Robert Jordan

Korona Mieczy

Dla Harriet,

która po raz kolejny zasłużyła na podziękowania

Ani w nas zdrowia nie znajdziesz, ani plonu udanego nie zbierzesz, ziemia bowiem jest jedną ze Smokiem Odrodzonym, a on jest jednym z ziemią. On to, ta dusza z ognia, to serce z kamienia, dumą powodowany podbojów dokonuje i dumnych do uległości zmusza. On to rozkazuje górom na klęczki padać, morzom z drogi ustępować, niebiosom zaś samym pokłony mu bić. Módlcie się wszak, aby to serce z kamienia zapamiętało łzy, a ta dusza z ognia miłość.

Fragment wielokrotnie kwestionowanego przekładu Proroctw Smoka dokonanego przez poetę Kyerę Termendala z Shiota, opublikowanego, jak się przyjmuje, między NR 700 a NR 800.

Prolog

Błyskawice

Z wysokiego, zwieńczonego łukiem okna, które znajdowało się prawie osiem piędzi nad ziemią, blisko szczytu Białej Wieży, Elaida ogarniała wzrokiem całe mile terenów otaczających Tar Valon, pofałdowane równiny i lasy obrastające brzegi szerokiego koryta Erinin, która płynęła z północnego zachodu i rozwidlała się tuż przed białymi murami tego wielkiego miasta na wyspie. O tak wczesnej porze wydłużone cienie zapewne spowijały miasto, ale z tej wysokości wszystko zdawało się czyste i wyraźne. Nawet osławione “pozbawione szczytów wieże” Cairhien nie dorównywały Białej Wieży. Z pewnością nie dorównywała jej też ani jedna z pomniejszych wież Tar Valon, czego by ludzie nie mówili o ich wysokości, masywności i łączących je sklepionych, sięgających nieba mostach.

Porywisty, niemalże nie ustający wiatr łagodził nieco ten nienaturalny skwar, który ścisnął świat swoimi kleszczami. Święto Świateł dawno już minęło, więc śnieg winien był okrywać ziemię głębokimi zaspami, a tymczasem panowała aura samego serca upalnego lata. Kolejny widomy znak — gdyby ktoś jeszcze szukał jakichś znaków — że oto zbliżała się Ostatnia Bitwa i że Czarny skaził świat swym dotknięciem. Elaida naturalnie nie pozwalała, by ten upał na nią działał. To nie dla tego wiatru kazała przenieść swe komnaty na tak wysokie piętro, do izb jakże prostych, mimo niedogodności, jakich przysparzała wielka liczba stopni.

Posadzka pokryta brunatnymi płytkami oraz ściany wyłożone białym marmurem i udekorowane nielicznymi arrasami żadną miarą nie dorównywały przepychowi położonego znacznie niżej gabinetu Amyrlin i sąsiadujących z nim komnat. Nadal jeszcze korzystała niekiedy z tych pomieszczeń — w umysłach niektórych kojarzyły się z władzą przynależną Zasiadającej na Tronie Amyrlin — ale rezydowała właśnie tutaj i tu też najczęściej pracowała. Dla tego widoku. Tyle że nie chodziło o widok miasta, rzeki czy lasów. Lubiła obserwować to, co powstawało na terenie otaczającym Wieżę.

Dawny dziedziniec ćwiczeń Strażników pokrywały teraz potężne wykopy i fundamenty, wysokie, drewniane dźwigi oraz stosy marmurowych i granitowych ciosów. Na placu budowy roili się niczym mrówki mularze i robotnicy, a przez bramy wtaczał się powoli nie kończący się ciąg wozów dostarczających coraz więcej kamienia. Z boku stał drewniany “model roboczy” — określenie mularzy — tak wielki, że każdy mógł do niego wejść, jeżeli przykucnął na piętach, i obejrzeć wszystko ze szczegółami, żeby wiedzieć, gdzie dokładnie ma zostać położony każdy kamień. Ostatecznie większość robotników nie umiała przeczytać ani słów; ani planów wyrysowanych przez mularzy. “Model roboczy” dorównywał wielkością niejednej kamienicy.

Skoro byle król czy królowa posiadali pałac, dlaczego Zasiadająca na Tronie Amyrlin miała być relegowana do apartamentów niewiele lepszych od tych, które zamieszkiwały zwykłe siostry? Jej pałac dorówna świetnością Białej Wieży i zostanie zwieńczony wielką iglicą, dzięki której stanie się o dziesięć piędzi wyższy od samej Wieży. Głównemu mularzowi krew odpłynęła z twarzy, kiedy to usłyszał. Wieżę zbudowali ogirowie wspomagani przez siostry posługujące się Mocą. Ale potem jedno tylko spojrzenie na twarz Elaidy kazało panu Lermanowi ukłonić się i wybąkać, że, ma się rozumieć, wszystko zostanie wykonane zgodnie z jej życzeniem. Jakby podlegało to jakiejkolwiek dyskusji.

Aż zacisnęła usta z irytacji. Chciała raz jeszcze wynająć mularzy spośród ogirów, ci wszak z jakiegoś powodu pozamykali się w stedding. Jej wezwanie wystosowane do najbliższego Stedding Jentoine, w Czarnych Wzgórzach, spotkało się z odmową. Uprzejmą, ale jednak odmową, bez słowa wyjaśnienia, mimo iż wezwanie pochodziło od samej Zasiadającej na Tronie Amyrlin. Ogirowie stronili od towarzystwa ludzi; takie było najłagodniejsze wytłumaczenie. Albo może wycofywali się ze świata pogrążonego w zamęcie; zawsze woleli trzymać się z dala od ludzkich konfliktów.

Z całą stanowczością wyrzuciła ze swoich myśli ten problem. Chlubiła się tym, że potrafi oddzielić to, co możliwe, od tego, co niemożliwe. Kwestia ogirów to błahostka. Nigdy nie angażowali się w sprawy świata, jeśli nie liczyć budowy miast w zamierzchłych czasach, miast, które teraz, jeśli nie ściągała ich konieczność dokonywania remontów, odwiedzali rzadko.

Widok pracujących na dole ludzi, pełzających po placu budowy powoli niczym żuki, sprawił, że skrzywiła się nieznacznie. Budowa posuwała się do przodu w ślimaczym tempie. Ogirowie nie wchodzili w rachubę, ale być może dałoby się znowu użyć Jedynej Mocy. Wprawdzie niewiele sióstr dysponowało realną siłą w splataniu Ziemi, jednak do zbrojenia kamieni, względnie ich spajania, nie trzeba wiele. Tak. W jej wyobraźni pałac już stał, wykończony; kolumnady i wielkie kopuły lśniły od złoceń, a ta sięgająca nieba iglica... Wzniosła oczy ku bezchmurnemu niebu, temu niebu, z którym miała zmierzyć się iglica, i westchnęła przeciągle. Tak. Rozkazy zostaną wydane jeszcze dzisiaj.

Wysoki zegar szafkowy za jej plecami wybił Tercję, zawtórowały mu wszystkie gongi i dzwony w mieście. Tutaj, tak wysoko, ich odgłosy były nieco stłumione. Elaida z uśmiechem odeszła od okna, wygładzając suknię z kremowego jedwabiu zdobioną wypełnionymi czerwienią cięciami i poprawiając szeroką, pasiastą stułę Amyrlin udrapowaną na ramionach.

W ozdobnie pozłacanym zegarze dzwoneczkami poruszały maleńkie figurki ze złota, srebra i emalii. Na jednym poziomie obdarzone ryjami i pyskami trolloki uciekały przed otuloną płaszczem Aes Sedai; na drugim mężczyzna wyobrażający fałszywego Smoka oganiał się od srebrnych błyskawic, ewidentnie ciskanych przez inną siostrę. Nad samą tarczą zegara, nad głową Elaidy, król i królowa, oboje w koronach, klęczeli przed Zasiadającą na Tronie Amyrlin w stule z emalii i z Płomieniem Tar Valon wyrzeźbionym z dużego kamienia księżycowego, który wieńczył złoty łuk nad jej głową.

Nie zwykła śmiać się często, ale tym razem nie potrafiła się powstrzymać i parsknęła cicho. Zegar zamówiła Cemaile Sorenthaine, wyniesiona z Szarych, ta sama, która tak marzyła o powrocie do czasów sprzed Wojen z Trollokami, kiedy to żaden władca nie zasiadał na tronie bez aprobaty Wieży. Dalekosiężne plany Cemaile spełzły na niczym i przez trzy stulecia zegar stał w pełnej kurzu przechowalni; przedmiot wzbudzający zażenowanie, którego nikt nie ośmielił się wystawić na pokaz. Nikt przed Elaidą. Koło Czasu obróciło się. To, co stało się kiedyś, mogło się powtórzyć. I powtórzy się.

Bryła zegara stanowiła element równoważący drzwi do bawialni Elaidy oraz sypialni i gotowalni, które znajdowały się dalej. Wspaniałe, wielobarwne arrasy, rodem z Łzy, Kandoru i Arad Doman, ze złotą i srebrną przędzą lśniącą wśród zwykłych, farbowanych nici, wisiały w idealnie równych odległościach. Zawsze lubiła porządek. Taraboniański dywan, pokrywający prawie całą posadzkę, utkany był we wzory z czerwieni, zieleni i złota; jedwabne dywany były najcenniejsze. Marmurowe cokoły rzeźbione w szlachetnie proste, pionowe linie, ustawione we wszystkich kątach komnaty, podtrzymywały białe wazony z kruchej porcelany Ludu Morza; w każdym z nich stały starannie ułożone dwa tuziny czerwonych róż. Tylko Jedyna Moc mogła zmusić róże do kwitnienia o tej porze roku, a zwłaszcza przy takiej suszy i upale; jej zdaniem efekt był tego wart. Pozłacane rzeźbienia pokrywały zarówno jedyne krzesło — nikt już nie siadał w jej obecności — jak i stolik do pisania, utrzymany w oszczędnym stylu dominującym w Cairhien. Doprawdy prosta komnata, z powałą na wysokości zaledwie dwóch piędzi, ale musiała wystarczyć, dopóki jej pałac nie będzie gotów. Dopóki zapewniała taki widok — wystarczy.

Usiadła. Nad jej głową lśnił bielą osadzony w wysokim oparciu Płomień Tar Valon, wykonany z księżycowych kamieni. Na blacie stołu nie było niczego, co mogłoby oszpecić jego idealnie wypolerowaną powierzchnię, oprócz trzech lakierowanych szkatułek z Altary, ustawionych jakby od niechcenia. Otworzywszy jedną z nich, na wieku której pośród białych chmur fruwały białe jastrzębie, wyjęła wąski skrawek cienkiego papieru, leżący na szczycie pliku raportów i korespondencji.

Chyba po raz setny przeczytała list, który przed dwunastoma dniami przyniósł gołąb. Mało kto w Wieży wiedział o jego istnieniu i nikt oprócz niej nie poznał treści, a nawet gdyby ją poznał, to i tak nie miałby pojęcia, co tak naprawdę komunikował. Elaida omal znowu się nie zaśmiała, gdy naszła ją ta myśl.

“Pierścień został umieszczony w nozdrzach byka. Spodziewam się przyjemnej wyprawy na targowisko”.

Żadnego podpisu, ale Elaidzie podpis był niepotrzebny. Tylko Galina Casban mogła przysłać taką cudowną wiadomość. Galina, której Elaida powierzyła zrobienie czegoś, czego nie powierzyłaby nikomu innemu oprócz siebie samej. Nie żeby komukolwiek bezgranicznie ufała, ale przywódczyni Czerwonych Ajah jednak ufała bardziej niż innym. Ostatecznie sama została wyniesiona z Czerwonych i pod wieloma względami nadal uważała siebie za Czerwoną.

“Pierścień został umieszczony w nozdrzach byka”.

Rand al’Thor — Smok Odrodzony, mężczyzna, który wydawał się już tak bliski zagarnięcia całego świata, mężczyzna, który z pewnością zagarnął zbyt wiele — ten właśnie Rand al’Thor został odgrodzony tarczą od Źródła i znajdował się pod kontrolą Galiny. I na dodatek nie wiedział o tym nikt z tych, którzy go popierali. Gdyby istniała na to bodaj najmniejsza szansa, wówczas list zostałby sformułowany inaczej. Z poprzednich wynikało wyraźnie, że na powrót odkrył Podróżowanie, który to Talent Aes Sedai utraciły po Pęknięciu Świata, a jednak ta umiejętność bynajmniej go nie ocaliła. Mało tego, oddała go w ręce Galiny. Najwyraźniej nabrał zwyczaju pojawiania się i znikania bez uprzedzenia. Kto by podejrzewał, że tym razem nie zniknął, tylko został pojmany? Znowu omal nie wybuchnęła śmiechem.

Za tydzień, najpóźniej dwa, al’Thor trafi do Wieży; poczeka tam pod nadzorem i ścisłą strażą aż do czasu Tarmon Gai’don. Przestanie siać spustoszenie w świecie. Przyzwolenie, by jakikolwiek mężczyzna, który potrafi przenosić, chodził wolno, już było szaleństwem, a jeszcze większym wtedy, gdy w grę wchodził ten, który zgodnie z proroctwami miał zmierzyć się z Czarnym w Ostatniej Bitwie; mimo tej pogody niechaj Światłość sprawi, by do tego czasu upłynęło jeszcze wiele lat. Wielu bowiem lat będzie trzeba na uporządkowanie świata, poczynając od naprawienia tego, co zniszczył al’Thor.

Rzecz jasna, zniszczenia, których dokonał, były niczym w porównaniu z tymi, które jeszcze mógł spowodować, gdyby dalej pozostawał na wolności. Nie wspominając już, że mógłby dać się zabić, zanim nadejdzie jego czas. No cóż, ten nieznośny młodzieniec zostanie zawinięty w pieluszki i będzie trzymany bezpiecznie niczym niemowlę w ramionach matki, aż nadejdzie pora zabrać go do Shayol Ghul. A potem, jeśli przeżyje...

Elaida wydęła usta. Z Proroctw Smoka zdawało się wynikać, że mu się nie uda, niezaprzeczalnie byłaby to możliwość ze wszech miar najkorzystniejsza.

— Matko?

Elaida omal się nie wzdrygnęła na dźwięk głosu Alviarin. Weszła bez pukania!

— Przynoszę wieści od Ajah, Matko. — Szczupła, obdarzona chłodną twarzą Alviarin nosiła wąską, białą stułę Opiekunki Kronik, harmonizującą z suknią, na znak, że została wyniesiona z Białych, jednakże w jej ustach słowo “Matko” nie brzmiało jak wyraz szacunku, lecz bardziej przypominało tytuł, którym można się zwracać do osoby równej sobie.

Obecność Alviarin zmąciła dobry nastrój Elaidy. Fakt, że Opiekunka pochodziła z Białych, a nie z Czerwonych, zawsze stanowił gorzkie przypomnienie słabości, na jaką sobie pozwoliła w dniu, w którym została wyniesiona. Tę słabość częściowo już sobie zrekompensowała, wszakże nie do końca. Jeszcze nie. Miała już dosyć ubolewania nad tym, że dysponuje tak niewielką prywatną siatką wywiadowczą działającą poza terytorium Andoru. Oraz że jej poprzedniczka i poprzedniczka Alviarin uciekły — ktoś im pomógł w ucieczce; ktoś musiał im to ułatwić! — zanim zdążono im wyrwać klucz do ogromnej siatki szpiegowskiej Amyrlin.

Tak bardzo pragnęła przejąć tę siatkę, należało jej się to przecież zgodnie z prawem. Silnie ugruntowana tradycja nakazywała poszczególnym Ajah przekazywać Opiekunce Kronik wszelkie skrawki informacji od ich agentów, zwłaszcza te, które uznały za ważne dla Amyrlin, jednak Elaida była przekonana, że Alviarin zatrzymywała część raportów dla siebie. Mimo to nie mogła poprosić Ajah, by informowały ją bezpośrednio. Źle być słabą, jednak jeszcze gorzej żebrać przed obliczem całego świata. Czy raczej przed Wieżą, ale ona stanowiła ten jedyny element świata, który liczył się naprawdę.

Elaida postarała się, by jej twarz pozostała równie chłodna jak twarz tamtej. Powitała ją zdawkowym skinieniem głowy, jednocześnie udając, że ogląda dokumenty wyjęte z lakierowanej szkatułki. Wertowała je jeden po drugim, powoli, i powoli odkładała z powrotem do szkatułki. Tak naprawdę nie widząc ani słowa. Fakt, że zmusza Alviarin do czekania, napawał ją goryczą, bo było to coś szmatławego, ale tylko w szmatławy sposób mogła traktować kogoś, kto powinien był zostać jej służką.

Każda Amyrlin mogła wydać dowolny dekret, a jej słowo równało się prawu i było nieodwołalne. Niemniej jednak przy braku wsparcia Komnaty Wieży wiele takich dekretów wiązało się z marnowaniem atramentu i papieru. Żadna siostra nie okazałaby nieposłuszeństwa Amyrlin, w każdym razie nie bezpośrednio, a mimo to większość dekretów wymagała stu innych działań, by naprawdę wprowadzono je w życie. W najlepszych czasach działo się to powoli, niekiedy tak wolno, że nigdy nie dochodziło do skutku, te zaś czasy trudno było nazwać najlepszymi.

Alviarin stała bez ruchu, spokojna niczym staw skuty lodem. Zamknąwszy altarańską szkatułkę, Elaida wyjęła skrawek papieru, który obwieszczał jej nieuchronne zwycięstwo. Odruchowo pogładziła go palcem niczym talizman.

— Czy Teslyn albo Joline raczyły nareszcie przysłać coś więcej niźli tylko zawiadomienie o swym szczęśliwym dotarciu na miejsce?

To miało przypomnieć Alviarin, że żadna z sióstr nie mogła się uważać za nietykalną. Nikogo nie obchodziło to, co się dzieje w Ebou Dar, a już najmniej Elaidę; stolica Altary mogła się zapaść do morza i oprócz kupców nie zauważyłaby tego nawet reszta mieszkańców Altary. Jednak Teslyn zasiadała w Komnacie już od piętnastu lat, kiedy Elaida rozkazała jej ustąpić ze stanowiska. Skoro Elaida mogła wysłać jakąś Zasiadającą — Zasiadającą z Czerwonych — w charakterze ambasadora przy tronie wielkości muszej kropki, z powodów, których nikt nie był pewien, mimo krążącej setki plotek, to w takim razie mogła naurągać każdej. W przypadku Joline sprawy miały się inaczej. Piastowała swe stanowisko w imieniu Zielonych zaledwie od kilku tygodni i wszystkie siostry były przekonane, że Zielone wybrały ją po to tylko, żeby dowieść, iż nowa Amyrlin ich nie zastraszy. Nie należało dopuścić, by taka odrobina buty przeszła bez echa i, rzecz jasna, tak się też stało. O tym już wszystkie wiedziały.

Chciała przypomnieć Alviarin, że nie jest bezkarna, ale szczupła kobieta jedynie się uśmiechnęła tym swoim charakterystycznym zimnym uśmiechem. Była nietykalna dopóty, dopóki Komnata pozostawała w dotychczasowym kształcie. Przerzuciła trzymane w dłoni papiery, wybrała jeden.

— Ani słowa od Teslyn ani Joline, Matko, aczkolwiek wśród wieści, które jak dotąd otrzymałaś od tronów... — Uśmiech pogłębił się, stając się niebezpiecznie bliskim rozbawienia. — Wszystkie chcą spróbować swoich sił, żeby sprawdzić, czy jesteś tak samo potężna... jak twoja poprzedniczka. — Nawet Alviarin miała dość rozsądku, by w jej obecności nie wymieniać tej Sanche z nazwiska. Była to jednak prawda; wszyscy królowie i królowe, nawet pośledniejsi arystokraci, zdawali się sprawdzać, jakie są granice jej władzy. Będzie musiała kogoś skarcić, by odstraszyć innych.

Alviarin zerknęła na trzymany w dłoni papier i ciągnęła dalej:

— Niemniej jednak z Ebou Dar przyszły wieści. Od Szarych. — Czy ona to zaakcentowała, żeby wbić drzazgę jeszcze głębiej? — Jak się zdaje, są tam Elayne Trakand i Nynaeve al’Meara. Udają pełne siostry, za błogosławieństwem rebelianckiej... misji poselskiej ... przed królową Tylin. Towarzyszą im dwie inne, nie rozpoznane, które być może robią to samo. Listy tych, które przystały do buntu, są niepełne. A może to zwykłe towarzyszki. Szare nie mają pewności.

— Po co, na Światłość, pojechały do Ebou Dar? — spytała z roztargnieniem Elaida. Teslyn z pewnością zawiadomiłaby ją o czymś takim. — Szare chyba rozpuszczają plotki. Tarna doniosła, że one są razem z rebeliantkami w Salidarze. — Tarna Feir pisała, że jest tam także Siuan Sanche. Oraz Logain Ablar, rozgłaszający wszem i wobec te złośliwe kłamstwa, o których wzmianka byłaby dla każdej Czerwonej siostry poniżeniem, nie mówiąc już o ich dementowaniu. Jeżeli to nie Sanche maczała palce w tych bezeceństwach, to słońce wzejdzie jutro na zachodzie. Dlaczego zwyczajnie się nie odczołga i nie umrze, poza zasięgiem wzroku, jak nakazuje przyzwoitość każdej ujarzmionej kobiecie?

Nie westchnęła otwarcie, ale to kosztowało ją sporo wysiłku. Logaina będzie można powiesić po cichu, kiedy tylko uporają się z rebeliantkami; większa część świata uważała go za od dawna nieżyjącego. To brudne oszczerstwo, w myśl którego Czerwone Ajah wykorzystywały go jako fałszywego Smoka w charakterze przynęty, umrze razem z nim. A kiedy sprawa rebeliantek zostanie załatwiona, wówczas zmusi się Sanche do przekazania klucza do siatki szpiegowskiej Amyrlin. I wymieni nazwiska zdrajczyń, które pomogły jej w ucieczce. Aczkolwiek za płonną należało chyba uznać nadzieję, że padnie wśród nich imię Alviarin.

— Jakoś nie umiem sobie wyobrazić, by ta al’Meara mogła uciec do Ebou Dar i tam udawać Aes Sedai. Jeszcze mniej prawdopodobne wydaje się to w przypadku Elayne, nieprawdaż?

— Kazałaś odszukać Elayne, Matko. Twierdziłaś, że to równie ważne jak uwiązanie al’Thora na smyczy. Kiedy znajdowała się w otoczeniu trzystu rebeliantek w Salidarze, zrobienie czegokolwiek było niemożliwe, ale w Pałacu Tarasin nie będzie równie bezpieczna.

— Nie mam czasu na plotki i pogłoski. — Elaida cedziła każde słowo z pogardą. Czyżby Alviarin wiedziała więcej niż powinna, skoro wspomniała o al’Thorze i uwiązywaniu go na smyczy? — Sugeruję, byś raz jeszcze przeczytała raport Tarny, a potem w myślach zadała sobie pytanie, czy nawet rebeliantki pozwoliłyby Przyjętej udawać, że ma prawo nosić szal?

Alviarin czekała z udawaną cierpliwością, aż Elaida skończy, po czym kolejny raz przejrzała swój plik i wyciągnęła zeń jeszcze cztery arkusze.

— Agentka Szarych przysłała szkice — powiedziała obojętnie, przerzucając kartki. — To żadna artystka, ale Elayne i Nynaeve łatwo rozpoznać. — Po chwili, kiedy Elaida wciąż nie wzięła rysunków, wsunęła je na spód pozostałych papierów.

Elaida poczuła, że na policzki wypełza jej rumieniec gniewu i zażenowania. Alviarin celowo pchnęła ją na drogę błędnego wnioskowania, nie pokazując tych szkiców na samym początku. Zignorowała to — każda inna reakcja naraziłaby ją na jeszcze większy wstyd — za to jej głos zabrzmiał lodowato.

— Chcę, by je pojmano i doprowadzono przed moje oblicze.

Brak zaciekawienia na twarzy Alviarin sprawił, że Elaida ponownie się zastanowiła, ile ta kobieta wie o rzeczach, o których nie powinna nawet mieć pojęcia. Al’Meara pochodziła z tej samej wioski co al’Thor, stanowiłaby więc punkt wyjścia dla działań skierowanych przeciwko niemu. O tym wiedziały wszystkie siostry, tak samo jak o tym, że Elayne to Dziedziczka Tronu Andoru i że jej matka nie żyje. Mętne pogłoski wiążące Morgase z Białymi Płaszczami były nonsensowne, przenigdy by się nie zwróciła do Synów Światłości o pomoc. Umarła i nawet jej ciało nie zostało odnalezione, a teraz Elayne miała zostać królową. Po warunkiem, że zostanie wyrwana z rąk rebeliantek, zanim andorańskie Domy osadzą na Tronie Lwa Dyelin zamiast niej. Mało kto wiedział, dlaczego Elayne jest o wiele ważniejsza niż jakakolwiek arystokratka z silnie ugruntowanymi roszczeniami względem tronu. Jeśli, rzecz jasna, nie brać pod uwagę faktu, że któregoś dnia miała zostać Aes Sedai.

Elaida potrafiła czasami Przepowiadać, dysponowała Talentem, który zdaniem wielu został bezpowrotnie utracony, zanim użyła go znowu. Już dawno temu Przepowiedziała, że Królewski Dom Andoru dzierży klucz do zwycięstwa w Ostatniej Bitwie. Minęło dwadzieścia pięć lat, albo nawet więcej, i kiedy stało się jasne, że Morgase Trakand ostatecznie przejmie tron w Sukcesji, Elaida związała się z ongi jeszcze młodą dziewczyną. Elaida nie miała pojęcia, z jakiego powodu Elayne jest taka ważna, ale Przepowiednie nigdy nie kłamały. Czasami niemalże nienawidziła tego Talentu. Nienawidziła rzeczy, nad którymi nie miała kontroli.

— Chcę mieć wszystkie cztery, Alviarin. — Pozostałe dwie były zapewne nieważne, ale nie zamierzała ryzykować. — Poślij natychmiast mój rozkaz do Teslyn. Przekaż jej, a także Joline, że jeśli od tej pory nie zaczną przesyłać regularnych raportów, to pożałują, że się w ogóle urodziły. Dołącz informację od tej Macury. — Przy tym ostatnim słowie mimowolnie wykrzywiła usta.

Na dźwięk tego nazwiska Alviarin drgnęła niespokojnie, i nie dziwota. Paskudny napar Ronde Macura potrafiłby wywołać złe samopoczucie u każdej siostry. Widłokorzeń nie był trujący — w każdym razie uśpiony, nim człowiek w końcu się budził — niemniej jednak herbata, która przytępiała w kobiecie zdolność do przenoszenia Mocy, zdawała się czymś wymierzonym zbyt bezpośrednio w Aes Sedai. Szkoda, że ta informacja nie dotarła do Wieży, jeszcze zanim Galina wyruszyła w drogę; gdyby widłokorzeń działał na mężczyzn w taki sam sposób, wówczas miałaby znacznie ułatwione zadanie.

Cień niepokoju widniał na twarzy Alviarin jedynie przez moment; po krótkiej chwili znowu była opanowana, nieugięta niczym czoło lodowca.

— Jak sobie życzysz, Matko. Jestem pewna, że zrobią wszystko, co zechcesz, by okazać posłuszeństwo, tak, jak rzecz jasna, powinny.

Nagły błysk irytacji rozpełzł się po myślach Elaidy niczym ogień po pastwisku w czasie suszy. Los świata był w jej rękach, a tymczasem stale potykała się o drobne przeszkody piętrzące się pod stopami. Nie dość, że musiała się rozprawić z rebeliantkami i nieposłusznymi władcami, to jeszcze zbyt wiele Zasiadających coś sobie roiło i utyskiwało za jej plecami. Były niczym żyzna ziemia, którą tamta mogła orać. Sześć tylko dało jej się bez reszty zdominować i podejrzewała, że tyleż samo co najmniej słuchało uważnie instrukcji Alviarin, zanim oddawało swoje głosy. Z pewnością żadna istotna kwestia nie zyskiwała ogólnej aprobaty, dopóki Alviarin nie wyraziła zgody. Oczywiście nieoficjalnie; nie istniał żaden wyraźny dowód, że posiada bodaj strzępek wpływu czy władzy więcej niż przystało na Opiekunkę, ale jeśli wyraziła swój sprzeciw... Przynajmniej nie posunęły się tak daleko, by odrzucać cokolwiek, co wnosiła pod obrady Elaida. Zwlekały tylko i zbyt często pozwalały temu, czego ona chciała, zdychać z głodu na posadzce. Taka żałosna drobnostka, a jednak trudno powiedzieć, by poprawiała jej nastrój. Niektóre Amyrlin stawały się czymś niewiele więcej niż marionetkami, kiedy Komnata zasmakowała w negacji wszystkiego, z czym się do niej zwracały.

Zwitek papieru zaszeleścił cichutko, kiedy zacisnęła dłonie w pięści.

“Pierścień został umieszczony w nozdrzach byka”.

Alviarin swym opanowaniem przypominała marmurowy posąg, jednak Elaida przestała się przejmować. Pasterz był już w drodze. Rebeliantki zostaną zniszczone, Komnata zastraszona, Alviarin rzucona na kolana, a wszyscy odszczepieńczy władcy przywołani do porządku, począwszy od Tenobii z Saldaei, która się ukryła, żeby tylko uniknąć spotkania z jej emisariuszką, a skończywszy na Mattinie Stepaneosie z Illian, który znowu próbował grać na wszystkie fronty równocześnie, starając się zawrzeć ugodę i z nią, i z Białymi Płaszczami, a także, o ile się orientowała, z al’Thorem. Elayne zostanie usadzona na tronie w Caemlyn, wiedząc doskonale, komu to zawdzięcza; jej brat nie wejdzie w drogę, bo go tam nie będzie. Odrobina czasu spędzonego w Wieży sprawi, że dziewczyna stanie się niczym wilgotna glina w rękach Elaidy.

— Chcę, by tych mężczyzn wyrwano z korzeniami, Alviarin. — Nie musiała mówić, kogo ma na myśli; połowa Wieży nie rozprawiała o niczym innym jak o mężczyznach w Czarnej Wieży; druga połowa szeptała o nich po kątach.

— Są też pewne niepokojące doniesienia, Matko. — Alviarin raz jeszcze przejrzała papiery, ale Elaida uznała, że tym razem po prostu musiała czymś zająć dłonie. Nie wyciągnęła już żadnej innej kartki i nawet jeśli naprawdę nic nie mogło głębiej poruszyć tej kobiety, to wobec tak niesłychanego siedliska zarazy, jakim były okolice Caemlyn, nie potrafiła zostać obojętna.

— Jeszcze jakieś plotki? Wierzysz w opowieści o tych tysiącach ciągnących do Caemlyn w odpowiedzi na tę jego obrzydliwą amnestię? — Nie była to pośledniejsza ze sprawek al’Thora, ale raczej nie dawała powodów do niepokoju. To tylko sterta nieczystości, którą należało usunąć, zanim Elayne zostanie koronowana w Caemlyn.

— Oczywiście, że nie, Matko, ale...

— Pokieruje tym Toveine; to zadanie pozostaje w gestii Czerwonych. — Toveine Gazal od piętnastu lat przebywała poza Wieżą, dopóki Elaida nie wezwała jej z powrotem. Pozostałe dwie Zasiadające, które zrezygnowały i jednocześnie udały się na “dobrowolną” emeryturę, stały się obecnie kobietami o rozbieganym wzroku, ale w odróżnieniu od Lirene i Tsutamy, Toveine jeszcze bardziej stwardniała na swym samotniczym wygnaniu. — Ma dostać pięćdziesiąt sióstr. — W tej Czarnej Wieży nie mogło znajdować się więcej jak dwóch albo trzech mężczyzn, którzy rzeczywiście potrafili przenosić; tego Elaida była pewna. Pięćdziesiąt sióstr powinno unieszkodliwić ich bez trudu. Ale być może będą tam również inni, z którymi trzeba się rozprawić. Różni służalcy, poszukiwacze przygód, głupcy pełni próżnych nadziei i niedorzecznych ambicji. — I ma też zabrać stu... nie, dwustu członków Gwardii.

— Czy jesteś pewna, że to roztropne? Pogłoski o ich sile są z pewnością obłąkańcze, jednak agentka Zielonych w Caemlyn twierdzi, jakoby w tej Czarnej Wieży było ich co najmniej czterystu. To sprytna kobieta. Jak się zdaje, policzyła fury dostawcze, które wyjeżdżają z miasta. Zapewne są ci także znane plotki, że jest z nimi Mazrim Taim.

Elaida postarała się, by jej twarz pozostała nieruchoma, i ledwie jej się to udało. Przecież zabroniła wymieniać imię Taima, a teraz zrobiło jej się niedobrze na myśl o tym, że się nie odważy — nie odważy! — wymierzyć Alviarin żadnej kary. Kobieta patrzyła jej prosto w oczy; tym razem brak obowiązkowego “Matko” był uderzający. I to zuchwałe pytanie, podające w wątpliwość roztropność jej działań! Przecież ona jest Zasiadającą na Tronie Amyrlin! Nie pierwszą pośród równych — Zasiadającą na Tronie Amyrlin!

Otworzywszy największą z lakierowanych szkatułek, zobaczyła rzeźbione z kości słoniowej miniatury ułożone na szarym aksamicie. Oglądanie kolekcji często ją uspokajało, ale częściej jeszcze, podobnie jak robótki na drutach, które uwielbiała, dawało jasno do zrozumienia temu, kto jej towarzyszył, gdzie właściwie jest jego miejsce; bo skoro najwyraźniej poświęcała miniaturom więcej uwagi niźli temu, co owa osoba miała do powiedzenia... Najpierw pogładziła znakomicie wykonanego kota, lśniącego i kształtnego, potem kobietę w zdobnych szatach z jakimś osobliwym zwierzątkiem, zapewne tworem wyobraźni rzeźbiarza, przycupniętym na jej ramieniu, a dopiero po chwili wybrała wykrzywioną w łuk rybę, wyrzeźbioną tak misternie, że wyglądała prawie jak żywa, mimo iż kość pożółkła już ze starości.

— Czterystu awanturników, Alviarin. — Czuła się już znacznie spokojniejsza, zobaczyła bowiem, jak usta Alviarin się zacisnęły. Tylko nieznacznie, ale rozkoszowała się każdą chwilą słabości tej kobiety. — O ile rzeczywiście jest ich tam tylu. Tylko dureń uwierzyłby, że więcej niż dwóch albo trzech potrafi przenosić. I to w najlepszym razie! Przez ostatnie dziesięć lat znalazłyśmy zaledwie sześciu mężczyzn obdarzonych tą zdolnością. Zaledwie dwudziestu czterech podczas ostatnich dwudziestu lat. Poza tym wiesz sama, jak drobiazgowe prowadziłyśmy poszukiwania. Co zaś się tyczy Taima... — Wymówiwszy to imię, poczuła pieczenie w ustach; jedyny fałszywy Smok, któremu kiedykolwiek udało się uciec z rąk Aes Sedai, zanim zdążyły go poskromić. Nie chciała, by taki epizod został odnotowany w Kronikach spisanych za jej panowania, z pewnością nie, dopóki nie zadecyduje, jak go opisać. Obecnie Kroniki nie mówiły nic o tym, co się zdarzyło po jego pojmaniu.

Przejechała kciukiem po łuskach ryby.

— On nie żyje, Alviarin, w przeciwnym razie już dawno usłyszałybyśmy o nim. I nie służyłby al’Thorowi. Uważasz, że mógłby nadal utrzymywać, że jest Smokiem Odrodzonym, gdyby służył Smokowi Odrodzonemu? Czy uważasz, że mógłby przebywać w Caemlyn, gdzie z pewnością przynajmniej Davram Bashere próbowałby go zabić? — Kciuk zaczął sunąć szybciej po figurce z kości słoniowej, kiedy sobie przypomniała, że Marszałek-Generał Saldaei bawi w Caemlyn i przyjmuje rozkazy od al’Thora. Do czego zmierza Tenobia? Żadna z tych myśli nie odbiła się wszakże na twarzy Elaidy, która pozostała tak gładka, że równie dobrze mogłaby należeć do jednej z figurek.

— Dwadzieścia cztery to liczba, którą niebezpiecznie wymawiać na głos — stwierdziła Alviarin ze złowróżbnym spokojem — równie groźna jak dwa tysiące. Kroniki odnotowują jedynie szesnastu. Byłoby to ostatnią rzeczą, jakiej nam trzeba, gdyby tamte lata znowu o sobie przypomniały. Albo gdyby siostry, które wiedzą jedynie tyle, ile im powiedziano, poznały prawdę. Nawet te, które sprowadziłaś z powrotem, dochowują milczenia.

Elaida zrobiła rozbawioną minę. O tym, że Alviarin poznała prawdę o tamtych latach dopiero po swym wyniesieniu do godności Opiekunki, dowiedziała się drogą osobistych dociekań. Z czego Alviarin niekoniecznie zdawała sobie sprawę. W każdym razie nie mogła być pewna.

— Córko, ja takich obaw nie żywię, niezależnie od tego, co mogłoby wyjść na jaw. Któż miałby mnie karać, a jeśli już, to na jakiej podstawie? — To udatnie omijało prawdę, ale najwyraźniej nie zrobiło na tamtej najmniejszego wrażenia.

— Kroniki odnotowują przypadki kilku Amyrlin, które zostały publicznie ukarane z jakichś zazwyczaj niejasnych powodów, ale zawsze mi się wydawało, że tak właśnie jakaś Amyrlin kazałaby to opisać, gdyby stwierdziła, że nie ma żadnego wyboru oprócz...

Elaida uderzyła dłonią w stół.

— Dość, córko! To ja jestem prawem Wieży! To, co do tej pory ukrywano, pozostanie ukryte z takiego samego powodu, dla jakiego tak było przez lat dwadzieścia: dobra Białej Wieży. — Dopiero w tym momencie poczuła ból we wnętrzu dłoni; uniosła rękę, odsłaniając rybę pękniętą na dwie połowy. Ile ta ryba miała lat? Pięćset? Tysiąc? Omal nie zadygotała z wściekłości. W każdym razie znienacka jej głos stężał. — Toveine ma poprowadzić pięćdziesiąt sióstr i dwustu członków Gwardii Wieży do Caemlyn, do Czarnej Wieży, a tam mają poskromić wszystkich mężczyzn zdolnych do przenoszenia, a następnie powiesić ich wraz z tyloma, ilu zdołają pojmać żywcem. — Alviarin nawet nie mrugnęła, słysząc o takim pogwałceniu prawa Wieży. Elaida mówiła prawdę, tak jak sobie ją wyobrażała; biorąc to pod uwagę, biorąc pod uwagę wszystko inne, rzeczywiście była prawem Wieży. — A skoro już o tym mowa, martwych też mają wieszać. Niech to stanowi ostrzeżenie dla każdego mężczyzny, któremu zachce się dotykać Prawdziwego Źródła. Przekaż Toveine, że ma do mnie przyjść. Chcę zaznajomić się z jej planem.

— Stanie się, jak każesz, Matko. — Odpowiedź, chłodna i gładka, nieodparcie kojarzyła się z wyrazem twarzy Alviarin. — Aczkolwiek, o ile wolno mi coś zasugerować, może zechcesz przemyśleć pomysł wysyłania aż tylu sióstr z Wieży. Rebeliantki ewidentnie uznały twoją ofertę za kuszącą. Już nie przebywają w Salidarze, ruszyły w drogę. Doniesienia przyszły z Altary, ale do tej pory dotarły już zapewne do Murandy. I wybrały też swoją własną Amyrlin. — Obrzuciła wzrokiem arkusz na wierzchu pliku papierów, jakby szukała tego nazwiska. — Egwene al’Vere, jak się zdaje.

Fakt, że Alviarin zwlekała z przekazaniem najważniejszej wiadomości aż do teraz, powinien był sprawić, że Elaida eksploduje ze złości. A tymczasem odrzuciła głowę w tył i zaniosła się śmiechem. Nie przytupywała nogami jedynie dlatego, że należało zachować godność. Na widok zdziwienia na twarzy Alviarin zaczęła się śmiać jeszcze serdeczniej, aż wreszcie musiała wytrzeć oczy.

— Ty tego nie zrozumiesz — powiedziała, kiedy nareszcie była zdolna coś wykrztusić pomiędzy napadami wesołości. — Dlatego właśnie jesteś Opiekunką, Alviarin, a nie Zasiadającą. Gdybyś zasiadała w Komnacie, będąc tak ślepa, to po niespełna miesiącu pozostałe umieściłyby cię w jakiejś gablocie i wyjmowały z niej dopiero wtedy, kiedy potrzebowałyby twojego głosu.

— Rozumiem dostatecznie dużo, Matko. — W głosie Alviarin nie słyszało się wzburzenia; w rzeczy samej byłby zdolny okryć szronem mury. — Rozumiem, że trzysta, a może i więcej zbuntowanych Aes Sedai maszeruje na Tar Valon razem z armią dowodzoną przez Garetha Bryne’a uznawanego powszechnie za znamienitego stratega. Nawet jeśli odrzucić co bardziej niedorzeczne doniesienia, ta armia może liczyć ponad dwadzieścia tysięcy żołnierzy, a skoro wiedzie ich Bryne, to mogą werbować rekrutów we wszystkich wioskach i miastach, jakie napotkają na swej drodze. Nie przypuszczam, by miały naprawdę nadzieję opanować miasto, rzecz jasna, ale dalej nie ma w tym nic do śmiechu. Kapitan Naczelny Chubain powinien otrzymać rozkaz przeprowadzenia wzmożonej rekrutacji do Gwardii Wieży.

Ponury wzrok Elaidy padł na pękniętą rybę; wstała i zamaszystym krokiem podeszła do najbliższego okna, stając plecami do Alviarin. Widok pałacu w budowie zmył gorzki smak z ust, swoją rolę odegrał także skrawek papieru, który wciąż ściskała w dłoni.

Uśmiechnęła się do wyobrażenia przyszłego pałacu.

— Trzysta rebeliantek, owszem, ale powinnaś raz jeszcze przeczytać raport Tarny. Co najmniej sto jest już bliskich załamania. — Ufała do pewnego stopnia Tarnie, Czerwonej, która nie miała w głowie miejsca na bzdury i która twierdziła, że rebeliantki podskakują na widok własnych cieni. Zdesperowane owce skrycie poszukujące pasterza, tak je określiła. Niby dzikuska, a jednak rozsądna. Tarna powinna niebawem wrócić; zapewne przedstawi dokładniejszy raport. Co wcale nie znaczyło, by takowy był potrzebny. Plany Elaidy już przynosiły owoce. Ale to trzymała w tajemnicy.

— Tarna jest zawsze pewna, że potrafi zmusić ludzi, by robili to, czego bez wątpienia i tak nie zrobią. — Czy w tych słowach była jakaś emfaza, jakieś dodatkowe znaczenie? Elaida postanowiła to zignorować. Wiele musiała znosić ze strony Alviarin, ale jej dzień jeszcze nadejdzie. I to już niebawem.

— A co się tyczy ich armii, córko, ona twierdzi, że liczy co najwyżej dwa albo trzy tysiące mężczyzn. Gdyby było ich więcej, to już by się postarali, żeby ich zobaczyła, chcąc nas zastraszyć. — Zdaniem Elaidy w doniesieniach agentów zawsze kryła się przesada, która miała sprawić, by wydawały się bardziej cenne. Ufać można było jedynie siostrom. A w każdym razie Czerwonym siostrom. Niektórym. — Jednak nic by mnie to nie obeszło, gdyby mieli dwadzieścia tysięcy, pięćdziesiąt albo nawet i sto. Czy chociaż się domyślasz, dlaczego? — Kiedy się odwróciła, na twarzy Alviarin malował się wyraz doskonałego opanowania, maska skrywająca ślepą ignorancję. — Zdajesz się dobrze orientować we wszelkich aspektach prawa Wieży. Jaka kara czeka rebeliantki?

— Dla przywódczyń — wolno powiedziała Alviarin — ujarzmienie. — Skrzywiła się lekko, a jej spódnice zakołysały się nieznacznie, kiedy przestąpiła z nogi na nogę. Znakomicie. O tym wiedziały nawet Przyjęte, a tymczasem ona nie potrafiła zrozumieć, dlaczego Elaida o to pyta. Bardzo dobrze. — A także dla wielu innych.

— Być może.

Przywódczynie, a w każdym razie ich większość, mogły uniknąć ujarzmienia, pod warunkiem, że poddały się w należyty sposób. Najniższą przewidzianą prawem karą była chłosta w Wielkiej Komnacie przed zgromadzeniem sióstr, po której następował okres co najmniej roku i jednego dnia publicznej pokuty. Nigdzie jednak nie było powiedziane, że karę należało odbyć natychmiast; będą pokutować miesiąc tu, miesiąc tam i tak przez najbliższe dziesięć lat, bezustannie przypominając innym, jak kończy się stawianie oporu Elaidzie. Naturalnie niektóre musiały zostać ujarzmione — Sheriam, kilka ze znaczniejszych, samozwańczych Zasiadających — tylko kilka, by wpoić pozostałym strach przed zrobieniem błędnego kroku, bez równoczesnego osłabiania Wieży. Biała Wieża musi stanowić jedność i być silna. Silna i całkowicie podporządkowana.

— Tylko jedna zbrodnia pośród tych, które popełniły, bezwzględnie domaga się ujarzmienia. — Alviarin otwarła usta. W zamierzchłej przeszłości zdarzały się bunty, zagrzebane tak głęboko w historii, że niewiele sióstr o nich wiedziało; Kroniki milczały, listy ujarzmionych i straconych były ukryte w zapisach dostępnych jedynie Amyrlin, Opiekunce i Zasiadającym, nie licząc kilku bibliotekarek, które je przechowywały. Elaida nie dopuściła Alviarin do głosu. — Każda kobieta, która bezpodstawnie rości sobie prawo do tytułu Zasiadającej na Tronie Amyrlin, winna być ujarzmiona. Jeżeli one wierzyły, że mają jakiekolwiek szanse na powodzenie, to w takim razie ich Amyrlin powinna zostać Sheriam, Lelaine, Carlinya albo któraś z pozostałych. — Tarna doniosła, że Romanda Cassin zrezygnowała z emerytury; Romanda z pewnością chwyciłaby stułę obiema rękami, gdyby dostrzegła chociaż jedną dziesiątą szansy. — A zamiast tego wybrały Przyjętą!

Elaida pokręciła głową ze złośliwym rozbawieniem. Mogła zacytować każde słowo prawa stanowiącego warunki, zgodnie z którymi jakaś kobieta mogła być wybrana Amyrlin — sama, ostatecznie, zrobiła z niego dobry użytek — nigdzie nie było powiedziane, że powinna być pełną siostrą. To było oczywiste, ale nie zostało sformułowane wprost i rebeliantki skorzystały z tej luki.

— One wiedzą, że ich sprawa jest beznadziejna, Alviarin. Będą się nadymać i odgrażać, próbować jakoś uchronić przed karą, po czym rzucą dziewczynę na pożarcie. — Co za szkoda. Ta al’Vere stanowiła jeszcze jeden ważny punkt strategii przeciwko al’Thorowi, a gdyby osiągnęła swą pełną siłę w Jedynej Mocy, wówczas stałaby się najsilniejszą z sióstr od tysiąca lat albo i dłużej. Naprawdę szkoda.

— Gareth Bryne i jego armia wcale mi się nie kojarzą z pustym zadęciem. Będą potrzebowali pięciu albo sześciu miesięcy, żeby dotrzeć do Tar Valon. W tym czasie Naczelny Kapitan Chubain powiększy szeregi Gwardii...

— Ich armia — wycedziła szyderczo Elaida. Co za idiotka z tej Alviarin; za fasadą chłodu kryła się natura królika. Jeszcze chwila, a zacznie powtarzać te bzdury autorstwa Sanche, że Przeklęci wydostali się na wolność. Rzecz jasna nie znała sekretu, ale tak czy owak... — Farmerzy z pikami, rzeźnicy z łukami i krawcy na koniach! Na każdym kroku będą rozmyślali o Błyszczących Murach, które zatrzymały Artura Hawkwinga. — Nie, nie królik. Łasica. Ale prędzej czy później jej futro ozdobi rąbek płaszcza Elaidy. Niechaj Światłość sprawi, by stało się to jak najszybciej. — Z każdym krokiem będą tracili jednego człowieka, o ile nie dziesięciu. Nie byłabym zdziwiona, gdyby nasze rebeliantki pojawiły się tutaj tylko w towarzystwie swoich Strażników. — Zbyt wielu ludzi wiedziało o rozłamie w Wieży. Rzecz jasna, kiedy rebelia zostanie rozbita, będzie można sprawić, by wszystko wydawało się jakimś spiskiem, elementem dążeń młodego al’Thora do władzy, być może. Przeminie wiele lat i wiele pokoleń, zanim wspomnienia zbledną. Wszystkie rebeliantki, wszystkie co do jednej, drogo za to zapłacą.

Elaida zacisnęła dłoń w pięść, jakby chwytała je wszystkie za gardła. Albo choćby samą Alviarin.

— Zamierzam je złamać, córko. Pękną niczym przegniły melon. — Miała to osiągnąć dzięki swej tajemnicy, choćby nie wiadomo ilu farmerów i krawców uczepiło się Garetha Bryne’a, ale niech sobie tamta myśli, co chce. I nagle naszła ją Przepowiednia, pewność wobec rzeczy, których nie widziałaby wyraźniej, nawet gdyby je przed nią ułożono. Dzięki tej pewności była gotowa na ślepo zstąpić w przepaść z urwiska. — Biała Wieża stanie się na powrót całością, silniejszą niż kiedykolwiek. Rand al’Thor stawi się przed Zasiadającą na Tronie Amyrlin i pozna jej gniew. Czarna Wieża zostanie zniszczona w krwi i ogniu, a po jej terenie przejdą siostry. To właśnie Przepowiadam.

Jak zwykle po Przepowiedni dygotała i łapczywie chwytała oddech. Zmusiła się, by stać nieruchomo i prosto, a oddychać powoli; nigdy nie pozwalała, by ktoś widział ją słabą. Za to Alviarin... Wytrzeszczyła oczy najszerzej jak się dało i stała tak, z otwartymi ustami, jakby zapomniała, co chciała powiedzieć. Ze zwitka dokumentów, który trzymała w dłoniach, wyślizgnął się jakiś papier i omal nie upadł na posadzkę, zanim zdążyła go złapać. To sprawiło, że oprzytomniała. W mgnieniu oka na powrót wdziała maskę spokoju, idealne wcielenie opanowania Aes Sedai, ale najwyraźniej wstrząsnęło nią aż po same trzewia. No i bardzo dobrze. Niech się gryzie pewnością zwycięstwa Elaidy. Gryzie i połamie na niej zęby.

Elaida zrobiła głęboki wdech i ponownie usadowiła się za stolikiem do pisania, odłożywszy pękniętą rybę na bok, tak, by nie musiała jej oglądać. Czas najwyższy skorzystać z owoców zwycięstwa.

— Oto twoje dzisiejsze zadania, córko. Pierwszy list zostanie wystosowany do Lady Caraline Damodred...

Elaida przedstawiła szczegółowo swoje plany, uzupełniając to, co Alviarin już wiedziała, ujawniając to, czego jeszcze nie wiedziała, bo ostatecznie Amyrlin musiała współpracować ze swoją Opiekunką, choćby nie wiadomo jak bardzo nienawidziła tej kobiety. Przyjemnie było patrzeć w oczy Alviarin i widzieć, jak się zastanawia, czego jeszcze nie wie. I kiedy Elaida rządziła i dzieliła świat między Oceanem Aryth a Grzbietem Świata, w jej umyśle pląsał obraz młodego al’Thora zdążającego ku niej niczym niedźwiedź zamknięty w klatce, zmierzającego na naukę tańca, którym miał zarabiać na swoje kolacje.

Kroniki raczej nie będą mogły opisać lat Ostatniej Bitwy bez wzmianki o Smoku Odrodzonym, niemniej jednak Elaida wiedziała, że jedno nazwisko będzie ważniejsze od pozostałych. Elaida do Avriny a’Roihan, najmłodsza córka pośledniejszego Domu na północy Murandy, przejdzie do historii jako najlepsza i najsilniejsza Zasiadająca na Tronie Amyrlin, Amyrlin wszech czasów. Najpotężniejsza kobieta w historii świata. Kobieta, która uratowała ludzkość.

Aielowie, stojący w głębokiej kotlinie między niskimi, porośniętymi zbrązowiałą trawą wzgórzami, nieczuli na tumany kurzu nawiewanego przez porywisty wiatr, wyglądali niczym rzeźbione figurki. Fakt, że o tej porze roku ziemię powinny już okrywać śnieżne zaspy, bynajmniej ich nie kłopotał; żaden nigdy nie widział śniegu, a ten żar lejący się jak z wnętrza pieca, mimo że słońce jeszcze nie dotarło do zenitu, był i tak lżejszy niż tam, skąd pochodzili. Całą uwagę skupili na południowym wzniesieniu, w oczekiwaniu na sygnał, który miał zapowiedzieć, że oto nadchodzi przeznaczenie Aielów Shaido.

Sevanna z wyglądu niczym się nie różniła od pozostałych, mimo iż jej obecność oznaczał wianek z Panien, które przykucnęły swobodnie na piętach, z ciemnymi zasłonami zakrywającymi im twarze aż po oczy. Ona również czekała, i to znacznie bardziej niecierpliwie, niźli chętna była zdradzić, ale nie aż tak, by nie liczyło się dla niej nic poza tym. To był pierwszy powód, dla którego to ona dowodziła, a inni jej słuchali. Drugi stanowił fakt, iż ona wiedziała, co się stanie, gdy człowiek przestanie pozwalać, by przebrzmiały obyczaj i przestarzała tradycja wiązały mu ręce.

Podążając za nieznacznym błyskiem jej zielonych oczu, można było dostrzec dwunastu mężczyzn i jedną kobietę, każde z okrągłą tarczą z byczej skóry oraz trzema albo czterema krótkimi włóczniami, odzianych w szarobrązowe cadin’sor, które tutaj stapiały się z tłem równie dobrze jak w Ziemi Trzech Sfer. Efalin, która ukryła swe siwe, krótkie włosy pod shoufą udrapowaną na głowie, zerkała od czasu do czasu w tę samą stronę co Sevanna; denerwowała się, o ile było to możliwe w przypadku Panny Włóczni. Część Panien Shaido udała się na południe, by się przyłączyć do tych idiotek wlokących się za Randem al’Thorem, i Sevanna nie wątpiła, że pozostałe też o tym gadają. Efalin zapewne się zastanawia, czy danie Sevannie eskorty złożonej z Panien, jakby była kiedyś Far Dareis Mai, wystarczy, żeby złagodzić te nastroje. Ale Efalin przynajmniej nie miała wątpliwości, kto sprawuje prawdziwą władzę.

Mężczyźni, którzy dowodzili społecznościami wojowników Shaido, podobnie jak Efalin obserwowali wzniesienie, przynajmniej wtedy, kiedy nie mierzyli się nawzajem wzrokiem. Zwłaszcza zwalisty Maeric, który należał do Seia Doon, oraz Bendhuin z twarzą pokrytą bliznami, z Far Aldazar Din. Kiedy ten dzień dobiegnie wreszcie końca, nic już nie powstrzyma Shaido przed wysłaniem mężczyzny do Rhuidean, by tam, o ile rzecz jasna przeżyje, został naznaczony na wodza klanu. Zanim to jednak nastąpi, Sevanna wypowiadać się będzie jako wódz, ponieważ była wdową po ostatnim z nich. Po dwóch ostatnich. A ci, którzy przebąkiwali, że przynosi pecha, niech się udławią.

Bransolety ze złota i z kości słoniowej zaszczękały cicho, kiedy wygładziła ciemny szal na ramionach i poprawiła naszyjniki. Je również wykonano ze złota i kości słoniowej, ale był wśród nich jeden z samych pereł i rubinów — należał niegdyś do pewnej arystokratki z mokradeł; teraz kobieta ta nosiła biel i usługiwała razem z innymi gai’shain w górach zwanych Sztyletem Zabójcy Rodu — z rubinem wielkości małego kurzego jaja, który spoczywał między jej piersiami. Mieszkańcy mokradeł stanowili źródło bogatych łupów. Promienie słońca odbiły się zielonym płomieniem od wielkiego szmaragdu na palcu Sevanny; te kółka noszone na palcach to jeden z obyczajów mieszkańców mokradeł wart przejęcia. Będzie ich miała więcej pod warunkiem, że dorównają wspaniałością temu.

Większość mężczyzn uważała, że to Maeric albo Bendhuin będą pierwszymi, którzy uzyskają zgodę Mądrych na przejście próby Rhuidean. Jedynie Efalin podejrzewała, że żaden jej nie uzyska, ale tylko podejrzewała; była również dostatecznie przebiegła, by wyrazić swe przypuszczenia, tylko przed Sevanną i nikim innym. Tamci nie byli w stanie ogarnąć swymi umysłami możliwości zerwania ze starym, a Sevanna, mimo iż aż się paliła z niecierpliwości, by przywdziać nowe, doskonale zdawała sobie sprawę, że musi ich prowadzić krok za krokiem. Już i tak wiele się zmieniło w dawnych obyczajach, odkąd Shaido pokonali Mur Smoka i wkroczyli na mokradła-nadal mokre w porównaniu z Ziemią Trzech Sfera zmienić się miało jeszcze więcej. Kiedy al’Thor wpadnie już w jej ręce, kiedy ona poślubi Car’a’carna, wodza wodzów wszystkich Aielów (te bzdury ze Smokiem Odrodzonym zostaną uznane za głupie wymysły mieszkańców mokradeł) — zacznie funkcjonować nowy sposób wybierania wodzów klanów, a także wodzów szczepów. A może nawet przywódców społeczności wojowników. Będą mianowani przez Rand al’Thora. Rzecz jasna kierowany przez nią. A to zaledwie początek. Na przykład ten pomysł — zaczerpnięty od mieszkańców mokradeł — przekazywania posiadanej rangi dzieciom oraz dzieciom dzieci.

Wiatr przez moment zaczął dmuchać jeszcze gwałtowniej, wiejąc ku południu. Zagłuszył odgłosy koni i wozów mieszkańców mokradeł.

Znowu poprawiła szal, potem zdławiła wypełzający na usta grymas. Za żadne skarby nie wolno jej okazać zdenerwowania. Rzut oka w prawo uspokoił jej wzburzenie równie szybko, jak się zrodziło. Tam zgromadziło się ponad dwieście Mądrych Shaido, których przynajmniej część normalnie wpatrywałaby się w nią niczym sępy, ale tym razem utkwiły spojrzenia we wzniesieniu. Niejedna nerwowo poprawiała szal albo wygładzała baniastą spódnicę. Sevanna wydęła usta. Na niektórych twarzach perlił się pot. Pot! Gdzie ich honor, skoro okazują zdenerwowanie na oczach pozostałych?

Wszystkie nieznacznie zesztywniały, kiedy pojawił się nad nimi jakiś młody Sovin Nai, schodzący w dół i opuszczający jednocześnie zasłonę. Podszedł prosto do niej, tak jak należało, ale, ku jej irytacji, podniósł głos na tyle, że wszyscy mogli go usłyszeć.

— Jeden z ich zwiadowców uciekł. Był ranny, ale utrzymał się na koniu.

Przywódcy społeczności zaczęli ruszać z miejsca, zanim jeszcze skończył mówić. Nic z tego. Będą dowodzili podczas walk — doświadczenia Sevanny z bronią kończyły się na trzymaniu włóczni — ale nawet na moment nie pozwoli im zapomnieć, kim jest.

— Rzućcie przeciwko nim wszystkie włócznie — rozkazała głośno — zanim zdążą się przygotować.

Zaczęli protestować jeden przez drugiego.

— Wszystkie włócznie? — spytał z niedowierzaniem Bendhuin. — Masz na myśli wszystkich oprócz tworzących zapory...

Wszedł mu w słowo rozwścieczony Maeric.

— Jeżeli nie zatrzymamy nikogo w odwodzie, to...

Sevanna przerwała im obu.

— Wszystkie włócznie! Tańczymy z Aes Sedai. Musimy je natychmiast pokonać! — Efalin i większość pozostałych z wysiłkiem wprawdzie, ale zdołali zachować spokój, jednak Bendhuin i Maeric skrzywili się, gotowi nadal spierać. Głupcy. Stawali do walki z kilkoma tuzinami Aes Sedai i paroma setkami żołnierzy z mokradeł, a jednak mając ponad czterdzieści tysięcy algai’d’siswai dalej się upierali, nadal chcieli trzymać zapory ze zwiadowców i swoje włócznie w rezerwie, jakby walczyli z innymi Aielami albo jakąś armią mieszkańców mokradeł. — Przemawiam jako wódz klanu Shaido. — Nie musiała tego mówić, ale takie przypomnienie nie było od rzeczy. — Jest ich garstka. — Tym razem każde słowo cedziła z pogardą. — Uda się ich pokonać, ale włócznie muszą poruszać się szybko. O wschodzie słońca byliście gotowi pomścić Desaine. Czyżbym teraz wyczuwała strach? Strach przed kilkoma mieszkańcami mokradeł? Czyżby Shaido utracili honor?

Twarze im skamieniały; tego właśnie chciała. Nawet oczy Efalin przypominały wypolerowane, szare klejnoty, kiedy osłoniła twarz; jej palce zamigotały w mowie Panien, a gdy przywódcy społeczności pobiegli w górę wzniesienia, Panny otaczające Sevannę ruszyły ich śladem. To akurat nie mieściło się w jej planach, ale przynajmniej włócznie ruszyły. Nawet z samego dołu kotliny widziała, jak pozornie nagi teren wypluwa odziane w cadin’sor sylwetki, wszystkie spieszące w stronę południa, długimi krokami, dzięki którym potrafiliby prześcignąć konia. Nie było czasu do stracenia. Z myślą o tym, że później musi rozmówić się z Efalin, Sevanna odwróciła się w stronę Mądrych.

Zostały wybrane spośród tych Mądrych Shaido, które były najsilniejsze we władaniu Jedyną Mocą i przypadało ich sześć albo i siedem na każdą Aes Sedai, otaczającą Randa al’Thora, a jednak Sevanna widziała, że mają wątpliwości. Starały się je ukryć za kamiennymi twarzami, ale i tak nie umiały, zdradzał je rozbiegany wzrok, języki nerwowo zwilżające wargi. Tego dnia umarło wiele tradycji, tradycji równie dawnych i silnych jak prawo. Mądre nie brały udziału w bitwach. Mądre trzymały się z daleka od Aes Sedai. Znały wszak te pradawne opowieści, które mówiły, że Aielowie zostali zesłani do Ziemi Trzech Sfer za to, że zawiedli Aes Sedai, i że zostaną zniszczeni, jeśli jeszcze kiedyś je zawiodą. I znały też te opowieści, które Rand al’Thor powtórzył przed wszystkimi, że służąc Aes Sedai, Aielowie przysięgli powstrzymywać się od przemocy.

Kiedyś Sevanna była przekonana, że te opowieści kłamią, ale ostatnimi czasy pojęła, że zdaniem Mądrych zawierały prawdę. Nikt, ma się rozumieć, jej tego nie powiedział. To nie miało znaczenia. Ona sama nigdy nie odbyła tych wymaganych dwóch wypraw do Rhuidean, aby zostać Mądrą, ale pozostałe ją zaakceptowały, niezależnie od niechęci niektórych. Teraz nie miały już innego wyboru, jak tylko dalej ją akceptować. Bezużyteczne tradycje dawało się przekształcać w nowe.

— Aes Sedai — powiedziała cicho. Pochyliły się w jej stronę przy wtórze stłumionego pobrzękiwania bransolet i naszyjników, by móc słyszeć słowa.-Pojmały Randa al’Thora, Car’a’carna. Musimy im go odebrać. — Na twarzach tej czy tamtej pojawiły się grymasy. Większość wierzyła, że ona chce wziąć żywcem Car’a’carna, by pomścić śmierć Couladina, swego drugiego męża. To rozumiały, ale nie przyszłyby tu z takiego powodu. — Aes Sedai — syknęła gniewnie. — My dotrzymałyśmy naszej obietnicy, a one swoją złamały. My dochowałyśmy wierności, one zaś pogwałciły wszystko. Wiecie, w jaki sposób została zamordowana Desaine. — Wiedziały, oczywiście. Wbite w nią spojrzenia stały się nagle bardziej drapieżne. Zabicie Mądrej równało się zabiciu ciężarnej kobiety, dziecka albo kowala. Niektóre z tych spojrzeń były wręcz krwiożercze. Oczy Theravy, Rhiale, innych. — Jeżeli pozwolimy, by tym kobietom uszło na sucho, wówczas staniemy się czymś gorszym od zwierząt, nie będziemy miały honoru. Ale ja o swój honor dbam.

Powiedziawszy to, z godnością podkasała spódnice i wspięła się na wzgórze, z uniesioną głową, nie oglądając się za siebie. Była pewna, że pozostałe pójdą za nią. Dopilnują tego Therava, Norlea i Dailin, a także Rhiale, Tion, Meira i wszystkie te, które towarzyszyły jej przed kilkoma dniami, kiedy przypatrywała się, jak Aes Sedai biją i wsadzają do drewnianej skrzyni Randa al’Thora. Napomnienie było nawet w większym stopniu skierowane do tych trzynastu niźli do pozostałych, a te nie odważą się jej zawieść. Związała je prawda o tym, jak zginęła Desaine.

Mądre, które zebrały spódnice rękoma, by oswobodzić nogi, nie potrafiły nadążyć za algai’d’siswai w cadin’sor, mimo iż biegły co sił, czyniąc z tego rodzaj wyścigu. Pięć mil po niskich, pofałdowanych wzgórzach, więc bieg nie był długi, a kiedy osiągnęły szczyt jednego ze zboczy, stwierdziły, że taniec włóczni już się zaczął. W pewnym sensie.

Tysiące algai’d’siswai tworzyły ogromną plamę zamaskowanych szarości i brązów rojących się wokół kręgu utworzonego z wozów mieszkańców mokradeł, który sam z kolei otaczał niewielką kępę drzew z rzadka urozmaicających ten teren. Sevanna gniewnie wciągnęła oddech. Aes Sedai miały nawet czas na to, by wciągnąć wszystkie konie do środka. Włócznie otoczyły wozy, napierając na nie, po czym obsypały je gradem strzał, ale ci na samym przedzie zdawali się jakby napierać na niewidzialny mur. Z początku te strzały, które osiągały najwyższy łuk, przechodziły ponad tym murem, ale potem również one zaczęły uderzać w niewidzialną barierę i odskakiwać w tył. Wśród Mądrych podniósł się głuchy pomruk.

— Widzicie, co robią Aes Sedai? — spytała rozzłoszczona Sevanna, jakby również ona widziała sploty Jedynej Mocy. Miała ochotę zacząć szydzić; Aes Sedai były głupie z tymi ich Trzema Przysięgami, którymi tak się chełpiły. Będzie i tak za późno, kiedy stwierdzą nareszcie, że muszą użyć Mocy w charakterze broni, a nie tylko do tworzenia bariery. Pod warunkiem, że Mądre nie będą stały zbyt długo z wytrzeszczonymi oczyma. W którymś z tych wozów był ukryty Rand al’Thor, być może wciąż wepchnięty do skrzyni niczym bela jedwabiu. Czekał, aż ona go stamtąd wyciągnie. Skoro Aes Sedai potrafiły utrzymać go w niewoli, ona też będzie zdolna, przy pomocy Mądrych. I obietnicy.

— Therava, poprowadź teraz swoją połowę na zachód. Bądź gotowa zaatakować w tym samym momencie co ja. Za Desaine i za toh, które Aes Sedai są nam winne. Zmusimy je do stawienia czoła swemu toh, czego jeszcze nikt przedtem nie dokonał.

Mówienie o zmuszaniu kogoś do wypełnienia swego zobowiązania, skoro ten ktoś wcale nie przyjął go do wiadomości, było próżną przechwałką, niemniej w gniewnych pomrukach ze strony pozostałych kobiet Sevanna posłyszała zajadłe obietnice zmuszenia Aes Sedai do sprostania ich toh. Te jednak, które zabiły Desaine na rozkaz Sevanny, stały cicho. Therava nieznacznie zacisnęła wąskie wargi, ale ostatecznie powiedziała tylko:

— Będzie, jak rzeczesz, Sevanno.

Sevanna, sadząc swobodne susy, poprowadziła połowę swoich Mądrych ku wschodniej flance bitwy, o ile w ogóle można było jeszcze użyć tego określenia. Chciała pozostać na wzniesieniu, skąd miała dobry widok — tak właśnie wódz klanu albo przywódca bitwy kierował tańcem włóczni — ale w tej jednej kwestii nie zyskała poparcia nawet ze strony Theravy i tych wszystkich, które znały tajemnicę śmierci Desaine. Ubiory stojących w szeregu Mądrych mocno kontrastowały z odzieżą algai’d’siswai, bielą bluzek algode, ciemnymi, wełnianymi spódnicami i szalami, połyskującymi bransoletami i naszyjnikami oraz sięgającymi do pasa włosami przewiązanymi ciemnymi chustami. Mimo iż zdecydowały, że wezmą udział w tańcu włóczni, zamiast stać na oddalonym wzniesieniu, nie wierzyła, by już do nich dotarło, że tego dnia będą walczyły w prawdziwej bitwie. Po tym dniu już nic nigdy nie będzie takie samo, a jasyr Randa al’Thora stanie się drobnym kamieniem w fundamencie nowej rzeczywistości.

Pośród algai’d’siswai ruszających w stronę wozów jedynie wzrost odróżniał mężczyzn od Panien. Zasłony i shoufy zakrywały głowy i twarze, a cadin’sor to cadin’sor, niezależnie od kroju wyróżniającego dany klan, szczep czy społeczność. Ci na samym skraju pierścienia oblegającego wozy wyglądali na zdezorientowanych, burczeli coś do siebie w oczekiwaniu na dalszy rozwój wydarzeń. Przybyli przygotowani na taniec z błyskawicami Aes Sedai, a teraz tłoczyli się niecierpliwie, zbyt daleko w tyle, by móc już użyć rogowych łuków pochowanych do skórzanych futerałów przytroczonych do pleców. Gdyby to zależało od Sevanny, nie musieliby czekać dłużej.

Wsparłszy dłonie na biodrach, przemówiła do pozostałych Mądrych:

— Te na południe ode mnie będą przeszkadzały w tym, co robią Aes Sedai. Te na północy będą atakować. Naprzód włócznie! — Wydawszy ten rozkaz, odwróciła się, by móc obserwować zagładę Aes Sedai, którym się zdawało, że walczą wyłącznie ze stalą.

Nic się nie stało. Przed nią przelewała się bezużytecznie masa algai’d’siswai, a najgłośniejszym dźwiękiem było sporadyczne walenie włóczni o tarcze. Sevanna opanowała gniew, zwijając go niczym nić z kołowrotka. Była taka pewna, że staną się gotowe na wszystko, gdy im się pokaże zmasakrowane ciało Desaine, ale skoro nadal uważały atak na Aes Sedai za coś nie do pomyślenia, będzie musiała tak długo przemawiać do ich poczucia winy, aż uznają, że powinny przywdziać biel gai’shain.

Nagle w stronę wozów poleciała łukiem kula czystego ognia wielkości ludzkiej głowy, skwiercząc i świszcząc, za nią kolejna, całe tuziny. Supeł w jej wnętrzu rozluźnił się. Z zachodu, od strony Theravy i pozostałych, nadlatywało coraz więcej kul ognia. Ponad płonącymi wozami zaczęły się wznosić pierwsze szare wici dymu, które prędko gęstniały w grube czarne słupy; pomruki algai’d’siswai zmieniły natężenie, a mimo iż ci, którzy znajdowali się tuż przed nią, poruszyli się zaledwie odrobinę, poczuła wyraźny napór do przodu. Od strony wozów słychać było okrzyki, okrzyki mężczyzn wyjących ze złości, wyjących z bólu. Bariery utworzone przez Aes Sedai runęły. Zaczęło się, a koniec mógł być tylko jeden. Rand al’Thor będzie należał do niej; on jej ofiaruje Aielów, którzy zagarną wszystkie mokradła, a zanim umrze, da jej córki i synów, którzy poprowadzą za nią Aielów. Niewykluczone, że może się to okazać nawet przyjemne; był całkiem przystojny, silny i młody.

Nie oczekiwała, że Aes Sedai poddadzą się łatwo, i w istocie, nie poddały się. Kule ognia zaczęły padać między włócznie, przemieniając odziane w cadin’sor sylwetki w pochodnie, a z jasnego nieba lunął deszcz błyskawic, które wyrzucały ludzi i ziemię w powietrze. Niemniej jednak Mądre uczyły się na podstawie tego, co widziały, zresztą może już umiały i tylko dotychczas się wahały; większość tak rzadko przenosiła, zwłaszcza tam, gdzie mógł to widzieć ktoś jeszcze oprócz nich samych, że tylko druga Mądra wiedziała, czy dana kobieta to potrafi. Niezależnie od powodu, kiedy błyskawice zaczęły atakować włócznie Shaido, jeszcze więcej ich poleciało w stronę wozów.

Nie wszystkie trafiały w cel. Kule ognia, niektóre wielkości koni, przelatywały niczym smugi przez powietrze, srebrne błyskawice dziabały ziemię niczym włócznie spadające z nieba, a czasami nagle odlatywały na bok, jakby odbiły się od jakiejś niewidzialnej tarczy, albo gwałtownie wybuchały w połowie lotu, względnie zwyczajnie znikały. Powietrze wypełniło się hukiem i trzaskiem, które mieszały się z wrzaskami i okrzykami ludzi. Sevanna wpatrywała się z zachwytem w niebo. W jej oczach wyglądało to niczym jeden z pokazów Iluminatorów, o których tyle się naczytała.

Nagle świat w jej oczach pobielał; odniosła wrażenie, jakby leciała w powietrzu. A po chwili, gdy już odzyskała wzrok, leżała płasko na ziemi w odległości kilkunastu kroków od miejsca, gdzie przedtem stała; bolały ją wszystkie mięśnie, łapczywie chwytała oddech i pokrywały ją grudy błota. Miała wrażenie, że jej włosy chcą się oderwać od czaszki. Inne Mądre również leżały wokół nierównego leja o średnicy piędzi; z sukien niektórych unosiły się cieniutkie smużki dymu. Nie wszystkie padły na ziemię — na niebie nadal toczyła się bitwa na ogień i błyskawice — jednak nazbyt wiele. Musiała cisnąć je z powrotem w wir tańca.

Z wysiłkiem zaczerpnęła powietrza, po czym niezdarnie podniosła się, nawet nie otrzepując sukni.

— Naprzód, włócznie! — krzyknęła. Schwyciwszy Estalaine za kanciaste ramiona, zaczęła ją brutalnie podnosić, po czym zobaczyła jej wytrzeszczone, niebieskie oczy i zrozumiała, że ta kobieta nie żyje; wypuściła ją z rąk. Podźwignęła oszołomioną Doraillę, po czym wyrwała włócznię z ręki jakiegoś leżącego Wędrowca Burzy i uniosła ją wysoko. — Naprzód, włócznie! — Niektóre z Mądrych zdawały się pojmować ją dosłownie, bo rzuciły się w sam środek kłębowiska utworzonego przez algai’d’siswai. Inne jednakże aż tak bardzo nie potraciły głów, bo zabrały się do pomagania tym, które próbowały wstać, a burza ognia i błyskawic nadal szalała, kiedy Sevanna ruszyła biegiem wzdłuż szeregu Mądrych, wymachując włócznią i pokrzykując: — Naprzód, włócznie! Włócznie do ataku!

Miała ochotę się roześmiać, roześmiała się więc. Oblepiona błotem, otoczona przez furię bitwy, a jednak nigdy w życiu nie czuła takiego uniesienia. Prawie żałowała, że nie zdecydowała się zostać Panną Włóczni. Prawie. Panna Włóczni nie mogła w żadnej sytuacji zostać wodzem klanu, podobnie jak żaden mężczyzna nie mógł zostać Mądrą; droga Panny do władzy polegała na wyrzeczeniu się włóczni i zostaniu Mądrą. Jako żona wodza klanu dzierżyła władzę w wieku, w którym Pannie ledwie ufano na tyle, by dać jej do ręki włócznię, a uczennicy Mądrej, by dać jej wiadro na wodę. A teraz miała to wszystko, była i Mądrą, i wodzem klanu, aczkolwiek czekało ją jeszcze trochę wysiłku, żeby uprawomocnić ten drugi tytuł. Tytuły znaczyły tak niewiele, skoro już miała władzę, dlaczego jednak nie miałaby posiadać i jednego, i drugiego?

Czyjś nagły krzyk sprawił, że się odwróciła i wytrzeszczyła oczy na widok kudłatego, szarego wilka, który rozdzierał gardło Dosery. Nie zastanawiając się, cisnęła włócznię w jego bok. Kiedy zwierzę obracało się, by chwycić zębami drzewce, drugi wilk przeskoczył obok niej, żeby się rzucić na tyły algai’d’siswai, potem jeszcze jeden i następne; rozszarpywały odziane w cadin’sor sylwetki, gdziekolwiek nie spojrzała.

Przeszył ją zabobonny lęk, kiedy wyswobadzała włócznię. Aes Sedai przywołały wilki, by te walczyły w ich imieniu. Nie potrafiła oderwać wzroku od zabitego przez siebie zwierzęcia. Aes Sedai... Nie. Nie! To nie mogło niczego zmienić. Ona do tego nie dopuści.

W końcu udało jej się oderwać wzrok, ale zanim zdążyła wydać polecenie Mądrym, inny widok sprawił, że język stanął jej kołkiem i wytrzeszczyła oczy. Grupka kawalerzystów z mokradeł, w czerwonych hełmach i napierśnikach, okładających dookoła mieczami, dźgających długimi lancami, w samym środku algai’d’siswai. Skąd oni się tu wzięli?

Nawet do niej nie dotarło, że powiedziała to na głos, dopóki nie usłyszała Rhiale.

— Próbowałam ci to powiedzieć, Sevanno, ale nie słuchałaś. — Kobieta o płomiennorudych włosach spojrzała z niesmakiem na jej zakrwawioną włócznię; Mądre nie powinny dotykać włóczni. Ostentacyjnie wcisnęła broń pod pachę, tak jak to robili wodzowie, a Rhiale ciągnęła dalej: — Mieszkańcy mokradeł zaatakowali z południa. Mieszkańcy mokradeł i siswai’aman. — Włożyła w to słowo całą pogardę, jaka należała się tym, którzy nazywali siebie Włóczniami Smoka. — A także Panny. I... I są tam również Mądre.

— Walczą? — spytała z niedowierzaniem Sevanna, zanim do niej dotarło, jak to zabrzmi. Skoro ona mogła odrzucić przegniły obyczaj, to w takim razie ci oślepieni przez słońce durnie z południa, którzy nadal nazywali siebie Aielami, też mogli to zrobić. Niemniej jednak nie przewidziała tego. Bez wątpienia to Sorilea je sprowadziła; ta starucha przypominała Sevannie górską lawinę, która zmiata wszystko, co napotka na swej drodze. — Musimy je natychmiast zaatakować. Nie dostaną Randa al’Thora. Ani też nie przeszkodzą w pomszczeniu Desaine — dodała na widok zogromniałych oczu Rhiale.

— To są Mądre — przypomniała jej beznamiętnym głosem druga kobieta i Sevanna, choć z goryczą, musiała zrozumieć. Udział w tańcu włóczni już był czymś złym, ale walka Mądrych z Mądrymi była czymś, czego Rhiale nie potrafiłaby znieść. Zgodziła się, że Desaine musi umrzeć, bo był to jedyny sposób, żeby zmusić inne Mądre, nie wspominając już o algai’d’siswai, by zaatakowały Aes Sedai, a należało to zrobić, by dostać Randa al’Thora w swoje ręce, a wraz z nim wszystkich Aielów, ale to dokonało się w tajemnicy, w otoczeniu podobnie myślących kobiet. Teraz miało się stać na oczach wszystkich. Idiotki i tchórze, wszystkie!

— A zatem walczcie z każdym wrogiem, którego zmusicie do walki, Rhiale. — Każde słowo cedziła z taką pogardą, na jaką ją było stać, ale Rhiale tylko skinęła głową i poprawiła szal, po czym, rzuciwszy jeszcze jedno spojrzenie na włócznię, którą Sevanna trzymała pod pachą, powróciła na swoje miejsce w szeregu.

Być może był to sposób na to, by zmusić tamte Mądre do wykonania pierwszego ruchu. Lepiej atakować z zaskoczenia, ale jeszcze lepiej wyrwać z ich rąk Randa al’Thora. Czego by nie dała za kobietę, która potrafi przenosić i robi to, co jej się każe bez wykrętów. Czego by nie dała, żeby się znaleźć na jakimś wzniesieniu, z którego mogłaby obserwować przebieg bitwy.

Trzymając włócznię w pogotowiu i nie spuszczając czujnego wzroku z wilków — te, które widziała, albo właśnie zabijały mężczyzn i kobiety w cadin’sor, albo same już nie żyły — odwróciła się, by wykrzyknąć słowa zachęty. Na południu do rzesz Shaido wdzierało się teraz więcej ognia i błyskawic niż przedtem, ale jej zdaniem to nie czyniło różnicy. Tamta bitwa, z udziałem wybuchów ognia, ziemi i ludzi, toczyła się nadal, niczym nie zakłócona.

— Naprzód, włócznie! — krzyknęła, wymachując własną. — Naprzód, włócznie! — Pośród kotłujących się algai’d’siswai nie umiała wypatrzeć żadnego z tych durniów, którzy obwiązywali sobie skronie skrawkami czerwonej materii i nazywali siswai’aman. Być może było ich zbyt niewielu, by mogli zmienić przebieg wypadków. Grupki mieszkańców mokradeł z pewnością zdawały się nieliczne i oddalone od siebie. Widziała właśnie, jak. jedna z nich została stratowana przez ludzi i konie, przez dźgające włócznie. — Naprzód, włócznie! Naprzód, włócznie! — Jej głos przepełniało podniecenie. Jeżeli nawet Aes Sedai przywołały dziesięć tysięcy wilków, jeżeli Sorilea sprowadziła tysiąc Mądrych i sto tysięcy włóczni, to Shaido i tak będą tego dnia zwycięzcami. Shaido i ona sama. Sevanna z Jumai Shaido, to imię zostanie zapamiętane na zawsze.

Nagle wśród ryku bitwy rozległ się jakiś głuchy łomot. Zdawał się dobiegać od strony wozów Aes Sedai, ale nie było pewności, kto go wywołał, one czy Mądre. Nie lubiła rzeczy, których nie rozumiała, ale nie zamierzała prosić Rhiale ani żadnej innej, by ją oświeciła. I do tego ten brak umiejętności, którą wszystkie, w odróżnieniu od niej, posiadały. Dla nich nie miało to znaczenia, ale kolejną rzeczą, której nie mogła znieść, było to, że inni dysponowali mocą, jakiej ona nie miała.

Błysk światła pojawił się pośród algai’d’siswai, wrażenie, że coś wiruje, pochwycone kątem oka, ale kiedy się odwróciła. by spojrzeć w tamtą stronę, nie zobaczyła nic. Po chwili tamto się powtórzyło, znowu ten błysk światła widziany na skraju pola widzenia, i znowu, kiedy się odwróciła, niczego nie było. Doprawdy, zbyt wielu rzeczy nie rozumiała.

Zachęcając je okrzykami, zmierzyła wzrokiem szereg Mądrych Shaido. Niektóre wyglądały na całkiem zszargane, ich długie chusty poznikały, rozwiane włosy zwisały w zlepionych potem strąkach, a spódnice i bluzki miały powalane błotem albo nawet porwane. Na ziemi leżało i głośno jęczało co najmniej tuzin, a siedem innych spoczywało całkiem nieruchomo, z szalami na twarzach. Ją interesowały te, które trzymały się na nogach. Rhiale i Alarys, której rzadkie, czarne włosy były teraz całkiem potargane. Someryn, która zwykła nosić rozsznurowaną bluzkę, by ukazywać rowek między piersiami głębszy niźli u Sevanny, a także Meira z pociągłą twarzą, bardziej jeszcze ponurą niż zazwyczaj. Krępa Tion i chuda Belinde, i Modarra, wysoka jak mężczyzna.

Któraś z nich powinna jej powiedzieć, jeśli przygotowały coś nowego. Tajemnica śmierci Desaine przywiązała je do niej; nawet w przypadku Mądrej ujawnienie czegoś takiego równałoby się życiu będącemu jednym pasmem bólu — i co gorsza, hańby — a także starań o sprostanie toh, o ile nie wygnano by jej po prostu nago do dziczy, gdzie żyłaby jak potrafi albo umarła, a najprawdopodobniej zostałaby niczym dzikie zwierzę zabita przez tego, kto by ją pierwszy znalazł. A mimo to Sevanna była przekonana, że one rozkoszują się, podobnie jak pozostałe, ukrywaniem przed nią różnych rzeczy, ukrywaniem tego, co Mądre poznały podczas nauk i wypraw do Rhuidean. Coś będzie trzeba z tym zrobić, ale później. Nie okaże słabości, wypytując je teraz.

Stanąwszy znowu twarzą do pola bitwy, stwierdziła, że szale się przechylają i to na jej korzyść. Na południu kule ognia i błyskawice lały się z nieba ulewą równie gęstą jak dotąd, ale nie na wprost niej, a na zachodzie i północy w ogóle ustały. Pociski wycelowane w stronę wozów w dalszym ciągu o wiele częściej nie docierały do ziemi, a jednak w wysiłkach Aes Sedai dostrzegało się z pewnością osłabienie. Zostały zepchnięte do defensywy. Sevanna wygrywała!

W tym samym momencie, w którym ta myśl przeszyła ją jakby najczystszym żarem, Aes Sedai ucichły. Jedynie na południu ogień i błyskawice wciąż jeszcze padały pomiędzy algai’d’siswai. Otworzyła usta, chcąc krzyknąć, że zwyciężyli, gdy nagle zrozumienie kazało jej umilknąć. Ogień i błyskawice niczym burza spadały na wozy, spadały i rozbijały się o jakąś niewidzialną przeszkodę. Dym unoszący się od płonących wozów stopniowo obrysowywał przypominający kopułę, jak się po jakimś czasie okazało, kształt; jego kłęby dobywały się z otworu w samym szczycie tej niewidzialnej konstrukcji.

Sevanna odwróciła się błyskawicznie, by ogarnąć wzrokiem szereg Mądrych, z taką miną, że kilka cofnęło się przed nią, a może przed widokiem włóczni w jej ręku. Wiedziała, że wygląda na gotową jej użyć — była do tego zdolna.

— Dlaczego pozwoliłyście im to zrobić? — wybuchnęła. — Dlaczego? Miałyście udaremniać wszystko, co będą robiły, nie dopuszczać, by budowały kolejne mury!

Tion wyglądała na bliską opróżnienia żołądka, a jednak wsparła pięści na obfitych biodrach i spojrzała Sevannie w twarz.

— To nie Aes Sedai.

— Nie Aes Sedai? — warknęła Sevanna. — To kto? Te inne Mądre? Mówiłam wam, że trzeba je atakować!

— To nie kobiety — odparła Rhiale łamiącym się głosem. — To nie... — Z pobladłą twarzą przełknęła ślinę.

Sevanna odwróciła się powoli, by spojrzeć na kopułę, i dopiero wtedy przypomniała sobie, że powinna zaczerpnąć powietrza. W otworze, z którego wylatywał dym, coś się pojawiło. Sztandar mieszkańców mokradeł. Dym nie przesłonił go całkowicie. Na purpurowym tle dysk, z jedną połową białą, a drugą czarną, obie przedzielone falistą linią, zupełnie jak ten wizerunek na skrawkach materii noszonych przez siswai’aman. Sztandar Randa al’Thora. Czy był tak silny, że dał radę się wyswobodzić, pokonać wszystkie Aes Sedai i jeszcze to wznieść? Tak musiało być.

Burza nadal nękała ściany kopuły, ale Sevanna słyszała za swoimi plecami pomrukiwania. Kobiety myślały o odwrocie. Nie ma mowy. Zawsze wiedziała, że władzę zdobywa się najłatwiej, zdobywając mężczyzn, którzy ją posiadali, i już jako dziecko była przekonana, że urodziła się z bronią, dzięki której będzie zdolna ich pokonać. Suladric, wódz klanu Shaido, zakochał się w niej, kiedy miała szesnaście lat, a po jego śmierci wybierała takich, którzy zgodnie z wszelkim prawdopodobieństwem musieli odnieść sukces. Zarówno Muradin; jak i Couladin wierzyli, że to oni właśnie wzbudzili zainteresowanie, a kiedy Muradinowi nie udało się wrócić z Rhuidean, podobnie jak wielu innym mężczyznom, jeden uśmiech przekonał Couladina, że ją zdobył. I mimo iż władza wodza klanu bladła w porównaniu z władzą, jaką posiadał Car’a’carn, było to niczym w porównaniu z tym, co widziała przed sobą. Zadygotała, jakby właśnie ujrzała w namiocie-łaźni najpiękniejszego mężczyznę świata. Kiedy Rand al’Thor stanie się jej własnością, Sevanna zdobędzie cały świat.

— Atakujcie! — rozkazała. — Mocniej! Upokorzymy te Aes Sedai za Desaine! — I będzie miała Randa al’Thora.

Nagle od czoła bitwy rozległ się ryk, mężczyźni krzyczeli, wrzeszczeli. Zaklęła, nie widząc, co się tam dzieje. Ponownie krzyknęła w stronę Mądrych, że mają nasilić atak, ale wydało jej się, że napór ognia i błyskawic na kopułę słabnie. A potem pojawiło się tam coś, co tym razem zobaczyła wyraźnie.

W pobliżu wozów odziane w cadin’sor postacie i grudy ziemi wyleciały w powietrze z hukiem gromu, nie w jednym miejscu, tylko wzdłuż długiej linii. Ziemia ponownie eksplodowała, i raz jeszcze, i jeszcze, za każdym razem odrobinę dalej od obleganych wozów. Nie linia, ale gruby pierścień eksplodującej ziemi, mężczyzn i Panien, które, nie miała wątpliwości, pokonały biegiem pełny krąg wokół wozów. I jeszcze raz, i znowu, coraz bardziej się rozszerzając, i nagle algai’d’siswai przepychali się obok niej, przebijając się przez szereg Mądrych, biegnąc.

