jest obecnie w powszechnym użytku.

A’dam (AYE-dam): Seanchański instrument służący do podporządkowania kobiety, która potrafi przenosić; składa się z kołnierza i bransolety, połączonych smyczą ze srebrzystego metalu. Bezużyteczny względem kobiety, która nie jest w stanie przenosić. Patrz również: damane; Seanchanie; sul’dam.

Adelin (AD-ehl-ihn): Kobieta ze szczepu Jindo Taardad Aiel. Panna Włóczni, która doszła do Kamienia Łzy.

Aes Sedai (EYEZ seh-DEYE): Władający Jedyną Mocą. Od Czasu Szaleństwa jedynymi pozostałymi przy życiu Aes Sedai są kobiety. Budzące powszechną nieufność, strach, a nawet nienawiść, są przez wielu ludzi obwiniane za Pęknięcie Świata, uważa się powszechnie, iż mieszają się do polityki poszczególnych państw. Jednocześnie niewielu władców obywa się bez rad Aes Sedai, nawet w tych krajach, w których istnienie takich koneksji musi być utrzymywane w tajemnicy. Po latach przenoszenia Jedynej Mocy twarze Aes Sedai zyskują wygląd nie pozwalający się domyśleć ich wieku, tak że Aes Sedai, która jest wystarczająco stara, by mogła być prababką, może nie posiadać znamion wieku, wyjąwszy kilka siwych włosów. Patrz również: Ajah; Tron Amyrlin; Czas Szaleństwa.

Aiel (eye-EEL): Lud żyjący na Pustkowiu Aiel. Waleczny i odważny. Zanim zabiją, osłaniają twarz woalem, stąd powiedzenie: „zachowuje się jak zamaskowany Aiel”, które odnosi się do człowieka postępującego gwałtownie. Wojownicy, którzy walczą na śmierć i życie, za pomocą broni albo nawet gołych rąk, nie dotykają jednak mieczy. Przed bitwą ich dudziarze grają im taneczne melodie, Aielowie nazywają bitwę „Tańcem” oraz „Tańcem włóczni”. Patrz również: Pustkowie Aiel; Społeczności Wojowników Aiel.

Aile Jafar (EYEL jah-FAHR): Grnpa wysp należących do Ludu Morza, położonych mniej więcej na zachód od Tarabon. Aile Somera (EYEL soh-MEER-ah): Grupa wysp należących do Ludu Morza, położonych mniej więcej na zachód od Głowy Tomana.

Ajah (AH-jah): Siedem społeczności wśród Aes Sedai, których nazwy biorą się od poszczególnych barw: Błękitne Ajah, Czerwone Ajah, Białe Ajah, Zielone Ajah, Brązowe Ajah, Żółte Ajah i Szare Ajah. Wszystkie Aes Sedai oprócz Zasiadającej na Tronie Amyrlin należą do jednej z owych grup, których członkinie wyznają odrębne filozofie korzystania z Jedynej Mocy i inny im też przyświeca cel, służąc Aes Sedai. Czerwone Ajah całą swoją energię koncentrują na wyszukiwaniu i poskramianiu mężczyzn, którzy próbują władać Mocą. Brązowe Ajah, dla odmiany, odmawiają zaangażowania się w świat i przeznaczają swój czas na poszukiwanie wiedzy, natomiast Białe Ajah rezygnują nie tylko ze spraw świata, lecz także z jego wiedzy, poświęcając się pytaniom filozoficznym oraz ogólnej teorii prawdy. Zielone Ajah (nazwane Bojowymi Ajah podczas Wojen z Trollokami) trwają w gotowości, oczekując Tarmon Gaidon, Żółte oddają się studiom nad uzdrawianiem, Błękitne siostry zaś uczestniczą aktywnie w sprawach polityki i sprawiedliwości. Szare są mediatorami, poszukującymi harmonii i wzajemnego zrozumienia. Pogłoski o istnieniu Czarnych Ajah, które poświęciły się służbie dla Czarnego, są oficjalnie dementowane.

Alanna Mosvani (ah-LAN-nah mos-VANH-nie): Aes Sedai z Zielonych Ajah.

al’Meara, Nynaeve (ahl-MEER-ah, NIGH-neev): Była Wiedząca z Pola Emonda, należącego do prowincji Dwie Rzeki w królestwie Andor (AN-door).

Alteima (ahl-TEEM-ah): Wysoka Lady Łzy, ambitna i nazbyt zainteresowana zdrowiem swego męża.

al’Thor, Rand (ahl-THOR, RAND): Młody mężczyzna z Pola Emonda, który jest ta’veren. Były pasterz. Obecnie okrzyknięty Smokiem Odrodzonym.

al’Thor, Tam (ahl-THOR, TAM): Farmer i pasterz owiec z Dwu Rzek. Jako młodzieniec opuścił swoje rodzinne strony, aby zostać żołnierzem. Powrócił do domu, przywożąc ze sobą żonę (Kaci) i dziecko (Randa).

al’Vere, Egwene (ahl-VEER, eh-GWAIN): Młoda kobieta z Pola Emonda. Obecnie jedna z Przyjętych.

Alviarin (ahl-vee-AH-rihn): Aes Sedai z Białych Ajah. Amys (ah-MEESE): Mądra z Siedziby Zimnych Skał i wędrująca po snach. Kobieta Aiel ze szczepu Dziewięciu Dolin, Taardad Aiel. Żona Rhuarca, siostra-żona Lian (lec-AHN) pani dachu Siedziby Zimnych Skał oraz siostra-matka Aviendhy.

angreal (ahn-gree-AHL): Pozostałość Wieku Legend, dzięki któremu każdy, kto jest zdolny do przenoszenia Jedynej Mocy, może bezpiecznie zaczerpnąć większą jej ilość, niż to jest możliwe bez wspomagania. Niektóre tworzono z myślą o mężczyznach, inne dla kobiet. Pogłoski o angrealach, których mogliby używać zarówno mężczyźni, jak i kobiety, nie zostały nigdy potwierdzone. Sposób jego wytwarzania nie jest już znany. Pozostało ich również niewiele. Patrz również: przenoszenie; sa’angreal; ter’angreal.

Arad Doman (AH-rad do-MAHN): Lud żyjący na wybrzeżu Oceanu Aryth. Obecnie rozrywany wojną domową, a równocześnie walkami z tymi, którzy opowiedzieli się po stronie Smoka Odrodzonego oraz za wojną z Tarabon. Większość kupców Domani stanowią kobiety, a powiedzenie: „niech mężczyzna handluje z Domani” oznacza robienie czegoś wyjątkowo głupiego. Kobiety Domani sławne są — lub niesławne — ze swojego piękna, uwodzicielstwa i skandalicznego ubioru.

Aram (AH-rahm): Przystojny młodzieniec Tuatha’anów. Artur Hawkwing: Legendarny król Artur Paendrag Tanreall (AHR-tuhr PAY-ehn-DRAG tahn-REE-ahl). Panował w latach WR 943-994. Zjednoczył wszystkie ziemie na zachód od Grzbietu Świata, a także niektóre krainy położone za Pustkowiem Aiel. Wysłał nawet wojska za Ocean Aryth (WR 992), jednakże po jego śmierci, która wywołała Wojnę Stu Lat, utracono z nimi wszelki kontakt. Jego godłem był złoty jastrząb w locie. Patrz również: Wojna Stu Lat.

Atha’an Miere (ah-thah-AHN mee-EHR): Patrz: Lud Morza. Avendesora (Ah-vehn-deh-SO-rah): W Dawnej Mowie Drzewo Życia. Wymieniane w wielu opowieściach i legendach, które podają rozmaicie jego lokalizację.

Avendoraldera (AH-ven-doh-ral-DEH-rah): Drzewo, które wyhodowano w mieście Cairhien z sadzonki Avendesory. Sadzonka ta stanowiła dar od Aielów, przekazany przez nich w roku 566 NE, pomimo że żadne zapisy nie wskazują na jakikolwiek możliwy związek między Aielami oraz Avendesorą. Patrz również: Wojny z Aielami.

Aviendha (ah-vee-EHN-dah): Kobieta ze szczepu Gorzkiej Wody z Taardad Aiel; Far dareis Mai, Panna Włóczni.

Aybara, Perrin (ay-BAHR-ah, PEHR-rihn): Młody mężczyzna z Pola Emonda. Były czeladnik kowalski.

Ba’alzamon (bah-AHL-zah-mon): W mowie trolloków: „Serce Ciemności”. Uważa się, że trolloki tak właśnie narywają Czarnego. Patrz również: Czarny; trolloki.

Bain (BAYN): Kobieta ze szczepu Czarnej Skały, Shaarad Aiel. Panna Włóczni.

Bair (BAYR): Mądra ze szczepu Haido, Shaarad Aiel. Wędrująca po snach.

bard: Wędrowny gawędziarz, muzyk, żongler, akrobata i wszechstronny artysta. Rozpoznawani dzięki swym tradycyjnym płaszczom uszytym z kolorowych łatek, bardowie dają swe przedstawienia głównie po wsiach i mniejszych miejscowościach.

Berelain sur Paendrag (BEH-reh-lain suhr PAY-ehn-DRAG): Pierwsza z Mayene, Błogosławiona Światłością Obrończyni Fal, Zasiadająca na Wysokim Tronie Domu Paeron (pay-eh-ROHN). Piękna i zdecydowana młoda kobieta, nadto utalentowana władczyni. Zdobywa zawsze to, czego pragnie, niezależnie ile miałoby to ją kosztować, i zawsze dotrzymuje słowa. Patrz: Mayene.

Bezduszny: Patrz: Szary Człowiek.

Białe Płaszcze: Patrz: Synowie Światłości.

Birgitte (ber-GEST-teh): Złotowłosa heroina legend i opowieści bardów, sławna ze swej urody w tym samym stopniu niemalże jak z odwagi i talentów łuczniczych. Ma srebrny łuk i srebrne strzały, którymi nigdy nie chybia celu. Należy do bohaterów, którzy stawią się na wezwanie Rogu Valere. Zawsze występuje u boku bohatera-szermierza, Gaidala Caina. Patrz również: Cain, Gaidal; Róg Valere.

Bornhald, Dain (BOHRN-hahld, DAY-ihn): Oficer Synów Światłości, syn Lorda Kapitana Geoframa Bornhalda, który zginął w Falme, na Głowie Tomana.

Byar, Jaret (BY-ahr, JAH-ret): Oficer Synów Światłości.

cadin’sor (KAH-dihn-sohr): Ubiór wojowników Aiel; kaftan i spodnie w barwach szarości i brązu, łatwo wtapiających się w skaliste lub cieniste otoczenie oraz miękkie sznurowane buty sięgające kolan. W Dawnej Mowie: „ubiór roboczy”.

Caemlyn (KRYM-lihn): Stolica Andoru.

Cain, Gaidal (KAIN, GAY-dahl): Szermierz, bohater legend i opowieści, zawsze występujący u boku Birgitte, o którym powiada się, iż jest równie przystojny jak ona piękna. Niepokonany, dopóki stopami dotyka rodzinnej ziemi. Jeden z bohaterów, którzy stawią się na wezwanie Rogu Valere. Patrz również: Birgitte; Róg Valere.

Cairhien (KEYE-ree-EHN): Nazwa kraju położonego przy Grzbiecie Świata i jednocześnie nazwa jego stolicy. Miasto zostało spalone i złupione podczas Wojen z Aielami, podobnie jak wiele innych miast i wsi. W konsekwencji wojen opuszczone zostały tereny uprawne w pobliżu Grzbietu Świata, co z kolei zmusiło kraj do importu ogromnych ilości ziarna. Zabójstwo króla Galldriana (998 NE) wtrąciło Cairhien w wojnę domową o sukcesję Tronu Słońca, spowodowało przerwę w dostawach zboża i głód. Godłem Cairhien jest złote słońce o licznych promieniach, wschodzące na samym dole tła, którym jest niebo.

Callandor (CAH-lahn-DOOR): Miecz Który Nie Jest Mieczem, Miecz Którego Nie Można Dotknąć. Kryształowy miecz ongiś przechowywany w Kamieniu Łzy. Potężny sa’angreal. Jego usunięcie z komnaty zwanej Sercem Kamienia, ma, obok upadku Kamienia Łzy, stanowić jeden z głównych znaków Odrodzenia Smoka oraz rychłego nadejścia Tarmon Gai’don. Patrz także: Smok Odrodzony; sa’angreal; Kamień Łzy.

Carridin, Jaichim (CAHR-ih-dihn, JAY-kim): Inkwizytor Ręki Światłości, wysoki rangą oficer Synów Światłości.

Cauthon, Abell (CAW-thon, AY-bell): farmer z Dwu Rzek. Ojciec Mata Cauthona. Żona: Natti (NAT-tee). Córki: Eldrin (EHL-drihn) oraz Bodewhin (BOHD-wihn), zwana Bode.

Cauthon, Mat: Młody mężczyzna z Pola Emonda w Dwu Rzekach, będący ta’veren. Pełnę imię i nazwisko: Matrim (MAT-trim) Cauthon.

Chaendaer (CHAY-ehn-DARE): Góra na Pustkowiu Aiel, ponad doliną Rhuidean. Patrz także: Pustkowie Aiel, Rhuidean.

Chiad (CHEE-ahd): Kobieta ze szczepu Kamiennej Rzeki, Goshien Aiel, który dzieli waśń krwi z Shaarad. Panna Włóczni.

Congar, Daise (COHN-gahr, DAYS): Kobieta z Dwu Rzek, obecnie Wiedząca Pola Emonda. Mąż: Wit.

Couladin (COO-lah-dihn): Ambitny mężczyzna ze szczepu Domai, Shaido Aiel. Należy do społeczności wojowników Seia Doon, Czarnych Oczu.

Córka Nocy: Patrz: Lanfear.

cuendillar (CWAIN-der-yar): Niezniszczalna substancja stworzona podczas Wieku Legend. Wszelka znana energia użyta w próbie jego rozbicia zostaje wchłonięta, sprawiając, że staje się jeszcze mocniejszy. Zwany również prakamieniem.

Czarny: Powszechnie używane we wszystkich krajach imię Shai’tana: źródło zła, antyteza Stwórcy. Uwięziony przez Stwórcę w momencie Stworzenia w więzieniu Shayol Ghul. Próba uwolnienia go z tego więzienia wywołała Wojnę o Cień, skażenie saidina, Pęknięcie Świata i koniec Wieku Legend.

Czas Szaleństwa: Nazwa okresu, który nastąpił po tym, jak przeciwuderzenie Czarnego skaziło męską połowę Prawdziwego Źródła. Aes Sedai mężczyźni popadli wówczas w obłęd i spowodowali Pęknięcie Świata. Dokładny czas trwania tego okresu nie jest znany, uważa się jednak, iż było to około stu lat. Jego całkowity koniec nastąpił dopiero po śmierci ostatniego Aes Sedai mężczyzny. Patrz również: Stu Towarzyszy; Prawdziwe Źródło; Jedyna Moc; Pęknięcie Świata.

damane (dah-MAH-nee): W Dawnej Mowie: „wzięta na smycz”. Seanchański termin dla oznaczenia kobiet, które potrafią przenosić i które, jak uważają, należy kontrolować przy użyciu a’dam. Na całym terytorium Seanchan każdego roku wszystkie młode kobiety są poddawane testom, aż nie osiągną wieku, w którym wrodzona zdolność do przenoszenia powinna się ujawnić sama. Tak jak się to dzieje w przypadku młodych mężczyzn zdolnych do przenoszenia (których natychmiast czeka egzekucja), imiona damane są wymazywane z kronik rodzinnych i usuwane ze spisów obywateli; w rezultacie przestają istnieć jako jednostki ludzkie. Kobiety, które potrafią przenosić, a które jeszcze nie zostały uczynione damane zwane są marath’damane, czyli: „te, które muszą być wzięte na smycz”. Patrz również: a’dam; Seanchan; sul’dam.

Damodred, Lord Galadedrid (DAHM-oh-drehd, gah-LAHD-eh-drihd): Przyrodni brat Elayne i Gawyna; syn tego samego ojca. Jego godłem jest zakrzywiony srebrny miecz, skierowany ostrzem w dół.

Dawna Mowa: Język, którym mówiono w Wieku Legend. Jego znajomości oczekuje się zazwyczaj od ludzi szlachetnie urodzonych i wykształconych, większość jednak zna zaledwie kilka słów. Tłumaczenia częstokroć sprawiają wiele trudności ze względu na to, że jego słowa mają wiele subtelnych znaczeń.

din Jubai Białe Skrzydło, Coine (dihn joo-BUY: coh-EEN): Kobieta z Atha’an Miere, Ludu Morza. Mistrzyni Żeglugi rakera „Tańczący po Falach”. Siostra Jorin.

din Jubai Białe Skrzydło, Jorin (joh-RIHN): Kobieta z Atha’an Miere, Ludu Morza. Poszukiwaczka Wiatrów rakera „Tańczący po Falach”. Siostra Coine.

Domom Bayle (DOH-mon, BAIL): Kapitan żeglugi morskiej urodzony w Illian, ongiś jeniec Seanchan, dziś bogaty przemytnik w rozdzieranych wojną Tarabon i Arad Doman. Okazjonalny zbieracz starożytności; człowiek, który zawsze spłaca swe długi.

Dziedziczka Tronu: Tytuł nadawany spadkobierczyni tronu Andoru. Najstarsza córka Królowej dziedziczy po niej prawo do zasiadania na tronie. Jeżeli nie ma żadnej córki, wówczas sukcesja przechodzi na najbliższą krewną Królowej.