Sevanna rzuciła się na nie ze swoją włócznią, bijąc po głowach i barkach, nie dbając o to, że grot włóczni stawał się coraz bardziej czerwony.

— Stójcie i walczcie! Stójcie, na honor Shaido! — Biegli dalej, nie zważając na nią. — Nie macie honoru! Stójcie i walczcie! — Dźgnęła uciekającą Pannę w plecy, ale uciekająca tłuszcza tylko zdeptała leżącą. Nagle dotarło do niej, że część Mądrych zniknęła, a inne podnoszą ranne z ziemi. Kiedy Rhiale odwróciła się, wyraźnie gotując się do ucieczki, Sevanna chwyciła wyższą kobietę za ramię, wygrażając jej włócznią. Nie przejmowała się tym, że Rhiale potrafi przenosić. — Musimy walczyć! Nadal możemy go mieć!

Twarz drugiej kobiety zamieniła się w maskę strachu.

— Wszystkie zginiemy, jeśli będziemy walczyć! Albo skończymy przykute łańcuchami do namiotu al’Thora! Zostań sobie i umieraj, Sevanno, jeśli chcesz. Ja nie jestem Kamiennym Psem! — Wyrwała rękę z uścisku i popędziła na wschód.

Sevanna stała tam jeszcze chwilę, pozwalając mężczyznom i Pannom popychać się to w jedną, to w drugą stronę, kiedy tak gnali w panice. A potem cisnęła włócznię na ziemię i obmacała wiszącą u pasa sakiewkę, w której kryła się mała kostka ze zdobnie rzeźbionego kamienia. Dobrze, że poczekała z jej wyrzuceniem. Została jej jeszcze jedna cięciwa do łuku. Podkasawszy spódnice, by uwolnić nogi, przyłączyła się do chaotycznej ucieczki, ale o ile cała reszta umykała zdjęta panicznym strachem, ona biegła z planami wirującymi jej w głowie. Jeszcze zmusi Randa al’Thora, by przed nią uklęknął, al’Thora i Aes Sedai.

Alviarin nareszcie opuściła apartamenty Elaidy, z pozoru równie chłodna i opanowana jak zawsze. Wewnętrznie czuła się wyżęta niczym mokra ścierka. Udało jej się stawiać pewne kroki po długich, krętych schodach, nawet na tym poziomie wykutych z marmuru. Przebiegający obok niej z codziennymi posyłkami służący w liberiach kłaniali się i dygali, widząc jedynie Opiekunkę demonstrującą spokój właściwy Aes Sedai. Niżej zaczęły się pojawiać siostry, w tym niejedna w szalu z frędzlami o barwach jej Ajah, jakby chciały dodatkowo zaakcentować tym formalnym strojem, że są pełnymi Aes Sedai. Po drodze przyglądały jej się badawczo, często niespokojnie. Jedynie Danelle ją zignorowała, rozmarzona Brązowa siostra. Miała swój udział w obaleniu Siuan Sanche i wyniesieniu Elaidy, ale pogrążona we własnych myślach, bez przyjaciółek nawet wśród własnych Ajah, zdawała się nie zauważać, że zepchnięto ją na ubocze. Pozostałe były tego świadome aż nadto. Berisha, szczupła i twardooka Szara oraz Kera, obdarzona tymi jasnymi włosami i niebieskimi oczami, jakie zdarzały się u niektórych Tairenian, i z całą tą arogancją jakże powszechną u Zielonych, zdobyły się nawet na dygnięcie. Norine miała taką minę, jakby zamierzała to zrobić, a jednak nie zdecydowała się; wielkooka, czasami prawie tak samo marzycielska jak Danelle i równie pozbawiona przyjaciół, nie cierpiała Alviarin. Skoro Opiekunka miała pochodzić z Białych, jej zdaniem powinna nią zostać Norine Dovarna.

Od sióstr nie wymagano, by okazywały uprzejmość Opiekunce, ale te bez wątpienia miały nadzieję, że w razie konieczności Alviarin wstawi się za nimi u Elaidy. Inne tylko się zastanawiały, jakież to rozkazy ona niesie, czy może któraś siostra ma być tego dnia zganiona za jakieś niedociągnięcie. Nawet Czerwone nie pokonywały tych pięciu poziomów, by dotrzeć do nowych apartamentów Amyrlin, o ile nie zostały wezwane, i niejedna siostra autentycznie się ukrywała, kiedy Elaida schodziła na dół. Samo powietrze zdawało się rozpalone, gęste od strachu, który nie miał nic wspólnego z rebelią czy przenoszącymi mężczyznami.

Kilka sióstr próbowało ją zagadać, ale Alviarin mijała je, niezbyt uprzejmie, niemal nie zauważając zaniepokojenia wykwitającego w ich oczach, w momencie gdy rozumiały, że wyraźnie nie chce się zatrzymać. Obraz Elaidy wypełniał jej myśli tak samo jak pozostałym. Elaida była kobietą o wielu obliczach. Na pierwszy rzut oka widziało się piękność pełną godności i rezerwy, na drugi kobietę ze stali, groźną jak obnażone ostrze. Ona stosowała siłę tam, gdzie inni uciekali się do perswazji, waliła pałką tam, gdzie inni próbowali dyplomacji albo posunięć Gry Domów. Każdy, kto ją poznał, dostrzegał inteligencję, ale dopiero po jakimś czasie widziało się, że mimo takiego umysłu, ona widzi tylko to, co chce widzieć, i stara się uprawomocnić wszystko, co chce, by było prawdziwe. Od tych dwóch bezsprzecznie przerażających cech gorsze było to, że tak często odnosiła sukcesy. Zaletą był Talent Przepowiadania.

Łatwo było o nim zapomnieć; objawiał się tak chaotycznie i rzadko. Poza tym tyle czasu minęło od ostatniej Przepowiedni, że już sama nieprzewidywalność potrafiła porazić niczym piorun. Nikt nie umiał orzec, kiedy to się stanie, nawet sama Elaida, i nikt nie umiał przewidzieć, co objawi. Teraz Alviarin czuła niemalże mglistą obecność tej kobiety, jakby ta ją śledziła.

Być może należało ją zabić. Jeżeli nawet, Elaida nie będzie pierwszą, którą Alviarin zabiła potajemnie. A jednak wahała się z podjęciem tego kroku bez wyraźnych rozkazów albo przynajmniej przyzwolenia.

Weszła do własnych apartamentów i poczuła ulgę, jakby cień Elaidy nie był w stanie przekroczyć ich progu. Głupia myśl. Gdyby Elaida podejrzewała, jaka jest prawda, wówczas tysiące lig nie powstrzymałoby jej od skoczenia do gardła Alviarin. Elaida wymagała od niej ciężkiej pracy, a także osobistego wkładu przy wdrażaniu rozkazów opatrzonych podpisem i pieczęcią Amyrlin — ale należało jeszcze podjąć decyzję, które z tych rozkazów mają być rzeczywiście zrealizowane. Decyzja, rzecz jasna, nie należała do Elaidy. Ani też do niej samej.

Jej komnaty były mniejsze od tych, które zajmowała Elaida, aczkolwiek sklepienia miały wyższe, balkon zaś wychodził na wielki plac przed Wieżą. Alviarin stawała niekiedy na nim, żeby popatrzeć na rozciągające się przed nią Tar Valon, największe miasto świata, pełne niezliczonych tysięcy takich, którzy byli czymś jeszcze pośledniejszym niźli pionki na planszy do gry w kamienie. Umeblowanie z jasnego, prążkowanego drewna inkrustowanego perłami i bursztynem pochodziło z Arad Doman. Dopełniały go barwne dywany utkane we wzory złożone z kwiatów i zakrętasów, a jeszcze barwniejsze gobeliny przedstawiały lasy, kwiaty i pasące się jelenie. Wszystko to należało do poprzedniej mieszkanki tych pokoi, i nawet jeśli zachowała je przede wszystkim dlatego, że nie chciało jej się marnować czasu na wybieranie nowych, to miały jej ponadto przypominać, jaka jest cena porażki. Leane Shariff maczała palce w rozmaitych spiskach i przegrała, a teraz była odcięta od Jedynej Mocy na zawsze, bezradna uciekinierka zależna od czyjejś łaski, skazana na życie w nędzy, dopóki sama go nie zakończy albo zwyczajnie nie przyłoży twarzy do ściany i nie umrze. Alviarin słyszała o kilku ujarzmionych kobietach, którym udało się przeżyć, ale postanowiła wątpić w takie historie, dopóki osobiście którejś nie pozna. Co wcale nie znaczyło, by miała na to chociaż cień ochoty.

Za oknami widziała jaskrawe światło wczesnego popołudnia, zanim jednak pokonała połowę drogi przez bawialnię, światło nagle zmętniało, jakby zapadł już wieczór. Ten mrok wcale jej nie zaskoczył. Odwróciła się i natychmiast padła na kolana.

— Wielka Pani, żyję, by służyć.

Przed nią stała wysoka kobieta, ciemny cień i srebrne światło. Mesaana.

— Powiedz mi, co się stało, dziecko. — Jej głos miał brzmienie srebrnych dzwoneczków.

Klęcząca Alviarin powtórzyła każde słowo, jakie powiedziała jej Elaida, zastanawiając się jednakże, czy to konieczne. Na samym początku opuszczała mało ważne szczegóły, ale Mesaana orientowała się za każdym razem, żądała powtórzenia każdego słowa, każdego gestu, każdej miny. Najwyraźniej podsłuchiwała te rozmowy. Alviarin usiłowała dopatrzyć się w tym jakiejś logiki, ale bez powodzenia. A mimo to niektóre rzeczy stosowały się do praw logiki.

Poznała pozostałych Wybranych, których durnie nazywali Przeklętymi. Lanfear pojawiała się w samej Wieży, a Graendal, władcza dzięki swej sile i wiedzy, bez słów dawała jasno do zrozumienia, że Alviarin stoi znacznie od nich niżej, że jest zwykłą posługaczką, która biega na posyłki i wije się z rozkoszy, kiedy usłyszy uprzejme słowo. Be’lal porwał Alviarin w samym środku nocy, kiedy spała — do dziś nie wiedziała, dokąd; obudziła się we własnym łóżku i to przerażało ją jeszcze bardziej niźli przebywanie w obecności mężczyzny, który potrafił przenosić. Dla niego nie była nawet robakiem, w ogóle żywą istotą, jedynie pionkiem w grze, który poruszał się na jego rozkaz. Pierwszy zaś był Ishamael, wiele lat przed innymi; to on wybrał Alviarin spośród tajemnych rzesz Czarnych Ajah, by ją postawić na ich czele.

Klękała przed każdym z nich, mówiąc, że żyje po to, by służyć, i mówiła to szczerze, posłusznie wypełniając rozkazy, niezależnie od ich treści. Ostatecznie stali zaledwie krok niżej od samego Wielkiego Władcy Ciemności, a skoro pragnęła wynagrodzenia za swe usługi, pragnęła nieśmiertelności, którą oni zdawali się już posiadać, musiała okazywać posłuszeństwo. Klękała przed każdym, ale jedynie Mesaana pojawiała się z nieludzką twarzą. Ten płaszcz z cienia i światła musiał zostać utkany z Jedynej Mocy, ale Alviarin nie widziała żadnego splotu. Czuła siłę Lanfear i Graendal, wiedziała od pierwszej chwili, o ile silniejsze są od niej we władaniu Mocą, ale w Mesaanie wyczuwała... nic nie wyczuwała. Jakby ta kobieta w ogóle nie potrafiła przenosić.

Logiczny wniosek był oczywisty i jednocześnie oszałamiający. Mesaana zamaskowała się, ponieważ mogła zostać rozpoznana. A zatem mieszkała w samej Wieży. Z pozoru zdawało się to niemożliwe, a jednak nie pasowało tu żadne inne wytłumaczenie. W takim razie musiała być jedną z sióstr, bo z pewnością nie jedną ze służących, zmuszoną do ciężkiej harówki i potu. Ale którą? Zbyt wiele kobiet wyjechało na wiele lat z Wieży, zanim Elaida wezwała je z powrotem, zbyt wiele nie miało bliskich przyjaciółek albo w ogóle żadnych. Mesaana musiała być właśnie jedną z nich. Alviarin bardzo chciała to wiedzieć. Wiedza, nawet taka, której nie mogła wykorzystać, równała się władzy.

— A zatem naszej Elaidzie przydarzyła się Przepowiednia — powiedziała dźwięcznie Mesaana, a Alviarin uświadomiła sobie z zaskoczeniem, że to oznacza koniec jej recytacji. Bolały ją kolana, ale wiedziała, że nie powinna wstawać bez pozwolenia. Palce utkane z cienia postukały w zamyśleniu w srebrne wargi. Czy zauważyła, by jakaś siostra wykonywała taki gest? — Dziwne, że jest ona równocześnie taka jasna i mglista. To zawsze był rzadki Talent, a większość tych, którzy go posiadali, wypowiadała się w taki sposób, że jedynie poeci potrafili ich zrozumieć. Zazwyczaj dopiero wtedy, gdy było już za późno, i nie miało to żadnego znaczenia. Wtedy dopiero wszystko stawało się jasne. — Alviarin nadal milczała. Przeklęci nie rozmawiali; rozkazywali albo żądali. — Interesujące przewidywania. Pogrom rebeliantek... Jak pęknięty melon?... Tak to brzmiało?

— Nie jestem pewna, Wielka Pani — odparła powoli. Tak to brzmiało? Ale Mesaana tylko wzruszyła ramionami.

— Tak czy owak, jedno i drugie zawsze się da wykorzystać.

— Ona jest niebezpieczna, Wielka Pani. Jej Talent może ujawnić to, co nie powinno być ujawnione.

Odpowiedział jej kryształowy śmiech.

— Na przykład co? Ciebie? Twoje siostry z Czarnych Ajah? A może to mnie chcesz chronić? Bywasz czasami bardzo grzeczną dziewczynką, drogie dziecko. — Srebrzysty głos przepełniało rozbawienie. Alviarin czuła, że twarz jej pała i miała nadzieję, że Mesaana zobaczy w tym wstyd, a nie gniew. — Czy sugerujesz, że należy się pozbyć naszej Elaidy, dziecko? Moim zdaniem jeszcze nie. Nadal może być użyteczna. Przynajmniej dopóki młody al’Thor do nas nie dotrze, a wielce prawdopodobne, że i później również. Spisz jej rozkazy i dopilnuj, by je wykonano. Obserwowanie, jak ona uprawia te swoje gierki, jest z pewnością zabawne. Dzieci, czasami naprawdę okazujecie się godne swoich Ajah. Ciekawe, czy uda jej się porwać Króla Illian i Królową Saldaei? Wy, Aes Sedai, robiłyście kiedyś takie rzeczy, ostatni raz... no kiedy?... dwa tysiące lat temu? Kogo ona spróbuje posadzić na tronie Cairhien? Czy propozycja zostania Królem Łzy pokona niechęć Wysokiego Lorda Darlina wobec Aes Sedai? Czy raczej nasza Elaida udławi się pierwej swoją frustracją? Szkoda, że tak się opiera przed konceptem stworzenia większej armii. Myślałam, że jej ambicje sięgają wyżej.

Posłuchanie dobiegało końca — nigdy nie trwało dłużej niż czas, jakiego Alviarin potrzebowała do złożenia sprawozdania i wysłuchania nowych rozkazów — ale musiała jeszcze zadać pytanie:

— Czarna Wieża, o Wielka Pani. — Alviarin oblizała wargi. Wiele się nauczyła od czasu, gdy pojawił się przed nią Ishamael, nie tylko tego, że Wybrani wcale nie są ani wszechmogący ani wszechwiedzący. Została wyniesiona, ponieważ Ishamael zabił jej poprzedniczkę w napadzie gniewu, kiedy odkrył, co wszczęła Jurna Malari, ale to wcale się nie skończyło przez kolejne dwa lata, po śmierci następnej Amyrlin. Często się zastanawiała, czy Elaida miała swój udział w śmierci Sierin Vayu; Czarne Ajah z pewnością go nie miały. Z rozkazu Jarny Tamrę Ospenyę, Amyrlin poprzedzającą Sierin, wyciśnięto niczym kiść winogron — uzyskując niewiele soku, jak się okazało — i to w taki sposób, iż wydawało się, że umarła podczas snu, jednak Alviarin oraz pozostałe dwanaście sióstr z Wielkiej Rady płaciły bólem, do czasu aż zdołały przekonać Ishamaela, że to nie one są za to odpowiedzialne. Wybrani wcale nie byli wszechwładni i nie wiedzieli wszystkiego, a jednak czasami wiedzieli coś, co dla innych była tajemnicą. Wszakże pytanie o to mogło się okazać niebezpieczne. “Dlaczego?” było pytaniem najbardziej niebezpiecznym; Wybrani bardzo nie lubili tego słowa.

— Czy można bezpiecznie posłać przeciwko nim pięćdziesiąt sióstr, o Wielka Pani?

Oczy rozjarzone niczym bliźniacze księżyce w pełni przyjrzały się jej w milczeniu i Alviarin poczuła chłód pełznący po kręgosłupie. Przez myśl przemknęło jej wspomnienie losu Jarny. Jarna, oficjalnie Szara, nigdy nie wykazywała żadnego zainteresowania ter’angrealami, których zastosowanie nie było nikomu znane — aż do dnia, w którym dała się złapać w sidła takiego, którego nikt od stuleci nie tykał. Po dziś dzień pozostawało zagadką, dlaczego się wtedy uaktywnił. Przez dziesięć dni nikt nie mógł do niej dotrzeć; słychać tylko było, jak krzyczy co sił w płucach. Większość mieszkanek Wieży uważała Jarnę za wzór cnót; w pogrzebie, kiedy grzebano to, co udało się odzyskać, uczestniczyły wszystkie siostry z Tar Valon i wszystkie te, które zdołały dotrzeć na czas do miasta.

— Ciekawska jesteś, dziecko — stwierdziła na koniec Mesaana. — To może być zaleta, o ile nią odpowiednio pokierować. Pokierowana źle... — Pogróżka zawisła w powietrzu niczym połyskliwy sztylet.

— Pokieruję nią tak, jak rozkażesz, Wielka Pani — wyszeptała chrapliwie Alviarin. W ustach jej całkiem zaschło. — Tylko tak, jak rozkażesz. — Ale i tak dopilnuje, by żadna z Czarnych sióstr nie towarzyszyła Toveine. Mesaana poruszyła się, górując nad nią tak, że musiała wygiąć szyję w łuk, by spojrzeć w tę twarz ze światła i cienia, po czym nagle zadała sobie pytanie, czy Wybrana przypadkiem nie czyta w jej myślach.

— Jeżeli chcesz mi służyć, dziecko, musisz być mi posłuszna. Nie Semirhage czy Demandredowi. Ani też Graendal czy komukolwiek innemu. Tylko mnie. A także Wielkiemu Władcy, rzecz jasna, ale poza nim przede wszystkim mnie.

— Żyję, by służyć, o Wielka Pani — powiedziała, a właściwie wyskrzeczała, ale jakoś udało jej się zaakcentować ostatnie słowa.

Przez dłuższą chwilę srebrzyste oczy wpatrywały się w nią, nie mrugając. A potem Mesaana powiedziała:

— Dobrze. W takim razie będę cię uczyć. Ale pamiętaj, że uczeń to nie nauczyciel. To ja decyduję, kto ma się czego uczyć, i ja również decyduję, kiedy może wykorzystać swoją wiedzę. Jeżeli się dowiem, że zdradziłaś komuś bodaj jej skrawek albo że zastosowałaś jej strzępek bez mojego polecenia, wówczas cię wykończę.

Alviarin poruszyła ustami, by uzyskać choć odrobinę wilgoci. W tych dzwoneczkach nie słyszało się gniewu, jedynie niewzruszoną pewność siebie.

— Żyję, by służyć, o Wielka Pani. Żyję, by okazywać ci posłuszeństwo, o Wielka Pani. — Właśnie dowiedziała się czegoś na temat Przeklętych; ledwie dawała temu wiarę. Wiedza to potęga.

— Masz trochę siły, dziecko, Niewiele, ale dosyć.

Jakby znikąd pojawił się splot.

— To — oznajmiła dźwięcznym głosem Mesaana — nazywa się bramą.

Pedron Niall chrząknął, kiedy Morgase z triumfalnym uśmiechem położyła biały kamyk na planszy. Gorsi gracze mogliby ustawić jeszcze po dwa tuziny kamieni, a tymczasem on przewidywał już nieuchronny przebieg zdarzeń, ona go również dostrzegała. Na samym początku ta złotowłosa kobieta po drugiej stronie niewielkiego stolika grała tak, by przegrać, sprawić, żeby gra stała się dla niego zajmująca, ale bardzo szybko się nauczyła, że to wiedzie tylko do bałaganu na planszy. Nie wspominając już o tym, że Niall był dość sprytny, by dostrzec podstęp, i nie zamierzał tego tolerować. Obecnie przywołała na odsiecz wszystkie swoje umiejętności i udawało jej się wygrywać niemal połowę partii. Już od wielu lat nikt nie pokonywał go równie często.

— Gra jest twoja — powiedział jej i Królowa Andoru skinęła głową. Cóż, będzie znowu królową; on tego dopilnuje. W tym zielonym jedwabiu, z wysokim, koronkowym kołnierzem dotykającym podbródka, wyglądała w każdym calu na królową, mimo warstewki potu, która lśniła na jej policzkach. Nie wyglądała nawet na tak dojrzałą, by mieć córkę w wieku Elayne, a tym bardziej syna w wieku Gawyna.

— Nie zorientowałeś się, że ja zauważyłam tę pułapkę, którą gotowałeś, kładąc trzydziesty pierwszy kamień, lordzie Niall, a poza tym uznałeś mój unik przed czterdziestym trzecim kamieniem za prawdziwy atak. — Jej niebieskie oczy iskrzyły się z podniecenia; Morgase lubiła wygrywać. Lubiła tak grać, żeby wygrać.

To, rzecz jasna, miało uśpić jego czujność, całe to granie w kamienie, te uprzejmości. Morgase wiedziała, że mimo otaczających ją luksusów jest więźniem w Fortecy Światłości, i to pod każdym względem. Więźniem ukrywanym w tajemnicy. Pozwalał na to, by wieści o jej obecności się szerzyły, ale nie wydawał żadnych oświadczeń. Andor miał zbyt bogatą historię oporu stawianego Synom Światłości. Nie ogłosi niczego, dopóki legiony nie wkroczą na terytorium Andoru, z nią w roli figurantki. O tym Morgase też z pewnością wiedziała. Całkiem prawdopodobne, że wiedziała również, iż on poznał się na jej próbach zmiękczenia go. Traktat, który podpisała, nadawał Synom Światłości prawa w Andorze, jakich nigdy przedtem nigdzie nie posiadali, tylko tutaj, w Amadicii, i spodziewał się, że już zaplanowała, co zrobi, by jego wpływy na jej ziemi stały się mniejsze i żeby je usunąć, kiedy tylko zdoła to uczynić. Podpisała traktat tylko dlatego, że zagnał ją w kozi róg, a jednak walczyła dalej, równie umiejętnie jak manewrowała kamieniami na planszy. Jak na tak piękną kobietę była wyjątkowo twarda. Nie, ona po prostu była twarda, to wszystko. Dała się uwieść czystej przyjemności płynącej z grania, ale nie mógł poczytywać tego za błąd, bo również i on sam przeżywał dzięki niemu wiele przyjemnych chwil.

Gdyby był bodaj dwadzieścia lat młodszy, mógłby się bardziej przykładać do jej prawdziwej gry. Ciążyły mu długie lata wdowieństwa, a poza tym Lord Kapitan Komandor Synów Światłości dysponował niewielką ilością czasu na przyjemności z kobietami, nie bardzo starczało mu czasu na cokolwiek oprócz bycia Lordem Kapitanem Komandorem. Gdybyż miał dwadzieścia lat mniej — no cóż, dwadzieścia pięć — a ona nie została wyszkolona przez wiedźmy z Tar Valon. Jakże łatwo człowiek o tym zapominał w jej obecności. Biała Wieża była jaskinią grzechu i Cienia, która skaziła ją aż do głębi. Rhadam Asunawa, Wysoki Inkwizytor, osądziłby ją za te miesiące spędzone w Białej Wieży i powiesił bezzwłocznie, gdyby Niall na to pozwolił. Westchnął z żalem.

Morgase zachowała swój zwycięski uśmiech, ale te wielkie oczy wpatrywały się w jego twarz z inteligencją, której nie potrafiła ukryć. Napełnił jej i swój kielich winem ze srebrnego dzbana umieszczonego w misie z zimną wodą, która jeszcze chwilę temu była lodem.

— Lordzie Niall... — To wahanie było doskonale właściwe; ta szczupła dłoń wyciągnięta do połowy stołu w jego stronę, ten szacunek, z jakim do niego przemawiała. Któregoś razu nazwała go zwyczajnie Niallem, z większą pogardą niż ta, z jaką mogłaby potraktować pijanego stajennego. To wahanie byłoby doskonale właściwe, gdyby jej nie znał. — Lordzie Niall, z pewnością mógłbyś rozkazać Galadowi przybyć do Amadoru, dzięki czemu mogłabym go zobaczyć. Tylko na jeden dzień.

— Żałuję — odparł gładko — ale obowiązki zatrzymują Galada na północy. Powinnaś być z niego dumna; jest jednym z najlepszych młodych oficerów wśród Synów. — Jej pasierb stanowił lewar, którego używano w razie potrzeby przeciwko niej, tym lepszy przez to, że trzymano go z daleka. Ten młody mężczyzna był dobrym oficerem, być może najznakomitszym z tych, którzy przystali do Synów za kadencji Nialla, i nie należało nadwyrężać jego przysięgi przez powiadamianie go, że jego matka jest tutaj i że jest nazywana “gościem” jedynie przez uprzejmość.

Jedynie nieznaczne zaciśnięcie warg, które prędko znikło, zdradziło jej rozczarowanie. Nie po raz pierwszy wyraziła taką prośbę, nie miał to być też ostatni raz. Morgase Trakand nie poddawała się tylko dlatego, iż widziała jasno jak na dłoni, że została pokonana.

— Jak rzeczesz, lordzie Niall — odparła tonem tak potulnym, że Niall omal nie zakrztusił się winem. Uległość stanowiła podstawę jakiejś nowej taktyki, taktyki, w której opracowanie musiała włożyć sporo wysiłku. — To tylko matczyne...

— Lordzie Kapitanie Komandorze? — odezwał się od drzwi głęboki, tubalny głos. — Obawiam się, że mam ważne wieści, wieści, które nie mogą czekać, mój lordzie. — Stał tam Abdel Omerna, wysoki, odziany w tunikę Lorda Kapitana Synów Światłości, z tą swoją bezczelną twarzą okoloną skrzydełkami bieli na skroniach; w jego ciemnych, głęboko osadzonych oczach malował się wyraz zamyślenia. Nieustraszony i władczy, od stóp do głów. I skończony dureń, ale tego nie było widać na pierwszy rzut oka.

Morgase skurczyła się wewnętrznie na widok Omerny, tak nieznacznie, że większość ludzi w ogóle by tego nie zauważyła. Tak jak wszyscy wierzyła, że jest on mistrzem szpiegów Synów, czyli kimś, kogo trzeba się obawiać prawie tak samo jak Asunawy, a może nawet jeszcze bardziej. Nawet sam Omerna nie wiedział, że jest tylko przykrywką maskującą prawdziwego mistrza szpiegów, człowieka znanego jedynie samemu Niallowi. Czyli Sebbana Balwera, zasuszonego jak patyk sekretarza Nialla. Przykrywka jednak czy nie, czasami coś użytecznego wpadało Omernie w ręce. W rzadkich przypadkach nawet coś niezwykle ważnego. Niall nie miał wątpliwości, co przynosi ten człowiek; nic innego oprócz Randa al’Thora u bram nie pozwoliłoby mu wtargnąć w taki sposób. Oby Światłość sprawiła, żeby okazało się to tylko jakimiś bredniami zasłyszanymi od sprzedawcy dywanów.

— Obawiam się, że na ten ranek skończyć musimy z naszymi grami — powiedział do Morgase Niall i wstał. Kiedy ta również się podniosła, ukłonił się przed nią nieznacznie, co przyjęła skinieniem głowy.

— Może do wieczora? — Jej głos nadal zachował ten niemal uległy ton. — Chciałam spytać, czy zechcesz zjeść ze mną wieczerzę?

Niall zgodził się, rzecz jasna. Nie miał pojęcia, jaki jest cel jej nowej taktyki — na pewno nie coś, co mógłby wywnioskować byle przygłup, tego był pewien — ale wykrycie go mogłoby przysporzyć mu rozrywki. Ta kobieta była pełna niespodzianek. Co za szkoda, że została skażona przez wiedźmy.

Omerna doszedł aż do wielkiego, złotego słońca osadzonego w posadzce i wytartego przez te wszystkie stopy oraz kolana, które spoczywały na nim przez całe stulecia. Gdyby nie owo słońce, a także sztandary zdobyte podczas bitew, które wisiały tuż pod powałą, postrzępione ze starości i wytarte, byłaby to całkiem zwyczajna komnata. Omerna przyglądał się, jak Morgase go mija, z pozoru w ogóle nie przyjmując do wiadomości jego istnienia, a kiedy drzwi zamknęły się za nią, powiedział:

— Nie znalazłem jeszcze ani Elayne, ani Gawyna, mój lordzie.

— Czy to są te twoje ważne wieści? — spytał z irytacją Niall. Balwer donosił, że córka Morgase jest w Ebou Dar, po szyję unurzana w sprawach wiedźm; rozkazy dotyczące jej osoby zostały już wysłane do Jaichima Carridina. Drugi syn Morgase także nadal plugawił się z wiedźmami, jak się zdawało, w Tar Valon, gdzie również Balwer posiadał kilku agentów. Niall upił spory łyk chłodnego wina. Ostatnimi czasy miał wrażenie, że jego kości stały się stare, kruche i zimne, a mimo to od skwaru sprokurowanego przez Cień pot zalewał mu ciało i wysychały usta.

Omerna wzdrygnął się.

— Ach... nie, mój lordzie. — Pogrzebał w kieszeni białego kaftana i wydobył z niej mały kościany cylinder z trzema czerwonymi paskami biegnącymi przez całą długość. — Chciałeś, by ci to dostarczono, gdy tylko gołąb przyleci do... — Urwał, kiedy Niall wyrwał mu rurkę.

Na to właśnie czekał, to był powód, dla którego jeszcze żaden legion nie wyruszył do Andoru z Morgase jadącą na czele, aczkolwiek nie w charakterze dowódcy. Jeżeli to wszystko nie okaże się efektem szaleństwa Varidina, bredzeniem człowieka, który na widok anarchii rozkładającej Tarabon postradał zmysły, to Andor będzie musiał poczekać. Andor, a może i inne ziemie.

— Mam... mam potwierdzenie, że w Białej Wieży naprawdę doszło do rozłamu — ciągnął Omerna. — Czarne... Ajah przejęły Tar Valon. — Nic dziwnego, że mówił tak nerwowym głosem. Wygłaszał herezje. Czarne Ajah nie istniały, wszystkie wiedźmy były Sprzymierzeńcami Ciemności.

Niall zignorował go i przełamał paznokciem woskową pieczęć zamykającą rurkę. Przyzwyczaił Balwera do szerzenia tych plotek, a teraz one wracały do niego. Omerna wierzył w każdą plotkę, jaka mu wpadła w uszy, a jego uszy wychwytywały je wszystkie.

— Są też doniesienia, jakoby wiedźmy weszły w konszachty z fałszywym Smokiem al’Thorem, mój lordzie.

To oczywiste, że wiedźmy weszły z nim w konszachty! Był ich tworem, ich marionetką. Niall ogłuchł na paplaninę tego durnia i ruszył z powrotem w stronę stolika do gry, po drodze wyciągając cienki zwitek papieru z rurki. Nigdy nie pozwalał nikomu dowiedzieć się czegokolwiek o tych listach oprócz tego, że istniały, a niewielu wiedziało choćby tyle. Dłonie mu drżały, kiedy rozprostowywał papier. Nie zdarzyło mu się to od czasu, kiedy był małym chłopcem przypatrującym się swojej pierwszej bitwie, ponad siedemdziesiąt lat temu. Teraz te ręce zdawały się zbudowane z samych tylko kości i ścięgien, ale nadal miały w sobie dość siły do tego, co musiał zrobić.

Nie było to pismo Varidina, tylko Faisara, wysłanego do Tarabonu z innymi zadaniami. Niallowi żołądek zacisnął się w supeł, kiedy czytał; list został sformułowany w zrozumiałym języku, nie szyfrem Varidina. Raporty Varidina stanowiły dzieło człowieka, który stał na skraju szaleństwa, o ile już go nie przekroczył, a jednak Faisar potwierdzał wszystkie najgorsze rzeczy, a nawet i więcej. Znacznie więcej. Al’Thor okazał się wściekłą bestią, niszczycielem, którego należało powstrzymać, a teraz pojawiło się drugie szalone zwierzę, takie, które mogło być jeszcze bardziej niebezpieczne niż wiedźmy z Tar Valon z ich wytresowanym fałszywym Smokiem. Tylko jak, na Światłość, mógłby walczyć i z jednym, i drugim?

— Jak... jak się zdaje królowa Tenobia wyjechała z Saldaei, mój lordzie. L .. Zaprzysiężeni Smokowi palą i mordują na całym terytorium Altary i Murandy. Słyszałem, że Róg Valere został odnaleziony, w Kandorze.

Niall, wciąż jeszcze nieco rozkojarzony, podniósł wzrok i zobaczył Omernę u swego boku, oblizującego wargi i ocierającego pot z czoła wierzchem dłoni. Bez wątpienia liczył, że uda mu się podpatrzyć, co jest w liście. No cóż, niebawem dowiedzą się wszyscy.

— Jak się zdaje, wymysły twojej dzikuski wcale nie były takie dzikie — powiedział Niall i w tym momencie poczuł ukłucie noża wbitego między żebra.

Szok sparaliżował go na dostatecznie długą chwilę, by Omerna zdążył wyswobodzić sztylet i zatopić go w ciele raz jeszcze. W taki sam sposób umierali przed nim inni Lordowie Kapitanowie Komandorzy, ale nigdy nie przyszło mu do głowy, że on zginie z ręki Omerny. Próbował jeszcze walczyć ze swoim zabójcą, ale zabrakło mu siły. Przywarł do Omerny, który wsparł go; obaj stali teraz oko w oko.

Twarz Omerny była czerwona; wyglądał na bliskiego płaczu.

— To musiało się stać. Musiało. Pozwalasz tym wiedźmom siedzieć w ukryciu w Salidarze i... — Odepchnął Nialla, jakby nagle dotarło do niego, że obejmuje mężczyznę, którego właśnie mordował.

Siła, która uciekła już z nóg Nialla, teraz opuściła również jego ręce. Runął bezwładnie na stolik do gry, przewracając go. Czarne i białe kamienie rozsypały się po wypolerowanej posadzce; srebrny dzban odbił się, rozbryzgując wino. Chłód rozlał się po całym ciele.

Nie był pewien, czy to przedtem czas zwolnił, czy teraz wszystko zaczęło dziać się tak szybko. Na posadzce załomotały czyjeś ciężkie buty, a wtedy znużonym ruchem podniósł głowę i zobaczył Omernę wpatrzonego weń wytrzeszczonymi oczyma, cofającego się przed Eamonem Valdą. Odziany w biało-złotą tunikę i biały kaftan, podobnie jak Omerna stanowił w każdym calu wzór Lorda Kapitana. Valda nie dorównywał tamtemu wzrostem ani też nie był tak ostentacyjnie rozkazujący, ale jak zawsze miał twardą twarz, a w dłoniach trzymał miecz, ostrze oznakowane czaplą, które cenił sobie niezwykle wysoko.

— Zdrada! — zawył Valda i wbił miecz w pierś Omerny.

Niall roześmiałby się, gdyby mógł; oddychał z trudem i słyszał bulgotanie krwi we własnym gardle. Nigdy nie lubił Valdy — w rzeczy samej gardził tym człowiekiem — ktoś jednak musiał się dowiedzieć. Poruszył oczami, znalazł skrawek papieru z Tanchico leżący nieopodal jego dłoni; tam mógł zostać przeoczony, ale nie jeśli jego trup będzie go ściskał. A ten list musiał zostać przeczytany. Jego dłoń zdawała się pełznąć przez deski posadzki tak wolno, ocierając się o papier, popychając go, kiedy macał niezdarnie, żeby go złapać. Wzrok zachodził mu mgłą. Usiłował zmusić oczy, żeby widziały. Ktoś musiał... Mgła gęstniała. Jakaś jego cząstka usiłowała otrząsnąć się z tej myśli; nie było żadnej mgły. Mgła gęstniała, a tam gdzieś czaił się wróg, niewidzialny, ukryty, równie niebezpieczny jak al’Thor albo i bardziej. List. Co? Jaki list? Czas dosiąść konia i dobyć miecz, czas na ostatni atak. Na Światłość, zwyciężaj albo giń, on nadchodzi! Na koniec próbował jeszcze gniewnie obnażyć zęby.

Valda wytarł ostrze o tunikę Omerny, po czym nagle dotarło do niego, że stary wilk nadal oddycha, chrapliwym, bulgotliwym dźwiękiem. Krzywiąc się, pochylił się, by dokończyć dzieła — i wtedy koścista dłoń o długich palcach chwyciła go za ramię.

— Czy zechcesz teraz zostać Lordem Kapitanem Komandorem, mój synu? — Wychudła twarz Asunawy była twarzą męczennika, ale te ciemne oczy płonęły zapałem, który byłby zdolny wytrącić z równowagi nawet tych, którzy nie wiedzieli, kim on jest. — Być może nim zostaniesz, jeśli ja potwierdzę, że to ty zabiłeś zabójcę Pedrona Nialla. Ale nie wtedy, jeśli będę musiał powiedzieć, że poderżnąłeś również gardło Niallowi.

Valda, obnażywszy zęby w grymasie, który mógłby ujść za uśmiech, wyprostował się. Asunawa kochał prawdę, kochał ją dziwną miłością, potrafił powiązać ją na supły albo przybić do drzewca i wymachiwać nią tak, że zaczynała przeraźliwie krzyczeć, ale na ile Valda się orientował, nigdy tak naprawdę nie kłamał. Spojrzenie na szkliste oczy Nialla i kałuża krwi rozlewająca się pod jego ciałem uspokoiła Valdę. Starzec umierał.

— Mogę, Asunawo?

Wzrok Wysokiego Inkwizytora zapłonął goręcej, kiedy Asunawa odsuwał się na bok, odgarniając śnieżnobiały płaszcz, by nie umoczyć go w krwi Nialla. Nawet Lord Kapitan nie mógł się spoufalać aż do tego stopnia.

— Tak właśnie powiedziałem, mój synu. Byłeś dziwnie niechętny, kiedy się zgadzałeś, że ta wiedźma Morgase winna zostać oddana Ręce Światłości. Chyba, że to zapewnienie...

— Morgase jest jeszcze potrzebna. — Valda przerwał tamtemu ze sporym zadowoleniem. Nie lubił Śledczych, czyli Ręki Światłości, jak nazywali samych siebie. Kto lubiłby ludzi, którzy nigdy nie stawiają czoła wrogowi, jeśli taki nie został pierwej rozbrojony i zakuty w łańcuchy? Śledczy trzymali się z dala od pozostałych Synów, na uboczu. Asunawa na swoim płaszczu nosił jedynie szkarłatną laskę pasterską Śledczych, a nie rozjarzone, złote słońce Synów, które znakowało jego tunikę. Co gorsza, zdawali się uważać, że to, co oni robią z pomocą kół tortur i rozżarzonym żelazem, to jedyna prawdziwa działalność wszystkich Synów. — Morgase ma dać nam Andor, więc nie dostaniesz jej w swoje ręce, dopóki to się nie stanie. A my nie możemy wziąć Andoru, dopóki się nie uporamy z tą hałastrą od Proroka. — Prorok, który nauczał o nadejściu Smoka Odrodzonego, musiał być pierwszy razem z wichrzycielami spod jego znaku, którzy palili wioski. Pierś Nialla już prawie przestała się poruszać. — Po co wymienić Amadicię za Andor, skoro można utrzymać oba? Chcę zobaczyć al’Thora na szubienicy, a Białą Wieżę startą na proch, Asunawa, i bynajmniej nie dlatego poszedłem ci na rękę przy realizacji twoich planów, żeby teraz patrzeć, jak obracasz to wszystko wniwecz.

Asunawa nie dał się zastraszyć, nie był tchórzem. Nie w Fortecy, gdzie przebywały setki Śledczych, gdzie Synowie cały czas się strzegli, by nie zrobić niewłaściwego kroku w ich obecności. Zignorował miecz w dłoniach Valdy i tę twarz męczennika, która przyoblekła się teraz w maskę smutku. Zalewający ją pot zdawał się łzami żalu.

— W takim razie, skoro Lord Kapitan Canvele uważa, że należy przestrzegać prawa, obawiam się...

— Obawiam się, że Canvele zgodzi się ze mną, Asunawo. — Zgadzał się od świtu, kiedy do niego dotarło, że Valda wprowadził do Fortecy połowę legionu. Canvele nie był durniem. — Nie w tym rzecz, czy zostanę Lordem Kapitanem Dowódcą, kiedy dziś zajdzie słońce, tylko kto poprowadzi Rękę Światłości przy wydobywaniu prawdy.

Asunawa nie był tchórzem, a durniem w jeszcze mniejszym stopniu niż Canvele. Ani się nie wzdrygnął, ani nie zapytał, dlaczego Valda postanowił poruszyć ten temat.

— Rozumiem — odparł po chwili, a potem łagodnym tonem dodał: — Masz zamiar całkiem lekceważyć prawo, synu?

Valda mało co, a byłby się roześmiał.

— Możesz przesłuchać Morgase, ale nie należy poddawać jej śledztwu. To będziesz mógł zrobić, kiedy ja już z nią skończę. — Co mogło nie nastąpić prędko. Aby znaleźć jej następczynię na Tronie Lwa, taką, która właściwie zrozumie jej zależność względem Synów, tak jak ją pojmował król Ailron, nie wystarczy jedna noc.

Asunawa zrozumiał, a może nie zrozumiał. Otworzył usta i w tym momencie od progu dało się słyszeć czyjeś westchnienie. Stał tam sekretarz Nialla, z tą swoją ściągniętą twarzą, wydętymi ustami i niekształtną sylwetką, a także skośnymi oczyma, które starały się widzieć wszystko, z wyjątkiem ciał leżących na posadzce.

— Smutny dzień, panie Balwer — zagaił Asunawa, głosem brzmiącym niczym przepełnione smutkiem żelazo. — Ten zdrajca Omerna zamordował Pedrona Nialla, naszego Lorda Kapitana Dowódcę, oby Światłość opromieniła jego duszę. — Nawet nie minął się z prawdą; Niall już znieruchomiał i zabicie go rzeczywiście było aktem zdrady. — Lord Kapitan Valda wszedł zbyt późno, więc nie zdążył go uratować, ale za to zabił Omernę nurzającego się w najgłębszej otchłani grzechu. — Balwer wzdrygnął się i zaczął pocierać dłonie.

Valda czuł, jak świerzbi go skóra na widok tego podobnego do ptaka mężczyzny.

— Możesz nam się przydać, Balwer, skoro już tu jesteś. — Nie lubił bezużytecznych ludzi, a ten skryba stanowił wcielenie bezużyteczności. — Zanieś to posłanie do wszystkich lordów kapitanów, którzy przebywają w Fortecy. Przekaż im, że Lord Kapitan Komandor został właśnie zamordowany i że zwołuję posiedzenie Rady Pomazańców. — Kiedy zostanie już mianowany Lordem Kapitanem Komandorem, pierwszą rzeczą, jaką zrobi, będzie wykopanie tego zasuszonego człowieczka z Fortecy, wykopanie go tak daleko, by odbił się przy tym dwukrotnie, i wybranie sekretarza, który nie będzie miał drgawek i tików. — Zamierzam dopilnować, by Pedron Niall został pomszczony, niezależnie od tego, czy Omerna został przekupiony przez wiedźmy czy przez Proroka.

— Jak rzeczesz, mój lordzie. — Balwer mówił suchym i zdławionym głosem. — Będzie, jak mówisz. — Najwyraźniej uznał, że już może spojrzeć na ciało Nialla; kiedy wycofywał się, składając chwiejne ukłony, ledwie patrzył na cokolwiek innego.

— A więc wychodzi na to, że to ty będziesz naszym nowym Lordem Kapitanem Komandorem — stwierdził Asunawa, kiedy Balwer już wyszedł.

— Na to wychodzi — odparł oschle Valda. Tuż obok wyciągniętej ręki Nialla leżał wąski skrawek papieru, jaki zazwyczaj przynosiły gołębie. Valda pochylił się i podniósł go, a potem prychnął z niesmakiem. Papier wpadł do kałuży rozlanego wina; wszystko, co na nim kiedyś napisano, było teraz nieczytelne, atrament się rozmazał.

— Ale Ręka Światłości dostanie Morgase, kiedy ty nie będziesz jej już potrzebował. — To żadną miarą nie było pytanie.

— Wręczę ją tobie osobiście. — Może uda się zorganizować coś naprędce, by na jakiś czas nasycić apetyt Asunawy. I jednocześnie sprawić, że Morgase stanie się bardziej uległa. Valda wypuścił z ręki bezużyteczny skrawek, który upadł na trupa Nialla. Z wiekiem stary wilk stracił swój spryt i opanowanie; zadanie utarcia nosa wiedźmom i ich fałszywemu Smokowi spoczywa odtąd na barkach Eamona Valdy.

Gawyn leżał płasko na jednym ze wzniesień i przypatrywał się klęsce. Studnie Dumai były położone w odległości wielu mil na południe, za falistymi równinami i niskimi wzgórzami, ale on nadal widział dym wznoszący się od płonących wozów. Nie miał pojęcia, co się tam potem działo od momentu, gdy wyprowadził stamtąd wszystkich Młodych, których zdołał skrzyknąć. Al’Thor zdawał się nieźle panować nad sytuacją, al’Thor i ci mężczyźni w czarnych kaftanach, którzy chyba przenosili Moc, unieszkodliwiając Aes Sedai i Aielów. Zrozumiał, że czas odejść, kiedy się zorientował, że siostry uciekają.

Żałował, że nie dane mu było zabić al’Thora. Za swoją matkę, która zginęła z jego ręki; Egwene wprawdzie przeczyła temu, ale nie dysponowała żadnym dowodem. Za siostrę. Jeżeli Min mówiła prawdę — niezależnie od tego, czego chciała, powinien był ją zmusić, żeby wyjechała razem z nim z obozu; za dużo tego, co powinien był tego dnia zrobić inaczej — jeżeli Min miała rację i Elayne kochała al’Thora, wówczas taki straszliwy los stanowił dostateczny powód do zabijania. Może Aielowie dokonali dzieła za niego. W to jednak wątpił.

Śmiejąc się gorzko, podniósł tubę ze szkłem powiększającym. Na jednym ze złotych pasków widniała inskrypcja: “Od Morgase, Królowej Andoru, dla jej ukochanego syna, Gawyna. Oby stał się żywym mieczem dla swojej siostry i Andoru”. Jakże gorzko brzmiały teraz te słowa.

Widział niewiele oprócz zwiędłej trawy i małych, rzadkich grup drzew. Wiatr nadal wiał, wzbijając tumany kurzu. Co jakiś czas błysk ruchu w szczelinach między kanciastymi szczytami zdradzał obecność ludzi. Aielowie, nie było wątpliwości. Stapiali się zbyt dobrze z otoczeniem, by mogli być to odziani w zielone kaftany Młodzi. Oby Światłość sprawiła, by innym też udało się uciec, nie tylko tym, których wyprowadził.

Jest durniem. Powinien był zabić al’Thora, należało to zrobić za wszelką cenę. A jednak nie mógł. Nie dlatego, że ten człowiek był Smokiem Odrodzonym, tylko z powodu obietnicy danej Egwene, że nie podniesie ręki na al’Thora. Jako niska w hierarchii Przyjęta zniknęła z Cairhien, pozostawiając Gawynowi jedynie list, który czytał tyle razy, że papier prawie rozdarł się na zagięciach, i nie byłby zdziwiony, gdyby się dowiedział, że wyjechała po to, by w jakiś sposób wesprzeć al’Thora. Nie mógł złamać danego słowa, tym bardziej, że dał je kobiecie, którą kochał. Takiego słowa nie mógł złamać w żadnych okolicznościach. Niezależnie od kosztów własnych. Miał nadzieję, że ona zrozumie ten kompromis, na jaki poszedł z własnym honorem; nie podniósł ręki, ale też nie pomógł. Oby Światłość sprawiła, by nigdy go o to nie spytała. Powiadano, że miłość potrafi zamroczyć umysł mężczyzny, i oto on stanowił tego najlepszy dowód.

Przyłożył nagle szkło do oka, kiedy na otwartą przestrzeń wjechała galopem jakaś kobieta na wysokim czarnym koniu. Nie był w stanie dojrzeć jej twarzy, ale żadna służąca nie nosiłaby dwuczęściowej sukni do konnej jazdy. A zatem przynajmniej jednej Aes Sedai udało się uciec. Jeżeli siostry zdołały ujść z tej pułapki z życiem, to może udało się to również większej liczbie Młodych. Jeżeli dopisze mu szczęście, to uda mu się ich znaleźć, zanim, skupieni w małych grupkach, zostaną wybici przez Aielów. Ale na razie pozostawał jeszcze problem, co zrobić z tą siostrą. Z wielu względów wolałby odjechać bez niej, ale gdyby zostawił ją tu samą, mogła zostać trafiona strzałą znikąd; na takie rozwiązanie nie pozwoli. Już zaczął się podnosić i machać w jej stronę, ale w tym właśnie momencie koń potknął się i upadł, a ona przeleciała ponad jego łbem.

Zaklął, a potem raz jeszcze, kiedy przez szkło powiększające dostrzegł strzałę wystającą z boku zwierzęcia. Pospiesznie ogarnął wzrokiem wzgórza i zmełł w ustach kolejne przekleństwo; na jednym ze szczytów stały, na oko, dwa tuziny Aielów z osłoniętymi twarzami, wpatrzonych w leżącego konia i w jeźdźca, w odległości niecałych stu kroków. Spojrzał szybko w jej kierunku. Siostra podnosiła się chwiejnie. Jeżeli zachowała zdrowe zmysły i była w stanie korzystać z Mocy, to kilku Aielów nie powinno jej nic zrobić, zwłaszcza jeśli schowa się przed kolejnymi strzałami za cielskiem zabitego konia. A mimo to poczułby się lepiej, gdyby udało mu się ją stamtąd zabrać. Sturlał się ze wzgórza, by Aielowie mieli mniejsze szanse go dostrzec, po czym wpełzł na przeciwległe zbocze, do takiego miejsca, gdzie mógł bezpiecznie się wyprostować.

Zabrał pięćset osiemdziesięciu jeden Młodych na południe, prawie każdego, kto był dostatecznie wyszkolony, by móc opuścić Tar Valon; teraz mniej niż dwustu czekało na swoich wierzchowcach w kotlinie. Zanim przy Studniach Dumai doszło do klęski, był pewien, że kroi się spisek, w wyniku którego on wraz z Młodymi mieli polec i nigdy nie wrócić do Białej Wieży. Nie wiedział ani co stało za tym spiskiem, ani też czy jego autorką jest Elaida albo Galina, ale powiódł się nie najgorzej, choć niedokładnie tak, jak sobie ktoś zamierzył. Trudno więc było się dziwić, że wolałby dalej podążać bez Aes Sedai, gdyby miał taki wybór.

Zatrzymał się obok wysokiego, siwego wałacha, na którym siedział młody jeździec. Młody, jak wszyscy Młodzi — wielu z nich goliło się raz na trzy dni, a niektórzy nawet i to udawali — ale Jisao przypinał do kołnierza srebrną wieżę, która wyróżniała go jako weterana walk, podczas których obalono Siuan Sanche, i krył pod ubraniem blizny od utarczek, w których brał udział od tego czasu. Był jednym z tych, którzy mogli przejechać brzytwą po twarzy prawie każdego ranka; jego ciemne oczy należały do mężczyzny o trzydzieści lat starszego.

“Ciekawe, jak wyglądają moje oczy” — zastanowił się Gawyn.

— Jisao, tam jest siostra, którą trzeba...

Aielowie, ze stu, którzy właśnie wybiegli na niskie wzniesienie na zachodzie, na moment zboczyli z trasy, zaskoczeni widokiem Młodych, ale ani zaskoczenie, ani fakt, że Młodzi górowali nad nimi liczebnie, nie kazały im się cofnąć. W mgnieniu oka zasłonili twarze i popędzili w dół zbocza, rzucając się z włóczniami zarówno na konie, jak i na jeźdźców, połączeni w pary. Tym razem jednak już się tak bardzo nie liczyło, czy Aielowie potrafią walczyć z ludźmi na koniach, bo ostatnimi czasy Młodzi przeszli trudną lekcję walki z Aielami, i ci, którym nauka szła opornie, nie utrzymali się długo w ich szeregach. Niektórzy trzymali w dłoniach zgrabne lance ze stalowymi grotami długości półtorej stopy oraz bocznymi ostrzami, dzięki którym drzewce nie mogło zatopić się zbyt głęboko w ciele, a poza tym wszyscy potrafili posługiwać się mieczami równie dobrze jak inni żołnierze, oprócz mistrzów miecza. Walczyli parami albo trójkami, jeden strzegł pleców drugiego, i zmuszali swe wierzchowce do ciągłego ruchu, dzięki czemu Aielowie nie mogli przecinać im ścięgien w nogach. Jedynie najszybszym Aielom udawało się przebić do wnętrz tych kręgów połyskującej stali. Już same konie wyszkolone do walki stanowiły broń, bo rozbijały czaszki kopytami albo chwytały ludzi zębami i potrząsały nimi niczym psy szczurami, rozdzierając przy tym ich twarze. Konie rżały przeraźliwie podczas walki, a mężczyźni postękiwali z wysiłku, pokrzykiwali w ferworze, który zawsze ogarnia uczestników bitwy, w ferworze, który im mówił, że żyją i że będą żyli nadal, że uda im się zobaczyć następny wschód słońca, choćby musieli brodzić po pas we krwi. Krzyczeli, kiedy zabijali, krzyczeli, kiedy umierali; jakby między jednym a drugim nie było żadnej różnicy.

Gawyn nie miał czasu na przyglądanie się albo przysłuchiwanie. Jako jedyny Młody, który nie dosiadał konia, przyciągał uwagę. Trzy sylwetki ubrane w cadin’sor przemykały się między jeźdźcami, rzucając się na niego z już wzniesionymi włóczniami. Być może uważali, że w sytuacji, gdy na jednego przypada trzech, będzie dla nich łatwą zdobyczą. Oszukał ich. Gładko wysunął miecz z pochwy i równie gładko, płynnymi ruchami przeszedł od Pikującego Sokoła przez Pnącze Oplata Dąb do Księżyc Wschodzi nad Jeziorami. Trzykrotnie poczuł wstrząs w nadgarstkach, kiedy ostrze napotkało ciało i tak oto prędko powalił na ziemię trzech Aielów z osłoniętymi twarzami; dwaj drgali jeszcze nieznacznie, ale nie brali już udziału w walce, podobnie jak ten trzeci. Inaczej jednak było z następnym, który miał się z nim zmierzyć.

Szczupły mężczyzna, który przewyższał Gawyna o głowę, poruszał się jak wąż; jego włócznia rzucała błyski, a tarcza umykała i odskakiwała ukośnie, żeby odpierać pchnięcia miecza z siłą, którą Gawyn czuł we własnych barkach. Taniec Głuszca przeszedł w Zwijanie Powietrza, a potem w Dwórkę Postukującą Wachlarzem, i Aiel odpowiedział na każde cięciem przez żebra, Gawyn zaś przyjął cięcie przez udo; tylko błyskawiczny obrót ochronił je przed przebiciem na wylot.

Okrążali się wzajem, niepomni, co dzieje się wokół nich. Gawynowi ciekł po nodze strumień gorącej krwi. Aiel uchylił się, w nadziei, że pozbawi go równowagi, znowu zrobił unik; Gawyn przechodził od formy do formy, unosząc miecz to w górę, to opuszczając go w dół, w nadziei, że jedno z tych półpchnięć jego przeciwnika będzie tym razem bodaj odrobinę za długie. W końcu przypadek przesądził sprawę. Aiel potknął się nagle i Gawyn wbił mu miecz w serce, zanim w ogóle zauważył konia, z którym tamten się zderzył.

Kiedyś poczułby żal; wychowano go w wierze, że jeśli dwaj mężczyźni muszą walczyć, to taki pojedynek powinien się odbyć honorowo i czysto. Ponad sześć miesięcy bitew i potyczek dało mu nauczkę. Postawił nogę na piersi Aiela i wyswobodził ostrze. Nie elegancko, za to szybko; opieszałość podczas bitwy często kończyła się śmiercią. Gdy uwolnił miecz, okazało się, że już nie musi się śpieszyć. Na ziemi leżeli uczestnicy walki, i Młodzi, i Aielowie, jedni pojękiwali, inni spoczywali bez ruchu; pozostali Aielowie uciekali na wschód, ścigani przez dwa tuziny Młodych, w tym również takich, którzy powinni mieć więcej oleju w głowie.

— Stójcie! — krzyknął. Jeśli rozdzielą się przez tych idiotów, Aielowie porąbią ich na karmę dla psów. — Żadnej pogoni! Stójcie, powiedziałem! Stójcie, a żebyście sczeźli! — Młodzi z niechęcią ściągnęli wodze.

Jisao zawrócił swojego wierzchowca.

— Oni chcieli utorować sobie przez nas drogę, mój lordzie. — Jego miecz ociekał czerwienią do połowy długości.

Gawyn złapał wodze swojego gniadosza i wskoczył na siodło, nie marnując czasu na czyszczenie ostrza albo chowanie go do pochwy. Nie było czasu na sprawdzanie, kto poległ, a kto przeżył.

— Zapomnij o nich. Ta siostra tam na nas czeka. Hal, zatrzymaj swoją połowę oddziału, żeby opatrzyli rannych. I miej oko na tych Aielów; fakt, że umierają, wcale jeszcze nie oznacza, że się poddali. Reszta za mną! — Hal zasalutował mu mieczem, ale Gawyn już spinał konia ostrogami.

Potyczka nie trwała długo, a mimo to zbyt się przeciągnęła. Kiedy Gawyn dotarł do szczytu wzgórza, zobaczył jedynie martwego konia i opróżnione sakwy. Obejrzał okolicę przez szkło powiększające, ale nie znalazł ani śladu siostry. Poruszał się jedynie niesiony przez wiatr kurz i suknia leżąca na ziemi obok konia, powiewająca w porywach wiatru. Ta kobieta musiała biec, skoro tak szybko zniknęła z zasięgu wzroku.

— Nawet biegnąc, nie mogła się oddalić zbyt daleko — orzekł Nisao. — Znajdziemy ją, jeśli rozstawimy się w wachlarz.

— Zaczniemy szukać, kiedy opatrzymy rannych — od parł stanowczo Gawyn. Nie zamierzał rozdzielać swoich ludzi w okolicy, po której włóczą się Aielowie. Jeszcze tylko kilka godzin do zmierzchu, a on chciał do tego czasu rozbić dobrze strzeżony obóz. Ale byłoby doskonale, gdyby udało mu się znaleźć kilka sióstr; ktoś będzie musiał opowiedzieć Elaidzie o tej katastrofie i wolałby, żeby to na Aes Sedai spadł jej gniew, nie na niego.

Z westchnieniem zawrócił gniadosza i zjechał w dół, by sprawdzić, jaki tym razem utarg miał rzeźnik. To była jego pierwsza prawdziwa żołnierska lekcja. Zawsze trzeba zapłacić rzeźnikowi. Miał przeczucie, że już niebawem rachunki zaczną rosnąć. A świat zapomni o Studniach Dumai przez to, co nadejdzie.

1

Wysokie Chasaline

Koło Czasu obraca się, a Wieki nadchodzą i mijają, pozostawiając wspomnienia, które stają się legendą. Legenda staje się mitem, a potem nawet mit jest już dawno zapomniany, kiedy znowu nadchodzi Wiek, który go zrodził. W jednym z Wieków, zwanym przez niektórych Trzecim Wiekiem, Wiekiem, który dopiero nadejdzie, Wiekiem dawno już minionym, w wielkim lesie, zwanym Lasem Braem, zerwał się wiatr. Wiatr ten nie był prawdziwym początkiem. Nie istnieją ani początki, ani zakończenia w obrotach Koła Czasu. Niemniej był to jakiś początek.

Wiał na północny wschód, pod palącym słońcem, które wspinało się coraz wyżej po bezchmurnym niebie, na północny wschód, pomiędzy zasuszonymi drzewami z brązowymi liśćmi i nagimi konarami, przez rozproszone wioski, w których powietrze aż lśniło od żaru. Wiał, nie przynosząc ulgi ani śladu deszczu, a tym bardziej śniegu: Wiał na północny wschód, mijając starożytny łuk z misternie obrobionego kamienia, o którym jedni twierdzili, że to dawna brama wjazdowa do wielkiego miasta, a inni, że to pomnik postawiony na pamiątkę jakiejś zapomnianej bitwy. Jedynie zwietrzałe, zniekształcone resztki rzeźbień pozostały na tych masywnych kamieniach, mgliście przypominając utraconą chwałę Coremandy z opowieści. Nieopodal łuku, w zasięgu wzroku, po Trakcie Tar Valon toczyły się mozolnie wozy i szli ludzie, którzy zasłaniali oczy przed tumanami kurzu unoszącego się spod końskich kopyt i kół wozów, a także nawiewanego przez wiatr. Większość nie miała pojęcia, dokąd zdąża; wiedzieli tyle tylko, że świat stanął na głowie, że cały porządek kończy się już tam, gdzie dotąd jeszcze nie zanikł z kretesem. Jednych do przodu gnał strach, innych pociągało coś, czego ani nie widzieli, ani nie rozumieli, ale i wśród tych większość się bała.

A tymczasem wiatr wędrował dalej, ponad szarozielonymi wodami Erinin, kolebiąc statkami, które wciąż jeszcze dowoziły towary na północ i południe, bo nawet w takich czasach handel musiał istnieć, a poza tym nikt nie mógł być pewien, gdzie się handluje najbezpieczniej. Na wschód od rzeki lasy zaczynały rzednąć, ustępując miejsca niskim, łagodnym wzgórzom porośniętym zbrązowiałą, zeschłą na wiór trawą, i z rzadka nakrapianym niewielkimi grupkami drzew. Na szczycie jednego z takich wzgórz stał krąg utworzony z wozów; płótno ich bud, rozpięte normalnie na żelaznych pałąkach, albo zetlało, albo spaliło się do cna. Na prowizorycznej tyce, wykonanej z pnia uschłego drzewka, którą przywiązano do nagiej obręczy wozu, powiewał szkarłatny sztandar z czarno-białym dyskiem w samym środku. Sztandar Światłości, tak go nazywali niektórzy, albo sztandar al’Thora. Inni opatrywali go bardziej ponurymi nazwami i dygotali, kiedy rozmawiali o nim szeptem. Wiatr potrząsnął silnie sztandarem i szybko poleciał dalej, jakby zadowolony, że się oddala.

Perrin Aybara siedział na ziemi, wsparty barczystymi plecami o koło jednego z wozów, żałując, że wiatr osłabł. Na chwilę zrobiło się chłodniej. A poza tym wiatr z południa wywiał z jego nozdrzy woń śmierci, woń, która mu przypominała o tym miejscu, w którym powinien się teraz znajdować, o tym ostatnim miejscu, w którym chciałby się znaleźć. Tutaj, we wnętrzu kręgu z wozów, usadowiony plecami ku północy, gdzie do jakiegoś stopnia mógł zapomnieć, było o wiele lepiej. Ocalałe wozy zostały wciągnięte na szczyt wzgórza poprzedniego dnia, po południu, kiedy mężczyźni znaleźli w sobie dość sił, by robić coś więcej, niż tylko myśleć, że dzięki Światłości ciągle jeszcze oddychają. A teraz znowu wzeszło słońce i razem z nim wrócił upał.

Zirytowany podrapał się po krótkiej, kędzierzawej brodzie; im więcej się pocił, tym bardziej swędziała. Pot ściekał z twarzy wszystkich mężczyzn, których widział, wyjąwszy Aielów, a źródło wody było stąd oddalone o dobrą milę na północ. Podobnie jak koszmar i ta woń. Większość uważała, że to uczciwa wymiana. Powinien był dopełnić swych obowiązków, a jednak nawet poczucie winy nie mogło ruszyć go z miejsca. Był to Dzień Wysokiego Chasaline i w domu, w Dwu Rzekach, oznaczałoby to ucztowanie przez cały dzień i tańcowanie przez całą noc; Dzień Refleksji, kiedy to należało przypominać sobie wszystkie dobre rzeczy, jakich doświadczyło się w życiu, i każdemu, kto się skarżył, wylewano wiadro wody na głowę, żeby zmyć z niego pecha. Było to raczej nieprzyjemne, kiedy panowały chłody, jak przystało na tę porę roku; teraz takie wiadro wody witałoby się z radością. Niemniej jednak, jak na człowieka, który miał szczęście i przeżył, Perrinowi było niezwykle trudno rozmyślać o czymś dobrym. Poprzedniego dnia nauczył się wielu rzeczy o sobie samym. A może tego ranka, kiedy już było po wszystkim.

Nadal wyczuwał obecność kilku wilków, garstki tych, które przeżyły i wędrowały teraz dokądś, z dala od tego miejsca, z dala od ludzi. Wilki nadal stanowiły przedmiot większości rozmów w obozie, nerwowych spekulacji o tym, skąd i dlaczego się tu wzięły. Byli tacy, którzy uważali, że to Rand je przywołał, ale większość żywiła przekonanie, że zrobiły to Aes Sedai. Same Aes Sedai z kolei nie mówiły, co myślą. Wilki nikogo nie winiły — stało się to, co się stało — ale on nie potrafił podzielić ich fatalizmu. Przybyły tu, bo to on je wezwał. Przez swoje potężne barki zdawał się niższy, niż był w rzeczywistości, kiedy tak siedział, przytłoczony brzemieniem odpowiedzialności. Co jakiś czas słyszał inne wilki, te, które nie przybyły, mówiące z pogardą o tych, które się stawiły na jego apel: oto, co przychodzi z mieszania się do spraw ludzi. Nic można się spodziewać niczego innego.

Musiał włożyć sporo wysiłku w trzymanie się własnych myśli. Chciało mu się wyć, że tamte mają rację. Pragnął wrócić do domu, do Dwu Rzek. Małe szanse, może już nigdy nie wróci. Pragnął być ze swoją żoną, obojętnie gdzie, i żeby wszystko było tak jak dawniej. Szanse na to zdawały się odrobinę większe, a może jeszcze mniejsze. Daleko bardziej niźli tęsknota za domem zżerała go troska o Faile, podobna do fretki usiłującej wykopać sobie jamę w jego brzuchu. Faile sprawiała wrażenie autentycznie zadowolonej, że on wyjeżdża z Cairhien. Co ma z nią zrobić? Żadnymi słowami nie potrafiłby opisać, jak bardzo kocha swoją żonę i jak bardzo jej potrzebuje, ale ona była zazdrosna bez powodu, urażona z powodu czegoś, czego nie zrobił, zła, kiedy nie rozumiał dlaczego. Musiał coś uczynić, ale co? Nie potrafił znaleźć odpowiedzi. Jedyne, co mógł, to dobrze wszystko przemyśleć, ale Faile błyskała w jego myślach niczym żywe srebro.

— Ci Aielowie powinni się w coś przyodziać — mruknął wyniośle Aram, wpatrzony ponuro w ziemię. Przykucnął nieopodal, cierpliwie trzymając wodze długonogiego, szarego wałacha; rzadko kiedy oddalał się od Perrina. Miecz, który miał przypasany do pleców, kontrastował z kaftanem Druciarza w zielone paski, rozpiętym z powodu gorąca. Skręcona chustka zawiązana wokół czoła chroniła oczy przed strugami potu. Kiedyś Perrin uważał, że tamten jest zbyt przystojny jak na mężczyznę. Ostatnimi czasy Aram stał się posępny i apatyczny, a na jego twarzy najczęściej malował się pogardliwy grymas. — To nie uchodzi, lordzie Perrinie.

Perrin z niechęcią oderwał się od myśli o Faile. Z czasem jakoś to rozpracuje. Musiał. Jakoś.

— To ich obyczaj, Aram.

Aram zrobił taką minę, jakby chciał splunąć.

— W takim razie to nie jest przyzwoity obyczaj. Podejrzewam, że dzięki temu właśnie można ich upilnować, bo przecież nikt w takim stanie nie uciekłby daleko ani też nie stwarzałby kłopotów, ale to naprawdę nie uchodzi.

Rzecz jasna, otaczało ich bardzo wielu Aielów. Wysocy, dumni mężczyźni w odzieniu utrzymanym w barwach szarości, brązów i zieleni urozmaiconym jedynie szkarłatną opaską, którą obwiązywali skronie, z czarno-białym dyskiem na czole. Siswai’aman, tak siebie nazywali. Czasami to słowo łaskotało skraj jego pamięci, jakby z jakiegoś powodu powinien był je znać. Gdy jednak pytał o nie Aielów, ci robili taką minę, jakby paplał jakieś bzdury, opaski zaś całkiem ignorowali. Panny Włóczni nie nosiły ich wcale. Czy to siwowłosa, czy wyglądająca na tak młodą, jakby dopiero co opuściła matkę, wszystkie Far Dareis Mai paradowały po obozowisku, obrzucając siswai’aman wyzywającymi spojrzeniami, jakby pełnymi satysfakcji. Mężczyźni patrzyli na nie obojętnym wzrokiem, ale niemalże pachnieli głodem, świadczącym o tym, że czegoś tamtym zazdroszczą, a Perrin nawet nie umiał sobie wyobrazić, co by to mogło być. W tym akurat nie było jednak niczego nowego i raczej się nie spodziewał, że mogłoby między nimi dojść do wymiany ciosów. We wnętrzu kręgu utworzonego przez wozy przebywało też kilka Mądrych, w baniastych spódnicach i białych bluzkach, które mimo upału otulały się w ciemne szale i nakładały połyskliwe bransolety i naszyjniki ze złota i kości słoniowej, kompensujące prostotę odzienia. Jedne były rozbawione zachowaniem Panien i siswai’aman, a inne rozdrażnione. Wszyscy zaś — Mądre, Panny i siswai’aman — traktowali Shaido w taki sam sposób, w jaki Perrin traktowałby stołek albo dywanik.

Poprzedniego dnia Aielowie pojmali do niewoli około dwustu Shaido, i mężczyzn, i Panny — niewielu, zważywszy na to, ilu ich wzięło udział w bitwie — i jeńcy poruszali się samopas po obozowisku. Do pewnego stopnia. Perrin czułby się znacznie swobodniej, gdyby ich strzeżono. Albo gdyby przynajmniej byli ubrani. A tymczasem oni przynosili wodę i biegali nadzy jak w dniu narodzin. W stosunku do innych Aielów zachowywali się potulnie jak myszy. Pozostałych zaś, tych, którym wpadli w oko, traktowali butnie i wyniośle. Perrin nie był jedynym, który starał się ich nie zauważać, a Aram nie był jedynym, który mruczał coś do siebie. Zresztą wielu mężczyzn z Dwu Rzek w obozie robiło albo jedno, albo drugie. Niejeden Cairhienianin omal nie dostawał apopleksji za każdym razem, gdy widział któregoś Shaido. Mayenianie tylko kręcili głowami, jakby to wszystko było jakimś dowcipem. I wybałuszali oczy na widok kobiet. Ci Mayenianie mieli równie mało wstydu jak Aielowie.

— Gaul mi to wyjaśnił, Aram. Wiesz, kim są gai’shain, prawda? Wiesz o ji’e’toh, o odsługiwaniu jednego roku i jednego dnia i tak dalej? — Drugi mężczyzna przytaknął, co stanowiło dobry znak. Perrin sam niewiele wiedział. Wyjaśnienia Gaula dotyczące obyczajów Aielów często powodowały jeszcze większy zamęt w jego głowie. Gaul zawsze uważał, że to się rozumie samo przez się. — No cóż, gai’shain nie wolno nosić niczego, co mogą nosić algai’d’siswai, czyli “walczący na włócznie” — dodał, widząc pytający grymas na twarzy Arama. Nagle do niego dotarło, że patrzy wprost na jedną z Shaido, która biegła v jego kierunku, wysoką, młodą kobietę, która byłaby piękna, gdyby nie długa, cienka blizna biegnąca przez policzek i parę innych na całym ciele. Bardzo piękną i zupełnie nagą. Chrząknął głośno i oderwał wzrok. Czuł, jak pała mu twarz. — W każdym razie, dlatego właśnie... są tacy. Gai’shain noszą białe szaty, a tutaj nie mają żadnych. To ich obyczaj.

“Ażeby ten Gaul sczezł i razem z nim te jego wyjaśnienia — pomyślał. — Przecież mogliby ich okryć byle czym!”

— Perrinie Złotooki — usłyszał kobiecy głos. — Przysyła mnie Carahuin z pytaniem, czy nie życzysz sobie wody. — Twarz Arama spurpurowiała, odwrócił się gwałtownie, pokazując jej plecy.

— Nie, dziękuję. — Perrin nie musiał zadzierać głowy, by wiedzieć, że to ta złotowłosa Shaido. Nadal jednak patrzył w innym kierunku, w jakiś nie istniejący punkt. Aielowie mieli osobliwe poczucie humoru, a Panny Włóczni — Carahuin była Panną — najbardziej osobliwe. Szybko zauważyły, w jaki sposób mieszkańcy mokradeł reagują na Shaido, musiałyby być ślepe, żeby tego nie zauważyć, i od tego momentu zaczęły przysyłać gai’shain do mieszkańców mokradeł, do wszystkich po kolei. Aielowie tarzali się ze śmiechu na widok tych rumieńców, jąkania, a nawet okrzyków. Nie miał wątpliwości, że Carahuin i jej przyjaciółki patrzą teraz na nich. Był to co najmniej dziesiąty raz, kiedy przysłano do niego jedną z kobiet gai’shain z pytaniem, czy chce wody, zapasowej osełki albo innej tego typu idiotycznej rzeczy.

Nagle uderzyła go pewna myśl. Mayenian rzadko nękano w ten sposób. Garstka Cairhienian najwyraźniej uwielbiała patrzeć, może nie tak otwarcie jak Mayenianie, a oprócz nich niektórzy spośród starszych mężczyzn z Dwu Rzek, którzy powinni mieć więcej oleju w głowach. A jednak do nich się nie zwracano z takimi podstępnymi przesłaniami, na ile się orientował. Ci natomiast, którzy reagowali najgwałtowniej... Ci Cairhienianie, którzy krzyczeli najgłośniej na temat braku przyzwoitości, oraz dwóch albo trzech spośród mężczyzn z Dwu Rzek, którzy jąkali się i czerwienili tak mocno, że wyglądali na gotowych się roztopić, byli tak molestowani, że w końcu schronili się w wozach...

Perrin zmusił się, by spojrzeć na twarz gai’shain. By spojrzeć jej w oczy.

“Skup się na oczach” — powtarzał sobie nerwowo.

Były zielone, ogromne i bynajmniej nie potulne. Pachniała najczystszą furią.

— Podziękuj Carahuin w moim imieniu i przekaż jej, że będzie ci wolno naoliwić moje zapasowe siodło, jeżeli ona nie ma nic przeciwko temu. I brak mi też czystej koszuli. Czy nie miałaby nic przeciwko temu, gdybyś zrobiła mi pranie?

— Nie będzie miała — odparła kobieta zduszonym głosem, po czym odwróciła się i pobiegła przed siebie.

Perrin gwałtownie oderwał oczy, aczkolwiek ten obraz pozostał mu w głowie. Światłości, Aram miał rację! Ale jeśli mu szczęście dopisze, być może będzie to kres dalszych tego typu wizyt. Musi podpowiedzieć to Aramowi i ludziom z Dwu Rzek. Może Cairhienianie też posłuchają.

— Co my z nimi zrobimy, lordzie Perrinie? — Aram nadal odwracał wzrok, ale tym razem nie mówił o gai’shain.

— Decyzja należy do Randa — powiedział powoli Perrin, czując jak jego zadowolenie słabnie. Może to dziwne uważać ludzi spacerujących nago za drobny problem, jednak ten był z pewnością większy. I to taki, którego unikał równie usilnie jak tego, co znajdowało się na północy.

Po przeciwległej stronie kręgu wozów, na ziemi, siedziała grupa kobiet, blisko dwa tuziny. Wszystkie ubrane stosownie do podróży, wiele miało na sobie jedwabie, większość lekkie, lniane płaszcze chroniące przed kurzem, ale na żadnej z tych twarzy nie widziało się ani kropelki potu. Trzy wyglądały na bardzo młode, z pewnością zaprosiłby je do tańca w czasach, gdy jeszcze nie znał Faile.

“A w każdym razie, gdyby to nie były Aes Sedai” — pomyślał kwaśno. Kiedyś zatańczył z Aes Sedai i omal nie połknął własnego języka, kiedy do niego dotarło, z kim tak pląsa. I tamta była przyjaciółką, jeśli takie określenie w ogóle stosowało się do Aes Sedai. — “Jak krótko taka musi być Aes Sedai, bym mógł jej jeszcze przypisać określony wiek?” Te tutaj, rzecz jasna, miały twarze pozbawione piętna upływu lat. Wyglądały na dwudziestoletnie, może na czterdziestoletnie; to się zmieniało między jednym a drugim spojrzeniem i nigdy nie zyskiwało się pewności. I tyle tylko dawało się wywnioskować z ich twarzy, aczkolwiek kilka miało odrobinę siwizny we włosach. Po prostu w przypadku Aes Sedai nigdy nic nie wiadomo. Niezależnie o co chodziło.

— Przynajmniej te nie są już groźne — stwierdził Aram, gwałtownie odwracając głowę w stronę trzech sióstr siedzących w pewnym oddaleniu od pozostałych.

Jedna płakała z twarzą ukrytą między kolanami; pozostałe dwie wpatrywały się ponuro w pustkę, przy czym jedna bezmyślnie skubała spódnicę. Od wczoraj znajdowały się w takim stanie, ale przynajmniej żadna już nie krzyczała wniebogłosy. Na ile Perrin zdołał wywnioskować, bynajmniej nie do końca przekonany, czy poprawnie, te trzy zostały ujarzmione w jakiś sposób, po tym jak Rand się wyswobodził. Już nigdy nie będą przenosiły Jedynej Mocy. Dla Aes Sedai prawdopodobnie lepsza byłaby śmierć.

Spodziewał się, że pozostałe Aes Sedai będą je pocieszać, że zaopiekują się nimi w jakiś sposób, a tymczasem większość ignorowała te trzy całkowicie, aczkolwiek odwracały wzrok jakby trochę zbyt ostentacyjnie. I skoro już o tym mowa, ujarzmione Aes Sedai też nie zwracały uwagi na pozostałe. Na samym początku przynajmniej kilka tamtych sióstr podeszło bliżej, każda z osobna, niby ze spokojem w oku, ale jednocześnie wydzielając woń wstrętu i niechęci, niemniej jednak ujarzmione nie doczekały się lekarstwa na swój ból, ani słowa czy spojrzenia. Tego ranka żadna nie podeszła bliżej.

Perrin pokręcił głową. Aes Sedai musiały wkładać mnóstwo wysiłku w ignorowanie tego, z czym nie chciały się pogodzić. Na przykład w ignorowanie mężczyzn w czarnych kaftanach, którzy stali nad nimi. Obok każdej Aes Sedai stał jeden Asha’man, nawet przy tych trzech, które zostały ujarzmione; zdawali się w ogóle nie mrugać. Aes Sedai traktowały ich jak powietrze; dla nich równie dobrze mogli nie istnieć.

A była to sztuka nie lada. On sam nie potrafił nie zwracać uwagi na Asha’manów, a przecież nie znajdował się pod ich strażą. Byli wśród nich i chłopcy z meszkiem na policzkach, i siwowłosi, łysiejący starcy, ale to nie te ich posępne kaftany z wysokimi kołnierzami czy miecze, które każdy nosił u bioder, sprawiały, że wyglądali tak groźnie. Każdy Asha’man potrafił przenosić, a poza tym znali jakiś sposób na to, by udaremnić przenoszenie Aes Sedai. Mężczyźni, którzy władali Jedyną Mocą, pomysł rodem z koszmarów nocnych. Rand też oczywiście władał Mocą, ale on był Randem i oprócz tego Smokiem Odrodzonym. Na widok tych mężczyzn Perrinowi jeżyły się włosy na głowie.

Strażnicy pojmanych Aes Sedai, ci, którzy się ostali z życiem, siedzieli w pewnej odległości, pod własną strażą. Strzegło ich około trzydziestu zbrojnych lorda Dobraine w cairhieniańskich hełmach w kształcie dzwonu i tyle samo członków mayeniańskiej Skrzydlatej Gwardii w czerwonych napierśnikach, każdy o tak ostrym spojrzeniu, jakby pilnowali lampartów. Właściwa postawa, zważywszy na okoliczności. Strażników było więcej niż Aes Sedai; wiele z pojmanych ewidentnie należało do Zielonych Ajah. A pilnujących było więcej niż Strażników, o wiele więcej, choć być może i tak za mało.

— Niech Światłość sprawi, abyśmy więcej nie doświadczali smutku z powodu tego towarzystwa — mruknął Perrin. Tej nocy Strażnicy dwukrotnie usiłowali się wyswobodzić. Prawdę powiedziawszy, w udaremnieniu tych eskapad mieli większy udział Asha’mani niż Cairhienianie czy Mayenianie, a nie byli oni łagodni. Żaden ze Strażników nie został zabity, ale co najmniej tuzin opatrywało teraz rany, ponieważ siostrom nie pozwolono ich Uzdrowić.

— Jeżeli Lord Smok nie potrafi podjąć decyzji — powiedział cicho Aram — to może powinien to zrobić ktoś inny. Żeby go ochronić.

Perrin spojrzał na niego z ukosa.

— Jaką decyzję? Siostry zakazały im podejmować dalszych prób, a oni posłuchają Aes Sedai. — A jednak Strażnicy, mimo połamanych kości, bezbronni, z rękoma związanymi na plecach, nadal przypominali stado wilków oczekujących na rozkaz ataku od swego przywódcy. Żaden nie odetchnie swobodnie, dopóki ich Aes Sedai nie odzyskają wolności, być może dopóki wszystkie siostry nie będą wolne. Aes Sedai i Strażnicy; sterta mocno postarzałego drewna, gotowego buchnąć płomieniem. A jednak nie okazali się równymi przeciwnikami dla Asha’manów.

— Nie mówiłem o Strażnikach. — Aram zawahał się, po czym przysunął bliżej do Perrina i jeszcze bardziej zniżył głos, do chrapliwego szeptu. — Te Aes Sedai porwały Lorda Smoka. On już nie może im zaufać, już nigdy, ale również nie zrobi tego, co musi zrobić. Gdyby one umarły, zanim on się o tym dowie...

— Co ty wygadujesz? — Perrin gwałtownie się wyprostował, omal się przy tym nie dławiąc. Nie po raz pierwszy zastanowił się, czy w tym człowieku zostało jeszcze cośkolwiek z Druciarza. — One są bezbronne, Aram! To bezbronne kobiety!

— To są Aes Sedai. — Ciemne oczy z całkowitą obojętnością wytrzymały spojrzenie złotych oczu Perrina. — Nie należy im ufać i nie wolno ich puścić wolno. Jak długo można więzić Aes Sedai wbrew ich woli? Robiły to, co robią, o wiele dłużej niż Asha’mani. Na pewno posiadają więcej wiedzy. One zagrażają Lordowi Smokowi, a także tobie, lordzie Perrinie. Widziałem, jak na ciebie patrzą.

Po przeciwnej stronie kręgu siostry szeptały o czymś, mówiąc sobie bezpośrednio do ucha, przez co nawet Perrin nic nie słyszał. Co jakiś czas któraś popatrywała na niego i Arama. Pochwycił jednak kilka nazwisk. Nesune Bihara. Erian Boroleos i Katerine Alruddin. Coiren Saeldain, Sarene Nemdahl i Elza Penfell. Janine Pavlara, Beldeine Nyram, Marith Riven. Te ostatnie były młodymi siostrami, ale czy młode, czy bezwiekowe, obserwowały go z twarzami tak spokojnymi, że zdawało się, iż to one wiodą tu prym, niezależnie od obecności Asha’manów. Pokonanie Aes Sedai nie było rzeczą łatwą, zmuszenie ich, by się przyznały do porażki, graniczyło z cudem.

Z wysiłkiem rozplótł dłonie i ułożył je na kolanach, udając spokój, do którego było mu bardzo daleko. Wiedziały, że on jest ta’veren, jednym z tych nielicznych, wokół których kształtował się na jakiś czas Wzór. A co gorsza, wiedziały też, że jest związany z Randem w sposób, którego nikt nie rozumiał, a już najmniej on sam albo Rand. Albo Mat; Mat też był elementem tej plątaniny, jeszcze jednym ta’veren, aczkolwiek żaden z nich nie dorównywał siłą Randowi. Gdyby im dał bodaj połowę szansy, te kobiety uwiozłyby jego — i Mata — do Wieży z równą ochotą, z jaką pojmałyby Randa. I trzymałyby ich tam spętanych jak kozy do czasu, aż nie pojawi się lew. Przecież porwały i maltretowały Randa. Aram miał rację co do jednej rzeczy — nie można było im ufać. Ale to żadną miarą nie usprawiedliwiałoby tego, co proponował! Perrina mdliło na samą myśl.

— Nie będę tego dłużej wysłuchiwał — warknął. Niegdysiejszy Druciarz otwarł usta, ale Perrin przerwał mu. — Ani słowa, Aram, słyszysz mnie? Ani jednego słowa!

— Jak lord Perrin rozkaże — mruknął Aram, pochylając głowę.

Perrin żałował że nie widzi twarzy tamtego. Jego zapach nie zawierał ani gniewu, ani oburzenia. I to było w tym wszystkim najgorsze. Aram nie pachniał gniewem nawet wtedy, kiedy proponował morderstwo.

Dwóch mężczyzn z Dwu Rzek wspięło się na koła sąsiedniego wozu, wystawili głowy ponad jego dnem i powiedli wzrokiem w dół zbocza i po wzgórzach położonych na północy. Obaj mieli do lewego biodra przypasane kołczany pełne strzał, a do prawych — mocne noże o długich ostrzach, stanowiące niemal odpowiedniki krótkich mieczy. Za Perrinem przybyły tutaj z Dwu Rzek dobre trzy setki ludzi. Przeklął tego pierwszego, który nazwał go lordem Perrinem, przeklął dzień, w którym zaniechał prób tłumienia tego obyczaju. Mimo gwaru i zgiełku, które zazwyczaj wypełniały obozowisko tej wielkości, nie miał kłopotu z usłyszeniem tego, o czym tamci dwaj rozmawiają.

Tod al’Caar, o rok młodszy od Perrina, złapał długi oddech, jakby zobaczył to, co znajdowało się w dole zbocza po raz pierwszy. Perrin słyszał niemalże ruchy wielkiej, podobnej do latarni szczęki chudego mężczyzny. Matka udzieliła Todowi zgody na wyjazd, bo jej zdaniem przyłączenie się do Złotookiego Perrina przynosiło mu wielki zaszczyt.

— Wielkie zwycięstwo — stwierdził na koniec Tod. — Odnieśliśmy właśnie wielkie zwycięstwo. Nie tak jest, Jondyn?

Szpakowaty Jondyn Barran, sękaty niczym korzeń dębu, zaliczał się do nielicznych starszych mężczyzn pośród wszystkich trzystu. Lepiej strzelał z łuku niźli ktokolwiek w Dwu Rzekach z wyjątkiem pana al’Thora i był najlepszym myśliwym, a jednak należał do najmniej poważanych mieszkańców Dwu Rzek. Jondyn nie przepracował ani dnia dłużej, niż musiał, kiedy już dostatecznie dorósł, by móc opuścić farmę swego ojca. Obchodziły go tylko lasy i polowania, a także picie w nadmiarze podczas świąt. Teraz splunął głośno.

— Skoro tak mówisz, chłopcze. A zresztą to ci przeklęci Asha’mani wygrali. I niech im tam, powiadam. Szkoda tylko, że nie mogą sobie tego zwycięstwa zabrać i iść świętować go gdzieś indziej.

— Wcale nie są tacy źli — zaprotestował Tod. — Ja tam bym nie miał nic przeciwko, żeby być jednym z nich. — Zabrzmiało to bardziej jak przechwałka i łgarstwo niż prawda. Tak też zapachniało; Perrin nie patrząc, był pewien, że tamten oblizuje wargi. Najpewniej matka Toda wykorzystywała opowieści o mężczyznach, którzy potrafią przenosić, do straszenia go, jeszcze nie tak wiele lat temu. — Naprawdę Rand... to jest, Lord Smok, to nadal brzmi dziwnie, nieprawdaż, Rand al’Thor Smokiem Odrodzonym i w ogóle? — Tod roześmiał się urywanym, nerwowym śmiechem. — Cóż, on potrafi przenosić i to się nie wydaje takie... on nie... to znaczy ja... — Głośno przełknął ślinę. — I w ogóle co byśmy zrobili z tymi Aes Sedai, gdyby nie oni? — To ostatnie wyszeptał; wyraźnie powiało od niego strachem. — Jondyn, co my zrobimy? Z tymi pojmanymi Aes Sedai, chciałem zapytać?

Starszy mężczyzna znowu splunął, jeszcze głośniej niż przedtem. Nie chciało mu się też zniżać głosu. Jondyn zawsze mówił to, co myślał, nie zważając na to, kto go słucha; to też stanowiło przyczynę jego złej reputacji.

— Lepiej by dla nas było, gdyby one wszystkie wczoraj zginęły, chłopcze. Zapłacimy za to, zanim cała rzecz się skończy. Wspomnisz moje słowa: słono zapłacimy.

Perrin odseparował się od innych dźwięków, co dla jego uszu nie było łatwym zadaniem. Najpierw Aram, a teraz Jondyn i Tod, mimo iż ci nie mówili o tym tak bezpośrednio.

“A żeby ten Jondyn sczezł!” — Nie, przy tym człowieku Mat mógłby uchodzić za wzór cnót, ale skoro ten o tym mówił, to w takim razie inni tak myśleli. Żaden mężczyzna z Dwu Rzek nie skrzywdziłby z rozmysłem kobiety, ale kto jeszcze pragnął śmierci Aes Sedai wziętych do niewoli? I kto mógłby próbować zamienić to życzenie w czyn?

Niespokojnie ogarnął wzrokiem krąg wozów. Myśl, że być może będzie musiał chronić Aes Sedai, nie była miła, ale nie odegnał jej. Niespecjalnie przepadał za Aes Sedai, a już najmniej za tymi tutaj, ale wychowano go w milczącym przekonaniu, że mężczyzna powinien iść na każde ryzyko, żeby tylko ochronić kobietę w takim stopniu, w jakim ona na to pozwoli; i w najmniejszej mierze nie było istotne, czy ją lubił albo w ogóle znał. Prawda, taka Aes Sedai potrafiła zawiązać wybranego mężczyznę na dziewięć różnych supłów, jednak odcięta od Mocy stawała się taka sama jak inni ludzie. Dlatego właśnie tak się wewnętrznie zmagał za każdym razem, kiedy na nie spojrzał. Dwa tuziny Aes Sedai. Dwa tuziny kobiet, które zapewne umiały obronić się bez Mocy.

Przez chwilę przypatrywał się pilnującym je Asha’manom; wszyscy bez wyjątku mieli na twarzach maski przywodzące na myśl śmierć. Wyjąwszy tych trzech, którzy strzegli ujarzmionych kobiet. Starali się wyglądać na równie posępnych i mrocznych jak pozostali, ale pod tym kryło się coś jeszcze innego. Być może satysfakcja. Gdyby tylko znajdował się dostatecznie blisko, by poczuć ich zapach. Każda Aes Sedai stanowiła zagrożenie dla Asha’manów. I być może było również na odwrót. Może oni je tylko ujarzmią. Na podstawie tych skąpych informacji, które udało mu się posłyszeć, ujarzmienie równało się zabiciu, po którym trzeba odczekać kilka lat, zanim trup upadnie.

Niezależnie od tego, jak było naprawdę, stwierdził niechętnie, że musi zostawić Asha’manów Randowi. Rozmawiali wyłącznie między sobą i z więźniami, toteż Perrin wątpił, by posłuchali kogokolwiek jeszcze oprócz Randa. Pytanie tylko brzmiało, co powie Rand? I co on zrobi, jeśli ten powie coś niewłaściwego?

Odsunąwszy ten problem na bok, podrapał się po brodzie jednym palcem. Cairhienianie zbyt nerwowo reagowali na Aes Sedai, by wpaść na pomysł zrobienia im krzywdy, a dla odmiany Mayenianie darzyli je nadmiernym szacunkiem, ale i tak będzie miał na nich oko. Kto by pomyślał, że Jondyn posunie się tak daleko? Perrin miał niejakie wpływy wśród Cairhienian albo Mayenian, ale one z pewnością przestaną mieć znaczenie, jeżeli coś raz przyjdzie im do głowy. Naprawdę był tylko zwykłym kowalem. A zatem pozostawali wyłącznie Aielowie. Perrin westchnął. Nie do końca zdawał sobie sprawę, jakie wpływy pośród Aielów miał nawet sam Rand.

Z trudem rozróżniał zapachy, kiedy otaczało go aż tylu ludzi, ale przywykł orzekać tyleż samo po zapachach jak na podstawie tego, co mówiły mu oczy. Siswai’aman, którzy podchodzili dostatecznie blisko, wydzielali spójną i silną woń spokoju przemieszanego z czujnością. Zdawali się prawie w ogóle nie zauważać Aes Sedai. Kolczaste wonie bijące od Panien wyrażały przytłumioną furię, Mądre zaś...

Wszystkie te Mądre, które przybyły tu z Cairhien, były zdolne do przenoszenia, aczkolwiek żadna nie miała twarzy pozbawionej śladów upływu lat. Przypuszczał, że to dlatego, że zbyt rzadko korzystały z Jedynej. Mocy. A jednak zarówno te gładkolice jak Edarra, jak i te obdarzone skórzastymi twarzami jak siwowłosa Sorilea, demonstrowały opanowanie, którym dorównywały Aes Sedai. Przeważnie pełne gracji i wysokie jak większość Aielów, zdawały się całkiem ignorować siostry.

Sorilea spojrzała na pojmane do niewoli kobiety, nie zatrzymując jednak wzroku na żadnej, pogrążona w cichej rozmowie z Edarrą i jeszcze jedną Mądrą jasnowłosą kobietą, której imienia nie znał. Gdyby tylko słyszał, o czym rozmawiają. Przeszły obok, ani na jotę nie zmieniając tych niczym nie zmąconych twarzy, ale ich zapachy to była całkiem inna sprawa. W momencie, gdy Sorilea spojrzała na Aes Sedai, wydzielana przez nią woń stała się zimna i daleka, ponura i pełna zawziętości, a tamte dwie też zaczęły pachnieć inaczej, kiedy do nich zagadała, jakby chciały się do niej dopasować.

— Niezły bigos — warknął.

— Jakiś kłopot? — spytał Aram, przysiadając na piętach, z prawą ręką gotową pomknąć do rękojeści miecza o kształcie wilczego łba, wystającej mu ponad ramieniem. Nauczył się znakomicie władać tą bronią w bardzo krótkim czasie i nigdy nie stronił od tej umiejętności.

— Nie mamy żadnych kłopotów, Aram. — Nie było to całkowite kłamstwo. Wyrwany ze swych ponurych medytacji, Perrin popatrzył na innych jakby po raz pierwszy. Na wszystkich razem. Nie spodobało mu się to, co zobaczył, przy czym Aes Sedai stanowiły tylko jeden z elementów tego obrazu.

Cairhienianie i Mayenianie obserwowali Aielów z podejrzliwością, odwzajemniając nieufność Aielów, zwłaszcza w stosunku do Cairhienian. I nie można się temu dziwić. Aielowie słynęli z tego, że nie traktowali przyjaźnie nikogo, kto urodził się po tej stronie Grzbietu Świata, a już zwłaszcza Cairhienian. Prosta prawda była taka, że Aielowie i Cairhienianie nienawidzili się wzajem tak zażarcie, jak tylko można się nienawidzić. Żadna ze stron tak naprawdę nie odłożyła swej wrogości na bok, ale aż do teraz żywił przekonanie, że będą ją trzymali na uwięzi. Jeśli nie z innych powodów, to przynajmniej dla Randa. A tymczasem w obozie zapanował pewien dziwny nastrój, napięcie, które sprawiało, że jego mieszkańcy byli nadzwyczaj podminowani. Rand odzyskał wolność i odtąd wszystkie tymczasowe sojusze stawały się takie, jakie w istocie były: tymczasowe. Aielowie ważyli w dłoniach włócznie za każdym razem, gdy spoglądali na Cairhienian, a Cairhienianie ponuro gładzili miecze. Podobnie Mayenianie; ci nie wiedli sporów z Aielami, nigdy z nimi nie walczyli, wyjąwszy czasy Wojny z Aielami, podczas której walczyli z nimi wszyscy, ale nie było żadnych wątpliwości, po czyjej stronie stanęliby w razie jakiegoś starcia. Oni i prawdopodobnie również ludzie z Dwu Rzek.

Najbardziej jednak ów ponury nastrój udzielił się Asha’manom i Mądrym. Odziani w czarne kaftany mężczyźni zwracali tyleż samo uwagi na Panny i siswai’aman, co na Cairhienian albo Mayenian względnie ludzi z Dwu Rzek, ale przypatrywali się Mądrym z minami niemal równie posępnymi jak te, które przybierali na widok Aes Sedai. Całkiem możliwe, że nie dostrzegali większej różnicy między jedną kobietą, która potrafiła władać Mocą, a inną. Każda mogła okazać się wrogiem i niebezpiecznym przeciwnikiem; trzynaście razem stanowiło śmiertelne niebezpieczeństwo, a wszak w obozowisku, względnie w jego okolicy, znajdowało się więcej niż dziewięćdziesiąt Mądrych. Mniej niż połowa wszystkich Asha’manów, ale nadal dość, by im zaszkodzić, gdyby tak postanowiły. Kobiety, które potrafiły przenosić, a mimo to zdawały się podążać za Randem; zdawały się podążać za Randem, a mimo to były kobietami, które potrafiły przenosić.

Mądre popatrywały na Asha’manów niemal równie chłodnym okiem jak na Aes Sedai. Asha’mani byli mężczyznami, którzy potrafili przenosić, ale szli za Randem; szli za Randem, ale... Rand stanowił szczególny przypadek. Według Gaula proroctwa Aielów nigdzie nie zawierały wzmianki, jakoby ten ich Car’a’carn potrafił przenosić, ale Aielowie zdawali się udawać, że ów niewygodny fakt nie istnieje. Po Asha’manach zaś nie było w proroctwach ani śladu. Dla Mądrych to musiało wyglądać tak, jakby nagle odkryły, że po ich stronie walczy stado wściekłych lwów. Jak długo pozostaną lojalne? Może już teraz należało przykrócić im cugli.

Wsparł głowę o koło wozu i siedział tak z zamkniętymi oczami, z piersią unoszącą się od cichego śmiechu pozbawionego wesołości. W dniu Wysokiego Chasaline należało myśleć o dobrych rzeczach.

“A żebym sczezł — pomyślał z goryczą — powinienem był pójść razem z Randem”.

Nie, najważniejsze, że się dowiedział, i że dowiedział się zawczasu. Tylko co, na Światłość, miał teraz zrobić? Jeżeli Aielowie, Cairhienianie i Mayenianie zaczną ze sobą walczyć albo, co gorsza, Asha’mani i Mądre... to była beczka pełna węży, ale musiałby wsadzić rękę do środka, żeby sprawdzić, które z nich są jadowite.

“Światłości, jakbym chciał być w domu, razem z Faile, i pracować w kuźni, gdzie nikt nie nazywałby mnie cholernym lordem”.

— Twój koń, lordzie Perrinie. Nie powiedziałeś, czy chcesz Steppera czy Bieguna, więc osiodłałem... — Na widok wściekłego spojrzenia złotych oczu Perrina, Kenly Maerin przywarł płochliwie do końskiego boku.

Perrin uspokoił go gestem ręki. To nie wina Kenly’ego. Trzeba wytrzymać to, czego się nie da naprawić.

— Spokojnie, chłopcze. Postąpiłeś jak należy. Może być Stepper. Dobrze wybrałeś. — Nie znosił przemawiać do Kenly’ego w taki sposób. Niski i krępy Kenly ledwie osiągnął wiek, by móc się ożenić albo wyjechać z domu — do tej bródki, którą usiłował sobie wyhodować wzorem Perrina, z pewnością brakowało mu lat — ale walczył z trollokami w Polu Emonda i dobrze się spisał poprzedniego dnia. Chłopiec uśmiechnął się szeroko, gdy usłyszał pochwałę z ust lorda Perrina zwanego Przeklętym Złotookim.

Perrin wstał i zabrał topór spod wozu, gdzie go ukrył, żeby przynajmniej na razie o nim nie myśleć, po czym wepchnął drzewce za pętlę u pasa. Ciężkie ostrze w kształcie półksiężyca równoważył gruby kolec; narzędzie służące do zabijania. Dłoń za dobrze znała drzewce topora, by mógł poczuć ulgę. Czy jeszcze pamięta dobry młot z kuźni? Oprócz “Lorda Perrina” istniały jeszcze inne rzeczy, których nie mógł już zmienić. Pewien przyjaciel powiedział mu kiedyś, że będzie musiał wielokrotnie brać topór do ręki, zanim zacznie lubić się nim posługiwać. Mimo upału zadygotał pod wpływem tej myśli.

Wskoczył na siodło Steppera, ocienione przez Arama siedzącego na siwku, i usadowił się twarzą ku południu, czyli w stronę kręgu utworzonego z wozów. Loial, co najmniej o połowę wyższy od najwyższego z Aielów, właśnie przestępował ostrożnie nad dyszlami wozów. Przez tę swoją posturę wyglądał tak, jakby mógł połamać ciężkie kłody jednym nieuważnym krokiem. W dłoni jak zwykle trzymał jakąś książkę, zaznaczając grubym palcem miejsce, gdzie skończył czytać, a pojemne kieszenie kaftana wybrzuszały się od innych tomów. Spędził ten poranek w niewielkiej grupce drzew, którą nazwał kojącą i cienistą, a mimo to było po nim widać, że upał też dał mu się we znaki. Wyglądał na zmęczonego, a poza tym miał rozchełstany kaftan, rozsznurowaną koszulę, cholewy butów zaś zrolowane poniżej kolan. Może zresztą sprawił to nie tylko upał. Loial zatrzymał się między wozami i spojrzawszy na Aes Sedai i Asha’manów, niespokojnie zastrzygł włochatymi uszami. Oczy wielkie jak spodki powędrowały w stronę Mądrych i uszy zadrżały mu raz jeszcze. Ogirowie byli bardzo wrażliwi na atmosferę panującą w danym miejscu.

Na widok Perrina Loial przeszedł długimi krokami przez obozowisko. Siedzący w siodle Perrin był od niego o dwie, może trzy głowę niższy.

— Perrin — wyszeptał Loial — tu się źle dzieje. Mało tego, tu jest niebezpiecznie. — Szept, którym starał się mówić Loial, przypominał buczenie trzmiela wielkości mastiffa. Kilka Aes Sedai poodwracało głowy.

— Czy mógłbyś mówić trochę głośniej? — spytał prawie niesłyszalnie Perrin. — Moim zdaniem w Andorze niektórzy mogli cię nie usłyszeć. Mam na myśli tych z zachodu Andoru.

Loial zrobił zaskoczoną minę, a potem tak się skrzywił, że długie brwi opadły mu na policzki.

— Wiesz przecież, że potrafię szeptać. — Tym razem raczej nikt nie mógł go usłyszeć wyraźnie w odległości większej niż jakieś trzy kroki. — Co my zrobimy, Perrin? Niedobrze jest więzić Aes Sedai wbrew ich woli, niedobrze i głupio. Już to raz powiedziałem i będę nadal powtarzał. Ale nie to jest najgorsze. To wrażenie... Jedna iskra i to miejsce wybuchnie niczym wóz pełen sztucznych ogni. Czy Rand o tym wie?

— Nie mam pojęcia — odpowiedział Perrin na oba pytania i po jakiejś chwili ogir przytaknął z niechęcią.

— Ktoś musi wiedzieć, Perrin. Ktoś musi coś zrobić. — Loial popatrzył na północ, ponad wozami za plecami Perrina, i w tym momencie Perrin wiedział, że nie ma co dłużej zwlekać.

Z niechęcią zawrócił Steppera. Wolałby się zamartwiać o Aes Sedai, Asha’manów i Mądre, aż mu wypadną wszystkie włosy, ale mus to mus. W święto Chasaline należało myśleć o dobrych rzeczach.

2

Dziedziniec rzeźnika

Z początku Perrin nie patrzył w dół zbocza, w stronę, w którą się wybierał, tam gdzie tego ranka powinien był jechać razem z Randem. Zamiast tego siedział w siodle, tuż poza kręgiem wozów, i rozglądał się we wszystkich innych kierunkach, aczkolwiek przed oczyma roztaczały się widoki, od których chciało mu się wymiotować. Czuł się tak, jakby go ktoś walnął młotem w brzuch.

Uderzenie młota. Dziewiętnaście świeżych grobów na szczycie przysadzistego wzgórza; dziewiętnastu poległych z Dwu Rzek, którzy mieli już nigdy nie zobaczyć domu. Rzadko który kowal był zmuszany do oglądania ludzi umierających za sprawą jego decyzji. Całe szczęście, że ludzie z Dwu Rzek posłuchali jego rozkazów, bo w przeciwnym razie grobów byłoby więcej. Uderzenie młota. Prostokąty świeżo spulchnionej ziemi zapełniały także sąsiednie zbocze, groby blisko stu Mayenian i jeszcze większej liczby Cairhienian, którzy przybyli do Studni Dumai i tam polegli. Powody albo racje nieważne; poszli za Perrinem Aybarą. Uderzenie młota. Wzgórze na zachodzie pokrywały groby jakby nieco pokaźniejszych rozmiarów, tysiąc albo i więcej. Tysiąc Aielów, pogrzebanych na stojąco, by mogli oglądać każdy wschód słońca. Tysiąc. W tym Panny. Na myśl o poległych mężczyznach żołądek zaciskał mu się w supły; myśl o kobietach sprawiała, że miał ochotę usiąść i zapłakać. Starał się sobie wmówić, że oni wszyscy przybyli tu z własnej woli, że koniecznie chcieli tutaj być. Jedno i drugie było prawdą, ale to on wydawał rozkazy i dlatego ponosił odpowiedzialność za te groby. Nie Rand, nie Aes Sedai, on sam.

Ci Aielowie, którzy pozostali przy życiu, dopiero co przestali śpiewać dla swoich zmarłych ponure pieśni śpiewane partiami, które pokutowały w pamięci.

Życie to sen — który nie zna cienia.

Życie to sen — pełen bólu i smutku.

Sen, z którego — obudzić się chcemy modlitwą.

Sen, z którego — budzimy się i odchodzimy.

Kto by spał — kiedy nowy świt czeka?

Kto by spał — kiedy słodki wieje wiatr?

Sen musi się skończyć — kiedy nastaje nowy dzień.

Ten sen, Z którego — budzimy się i odchodzimy.

Zdawali się znajdować ulgę w tych pieśniach. Żałował, że sam nie może jej znaleźć, ale na ile zdołał się zorientować, Aielowie rzeczywiście mało dbali o to, czy żyją, czy umarli. To był szalony naród. Każdy człowiek przy zdrowych zmysłach pragnął żyć. Każdy człowiek przy zdrowych zmysłach uciekałby najdalej jak może od bitwy, uciekałby, co sił w nogach.

Stepper podrzucił łbem, rozdymając nozdrza, gdy poczuł fetor buchający z dołu i Perrin poklepał go po karku. Aram uśmiechnął się szeroko na widok tego, od czego Perrin tak usiłował się odgrodzić. Twarz Loiala miała tak mało wyrazu, że równie dobrze mogła być wyrzeźbiona z drewna. Usta drgnęły mu nieznacznie i Perrinowi wydało się, że usłyszał: “Światłości, obym już nigdy czegoś takiego nie oglądał”. Zrobiwszy głęboki wdech, zmusił oczy, by powędrowały śladem ich wzroku — w stronę Studni Dumai.

Pod pewnymi względami nie był to widok równie straszny jak groby — niektórych tych ludzi znał od dziecka — ale to wszystko zwaliło się na niego w jednym momencie, podobnie jak woń w jego nosie stało się jakby materialne i uderzyło go między oczy. Natychmiast opadły go wspomnienia, które pragnąłby wyrzucić z pamięci. Ziemia Studni Dumai byłam ziemią mordu, ziemią umierania; a teraz stała się czymś jeszcze gorszym. W odległości niecałej mili stały zwęglone pozostałości wozów ustawionych wokół niewielkiego zagajnika, niemal ukrywającego niskie, kamienne cembrowiny. A wokół wozów...

Rozkotłowane czarne morze, morze sępów, kruków i wron, dziesiątków tysięcy, które wzbijały się w powietrze falami i znowu opadały na ziemię, całkiem maskując rozrytą glebę. Za co Perrin był bardziej niż wdzięczny. Asha’mani stosowali brutalne metody; niszczyli ciało i ziemię z jednaką obojętnością. Shaido poległo zbyt wielu, by dało się ich pogrzebać w ciągu kilku dni, gdyby komukolwiek zależało na ich grzebaniu, toteż sępy, kruki i wrony mogły się najeść do syta. Na ziemi leżały również padłe wilki; Perrin pragnął je pogrzebać, ale wilki nie znały przecież tego obyczaju. Znaleziono trzy ciała Aes Sedai, których Moc nie uratowała przed włóczniami i strzałami w szaleństwie bitwy, a oprócz nich również pół tuzina martwych Strażników. Ci zostali pogrzebani na polance tuż obok studni.

Nie tylko ptaki towarzyszyły poległym. Czarnopióre fale unosiły się wokół lorda Dobraine Taborwina i ponad dwustu zbrojnych z cairhieniańskiej kawalerii, a także wokół Lorda Porucznika Haviena Nurelle i tych wszystkich Mayenian, którzy uszli z życiem, jeśli nie liczyć tych, którzy pilnowali Strażników. Con z dwoma białymi rombami na niebieskim tle, wyróżniające cairhieniańskich oficerów, wszystkich wyjąwszy samego Dobraine, a także czerwone zbroje Mayenian oraz lance z czerwonymi wstęgami czyniły wspólnie paradę męstwa na tej scenie rzeźni, ale Dobraine nie był jedynym, który przykładał chusteczkę do nosa. Tu i tam ktoś wychylał się z siodła i próbował opróżnić już i tak pusty żołądek. Mazrim Taim, niemal dorównujący wzrostem Randowi, stał na ziemi w swym czarnym kaftanie z niebieskozłotymi Smokami pełznącymi w górę rękawów, w towarzystwie może setki Asha’manów. Niektórym z nich też przewracało się w żołądkach. Były tam również dziesiątki Panien, więcej siswai’aman niż Cairhienian, Mayenian i Asha’manów razem wziętych, a także kilka tuzinów Mądrych na dobitkę. Wszyscy rzekomo na wypadek powrotu Shaido albo może na wypadek, gdyby niektórzy z poległych udawali, aczkolwiek zdaniem Perrina każdy, kto by w tym miejscu udawał trupa, prędko postradałby zmysły. Wszystko koncentrowało się wokół Randa.

Obowiązkiem Perrina było znajdować się tam w dole, razem z ludźmi z Dwu Rzek. Rand wypytał go o nich, mówił o zaufaniu do ziomków, ale Perrin niczego mu nie obiecał.

“Będzie musiał poprzestać na mnie i na poległych” — pomyślał. Po jakimś czasie, kiedy już dostatecznie się uzbroi do oglądania tego dziedzińca rzeźnika, tam w dole. Tyle że noże rzeźnika nie kosiły ludzi i były czystsze od toporów, czystsze od sępów.

Odziani w czarne kaftany Asha’mani stapiali się z morzem ptaków — śmierć wchłaniała śmierć — a kruki i wrony wzbijające się do lotu zasłaniały pozostałe, ale Rand i tak się wyróżniał w podartej, białej koszuli, którą nosił już wtedy, kiedy przyszli mu z odsieczą. A może wówczas wcale już nie potrzebował pomocy. Perrin skrzywił się na widok Min stojącej tuż obok Randa w jasnoczerwonym kaftaniku i obcisłych spodniach. To nie było miejsce dla niej, zresztą dla nikogo, ale od momentu oswobodzenia Randa trzymała się go jeszcze bliżej niż Taim. Randowi w jakiś sposób udało się uwolnić i siebie, i ją, jeszcze zanim przebił się do nich Perrin i Asha’mani. Dlatego zapewne uważała, podejrzewał Perrin, że tylko w obecności Randa jest naprawdę bezpieczna.

Rand chodził długimi krokami po tej kostnicy i czasem klepał Min po ramieniu albo przekrzywiał głowę, jakby coś do niej mówił, ale widać było, że myślami krąży gdzie indziej. Wokół nich wirowały ciemne chmary ptactwa; te mniejsze umykały pożywiać się gdzieś indziej, sępy z niechęcią usuwały się z drogi, przy czym niektórym nie chciało się nawet rozwijać skrzydeł; cofały się niezdarnie, wyprężając nieopierzone szyje i skrzecząc butnie. Rand przystawał co jakiś czas, pochylając się nad czyimś ciałem. Niekiedy z jego dłoni wytryskiwał strumień ognia i uderzał w te sępy, które nie chciały zejść z drogi. Za każdym razem Nandera, która prowadziła Panny, albo Sulin, druga po niej, spierały się z nim o coś. Mądre też to chyba czasami robiły, bo szarpały kaftany trupów w taki sposób, jakby coś demonstrowały. A Rand tylko kiwał głową i szedł dalej. Niemniej jednak oglądał się za siebie. Ale tylko do momentu, w którym jego uwagę przyciągnęło jakieś inne ciało.

— Co on wyprawia? — spytał czyjś zły głos przy kolanie Perrina. Rozpoznał ją po zapachu, zanim spojrzał w dół. Kiruna Nachiman, posągowa i elegancka w sukni do konnej jazdy z zielonego jedwabiu i w cienkim lnianym płaszczu chroniącym od kurzu, była siostrą króla Arafel Paitara i możną arystokratką, toteż fakt, że została Aes Sedai, bynajmniej nie przyczynił się do złagodzenia jej sposobu bycia. Nie usłyszał, że podchodzi, tak był pochłonięty smutnymi obserwacjami. — Dlaczego on bierze w tym udział? Nie powinien.

Nie wszystkie Aes Sedai w obozie zostały wzięte do niewoli, aczkolwiek te drugie od wczoraj trzymały się z dala od pozostałych, rozmawiały tylko ze sobą, starając się, jak Perrin podejrzewał, wykoncypować, co się stało na samym końcu. A może próbowały znaleźć sposób na wydostanie się z tego wszystkiego. Nie one teraz były górą. Bera Harkin, jeszcze jedna Zielona, stała przy ramieniu Kiruny, podobna z wyglądu do żony farmera mimo tej twarzy pozbawionej piętna upływu lat i sukni z cienkiej wełny, ale w każdym calu równie dumna jak Kiruna, tyle że na swój własny sposób. Taka żona farmera jak ona kazałaby królowi wytrzeć buty, zanim wejdzie do jej domu, i byłaby przy tym bardzo surowa. To właśnie ona i Kiruna dowodziły wspólnie tymi siostrami, które poprzedniego dnia przybyły do Studni Dumai razem z Perrinem, a może na zmianę przekazywały sobie dowodzenie. Nie było to do końca jasne, ale w przypadku Aes Sedai specjalnie nie dziwiło.

Pozostałe siedem stało nieopodal niczym stadko kuropatw. A może jak stado dumnych lwic, bynajmniej nie zalęknione, gdy odebrano im dowodzenie. Ich Strażnicy stali w szeregu tuż za nimi i o ile siostry z pozoru wyglądały na całkiem spokojne, to Strażnicy nie trudzili się maskowaniem swoich uczuć. Ci mężczyźni, niektórzy odziani w charakterystycznie mieniące się płaszcze, dzięki którym zdawali się częściowo znikać, różnili się mocno między sobą, ale czy to niscy, czy wysocy, czy grubi, czy chudzi, nawet stojąc tak spokojnie, wyglądali jak wcielenie przemocy trzymanej na postrzępionej smyczy.

Perrin znał bardzo dobrze dwie spośród tych kobiet, Verin Mathwin i Alannę Mosvani. Verin, niska, krępa, niekiedy niemalże macierzyńska i roztargniona, kiedy nie wpatrywała się w człowieka badawczo niczym ptak w robaka, należała do Brązowych Ajah. Alanna, szczupła i mrocznie piękna, aczkolwiek ostatnimi czasy z jakiegoś powodu wynędzniała na twarzy, należała do Zielonych. W sumie pięć spośród dziewięciu należało do Zielonych. Kiedyś, jakiś czas temu, Verin powiedziała mu, że nie powinien zbytnio ufać Alannie, i on uwierzył jej bardziej niż tylko na słowo. Nie ufał zresztą żadnej z pozostałych, wliczając w to samą Verin. Rand też im nie ufał, mimo iż walczyły poprzedniego dnia u jego boku i wbrew temu, co stało się na samym końcu. W co zresztą Perrin nie do końca wierzył, choć widział wszystko na własne oczy.

Obok jednego z wozów, w odległości około dwudziestu kroków od sióstr, stało w nonszalanckich pozach co najmniej tuzin Asha’manów. Tego ranka dowodził nimi obdarzony twardą twarzą pyszałkowaty mężczyzna o nazwisku Charl Gedwyn. Wszyscy nosili szpilki w kształcie srebrnego miecza przymocowane do wysokich kołnierzy kaftanów, a czterech albo pięciu, oprócz Gedwyna, miało dodatkowo Smoka ze złotej i czerwonej emalii przypiętego z drugiej strony. Perrin podejrzewał, że te odznaki mają coś wspólnego z rangą. Widział je u kilku pozostałych Asha’manów. Ci tutaj niby nie stali na straży, a jednak jakimś sposobem zawsze pojawiali się tam, gdzie była Kiruna i jej towarzyszki. Demonstrując przy tym całkowity brak skrępowania. I stale wodząc bystrym wzrokiem. Co wcale nie znaczyło, by Aes Sedai zwracały na to uwagę, w każdym razie nie było to widoczne. A jednak siostry pachniały czujnością, zakłopotaniem i wściekłością. Na pewno częściowo z powodu Asha’manów.

— I co? — Ciemne oczy Kiruny błyskały zniecierpliwieniem. Wątpił, by znalazło się wielu takich, którzy kazaliby jej czekać.

— Nie wiem — skłamał, znowu klepiąc Steppera po karku. — Rand nie mówi mi wszystkiego.

Trochę rozumiał — albo tak mu się wydawało — ale nie miał zamiaru dzielić się tym z kimkolwiek. To ujawni Rand, o ile zechce. Wszystkie ciała, które oglądał Rand, należały do Panien; Perrin był o tym przekonany. Panien Shaido, bez wątpienia, ale z kolei nie miał pewności, czy Rand widzi tu jakąś różnicę. Ubiegłej nocy odszedł na pewną odległość od wozów w poszukiwaniu samotności i kiedy głosy mężczyzn zaśmiewających się z radości, że żyją, ucichły, napotkał Randa. Smok Odrodzony, który sprawiał, że cały świat trząsł się w posadach, siedział samotnie na ziemi, w ciemnościach, obejmując się ramionami i kołysząc.

Dla Perrina światło księżyca było niemal równie przydatne jak słoneczne, ale w tamtej chwili pożałował, iż nie jest tak ciemno, że oko wykol. Rand miał ściągniętą i wykrzywioną twarz, twarz człowieka, który ma ochotę krzyczeć, a może jedynie płakać i walczy z tym pragnieniem każdą cząstką swojego jestestwa. Rand i Asha’mani znali sztuczkę Aes Sedai, dzięki której upał na nich nie działał, ale w tym momencie jej nie stosował. Mimo nocnej pory panował skwar większy niż podczas letniego dnia i Rand zalewał się potem tak samo jak Perrin.

Nie obejrzał się, mimo iż buty Perrina szurały głośno po wyschniętej trawie, a za to przemówił ochrypłym głosem, nadal się kołysząc.

— Sto pięćdziesiąt jeden, Perrin. Umarło dzisiaj sto pięćdziesiąt jeden Panien. Za mnie. Widzisz, obiecałem im. Nie sprzeczaj się ze mną! Zamknij się! Odejdź! — Cały dygotał mimo potu. — Nie ty, Perrin, nie ty. Rozumiesz, ja muszę dotrzymywać swoich obietnic. Muszę, choćby to nie wiem jak bolało. Ale muszę też dotrzymywać obietnic złożonych samemu sobie. Choćby to nie wiem jak bolało.

Perrin starał się nie myśleć o losie mężczyzn, którzy potrafili przenosić. Szczęśliwcy umierali, zanim popadli w obłęd; pechowcy umierali później. Rand, niezależnie od tego, czy miał pecha, czy szczęście, był za wszystko odpowiedzialny. Za wszystko.

— Rand, nie wiem, co powiedzieć, ale...

Rand zdawał się go nie słyszeć. Nadal się kołysał. W przód i w tył.

— Isan, ze szczepu Jarra Chareen Aiel. Umarła za mnie dzisiaj. Chuonde z Miagoma z Grani Grzbietu. Umarła za mnie dzisiaj. Agirin z Daryne...

Nie mógł zrobić nic innego, jak tylko przysiąść na piętach i słuchać, jak Rand wymienia wszystkie sto pięćdziesiąt jeden imion głosem napiętym z bólu, słuchać i mieć nadzieję, że Rand zachował zdrowe zmysły.

A jednak, niezależnie od tego, czy Rand był nadal całkiem zdrowy na umyśle, czy też oszalał, Perrin był pewien, że jeśli ciało jakiejś Panny, która walczyła za niego, nie zostanie odnalezione, to taka nie tylko doczeka się przyzwoitego pochówku razem z innymi na grani, ale jej imię będzie przyłączone do listy jako sto pięćdziesiąte drugie. I że nie jest to sprawa Kiruny. Ani to, ani wątpliwości Perrina. Rand musiał zachować zdrowe zmysły, albo w każdym razie dostatecznie zdrowe, i na tym koniec. Światłości, spraw, aby tak było!

“I obym sczezł w Światłości za to, że myślę o tym tak zimno” — pomyślał Perrin.

Kątem oka dostrzegł, jak Kiruna zaciska swe pełne usta. Tak samo jak nie znosiła, gdy kazało się jej czekać, nie lubiła czegoś nie wiedzieć. Byłaby piękna, na ten swój arystokratyczny sposób, gdyby nie to, że miała twarz kogoś nawykłego dostawać wszystko, czego zapragnie. Nie nadętą, tylko absolutnie pewną, że to, czego chce, jest właściwe, słuszne i że się jej należy.

— Wśród tylu kruków i wron w jednym miejscu są zapewne setki, a może tysiące gotowych donieść o tym, co widziały, jakiemuś Myrddraalowi. — Nie starała się ukryć irytacji; mówiła takim głosem, jakby była przekonana, że to Perrin sprowadził te ptaki. — W Ziemiach Granicznych zabijamy je natychmiast. Masz ludzi, a oni mają łuki.

To była prawda; każdy kruk albo wrona mógł być szpiegiem Cienia, ale i tak poczuł, jak wzbiera w nim obrzydzenie. Obrzydzenie i zmęczenie.

— A po co? — Tych ptaków było tyle, że ludzie z Dwu Rzek i Aielowie mogliby wyzbyć się wszystkich strzał, jakie mieli, a szpiedzy i tak by pozostali. Raczej nie istniał sposób na sprawdzenie, który ptak szpiegował, czy ten zabity, czy ten, który uciekł. — Nie dość już tego zabijania? Przecież niebawem będzie go jeszcze więcej. Na Światłość, kobieto, nawet Asha’mani się nasycili.

Przyglądające się im siostry uniosły brwi. Nikt nie przemawiał do Aes Sedai w taki sposób, nawet król czy królowa. Bera obdarzyła go spojrzeniem, które mówiło, że zastanawia się, czy nie wywlec go z siodła i nie wytargać za uszy. Nadal zerkając na jatkę w dole, Kiruna, z twarzą okrytą maską zimnej determinacji, wygładziła spódnice. Loialowi drżały uszy. Żywił głęboki, acz bojaźliwy respekt wobec Aes Sedai; prawie dwakroć wyższy od większości sióstr zachowywał się niekiedy tak, jakby uważał, że któraś mogłaby go nadepnąć, nie zauważywszy, że stanął jej na drodze.

Perrin nie dał Kirunie szansy na odpowiedź. Daj Aes Sedai palec, a weźmie całą rękę, o ile nie więcej.

— Trzymałyście się z dala ode mnie, ale ja mam wam kilka rzeczy do powiedzenia. Wczoraj nie byłyście posłuszne rozkazom. Jeśli chcecie, możecie to nazywać zmianą planów — brnął dalej, gdy ta otwarła usta. — Jeżeli uważacie, że tak brzmi lepiej. — Kiruna i pozostałe osiem Aes Sedai miały czekać razem z Mądrymi, z dala od wiru walki, pod opieką ludzi z Dwu Rzek i Mayenian. Tymczasem one rzuciły się w sam jej środek, zajadle atakując tam, gdzie mężczyźni starali się porąbać wzajem mieczami i włóczniami na karmę dla psów. — Zabrałyście ze sobą Haviena Nurelle i przez to połowa Mayenian straciła życie. Nie wolno wam postępować wedle własnego widzimisię, nie troszcząc się o innych. Ja osobiście nie mam zamiaru patrzeć, jak inni umierają, bo wam się nagle uroi, że znacie lepszy sposób, i do Czarnego z tym, co myślą inni. Rozumiecie mnie?

— Skończyłeś już, wieśniaku? — Głos Kiruny był podejrzanie spokojny. Twarz, którą zwróciła ku niemu, mogła być wyrzeźbiona z ciemnego lodu, i zdawała się cała ociekać urazą. Stała na ziemi, a mimo to w jakiś sposób patrzyła na niego z góry. Nie była to żadna sztuczka Aes Sedai; Faile też tak potrafiła. Podejrzewał, że umiała to większość kobiet. — Powiem ci coś, aczkolwiek nawet ktoś z mierną inteligencją powinien sam się tego domyślić. Zgodnie z Trzema Przysięgami, żadna siostra nie może używać Jedynej Mocy w charakterze broni, chyba że przeciwko Pomiotowi Cienia albo w obronie własnego życia, względnie życia swego Strażnika albo innej siostry. Mogłyśmy stać tam, gdzie chciałeś, i tylko się przypatrywać, choćby do samego Tarmon Gai’don, nie będąc zdolne zrobić niczego skutecznego. Aż do czasu, gdy same znajdziemy się w niebezpieczeństwie. Nie podoba mi się, że muszę tłumaczyć własne postępowanie, wieśniaku. Nie zmuszaj mnie do tego więcej. Zrozumiałeś?

Loial, któremu obwisły uszy, patrzył przed siebie z takim wysiłkiem, iż było jasne, że wolałby się znaleźć wszędzie, nawet przy własnej matce, która chciała go ożenić, tylko nie tutaj. Aram otworzył usta, a przecież zawsze próbował udawać, że Aes Sedai nie robią na nim żadnego wrażenia. Jondyn i Tod zsunęli się z koła wozu z nieco wymuszoną swobodą; Jondynowi udało się odejść spacerowym krokiem, ale Tod uciekł biegiem, oglądając się za siebie przez ramię.

Jej wyjaśnienie brzmiało sensownie, być może mówiła prawdę. Nie, zgodnie z Trzema Przysięgami, z pewnością mówiła prawdę. Ale były w tym również niejasności i luki. Czyli jakby nie mówiła całej prawdy albo się z nią mijała. Siostry mogły równie dobrze narazić się z własnej woli na niebezpieczeństwo, co dałoby im możność posłużenia się Mocą jako bronią, ale Perrin zjadłby własne buty, jeżeli one nie wymyśliły sobie, że dotrą do Randa wcześniej niż ktoś inny. Niech inni sobie zgadują, do czego by w takim przypadku doszło, ale w każdym razie był pewien, że w swoich planach nie przewidziały niczego takiego, co się rzeczywiście stało.

— Idzie — powiedział nagle Loial. — Patrzcie! Rand idzie. — Zniżywszy głos do szeptu, dodał: — Bądź ostrożny, Perrin. — Jak na ogira był to rzeczywiście szept. Aram i Kiruna zapewne usłyszeli go wyraźnie, a może także Bera, ale z całą pewnością nikt oprócz nich. — One ci niczego nie przysięgały! — Jego głos znowu zagrzmiał. — Czy sądzisz, że zechciałby porozmawiać ze mną o zdarzeniach w obozowisku? To mi potrzebne do mojej książki. — Loial pisał książkę o Smoku Odrodzonym albo w każdym razie sporządzał notatki. — Naprawdę nie widziałem zbyt wiele od momentu... gdy zaczęła się walka. — Walczył u boku Perrina, w samym jej środku, władając toporem o drzewcu niemal tak długim jak on sam; człowiek raczej nie zwracał uwagi na wiele, kiedy się starał ujść z życiem. Kiedy się słuchało Loiala, można było pomyśleć, że on jest zawsze gdzieś indziej, gdy nagle robi się niebezpiecznie. — Czy sądzisz, że zechce mi pomóc, Kiruno Sedai?

Kiruna i Bera wymieniły spojrzenia, po czym bez słowa, posuwistymi krokami podeszły do miejsca, gdzie stały Verin i inne. Loial, popatrujący w ślad za nimi, wydał z siebie westchnienie, które zabrzmiało jak podmuch wiatru wiejącego przez jaskinię.

— Naprawdę powinieneś się pilnować, Perrin — wydyszał. — Masz taki niewyparzony język. — Tym razem szept przypominał buczenie trzmiela wielkości kota, a nie mastiffa. Perrin wierzył, że ogir jeszcze się nauczy szeptać, jeżeli spędzi dość czasu w towarzystwie Aes Sedai. Uciszył go gestem, żeby móc coś usłyszeć. Siostry z miejsca zaczęły rozmawiać, ale do uszu Perrina nie dotarł ani jeden dźwięk. Najwyraźniej zbudowały barierę z Jedynej Mocy.

Dla Asha’manów też to było oczywiste. Poderwali się w mgnieniu oka i stanęli na palcach, wszyscy skupieni na siostrach. Nic nie świadczyło o tym, że objęli saidina, męską połowę Prawdziwego Źródła, ale Perrin postawiłby Steppera, że to zrobili. Gedwyn, sądząc po gniewnym grymasie, był gotów natychmiast go użyć.

W tym momencie Aes Sedai usunęły barierę. Założyły ręce i w milczeniu skierowały oczy w stronę zbocza. Asha’mani wymienili spojrzenia, a na koniec Gedwyn dał im jakiś znak ręką, po którym znowu zaczęli udawać rozleniwienie. Gedwyn był wyraźnie rozczarowany. Perrin, powarkując z irytacją, odwrócił się, chcąc wyjrzeć ponad wozami.

Rand wspinał się wolnym krokiem w górę zbocza, z Min uwieszoną u ramienia; po drodze rozmawiał z nią o czymś i klepał ją po ręce. Raz nawet odrzucił głowę w tył i roześmiał się, a ona przekrzywiła swoją i też się roześmiała, odrzucając na plecy ciemne loki, które sięgały jej teraz do ramion. Można go było wziąć za wieśniaka, który prowadza się ze swoją dziewczyną. Tyle że Rand miał u pasa miecz i czasami gładził dłonią jego długą rękojeść. I gdyby nie Taim tuż przy jego drugim ramieniu. A także Mądre idące niemal równie blisko z tyłu. A także krąg Panien, siswai’aman, Cairhienian i Mayenian, którzy dopełniali procesji.

Co za ulga, że jednak nie będzie musiał zejść na dół do tej jatki, niemniej jednak należało przestrzec Randa przed tymi wszystkimi skomplikowanymi animozjami, które spostrzegł tego ranka. Co ma zrobić, jeśli Rand go nie posłucha? Zmienił się od wyjazdu z Dwu Rzek, a przede wszystkim od czasu porwania go przez Coiren i tamto towarzystwo. Nie. Na pewno zachował zdrowe zmysły.

Kiedy Rand z Min weszli do kręgu utworzonego z wozów, większość uczestników procesji zatrzymała się na zewnątrz, ale i tak towarzyszyło im spore zgromadzenie.

Taim, rzecz jasna, ciągnął tuż za Randem jak cień, śniady, obdarzony lekko haczykowatym nosem; Perrin uważał, że wiele kobiet uznałoby go za przystojnego. Wiele Panien z pewnością przyglądało mu się nie raz i nie dwa, z tego typu rzeczami zupełnie się nie kryły. Kiedy Taim wszedł do środka, zerknął na Gedwyna, który nieznacznie pokręcił głową. Taim skrzywił się przelotnie, po czym zniknął równie prędko, jak się pojawił.

Nandera i Sulin deptały Randowi po piętach, ramię w ramię rzecz jasna, a Perrin zastanawiał się, dlaczego nie sprowadziły jeszcze dwudziestu Panien. Miał wrażenie, że zapewne nie pozwalają Randowi nawet wziąć kąpieli, jeżeli Panny nie strzegą wanny. Nie rozumiał, dlaczego Rand się na to godzi. Każda miała shoufę udrapowaną na ramionach, dzięki czemu obnażała krótko przystrzyżone włosy z kitą w tyle czaszki. Nandera była muskularną kobietą, z włosami bardziej siwymi niż blond, ale jej twarde rysy były w jakiś sposób przystojne, o ile nie piękne. W porównaniu z Sulin — żylastą, skórzastą i siwowłosą’- Nandera była urodziwa i niemalże łagodna. Też zerknęły na Asha’manów, niespecjalnie starając się to ukryć, a potem uważnie przyjrzały się obu grupom Aes Sedai. Palce Nandery zamigotały w mowie Panien. Nie po raz pierwszy Perrin pożałował, że nie rozumie tego języka, ale Panna wolałaby raczej wyrzec się włóczni i poślubić ropuchę, zanim nauczyłaby mowy dłoni mężczyznę. Jakaś Panna, której Perrin przedtem nie zauważył, siedząca w kucki pod jednym z wozów w odległości kilku kroków od Gedwyna, odpowiedziała w taki sam sposób i podobnie jeszcze jedna, która do tej chwili bawiła się w kocią kołyskę z siostrą włóczni usadowioną nieopodal więźniów.

Amys wprowadziła Mądre do środka, po czym wzięła je na bok, by naradzić się z Sorileą i kilkoma innymi, które dotąd siedziały w wozach. Mimo zbyt młodej twarzy jak na sięgające do pasa siwe włosy, Amys była ważną osobą, drugą po Sorilei wśród Mądrych. Nie stosowały sztuczek z Jedyną Mocą, by utajnić rozmowę, ale natychmiast otoczyło je siedem albo osiem Panien, które zaczęły coś cicho śpiewać. Jedne przysiadły, inne stały, kilka przykucnęło na piętach, niby każda robiła to samodzielnie, a jednak wszystko w jednym momencie. Jakby uważały go za durnia.

Perrin miał wrażenie, że często wzdycha od czasu, kiedy zaczął się zadawać z Aes Sedai i Mądrymi. A także z Pannami. Kobiety, wszystkie bez wyjątku, ostatnio przyprawiały go prawie o drgawki.

Dobraine i Havien, ze swoimi końmi, a za to bez żołnierzy, weszli na samym końcu. Havien nareszcie zobaczył bitwę; Perrin był ciekaw, czy będzie tak się palił, żeby zobaczyć następną. Mniej więcej w tym samym wieku co Perrin, nie wyglądał tego dnia tak młodo jak jeszcze przed dwoma dniami. Dobraine, który na modłę cairhieniańskich żołnierzy wygalał swe siwe włosy na przodzie czaszki, z pewnością nie był młody, a wczorajsza bitwa z pewnością nie była pierwszą w jego życiu, również wyglądał na starszego i przybitego. Podobnie Havien. Obaj odszukali Perrina wzrokiem.

Innym razem byłby sprawdził, o czym chcą z nim pogadać, ale teraz zsunął się z siodła, cisnął wodze Steppera w stronę Arama i podszedł do Randa. Pozostali byli tam wcześniej od niego. Tylko Sulin i Nandera trwały w swoim milczeniu.

Kiruna i Bera ruszyły z miejsca w tym samym momencie, w którym Rand wszedł do kręgu wozów, a kiedy Perrin zbliżał się do niego, Kiruna mówiła właśnie wielkopańskim tonem:

— Wczoraj nie zgodziłeś się na Uzdrawianie, ale każdy mógłby dostrzec, że jesteś nadal obolały, nawet gdyby Alanna nie była w każdej chwili gotowa wyskoczyć ze... — Urwała, kiedy Bera dotknęła jej ramienia, ale zaraz potem, niemal nie robiąc przerwy, ciągnęła dalej. — Może teraz jesteś gotów poddać się Uzdrawianiu?

Zabrzmiało to jak: “A może przestaniesz się wygłupiać?”

— Trzeba niezwłocznie załatwić sprawę Aes Sedai, Car’a’carnie — powiedziała uroczystym tonem Amys, zagłuszając Kirunę.

— Powinny zostać przekazane naszej pieczy, Randzie al’Thor — dodała Sorilea w tym samym momencie, w którym odezwał się Taim.

— Sprawy Aes Sedai nie trzeba załatwiać, Lordzie Smoku. Moi Asha’mani wiedzą, jak sobie z nimi poradzić. Bez większego kłopotu można je trzymać w Czarnej Wieży. — Ciemne, lekko skośne oczy błysnęły w stronę Kiruny i Bery, a zaszokowany Perrin pojął, że Taim miał na myśli wszystkie Aes Sedai, nie tylko te, które obecnie były w niewoli. A skoro już o tym mowa, spojrzenia, które Amys i Sorilea kierowały w stronę Aes Sedai, mimo iż popatrzyły krzywo na Taima, mówiły to samo.

Kiruna uśmiechnęła się do Taima, do Mądrych, skąpym uśmiechem, który ledwie wykrzywił jej usta. I być może nieco twardszym, gdy został skierowany do mężczyzny w czarnym płaszczu, ale udawała, że nie rozumie, jakie są jego intencje. Wystarczało, że był, kim był.

— W takich okolicznościach — stwierdziła chłodno — jestem pewna, że Coiren Sedai i inne dadzą mi słowo honoru. Nie musisz się martwić...

Pozostali zaczęli natychmiast mówić, wszyscy równocześnie.

— Te kobiety nie mają honoru — stwierdziła z pogardą Amys i tym razem było jasne, że ma na myśli wszystkie. — Jakim sposobem ich słowo miałoby cokolwiek znaczyć? One...

— One są da’tsang — dodała ponurym głosem Sorilea, jakby ogłaszała wyrok, a Bera zmarszczyła czoło. Perrin uznał, że musiała użyć jakiegoś wyrażenia z Dawnej Mowy, znowu miał wrażenie, że je zna, ale nie miał pojęcia, dlaczego ono sprawiło, że Aes Sedai spojrzały groźnie na Mądrą. Albo dlaczego Sulin nagle skinęła głową na znak, że się zgadza. Sorilea ciągnęła dalej nieustępliwie, niczym głaz staczający się ze wzgórza: — Nie zasługują na nic lepszego niż wszyscy inni...

— Lordzie Smoku — powiedział Taim takim tonem, jakby wyjaśniał coś oczywistego — chcesz zapewne, by tymi Aes Sedai, wszystkimi Aes Sedai, zajęli się ci, którym ufasz, ci, którzy, jak wiesz, potrafią z nimi postępować i którzy lepiej...

— Dość! — krzyknął Rand.

Wszyscy umilkli jak jeden mąż, ale ich dalsze reakcje różniły się radykalnie. Twarz Taima przybrała nieodgadniony wyraz, mimo iż pachniał wściekłością. Amys i Sorilea wymieniły spojrzenia i niemal jednocześnie poprawiły szale; ich zapachy też były identyczne i harmonizowały z czystą determinacją malującą się na twarzach. Chciały tego, czego chciały, i zamierzały to dostać, Car’a’carn czy nie. Kiruna i Bera też wymieniły spojrzenia, tak zagadkowe, że Perrin pożałował, iż nie potrafi ich odczytywać tak samo jak zapachów. Oczyma widział dwie spokojne Aes Sedai, które panowały nad sobą i nad wszystkim, nad czym chciały panować; nos wyczuwał dwie niespokojne kobiety, które się bały, i to wcale nie trochę. Bały się Taima, tego był pewien. Nadal chyba uważały, że poradzą sobie z Randem, w taki czy inny sposób, a także z Mądrymi, ale Taim i Asha’mani budzili w nich zabobonny lęk.

Min szarpnęła Randa za rękaw koszuli — przyglądała się wszystkim i pachniała niemal takim samym niepokojem jak siostry. Poklepał ją po ręce, jednocześnie piorunując pozostałych wzrokiem. W tym również Perrina, który właśnie otworzył usta. Wszyscy w obozie patrzyli teraz na niego, począwszy od mężczyzn z Dwu Rzek, a skończywszy na pojmanych Aes Sedai, aczkolwiek tylko Aielowie stojący dostatecznie blisko mogli cośkolwiek usłyszeć. Ludzie nie bali się przypatrywać Randowi, ale wyraźnie starali się w miarę możliwości stawać jak najdalej od niego.

— Pojmanymi do niewoli zajmą się Mądre — oświadczył w końcu Rand i nagle od Sorilei zapachniało taką satysfakcją, że Perrin musiał energicznie potrzeć nos. Taim z rozdrażnieniem potrząsnął głową, ale Rand natarł na niego, ledwie ten zdążył przemówić. Wepchnął kciuk za sprzączkę przy pasie od miecza, z wyrytym i pozłoconym Smokiem; ścisnął ją tak mocno, że aż mu zbielały stawy. Druga dłoń gładziła ciemną skórę dzika okrywającą rękojeść miecza.

— Asha’mani mają szkolić i prowadzić werbunek, a nie stawać się dozorcami więziennymi. Zwłaszcza dozorcami Aes Sedai. — Perrinowi włosy stanęły dęba, kiedy pojął, jaki to zapach wieje od Randa, kiedy patrzy na Taima. Nienawiść przemieszana ze strachem. Światłości, on musi być zdrów na umyśle!

Taim przytaknął, krótko i z niechęcią.

— Jak rozkażesz, lordzie Smoku.

Min zerknęła niespokojnie na mężczyznę w czarnym kaftanie i przysunęła się bliżej do Randa.

Kiruna pachniała ulgą, a mimo to zerknęła raz jeszcze na Berę i przemówiła z charakterystyczną dla niej pewnością siebie.

— Te kobiety Aielów są dość wartościowe... niektóre mogłyby sobie dobrze radzić, gdyby przybyły do Wieży... ale ty przecież nie możesz im tak zwyczajnie oddać Aes Sedai. To nie do pomyślenia! Bera Sedai i ja...

Rand podniósł rękę i w tym momencie dalsze słowa utknęły jej w gardle. Może przez to jego spojrzenie, przywodzące na myśl niebieskoszary kamień. A może przez to, co było wyraźnie widać w rozdarciu w rękawie: jeden z czerwono-złotych Smoków, które oplatały jego przedramiona. Smok zalśnił w słońcu.

— Czy złożyłyście mi przysięgę lojalności? — Kiruna wytrzeszczyła oczy, jakby coś ją uderzyło w żołądek.

Po jakiejś chwili przytaknęła z niechęcią. Miała minę pełną niedowierzania, podobnie jak poprzedniego dnia, kiedy pod koniec bitwy klęczała przy studniach i przysięgała na Światłość, a także na swoją nadzieję zbawienia i ponownego narodzenia, że będzie posłuszna Smokowi Odrodzonemu i że będzie mu służyć aż do czasu, gdy nadejdzie i skończy się Ostatnia Bitwa. Perrin rozumiał jej wstrząs. Nie dowierzałby własnej pamięci, nawet gdyby wyrzekła się Trzech Przysiąg. Dziewięć Aes Sedai na kolanach, z ogłupiałymi twarzami, wobec słów padających z ich własnych ust, całe buchające niedowierzaniem. W tym akurat momencie Bera wykrzywiła usta, jakby nadgryzła zepsutą śliwkę.

Do tego niewielkiego zgromadzenia przyłączył się jakiś Aiel, wysoki mężczyzna mniej więcej tego samego wzrostu co Rand, z postarzałą twarzą i pasemkami siwizny w ciemnorudych włosach, skłonił głowę w stronę Perrina i lekko dotknął ręki Amys. Wydawało się, że ta przez krótką chwilę odwzajemniła uścisk. Rhuarc był jej mężem, ale oboje okazywali sobie mniej więcej tyle samo uczuć, ile wszyscy Aielowie zwykli demonstrować w obecności innych. Był poza tym wodzem klanu Taardad Aiel — on i Gaul byli jedynymi mężczyznami, którzy nie nosili opasek siswai’aman — i od ubiegłej nocy on i tysiąc włóczni przeprowadzało zwiady.

Nawet ślepiec wyczułby panujący tu nastrój, a Rhuarc nie był głupcem.

— Czy to właściwy moment, Randzie al’Thor? — Kiedy Rand dał mu znak, że ma mówić, ciągnął dalej. — Psy Shaido nadal uciekają na wschód, najszybciej jak potrafią. Widziałem ludzi w zielonych kaftanach, którzy jechali konno na północ, ale unikali nas, a ty powiedziałeś, że mamy ich przepuścić wolno, chyba że będą stwarzali kłopoty. Moim zdaniem poszukiwali tych Aes Sedai, które uciekły. Towarzyszy im kilka kobiet. — Zimne, niebieskie oczy, niewzruszone i twarde jak głazy, zerknęły na Aes Sedai. Swego czasu Rhuarc obchodzili Aes Sedai swobodnym krokiem — wszyscy Aielowie tak czynili — ale to się skończyło poprzedniego dnia, o ile nie wcześniej.

— To dobre wieści. Dałbym niemal wszystko za pojmanie Galiny, ale i tak to nadal dobre wieści. — Rand dotknął znowu rękojeści miecza i poprawił ostrze ukryte w ciemnej pochwie. Zdawało się, że czyni to odruchowo. Galina, Aes Sedai z Czerwonych, dowodziła tymi siostrami, które go pojmały, i o ile tego dnia mówił o niej spokojnie, o tyle poprzedniego wprost wściekł się, że uciekła. Nawet teraz jego spokój był lodowaty, tego typu, za którym potrafi się kryć rozbuchana wściekłość, a od jego zapachu Perrinowi cierpła skóra. — Zapłacą mi. Wszystkie co do jednej. — Nic nie wskazywało, czy Rand miał na myśli Mądre Shaido, Aes Sedai, które mu uciekły, czy może wszystkie naraz.

Bera niespokojnie poruszyła ręką, a wtedy ponownie przeniósł uwagę na nią i Kirunę.

— Przysięgłyście lojalność i ja wam wierzę. — Podniósł rękę w górę, niemal stykając kciuk z palcem wskazującym, by pokazać, jak im ufa. — Aes Sedai zawsze wiedzą, co robią, albo tak im się wydaje. Dlatego więc ufam, że postąpicie tak, jak obiecujecie, ale nie wolno wam nawet brać kąpieli bez mojego zezwolenia. Albo zezwolenia Mądrych.

Tym razem to Bera zrobiła taka minę, jakby coś ją uderzyło. Spojrzenie jej jasnopiwnych oczu przemknęło błyskawicznie ku Amys i Sorilei, wyrażając zdumienie i oburzenie, a Kiruna aż zadrżała z wysiłku, żeby nie zrobić tego samego. Dwie Mądre tylko poprawiły szale, ale ponownie ich zapachy stały się identyczne. Zadowolenie spływało z nich całymi falami, bardzo ponure zadowolenie. Perrin ucieszył się w tym momencie, że Aes Sedai nie mają takich nosów jak on, bo inaczej byłyby gotowe pójść na wojnę tu i teraz. Albo może rzuciłyby się do ucieczki, całkiem zapominając o godności. Bo on tak by właśnie postąpił.

Rhuarc stał tam, bezczynnie przyglądając się czubkowi jednej ze swych krótkich włóczni. To była sprawa Mądrych, a on zawsze twierdził, że nie dba o to, co robią Mądre, dopóki nie maczają palców w sprawach wodzów klanów. Natomiast Taim... Ostentacyjnie demonstrował, że to wszystko nic go nie obchodzi, założywszy ręce na piersi i rozglądając się po obozie ze znudzoną miną, a jednak zapach wydzielał dziwny, złożony. Perrin powiedziałby, że ten człowiek dobrze się bawi, że jest w zdecydowanie lepszym humorze niż przedtem.

— Przysięga, którą złożyłyśmy — powiedziała na koniec Bera, kładąc dłonie na swych obfitych biodrach — wystarcza, by związać każdego z wyjątkiem Sprzymierzeńca Ciemności. — Słowo “przysięga” wypowiedziała niemal równie ponuro jak “Sprzymierzeniec Ciemności”. Nie, nie podobało im się to, co przysięgły. — Czyżbyś ośmielał się oskarżać nas...?

— Gdybym coś takiego pomyślał — warknął Rand — to już byście wędrowały do Czarnej Wieży razem z Taimem. Przysięgłyście posłuszeństwo. A zatem bądźcie posłuszne!

Bera wahała się przez długą chwilę, a potem nagle, w mgnieniu oka, stała się od stóp do głów tak władcza, jak potrafiła tylko Aes Sedai. A to już coś mówiło. Każda Aes Sedai potrafiła sprawić, że królowa na tronie wyglądała przy nich jak byle dziewka. Dygnęła płytko, sztywno zginając głowę.

Kiruna dla odmiany ewidentnie włożyła znaczny wysiłek w zapanowanie nad sobą; kiedy się odezwała, jej głos był twardy i zgrzytliwy.

— Czy w takim razie musimy zwracać się do tych wartościowych kobiet Aielów o pozwolenie na zapytanie cię, czy jesteś już gotów do Uzdrawiania? Wiem, że Galina potraktowała cię paskudnie. Wiem, że całe ciało, od ramion po kolana, masz w ranach. Zgódź się na Uzdrawianie. Proszę. — Nawet to “proszę” zabrzmiało jak rozkaz.

Przylepiona do boku Randa Min poruszyła się.

— Powinieneś przyjąć to z wdzięcznością, tak samo jak ja, pasterzu. Przecież nie lubisz, gdy cię boli. Ktoś to musi zrobić, bo inaczej... — Uśmiechnęła się figlarnie, prawie tak, jak tamta Min, którą Perrin zapamiętał z czasów poprzedzających jej porwanie. — ...bo inaczej nie zdołasz utrzymać się w siodle.

— Młodzi mężczyźni i głupcy — rzuciła Nandera — niekiedy bez potrzeby obnoszą się z bólem niczym odznaką swej dumy. I swojej głupoty.

- Car’a’carn — dodała sucho Sulin — nie jest głupcem. Ja tak uważam.

Rand uśmiechnął się czule do Min, a Nanderę i Sulin obdarzył kwaśnym spojrzeniem, ale kiedy podniósł wzrok na Kirunę, jego oczy znowu przypominały kamienie.

— Niech tak będzie. — Kiedy ruszyła z miejsca, dodał: — Ale nie ty. — Twarz jej tak zesztywniała, że wydawała się gotowa popękać. Taimowi usta drgnęły w krzywym półuśmiechu; podszedł do Randa, nie odrywając oczu od Kiruny. Rand wskazał ręką. — Ona. Podejdź tu, Alanno.

Perrin wzdrygnął się. Rand wycelował rękę prosto w stronę Alanny, nawet nie zerknąwszy w jej stronę. Ten gest połaskotał coś ukrytego w jakimś zakamarku jego umysłu, ale nie umiał powiedzieć co. Taima też jakby poruszył, bo twarz tego człowieka stała się pustą maską i jedynie ciemne oczy pomykały od Randa do Alanny. Perrin nie potrafił inaczej określić woni, która podrażniła mu nozdrza, jak tylko słowem “zaskoczenie”.

Alanna też się wzdrygnęła. Z jakiegoś powodu już od tego momentu przyłączenia się do Perrina w drodze do tego miejsca sprawiała wrażenie podminowanej, a jej spokój był w najlepszym razie cienką powłoczką. Teraz wygładziła spódnice, rzuciła butne spojrzenie w stronę, o dziwo, Kiruny i Bery, po czym zamaszystymi krokami podeszła do Randa. Pozostałe dwie siostry obserwowały ją niczym nauczycielki, które sprawdzają, czy ich uczennica dobrze się spisuje, i nadal nie są przekonane, że tak jest w istocie. Co w ogóle nie miało sensu. Jedna z nich mogła przewodzić, ale Alanna była przecież Aes Sedai, tak samo jak one. To wszystko zdwoiło podejrzliwość Perrina. Zadawanie się z Aes Sedai coś za bardzo przypominało brodzenie w strumieniach Wodnego Lasu. Niezależnie od tego, jak spokojna była ich powierzchnia, podwodne prądy potrafiły zbić człowieka z nóg. Tutaj z każdą chwilą ujawniało się coraz więcej takich prądów i wcale nie wszystkie pochodziły ze strony sióstr.

Rand zaszokował wszystkich; ujął podbródek Alanny i uniósł ku sobie jej twarz. Bera z sykiem wciągnęła powietrze i tym razem Perrin zgodził się z nią. Rand nie byłby taki bezpośredni wobec dziewcząt, z którymi tańczył w Polu Emonda, a Alanna nie była dziewczyną, z którą można potańczyć. Ta zareagowała równie zaskakująco; zarumieniła się i zapachniało od niej niepewnością. Perrin wiedział z doświadczenia, że Aes Sedai nie rumienią się i że nigdy im nie brakuje pewności siebie.

— Uzdrów mnie — powiedział Rand, rozkazując, nie prosząc. Czerwień na policzkach Alanny pogłębiła się i w wydzielanym przez nią zapachu pojawił się również gniew. Dłonie jej drżały, kiedy ujęła nimi jego głowę.

Perrin odruchowo podrapał wnętrze dłoni, tej, którą poprzedniego dnia rozdarła włócznia Shaido. Kiruna Uzdrowiła kilka jego ran, a zresztą już przedtem bywał Uzdrawiany. Przypominało to zanurzanie się w zimnym jak lód stawie; potem człowiek sapał, dygotał i miał miękkie kolana. I zazwyczaj odczuwał również głód. Tymczasem Rand tylko nieznacznie się zatrząsł.

— Jak ty wytrzymujesz ten ból? — spytała go szeptem Alanna.

— A więc po wszystkim — odparł, odepchnął jej dłonie i odwrócił się od niej bez słowa podziękowania. Zatrzymał się jednak, najwyraźniej zamierzając coś powiedzieć i oglądając się w stronę Studni Dumai.

— Wszystkie zostały odnalezione, Randzie al’Thor — wyjaśniła łagodnie Amys.

Skinął głową, potem jeszcze raz, nieco żywiej.

— Czas ruszać. Sorilea, czy zechcesz wyznaczyć Mądre, które przejmą więźniarki z rąk Asha’manów? A także towarzyszki Kiruny i... moich pozostałych lenniczek. — Uśmiechnął się przelotnie. — Nie chciałbym, żeby popełniały błędy z powodu swej ignorancji.

— Będzie jak każesz, Car’a’carnie. — Mądra o skórzastej twarzy stanowczym ruchem poprawiła szal i przemówiła do trzech sióstr. — Przyłączcie się do swoich przyjaciółek, zanim znajdę kogoś, kto będzie was trzymał za ręce. — Nietrudno się było spodziewać, że Bera skrzywi się z oburzeniem, a od Kiruny powieje chłodem. Alanna wbiła wzrok w ziemię, zrezygnowana, niemalże zmarkotniała. Sorilea w ogóle nie zwróciła na to uwagi. Klasnęła ostro w dłonie i zaczęła je energicznie poganiać. — No co jest? Ruszać się! Ruszać!

Aes Sedai gromadziły się niechętnie w jednym miejscu, starając się stwarzać pozory, że idą tam, gdzie same chcą. Amys przyłączyła się do Sorilei i szepnęła do niej coś, czego Perrin nie dosłyszał. Ale trzy Aes Sedai ewidentnie usłyszały. Zatrzymały się jak wryte, trzy bardzo zaskoczone twarze odwróciły się w stronę Mądrych. Sorilea tylko klasnęła po raz kolejny w dłonie, głośniej niż przedtem, a potem jęła je poganiać jeszcze żwawiej.

Perrin podrapał się po brodzie i w tym momencie napotkał wzrok Rhuarca. Wódz klanu uśmiechnął się blado i wzruszył ramionami. Sprawy Mądrych. On traktował je z całkowitą obojętnością; Aielowie dorównywali fatalizmem wilkom. Perrin zerknął na Gedwyna. Ten przypatrywał się, jak Sorilea musztruje Aes Sedai. Nie, on obserwował siostry niczym lis podpatrujący kury w kurniku tuż poza jego zasięgiem.

“Mądre na pewno są lepsze od Asha’manów — pomyślał Perrin. — Muszą być lepsze”.

Rand zignorował te drobiazgi, o ile w ogóle je dostrzegł.

— Taim, zabierz Asha’manów z powrotem do Czarnej Wieży, kiedy tylko Mądre przejmą od was więźniarki. Natychmiast. Pamiętaj, miej oko na wszystkich, którzy uczą się zbyt szybko. I pamiętaj, co ci powiedziałem o werbowaniu.

— Tego raczej nie mógłbym zapomnieć, Lordzie Smoku — odparł sucho odziany na czarno mężczyzna. — Najbliższą wyprawę poprowadzę osobiście. Ale jeśli mi wolno raz jeszcze poruszyć ten temat... Potrzebujesz odpowiedniej gwardii honorowej.

— To już omówiliśmy — odrzekł szorstkim tonem Rand. — Moim zdaniem Asha’mani mogą być wykorzystani w lepszy sposób. Jeżeli będę potrzebował gwardii honorowej, to ci, których zatrzymam, wystarczą. Perrin, czy zechcesz...

— Lordzie Smoku — przerwał mu Taim — potrzebujesz przy sobie więcej niż tylko kilku Asha’manów.

Rand odwrócił głowę w kierunku Taima. Jego twarz zupełnie nic nie zdradzała — pod tym względem dorównywał Aes Sedai — ale Perrin omal się nie wzdrygnął, kiedy poczuł bijący od niego zapach. Ostra jak brzytwa wściekłość utonęła nagle w zaciekawieniu i czujności, przy czym to pierwsze było rozrzedzone i sondujące, to drugie zaś przypominało mgłę; po chwili i jedno, i drugie pochłonęła siekąca, mordercza furia. Rand nieznacznie potrząsnął głową i jego zapach zaczął wyrażać kamienną determinację. Niczyj zapach nie zmieniał się tak prędko. Niczyj.

Taim mógł wyciągać wnioski jedynie na podstawie tego, co zobaczył w oczach Randa, a więc tylko nieznacznie potrząsnął głową.

— Zastanów się. Wybrałeś czterech Oddanych i czterech żołnierzy. Powinieneś mieć przy sobie Asha’manów.

Perrin nic z tego nie rozumiał; myślał, że oni wszyscy są Asha’manami.

— Uważasz, że nie potrafię ich wyszkolić równie dobrze jak ty? — Głos Randa brzmiał łagodnie, niczym miękki świst ostrza wsuwanego do pochwy.

— Uważam, że Lord Smok ma zbyt wiele zajęć, by mieć czas na nauczanie — odparł bez zająknienia Taim, ale zapach gniewu wzmógł się. — To zbyt ważne. Weź takich ludzi, którzy tego potrzebują najmniej. Mogę wybrać najbardziej zaawansowanych...

— Jednego — wszedł mu w słowo Rand. — I to ja go wybiorę. — Taim uśmiechnął się i rozłożył ręce na znak, że ustępuje, ale zapach frustracji niemal przytłoczył gniew. Rand znowu wskazał, nie patrząc. — On. — Tym razem zdawał się zdziwiony, stwierdziwszy, że wskazuje mężczyznę w średnim wieku, który siedział na przewróconej baryłce po drugiej stronie kręgu wozów i nie zwracał uwagi na zgromadzenie towarzyszące Randowi. Zamiast tego, z łokciem wbitym w kolano i podbródkiem wspartym na dłoni, patrzył krzywo na wzięte do niewoli Aes Sedai. Na wysokim kołnierzu jego czarnego kaftana lśnił miecz i Smok. — Jak on się nazywa, Taim?

— Dashiva — odparł powoli Taim, przyglądając się badawczo Randowi. Pachniał jeszcze większym zdziwieniem niż Rand, a poza tym również irytacją. — Corlan Dashiva. Z farmy w Czarnych Wzgórzach.

— Ten się nada — powiedział Rand, ale wyraźnie sam nie był przekonany.

— Dashiva bogaci się w siłę w zawrotnym tempie, ale często też buja w obłokach. A nawet jak tego nie robi, to i tak nie zawsze jest obecny. Może zwyczajnie ma naturę marzyciela, a może to skaza saidina dotknęła już jego mózgu. Postąpisz lepiej, jak wybierzesz Torvala, Rochaida albo...

Sprzeciw Taima jakby rozwiał wątpliwości Randa.

— Powiedziałem, że Dashiva się nada. Powiedz mu, że ma iść ze mną, a potem przekaż więźniarki Mądrym i odejdź stąd. Nie zamierzam spędzać całego dnia na sprzeczkach. Perrin, przygotuj wszystkich do wymarszu. Znajdź mnie, kiedy już będą gotowi. — I bez dalszych słów odszedł z Min, która przywarła do jego ramienia, oraz Nanderą i Sulin, które towarzyszyły mu niczym cienie. Ciemne oczy Taima zalśniły; potem sam odszedł, przywołując Gedwyna, Rochaida, Torvala i Kismana. Odziani na czarno mężczyźni stawili się biegiem.

Perrin skrzywił się. Tyle miał Randowi do powiedzenia, a tymczasem ani razu nie otworzył ust. Może w takiej sytuacji byłoby lepiej znaleźć się daleko od Aes Sedai i Mądrych. A także od Taima.

Naprawdę nie miał tu wiele do roboty. Niby to on dowodził, odkąd przyprowadził ludzi z odsieczą, ale Rhuarc wiedział lepiej od niego, co robić i jedno słowo skierowane do Dobraine i Haviena wystarczało dla Cairhienian i Mayenian. Nadal chcieli coś mu powiedzieć, ale trzymali się z boku aż do czasu, gdy znaleźli się sami i wtedy Perrin spytał, o co chodzi.

— Lordzie Perrin, chodzi o Lorda Smoka — wybuchł wtedy Havien. — Całe to przeszukiwanie trupów...

— Wydawało się trochę... przesadne — przerwał mu gładko Dobraine. — Martwimy się o niego, możesz to chyba zrozumieć. Od niego wiele zależy. — Mógł wyglądać jak żołnierz i był nim w istocie, ale był także cairhieniańskim lordem, przesyconym Grą Domów, a więc wyrażał się ostrożnie i dyplomatycznie jak wszyscy inni Cairhienianie.

Perrin nie znał się na Grze Domów.

— On nadal jest zdrów na umyśle — oznajmił twardo. Dobraine tylko przytaknął, jakby chciał powiedzieć “oczywiście”, wzruszył ramionami, jakby mówiąc, że ani przez chwilę nie zamierzał tego kwestionować, ale Havien poczerwieniał. Perrin potrząsnął głową, przypatrując się, jak odchodzą w stronę pozostałych mężczyzn. Miał nadzieję, że ich nie okłamał.

Zebrawszy ludzi z Dwu Rzek, nakazał im osiodłać konie, ignorując przy tym ukłony, z których większość wyglądała na wykonaną pod wpływem chwili. Nawet Faile mawiała niekiedy, że ludzie z Dwu Rzek przesadzają z tymi ukłonami; tłumaczyła, że nadal się uczą, jak się zachowywać w obecności lorda. Zastanawiał się, czy nie krzyknąć: “Nie jestem lordem”, ale już zdarzało mu się tak reagować, i zawsze bez skutku.

Wszyscy pospieszyli do swych zwierząt, ale Dannil Lewin i Ban al’Seen pozostali z tyłu. Kuzynowie przypominali tyki do fasoli i jednocześnie byli bardzo podobni do siebie, z tą różnicą, że Dannil nosił wąsy w kształcie odwróconych rogów w taraboniańskim stylu, a Ban miał tylko wąskie, ciemne kreski na modłę z Arad Doman. Uchodźcy zaszczepili mnóstwo nowości w Dwu Rzekach.

— Czy ci Asha’mani będą nam towarzyszyć? — spytał Dannil. Odetchnął z ulgą, kiedy Perrin potrząsnął głową, z taką siłą, że aż sobie zmierzwił wąsy.

— Co z Aes Sedai? — spytał z niepokojem Ban. — Pójdą wolno, nieprawdaż? No bo przecież Rand odzyskał wolność. Lord Smok, chciałem powiedzieć. Nie można ich trzymać w niewoli, nie Aes Sedai.

— Wy dwaj każcie wszystkim przygotować się do jazdy — powiedział Perrin. — O Aes Sedai niech się martwi Rand. — Obaj skrzywili się jednakowo. Dwa palce podniosły się, żeby się podrapać po wąsach, a Perrin oderwał dłoń od brody. Mężczyzna, który się drapał po zaroście, wyglądał jakby miał wszy.

W obozie bezzwłocznie zawrzało. Wszyscy się spodziewali, że niebawem wyruszą w drogę, ale każdy miał jeszcze wiele rzeczy do zrobienia. Służący pojmanych Aes Sedai pospołu z woźnicami pospiesznie ładowali ostatnie bagaże na wozy i zaczynali już zaprzęgać konie do wozów przy akompaniamencie pobrzękiwania uprzęży. Cairhienianie i Mayenianie zdawali się być wszędzie, sprawdzali siodła i uzdy. Nadzy gai’shain biegali we wszystkie strony, mimo iż wyglądało na to, że Aielowie nie mają problemów z przygotowaniem się do wymarszu.

Świetlne błyski za kręgiem wozów zwiastowały odejście Taima i Asha’manów. W tym momencie Perrin poczuł się znacznie lepiej. Wśród dziewięciu, którzy zostali, był jeden barczysty mężczyzna o twarzy farmera, podobnie jak Dashiva w średnim wieku, a jeszcze jeden równie dobrze mógł już być dziadkiem, utykał bowiem i miał siwe włosy. Pozostali byli młodzi, w tym niektórzy niewiele starsi od małych chłopców, a jednak obserwowali ten rejwach z opanowaniem mężczyzn, którzy coś takiego wiedzieli już wiele razy. Trzymali się razem, z wyjątkiem Dashivy, który stał na osobności, w odległości kilku kroków od nich, wpatrzony w pustkę. Przypomniawszy sobie ostrzeżenie Taima w stosunku do tego człowieka, Perrin miał nadzieję, że tamten tylko się rozmarzył.

Znalazł Randa; siedział na drewnianej skrzyni z łokciami wspartymi na kolanach. Sulin i Nandera przycupnęły swobodnie po jego obu stronach, obie ostentacyjnie unikały patrzenia na miecz przy jego biodrze. Z włóczniami i tarczami z byczych skór trzymanymi luźno, tutaj, wśród ludzi lojalnych względem Randa, pilnowały wszystkiego, co się do niego zbliżało. Min siedziała na ziemi z podkulonymi nogami i uśmiechała się do niego.

— Mam nadzieję, że wiesz, co robisz, Rand — zagaił Perrin, poprawiając drzewce topora, tak by również móc przykucnąć. Nikt nie znajdował się dostatecznie blisko, by coś słyszeć z wyjątkiem Randa, Min i dwóch Panien. A jeśli Sulin albo Nandera pobiegną z tym potem do Mądrych, to niech i tak będzie. Bez zbędnych wstępów zabrał się do opowiadania o tym, co spostrzegł rankiem. A także o tym, co wybadał czułym węchem, aczkolwiek tego nie zaznaczył. Rand nie należał do tych nielicznych, którzy wiedzieli o nim i o wilkach; starał się więc sprawiać wrażenie, że on to wszystko sam widział albo słyszał. Opowiedział o Asha’manach i o Mądrych. O Mądrych i Aes Sedai. O całej tej plątaninie z suchego drewna, które lada chwila mogło stanąć w ogniu. Nie oszczędził nawet ludzi z Dwu Rzek. — Oni wszyscy się denerwują, Rand, i to bardzo, a skoro tak jest, to możesz być pewien, że niektórzy Cairhienianie coś zamierzają. Albo Tairenianie. Może zechcą pomóc pojmanym do niewoli w ucieczce, a może zrobią coś gorszego. Światłości, naprawdę sobie wyobrażam Dannila, Bana i pięćdziesięciu innych, jak im pomagają uciec. Muszą tylko wpaść na jakiś pomysł.

— Uważasz, że jest coś jeszcze gorszego? — spytał cicho Rand, a Perrina zaświerzbiała skóra.

Spojrzał Randowi w oczy.

— Tysiąc razy gorszego — odparł równie cicho. — Ja nie wezmę udziału w morderstwie. Jeżeli ty to zrobisz, to stanę ci na drodze. — Milczenie przeciągało się, nie mrugające, niebieskoszare oczy napotkały nie mrugające złote.

Min, która popatrzyła na każdego z osobna, krzywiąc się, wydała odgłos rozdrażnienia.

— Obaj macie wełnę zamiast mózgu! Rand, wiesz, że ani nie wydasz takiego rozkazu, ani nie pozwolisz nikomu go wydać. A ty, Perrin, wiesz, że on tego nie zrobi. A teraz obaj przestańcie się zachowywać jak dwa obce koguty w jednym kurniku.

Sulin zachichotała, ale Perrin miał ochotę zapytać Min, na jakiej podstawie jest tego taka pewna, aczkolwiek nie było to pytanie, które mógł zadać w tym miejscu. Rand przeczesał włosy palcami, potem pokręcił głową, jak człowiek, który nie zgadza się z kimś niewidzialnym. Jak szaleniec, który słyszy głosy.

— Nic nigdy nie może być łatwe, nieprawdaż? — stwierdził po jakimś czasie posmutniały Rand. — Gorzka prawda jest taka, że nie potrafię orzec, co jest gorsze. Nic, co wybiorę, nie będzie dobre. One już o to zadbały. — Na jego twarzy malowała się rezygnacja, za to w zapachu pieniła się wściekłość. — Żywe czy martwe, zawsze będą mi ciążyć na grzbiecie niczym młyński kamień, więc zawsze będą mogły go złamać.

Perrin spojrzał śladem jego wzroku w stronę wziętych do niewoli Aes Sedai. Wszystkie teraz stały, przy czym jakoś udało im się stworzyć niewielki dystans wobec tych trzech, które zostały ujarzmione, a także względem wszystkich pozostałych osób. Otaczające je Mądre szorstko wydawały rozkazy, sądząc po wykonywanych przez nie gestach, i spoglądały na siostry z zaciętymi minami. Może to lepiej, że Mądre będą ich pilnowały a nie Rand. Gdyby tylko mógł być tego pewien.

— Czy coś widziałaś, Min? — spytał Rand.

Perrin wzdrygnął się i rzucił ostrzegawcze spojrzenie w stronę Sulin i Nandery, ale Min roześmiała się cicho. Oparta o kolano Randa, po raz pierwszy od czasu, gdy znalazł ją przy studniach, wyglądała jak ta Min, którą znał tak dobrze.

— Perrin, one o mnie wiedzą. Mądre, Panny, może one wszystkie. I nic je to nie obchodzi. — Miała talent, który ukrywała, podobnie jak on wilki. Czasami widziała obrazy i aury otaczające ludzi, a niekiedy nawet wiedziała, co one oznaczają. — Ty nie wiesz, jak to jest, Perrin. Miałam dwanaście lat, kiedy to się zaczęło, i nie wiedziałam, że powinnam trzymać to w tajemnicy. Wszyscy uważali, że wszystko zmyślam. Dopóki nie powiedziałam, że pewien mężczyzna z sąsiedniej ulicy ożeni się z kobietą, z którą go zobaczyłam, a traf chciał, że on już był żonaty. Kiedy z nią uciekł, jego żona sprowadziła jakąś hałastrę do domu moich ciotek, twierdząc, że to ja jestem odpowiedzialna, że użyłam Jedynej Mocy na jej męża albo napoiłam oboje jakimś eliksirem. — Min pokręciła głową. — Nie wyrażała się zbyt jasno. Po prostu musiała obarczyć kogoś winą. Ludzie gadali też, że ja jestem Sprzymierzeńcem Ciemności. Wcześniej w mieście były Białe Płaszcze, które usiłowały ich podburzać. W każdym razie ciotka Rana namówiła mnie, żebym powiedziała, że ich podsłuchiwałam, ciotka Miren obiecała, że mnie spierze za rozsiewanie plotek, a ciotka Jan stwierdziła, że mnie uśpi. Nie zrobiły tego, oczywiście... znały prawdę... ale gdyby one nie podeszły do tego tak zwyczajnie, przekonując wszystkich, że jestem tylko dzieckiem, to mogła mi się stać jakaś krzywda, mogli mnie nawet zabić. Ludzie nie lubią, gdy ktoś wie różne rzeczy na temat ich przyszłości, większość ludzi naprawdę nie chce jej znać, chyba że czeka ich coś dobrego. Nawet moje ciotki nie pragnęły nic wiedzieć. Ale Aielowie traktują mnie jak kogoś w rodzaju Mądrej, przez grzeczność.

— Jedni robią rzeczy, których inni nie potrafią — wtrąciła Nandera, jakby to było jakieś wytłumaczenie.

Min znowu się roześmiała i Wyciągnęła rękę żeby dotknąć kolana Panny.

— Dziękuję ci. — Podwinąwszy nogi, spojrzała na Randa. Znowu się uśmiechała, wręcz jakby promieniała. Tak wyglądała nawet wtedy, gdy już spoważniała. — Ale nie powiem ci nic przydatnego. Zarówno w przeszłości, jak i przyszłości Taima jest krew, ale tego akurat pewnie sam się domyślasz. To niebezpieczny człowiek. Im wszystkim towarzyszą wizje, tak samo jak Aes Sedai. — Ukośne spojrzenie przez spuszczone rzęsy w stronę Dashivy i innych Asha’manów mówiło wyraźnie, kogo miała na myśli. Wizje często są blisko ludzi, ale Min twierdziła, że Aes Sedai i Strażnikom towarzyszą zawsze. — Problem w tym, że wszystko, co widzę, jest zamazane. Moim zdaniem to dlatego, że oni są przepełnieni Mocą. To się często sprawdza w przypadku Aes Sedai, a jest jeszcze gorzej wtedy, kiedy przenoszą. Różne rzeczy otaczają Kirunę i jej towarzystwo, ale one trzymają się tak blisko siebie, że to wszystko... no cóż... miesza się prawie cały czas. W przypadku wziętych do niewoli jest jeszcze bardziej mętne.

— Wziętymi do niewoli nie ma się co przejmować — powiedział Rand. — Tak się będzie mówiło.

— Ależ Rand, stale mam uczucie, że tu jest coś ważnego, pod warunkiem, że się tego doszukam. Musisz to wiedzieć.

— Jak nie wiesz wszystkiego, to musisz żyć dalej z tym, co już wiesz — zacytował suchym głosem Rand. — Wychodzi na to, że ja nigdy nie wiem wszystkiego. Rzadko kiedy dostatecznie dużo. Ale nie ma innego wyjścia, tylko trzeba żyć dalej, nieprawdaż? — Nie było to wcale pytanie.

Podszedł do nich Loial, który wbrew oczywistemu zmęczeniu cały tryskał energią.

— Rand, mówią, że są gotowi do wyjazdu, ale ty obiecałeś ze mną pogadać, dopóki sprawa jest świeża. — Nagle uszy mu zadrgały z zażenowania, a dudniący głos nabrał błagalnej barwy. — Przepraszam cię, wiem, że to raczej nie jest zabawne. Ale ja muszę wiedzieć. Dla książki. Dla Wieków.

Rand śmiejąc się, wstał i szarpnął ogira za poły rozpiętego kaftana.

— Dla Wieków? Czy wszyscy pisarze tak mówią? Nie martw się, Loial. Wszystko będzie nadal świeże, kiedy będę ci opowiadał. Nie zapomnę. — Mimo uśmiechu powiało od niego ponurym, kwaśnym zapachem, który natychmiast zanikł. — Ale dopiero po powrocie do Cairhien, kiedy wszyscy weźmiemy kąpiel i prześpimy się w łóżkach. — Rand dał znać Dashivie, że ma podejść bliżej.

Mężczyzna nie zaliczał się do ułomków, a jednak takie sprawiał wrażenie przez sposób, w jaki się poruszał, z wahaniem, z dłońmi założonymi na pasie, jakby się skradał.

— Lordzie Smoku? — powiedział, przekrzywiając głowę.

— Czy potrafisz utworzyć bramę, Dashiva?

— Oczywiście. — Dashiva zatarł ręce, oblizując wargi czubkiem języka, a Perrin zastanowił się, czy ten człowiek jest zawsze taki nerwowy, czy tylko wtedy, gdy rozmawia ze Smokiem Odrodzonym. — No bo M’Hael uczy Podróżowania jak tylko uczeń mu pokaże, że jest dostatecznie silny.

— M’Hael? — spytał Rand i zamrugał.

— To tytuł lorda Mazrima Taima, Lordzie Smoku. Oznacza “przywódcę”. W Dawnej Mowie. — Mężczyzna jakimś sposobem uśmiechał się jednocześnie nerwowo i protekcjonalnie. — Dużo czytam na farmie. Wszystkie książki, które przywożą handlarze.

— M’Hael — mruknął z dezaprobatą Rand. — No cóż, niech i tak będzie. Zrób dla mnie bramę wychodzącą na okolice Cairhien, Dashiva. Czas sprawdzić, czego dokonał świat, kiedy mnie nie było i co teraz muszę z tym zrobić. — Roześmiał się smutno, ale Perrinowi włosy stanęły dęba, kiedy go usłyszał.

3

Wzgórze złotego świtu

Na szerokim szczycie niskiego wzgórza, w odległości kilku mil na północny wschód od Cairhien, z dala od wszelkich dróg i ludzkich osiedli, pojawiła się cienka pionowa kreska z czystego światła, wyższa od człowieka na koniu. Grunt opadał we wszystkich kierunkach, lekko falując; oprócz pojedynczych krzewów nic nie zasłaniało pola widzenia na przestrzeni co najmniej mili, aż do okolicznych lasów. Świetlna kreska wykonała obrót, rozpłaszczając zbrązowiałą trawę i rozszerzając się, dzięki czemu w powietrzu powstało kwadratowe otwarcie. Niejedna wśród martwych łodyg została rozpłatana wzdłuż, równiej niż gdyby przecięła ją brzytwa. Rozpłatana przez otwór w powietrzu.

W tym samym momencie, w którym brama otworzyła się do końca, zaczęły się z niej wysypywać szeregi Aielów z osłoniętymi twarzami, mężczyzn i Panien, którzy natychmiast rozbiegali się we wszystkich kierunkach, żeby otoczyć wzgórze. Czterej Asha’mani o ostrych spojrzeniach, niemal niewidoczni w tym ludzkim potoku, zajęli pozycje wokół samej bramy, bacznie się przyglądając otaczającym ich lasom. Nic się nie poruszało oprócz wiatru, pyłu, wysokiej trawy i gałęzi drzew w oddali, a jednak Asha’mani lustrowali okolicę z zawziętością wygłodniałego jastrzębia, który wypatruje królika. Królik wypatrujący jastrzębia mógł być równie czujny, ale nigdy nie roztaczałby atmosfery takiej groźby.

Ludzki potok ani na moment nie ustał. W jednej chwili z bramy wylewali się Aielowie, w następnej wypadli z niej galopem Cairhienianie na koniach pod purpurowym Sztandarem Smoka. Dobraine, który nawet się nie zatrzymał, poprowadził swych ludzi na bok, po czym zaczął ich ustawiać nieco niżej na zboczu, w równych szeregach, w ich hełmach i rękawicach, z lancami uniesionymi pod jednym kątem. Zaprawieni w bojach byli gotowi natychmiast ruszyć do szarży w dowolnym kierunku, na każdy jego gest.