Dzikuska: Kobieta, która zupełnie sama nauczyła się przenosić Jedyną Moc, przeżywając kryzys, co udawało się tylko jednej na cztery. Takie kobiety zazwyczaj budują bariery mentalne wokół wiedzy dotyczącej tego, co rzeczywiście robią, ale kiedy uda się przełamać owe bariery, wówczas taka kobieta może znaleźć się wśród najpotężniejszych z przenoszących. Przydomku tego używa się często w pogardliwy sposób.

Egeanin (egg-ee-AHN-ihn): Kapitan okrętu Seanchan w tajnej misji.

Elaida (eh-LY-da): Aes Sedai z Czerwonych Ajah. Była doradczyni Morgase, Królowej Andoru. Czasami potrafi głosić przepowiednie.

Elayne (ee-LAIN): Córka Królowej Morgase, Dziedziczka Tronu Andoru. Obecnie jedna z Przyjętych. Jej godłem jest złota lilia.

Estanda (eh-STAHN-dah): Wysoka Lady z Łzy, która wierzy w zdobywanie tego, co się jej należy, powoli, ale całkowicie.

Faile (fah-EEL): W Dawnej Mowie oznacza „sokoła”. Imię przyjęte przez Zarine Bashere (zah-REEN bah-SHEER), młodą kobietę z Saldaei.

Fałszywy Smok: Imię nadawane rozmaitym mężczyznom, którzy utrzymywali, że są Smokiem Odrodzonym. Kilka takich postaci było powodem wybuchu wojen, wciągających wiele narodów. Na przestrzeni stuleci większość z nich nie potrafiła korzystać z Jedynej Mocy, niemniej jednak niektórzy rzeczywiście byli w stanie to osiągnąć. Wszyscy albo znikali, albo brano ich do niewoli i zabijano, zanim spełnili którekolwiek z proroctw dotyczących Odrodzenia Smoka. Do najpotężniejszych, spośród tych, którzy potrafili przenosić, zaliczali się Raolin Darksbane (335-362 OP), Yurian Stonebow (ok. 1300-1308 OP), Davian (WR 351), Guaire Amalasan (WR 939-43) i Logain (997 NE). Patrz także: Smok Odrodzony; Wojna Drugiego Smoka.

Far Dareis Mai (FAHR DAH-rize MY): Dosłownie „Panny Włóczni”. Jedna ze społeczności wojowników Aiel; w odróżnieniu od innych przyjmuje w swe szeregi tylko i wyłącznie kobiety. Żadna Panna nie może wyjść za mąż i po — zostać członkinią społeczności, nie może także walczyć, jeśli spodziewa się dziecka. Każde dziecko urodzone przez Pannę jest oddawane na wychowanie innej kobiecie, w taki sposób, by nikt się nie dowiedział, kim była matka dziecka. (”Nie będziesz należała do żadnego mężczyzny ani żaden mężczyzna nie może należeć do ciebie. Włócznia jest twym kochankiem, twym dzieckiem i twym życiem”). Patrz także: Aiel; Społeczności Wojowników Aiel.

Gaidin (GYE-deen): Dosłownie „Brat Bitew”. Tytuł, który Aes Sedai nadają Strażnikom. Patrz również: Strażnik.

Galad (gah-LAHD): Patrz: Damodred, lord Galadedrid. Gaul (GAHWL): Aiel ze szczepu Imran, Shaarad Aiel, Shae’en M’taal, którzy pozostają w waśni krwi z Goshien. Kamienny Pies.

Gawyn (GAH-wihn) z Dynastii Trakand (trak-KAND): Syn Królowej Morgase i brat Elayne, który będzie Pierwszym Księciem Miecza, gdy Elayne zasiądzie na tronie. Jego godłem jest biały dzik.

Gelb, Floran (GEHLB, FLOHR-an): Były żeglarz, mający powody, by unikać Bayle’a Domona.

Gra Domów: Nazwa nadana knowaniom, spiskom i manipulacjom uprawianym przez arystokratyczne domy. Wysoko ceni się wyrafinowanie polegające na dążeniu do jednej rzeczy pod pozorem, że dąży się do innej, a także osiąganie celu przy użyciu najskromniejszych, niedostrzegalnych dla innych środków. Określana także Wielką Grą, a czasami nazwą wziętą z Dawnej Mowy: Daes Dae’mar (DAH-ess day-MAR).

Grzbiet Świata: Wysokie pasmo górskie z bardzo niewielką liczbą przełęczy, które dzieli Pustkowie Aiel od ziem położonych na zachodzie.

hajd: jednostka miary powierzchni, równa kwadratowi o boku wynoszącym sto kroków.

Illian (IHL-lee-ahn): Wielkie miasto portowe położone nad Morzem Burz, stolica kraju o tej samej nazwie.

Isendre (ih-SEHN-dreh): Piękna i tajemnicza kobieta podróżująca po Pustkowiu Aiel.

Jedyna Moc: Moc przenoszona z Prawdziwego Źródła. Przeważająca większość ludzi jest całkowicie niezdolna do przenoszenia Jedynej Mocy. Niewielu z nich można nauczyć przenoszenia jej, a zupełnie nieznana liczba ma tę zdolność wrodzoną. Tych nielicznych nie trzeba uczyć, dotykają Prawdziwego Źródła i przenoszą Moc, czy tego chcą czy nie, być może nawet sobie nie uświadamiając, co robią. Ta wrodzona zdolność objawia się zazwyczaj pod koniec okresu dojrzewania lub tuż po osiągnięciu dojrzałości. Jeżeli taki człowiek nie zostanie nauczony kontroli albo uczy się sam (co jest nadzwyczaj trudne, sukces osiąga jedynie jedna na cztery osoby), jego śmierć jest pewna. Od Czasu Szaleństwa żaden mężczyzna nie potrafił przenosić Mocy i nie popaść w rezultacie w straszliwy obłęd, a następnie, nawet jeśli nabył odrobinę umiejętności kontrolowania, to umierał na wyniszczającą chorobę, która powoduje, że cierpiący na nią gnije za życia — chorobę, podobnie jak obłęd, powodowała skaza, jaką Czarny dotknął saidina. Patrz również: Przenosić Jedyną Moc, Czas Szaleństwa, Prawdziwe Źródło.

Kadere, Hadnan (kah-DEER, HAHD-nahn): Handlarz podróżujący po Pustkowiu Aiel. Człowiek oferujący na sprzedaż wiedzę, pod warunkiem otrzymania odpwiedniej ceny.

kaf (KAAF): Napój Seanchan parzony na czarno i spożywany na gorąco, czasami jedynie słodzony. Posiada działanie stymulujące.

Kamień Łzy: Wielka forteca w mieście Łza, o której powiada się, iż wzniesiono ją wkrótce po Pęknięciu Świata, a do jej zbudowania użyto Jedynej Mocy. Była oblegana i atakowana bardzo wiele razy, zawsze jednak bez powodzenia; padła w ciągu jednej nocy, zdobyta przez Smoka Odrodzonego i kilka setek Aielów, tym samym wypełniając dwa Proroctwa Smoka. W Kamieniu mieści się kolekcja an’greali oraz ter’angreali, która śmiało może rywalizować ze zbiorami Białej Wieży.

Keille, Shaogi. Patrz: Shaogi, Keille.

Kolo Czasu: Czas jest Kołem wyposażonym w siedem szprych, każda szprycha to Wiek. Koło Czasu obraca się, a Wieki nadchodzą i mijają, pozostawiając wspomnienia, które stają się legendą, a potem mitem, i są zapomniane wraz z ponownym nadejściem tego Wieku. Wzór Wieku zmienia się nieznacznie za każdym razem, gdy ten Wiek nastaje, i za każdym razem ulega większym zmianom, aczkolwiek jest to zawsze ten sam Wiek.

Koronka Wieku: Inna nazwa dla Wzoru. Patrz: Wzór Wieku.

Leman (LAY-malm): Król Cairhien, z Dynastii Damodred, który utracił swój tron i życie podczas Wojny o Aiel. Patrz również: Wojna o Aiel; Avendoraldera.

Lan, al’Lan Mandragoran (AHL-LAN man-DRAG-or-an): Strażnik połączony więzią z Moiraine. Niekoronowany król Malkier, Dai Shan i ostatni pozostały przy życiu malkierski lord. Patrz również: Malkier; Moiraine; Strażnik.

Lanfear (LAN-fear): W Dawnej Mowie „Córka Nocy”. Jedna z Przeklętych, być może najpotężniejsza po Ishamaelu. W odróżnieniu od pozostałych Przeklętych, sama wybrała dla siebie to imię. Twierdzi się, że Lanfear była zakochana w Lewsie Therinie Telamonie. Patrz również: Przeklęci; Smok.