Perrin, podążający tuż za ostatnim Cairhienianinem, dosiadał Steppera, który jednym krokiem pokonał cały dystans od wzgórza pod Studniami Dumai aż do wzgórza w Cairhien; w trakcie przekraczania bramy mimo woli pochylił głowę. Do jej górnego skraju jego głowie brakowało wprawdzie sporo, ale on widział zniszczenia, jakich potrafiła dokonać brama i nie miał ochoty sprawdzać, czy znieruchomiała jest mniej groźna. Loial i Aram znajdowali się tuż za nim — ogir szedł pieszo ze swym toporem o długim drzewcu wspartym na ramieniu — za nimi zaś podążali ludzie z Dwu Rzek, którzy już w sporej odległości do bramy zaczynali kulić się w siodłach. Rad al’Dai niósł sztandar z Czerwonym Wilczym Łbem, czyli godło Perrina zdaniem wszystkich, a Tell Lewin sztandar z Czerwonym Orłem.

Perrin usiłował nie patrzeć, zwłaszcza na tego Czerwonego Orła. Ludzie z Dwu Rzek chcieli za wielu rzeczy naraz. Był lordem, więc musiał mieć dwa sztandary. Był lordem, ale kiedy im mówił, że mają pochować te przeklęte sztandary, nigdy nie zdarzyło im się zniknąć na długo. Przez ten Czerwony Wilczy Łeb stawał się kimś, kim nie był i nie chciał być, a Czerwony Orzeł... Ponad dwa tysiące lat po tym, jak Manetheren umarło w Wojnach z Trollokami, blisko tysiąc lat po tym, jak Andor wchłonął część terytorium, które kiedyś należało do Manetheren, ten sztandar mógłby nadal znakomicie posłużyć w rebelii przeciwko Andoranom. W umysłach niektórych ludzi nadal roiły się legendy. Rzecz jasna minęło kilka pokoleń, odkąd ludzie z Dwu Rzek zatracili, do pewnego stopnia przynajmniej, poczucie bycia Andoranami, ale Królowe nie zmieniały zdania tak łatwo.

Poznał nową Królową Andoru w Kamieniu Łzy, w zamierzchłej przeszłości, jak mu się teraz zdawało. Wtedy zresztą tytuł królowej jej nie przysługiwał — i nie miał przysługiwać, dopóki nie zostanie koronowana w Caemlyn — niemniej jednak Elayne okazała się miłą, młodą i na dodatek ładną kobietą, aczkolwiek on nie specjalnie gustował w jasnowłosych kobietach. I trochę zanadto zapatrzoną w siebie, co nawet nie dziwiło w przypadku Dziedziczki Tronu. I także zapatrzoną w Randa, o ile migdalenie się po kątach cokolwiek oznaczało. Rand zamierzał dać jej nie tylko Tron Lwa, czyli tron Andoru, ale także Tron Słońca Cairhien. Z pewnością będzie dostatecznie wdzięczna, by się zgodzić na to wymachiwanie sztandarami, skoro one tak naprawdę nic nie znaczyły. Perrin potrząsnął głową, obserwując, jak ludzie z Dwu Rzek rozwijają szereg za Wilczym Łbem i Czerwonym Orłem. To strapienie należało odłożyć na jakiś inny dzień.

Mężczyźni z Dwu Rzek, w większości młodzi chłopcy tacy jak Tod, synowie farmerów i pasterze, nie byli tak precyzyjni jak prawdziwi żołnierze, ale wiedzieli dobrze, co mają robić. Co piąty ujął wodze czterech koni, podczas gdy pozostali jeźdźcy pospiesznie pozsiadali z koni; cięciwy długich łuków już mieli naciągnięte. Ci na ziemi rozstawili się w nierówne szeregi, rozglądając się wokół z zainteresowaniem, ale sprawdzali kołczany doświadczonymi ruchami i obchodzili się wprawnie z łukami, tymi wielkimi łukami z Dwu Rzek, których długość dorównywała ich wzrostowi. Nikt spoza Dwu Rzek nie uwierzyłby, jak daleko potrafili z nich strzelać. Oraz że trafiali w cel, do którego mierzyli.

Perrin miał nadzieję, że tego dnia okażą się niepotrzebne. Czasami marzył o świecie, gdzie łuki nigdy nie są potrzebne. A Rand...

— Sądzicie, że moi wrogowie spali, kiedy ja... kiedy mnie nie było? — spytał ni stąd, ni zowąd Rand, kiedy czekali, aż Dashiva otworzy bramę. Miał na sobie kaftan wyszperany na którymś z wozów — dobrze skrojony, z zielonej wełny, ale raczej nie dostawał do tych, które zwykł nosić ostatnio. Był to jedyny przyodziewek w obozie, który na niego pasował, nie licząc kaftanów na grzbietach Strażników czy cadin’sor Aielów. Po prawdzie to człowiek mógłby pomyśleć, że uparł się na jedwab i misterne hafty, tak kazał przetrząsać wozy, i wczoraj, i tego ranka.

Wozy rozciągnęły się w szereg, konie zostały zaprzężone, zdjęto płócienne plandeki i żelazne obręcze. Kirunę i pozostałe siostry usadzono na wozie jadącym na czele, czym bynajmniej nie były uszczęśliwione. Przestały protestować, kiedy zorientowały się, że to daremne, ale Perrin nadal słyszał zimne, gniewne pomrukiwania. Oni przynajmniej mieli jechać konno. Ich Strażnicy otoczyli wóz, milczący, podobni do kamieni, natomiast Aes Sedai wzięte do niewoli stały, tworząc zesztywniałą, ponurą gromadkę, otoczoną przez pierścień tych Mądrych, które nie towarzyszyły Randowi, czyli wszystkimi oprócz Sorilei i Amys. Strażnicy więźniarek, zbici w oddzielną grupę w odległości stu kroków, piorunowali wszystkich wzrokiem, podobni do zaczajonej, zimnej śmierci, mimo odniesionych obrażeń i pilnujących ich siswai’aman. Oprócz wielkiego, czarnego wierzchowca Kiruny, którego wodze trzymał Rand, oraz klaczy mysiej barwy o szczupłych pęcinach, której dosiadała Min, wszystkie te konie Aes Sedai i Strażników, których nie oddano Asha’manom — względnie te, które zaprzęgnięto do wozów, co spowodowało większe zamieszanie niż przymuszenie ich właścicieli do marszu’ — zostały powiązane w długie szeregi uwiązane do tyłów wozów.

— Tak sądzisz, Flinn? Grady?

Asha’man, który miał przejść przez bramę pierwszy, zwalisty mężczyzna o twarzy farmera, popatrzył niepewnie na Randa, a potem na kulejącego starca o skórzastej twarzy. Obaj mieli przypiętą do kołnierza szpilkę w kształcie srebrnego miecza, ale nie smoka.

— Tylko głupiec myśli, że jego wrogowie stoją spokojnie, kiedy on nie patrzy, Lordzie Smoku — odparł starszy z mężczyzn gburowatym głosem. Ton jego głosu wskazywał, że to były żołnierz.

— A co ty na to, Dashiva?

Dashiva wzdrygnął się, zdziwiony, że do niego mówią.

— Ja... wychowałem się na farmie. — Poprawił swój pas od miecza, czego wcale nie musiał robić. Wszyscy Asha’mani ewidentnie przeszli szkolenie nie tylko w zakresie stosowania Mocy, ale również władania mieczem, a mimo to Dashiva zdawał się nie odróżniać jednego jego końca od drugiego. — Nie bardzo wiem, co to znaczy mieć wrogów. — Oprócz niezdarności, miał w sobie też nieco buty. Ale z kolei całe to towarzystwo nawykło do arogancji.

— Jeżeli będziesz się trzymał blisko mnie — powiedział łagodnie Rand — dowiesz się, na czym to polega. — Perrin aż zadrżał na widok jego uśmiechu. Uśmiechał się, kiedy wydawał rozkaz przejścia przez bramę, jakby po drugiej stronie mieli zostać zaatakowani. Wrogowie są wszędzie, tak im powiedział. Trzeba zawsze o tym pamiętać. Wrogowie są wszędzie i człowiek nigdy nie wie, kim oni są.

Exodus ciągnął się bez przeszkód. Wozy przetoczyły się od Studni Dumai do Cairhien; jadące na przedzie siostry przypominały kolebiące się posągi wykute z lodu. Ich Strażnicy biegli obok truchtem, ściskając rękojeści mieczy i rozglądając się bacznie; najwyraźniej uważali, że ich Aes Sedai potrzebują ochrony zarówno przed tymi, którzy już czekali na wzgórzu, jak i tymi, którzy dopiero mieli wyłonić się z bramy. Mądre przemaszerowały przez nią, poganiając swe podopieczne; wiele używało przy tym kijów, mimo iż siostry po mistrzowsku udawały, że nie zauważają ani Mądrych, ani popędzania. Gai’shain dreptali w poczwórnej kolumnie, pilnowani przez jedną Pannę; ta wskazała im miejsce z dala od drogi, zanim pomknęła przyłączyć się do innych Far Dareis Mai i gai’shain uklękli tam w szeregach, nadzy jak nieopierzone sójki i dumni jak orły. Dalej szli pozostali Strażnicy, pod okiem własnych dozorców, roztaczając wokół siebie atmosferę stężałej furii, którą Perrin wyczuwał ponad wszystkim innym, dalej Rhuarc z resztą siswai’aman i Pannami, oraz czterej inni Asha’mani, z których każdy prowadził drugiego konia dla któregoś z pierwszych czterech. Całą procesję zamykali Nurelle i jego Skrzydlata Gwardia z lancami ozdobionymi czerwonymi wstęgami.

Mayenianie aż puchli z dumy, że stanowią tylną straż; zaśmiewali się i przechwalali na użytek Cairhienian, co zrobią, jeśli powrócą Shaido, mimo iż tak naprawdę nie oni jechali na samym końcu. Na samym końcu jechał Rand na wałachu Kiruny oraz Min na swojej klaczy. Sorilea i Amys kroczyły obok, z jednej strony czarnego konia, z drugiej zaś towarzyszyły mu Nandera i pół tuzina Panien, a tuż za nimi Dashiva prowadził siwka o spokojnym wyglądzie. Brama zamigotała i zniknęła, a Dashiva mrugnął i z bladym uśmiechem wbił wzrok w to miejsce, po czym wdrapał się niezdarnie na siodło klaczy. Zdawał się mówić sam do siebie, ale to prawdopodobnie dlatego, że miecz mu się zaplątał między nogami, przez co omal nie upadł. Na pewno jeszcze nie oszalał.

Na wzgórzu stała armia, gotowa do ataku, który jakoś nie następował. Niewielka armia, tylko kilka tysięcy, ale w czasach, zanim Aielowie przeprowadzili swoje rzesze przez Mur Smoka, wydawałaby się całkiem spora. Rand prowadził powoli swojego konia w stronę Perrina i przyglądał się uważnie okolicy. Dwie Mądre podążały tuż za nim, rozmawiając cicho i obserwując go, Nandera i Panny szły ich śladem, śledząc uważnie wszystko inne. Gdyby Rand był wilkiem, Perrin powiedziałby, że łapie wiatr. Przełożył Berło Smoka przez wysoki łęk siodła, kikut włóczni długości dwóch stóp, udekorowany zielono-białym chwastem i pokryty rzeźbieniami w kształcie smoków; jakiś czas przedtem zważył go lekko w dłoni, jakby chciał sobie przypomnieć o jego istnieniu.

Rand ściągnął wodze i przyjrzał się Perrinowi z równym napięciem jak okolicy.

— Ufam ci — powiedział po chwili, kiwając głową. Min poruszyła się w siodle, a wtedy dodał: — I oczywiście tobie też, Min. I także tobie, Loial. — Ogir drgnął niespokojnie, oglądając się z wahaniem na Perrina. Rand ogarnął wzrokiem zbocze, Aielów, Asha’manów i wszystkich pozostałych. — Jest tak niewielu ludzi, którym mogę ufać — wyszeptał zmęczonym głosem. W wydzielanym przez niego zapachu mieszało się tyle różnych woni, że starczyłoby tego dla dwóch: gniew i strach, determinacja i rozpacz. A wszystko to podszyte zmęczeniem.

“Tylko nie oszalej — miał ochotę powiedzieć mu Perrin. — Trzymaj się”. Ale poczucie winy paraliżowało mu język. Chciał to powiedzieć, bo Rand był Smokiem Odrodzonym, a nie przyjacielem z dzieciństwa. Pragnął, by jego przyjaciel pozostał przy zdrowych zmysłach; Smok Odrodzony musiał zachować zdrowe zmysły.

— Lordzie Smoku! — zawołał nagle jeden z Asha’manów. Z wyglądu niemal mały chłopiec, miał wielkie, ciemne oczy jak dziewczyna, a przy kołnierzu brakowało i miecza, i Smoka, ale nosił się dumnie. Narishma, Perrin słyszał, jak zwracano się do niego takim imieniem. — Na południowym zachodzie!

Spomiędzy drzew rosnących w odległości jakiejś mili wyłoniła się kobieta w spódnicach podkasanych aż do ud. Perrin widział, że to kobieta Aielów. Mądra, pomyślał, aczkolwiek tak do końca nie umiał tego stwierdzić. Był po prostu pewien. Na jej widok poczuł znowu to samo rozdrażnienie. Jej obecność w tym miejscu, kiedy akurat opuścili bramę, nie mogła oznaczać niczego dobrego. W czasie gdy on wyruszył na odsiecz Randowi, Shaido znowu zaczęli nękać Cairhien, ale dla Aielów Mądra była Mądrą, niezależnie od tego, do jakiego klanu należała. Spotykały się niczym sąsiadki przy herbatce, podczas gdy członkowie ich klanów mordowali się wzajem. Dwaj Aielowie, którzy właśnie usiłowali się zabić, schodzili na bok, żeby przepuścić Mądrą. Może poprzedniego dnia to się zmieniło, a może wcale nie. Westchnął, nagle znużony tym wszystkim. Jej pojawienie się nie mogło w żadnym wypadku obiecywać niczego dobrego.

Niemal wszyscy na wzgórzu zdawali się odczuwać to samo. Tłum zafalował, uniosły się włócznie, strzały nasadzono na cięciwy. Cairhienianie i Mayenianie poprawili się w siodłach, a Aram z oczyma błyszczącymi wyczekiwaniem dobył miecza. Loial pochylił swój długi topór i z żalem przejechał palcem po jego ostrzu. Głowica miała taki sam kształt jak ogromny topór do rąbania drewna, ale była pokryta wyrzeźbionymi liśćmi, zakrętasami i inkrustowana złotem. Inkrustacje zatarły się nieco ostatniego razu, kiedy Loial używał topora. Użyje go znowu, jeśli zajdzie taka potrzeba, ale z taką samą niechęcią, z jaką Perrin używał swojego, niechęcią powodowaną zasadniczo tym samym.

Rand tylko zatrzymał swego konia i patrzył w stronę kobiety z beznamiętną twarzą. Min podeszła bliżej i pogładziła go po ramieniu niczym ktoś, kto chce uspokoić wielkiego psa, zanim ten się wścieknie.

Mądre również nie zdradzały oznak niepokoju, ale nie czekały bezczynnie. Sorilea dała znak ręką i kilkanaście kobiet pilnujących Aes Sedai przyłączyło się do niej oraz Amys, w sporej odległości od Randa i nawet poza zasięgiem słuchu Perrina. Niewiele z nich miało siwe włosy i tylko Sorilea pomarszczoną twarz, ale z kolei wśród tych Mądrych rzadko która była siwa. Zazwyczaj mało który Aiel dożywał takiego wieku, aby zdążyć osiwieć. Te kobiety jednakże miały pozycję czy też wpływy, o których zresztą decydowały Mądre. Perrin widywał już przedtem, jak Sorilea i Amys naradzały się z nimi, aczkolwiek “naradzać się” nie było tu chyba właściwym słowem. Tym razem przemawiała Sorilea, wspierana niekiedy jakimś słowem przez Amys, pozostałe zaś tylko słuchały. Edarra zaczęła nawet z jakiegoś powodu protestować, ale Sorilea uciszyła ją, najwyraźniej na moment nie tracąc kontenansu, po czym wskazała dwie z ich grupy, Sotarin i Cosain. Te natychmiast podkasały spódnice i błyskając łydkami, pospieszyły w stronę zbliżającej się ku nim kobiety.

Perrin poklepał Steppera po karku. Nie będzie więcej zabijania. Na razie.

Trzy Mądre spotkały się w odległości niemalże połowy mili za wzgórzem i tam też zatrzymały. Rozmawiały, tylko przez chwilę, a potem wszystkie ruszyły biegiem w stronę Sorilei. Nowo przybyła, młoda kobieta, obdarzona długim nosem i burzą niewiarygodnie rudych włosów, zaczęła pospiesznie coś mówić. Twarz Sorilei stawała się z każdym słowem coraz bardziej kamienna. Rudowłosa kobieta skończyła wreszcie — czy to raczej Sorilea przerwała jej kilkoma słowami — i całe towarzystwo odwróciło się w stronę Randa. Żadna jednak nie wykonała ani kroku naprzód. Czekały, z rękoma splecionymi w pasie i szalami udrapowanymi na ramionach, równie nieodgadnione jak Aes Sedai.

- Car’a’carn — mruknął chłodno Rand, ledwie słyszalnie. Przerzuciwszy nogę, zsunął się z siodła, po czym pomógł Min stanąć na ziemi.

Perrin też zsiadł z konia i poprowadził Steppera za nimi, w stronę Mądrych. Loial wlókł się obok niego, Aram natomiast jechał ich śladem, nie zsiadając, dopóki Perrin nie nakazał mu tego gestem. Aielowie nie jeździli konno, w każdym razie do momentu, dopóki to nie było absolutnie konieczne, i uważali, że rozmawianie z nimi z wysokości końskiego grzbietu jest nietaktem. Przyłączył się do nich Rhuarc, a także Gaul, na twarzy którego z niewiadomego powodu malował się ponury grymas. Nie trzeba dodawać, że Nandera, Sulin i Panny też przyszły.

Rudowłosa zaczęła mówić, gdy tylko Rand podszedł bliżej.

— Bair i Megana wystawiają każdej nocy warty, na wypadek gdybyś wrócił do miasta zabójców drzew, Car’a’carnie, ale po prawdzie, nikomu nie przyszło do głowy, że...

— Feraighin — upomniała ją Sorilea tak ostro, że mogła głosem upuścić krwi. Rudowłosa zacisnęła usta tak gwałtownie, że zaszczękały jej zęby; wbiła spojrzenie swych jasnoniebieskich oczu w Randa, unikając wściekłego wzroku Sorilei.

Na koniec Sorilea odetchnęła i zwróciła się do Randa:

— W namiotach pojawił się kłopot — oświadczyła beznamiętnym głosem. — Wśród zabójców drzew krążą pogłoski, jakobyś udał się do Białej Wieży z Aes Sedai. Rzekomo zrobiłeś to po to, by zgiąć kolana przed Zasiadającą na Tronie Amyrlin. Nikt, kto znał prawdę, nie odważył się mówić, bo skutki byłyby jeszcze gorsze.

— Jakie w takim razie są skutki? — spytał cicho Rand. Cały pachniał napięciem, a Min zaczęła go znowu gładzić po ramieniu.

— Wielu uważa, żeś porzucił Aielów — odpowiedziała mu równie cicho Amys. — Powróciła apatia. Każdego dnia tysiąc albo i więcej porzuca włócznie i znika, niezdolnych zmierzyć się z naszą przyszłością albo przeszłością. Niektórzy być może przechodzą na stronę Shaido. — Na chwilę jej głos zabarwił się obrzydzeniem. — Są też tacy, którzy szepczą, że prawdziwy Car’a’carn nie przeszedłby na stronę Aes Sedai. Indirian twierdzi, że to niemożliwe, byś ty udał się do Tar Valon z własnej woli. Jest gotów poprowadzić Codarra na północ, do Tar Valon, i zatańczyć włócznie z wszystkimi Aes Sedai, jakie tam znajdzie. Albo z każdym mieszkańcem mokradeł; powiada, że na pewno padłeś ofiarą zdrady. Timolan dla odmiany przebąkuje, że jeśli te wszystkie opowieści okażą się prawdziwe, w takim razie nas zdradziłeś i on poprowadzi Miagoma z powrotem do Ziemi Trzech Sfer. Po tym, jak już zobaczy twojego trupa. Mandelain i Janwin wstrzymują się z wyrażaniem swoich sądów, ale słuchają jednako Indiriana i Timolana. — Rhuarc skrzywił się, wciągając powietrze przez zęby; coś takiego w przypadku Aiela równało się wydzieraniu sobie włosów w rozpaczy.

— To nie są dobre wieści — zaprotestował Perrin — ale ty tak je przekazujesz, jakby to był wyrok śmierci. Plotki ucichną, kiedy Rand się pokaże.

Rand przeczesał włosy palcami.

— Gdyby tak było, to Sorilea nie miałaby takiej miny, jakby połknęła jaszczurkę. — Skoro już o tym mowa, Nandera i Sulin wyglądały tak, jakby jaszczurki w ich przełykach jeszcze żyły. — Czego mi jeszcze nie powiedziałaś, Sorilea?

Kobieta o skórzastej twarzy obdarzyła go skąpym, acz aprobującym uśmiechem.

— Potrafisz dostrzec więcej niż to, co się mówi. To dobrze. — Nadal jednak przemawiała obojętnym głosem. — Wracasz w towarzystwie Aes Sedai. Dla niektórych będzie to oznaczało, że naprawdę się ugiąłeś. Czego byś nie powiedział albo nie zrobił, będą przekonani, że nosisz uździenicę Aes Sedai. I nabiorą tego przekonania prędzej, niż stanie się powszechnie wiadome, że byłeś więźniem. Tajemnice znajdują szczeliny, przez które nie prześlizgnęłaby się pchła, a tajemnica znana tak wielu ludziom ma skrzydła.

Perrin spojrzał na Dobraine i Nurelle, obserwujących swoich żołnierzy, i niepewnie przełknął ślinę. Ilu wśród tych, którzy szli za Randem, robiło to dlatego, że ciążyły na nich rzesze podążających za nim Aielów? Nie wszyscy, z pewnością, ale na każdego człowieka, który dokonał takiego wyboru, bo Rand był Smokiem Odrodzonym, przypadało pięciu albo nawet dziesięciu takich, którzy stawili się, bo Światłość przyświecała najjaśniej najsilniejszym. Jeżeli jednak Aielowie odłączą się albo odetną...

Nie chciał nawet myśleć o takiej ewentualności. W trakcie obrony Dwu Rzek wykorzystał swe umiejętności do granic, a może nawet je przekroczył. Ta’veren czy nie, nie miał złudzeń, że jest jednym z tych ludzi, którzy ostatecznie trafiają do opowieści bardów; to było pisane Randowi. Kres jego możliwości wyznaczały problemy na miarę wioski. A mimo to nie potrafił sobie pomóc. Wrzało mu w głowie. Co robić, gdy dojdzie do najgorszego? W myślach przewijały mu się listy: kto pozostanie lojalny, a kto będzie próbował się wymknąć. Pierwsza lista była dostatecznie krótka, a druga dostatecznie długa, by mu zaschło w gardle. Zbyt wielu nadal coś knuło dla korzyści własnych, jakby w życiu nie słyszeli o Proroctwach Smoka albo Ostatniej Bitwie. Podejrzewał, że niektórzy nadal by tak postępowali w dniu, w którym zacznie się Tarmon Gai’don. A już najgorsze z tego wszystkiego było to, że większość wcale nie okaże się Sprzymierzeńcami Ciemności, tylko ludźmi dbającymi przede wszystkim o własne interesy. Loialowi obwisły uszy; on też to dostrzegał.

Sorilea jeszcze nie skończyła rozmawiać z Randem, a już przeniosła wzrok w inną stronę; jej złowrogie spojrzenie mogłoby wywiercać dziury w żelazie.

— Powiedziano wam, że macie pozostać na wozie. — Bera i Kiruna zatrzymały się gwałtownie, a Alanna omalże na nie nie wpadła. — Powiedziano wam, że nie wolno dotykać Jedynej Mocy bez pozwolenia, a tymczasem wy słuchałyście tego, co się tu mówiło. Przekonacie się w takim razie, że kiedy coś mówię, mówię to poważnie.

Mimo złowróżbnego spojrzenia Sorilei, wszystkie trzy trwały na swoim miejscu; od Bery i Kiruny tchnęło lodowatą godnością, od Alanny przekorą. Ogromne uszy Loiala załopotały najpierw w ich stronę, a potem w stronę Mądrych; jeżeli przedtem były oklapłe, to w tym momencie całkiem zwiędły, a nadto długie brwi opadły mu na policzki. Perrin, który niespokojnie analizował swoje listy, zastanowił się odruchowo, do czego Aes Sedai są gotowe się posunąć. Użyły Mocy, żeby podsłuchiwać! Jeszcze się przekonają, że reakcja Mądrych może okazać się gorsza od wybuchu Sorilei. A także reakcja Randa.

Nie tym razem, jednakże. Rand zdawał się nie zwracać na nie uwagi. Patrzył na Sorileę, jakby jej nie widział. Albo wsłuchiwał się w coś, czego nie słyszał nikt inny.

— Co z mieszkańcami mokradeł? — spytał na koniec. — Colavaere została koronowana, nieprawdaż? — Tak naprawdę to wcale nie było pytanie.

Sorilea przytaknęła, postukując kciukiem o rękojeść noża schowanego za pasem, ale ani na moment nie spuściła z oczu Aes Sedai. Aielów mało obchodziło, kto wśród mieszkańców mokradeł został wybrany na króla albo królową, zwłaszcza gdy chodziło o zabójców drzew rodem z Cairhien.

Perrin miał wrażenie, że w jego pierś wbił się lodowaty sopel. Fakt, że Colavaere z Domu Saighan pragnęła zdobyć Tron Słońca, nie stanowił żadnej tajemnicy; dążyła do tego od dnia, w którym Galldrian Riatin zginął skrytobójczą śmiercią, zanim Rand w ogóle ogłosił się Smokiem Odrodzonym, i potem nadal spiskowała, kiedy stało się powszechnie wiadome, że Rand chce, by na tym tronie zasiadła Elayne. Mało kto jednak wiedział, że ta kobieta potrafi zabijać z zimną krwią. I w tym mieście była Faile. Na szczęście nie sama. Bain i Chiad są blisko niej. Były nie tylko Pannami, ale przyjaźniły się z nią, może nawet tak, jak przyjaźnią się te tak zwane prawie-siostry Aielów; nie dopuszczą, by coś jej się stało. Niemniej jednak sopel nie chciał stopnieć. Colavaere nienawidziła Randa i, konsekwentnie, wszystkich osób bliskich Randowi. Na przykład żony człowieka, który jest przyjacielem Randa. Nie. Bain i Chiad zapewnią jej bezpieczeństwo.

— To trudna sytuacja. — Kiruna przysunęła się znacząco blisko do Randa, ignorując Sorileę. Oczy Mądrej, kobiety, jakby nie było, drobnej, w tym momencie stały się podobne do dwóch młotów. — Wszystko, co zrobisz, może wywołać poważne reperkusje. Ja...

— Co Colavaere mówiła na mój temat? — spytał Rand Sorileę tonem jakby nieco zbyt zdawkowym. — Czy ona przypadkiem nie zrobiła czegoś Berelain?-Berelain, pierwsza z Mayene, była osobą, której Rand powierzył władzę w Cairhien. Dlaczego nie spytał o Faile?

— Berelain sur Paendrag miewa się dobrze — mruknęła Sorilea, nie przestając przyglądać się badawczo Aes Sedai. Kiruna z pozoru była nadal spokojna, mimo iż przerwano jej i zignorowano ją, ale ten wzrok, który utkwiła w Randzie, mógł zamrozić ogień w kuźni. Sorilea dała znak Feraighin.

Rudowłosa kobieta wzdrygnęła się i chrząknęła; najwyraźniej się nie spodziewała, że pozwolą jej powiedzieć bodaj słowo. Odrzuciła godność niczym pospiesznie wdziane ubranie.

— Colavaere Saighan powiada, że udałeś się do Caemlyn, Car’a’carnie, a może do Łzy, ale niezależnie od tego, dokąd się udałeś, wszyscy muszą pamiętać, że to ty jesteś Smokiem Odrodzonym i że to tobie należy okazywać posłuszeństwo. — Feraighin pociągnęła nosem; w proroctwach Aielów nie było mowy o Smoku Odrodzonym, tylko o Car’a’carnie. — Ona twierdzi, że wrócisz i zatwierdzisz jej koronację. Często rozmawia z wodzami, zachęcając ich, by kazali włóczniom ruszyć na południe. By tym samym okazali tobie posłuszeństwo, powiada. Mądrych nie dostrzega wcale i słyszy jedynie wiatr, kiedy my mówimy. — Tym razem pociągnęła nosem bardzo podobnie jak Sorilea. Nikt nie mówił wodzom klanów, co mają robić, ale prowokowanie Mądrych było złą metodą na przekonywanie wodzów do czegokolwiek.

Perrin widział w tym jakiś sens, przynajmniej na tyle, na ile potrafił myśleć o czymkolwiek z wyjątkiem Faile. Colavaere prawdopodobnie nie zastanowiła się dostatecznie nad “barbarzyńcami”, by do niej dotarło, że Mądre robią coś więcej oprócz zadawania ziół, ale pragnęła, by wszyscy Aielowie, co do jednego, opuścili Cairhien. W tych okolicznościach pytanie brzmiało: czy któryś z wodzów jej słuchał? A jednak Rand wcale nie zapytał o to, co oczywiste.

— Co jeszcze zdarzyło się w mieście? Wszystko, co ci wpadło do ucha, Feraighin. Może coś, co mogłoby się okazać ważne dla mieszkańca mokradeł.

Z pogardą potrząsnęła swą rudą grzywką.

— Mieszkańcy mokradeł przypominają piaskowe pchły, Car’a’carnie. Kto wie, co oni uznają za ważne? W mieście niekiedy dzieją się dziwne rzeczy, tak słyszałam, podobnie jak między namiotami. Ludzie widują rzeczy, które nie istnieją; one się pojawiają i znikają. A wtedy umierają mężczyźni, kobiety i dzieci. — Perrin poczuł gęsią skórkę; wiedział, że Feraighin mówi o tym, co Rand nazywał “bańkami zła”; unosiły się od więzienia Czarnego niczym piana na powierzchni cuchnącego bagna, a potem dryfowały po Wzorze tak długo, aż nie pękły. Perrin dał się kiedyś przez jedną pochwycić; nie chciał już nigdy zobaczyć drugiej... — Pytasz o to, co robią mieszkańcy mokradeł — ciągnęła — ale kto ma czas na przypatrywanie się piaskowym pchłom? Chyba że gryzą. To mi przypomina o jednym zdarzeniu. Ja go nie pojmuję, ale może ty tak. Zwłaszcza, że te pchły piaskowe na pewno będą prędzej czy później gryzły.

— Jakie pchły? Mieszkańcy mokradeł? O czym ty gadasz?

Feraighin nie była taka dobra jak Sorilea w rzucaniu oziębłych spojrzeń, niemniej jednak żadna z Mądrych, które Perrin miał do tej pory okazję poznać, nie pochwalała czyjegoś zniecierpliwienia. Nawet jeśli okazywał je wódz wodzów. Zadarłszy podbródek, poprawiła szal i odpowiedziała:

— Trzy dni temu pod miasto podeszli zabójcy drzew, Caraline Damodred i Toram Riatin. Wydali wprawdzie odezwę stwierdzającą, że Colavaere Saighan jest uzurpatorką, ale nadal siedzą w swoim obozie na południe od miasta i nie robią nic poza wysyłaniem co jakiś czas ludzi do miasta. A poza obozem stu spośród nich ugania się między algai’d’siswai albo nawet gai’shain. Wczoraj pod miasto przybył statkiem ten mężczyzna, który zwie się Darlin Sisnera, razem z innymi Tairenianami, po czym przyłączyli się tamtych. Ucztują i piją od tego czasu, jakby coś świętowali. Żołnierze zabójców drzew zbierają się w mieście na rozkaz Colavaere Saighan, ale obserwują nasze namioty o wiele uważniej niż innych mieszkańców mokradeł albo samo miasto. Obserwują, ale nic nie robią. Może ty znasz powody tego wszystkiego, Car’a’carnie, bo ja nie, i nie zna ich też Bair, Megana ani w ogóle nikt w namiotach.

Lady Caraline i lord Toram dowodzili Cairhienianami, którzy nie chcieli uznać faktu, że Rand i Aielowie podbili Cairhien, podobnie jak Wysoki Lord Darlin dowodził ich odpowiednikami w Łzie. Rewolta też wiele nie znaczyła; Caraline i Toram całymi miesiącami czekali u podnóży Grzbietu Świata, występując z pogróżkami i roszczeniami, Darlin zaś robił to samo w Haddon Mirk. Ale wyglądało na to, że już przestali to robić. Perrin zorientował się, że igra z ogniem po ostrzu topora. Zachodziła obawa, że Aielowie się wymkną, a tymczasem wrogowie Randa zbierali się w jednym miejscu. Jeszcze tylko brakowało, żeby pojawili się Przeklęci. A także Sevanna z jej Shaido. To byłaby śmietanka wieńcząca weselny tort. A tymczasem nic z tego nie było bardziej ważne niż to, czy ktoś widział marę nocną wśród żywych. Faile musiała być bezpieczna; po prostu musiała.

— Lepiej obserwować, niż walczyć — mruknął w zamyśleniu Rand, znowu nasłuchując czegoś niewidzialnego.

Perrin zgadzał się z Randem całym sercem — chyba wszystko było lepsze od walki — ale Aielowie tak na to nie patrzyli, nie, kiedy chodziło o wroga. Wszyscy, począwszy od Rhuarca, Sorilei i Feraighin, a skończywszy na Nanderze i Sulin, zapatrzyli się na Randa, jakby ten powiedział, że lepiej pić piasek niż wodę.

Feraighin wyprostowała się, prawie stając na palcach. Nie była szczególnie wysoka jak na kobietę Aiel, nie sięgała Randowi nawet do ramienia, ale w tym momencie jakby stanęła z nim oko w oko.

— W tym obozie jest niewiele więcej niż dziesięć tysięcy mieszkańców mokradeł — powiedziała tonem wyrażającym dezaprobatę. — W mieście też nie ma ich wielu. Będzie łatwo się z nimi rozprawić. Nawet Indirian pamięta, że nie kazałeś zabijać mieszkańców mokradeł, chyba że w samoobronie, ale oni bardzo się starają, żeby narobić sobie kłopotów. Nie pomaga też, że w mieście są Aes Sedai. Kto wie, co one...

— Aes Sedai? — Słowa zostały wypowiedziane chłodno, a palce Randa zaciśnięte na Berle Smoka zbielały. — Ile? — Perrinowi ciarki przebiegły po skórze między łopatkami, kiedy poczuł zapach bijący od Randa; nagle zauważył, że pojmane do niewoli Aes Sedai obserwują ich, podobnie jak Bera, Kiruna i pozostałe.

Sorilea straciła zainteresowanie Kiruną. Wsparła ręce na biodrach i zacisnęła usta.

— Dlaczego mi o tym nie powiedziałaś?

— Nie dałaś mi szansy, Sorilea — zaprotestowała Feraighin, trochę jakby zadyszanym głosem i ze zgarbionymi ramionami. Niebieskie oczy przeniosły spojrzenie na Randa i w tym momencie zaczęła mówić z większą energią. — Jest ich dziesięć albo i więcej, Car’a’carnie. My ich, rzecz jasna, unikamy, zwłaszcza od czasu... — Znowu Sorilea i zadyszka. — Nie chciałaś słuchać o mieszkańcach mokradeł, Sorilea. Tylko o naszych namiotach. Tak mówiłaś. — Do Randa, prostując się. — Wiele z nich mieszka pod dachem Arilyn Dhulaine, Car’a’carnie, i rzadko go opuszcza. — Do Sorilei, garbiąc się. — Sorilea, wiesz przecież, że powiedziałabym ci wszystko. Przerwałaś mi. — Kiedy do niej dotarło, ile osób ich obserwuje i ile wśród nich zaczyna się uśmiechać, przede wszystkim Mądre, oczy jej zdziczały, a na policzkach pojawił się rumieniec. Obracała głowę to w stronę Randa, to Sorilei, poruszając ustami, z których nie wydobywał się żaden dźwięk. Niektóre Mądre zaczęły się śmiać, zasłaniając usta dłońmi; Edarra nawet nie podniosła ręki. Rhuarc odrzucił głowę w tył i ryknął głośno.

Perrinowi z pewnością nie było do śmiechu. Aielowie ubawiliby się nawet wtedy, gdyby ktoś przebił go mieczem. Aes Sedai na domiar wszystkiego. Światłości! Przerwał to wszystko, prosto z mostu pytając o to, co było ważne.

— Feraighin? Czy moja żona, Faile, ma się dobrze?

Obdarzyła go z lekka roztargnionym spojrzeniem, po czym wyraźnie zebrała się w sobie.

— Myślę, że Faile Aybara ma się dobrze, Sei’cairze — odparła chłodno, już opanowana. Albo prawie opanowana. Cały czas zerkała kątem oka na Sorileę. Sorilea, która ani trochę nie była rozbawiona, założyła ręce i wbiła w Feraighin badawcze spojrzenie, przy którym to, jakim obdarzyła Kirunę, zdawało się łagodne.

Amys położyła rękę na ramieniu Sorilei.

— Ona nie jest niczemu winna — mruknęła młodsza kobieta, zbyt cicho, by dotarło to do czyichś uszu, wyjąwszy uszy skórzastej Mądrej i Perrina. Sorilea zawahała się, po czym przytaknęła; krwiożerczość ustąpiła miejsca zwykłej swarliwości. Amys była jedyną osobą, która, na ile Perrin się orientował, potrafiła coś takiego osiągnąć, jedyną, której Sorilea by nie zdeptała, gdyby stanęła jej na drodze. Cóż, nie zdeptałaby również Rhuarca, ale do niego doskonale pasowało porównanie z głazem, niewzruszonym wobec burzy z piorunami; Amys natomiast umiała sprawić, by ta burza przestała powodować ulewny deszcz.

Perrin chciał wyciągnąć więcej od Feraighin — myślała, że Faile ma się dobrze? — ale zanim zdążył otworzyć usta, Kiruna przystąpiła do ataku ze zwykłym dla siebie taktem.

— Posłuchaj mnie teraz uważnie — zwróciła się do Randa, wymownie gestykulując mu przed nosem. — Nazwałam sytuację delikatną. Otóż ona nie jest delikatna. Jest złożona ponad nasze wyobrażenie, tak krucha, że byle oddech mógłby ją roztrzaskać. Bera i ja będziemy ci towarzyszyły do miasta. Tak, tak, Alanno, ty też. — Uciszyła szczupłą Aes Sedai zniecierpliwionym machnięciem ręki. Perrin uznał, że chyba usiłuje użyć tej sztuczki z górowaniem nad wszystkimi wzrostem. Zdawała się spoglądać na Randa z góry, a mimo to on i tak był od niej o całą głowę wyższy. — Musisz nam pozwolić się poprowadzić. Jeden zły ruch, jedno złe słowo, i sprowadzisz na Cairhien taką samą klęskę, na jaką skazałeś Tarabon i Arad Doman. Co gorsza, możesz doprowadzić do nieobliczalnej katastrofy spraw, o których nie wiesz nieomal nic.

Perrin skrzywił się. Cała ta przemowa nie mogła być lepiej zaplanowana, żeby rozwścieczyć Randa. Tymczasem Rand zwyczajnie jej wysłuchał, po czym zwrócił się do Sorilei.

— Zabierz Aes Sedai do namiotów. Na razie wszystkie. Dopilnuj, by ludzie się dowiedzieli, że to Aes Sedai. Niech widzą, że one skaczą, kiedy ty powiesz “ropucha”. A ponieważ ty sama skaczesz, kiedy tak ci rozkaże Car’a’carn, wszyscy powinni dzięki temu nabrać przekonania, że Aes Sedai nie prowadzą mnie na smyczy.

Twarz Kiruny zrobiła się jasnoczerwona; pachniała wściekłością i oburzeniem tak silnie, że Perrina aż zaswędziało w nosie. Bera próbowała ją uspokoić, bez większego powodzenia, jednocześnie obrzucając Randa spojrzeniami mówiącymi “ty głupi, młody prostaku”, Alanna zaś zagryzła wargę, starając się nie uśmiechnąć. Niemniej jednak, sądząc po woniach bijących od Sorilei i pozostałych, Alanna nie miała żadnych powodów do rozbawienia.

Sorilea obdarowała Randa błyskiem uśmiechu

— Być może, Car’a’carnie — odparła sucho. Perrin wątpił, by ona zechciała skakać dla kogokolwiek. — Może to ich przekona. — Sama raczej nie była przekonana.

Rand raz jeszcze potrząsnął głową i oddalił się wielkimi krokami, razem z Min, a także Pannami towarzyszącymi mu jak cień, po drodze wydając rozkazy, kto ma iść z nim, a kto z Mądrymi. Rhuarc zaczął wydawać rozkazy siswai’aman. Alanna odprowadziła Randa wzrokiem. Perrin bardzo żałował, że nie ma pojęcia, co się tutaj właściwie dzieje. Sorilea i pozostałe też obserwowały Randa i pachniały wszystkim, tylko nie łagodnością.

Zauważył, że Feraighin została sama. Oto miał swoją szansę. Ale kiedy próbował ją dogonić, otoczyły ją Sorilea, Amys i reszta “rady”, niemal usuwając go łokciami z drogi. Oddaliły się na pewną odległość, po czym zasypały ją gradem pytań, rzucając przy tym ostre spojrzenia w stronę Kiruny i pozostałych dwóch sióstr, nie pozostawiając ani cienia wątpliwości, że nie będą tolerowały dalszego podsłuchiwania. Kiruna zresztą ewidentnie się nad tym zastanawiała, popatrując tak ponuro, że aż dziw brał, iż jej ciemne włosy nie stanęły jeszcze dęba. Bera zaczęła coś do niej mówić stanowczym tonem i Perrin bez wysilania się pochwycił takie słowa jak: “rozsądek”, “cierpliwość”, “ostrożna” i “głupie”. Nie było jasne, do kogo się stosują.

— W mieście dojdzie do walk, kiedy do niego dotrzemy. — W głosie Arama słyszało się zapał.

— Ależ skąd! — zaprotestował mężnie Loial. Uszy mu zadrgały i zerknął niepewnie na swój topór. — Nie dojdzie do walk, mam rację, Perrin?

Perrin potrząsnął głową. Nie wiedział. Gdyby tylko tamte Mądre zechciały zostawić Feraighin samą, choć na kilka chwil. O czym z nią rozmawiały, że było to aż takie ważne?

— Kobiety są jeszcze dziwniejsze niż pijani mieszkańcy mokradeł — burknął Gaul.

— Co? — spytał nieobecnie Perrin. Co by się stało, gdyby zwyczajnie przepchnął się przez krąg Mądrych? Edarra spojrzała na niego z marsem na czole, jakby czytała w jego myślach. A oprócz niej kilka innych; czasami naprawdę mu się zdawało, że kobiety czytają w myślach mężczyzn. Cóż...

— Powiedziałem, że kobiety są dziwne, Perrinie Aybara. Chiad oświadczyła, że nie złoży ślubnego wieńca u moich stóp; naprawdę mi tak powiedziała. — Ton głosu Aiela wskazywał, że jest zbulwersowany. — Powiedziała, że weźmie mnie na kochanka, ona i Bain, ale nic więcej. — Kiedy indziej coś takiego zaszokowałoby Perrina, mimo iż słyszał już wcześniej podobne wypowiedzi; Aielowie byli nadzwyczaj... swobodni... w takich sprawach. — Jakbym nie nadawał się na męża. — Gaul parsknął gniewnie. — Nie lubię Bain, ale ożeniłbym się z nią, byle tylko uczynić Chiad szczęśliwą. Skoro Chiad nie chce wykonać ślubnego wieńca, to powinna przestać mnie kusić. Skoro nie potrafię jej zainteresować dostatecznie, by zechciała wyjść za mnie, to powinna mnie zostawić w spokoju.

Perrin spojrzał na niego krzywo. Zielonooki Aiel był wyższy od Randa, niemal o głowę wyższy od niego samego.

— O czym ty gadasz?

— O Chiad oczywiście. Nie słuchałeś mnie? Ona mnie unika, ale za każdym razem, kiedy ją widzę, zatrzymuje się na dość długo, by się upewnić, że ją dostrzegłem. Nie mam pojęcia, jak wy z mokradeł to robicie, ale u nas jest to jedna z kobiecych sztuczek. Kiedy się jej najmniej spodziewasz, nagle staje ci przed oczami, a potem znika. Aż do tego ranka nawet nie wiedziałem, że jest wśród Panien.

— Chcesz powiedzieć, że ona tu jest? — wyszeptał Perrin. Tamten sopel powrócił i drążył go teraz niczym wielki miecz. — A co z Bain? Ona też tu jest?

Gaul wzruszył ramionami.

— Jedna rzadko oddala się od drugiej. Ale ja chcę zainteresowania Chiad, a nie Bain.

— A do Czarnego z ich zainteresowaniami! — krzyknął Perrin. Mądre odwróciły się, żeby na niego spojrzeć. W rzeczy samej zrobili to wszyscy ludzie na zboczu. Kiruna i Bera wytrzeszczyły oczy, z twarzami jakby zbyt zamyślonymi. Z wysiłkiem zmusił się do zniżenia głosu. Nie mógł jednak nic zrobić z tym napięciem. — Przecież miały ją chronić! Ona jest w mieście, w Pałacu Królewskim, przy Colavaere... tam, gdzie Colavaere! Miały ją chronić.

Gaul podrapał się po głowie i spojrzał na Loiala.

— Czy to jakiś humor mieszkańców mokradeł? Faile Aybara wyrosła już z krótkich spódniczek.

— Wiem, że nie jest dzieckiem! — Perrin zrobił głęboki wdech. Trudno mu było zdobyć się na obojętny ton, kiedy miał brzuch pełen kwasu. — Loial, zechciej wyjaśnić... Gaulowi, że nasze kobiety nie uganiają się z włóczniami, że Colavaere nie zaproponowałaby, że będzie walczyć z Faile, tylko zwyczajnie wydałaby komuś rozkaz, żeby jej poderżnął gardło albo cisnął na ścianę, albo... — Już same te obrazy wystarczały mu aż nadto. Przeraził się, że zaraz zacznie wymiotować.

Loial poklepał go niezdarnie po ramieniu.

— Perrin, wiem, że się martwisz. Wiem, jak ja sam bym się czuł, gdyby coś stało się Erith. — Kępki na uszach mu zadrżały. Z nim dopiero dobrze się rozmawiało; biegłby co sił w nogach, żeby uciec przed matką i młodą kobietą Ogir, którą tamta dla niego wybrała. — Mhm. No cóż... Perrin, Faile czeka na ciebie, cała i zdrowa. Ja to wiem. A ty wiesz, że ona potrafi zadbać o siebie. A jakże, ona potrafiłaby zadbać o siebie, ciebie i mnie, nawet o Gaula. — Jego tubalny śmiech był wyraźnie wymuszony i prędko przycichł, przechodząc w grobową powagę. — Perrin... Perrin, wiesz przecież, że nie zawsze znajdziesz się na tyle blisko, aby ochronić Faile, jak bardzo byś tego nie pragnął. Jesteś ta’veren; Wzór wyprządł cię celowo i wykorzysta cię w tym celu.

— A żeby ten Wzór sczezł — warknął Perrin. — Wszystko może sczeznąć, byle tylko ona była bezpieczna. — Zaszokowanemu Loialowi zesztywniały uszy i nawet Gaul wyglądał na wstrząśniętego.

“No i jak teraz wyglądam?” — zadał sobie pytanie Perrin. Gardził tymi, którzy dbali wyłącznie o swoje sprawy, lekceważąc Ostatnią Bitwę i cień Czarnego rozpełzający się po świecie. Czym się od nich różnił?

Rand podjechał do niego na swoim karym koniu i ściągnął wodze.

— Jedziesz?

— Jadę — odparł ponuro Perrin. Nie znał odpowiedzi na swoje pytania, ale wiedział jedno. Dla niego całym światem była Faile.

4

Do Cairhien

Na miejscu Randa Perrin narzuciłby jeszcze szybsze tempo, wiedział jednak, że konie nie wytrzymałyby go na dłuższą metę. Na przemian jechali kłusem i biegli obok swych zwierząt. Rand zdawał się w ogóle nie zwracać uwagi na towarzyszące mu osoby, tyle że zawsze wyciągał rękę, kiedy Min się potknęła. Poza tym trwał zagubiony w jakimś innym świecie i mrugał ze zdziwieniem za każdym razem, kiedy jego wzrok padał na Perrina albo Loiala. Z innymi zresztą wcale nie było lepiej. Żołnierze Dobraine i Haviena patrzyli prosto przed siebie, gryząc się myślami o tym, co zastaną. A ludziom z Dwu Rzek udzielił się ponury nastrój Perrina. Lubili Faile — prawdę mówiąc, niektórzy ją wręcz uwielbiali — i gdyby stała jej się jakaś krzywda... Nawet Aram stracił nieco swego zapału, kiedy do niego dotarło, że Faile może coś grozić. Wszyscy skupili się na tych ligach drogi, które jeszcze mieli do pokonania. Wszyscy z wyjątkiem Asha’manów; ci jechali tuż za Randem, podobni do stadka kruków, i czujnie obserwowali okolice, przez które przejeżdżała ich kolumna, wypatrując zasadzki. Dashiva zgarbił się w siodle i wyglądał niczym pusty worek, mruczał ponuro do siebie, kiedy musiał galopować; cały czas wytrzeszczał oczy, jakby miał nadzieję, że to on tę zasadzkę wypatrzy.

Szanse miał niewielkie. Na czele kolumny, w zasięgu wzroku Perrina biegły Sulin i kilkanaście Far Dareis Mai, a przed nimi i po bokach tyleż samo kolejnych; one wszystkie również badały drogę. Nad głowami niektórych kołysały się groty krótkich włóczni, wsunięte pod rzemienie, które przytraczały futerały od łuków; same łuki zaś trzymały już w rękach, ze strzałami nasadzonymi na cięciwy. Niezmordowanie wypatrywały wszystkiego, co mogłoby zagrozić nie tylko Car’a’carnowi, ale i samemu Randowi, jakby się spodziewały, że znowu im zniknie. Gdyby tam, na przodzie, czekała na nich jakaś pułapka, gdyby groziło niebezpieczeństwo, one by to wykryły.

Jedną z Panien towarzyszących Sulin byłą Chiad, wysoka kobieta o ciemnorudych włosach i szarych oczach. Perrin wpatrywał się w jej plecy, pragnąc, by choćby na chwilę pozostała z tyłu za innymi i porozmawiała z nim. Ta co jakiś czas raczyła na niego spojrzeć, ale unikała go, jakby cierpiał na co najmniej trzy choroby i to wszystkie zakaźne. Bain nie przyłączyła się do kolumny; większość Panien wędrowała zasadniczo tą samą trasą co Rhuarc i algai’d’siswai, ale przez wozy i więźniów poruszały się znacznie wolniej.

Czarna klacz Faile truchtała tuż za Stepperem; uwiązał jej wodze do swego siodła. Ludzie z Dwu Rzek sprowadzili Jaskółkę z Caemlyn, kiedy przyłączyli się do niego w drodze do Studni Dumai. Za każdym razem, kiedy spojrzał na pląsającą przed nim klacz, przed oczami stawała mu twarz żony, jej wydatny nos i dorodne usta, te lśniące ciemno, skośne oczy nad wystającymi kośćmi policzkowymi. Kochała to zwierzę, może nawet tak mocno jak kochała jego. Kobieta równie dumna jak piękna, równie zapalczywa jak piękna. Córka Davrama Bashere nie będzie się kryła ani choćby trzymała języka za zębami, nie w obecności takich jak Colavaere.

Zatrzymywali się cztery razy, by dać wierzchowcom odpocząć; zgrzytał zębami z powodu tej zwłoki. Należyta dbałość o konie weszła mu w krew, a jednak badał Steppera i poił go wodą nieobecny duchem, mechanicznie. Z Jaskółką obchodził się znacznie ostrożniej. Jeżeli Jaskółka dotrze bezpiecznie do Cairhien... W głowie lęgła mu się uparcie pewna myśl. Faile nic się nie stanie, jeżeli on doprowadzi jej klacz do Cairhien. Były to niedorzeczne, dziecinne wymysły, głupie wymysły małego chłopca, a jednak nie potrafił ich odegnać.

Min starała się go uspokoić podczas każdego przystanku. Mówiła mu z przymilnym uśmiechem, że wygląda jak śmierć w zimowy poranek, która tylko czeka, aż ktoś wykopie sobie grób. Ostrzegała, że jeśli zbliży się do swojej żony z taką twarzą, to Faile zatrzaśnie mu drzwi przed nosem. Musiała jednak przyznać, że żadne z jej widzeń nie obiecywało, iż Faile jest cała i zdrowa.

— Perrin, na Światłość! — jęknęła na koniec rozdrażnionym tonem, wdziewając swe szare rękawiczki do konnej jazdy — jeżeli ktokolwiek spróbuje zrobić coś tej kobiecie, ona każe mu zaczekać na korytarzu, aż znajdzie dla niego czas. — Omal na nią nie warknął. Co wcale nie znaczyło, by oboje się znielubili.

Loial przypomniał Perrinowi, że uczestnicy Polowania na Róg potrafią sami o siebie zadbać i że Faile wyszła bez uszczerbku ze starcia z trollokami.

— Wszystko z nią dobrze — zagrzmiał serdecznym tonem, biegnąc obok Steppera ze swym długim toporem zarzuconym na ramię. — Wiem, że tak jest. — Ale powtarzał to samo dwadzieścia razy i za każdym razem brzmiało to jakby odrobinę mniej przekonująco.

Ogir w swych próbach dodania mu otuchy posunął się wręcz dalej, niż zamierzył.

— Jestem pewien, że Faile potrafi zadbać o siebie, Perrin. Ona nie jest taka jak Erith. Ja ledwie się mogę doczekać, kiedy Erith uczyni mnie swym mężem, żebym mógł się nią opiekować; wydaje mi się, że umarłbym, gdyby zmieniła zdanie. — Nie zamknął ust, kiedy już to powiedział, a na dodatek wybałuszył swe już i tak ogromne oczy; z rozedrganymi uszami potknął się o własne buty i omal nie upadł. — To mi się powiedziało niechcący — wytłumaczył ochryple, znowu idąc tuż obok konia Perrina. Uszy nie przestały mu drżeć. — Ja chyba nie chcę... Jestem za młody, żeby już się... — Z trudem przełknął ślinę, po czym obrzucił Perrina oskarżycielskim spojrzeniem; takie samo zresztą posłał także w stronę jadącego na przedzie Randa. — Lepiej nie otwierać ust w obecności dwóch ta’veren. Nigdy nie wiadomo, co może się człowiekowi wypsnąć!

Mimo iż obawa o Faile zupełnie przesłoniła mu pozostałe myśli, Perrin nie był ślepy, nie całkiem w każdym razie. To, co zobaczył, nie widząc tak naprawdę, kiedy skierowali się na południowy zachód, z początku zagnieździło się gdzieś na skraju umysłu. Podobny upał panował, rzecz jasna, również wtedy, gdy przed niespełna dwoma tygodniami wyjeżdżał z Cairhien, kierując się na północ, a jednak odniósł wrażenie, że dotknięcie Czarnego jeszcze bardziej się umocniło, że przeżerało ziemię jeszcze bardziej przemożnie niż dotychczas. Krucha trawa rozpadała się pod kopytami koni, skurczone brązowe pnącza na oplecionych pajęczynami skałach wystających ze zboczy i nagie konary, nie tylko ogołocone z liści, ale wręcz umarłe, pękały w powiewach suchego wiatru. Wiecznie zielone sosny i drzewa skórzanego liścia były przeważnie brunatne i pożółkłe.

Ledwie pokonali pierwsze mile, pojawiły się farmy, proste budowle z ciemnego kamienia skonstruowane na planie kwadratu, początkowo pojedyncze na odludnych polanach w lesie, a potem coraz liczniejsze, kiedy las zrzedł do tego stopnia, że ledwie zasługiwał na to miano. Między drzewami napotykali niekiedy drogi dla wozów, obiegające górskie skarpy i szczyty, najczęściej łączące otoczone kamiennymi murami pola. Większość pierwszych farm, jakie napotkali, wyglądała na opustoszałe — tu krzesełko z drabinkowym oparciem leżące na boku przed domostwem, tam szmaciana lalka tuż obok drogi. Sylwetki krów o zapadniętych żebrach i pogrążonych w letargu owiec znaczyły cętkami pastwiska tam, gdzie kruki znęcały się nad padliną; rzadko gdzie nie leżało jedno albo dwa truchła. Strumienie płynęły cienką strugą w kanałach z zaschłego błota. Zdawało się, że te pola uprawne, które winny wszak zniknąć już pod śniegiem, lada chwila skruszeją na proch. Z niektórych zresztą został już chyba tylko pył, rozwiewany przez wiatr.

Wysoki pióropusz pyłu naznaczał przemarsz kolumny aż do wąskiej, ubitej drogi, która łączyła się z szerokim, brukowanym traktem wiodącym od Przełęczy Jangai. Tutaj byli ludzie, aczkolwiek nieliczni i często senni, z mętnym wzrokiem. Powietrze, teraz gdy zachodzące słońce pokonało już prawie połowę drogi do horyzontu, nabrało temperatury wnętrza pieca. Co jakiś czas fura ciągniona przez woły albo wóz z konnym zaprzęgiem ustępowały im miejsca na trakcie, zjeżdżając na wąskie dróżki albo wręcz prosto na pola. Woźnice i nieliczni farmerzy stawali z pozbawionymi wyrazu twarzami na otwartej przestrzeni, obserwując mijające ich trzy sztandary.

Blisko tysiąc uzbrojonych mężczyzn stanowiło dostateczny powód, by wytrzeszczyć oczy. Tysiąc uzbrojonych mężczyzn, udających się dokądś w pośpiechu, w jakimś celu. Dostateczny powód, by wytrzeszczyć oczy i poczuć ulgę, kiedy już zniknęli z zasięgu wzroku.

Na koniec, kiedy słońcu brakowało do horyzontu mniej niż wynosiły dwie średnice jego tarczy, droga wspięła się na wzgórze, za którym, w odległości dwóch albo trzech mil, leżało Cairhien. Rand ściągnął wodze, a Panny, zebrane teraz w jedną gromadę, przykucnęły na piętach tam, gdzie akurat stały. Jednak w dalszym ciągu rozglądały się czujnie dookoła.

Nic się nie ruszało na prawie bezleśnych wzgórzach, które otaczały miasto, wielkie zwałowisko szarych kamieni opadające w stronę rzeki Alguenyi na zachodzie, pełne kanciastych murów, kanciastych wież, surowe i nieugięte. Na rzece kotwiczyły statki najrozmaitszych rozmiarów; inne cumowały w dokach przy przeciwległym brzegu, gdzie stały spichlerze. Bardzo niewiele łodzi poruszało się pod żaglami albo długimi wiosłami; tchnęły atmosferą spokoju i dobrobytu. Na niebie nie było ani jednej chmury, toteż słońce świeciło ostro i Perrin widział wyraźnie ogromne sztandary zawieszone na wieżach miasta, falujące na wietrze. Szkarłatny Sztandar Światłości, biały sztandar Smoka, przedstawiający podobnego do węża stwora o szkarłatnych i złotych łuskach, oraz Wschodzące Słońce Cairhien, złote na niebieskim tle. Czwarty sztandar wyróżniał się tak samo jak tamte. Srebrny diament na tle żółto-czerwonej szachownicy.

Sposępniały Dobraine odjął niewielkie szkło powiększające od oka i wepchnął je do skórzanej tuby uwiązanej przy siodle.

— Miałem nadzieję, że barbarzyńcy z jakiegoś powodu źle zrozumieli sytuację, ale skoro Dom Saighan powiewa obok Wschodzącego Słońca, znaczy że Colavaere rzeczywiście zasiadła na tronie. Zapewne codziennie rozdaje na mieście podarki: pieniądze, jedzenie, ozdoby. Tak nakazuje tradycja Święta Koronacji. Władca nigdy nie cieszy się większą popularnością niż podczas tego pierwszego tygodnia swego panowania. — Zerknął z ukosa na Randa, z twarzą ściągniętą napięciem; mówił zbyt szczerze, zbyt wiele odsłonił. — Gmin może wszcząć zamieszki, jeśli nie spodoba mu się to, co robisz. Ulice spłyną krwią.

Szary wałach Haviena pląsał niespokojnie, czując zniecierpliwienie swego jeźdźca, sam Havien zaś stale popatrywał to na Randa, to na miasto. To nie było jego miasto, już wcześniej dał jasno do zrozumienia, że niewiele go obchodzi, co się dzieje na ulicach, póki jego władczyni jest bezpieczna.

Rand przez dłuższą chwilę obserwował Cairhien. Albo przynajmniej udawał; niezależnie od tego, co zobaczył, jego twarz pozostała nieodgadniona. Min przyglądała mu się z troską, a może ze współczuciem.

— Postaram się do tego nie dopuścić — obiecał w końcu. — Flinn, zostań tutaj, razem z żołnierzami. Min...

Ruszyła ostro na niego.

— Nie! Jadę tam, gdzie ty, Randzie al’Thor. Potrzebujesz mnie i wiesz o tym. — Wprawdzie ostatnia kwestia zabrzmiała bardziej jak błaganie niż żądanie, ale kiedy kobieta kładzie pięści na biodrach w taki sposób i wpija w ciebie wzrok, to raczej nie prosi.

— Ja też jadę — dodał Loial, wspierając się na swym toporze o długim drzewcu. — Ty zawsze dokonujesz różnych czynów, kiedy ja akurat jestem gdzieś indziej. — W jego głosie pojawiły się niespokojne tony. — Nic z tego, Rand. To nie pomoże książce. Jak miałbym o czymś napisać, kiedy mnie nie będzie przy tobie?

Rand, który nadal nie spuszczał oka z Min, podniósł rękę w jej stronę i zaraz ją opuścił. Dziewczyna patrzyła mu spokojnie w oczy.

— To... szaleństwo. — Dashiva, który sztywno trzymał wodze, podjechał do Randa na swej tłustej klaczy. Niechęć wykrzywiała mu twarz; być może nawet Asha’mani bali się przebywać zbyt blisko Randa. — Wystarczy jeden człowiek z... łukiem albo nożem, którego nie zobaczysz w odpowiednim momencie. Poślij jednego z Asha’manów, by zrobił to, co trzeba zrobić, albo i więcej, jeśli uznasz, że to konieczne. Otworzy się bramę wiodącą do pałacu i będzie po wszystkim, zanim ktokolwiek się zorientuje, co się właściwie stało.

— I mamy tu siedzieć aż do zmroku — przerwał mu Rand, tak ściągając wodze swojego wierzchowca, by stanąć twarzą do Dashivy — aż oni poznają to miejsce dostatecznie dobrze, by móc otworzyć bramę? W ten sposób z pewnością doprowadzimy do rozlewu krwi. Przecież zauważyli nas z murów, no chyba że są ślepi. Prędzej czy później wyślą kogoś, by się dowiedział, kim jesteśmy i ilu nas jest. — Inni tworzący kolumnę nie wyszli z ukrycia za wzniesieniem, a sztandary zostały opuszczone, jednakże grupa ludzi na koniach, z Pannami do towarzystwa, którzy pojawili się na szczycie, mogła istotnie budzić ciekawość. — Zrobię to po swojemu. — Z gniewu głos uniósł mu się w wyższe rejestry, cały pachniał zimną furią. — Nikt nie umrze, chyba że nie da się tego uniknąć, Dashiva. W żołądku mi się przewraca na myśl o śmierci. Rozumiesz mnie? Nikt!

— Jak Lord Smok rozkaże. — Mężczyzna pochylił głowę, ale jego głos zabrzmiał kwaśno, a zapach...

Perrin potarł nos. Ten zapach... pierzchał, lawirując na oślep między strachem, nienawiścią, gniewem i kilkunastoma innymi emocjami, zbyt szybko, by dało się go określić dokładnie. Nie wątpił już, że ten człowiek jest szalony, niezależnie od tego, jak dobrze udawał. Perrina zresztą też to już nie obchodziło. Tak blisko...

Wbił pięty w boki Steppera, po czym ruszył w stronę miasta i Faile, nie czekając na innych, ledwie zauważając Arama, który jechał tuż za nim. Nie musiał oglądać się na Arama, by wiedzieć, że tam jest. Potrafił myśleć wyłącznie o Faile. Jeżeli uda mu się dostarczyć Jaskółkę bezpiecznie do miasta... Starał się jedynie, by Stepper poruszał się szybkim kłusem. Galopujący jeździec przyciągał uwagę, prowokował pytania, powodował zwłokę.

Pozostali, ci, którzy ruszyli z miejsca takim samym tempem, dość prędko zrównali się z Aramem i z nim. Panny na przodzie rozstawiły się w wachlarz, niektóre spoglądały z sympatią na Perrina. Chiad jednakże miała wzrok wbity w ziemię, dopóki nie została za nim w tyle.

— A mnie ten plan dalej się nie podoba — mruknął Havien jadący obok Randa. — Wybacz, Lordzie Smoku, ale naprawdę mi się nie podoba.

Dobraine, jadący z drugiej strony, chrząknął.

— Już to omawialiśmy, Mayenianinie. Gdybyśmy postępowali tak, jak ty sugerujesz, wtedy oni zamknęliby nam bramy przed nosem, zanim pokonamy milę. — Havien warknął coś cicho i przez kilka kroków walczył z koniem. Chciał, by wszyscy wjechali do miasta razem z Randem.

Perrin obejrzał się przez ramię, omijając wzrokiem Asha’manów. Na wzgórzu widać było Damera Flinna, rozpoznawalnego dzięki kaftanowi, i kilku mężczyzn z Dwu Rzek, stali i trzymali wodze swoich koni. Perrin westchnął. Chętnie zabrałby ich ze sobą. Ale Rand miał prawdopodobnie rację, a poza tym Dobraine go poparł.

Kilku ludzi mogło wjechać tam, gdzie nie mogła wejść nawet niewielka armia. Gdyby bramy zostały zamknięte, wówczas Aielowie musieliby przystąpić do oblężenia miasta i zabijanie zaczęłoby się na nowo. Rand wepchnął Berło Smoka do jednej z sakw, tak że wystawał tylko koniec rzeźbionego kikuta; jego prosty kaftan w ogóle nie przypominał strojów, które zwykł nosić Smok Odrodzony. A czarnych kaftanów, które mieli na sobie Asha’mani, nikt w mieście nie znał. Kilku ludzi o wiele łatwiej zabić niż całą armię, nawet jeśli większość wśród tych kilku potrafi przenosić. Perrin widział Asha’mana, któremu włócznia Shaido przeszyła brzuch — życie uciekło z niego równie łatwo jak z innych.

Dashiva burknął coś pod nosem; Perrin dosłyszał słowa “bohater” i “głupiec, wypowiedziane równie pogardliwym tonem. Gdyby nie chodziło o Faile, musiałby się zgodzić. Rand spojrzał raz w stronę obozowiska Aielów, rozbitego na wzgórzach w odległości dwóch albo trzech mil na wschód od miasta, i Perrin wstrzymał oddech, ale trzymał się drogi. Nic się nie liczyło bardziej niż Faile. Nic, nieważne, czy Rand to rozumiał czy nie.

W odległości więcej niż połowy mili do bram natknęli się na jeszcze jedno obozowisko; na jego widok Perrin zmarszczył brwi. Ten szeroki, zajmujący wypaloną ziemię pas walących się szałasów z gałęzi i rozchwianych namiotów wykonanych ze szmat, który wszędzie, jak sięgnął okiem, przywarł do wysokich, szarych murów miasta, był tak ogromny, że sam mógł stanowić miasto. Ten labirynt krętych ulic i alejek nazywał się kiedyś Podgrodziem, zanim spalili go Shaido. Niektórzy mieszkańcy przypatrywali się w milczeniu, jak mija ich ta dziwna grupa, patrzyli na ogira i Panny, ale większość uwijała się wokół swoich spraw z czujnymi, ponurymi twarzami, starając się nie zauważać niczego, co nie znajdowało się tuż przed nimi. Jaskrawe barwy i często podarte, zniszczone ozdoby noszone przez mieszkańców Podgrodzia mieszały się z charakterystycznym dla Cairhienian ponurym przyodziewkiem, a także prostymi, burymi ubraniami wieśniaków i farmerów. Mieszkańcy Podgrodzia przebywali w mieście, kiedy Perrin wyjeżdżał razem z tysiącami uchodźców z głębi kraju. Wiele z tych twarzy znaczyły siniaki i poważniejsze obrażenia, często nie zabandażowane otarcia i nacięcia. Wynikało z tego, że Colavaere ich wyrzuciła. Nie opuściliby wszak schronienia murów; mieszkańcy Podgrodzia i uchodźcy jednako obawiali się powrotu Shaido, podobnie jak człowiek, którego przypiekano aż do kości, już do końca życia obawia się rozpalonego żelaza.

Biegnąca przez obóz droga wiodła prosto do Bramy Jangai, trzech wysokich, kanciastych łuków, zwieńczonych wieżami. Po blankach przechadzali się leniwym krokiem mężczyźni w hełmach; co jakiś czas spoglądali w dół przez wyrwy’ między kamiennymi zębami. Niektórzy obserwowali ludzi na szczycie wzgórza, a tu i tam jakiś oficer z con przykładał do oka szkło powiększające. Niewielka grupa towarzysząca Randowi przyciągała uwagę. Ludzie na koniach i Panny Aielów, nieczęsto spotykani kompani. Na szczycie poszczerbionego muru pojawiły się kusze, ale nikt nie podniósł broni. Okute żelazem bramy pozostały otwarte na oścież. Perrin wstrzymał oddech. Bardzo chciał pogalopować w stronę Pałacu Słońca i Faile.

We wnętrzu jednej z bram znajdował się mały budynek, w którym musieli się rejestrować wszyscy obcy przybywający do miasta. Cairhieniański oficer o kanciastej twarzy obserwował, jak przejeżdżają, z grymasem niezadowolenia, niespokojnie mierząc wzrokiem Panny. Tylko stał i patrzył.

— Jak już wam mówiłem — powiedział Dobraine, gdy już dotarli do budynku bramnego — Colavaere udzieliła zezwolenia na wstęp do miasta w okresie Święta Koronacyjnego. Nie wolno nie wpuścić albo zatrzymać nawet tych, na których wydano nakaz aresztowania. Taka jest tradycja. — Mimo wszystko jednak brzmienie jego głosu wskazywało, że mu ulżyło. Min głośno westchnęła, a Loial wypuścił powietrze z takim impetem, że musiał być słyszany dwie ulice dalej. Perrin nadal czuł zbyt wielki ucisk w piersi, żeby odetchnąć. Jaskółka dotarła do Cairhien. Musi ją jeszcze tylko doprowadzić do Pałacu Królewskiego.

Z bliska było widać, że Cairhien oferuje to samo, co obiecywało z daleka. Najwyższe ze wzgórz znajdowały się wewnątrz murów, były jednakże podzielone na tarasy i oblicowane kamieniem, przez co zupełnie już nie wyglądały jak wzgórza. Szerokie, tłoczne ulice przecinały się pod kątem prostym. W tym mieście nawet boczne alejki tworzyły szachownicę. Ulice wznosiły się i opadały tak, jak je do tego zmuszały wzgórza, często zwyczajnie je przecinając. Wszystkie budynki, od zwykłych sklepów po pałace, miały kształt niczym nie upiększonych, ostrych brył, nawet wielkie wieże z przyporami, osławione wieże bez szczytów, wszystkie otoczone rusztowaniami, ponieważ nadal je odbudowywano z pożogi, której uległy podczas Wojen z Aielami. To miasto, druzgoczące swoim wyglądem, zdawało się twardsze od kamienia, który to efekt potęgowały cienie kładące się niemal na wszystkim. Loial bezustannie strzygł uszami; czoło miał zmarszczone, a dyndające brwi ocierały się o policzki.

Niewiele świadczyło o tym, że trwają Uroczystości Koronacyjne albo Święto Wysokiego Chasaline. Perrin nie miał pojęcia, na czym tu mogły polegać Uroczystości, ale w Dwu Rzekach Dzień Refleksji był czasem zabawy, podczas którego zapominało się o tak ponurej porze, jaką jest zima. Tutaj spokój i cisza zdawały się niemalże wisieć w powietrzu, mimo tłumów ludzi. W każdym innym wypadku Perrin uznałby, że to te długotrwałe, nienaturalne upały przygnębiają ludzi, ale Cairhienianie, wyjąwszy mieszkańców Podgrodzia, zawsze byli poważni i ascetyczni. W każdym razie na pozór; wolał nie myśleć o tym, co się kryło pod spodem. Z ulic zniknęli domokrążcy i handlarze z towarami na wózkach, których zapamiętał z poprzedniego pobytu, a razem z nimi także muzycy, żonglerzy i lalkarze. Ci ludzie na pewno trafili do tego prowizorycznego obozowiska za murami miasta. Przez milczące tłumy przedzierało się kilka zamkniętych, pomalowanych na ciemno lektyk, niektóre ze sztandarami Domów nieco większymi od sterczących z dachów con. Poruszały się równie wolno jak wozy ciągnięte przez woły, których woźnice szli obok z batami w rękach, przy akompaniamencie donośnego na tle tej martwoty skrzypienia osi. Cudzoziemcy wyróżniali się, niezależnie od tego, jak skąpe w kolor były ich ubrania, ponieważ mało kto oprócz cudzoziemców jechał konno. Miejscowi, przeważnie niżsi, w swym ciemnym przyodziewku przypominali ciemne ptaszyska o bladych twarzach. Aielowie oczywiście też się wyróżniali. Niezależnie od tego, czy w szli w pojedynkę, czy w dziesięciu, zawsze tworzyła się wokół nich pusta przestrzeń.

Mijani po drodze Aielowie odwracali się w stronę ich grupy, kiedy tak powoli przedzierali się przez tłumy. Nawet jeśli nie wszyscy rozpoznali Randa w jego zielonym kaftanie, musieli się domyślać, kim jest ten wysoki mieszkaniec mokradeł eskortowany przez Panny. Na widok tych twarzy Perrin czuł, jak ciarki przechodzą mu po grzbiecie: te twarze osądzały. Czuł wdzięczność wobec Randa, że zostawił za sobą wszystkie Aes Sedai. Jeśli jednak nie brał pod uwagę Aielów, Smok Odrodzony kroczył przez rzekę niepomnych niczego przechodniów, rzekę, która rozwidlała się na widok Panien i łączyła na powrót za Asha’manami.

Pałac Królewski Cairhien, Pałac Słońca, Pałac Słońca Wschodzącego w Splendorze — Cairhienianie byli specjalistami od nazw; każda kolejna brzmiała jeszcze wymyślniej od poprzedniej — stał na szczycie najwyższego wzgórza: ciemna, kamienna bryła zwieńczona wieżami górującymi złowieszczo nad wszystkim. Ulica, zwana Traktem Korony, ustępowała miejsca długiemu i szerokiemu pomostowi wznoszącemu się w stronę pałacu, i Perrin zrobił głęboki wdech, kiedy zaczęli się po nim wspinać. Gdzieś tam w górze była Faile. Musiała tam być, cała i zdrowa. Niezależnie od wszystkiego. Dotknął węzła mocującego wodze Jaskółki do pierścienia przy jego łęku, pogładził topór zatknięty za pas. Podkute kopyta koni dźwięczały głośno na kamieniach brukowych. Panny szły, nie wydając żadnych odgłosów.

Gwardziści pilnujący wielkich, otwartych na oścież spiżowych bram, obserwowali ich powolne zbliżanie się i wymieniali spojrzenia. Było ich razem dziesięciu, odzianych kolorowo jak na cairhieniańskich żołnierzy, ze złotymi Wschodzącymi Słońcami zdobiącymi ciemne napierśniki i szarfami barwy Domu Saighan zawiązanymi pod głowniami halabard. Perrin byłby w stanie spisać ich myśli. Trzynastu ludzi na koniach, ale nie galopują, i tylko dwóch ma na sobie zbroje, a poza tym jeden nosi mayeniańską czerwień. Tylko Caraline Damodred i Toram Riatin mogli przysporzyć kłopotów, ale dla Mayenian nie było miejsca wśród takich. I jest też wśród nich kobieta i ogir. Z pewnością nie zamierzają robić awantury. Niemniej jednak te poprzedzające jeźdźców Panny; w liczbie około trzech tuzinów, raczej nie wyglądały na osoby przychodzące na herbatkę. Przez chwilę sytuacja była niepewna. Po chwili jakaś Panna osłoniła twarz. Gwardziści podrygiwali nerwowo, jakby dostali gęsiej skórki, a potem jeden pochylił halabardę i pomknął do bram. Zrobił dwa kroki, po czym zatrzymał się znienacka, sztywny jak posąg. Wszyscy gwardziści znieruchomieli.

— Dobrze — mruknął Rand. — A teraz podwiążcie sploty, nimi zajmiecie się później.

Perrin niespokojnie wzruszył ramionami. Asha’mani rozeszli się za jego plecami na całej szerokości pomostu; zapewne korzystali z Mocy. Całkiem prawdopodobne, że w ośmiu rozdarliby pałac na strzępy. A Rand byłby zdolny zrobić to w pojedynkę. Ale jeśli te wieże zaczną pluć bełtami, to i tak umrą razem z innymi, złapani na otwartej przestrzeni rampy, która wcale już nie wyglądała na tak szeroką.

Ruszyli szybciej. Oczy śledzące ich z wysokich, wąskich okien pałacu albo z tych otoczonych kolumnami przejść tam w górze, nie mogły dostrzec niczego niezwykłego. Sulin błysnęła mową dłoni i ta jedna, która osłoniła twarz, pospiesznie opuściła czarną tkaninę, obnażając zarumienione policzki. Powolny przemarsz w górę kamiennego pomostu. Niektórzy z gwardzistów trzęśli gwałtownie głowami i przewracali oczami; jeden bodajże zemdlał, bo zapadł się w sobie na stojąco, z brodą wbitą w pierś. Z ogromnym wysiłkiem otwierali usta, ale nie dobywał się z nich żaden dźwięk. Perrin starał się nie zastanawiać nad tym, co ich knebluje. Powolny przemarsz, przez otwarte spiżowe bramy na główny dziedziniec.

Nie napotkali żołnierzy. Na kamiennych balkonach otaczających dziedziniec było pusto. Natychmiast nadbiegli słudzy odziani w liberie; ze spuszczonymi oczyma odebrali od nich wodze koni i przytrzymali strzemiona. Rękawy ciemnych kaftanów i sukien zdobiły im czerwone, żółte i srebrne paski, a nadto każdy miał na lewej piersi wyhaftowane Wschodzące Słońce. Perrin nie widział dotąd u żadnego cairhieniańskiego sługi aż tylu barw. Nie widzieli stojących na zewnątrz gwardzistów, ale i w przeciwnym razie zapewne nie zachowaliby się inaczej. Służba w Cairhien uprawiała swoją wersję Daes Dae’mar, ale udawali, że ignorują postępowanie tych, którzy stali wyżej od nich w hierarchii społecznej. Ktoś, kto poświęcał nadmierną uwagę temu, co działo się wśród lepszych, wpadał w pułapkę. W Cairhien, a może zresztą w większości krajów, zwykli ludzie bywali deptani na drodze, którą szedł ktoś możny, i nikt tego nie zauważał.

Jakaś dobrze zbudowana kobieta odprowadziła Steppera i Jaskółkę, nawet nie przyjrzawszy się Perrinowi. Jaskółka dotarła do wnętrza Pałacu Słońca, a mimo to nic się nie zmieniło. Nadal nie wiedział, czy Faile jeszcze żyje czy już umarła. Idiotyczne wymysły małego i głupiego chłopca.

Przesunął topór na biodro, po czym ruszył śladem Randa po szerokich szarych schodach wiodących od przeciwległego krańca dziedzińca. Pokręcił głową, kiedy Aram sięgnął znowu przez ramię, chcąc dobyć miecza. Mężczyźni w liberiach otwarli wielkie drzwi na szczycie schodów, spiżowe tak samo jak zewnętrzne bramy i oznakowane Wschodzącym Słońcem Cairhien.

Kiedyś taka sień zaszokowałaby Perrina swoim przepychem. Grube, kwadratowe kolumny z ciemnego marmuru podtrzymywały sklepienie na wysokości dziesięciu kroków ponad posadzką, wyłożoną w szachownicę z ciemnoniebieskich i złotych płytek. Pozłacane Wschodzące Słońca maszerowały wokół gzymsów, a fryzy na ścianach przedstawiały zwycięstwa Cairhienian na polach bitew. W sali nie było nikogo oprócz grupki młodych mężczyzn zgromadzonych pod jednym z fryzów. Zamilkli, kiedy Perrin i pozostali weszli do środka.

Po chwili zorientował się, że to nie sami mężczyźni. Wszyscy mieli miecze, ale wśród tych siedmiorga były aż cztery kobiety ubrane w krótkie kaftaniki i obcisłe spodnie, czym bardzo przypominały Min, a ponadto włosy miały przystrzyżone na taką samą modłę jak mężczyźni. Co wcale nie znaczyło, by były ostrzyżone krótko; zarówno mężczyźni, jak i kobiety mieli włosy zebrane w coś w rodzaju sięgającej im do ramion kity, przewiązanej ciemną wstążką. Jedna z kobiet nosiła odzienie barwy bledszej zieleni niźli spotykana zwykle u Cairhienian, a jeszcze inna jaskrawy błękit; wszyscy pozostali odziali się w ciemne barwy, z kilkoma jaskrawymi paskami biegnącymi przez pierś. Przyglądali się badawczo grupie Randa — Perrin zorientował się, że jego obdarzają szczególnym zainteresowaniem. Żółte oczy często zaskakiwały, aczkolwiek on w ogóle tego nie widział, dopóki ktoś nie podskoczył albo nie narobił zamieszania. Przyglądali się w milczeniu, dopóki ostatni Asha’man nie wszedł do środka i drzwi się nie zamknęły. Łomot towarzyszący zamykaniu zagłuszył nerwowe poszeptywania, potem cała siódemka buńczucznym krokiem podeszła bliżej, przy czym kobiety prężyły się jeszcze bardziej arogancko niż mężczyźni, co z pewnością wymagało pewnego wysiłku. Nawet klękały arogancko.

Odziana na zielono kobieta zerknęła na tę w błękitach, która schyliła głowę i powiedziała:

— Lordzie Smoku, jestem Camaille Nolaisen. Selande Darengil dowodzi naszą społecznością... — Zamrugała na widok rozwścieczonego spojrzenia kobiety w błękitach. Mimo wyzywającej miny, Selande pachniała strachem tak silnym, jakby ją przeszywał do szpiku kości, o ile Perrin poprawnie odgadywał, kto jest kim. Camaille chrząknęła i mówiła dalej: — Nie sądziliśmy... Nie spodziewaliśmy się, że wrócisz... tak szybko.

— Tak — odparł cicho Rand. — Wątpię, by ktokolwiek się spodziewał, że wrócę. Że wrócę tak szybko. Nikt z was nie ma powodu, żeby się mnie obawiać. Absolutnie nikt. Wierzcie w to, o ile w ogóle w coś wierzycie. — O dziwo, patrzył wprost na Selande, kiedy to mówił. Ta podniosła gwałtownie głowę, wbijając w niego wzrok, i woń strachu zelżała. Zostały jej jedynie drobiny. Skąd Rand o tym wiedział? — Gdzie Colavaere? — spytał Rand.

Camaille otwarła usta, ale odpowiedziała mu Selande.

— W Wielkiej Komnacie Słońca. — Jej głos nabierał siły, w miarę jak mówiła, a zapach strachu słabł jeszcze bardziej. A co dziwniejsze, w pewnym momencie zabarwił się leciutką zazdrością, na bardzo krótko, kiedy zerknęła na Min. Niekiedy jego zmysł węchu wprowadzał go w jeszcze większą konsternację, zamiast coś wyjaśnić. — Trwa trzecie Zgromadzenie Zachodu Słońca — ciągnęła. — My nie jesteśmy dość ważni, by w nim uczestniczyć. A poza tym, jako członkowie społeczności budzimy jej zaniepokojenie.

— Trzecie — mruknął Dobraine. — A zatem jest to już dziewiąty zachód słońca od jej koronacji. Nie marnowała czasu. Przynajmniej wszyscy będą razem. Nie omieszka w nim uczestniczyć nikt, kto rości sobie prawo do jakiejś pozycji albo tytułu, czy to Cairhienianin, czy Tairenianin.

Selande podźwignęła się na kolana i udawała, że patrzy Randowi prosto w oczy.

— Jesteśmy gotowi zatańczyć dla ciebie miecze, Lordzie Smoku. — Sulin pokręciła głową, krzywiąc się, a inna Panna jęknęła donośnie; od kilku innych wyraźnie zapachniało gotowością do zadania komuś bólu, tu i teraz. Aielowie nie potrafili zdecydować, jak powinni traktować tych młodych mieszkańców mokradeł. Ich zdaniem problem polegał na tym, że ci usiłowali do pewnego stopnia stać się Aielami, przestrzegać zasad ji’e’toh, albo w każdym razie wymyślonej przez nich odmiany. Ta siódemka to wcale nie byli wszyscy; po całym mieście krążyły setki podobnych idiotów, zorganizowanych w grupy naśladujące społeczności Aielów. Jedna połowa Aielów chciała im pomagać, inni mieli ochotę ich udusić.

Sam ze swej strony nie dbał o to, czy wcisną ji’e’toh do maszynki do mielenia mięsa.

— Gdzie jest moja żona? — zapytał ostrym tonem. — Gdzie jest Faile?

Młodzi durnie wymienili porozumiewawcze spojrzenia. Porozumiewawcze!

— Jest w Wielkiej Komnacie Słońca — odparła powoli Selande. — Ona jest... jest jedną z... dwórek królowej.

— Przejrzyj na oczy, Perrin — szepnęła Min. — Musiała mieć jakiś powód. Wiesz, że musiała.

Perrin usiłował się pozbierać, otrząsając się nerwowo. Jedną z dwórek Colavaere? Musi mieć jakiś powód, nieważne, co to takiego. Tego był pewien. Tylko co to takiego?

Selande i pozostali znowu wymienili porozumiewawcze spojrzenia. Jeden z mężczyzn, młodzieniec ze spiczastym nosem, szepnął żarliwie:

— Przysięgliśmy, że nikomu nie powiemy! Nikomu! Na przysięgę wody!

Zanim Perrin zdążył zażądać wyjaśnień, odezwał się Rand:

— Selande, prowadź do Wielkiej Komnaty. Nie będzie żadnego tańca mieczy. To ja tutaj pilnuję, by wymierzano sprawiedliwość tym, którzy na to zasłużyli.

Coś w jego głosie sprawiło, że Perrinowi włosy stanęły dęba. Ten twardy ton, tak nieubłagany jak obuch młota. Faile na pewno ma jakiś powód. Musi go mieć.

5

Pęknięta korona

Korytarze były wysokie i przestronne, a jednak sprawiały wrażenie ciasnych i mrocznych, mimo wielkich pozłacanych lamp z odblaśnicami przy każdym ramieniu, zapalonymi wszędzie tam, gdzie nie docierało światło dnia. Nieliczne gobeliny na ścianach przedstawiały sceny polowań albo bitew; wyobrażeni na nich ludzie i zwierzęta zostali rozmieszczeni o wiele bardziej symetrycznie, niż mogłaby to zrobić natura. Rozproszone nisze zawierały czary, wazy, względnie niewielkie posągi ze złota, srebra albo alabastru, przy czym nawet one zdawały się podkreślać, że wyrzeźbi ono je z kamienia albo odlano z metalu, jakby ich twórcy próbowali zanegować istnienie krzywych linii.

Tutaj cisza panująca w mieście potęgowała się. Odgłos ich kroków na płytkach posadzki roznosił się echem, głuchy marsz zapowiadający nieszczęście i, zdaniem Perrina, nie tylko on jeden tak to czuł. Loialowi uszy drżały przy każdym kolejnym stąpnięcia i zaglądał w głąb krzyżujących się korytarzy, jakby się zastanawiał, co z nich może wyskoczyć. Min, cała zesztywniała, szła ostrożnie, krzywiąc się żałośnie za każdym razem, gdy spojrzała na Randa; widać było, że bardzo się zmusza, by nie iść zbyt blisko niego i że wcale jej to nie uszczęśliwia. Młodzi Cairhienianie ruszyli z miejsca, pusząc się jak pawie, ale dudniący odgłos własnych kroków sprawił, że ich arogancja zniknęła. Nawet Pannom udzielił się ten nastrój; Sulin była jedyną, której ręka nie wędrowała od czasu do czasu w stronę zasłony spływającej na pierś.

Wszędzie, rzecz jasna, kręcili się słudzy, bladzi mężczyźni i kobiety o pociągłych twarzach, odziani w ciemne kaftany oraz suknie ze Wschodzącym Słońcem na lewej piersi i rękawami przyozdobionymi paskami utrzymanymi w barwach Colavaere. Niektórzy wytrzeszczali oczy, rozpoznawszy mijającego ich Randa, kilkoro padło na kolana, by głęboko się skłonić albo dygnąć, stosownie do płci. Było dokładnie tak samo jak na dziedzińcu. Zawsze okazuj szacunek należny lepszym od ciebie, kimkolwiek by nie byli; okazuj im posłuszeństwo, a poza tym lekceważ to, co robią, a być może w nic się nie wplączesz. Od takiego sposobu myślenia Perrinowi cierpła skóra. Nie wolno nikogo zmuszać do takiego trybu życia.

Dwaj mężczyźni w liberii Colavaere, którzy stali przed złoconymi drzwiami do Wielkiej Sali Słońca, skrzywili się na widok Panien, a może młodych Cairhienian. Starsi zazwyczaj popatrywali krzywo na młodzież noszącą się jak Aielowie. Niejeden rodzic starał się położyć temu kres, rozkazywał swym synom albo córkom zaprzestać, instruował zbrojnych i służących, by odpędzali podobnie odzianych synów i córki innych rodziców niczym zwykłych włóczęgów albo wichrzycieli ulicznych. Perrin nie byłby zdziwiony, gdyby ci odźwierni opuścili swe pozłacane laski, żeby zagrodzić drogę Selande i jej przyjaciołom, czy to arystokraci, czy nie, a może nawet Pannom. Obecnie niewielu Cairhienian odważało się nazywać Aielów barbarzyńcami w takim miejscu, gdzie ktoś mógł ich usłyszeć, ale większość dalej uważała ich za takowych. Tych dwóch zebrało się w sobie, zrobili głębokie wdechy — i w tym momencie, ponad głowami Panien, spostrzegli Randa. Oczy omal nie wyskoczyły im z orbit. Każdy zerknął z ukosa na drugiego i jak jeden mąż padli na kolana. Jeden wbił wzrok w posadzkę, drugi z całej siły zacisnął powieki i Perrin słyszał, jak modli się bezgłośnie.

— A jednak mnie kochają — powiedział cicho Rand. Ledwie go było słychać. Min dotknęła jego ramienia ze zbolałą miną. Rand poklepał ją po dłoni, nawet na nią nie patrząc, i z jakiegoś powodu to zdawało się boleć ją jeszcze bardziej.

Wielka Komnata Słońca była ogromna, z żebrowanym sklepieniem wysokości dobrych pięćdziesięciu stóp w najwyższym miejscu i wielkimi złotymi lampami wiszącymi na złotych łańcuchach tak grubych, że mogłyby otwierać bramy fortecy. Była ogromna i panował w niej ścisk; ludzie tłoczyli się wśród masywnych, kwadratowych kolumn z marmuru w niebieskie i czarne żyłki, które dwoma rzędami wytyczały główne przejście. Ci na tyłach pierwsi rozpoznali nowo przybyłych. Odziani w długie i krótkie kaftany, wielobarwne albo haftowane, niekiedy zniszczone od podróży, patrzyli na nich z ciekawością. Z napięciem. Kilka kobiet nosiło suknie do konnej jazdy; te miały twarze tak twarde jak mężczyźni i patrzyły na nich równie otwarcie.

Uczestnicy Polowania na Róg, pomyślał Perrin. Dobraine twierdził, że będą tu obecni wszyscy szlachetnie urodzeni, a wszak uczestnicy Polowania przeważnie zaliczali się do szlachty albo przynajmniej tak twierdzili. Niezależnie od tego, czy rozpoznali, czy nie rozpoznali Randa, wyczuli coś, bo ich dłonie zaczęły odruchowo szukać mieczy i sztyletów, których tego wieczoru nie mieli przy sobie. Większość uczestników Polowania szukała przygód i miejsca w opowieściach towarzyszących Rogowi Valere. Nawet jeśli nie znali Smoka Odrodzonego, rozpoznawali niebezpieczeństwo, które nadchodziło.

Pozostali w Wielkiej Sali byli mniej wyczuleni na zagrożenie, a za to bardziej nastawieni na intrygi i plotki. Perrin wkroczył trzeci w przejście biegnące środkiem komnaty, tuż za Randem, a dopiero w tym momencie usłyszał, niczym powiew wiatru, jak ludziom w tłumie głośno zapiera dech. Bladzi cairhieniańscy lordowie z kolorowymi wycięciami biegnącymi przez pierś ciemnych, jedwabnych kaftanów, niektórzy z przodami czaszek wygolonymi i przypudrowanymi; cairhieniańskie damy z paskami przy ciemnych szatach z wysokimi kołnierzami i koronkami opadającymi na dłonie, z włosami utrefionymi w skomplikowane wieżyce, które dodawały im dobrą stopę wzrostu. Taireniańscy Wysocy Lordowie i Lordowie Prowincji, z wypomadowanymi bródkami przyciętymi w szpic, w aksamitnych kapeluszach i kaftanach czerwonych, niebieskich i każdej innej barwy, z bufiastymi pasiastymi rękawami z satyny; taireniańskie damy w jeszcze bardziej kolorowych szatach, z szerokimi koronkowymi kryzami i obcisłymi czepkami nabijanymi perłami, księżycowymi kamieniami, ognikami i rubinami. Znali Perrina i znali Dobraine, znali nawet Haviena i Min, ale przede wszystkim znali Randa. Z wytrzeszczonymi oczyma i zdumionymi minami, stali zesztywniali, jakby Asha’mani unieruchomili ich tak samo, jak gwardzistów przed pałacem. Wnętrze komnaty przypominało teraz morze mdlących perfum z prądami słonawego potu, przez które przesączał się rozdygotany zapach strachu.

Całą uwagę skupił na przeciwległym krańcu Komnaty, gdzie stało podium z granatowego marmuru; podtrzymywało Tron Słońca lśniący od złoceń niemal tak samo, jak źródło jego nazwy, Wschodzące Słońce z falującymi promieniami osadzone nad wysokim zapleckiem. Colavaere uniosła się powoli, patrząc w głąb komnaty ponad głową Randa. Miała na sobie czarną suknię bez jednego paska, który by świadczył o arystokratycznym pochodzeniu, ale wielka masa loków na jej głowie musiała zostać ułożona wokół korony Wschodzącego Słońca wykonanego ze złota i żółtych diamentów. Z boku tronu stało siedem młodych kobiet, w szatach z ciemnymi staniczkami, przy szyi suto ozdobionych koronką, i ze spódnicami z pionowymi paskami w barwach Colavaere, czyli żółtymi, czerwonymi i srebrnymi. Wychodziło na to, że w Cairhien inny strój obowiązuje Królową, a inny jej dwórki.

Ślad ruchu za tronem zdradził obecność ósmej, ukrytej tam kobiety, ale Perrin nie obchodziła ani Colavaere, ani nikt inny oprócz tej, która stała tuż przy jej prawicy. Faile. Jej skośne oczy, podobne do ciemnych, płynnych księżyców, były utkwione w nim, ale w chłodnej twarzy nie drgnął ani jeden mięsień. Stała się wręcz jeszcze bardziej twarda. Usiłował odszukać jej zapach, ale woń perfum i strachu była zbyt silne. Miała powód, żeby się znaleźć na tym podium, ważny powód. Miała go na pewno.

Rand dotknął rękawa Sulin.

— Zaczekaj tutaj — przykazał. Ta zrobiła ponurą minę, blizna biegnąca przez policzek stała się równie biała jak włosy, przyjrzała się uważnie jego twarzy, po czym przytaknęła z ewidentną niechęcią. Mimo to i tak wykonała gest wolną ręką i w komnacie znowu wszystkim zaparło dech na widok Panien osłaniających twarze. To wszystko mogło niemalże prowokować do śmiechu; tych ośmiu mężczyzn w czarnych kaftanach, którzy starali się obserwować wszystko jednocześnie, mogło prawdopodobnie zabić ich co do jednego, zanim włócznia którejś z Panien trafiłaby w cel, ale nikt nie wiedział, kim albo czym są. Nikt nie przyjrzał się dokładniej tej nędznej garstce mężczyzn z mieczami schowanymi w pochwach. Wszyscy patrzyli wyłącznie na Panny. I na Randa. Czy nie zauważyli, że ani jeden z tamtych nie uronił kropli potu więcej niż Rand? Sam Perrin miał wrażenie, że kąpie się we własnym.

Rand przeszedł obok Panien, razem z Min przyklejoną do jego boku, po czym zatrzymał się w momencie, gdy przyłączyli się do niego najpierw Perrin, a potem Dobraine i Havien. A także Aram, rzecz jasna, niczym cień Perrina. Rand przyjrzał się każdemu kolejno, powoli kiwając głową. Perrinowi przyglądał się najdłużej i najdłużej też kiwał głową. Siwowłosy Cairhienianin i młody Mayenianin mieli na twarzach śmierć. Perrin nie miał pojęcia, jak może wyglądać jego oblicze, ale czuł, że z całej siły zaciska szczęki. Nikt nie zrobi krzywdy Faile, niezależnie od tego, co uczyniła, niezależnie od tego, dlaczego to uczyniła. I nieważne, co on zrobi, żeby do tego nie dopuścić.

Ich buty łomotały głośno w tej ciszy, kiedy szli przez olbrzymią złotą mozaikę, przedstawiającą Wschodzące Słońce osadzone w niebieskich płytkach posadzki, i podchodzili do tronu. Colavaere zacisnęła dłonie na fałdach spódnicy i oblizała wargi; wzrok jej biegał od Randa do drzwi za jego plecami.

— Szukasz Aes Sedai? — rozległo się echo głosu Randa. Uśmiechał się niemiło. — Posłałem je do obozu Aielów. Jeżeli Aielowie nie nauczą ich dobrych manier, to już nikomu się to nie uda. — Przez komnatę przeszedł głośny pomruk. Kiedy nagle ucichł, woń strachu, która wypełniała nozdrza Perrina, stała się silniejsza od aromatu perfum.

Colavaere wzdrygnęła się.

— Po cóż miałabym... ? — Zrobiła głęboki wdech i jakoś się opanowała. Ta bardziej niż przystojna kobieta w średnim wieku, bez śladu siwizny w ciemnych włosach, miała w sobie majestat, który nie miał nic wspólnego z koroną. Ona się urodziła, żeby rozkazywać; żeby panować. A jej oczy, oczy, które ważyły i mierzyły, zdradzały wielką inteligencję. — Lordzie Smoku — powiedziała, wykonując ukłon tak głęboki, że niemal drwiący. — Witam cię z powrotem. Wita cię Cairhien. — Wymówiła to w taki sposób, że drugie zdanie zabrzmiało jak powtórzenie pierwszego.

Rand zaczął powoli wspinać się po stopniach podium. Min omal nie ruszyła jego śladem, ale po namyśle tylko założyła ręce na piersiach. Perrin natomiast poszedł za nim, chcąc znaleźć się bliżej Faile, ale dotarł tylko do połowy drogi. To jej spojrzenie go zatrzymało. Spojrzenie, które badało równie dokładnie jak wzrok Colavaere. Zarówno jego, jak i Randa. Żałował, że nie czuje jej zapachu. Nie po to, żeby czegoś się dowiedzieć, ale dla samego jej zapachu. Ten zalew woni perfum i strachu był zbyt potężny. Dlaczego ona się nie odzywa? Dlaczego do niego nie podejdzie? Albo się nie uśmiechnie? Chociaż uśmiechnie.

Colavaere zesztywniała nieznacznie, ale tylko tyle. Jej głowa znajdowała się na poziomie piersi Randa, ale za to ułożone w wieżycę włosy sprawiały, że niemalże dorównywała mu wzrostem. Rand ze swej strony oderwał wzrok od jej twarzy i ogarnął nim kobiety stojące po obu stronach tronu. Niewykluczone, że na moment zatrzymał go na Faile. Perrin nie miał pewności.

Rand wsparł dłoń na jednym z grubych oparć Tronu Słońca.

— Wiesz, że postanowiłem przekazać go Elayne Trakand. — Mówił głosem całkiem wypranym z emocji.

— Lordzie Smoku — odparła bez zająknienia Colavaere — Cairhien zbyt długo nie miało władcy. Cairhieniańskiego władcy. Sam twierdziłeś, że ciebie Tron Słońca nie interesuje. Elayne mogłaby rościć sobie jakieś prawa — odrzuciła te prawa nieznacznym, szybkim gestem — gdyby żyła. Krążą pogłoski, że ona nie żyje tak samo jak jej matka. — Mówiła niebezpieczne rzeczy. Zgodnie z licznymi pogłoskami, to Rand zabił zarówno matkę, jak i córkę. Ta kobieta nie była tchórzem.

— Elayne żyje. — Te słowa też zabrzmiały płasko jak heblowana deska, ale oczy Randa płonęły. Perrin nie potrafiłby wyróżnić jego zapachu, tak samo jak nie wyróżniłby zapachu Faile, ale nie potrzebował swojego nosa, żeby wiedzieć, że targa nim ledwie hamowana furia. — I to ona dostanie korony Andoru i Cairhien.

— Lordzie Smoku, co się stało, już się nie odstanie. Jeżeli czujesz się urażony z jakiegoś powodu...

Widać było, że Colavaere, mimo całej jej godności, mimo odwagi, nie wzdrygnęła się jedynie mocą wielkiego wysiłku, kiedy Rand wyciągnął rękę i złapał Koronę Słońca. Rozległ się głośny trzask pękającego metalu i korona zaczęła powoli się prostować, omal nie niszcząc wieżycy z włosów. Kilka jaskrawożółtych klejnotów wypadło z opraw i posypało się na posadzkę. Rand podniósł w górę zniekształcony metalowy pasek, który powoli wyginał się w drugą stronę, aż wreszcie oba końce zetknęły się i... Może Asha’mani widzieli, co się stało, może to rozumieli, ale dla Perrina w jednej chwili korona była pęknięta, w drugiej na powrót stanowiła całość. Nikt pośród arystokratów nie wydał ani dźwięku, nawet nie zaszurał butami; Perrin uznał, że być może ze strachu. Woń stężonego, śmiertelnego strachu, która wypełniała mu nozdrza, była silniejsza od wszystkich innych woni. Nie było w niej drżenia, tylko szaleńcze spazmy.

— Zawsze można naprawić coś, co ktoś inny zepsuł — powiedział cicho Rand.

Z twarzy Colavaere odpłynęła krew. Kilka pasem włosów, które wymknęły się z jej koafiury, sprawiało, że wyglądała jak osaczone, dzikie zwierzę. Przełknęła ślinę i dwa razy otwarła usta, zanim dobyła z siebie jakieś słowa:

— Lordzie Smoku... — Wypowiedziała to chrapliwym szeptem, ale w miarę jak mówiła dalej, jej głos nabierał coraz więcej siły. I jednocześnie pobrzmiewające w nim tony graniczyły już z rozpaczą. Jakby zapomniała, że oprócz nich dwojga w komnacie jest ktoś jeszcze. — Respektowałam narzucone przez ciebie prawa, kontynuowałam twoją politykę. Nawet te rozporządzenia, które znosiły odwieczne prawa Cairhien, pozostające w sprzeczności z powszechnie przyjętymi obyczajami. — Prawdopodobnie miała na myśli zniesienie prawa, zgodnie z którym arystokrata mógł bezkarnie zabić farmera albo rzemieślnika. — Lordzie Smoku, Tron Słońca należy do ciebie. Wiem... o tym. Ja... postąpiłam źle, że wzięłam go bez twojego pozwolenia. Ale mam do niego prawo, z urodzenia i z krwi. Skoro muszę go mieć z twojej ręki, to w takim razie daj mi go, twoją ręką. Ja mam do niego prawo! — Rand tylko na nią spojrzał; nic nie powiedział. Zdawał się słuchać, ale nie jej.

Perrin chrząknął. Dlaczego Rand to przeciąga? Stało się albo prawie się stało. Jeżeli coś jeszcze ma się stać, to niech się stanie. Będzie wtedy mógł zabrać Faile tam, gdzie uda im się porozmawiać.

— Czy miałaś prawo mordować Lorda Maringila i Wysokiego Lorda Meilana? — spytał Perrin. Nie wątpił, że ona to zrobiła; byli jej największymi rywalami do tronu. Tak w każdym razie uważała, a może oni tak sądzili. Dlaczego Rand tylko tam stoi, nic nie robiąc? Przecież wie to wszystko. — Gdzie jest Berelain?

Zanim wypowiedział to imię, już chciał cofnąć to słowo. Faile tylko spojrzała na niego, z twarzą nadal ukrytą pod maską dobrego wychowania, ale to spojrzenie mogło sprawić, że woda stanie w ogniu. “Zazdrosna żona jest jak gniazdo szerszeni w twoim łóżku” — głosiło przysłowie. Jakbyś się nie wiercił, i tak zostaniesz użądlony.

— Ośmielasz się oskarżać mnie o tak nikczemną zbrodnię? — spytała podniesionym głosem Colavaere. — Nie masz dowodu. Żaden taki dowód nie istnieje! Nie istnieje, bo ja jestem niewinna. — Nagle jakby zdała sobie sprawę, gdzie się znajduje, zauważyła obecność arystokratów stłoczonych ramię w ramię wśród kolumn, obserwujących i słuchających. Była odważna, czego by o niej nie powiedzieć. Stała wyprostowana i robiła, co mogła, żeby patrzeć Randowi w oczy w taki sposób, by za mocno nie zadzierać głowy. — Lordzie Smoku, dziewięć dni temu, o wschodzie słońca, zostałam koronowana na królową Cairhien zgodnie z prawami i zwyczajami Cairhien. Dotrzymam złożonej tobie przysięgi lojalności, ale jestem królową Cairhien. — Rand tylko patrzył na nią i milczał. I był zakłopotany, powiedziałby Perrin. — Lordzie Smoku, jestem królową, chyba że chcesz odebrać nam siłą nasze przywileje. — Rand nadal milczał i patrzył, nie mrugając.

“Dlaczego on tego nie zakończy?” — zastanawiał się Perrin.

— Te oskarżenia przeciwko mnie są fałszywe. Niedorzeczne! — Znowu odpowiedziało jej tylko to nieme spojrzenie. Colavaere niespokojnie poruszyła głową. — Annoura, udziel mi rady. Przyjdź tu, Annoura! Poradź mi!

Perrin myślał, że zwraca się do jednej z tych kobiet, wśród których znajdowała się Faile, ale kobieta, która wyszła zza tronu, nie miała na sobie pasiastej spódnicy damy dworu. Ku Randowi zwróciła się krągła twarz z szerokimi ustami i nosem podobnym do dzioba, okolona dziesiątkami długich i cienkich warkoczyków. Twarz pozbawiona piętna lat. Ku zdziwieniu Perrina, Havien wydał jakiś gardłowy dźwięk i uśmiechnął się szeroko. Jego włosy sterczały zawadiacko.

— Nie mogę tego zrobić, Colavaere — powiedziała Aes Sedai taraboniańskim akcentem, poprawiając szal z szarymi frędzlami. — Obawiam się, że pozwoliłam ci opacznie rozumieć moje kontakty z tobą. — Zrobiła głęboki wdech i dodała: — To... to nie jest potrzebne, panie al’Thor. — W jej głosie na moment pojawiło się wahanie. — Albo Lordzie Smoku, jeśli tak wolisz. Zapewniam cię, że nie mam względem ciebie żadnych złych intencji. W przeciwnym razie przystąpiłabym do ataku wcześniej, niż się dowiedziałeś, że tu jestem.

— I być może już byś przez to nie żyła. — Głos Randa był lodowaty; w porównaniu z twarzą jednak zdawał się miękki. — To nie ja odgrodziłem cię tarczą, Aes Sedai. Kim jesteś? Z jakiego powodu się tu znalazłaś? Odpowiedz mi! Mam mało cierpliwości dla takich jak... jak ty. Chyba że chcesz zostać zawleczona do obozu Aielów? Założę się, że Mądre potrafiłby cię zmusić do mówienia.

Annoura nie była tępa. Jej wzrok pomknął w stronę Arama, potem w stronę przejścia, gdzie stali Asha’mani. Widziała. To o nich musiał mówić, o tych mężczyznach w czarnych kaftanach, z ponurymi i całkiem suchymi twarzami, podczas gdy wszystkim oprócz niej i Randa twarze się świeciły. Młody Jahar wpatrywał się w nią niczym jastrząb obserwujący królika. Loial, dla odmiany, stał pośrodku z toporem wspartym na ramieniu, zupełnie nie pasujący do tego zgromadzenia. Jakimś sposobem udało mu się trzymać w jednym ręku butlę z atramentem i otwartą księgę, przyciśniętą niezdarnie do piersi, drugą zaś gryzmolił tak szybko, jak mu na to pozwalało pióro grubsze od Perrinowego kciuka, które maczał w kałamarzu. On robił notatki. Teraz!

Arystokraci usłyszeli Randa, podobnie jak Annoura. Dotąd obserwowali niespokojnie Panny z osłoniętymi twarzami, teraz cofali się wszyscy naraz, ściśnięci niczym ryby w beczce, starając znaleźć się jak najdalej od Asha’manów. Tu i tam ktoś popadał w omdlenie, podtrzymywany przez ciżbę.

Annoura, która wyraźnie dygotała, poprawiła szal i odzyskała osławione opanowanie Aes Sedai.

— Jestem Annoura Larisen, Lordzie Smoku. Z Szarych Ajah. — Nic w jej sylwetce nie zdradzało, że została otoczona tarczą i że zdaje sobie sprawę, iż znalazła się wśród mężczyzn, którzy potrafią przenosić. Odpowiadała takim tonem, jakby czyniła łaskę. — Jestem doradczynią Berelain, Pierwszej z Mayene. — A więc to dlatego Havien uśmiechał się jak szaleniec, rozpoznał tę kobietę. Perrinowi w ogóle nie było do śmiechu. — Dotychczas było to utrzymywane w tajemnicy — ciągnęła — z racji stanowiska, jakie Łza zajmuje zarówno względem Mayene, jak i Aes Sedai, ale, jak mi się zdaje, czas na tajemnice już minął, czy nie mam racji? — Annoura zwróciła się do Colavaere i twarz jej stwardniała. — Myśl sobie, co chcesz, ale Aes Sedai nie zostają doradczyniami tylko dlatego, że ktoś je tak nazwie. A zwłaszcza wtedy, gdy od dawna służyli radami komuś innemu.

— Jeżeli Berelain potwierdzi to, co tu opowiadasz — powiedział Rand — to zwolnię cię warunkowo i oddam pod jej kuratelę. — Popatrzył na koronę, takim wzrokiem, jakby dopiero teraz spostrzegł, że nadal trzyma w ręku kłąb złota i klejnotów. Ułożył ją bardzo delikatnie na wykładanym jedwabiem siedzeniu Tronu Słońca. — Nie uważam wcale, by wszystkie Aes Sedai były moimi wrogami, ale nie pozwolę, by spiskowano przeciwko mnie i żeby mną manipulowano. Wybór należy do ciebie, Annoura, ale trafisz do Mądrych, jeżeli podejmiesz złą decyzję. O ile będziesz dostatecznie długo żyła. Nie spętam Asha’manów, więc każda pomyłka może cię drogo kosztować.

— Asha’mani — odparła spokojnie Annoura. — Rozumiem, czemu nie? — Ale dotknęła warg czubkiem języka.

— Lordzie Smoku, Colavaere uknuła spisek przeciwko tobie i złamała przysięgę lojalności. — Perrin tak bardzo pragnął, żeby Faile się odezwała, że omal nie podskoczył w miejscu, kiedy to zrobiła, wychodząc z szeregu dwórek. Starannie dobierając słowa, patrzyła w twarz niedoszłej królowej niczym jastrząb spadający z nieba. Światłości, jaka ona piękna! — Colavaere przysięgłą okazywać ci we wszystkim posłuszeństwo i przestrzegać ustanowionych przez ciebie praw, a mimo to zamierzyła przegnać Aielów z Cairhien, żeby udali się na południe, a następnie postarać się, by wszystko wróciło do takiego stanu rzeczy, jaki tu panował przed twoim przybyciem. Twierdziła, że nie odważysz się zmieniać tego, co ona zrobiła, o ile w ogóle tu wrócisz. Kobieta, której mówiła wszystkie te rzeczy, Maire, była jedną z jej dwórek. Maire zniknęła natychmiast po tym, jak mi wszystko powtórzyła. Nie mam dowodu, ale uważam, że nie żyje. Moim zdaniem Colavaere pożałowała, że zbyt prędko zdradziła się ze swymi zamierzeniami.

Dobraine wszedł na stopnie podium, z hełmem pod pachą. Jego twarz sprawiała wrażenie wykutej z lodowatego żelaza.

— Colavaere Saighan — obwieścił uroczystym głosem, który niósł się po wszystkich zakamarkach Wielkiej Komnaty — na moją nieśmiertelną duszę, przed Światłością, ja, Dobraine, Głowa Domu Taborwin, pozywam cię przed sąd i stawiam ci zarzut zdrady, za który karą jest śmierć.

Rand odwrócił głowę, oczy miał zamknięte. Nieznacznie poruszył ustami; Perrin wiedział, że tylko on go teraz słyszy.

— Nie, nie mogę. Nie zrobię tego.

Rozumiał teraz jego opieszałość. Rand szukał jakiegoś wyjścia z całej sytuacji. Perrin żałował, że sam takiego nie widzi.

Colavaere z pewnością nic nie usłyszała, ale ewidentnie również pragnęła, by jakieś wyjście się znalazło. Rozglądała się jak oszalała dookoła, patrząc to na Tron Słońca, to na swoje dwórki, na arystokratów, jakby ci mogli coś zrobić w jej obronie. A tymczasem ich stopy równie dobrze mogły być osadzone w cemencie, patrzyło na nią morze pustych, spoconych twarzy i oczu, które unikały jej wzroku. Niektóre z tych oczu zerkały na Asha’manów, ale niezbyt otwarcie. Już i tak znaczny dystans dzielący arystokratów od Asha’manów zwiększył się jeszcze bardziej.

— Kłamstwa! — syknęła, z dłońmi splecionymi na fałdach sukni. — To wszystko kłamstwa! Ty podstępna, mała... ! — Zrobiła krok w stronę Faile. Rand wyciągnął rękę w stronę odgradzającej ich przestrzeni, aczkolwiek Colavaere zdawała się jej nie widzieć, a Faile miała taką minę, jakby wolała, żeby on tego nie robił. Każdego, kto by ją zaatakował, czekała niespodzianka.

— Faile nie kłamie! — warknął Perrin. — Nie, nie w tak ważnych sprawach.

Colavaere po raz kolejny opamiętała się. Będąc dość mizernej postury, wykorzystała co do ostatka wszystkie cale swego wzrostu. Perrin niemalże ją podziwiał. Gdyby nie Meilan, Maringil, ta Maire i Światłość wiedziała, ilu jeszcze.

— Domagam się sprawiedliwości, Lordzie Smoku. — Jej głos był spokojny, stateczny. Majestatyczny. — Nie ma żadnych dowodów na to... na to plugastwo. Powtarzać za kimś, kogo już nie ma w Cairhien, jakobym ja wymówiła słowa, których wszak nigdy nie wypowiedziałam? Domagam się sprawiedliwości Lorda Smoka. Zgodnie z naszymi prawami, musi istnieć jakiś dowód.

— Skąd wiesz, że jej już nie ma w Cairhien? — spytał Dobraine. — To w takim razie gdzie jest?

— Przypuszczam, że wyjechała. — Swoją odpowiedź zaadresowała do Randa. — Maire porzuciła służbę u mnie i zgodnie z moim rozkazem zastąpiła ją Reale. To ta tutaj. — Wskazała gestem trzecią dwórkę od lewej. — Nie mam pojęćia, gdzie ona teraz jest. Sprowadźcie ją, jeśli jest w mieście; niech rzuci mi te niedorzeczne oskarżenia w twarz. — Faile miała taką minę, jakby chciała ją zamordować. Perrin miał nadzieję, że nie wyciągnie jednego z noży, które potajemnie nosiła przy sobie; miała nawyk robienia tego, kiedy coś ją dostatecznie rozzłościło.

Annoura chrząknęła. Przyglądała się Randowi nieco zbyt uważnie, żeby Perrin mógł być spokojny. Ni stąd, ni zowąd przypomniała mu się Verin, to spojrzenie ptaka przyglądającego się robakowi.

— Czy wolno mi się odezwać, Panie... ach... Lordzie Smoku? — Gdy przytaknął szorstko, mówiła dalej, poprawiając szal. — Nie wiem o młodej Maire nic prócz tego, że któregoś ranka była tutaj, a przed zapadnięciem zmroku nie można jej było nigdzie znaleźć i nikt nie wiedział, gdzie się podziała. Ale Lord Maringil i Wysoki Lord Meilan to całkiem inna sprawa. Pierwsza z Mayene przywiozła ze sobą dwóch najlepszych łowców złodziei, ludzi doświadczonych w tropieniu sprawców zbrodni. To oni przyprowadzili do mnie dwóch mężczyzn, którzy napadli na Wysokiego Lorda Meilana na ulicy, aczkolwiek obaj się upierają, że tylko trzymali go za ręce, podczas gdy ciosy zadawali inni. To oni również przyprowadzili do mnie służkę, która dodała trucizny do korzennego wina, które Wysoki Lord Maringil zwykł pijać przed udaniem się na spoczynek. Ta też zapewnia o swej niewinności; gdyby Lord Maringil nie umarł, umarłaby jej zniedołężniała matka i ona sama. Tak powiada i ja wierzę, że mówi prawdę. Moim zdaniem ulga, jaką poczuła, gdy to wszystko wyznała, nie była udawana. Niemniej jednak zarówno mężczyźni, jak i kobieta zgadzają się co do jednego: to Lady Colavaere osobiście wydawała im rozkazy.

Z każdym słowem Colavaere stopniowo traciła butę. Stała jeszcze o własnych siłach, ale zakrawało to na cud; sprawiała wrażenie tak zwiotczałej jak wilgotna szmata.

— Obiecały — wybełkotała w stronę Randa. — Obiecały, że ty już nie wrócisz. — Zbyt późno przycisnęła dłonie do ust. Oczy wyszły jej z orbit, a Perrin bardzo żałował, że słyszy dźwięki dobywające się z jej gardła. Człowiek nie powinien wydawać takich odgłosów.

— Zdrada i morderstwo. — Ton głosu Dobraine wskazywał, że jest zadowolony. Te piskliwe okrzyki zupełnie na niego nie działały. — Kara jest ta sama, Lordzie Smoku. Śmierć. Z tym wyjątkiem, że zgodnie z nowym prawem, wprowadzonym przez ciebie, za morderstwo się wiesza. — Rand z jakiegoś powodu spojrzał na Min. Ta odpowiedziała spojrzeniem pełnym bezbrzeżnego smutku. Nie z powodu Colavaere. Z powodu Randa. Perrin zastanowił się, czy to się przypadkiem nie wiąże z jakimś jej widzeniem.

— Ja... żądam kata — wydusiła z siebie Colavaere. Twarz jej całkiem zwiotczała. Zestarzała się w jednym momencie, a jej oczy przemieniły się w lustra najczystszej trwogi. A mimo to walczyła dalej, walczyła o ochłapy, mimo że nie miała już czym walczyć. — Mam... mam takie prawo. Nie zostanę... powieszona jak jakaś kobieta z gminu!

Rand zdawał się zmagać wewnętrznie, bo kręcił głową w ten niepokojący sposób. Kiedy nareszcie przemówił, w jego głosie słyszało się chłód zimy i twardość kowadła.

— Colavaere Saighan, odbieram ci wszystkie tytuły. — Wymawiał te słowa tak dobitnie, jakby z każdym wbijał gwóźdź. — Odbieram ci wszystkie twoje ziemie, domy i rzeczy, wszystko oprócz tej sukni, w której teraz stoisz. Czy masz... czy miałaś jakąś małą farmę? Niewielką farmę?

Kobieta chwiała się przy każdym zdaniu. Chwiała się, jakby była pijana, bezgłośnie powtarzając słowo “farma”, jakby go nigdy wcześniej nie słyszała. Annoura, Faile, wszyscy wpatrywali się w Randa ze zdumieniem, z ciekawością albo i z jednym, i drugim. Perrin z nie mniejszym. Farma? O ile wcześniej w Wielkiej Komnacie panowała cisza, o tyle teraz zdawało się, że wszyscy przestali oddychać.

— Dobraine, czy ona miała jakąś małą farmę?

— Ona posiada... posiadała... wiele farm, Lordzie Smoku — odparł powoli Cairhienianin. Ewidentnie nie rozumiał więcej niż Perrin. — Przeważnie duże. Ale z kolei ziemie blisko Muru Smoka zawsze były dzielone na gospodarstwa małorolne, o powierzchni mniejszej niźli pięćdziesiąt hajdów. Wszyscy mieszkańcy porzucali je podczas Wojny z Aielami.

Rand przytaknął.

— Czas to zmienić. Zbyt wiele gruntów leżało dotąd odłogiem. Chcę, żeby ludzie zaczęli się tam przenosić, żeby znowu zajęli się rolą. Dobraine, dowiesz się, która z farm Colavaere w pobliżu Muru Smoka jest najmniejsza. Colavaere, skazuję cię na wygnanie na tę farmę. Dobraine dopilnuje, by ci dano to, co jest niezbędne, by farma na nowo nadawała się do uprawy i by ktoś cię tam nauczył, jak się uprawia ziemię. I dostaniesz również strażników, którzy przypilnują, być stamtąd nie odeszła dalej niż na odległość dnia pieszej drogi, dopóki będziesz żyła. Dopilnuj tego, Dobraine. Chcę, żeby wyruszyła za tydzień.

Zdumiony Dobraine zawahał się i dopiero wtedy przytaknął. Perrin słyszał teraz pomruki dobiegające od zgromadzonych za jego plecami. To było coś niesłychanego. Nikt nie rozumiał, dlaczego nie została skazana na śmierć. I ta reszta! Już przedtem dochodziło do konfiskaty majątków, ale nigdy w całości i nigdy razem z nimi nie odbierano tytułu szlacheckiego. Arystokratów skazywano na wygnanie, nawet na całe życie, ale nigdy miejscem banicji nie była jakaś farma.

Reakcja Colavaere była natychmiastowa. Przewróciła oczami i zachwiawszy się, zaczęła osuwać się bezwładnie na stopnie.

Perrin pomknął, żeby ją złapać, ale ktoś był od niego szybszy. Zanim zrobił jeden pełny krok, coś zwyczajnie przerwało jej upadek. Ciało Colavaere zwiotczało w powietrzu, kuląc się w stronę stopni, z rozkołysaną głową. A potem powoli uniosło się, obróciło wokół własnej osi i wreszcie delikatnie opadło przed Tronem Słońca. Robota Randa. Perrin był pewien, że Asha’mani pozwoliliby jej runąć jak długiej.

Annoura syknęła. Nie wyglądała ani na zdziwioną, ani na zakłopotaną; tylko nerwowo pocierała kciukami o palce wskazujące.

— Podejrzewam, że jednak wolałaby kata. Zbadam ją, jeżeli każesz swojemu człowiekowi, swojemu... Asha’manowi...

— To nie twoja sprawa — przerwał jej brutalnie Rand. — Ona żyje i... Żyje. — Wciągnął długi, urywany oddech. Min była przy nim, zanim zdążył go wypuścić; stanęła tylko obok niego, a jednak miała taką minę, jakby chciała zrobić coś jeszcze. Twarz Randa twardniała powoli. — Annoura, zaprowadź mnie do Berelain. Wypuść ją, Jahar, nie sprawi kłopotu. Jest sama, a nas dziewięciu. Chcę wiedzieć, co tu się działo, kiedy mnie nie było, Annoura. I dlaczego Berelain sprowadziła tu ciebie za moimi plecami. Nie, nic nie mów. Chcę to usłyszeć od niej. Perrin, wiem, że chcesz spędzić trochę czasu z Faile. Ja...

Rand powoli ogarnął wzrokiem komnatę, wszystkich arystokratów czekających w milczeniu. Pod wpływem jego spojrzenia żaden nie odważył się ruszyć choćby palcem. Konwulsyjna woń strachu przytłaczała wszystkie inne zapachy. Z wyjątkiem uczestników Polowania na Róg wszyscy złożyli mu taką samą przysięgę jak Colavaere. Może już samo przebywanie w tym zgromadzeniu stanowiło zdradę? Perrin nie wiedział.

— Audiencja dobiega końca — oznajmił Rand. — Zapomnę twarze wszystkich, którzy teraz odejdą.

Ci na przedzie, najwyżsi rangą, najpotężniejsi, ruszyli w stronę drzwi, nie okazując zbytniego pośpiechu, unikając Panien i Asha’manów stojących w przejściu, podczas gdy reszta czekała na swoją kolej. Wszyscy jednakże powtarzali w myślach to, co powiedział Rand. Co dokładnie miał na myśli, mówiąc “teraz”? Kroki nabrały tempa, spódnice zostały uniesione. Uczestnicy Polowania, ci stojący najbliżej drzwi, zaczęli się wymykać na zewnątrz pojedynczo, a potem ruszyli jak lawina, a na taki widok pośledniejsi arystokraci pośród Tairenian i Cairhienian wypchnęli się przed możniejszych. Po kilku chwilach pod drzwiami utworzyła się kłębiąca masa, mężczyźni i kobiety popychali się i poszturchiwali, żeby się tylko wydostać. Nikt nie obejrzał się w stronę kobiety leżącej przed tronem, na którym jakże krótko zasiadała.

6

Stary strach i nowy strach

Rand oczywiście przedarł się bez żadnych trudności przez ten walczący motłoch. Może sprawiła to obecność Panien i Asha’manów, a może któryś z mężczyzn w czarnych kaftanach albo on sam w jakiś sposób wykorzystał Moc; w każdym razie tłum rozstąpił się przed nim, Min, która ujmowała go pod ramię, Annourą usiłującą z nim rozmawiać oraz Loialem, który nadal, z niejakimi trudnościami, usiłował coś notować w swojej książce i jednocześnie trzymać topór. Perrin i Faile, patrzący na siebie wzajem, stracili szansę na przyłączenie się do nich, zanim tłum znowu zlał się w litą masę.

Przez jakiś czas nic nie mówiła i on też nie, a w każdym razie nie to, co chciał powiedzieć, nie przy Aramie, który wpatrywał się w nich jak wierny pies. I nie przy Dobraine, który z krzywą miną przypatrywał się nieprzytomnej kobiecie powierzonej jego pieczy. Tylko ci dwaj pozostali na podium. Havien odszedł razem z Randem, żeby poszukać Berelain, natomiast inne dwórki umknęły w stronę drzwi, ledwie Rand się oddalił, nie spojrzawszy na Perrina i na Faile więcej niż jeden raz. Ani też na Colavaere. Na nią nie spojrzały w ogóle, skoro już o tym mowa. Podkasały tylko pasiaste spódnice i rzuciły się do biegu. Od strony sfory arystokratów słychać było pomrukiwania i przekleństwa, nie tylko z męskich ust. Nawet kiedy Rand już poszedł, ci ludzie nadal pragnęli znaleźć się gdzieś indziej i to natychmiast. Może uważali, że Perrin został po to, by obserwować i potem donosić, mimo iż wystarczyło się obejrzeć, by stwierdzić, iż nie w nich utkwił wzrok.

Wspiąwszy się na sam szczyt podium, ujął Faile za rękę i zaczął wdychać jej zapach. Z tak bliska te opary perfum nie miały znaczenia. Wszystko inne mogło zaczekać. Faile wyciągnęła skądś wachlarz z czerwonej koronki i zanim go rozłożyła, żeby się ochłodzić, dotknęła nim najpierw swego policzka, a potem jego. W jej rodzinnej Saldaei istniała cała skomplikowana mowa wachlarzy. Trochę go tej mowy nauczyła. Żałował, że nie wie, jak tłumaczyć dotykanie policzków; to musiało oznaczać coś dobrego. Z drugiej zaś strony jej zapach przypominał kolczastą zaporę, znaną mu aż za dobrze.

— Powinien był skazać ją na pień — mruknął Dobraine, a Perrin niespokojnie wzruszył ramionami. Cairhienianin nie dał poznać tonem głosu, czy tak uważa, bo takiej kary wymagało prawo, czy też dlatego, że tak byłoby bardziej miłosiernie. Dobraine niczego nie zrozumiał. Z równą łatwością Rand mógłby najpierw wyhodować sobie skrzydła.

Wachlarz zwolnił; Faile trzepotała nim teraz nieznacznie i popatrywała na Dobraine z ukosa ponad purpurową koronką.

— Jej śmierć byłaby najlepszym rozwiązaniem dla wszystkich. Taki właśnie wymiar kary zaleca się w tego typu przypadkach. Co zatem zrobisz, lordzie Dobraine? — Krzywe czy nie, to spojrzenie było jakimś sposobem bezpośrednie i bardzo znaczące.

Perrin zmarszczył czoło. Ani słowa dla niego, tylko pytania dla Dobraine? I ta nuta zazdrości w jej zapachu; westchnął, kiedy ją poczuł.

Cairhienianin odpowiedział jej beznamiętnym spojrzeniem, jednocześnie wpychając rękawice za pas od miecza.

— Zrobię to, co mi kazano. Ja dotrzymuję swoich przysiąg, lady Faile.

Wachlarz otworzył się z trzaskiem i natychmiast zamknął, szybciej niż myśl.

— Czy on naprawdę odesłał Aes Sedai do Aielów? W charakterze więźniów? — W jej głosie słyszało się niedowierzanie.

— Nie wszystkie, lady Faile. — Dobraine zawahał się. — Niektóre na kolanach przysięgły lojalność. Widziałem to na własne oczy. I te również udały się do Aielów, ale nie sądzę, by można je było nazywać więźniarkami.

— Ja też to widziałem, moja lady — wtrącił Aram ze swego miejsca na stopniach i kiedy spojrzała na niego, szeroki uśmiech wypłynął mu na twarz.

Czerwona koronka zatrzepotała, wykonując ruch naśladujący przyciąganie. Wszystkie ruchy wachlarza Faile zdawała się wykonywać nieświadomie.

— A zatem obaj to widzieliście. — Ulga w jej głosie, a także w zapachu, była tak silna, że Perrin aż wytrzeszczył oczy.

— A coś ty sobie myślała, Faile? Niby czemu Rand miałby kłamać, zwłaszcza, że wszyscy i tak dowiedzieliby się nazajutrz?

Zamiast natychmiast odpowiedzieć, Faile spojrzała krzywo na leżącą Colavaere.

— Czy ona jest nadal nieprzytomna? A zresztą to chyba nie ma znaczenia. Ta kobieta wie więcej, niż ja mogłabym powiedzieć. Wie wszystko, co tak usilnie staraliśmy się ukryć. To też jej się wymknęło podczas rozmowy z Maire. Wie o wiele za dużo.

Dobraine, niezbyt delikatnie, otworzył jedno z oczu Colavaere kciukiem.

— Jakby ją kto zdzielił maczugą. Szkoda, że nie złamała sobie karku na tych stopniach. Ale uda się na wygnanie i nauczy farmerskiego życia. — Od Faile powiało przelotnie jakimś postrzępionym, zakłopotanym zapachem.

Do Perrina dotarło nagle, co jego żona zaproponowała, jakże niejasno; to samo, co Dobraine odrzucił w sposób równie zawoalowany. W tym momencie wszystkie włosy na jego ciele zjeżyły się. Od samego początku wiedział, że ożenił się z bardzo niebezpieczną kobietą. Nie wiedział tylko, do jakiego stopnia niebezpieczną. Aram przyglądał się Colavaere i wydymał wargi, ewidentnie pod wpływem jakichś ponurych myśli; ten człowiek zrobiłby dla Faile dosłownie wszystko.

— Moim zdaniem Rand raczej by się nie ucieszył, gdyby coś jej przeszkodziło w dotarciu na farmę — powiedział stanowczym tonem Perrin, mierząc wzrokiem kolejno Arama i Faile. — Mnie też by się to nie spodobało. — W tym momencie był nawet z siebie całkiem zadowolony. Gadał ogródkami równie dobrze jak oni.

Aram przelotnie skłonił głowę — on zrozumiał — za to Faile usiłowała robić minę niewiniątka ponad delikatnie trzepoczącym wachlarzem, demonstrując, że nie ma pojęcia, o czym on mówi. Nagle dotarło do niego, że strachem czuć nie tylko od ludzi kłębiących się pod drzwiami. Cieniutka, drżąca smuga strachu wiała także od niej. Strach pod kontrolą, a jednak tam był.

— Co się stało, Faile? Na Światłość! Uważasz, że Coiren i jej towarzyszki wygrały, a nie... — Wyraz jej twarzy nie uległ zmianie, za to smuga stała się grubsza. — Czy to dlatego nic nie powiedziałaś na samym początku? — spytał łagodnie. — Bałaś się, że wróciliśmy jako marionetki, a one ciągną za sznurki?

Przyglądała się gwałtownie malejącemu tłumowi po drugiej stronie Wielkiej Komnaty. Ci stojący najbliżej nich znajdowali się bardzo daleko i wszyscy robili mnóstwo hałasu, a mimo to zniżyła głos.

— A ja słyszałam, że Aes Sedai są zdolne do takich rzeczy. Mężu mój, nikt nie wie lepiej ode mnie, że nawet Aes Sedai byłoby trudno zmusić ciebie do tańca w charakterze marionetki, o wiele nawet trudniej niż człowieka, który jest tylko Smokiem Odrodzonym, ale odkąd tu wszedłeś, bałam się bardziej niż w którymkolwiek momencie od twojego wyjazdu. — Przy pierwszym zdaniu powiało rozbawieniem, czułością i miłością, tym jej zapachem, wyraźnym, czystym i silnym, ale niestety, to wszystko zblakło na końcu; zostało jedynie wątłe, drżące pasemko.

— Światłości, to wszystko prawda, Faile. Każde słowo, które powiedział Rand. Słyszałaś, co mówili Dobraine i Aram. — Uśmiechnęła się, przytaknęła i znowu zaczęła manipulować wachlarzem. A mimo to ten zapach nadal drażnił jego nozdrza.

“Krew i popioły, czego trzeba, żeby ją przekonać?”

— A czy wystarczyłoby, gdyby Rand kazał Verin odtańczyć sa’sarę? Zrobi to, jeśli on sobie tego zażyczy. — Chciał, żeby to zabrzmiało jak dowcip. O sa’sarze wiedział tylko tyle, że to skandalicznie nieprzyzwoity taniec; Faile przyznała się kiedyś, że go zna, aczkolwiek ostatnimi czasy wypierała się tego. Chciał, żeby to był dowcip, ale ona zamknęła wachlarz i postukała nim o nadgarstek. To akurat znał. “Poważnie się zastanawiam nad twoją sugestią”.

— Nie wiem, co wystarczy, Perrin. — Zadygotała nieznacznie. — Czy jest coś, czego Aes Sedai nie zrobią albo na co się nie zgodzą, mimo iż tak im rozkaże Biała Wieża? Przestudiowałam historię swojego kraju i nauczyłam się czytać między wierszami. Mashera Donavelle urodziła siedmioro dzieci mężczyźnie, którym pogardzała, niezależnie od tego, co mówią opowieści, Isebaille Tobanyi oddała swoich ukochanych braci wrogom i razem z nimi tron Arad Doman, a Jestian Redhill... — Znowu zadrżała i to wcale nie lekko.

— Nie martw się już, wszystko w porządku — mruknął, obejmując ją ramionami. Sam przestudiował kilka książek poświęconych historii, ale nigdy nie napotkał tych nazwisk. Widocznie córka lorda otrzymywała inne wykształcenie niż czeladnik kowalski. — Zapewniam cię, że to wszystko prawda. — Dobraine odwrócił wzrok i podobnie Aram, ale za to z uśmiechem zadowolenia.

Z początku opierała się, ale nie bardzo. Nigdy nie mógł być pewien, kiedy nie będzie chciała, aby obejmował ją publicznie, a kiedy powita to z zadowoleniem, ale jeśli sobie tego nie życzyła, dawała to jasno do zrozumienia, niekiedy bez słów. Tym razem wcisnęła twarz w jego pierś i odwzajemniła uścisk, nawet go mocniej przyciągając.

— Jeżeli jakakolwiek Aes Sedai skrzywdzi cię kiedykolwiek — wyszeptała — to ja ją zabiję. — Wierzył jej. — Należysz do mnie, Perrinie t’ Bashere Aybara. Do mnie. — W to też wierzył. Jej uścisk stawał się coraz gorętszy i nagle poczuł kolczastą woń zazdrości. Omal się nie roześmiał. Wychodziło na to, że prawo do ugodzenia go nożem zarezerwowała dla siebie. Zaśmiałby się, gdyby nie to włókienko strachu. Ono i to, co Faile powiedziała o Maire. Nie czuł własnego zapachu, ale wiedział, co w nim jest. Strach. Stary i nowy, strach przed następnym razem.

Już ostatni arystokraci przedzierali się do wyjścia z Wielkiej Komnaty; na szczęście nikt nie został stratowany. Zastanawiając się, czy nie posłać Arama do Dannila z rozkazem, że ma wprowadzić ludzi z Dwu Rzek do miasta — i zastanawiając się, jak ich wyżywi — Perrin podał ramię Faile i wyprowadził ją z sali, pozostawiając Dobraine z Colavaere, która nareszcie zaczęła zdradzać oznaki powrotu do przytomności. Nie miał ochoty znajdować się obok, kiedy ona się ocknie i Faile, która złapała go za nadgarstek, też ewidentnie tego nie chciała. Szli szybko, wiedzeni pragnieniem dotarcia do swych izb, nawet jeżeli niekoniecznie z tych samych powodów.

Arystokraci najwyraźniej nie przestali uciekać po wyjściu z Wielkiej Komnaty, bo na korytarzach nie było już nikogo oprócz służących, którzy trzymali oczy spuszczone i poruszali się z milczącym pośpiechem, ale nie uszli specjalnie daleko, kiedy Perrin posłyszał odgłos czyichś kroków i zrozumiał, że ktoś za nimi idzie. Zdawało się nieprawdopodobne, by Colavaere miała jeszcze stronników, ale jeżeli jacyś się ostali, to mogli chcieć zadać cios Randowi poprzez jego przyjaciela, idącego samotnie ze swoją żoną, podczas gdy Smok Odrodzony znajdował się gdzieś indziej.

A jednak, gdy Perrin obrócił się na pięcie, z dłonią na toporze, wytrzeszczył tylko oczy, zamiast dobyć broni. To była Selande i jej przyjaciele z głównej sieni, towarzyszyło im osiem, może dziewięć nowych twarzy. Wzdrygnęli się na jego obrót i wymienili zmieszane spojrzenia. Było wśród nich kilku Tairenian, w tym jedna kobieta górująca wzrostem nad wszystkimi oprócz jednego z mężczyzn z Cairhien. Miała na sobie męski kaftan i obcisłe spodnie, tak samo jak Selande i pozostałe kobiety, a u biodra miecz. Nie słyszał dotąd, by również Tairenianie uczestniczyli w tych bzdurnych zabawach.

— Dlaczego za nami idziecie? — spytał. -.leżeli chcecie wciągnąć mnie w jakieś kłopoty, które się ulęgły w tych waszych pełnych wełny głowach, to przysięgam, tak was kopnę, że pofruniecie aż do samego Bel Tine! — Miewał już problemy z tymi idiotami albo w każdym razie im podobnymi. W głowach mieli tylko honor, pojedynki i branie się wzajem do niewoli jako gai’shain. To ostatnie sprawiało, że Aielowie autentycznie zgrzytali zębami.

— Wysłuchajcie uważnie mojego męża i okażcie mu posłuszeństwo — wtrąciła ostrym tonem Faile. — To nie jest człowiek, któremu można zawracać głowę błahostkami. — Przestali się na nich gapić wytrzeszczonymi oczyma, a potem wszyscy jak jeden mąż zaczęli się cofać, prześcigając się w ukłonach. Nadal to jeszcze robili, kiedy Perrin z Faile zniknęli za zakrętem.

— Przeklęte bufony — mruknął Perrin, ponownie podając Faile swój nadgarstek.

— Mój mąż jest nadzwyczaj mądry jak na swoje lata — wymruczała. Mówiła tonem całkowitej powagi; jej zapach znowu przybrał jakąś inną postać.

Perrin jakoś się powstrzymał i nie parsknął śmiechem. Prawda, niektórzy z nich mogli być od niego starsi o rok albo dwa, ale i tak wszyscy przypominali dzieci przez tę ich zabawę w Aielów. Teraz jednak, skoro Faile miała dobry nastrój, zdawało się, że to właściwa pora na rozmowę o tym, o czym musieli pogadać we dwoje. O tym, o czym on musiał z nią porozmawiać.

— Faile, dlaczego zostałaś dwórką Colavaere?

— Służba, Perrin! — Mówiła cicho; nikt znajdujący się dwa kroki dalej nie usłyszałby ani słowa. Wiedziała o jego słuchu i o wilkach; czegoś takiego mężczyzna nie mógł zataić przed swoją żoną. Dotknęła wachlarzem jego ucha, doradzając ostrożność w mówieniu. — Zbyt wielu ludzi zapomina o służących, ale przecież oni też słuchają. W Cairhien zresztą o wiele za dużo.

Perrin nie zauważył, by któryś z odzianych w liberię ludzi słuchał ich teraz. Ci nieliczni, którzy nie umykali do bocznych korytarzy na widok jego i Faile, przechodzili obok, niemalże biegnąc, z wzrokiem wbitym w posadzkę i całkowicie pochłonięci własnymi sprawami. Wszelkie wieści rozchodziły się po Cairhien bardzo szybko. Plotki o zdarzeniach, do których doszło w Wielkiej Komnacie, będą zapewne fruwały w powietrzu. Do tej pory zapewne dotarły już na ulicę i prawdopodobnie lada chwila opuszczą miasto. W tym mieście bez wątpienia działała agentura Aes Sedai, Białych Płaszczy i najprawdopodobniej wielu tronów.

Mimo iż sama go ostrzegła, mówiła dalej, takim samym zniżonym głosem.

— Colavaere nie traciła ani chwili, żeby mnie pozyskać, kiedy się dowiedziała, kim jestem. Nazwisko mojego ojca zrobiło na niej takie samo wrażenie jak nazwisko mojej kuzynki. — Skończyła z nieznacznym potaknięciem, jakby tym wszystko już wyjaśniła.

Istotnie, to wyjaśnienie mogło nawet wystarczyć. Prawie. Jej ojcem był Davram, Głowa Domu Bashere, lord Bashere, Tyru i Sidony, Strażnik Granicy z Ugorem, Obrońca Ziemi Serca i Marszałek-Generał królowej Saldaei, Tenobii. Kuzynką Faile była sama Tenobia. Colavaere miała jak najlepszy powód, by chcieć pozyskać Faile w charakterze swojej damy dworu. Ale on miał czas na przemyślenie różnych spraw i chlubił się przed sobą tym, że zaczyna się przyzwyczajać do jej obyczajów. Pożycie małżeńskie uczyło mężczyznę, kim są kobiety; albo w każdym razie jedna kobieta. Fakt, że Faile nie udzieliła mu odpowiedzi, potwierdzał coś. Ona nie miała pojęcia, czym jest niebezpieczeństwo, w każdym razie nie tam, gdzie w grę wchodziła jej własna osoba.

Oczywiście nie mógł o tym mówić tutaj, na tym korytarzu. Jakby cicho nie szeptał, ona nie miała jego słuchu i bez wątpienia uparłaby się, że każdy sługa w zasięgu kilkudziesięciu kroków rejestruje każde słowo. Cierpliwie szedł razem z nią, aż dotarli do komnat, które im przydzielono, wieki temu, jak się teraz zdawało. Zapalone lampy rzucały migotliwe błyski na wypolerowane ściany, na każdy drewniany panel rzeźbiony w koncentryczne prostokąty. Palenisko kominka zbudowanego z kamiennych brył było wymiecione do czysta i leżało na nim kilka lichych, ale wciąż niemalże zielonych gałązek skórzanego drzewa.

Faile podeszła prosto do małego stolika, na którym stała taca z dwoma złotymi dzbanami zroszonymi wilgocią.

— Zostawiono nam jagodową herbatę, mój mężu, oraz winny poncz. To wino pochodzi z Tharon, jak mi się zdaje. Poncz chłodzą w zbiornikach pod pałacem. Co wolisz?

Perrin odpiął pas i rzucił go razem z toporem na krzesło. Po drodze tutaj starannie obmyślił, co jej powie. Potrafiła być bardzo drażliwa.

— Faile, tęskniłem za tobą bardziej, niż to potrafię wyrazić, i martwiłem się też o ciebie, ale...

— Martwiłeś się o mnie! — warknęła, obracając ku niemu twarz. Stała wyprostowana i wysoka, z oczyma zapalczywymi jak u sokoła, od którego wszak wzięła swoje imię, a wachlarz wykonał ruch naśladujący rozdzieranie, skierowany w sam środek jego brzucha. To nie był element języka wachlarzy; czasami wykonywała taki sam gest nożem. — A tymczasem niemalże już w pierwszych swoich słowach zapytałeś o... o tamtą kobietę!

Zaniemówił. Jak mógł zapomnieć o zapachu wypełniającym mu nozdrza? Omal nie podniósł ręki, by sprawdzić, czy przypadkiem nie krwawi mu nos.

— Faile, ja potrzebuję jej łowców złodziei. Be... — Nie, nie będzie taki głupi i nie powtórzy tego imienia. — Przed moim wyjazdem twierdziła, iż dysponuje dowodem, że to była trucizna. Sama słyszałaś! Ja tylko chciałem mieć ten dowód, Faile.

Wszystko na nic. Kolczasty odór nie zmiękł ani na jotę, a nadto przyłączył się do niego rzadki, kwaśny zapach poczucia krzywdy. Co on, na Światłość, takiego powiedział, że zrobił jej krzywdę?

— Jej dowód! To, co ja zgromadziłam, nie przydało się na nic, za to jej dowód sprawił, że głowa Colavaere trafiła na katowski pień. Czy raczej powinna była trafić. — W tym momencie należało się wtrącić, ale ona nie zamierzała dopuścić, by sprzeciwił jej się bodaj słowem. Podeszła do niego, z oczyma jak dwa sztylety i tym wachlarzem, który wykonywał ruchy sztyletu. Mógł tylko się cofnąć. — Czy ty wiesz, jaką historię wymyśliła ta kobieta? — niemalże wysyczała Faile. Zęby jadowitego węża nie mogłyby bardziej ociekać jadem. — Wiesz? Powiedziała, że nie ma ciebie tutaj, bo bawisz w jednym z majątków nieopodal miasta. Gdzie ona może cię odwiedzać! Ja na to opowiedziałam własną historyjkę, że niby jesteś na polowaniu i że Światłość wie, jak długo potrafisz polować, a mimo to wszyscy uważali, że robię tylko dobrą minę do złej gry ze względu na nią i na ciebie! Razem! Colavaere rozkoszowała się tym. Jestem przekonana, że wzięła tę mayeniańską ulicznicę na swoją damę dworu, żeby nas obie zmusić do przebywania w swoim towarzystwie. “Faile, Berelain, przyjdźcie zasznurować mi szatę”. “Faile, Berelain, przyjdźcie przytrzymać lustro fryzjerowi”. “Faile, Berelain, przyjdźcie umyć mi plecy”. Dzięki temu mogła się zabawiać oczekiwaniem, aż nawzajem wydrapiemy sobie oczy! Na to właśnie musiałam się godzić! Dla ciebie, ty włochatouchy... !

Zderzył się plecami ze ścianą. I coś w jego wnętrzu pękło. Bał się o nią tak strasznie, że gotów był stanąć do walki z Randem albo nawet z samym Czarnym. I nie zrobił nic, ani razu nawet nie zachęcił Berelain, robił wszystko, co mu tylko przychodziło do głowy, żeby odegnać tę kobietę. I takie dostał za to podziękowanie.

Ujął ją delikatnie za ramiona i uniósł tak wysoko, aż te wielkie, skośne oczy znalazły się na jednym poziomie z jego oczami.

— Posłuchaj mnie — powiedział spokojnie. A w każdym razie starał się mówić spokojnym głosem; z jego gardła wydobywał się raczej warkot. — Jak śmiesz mówić do mnie w taki sposób? Jak śmiesz? Ja zamartwiałem się niemal na śmierć, że coś ci się stanie. Kocham tylko ciebie i nikogo innego. Nie pragnę żadnej innej kobiety oprócz ciebie. Czy ty mnie słyszysz? Słyszysz? — Przycisnął ją z całej siły do piersi i tak trzymał, pragnąc już nigdy nie wypuszczać. Światłości, jak on się bał. Nawet teraz się trząsł na myśl o tym, do czego mogło dojść. — Umarłbym, Faile, gdyby coś ci się stało. Położyłbym się na twoim grobie i umarłbym! Myślisz, że nie wiem, w jaki sposób Colavaere odkryła, kim jesteś? To ty sama dopilnowałaś, żeby się dowiedziała. — Szpiegowanie, powiedziała mu kiedyś, to zadanie żony. — Światłości, kobieto, mogłaś skończyć jak Maire. Colavaere wie, że jesteś moją żoną. Moją! Czyli Perrina Aybara, przyjaciela Randa al’Thora. Nie przyszło ci w ogóle do głowy, że mogłaby nabrać jakichś podejrzeń? Mogła... Światłości, Faile, ona mogła...

Nagle dotarło do niego, co z nią robi. Przyciśnięta do jego piersi, wydawała jakieś dźwięki, ale nie umiał rozpoznać żadnych słów. Zdziwił się wręcz, że nie słyszy, jak pękają jej żebra. Skarciwszy się w duchu, że jest takim baranem, puścił ją, rozkładając szeroko ręce, ale zanim zdążył przeprosić, jej palce zacisnęły się na jego brodzie.

— A więc kochasz mnie? — spytała cicho. Bardzo cicho. Bardzo ciepło. I uśmiechała się. — Kobieta lubi takie słowa, pod warunkiem, że zostaną wypowiedziane we właściwy sposób. — Opuściła wachlarz i wbiła mu w policzek paznokcie wolnej dłoni, niemal z taką siłą, że mogła go poranić do krwi, ale jej gardłowy śmiech był nadal ciepły, a żar w oczach tak daleki od gniewu, jak to tylko możliwe. — Dobrze, że nie obiecałeś nigdy już nie spojrzeć na inną kobietę, bo inaczej uznałabym, że oślepłeś.

Był zbyt oszołomiony, żeby coś powiedzieć, zbyt oszołomiony, żeby bodaj wytrzeszczyć oczy: Rand rozumiał kobiety, Mat rozumiał kobiety, a on wiedział tylko, że nigdy ich nie zrozumie. Ona przypominała nie tylko sokoła, ale również zimorodka; zmieniała kierunek lotu swych myśli prędzej, niż on myślał, ale to... Kolczasta woń rozwiała się bez śladu, ustępując miejsca temu zapachowi, który tak dobrze znał. Zapachowi, który był nią, wyraźnemu, silnemu i czystemu. A gdy jeszcze dodał do tego jej wzrok i to, że lada chwila miała powiedzieć coś o wieśniaczkach w czasie żniw... Tych sławetnych saldaeańskich wieśniaczkach...

— A co do pokładania się na moim grobie — ciągnęła dalej — zrób to, a moja dusza będzie nawiedzała twoją, to ci obiecuję. Będziesz nosił po mnie żałobę przez stosowny czas, a potem znajdziesz sobie nową żonę. Kogoś, kogo, mam nadzieję, byłabym zdolna zaaprobować. — Zaśmiała się cicho i pogładziła go po głowie. — Wiesz przecież, że nie potrafisz sam dbać o siebie. Życzę sobie, żebyś mi to przyrzekł.

Uznał, że lepiej nie łamać sobie na tym zębów. Powie, że tak nie zrobi, i cały ten cudowny nastrój utonie w wybuchu ognia. Powie, że... Gdyby miał osądzać na postawie jej zapachu, musiałby uznać każde jej słowo za najczystszą prawdę. A jednak... Światłości, uwierzyłby w to, gdyby konie sypiały na drzewach. Chrząknął.

— Muszę wziąć kąpiel. Nie pamiętam, kiedy ostatni raz widziałem mydło. Pewnie śmierdzę jak stara obora.

Wsparła się o jego pierś i zrobiła głęboki wdech.

— Pachniesz cudownie. Sobą. — Przeniosła dłonie na jego ramiona. — Czuję się jak... — Drzwi otwarły się z trzaskiem.

— Perrin, Berelain nie... O przepraszam! Wybaczcie mi. — Rand przestępował z nogi na nogę, zupełnie nie jak Smok Odrodzony. Za nim, na korytarzu, stały Panny. Min wsunęła głowę do środka, rzuciła raz okiem, uśmiechnęła się szeroko do Perrina i zniknęła z widoku.

Faile odsunęła się na bok tak zgrabnie, tak statecznie, że nikt by się nigdy nie domyślił, co przed chwilą mówiła. Albo co zamierzała powiedzieć. Niemniej jednak na policzkach miała plamy, jaskrawe i gorące.

— Jak to uprzejmie z twojej strony, Lordzie Smoku — powiedziała chłodno — że nas nawiedzasz tak niespodzianie. Wybacz, że nie dosłyszałam twojego pukania. — Całkiem możliwe, że te rumieńce były spowodowane nie tylko zażenowaniem, ale również gniewem.

Tym razem to Rand się zaczerwienił i przejechał palcami po włosach.

— Berelain nie ma w pałacu. Spędza tę noc na statku Ludu Morza, który stoi na rzece. Annoura nie chciała mi tego powiedzieć, dopóki nie znalazłem się w pobliżu apartamentów Berelain.

Perrin bardzo się starał, żeby się nie skrzywić. Dlaczego on tak uparcie powtarza imię tej kobiety?

— Czy jest jeszcze coś, o czym chcesz ze mną porozmawiać, Rand? — Miał nadzieję, że nie wypowiedział tego ze zbytnim naciskiem, i jednocześnie liczył, że Rand jakoś go zrozumiał. Nie spojrzał na Faile, tylko ostrożnie zbadał powietrze. Żadnej zazdrości, jeszcze nie. Ale sporo gniewu.

Rand patrzył na niego przez chwilę, patrzył przez niego na wylot. A słuchał czegoś innego. Perrin założył ramiona na piersi, żeby przestać dygotać.

— Muszę to wiedzieć — przemówił w końcu Rand. — Czy nadal nie chcesz dowodzić armią podczas wyprawy na Illian? Muszę to wiedzieć już teraz.

— Nie jestem generałem — odparł łamiącym się głosem Perrin. W Illian dojdzie do bitew. W myślach zaczęły mu błyskać obrazy. Ludzie wokół niego i wirujący topór w jego dłoniach, torujący mu drogę. Zawsze coraz więcej łudzi, ilu by ich nie zasiekł, niezliczone szeregi. I to ziarno, kiełkujące w sercu. Nie da rady stawić temu czoła, już nigdy więcej. Nie da rady. — A poza tym myślałem, że powinienem trzymać się blisko ciebie. — Coś takiego właśnie powiedziała Min, na podstawie jednego ze swych widzeń. Perrin dwa razy musiał być przy Randzie, bo inaczej przyjacielowi groziło nieszczęście. Ten pierwszy raz to były Studnie Dumai; drugi miał się dopiero wydarzyć.

— Wszyscy musimy ryzykować. — Rand mówił bardzo cichym głosem. I bardzo twardym. Min znowu wsunęła głowę do środka, z taką miną, jakby chciała wejść, ale zerknęła na Faile i została na zewnątrz.

— Rand, Aes Sedai... — Ktoś sprytny zapewne puściłby to mimo uszu. Niemniej jednak on nigdy nie uważał się za wybitnie sprytnego. — Mądre są gotowe obedrzeć je żywcem ze skóry albo są tego bliskie. Nie możesz dopuścić, żeby coś im się stało, Rand. — Stojąca na korytarzu Sulin odwróciła się i popatrzyła na niego zza progu.

Człowiek, którego, jak mu się dotąd zdawało, znał, roześmiał się chrapliwie.

— Wszyscy musimy ryzykować — powtórzył.

— Nie dopuszczę, żeby coś im się stało, Rand.

Zimne, niebieskie oczy napotkały jego wzrok.

— Nie dopuścisz?

— Nie dopuszczę — powtórzył beznamiętnym głosem Perrin. Nie wzdrygnął się też pod tym spojrzeniem. — Zostały wzięte do niewoli, więc nie stanowią problemu. To kobiety.

— To Aes Sedai. — Głos Randa tak bardzo przypominał ten głos, którym Aram mówił pod Studniami Dumai, że Perrinowi niemalże zaparło dech.

— Rand...

— Robię, co muszę, Perrin. — Na krótką chwilę stał się dawnym Randem, Randem, któremu nie podobało się to, co się działo. Przez chwilę wyglądał na śmiertelnie znużonego. Tylko przez chwilę. A potem znowu był tym nowym Randem, tak twardym, że mógłby znakować stal. — Nie zrobię nic tym Aes Sedai, które sobie na to nie zasłużyły, Perrin. Nic więcej obiecać nie mogę. A ponieważ nie chcesz dowodzić armią, więc mogę cię wykorzystać gdzie indziej. I to równie dobrze. Żałuję, że nie mogę ci pozwolić na odpoczynek dłuższy niż dzień czy dwa, ale naprawdę nie mogę. Nie mamy czasu. Nie mamy czasu i musimy robić to, co zrobione być musi. Wybacz, że ci przeszkodziłem. — Wykonał pobieżny ukłon, z jedną ręką wspartą na rękojeści miecza. — Faile?

Perrin próbował złapać go za ramię, ale Rand wyszedł z komnaty i drzwi się za nim zamknęły, zanim Perrin zdołał wykonać jakikolwiek ruch. Rand nie był już Randem, na to wychodziło. Dzień albo dwa? Gdzie, na Światłość, Rand chciał go posłać, jeżeli nie do armii gromadzącej się na Równinach Maredo?

— Mężu mój — powiedziała bez tchu Faile — masz w sobie odwagi za trzech. I rozsądek dziecka trzymanego w kojcu. Dlaczego tak jest, że kiedy w mężczyźnie rośnie odwaga, to jego rozsądek maleje?

Perrin chrząknął z oburzeniem. Powstrzymał się i nie wspomniał o kobietach, które postanawiały szpiegować morderców i nawet prawie zdawały sobie sprawę z tego, że szpiegują. Kobiety zawsze twierdziły, że są logiczne w porównaniu z mężczyznami, ale on raczej tego nie dostrzegał.

— No cóż, może wcale nie chcę znać odpowiedzi, nawet jeśli ty ją znasz. — Przeciągnąwszy się z rękoma uniesionymi nad głową, zaśmiała się gardłowo. — A poza tym, nie chcę, żeby Rand popsuł nam nastrój. Nadal czuję się taka podochocona jak wieśniaczka w czasie... Z czego się śmiejesz? Przestań się ze mnie śmiać, Perrinie t’Bashere Aybara! Przestań, powiadam, ty nieokrzesany gburze! Jeżeli nie...

Nie mógł przeszkodzić jej w tym inaczej jak tylko pocałunkiem. W jej ramionach zapominał o Randzie, Aes Sedai i bitwach. Tam, gdzie była Faile, tam był dom.

7

Pułapki i przeszkody

Rand czuł ciężar Berła Smoka w dłoni, czuł wszystkie linie wyrzeźbionych Smoków w dłoni z piętnem czapli tak wyraźnie, jakby gładził je palcami, a mimo to miał wrażenie, że to czyjaś cudza dłoń. Gdyby ją odcięło jakieś ostrze, wówczas poczułby ból — i nadal by żył. To byłby cudzy ból.

Dryfował w Pustce, otoczony jej nie dającą się ogarnąć rozumem skorupą i wypełniony saidinem, który starał się zemleć go na proch, w tym zimnie roztrzaskującym stal, w tym żarze, od którego kamień buchałby płomieniami, wypełniony saidinem, którego strumień niósł skazę Czarnego, wciskając rozkład do jego kości. Do jego duszy, obawiał się niekiedy. Już nie mdliło go tak jak kiedyś. Ale tego bał się jeszcze bardziej. Naszpikowany — za sprawą tego wiru ognia, lodu i brudu — życiem. Tak to najlepiej można było określić. Saidin próbował go zniszczyć. Wypełniał go po brzegi, grożąc, że zatopi swą żywotnością. Groził, że go pogrzebie pod sobą, groził i omamiał. Wojna o przetrwanie, walka, by nie dać się pochłonąć, spotęgowana radością samej esencji życia. Jakże słodkiego mimo tego plugastwa. A gdyby saidin był czysty? Nie sposób sobie wyobrazić. I mimo to chciał zaczerpnąć więcej, zaczerpnąć wszystko, co tam było.

A tam czyhała śmiertelna pokusa. Jeden błąd i zdolność do przenoszenia wypali się w nim na zawsze. Jeden błąd i postrada zmysły, o ile zwyczajnie nie zostanie unicestwiony na miejscu, być może razem ze wszystkim, co go otaczało. Skupianie się na tej walce o dalsze istnienie nie było szaleństwem; przypominało spacer z zawiązanymi oczyma po linie zawieszonej nad dołem pełnym ostrych pali, jednoczesny z tak czystym odczuwaniem życia, że wszelka myśl o rezygnacji byłaby tym samym co wyobrażanie sobie, że świat na zawsze już zatonie w odcieniach szarości. To nie było szaleństwo.

Podczas tego tańca z saidinem myśli mu wirowały, uciekały gdzieś w głąb Pustki. Annoura, przyglądająca mu się tym wzrokiem Aes Sedai. Do czego zmierza Berelain? Nie wspomniała nigdy, że ma doradczynię Aes Sedai. I te inne Aes Sedai w Cairhien. Skąd one się wzięły i dlaczego? Rebeliantki za miastem. Co sprawiło, że ośmieliły się ruszyć z miejsca? Co teraz zamierzały? Jak mógł je powstrzymać albo wykorzystać? Był coraz lepszy w wykorzystywaniu ludzi; czasami aż go od tego mdliło. Sevanna i Shaido. Rhuarc wysłał już zwiadowców do Sztyletu Zabójcy Rodu, ale ci w najlepszym razie mogli się tylko zorientować, gdzie i kiedy coś nastąpi. Tylko Mądre były w stanie się dowiedzieć dlaczego, ale nie chciały tego zrobić. A tych “dlaczego” było bardzo wiele w związku z Sevanną. Elayne i Aviendha. Nie, o nich nie będzie myślał. Z tym koniec. Perrin i Faile. Ależ to zapalczywa kobieta, sokół z imienia i z usposobienia. Czy naprawdę przyłączyła się do Colavaere tylko po to, żeby zdobyć dowody? Będzie próbowała ochronić Perrina, jeżeli Smok Odrodzony upadnie. Będzie go chroniła przed Smokiem Odrodzonym, jeżeli uzna, że to konieczne; była lojalna wobec Perrina, ale to ona sama zadecyduje, w jaki sposób mu to okaże. Nie należała do tych kobiet, które potulnie robią to, co każą im mężowie. Złote oczy, w których czaiło się wyzwanie i buta. Dlaczego Perrin z takim żarem bronił Aes Sedai? Przebywał długi czas u boku Kiruny i jej towarzyszek w drodze do Studni Dumai. Czy Aes Sedai mogły zrobić z nim to, czego obawiali się wszyscy? Aes Sedai. Mimo woli potrząsnął głową. Już nigdy więcej. Nigdy! Zaufanie oznaczało zdradę; zaufanie równało się bólowi.

Usiłował odepchnąć tę myśl. Zbyt już bardzo przypominała jawne bredzenie. Każdy musiał komuś ufać, jeżeli chciał żyć. Tylko nie Aes Sedai. Mat, Perrin. Gdyby nie mógł im ufać... Min. Nigdy mu nie przyszło na myśl, że mógłby nie ufać Min. Wylegiwała się teraz wygodnie we własnym łóżku; żałował, że nie jest zamiast tego przy nim. Wszystkie te dni zamartwiania się — bardziej o niego niż o siebie, na ile ją znał — dni przesłuchań prowadzonych przez Galinę i maltretowanie, gdy jej odpowiedzi okazywały się niezadowalające — tu nieświadomie zazgrzytał zębami — wszystko to razem, a na dodatek wysiłek, jaki kosztowało ją Uzdrawianie, sprawiły, że poddała się nareszcie. Trzymała się jego boku dopóty, dopóki nogi nie odmówiły jej posłuszeństwa; musiał ją zanieść do sypialni, a ona całą drogę sennym głosem protestowała, że przecież jest mu potrzebna. Nie było przy nim Min, nie było jej kojącej obecności, dzięki której się śmiał, dzięki której zapominał, że jest Smokiem Odrodzonym. Tylko ta wojna z saidinem, ten zamęt w myślach i...

Trzeba się z nimi rozprawić. Musisz to zrobić. Nie pamiętasz, jak było ostatnim razem? Tamto miejsce przy studniach to był tylko nędzny ochłap. Miasta wypalone do gołej ziemi były niczym. My zniszczyliśmy świat! CZY TY MNIE SŁYSZYSZ? TRZEBA ICH ZABIĆ, WYMAZAĆ Z POWIERZCHNI...!

Ten głos krzyczący we wnętrzu jego czaszki nie był jego głosem. Nie Randa al’Thora, tylko Lewsa Therina Telamona, nie żyjącego od ponad trzech tysięcy lat. I gadającego w głowie Randa al’Thora. Moc często wywlekała go z jego kryjówki w cieniach umysłu Randa, który zastanawiał się czasami, jak to możliwe. Nie mógł zaprzeczyć: był Lewsem Therinem odrodzonym, Smokiem Odrodzonym, ale przecież w każdym odradzał się jakiś inny człowiek, niekiedy nawet setki ludzi, tysiące. Tak właśnie działał Wzór; każdy umierał i odradzał się na powrót, wraz z nowym obrotem Koła, przez całą wieczność, bez końca. Ale nikt nie rozmawiał z tym, kim był kiedyś. Nikt inny nie słyszał głosu we własnej głowie. Tylko szaleńcy.

“Kim ja jestem?” — zastanawiał się Rand, zacisnąwszy jedną dłoń na Berle Smoka, a drugą na rękojeści miecza. -”Kim ty jesteś? Czym my się od nich różnimy?”

Odpowiedziało mu milczenie. Lews Therin bardzo często mu nie odpowiadał. Może byłoby najlepiej, gdyby w ogóle tego nie robił.

“Czy ty istniejesz naprawdę?” — zapytał wreszcie głos z niedowierzaniem. Zaprzeczał istnieniu Randa równie często, jak odmawiał odpowiedzi. — “A czy ja istnieję? Rozmawiałem z kimś. Tak mi się wydaje. W jakiejś skrzyni. W kufrze”. — Świszczący, cichy śmiech. — “Czy ja umarłem, czy oszalałem; a może jedno i drugie? Nieważne. Na pewno jestem potępieńcem. Jestem potępiony, a to jest Szczelina Zagłady. Potępionym...” — tym razem śmiech zabrzmiał dziko — “a t-to... jest... Szcze...”

Rand tak zagłuszył ów głos, że przypominał teraz owadzie bzyczenie; tej umiejętności nauczył się w tamtych chwilach, kiedy wciskano go do kufra. Kiedy leżał w nim skulony, sam, w ciemnościach. Tylko on i ten ból, pragnienie i ten głos dawno temu zmarłego szaleńca. Ten głos czasami przynosił nawet ulgę, był jego jedynym towarzyszem. Jego przyjacielem. Coś mu błysnęło w pamięci. Nie obrazy, tylko błyski koloru i ruchu. Z jakiegoś powodu sprawiały, że myślał o Macie i Perrinie. Te błyski zaczęły się pojawiać w kufrze, one, a oprócz nich tysiące halucynacji. W tym kufrze, do którego Galina, Erian i Katerine wciskały go codziennie po tym, jak już go skatowały. Potrząsnął głową. Nie. Przecież nie znajdował się teraz w kufrze. Bolały go palce, zaciśnięte na berle i rękojeści. Pozostały tylko wspomnienia, a wspomnienia nie mają żadnej siły. Nie był...

— Skoro musimy wyprawić się w podróż, zanim się posilisz, to w takim razie ruszajmy już. Wszyscy już zjedli wieczorny posiłek.

Rand zamrugał, a Sulin cofnęła się pod wpływem jego spojrzenia. Sulin, która stanęłaby oko w oko z lampartem. Złagodził rysy, usiłował je złagodzić. Miał wrażenie, że to maska, twarz kogoś innego.

— Dobrze się czujesz? — zapytała.

— Zamyśliłem się. — Rozluźnił dłonie, wzruszył ramionami. Lepiej dopasowany kaftan niż ten, który nosił od Studni Dumai, granatowy i prosty. Nawet po kąpieli nie czuł się czysty, nie z saidinem w środku. — Czasami za dużo myślę.

Blisko dwadzieścia Panien zebrało się w jednym końcu pozbawionej okien, wyłożonej ciemnymi panelami komnaty. Oświetlało ją osiem pozłacanych lamp ustawionych pod ścianami, z odblaśnicami, żeby zwiększyć ilość światła. To go cieszyło, nie lubił już ciemnych miejsc. Byli tam także trzej Asha’mani; stali naprzeciw kobiet Aielów. Jonan Adley, Altaranin, czekał z założonymi rękoma, chyba pogrążony w jakichś rozmyślaniach, bo poruszał podobnymi do czarnych gąsienic brwiami. Starszy od Randa o jakieś cztery lata, bardzo pragnął zdobyć srebrny miecz Oddanego. Eben Hopwil był bardziej przy kości i miał mniej krost na twarzy, niźli kiedy Rand zobaczył go po raz pierwszy; nos i uszy nadal zdawały się największymi częściami jego ciała. Przejechał palcem po szpilce w kształcie miecza, przypiętej do kołnierza, jakby zdziwiony, że ją tam znajduje. Fedwin Morr też nosiłby miecz, gdyby nie zielony kaftan pasujący na zamożnego kupca albo pośledniejszego arystokratę, z odrobiną srebrnego haftu przy mankietach i wyłogach. Ten rówieśnik Ebena, bardziej odeń zwalisty, nie wyglądał na uszczęśliwionego, że musiał schować czarny kaftan do skórzanej torby stojącej obok jego stóp. To właśnie z ich powodu, ich i pozostałych Asha’manów, Lews Therin tak szalał. Z równowagi wytrącali go Asha’mani, Aes Sedai, wszyscy, którzy potrafili przenosić.

— Zamyśliłeś się, Randzie al’Thor? — Enaila w jednym ręku trzymała krótką włócznię, a w drugim tarczę i trzy inne włócznie, a mimo to mówiła takim tonem, jakby wygrażała mu palcem. Asha’mani spojrzeli na nią krzywo. — Twój kłopot polega na tym, że ty w ogóle nie myślisz. — Kilka Panien zaśmiało się cicho, mimo iż to wcale nie był dowcip. Niższa od Panien zebranych tutaj o przeszło głowę, miała włosy równie ogniste jak temperament i dziwny pogląd na swoje związki z Randem. Jej płowowłosa przyjaciółka Somara, znacznie od niej wyższa, skinęła na znak, że się zgadza; miała równie osobliwe pomysły.

Zignorował ten komentarz, ale nie umiał nie westchnąć. Somara i Enaila były najgorsze, ale skądinąd żadna z Panien nie umiała zdecydować, czy on jest Car’a’carnem, któremu należy okazywać posłuszeństwo, czy tylko jedynym dzieckiem zrodzonym z Panny, jakie kiedykolwiek poznały, toteż należało opiekować się nim tak jak bratem albo wręcz synem, jak to sobie niektóre wmówiły. Nawet obecna tu Jalani, w wieku, w którym mogłaby jeszcze niemal bawić się lalkami, zdawała się uważać, że jest jej młodszym bratem, podczas gdy Corana, siwiejąca i z twarzą niemalże równie mocno pomarszczoną jak oblicze Sulin, traktowała go jak starszego. Na szczęście dawały to do zrozumienia jedynie we własnym towarzystwie, bardzo rzadko tam, gdzie mógł je usłyszeć inny Aiel. Kiedy to się liczyło, był Car’a’carnem. Ale on był im to winien. One za niego umierały. Winien był im właściwie wszystko.

— Nie zamierzam sterczeć tu całą noc, podczas gdy wy będziecie się bawiły w “Pocałunki i Stokrotki” — oświadczył. Sulin obdarzyła go jednym z tych charakterystycznych spojrzeń, które kobiety, czy to w sukniach, czy w cadin’sor, ciskały tak, jak farmerzy rozsiewają ziarno, ale Asha’mani przestali wpatrywać się w Panny i zarzucili torby na ramiona. Przymuś ich do pracy, przykazał Taimowi, zrób z nich broń, i Taim wypełnił rozkaz. Dobra broń poruszała się tak, jak nią kierował trzymający ją człowiek. Żeby jeszcze mógł być pewien, że nie wymknie mu się z ręki.

Tej nocy zamierzał dotrzeć do trzech miejsc, ale jednego z nich Panny nie mogły poznać. Nikt, tylko on. Już wcześniej zdecydował, które z pozostałych dwóch będzie pierwsze, ale i tak nadal się wahał. O tej podróży będzie niebawem wiadomo, a jednak istniały powody, by jak najdłużej utrzymywać ją w tajemnicy.

Kiedy brama otworzyła się w samym środku komnaty, powiało z niej mdlącą wonią znaną każdemu farmerowi. Sulin osłoniła twarz, marszcząc przy tym nos, i przeprowadziła lekkim truchtem połowę Panien. Asha’mani zerknęli na niego, po czym ruszyli ich śladem, czerpiąc z Prawdziwego Źródła tyle Mocy, ile potrafili utrzymać.

Z tego powodu poczuł ich siłę, kiedy go mijali. W innym przypadku potrzeba było niejakiego wysiłku, żeby stwierdzić, że jakiś mężczyzna potrafi przenosić, i trwało to o wiele dłużej, chyba że ów współpracował. Żaden z tych ani trochę nie dorównywał mu siłą. W każdym razie jeszcze nie; nie było jak orzec z góry, jak silny będzie kiedyś dany mężczyzna. Fedwin wybijał się spośród wszystkich trzech, ale miał w sobie coś, co Taim określał mianem granicy. Fedwin nie wierzył mianowicie, że wpłynie Mocą na cokolwiek, co znajdowało się daleko. Efekt był taki, że z odległości większej niż pięćdziesiąt kroków jego zdolności zaczynały słabnąć, a z odległości stu nie potrafiłby upleść nawet pasemka saidina. Mężczyźni nabywali siły szybciej niż kobiety, jak się zdawało, i bardzo dobrze. Ci trzej byli dostatecznie silni, by wykonać bramę dostatecznej wielkości, aczkolwiek Jonanowi szło z tym najgorzej. Wszyscy Asha’mani, których zatrzymał przy sobie, to potrafili.

“Zabij ich, zanim będzie za późno, zanim popadną w obłęd” — wyszeptał Lews Therin. — “Zabij ich, spal Sammaela, Demandreda, wszystkich Przeklętych. Muszę zabić ich wszystkich, zanim będzie za późno!”

Chwila walki, w trakcie której bezskutecznie usiłował wyrwać Moc Randowi. Ostatnimi czasy zdawał się próbować tego albo obejmować saidina na własną rękę coraz częściej. To drugie stanowiło większe niebezpieczeństwo. Rand wątpił, by Lews Therin mógł mu odebrać Prawdziwe Źródło w momencie, gdy już je trzymał, nie był jednak pewien, czy dałby radę odebrać mu je, gdyby ten go ubiegł.

“Kim ja jestem?” — zadał sobie to samo pytanie. Tym razem zabrzmiało niemalże jak warknięcie, nie mniej złowieszcze przez to, że znowu nie znalazł na nie odpowiedzi. Otulająca go Moc sprawiła, że gniew oplótł całe zewnętrze skorupy Pustki niczym pajęczyna albo płonąca koronka.

“Ja też potrafię przenosić. Czeka mnie szaleństwo, ale ciebie ono już dopadło! Sam się zabiłeś, Zabójco Rodu, po tym, jak zamordowałeś własną żonę, dzieci, i Światłość jedna wie, ilu innych jeszcze. Nie będę zabijał tam, gdzie nie muszę! Słyszysz mnie, Zabójco Rodu?”

Odpowiedziała mu cisza.

Wciągnął długi, urywany oddech. Pajęczyna z ognia migotała niczym daleka błyskawica. Nigdy dotąd nie przemawiał do tego człowieka — to był człowiek, nie tylko głos; człowiek, całość utworzona ze wspomnień — nigdy nie przemawiał do niego w taki sposób. Może w ten sposób przepędzi Lewsa Therina na dobre. Połowę dzikich bredzeń tego człowieka wypełniało opłakiwanie zmarłej żony. Czy rzeczywiście chciał przepędzić Lewsa Therina? Jedynego przyjaciela, jakiego miał w kufrze.

Obiecał Sulin, że policzy do stu, zanim za nią pójdzie, ale liczył piątkami, a potem jednym susem pokonał więcej niż sto pięćdziesiąt lig drogi do Caemlyn.

Nad Pałacem Królewskim zapadła już noc, a księżycowe cienie spowijały misterne iglice i złote kopuły, ale delikatny wiatr za nic nie potrafił złagodzić upału. Księżyc, ciągle jeszcze w pełni, wisiał na niebie, rzucając odrobinę światła. Panny z osłoniętymi twarzami rozbiegły się wokół wozów ustawionych w szeregu za największą z pałacowych stajni. Drewno przesiąkło smrodem gnoju, który codziennie wywoziły wozy. Asha’mani przyłożyli dłonie do twarzy, a Eben zatkał nawet nos.

- Car’a’carn prędko liczy — mruknęła Sulin, ale opuściła zasłonę. Tutaj nie będzie żadnych niespodzianek. Ten, kto może, będzie się trzymał daleko od tych wozów.

Rand zamknął bramę, ledwie przeszły przez nią ostatnie Panny, tuż za nim; w momencie, gdy brama zamrugała i przestała istnieć, Lews Therin wyszeptał: “Ona zniknęła. Prawie zniknęła”. W jego głosie słychać było ulgę; Wiek Legend nie znał czegoś takiego jak więź zobowiązań Strażnika i Aes Sedai.

Alanna tak naprawdę nie zniknęła, w każdym razie nie bardziej niż od tego czasu, gdy związała ze sobą Randa wbrew jego woli, ale jej obecność przestała tak bardzo się narzucać i to właśnie sprawiło, że Rand zdał sobie z tego sprawę. Człowiek potrafi przyzwyczaić się do wszystkiego, traktując to potem jako coś oczywistego. Będąc blisko Alanny, czuł jej emocje zagnieżdżone w jakimś zakamarku głowy, a także jej stan fizyczny, jeżeli o niej pomyślał, i wiedział też dokładnie, gdzie się znajduje, tak samo jak wiedział, gdzie jest jego ręka, ale podobnie jak w przypadku ręki, dopóki o niej nie pomyślał, ona tylko tam była. Jedynie odległość wywierała jakiś wpływ, ale nadal czuł, że jest gdzieś na wschód od niego. Chciał być jej świadom. Gdyby Lews Therin zamilkł i wszystkie wspomnienia z wnętrza kufra zostały w jakiś sposób wymazane z jego pamięci, pozostanie ta więź, która będzie mu o wszystkim przypominała:

Nigdy nie ufaj Aes Sedai.

Nagle dotarło do niego, że Jonan i Eben tak jak on wciąż obejmują saidina.

— Uwolnijcie! — rozkazał ostrym tonem, bo takiej właśnie komendy używał Taim, i poczuł, jak wycieka z nich Moc. Dobra broń. Jak dotąd.

“Zabij ich, zanim będzie za późno” — zamruczał Lews Therin. Rand ze zdecydowaniem i z niechęcią uwolnił Źródło. Nie znosił pozbywać się życia, tego spotęgowania zmysłów. Tej walki. Wewnętrznie jednakże był spięty, niczym pasikonik gotów zaraz skoczyć, gotów pochwycić je raz jeszcze. Zawsze teraz taki był.