Laras (LAH-rahs): Mistrzyni Kuchni w Białej Wieży, w ośrodku władzy Aes Sedai, w Tar Valon. Kobieta o zaskakującej wiedzy i szokującej przeszłości.

Leane (lee-AHN-eh): Aes Sedai z Błękitnych Ajah i Opiekunka Kronik. Patrz również: Ajah, Opiekunka Kronik. Lews Therin Telamon; Lews Therin Kinslayer: Patrz: Smok. Liandrin (lee-AHN-drihn): Aes Sedai niegdyś z Czerwonych Ajah, rodem z Tarabonu. Obecnie należąca do Czarnych Ajah.

liga: Patrz: miary odległości.

Lini (LIHN-nee): Opiekunka do dzieci lady Elayne, a przed nią jej matki, Morgase.

Logain (loh-GAIN): Człowiek, który ongiś proklamował się Smokiem Odrodzonym, obecnie poskromiony i uwięziony w Białej Wieży.

Loial (LOY-ahl): syn Arenta, syna Halana: ogir ze Stedding Shangtai.

Lud Morza: Bardziej właściwa nazwa Atha’an Miere (a-tha-AHN-mee-AIR), Morski Naród. Mieszkańcy wysp położonych na Oceanie Aryth (AH-rihth) i Morzu Burz, spędzają niewiele czasu na tych wyspach, żyjąc przede wszystkim na statkach. Główna część handlu morskiego jest uprawiana za pomocą statków Ludu Morza.

Luhhan, Haral (LOOH-halm, HAH-rahl): Kowal w Dwu Rzekach i członek Rady Wioski Pola Emonda. Jego żona Alsbet (AHLS-beht) jest członkinią Koła Kobiet.

Łza: Kraj położony nad Morzem Burz, a także stolica tego kraju, wielki port. Na sztandarze Łzy widnieją trzy białe półksiężyce na polu w połowie czerwonym, a w połowie złotym. Patrz również: Kamień Łzy.

Malkier (mahl-KEER): Kraina, niegdyś należąca do Ziem Granicznych, obecnie wchłonięta przez Ugór. Godłem Malkier był złoty żuraw w locie.

Manetheren (malm-EHTH-ehr-ehn): Jeden z dziesięciu krajów, które utworzyły Drugie Przymierze, a także stolica tego kraju. Zarówno miasto, jak i kraj zostały całkowicie zniszczone podczas Wojen z Trollokami.

Mayene (may-EHN): Miasto-państwo nad Morzem Burz, historycznie zależne od Łzy. Bogactwo i niezależność zawdzięcza wiedzy o ławicach ryb olejowych, dzięki której jego produkty rywalizują ekonomicznie z oliwnymi gajami Łzy, Illian oraz Tarabon. Z ryby olejowej i drzew oliwnych pochodzi niemal cała oliwa do lamp. Władcą Mayene jest „Pierwsza z Mayene”. Pierwsze utrzymują, iż są bezpośrednimi spadkobiercami Artura Hawkwinga. Godłem Mayene jest złoty jastrząb w locie na niebieskim tle.

Modra: Wśród Aielów Mądre są kobietami wybranymi przez inne Mądre i wyuczonymi leczenia, stosowania ziół itp. mniej więcej tak jak Wiedzące. Zazwyczaj każda siedziba klanu czy szczepu ma jedną Mądrą. O niektórych powiada się, iż posiadają niezwykłe zdolności uzdrawiania i potrafią robić rzeczy zdające się cudem. Cieszą się wielkim autorytetem, ale również spoczywa na nich znaczna odpowiedzialność; ich wpływ na wodzów klanów i szczepów jest niemały, chcociaż mężczyźni często oskarżają je o wtrącanie się w nie swoje sprawy.

Melaine (metr-LAYN): Mądra ze szczepu Jhirad, Goshien Aiel. Wędrująca po snach.

Merrilin, Thom (MER-rih-lihn, TOM): Nie tak zwyczajny bard.

miary odległości: 10 cali = 3 dłonie = 1 stopa; 3 stopy = 1 krok; 2 kroki = 1 piędź; 1000 piędzi = 1 mila; 4 mile = 1 liga.

miary wag: 10 uncji = 1 funt; 10 funtów = 1 kamień; 10 kamieni = 1 cetnar; 10 cetnarów = 1 tona.

mila: Patrz: miary odległości.

Min (MIN): Młoda kobieta, która potrafi widzieć poświaty otaczające ludzi i czytać z nich.

Moiraine (mwah-RAIN): Aes Sedai z Błękitnych Ajah. Pochodzi z Dynastii Damodred, aczkolwiek nie z linii spadkobierców tronu, wychowała się w Pałacu Królewskim w Cairhien.

Morgase (moor-GAYZ): Z Łaski Światłości Królowa Andoru, Obrończyni Królestwa, Opiekunka Ludu, Dziedziczka Dynastii Trakand. Jej godłem są trzy złote klucze. Godłem Dynastii Trakand jest srebrny klucz sklepienia.

Myrddraal (MUHRD-draal): Twory Czarnego, dowódcy trolloków. Pomiot trolloków, w którym ujawniły się cechy ludzkiej rasy, użyte do stworzenia trolloków, lecz skażone przez zło, dzięki którym powstały trolloki. Fizycznie przypomina człowieka, tyle że nie posiada oczu, ma jednak sokoli wzrok zarówno przy świetle, jak i w mroku. Dysponuje pewnymi mocami wywodzącymi się od Czarnego, między innymi zdolnością do paraliżowania samym swoim widokiem i umiejętnością znikania wszędzie tam, gdzie jest cień. Jedną z jego nielicznych, poznanych słabości jest niechęć do zanurzania się w płynącej wodzie. W różnych krajach nadano mu różne przydomki, między innymi Półczłowiek, Bezoki, Zaczajony, Człowiek ,Cień i Pomor.

Natael, Jasin (nah-TAYL, JAY-sihn): Bard podróżujący po Pustkowiu Aiel.

Niall, Pedron (NEYE-awl, PAY-drohn): Lord Kapitan Komandor Synów Światłości. Patrz również: Synowie Światłości.

ogir: Przedstawiciel rasy ogirów. Patrz: ogirowie.

ogirowie (OH-gehr): Rasa niehumanoidalna, charakteryzująca się wysokim wzrostem (dorosły mężczyzna liczył sobie przeciętnie dziesięć stóp), szerokimi nosami, przypominającymi niemalże pyski, oraz długimi uszami, zakończonymi pędzelkami. Żyją na obszarach zwanych stedding. Po Pęknięciu Świata (w czasie zwanym przez ogirów Tułaczką) ich separacja od stedding wywołała zjawisko zwane Tęsknotą. Ogir, który zbyt długo pozostaje poza stedding, choruje i umiera. Szeroko znani jako wspaniali mularze, którzy po Pęknięciu zbudowali wielkie miasta ludzi, sami uważają pracę w kamieniu za zwykłe rzemiosło, którego nauczyli się podczas Tułaczki, nawet w małej części nie tak istotne, jak opieka nad drzewami w stedding, a szczególnie nad wyniosłymi Wielkimi Drzewami. Kiedy nie mają zleconych prac kamieniarskich, rzadko opuszczają stedding i zazwyczaj nie utrzymują żywszych kontaktów z ludzkością. Wśród ludzi wiedza na ich temat jest niewielka i wielu wierzy, iż ogirowie są jedynie legendą. Chociaż uważa się ich za lud miłujący pokój i niezwykle trudno wpadający w gniew, niektóre dawne opowieści głoszą, iż walczyli przy boku ludzi w Wojnach z Trollokami, te same opowieści przedstawiają ich jako nieubłaganych w boju dla swych wrogów. Ogólnie rzecz biorąc, miłują wiedzę, a ich księgi i opowieści często zawierają informacje stracone dla ludzkości. Sredni czas życia ogirów jest przynajmniej trzy— lub czterokrotnie dłuższy od ludzkiego. Patrz również: Pęknięcie Świata; stedding; Śpiewak Drzew.

Opiekunka Kronik: Druga w hierarchii władzy po Zasiadającej na Tronie Amyrlin wśród Aes Sedai, spełnia również funkcję sekretarza Amyrlin. Wybierana dożywotnio przez Komnatę Wieży, zazwyczaj wywodzi się z tych samych Ajah co Amyrlin. Nieco mniej formalnie określa się ją jako „Opiekunkę”. Patrz również: Tron Amyrlin; Ajah.

Ordeith (OHR-deeth): W Dawnej Mowie „Robaczywe Drzewo”. Imię przybrane przez człowieka, który doradzał Lordowi Kapitanowi Komandorowi Synów Światłości.

Pęknięcie Świata: Podczas Czasu Szaleństwa mężczyźni Aes Sedai, którzy popadli w obłęd i potrafili władać Jedyną Mocą w stopniu obecnie nie znanym, zmienili oblicze ziemi. Spowodowali wielkie trzęsienia, zrównanie górskich łańcuchów, wypiętrzenie nowych gór, powstanie suchych lądów w miejscach, gdzie przedtem były morza, zalanie przez morza dawnych lądów. Wiele części świata uległo całkowitemu wyludnieniu, a ocalali rozproszyli się jak pył na wietrze. O tych zniszczeniach wspomina się w opowieściach, legendach i historii jako o Pęknięciu Świata. Patrz również: Czas Szaleństwa; Stu Towarzyszy.

Pięć Mocy: Jedyną Moc splatają wątki, których nazwy pochodzą od tego, co można z nimi zrobić — Ziemia, Powietrze (czasami nazywane Wiatrem), Ogień, Woda i Duch — i nazywa się je Pięcioma Mocami. Każdy władający Jedyną Mocą sprawniej posługuje się jedną z nich, ewentualnie dwoma, natomiast mniejsze kompetencje ma w przypadku pozostałych. W Wieku Legend Moce Ducha były w równym stopniu własnością mężczyzn jak i kobiet, wielkie zdolności operowania Ziemią i/lub Ogniem właściwe były raczej mężczyznom, a Wodą i/lub Powietrzem kobietom. Zdarzają się wyjątki, jednak Ziemię i Ogień zasadniczo uważa się za Moce męskie, natomiast Powietrze i Wodę za żeńskie.

piędź: Patrz: miary odległości.

Płomień Tar Valon: Symbol Tar Valon, Tronu Amyrlin i Aes Sedai. Stylizowany wizerunek ognia, biała łza ustawiona czubkiem do góry.

poskramianie: Uprawiany przez Aes Sedai akt unieszkodliwiania mężczyzny, który potrafi korzystać z Jedynej Mocy. Jest on niezbędny, ponieważ każdy mężczyzna, który nauczy się to robić, popada w obłęd pod wpływem skazy na saidinie i w swoim szaleństwie nieuchronnie będzie dokonywał straszliwych rzeczy z Mocą. Mężczyzna, który został poskromiony, nadal może wyczuwać Prawdziwe Zródło, jednak nie może go dotykać. Wszelkie oznaki szaleństwa, które dają się zauważyć przed poskromieniem, zostają powstrzymane przez akt poskramiania, mimo że samo szaleństwo nie zostaje uleczone, jednak jeśli wykona się ten akt dostatecznie szybko, można zapobiec śmierci. Patrz również: Jedyna Moc; Ujarzmianie.

Poszukujący Prawdy: Policyjno-szpiegowska organizacja Imperialnego Tronu Seanchan. Chociaż większość jej członków jest własnością rodziny imperialnej, posiadają szeroki zakres władzy. Nawet przynależący do Krwi (Seanchańskiej szlachty) może być aresztowany za odmowę udzielenia odpowiedzi na pytanie Poszukującego lub pełnej współpracy z nim; zakres tej ostatniej definiowany jest przez samych Poszukujących i podlega wyłącznie kontroli Imperatorowej.

Prawdziwe Źródło: Siła napędzająca świat, która obraca Kołem Czasu. Jest podzielona na męską połowę (saidin) i żeńską połowę (saidar), które jednocześnie pracują razem i przeciwko sobie. Jedynie mężczyzna może czerpać moc z saidina, kobieta zaś z saidara. Na początku Czasu Szaleństwa saidin został skażony przez dotknięcie Czarnego. Patrz również: Jedyna Moc.

Proroctwa Smoka: Niewiele wiadomo i niewiele się mówi o Proroctwach, podanych w Cyklu Karaethon. Przepowiadają one, że Czarny ponownie się uwolni i wtedy dotknie świat, oraz że Lews Therin Telamon, Smok, Sprawca Pęknięcia Świata, odrodzi się, by stoczyć Tarmon Gai’don, Ostatnią Bitwę z Cieniem. Patrz również: Smok.

Przeklęci: Przydomek nadany trzynastu najpotężniejszym Aes Sedai Wieku Legend, jednym z najpotężniejszych jacy kiedykolwiek żyli, którzy przeszli na stronę Czarnego podczas Wojny z Cieniem w zamian za obietnicę nieśmiertelności. Zgodnie z legendą, a także szczątkowymi zapisami, zostali uwięzieni razem z Czarnym, kiedy na mury jego więzienia ponownie nałożono pieczęcie. Nadane im imiona do dziś wykorzystuje się w celu straszenia dzieci. Oto one: Aginor (AGH-ih-nor), Asmodean (ahs-MOH-dee-an), Balthamel (BAAL-thah-mell), Be’lal (BEH-lahl), Demandred (DEE-man-drehd), Graendal (GREHN-dahl), Ishamael (ih-SHAH-may-EHL), Lanfear (LAN-feer), Mesaana (meh-SAH-nah), Moghedien (moh-GHEH-dee-ehn), Rahvin (RAAV-ihn), Sammael (SAHM-may-EHL) oraz Semirhage (SEH-mih-RHAHG).

Przekłęte Ziemie: Bezludne tereny otaczające Shayol Ghul, za Wielkim Ugorem.

przenosić Jedyną Moc: (czasownik) kontrolować przepływ Jedynej Mocy. Patrz również: Jedyna Moc.

Przyjęta: Młoda kobieta, studiująca i ćwicząca w celu zostania Aes Sedai, która osiągnęła już pewien stopień opanowania Mocy i przeszła określone próby. Normalnie wyniesienie z nowicjatu do godności Przyjętej zajmuje pięć do dziesięciu lat. Przyjęte są do pewnego stopnia mniej ograniczone regułą niźli nowicjuszki, pozwala im się również, w pewnych granicach, samym dobierać przedmioty studiów. Przyjęte mają prawo do noszenia pierścienia z Wielkim Wężem, ale jedynie na środkowym palcu lewej dłoni. Kiedy Przyjęta wynoszona jest do godności Aes Sedai, wybiera swoje Ajah, uzyskuje prawo do noszenia szala i może nosić pierścień na każdym palcu lub nie nosić wcale, jeśli usprawiedliwiają to okoliczności.

Przymierze Dziesięciu Narodów: Unia powstała po Pęknięciu Świata (około 300 OP), gdy na nowo tworzyły się kraje, w celu pokonania Czarnego. Przymierze rozpadło się po Wojnach z Trollokami. Patrz również: Wojny z Trollokami.

przysięgi, trzy: Przysięgi składane przez Przyjętą wynoszoną do godności Aes Sedai. Podczas ceremonii Przyjęta trzyma w dłoni Różdżkę Przysiąg, ter’angreal, który czyni przysięgę wiążącą. Sens przysiąg jest następujący: (1) Nie wypowiadać żadnych innych słów prócz prawdy. (2) Nie wytwarzać żadnej broni, za pomocą której jeden człowiek mógłby zabić drugiego. (3) Nigdy nie używać Jedynej Mocy jako broni, z wyjątkiem sytuacji, kiedy kieruje się ją przeciwko Pomiotowi Cienia, albo w ostateczności zagrożenia własnego życia, życia Strażnika lub innej Aes Sedai. Druga przysięga, która jest historycznie pierwsza, była efektem Wojny z Cieniem. Pierwsza przysięga, jeżeli traktować ją literalnie, daje się częściwo przynajmniej ominąć, dzięki ostrożnemu dobieraniu słów. Sądzi się jednak, iż pozostałe dwie są nienaruszalne.

Pustkowie Aiel: Dzika, nierówna i zupełnie pozbawiona wody kraina na wschód od Grzbietu Świata. Przez Aielów zwana Ziemią Trzech Sfer. Niewielu ludzi z zewnątrz odważa się zapuszczać w głąb Pustkowia, nie tylko dlatego, że ktoś, kto się tam nie urodził, nie jest w stanie znaleźć wody, lecz również dlatego, że Aielowie uważają, iż prowadzą wojnę z innymi narodami i niechętnie witają obcych. Wkraczać tam bezpiecznie mogą jedynie handlarze, bardowie oraz Tuatha’nowie, ale kontaktu z tymi ostatnimi Aielowie unikają, określając ich mianem „Zatraconych”. Nic nie wiadomo o istnieniu jakichkolwiek map Pustkowia.

Rendra (REHN-drah): Kobieta z Tarabon. Właścicielka gospody „Dworzec Trzech Śliw” w Tanchico.

Rhuarc (RHOURK): Aiel, wódz klanu z Taardad Aiel. Rhuidean (RHUY-dee-ahn): Miejsce na Pustkowiu Aiel, do którego udać się musi każdy mężczyzna pragnący być wodzem klanu i każda kobieta, która chce zostać Mądrą. Mężczyźni mogą wejść tam jedynie raz, kobiety co najwyżej dwukrotnie. Tylko jednemu mężczyźnie na trzech udaje się przeżyć taką wyprawę. W przypadku kobiet odsetek ten jest za każdym razem znacznie wyższy. Położenie Rhuidean jest tajemnicą ściśle strzeżoną przez Aielów. Przewidzianą karą dla każdego nie-Aiela, który wejdzie do doliny Rhuidean, jest śmierć, chociaż w przypadku faworyzowanych na Pustkowiu ludzi (jak handlarze czy bardowie) może się skończyć zwyczajnie na tym, iż zostaną rozebrani do naga, wyposażeni w worek z wodą i puszczeni wolno, by na własną rękę spróbowali wydostać się z Pustkowia.