“Muszę ich zabić” — wyszeptał Lews Therin.

Stłumiwszy głos, Rand wysłał jedną z Panien, Nerileę, kobietę o kanciastej twarzy, do pałacu, po czym zaczął długimi krokami iść obok wozów, czując, że jego myśli znowu wirują i to jeszcze szybciej niż przedtem. Źle, że tu przybył. Trzeba było wysłać Fedwina razem z listem. Wirowanie. Elayne. Aviendha. Perrin. Faile. Annoura. Berelain. Mat. Światłości, nie trzeba było. Elayne i Aviendha. Annoura i Berelain. Faile, Perrin i Mat. Błyski koloru, szybkie ruchy tuż poza zasięgiem wzroku. Szaleniec mruczący coś gniewnie w oddali.

Powoli zaczęło do niego docierać, o czym rozmawiają Panny. O zapachu. Wnioskowały, że bije od Asha’manów. Chciały, by je słyszano, bo inaczej użyłyby mowy dłoni; światło księżyca by im wystarczyło. Światło księżyca wystarczało, by widzieć łunę na twarzy Ebena i zaciśnięte szczęki Fedwina. Może nie byli już małymi chłopcami, zwłaszcza od czasu Studni Dumai, ale na pewno mieli nie więcej jak piętnaście albo szesnaście lat. Jonan tak marszczył brwi, że zdawały się osiadać mu na policzkach. Przynajmniej żaden nie objął ponownie saidina. Na razie.

Już miał podejść do trzech mężczyzn, ale zamiast tego podniósł głos. Niech wszyscy usłyszą.

— Jeżeli ja potrafię dawać sobie radę z głupimi wybrykami Panien, to wy też możecie.

Rumieniec na twarzy Ebena pociemniał. Jonan chrząknął. Wszyscy trzej zasalutowali Randowi, przykładając pięść do piersi, po czym odwrócili się do siebie. Jonan powiedział coś przyciszonym głosem, zerkając na Panny, a Fedwin i Eben wręcz się roześmiali. Za pierwszym razem, gdy zobaczyli Panny, lawirowali między chęcią wytrzeszczania oczu na te egzotyczne istoty, o których przedtem tylko czytali, a pragnieniem rzucenia się do ucieczki, zanim morderczy Aielowie z opowieści ich pozabijają. Nic poza tym już ich nie przerażało. Będą musieli na nowo nauczyć się bać.

Panny zagapiły się na Randa i zaczęły rozmawiać za pomocą dłoni, niekiedy cicho się zaśmiewając. Mogły się wystrzegać Asha’manów, ale Panny były Pannami — tak jak Aielowie byli Aielami — toteż ryzyko sprawiało, że docinki stawały się dla nich tym zabawniejsze. Somara mruknęła głośno, że Aviendha go utemperuje, czym zasłużyła na stanowcze wyrazy aprobaty. Niczyje życie w opowieściach nie było nigdy tak pogmatwane.

Kiedy Nerilea powróciła, mówiąc, że znalazła Davrama Bashere i Baela, wodza klanu dowodzącego Aielami tu w Caemlyn, Rand odpiął pas od miecza i podobnie postąpił Fedwin. Jalani wyciągnęła wielką, skórzaną torbę na miecze oraz Berło Smoka, trzymając je tak, jakby te miecze były jadowitymi wężami, które ponadto zdechły dawno temu i już gniły. Aczkolwiek, prawdę powiedziawszy, nie trzymałaby ich wtedy tak ostrożnie. Nałożywszy płaszcz z kapturem, który podała mu Corana, Rand złożył nadgarstki za plecami i Sulin związała je sznurem. Ciasno i mrucząc przy tym do siebie.

— To jakiś absurd. Nawet mieszkańcy bagien nazwaliby to absurdem.

Starał się nie krzywić. Miała krzepę i wykorzystywała ją.

— Zbyt często od nas uciekasz, Randzie al’Thor. Nie dbasz o siebie. — Uważała go za brata, równego jej wiekiem, ale niekiedy nieodpowiedzialnego. - Far Dareis Mai strzegą twego honoru, a ciebie to nic a nic nie obchodzi.

Fedwin rzucał wściekłe spojrzenia, kiedy jemu wiązano nadgarstki, mimo iż krępująca go Panna prawie wcale nie wkładała w to wysiłku. Obserwujący to Jonan i Eben krzywili się mocno. Ten plan nie podobał im się tak samo, jak nie podobał się Sulin. I równie niewiele z niego rozumieli. Smok Odrodzony nie musiał się tłumaczyć, a Car’a’carn rzadko kiedy to robił. Niemniej jednak żaden nic nie powiedział. Broń się nie skarży.

Sulin stanęła przed Randem, rzuciła jedno spojrzenie na jego twarz i w tym momencie oddech uwiązł jej w gardle.

— One ci to zrobiły — powiedziała cicho i sięgnęła do swojego noża o ciężkim ostrzu. Stopa stali więcej i byłby to prawie krótki miecz, aczkolwiek tylko dureń powiedziałby coś takiego Aielowi.

— Nałóż mi kaptur — rozkazał jej szorstkim tonem Rand. — Idzie o to, żeby mnie nikt nie rozpoznał, zanim dotrę do Baela i Bashere. — Wahała się, patrząc mu prosto w oczy. — Nalóż kaptur, powiedziałem — warknął. Sulin byłaby w stanie zabić większość mężczyzn gołymi dłońmi, ale jej palce udrapowały kaptur wokół jego twarzy niezwykle delikatnie.

Jalani, śmiejąc się, naciągnęła mu kaptur na oczy.

— Teraz możesz być pewien, że nikt cię nie rozpozna, Randzie al’Thor. Musisz nam zaufać, abyśmy mogły pokierować twoimi stopami. — Kilka Panien wybuchnęło śmiechem.

Cały zesztywniały, ledwie się hamował z objęciem saidina. Ledwie. Lews Therin warczał i bredził. Rand zmusił się, żeby oddychać normalnie. Nie ogarnęła go całkowita ciemność. Spod skraju kaptura widział światło księżyca. A mimo to potknął się, kiedy Sulin i Enaila ujęły go pod ręce i poprowadziły do przodu.

— A ja myślałam, że dorosłeś już do tego, by chodzić zgrabniej — mruknęła Enaila, udając zdziwienie. Sulin poruszyła ręką. Po chwili dotarło do niego, że gładzi go po ramieniu.

Widział tylko to, co znajdowało się przed nim, oświetlony przez księżyc bruk dziedzińca stajni, dalej kamienne stopnie, marmurowe posadzki w świetle lamp, niekiedy podłużny dywan. Wytężał oczy, czy nie widzi jakiegoś ruchu w cieniach, macał w poszukiwaniu ostrzegawczej obecności saidina, albo, co gorsza, mrowienia, które ostrzegało, że jakaś kobieta obejmuje saidara. Ślepy, nie mógł wiedzieć, że ktoś go zaraz zaatakuje, dopóki nie będzie za późno. Słyszał szmery stóp służących, którzy biegli do swych conocnych obowiązków, nikt jednak nie zatrzymał pięciu Panien, które najwyraźniej eskortowały dwóch więźniów w kapturach. Skoro Bael i Bashere mieszkali w pałacu i dowodzili Caemlyn za pomocą swoich ludzi, to bez wątpienia bardziej dziwne widoki widywano na tych korytarzach. To przypominało przejście przez labirynt. Ale z kolei bywał już w niejednym labiryncie od czasu wyjazdu z Pola Emonda, nawet kiedy mu się wydawało, że kroczy prostą ścieżką:

“Czy wiedziałbym, że ścieżka jest prosta, gdybym taką zobaczył?” — zastanawiał się. — “Czy raczej tkwię w tym już od tak dawna, że od razu uznałbym ją za pułapkę?”

“Nie ma żadnych prostych ścieżek. Są tylko pułapki, przeszkody i ciemność”. — Szyderczy głos Lewsa Therina ociekał potem i rozpaczą. Były w nim te same uczucia, które kotłowały się w Randzie.

Kiedy Sulin nareszcie wprowadziła ich do jakiejś izby i zatrzasnęła za sobą drzwi, Rand podrzucił gwałtownie głową, żeby strącić kaptur — i wytrzeszczył oczy. Spodziewał się zobaczyć Baela i Davrama, ale nie żonę Davrama, Deirę ani też Melaine i Dorindhę.

— Widzę cię, Car’a’carnie. — Bael, najwyższy człowiek, jakiego Rand kiedykolwiek poznał, siedział na skrzyżowanych nogach na zielono-białych płytkach posadzki w swoim cadin’sor, niby rozluźniony, a jednak sprawiający wrażenie gotowego natychmiast poderwać się z miejsca. Wódz klanu Goshien Aiel nie był młody — żaden wódz klanu nie był — i miał siwe pasma w ciemnorudych włosach, ale każdego, kto by uznał, że jest miękki jak na swój wiek, czekała smutna niespodzianka. — Obyś zawsze znajdował wodę i cień. Ja stoję z Car’a’carnem, a ze mną stoi moja włócznia.

— Woda i cień to niezłe rzeczy — powiedział Davram Bashere, przekładając nogę przez złocone oparcie krzesła — ale ja osobiście zdecydowałbym się na schłodzone wino. — Nieco wyższy od Enaili, miał na sobie rozpięty niebieski kaftan, a na jego smagłej twarzy lśnił pot. Mimo pozornej niezdarności wyglądał na jeszcze twardszego od Baela, z tymi zapalczywymi, skośnymi oczyma i nosem w kształcie dzioba nad sumiastymi wąsami przetykanymi siwizną. — Gratuluję ucieczki i zwycięstwa. Czemuż to jednak przybywasz w przebraniu więźnia?

— Ja wolałabym wiedzieć, czy on nie ściąga na nas Aes Sedai — wtrąciła Deira. Matka Faile, rosła kobieta odziana w zielony jedwab obszyty złotem, była równie wysoka jak wszystkie zgromadzone tutaj Panny z wyjątkiem Somary; jej długie, czarne włosy na skroniach przyprószone były bielą, nos zaś miała niewiele mniej wydatny od nosa męża. Po prawdzie to mogłaby udzielać mu lekcji w robieniu zapalczywych min; pod tym jednym względem mocno przypominała własną córkę. Była lojalna przede wszystkim wobec własnego męża, a nie Randa. — Wziąłeś Aes Sedai do niewoli! Czy mamy się teraz spodziewać, że cała Biała Wieża runie nam na głowy?

— Jeżeli to zrobią — powiedziała ostrym tonem Melaine, poprawiając szal — to zostaną potraktowane tak, jak na to zasługują. — Ta kobieta o włosach barwy słońca, zielonych oczach i wielkiej urodzie, nie więcej niż kilka lat starsza od Randa, sądząc z twarzy, była Mądrą i żoną Baela. Cokolwiek spowodowało, że Mądre zmieniły swe zapatrywania odnośnie do Aes Sedai, Melaine, Amys i Bair zmieniły je w największym stopniu.

— Ja natomiast chciałabym wiedzieć — rzekła trzecia kobieta — co zrobisz z Colavaere Saighan. — Deira i Melaine wyróżniały się wspaniałą aparycją, ale Dorindha prześcigała je obie, aczkolwiek niełatwo dawało się orzec, na czym to właściwie polega. Pani Dachu Siedziby Dymne Źródła była dobrze zbudowaną kobietą o macierzyńskim wyglądzie, bardziej przystojną niż piękną, ze zmarszczkami w kącikach niebieskich oczu i bielą w jasnorudych włosach, a jednak na widok tych trzech kobiet, każdy rozumny człowiek powiedziałby, że to ona wiedzie tutaj prym. — Melaine twierdzi, że Bair uważa Colavaere Saighan za mało ważną — ciągnęła Dorindha — ale Mądre potrafią być równie ślepe jak każdy mężczyzna, kiedy mowa o przewidywaniu przebiegu bitwy i nie zauważaniu skorpiona pod stopą. — Uśmiech skierowany do Melaine pozbawił te słowa kąśliwej wymowy; uśmiech, który Melaine przesłała w odpowiedzi, mówił, że niczego takiego nie wyczuła. — Pani Dachu znajduje te skorpiony, zanim ktokolwiek zostanie ukąszony. — Ona również była żoną Baela, który to fakt nadal niepokoił Randa, mimo iż przecież obydwie, i ona, i Melaine, poślubiły go z własnej woli. A może częściowo właśnie dlatego; u Aielów mężczyzna miał niewiele do powiedzenia, jeżeli jego żona wybrała sobie siostrę-żonę. Nie było to jednak powszechne rozwiązanie nawet wśród nich.

— Colavaere zajęła się uprawą roli — warknął Rand. Zamrugali, nie wiedząc, czy to nie jakiś żart. — Tron Słońca jest znowu pusty i czeka na Elayne. — Zastanawiał się, czy nie utkać zabezpieczeń przeciwko podsłuchującym, ale takie zabezpieczenie zostałoby wykryte przez każdego szukającego, czy to mężczyznę, czy kobietę, i jego obecność zdradziłaby, że mówi się tutaj o czymś interesującym. No cóż, wszystko, co zostanie tutaj powiedziane, będzie już niebawem powszechnie znane od Muru Smoka aż po morze.

Fedwin już rozcierał sobie nadgarstki, a Jalani chowała nóż do pochwy. Nikt nie spojrzał dwa razy na tych dwoje, oczy wszystkich były skupione na Randzie. Krzywiąc się do Nerilei, machał swoimi związanymi dłońmi, aż wreszcie Sulin przecięła pęta.

— Nie miałem pojęcia, że to ma być spotkanie rodzinne. — Nerilea wyglądała na lekko skonfundowaną, może, ale nikt inny poza nią.

— Jak już się ożenisz — mruknął z uśmiechem Davram — nauczysz się, że trzeba wyjątkowo ostrożnie decydować, co zatajasz przed własną żoną. — Deira spojrzała na niego z góry, wydymając wargi.

— Żony to wielka pociecha — stwierdził ze śmiechem Bael — o ile człowiek nie mówi im zbyt wiele. — Uśmiechnięta Dorindha przejechała palcami po jego włosach i na moment je ścisnęła, jakby zamierzała urwać mu głowę. Bael chrząknął głośno, ale nie tylko z powodu palców Dorindhy. Melaine wytarła swój mały nóż w fałdy spódnicy i schowała go do pochwy. Obie kobiety uśmiechnęły się szeroko do siebie ponad jego głową, a on tymczasem roztarł ramię, w miejscu gdzie maleńka kropla krwi splamiła mu cadin’sor. Deira przytaknęła po namyśle; wyglądało na to, że zrozumiała.

— Jaką to kobietę mógłbym nienawidzić do tego stopnia, by uczynić ją żoną Smoka Odrodzonego? — odparł zimnym tonem Rand. Odpowiedziało mu milczenie, niemal tak materialne, że dałoby się go dotknąć.

Usiłował okiełznać gniew. Należało się tego spodziewać: Melaine była nie tylko Mądrą, ale również spacerującą po snach, podobnie jak Amys i Bair. Mogły, między innymi, rozmawiać w snach ze sobą, a także z innymi osobami; przydatna umiejętność, aczkolwiek dla niego wykorzystały ją jak dotąd tylko raz. Ta zdolność należała wyłącznie do Mądrych. Nic dziwnego, że Melaine była znakomicie zorientowana w aktualnych sprawach. I nic dziwnego, że opowiadała o wszystkim Dorindzie, sprawy Mądrych czy nie; obie kobiety były najlepszymi przyjaciółkami i siostrami. A kiedy Melaine powiedziała Baelowi o porwaniu, ten oczywiście powtórzył to Bashere; oczekiwać, że Bashere ukryje to przed żoną, to jakby spodziewać się, że zatai przed nią wieść o pożarze domu. Tłumił gniew cal po calu.

— Czy Elayne przyjechała już? — Starał się, by jego głos zabrzmiał obojętnie, ale bez skutku. Nieważne. Wszyscy wiedzieli, że ma powody do troski. W Andorze mogło być spokojniej niż w Cairhien, ale jedynie osadzenie Elayne na tronie stanowiło skuteczny sposób na złagodzenie sytuacji w obu krajach. Być może był to jedyny sposób.

— Nie jeszcze. — Bashere wzruszył ramionami. — Ale z północy docierają do nas wieści o Aes Sedai i ich armii przebywającej gdzieś na terenie Murandy, a może Altary. Być może to młody Mat i jego Legion Czerwonej Ręki, z Córką Dziedziczką i tymi siostrami, które uciekły z Wieży po obaleniu Siuan Sanche.

Rand roztarł nadgarstki w miejscu, gdzie wpił się w nie sznur. Cały ten fortel z udawaniem jeńca opierał się na ewentualności, że Elayne jest już tutaj. Elayne i Aviendha. Mógł się tu zjawić i zaraz zniknąć, a one nie dowiedziałyby się o niczym. Może nawet znalazłby sposób na to, żeby im się przyjrzeć... Był durniem; tu już nie istniało żadne “może”.

— Chcesz, żeby te siostry też złożyły ci przysięgę? — Deira mówiła lodowatym głosem. Nie lubiła Randa; w jej mniemaniu mąż kroczył drogą, na końcu której jego głowa zostanie zapewne nadziana na szpikulec jakiejś bramy w Tar Valon, i to Rand go na tę drogę wepchnął. — Biała Wieża nie pozostanie bierna, kiedy się dowie, że wziąłeś do niewoli Aes Sedai.

Rand wykonał przed nią nieznaczny ukłon i oby sczezła, jeśli uznała, że to jakaś drwina. Deira ni Ghaline t’Bashere nigdy nie zwróciła się doń pełnym tytułem, nigdy nawet nie użyła jego imienia; równie dobrze mogłaby przemawiać do żołnierza ani specjalnie inteligentnego, ani godnego zaufania.

— Jeżeli postanowią przysięgać, to zaakceptuję ich przysięgi. Raczej wątpię, by wiele wśród nich paliło się do powrotu do Tar Valon. Jeżeli jednak postanowią postąpić inaczej, będą mogły pójść własną drogą, ale pod warunkiem, że nie wystąpią przeciwko mnie.

— Biała Wieża już wystąpiła przeciwko tobie — powiedział Bael, pochylając się do przodu z dłońmi na kolanach. Przy jego niebieskich oczach głos Deiry zdawał się nabrzmiały ciepłem. — Wróg, który przychodzi raz, przyjdzie znowu. Dopóki się go nie powstrzyma. Moje włócznie pójdą wszędzie tam, gdzie Car’a’carn poprowadzi. — Melaine oczywiście przytaknęła. Ta zapewne pragnęła otoczyć tarczami wszystkie Aes Sedai i kazać im klęczeć pod strażą, być może nawet skrępować im ręce i nogi. Ale Dorindha i Sulin też przytaknęły, a Bashere w zamyśleniu przejechał kłykciami po wąsach. Rand sam już nie wiedział, czy ma się śmiać, czy płakać.

— A nie sądzisz, że nawet bez wojny z Białą Wieżą i tak za dużo nabrałem sobie na talerz? Elaida rzuciła mi się do gardła i oberwała za to. — Ziemia wybuchająca ogniem i rozdartymi ciałami. Ucztujące kruki i sępy. Ilu poległo? — Jeżeli ma dość rozsądku, żeby na tym poprzestać, ja też się powstrzymam. — Dopóki nie zaczną go prosić o to, żeby im zaufał. Kufer. Pokręcił głową, ledwie zwracając uwagę na Lewsa Therina, który nagle zaczął jękliwie skarżyć się na ciemności i pragnienie. Mógł ignorować, musiał ignorować, ale nie zapomni i nie zaufa.

Pozostawiwszy Baela i Bashere, którzy kłócili się teraz o to, czy Elaida ma dość rozsądku, żeby zrezygnować, kiedy już raz zaczęła, podszedł do zasłanego mapami stołu stojącego pod ścianą, pod gobelinem przedstawiającym pole jakiejś bitwy, na którym wyróżniał się Biały Lew Andoru. Najwyraźniej Bael i Bashere wykorzystywali tę komnatę do sporządzania planów. Chwilę myszkował, po czym znalazł tę mapę, której potrzebował, wielki zwój pokazujący cały Andor od Gór Mgły aż po rzekę Erinin, a także część ziem położonych na południu, w tym Ghealdan, Altarę i Murandy.

— Kobietom trzymanym w niewoli na ziemiach zabójców drzew nie wolno powodować kłopotów, więc czemu innym wolno? — spytała Melaine, najwyraźniej odpowiadając na pytanie, którego nie usłyszał. Ton jej głosu wskazywał, że jest zła.

— Zrobimy, co musimy, Deira t’Bashere — powiedziała jak zawsze spokojnie Dorindha. — Trwaj w swojej odwadze; dotrzemy tam, dokąd musimy się udać.

— Kiedy już zeskakujesz z klifu — odparła Deira — wówczas jest za późno, by zrobić coś innego oprócz trwania w odwadze. I żywienia nadziei, że na samym dnie jest stóg siana. — Jej mąż wybuchnął śmiechem, jakby powiedziała jakiś dowcip. A przecież wcale tak to nie zabrzmiało.

Rand rozłożył mapę, przycisnął jej rogi kałamarzami i buteleczkami z piaskiem, po czym odmierzył odległości palcami. Mat nie wędrował szczególnie szybko, skoro według pogłosek był w Altarze albo Murandy. A wszak chełpił się tempem, z jakim potrafił przemieszczać się Legion. Może spowalniały go Aes Sedai ze swą służbą i wozami. Może tych sióstr było więcej, niż myślał. Rand zorientował się, że ma dłonie zaciśnięte w pięści, rozprostował je więc z wysiłkiem. Potrzebował Elayne. Żeby zasiadła na tronie tutaj i w Cairhien; dlatego właśnie była mu potrzebna. Aviendha... Jej nie potrzebował wcale, a poza tym dała jasno do zrozumienia, że go nie chce. Była bezpieczna, bo z dala od niego. Mógł zapewnić bezpieczeństwo im obu, trzymając je jak najdalej od siebie. Światłości, gdyby tylko mógł chociaż na nie spojrzeć. Ale potrzebował Mata, skoro Perrin okazał się taki uparty. Nie bardzo pojmował, jak Mat stał się nagle takim ekspertem od wszystkiego, co miało coś wspólnego z bitwą, ale nawet Bashere liczył się ze zdaniem Mata. W każdym razie odnośnie do wojny.

— Potraktowały go jako da’tsang — warknęła Sulin i część Panien warknęła bezsłownie niczym jej echo.

— Wiemy — odparła ponurym tonem Melaine. — One nie mają honoru.

— Czy on się rzeczywiście wstrzyma pod wpływem tego, co tu opisujecie? — spytała Deira z niedowierzaniem.

Obszar ukazywany przez mapę nie sięgał dostatecznie daleko na południe, żeby obejmować również Illian — żadna z map na stole nie ukazywała ani jednej części tego kraju — ale Rand i tak przesunął ręką po terytorium Murandy, wyobrażając sobie Wzgórza Doirlon, tuż obok granicy, z łańcuchem górskich fortec, których żadna armia najeźdźców nie mogła zignorować. I jakieś dwieście pięćdziesiąt mil na wschód, za Równinami Maredo, armia, jakiej nie widział nikt od czasów, gdy narody zebrały się przed Tar Valon podczas Wojny z Aielami, a może nawet od czasów Artura Hawkwinga. Tairenianie, Cairhienianie, Aielowie, wszyscy ustawieni na pozycjach, żeby runąć na Illian. Jeżeli nie poprowadzi ich Perrin, będzie musiał zrobić to Mat. Żeby tylko mieć jeszcze trochę więcej czasu. Czasu nigdy nie było dość.

— Ażebym oślepł — mruknął Davram. — W ogóle o tym nie wspominałaś, Melaine. Lady Caraline i lord Toram rozbili obóz tuż za miastem, a oprócz nich również Wysoki Lord Darlin? Nie zeszli się przypadkiem, na pewno nie w tym momencie. Coś takiego to dół pełen jadowitych węży na twoim progu, kimkolwiek jesteś.

— Niechaj algai’d’siswai zatańczą — odparł Bael. — Zdechłe węże nikogo nie ukąszą.

Sammael był zawsze najlepszy w defensywie. Podpowiadały mu to wspomnienia Lewsa Therina z czasów Wojny z Cieniem. Może należało się spodziewać, że dwóch ludzi, którzy współegzystowali we wnętrzu jednej czaszki, będzie się wymieniać wspomnieniami. Czy Lewsowi Therinowi przypominały się znienacka wypas owiec, rąbanie drewna na opał albo karmienie kur? Rand słyszał go niewyraźnie, wściekającego się, że trzeba zabijać, niszczyć; myśli o Przeklętych niemal zawsze doprowadzały Lewsa Therina do furii.

— Deira t’Bashere ma rację — stwierdził Bael. — Musimy się trzymać tej drogi, którą obraliśmy, póki albo nasi wrogowie nie zostaną zniszczeni, albo my.

— Nie to miałam na myśli — rzekła sucho Deira. — Ale masz rację. Nie mamy wyboru. Dopóki nasi wrogowie albo my nie zostaniemy zniszczeni.

Podczas studiowania mapy w głowie Randa wirowały śmierć, destrukcja i szaleństwo. Sammael dotrze do fortów niebawem po tym, jak armia przystąpi do ataku, Sammael z siłą Przeklętego i całą swoją wiedzą o Wieku Legend. Lord Brend, tak się przedstawiał, jeden z Rady Dziewięciu; Lord Brend, tak nazywali go ci, którzy nie chcieli przyznać, że Przeklęci wydostali się na wolność. Rand jednak znał go. Dzięki pamięci Lewsa Therina znał twarz Sammaela, znał go na wylot.

— Co Dyelin Taravin zamierza zrobić z Naean Arawn i Elenią Sarand? — spytała Dorindha. — Wyznaję, że nie rozumiem tego zamykania ludzi.

— To, co ona robi, raczej nie jest ważne — powiedział Davram. — Martwią mnie natomiast jej spotkania z Aes Sedai.

— Dyelin Taravin to idiotka — mruknęła Melaine. — Wierzy w pogłoski, jakoby Car’a’carn ukląkł przed Zasiadającą na Tronie Amyrlin. Nie wyszczotkuje włosów, zanim te Aes Sedai nie udzielą jej pozwolenia.

— Źle ją oceniacie — odparła stanowczo Deira.-Dyelin jest dostatecznie silna, żeby władać Andorem; udowodniła to w Aringill. Rzecz jasna, słucha Aes Sedai; tylko dureń ignorowałby je, niemniej jednak słuchać to jeszcze nie znaczy być posłusznym.

Trzeba będzie ponownie przeszukać wozy sprowadzone ze Studni Dumai. Musiał gdzieś w nich być angreal w kształcie małego, tłustego człowieczka. Żadna z sióstr, które uciekły, nie mogła mieć pojęcia, gdzie on jest. Chyba że jedna z nich wcisnęła go jako pamiątkę po Smoku Odrodzonym do swego mieszka. Nie. Musiał się znajdować na którymś z wozów. Posiadając go, byłby więcej niż równym przeciwnikiem dla Przeklętych. Bez niego... Śmierć, destrukcja i szaleństwo.

Nagle to, co właśnie usłyszał, przerwało rozmyślania.

— Co takiego? — zapytał, odwracając się od stolika inkrustowanego kością słoniową.

Zdziwione twarze zwróciły się ku niemu. Jonan, który stał zgarbiony przy drzwiach, wyprostował się. Panny, które przykucnęły swobodnie na piętach, nagle zaczęły sprawiać wrażenie czujnych. Dotąd rozmawiały ze sobą swobodnie, a teraz na powrót pełniły przy nim straż.

Melaine spojrzała na Baela i Davrama, gładząc jeden z naszyjników z kości słoniowej, po czym przemówiła, ubiegając pozostałych.

— W oberży zwanej “Srebrny Łabędź”, w tym miejscu, które Davram Bashere nazywa Nowym Miastem, przebywa dziewięć Aes Sedai. — Słowa “oberża” oraz “miasto” wymówiła w dziwny sposób; przed przekroczeniem Muru Smoka znała je jedynie z książek. — On i Bael powiadają, że musimy zostawić je w spokoju, dopóki nie zrobią czegoś przeciwko tobie. Myślę, że już się nauczyłeś, na czym polega czekanie na Aes Sedai, Randzie al’Thor.

— Moja wina — westchnął Bashere — o ile ktokolwiek jest tu winny. Ale nie umiem orzec, czego spodziewa się Melaine. Osiem sióstr zatrzymało się w “Srebrnym Łabędziu” niemal miesiąc temu, tuż po twoim wyjeździe. Co jakiś czas kolejne przyjeżdżają albo wyjeżdżają, ale nigdy nie jest ich więcej jak dziesięć. Przestają wyłącznie we własnym towarzystwie, nie powodują kłopotów i z tego, co Bael i ja się dowiedzieliśmy, wynika, że nie zadają pytań. Do miasta zawitało też kilka Czerwonych sióstr; dwa razy. Wszystkim tym, które się zatrzymują w “Srebrnym Łabędziu”, towarzyszą Strażnicy, Czerwonym zaś nigdy. Przybywają w grupach po dwie albo trzy, pytają o mężczyzn kierujących się do Czarnej Wieży i po kilku dniach wyjeżdżają. Nie dowiedziawszy się wiele, powiedziałbym. Ta Czarna Wieża potrafi ukrywać swoje tajemnice równie dobrze jak forteca. Żadna z nich jak dotąd nie przysporzyła żadnych kłopotów, toteż osobiście wolałbym ich nie kłopotać, dopóki nie będę przekonany, że to konieczne.

— Nie o to mi chodziło — odparł powoli Rand. Usiadł naprzeciwko Bashere i zacisnął dłonie na oparciach krzesła, tak silnie, że aż rozbolały go stawy palców. Aes Sedai tutaj, Aes Sedai w Cairhien. Zbieg okoliczności? Lews Therin pomrukiwał niczym daleki grzmot na temat śmierci i zdrady. Będzie musiał ostrzec Taima Nie przed Aes Sedai w “Srebrnym Łabędziu” — o nich Taim z pewnością już wiedział; dlaczego o nich nie wspomniał? — tylko, że ma trzymać się od nich z daleka, że ma trzymać z daleka Asha’manów. Jeżeli Studnie Dumai miały stanowić koniec całej afery, to tutaj nie będzie żadnych nowych początków. Zbyt wiele rzeczy zdawało się wymykać spod kontroli. Im bardziej starał się je wszystkie ogarnąć, tym więcej ich przybywało i tym szybciej się wymykały. Prędzej czy później wszystko runie i roztrzaska się. Od tej myśli zaschło mu w gardle. Thom Merrilin nauczył go trochę żonglować, ale i tak nigdy nie był w tym najlepszy. A teraz musiał być naprawdę dobry. Miał wielką ochotę zwilżyć czymś gardło.

Dotarło do niego, że to ostatnie wymówił na głos, dopiero wtedy, gdy Jalani wyprostowała się z przysiadu i dumnymi krokami przeszła przez całą komnatę, do małego stolika, na którym stał wysoki, srebrny dzban. Napełniwszy puchar z kutego srebra, podeszła do Randa z uśmiechem, otwierając usta, kiedy go podawała. Spodziewał się usłyszeć jakieś opryskliwe słowa, a tymczasem na jej twarzy zaszła zmiana. Powiedziała tylko: “Car’a’carnie”, po czym wróciła do swojego miejsca wśród innych Panien, tak pełna godności, jakby naśladowała Dorindhę, a może Deirę. Somara zaczęła gestykulować w mowie dłoni, a wszystkie Panny dostały nagle czerwonych wypieków na twarzy i zagryzały wargi, żeby powstrzymać się od śmiechu. Wszystkie z wyjątkiem Jalani, której twarz była równie pąsowa.

Winny poncz smakował śliwkami. Rand pamiętał te wielkie, słodkie śliwki z sadów za rzeką; kiedy był mały, wspinał się na drzewa, żeby je zrywać... Odchyliwszy głowę w tył, opróżnił puchar. W Dwu Rzekach rosły śliwy, ale nie tworzyły sadów i z pewnością nie rosły za żadną rzeką.

“Zachowaj swoje przeklęte wspomnienia dla siebie” — warknął na Lewsa Therina. Mężczyzna w jego głowie zachichotał cicho, z jakiegoś powodu rozbawiony.

Bashere spojrzał krzywo na Panny, potem zerknął na Baela i jego żony, wszystkie beznamiętne jak kamień, pokręcił głową. Stosunki z Baelem układały mu się nieźle, ale Aielowie zasadniczo zadziwiali go.

— A mnie nikt nie poda niczego do picia? — zapytał, wstając, i poszedł sam sobie nalać. Upił tęgiego łyka, zamaczając w ponczu swoje długie wąsy. — O, to naprawdę chłodzi. Taim, jak się zdaje, werbuje wszystkich mężczyzn, którzy zechcą pójść za Smokiem Odrodzonym. Dał mi zacną armię, ludzi, którym brak tego wszystkiego, czego potrzebują ci twoi Asha’mani. Oni wszyscy rozmawiają z wytrzeszczonymi oczyma o przechodzeniu przez dziury w powietrzu, ale żaden nawet się nie zbliżył do Czarnej Wieży. Wypróbowuję na nich niektóre pomysły młodego Mata.

Rand zbył to, machając opróżnionym pucharem.

— Opowiedz mi o Dyelin. — Dyelin z Domu Taravin miała być następna w sukcesji do tronu, gdyby coś się przytrafiło Elayne, ale powiedział jej, że kazał sprowadzić Elayne do Caemlyn. — Jeżeli ona uważa, że może wziąć sobie Tron Lwa, to dla niej też potrafię znaleźć farmę.

— Wziąć sobie tron? — spytała z niedowierzaniem Deira, a jej małżonek roześmiał się głośno.

— Zupełnie się nie znam na obyczajach mieszkańców mokradeł — powiedział Bael — ale moim zdaniem ona tego nie zrobiła.

— Daleka jest od tego. — Davram przyniósł dzban, żeby dolać ponczu Randowi. — Niektórzy pośledniejsi lordowie i lady, którzy lubią nadskakiwać, opowiedzieli się za nią w Aringill. Ta Dyelin jest bardzo szybka. W ciągu czterech dni skazała na powieszenie dwóch przywódców za zdradę Dziedziczki Tronu Elayne, a dwudziestu innych kazała wychłostać. — Zaśmiał się z aprobatą. Jego żona pociągnęła nosem. Ona zapewne kazałaby ozdobić szubienicami całą drogę od Aringill do Caemlyn.

— W takim razie co to za gadanie o przejęciu przez nią władzy w Andorze? — spytał ostro Rand. — I o uwięzieniu Elenii i Naeana?

— To właśnie oni usiłowali zagarnąć tron = powiedziała Deira, a jej ciemne oczy zaiskrzyły się gniewnie.

Bashere przytaknął. Był o wiele spokojniejszy.

— Zaledwie przed trzema dniami. Kiedy dotarły wieści o koronacji Colavaere, a pogłoski z Cairhien, jakobyś udał się do Tar Valon, zaczęły brzmieć bardziej prawdziwie. Handel się odrodził, dlatego w powietrzu między Cairhien a Caemlyn fruwa tyle gołębi, że mógłbyś chodzić po ich grzbietach. — Odstawił dzban i wrócił do swego krzesła. — Naean ogłosił, że przejmuje Tron Lwa rankiem, Elenia w południe, a przed zachodem słońca Dyelin, Pelivar i Luan aresztowali ich oboje. Następnego dnia ogłosili, że Dyelin jest Regentką. W imieniu Elayne, do czasu jej powrotu. Większość Domów Andoru wyraziła poparcie dla Dyelin. Moim zdaniem niektórzy chcieliby, żeby to ona zasiadła na tronie, ale Aringill pilnuje, by nawet ci najpotężniejsi trzymali języki na wodzy. — Bashere przymknął jedno oko i wskazał Randa. — O tobie w ogóle nie mówią. Chyba trzeba tu mądrzejszej głowy niż moja, żeby orzec, czy to dobrze, czy źle.

Deira uśmiechnęła się chłodno, spoglądając z wyższością.

— Ci... służalcy... którym pozwoliłeś swobodnie korzystać z pałacu, zniknęli z miasta, jak się zdaje. Krążą pogłoski, jakoby niektórzy uciekli z Andoru. Powinieneś wiedzieć, że wszyscy popierali albo Elenię, albo Naeana.

Rand ostrożnie postawił swój napełniony po brzegi puchar na posadzce obok krzesła. Pozwolił zostać Lirowi, Arymilli i innym jedynie po to, by spróbowali nakłonić Dyelin i tych, którzy byli jej stronnikami, do współpracy. Ci nigdy nie zostawiliby Andoru takim jak lord Lir. Z czasem może się jeszcze uda, zwłaszcza po powrocie Elayne. Niemniej jednak sprawy przybierały coraz szybszy obrót, wymykając mu się z rąk. Ale z kolei nad niektórymi wciąż mógł zapanować.

— Fedwin, o ten tutaj, jest Asha’manem — powiedział. — Będzie przywoził mi wieści do Cairhien, jeżeli zajdzie taka potrzeba. — Swą wypowiedź uzupełnił wściekłym spojrzeniem rzuconym w stronę Melaine, która odwzajemniła się całkowicie obojętną miną. Deira patrzyła na Fedwina w taki sposób, jakby był martwym szczurem, którego jakiś nadgorliwy pies porzucił na jej dywanie. Davram i Bael byli bardziej dociekliwi; na widok ich min Fedwin usiłował się wyprostować. — Nie dopuśćcie, by ktoś się dowiedział, kim on jest — ciągnął Rand. — Dlatego właśnie nie nosi czerni. Tego wieczoru zabieram jeszcze dwóch do lorda Semaradrida i Wysokiego Lorda Weiramona. Przydadzą im się, kiedy dojdzie do potyczki z Sammaelem na Wzgórzach Doirlon. Ja natomiast będę musiał głowić się jeszcze jakiś czas, co zrobić z Cairhien. — I całkiem możliwe, że również z Andorem.

— Czy to oznacza, że nareszcie wyprawisz włócznie w drogę? — spytał Bael. — Wydasz rozkazy dziś wieczór?

Rand przytaknął, Bashere zaniósł się tubalnym śmiechem.

— O tak, ta okazja wymaga dobrego wina. Czy raczej wymagałaby, gdyby nie ten upał, który sprawia, że człowiekowi krew robi się gęsta jak owsianka. — Uśmiech zamienił się w grymas. — A żebym sczezł, jak ja żałuję, że nie mogę tam być. A jednak przypuszczam, że utrzymanie Caemlyn dla Smoka Odrodzonego to nie bagatela.

— Czy zawsze musisz być tam, gdzie błyskają obnażone ostrza, mój mężu? — W głosie Deiry słychać było sporo czułości.

— A co z jedną piątą? — spytał Bael. — Czy zgodzisz się na jedną piątą w Illian, kiedy Sammael upadnie? — Zgodnie z obyczajem Aielowie mogli zabrać jedną piątą wszystkiego, co znajdowało się w miejscu zajętym przy użyciu siły. Rand zabronił tego tu, w Caemlyn; nie oddałby Elayne miasta złupionego choćby tylko w takim stopniu.

— Dostaną jedną piątą — obiecał Rand, ale to nie o Sammaelu albo Illian myślał.

“Sprowadź prędko Elayne, Mat”. — To przebiegło mu przez głowę, nakładając się na rechot Lewsa Therina. — “Sprowadź ją rychło, zanim i Andor, i Cairhien wybuchną”.

8

Figurantka

— Musimy się jutro zatrzymać na cały dzień. — Egwene poprawiła się ostrożnie na swym składanym krzesełku; lubiło niekiedy składać się samoistnie. — Lord Bryne twierdzi, że armii kończy się żywność. W naszym obozie z pewnością brakuje wszystkiego.

Na drewnianym stoliku, tuż przed nią, płonęły dwie krótkie, łojowe świece. Stolik, też składany, by dzięki temu łatwo dawał się pakować, był przynajmniej mocniejszy od krzesła. Oprócz świec wnętrze namiotu, który służył jej za gabinet, oświetlała również lampa oliwna zawieszona na palu blisko szczytu. Mętne, żółte światło migotało, rzucając roztańczone, blade cienie na połatane, płócienne ściany, którym wiele brakowało do przepychu gabinetu Amyrlin w Białej Wieży, ale to jej akurat nie denerwowało. Prawdę powiedziawszy, samą jej osobę dzielił spory dystans od przepychu normalnie kojarzonego z Zasiadającą na ‘Tronie Amyrlin. Wiedziała bardzo dobrze, że stuła z siedmioma paskami okrywająca jej ramiona to jedyny dowód, na podstawie którego ktoś obcy mógłby uwierzyć, że jest Amyrlin. O ile by nie uznał, że to nadzwyczaj głupi dowcip. Dziwne rzeczy działy się w całej historii Białej Wieży — Siuan opowiadała jej niektóre sekretne szczegóły — ale z pewnością nic aż tak dziwnego jak pojawienie się jej osoby.

— Lepiej cztery albo pięć dni — zadumała się Sheriam, przypatrując się stercie papierów leżących na jej kolanach. Lekko pulchna, z wystającymi kośćmi policzkowymi i skośnymi, zielonymi oczyma, w ciemnozielonej sukni do konnej jazdy, jakimś sposobem wyglądała jednocześnie elegancko i rozkazująco, mimo iż przysiadła na jednym z dwóch chwiejnych zydli ustawionych przed stolikiem Egwene. Wystarczyłoby zamienić jej wąską, błękitną stułę Opiekunki Kronik na stułę Amyrlin i każdy uznałby z miejsca, że nosi ją zgodnie z prawem. Czasami rzeczywiście zdawała się uważać, że ta pasiasta stuła spoczywa na jej ramionach. — A może jeszcze dłużej. Przydałoby się uzupełnić zapasy.

Siuan, która siedziała na drugim chybotliwym zydlu, nieznacznie potrząsnęła głową, ale Egwene nie potrzebowała podpowiedzi.

— Jeden dzień.

Mogła mieć tylko osiemnaście lat i mogło jej wiele brakować do prawdziwego przepychu Amyrlin, ale nie była idiotką. Zbyt wiele sióstr skwapliwie korzystało z wszelkich wymówek na zrobienie postoju — w tym zbyt wiele Zasiadających — i gdyby zatrzymywali się na dłuższy czas, ruszenie ich z miejsca mogłoby okazać się niemożliwe. Sheriam otworzyła usta.

— Jeden, córko — stwierdziła stanowczym tonem Egwene. Cokolwiek Sheriam sobie myślała, fakt był taki, że Sheriam Bayanar była Opiekunką Kronik, a Egwene al’Vere Zasiadającą na Tronie Amyrlin. Tylko jak zmusić Sheriam, żeby to nareszcie pojęła? I jeszcze Komnatę Wieży; to było jeszcze trudniejsze. Miała ochotę warczeć, krzyczeć albo wręcz czymś rzucać, ale nie minęło nawet półtora miesiąca, a już nabrała doświadczenia w kontrolowaniu wyrazu twarzy i brzmienia głosu. — Jeżeli zostaniemy na dłużej, ogołocimy doszczętnie całą okolicę. Nie skażę tutejszych mieszkańców na głód. A gdy rozpatrzyć sprawę z praktycznej strony, to jeśli weźmiemy od nich za dużo, nawet płacąc, zrewanżują się nam tysiącem problemów.

— Napaści na stada i złodzieje przy wozach z zapasami — mruknęła Siuan. Nie patrzyła na nikogo, tylko wbiła wzrok w swoje dzielone spódnice, zdając się myśleć na głos. — Będą strzelać do naszych straży pod osłoną nocy albo na przykład podkładać ogień pod wszystko, do czego się dobiorą. Zły interes. Ludzie głodni prędko popadają w desperację. — Identyczne powody lord Bryne podał Egwene, ujęte niemalże w te same słowa.

Kobieta o ognistych włosach obrzuciła Siuan twardym spojrzeniem. Wiele sióstr przeżywało ciężkie chwile w kontaktach z Siuan. Jej twarz była prawdopodobnie najlepiej znana w całym obozie, dostatecznie młoda, by pasować do sukni Przyjętej albo nawet nowicjuszki, skoro już o tym mowa. Taki był efekt uboczny ujarzmienia, aczkolwiek wiele sióstr o tym nie wiedziało; Siuan niemalże nie mogła zrobić kroku, żeby siostry nie gapiły się na nią jak na byłą Zasiadającą na Tronie Amyrlin, pozbawioną stanowiska i odciętą od saidara, a potem Uzdrowioną, dzięki czemu odzyskała przynajmniej część swych umiejętności, podczas gdy wszyscy uważali, że to niemożliwe. Wiele powitało ją ciepło, kiedy na powrót stała się siostrą, zarówno z sympatii do niej samej, jak i z powodu tego cudu, który pozwalał żywić nadzieję wbrew temu, czego każda Aes Sedai bała się bardziej niż śmierci. Tyle samo jednakże albo nawet i więcej sióstr ledwie ją tolerowało, względnie traktowało protekcjonalnie, albo czyniło jedno i drugie, obwiniając ją za ich obecną sytuację.

Sheriam zaliczała się do tych, które uważały, że Siuan powinna pouczyć nową, młodą Amyrlin odnośnie protokołu i tym podobnych rzeczy, czyli zrobić coś, czego zdaniem wszystkich nienawidziła, a poza tym trzymać usta zamknięte tak długo, aż jej nie wezwą. Była teraz kimś gorszym, utraciła prawo do tytułu Amyrlin i brakowało jej dawnej siły we władaniu Mocą. Wedle zapatrywań Aes Sedai w takim traktowaniu nie było żadnego okrucieństwa. Przeszłość to przeszłość; co było, minęło, i należy się z tym pogodzić. Wszystko inne mogło jedynie spowodować jeszcze większy ból. Aes Sedai zasadniczo akceptowały zmianę powoli, ale kiedy już ją zaakceptowały, zazwyczaj postępowały tak, jakby stanowiła regułę istniejącą od zawsze.

— Jeden dzień, Matko, tak jak mówisz — westchnęła na koniec Sheriam, lekko skłaniając głowę. Mniej z uległości, Egwene była pewna, a bardziej po to, by ukryć grymas niezadowolenia wywołany jej uporem. Będzie tolerować takie grymasy pod warunkiem, że będzie im towarzyszyło zrozumienie. Na razie musiała się godzić.

Siuan też skłoniła głowę. Żeby ukryć uśmiech. Każda siostra mogła być mianowana na dowolne stanowisko, ale obowiązujący wśród nich porządek dziobania traktowano dość rygorystycznie i Siuan zajmowała w nim o wiele niższą pozycję niż kiedyś. Był to jeden z powodów.

Identyczne dokumenty, jak te, które spoczywały na kolanach Sheriam, leżały również na kolanach Siuan i na stole przed Egwene. Sprawozdania z wszystkiego, poczynając od zapasów świec i worków z fasolą, a kończąc na kondycji koni; oprócz tego raporty tej samej treści dotyczące armii lorda Garetha. Obozowisko armii otaczało obozowisko Aes Sedai, oddzielone pierścieniem o szerokości może dwudziestu kroków, ale pod wieloma względami mogłaby je dzielić cała mila. O dziwo, lord Bryne upierał się przy tym rozdzieleniu tak samo jak siostry. Aes Sedai nie chciały, żeby wśród ich namiotów wałęsali się żołnierze, w tym wielu niedomytych analfabetów i rozrabiaków, często o lepkich palcach, i jak się zdawało, żołnierze ze swej strony nie życzyli sobie, by Aes Sedai kręciły się w ich obozie — aczkolwiek, zapewne całkiem roztropnie, taili swoje powody. Maszerowali na Tar Valon, żeby obalić tę, która uzurpowała sobie prawo do Tronu Amyrlin i na jej miejsce wynieść Egwene, jednak mało który czuł się swobodnie w obecności Aes Sedai. Podobnie zresztą jak zwykłe kobiety.

Sheriam byłaby zapewne co najmniej urzeczona, gdyby udało jej się przejąć te wszystkie drobne sprawy z rąk Egwene. Tyle też powiedziała, wyjaśniając, jakie one są drobne, i że Zasiadająca na Tronie Amyrlin nie powinna zawracać sobie głowy codziennymi błahostkami. Siuan ze swej strony oświadczyła, że dobra Amyrlin zwraca na nie uwagę, ale nie stara się powielać pracy tuzinów sióstr i urzędników, tylko każdego dnia sprawdza coś innego. Takim sposobem zyskuje właściwe pojęcie odnośnie do tego, co się dzieje i co trzeba zrobić, zanim zaczną do niej przybiegać z wieścią, że kryzys osiągnął już takie rozmiary, że wszystko rozpada się na kawałki. Siuan nazywała to wyczuwaniem, w którą stronę wieje wiatr. Dopilnowanie, by te raporty do niej docierały, potrwało kilka tygodni, i Egwene była pewna, że kiedy je odda pod kontrolę Sheriam, już nigdy niczego się nie dowie, dopóki dana sprawa nie zostanie załatwiona. O ile zostanie załatwiona.

Milczenie przeciągało się; czytały następny dokument ze swoich plików.

Nie były same. Na poduszkach pod ścianą namiotu siedziała Chesa.

— Słabe światło szkodzi oczom — mruknęła niemalże do siebie, podnosząc w górę jedną z jedwabnych pończoch Egwene, które właśnie cerowała. — Nikt mnie nigdy nie przyłapie na niszczeniu sobie wzroku od czytania w tak słabym świetle. — Pokojówka Egwene, krępa niemalże, z iskrą w oczach i wesołym uśmiechem, zawsze starała się ukradkiem podrzucić Amyrlin jakąś radę, w taki sposób, jakby mówiła o sobie. Mogła uchodzić za służącą Egwene od dwudziestu lat, a nie od zaledwie dwóch miesięcy, i trzykrotnie, a nie zaledwie dwukrotnie od niej starszą. Egwene podejrzewała, że tego wieczoru Chesa odezwała się po to tylko, żeby przerwać milczenie. Od ucieczki Logaina w obozie wyczuwało się pewne napięcie. Mężczyzna, który potrafi przenosić, otoczony tarczą i ścisłą strażą, a jednak wyparował niczym mgła. Wszyscy odchodzili od zmysłów, zastanawiając się, jak tego dokonał, zastanawiając się, gdzie jest i co zamierza. Egwene żałowała bardziej niż inni, że nie zna odpowiedzi na te pytania.

Sheriam zwinęła dokumenty i spojrzała krzywo na Chesę; nie pojmowała, dlaczego Egwene pozwala swej pokojówce uczestniczyć w tych spotkaniach, a jeszcze mniej, dlaczego pozwala jej tak swobodnie trajkotać. Zapewne w ogóle nie przyszło jej do głowy, że obecność Chesy oraz jej gadanina często wyprowadzają ją z równowagi na tyle skutecznie, że Egwene może dzięki temu zbywać rady, z których nie chciała skorzystać, i odkładać decyzje, których nie chciała podejmować, przynajmniej nie w takim kształcie, w jakim formułowała je Sheriam. Taki pomysł z całą pewnością nigdy nie przyszedł do głowy Chesie. Uśmiechnęła się przepraszająco i wróciła do cerowania, co jakiś czas mrucząc do siebie.

— Jeżeli będziemy tak to ciągnąć, Matko — rzekła chłodno Sheriam — być może uda nam się skończyć przed świtem.

Wpatrzona w kolejny arkusz papieru Egwene rozmasowała sobie skronie. Chesa miała chyba rację z tym światłem. Zanosiło się na kolejny atak bólu głowy. Całkiem zresztą możliwe, że spowodowany przez ten raport, w którym szczegółowo podano, ile zostało im pieniędzy. Opowieści, które czytała, nigdzie nie wspominały, ile potrzeba pieniędzy na utrzymanie armii. Do tej kartki zostały przypięte listy od dwóch Zasiadających, Romandy i Lelaine, w których sugerowały, by nie płacić żołnierzom tak często, by płacić im, mówiąc wprost, mniej. Więcej niż sugerowały, jako że obie były kimś więcej niż zwykłymi dwiema Zasiadającymi. Inne Zasiadające szły wszędzie tam, gdzie one, o ile nie wszystkie siostry, i jedyną, na którą Egwene mogła liczyć, i to wcale nie do końca, była Delana. Był to jeden z rzadkich przypadków, kiedy Lelaine i Romanda zgodziły się ze sobą w czymkolwiek; nie mogły wybrać gorszej sprawy. Niektórzy żołnierze złożyli przysięgi, ale większość była tutaj dla żołdu i być może nadziei zdobycia łupów.

— Żołnierzom należy płacić tak jak dotąd — mruknęła Egwene, mnąc oba listy. Nie zamierzała dopuścić, by jej armia stopniała, choćby nawet musiała pozwolić, by żołnierze brali łupy.

— Jak rozkażesz, Matko. — Oczy Sheriam zaiskrzyły się z zadowolenia. Musiała dostrzec przyszłe kłopoty, każdy, kto uznałby ją za mniej niż bardzo inteligentną, popadłby w wielkie tarapaty, ale miała jeden czuły punkt. Gdyby Romanda albo Lelaine orzekły, że słońce wschodzi, Sheriam najprawdopodobniej twierdziłaby, że zachodzi; miała w Komnacie tyle samo wpływów co one obecnie, może nawet więcej, dopóki nie doszło między nimi do zawieszenia broni w tej kwestii. Naturalnie istniała tu równowaga; te dwie bez namysłu torpedowały wszystko, co proponowała Sheriam. Co, jak by nie było, miało pewne zalety.

Egwene zaczęła bębnić palcami po stole; powstrzymała się z wielkim wysiłkiem. Należało znaleźć pieniądze — gdzieś, jakoś — ale Sheriam nie mogła zobaczyć, że ona się tym przejmuje.

— Ta nowa kobieta jeszcze się nauczy — mruknęła Chesa znad swojej robótki. — Naturalnie Tairenianie zawsze zadzierają nosa, ale Selame wie, czego się wymaga od pokojówki lady. Meri i ja szybko ją utemperujemy. — Sheriam z irytacją przewróciła oczami.

Egwene uśmiechnęła się do siebie. Egwene al’Vere z trzema pokojówkami do dyspozycji; równie niewiarygodne jak stuła. Ale ten uśmiech trwał tylko tyle, ile jedno uderzenie serca. Pokojówkom też trzeba płacić. Drobną sumę, jeśli ją porównać z żołdem dla trzydziestu tysięcy żołnierzy, a poza tym Amyrlin raczej nie mogła sama robić sobie prania albo naprawiać bielizny, niemniej jednak Egwene znakomicie dałaby sobie radę tylko z Chesą. Gdyby to zależało od niej. Niecały tydzień wcześniej Romanda zadecydowała, że Amyrlin potrzebuje jeszcze jednej służącej i znalazła Meri wśród uchodźców, którzy gromadzili się w każdej wiosce, dopóki ich stamtąd nie wypędzono, a Lelaine, która nie chciała być gorsza, pozyskała z tego samego źródła Selame. Obie kobiety zostały wciśnięte do maleńkiego namiociku Chesy, zanim Egwene w ogóle się dowiedziała, że istnieją.

Cała procedura była niewłaściwa: trzy pokojówki, kiedy brakowało srebra, żeby opłacić armię w połowie drogi do Tar Valon, wybrane dla niej bez żadnej dyskusji. I jeszcze fakt, że miała przecież jedną pokojówkę, która nie dostawała ani miedziaka. Wszyscy w każdym razie wierzyli, że Marigan to pokojówka Amyrlin.

Wymacała ukradkiem swój mieszek przy pasie, a potem schowaną wewnątrz bransoletę. Powinna nosić ją częściej, to jej obowiązek. Wyjęła bransoletę i wsunęła ją na przegub dłoni; kółko ze srebra było tak wykonane, że zapięcie stawało się niewidoczne, kiedy je zamknięto. Wykonana z użyciem Jedynej Mocy bransoleta zatrzasnęła się pod stołem, a ona natychmiast nabrała ochoty, żeby ją ściągnąć.

Do zakamarka jej umysłu wlały się niczym powódź emocje, emocje i świadomość — jakby do maleńkiej kieszonki w umyśle, tak to sobie wyobrażała. Czy wcale nie musiała sobie wyobrażać; wszystko było aż nadto realne. Bransoleta — połowa a’dam — tworzyła więź miedzy nią a kobietą, która nosiła drugą połowę, srebrny naszyjnik, którego tamta nie mogła zdjąć sama. Stanowiły dwuosobowy krąg nie wymagający obejmowania saidara, przy czym to Egwene kierowała w nim zawsze za pomocą bransolety. “Marigan” w danym momencie spała, z obolałymi od chodzenia przez cały dzień stopami i przez wszystkie minione dni, ale nawet wtedy, kiedy spała, strach wylewał się z niej z równą siłą; jedynie nienawiść potrafiła dorównać natężeniu tego strumienia, który sączył się przez a’dam. Niechęć Egwene brała się właśnie z tego ustawicznego wgryzania się w paniczny strach tamtej kobiety, z tego, że sama kiedyś nosiła drugi koniec a’dam i z tego, że wiedziała, kim jest kobieta na drugim końcu. Nie znosiła tego wymuszonego uczestnictwa w jakiejkolwiek cząstce jej duszy.

Jedynie trzy kobiety w obozie wiedziały, że Moghedien wzięto do niewoli i ukryto wśród Aes Sedai. Gdyby to wyszło na jaw, Moghedien zostałaby osądzona, ujarzmiona i stracona, Egwene mogłaby znaleźć się w niewiele lepszej sytuacji, a razem z nią również Siuan i Leane. To były te pozostałe, które wiedziały. W najlepszym razie zerwano by z niej stułę.

“Będę miała dużo szczęścia — pomyślała ponuro — jeżeli za ukrywanie Przeklętej przed sprawiedliwością czeka mnie tylko degradacja do Przyjętych”.

Mimo woli przejechała kciukiem po złotym pierścieniu ze Złotym Wężem, który nosiła na palcu wskazującym prawej dłoni.

Niemniej jednak taka kara, nawet jeśli możliwa, była raczej nieprawdopodobna. Uczono ją wprawdzie, że na Zasiadającą na Tronie Amyrlin wybierano najmądrzejszą z sióstr, a mimo to wiedziała, jak jest naprawdę. Wybór Amyrlin kontestowano równie zażarcie, jak wybór burmistrza w Dwu Rzekach, a może nawet i bardziej; nikt się nie odważył sprzeciwić jej ojcu w Polu Emonda, ale słyszała o wyborach w Deven Ride i Taren Ferry. Siuan została wyniesiona do godności Amyrlin tylko dlatego, że wszystkie trzy, które ją poprzedzały, umierały zaledwie po kilku latach zasiadania na Tronie Amyrlin. Komnata chciała kogoś młodego. Mówienie o wieku którejś siostry było jak wymierzenie jej policzka, a jednak Egwene zaczęła nabierać jakiegoś pojęcia odnośnie do tego, jak długo żyją Aes Sedai. Rzadko którą wybierano na Zasiadającą, jeżeli przedtem nie nosiła szala przez co najmniej siedemdziesiąt albo osiemdziesiąt lat, a Amyrlin musiała go nosić jeszcze dłużej. Tak więc kiedy Komnata utknęła w martwym punkcie, bo mogła wybierać jedynie między czterema siostrami wyniesionymi do godności Aes Sedai mniej niż pięćdziesiąt lat temu, a Seaine Herimon z Białych wysunęła kandydaturę kobiety, która nosiła szal zaledwie jedną dekadę, wówczas Zasiadające opowiedziały się za Siuan, być może zarówno z powodu zmęczenia, jak i ze względu na kwalifikacje, jakimi wykazała się w pracach administracyjnych.

Ale czemu opowiedziały się właśnie za Egwene al’Vere, która w wielu oczach powinna być jeszcze nowicjuszką? Bo była w ich oczach figurantką, którą z łatwością można kierować, dzieckiem, które wychowało się w tej samej wiosce co Rand al’Thor. To ostatnie z całą pewnością wpłynęło na decyzję. Nie odbiorą jej stuły, ale przekona się, że ten skromny autorytet, który do tej pory udało jej się zdobyć, przepadł. W rzeczy samej między Romandą, Lelaine i Sheriam mogłoby dojść do wymiany ciosów, po której zaczną nią wspólnie dyrygować, trzymając przy tym ciasno za kark.

— Taką samą bransoletę widziałam na ręce Elayne. — Papiery na kolanach Sheriam zaszeleściły, kiedy się pochyliła, by móc się lepiej przyjrzeć. — I Nynaeve. Dzieliły się nią, o ile sobie przypominam.

Egwene wzdrygnęła się. To była beztroska z jej strony.

— To jest ta sama bransoleta. Pamiątka, którą mi dały przed wyjazdem. — Obróciwszy srebrne kółko wokół przegubu, poczuła ukłucie winy. Bransoleta z pozoru składała się z części, ale połączonych tak przemyślnie, że nie można się było zorientować, w jaki sposób. Prawie wcale nie myślała o Nynaeve albo Elayne od czasu ich wyjazdu do Ebou Dar. Może powinna ściągnąć je z powrotem. Poszukiwania chyba nie szły im dobrze, mimo że zaprzeczały. Ale z kolei, gdyby tak znalazły to, czego szukały...

Sheriam marszczyła brwi, ale Egwene nie umiała orzec, czy to przez bransoletę, czy z innego powodu. Nie mogła dopuścić, by Sheriam zaczęła się za bardzo zastanawiać nad bransoletą; jeżeli kiedyś zauważy, że naszyjnik noszony przez Marigan stanowi z nią komplet, to zacznie zadawać boleśnie niewygodne pytania.

Egwene wstała i obeszła stół, wygładzając przy tym spódnicę. Siuan zdobyła tego dnia kilka informacji; jedną z nich można było znakomicie wykorzystać właśnie w tej chwili. Nie ona jedna miała jakieś tajemnice. Sheriam zrobiła zdziwioną minę, kiedy Egwene przystanęła trochę za blisko niej.

— Córko, dowiedziałam się, że kilka dni po przybyciu Siuan i Leane do Salidaru, wyjechało dziesięć sióstr, po dwie z każdej Ajah z wyjątkiem Błękitnych. Dokąd one pojechały i po co?

Sheriam nieznacznie zmrużyła oczy, ale nosiła swój spokój równie swobodnie jak suknię.

— Matko, raczej nie pamiętam wszystkich...

— Tylko bez wykrętów, Sheriam. — Egwene podeszła nieco bliżej, tak że ich kolana prawie się stykały. — Żadnych kłamstw przez pominięcie faktów. Sama prawda.

Gładkie czoło Sheriam przeciął mars.

— Matko, nawet gdybym wiedziała, to przecież ty nie możesz zaprzątać sobie głowy każdym drobnym...

— Prawda, Sheriam. Cała prawda. Czy mam wypytać Komnatę, dlaczego nie mogę usłyszeć prawdy od swojej Opiekunki? Wyciągnę ją z ciebie, córko, w taki czy inny sposób. Wyciągnę.

Sheriam gwałtownie się obejrzała, jakby poszukiwała drogi ucieczki. Jej wzrok padł na Chesę, skuloną nad szyciem, i w tym momencie westchnęła z ulgą.

— Matko, jestem pewna, że jutro, kiedy będziemy same, wytłumaczę ci wszystko ku twemu zadowoleniu. Muszę wpierw porozmawiać z kilkoma siostrami.

Które wymyślą, co Sheriam ma jej jutro powiedzieć.

— Chesa — poprosiła Egwene — zechciej zaczekać na zewnątrz. — Chesa, która zdawała się tak skupiona na swojej pracy, że nie zwracała uwagi na nic innego, — natychmiast poderwała się na nogi i niemal wybiegła z namiotu. Kiedy Aes Sedai się sprzeczały, każdy, kto miał bodaj połowę mózgu, uchodził w jakieś inne miejsce. — Proszę bardzo, córko — powiedziała Egwene. — Prawda. Wszystko, co wiesz. To jak najbardziej prywatna rozmowa — dodała, kiedy Sheriam zerknęła na Siuan.

Sheriam przez chwilę poprawiała spódnice, czy właściwie skubała je nerwowo, unikając wzroku Egwene, bez wątpienia zastanawiając się nad unikami. Ale Trzy Przysięgi pochwyciły ją w pułapkę. Nie mogła powiedzieć ani jednego słowa nieprawdy i niezależnie od tego, co sobie myślała o prawdziwej pozycji Egwene, od knowań za jej plecami do jawnego zanegowania autorytetu była daleka droga. Nawet Romanda przestrzegała zasad dobrego wychowania.

Zrobiwszy głęboki wdech, Sheriam splotła dłonie na podołku i przemówiła zdawkowym tonem, prosto w pierś Egwene.

— Kiedy się dowiedziałyśmy, że to Czerwone Ajah są odpowiedzialne za osadzenie Logaina w roli fałszywego Smoka, uznałyśmy, że coś trzeba z tym zrobić. — To “my” oznaczało zapewne niewielką koterię sióstr, które Sheriam zgromadziła wokół siebie; Carlinya, Beonin i wszystkie pozostałe miały w Komnacie takie same wpływy jak Zasiadające, o ile nawet nie większe. — Elaida wystosowała do wszystkich sióstr listy z żądaniem powrotu do Wieży, więc wybrałyśmy dziesięć sióstr, które miały to zrobić, najszybciej jak się da. Najprawdopodobniej już dawno temu tam dotarły. Mają dyskretnie dopilnować, by wszystkie siostry w Wieży poznały prawdę o tym, co Czerwone zrobiły z Logainem. Nie... — Zawahała się, po czym dokończyła pospiesznie: — Nawet Komnata o nich nie wie.

Egwene cofnęła się i znowu rozmasowała sobie skronie. Dyskretnie dopilnować. W nadziei, że uda się obalić Elaidę. Nawet nie taki zły plan; mógł się powieść. Ale cały proces zapewne potrwa wiele lat. A poza tym większości sióstr się wydawało, że im dłużej będą żyły, tak naprawdę nie robiąc nic, tym lepiej. I jeśli jeszcze starczy im czasu, przekonają świat, że w Białej Wieży nie doszło do żadnego rozłamu. Może więc, jeśli dać im dość czasu, jakoś wszystko naprawią i będzie tak, jakby nic się nie stało.

— Dlaczego trzymacie to w tajemnicy przed Komnatą, Sheriam? Nie sądzisz chyba, że któraś zdradziłaby Elaidzie wasz plan? — Jedna połowa sióstr popatrywała z ukosa na drugą połowę, ze strachu, że są wśród nich zwolenniczki Elaidy. Częściowo ze strachu przed tym właśnie.

— Matko, siostra, która by stwierdziła, że to, co robimy, jest błędem, nie nadawałaby się raczej na Zasiadającą. Każda taka dawno temu by odeszła. — Sheriam nie uspokoiła się, ale jej głos nabrał cierpliwej, pouczającej barwy, dzięki której, jak jej się zdawało, miała najsilniejszy wpływ na Egwene. Zazwyczaj jednak bywała bardziej pomysłowa, gdy przychodziło do zmiany tematu. — Te podejrzenia to najgorszy problem, z jakim się aktualnie borykamy. Nikt nikomu nie ufa, tak naprawdę. Gdybyśmy tylko mogły...

— Czarne Ajah — wtrąciła cicho Siuan. — Od nich człowiekowi stygnie krew, jakby mu srebrawa wpełzła pod spódnicę. Kto może wiedzieć, która należy do Czarnych, i kto wie, do czego Czarne siostry są zdolne?

Sheriam rzuciła jeszcze jedno twarde spojrzenie na Siuan, ale po jakiejś chwili cała siła jakby z niej wyciekła. Czy raczej przepełniające ją napięcie ustąpiło miejsca napięciu innego rodzaju, powodowanemu czym innym. Zerknęła na Egwene, a potem z niechęcią przytaknęła głową. Sądząc po kwaśnym grymasie jej ust, uciekłaby się do kolejnego uniku, gdyby nie było jasne, że Egwene tego nie zdzierży. Większość sióstr w obozie już uwierzyła, ale po dobrych trzech tysiącach lat zaprzeczania istnieniu Czarnych Ajah, ta wiara przyprawiała je o mdłości. I niezależnie od tego, w co wierzyły, prawie żadna nie miała ochoty poruszać tematu.

— Należy postawić sobie pytanie, Matko — ciągnęła Siuan — co się stanie, jeśli Komnata rzeczywiście się dowie. — Zdawała się znowu myśleć na głos. — Nie wyobrażam sobie, by jakakolwiek Zasiadająca przełknęła wymówkę, jakoby nie można jej było o niczym powiedzieć, bo przecież może być po stronie Elaidy. A co do oskarżenia, że mogłaby należeć do Czarnych Ajah... Tak, myślę, że porządnie się zdenerwują.

Sheriam zbladła lekko. Aż dziw brał, że śmiertelnie nie zbielała. Słowo “zdenerwują” nawet w małej części tego nie opisywało. Tak, Sheriam miałaby do czynienia z czymś znacznie gorszym niźli zdenerwowaniem, gdyby ta sprawa wyszła na jaw.

Nadszedł czas, żeby wykorzystać przewagę, ale Egwene przyszło do głowy jeszcze jedno pytanie. Jeżeli Sheriam i jej przyjaciółki wysłały — kogo właściwie? Nie szpiegów. Fretki raczej, wysłane w pogoń za szczurami — jeżeli więc Sheriam wysłała fretki do Białej Wieży, to czy mogła...?

Nagłe ukłucie bólu w kieszonce doznań ukrytej gdzieś w zakamarku głowy sprawiło, że wszystko inne zaczęło jakby fruwać. Ten ból byłby ją sparaliżował, gdyby poczuła go bezpośrednio. A tak tylko oczy wyszły jej z orbit. Mężczyzna, który potrafił przenosić, dotykał naszyjnika na szyi Moghedien; w połączeniu tego typu mężczyzna nie mógł uczestniczyć. Ból i coś, czego Moghedien dotychczas nie odczuwała. Nadzieja. A potem wszystko ustało, świadomość, emocje. Ktoś zdjął naszyjnik.

— Ja... potrzebuję świeżego powietrza — wybąkała. Sheriam zaczęła się podnosić i razem z nią Siuan, ale pokazała im skinieniem ręki, że mają zostać. — Nie, chcę być sama — zaprotestowała pospiesznie. — Siuan, dowiedz się wszystkiego, co Sheriam wie na temat fretek. Światłości, miałam na myśli te dziesięć sióstr. — Obie wytrzeszczyły oczy, ale, dzięki Światłości, nie podążyły za nią, kiedy porwała z haka latarnię i natychmiast wyszła.

Amyrlin nie uchodziło biegać, a mimo to Egwene była tego bliska; podkasała spódnice i ruszyła przed siebie, nieledwie truchtając. Bezchmurne niebo sprawiało, że księżyc świecił jaskrawo, znacząc namioty i wozy cieniami. Większość ludzi w obozowisku spała, ale tu i ówdzie nadal płonęły małe ogniska. Kręciła się przy nich garstka Strażników, kilku służących: zbyt wielu ludzi mogłoby zauważyć, jak biegnie. Propozycja pomocy była ostatnią rzeczą, jaką chciała w tym momencie usłyszeć. Dotarło do niej, że dyszy, ale ze strachu, a nie z wyczerpania.

Zaglądając do maleńkiego namiotu “Marigan”, stwierdziła, że nie ma w nim nikogo. Koce tworzące legowisko zostały odrzucone przez kogoś, kto się bardzo śpieszył.

“A jeśli ona jeszcze tu gdzieś jest? — zastanowiła się. — Bez naszyjnika i w towarzystwie tego, kto ją uwolnił?”

Cała drżąc, wycofała się powoli. Moghedien miała dość powodów, żeby jej nie cierpieć, bardzo osobistych powodów, a jedyna siostra, która dorównałaby w pojedynkę Przeklętej, kiedy w ogóle była w stanie przenosić, znajdowała się w Ebou Dar. Moghedien mogła zabić Egwene i nikt by tego nawet nie zauważył; gdyby jakaś Aes Sedai wyczuła przenoszenie, nie dostrzegłaby w tym niczego niezwykłego. Co gorsza, Moghedien mogłaby wcale jej nie zabić. I nikt by o niczym nie wiedział dopóty, dopóki by nie odkryto, że obydwie zniknęły.

— Matko — marudziła za jej plecami Chesa — nie powinnaś wychodzić na nocne powietrze. Nocne powietrze to złe powietrze. Mogłam przecież przyprowadzić Marigan, jeśli chciałaś się z nią widzieć.

Egwene omal nie podskoczyła. Nie miała pojęcia, że Chesa za nią idzie. Przyjrzała się ludziom przy najbliższych ogniskach. Zebrali się tu w poszukiwaniu towarzystwa, nie zaś ciepła w tym niemiłosiernym upale, i wprawdzie nie siedzieli blisko, ale któryś mógł zauważyć, kto wszedł do namiotu “Marigan”. Rzadko miewała gości, a mężczyźni nie odwiedzali jej nigdy. Mężczyzna zostałby zauważony.

— Myślę, że ona uciekła, Chesa.

— A to nikczemna kobieta! — zakrzyknęła Chesa. — Zawsze powtarzałam, że ma wredne usta i podstępne spojrzenie. Oczy jej biegały jak złodziejowi, kiedy człowiek na nią spojrzał. Głodowałaby przy drodze, gdyby nie ty. Żadnej wdzięczności!

Doszła za nią aż do namiotu, w którym Egwene spała, po drodze cały czas zrzędząc na temat nikczemności w ogóle i niewdzięczności “Marigan” w szczególności, a także radząc, jak należy traktować takie osoby; miała na myśli coś pośredniego między ćwiczeniem ich rózgą tak długo, aż się nie opamiętają, a pozbyciem się ich, zanim same zdążą uciec. I wszystko to okrasiła jeszcze uwagą, że Egwene powinna sprawdzić, czy ma swoją biżuterię.

Egwene ledwie ją słyszała. Myśli jej wirowały. To przecież nie mógł być Logain? Nie mógł wiedzieć o Moghedien, a zresztą nie wróciłby po to, żeby ją ratować. A może jednak? Ci mężczyźni, których skrzykiwał Rand, ci Asha’mani. We wszystkich wioskach plotkowano szeptem o Asha’manach i Czarnej Wieży. Większość sióstr starała się udawać, że dziesiątki mężczyzn, którzy potrafią przenosić, zebranych w jednym miejscu, są im obojętne — to, co w tych opowieściach było najgorsze, musiało zostać wyolbrzymione; plotki zawsze wyolbrzymiały — ale Egwene czuła, jak palce u stóp kurczą jej się ze strachu za każdym razem, gdy o nich pomyślała. Jakiś Asha’man mógł przecież... Tylko po co? Skoro Logain nie wiedział, to skąd taki miałby wiedzieć?

Starała się uniknąć jedynego sensownego wniosku. Że zaszło coś znacznie gorszego niż powrót Logaina, względnie pojawienie się Asha’manów. Że Moghedien została uwolniona przez jednego z Przeklętych. Wedle Nynaeve, Rahvin zginął z ręki Randa, który podobno zabił też Ishamaela. A także Aginora i Balthamela. Moiraine zabiła Be’lala. A zatem wśród mężczyzn pozostawali jedynie Asmodean, Demandred i Sammael. Sammael był w Illian. Nikt poza tym nie wiedział, gdzie są pozostali, względnie któraś z pozostałych przy życiu kobiet. Moiraine uśmierciła również Lanfear, a może obie się wzajem uśmierciły, ale na ile ktoś się w tym orientował, pozostałe kobiety nadal żyły. Tylko że to nie była kobieta. To był mężczyzna. Który`? Już dawno temu opracowano plany na wypadek, gdyby któryś z Przeklętych zaatakował obóz. Żadna z obecnych tu sióstr nie dorównałaby Przeklętemu w pojedynkę, ale połączone w kręgi mogłyby całkiem zmienić bieg rzeczy i każdy Przeklęty, który wszedłby do ich obozu, stwierdziłby, że otaczają go z wszystkich stron. Przeklęty albo Przeklęta. Przeklęci z jakiegoś powodu nie zdradzali żadnych objawów starzenia się. Być może był to jakiś efekt związków z Czarnym. Oni...

Takie myśli sprawiały, że ciarki przebiegały jej po grzbiecie. Musi koniecznie zacząć myśleć jasno.

— Chesa?

— ...wyglądasz, jakby znowu dopadł cię ból i trzeba ci było rozmasować skronie... Tak, Matko?

— Znajdź Siuan i Leane. Każ, żeby do mnie przyszły, tylko nie pozwól, żeby ktoś cię usłyszał.

Uśmiechnięta Chesa dygnęła i wypadła na zewnątrz. Raczej nie była w stanie uniknąć prądów, które wirowały wokół Egwene, ale uważała wszystkie te spiski i knowania za coś zabawnego. Nie znaczyło to, że wiedziała coś więcej ponad to, co działo się na powierzchni. Egwene nie wątpiła w jej lojalność, ale Chesa mogła jeszcze zmienić zdanie na temat tego, co jest podniecające; wystarczy, że się dowie, co kryje otchłań pod tymi prądami.

Egwene przeniosła, żeby zapalić lampy oliwne w namiocie, po czym zdmuchnęła latarnię i odstawiła do kąta. Może i wystarczy, że zacznie myśleć jasno, ale i tak ciągle miała wrażenie, że błądzi w ciemnościach.

9

Dwie srebrawy

Egwene siedziała na swoim krześle — na jednym z nielicznych prawdziwych krzeseł w obozie, ozdobionym oszczędnymi rzeźbieniami niczym najlepszy fotel farmera, głębokim i na tyle wygodnym, by miała ledwie cień poczucia winy na myśl o tym, że zajmuje bezcenną przestrzeń w którymś z wozów — siedziała i starała się zebrać myśli, kiedy klapy wejścia rozsunęły się i do wnętrza namiotu wślizgnęła się ukradkiem Siuan. Nie wyglądała na szczególnie uszczęśliwioną.

— Czemu, na Światłość, uciekłaś? — W odróżnieniu od twarzy, jej głos bynajmniej się nie zmienił, potrafiła strofować w najlepsze, nawet jeśli czyniła to tonem wyrażającym szacunek. Niezbyt wielki szacunek. Te niebieskie oczy też pozostały takie jak dawniej; mogłyby posłużyć rymarzowi za szydła. — Sheriam odpędziła mnie niczym natrętną muchę. — Zadziwiająco delikatne usta wykrzywiły się z goryczą. — Poszła sobie niemal zaraz po twoim wyjściu. Czy do ciebie nie dociera, że ona oddała się w twoje ręce? Z pewnością tak się stało. Ona, Anaiya, Morvrin i całe to towarzystwo. Możesz być pewna, że dzisiejszy wieczór spędzą na wybieraniu wody i łataniu dziur. I dopną swego. Nie wiem jak, ale uda im się.

Niemal w tym samym momencie, w którym wypowiedziała ostatnie słowo, do namiotu weszła Leane. Wysoka, szczupła kobieta, z twarzą o miedzianej karnacji, równie młodzieńczą jak twarz Siuan (z identycznych zresztą przyczyn). A wszak miała dość lat, by móc być matką Egwene. Leane spojrzała raz na Siuan i wyrzuciła ręce w górę, tak wysoko, na ile pozwalało jej sklepienie namiotu.

— Matko, to głupio tak ryzykować. — Jej zazwyczaj rozmarzone ciemne oczy słały teraz groźne błyski. ale mimo zirytowania w głosie słyszało się leniwe i ospałe tony. Zdarzało się wszak, że potrafił on rozbrzmiewać czystą zmysłowością. — Jeżeli ktoś zobaczy mnie i Siuan tutaj...

— Nic mnie to nie obchodzi, czy cały obóz się dowie, że wasze scysje to oszustwo — wtrąciła ostro Egwene, tkając cienką barierę przeciwko podsłuchiwaniu wokół nich trzech. Z czasem ktoś mógł się przez nią przebić, ale nie uda mu się zrobić tego niepostrzeżenie, póki wciąż podtrzymywała splot, miast go podwiązać

Tak naprawdę to bardzo ją obchodziło, toteż być może rzeczywiście nie należało wzywać obu naraz, ale taka była pierwsza, na poły tylko spójna myśl — wezwanie jedynych sióstr, na które mogła liczyć bezwarunkowo. Nikt w obozie nawet nie podejrzewał. Wszyscy wiedzieli, że była Amyrlin i jej była Opiekunka nienawidzą się wzajem w równym stopniu, jak Siuan nie znosiła wprowadzania w tajniki bycia Amyrlin swojej następczyni. Gdyby któraś siostra poznała prawdę, czekałaby je bardzo długa i bynajmniej nie lekka pokuta — Aes Sedai jeszcze mniej niż inni ludzie lubiły, gdy ktoś starał się je okpić; nawet władcom coś takiego nie uszłoby na sucho — ale dotychczas te dzielące je rzekome animozje dawały im niejakie wpływy u różnych sióstr, łącznie z Zasiadającymi. Jeżeli. obydwie mówiły to samo, wówczas pozostałe skłonne były dać temu wiarę. Ujarzmienie miało jeszcze jeden efekt uboczny, który okazał się bardzo użyteczny, a o którym nikt nie miał pojęcia. Nie obowiązywały ich już Trzy Przysięgi, mogły teraz łgać jak kupcy wełną.

Konszachty i oszustwa gdzie nie spojrzeć, z każdej strony. Obozowisko przypominało cuchnące bagno, w którym kiełkowały dziwaczne narośla, niewidoczne, bo skryte za mgłą. Może wszędzie, gdzie zbierały się Aes Sedai, sytuacja wyglądała tak samo. Po trzech tysiącach lat spiskowania, jakby ono nie było niezbędne, raczej nie dziwiło, że knucie stało się dla większości sióstr drugą naturą. Potworne natomiast było to, że Egwene odkryła w sobie upodobanie do wszelkich machinacji. Nie dla nich samych, bawiły ją, bo traktowała je jak łamigłówki i to o wiele bardziej intrygujące od zwykłych powykręcanych kawałków żelaza. Wolała nie wiedzieć, jakie wynikają stąd wnioski odnośnie do jej natury. No cóż, była Aes Sedai, cokolwiek ktoś sobie myślał, i musiała przyjąć tego dobre i złe strony.

— Moghedien uciekła — ciągnęła dalej bez chwili przerwy. — Jakiś mężczyzna zdjął z niej a’dam. Mężczyzna, który potrafi przenosić. Moim zdaniem, jedno z tych dwojga zabrało naszyjnik; nie było go w namiocie, na ile mogłam się zorientować. Musi istnieć jakiś sposób na jego znalezienie za pomocą bransolety, ale jeżeli nawet, to ja go nie znam.

Oczywiście natychmiast straciły ochotę na zwykłe zaczepki. Leane, której nogi odmówiły posłuszeństwa, osunęła się niczym pusty worek na zydel, którego czasami używała Chesa. Siuan usiadła powoli na posłaniu, z bardzo sztywno wyprostowanymi plecami i rękoma ułożonymi nieruchomo na kolanach. Egwene, z jakiegoś absurdalnego powodu, zauważyła, że jest ubrana w suknię haftowaną w małe, niebieskie kwiatki, tworzące szeroki pas taireniańskiego labiryntu u samego dołu, dzięki któremu dzielone spódnice wyglądały jak całość, kiedy się nie ruszała. Jeszcze jeden taki pas zachodził kusząco na staniczek. Dbałość o to, by jej stroje były nie tylko stosowne, ale również piękne, stanowiła z pewnością drobną zmianę, jeśli spojrzeć na to z jednej strony — zwłaszcza że Siuan nie doprowadziła jej do przesady — z drugiej jednakże była czymś równie drastycznym jak jej twarz. I zagadkowym. Siuan nie znosiła zmian i wiecznie stawiała im opór. Wyjąwszy tę jedną.

Leane, ze swej strony, jak przystało na Aes Sedai, zaakceptowała zmiany. Stała się na powrót młodą kobietą — Egwene podsłuchała, jak pewna Żółta pokrzykiwała ze zdumieniem, że na ile się orientuje, obie są w jak najodpowiedniejszym wieku do rodzenia dzieci — po której ani trochę nie było widać, że mogła być kiedyś Opiekunką albo posiadała inną twarz. Z uosobienia praktyczności i skuteczności stała się żywym ideałem leniwej i ponętnej Domani. Nawet suknię do konnej jazdy nosiła skrojoną na modłę obowiązującą w jej rodzinnym kraju, zupełnie nie zważając na fakt, że jedwab, tak cienki, iż nieledwie przezroczysty, jest równie niepraktyczny jak ten jasnozielony kolor, kiedy się podróżuje po zapylonych gościńcach. Dowiedziawszy się, że ujarzmienie niszczy wszelkie dotychczasowe więzi i zobowiązania, Leane wybrała dla siebie Zielone Ajah zamiast Błękitnych. Nigdy przedtem żadna siostra nie zmieniła Ajah, ale z kolei żadna też nie została ujarzmiona i Uzdrowiona. Siuan dla odmiany natychmiast powróciła do Błękitnych, zrzędząc na temat idiotycznej konieczności “pokornego dopraszania się akceptacji”, jak to głosiła formuła.

— Och, Światłości! — wydyszała Leane, kiedy już osunęła się ciężko na zydel, bez śladu swojej zwykłej gracji. — Trzeba było ją postawić przed sądem już pierwszego dnia. Nie dowiedziałyśmy się od niej niczego, co byłoby warte jej wolności. Niczego! — Ta wypowiedź świadczyła o tym, jak jest wstrząśnięta; normalnie nie zwykła stwierdzać tego, co oczywiste. Ostatecznie, wbrew temu, na co wskazywało jej zachowanie, jej mózg nie uległ rozleniwieniu. Kobiety Domani były z pozoru rozmarzone i uwodzicielskie, ale znano je też powszechnie jako najbezwzględniejsze wśród kupców.

— Krew i przeklęte... ! Trzeba jej było pilnować — warknęła przez zęby Siuan.

Egwene uniosła brwi. Siuan musiała być równie wstrząśnięta jak Leane.

— A kto niby miał to robić? Siuan? Faolain? Theodrin? One nawet nie wiedzą, że należycie do mojego stronnictwa. — Stronnictwo? Pięć kobiet. Przy czym Faolain i Theodrin raczej nie były jej najgorętszymi zwolenniczkami, zwłaszcza Faolain. Mogła, oczywiście, liczyć na Nynaeve i Elayne, a Birgitte z całą pewnością, nawet jeśli ta nie była Aes Sedai, ale one wszystkie znajdowały się daleko stąd. Dlatego przebiegłość i spryt nadal stanowiły jej najsilniejsze strony. A oprócz tego fakt, że nikt ich u niej nie podejrzewał. — Jak niby miałam komuś powiedzieć, że ma pilnować mojej pokojówki? I co by to dało, skoro już o tym mowa? To musiał być jeden z Przeklętych. Czy wy naprawdę uważacie, że Faolain i Theodrin, choćby we dwie, zdołałyby stawić mu opór? Nie jestem pewna, czy ja bym dała mu radę, nawet połączona z Romandą i Lelaine. — Były to dwie najsilniejsze kobiety w obozie, równie kompetentne w posługiwaniu się Mocą jak niegdyś Siuan.

Siuan z wyraźnym wysiłkiem pozbyła się krzywego grymasu, ale i tak nie powstrzymała parsknięcia. Często powtarzała, że skoro sama nie może już być Amyrlin, to w takim razie nauczy Egwene, jak być najlepszą Amyrlin wszech czasów, a jednak wyszło na to, że trudno się stać myszą pod miotłą, gdy kiedyś było się lwem na wzgórzu. Z tego właśnie powodu Egwene traktowała ją dość tolerancyjnie.

— Chcę, abyście obie rozpytały wśród ludzi znajdujących się najbliżej namiotu, w którym sypiała Moghedien. Ktoś na pewno zauważył tego mężczyznę. Musiał przyjść tu pieszo. Przecież każdy, kto by się odważył otworzyć bramę na tak niewielkiej przestrzeni, ryzykowałby, że przetnie Moghedien na dwie połowy.

Siuan parsknęła, jeszcze głośniej niż za pierwszym razem.

— A po co takie zachody? — warknęła. — Zamierzasz ją ścigać jak byle dureń z głupiej opowieści barda? A może tak zgarnąć wszystkich Przeklętych za jednym zamachem? I przy okazji wygrać Ostatnią Bitwę? Nawet gdybyśmy dysponowały ich szczegółowymi opisami, i tak nikt nie odróżni jednego Przeklętego od drugiego. A w każdym razie nikt tutaj. To cholerna, najbardziej bezużyteczna beczka bebechów, jaką kiedykolwiek...

— Siuan! — skarciła ją Egwene, prostując się. Tolerancja to jedno, ale są jakieś granice. Czegoś takiego nie zdzierżyłaby nawet z ust Romandy.

Na policzkach Siuan powoli wykwitał rumieniec. Usilnie starała się opanować, miętosząc spódnice i unikając wzroku Egwene.

— Wybacz mi, Matko — powiedziała na koniec. Takim tonem, jakby naprawdę chciała przeprosić.

— Ma za sobą ciężki dzień, Matko — wtrąciła Leane z niecnym uśmiechem. W tych uśmiechach była wyjątkowo dobra, aczkolwiek zazwyczaj używała ich po to tylko, by jakiemuś mężczyźnie serce zaczęło bić szybciej. Nie z rozwiązłości, rzecz jasna; rozwagi i ostrożności miała aż za dużo. — Ale z kolei większość jej dni jest ciężka. Żeby jeszcze wyzbyła się tego obyczaju ciskania różnymi przedmiotami w Garetha Bryne’a za każdym razem, kiedy się zezłości...

— Dość! — warknęła Egwene. Leane próbowała tylko zdjąć z Siuan nieco presji, ale Egwene nie miała na to nastroju. — Chcę się dowiedzieć wszystkiego, czego się da, na temat mężczyzny, który uwolnił Moghedien, nawet jeśli to będzie tylko taka informacja, jak na przykład to, czy był wysoki czy niski. Każdy strzępek, dzięki któremu przestanie być cieniem, który zakradł się tu pod osłoną ciemności. O ile wolno mi o to prosić. — Leane siedziała zupełnie nieruchomo, wpatrzona w kwietny wzór na dywanie pod jej stopami.

Twarz Siuan niemal całkowicie pokrywał rumieniec; przy jej jasnej skórze wyglądało to jak zachód słońca.

— Ja... pokornie błagam cię o wybaczenie, Matko. — Tym razem to zabrzmiało naprawdę błagalnie. Widać było, że patrzenie w oczy Egwene kosztuje ją wiele wysiłku. — Czasami trudno... Nie, żadnych wymówek. Pokornie dopraszam się wybaczenia.