Róg Valere (vah-LEER): Legendarny cel Wielkiego Polowania na Róg. Uważa się, iż można nim wezwać z grobu legendarnych bohaterów, aby walczyli z Cieniem. Obecnie w Illian ogłoszono nowe Polowanie na Róg i zaprzysiężono Myśliwych.

sa’angreal (SAH-ahn-GREE-ahl): Pozostałości Wieku Legend, które pozwalają posiadającej je osobie korzystać ze znacznie większej ilości Jedynej Mocy niż to w innym przypadku możliwe albo bezpieczne. Sa’angreal jest podobny, lecz znacznie potężniejszy od angreala. Ilość Mocy, którą można zaczerpnąć za pomocą sa’angreala, jest porównywalna z ilością Mocy, z której można korzystać za pomocą angreala w takim samym stopniu, w jakim ilość Mocy, którą można władać za pomocą angreala ma się do ilości Mocy, którą można władać bez wspomagania. Sposób jego wytwarzania nie jest już znany. Egzemplarzy sa’angreali pozostała już jedynie garstka, znacznie mniej jeszcze niż angreali.

sa’asara (sah-SAHR-rah): Nieprzyzwoity taniec saldaeański, wyjęty spod prawa przez szereg królowych, jednakowoż bezskutecznie. Historia Saldaei notuje trzy wojny, dwie rebelie i niezliczoną liczbę unii oraz/lub waśni pomiędzy domami szlacheckimi, nie wspominając jui o nieprzeliczonych pojedynkach wywołanych przez kobiety tańczące sa’asarę. Powiada się, że jedna z rebelii została stłumiona, kiedy pokonana królowa zatańczyła przed zwycięskim generałem; on ożenił się z nią i przywrócił jej tron. Opowieści tej jednak próżno szukać w oficjalnej historii Saldaei, jej prawdziwość negują również kolejne królowe.

saidar, saidin (sah-ih-DAHR, sah-ih-DEEN): Patrz: Prawdziwe Źródło.

Sandar, Juilin (sahn-DAHR, JUY-lihn): Łowca Złodziei z Łzy. Seana (se-AHN-ah): Mądra ze szczepu Czarnych Urwisk, Nakai Aiel. Wędrująca po snach.

Seanchan (SHAWN-CHAN): Kraina, z której przybyli Seanchanie.

Seanchanie: Potomkowie armii wysłanych przez Artura Hawkwinga na drugi brzeg Oceanu Aryth, którzy powrócili, by ponownie przejąć we władanie ziemie swych przodków.

Sevanna (seh-VAHN-nah): Kobieta ze szczepu Domai, Shaido Aiel. Wdowa po Suladriku (soo-LAH-dric), wodzu klanu Shaido, a tym samym pani dachu Siedziby Comarda, do czasu wyboru nowego wodza.

Shaogi, Keille (shaoh-OH-ghe, KEYEL-lee): Handlarz podróżujący po Pustkowiu Aiel. Kobieta o planach bardziej nawet rozległych niźli fizyczny wymiar jej sylwetki.

Shayol Ghul (SHAY-ol GHOOL): Góra w Ziemiach Przeklętych, teren więzienia Czarnego.

Siuan Sanche (SWAHN SAHN-chay): Córka taireńskiego rybaka, która zgodnie z taireńskim prawem, została wsadzona na statek płynący do Tar Valon przed drugim zachodem słońca po tym, jak odkryto, że posiada umiejętność korzystania z Mocy. Należała do Błękitnych Ajah. Wyniesiona na Tron Amyrlin w 985 roku NE.

Skoczek: Wilk.

Sług, Komnata: W Wieku Legend wielka komnata, w której spotykali się Aes Sedai.

Smok: Przydomek, pod jakim Lews Therin Telamon był znany podczas Wojny z Cieniem. Kierowany obłędem, jaki owładnął wszystkimi mężczyznami Aes Sedai, Lews Therin zabił wszystkich, w żyłach których płynęła choć kropla jego krwi, a także wszystkich, których kochał, zyskując sobie w ten sposób miano Zabójcy Rodu. Patrz również: Smok Odrodzony; Fałszywy Smok, Proroctwa Smoka.

Smok Odrodzony: Zgodnie z Proroctwami Smoka, człowiek który jest Odrodzonym Lewsem Therinem Zabójcą Rodu. Patrz również: Smok, Fałszywy Smok: Proroctwa Smoka.

społeczności wojowników Aiel: Wszyscy wojownicy Aiel są członkami społeczności, takich jak Kamienne Psy (Shae’en M’taal), Czerwone Tarcze (Aethan Dor) albo Panny Włóczni (Far Dareis Mai). Każda społeczność posiada własne obyczaje, niekiedy poświęca się wypełnianiu specyficznych obowiązków. Na przykład Czerwone Tarcze funkcjonują jako rodzaj policji. Kamienne Psy często pełnią rolę tylnej straży podczas odwrotu, Panny zaś wykorzystywane są jako zwiadowcy. Klany Aielów często walczą między sobą, jednakże członkowie tej samej społeczności nie prowadzą z sobą walki, nawet jeśli robią to ich klany. Dzięki temu klany zawsze utrzymują z sobą kontakt, mimo otwartej waśni. Patrz również: Aiel; Pustkowie Aiel; Far Dareis Mai.

Sprzymierzeńcy Ciemności: Wyznawcy Czarnego, którzy wierzą, że zdobędą wielką władzę i nagrody, a nawet nieśmiertelność, po tym, jak on zdoła uwolnić się ze swego więzienia.

stedding (STEHD-ding): Ojczyzna ogirów (OH-geer). Wiele stedding zostało porzuconych po Pęknięciu Świata. W jakiś sposób, obecnie już nie pojmowany, są zabezpieczone, dzięki czemu żadna Aes Sedai nie potrafi w nich korzystać z Jedynej Mocy ani nawet wyczuwać istnienia Prawdziwego Źródła. Próby władania Jedyną Mocą z zewnątrz stedding nie przyniosły żadnych efektów wewnątrz granic stedding. Żaden trollok nie wejdzie do stedding, chyba że zostanie tam zapędzony, nawet Myrddraal zrobi to tylko pod wpływem najwyższej potrzeby, a i wtedy z niechęcią i obrzydzeniem. Nawet Sprzymierzeńcy Światłości, jeśli są naprawdę oddani, czują się nieswojo w stedding.

Strażnik: Wojownik połączony zobowiązaniem z Aes Sedai. Zobowiązanie zostaje utrwalone za pomocą Jedynej Mocy, dzięki czemu Strażnik jest obdarzony zdolnością szybkiego odzyskiwania zdrowia, długiego obywania się bez jedzenia, wody albo wypoczynku, a także wyczuwania z dużej odległości skazy Czarnego. Dopóki dany Strażnik żyje, dopóty Aes Sedai, z którą jest połączony zobowiązaniem, wie, że on żyje, niezależnie od tego, jak duża dzieli ich odległość, gdy zaś umiera, Aes Sedai zna dokładnie moment i sposób, w jaki umarł. Więź zobowiązania nie mówi jej natomiast, jak daleko od niej znajduje się Strażnik, ani też w której stronie świata. Większość Aes Sedai jest zdania, że mogą być połączone zobowiązaniem z jednym tylko Strażnikiem, przy czym Czerwone Ajah nie chcą więzi z żadnym, natomiast Zielone Ajah uważają, że Aes Sedai może być połączona więzią z tyloma Strażnikami, z iloma tylko zechce. Zgodnie z etyką Strażnik winien wyrazić zgodę na połączenie go zobowiązaniem, znane są jednak przypadki, gdy czyniono to wbrew woli. To, co Aes Sedai zyskują dzięki więzi zobowiązania, jest utrzymywane w ścisłej tajemnicy. Patrz również: Aes Sedai.

Stu Towarzyszy: Stu Aes Sedai mężczyzn, najpotężniejszych z całego Wieku Legend, którzy pod wodzą Lewsa Therina Telamona dokonali ostatecznego uderzenia, kończącego Wojnę z Cieniem poprzez ponowne zapieczętowanie Czarnego w jego więzieniu. Przeciwuderzenie Czarnego skaziło saidina; Stu Towarzyszy popadło w obłęd i spowodowało Pęknięcie Świata. Patrz również: Czas Szaleństwa; Jedyna Moc; Pęknięcie Świata; Prawdziwe Źródło.

sul’dam (SOOL-dam): Literalnie: „trzymająca smycz”. Termin seanchański na oznaczenie kobiety, która potrafi kontrolować za pomocą a’dam, kobietę zdolną przenosić. Młode dziewczyny w Seanchan testowane są pod kątem posiadania tej zdolności w tym samym czasie, kiedy przeprowadza się próby na bycie damane. W seanchańskim społeczeństwie sul’dam zajmują wcale zaszczytną pozycję. Jest ich znacznie więcej niż damane. Patrz także: a’dam; damane; Seanchan.

Bursa (SUHR-Bah): Dwie cienkie pałeczki używane w Arad Doman do jedzenia zamiast widelca. Niektórzy powiadają, że trudności, jakie sprawia jedzenie nimi, są źródłem osławionej wytrwałości kupców Domani; inni zaś mówią, iż źródłem osławionego temperamentu Domani.

Synowie Światłości: Społeczność wyznająca surowe, ascetyczne reguły, powstała w celu pokonania Czarnego i zniszczenia wszystkich Sprzymierzeńców Ciemności. Założona podczas Wojny Stu Lat przez Lothaira Mantelara (LOH-thayr MAHN-tee-LAHR) w celu nawracania rosnących rzesz Sprzymierzeńców Ciemności, przekształciła się podczas wojny w organizację całkowicie militarną, nadzwyczaj sztywno trzymającą się swych reguł, zrzeszającą ludzi całkowicie przekonanych, że tylko oni znają prawdę i prawo. Nienawidzą Aes Sedai, uważając je i wszystkich, którzy je popierają albo się z nimi przyjaźnią, za Sprzymierzeńców Ciemności. Pogardliwie nazywa się ich Białymi Płaszczami, ich godłem jest promieniste słońce na białym tle. Patrz również: Śledczy.

Szary Człowiek: Ktoś, kto dobrowolnie wyrzekł się swej własnej duszy, aby zostać mordercą w służbie Cienia. Szarzy Ludzie wyglądają tak powszednio i zwyczajnie, że wzrok może prześlizgnąć się po nich, nie odnotowując ich obecności. Przytłaczającą większość Szarych Ludzi stanowią mężczyźni, ale w niewielkiej.liczbie występują wśród nich również kobiety. Zwani również Bezdusznymi.

Śledczy: Społeczność należąca do Synów Światłości. Ich celem jest odkrywanie prawdy na drodze dysput i demaskowanie Sprzymierzeńców Ciemności. W poszukiwaniu prawdy i Światłości, w najlepszy ich zdaniem sposób, są jeszcze bardziej gorliwi niż pozostali Synowie Światłości. Ich normalną metodą prowadzenia śledztwa jest zadawanie tortur, zazwyczaj z góry znają prawdę i potrzebują tylko zmusić swoją ofiarę do jej wyznania. Śledczy nazywają samych siebie Ręką Światłości i czasami zachowują się tak, jakby działali całkowicie niezależnie od Synów Światłości i Rady Pomazańców, która przewodzi Synom. Przywódcą Śledczych jest Czcigodny Inkwizytor, który zasiada w Radzie Pomazańców. Ich godłem jest kij pasterski barwy krwi. Śniący: Patrz: talenty.

talenty: Zdolności używania Jedynej Mocy w różnych dziedzinach. Najlepiej spośród nich znanym jest, oczywiście, uzdrawianie. Niektóre, takie jak Podróżowanie, zdolność przenoszenia się z miejsca na miejsce bez konieczności pokonywania dzielącej je przestrzeni, zostały utracone. Inne, jak wróżenie (zdolność przepowiadania przyszłych wydarzeń, ale w sposób ogólny i wysoce abstrakcyjny), występują obecnie niezwykle rzadko. Kolejnym talentem, o którym długo myślano, iż został zapomniany, jest śnienie, które zawiera w sobie, między innymi, zdolność przepowiadania przez Śniącego przyszłości w sposób znacznie bardziej szczegółowy niż podczas wróżenia. Niektórzy Śniący posiadają umiejętność wejścia do Tel’aran’rhiod, Świata Snów oraz (jak się twierdzi) w sny innych ludzi. Ostatnią znaną Śniącą była Corianin Nedeal, która zmarła w roku 526 NE.

ta ’maral’ailen (tah-MAHR-ahl-EYE-lehn): W Dawnej Mowie „Splot Przeznaczenia”. Wielka zmiana we Wzorze Wieku, której ośrodkiem jest jeden lub kilku ludzi będących ta’veren. Patrz również: ta’veren; Wzór Wieku.

Tarabon (TAH-rah-BON): Kraina na brzegu Oceanu Aryth. Stolica: Tanchico (tan-CHEE-coh). Ongiś bogaty naród kupiecki, źródło dywanów, barwników i fajerwerków produkowanych przez Gildię Iluminatorów. Obecnie zniszczony wojną domową oraz równolegle prowadzonymi wojnami z Arad Domen i ludźmi zaprzysiężonymi Smokowi Odrodzonemu.

Termon Gai’don (TAHR-mohn GAY-dolin): Ostatnia Bitwa. Patrz również: Smok; Proroctwa Smoka; Róg Valere. ta’veren (tali-VEER-ehn): Osoba, wokół której Koło Czasu oplata wątki losów otaczających ją ludzi, a może nawet wątki losów wszystkich ludzi, tworząc w ten sposób Splot Przeznaczenia. Patrz również: Wzór Wieku.

Telamon, Lews Therin (TEHL-ah-mon, LOOZ THEH-rihn): Patrz: Smok.

Tel’aran’rhiod (tel-AYE-rahn-rhee-ODD): W Dawnej Mowie „Niewidzialny Świat” albo „Świat Snów”. Realność dostępna jedynie fragmentarycznie w snach, o której starożytni sądzili, że przenika i otacza wszystkie pozostałe możliwe światy. W przeciwieństwie do zwykłych snów, to, co przydarza się żywym istotom w Świecie Snów, jest najzupełniej rzeczywiste, otrzymana tam rana nie zniknie po przebudzeniu, a ktoś, kto umrze w Tel’aran’rhiod, nie obudzi się wcale.

ter’angreal (TEER-ahn-GREE-ahl): Jedna z kilku pozostałości po Wieku Legend, służących do korzystania z Jedynej Mocy. W odróżnieniu od angreala i sa’angreala, każdy ter’angreal został wykonany w specyficznym celu. Istnieje na przykład taki, który sprawia, iż przysięgi, składane przez osobę wprowadzoną do jego wnętrza, stają się wiążące. Niektóre są używane przez Aes Sedai, aczkolwiek ich pierwotne przeznaczenie jest zasadniczo nie znane. Są też takie, które mogą zabić zdolność do przenoszenia Mocy u kobiety, która ich użyje. Patrz również: angreal; sa’angreal.

Torean (toh-ree-AHN): Wysoki Lord Łzy. Człowiek, który pragnie tego, czego ani jego ogromne bogactwa, ani uroda oblicza dać mu nie mogą.

trolloki (TRAHL-lohks): Istoty stworzone przez Czarnego podczas Wojny o Cień. Potężnego wzrostu, nadzwyczaj podstępne, stanowią skrzyżowanie zwierząt z rasą ludzką i zabijają dla czystej przyjemności zabijania. Przebiegłe, zakłamane i zdradzieckie, nieufne tylko wobec tych, których się boją. Dzielą się na podobne do plemion bandy, główne to Ahf ’frait, Al’ghol, Bhan’sheen, Dha’vol, Dhai’mon, Dhjin’nen, Ghar’ghael, Ghob’hlin, Gho’hlem, Ghraem’lan, Ko’bal i Kno’mon.

Tron Amyrlin (AHM-ehr-lin): (1) tytuł przywódczyni Aes Sedai. Przyznawany dożywotnio przez Komnatę Wieży, najwyższą Radę Aes Sedai, w skład której wchodzą po trzy przedstawicielki wszystkich siedmiu Ajah (zwane nasiadającymi). Tron Amyrlin dzierży, przynajmniej w teorii, nieomal nadrzędną władzę nad wszystkimi Aes Sedai. Rangą dorównuje tytułowi królewskiemu. (2) tron, na którym zasiada przywódczyni Aes Sedai.

Tuatha’an (too-AH-thah-AHN): Wędrowny lud, znany również jako Druciarze i Lud Wędrowców, który mieszka w jaskrawo pomalowanych wozach i wyznaje pacyfistyczną filozofię, zwaną Drogą Liścia. Rzeczy naprawione przez Druciarzy są często lepsze od nowych. Należą do tych nielicznych, którzy mogą bez przeszkód przeprawiać się przez Pustkowie Aiel, Aielowie bowiem unikają wszelkich z nimi kontaktów.