Egwene przejechała palcem po stule, pozwalając, by sytuacja dojrzała i jednocześnie obserwowała Siuan bez zmrużenia oka. Było to coś, czego Siuan sama ją nauczyła, a mimo to po chwili tamta poruszyła się niespokojnie na pryczy. Milczenie kłuło, kiedy człowiek wiedział, że zawinił, a ukłucia dowodziły bezsprzecznie, że zawinił. Milczenie okazywało się często wielce użytecznym narzędziem.

— Jako że nie potrafię sobie przypomnieć, co takiego powinnam wybaczyć — powiedziała na koniec, cichym głosem — to w takim razie chyba nie ma takiej potrzeby. Ale, Siuan... Niech to się więcej nie powtarza.

— Dziękuję ci, Matko. — Kąciki ust Siuan wygiął ślad krzywego uśmieszku. — O ile wolno mi to stwierdzić, chyba dobrze cię wyuczyłam. A tak nawiasem mówiąc, czy mogę coś zasugerować...? — Czekała na niecierpliwe przytaknięcie Egwene. — Jedna z nas, bardzo nadąsana, że się ją przymusza do roli posłańca, powinna pójść z rozkazem od ciebie do Faolain albo Theodrin, że to one mają zadawać pytania. One sprowokują znacznie mniej komentarzy niż Leane albo ja. Wszyscy wiedzą, że są twoimi protegowanymi.

Egwene zgodziła się natychmiast. Nadal nie myślała jasno, bo inaczej sama by na to wpadła. Znowu naszło ją uczucie zwiastujące ból głowy. Zdaniem Chesy te bóle wynikały z niedostatecznej ilości snu, ale wszak trudno spać, kiedy głowa zdaje się napięta jak bęben. Musiałaby mieć większą głowę, żeby tak jej nie puchła od zgryzot. Cóż, przynajmniej teraz mogła ujawnić sekrety, dzięki którym dawało się ukryć Moghedien, czyli jak tkać przebrania z użyciem Mocy i jak ukrywać swoje umiejętności przed innymi kobietami, które potrafią przenosić. Dotychczas ich ujawnienie wiązało się z ryzykiem, ponieważ mogłoby doprowadzić do zdemaskowania Moghedien.

“Jeszcze trochę poklasku” — pomyślała złośliwie. Ogłoszeniu utraconego sekretu Podróżowania, który przynajmniej odkryła na własną rękę, towarzyszyło moc pieszczot i pokrzykiwań, a potem jeszcze więcej pochwał otrzymywała za każdą tajemnicę, którą wywlekała z Moghedien z takim trudem, jakby wyrywała jej po kolei zęby. Niemniej jednak ten poklask ani na jotę nie zmienił jej pozycji. Można głaskać po głowie utalentowane dziecko i jednocześnie ani na chwilę nie zapominać, że jest ono tylko dzieckiem.

Leane dygnęła na odchodnym i suchym tonem stwierdziła, że wcale nie jest jej przykro, iż chociaż raz ktoś inny nie wyśpi się jak należy. Siuan zaczekała; nie należało dopuścić, by ktoś widział ją i Leane, jak wychodzą razem. Przez jakiś czas Egwene tylko się przyglądała drugiej kobiecie. Żadna się nie odezwała; Siuan jakby się zamyśliła. Na koniec jednakże wzdrygnęła się i wstała, wygładzając suknię i najwyraźniej zbierając się do odejścia.

— Siuan... — zaczęła powoli Egwene i stwierdziła, że nie bardzo wie, co teraz powiedzieć.

Siuan wydało się, że zgaduje, do czego Egwene zmierza.

— Miałaś nie tylko rację, Matko — oświadczyła, patrząc Egwene prosto w oczy — ale okazałaś też wyrozumiałość. Nadmierną wyrozumiałość, aczkolwiek to nie ja powinnam to powiedzieć. To ty jesteś Zasiadającą na Tronie Amyrlin i nikomu nie wolno traktować cię protekcjonalnie ani grubiańsko. Gdybyś wyznaczyła mi karę, za którą pożałowałaby mnie nawet Romanda, byłoby to dokładnie to, na co sobie zasłużyłam.

— Przypomnę to sobie następnym razem — odparła Egwene i Siuan skłoniła głowę, jakby akceptowała jej decyzję. Może tak i było. Chyba że zmiany w niej zaszły głębiej, niż to się zdawało możliwe; prawie z całą pewnością musiało dojść do następnego razu i po nim do kolejnych. — Chcę natomiast zapytać o lorda Bryne’a. — Z twarzy Siuan znikł wszelki wyraz. — Czy jesteś pewna, że nie potrzebujesz mojej... interwencji?

— A czemu miałaby mi być potrzebna, Matko? — Głos Siuan był bardziej jałowy niż zimna zupa ugotowana na samej wodzie. — Nie mam innych obowiązków oprócz nauczania cię etykiety przynależnej twojemu stanowisku i przekazywania Sheriam raportów od agentek. — Zachowała część swojej dawnej siatki, aczkolwiek należało wątpić, czy ktokolwiek wiedział, do kogo obecnie wędrują sporządzane przez nią raporty. — Gareth Bryne raczej nie zajmuje mi tyle czasu, by wymagało to interwencji. — Niemal zawsze odnosiła się do niego w taki sposób, a kiedy mówiąc o nim, posługiwała się tytułem, wymawiała go nadzwyczaj złośliwie.

— Siuan, jedna spalona stodoła i kilka krów nie mogło kosztować aż tyle. — Nie, jeśli się to porównało z opłaceniem i nakarmieniem wszystkich żołnierzy, to na pewno. Ale już raz kiedyś proponowała i zawsze słyszała taką samą wymuszoną odpowiedź.

— Dziękuję ci, Matko, ale nie. Nie dopuszczę, by on rozpowiadał, że złamałam dane słowo, i przysięgam, że odpracuję swój dług. — Siuan ni stąd, ni zowąd wybuchnęła śmiechem i wyraźnie się rozluźniła, co zdarzało jej się rzadko, kiedy mówiła o lordzie Bryne. Na ogół krzywiła się ponuro. — Jeżeli już musisz się martwić o kogoś, to martw się o niego, a nie o mnie. Ja nie potrzebuję pomocy przy obsługiwaniu Garetha Bryne’a.

To ostatnie zabrzmiało dziwnie. Była wprawdzie słaba we władaniu Jedyną Mocą, ale nie aż tak słaba, by nadal wykonywać rolę jego służki i spędzać całe godziny na praniu koszul oraz bielizny. Niewykluczone, że robiła to po to, by stale mieć pod ręką kogoś, na kim mogłaby wyładować swój krewki temperament, zazwyczaj z konieczności trzymany w ryzach. Niemniej jednak, niezależnie od powodu, dostarczała pretekstów do gadania i potwierdzała swoją odmienność w oczach wielu; była Aes Sedai, ostatecznie, nawet jeśli jedną z gorszych. On zaś swymi metodami radzenia sobie z jej temperamentem — przynajmniej wtedy, gdy rzucała w niego talerzami i butami — rozwścieczał ją i prowokował pogróżki o straszliwych konsekwencjach, a jednak, mimo iż mogła go tak opakować w Moc, że nie ruszyłby nawet palcem, ani razu nie użyła przy nim saidara, ani po to, by pomóc sobie w codziennych posługach, ani nawet wtedy, gdy groziło jej, że przełoży ją przez kolano. Ten fakt jakoś ukrywała przed większością, ale pewne rzeczy wychodziły na jaw, kiedy Siuan popadała w złość albo kiedy Leane miała dobry humor. Zdawało się, że nie ma jak tego wytłumaczyć. Siuan nie zaliczała się do osób słabych duchem, nie była też ani głupia, ani potulna, ani bojaźliwa, nie była...

— Właściwie możesz już iść, Siuan. — Wychodziło na to, że tej nocy niektóre zagadki nie zostaną jednak rozwiązane. — Jest późno i wiem, że chcesz już się położyć.

— Tak, Matko. I dziękuję ci — dodała, aczkolwiek Egwene nie umiałaby powiedzieć za co.

Po wyjściu Siuan Egwene po raz kolejny rozmasowała sobie skronie. Miała ochotę rozprostować nogi. Namiot się do tego nie nadawał; niby największy w obozie z zajmowanych przez jedną osobę, ale i tak jego przestrzeń była cała zastawiona przez posłanie, krzesło, zydel, umywalkę, lustro stojące i aż trzy skrzynie pełne ubrań. Obfitość tych ostatnich była dziełem Chesy, a także Sheriam, Romandy, Lelaine i kilku jeszcze Zasiadających. Nie przestawały zresztą dbać o stan jej garderoby; kolejna jedwabna koszula albo pończochy w prezencie, jeszcze jedna suknia, tak paradna jak na audiencję króla, a będzie potrzebna czwarta skrzynia. Może Sheriam i Zasiadające miały nadzieję, że wszystkie te wspaniałe stroje uczynią ją ślepą na całą resztę, ale Chesa uważała, że Zasiadająca na Tronie Amyrlin powinna być ubrana stosownie do swojej pozycji. Służba, jak się zdawało, wierzyła w spełnianie właściwych rytuałów tak samo jak niegdyś Komnata. Niebawem przyjdzie Selame; tego dnia była jej kolej na rozebranie Egwene do snu — kolejny rytuał. Tyle że ona, z jej obolałą głową i niespokojnymi stopami, nie była jeszcze gotowa się kłaść.

Pozostawiwszy lampy zapalone, wyszła pospiesznie z namiotu, korzystając z tego, że Selame jeszcze nie przyszła. Spacer mógł jej pomóc w rozjaśnieniu myśli i być może dostatecznie ją zmęczy, by mogła mocno zasnąć. Zasypianie nie stanowiło problemu — spacerujące po snach Mądre nauczyły ją zawczasu tej umiejętności — ale znajdowanie we śnie odpoczynku to była całkiem inna sprawa. Zwłaszcza, kiedy w myślach aż jej się gotowało od całej listy zmartwień, na początku której znajdowały się Romanda, Lelaine i Sheriam, a dalej Rand, Elaida, Moghedien, pogoda i tak dalej, bez końca.

Unikała okolic namiotu Moghedien. Gdyby sama zadawała pytania, nadałaby zbytniej wagi ucieczce służącej. Ostrożność stała się jej nieodłączną cechą, bo gra, w której brała udział, nie pozwalała na częste omyłki, a brak uwagi tam, gdzie się sądziło, że to nie ma znaczenia, mógł doprowadzić do wytworzenia się nawyku nieuwagi tam, gdzie to się naprawdę liczyło. “Słabi powinni zachować ostrożność przy demonstrowaniu odwagi”. Tego też nauczyła ją Siuan, która naprawdę się starała i tę akurat grę znała bardzo dobrze.

Po zalanym księżycową poświatą obozie kręciło się teraz znacznie mniej ludzi; niektórzy siedzieli przy niewielkich ogniskach, wyczerpani wieczornymi pracami po ciężkiej, całodniowej podróży. Ci, którzy ją zauważali, wstawali znużeni, kłaniali się i mruczeli: “Oby cię Światłość opromieniła, Matko” albo coś podobnego, co jakiś czas prosząc o jej błogosławieństwo, na co ona odpowiadała prostym: “Oby cię Światłość opromieniła, dziecko”. Mężczyźni i kobiety w takim wieku, że mogli być jej dziadkami, po czymś takim siadali rozradowani, a mimo to zastanawiała się, co tak naprawdę o niej myślą, co wiedzą. Wszystkie Aes Sedai tworzyły lity front przeciwko całemu zewnętrznemu światu, nawet przeciwko swoim służącym. Z drugiej zaś strony Siuan powiedziała: jeśli uważasz, że sługa wie dwa razy tyle, ile powinien, to znasz tylko połowę prawdy. A jednak te ukłony, te dygania i pomruki towarzyszyły jej po drodze od jednej grupy ludzi do drugiej, krzepiąc ją nadzieją, że są jeszcze jacyś ludzie, którzy nie uważają jej za dziecko wykorzystywane przez Komnatę.

Szła akurat przez otwartą przestrzeń wytyczoną przez sznury przywiązane do palików wbitych w ziemię, gdy srebrny błysk przeciął ciemność; otwarta w tej samej chwili brama obróciła się i otworzyła. Nie było to tak naprawdę światło, gdyż nie rzucało cienia. Zatrzymała się tuż za narożnym słupkiem, żeby się przypatrzeć. Nikt przy pobliskich ogniskach nawet nie podniósł głowy, już się przyzwyczaili do takich widoków. Z bramy wysypał się tuzin albo i więcej sióstr, dwa razy tyle służących i kilku Strażników; wracali z wieściami i wiklinowymi koszami, w których trzymali gołębie wyhodowane w Salidarze, położonym na południowym zachodzie w odległości dobrych pięciuset mil.

Brama jeszcze się nie zamknęła na dobre, a one już się rozchodziły we wszystkie strony, niosąc swe ciężary do Zasiadających, do swoich Ajah, kilka do własnych namiotów. Na ogół towarzyszyła im Siuan; rzadko kiedy ufała komuś do tego stopnia, by posyłać inne osoby po przeznaczone dla niej wieści, nawet jeśli większość była spisana szyfrem. Czasami zdawało się, że na świecie jest więcej siatek szpiegowskich niż samych Aes Sedai, aczkolwiek spora ich liczba w rezultacie najrozmaitszych okoliczności została poważnie okrojona. Większość agentek działających z ramienia poszczególnych Ajah najwyraźniej starała się nie zdradzać, dopóki “trudności” w Białej Wieży nie skończą się, a całkiem sporo agentek poszczególnych sióstr nie miało pojęcia, gdzie aktualnie znajduje się kobieta, której służą.

Kilku Strażników dostrzegło Egwene i starannie się jej ukłoniło, okazując szacunek stosowny dla stuły; siostry mogły popatrywać na nią z ukosa, ale to Komnata wyniosła ją na Tron Amyrlin i Gaidinowie nie potrzebowali niczego więcej. Służba kłaniała się i dygała. Żadna z Aes Sedai śpiesznie opuszczających bramę nawet nie spojrzała w jej kierunku. Może po prostu jej nie zauważyły. Może.

Fakt, że w ogóle którakolwiek mogła utrzymywać kontakty ze swoimi agentkami, pod pewnym względem stanowił “prezent’’ od Moghedien. Te siostry, które dysponowały poziomem siły wystarczającym do tworzenia bram, przebywały w Salidarze dostatecznie długo, by dobrze poznać wioskę. Te, które potrafiły utkać bramę użytecznych rozmiarów, mogły Podróżować niemal wszędzie z Salidaru i trafiać od razu tam, gdzie trzeba. Niemniej jednak próba Podróżowania do Salidaru, nowego obozu, równałaby się spędzaniu połowy nocy albo i dłużej na rozpoznawaniu każdorazowo najdrobniejszych szczegółów nowego, ogrodzonego sznurami terenu. Informacje, które Egwene wydobyła od Moghedien, dotyczyły wypraw z miejsca, którego nie znało się dobrze, do miejsca, które się znało. Przemykanie, wolniejsze od Podróżowania, nie zaliczało się do utraconych Talentów — nikt w ogóle o nim nigdy nie słyszał — dlatego więc nawet ten termin przypisywano Egwene. Każdy, kto potrafił Podróżować, znał się też na Przemykaniu, toteż siostry co noc Przemykały do Salidaru, gdzie sprawdzały gołębniki z ptakami, a potem Podróżowały z powrotem.

Taki widok powinien sprawić jej przyjemność — zbuntowane Aes Sedai posiadały te Talenty, które w przekonaniu Białej Wieży zostały utracone na zawsze, a oprócz nich wciąż poznawały nowe. Wszystko to razem miało kosztować Elaidę utratę Tronu Amyrlin, zanim się cała rzecz dokona, a jednak zamiast satysfakcji, Egwene poczuła gorycz. Afront ze strony sióstr nie miał z tym nic wspólnego, a w każdym razie niewiele. W miarę jak szła dalej, odstępy między ogniskami stawały się coraz to większe, aż wreszcie wszystkie łuny zbladły za nią; otaczały ją teraz ciemne bryły wozów, przeważnie nakrytych płóciennymi plandekami rozpiętymi na żelaznych obręczach i namioty jaśniejące blado w świetle księżyca. Za tym wszystkim ogniska w obozowisku armii wspinały się na okoliczne wzgórza, podobne do gwiazd ściągniętych na ziemię. Cisza od strony Caemlyn, cokolwiek o niej myśleli inni, sprawiała, że ściskał jej się żołądek.

W dniu, w którym opuścili Salidar, przyszedł list, aczkolwiek Sheriam raczyła go jej pokazać zaledwie przed kilkoma dniami i z wielokrotnie powtarzanym ostrzeżeniem, że jego treść winna być zachowana w tajemnicy. Komnata wiedziała, ale poza nią nikt inny nie musiał. Jeszcze jedna tajemnica oprócz tych dziesięciu tysięcy innych, które niczym plaga nawiedzały ich obóz. Egwene była pewna, że tego listu nigdy by nie zobaczyła na własne oczy, gdyby stale nie zabiegała o sprawy Randa. Spamiętała wszystkie starannie dobrane słowa, spisane drobną dłonią na papierze tak cienkim, że dziw brał, iż pióro nie przedarło go na wylot.

“Rozgościłyśmy się na dobre w oberży, o której rozmawiałyśmy i spotkałyśmy się też z kupcem wełną. To zaiste niezwykły młodzieniec, dokładnie tak, jak mówiła Nynaeve. A jednak okazał się dworny. Moim zdaniem, obawia się nas, co działa tylko na naszą korzyść. Pójdzie dobrze.

Być może słyszałyście pogłoski o tutejszych mężczyznach, wliczając w to pewnego jegomościa z Saldaei. Obawiam się, iż są one aż nadto prawdziwe, ale dotąd żadnego nie spotkałyśmy i będziemy ich unikać, jak się tylko da. Kiedy człowiek ściga dwa zające, to uciekają mu oba.

Są tu Verin z Alanną, towarzyszy im liczna grupa młodych kobiet z tych samych okolic co kupiec wełną. Będę się starała podesłać je wam na przeszkolenie. Alanna znalazła punkt zaczepienia u kupca wełną, który może się okazać użyteczny, aczkolwiek może też nastręczyć kłopotów. Poza tym wszystko pójdzie dobrze, jestem tego pewna.

Merana”.

Sheriam podkreśliła, że jej zdaniem to dobre wieści. Merana, doświadczona negocjatorka, dotarła do Caemlyn i została dobrze przyjęta przez Randa, czyli “kupca wełną”. Sheriam uważała wręcz, że to wspaniałe wieści. A Verin i Alanna wiozą do nich dziewczęta z Dwu Rzek, które mają zostać nowicjuszkami. Sheriam była przekonana, że podążają tą samą drogą, którą oni się kierowali i spodziewała się nawet, że Egwene będzie cała promieniała w oczekiwaniu na twarze z rodzinnych okolic. Merana poradzi sobie z wszystkim. Merana wiedziała, co robi.

— To wiadro końskiego potu — mruknęła Egwene w nocny mrok. Jakiś szczerbaty osobnik, który niósł wielkie drewniane wiadro, wzdrygnął się i zagapił na nią, tak zdumiony, że aż zapomniał się ukłonić.

Rand i dworskie maniery? Była świadkiem jego pierwszego spotkania z Coiren Saeldain, emisariuszką Elaidy. “Arogancki”, oto słowo, które go najlepiej określało. Niby czemu miałby inaczej traktować Meranę? A tymczasem Merana sądziła, że on się boi i uważała, że tak jest dobrze. Rand rzadko kiedy się czegoś bał, nawet wtedy, kiedy miał ku temu powody i jeżeli bał się teraz, to Merana powinna pamiętać, że najłagodniejszy mężczyzna potrafi stać się niebezpieczny pod wpływem strachu, pamiętać, że Rand jest niebezpieczny już przez to, kim jest. I co to za punkt zaczepienia stworzony przez Alannę? Egwene nie do końca ufała Alannie. Ta kobieta robiła niekiedy nadzwyczaj dziwne rzeczy, może wiedziona impulsem, a może jakimiś głębszymi motywami. Egwene nie zdziwiłaby się, gdyby jakoś wślizgnęła mu się do łóżka; w rękach takiej kobiety stałby się miękki jak glina. Elayne skręciłaby jej wtedy kark, ale to jeszcze nie byłoby takie najgorsze. Najgorsze z wszystkiego było to, że w gołębnikach Salidaru nie pojawiły się już żadne inne gołębie od Merany.

Merana na pewno miała jakieś wieści do przesłania, choćby tylko tyle, że razem z pozostałymi uczestniczkami misji poselskiej udała się do Cairhien. Mądre ostatnimi czasy nie chciały już informować Egwene o niczym prócz tego, że Rand jeszcze żyje, a jednak, na ile potrafiła coś wywnioskować, przeniósł się właśnie do Cairhien, gdzie najwyraźniej przyczaił się na jakiś czas. Co należało potraktować jak znak ostrzegawczy. Tymczasem Sheriam patrzyła na to inaczej. Kto wie, dlaczego mężczyzna robi to, co robi? Nie wiedział tego prawdopodobnie nawet on sam, a gdy szło o takiego, który potrafił przenosić... Milczenie dowodziło, że wszystko idzie dobrze; Merana na pewno doniosłaby o wszelkich poważniejszych trudnościach. Zapewne jest teraz w drodze do Cairhien, o ile już tam nie dotarła, więc nie istniała potrzeba przysyłania kolejnych raportów, dopóki nie będzie mogła donieść o sukcesie. A skoro o tym mowa, już samą obecność Randa w Cairhien należało traktować jako swoisty sukces. Jednym z zadań Merany, nawet jeśli nie najważniejszym, było nakłonienie go do opuszczenia Caemlyn, dzięki czemu Elayne mogłaby tam bezpiecznie wrócić i zasiąść na Tronie Lwa, a wówczas groźba ze strony Cairhien przestałaby istnieć. Zdawało się to nieprawdopodobne, a jednak Mądre twierdziły, że Coiren i jej misja znajdują się w drodze powrotnej do Tar Valon. A może to wcale nie było takie nieprawdopodobne. To wszystko miało jakiś sens, jeśli się wzięło pod uwagę Randa, jeśli się wzięło pod uwagę metody postępowania Aes Sedai. A mimo to Egwene uważała, że coś tu... jest nie tak.

— Muszę do niego jechać — mruknęła. Jedna godzina i wszystko się wyjaśni. A poza tym, pomijając wszystko, to przecież nadal był Rand. — Nie pozostaje nic innego. Muszę do niego jechać.

— To niemożliwe, sama wiesz.

Gdyby Egwene nie wzięła się w garść, podskoczyłaby na wysokość stopy. A jednak serce jej waliło nawet wtedy, gdy już spostrzegła w świetle księżyca sylwetkę Leane.

— Myślałam, że to... — zaczęła, nim zdążyła się pohamować, i w ostatniej chwili udało jej się nie wymówić imienia Moghedien.

Wyższa kobieta zrównała z nią krok, ostrożnie się rozglądając, czy nie obserwują ich inne siostry. Leane nie dysponowała taką wymówką jak Siuan, by móc jej dotrzymywać towarzystwa. Nie żeby to im musiało jakoś zaszkodzić, gdyby zobaczono je razem, ale...

“Nie musi” nie zawsze oznacza, że “nie spowoduje” — przypomniała sobie Egwene. Zsunąwszy stułę z ramion, złożyła ją i niosła w jednym ręku. Na pierwszy rzut oka, z pewnej odległości, Leane dałoby się uznać za Przyjętą mimo sukni; wielu Przyjętym brakowało dostatecznej liczby białych sukni ozdobionych paskami, by mogły przez cały czas je nosić. Z daleka również Egwene mogła zostać uznana za Przyjętą. Nie była to specjalnie kojąca myśl.

— Theodrin i Faolain wypytują ludzi w pobliżu namiotu “Marigan”, Matko. Nie były specjalnie zachwycone. A ja pięknie się dąsałam, że każesz mi biegać z posłaniami; tak jak obiecałam. Theodrin musiała powstrzymać Faolain, która chciała mnie za to zrugać. — Leane roześmiała się cicho: Sytuacje, w których Siuan zgrzytała zębami, ją zazwyczaj bawiły. Była lubiana przez większość sióstr za to, że potrafiła się przystosować do każdej nowej sytuacji.

— I bardzo dobrze — odparła roztargnionym głosem Egwene. — Merana zrobiła coś złego, Leane, bo inaczej on nie siedziałby w Cairhien, a ona by nie milczała. — W oddali jakiś pies zawył do księżyca, potem zawtórowały mu inne, po czym nagle uciszyły je okrzyki, których treść, być może na szczęście, nie całkiem zrozumiała. Wielu żołnierzy ciągnęło za sobą psy; w obozie Aes Sedai nie było żadnych. Dowolna liczba kotów, za to żadnych psów.

— Merana wie, co robi, Matko. — Zabrzmiało to niemalże jak westchnienie. Leane i Siuan zgadzały się z Sheriam. Wszyscy się z nią zgadzali, z wyjątkiem Egwene. — Kiedy obarczasz kogoś jakimś zadaniem, musisz darzyć go zaufaniem.

Egwene pociągnęła nosem i skrzyżowała ręce na piersi.

— Leane, ten mężczyzna potrafiłby wykrzesać iskry z wilgotnej tkaniny, gdyby ta nosiła szal. Nie znam Merany, ale w życiu nie widziałam Aes Sedai, którą można by porównać do wilgotnej tkaniny.

— A ja kilka takich poznałam — zachichotała Leane. Tym razem z całą pewnością westchnęła. — Ale Merana do nich nie należy,, to prawda. Czy on naprawdę uważa, że ma przyjaciółki w Wieży? Alviarin? Coś takiego utrudniłoby Meranie kontakt z nim, ale raczej nie wyobrażam sobie, by Alviarin zrobiła cośkolwiek, co groziłoby utratą stanowiska. Zawsze była niezwykle ambitna.

— On twierdzi, że ma list od niej. — Nadal miała przed oczyma Randa napawającego się listami od Elaidy i Alviarin, jeszcze przed jej wyjazdem z Cairhien. — Może przez te ambicje wydaje jej się, że będzie mogła zastąpić Elaidę, jeśli on stanie u jej boku. O ile rzeczywiście to napisała, o ile taki list w ogóle istnieje. Jemu się wydaje, że jest sprytny, Leane... może zresztą jest... ale poza tym jest też przekonany, że nikogo nie potrzebuje. — Rand będzie uparcie myślał, że świetnie sobie poradzi z każdym problemem, aż w końcu któryś z nich go zmiażdży. — Znam go na wylot, Leane. Jest skażony od przebywania w obecności Mądrych, jak mi się zdaje, a może to one są skażone przez niego. Cokolwiek myślą Zasiadające, cokolwiek myśli którakolwiek z was, szal Aes Sedai nie robi na nim wrażenia, podobnie jak na Mądrych. Prędzej lub później tak rozdrażni jakąś siostrę, że ta postanowi coś z tym zrobić, albo któraś z nich popchnie go w niewłaściwą stronę, nie zdając sobie sprawy, jaki jest silny i jaki ma teraz temperament. Potem być może nie będzie żadnego odwrotu. Jestem jedyną, która może się z nim bezpiecznie kontaktować. Jedyną.

— On chyba nie może być równie... irytujący... jak te kobiety Aielów — mruknęła kwaśnym tonem Leane. Nawet ona uważała, że jej przejścia z Mądrymi trudno poczytywać za zabawne. — Ale to raczej nie ma znaczenia. “Zasiadająca na Tronie Amyrlin traktowana na równi z samą Białą Wieżą...”

Między namiotami pojawiły się jakieś dwie kobiety, szły powoli i rozmawiały. Odległość i cienie zamazywały ich twarze, ale ruchy wskazywały niezbicie, że to Aes Sedai, absolutnie przekonane, że nic zaczajonego w mroku nie jest w stanie im zagrozić. Żadna Przyjęta, nawet ta, która już niebawem miała zostać wyniesiona do szala, nie zdobyłaby się na taką swobodę. A już z pewnością nie Królowa z armią za plecami. Szły w stronę Egwene i Leane. Leane prędko skręciła w głębszą ciemność między dwoma wozami.

Krzywiąc się z frustracji, Egwene niemal wywlokła ją stamtąd siłą, i pomaszerowały dalej. A niech wszystko wyjdzie na jaw. Stanie przed Komnatą i powie im, że już czas, by do nich dotarło, że stuła Amyrlin to coś więcej niźli tylko piękny szalik. I powie też... Podążając śladem Leane, dała jej znak, że ma iść dalej. Na pewno nie wyrzuci wszystkiego do gnojówki w napadzie trwogi.

Tylko jedno prawo Wieży ograniczało władzę Zasiadającej na Tronie Amyrlin. Garść irytujących obyczajów, mnóstwo niewygodnych faktów i tylko jedno prawo; nie mogło jednak być dla niej mniej sprzyjające. “Zasiadająca na Tronie Amyrlin traktowana na równi z samą Białą Wieżą, jako samo serce Białej Wieży, nie może narażać się na niebezpieczeństwo, o ile nie zajdzie taka konieczność, a zatem dopóki Biała Wieża nie znajdzie się w stanie wojny wypowiedzianej przez Komnatę Wieży, Zasiadająca na Tronie Amyrlin będzie dążyła do uzyskania zgody mniejszości ze strony Komnaty Wieży, zanim rozmyślnie stanie na drodze jakiemuś niebezpieczeństwu i wypełni wszelkie warunki, jakie narzuci jej owa mniejszość przy wyrażaniu swej zgody”. Egwene nie miała pojęcia, jaki wypadek, spowodowany przez jaką Amyrlin zainspirował powstanie tego prawa, ale obowiązywało już od jakichś dwu tysięcy lat. Dla większości Aes Sedai wszelkie prawo tak stare nabierało aury świętości; jego zmiana była czymś nie do pomyślenia.

Romanda zacytowała to... to przeklęte prawo takim tonem, jakby pouczała jakiegoś półgłówka. Skoro nie było wolno dopuszczać Dziedziczki Tronu Andor na odległość stu mil do Smoka Odrodzonego, to w takim razie o ileż bardziej musiały chronić Zasiadającą na Tronie Amyrlin. W głosie Lelaine niemalże słyszało się żal, najprawdopodobniej dlatego, że musiała poprzeć Romandę. Im dwóm warzyły się języki w tego typu sytuacjach. Bez nich, bez nich obu, uzyskanie zgody mniejszości było równie nieosiągalne jak zgoda większości. Światłości, nawet wypowiedzenie wojny wymagało niby tylko zgody mniejszości! Skoro więc nie mogła uzyskać pozwolenia...

Leane chrząknęła.

— Nie zdziałasz wiele, jeśli udasz się do niego w sekrecie, Matko, a poza tym Komnata się dowie, prędzej czy później. Przekonasz się potem, że będzie ci trudno znaleźć godzinę dla siebie bez czyjegoś towarzystwa. Nie znaczy to, że ośmielą się trzymać cię pod strażą, ale już one mają swoje sposoby. Potrafię zacytować przykłady z... pewnych źródeł. — Nigdy nie wspominała o tajnych dokumentach, jeżeli nie były otoczone zabezpieczeniami przeciwko podsłuchowi.

— Czy ja jestem aż taka łatwa do przejrzenia? — spytała po chwili Egwene. Wokół nich były tylko wozy, a pod wozami ciemne kopczyki śpiących tam woźniców, pomocników i wszystkich innych ludzi potrzebnych do tego, by tak wielki tabor mógł jechać dalej. Niezwykłe, że ponad trzysta Aes Sedai potrzebowało tak wielu udogodnień, podczas gdy zaledwie kilka godziło się przejechać bodaj milę na wozie albo furze. Ale pozostawały jeszcze namioty, meble, jedzenie i tysiące rzeczy potrzebnych do życia siostrom i ich służbie. Najgłośniejszymi dźwiękami było chrapanie i kumkanie żab.

— Nie, Matko — zaśmiała się cicho Leane. — Ale właśnie się zastanawiałam, co ja bym zrobiła. Powszechnie jednak wiadomo, że utraciłam całą swoją godność i rozsądek; Zasiadająca na Tronie Amyrlin raczej nie może brać ze mnie przykładu. Myślę, że powinnaś pozwolić młodemu panu al’Thorowi chodzić sobie, dokąd chce, przynajmniej przez jakiś czas, a póki co oskubać tę gęś, którą masz przed sobą.

— Jego droga prowadzi wprost do Szczeliny Zagłady — mruknęła Egwene, ale nie był to argument w sporze. Musiał istnieć jakiś sposób na to, żeby oskubać gęś i jednocześnie nadal chronić Randa przed popełnianiem niebezpiecznych błędów, ale na razie go nie widziała. Rozlegające się chrapanie brzmiało tak, jakby sto pił przecinało kłody pełne sęków. — W życiu nie widziałam gorszego miejsca na uspokajające spacery. Chyba lepiej zrobię, jeśli pójdę się położyć.

Leane przekrzywiła głowę.

— W takim razie, Matko, jeżeli mi wybaczysz, jest pewien mężczyzna w obozie lorda Bryne’a... Ostatecznie, czy kto kiedy słyszał o Zielonej, która by nie miała ani jednego Strażnika? — Słysząc to nagłe przyspieszenie kadencji głosu, człowiek mógł pomyśleć, że Leane udaje się na schadzkę z kochankiem. Jeżeli wziąć pod uwagę to, co Egwene słyszała na temat Zielonych, być może między jednym a drugim nie było wcale aż tak wielkiej różnicy.

Ostatnie ogniska wśród namiotów zostały już przysypane ziemią; nikt nie chciał ryzykować, że zaprószy ogień, kiedy cała okolica wyschnięta była na wiór. Nieliczne smugi dymu unosiły się leniwie w świetle księżyca tam, gdzie ta praca została wykonana niedbale. W którymś z namiotów jakiś mężczyzna mamrotał przez sen, a tu i tam słychać było kaszel albo czyjeś chrapanie, ale w zasadzie w obozie panowała cisza i bezruch. Dlatego właśnie Egwene zdziwiła się, gdy z cienia wyłoniła się jakaś postać, i to odziana w białą suknię nowicjuszki.

— Matko, muszę z tobą porozmawiać.

— Nicola? — Egwene starała się kojarzyć imiona z twarzami wszystkich nowicjuszek, co było dość trudne, ponieważ siostry przez całą drogę polowały na dziewczęta i młode kobiety, które mogły się uczyć. O aktywnych poszukiwaniach nadal nie myślało się dobrze — zgodnie z obyczajem należało zaczekać, aż dziewczyna sama poprosi, a jeszcze lepiej zaczekać, aż sama przybędzie do Wieży — a mimo to w obozie pobierało nauki dziesięć razy tyle nowicjuszek co w Białej Wieży przez całe lata. Nicola jednakże wbiła jej się w pamięć, a poza tym Egwene często zauważała, że ta młoda kobieta jej się przypatruje. — Tiana nie będzie zadowolona, gdy się dowie, że o tak późnej porze jesteś jeszcze na nogach. — Tiana Noselle była Mistrzynią Nowicjuszek, znaną zarówno ze swego uspokajającego ramienia, kiedy nowicjuszka musiała się wypłakać, jak i nieugiętego stanowiska, kiedy przychodziło do egzekwowania zasad.

Druga kobieta przestąpiła z nogi na nogę, jakby chciała uciec, a potem wyprostowała się. Na jej policzkach lśnił pot. Nocą było chłodniej niż za dnia, ale nadal parno, a prostą sztuczkę z ignorowaniem gorąca albo zimna nabywało się dopiero razem z szalem.

— Wiem, że powinnam poprosić o widzenie z Tianą Sedai i potem zabiegać o zgodę na widzenie z tobą, Matko, ale ona nigdy by nie pozwoliła nowicjuszce zbliżyć się do Zasiadającej na Tronie Amyrlin.

— O co ci chodzi, dziecko?- spytała Egwene. Ta kobieta była od niej starsza o co najmniej sześć albo siedem lat, ale tak właśnie należało się zwracać do nowicjuszki.

Nicola, bawiąc się fałdami spódnicy, podeszła bliżej. Wielkie oczy spojrzały na Egwene trochę jakby zanadto bezpośrednio niźli przystoi nowicjuszce.

— Matko, chciałabym się rozwinąć najmocniej jak się da. — Skubała fałdy sukni, ale głos miała chłodny i opanowany, stosowny dla Aes Sedai. — Nie powiem, że one mnie hamują, ale jestem pewna, że mogłabym stać się silniejsza niż mówią. Po prostu to wiem. Ciebie nigdy nie ograniczano, Matko. Nikt nigdy nie nabył tyle siły tak szybko jak ty, Matko. Ja tylko proszę o taką samą szansę.

W cieniu za plecami Nicoli coś się poruszyło i pokazała się jeszcze jedna kobieta o spoconej twarzy, dla odmiany odziana w krótki kaftanik, szerokie spodnie, z łukiem w ręku. Włosy splecione w warkocz sięgały jej aż do pasa, na nogach zaś miała krótkie botki z podwyższonymi obcasikami.

Nicola Treehill i Areina Nermasiv stanowiły dziwną parę przyjaciółek. Podobnie jak wiele starszych nowicjuszek — obecnie poddawano sprawdzianom nawet kobiety starsze o dziesięć lat od Egwene, aczkolwiek niejedna siostra nadal narzekała, że taki wiek kłóci się z dyscypliną obowiązującą nowicjuszki — Nicola była równie zapalczywa w swym pragnieniu zdobywania wiedzy i wśród żyjących Aes Sedai miała potencjał mniejszy jedynie od Nynaeve, Elayne i Egwene. W rzeczy samej robiła wielkie postępy, często tak duże, że jej nauczycielki musiały ją hamować. Niektóre twierdziły, że uczy się niektórych splotów tak, jakby już je znała. Mało tego; zademonstrowała również dwa Talenty, aczkolwiek umiejętność “widzenia” ta’veren była pośledniejsza, podczas gdy główny Talent, Przepowiadanie, ujawniał się w taki sposób, że nikt nie rozumiał, co Przepowiedziała. Ona sama nie pamiętała ani jednego słowa. Sumując to wszystko, Nicola już została wyróżniona przez siostry jako ktoś, kogo trzeba obserwować mimo spóźnionego startu. I to właśnie ona stanowiła powód, dla którego niechętnie wyrażono zgodę na poddawanie sprawdzianom kobiety starsze niż siedemnasto — albo osiemnastoletnie.

Areina z kolei była uczestniczką Polowania na Róg, która junaczyła się zupełnie jak mężczyzna, rozpowiadając wszem wobec o przygodach, które przeżyła i które dopiero miała przeżyć, wszystko to w czasie, kiedy nie ćwiczyła władania łukiem. Tę broń najprawdopodobniej wybrała wzorem Birgitte, wraz z jej sposobem ubierania się. Zdawała się nie interesować niczym innym oprócz tego łuku, aczkolwiek w przeszłości zdarzało jej się również flirtować i to w dość rozwiązły sposób. Być może długie dni spędzone w drodze i zmęczenie sprawiły, że obecnie odeszła jej na to ochota, aczkolwiek łucznictwa się nie wyrzekła. Egwene nie pojmowała, dlaczego nadal z nimi podróżuje; Areina raczej nie mogła wierzyć, że znajdzie Róg Valere podczas ich wyprawy, a z całą pewnością nie miała najmniejszych powodów do podejrzeń, że spoczywa ukryty w Białej Wieży. Bardzo niewielu ludzi o tym wiedziało. Egwene nie była pewna, czy wie o tym sama Elaida.

Egwene uważała Areinę za pozerkę i idiotkę, ale do Nicoli czuła niejaką sympatię. Rozumiała, skąd się bierze jej niezadowolenie, rozumiała, dlaczego chce wszystko wiedzieć już teraz. Ona sama też kiedyś taka była. Może wciąż jeszcze jest.

— Nicola — powiedziała łagodnym głosem — wszyscy mamy ograniczenia. Ja, na przykład, nigdy nie dorównam Nynaeve Sedai, i to w niczym, cokolwiek robię.

— Ale gdyby tylko dano mi szansę, Matko. — Nicola załamała ręce w błagalnym geście i było też słychać błaganie w jej głosie, a jednak patrzyła śmiało w oczy Egwene. — Taką samą szansę, jaką ty miałaś, Matko.

— To, co ja robiłam, bo nie miałam innego wyboru, bo nie znałam innego sposobu, nazywa się forsowaniem, Nicola, i to jest coś niebezpiecznego. — Nie słyszała wcześniej tego terminu, dopóki Siuan nie przeprosiła, że robiła to z nią; to był jedyny raz, kiedy Siuan szczerze wyraziła skruchę. — Wiesz, że jeśli przenosisz więcej saidara niż jesteś w stanie, ryzykujesz, że się wypalisz, zanim zdążysz dojść do rozkwitu własnych sił. Najlepiej zacznij się uczyć cierpliwości. Siostry i tak nie pozwolą, byś się stała kimś innym, dopóki nie będziesz gotowa.

— Przybyłyśmy do Salidaru tym samym statkiem co Nynaeve i Elayne — odezwała się nagle Areina. Jej wzrok był bardziej niż bezpośredni, był wyzywający. — I Birgitte. — Z jakiegoś powodu to imię wymówiła z goryczą.

Nicola uciszyła ją gestem.

— Tego tematu nie należy poruszać. — O dziwo, wyraźnie wcale tak nie myślała.

Egwene, w nadziei, że ma twarz choć w połowie tak gładką jak Nicola, starała się uciszyć nagły niepokój. “Marigan” też przybyła do Salidaru tym statkiem. Rozległo się pohukiwanie sowy i wtedy zadrżała. Niektórzy ludzie uważali, że pohukiwanie sowy w świetle księżyca oznacza złe wieści. Nie była przesądna, ale...

— Jakiego to tematu nie należy poruszać?

Pozostałe dwie kobiety wymieniły spojrzenia; Areina przytaknęła.

— To było wtedy, gdy szliśmy ód rzeki do wioski. — Mimo udawanej niechęci do mówienia o tym, Nicola patrzyła prosto w oczy Egwene. — Areina i ja słyszałyśmy rozmowę Thoma Merrilina i Juilina Sandara. Tego barda i łowcy złodziei. Juilin twierdził, że jeśli w wiosce są Aes Sedai, czego nie byliśmy wtedy pewne, i dowiedzą się, że Nynaeve i Elayne udawały, że są Aes Sedai, to wszyscy wskakujemy do ławicy srebraw, co, jak rozumiem, nie jest czymś bezpiecznym.

— Bard zauważył nas i uciszył Juilina — wtrąciła Areina, gładząc kołczan u pasa — ale i tak słyszałyśmy. — Głos miała równie twardy jak spojrzenie.

— Ja wiem, że obie są teraz Aes Sedai, Matko, ale czy i tak nie miałyby kłopotów, gdyby ktoś się dowiedział? Siostry, chciałam powiedzieć? Każdy, kto udaje, że jest siostrą, ma kłopoty, jeśli one się o tym dowiedzą, nawet wiele lat później. — Twarz Nicoli nie zmieniła się, ale jej wzrok jakby utknął w oczach Egwene. Z pewnym napięciem pochyliła się do przodu. — W ogóle każdego. Czy nie jest tak?

Areina, ośmielona milczeniem Egwene, uśmiechnęła się szeroko. Nieprzyjemnym uśmiechem pośród nocnej czerni.

— Podobno Sanche, kiedy jeszcze była Amyrlin, wyprawiła Nynaeve i Egwene z Wieży z jakimś zadaniem. Słyszałam też, że i ty sama dostałaś od niej jakieś polecenie. I że naraziłaś się na najrozmaitsze kłopoty, zanim wróciłaś. — Jej głos był teraz złośliwy. — Czy pamiętasz, jak udawały Aes Sedai?

Stały tak i patrzyły się na nią, Areina wsparta bezczelnie na swoim łuku, Nicola wyczekująco.

— Siuan Sanche jest Aes Sedai — odparła zimno Egwene — podobnie jak Nynaeve al’Meara i Elayne Trakand. Okażecie im odpowiedni szacunek. Dla was one są Siuan Sedai, Nynaeve Sedai i Elayne Sedai. — Obie zamrugały ze zdziwieniem. A ona cała się trzęsła z wściekłości. Po tym wszystkim, przez co przeszła tej nocy, spotyka ją jeszcze szantaż ze strony tych...? Nie przychodziło jej do głowy żadne dostatecznie mocne określenie. Elayne by je znalazła; Elayne przysłuchiwała się stajennym, woźnicom i innych ludziom tego pokroju, zapamiętując słowa, których Egwene nie chciałaby nawet znać. Rozwinęła pasiastą stułę i udrapowała ją starannie na ramionach.

— Ty chyba nie rozumiesz, Matko — powiedziała pospiesznie Nicola. Ale nie ze strachem; próbowała tylko dowieść swej racji. — Ja się tylko martwiłam, że jeśli ktoś się dowie, że ty... — Egwene nie pozwoliła jej dokończyć.

— Ależ rozumiem, dziecko. — Ta głupia kobieta była dzieckiem, niezależnie od wieku. Starsze nowicjuszki często przysparzały sobie kłopotów, zazwyczaj kierując obraźliwe uwagi w stronę Przyjętej, która została wyznaczona do ich uczenia, ale nawet najgłupsze miały dość rozsądku, by nie zachowywać się arogancko wobec pełnych sióstr. Tymczasem ta tutaj miała czelność próbować tego z nią, sprawiając, że jej gniew rozgorzał do białości. Obie były od niej wyższe, niewiele, ale i tak wsparła pięści na biodrach i wyprężyła się, a one się skurczyły, jakby nad nimi górowała. — Czy masz pojęcie, jak poważnym wykroczeniem jest wysuwanie oskarżeń względem jakiejś siostry, zwłaszcza jeśli jest się nowicjuszką? I to oskarżeń opartych na rozmowie dwóch mężczyzn, którzy obecnie znajdują się wiele tysięcy mil stąd. Tiana obdarłaby cię żywcem ze skóry i zagnała do szorowania garnków na resztę życia — Nicola starała się wtrącić jakieś słowo, przeprosiny, tak to tym razem brzmiało, i dalsze protesty, że Egwene jej nie zrozumiała, szaleńcze próby wycofania się z całej sytuacji, ale Egwene ją zignorowała i dla odmiany natarła na Areinę. Uczestniczka Polowania na Róg, z mocno niepewną miną, zrobiła jeszcze jeden krok w tył, oblizując wargi. — Nie myśl sobie, że ujdzie ci to na sucho. Nawet uczestniczka Polowania może zostać zawleczona do Tiany za coś takiego. O ile będziesz miała dość szczęścia i nie zostaniesz wychłostana na dyszlu wozu, tak jak to robią z żołnierzami przyłapanymi na kradzieży. Tak czy inaczej zresztą zostaniesz wyrzucona na drogę z pręgami na ciele do towarzystwa.

Egwene zrobiła wdech i założyła ręce na pasie. Ścisnęła dłonie, dzięki czemu przestały drżeć. Obie, gotowe niemal przypaść do ziemi ze strachu, wyglądały na dostatecznie ukarane. Miała nadzieję, że te spuszczone oczy, zgarbione ramiona i przestępowanie z nogi na nogę nie są udawane. Zgodnie z wszelkimi zasadami powinna je natychmiast odesłać do Tiany. Nie miała pojęcia, jaka jest kara za próbę szantażowania Zasiadającej na Tronie Amyrlin, ale zdawało się prawdopodobne, że najłagodniejszą byłoby wyrzucenie ich z obozu. W przypadku Nicoli równałoby się to czekaniu, aż jej nauczyćielki stwierdzą, że wie dość o przenoszeniu, by przypadkiem nie zrobić krzywdy sobie albo innym. Niemniej jednak Nicola Treehill nigdy nie zostałaby Aes Sedai, gdyby wysunięto przeciwko niej taki zarzut; cały ten potencjał poszedłby na marne.

Chyba że... Każdej kobiecie przyłapanej na udawaniu Aes Sedai dawano taką nauczkę, że piszczała jeszcze wiele lat później, a przyłapana Przyjęta mogła taką kobietę uznać za szczęśliwą, ale Nynaeve i Elayne były teraz z pewnością bezpieczne, ponieważ zostały już pełnymi siostrami. Podobnie jak ona sama. Tyle że, niestety, wystarczyłby zaledwie szept i przepadłyby wszelkie szanse na zmuszenie Komnaty, by ta uznała ją za prawdziwą Zasiadającą na Tronie Amyrlin. Równie dobrze mogłaby zrobić sobie krótki wypad do Randa, a potem powiedzieć o tym Komnacie. Dlatego nie mogła dopuścić, by te dwie dostrzegły jej wątpliwości czy bodaj je podejrzewały.

— Zapomnę o tym — oznajmiła ostrym tonem. — Jeśli jednak usłyszę o tym bodaj słowo, od kogokolwiek... — Wciągnęła urywany oddech; tak naprawdę niewiele by z tym mogła zrobić. Nicola i Areina wzdrygnęły się, a więc potraktowały pogróżkę poważnie. — Wracajcie do łóżek, zanim zmienię zdanie.

W jednej chwili zaczęły miotać się w dygnięciach, mówić “Tak, Matko” i “Nie, Matko” oraz “Jak rozkażesz, Matko”. Uciekły, oglądając się na nią przez ramię, każdy ich krok był szybszy od poprzedniego, aż na koniec zaczęły biec. Egwene musiała wędrować spokojnie, ale miała ochotę zrobić to samo.

10

Niewidzialne oczy

Selame już czekała, kiedy Egwene wróciła do namiotu, chuda jak tyka kobieta o ciemnej, taireniańskiej karnacji, tak pewna siebie, że niemalże bezczelna. Chesa miała rację; naprawdę chodziła z zadartym nosem, jakby ją mdliło od jakiegoś paskudnego zapachu. O ile jednak odnosiła się arogancko do innych służących, przy swojej pani zachowywała się całkiem odmiennie. W momencie gdy Egwene weszła do namiotu, Selame rozpostarła spódnice tak szeroko, jak jej na to pozwoliła zagracona przestrzeń, i wykonała ukłon tak głęboki, że głową niemalże dotknęła dywanu. Zanim Egwene zdążyła zrobić drugi krok do wnętrza, kobieta doskoczyła do jej guzików i zaczęła się nad nimi pastwić. I nad samą Egwene również. Selame miała bardzo mało rozumu.

— Och, Matko, znowu wyszłaś bez nakrycia głowy. — Jakby Egwene kiedykolwiek zechciała się wystroić w jeden z tych naszywanych paciorkami czepków, które upodobała sobie ta kobieta, albo w to haftowane cudo z aksamitu, uwielbiane przez Meri, względnie w kapelusz z pióropuszem Chesy. — Przecież ty masz dreszcze. Nie powinnaś nigdy wychodzić na zewnątrz bez szala i parasolki, Matko. — Niby w jaki sposób parasolka mogła uchronić przed dreszczami? Selame, której pot ściekał z policzków, choćby nie wiadomo jak szybko ocierała je chusteczką, nawet nie przyszło do głowy, by spytać, dlaczego Egwene ma te dreszcze, i całe szczęście. — A na dodatek wyszłaś sama w środku nocy. To nie uchodzi, Matko. Przecież tam są ci wszyscy żołnierze, brutalni mężczyźni, którzy nie żywią należytego szacunku względem kobiet, nawet Aes Sedai. Matko, tobie zwyczajnie nie wolno...

Egwene nie przerywała tego potoku bzdur tak samo, jak się godziła, by ta kobieta ją rozebrała, prawie wcale nie zwracając na nią uwagi. Nic by nie zyskała, gdyby kazała jej się uciszyć, jedynie sprowokowała moc zranionych spojrzeń i oburzonych westchnień. Selame zresztą, poza tym swoim bezmózgim paplaniem, wykonywała swe obowiązki przykładnie, mimo iż okraszała je tyloma ukłonami, że stawały się istnym tańcem afektowanych gestów i służalczych dygnięć. Wydawało się niemożliwe, by ktoś mógł być tak głupi jak Selame, zawsze dbająca o pozory, zawsze przejęta tym, co sobie pomyślą inni. Dla niej na miano ludzi zasługiwały wyłącznie Aes Sedai, arystokraci oraz ich najwyższa rangą służba. Poza nimi nikt inny się nie liczył. To było prawdopodobnie niemożliwe. Egwene nie zamierzała zapomnieć, kto znalazł Selame, podobnie jak tego, kto znalazł Meri. Chesa stanowiła wprawdzie podarunek od Sheriam, ale więcej niż raz dowiodła swej lojalności względem Egwene.

Egwene usiłowała sobie wmówić, że te dygotania, które druga kobieta uznała za dreszcze, to paroksyzmy wściekłości, ale wiedziała, że w brzuchu wije jej się robak strachu. Zaszła zbyt daleko i miała jeszcze zbyt wiele do zrobienia, by pozwolić, żeby Nicola i Areina wsadziły szprychę w jej koło.

W momencie, gdy wysunęła głowę z otworu świeżej koszuli nocnej, do ucha wpadł jej fragment paplaniny chudej kobiety i wtedy wytrzeszczyła oczy.

— Czyżbyś powiedziała “owcze mleko”?

— Ależ tak, Matko. Masz tak delikatną skórę, nic jej nie zachowa w takim stanie oprócz kąpieli w owczym mleku.

Może naprawdę była skończoną idiotką. Wyrzuciwszy z namiotu protestującą Selame, Egwene sama wyszczotkowała sobie włosy, pościeliła łóżko, schowała obecnie bezużyteczną a’dam do małej szkatułki wyrzeźbionej z kości słoniowej, w której trzymała swoją nieliczną biżuterię, a na koniec pogasiła lampy.

“Wszystko sarna — pomyślała sarkastycznie w ciemnościach. — Selame i Meri dostaną ataku histerii”.

Zanim się jednak położyła, podreptała jeszcze do klapy namiotu i uchyliła ją nieznacznie. Na zewnątrz panowała martwota i cisza, znienacka zakłócona okrzykiem nocnej czapli, który nagle przerodził się z skrzek, a potem umilkł. W tych ciemnościach kryły się drapieżniki. Po chwili coś się poruszyło w cieniu obok namiotu po drugiej stronie drogi. Kobieta, sądząc po sylwetce.

Być może głupota dyskwalifikowała Selame nie mniej niźli ta kwaśna mina — Meri. Mogła to być jedna lub druga. Albo ktoś całkiem inny. Nawet Nicola albo Areina, chociaż to było raczej nieprawdopodobne. Opuściła klapę namiotu z uśmiechem. Obserwatorka, kimkolwiek była, nie zobaczy, dokąd się uda tej nocy.

Sposób na układanie się do snu, którego nauczyła się od Mądrych, był bardzo prosty. Najpierw zamykała oczy, potem czuła, jak odprężają się po kolei wszystkie części ciała, oddech dostosowuje do bicia serca, umysł dekoncentruje i odpływa, cały oprócz jednego maleńkiego zakamarka, odpływa. Sen morzył ją już po kilku chwilach, ale to był sen spacerującej po snach.

Pozbawiona kształtu wpłynęła do samych głębin oceanu gwiazd, ku niezliczonym świetlnym punktom połyskującym na tle nieskończonego morza ciemności, ku nieprzebranym świetlikom migoczącym pośród bezkresnej nocy. To były sny, sny wszystkich, którzy teraz spali gdzieś w świecie, może wszystkich we wszystkich możliwych światach, a to miejsce stanowiło lukę, która dzieliła rzeczywistość od Tel’aran’rhiod, przestrzeń między światem jawy a Światem Snów. Gdziekolwiek nie spojrzała, dziesiątki tysięcy świetlików znikało w momencie, w którym ludzie się budzili, i rodziły się dziesiątki tysięcy nowych, by zająć ich miejsce. Wielowymiarowa, podlegająca bezustannym zmianom procesja roziskrzonego piękna.

Nie marnowała jednak czasu na podziwianie. W tym miejscu kryło się wiele niebezpieczeństw, w tym niektóre śmiertelnie groźne. Była przekonana, że wie, jak ich uniknąć, ale jeżeli będzie się ociągała zbyt długo, jedno z nich ją tu dopadnie, a to byłoby, mówiąc najoględniej, żenujące. Rozglądając się ostrożnie — cóż, rozglądałaby się ostrożnie, gdyby miała oczy — płynęła dalej. Nie czuła ruchu. Miała wrażenie, że stoi nieruchomo i że ten połyskujący ocean wiruje wokół niej, aż w pewnym momencie jedno ze światełek przystanęło jakby tuż przed nią. Wszystkie mrugające gwiazdy wyglądały dokładnie tak samo, a jednak wiedziała, że to jest sen Nynaeve. Skąd wiedziała, to była już całkiem inna sprawa; nawet Mądre nie rozumiały, na czym polega ta intuicyjna zdolność rozpoznania.

Zastanawiała się, czy nie odszukać snów Nicoli i Areiny. Potrafiłaby za ich pośrednictwem wsączyć im strach do głowy i ani trochę nie dbała, że było to zabronione. Niemniej jednak znalazła się tu w pewnym określonym celu, nie zaś ze strachu przed tym co zakazane. Zrobiła coś, czego nikt dotychczas nie robił, i była pewna, że uczyni to raz jeszcze, jeżeli okaże się to niezbędne. Rób, co musisz, a potem za to płać, tego ją właśnie nauczyły te same kobiety, które odgrodziły zakazami te tereny. Tylko odmowa przyznania się do długu, odmowa jego spłacenia, często zmieniała konieczność w zło. Ale nawet jeśli te dwie spały, znalezienie czyichś snów po raz pierwszy stanowiło zajęcie co najmniej żmudne, a na dodatek bez gwarancji powodzenia. Całe dni — czy raczej noce — wysiłku przeważnie nie dawały żadnych rezultatów. To akurat było prawie pewne.

Zbliżała się powoli przez wieczną ciemność, jednocześnie znowu ulegając wrażeniu, że stoi nieruchomo, a tymczasem świetlny punkcik rósł, stając się rozjarzoną perłą, opalizującym jabłkiem, księżycem w pełni, aż wreszcie całkowicie przesłonił swoją łuną pole jej widzenia, cały świat. Nie dotknęła go jednak, jeszcze nie. Wciąż dzieliła ją przestrzeń cieńsza od włosa. Sięgnęła, najdelikatniej jak potrafiła. Czym sięgnęła, skoro brakowało jej ciała, pozostawało tajemnicą, taką samą, jak sposób, w jaki odróżniała jeden sen od drugiego. Kwestia woli, twierdziły Mądre, to jednak niczego nie wyjaśniało. Jakby kładła palec na mydlanej bańce, starając się dotykać jej naprawdę bardzo delikatnie. Błyszcząca ścianka zaiskrzyła się niczym dmuchane szkło, pulsując jak serce, krucha i żywa. Nieco silniejsze dotknięcie i będzie w stanie zajrzeć do “środka”, “zobaczyć”, o czym śni Nynaeve. Jeszcze silniejsze, i autentycznie wejdzie do środka, stając się częścią snu. Wiązało się to z ryzykiem, zwłaszcza w przypadku kogoś o silnym umyśle, a poza tym zaglądanie albo wchodzenie do środka mogło nawet upokorzyć śpiącą. Jeśli, na przykład, śniła akurat o mężczyźnie, którym była szczególnie zainteresowana. Same przeprosiny zajmowały połowę nocy, kiedy się to zrobiło. Mogła też, wykonując ruch przypominający zarzucanie haka, jakby delikatnie toczyła szklany paciorek po stole, porwać Nynaeve do własnego snu; czyli tej części Tel’aran’rhiod, nad którą miała pełną kontrolę. Była pewna, że to by jej się udało. Oczywiście to też należało do rzeczy zakazanych, a poza tym nie sądziła, by Nynaeve to się spodobało.

NYNAEVE, TU EGWENE. W ŻADNYCH OKOLICZNOŚCIACH NIE WRACAJ, DOPÓKI NIE ZNAJDZIESZ CZARY I DOPÓKI JA NIE ROZWIĄŻĘ PROBLEMU Z AREINĄ I NICOLĄ. ONE WIEDZĄ, ŻE UDAWAŁYŚCIE. WYJAŚNIĘ TO DOKŁADNIEJ, KIEDY WAS ZNOWU ZOBACZĘ W MAŁEJ WIEŻY. BĄDŹCIE OSTROŻNE. MOGHEDIEN UCIEKŁA.

Sen zamrugał, mydlana bańka prysła. Mimo ponurej treści swego przesłania, zachichotałaby, gdyby miała gardło. Głos pozbawiony ciała, usłyszany podczas snu, potrafił wywołać zaskakujący efekt. Zwłaszcza jeśli śniący się bał, że właściciel głosu go podgląda. Nynaeve nie była osobą, która by coś takiego wybaczyła, nawet gdyby stało się przypadkiem.

Upstrzone światełkami morze zawirowało wokół niej raz jeszcze; po chwili wybrała kolejny roziskrzony punkcik. Elayne. Obie kobiety spały najprawdopodobniej nie dalej jak kilkanaście kroków od siebie, w Ebou Dar, ale tutaj odległość nie miała znaczenia. A może miała inne znaczenie.

Tym razem, kiedy przekazała swoje przesłanie, sen zaczął pulsować i zmienił się. Niby nadal nie różnił się absolutnie niczym od innych, ale nabrał jakiegoś odmiennego charakteru. Czyżby te słowa wciągnęły Elayne do czyjegoś innego snu? Pozostaną jednak i będzie je pamiętała po przebudzeniu.

Podcięła odrobinę cięciwy Nicoli i Areiny, nadszedł więc czas, by skierować uwagę na Randa. Niestety, odszukanie jego snów było zajęciem równie bezpłodnym jak szukanie snów Aes Sedai. Chronił je tarczą, tak samo jak one, aczkolwiek tarcza stworzona przez mężczyznę różniła się ewidentnie od kobiecej. Tarcza Aes Sedai przypominała kryształową skorupę, gładką kulę utkaną z Ducha, ale jak przezroczysta by się nie wydawała, równie dobrze mogła być wykonana ze stali. Nie umiała zliczyć, ile godzin zmitrężyła, starając się takie przejrzeć. Z bliska osłonięte tarczą sny jakiejś siostry zdawały się jaśniejsze, natomiast sny Randa ciemniejsze. Przypominało to wpatrywanie się w mętną wodę; czasami miała wrażenie, że w tych szaro-brązowych odmętach coś się rusza, ale ani razu nie udało jej się dojrzeć, co to takiego.

Po raz kolejny nie kończąca się parada gwiazd zawirowała i znieruchomiała, a ona zbliżyła się do snu trzeciej kobiety. Ostrożnie. Między nią a Amys tyle zaszło, że było tak, jakby się zbliżała do snu własnej matki. Musiała przyznać, że miała ochotę pod wieloma względami naśladować Amys. Pragnęła jej szacunku dokładnie tak samo jak szacunku Komnaty. Może zresztą, gdyby miała wybierać, wybrałaby szacunek Amys. Odepchnąwszy ten nagły napad niepewności, postarała się, by jej “głos” zabrzmiał łagodniej, bez skutku.

AMYS, TU EGWENE. MUSZĘ Z TOBĄ POROZMAWIAĆ.

“Przyjdziemy” — mruknął czyjś głos. Głos Amys.

Zaskoczona Egwene cofnęła się. Miała ochotę śmiać się z samej siebie. Może to było tylko po to, żeby jej przypomnieć, że Mądre miały za sobą całe lata doświadczeń w spacerowaniu po snach. Bywały takie chwile, kiedy się bała, że się zdegeneruje przez to, że już nie musi się przykładać do pogłębiania umiejętności w korzystaniu z Jedynej Mocy. A z drugiej strony bywało, że wszystko inne przypominało wspinaczkę w górę urwiska podczas ulewnej burzy i wtedy bilans się wyrównywał.

Nagle dostrzegła ruch na samym skraju pola widzenia. Jeden z tych świetlnych punkcików sunął przez morze gwiazd, dryfując samorzutnie w jej stronę i stopniowo się przy tym rozrastając. Tylko jeden sen mógł to zrobić, tylko jeden śniący. Zdjęta paniką rzuciła się do ucieczki, żałując, że brak jej gardła, by móc wrzeszczeć wniebogłosy, przeklinać albo zwyczajnie krzyczeć. Zwłaszcza że jedną maleńką cząstką swych myśli pragnęła pozostać tam, gdzie była, i zaczekać.

Tym razem gwiazdy nawet się nie poruszyły. Zwyczajnie zniknęły, a ona stała oparta o wielką kolumnę z czerwonego kamienia, dysząc, jakby właśnie przebiegła całą milę, a serce tak jej biło, jakby zaraz miało wyskoczyć z piersi. Po jakiejś chwili spojrzała po sobie i roześmiała się nieco niepewnie, wciąż usiłując złapać oddech. Miała na sobie suknię z pełną spódnicą, uszytą z połyskliwego, zielonego jedwabiu i ozdobioną przy staniczku oraz rąbku szlaczkami ze złotogłowiu. Staniczek ukazywał znacznie więcej ciała, niż by się odważyła odkryć na jawie, a dzięki szerokiemu pasowi utkanemu ze złota zdawała się znacznie szczuplejsza w talii niż była naprawdę. Może rzeczywiście była smuklejsza. Tutaj, w Tel’aran’rhiod, można się było stać tym, kim się chciało i czymkolwiek się chciało. Nawet wtedy, gdy się tego pragnęło nieświadomie. Gawyn Trakand miał na nią bardzo zły wpływ.

Ta jej maleńka cząstka nadal wolałaby zaczekać i pozwolić, by ten sen ją złapał. Złapał i wchłonął. Jeżeli spacerująca po snach kochała kogoś aż do utraty zmysłów albo nienawidziła go ponad wszelką miarę, zwłaszcza wtedy, gdy takie uczucie było odwzajemnione, to zdarzało się, że sen takiej osoby ją wsysał; przyciągała sen albo to on ją przyciągał, tak jak magnes przyciąga żelazne opiłki. Z pewnością nie nienawidziła Gawyna, ale za nic nie mogła wpaść w pułapkę jego snu, nie tej nocy, bo uwięzłaby w nim na dobre, aż do momentu jego przebudzenia, i to taka, jaką on ją widział. Czyli o wiele piękniejsza niż w rzeczywistości; nie wiedzieć czemu, on sam w swoim śnie zdawał się znacznie mniej przystojny niż w życiu. Gdy w grę wchodziła tak silna miłość albo nienawiść, potencje silnego umysłu albo koncentracji przestawały odnosić skutek. Gdy raz się znalazłaś w cudzym śnie, już w nim zostawałaś, dopóki dana osoba nie przestawała o tobie śnić. Przypomniawszy sobie, co Gawyn z nią robił w swoich snach, co razem robili w jego snach, poczuła, że na twarz wypełza jej ognisty rumieniec.

— Dobrze, że żadna z Zasiadających nie może mnie teraz zobaczyć — mruknęła. — Potem już nigdy nie traktowałyby mnie inaczej jak zwykłej, płochej dziewczyny. — Dorosłe kobiety nie emocjonowały się tak ani nie fantazjowały o jakimś mężczyźnie w taki sposób, tego była pewna. W każdym razie nie kobiety z odrobiną rozsądku. To, o czym on śnił, mogło się stać naprawdę, ale dopiero wtedy, gdy sama tak zdecyduje. Uzyskanie pozwolenia od matki mogło okazać się trudne, ale z pewnością nie będzie jej go wzbraniała tylko dlatego, że nie widziała Gawyna na oczy. Marin al’Vere wierzyła w rozsądek swoich córek. Najwyższa pora, by jej najmłodsza córka okazała odrobinę tego rozsądku i odłożyła mrzonki na właściwszą porę.

Rozejrzała się dookoła, niemal żałując, że nie pozwoliła Gawynowi wejść do jej snu. Gdzie nie spojrzała, widziała takie same masywne kolumny, wspierające niebotycznie wysoki, sklepiony sufit i wielką kopułę. Nie paliła się żadna z lamp wiszących na złoconych łańcuchach, ale mimo to było widno dzięki światłu, ani jasnemu, ani ciemnemu, bez żadnego widocznego źródła. Serce Kamienia, wnętrze wielkiej fortecy zwanej Kamieniem Łzy. Albo raczej jego obraz w Tel’aran’rhiod, obraz pod wieloma względami równie realny jak oryginał. Tam właśnie dotychczas spotykała się z Mądrymi, z ich wyboru. Co, jak na Aielów, było dziwne, zdaniem Egwene. Spodziewałaby się, że to będzie Rhuidean, teraz, gdy już zostało otwarte, albo jakieś inne miejsce w Pustkowiu Aiel, względnie po prostu to miejsce, gdzie akurat przebywały Mądre. Każde miejsce, wyjąwszy stedding ogirów, miało swoje odbicie w Świecie Snów - stedding też je zresztą miały, tyle że nie dawało się do nich wejść, podobnie jak kiedyś do Rhuidean, kiedy jeszcze było zamknięte. Obozowisko Aes Sedai, rzecz jasna, nie wchodziło w rachubę. Wiele sióstr miało obecnie dostęp do ter’angreali, które umożliwiały wchodzenie do Świata Snów, a ponieważ żadna z nich tak naprawdę nie wiedziała, co właściwie czyni, często rozpoczynały swoje eskapady od pojawienia się w widmowym obozie Tel’aran’rhiod, jakby rozpoczynały normalną podróż.

Zgodnie z prawem Wieży ter’angreale, podobnie jak angreale i sa’angreale, stanowiły własność Białej Wieży, niezależnie od tego, kto akurat był w ich posiadaniu. Wieża bardzo rzadko się o nie dopominała, przynajmniej wtedy, gdy ter’angreal znajdował się w takim miejscu jak na przykład Wielka Przechowalnia w tymże właśnie Kamieniu Łzy — ostatecznie i tak trafiał do Aes Sedai, a Biała Wieża zawsze potrafiła wytrwale czekać, jeśli zaszła taka potrzeba — jednak te, które istotnie znajdowały się w rękach Aes Sedai, stanowiły dar od Komnaty, względnie poszczególnych Zasiadających. Czy raczej pożyczkę; prawie nigdy nie były dawane. Elayne nauczyła się kopiować ter’angreale snu i razem z Nynaeve wzięły sobie dwie takie kopie, pozostałe jednak znajdowały się obecnie w posiadaniu Komnaty, łącznie z tymi, które wykonała Elayne. Co oznaczało, że Sheriam i siostry z jej małego kręgu mogły je używać, kiedy tylko zechciały, i najprawdopodobniej również Lelaine z Romandą, aczkolwiek te dwie wolały raczej posyłać inne, zamiast wchodzić osobiście do Tel’aran’rhiod. Jeszcze całkiem niedawno Aes Sedai nie wkraczały do snów, nie wkraczały od wielu stuleci i nadal miały z tym spore trudności, których większość brała się z przeświadczenia, że potrafią się wszystkiego nauczyć same. Niemniej, ostatnią rzeczą, na jakiej zależało Egwene, była któraś z ich uczennic w charakterze szpiega przy tym spotkaniu.

Na myśl o szpiegach poczuła się cała odsłonięta, jakby śledziły ją czyjeś niewidzialne oczy. To wrażenie było zawsze obecne w Tel’aran’rhiod i nawet Mądre nie wiedziały, skąd się ono bierze, ale chociaż oczy zdawały się tu podglądać z ukrycia zawsze, mogli tu być również prawdziwi obserwatorzy. Nie myślała teraz o Romandzie albo Lelaine.

Pogładziła dłonią kolumnę i obeszła ją powoli, przyglądając się lasowi z czerwonego kamienia ginącemu w cieniu. Otaczające ją światło nie było prawdziwe; każda osoba ukryta w jednym z tych cieni widziałaby to samo światło, podczas gdy ją skrywałyby cienie. Pojawiali się tu ludzie, mężczyźni i kobiety, migotliwe obrazy, które rzadko trwały dłużej niż kilka uderzeń serca. Nie interesowali jej ci, którzy dotykali Świata Snów podczas snu; każdy mógł to zrobić przypadkiem, ale na szczęście dla nich, jedynie na kilka chwil, rzadko na tyle długo, by zetknąć się z którymś z niebezpieczeństw. Czarne Ajah też posiadały ter’angreal snu, ukradziony w Wieży. Co gorsza, Moghedien znała Tel’aran’rhiod równie dobrze, jak każda spacerująca po snach. A może nawet jeszcze lepiej. Potrafiła przejmować kontrolę nad tym miejscem i każdym, kto w nim przebywał, z taką samą łatwością, z jaką machała ręką.

Egwene przez krótką chwilę żałowała, że podglądała sny Moghedien w czasie, gdy tamta była w niewoli, raz tylko, na tyle długo; by móc je potem odróżnić. Niemniej jednak, gdyby nawet zidentyfikowała jej sny, i tak nie mogłaby określić, gdzie ona teraz jest. Poza tym istniała groźba, że zostanie do nich wciągnięta wbrew swojej woli. To, co się działo w Tel’aran’rhiod, jakby się nie wydawało realne, nie pociągało rzeczywistych konsekwencji, a jednak człowiek pamiętał to potem niby prawdziwe zdarzenia. Noc spędzona w rękach Moghedien byłaby koszmarem, który musiałaby przeżywać zapewne do końca życia, zawsze na nowo od momentu zaśnięcia. A może również na jawie.

Jeszcze jeden obchód. Co to było? Z cieni wyłoniła się i natychmiast zniknęła ciemnowłosa, majestatycznie piękna kobieta w czepku naszywanym perłami i w szacie z koronkową kryzą. Tairenianka pogrążona we śnie, jakaś Wysoka Lady albo kobieta śniąca, że nią jest. Na jawie mogła być żoną farmera albo kupca, mieć pospolite rysy i przysadzistą sylwetkę.

Lepiej szpiegować Logaina niż Moghedien. Nadal nie będzie wiedziała, gdzie jest, ale mogłaby zyskać jakieś rozeznanie w jego zamiarach. Rzecz jasna, wciągnięcie do jego snów mogło się okazać wcale nie bardziej przyjemne niż przymusowa wizyta w snach Moghedien. Nienawidził wszystkich Aes Sedai. Zaaranżowanie jego ucieczki było jednak koniecznością; miała nadzieję, że cena nie będzie zbyt wysoka. Zapomnieć o Logainie. To Moghedien stanowiła niebezpieczeństwo, Moghedien, która mogła ją ścigać, nawet tutaj, zwłaszcza tutaj, Moghedien, która...

Nagle dotarło do niej, że porusza się niezwykle ociężale; wydała jakiś zduszony odgłos, niemalże jęk. Piękna suknia przemieniła się w pełną, opancerzoną zbroję, dokładnie taką samą jak te, które nosili członkowie armii Garetha Bryne’a. Na głowie miała hełm bez przyłbicy, z czubem w kształcie Promienia Tar Valon, sądząc po dotyku. Było to bardzo irytujące. Przekroczyła granice dopuszczalnego braku kontroli nad sobą.

Nieubłaganie wymieniła zbroję na strój, który nosiła podczas poprzednich spotkań z Mądrymi. To była tylko kwestia myśli. Obszerna spódnica z ciemnej wełny i luźna, biała bluzka algode, taka sama, w jaką się ubierała w czasie, gdy pobierała u nich nauki, a do tego szal z frędzlami, tak zielony, że niemalże czarny, i złożona chusta podtrzymująca włosy. Rzecz jasna, nie skopiowała ich biżuterii, całego mnóstwa naszyjników i bransolet. Wyśmiałyby ją za coś takiego. Kobieta gromadziła swoją kolekcję przez całe lata, nie podczas jednego, przelotnego snu.

— Logain jest w drodze do Czarnej Wieży — powiedziała głośno. Miała nadzieję, że on naprawdę jedzie do Czarnej Wieży, bo wtedy przynajmniej można by go było jakoś sprawdzić, a gdyby został złapany i ponownie poskromiony, Rand nie mógłby za to obwiniać żadnej z towarzyszących jej sióstr. — Moghedien zaś nie ma jak się dowiedzieć, gdzie ja teraz jestem. — Starała się myśleć o tym z jak największym przekonaniem.

— Dlaczego miałabyś się bać Tych, Którzy Dusze Oddali Cieniowi? — spytał ją czyjś głos za plecami i w tym momencie Egwene najwyraźniej postanowiła sprawdzić, jak to jest wspinać się w powietrzu. Była spacerującą po snach, znajdowała się w Tel’aran’rhiod, a jednak podskoczyła, zanim zdołała się opanować.

“O tak — pomyślała, lewitując — zaiste, daleko mi do błędów początkujących”.

Jeszcze trochę, a podskoczy, kiedy Chesa powie jej “dzień dobry”.

Z nadzieją, że nie czerwieni się zbyt mocno, opadła powoli; może dzięki temu odzyska choć trochę godności.

Może... tymczasem jednak na wiekowej twarzy Bair pojawiło się jeszcze więcej zmarszczek niż zazwyczaj od uśmiechu tak szerokiego, że aż koniuszki jej ust niemalże stykały się z uszami. W odróżnieniu od dwóch towarzyszących jej kobiet, nie potrafiła przenosić Mocy, ale ta umiejętność nie miała nic wspólnego ze spacerowaniem po snach. Była w tym równie wprawna jak inne spacerujące, a pod niektórymi względami nawet lepsza. Amys też się uśmiechała, aczkolwiek nie tak szeroko, za to słonecznowłosa Melaine odrzuciła głowę w tył i ryknęła śmiechem.

— W życiu nie widziałam nikogo... — tyle tylko zdołała wykrztusić. — Zupełnie jak królik. — Wykonała podskok i wzbiła się w powietrze na wysokość pełnego kroku.

— Ostatnio obchodziłam się dość brutalnie z Moghedien. — Egwene była dumna ze swego opanowania. Lubiła Melaine; ta kobieta stała się znacznie mniej drażliwa, odkąd spodziewała się dziecka, czy raczej dzieci, a jednak w tym momencie Egwene byłaby w stanie udusić ją z radością. — Razem z kilkoma przyjaciółkami poskromiłyśmy nieco jej dumę, choć z pewnością nie tylko. Myślę, że chętnie by mi się odpłaciła. — Pod wpływem impulsu zmieniła raz jeszcze odzienie, na coś w rodzaju sukni do konnej jazdy, którą obecnie wkładała codziennie, uszytą z lśniącego, zielonego jedwabiu. Na palcu pojawił się złoty pierścień z Wielkim Wężem. Nie mogła im powiedzieć wszystkiego, ale te kobiety były przyjaciółkami i należało im powiedzieć tyle, ile mogła; zasłużyły sobie na to.

— Rany zadane dumie pamięta się o wiele dłużej niż rany na ciele. — Bair mówiła cienkim i piskliwym głosem, a mimo to silnym niczym trzcina z żelaza.

— Opowiedz nam o tym — powiedziała Melaine, zachęcając ją uśmiechem. — Co takiego zrobiłaś, że sprowadziłaś na nią hańbę? — Bair była równie uradowana. W okrutnym kraju człowiek albo uczył się śmiać z okrucieństwa, albo przez całe życie płakał; w Ziemi Trzech Sfer nauczono się śmiać dawno temu. A zhańbienie wroga poczytywano za sztukę.

Amys przez chwilę przypatrywała się nowemu ubraniu Egwene, po czym orzekła:

— To chyba może poczekać. Musimy pomówić, tak powiedziałaś. — Wskazała gestem miejsce, gdzie Mądre lubiły rozmawiać, tuż poza zasięgiem szerokiej kopuły nad samym środkiem komnaty.

Powód, dla którego wybierały to właśnie miejsce, stanowił jeszcze jedną zagadkę, której Egwene nie potrafiła rozwiązać. Trzy kobiety usadowiły się na skrzyżowanych nogach, starannie rozpościerając spódnice, w odległości zaledwie kilku kroków od pseudomiecza z połyskliwego kryształu, wbitego w posadzkę. Niby nie zwracały nań uwagi — nie stanowił elementu ich proroctw — nie większą w każdym razie niż na ludzi, którzy materializowali się znienacka w wielkiej komnacie, a jednak przychodziły zawsze właśnie tutaj.

Osławiony Callandor mógł istotnie funkcjonować jako miecz mimo swego wyglądu, ale tak naprawdę był to męski sa’angreal, jeden z najpotężniejszych, jakie wykonano podczas Wieku Legend. Na myśl o męskim sa’angrealu Egwene przeszył lekki dreszcz. Sprawy miały się inaczej, kiedy w grę wchodził tylko Rand. I rzecz jasna Przeklęci. A teraz pojawili się jeszcze Asha’mani. Dzięki Callandorowi mężczyzna potrafił zaczerpnąć taką ilość Jedynej Mocy, która pozwalała mu w mgnieniu oka zrównać z ziemią wielkie miasto i zniszczyć wszystko w promieniu wielu mil. Ominęła miecz szerokim łukiem, odruchowo podkasując spódnice. Rand zabrał Callandora z Serca Kamienia, tak jak to przepowiedziały Proroctwa, a potem zostawił znów, z sobie tylko znanych powodów. Zostawił i otoczył pułapkami utkanymi z saidina. One też miały własne senne odbicia, takie, które mogły się uaktywnić z równą skutecznością, gdyby ktoś spróbował utkać przy mieczu niewłaściwe sploty. Niektóre rzeczy w Tel’aran’rhiod były naprawdę zbyt prawdziwe.

Starając się nie myśleć o Mieczu, Który Nie Jest Mieczem, Egwene stanęła przed trzema Mądrymi. Te obwiązały się szalami w pasie i rozwiązały tasiemki przy bluzkach. W taki właśnie sposób kobiety Aielów zasiadały z przyjaciółmi w swoich namiotach pod palącym słońcem. Ona sama nie usiadła, mimo iż mogła przez to wyglądać jak petentka albo pozwana przed sąd. A niech tam! W jakiś sposób, w głębi własnego serca, była kimś takim.

— Nie powiedziałam wam, dlaczego mnie od was odwołano, a wy nie pytałyście.

— Powiesz nam, kiedy będziesz gotowa — odparła Amys łagodnym tonem. Wyglądała na równą wiekiem Melaine, mimo iż jej sięgające pasa włosy były siwe jak włosy Bair — zaczęły się srebrzyć, kiedy była niewiele starsza od Egwene — ale to ona dowodziła wszystkimi trzema, nie Bair. Egwene po raz pierwszy zastanowiła się, ile Amys ma lat. Takiego pytania nie zadaje się Mądrej, podobnie jak Aes Sedai.

— Kiedy was opuściłam, byłam Przyjętą. Wiecie o rozłamie w Białej Wieży. — Bair potrząsnęła głową i skrzywiła się; wiedziała, ale nie rozumiała. Żadna z nich nie rozumiała. Dla Aielów było to coś równie nierealnego jak rozłam w klanie albo w społeczności wojowników. Być może stanowiło to dla nich również potwierdzenie, że Aes Sedai są w rzeczywistości gorsze, niż należało zakładać. Egwene mówiła dalej, zdziwiona, że ma taki spokojny, opanowany głos. — Te siostry, które wystąpiły przeciwko Elaidzie, wyniosły mnie na swoją Amyrlin. Po obaleniu Elaidy to ja zasiądę na Tronie Amyrlin w Białej Wieży. — Uzupełniła swój przyodziewek, dodając pasiastą stułę, i czekała. Raz już je okłamała, poważnie naruszając ji’e’toh, i nie była pewna, jak zareagują, gdy usłyszą, co jeszcze przed nimi ukryła. O ile w ogóle w to uwierzą. Tymczasem tylko na nią spojrzały.

— Dzieci mają taki jeden obyczaj — odezwała się po jakimś czasie Melaine. Jeszcze nie było po niej widać, że jest w odmiennym stanie, ale bił od niej wewnętrzny blask, czyniący ją piękniejszą niż dotąd, blask, a oprócz niego niewzruszony spokój. — Wszystkie dzieci chcą rzucać włóczniami i wszystkie chcą być wodzami klanów, ale któregoś dnia dociera do nich, że wódz klanu rzadko tańczy z włóczniami w pojedynkę. Dlatego robią kukłę i stawiają ją na jakimś wzniesieniu. — Posadzka z boku nagle się wypiętrzyła i nie było tam już płytek, tylko spieczona od słońca, brązowa skała. Na jej szczycie stała kukła, wykonana z gałązek i szmatek, przypominająca człowieka. — To jest wódz klanu, który każe im tańczyć z włóczniami, ze wzgórza, skąd może obserwować bitwę. Dzieci jednakże biegają tam, gdzie chcą, i ich wódz klanu to tylko kukła z patyków i szmat. — Podmuch wiatru rozwiał strzępy tkanin, wskazując puste wnętrze kukły, która po chwili zniknęła razem z pagórkiem.

Egwene zrobiła głęboki wdech. Oczywiście. Odpokutowała za swoje kłamstwo zgodnie z ji’e’toh, z własnego wyboru, dzięki czemu było tak, jakby kłamstwo nigdy nie zostało wypowiedziane. Powinna była to przewidzieć. Przejrzały jej sytuację na wylot, jakby przez wiele tygodni przebywały w obozie Aes Sedai. Bair wbiła wzrok w posadzkę, nie chcąc być świadkiem jej hańby. Amys siedziała z podbródkiem wspartym na dłoniach, a przenikliwe spojrzenie jej niebieskich oczu starało się jakby wwiercać w serce Egwene.

— Niektóre widzą mnie właśnie w taki sposób. — Jeszcze jeden głęboki wdech i wyrzuciła z siebie prawdę. — Wszystkie, oprócz garstki nielicznych. Ale do rzeczy. Zanim dokończymy naszą bitwę, będą wiedziały, że to ja jestem ich wodzem, i będą postępowały tak, jak ja zechcę.

— Wróć do nas — powiedziała Bair. — Dla tych kobiet masz zbyt wiele honoru. Sorilea wybrała już dla ciebie kilkunastu młodych mężczyzn, będziesz ich mogła obejrzeć w namiocie-łaźni. Bardzo chciałaby zobaczyć, jak robisz wieniec panny młodej.

— Mam nadzieję, że będzie obecna, gdy będę wychodziła za mąż, Bair. — Za Gawyna, miała nadzieję; wiedziała na podstawie swoich snów, że zwiąże go ze sobą więzią, ale tylko nadzieja i wiara w miłość mówiły jej, że się pobiorą. — Mam nadzieję, że wszystkie tam będziecie, ale ja już dokonałam wyboru.

Bair była gotowa dalej się sprzeczać i podobnie Melaine, ale Amys podniosła rękę i wtedy, niezadowolone, umilkły.

— W jej decyzji jest dużo ji. Ona będzie naginała wolę wrogów do swej woli, a nie uciekała przed nimi. Życzę ci, byś osiągnęła jak najwięcej w swoim tańcu, Egwene al’Vere. — Była kiedyś Panną Włóczni i nadal się za nią uważała. — Siadaj. Siadaj.

— Jej honor należy do niej — stwierdziła Bair, spoglądając krzywo na Amys — ale mam jeszcze jedno pytanie. — Jej oczy miały niemalże barwę wodnistego błękitu, ale ich spojrzenie skierowane na Egwene było ostrzejsze niż kiedykolwiek spojrzenie Amys. — Czy zmusisz te Aes Sedai, by uklękły przed Car’a’carnem?

Zaskoczona Egwene omal się nie przewróciła, zamiast usiąść. W jej głosie nie słyszało się jednak wahania.

— Tego zrobić nie mogę, Bair. I nie chciałabym, nawet gdybym mogła. Nas obowiązuje lojalność względem Wieży, względem wszystkich Aes Sedai, wykraczająca ponad lojalność względem krajów, w których się urodziłyśmy. — To była prawda, albo w każdym razie tak miała brzmieć, aczkolwiek ciekawiło ją, jak takie stwierdzenie zgadza się w ich myślach z wiedzą o niej i o buncie. — Aes Sedai nie przysięgają lojalności nawet wobec Zasiadającej na Tronie Amyrlin, a z pewnością nie uczynią tego wobec mężczyzny. To byłoby tak, jakby jedna z was uklękła przed wodzem klanu. — Zilustrowała to w taki sam sposób, w jaki przedtem uczyniła to Melaine, koncentrując się na rzeczywistości; Tel’aran’rhiod był nieskończenie kowalny, jeżeli się potrafiło to wykorzystać. Za Callandorem trzy Mądre uklękły przed wodzem klanu. Mężczyzna mocno przypominał Rhuarka, a kobiece postacie te trzy siedzące przed nią. Podtrzymywała wizję tylko przez krótką chwilę, ale Bair zerknęła na nią i głośno pociągnęła nosem. Pomysł był absolutnie niedorzeczny.

— Nie porównuj tych kobiet z nami. — Zielone oczy Melaine zalśniły równie złowrogo jak kiedyś; ton głosu był ostry jak brzytwa.

Egwene ugryzła się w język. Mądre zdawały się gardzić Aes Sedai, wszystkimi Aes Sedai oprócz niej. Przyszło jej na myśl, iż mogły nawet żywić odrazę do proroctw, które łączyły je z Aes Sedai. Zanim została wezwana przez Komnatę i wyniesiona do godności Amyrlin, Sheriam i jej przyjaciółki spotykały się regularnie z tymi trzema, ale spotkania urwały się, w równym stopniu dlatego, że Mądre nie chciały ukrywać swej pogardy, jak i dlatego, że Egwene została wezwana. W Tel’aran’rhiod konfrontacja z kimś, kto lepiej znał to miejsce, mogła przysporzyć wielu upokorzeń. Ostatnimi czasy Mądre zaczęły traktować z niejakim dystansem nawet samą Egwene i dlatego właśnie nie chciały poruszać z nią pewnych tematów, na przykład tego, co wiedziały o planach Randa. Przedtem była jedną z nich, adeptką sztuki chodzenia po snach, potem została Aes Sedai, jeszcze zanim dowiedziały się tego, co im właśnie powiedziała.

— Egwene al’Vere zrobi to, co musi zrobić — stwierdziła Amys. Melaine obrzuciła ją przeciągłym spojrzeniem, po czym ostentacyjnie poprawiła szal i kilka długich naszyjników, czemu wtórowało poszczękiwanie kości słoniowej i złota, ale nie powiedziała nic. Amys zdawała się mieć na nie większy wpływ niż dotychczas. Egwene nie widziała nigdy innej Mądrej, oprócz Sorilei, której pozostałe ustępowałyby z równą łatwością.

Bair wykreowała wizję herbaty, jakby znajdowały się wśród namiotów: imbryk ze złota, ozdobiony wyrytymi lwami z jednego kraju, srebrną tacę rzeźbioną w skomplikowane zakrętasy z innej części świata, maleńkie, zielone filiżanki z delikatnej porcelany Ludu Morza. Herbata, rzecz jasna, smakowała jak prawdziwa, ale mimo domieszki jakichś słodkich jagód albo ziela, którego nie rozpoznała, była zbyt gorzka jak na gust Egwene. Wyobraziła sobie, że zawiera odrobinę miodu, i upiła jeszcze jeden łyk. Za słodka. Trochę mniej miodu. Teraz smakowała doskonale. Czegoś takiego nie dawało się osiągnąć przy użyciu Mocy. Zdaniem Egwene, raczej nikt nie potrafiłby utkać tak cieniuteńkich splotów saidara, by usunąć miód z herbaty.