Ugór: Patrz: Wielki Ugór.

ujarzmianie: Uprawiany przez Aes Sedai akt unieszkodliwiania kobiety, która potrafi korzystać z Jedynej Mocy. Kobieta, która została ujarzmiona, nadal wyczuwa Prawdziwe Źródło, jednak nie może go dotykać. Robi się to tak rzadko, że nowicjuszkom każe się uczyć na pamięć imion oraz zbrodni popełnionych przez kobiety, które zostały ujarzmione. Oficjalnie ujarzmienie jest następstwem procesu i wyroku za popełnioną zbrodnię. Kiedy zdarza się przypadkowo, zwane jest wypaleniem. W praktyce jednak termin ujarzmienie stosuje się do obu sytuacji.

Verin Mathwin (VEHR-ihn MAH-thwihn): Aes Sedai należąca do Brązowych Ajah.

Wędrowcy: Patrz: Tuatha’an.

wędrująca po snach: Nazwa, którą Aielowie określają kobietę zdolną do wejścia do Tel’aran’rhiod.

Wiedząca: Kobieta wybierana w wioskach przez Koło Kobiet za jej wiedzę o takich sprawach, jak leczenie i przepowiadanie pogody, jak również za ogólny, zdrowy rozsądek. Stanowisko połączone z wielką odpowiedzialnością i autorytetem, zarówno rzeczywistym, jak i domniemanym. Wiedzącą uważa się na ogół za równą burmistrzowi, podobnie jak Koło Kobiet za równe Radzie Wioski. W odróżnieniu od burmistrza, Wiedząca jest wybierana dożywotnio i rzadko kiedy pozbawia się ją stanowiska. W zależności od kraju może używać innego tytułu, na przykład Prowadząca, Uzdrawiająca, Mądra Kobieta albo Wieszczka.

Wiek Legend: Wiek zakończony Wojną o Cień i Pęknięciem Świata. Czasy, w których Aes Sedai czyniły cuda, o jakich dzisiaj nikomu nawet się nie śni. Patrz również: Koło Czasu; Pęknięcie Świata; Wojna z Cieniem.

Wielki Ugór: Obszar położony na dalekiej północy, całkowicie zniszczony przez Czarnego. Kryjówka trolloków, Myrddraali i innych stworzeń Czarnego.

Wielki Wąż: Symbol czasu i wieczności, starszy niż początek Wieku Legend, przedstawiający węża pożerającego własny ogon. Pierścień w kształcie Wielkiego Węża dawany jest tym kobietom, które Aes Sedai wyniosły do godności Przyjętej.

Wielki Władca Ciemności: Przydomek, którego Sprzymierzeńcy używają, mówiąc o Czarnym, i twierdzą, że używanie jego prawdziwego imienia byłoby bluźnierstwem.

Wielkie Polowanie na Róg: Cykl opowieści na temat legendarnych poszukiwań Rogu Valere w latach od zakończenia Wojen z Trollokami do początku Wojny Stu Lat. Opowiedzenie całego cyklu zabrałoby wiele dni. Patrz również: Róg Valere.

Władcy Strachu: Ci mężczyźni i kobiety, którzy, zdolni do korzystania z Jedynej Mocy, przeszli na stronę Cienia podczas Wojen z Trollokami, prowadząc działalność jako dowódcy wojsk trolloków.

Wojna z Aielami: (976-978 NE) Kiedy król Cairhien, Laman, ściął Avendoralderę, kilka klanów Aiel przekroczyło Grzbiet Świata. Złupili i spalili stolicę Cairhien, podobnie zresztą jak wiele innych miast i miasteczek, a konflikt rozszerzył się na tereny Andoru i Łzy. Powszechny pogląd głosi, że Aielowie zostali na koniec pokonani w Bitwie pod Lśniącymi Murami, pod Tar Valon, ale w rzeczywistości w tej bitwie zginął Laman, a spełniwszy swój zamiar, Aielowie wrócili za Grzbiet Świata. Patrz również: Avendoraldera; Cairhien.

Wojna Drugiego Smoka: Wojna toczona (FY 939-943) przeciwko fałszywemu Smokowi Guaire Amalasanowi. Podczas tej wojny młody król Artur Tanreall Paendrag, później znany jak Artur Hawkwing, wzniósł się ku swej miażdżącej sławie.

Wojna o Moc: Patrz: Wojna z Cieniem.

Wojna Stu Lat: Ciąg nakładających się w czasie wojen między wiecznie zmieniającymi się sojuszami, których wybuch przyśpieszyła śmierć Artura Hawkwinga i wynikła z niej walka o jego imperium. Trwała od WR 994 do WR 1117. Wojna ta była przyczyną wyludnienia dużych obszarów ziem położonych między Oceanem Aryth i Pustkowiem Aiel, od Morza Burz do Wielkiego Ugoru. Zasięg zniszczeń był tak ogromny, iż ocalały jedynie fragmentaryczne zapiski z tamtych czasów. Imperium Artura Hawkwinga zostało rozdarte na mniejsze części podczas tych wojen, dając początek krainom istniejącym obecnie. Patrz również: Artur Hawkwing.

Wojna z Cieniem: Znana również jako Wojna o Moc, zakończyła Wiek Legend. Zaczęła się krótko po próbie wyzwolenia Czarnego i wkrótce ogarnęła cały świat. W świecie, w którym całkowicie zapomniano o wojnie, odkryto na nowo każde jej oblicze, często wypaczone przez dotknięcie Czarnego spoczywające na świecie, jako broni użyto Jedynej Mocy. Wojna zakończyła się przez ponowne zapieczętowanie Czarnego w jego więzieniu. Patrz również: Stu Towarzyszy; Smok.

Wojny z Trollokami: Wiele wojen, które rozpoczęły się około 1000 OP i trwały ponad trzysta lat, w trakcie których armie trolloków siały zniszczenie po całym świecie. Ostatecznie trolloków wybito albo zapędzono z powrotem na Ugór, jednak kilka krajów przestało istnieć, inne zaś zostały całkowicie wyludnione. Wszystkie zapisy z tamtych czasów są jedynie fragmentaryczne. Patrz również: Przymierze Dziesięciu Narodów.

Wysocy Lordowie Łzy: Działając jako rada, Wysocy Lordowie Łzy stanowią naczelną władzę narodu Łzy, który nie posiada ani króla, ani królowej. Ich liczba nie jest ściśle określona i zmieniała się przez lata od dwudziestu do jedynie sześciu. Nie należy mylić tego tytułu z Lordami Prowincji, którzy stanowią pomniejszą arystokrację taireńską.

Wzór Wieku: Koło Czasu wplata wątki ludzkich losów we Wzór Wieku, często zwany po prostu Wzorem, który tworzy istotę rzeczywistości dla danego Wieku. Patrz również: ta’veren.

Wzywanie Czarnego: Wypowiedzenie prawdziwego imienia Czarnego (Shai’tan) powoduje ściągnięcie jego uwagi, nieuchronnie będąc w najlepszym przypadku przyczyną nieszczęścia, w najgorszym klęski. Z tego powodu używa się rozlicznych eufemizmów, takich jak: Czarny; Ojciec Kłamstw; Ten Który Odbiera Wzrok; Władca Grobu; Pasterz Nocy; Zmora Serc; Jad Serca; Zguba Traw; Ten Który Zabija Liść. O kimś, kto zdaje się kusić los, mówi się, że „wzywa Czarnego”.

Ziemie Graniczne: Kraje graniczące z Wielkim Ugorem: Saldaea, Arafel, Kandor i Shienar.

Content

Robert Jordan
Wschodzący cień

1 Ziarna cienia

2 Wiry we Wzorze

3 Odbicie

4 Sznurki

5 Śledztwo

6 Drzwi

7 Igranie z ogniem

8 Twardogłowi

9 Postanowienia

10 Kamień się broni

11 Co zostało ukryte

12 Tanchico czy Wieża

13 Plotki

14 Obyczaje Mayene

15 Za drzwiami

16 Pożegnania

17 Podstępy

18 W Drogach

19 Tańczący po falach

20 Wzniecanie wiatru

21 W Sercu

22 Z Kamienia

23 Za Kamieniem

24 Rhuidean

25 Droga do włóczni

26 Wezwani

27 W Drogach

28 Wieża Ghenjei

29 Powrót do domu

30 Za dębem

31 Zapewnienia

32 Pytania domagające się odpowiedzi

33 Nowy splot we Wzorze

34 Ten który przychodzi ze świtem

35 Trudne lekcje

36 Błędne kierunki

37 Stanica Imre

38 Skryte oblicza

39 Kielich wina

40 Łowca trolloków

41 Wśród Tuatha’anów

42 Brakujący liść

43 Troska o żyjących

44 Załamująca się burza

45 Miecz Druciarza

46 Zasłony

47 Prawda widzenia

48 Odrzucona propozycja

49 Siedziba Zimnych Skał

50 Pułapki

51 Odkrycia w Tanchico

52 Potrzeba

53 Cena wyjazdu

54 Do pałacu

55 W głębinę

56 Złotooki

57 Pęknięcie w Ziemi Trzech Sfer

58 Pułapki Rhuidean

Glosariusz