Przez chwilę siedziała i zaglądała do filiżanki, rozmyślając o miodzie, herbacie i cienkich splotach saidara, ale nie z tego powodu milczała. Mądre chciały kierować Randem w nie mniejszym stopniu niż Elaida, Romanda i Lelaine oraz najprawdopodobniej wszystkie inne Aes Sedai. Rzecz jasna, one chciały popychać Car’a’carna w stronę najlepszą dla Aielów, za to siostry chciały pokierować Smokiem Odrodzonym ku temu, co było najlepsze dla świata, tak jak one to widziały. Nie oszczędziła siebie. Pomaganie Randowi, niedopuszczanie, by wszedł w nierozstrzygalny konflikt z Aes Sedai, to wszystko także oznaczało kierowanie nim.

“Tyle że ja mam rację — uprzytomniła sobie. — Robię to wszystko nie tylko dla dobra innych, ale także dla niego. One nawet się nie zastanowią, co będzie w jego oczach słuszne”. Lepiej jednak było pamiętać, że te kobiety są kimś więcej niż tylko jej przyjaciółkami i wyznawczyniami Car’a’carna. Egwene nauczyła się już, że nikt nigdy nie jest po prostu tym, kim jest.

— Chyba nie chciałaś nam tylko powiedzieć, że jesteś teraz kobietą — wodzem mieszkańców mokradeł — rzekła Amys, nie odejmując filiżanki od ust. — Co zaprząta twój umysł, Egwene al’Vere?

— To co zawsze. — Uśmiechnęła się, chcąc poprawić nastrój. — Czasami mi się wydaje, że przez tego Randa przedwcześnie osiwieję.

— Gdyby nie mężczyźni, żadna kobieta nie miałaby siwych włosów. — W normalnej sytuacji Melaine wygłosiłaby to w charakterze żartu, a Bair dorzuciłaby inny na temat rozległej wiedzy o mężczyznach, jaką Melaine nabyła podczas kilku miesięcy małżeństwa, ale nie tym razem. Wszystkie trzy kobiety tylko patrzyły na Egwene i czekały.

A więc to tak. Chciały zachować powagę. No cóż, Rand to poważna sprawa. Żałowała tylko, że nie może mieć pewności, iż one patrzą na wszystko w taki sam sposób jak ona. Bawiąc się filiżanką, opowiedziała im o wszystkim. A w każdym razie o Randzie i o obawach, które nią owładnęły, odkąd się dowiedziała o milczeniu ze strony Caemlyn.

— Nie wiem, co on zrobił... albo co ona zrobiła; wszystkie mnie przekonuj ą, że Merana jest niezwykle doświadczona, ale przecież nie miała do czynienia z takimi jak on. Jeżeli idzie o Aes Sedai, spróbujcie ukryć tę filiżankę na jakiejś łące, a jemu i tak uda się na nią nadepnąć w kręgu o promieniu trzech kroków. Wiem, że ja poradziłabym sobie lepiej niż Merana, ale...

— Mogłabyś wrócić — ponownie zaproponowała Bair, lecz Egwene stanowczo potrząsnęła głową.

— Mogę zrobić więcej tu, gdzie jestem, jako Amyrlin. A poza tym istnieją pewne zasady, których przestrzegać musi nawet Zasiadająca na Tronie Amyrlin. — Wykrzywiła usta. Nie lubiła przyznawać się do tego, zwłaszcza przed tymi kobietami. — Nie mogę go choćby odwiedzać bez zgody Komnaty. Jestem teraz Aes Sedai i muszę się stosować do naszych zasad. — Wypowiedziała to ze znacznie większym żarem, niż zamierzyła. To było głupie prawo, ale nie znalazła dotąd sposobu na to, by je obejść. A poza tym na pewno naigrawały się z niej w duchu, bo na ich twarzach malowało się tak niewiele. Nawet wódz klanu nie miał prawa mówić, kiedy albo dokąd jakaś Mądra może iść.

Trzy kobiety siedzące naprzeciwko niej wymieniły długie spojrzenia. Potem Amys odstawiła filiżankę i powiedziała:

— Merana Ambrey i inne Aes Sedai udały się w ślad za Car’a’carnem do miasta zabójców drzew. Nie musisz się obawiać, że on postąpi niewłaściwie wobec niej albo którejś z towarzyszących jej sióstr. Dopilnujemy, by nie doszło do żadnych spięć między nim a Aes Sedai.

— To raczej niepodobne do Randa — odparła Egwene z niedowierzaniem. A zatem Sheriam miała rację co do Merany. Tylko dlaczego ona wciąż milczy?

Bair zaniosła się śmiechem.

— Większość rodziców dzieli więcej od własnych dzieci niźli Car’a’carna od tych kobiet, które przybyły razem z Meraną Ambrey.

— Pod warunkiem, że on sam nie jest dzieckiem — zachichotała Egwene, ucieszywszy się, że kogoś tu cokolwiek śmieszy. Te kobiety zaczęłyby pluć gwoździami, gdyby uznały, że któraś siostra ma na niego jakiś wpływ. A z drugiej strony Merana musiała jakiś uzyskać, bo inaczej byłaby już gotowa do wyjazdu. — A jednak Merana powinna przysłać jakiś raport. Nie pojmuję, dlaczego jeszcze tego nie zrobiła. Jesteście pewne, że nie ma... — Nie wiedziała, jak skończyć. Rand nie byłby w stanie powstrzymać Merany przed wysłaniem gołębia.

— Może wysłała człowieka na koniu. — Amys skrzywiła się nieznacznie; podobnie jak inni Aielowie, uważała jazdę konną za coś odrażającego. Człowiekowi powinny wystarczyć własne nogi. — Nie przywiozła z sobą żadnych ptaków, którymi posługują się mieszkańcy bagien.

— To głupota z jej strony — mruknęła Egwene. Głupota to mało powiedziane. Merana na pewno otaczała swoje sny tarczą, więc nie było sensu próbować rozmawiać z nią tutaj. Nawet gdyby dała radę je znaleźć. Światłości, jakież to wszystko denerwujące! Pochyliła się z napięciem do przodu. — Amys, obiecaj mi, że nie będziesz się starała mu przeszkodzić, jeżeli zechce się z nią rozmówić, ani nie rozzłościsz jej tak, że zrobi coś głupiego. — Do tego były zdolne, więcej niż tylko zdolne. Rozwścieczanie Aes Sedai doprowadziły do rangi Talentu. — Jej zadaniem jest przekonanie go, że nie chcemy mu nic zrobić. Jestem pewna, że Elaida ukrywa pod swymi spódnicami jakąś obrzydliwą niespodziankę, ale my żadnej nie szykujemy. — Już ona tego dopilnuje. Zrobi to, jakoś. — Obiecacie mi?

Wymieniły miedzy sobą nieodgadnione spojrzenia. Nie mógł im się podobać pomysł dopuszczania jakiejś siostry blisko Randa i to bez stawiania jej żadnych przeszkód. Jedna z nich na pewno wymyśli sposób, żeby być obecną wszędzie tam, gdzie znajdzie się Merana.

— Obiecuję, Egwene al’Vere — powiedziała wreszcie Amys, głosem płaskim jak ociosany kamień.

Prawdopodobnie poczuła się obrażona, że Egwene zażądała od niej przyrzeczeń, za to Egwene poczuła się tak, jakby ktoś zdjął z niej wielki ciężar. Dwa ciężary. Rand i Merana nie skoczyli sobie do gardeł i Merana będzie miała szansę osiągnąć to, po co ją wysłano.

— Wiedziałam, że ty powiesz mi niczym nie skażoną prawdę, Amys. Nie umiem wyrazić, jak bardzo się cieszę, że to słyszę. Skoro nie doszło do niczego złego między Randem i Meraną... Dziękuję ci.

Zaskoczona zamrugała. Amys przez krótką chwilę miała na sobie cadin’sor. A oprócz tego wykonała jakiś dziwny gest. Być może jakiś znak wzięty z Mowy Panien. Ani Bair, ani Melaine, popijające herbatę, nie dały po sobie poznać, że coś zauważyły. Amys zapewne żałowała, że nie znajduje się gdzieś indziej, z dala od tego galimatiasu, który Rand tworzył z życia wszystkich. Utrata panowania nad sobą w Tel’aran’rhiod, choćby tylko na chwilę byłaby czymś zawstydzającym dla Mądrej i spacerującej po snach. Aiel, którego spotkała hańba, cierpiał o wiele bardziej niż pod wpływem fizycznego bólu, ale ktoś musiał być świadkiem zdarzenia, by hańba stała się faktem. Sprawy jakby w ogóle nie było, jeżeli nikt niczego nie widział, względnie świadkowie nie chcieli niczego poświadczyć. To był dziwny naród, ale ona z pewnością nie chciała zawstydzać Amys. Wygładziwszy twarz, mówiła dalej, jakby nic się nie zdarzyło.

— Muszę was poprosić o przysługę. O ważną przysługę. Nie mówcie Randowi... ani w ogóle nikomu... o mnie. O tym, chciałam powiedzieć. — Uniosła kraniec swej stuły. W porównaniu z wyrazem ich twarzy najgłębszy spokój Aes Sedai wydałby się wyrazem szaleństwa. Nawet kamień nie wytrzymałby porównania. — Nie mam na myśli kłamstwa — dodała pospiesznie. Zgodnie z ji’e’toh proszenie kogoś, by skłamał, było czymś niewiele lepszym niż kłamanie samemu. — Po prostu nie poruszajcie tego tematu. On już wysłał kogoś, żeby mnie “uratował”.

“Przecież i tak będzie wściekły, kiedy się dowie, że posłałam Mata do Ebou Dar razem z Nynaeve i Elayne” — pomyślała. Ale naprawdę musiała.

— Mnie nie trzeba ratować i ja tego nie chcę, ale on uważa się za mądrzejszego od innych. Obawiam się, że mógłby sam na mnie zapolować. — Co właściwie przerażało ją bardziej? To, że mógłby się pojawić w obozie sam, wściekły, wśród trzystu Aes Sedai, czy to, że mógłby się pojawić z jakimiś Asha’manami? Tak czy siak, katastrofa.

— To byłoby... niefortunne — mruknęła Melaine, która rzadko kiedy uciekała się do niedomówień, a Bair burknęła:

- Car’a’carn jest uparty. Równie paskudnie jak wszyscy mężczyźni, których poznałam w życiu. I kilka kobiet, skoro już o tym mowa.

— Będziemy strzegły twej tajemnicy, Egwene al’Vere — oznajmiła uroczyście Amys.

Egwene aż zamrugała ze zdziwienia, że tak szybko się zgodziły. Ale może to wcale nie było takie zaskakujące. Dla nich Car’a’carn był tylko jeszcze jednym z wodzów, tyle że nieco ważniejszym, a Mądre z pewnością były znane z tego, że ukrywały różne sprawy przed wodzami, jeśli uważały, że nie powinni o nich wiedzieć.

Potem nie pozostało już wiele do powiedzenia, ale rozmawiały jeszcze chwilę przy kolejnych filiżankach herbaty. Tęskniła za lekcjami spacerowania po snach, ale nie mogła o nie poprosić w obecności Amys. Amys odeszłaby, a jej towarzystwa pragnęła bardziej jeszcze niż nauki. O tym, co właściwie porabia Rand, nie dowiedziała się prawie niczego; Melaine wprawdzie burknęła, że powinien natychmiast wykończyć Shaido i Sevannę, ale zarówno Bair, jak i Amys spojrzały na nią tak krzywo, że aż spąsowiała. Ostatecznie Sevanna była Mądrą, o czym Egwene wiedziała aż za dobrze. Nawet Car’a’carn nie mógł stawać na drodze poczynań jakiejś Mądrej, nieważne, czy szło o Mądrą Shaido. I sama ze swej strony nie mogła im zdradzić szczegółów własnej sytuacji. Fakt, że natychmiast wychwyciły najbardziej żenujący element całej sprawy, w niczym nie umniejszałby wstydu, jaki by odczuwała, opowiadając o tym — przy Aielach było strasznie trudno nie zachowywać się albo wręcz nie myśleć tak jak oni. Egwene uważała zresztą, że to wszystko zawstydzałoby ją nawet wtedy, gdyby nigdy nie poznała Aielów — a poza tym rady, jakich udzielały jej ostatnimi czasy odnośnie do traktowania Aes Sedai, były takiej natury, że zapewne nie skorzystałaby z nich sama Elaida. Jakkolwiek nieprawdopodobnie by to brzmiało, ich zastosowanie mogło doprowadzić do buntu Aes Sedai. A poza tym Mądre już i tak myślały o Aes Sedai źle, więc doprawdy nie należało dolewać oliwy do ognia. Wręcz przeciwnie, wiedziała, że musi ten ogień ugasić, bo zamierzała któregoś dnia stworzyć jakieś łącze między Mądrymi a Białą Wieżą. Tyle że znowu nie miała pojęcia jak.

— Muszę już iść — powiedziała na koniec i wstała. Jej pogrążone we śnie ciało leżało w namiocie, ale człowiek nie wypoczywał dostatecznie, jeżeli przebywał w Tel’aran’rhiod. Pozostałe podniosły się razem z nią. — Mam nadzieję, że wszystkie będziecie bardzo ostrożne. Moghedien mnie nienawidzi i będzie z pewnością starała się zaszkodzić każdemu, kto się ze mną przyjaźni. Ona dużo wie o Świecie Snów. Co najmniej tyle samo, ile wiedziała Lanfear. — Tyle tylko mogła powiedzieć, nie mówiąc otwarcie, że Moghedien wie prawdopodobnie więcej niż one. Aielowie bywali niezwykle drażliwi na punkcie swej dumy. Niemniej jednak Mądre zrozumiały, co chciała im przekazać, i wcale nie poczuły się urażone.

— Gdyby Jeźdźcy Cienia chcieli nam zagrozić — powiedziała Melaine — to moim zdaniem do tej pory już by to zrobili. Być może uważają, że nie jesteśmy dla nich niebezpieczne.

— Widujemy przelotnie osoby, które najprawdopodobniej są spacerującymi po snach, w tym również mężczyzn. — Bair z niedowierzaniem potrząsnęła głową; niezależnie od tego, co wiedziała na temat Przeklętych, uważała mężczyzn spacerujących po snach za zjawisko równie powszechne jak nogi węży. — Oni nas unikają. Wszyscy.

— Moim zdaniem są równie silni jak my — dodała Amys. We władaniu Jedyną Mocą ona i Melaine nie były silniejsze od Theodrin i Faolain, bynajmniej nie słabe, w rzeczy samej silniejsze od większości Aes Sedai, ale daleko im też było do siły Przeklętych, jednakże w Świecie Snów wiedza o Tel’aran’rhiod często stanowiła narzędzie równie potężne jak saidar, niekiedy nawet jeszcze potężniejsze. W tym Bair dorównywała każdej siostrze. — Ale będziemy uważały. Zabija cię ten, którego nie docenisz.

Egwene ujęła za rękę Amys i Melaine i ujęłaby też Bair, gdy to było możliwe. Zamiast tego obdarzyła ją uśmiechem.

— Nie potrafię wyrazić, ile dla mnie znaczy wasza przyjaźń, ile wy same dla mnie znaczycie. — Tak właśnie brzmiała prosta prawda, wbrew wszystkiemu. — Świat zdaje się zmieniać za każdym razem, kiedy zamrugam. Wy trzy należycie do jego nielicznych stałych punktów.

— Świat rzeczywiście się zmienia — zgodziła się ze smutkiem Amys. — Nawet góry starzeją się na wietrze, więc nikt nie jest w stanie wspiąć się dwa razy na to samo wzgórze. Mam nadzieję, że zawsze będziesz w nas widziała przyjaciółki, Egwene al’Vere. Obyś zawsze znajdowała wodę i cień. — I z tym zniknęły, powracając do swoich ciał.

Przez jakiś czas stała i patrzyła krzywo na Callandora, nie widząc go tak naprawdę, aż nagle otrząsnęła się z irytacją. Rozmyślała o tych bezkresnych, gwiezdnych polach. Jeżeli będzie tu czekała dostatecznie długo, wówczas sen Gawyna odnajdzie ją ponownie i ogarnie w taki sam sposób, w jaki jego ramiona ogarną ją wkrótce potem. Miły sposób na spędzenie pozostałej części nocy. A także dziecinna strata czasu.

W końcu wzięła się w garść i wstąpiła z powrotem do swego śpiącego ciała, ale nie do zwykłego snu. Tego już w ogóle nie robiła. Ten jeden zakamarek jej umysłu pozostawał w pełni świadomy; prowadził katalog jej snów, wybierając te, które przepowiadały przyszłość albo w każdym razie ukazywały przebłyski możliwych dróg, jakie mogła obrać. Przynajmniej tyle teraz mogła orzec, aczkolwiek jedyny sen, jaki dotychczas potrafiła zinterpretować, mówił jej, że Gawyn zostanie jej Strażnikiem. Aes Sedai nazywały tę umiejętność Śnieniem, a kobiety, które ją posiadały, Śniącymi. Wszystkie oprócz niej od dawna już nie żyły, ale to nie miało nic wspólnego z Jedyną Mocą, tak jak spacerowanie po snach.

Być może dlatego właśnie najpierw przyśnił jej się Gawyn, ponieważ to o nim myślała.

Stała w wielkiej, mrocznej komnacie, gdzie wszystko było niewyraźne, jakby zamazane. Wszystko z wyjątkiem Gawyna, który wolnym krokiem szedł w jej stronę. Wysoki, piękny mężczyzna — jak mogło jej kiedykolwiek przyjść do głowy, że jego przyrodni brat, Galad, jest piękniejszy? — ze złotymi włosami i oczyma cudownej, ciemnoniebieskiej barwy. Musiał jeszcze pokonać pewną odległość, ale widział ją; utkwił w niej wzrok niczym łucznik w tarczy. W powietrzu rozbrzmiewały ciche odgłosy chrzęstu i zgrzytania. Spojrzała w dół i poczuła, jak rośnie w niej pragnienie krzyku. Gawyn szedł boso po posadzce z tłuczonego szkła. Nawet w tak bladym świetle widziała ślady krwi pozostawione przez jego poranione stopy. Zamachała ręką, usiłowała krzyknąć, żeby się zatrzymał, próbowała pobiec do niego, ale równie szybko znalazła się gdzieś indziej.

Tak, jak to bywa we snach, unosiła się ponad długą, prostą drogą, biegnącą przez trawiastą równinę, i patrzyła na mężczyznę jadącego na czarnym wierzchowcu. Gawyn. Potem stała na drodze przed nim, a on ściągnął wodze. Nie dlatego, że ją zobaczył, tylko po prostu dlatego, że droga, która do tego momentu biegła prosto, rozwidlała się w prawo w tym miejscu, gdzie stała Egwene, a dalej pięła się po wysokich wzgórzach, więc nikt nie mógł widzieć, dokąd prowadzi. Ona to jednak wiedziała. Za jednym rozwidleniem czekała straszna śmierć, za tym drugim długie życie i kres we własnym łóżku. Na jednej drodze Gawyn ożeni się z nią, na drugiej nie. Wiedziała, co jest dalej, ale nie miała pojęcia, która droga wiedzie do czego. Zobaczył ją nagle, bo uśmiechnął się, po czym skierował konia w stronę jednej z odnóg... I wtedy znalazła się w innym śnie. I jeszcze innym. I jeszcze innym. I jeszcze raz.

Nie wszystkie miały związek z przyszłością. Sny o całowaniu się z Gawynem, o bieganiu po chłodnej, wiosennej łące z siostrami, tak jak wtedy, kiedy były małe, przesuwały się tuż obok koszmarów, w których Aes Sedai z rózgami goniły ją po nie kończących się korytarzach, gdzie z cieni wyłaniały się ukradkiem jakieś bezkształtne potwory, gdzie wyszczerzona w uśmiechu Nicola zdradziła ją przed Komnatą, a Thom Merrilin wystąpił naprzód, by dostarczyć dowodów. Te odrzucała; tamte odkładała na później, w nadziei, że być może zrozumie, co oznaczają.

Stała przed ogromnym murem, wczepiona weń paznokciami, usiłując go obalić gołymi dłońmi. Mur nie został zbudowany ani z cegły, ani z kamienia, tylko z nieprzeliczonych tysięcy krążków, w połowie białych i w połowie czarnych — starożytnych symboli Aes Sedai, podobnych do tych siedmiu pieczęci, które niegdyś zamykały więzienie Czarnego. Niektóre z nich połamały się, mimo iż nawet Jedyna Moc nie była w stanie zniszczyć cuendillara, a reszta jakimś sposobem osłabła, ale mur stał niewzruszony, mimo iż silnie na niego napierała. Po prostu nie była w stanie go obalić. Może stanowił symbol tego, co ważne. Może starała się obalić nie mur, ale Aes Sedai, Białą Wieżę. Może...

Na szczycie otulonego w nocny mrok wzgórza siedział Mat i przypatrywał się wspaniałemu pokazowi ogni sztucznych Iluminatorów; nagle wyrzucił rękę w górę i schwycił jedną z ognistych rac, która właśnie wybuchła na niebie. Z jego zaciśniętej pięści wytrysnęły ogniste strzały i wtedy wypełnił ją strach. Będą ginęli ludzie. Świat się zmieni. Ale świat wciąż się zmieniał; zawsze tak było.

Pęta krępujące pas i ręce przytrzymywały ją mocno przy skale; katowski topór opadał, ale wiedziała, że gdzieś ktoś biegnie i że jeżeli będzie biegł dostatecznie szybko, to topór się zatrzyma. Jeżeli zaś nie... Poczuła dreszcz w jakimś zakamarku umysłu.

Logain, zaśmiewając się, przestąpił przez jakiś kształt leżący na ziemi i wszedł na czarny kamień; kiedy spojrzała w dół, wydało jej się, że to ciało Randa, ułożone na marach, z rękoma skrzyżowanymi na piersi, ale kiedy dotknęła jego twarzy, ta rozdarła się niczym skóra papierowej lalki.

Złoty jastrząb rozpostarł skrzydła i dotknął jej; jakimś sposobem ona i ptak byli ze sobą skrępowani wspólnymi pętami. Wiedziała tylko, że ten jastrząb to samica. Obcy mężczyzna umierał, leżał na łóżku, i było ważne, żeby nie umarł, a jednak na zewnątrz budowano pogrzebowy stos i czyjeś głosy śpiewały o radości i smutku. Młody, ciemnoskóry mężczyzna trzymał w ręku przedmiot, który błyszczał tak jasno, że nie potrafiła się zorientować, co to takiego.

Sny nawiedzały ją jeden za drugim, a ona porządkowała je gorączkowo, desperacko starając się pojąć. Nie zaznała w nich odpoczynku, ale musiała to robić. Będzie robić to, co musi.

11

Przysięga

— Prosiłaś, by cię obudzono przed wschodem słońca, Matko.

Egwene natychmiast otworzyła oczy — wcześniej postanowiła, że obudzi się za kilka chwil — i odruchowo wbiła się z powrotem w poduszkę na widok pochylającej się nad nią twarzy, srogiej i uroczystej mimo warstewki potu. Niezbyt przyjemny widok o tak wczesnej porze. Meri traktowała ją z najwyższym szacunkiem, ale ten spiczasty nos, stale wykrzywione usta i ciemne oczy pełne przygany mówiły, że ich właścicielka w życiu nie widziała nikogo, kto bodaj w połowie byłby taki, jak należy, a zimny ton jej głosu wypaczał znaczenie każdego słowa.

— Mam nadzieję, że dobrze się wyspałaś, Matko — powiedziała z miną oskarżającą Egwene o gnuśność. Czarne włosy, skręcone w ciasne zwoje za uszami, zdawały się boleśnie ściągać twarz. Bezlitosne, bure szarości, w które się ubierała, mimo iż mocno się przez nie pociła, dodatkowo potęgowały ten ponury wizerunek.

Egwene pożałowała, że jednak nie wypoczęła jak należy. Ziewając, wstała z wąskiego posłania, wyszorowała zęby solą, a potem umyła twarz i ręce, gdy tymczasem Meri szykowała ubrania, które miała włożyć tego dnia. Następnie wdziała pończochy i czystą bieliznę, a potem odcierpiała jeszcze ceremoniał ubierania jej. “Odcierpiała” to było właściwe słowo.

— Obawiam się, że niektóre z tych kołtunów będą ciągnęły, Matko — mruknęła ponura kobieta, przeciągając szczotką po włosach Egwene, a Egwene omal nie odparła, że nie poplątała ich przecież specjalnie podczas snu.

— Jak rozumiem, zostajemy dziś tutaj na popas, Matko. — Krańcowe lenistwo, mówiło odbicie Meri w stojącym lustrze. — Ten niebieski odcień znakomicie podkreśla twoją karnację, Matko — dodała w trakcie zapinania guzików Egwene, z twarzą oskarżającą ją o próżność.

Przepełniona ulgą, że wieczorem będzie usługiwała jej Chesa, Egwene wdziała stułę i niemal uciekła, zanim kobieta zdążyła skończyć.

Na wschodzie, za wzgórzami nie pojawił się jeszcze nawet brzeżek tarczy słońca. Ziemia wypiętrzała się w długich graniach i nieregularnych pagórkach, niekiedy sięgających setek stóp; częstokroć wyglądały tak, jakby ścisnęły je czyjeś ogromne palce. Cienie przywodzące na myśl zmierzch oblewały obozowisko usytuowane w jednej z dzielących je szerokich dolin, ale skwar, który ani na moment nie ustąpił, powodował, że panowało w nim spore ożywienie. Powietrze przepełniała woń porannej strawy i wszędzie krzątali się ludzie, aczkolwiek nie było tam tej gorączkowości, która oznaczałaby wstęp do całodniowego marszu. Rzucały się w oczy zaaferowane, poruszające niemalże biegiem nowicjuszki odziane w biel; roztropna nowicjuszka zawsze wykonywała swe codzienne obowiązki najszybciej, jak się dało. Strażnicy nie zdradzali oznak pośpiechu, rzecz jasna, ale nawet słudzy niosący poranny posiłek dla Aes Sedai zdawali się chodzić spacerowym krokiem tego ranka. Cóż, prawie. W porównaniu z nowicjuszkami. Całe obozowisko korzystało z postoju. Szczęk i przekleństwa towarzyszące przewróceniu się podnośnika oznaczały, że woźnice zabrali się do naprawy wozów, a dalekie postukiwanie młotów, że kowale podkuwali konie. Rzemieślnicy, którzy wytwarzali świece, ustawili już swoje odlewy i podgrzewali kotły, w których mieli przetapiać skrupulatnie gromadzone ogarki wszystkich wypalonych świec. Na ogniskach stały jeszcze inne, wielkie, czarne kotły; gotowała się w nich woda na kąpiel i pranie; mężczyźni i kobiety układali w pobliżu stosy ubrań. Egwene jednakże nie zwracała na to wszystko większej uwagi.

Była pewna, że Meri nie zachowuje się tak umyślnie, ona po prostu nie panowała nad swoją twarzą. Niemniej jednak lepiej byłoby zatrudnić w charakterze pokojówki Romandę. Roześmiała się w głos, gdy to jej przyszło do głowy. Romanda zatrudniona u jakiejś damy podporządkowałaby sobie swoją w chlebodawczynię w mgnieniu oka; bez wątpienia od razu byłoby wiadomo, która z tej pary ma biegać i przynosić. Siwowłosy kucharz przestał wygarniać węgle z żelaznego piecyka i uśmiechnął się do niej przyjaźnie. Tylko przez chwilę jednak, bo potem dotarło do niego, że uśmiecha się do Zasiadającej na Tronie Amyrlin, a nie do jakiejś pierwszej lepszej młodej kobiety przechodzącej obok; uśmiech zbladł, mężczyzna ukłonił się pospiesznie i ponownie zgarbił nad swoją pracą.

Gdyby odesłała Meri, Romanda i tak znalazłaby nowego szpiega. A Meri znowu by głodowała, wędrując od wioski do wioski. Poprawiwszy suknię — naprawdę wyszła z namiotu, zanim ta kobieta skończyła ją ubierać — wymacała niewielki; lniany woreczek, którego sznureczki miała zatknięte pod pasem. Nie musiała go przykładać do nosa, by wyczuć różane płatki i mieszankę ziół o chłodnym zapachu. Westchnęła. Twarz kata, bez wątpienia szpiegowała na rzecz Romandy, ale starała się wykonywać swe obowiązki najlepiej jak potrafiła. Dlaczego te sprawy nigdy nie są łatwe?

Kiedy podchodziła do namiotu, który służył jej za gabinet — wielu nazywało go gabinetem Amyrlin, jakby znajdował się w komnatach Wieży — zmartwienie z powodu Meri ustąpiło miejsca ponurej satysfakcji. Za każdym razem, kiedy robili całodniowy popas, w namiocie czekała na nią Sheriam ze stertami petycji. Praczka, przyłapana na wszywaniu biżuterii do fałd sukni, błagała o oczyszczenie z zarzutu kradzieży albo kowal prosił o świadectwo pracy, którego nie mógł wykorzystać, o ile nie zamierzał odejść, a prawdopodobnie później również nie miałby z niego pożytku. Rymarz domagał się modlitwy Amyrlin, żeby jego żona urodziła córkę. Jeden z żołnierzy lorda Bryne’a zwracał się o osobiste błogosławieństwo Amyrlin na jego ślub ze szwaczką. Zawsze jakaś większa grupa starszych nowicjuszek dopraszała się wizyt u Tiany i nawet dodatkowych obowiązków. Każdy miał prawo zwracać się z petycją do Amyrlin, jednak te, które służyły w Wieży, robiły to rzadko, a nowicjuszki nigdy. Egwene podejrzewała, że Sheriam stara się wygrzebywać petentów, kogokolwiek, byle tylko posmarować kotu łapy, czyli trzymać Amyrlin z dala od włosów Opiekunki, która już sama zadba o to, co jej zdaniem jest ważne. Tego ranka Egwene pomyślała, że z chęcią zmusi Sheriam, by zjadła wszystkie petycje na śniadanie.

A jednak nie zastała Sheriam w namiocie. Co raczej nie zaskakiwało, jeśli wziąć pod uwagę ostatnią noc. A mimo to w środku nie było pusto.

— Oby cię Światłość opromieniła tego ranka, Matko — powiedziała Theodrin i złożyła głęboki ukłon, od którego zakołysały się brązowe frędzle jej szala. Miała w sobie całą tę osławioną grację kobiet Domani, ale suknia z wysokim karczkiem była doprawdy całkiem skromna. Kobiety Domani nie były znane ze skromności. — Zrobiłyśmy tak, jak rozkazałaś, ale nie widziałyśmy nikogo w pobliżu namiotu “Marigan” ubiegłej nocy.

— Niektórzy z mężczyzn przypomnieli sobie, że dostrzegli Halimę — dodała kwaśnym tonem Faolain, o wiele krócej uginając kolana — ale skądinąd ledwie pamiętali, o jakiej porze udali się na spoczynek. — Wiele kobiet nie aprobowało sekretarki Delany, ale to przy wygłaszaniu następnej uwagi krągła twarz Faolain stała się jeszcze ciemniejsza niż zwykle. — Kiedy się tam błąkałyśmy, napotkałyśmy Tianę. Kazała nam położyć się do łóżek, i to szybko. — Odruchowo pogładziła niebieskie frędzle przy swoim szalu. Świeżo upieczone Aes Sedai niemal zawsze noszą szale częściej niż naprawdę trzeba, tak twierdziła Siuan.

Egwene obdarowała je uśmiechem, zachęcającym — miała nadzieję — po czym zajęła swoje miejsce za niewielkim stolikiem. Ostrożnie; krzesełko odrobinę się przechyliło, ale natychmiast sięgnęła ręką i wyprostowała jedną z nóg. Spod kamiennego kałamarza wyglądał skrawek pergaminu. Aż ją ręce zaświerzbiały, ale zmusiła je do bezruchu. Zbyt wiele sióstr uważało, że wcale nie muszą okazywać innym uprzejmości. Nie będzie jedną z nich. A poza tym miała dług u tych dwóch.

— Przepraszam was za te trudności, córki. — Wyniesione do godności Aes Sedai mocą dekretu, który wydała z okazji wyniesienia jej na tron Amyrlin, znajdowały się w równie trudnym położeniu jak ona, ale brakowało im tej skromnej wprawdzie, ale zawsze tarczy, jaką była stuła Amyrlin. Większość sióstr zachowywała się tak, jakby Theodrin i Faolain były nadal jedynie Przyjętymi. Rzadko kiedy wiedziano o tym, co się dzieje w ramach samych Ajah, ale chodziły słuchy, jakoby one naprawdę musiały błagać o przyjęcie i że wyznaczono osoby dozorujące ich poczynania. Nikt dotychczas nie słyszał o czymś podobnym, ale wszyscy uznawali to za fakt. Słowem, nie oddała im żadnej przysługi. Uczyniła tylko jeszcze jedną rzecz, która była konieczna. — Porozmawiam z Tianą. — Może to przyniesie pożądany rezultat. Na jeden dzień, na godzinę.

— Dziękuję ci, Matko — odparła Theodrin — ale nie musisz zaprzątać sobie głowy. — Mimo to ona również musnęła palcami szal. — Tiana chciała wiedzieć, dlaczego o tak późnej porze jesteśmy na nogach — dodała po chwili — ale my jej nie powiedziałyśmy.

— Nie ma konieczności trzymania tego w tajemnicy, córko. — A jednak szkoda, że nie znalazły żadnego świadka. Wybawca Moghedien zostanie tylko cieniem. A coś takiego zawsze przerażało najbardziej. Zerknęła na maleńki róg pergaminu, cała płonąc z pragnienia, żeby go nareszcie przeczytać. Może Siuan coś odkryła. — Dziękuję wam obu. — Theodrin zrozumiała, że to odprawa, i zaczęła się kierować do wyjścia, ale zatrzymała się, kiedy Faolain pozostała na swoim miejscu.

— Bardzo bym chciała dotknąć już Różdżki Przysiąg — powiedziała Faolain tonem wskazującym, że jest sfrustrowana — wiedziałabyś dzięki temu, że mówię prawdę.

— To nie pora zawracać głowę Amyrlin — zaczęła Theodrin, po czym założyła ręce i skierowała swoją uwagę na Egwene. Na jej twarzy cierpliwość mieszała się z czymś jeszcze. Ewidentnie silniejsza w korzystaniu z Mocy, zawsze obejmowała dowodzenie, ale tym razem była gotowa się wycofać. W imię czego, zastanawiała się Egwene.

— To nie Różdżka Przysiąg czyni z kobiety Aes Sedai, córko. — Wbrew temu, co się niektórym wydawało. — Powiedz mi prawdę, a ja ci uwierzę.

— Nie lubię cię. — Gęste, ciemne włosy Faolain zakołysały się, kiedy podkreśliła swe słowa, potrząsając głową. — Musisz o tym wiedzieć. Myślisz pewnie, że traktowałam cię wrednie w czasie, gdy sama byłaś nowicjuszką, kiedy wróciłaś do Białej Wieży po swojej ucieczce, ale nadal uważam, że nie otrzymałaś nawet połowy kary, na jaką sobie wtedy zasłużyłaś. Może dzięki temu wyznaniu uwierzysz, że mówię prawdę. Nie jest tak, że nie mam teraz żadnego wyboru. Romanda zaofiarowała się, że weźmie nas pod swoją ochronę, i podobnie Lelaine. Powiedziały, że dopilnują, abyśmy zostały poddane sprawdzianom i wyniesione, kiedy już wrócimy do Wieży. — Jej twarz stawała się coraz bardziej gniewna; Theodrin przewróciła oczami i weszła jej w słowo.

— Matko, Faolain owija w bawełnę, nie przechodząc do sedna sprawy, a chce powiedzieć, że wcale nie dlatego związałyśmy się z tobą, że nie miałyśmy wyboru i czułyśmy wdzięczność za szal. — Wydęła wargi, jakby chciała dać do zrozumienia, że wyniesienie ich do godności Aes Sedai w sposób, w jaki uczyniła to Egwene, nie jest darem, który zasługiwałby na wielką wdzięczność.

— Zatem dlaczego? — spytała Egwene, odchylając się do tyłu. Krzesło przesunęło się, ale wytrzymało.

Faolain wtrąciła się, zanim Theodrin zdążyła otworzyć usta.

— Bo jesteś Zasiadającą na Tronie Amyrlin. — Ton jej głosu wskazywał, że nadal jest zła. — Widzimy, co się dzieje. Niektóre siostry są zdania, że jesteś marionetką Sheriam, a większość uważa, że to Romanda albo Lelaine mówią ci, gdzie i kiedy zrobić krok. Tak być nie powinno. — Jej twarz wykrzywiała teraz pogarda. — Opuściłam Wieżę, ponieważ to, co zrobiła Elaida, nie było słuszne. One wyniosły cię na Tron Amyrlin. A więc jestem twoja. Pod warunkiem, że ty mnie weźmiesz. Pod warunkiem, że mi zaufasz bez Różdżki Przysiąg. Musisz mi uwierzyć.

— A ty, Theodrin? — spytała szybko Egwene, opanowując się. Już sama wiedza o tym, co myślą siostry, była nieprzyjemna, usłyszenie tego ponownie było... bolesne.

— Ja też jestem twoja — westchnęła Theodrin — pod warunkiem, że mnie weźmiesz. — Rozłożyła ręce w geście bezradności. — Wiem, że niewiele sobą przedstawiamy, ale wygląda na to, że nie jesteśmy wyjątkiem. Muszę przyznać, że wahałam się, Matko. To Faolain nalegała bezustannie, że powinnyśmy to zrobić. Szczerze mówiąc... — Ponownie niepotrzebnie poprawiła szal, a jej głos nabrał stanowczości. — Szczerze mówiąc, nie mam pojęcia, jakim sposobem mogłabyś wygrać z Romandą i Lelaine. Ale staramy się zachowywać tak, jak przystało na Aes Sedai, nawet jeśli jeszcze nimi nie jesteśmy. Bo nie zostaniemy nimi, Matko, cokolwiek powiesz, do czasu, aż siostry nie uznają, że jesteśmy Aes Sedai, a to nie nastąpi dopóty, dopóki nie zostaniemy poddane sprawdzianom i nie złożymy Trzech Przysiąg.

Egwene wyciągnęła zwitek pergaminu spod kałamarza i gładząc go palcem, zastanawiała się. To Faolain była siłą napędową? Myśl ta wydawała się równie nieprawdopodobna jak historia wilka zaprzyjaźniającego się z pasterzem. Podejrzewała, że słowo “niechęć”’ byłoby wyjątkowo łagodnym określeniem na to, co Faolain do niej czuła, i musiała wiedzieć, że Egwene raczej nie uważa jej za potencjalną przyjaciółkę. Jeżeli zaakceptowały zarządzenia swoich Zasiadających, taka propozycja mogłaby stanowić dobry sposób na rozwianie jej podejrzeń.

— Matko — odezwała się Faolain i urwała. Po raz pierwszy przemówiła do Egwene w taki sposób. Zrobiła głęboki wdech i mówiła dalej. — Matko, wiem, że pewnie nie jest ci łatwo nam uwierzyć, ponieważ nigdy nie dotykałyśmy Różdżki Przysiąg, ale...

— Wolałabym, żebyś przestała to wywlekać — przerwała jej Egwene. Należało zachować ostrożność, ale nie mogła odrzucać wszystkich propozycji pomocy ze strachu przed spiskami. — Uważasz, że ludzie ufają Aes Sedai wyłącznie z powodu Trzech Przysiąg? Ludzie, którzy znają Aes Sedai, wiedzą, że siostra potrafi postawić prawdę na głowie i przewrócić ją na lewą stronę, jeżeli zechce. Ja osobiście uważam, że Trzy Przysięgi w takim samym stopniu szkodzą, jak pomagają, może nawet bardziej szkodzą. Będę ci wierzyła dopóty, dopóki się nie dowiem, że mnie okłamałaś, i będę ci ufała tak długo, aż nie pokażesz, że na to nie zasłużyłaś. Przecież każdy człowiek postępuje tak z drugim człowiekiem. — Przysięgi wcale tego nie zmieniały, jeśli się nad tym zastanowić. Na ogół i tak trzeba było wierzyć siostrom na słowo. Przysięgi rodziły w ludziach jedynie większą podejrzliwość, sprawiając, że się zastanawiali, czy przypadkiem się nimi nie manipuluje, a jeśli tak, to w jaki sposób. — I jeszcze jedno. Wy dwie jesteście Aes Sedai. Nie chcę więcej słyszeć o tym, że musicie zostać poddane sprawdzianom, dotknąć Różdżki Przysiąg i innych tego typu rzeczy. Wystarczy, że musicie wysłuchiwać tych bzdur, więc po co jeszcze powtarzać je jak papugi. Czy wyraziłam się jasno?

Kobiety stojące po drugiej stronie stołu mruknęły pospiesznie, że wyraziła się jasno, po czym wymieniły przeciągłe spojrzenia. Tym razem to Faolain wyglądała na niezdecydowaną. Na koniec Theodrin podeszła posuwistymi krokami do krzesła Egwene, uklękła przy nim i ucałowała jej pierścień.

— Na Światłość i na moją nadzieję zbawienia i ponownego odrodzenia, ja, Theodrin Dabei, przysięgam ci lojalność, Egwene al’Vere, przysięgam wiernie ci służyć i okazywać posłuszeństwo na ból i honor własnego żywota. — Spojrzała pytająco na Egwene.

Egwene jakoś się powstrzymała i nie przytaknęła. To nie był element rytuału Aes Sedai; w taki sposób arystokrata przysięgał lojalność swemu władcy. A skądinąd nawet niektórzy władcy nie wymagali tak daleko idących przysiąg. A mimo to, ledwie Theodrin powstała z uśmiechem ulgi, jej miejsce zajęła Faolain.

— Na Światłość i na moją nadzieję zbawienia i ponownego odrodzenia, ja, Faolain Orande...

Więcej niż mogła sobie życzyć. A w każdym razie ze strony sióstr, które przecież nie były takie skore posyłać po płaszcz innej siostry, kiedy zrywał się wiatr.

Faolain skończyła, ale nadal klęczała, sztywno wyprostowana.

— Matko, pozostaje jeszcze sprawa mojej pokuty. Za to, że powiedziałam, że cię nie lubię. Sama ją sobie wyznaczę, jeśli tak zechcesz, ale to twoje prawo. — Jej głos był równie sztywny jak postawa, ale bynajmniej nie wyrażał strachu. Była gotowa spiorunować wzrokiem lwa. Chciała to zrobić, w rzeczy samej.

Egwene zagryzła wargę, omal nie wybuchając głośnym śmiechem. Zachowanie powagi kosztowało ją wiele wysiłku; może one uznają, że to czkawka. Mogły nie wiadomo jak często powtarzać, że nie są tak naprawdę Aes Sedai, a mimo to Faolain właśnie dowiodła, jak bardzo nią jest. Siostry niekiedy wyznaczały same sobie pokutę, żeby zachować równowagę między dumą a upokorzeniem — ta równowaga była rzekomo wysoko ceniona i zazwyczaj stanowiła jedyny podawany powód — ale z pewnością żadna nigdy nie dążyła do tego, by im ją wyznaczył ktoś inny. Pokuta wyznaczona przez inną siostrę mogła być surowa, a od Amyrlin oczekiwano, że będzie jeszcze bardziej surowa niż Ajah. Niezależnie jednak od tego wszystkiego wiele sióstr z całą pychą demonstrowało uległość wobec nadrzędnej woli innych Aes Sedai, arogancko okazując swój brak arogancji. Duma z upokorzenia, tak to nazywała Siuan. Zastanawiała się, czy nie powiedzieć tej kobiecie, że będzie musiała zjeść garść mydła po to tylko, by zobaczyć jej minę — Faolain miała cięty język — ale zamiast tego...

— Ja nie wyznaczam pokuty za mówienie prawdy, dziecko. Albo za to, że ktoś mnie nie lubi. Możesz mnie sobie nie lubić, jeśli tak każe ci serce, pod warunkiem, że dotrzymasz przysięgi. — Co wcale nie znaczyło, by ktokolwiek oprócz Sprzymierzeńca Ciemności złamał tak szczególną przysięgę. A jednak zawsze istniały sposoby na obejście wszystkiego. Ale z kolei cienkie patyki są lepsze niż żadne, kiedy człowiek broni się przed niedźwiedziem.

Faolain wytrzeszczyła oczy, a Egwene westchnęła i dała jej znak, że ma wstać. Gdyby ich role były odwrócone, Faolain wetknęłaby jej nos w piach.

— Na początek wyznaczam wam dwa zadania, córki — mówiła dalej.

Wysłuchały uważnie; Faolain nawet nie mrugnęła, Theodrin zaś w zamyśleniu przytknęła palec do ust. Tym razem, kiedy je odprawiała, powiedziały unisono:

— Jak każesz, Matko.

Dobry nastrój Egwene ulatniał się jednak. Po wyjściu Theodrin i Faolain zjawiła się Meri ze śniadaniem na tacy, a kiedy Egwene podziękowała jej za woreczek z różanymi płatkami, powiedziała:

— Miałam kilka wolnych chwil, Matko. — Sądząc z wyrazu jej twarzy, równie dobrze mogła oskarżać Egwene o to, że każe jej tak ciężko pracować, albo że sama nie pracuje dostatecznie ciężko. Niezbyt smaczna przyprawa do duszonych owoców. A skoro już o tym mowa, twarz tej kobiety mogłaby zakwasić miętową herbatę i sprawić, że ciepła, chrupiąca bułeczka stwardnieje na kamień. Egwene odesłała ją, zanim zabrała się do jedzenia. Herbata okazała się zresztą słaba. Herbata była jedną z rzeczy, których zapas był niewielki.

Liścik pod kałamarzem nie okazał się lepszą przyprawą. “Nic interesującego we śnie” — mówiło drobne pismo Siuan. A więc Siuan też odwiedziła Tel’aran’rhiod ubiegłej nocy. Mało ważne, czy szukała jakichś śladów Moghedien, co byłoby aktem skrajnej głupoty, czy czegoś innego; nic to nic.

Egwene skrzywiła się i to nie tylko z powodu tego “nic”. Skoro Siuan była ubiegłej nocy w Tel’aran’rhiod, to w takim razie tego dnia odwiedzi ją Leane, która będzie narzekała. Siuan nie dopuszczano już do żadnych ter’angreali od czasu, kiedy próbowała pouczać którąś z pozostałych sióstr na temat Świata Snów. Wcale nie dlatego, że wiedziała odrobinę więcej niż one czy nawet dlatego, że mało która siostra uważała, iż potrzebuje nauczycielki; Siuan po prostu miała język jak brzytwa, a za to żadnej cierpliwości. Zazwyczaj udawało jej się opanować; zdarzyły się jednak dwa wybuchy z pokrzykiwaniem oraz wygrażaniem pięścią i miała szczęście, że skończyło się na zakazie wstępu do ter’angreali. Leane dawano ter’angreal za każdym razem, gdy o niego poprosiła, i Siuan często korzystała z niego potajemnie. To była jedna z tych nielicznych kości niezgody między nimi; obie wyprawiałyby się do Tel’aran’rhiod co noc, gdyby tylko mogły.

Egwene, krzywiąc się, przeniosła drobną iskierkę Ognia, by podpalić skrawek pergaminu i trzymała go tak długo, aż zaczął parzyć jej palce. Ktoś grzebiący w jej rzeczach nie znajdzie niczego podejrzanego, o czym mógłby gdzieś donieść.

Już prawie kończyła śniadanie, a nikt jeszcze się nie pojawił, co wcale nie było normalne. Sheriam mogła jej unikać, ale Siuan powinna już tutaj być. Wsunęła ostatni kawałek bułki do ust i popiła go ostatnim łykiem herbaty, po czym wstała, zamierzając jej poszukać, kiedy Siuan wślizgnęła się ukradkiem do namiotu. Gdyby miała ogon, zapewne by nim machała.

— Gdzie byłaś? — spytała Egwene, tkając zabezpieczenie przeciwko podsłuchującym.

— Aeldene wywlokła mnie spod koców z samego rana — warknęła Siuan, opadając na jeden z zydli. — Ona nadal uważa, że może mi odebrać siatkę agentów Amyrlin. Nikt ich nie dostanie! Nikt!

Kiedy Siuan, ujarzmiona uciekinierka, zdetronizowana Amyrlin, którą cały świat uznał za martwą, pojawiła się w Salidarze, siostry nie pozwoliłyby jej zostać, gdyby nie fakt, że znała nie tylko siatkę agentów Zasiadającej na Tronie Amyrlin, ale również siatkę zorganizowaną przez Błękitne Ajah, którymi kierowała, zanim została wyniesiona do stuły. To jej dawało pewne wpływy, podobnie jak agentura działająca w Tar Valon zapewniła pozycję Leane. Przybycie Aeldene Stonebridge, która zajęła miejsce Siuan na czele siatki szpiegowskiej Błękitnych, zmieniło sytuację. Aeldene była oburzona, że raporty od garstki agentów Błękitnych, do których zdołała dotrzeć Siuan, przekazywano kobietom spoza Ajah. Fakt, że jej stanowisko zostało ujawnione — nawet wśród Błękitnych miały o nim wiedzieć tylko dwie albo trzy siostry — rozwścieczył ją tak, że omal nie dostała apopleksji. Nie tylko odebrała kontrolę nad siatką Błękitnych, nie tylko skarciła Siuan głosem, który słyszało się w odległości mili, ale niemalże skoczyła jej do gardła. Aeldene pochodziła z górniczej wioski w Andorze, w okolicach Gór Mgły, i powiadano, że jej niekształtny nos to pamiątka po bójkach na pięści, w których brała udział za młodu. Rzecz jasna, czyny Aeldene sprowokowały inne do myślenia.

Egwene usadowiła się ponownie na swym chwiejnym krzesełku i odsunęła na bok tacę z resztkami śniadania.

— Aeldene ci jej nie odbierze, Siuan, ani też nikt inny. — Kiedy Aeldene przejęła wywiad Błękitnych, niektórym przyszło na myśl, że Błękitne nie powinny kierować siatką Amyrlin. Żadna przy tym nie zaproponowała, że ci agenci powinni się znaleźć pod kontrolą Egwene; miała ich przejąć Komnata. Tak twierdziła Romanda, a także Lelaine. I jedna, i druga oczywiście zamierzała być tą, która nimi pokieruje i będzie przejmowała ich raporty pierwsza. Aeldene dla odmiany uważała, że powinno się ich włączyć do siatki Błękitnych, ponieważ do nich Siuan należała. Przynajmniej Sheriam zadowoliła się tym, że to jej będą wręczane wszystkie raporty otrzymywane przez Siuan. I zazwyczaj je dostawała. — Nie mogą cię zmusić do ustąpienia.

Egwene napełniła ponownie filiżankę, po czym ustawiła ją razem ze słoiczkiem z miodem na tym rogu stolika, który znajdował się najbliżej Siuan, ale kobieta tylko na nie popatrzyła. Cały gniew z niej uszedł, zgarbiła się na stołku.

— Tak naprawdę nigdy się nie myśli o swojej sile — powiedziała, częściowo do siebie. — Zdajesz sobie z niej sprawę, niezależnie od tego, czy jesteś od kogoś silniejsza czy słabsza, ale o niej nie myślisz. Wiesz po prostu, że któraś jest od ciebie gorsza albo lepsza. Przedtem nie było nikogo silniejszego ode mnie. Nikogo, od czasu... — Spojrzała na swoje dłonie, poruszające się niespokojnie na kolanach. — Czasami, kiedy Romanda albo Lelaine na mnie wsiadają, dociera to do mnie niczym podmuch wiatru. Teraz one stoją wyżej ode mnie, więc powinnam trzymać język na wodzy, dopóki nie pozwolą mi przemówić. Nawet taka Aeldene jest ode mnie wyżej, mimo iż dysponuje zaledwie średnią siłą. — Z wysiłkiem wyprostowała głowę i mówiła dalej, zaciskając usta, głosem, do którego zakradła się nuta goryczy. — Chyba już się zaczęłam przystosowywać do rzeczywistości. To też się w nas zaszczepia, wbija głęboko, zanim zostajemy poddane sprawdzianom do szala. Ale mnie się to nie podoba. Nie podoba!

Egwene wzięła do ręki pióro leżące obok kałamarza i słoiczek z piaskiem; bawiła się nimi, szukając jednocześnie właściwych słów.

— Siuan, ty wiesz, jakie jest moje zdanie odnośnie do spraw, które należy zmienić. Zbyt wiele rzeczy robimy dlatego tylko, że Aes Sedai zawsze czyniły to właśnie w taki sposób. Ale wszystko się zmienia, nawet jeśli komuś się wydaje, że pozostanie tak jak dawniej. Wątpię, czy ktokolwiek jeszcze został wyniesiony na Tron Amyrlin, nie będąc najpierw Aes Sedai. — To powinno było sprowokować komentarz odnośnie do tajnych archiwów Białej Wieży. Siuan często powtarzała, że nie mogło zaistnieć nic takiego, co już by się nie zdarzyło przynajmniej raz w historii Wieży, mimo iż jej przypadek zdawał się pierwszym, ale jej rozmówczyni dalej siedziała przygnębiona, przywodząc na myśl przekłuty balon. — Siuan, metody Aes Sedai nie są jedyne i wcale nie najlepsze. Chcę dopilnować, abyśmy wykorzystywały najlepsze metody, a kto nie nauczy się zmieniać albo nie będzie chciał się zmieniać, będzie musiał się nauczyć z nimi żyć. — Pochyliła się nad stołem, starając się zrobić zachęcającą minę. — Nie udało mi się dowiedzieć, w jaki sposób Mądre definiują precedens, ale tu nie idzie o siłę w korzystaniu z Mocy. Są takie kobiety, które potrafią przenosić, a jednak ustępują kobietom, które tego nie potrafią. Taka Sorilea nigdy by nie została Przyjętą, a jednak nawet te najsilniejsze skaczą, kiedy ona powie “ropucha”.

— Dzikuski — powiedziała z pogardą Siuan, ale w jej głosie nie było przekonania.

— W takim razie porozmawiajmy o Aes Sedai. Nie zostałam wyniesiona na Tron Amyrlin dlatego, że jestem najsilniejsza. To najmądrzejsze kobiety są wybierane do Komnaty, na ambasadorów albo na doradczynie, te najbardziej uzdolnione w każdym razie, a nie te, które dysponują największą siłą. — Lepiej nie było mówić, czego dotyczyły te talenty, aczkolwiek Siuan z pewnością również posiadała te akurat umiejętności.

— Komnata? Komnata może mnie posłać po herbatę. Mogą kazać mi pozamiatać, kiedy już skończą obrady.

Egwene oparła się na siedzeniu i rzuciła pióro na blat stołu. Miała ochotę potrząsnąć tą kobietą. Siuan nie przestała działać wtedy, gdy w ogóle już nie potrafiła przenosić, więc dlaczego teraz zaczynała upadać na duchu? Egwene już miała jej powiedzieć o Theodrin i Faolain — tym powinna ją jakoś ożywić i skłonić do aprobaty — gdy nagle przez szparę w rozchylonych klapach wejścia zauważyła przejeżdżającą konno kobietę o oliwkowej karnacji, w szerokim, szarym kapeluszu, który ją chronił od słońca. Sprawiała wrażenie całkowicie pochłoniętej własnymi myślami.

— Siuan, to Myrelle. — Wypuściła zabezpieczenie i wybiegła na zewnątrz. — Myrelle! — zawołała. Siuan potrzebowała jakiegoś sukcesu, żeby pozbyć się wrażenia, że jest stale oszukiwana, i to mogło być dokładnie to. Myrelle zaliczała się do towarzystwa Sheriam i najwyraźniej posiadała prywatne tajemnice.

Myrelle ściągnęła wodze srokatego wałacha, rozejrzała się dookoła i wzdrygnęła na widok Egwene. Sądząc z wyrazu jej twarzy, Zielona siostra nie zorientowała się, przez jaką część obozu właśnie przejeżdża. Na plecach jej jasnoszarej sukni do konnej jazdy wisiał cienki płaszcz od kurzu.

— Matko — powiedziała z wahaniem — jeżeli mi wybaczysz, ja...

— Nie wybaczę ci — przerwała jej Egwene, sprawiając, że tamta zadygotała. Nie miała już wątpliwości, że Myrelle dowiedziała się od Sheriam o zdarzeniach ubiegłej nocy. — Chcę się z tobą rozmówić. I to zaraz.

Siuan też wyszła na zewnątrz, ale zamiast popatrzeć na siostrę zsiadającą niepewnie z konia, spojrzała na rząd namiotów, w stronę zwalistego, siwiejącego mężczyzny w powyginanym napierśniku nałożonym na kaftan w jaskrawych barwach, prowadzącego wysokiego bułanka w jej stronę. Jego pojawienie się stanowiło niespodziankę. Lord Bryne zazwyczaj porozumiewał się z Komnatą za pomocą posłańca i jego rzadkie wizyty na ogół dobiegały końca, zanim Egwene dowiedziała się o jego przybyciu. Siuan przybrała wyraz takiego opanowania, że niemalże zapominało się o jej młodzieńczej twarzy, widząc tylko oblicze Aes Sedai.

Bryne, zerknąwszy przelotnie na Siuan, ukłonił się, z oszczędną gracją manipulując mieczem. Postarzały mężczyzna, zaledwie średniego wzrostu, ale nosił się w taki sposób, że zdawał się wyższy, niż był w rzeczywistości. Nie było w nim nic porywczego, pot na szerokiej twarzy sprawiał, że wyglądał jak robotnik fizyczny.

— Matko, czy mogę z tobą porozmawiać? W cztery oczy?

Myrelle odwróciła się, jakby chciała odejść, a Egwene warknęła:

— Zostań tutaj! Dokładnie tu, gdzie jesteś! — Myrelle otwarła usta. Zdawała się zdumiona zarówno własnym posłuszeństwem, jak i stanowczym tonem Egwene, ale na jej twarzy powoli pojawiła się gorzka rezygnacja, którą szybko skryła za fasadą chłodu.

Bryne nawet nie zamrugał, ale Egwene była pewna, że wie co nieco na temat jej sytuacji. Podejrzewała zresztą, że tego człowieka mało co jest w stanie zadziwić albo wytrącić z równowagi. Natomiast sam jego widok sprawiał, że Siuan gotowała się do walki, bo to wyraźnie ona wszczynała większość ich kłótni. I tym razem z miejsca wsparła pięści na biodrach i utkwiła w nim wzrok, nieugięte spojrzenie, pod wpływem którego każdemu zrobiłoby się nieswojo, nawet gdyby to nie był wzrok Aes Sedai. Nieoczekiwanie przyszła jej z pomocą Myrelle. Tak to w każdym razie wyglądało.

— Zamierzałam cię poprosić o przybycie tego popołudnia, lordzie Bryne. Proszę cię o to teraz. — Wyraźnie zamierzała go o coś wypytać. — Wtedy będziemy mogli porozmawiać. A teraz zechciej mi wybaczyć.

Zamiast przyjąć odprawę, powiedział:

— Matko, jeden z moich patroli znalazł coś tuż przed świtem, coś, co moim zdaniem powinnaś zobaczyć osobiście. Eskorta może być gotowa za...

— Nie ma takiej potrzeby — przerwała mu prędko. — Myrelle, będziesz nam towarzyszyć. Siuan, czy zechcesz poprosić kogoś, żeby przyprowadził mojego konia? Bezzwłocznie.

Jazda w towarzystwie Myrelle będzie lepsza niż konfrontacja z nią tutaj, o ile te wszystkie wnioski naprędce sklecone przez Siuan rzeczywiście na coś wskazywały, a poza tym po drodze będzie mogła zadać Bryne’owi swoje pytania, jednak nie tylko to skłaniało ją do pośpiechu. Wypatrzyła właśnie Lelaine kroczącą ku niej między rzędami namiotów, z Takimą u boku. Z jednym wyjątkiem wszystkie kobiety, które były Zasiadającymi przed obaleniem Siuan, przyłączyły się albo do Romandy, albo do Lelaine. Większość nowo wybranych Zasiadających działała na własną rękę, co zdaniem Egwene było trochę lepsze. Ale tylko trochę.

Nawet z tej odległości było widać napięcie w ramionach Lelaine. Wyglądała na gotową przejść po wszystkim, co jej stanie na drodze. Siuan, która też ją dostrzegła, wypadła z namiotu, nie zatrzymując się nawet po to, by dygnąć, ale brakowało jej czasu, by wymknąć się niepostrzeżenie; żeby to osiągnąć, musiałaby chyba dosiąść konia lorda Bryne’a.

Lelaine stanęła przed Egwene, ale to nie w niej, ale w Garecie Bryne utkwiła ostre i podejrzliwe spojrzenie; zastanawiała się, co on tutaj robi. Jak się jednak okazało, miała tu ważniejszą sprawę do załatwienia.

— Muszę porozmawiać z Amyrlin — powiedziała tytułem wstępu, zwracając się do Myrelle. — Zaczekaj; z tobą porozmawiam później. — Bryne ukłonił się, niezbyt nisko, i poprowadził konia tam, gdzie wskazała. Mężczyźni, którzy mieli odrobinę rozumu, aż nazbyt prędko uczyli się, że spory z Aes Sedai, a zwłaszcza Zasiadającymi, bynajmniej nie wychodzą im na dobre.

Zanim Lelaine zdążyła otworzyć usta, pojawiła się tam Romanda, tak władcza, że Egwene z początku nawet nie zauważyła towarzyszącej jej Varilin, a także szczupłej i rudowłosej Zasiadającej Szarych, o kilka cali wyższej od większości mężczyzn. Jedyną niespodzianką było to, że Romanda nie zjawiła się tam prędzej. Ona i Lelaine obserwowały się nawzajem niczym para jastrzębi, żadna nie pozwalała zbliżyć się drugiej do Egwene w pojedynkę. Obie kobiety w jednym momencie otoczyła łuna saidara i każda utkała wokół ich piątki własne zabezpieczenie przeciwko podsłuchiwaniu. Ich spojrzenia zwarły się; ich doskonale chłodne i opanowane twarze były wyzywające, a jednak żadna nie wypuściła zabezpieczenia.

Egwene ugryzła się w język. W publicznym miejscu to najsilniejsza siostra decydowała o tym, czy rozmowa ma być strzeżona, a protokół mówił, że to Amyrlin podejmuje taką decyzję, jeżeli jest obecna. Nie miała jednak ochoty wysłuchiwać nieszczerych przeprosin, które wywołałaby uwaga o takiej treści. Rzecz jasna, ustąpiłyby, gdyby się uparła. I jednocześnie zachowywałyby się tak, jakby uspokajały niesforne dziecko. Ugryzła się w język, a w środku się gotowała. Gdzie się podziała Siuan? Nieładnie z jej strony; wydanie polecenia, by osiodłano konie, mogło zająć zaledwie kilka chwil. Miała ochotę ścisnąć się za spódnice, żeby nie złapać się rękoma za głowę.

Pierwsza z tej walki na spojrzenia zrezygnowała Romanda, aczkolwiek bynajmniej się nie poddała. Niespodzianie odwróciła się do Egwene, a tymczasem Lelaine. została tam, gdzie stała, ze wzrokiem wbitym w przestrzeń i z głupią miną.

— Delana znowu stwarza kłopoty. — Jej piskliwy głos miał niemalże słodką barwę, ale była w nim również ostra nuta, która podkreśliła jeszcze brak stosownego tytułu. Romanda miała całkiem siwe włosy, zebrane nad karkiem w ciasny koczek, jednak wiek bynajmniej nie złagodził jej rysów. Takima, z długimi, czarnymi włosami i postarzałą karnacją barwy kości słoniowej, była Zasiadającą Brązowych przez blisko dziewięć lat, postrachem zarówno w Komnacie, jak i sali lekcyjnej, a mimo to stała potulnie w odległości kroku, z dłońmi założonymi na pasie. Romanda kierowała swoją frakcją z równą stanowczością jak Sorilea. Dla niej siła była rzeczą absolutnie najważniejszą i po prawdzie Lelaine zdawała się niewiele ustępować jej w tym przekonaniu.

— Ona planuje przedłożyć Komnacie propozycję — wtrąciła kwaśnym tonem Lelaine, nie patrząc na Romandę. Zawarcie ugody z tą kobietą z pewnością zachwycało ją w równie niewielkim stopniu, jak przemawianie po niej. Świadoma, że zdobyła przewagę, Romanda uśmiechnęła się, lekko wyginając usta.

— Odnośnie do czego? — spytała Egwene, grając na zwłokę. Była przekonana, że wie, co to takiego. Z trudem się pohamowała, żeby nie westchnąć. I żeby nie rozmasować skroni.

— No jakżeż, odnośnie do Czarnych Ajah, Matko — odparła Varilin, unosząc głowę, jakby to pytanie ją zdziwiło. Cóż, może i zdziwiło; Delanę ten temat rozwścieczał. — Ona chce, żeby Komnata otwarcie potępiła Elaidę jako Czarną. — Urwała nagle, kiedy Lelaine podniosła rękę. Lelaine dawała swym zwolenniczkom więcej swobody niż Romanda albo może nie trzymała ich aż tak silną ręką, niemniej i tak był to uścisk żelazny.

— Musisz z nią porozmawiać, Matko. — Lelaine potrafiła się ciepło uśmiechać, kiedy chciała. Siuan twierdziła, że kiedyś się przyjaźniły — Lelaine powitała jej powrót z niejaką serdecznością, ale zdaniem Egwene ten uśmiech stanowił jedynie wyślizgane od częstego użytku narzędzie.

— I co mam powiedzieć? — Tak bardzo pragnęła przynieść ukojenie obolałej głowie, że z trudem utrzymała ręce z dala od niej. Te dwie pilnowały, żeby Komnata podejmowała tylko takie decyzje, na jakich im zależało, a nie te, które proponowała Egwene, w rezultacie czego nie podejmowano żadnych decyzji, a teraz jeszcze żądały, żeby podjęła się mediacji w sprawie jakiejś Zasiadającej? Delana istotnie popierała jej propozycje, prawda... kiedy tak jej pasowało. Delana przypominała chorągiewkę, która porusza się w tę samą stronę, w którą wieje wiatr, toteż fakt, że ostatnimi czasy zrobiła wiele na rzecz Egwene, nic jeszcze nie znaczył. Czarne Ajah zaś stanowiły przedmiot jej jedynej obsesji. Co zatrzymuje Siuan?

— Powiedz jej, że powinna się pohamować, Matko. — Lelaine miała taki uśmiech i mówiła takim tonem, że wyglądała jak matrona, która udziela rad krnąbrnej córce. — Te jej głupie wymysły... gorzej niż głupie... sprawiają, że wszystkie czują się tak, jakby ktoś przyłożył im sztylety do gardeł. Niektóre z sióstr zaczynają nawet w to wierzyć, Matko. Nie minie dużo czasu, zanim to wszystko rozejdzie się wśród służby i żołnierzy. — Spojrzenie, które skierowała na Bryne’a, było pełne zwątpienia. Bryne udawał, że próbuje gawędzić z Myrelle, która wpatrywała się w otoczoną zabezpieczeniami grupę i niespokojnie gładziła wodze dłońmi odzianymi w rękawice.

— Wiara w coś, co jest oczywiste, raczej nie zasługuje na miano głupich wymysłów — warknęła Romanda. — Matko... — W jej ustach zabrzmiało to prawie jak “dziewczyno” -...trzeba przeszkodzić Delanie, bo nie robi niczego dobrego, a najprawdopodobniej coś złego. Być może Elaida jest Czarną... aczkolwiek ja mam tu spore wątpliwości, niezależnie od tych plotek z drugiej ręki, które przywiozła ta ulicznica, Halima; Elaida jest uparta ponad miarę, ale osobiście nie wierzę, by była zdolna do takiego zła... jednak nawet jeśli to prawda, wówczas rozgłaszanie tego sprawi, że ludzie z zewnątrz nabiorą podejrzeń wobec wszystkich Aes Sedai i każe Czarnym ukryć się jeszcze dokładniej. A przecież istnieją metody, dzięki którym można do nich dotrzeć; nie wolno tylko tak ich nastraszyć, żeby zaczęły uciekać.

Lelaine pociągnęła nosem tak głośno, że zabrzmiało to jak parsknięcie.

— Nawet gdyby w tych bzdurach było coś z prawdy, to i tak żadna szanująca się siostra nie zaakceptowałaby twoich metod, Romando. Ty przecież sugerujesz, że należy je wszystkie poddać przesłuchaniu. — Skonsternowana Egwene zamrugała; ani Siuan, ani Leane nawet jej o tym nie szepnęły. Na szczęście Zasiadające nie zwracały na nią uwagi, niczego więc nie zauważyły. Jak zwykle.

Romanda podparła się pod boki i natarła na Lelaine.

— Rozpaczliwe czasy domagają się rozpaczliwych działań. Niektórzy mogliby pytać, dlaczego ktokolwiek miałby stawiać swoją godność ponad ujawnienie sług Czarnego.

— To stwierdzenie jest niebezpiecznie bliskie oskarżenia — stwierdziła Lelaine, mrużąc oczy.

Tym razem to Romanda się uśmiechała, zimnym, kamiennym uśmiechem.

— Będę pierwszą, która podda się tej metodzie, Lelaine, pod warunkiem, że ty zgodzisz się być druga.

Lelaine autentycznie warknęła, robiąc pół kroku w stronę drugiej kobiety, a Romanda nachyliła się w jej stronę z wystawionym podbródkiem. Wydawało się, że zaraz zaczną wyrywać sobie włosy, tarzać się w błocie, i cała godność Aes Sedai pójdzie w odstawkę. Varilin i Takimi spojrzały na siebie groźnie niczym dwie służki wspierające swoje panie, długonogi ptak wodny w walce na spojrzenia z wroną. Całe towarzystwo jakby zupełnie zapomniało o Egwene.

Nadbiegła Siuan w słomkowym kapeluszu z szerokim rondem, prowadząc za sobą tłustą klacz o białym zadzie; zatrzymała się z poślizgiem na widok zgromadzenia otoczonego zabezpieczeniem. Towarzyszył jej stajenny, chudy mężczyzna w długiej, postrzępionej kamizeli i połatanej koszuli, który trzymał wodze wysokiego deresza. Dla niego zabezpieczenia były niewidzialne, jednak saidar nie ukrywał twarzy. Stajenny wytrzeszczył oczy i zaczął oblizywać wargi. A skoro już o tym mowa, przechodnie — Aes Sedai, Strażnicy i służba — mijali namiot szerokim łukiem i udawali, że nic nie widzą. Sam Bryne skrzywił się i przyjrzał im się badawczym wzrokiem, jakby się zastanawiał, jaka jest treść rozmowy, której jego uszy nie mogły uchwycić. Myrelle poprawiała węzły przy sakwach przytroczonych do siodła, najwyraźniej zamierzając się oddalić.

— Skoro już zadecydowałyście, co powinnam powiedzieć — oznajmiła Egwene — w takim razie mogę zdecydować, co zrobić. — Naprawdę o niej zapomniały. Wszystkie cztery wpatrywały się w nią zdumione, kiedy przeszła między Romandą a Lelaine, a potem przekroczyła podwójne zabezpieczenie. Nic, rzecz jasna, nie poczuła, kiedy otarła się o splot; te nigdy nie były tak mocne, by zatrzymać cokolwiek równie materialnego jak ludzkie ciało.

Kiedy wdrapała się na wierzchowca, Myrelle zrobiła głęboki wdech i zrezygnowana poszła w jej ślady. Zabezpieczenia zniknęły, ale łuna nadal otaczała dwie Zasiadające, które stały i obserwowały Egwene, z każdą chwilą coraz bardziej przywodząc na myśl dwa wcielenia frustracji. Egwene pospiesznie wdziała cienki, lniany płaszcz od kurzu, który przerzucono przez siodło jej wałacha, i rękawiczki do konnej jazdy, które schowała do niewielkiej kieszonki w płaszczu. Czubek kapelusza z szerokim rondem zawieszony na wysokim łęku, granatowej barwy, harmonizujący z suknią, zdobił pęk białych piór; znać było w tym rękę Chesy. Egwene potrafiła ignorować upał, ale żar słońca to było coś zgoła innego. Wyciągnąwszy pióra i szpilkę, wcisnęła je do sakiew, nałożyła kapelusz na głowę i zawiązała wstążki pod brodą.

— Czy możemy ruszać, Matko? — spytał Bryne. Siedział już na koniu; hełm, który do tej pory miał przytroczony do siodła, teraz zasłaniał mu twarz stalową kratownicą. Na jego głowie wyglądał całkiem naturalnie, zupełnie tak, jakby Bryne urodził się w zbroi.

Przytaknęła. Nikt ich nie próbował zatrzymywać. Lelaine oczywiście nie mogła krzyczeć publicznie, że mają się zatrzymać; do czegoś takiego nigdy by się nie zniżyła. Za to Romanda... Egwene poczuła przypływ ulgi, kiedy ruszyli, ale miała wrażenie, że pęka jej głowa. Co ma zrobić z Delaną? Co mogła w ogóle zrobić?

Główna droga w tej okolicy, szeroki pas błota ubitego tak mocno, że nic nie byłoby w stanie wzniecić na nim kurzu, biegła przez obozowisko armii, a dalej przez przestrzeń dzielącą je od obozu Aes Sedai. Bryne przeciął ją, a dalej jechał między namiotami.

Mimo iż w obozowisku armii mieszkało trzydzieści razy albo i więcej ludzi niż w obozowisku Aes Sedai, to jednak zdawało się, że mają niewiele więcej namiotów i służby niż siostry; wszystko było rozproszone na płaskim terenie i zboczach. Większość żołnierzy spała na otwartej przestrzeni. Ale z kolei Egwene nie pamiętała, kiedy po raz ostatni raz padał deszcz, i z całą pewnością nie widziała na niebie ani jednej chmury. O dziwo, mieszkało tam więcej kobiet niż w obozie sióstr, aczkolwiek na pierwszy rzut oka pośród tylu mężczyzn wydawało się, że jest ich mniej. Kucharze doglądali kotłów, a praczki atakowały wielkie sterty odzieży; jeszcze inni pracowali przy koniach albo wozach. Sporą część mieszkańców obozu stanowiły żony; te siedziały i robiły na drutach, cerowały suknie albo koszule, względnie mieszały strawę gotowaną w małych kociołkach. Gdzie nie spojrzała, widziała zajętych pracą płatnerzy, przekuwających stal na kowadłach, grotarzy dokładających kolejne strzały do stosów stojących obok ich nóg i kowali oglądających konie. Wszędzie stały wozy wszelkiego typu i rozmiaru, setki, być może tysiące; armia zdawała się zgarniać każdego, kogo spotkała na swej drodze. Większość furażerów opuściła już obóz, ale kilka wozów na wysokich kołach i kołyszące się fury nadal ciągnęły w poszukiwaniu farm i wiosek. Tu i tam żołnierze wznosili wiwaty, kiedy przejeżdżali obok. “Lord Bryne!” oraz “Byk! Byk!” Takie było jego godło. Ani słowa o Aes Sedai czy Zasiadającej na Tronie Amyrlin.

Egwene obróciła się w siodle, chcąc się upewnić, czy Myrelle. nadal podąża jej śladem. Zielona siostra pozwalała koniowi jechać tak, jak chce, miała nieobecny, z lekka chory wyraz twarzy. Siuan jechała na tyłach niczym pasterz samotnej owcy. Być może bała się pognać swego wierzchowca do przodu. Jej kasztanka była z całą pewnością tłuścioszką, ale Siuan potrafiłaby traktować kucyka jak konia wyszkolonego do bitew.

Egwene poczuła ukłucie irytacji, gdy pomyślała o swoim wierzchowcu. Nazywał się Daishar; “chwała” w Dawnej Mowie. Wolałaby jechać na Beli, kudłatej, małej klaczy niewiele chudszej od kasztanki Siuan, tej samej, na której opuściła Dwie Rzeki. Czasami czuła, że wygląda jak lalka usadowiona na szczycie wałacha, który mógłby uchodzić za konia bojowego, ale Amyrlin musiała mieć odpowiedniego wierzchowca. Zwierzęta pociągowe nie wchodziły w rachubę. Nawet jeśli ta zasada została wymyślona przez nią samą, to i tak miała wrażenie, że podlega takim samym ograniczeniom jak nowicjuszka.

Obróciła się w siodle i zapytała:

— Czy spodziewasz się, że dalej napotkamy jakąś opozycję, lordzie Bryne?

Zerknął na nią z ukosa. Pytała już o to samo przy opuszczaniu Salidaru i dwa razy podczas przeprawy przez Altarę. Uważała, że nie nazbyt często, by wzbudzić podejrzliwość.

— W Murandy jest tak samo jak w Altarze, Matko. Tam każdy jest zanadto zajęty knuciem intryg przeciwko swemu sąsiadowi lub otwartą z nim walką, by zrzeszać się w celach, które mogłyby prowadzić do wojny. A jeśli już takie zrzeszenia powstają, to niezbyt liczne. — Mówił lodowatym tonem. Był kiedyś Kapitanem-Generałem Gwardii Królowej w Andorze i miał za sobą całe lata utarczek granicznych z Murandianami. — Obawiam się natomiast, że Andor to będzie całkiem inna sprawa. Nie powiem, żebym czekał na to z utęsknieniem. — Zawrócił w przeciwną stronę i wspiął się na łagodne zbocze, by zjechać z drogi trzem wozom toczącym się po kamieniach w tym samym kierunku co oni.

Egwene usiłowała się nie skrzywić. Andor. Dotąd w odpowiedzi na to pytanie stwierdzał zwyczajnie: nie. Obecnie znajdowali się przy krańcu Wzgórz Cumbar, nieco na południe od Lugard, stolicy Murandy. Nawet jeśli będzie im dopisywało szczęście, to od granicy z Andorem dzieliło ich jeszcze co najmniej dziesięć dni drogi.

— A co będzie, gdy już dotrzemy do Tar Valon, lordzie Bryne? W jaki sposób planujesz wziąć miasto?

— Nikt mnie o to jeszcze nie pytał, Matko. — Myślała dotąd, że mówi lodowatym tonem. On teraz mówił lodowatym tonem. — Zanim dotrzemy do Tar Valon, z wolą Światłości, będę miał dwa albo i trzy razy więcej ludzi niż teraz. — Egwene skrzywiła się na myśl o płaceniu żołdu aż tylu żołnierzom; Bryne zdawał się nie dostrzegać tego problemu. — Dzięki nim będę mógł zacząć oblężenie. Najtrudniejszą rzeczą będzie znalezienie statków i zatopienie ich, by zablokować Północny i Południowy Port. Porty są sprawą kluczową, tak jak utrzymanie mostów, Matko. Tar Valon jest większe od Cairhien i Caemlyn razem wziętych. Kiedy przestanie tam docierać żywność... — Wzruszył ramionami. — Wojaczka polega na czekaniu, jeśli nie jest maszerowaniem.

— A jeśli nie znajdziesz tylu żołnierzy? — Dotąd nie pomyślała, że wszyscy ci ludzie, w tym kobiety i dzieci, będą głodni. W ogóle nie przyszło jej do głowy, że będzie w to zaangażowany ktoś jeszcze oprócz Aes Sedai i żołnierzy. Jak mogła być taka głupia? Widziała skutki wojny w Cairhien. Bryne zdawał się brać wszystko tak lekko. Ale on był żołnierzem, a nędza i śmierć to dla żołnierza zapewne chleb powszedni. — A jeśli będziesz miał tylko... powiedzmy... ilu masz teraz?

— Oblężenie? — Najwyraźniej część tego, o czym rozmawiali, dotarła nareszcie do pogrążonej w myślach Myrelle. Spięła piętami swego srokacza, który wyrwał do przodu, sprawiając, że wielu ludzi uskoczyło na bok, przy czym niektórzy padali na twarze. Kilku z gniewu otwierało usta, ale potem widzieli jej twarz pozbawioną piętna lat, więc zwierali szczęki i tylko patrzyli na nią spode łba. Dla niej równie dobrze mogli nie istnieć. — Artur Hawkwing oblegał Tar Valon przez dwadzieścia lat i zmuszony został do odstąpienia. — Nagle dotarło do niej, że wszędzie dookoła są ludzie, i zniżyła głos, ale nadal mówiła kwaśnym tonem. — Spodziewasz się, że będziemy czekać dwadzieścia lat?

Jakby kwas oblał Garetha Bryne, nie zostawiając jednak ani śladu

— A wolałabyś bezpośredni atak, Myrelle Sedai? — Równie dobrze mógł pytać, czy woli herbatę z cukrem, czy gorzką. — Kilku generałów Hawkwinga spróbowało i wymordowano im ludzi. Żadnej armii jak dotąd nie udało się pokonać murów Tar Valon.

Egwene wiedziała, że nie jest to tak do końca prawdą. Podczas Wojen z Trollokami armia trolloków dowodzona przez Straszliwych Władców złupiła i spaliła część Białej Wieży. Pod koniec Wojny z Drugim Smokiem armia, która starała się odbić Guaire Amalasana, zanim ten został poskromiony, też dotarła do Wieży. Myrelle jednak mogła o tym nie wiedzieć, a tym bardziej Bryne. Dostęp do tych historii, ukrytych głęboko w bibliotece Tar Valon, został określony prawem, które samo było tajne, i ujawnienie istnienia albo tych zapisów, albo tego prawa stanowiło zdradę. Siuan twierdziła, że jeśli się czytało między wierszami, to znajdywało się aluzje do rzeczy, które nie zostały zapisane nawet tutaj. Aes Sedai były bardzo dobre w ukrywaniu prawdy, nawet między sobą, kiedy uważały, że tak trzeba.

— Dzięki stu tysiącom albo choćby tej sile, którą dysponuję teraz — ciągnął Bryne — ja będę tym pierwszym. Pod warunkiem, że uda mi się zablokować porty. Generałom Hawkwinga to się nigdy nie udało. Aes Sedai zawsze na czas podnosiły żelazne łańcuchy, by zatrzymać statki wpływające do portu, i zatapiały je, zanim zdążono je tak usytuować, by przeszkadzały w transporcie. Żywność i zapasy były nadal dostarczane do miasta. Ostatecznie dojdzie do twojego ataku, ale pod warunkiem, że uda mi się najpierw dopiąć swego i osłabić miasto. — Jego głos brzmiał nadal... zwyczajnie. To był mężczyzna opowiadający o jakimś zwykłym wypadzie. Obrócił głowę w stronę Myrelle i mimo iż jego ton nie uległ zmianie, napięcie w oczach ukrytych pod przyłbicą było aż nadto wyraźne. — Przecież wszystkie się zgodziłyście, że uda mi się, jeżeli powstanie armia. Nie odprawię ludzi.

Myrelle otwarła usta, po czym powoli je zamknęła. Najwyraźniej chciała coś powiedzieć, ale nie wiedziała co. Dały słowo, ona, Sheriam i te, które kierowały sprawami w czasie, gdy Bryne przybył do Salidaru; dały słowo, jakby to teraz nie irytowało. Jakby Zasiadające nie starały się tego obejść; one bowiem w końcu nie dały żadnego słowa. A tymczasem Bryne zachowywał się tak, jakby jednak to zrobiły, i jak dotąd uchodziło mu to na sucho. Jak dotąd.

Egwene miała wrażenie, że trapi ją jakaś choroba. Widziała już kiedyś wojnę. W myślach zaczęły się jej przesuwać obrazy: walczący mężczyźni, którzy zabijali, żeby utorować sobie drogę przez ulice Tar Valon, mężczyźni, którzy umierali. Jej wzrok padł na jakiegoś człowieka z kanciastą szczęką, który, wysuwając koniec języka, ostrzył grot piki. Czy umrze na którejś z tych ulic? Albo ten szpakowaty, łysiejący mężczyzna, który właśnie wsuwał strzałę do kołczana? Albo tamten chłopak pyszniący się wysokimi butami do konnej jazdy? Wyglądał na zbyt młodego, żeby już się golić. Światłości, ilu młodych. Ilu umrze? Dla niej. Za sprawiedliwość, za prawo, za świat, ale w istocie za nią. Siuan podniosła rękę, ale nie wykonała gestu do końca. Nawet gdyby znajdowała się dostatecznie blisko, i tak nie mogłaby poklepać Zasiadającej na Tronie Amyrlin po ramieniu w miejscu, gdzie wszyscy mogli to zobaczyć.

Egwene wyprostowała się.

— Lordzie Bryne — powiedziała ściśniętym głosem — cóż takiego chciałeś mi pokazać?- Wydało jej się, że zerknął na Myrelle, zanim odpowiedział.

— Sama zobaczysz, Matko.

Egwene miała wrażenie, że zaraz pęknie jej głowa. Gdyby wskazówki Siuan prowadziły do czegokolwiek, po prostu obdarłaby Myrelle ze skóry. Gdyby było przeciwnie, postąpiłaby tak z Siuan. I dodała Garetha Bryne’ a dla lepszego efektu.

12

Poranek zwycięstwa

Stożkowate wzgórza i granie otaczające obóz zdradzały wszelkie oznaki dręczącej suszy i tak niestosownego o tej porze roku upału. W rzeczy samej upał był upiorny; nawet najbardziej tępa dziewka kuchenna zatrudniona do szorowania garnków wiedziała, że świat został dotknięty przez Czarnego. Prawdziwy las pozostał za nimi, na zachodzie, ale ze skalistych zboczy wyrastały dęby, drzewa sorgumowe i sosny o nieznanych kształtach oraz inne jeszcze drzewa, których Egwene nie znała z nazwy, zbrązowiałe albo pożółkłe, z nagimi konarami. Nie z powodu zimy. Zamorzone brakiem wilgoci i chłodu. Skazane na śmierć, jeśli pogoda nie zmieni się w najbliższym czasie. Za ostatnimi namiotami rzeka Reisendrelle skręcała na południowy zachód, jej koryto miało tu szerokość dwudziestu kroków, od obu brzegów wytyczonych pasami ubitego błota wysadzanego kamieniami. Poziom wody wirującej wokół głazów wystających z dna, po których w innych czasach przejście byłoby ryzykowne, nie sięgała nawet końskich pęcin, kiedy się przeprawiali na drugi brzeg. Egwene czuła, jak jej własne problemy pomniejszają się. Mimo bólu głowy odmówiła krótką modlitwę za Nynaeve i Elayne. Ich poszukiwania były równie ważne jak wszystko, co ona robiła. Ważniejsze nawet. Świat będzie nadal istniał, jeśli ona przegra, ale im musiało się udać.

Swobodnym galopem posuwali się na południe, zwalniając, gdy napotykali zbyt strome zbocze albo kiedy konie musiały się wspinać przez jakiś czas między drzewami i rzadkimi zaroślami, ale jednocześnie starali się trzymać płaskiego terenu i szybko pokonywać drogę. Wałach Bryne’a, pewnie stąpające, silne zwierzę o szerokim pysku, zdawał się nie dbać o to, w którą stronę opada grunt, czy jest gładki, czy pofałdowany, jednak Daishar z łatwością dotrzymywał mu kroku. Tłusta klacz Siuan brnęła naprzód z wielkim trudem, ale być może po prostu udzieliło się jej zdenerwowanie jeźdźca. Siuan jeździła konno wręcz potwornie, choćby nie wiadomo ile odbyła ćwiczeń, i w trakcie wspinania się po zboczu oplatała kark klaczy ramionami, tak samo jak ona wytrzeszczając oczy; była niezdarna niczym kaczka i omal nie wypadała z siodła. Myrelle częściowo odzyskała humor, kiedy popatrzyła na Siuan. Jej srokacz o białych pęcinach wybierał drogę łagodnymi zakolami, niczym jaskółka, a ona sama jechała z pewnością i wprawą, w porównaniu z którymi Bryne zdawał się powolny i ociężały.

Nie ujechali zbyt daleko, kiedy na szczycie wysokiej grani na zachodzie pojawili się jeźdźcy, ze stu mężczyzn sformowanych w kolumnę. Promienie wschodzącego słońca błyszczały na napierśnikach, hełmach i grotach lanc. Na ich czele powiewał długi, biały sztandar, którego Egwene nie była w stanie rozpoznać, ale wiedziała, że widnieje na nim Czerwona Ręka. Nie spodziewała się zobaczyć ich tak blisko obozowiska Aes Sedai.

— Zwierzęta Zaprzysięgłe Smokowi — mruknęła Myrelle, patrząc, jak jeźdźcy ustawiają się równolegle do ich pochodu. Jej dłoń w rękawiczce zacisnęła się na wodzach; z furią, ale bez strachu.

— Legion Czerwonej Ręki wysyła swoje patrole — powiedział spokojnie Bryne. Zerknął na Egwene i dodał: — Lord Talmanes zdawał się martwić o ciebie, Matko, kiedy rozmawiałem z nim ostatnio. — Nie wypowiedział tych słów z większym naciskiem niż poprzednią kwestię.

— Rozmawiałeś z nim? — Opanowanie Myrelle prysło. Gniew, który musiała hamować przy Egwene, mogła bezpiecznie wyładować na nim. Cała aż się trzęsła. — To prawie zdrada, lordzie Bryne. To może być potraktowane jako zdrada! — Siuan dzieliła uwagę między swego konia a mężczyzn na zboczu i nie patrzyła na Myrelle, ale zesztywniała. Nikt dotychczas nie łączył imienia Legionu ze zdradą.

Pokonali zakręt w górskiej dolinie. Do zbocza przywarła jakaś farma albo pozostałości po już nie istniejącym gospodarstwie. Jedna ze ścian małego, kamiennego domku zawaliła się, a obok oblepionego sadzą komina wystawało kilka zwęglonych bali podobnych do brudnych palców wbitych w niebo. Pozbawiona dachu stodoła wyglądała jak sczerniała, pusta skrzynia zbudowana z kamienia, a rozsypane popioły znakowały miejsca, gdzie kiedyś mogły stać szopy. Na całym terytorium Altary widywali już takie miejsca i w gorszym, i w lepszym stanie, niekiedy całe wsie, z trupami leżącymi na ulicach, karmą dla kruków, lisów i wściekłych psów, które uciekały, kiedy zbliżali się do nich ludzie. Opowieści o anarchii i mordach w Tarabonie i Arad Doman okazały się prawdziwe. Wielu ludzi korzystało z każdej wymówki, by się przyłączyć do bandytów albo wyrównać stare porachunki — Egwene z całej duszy pragnęła, by tak to właśnie było — niemniej jednak Zaprzysięgli Smokowi byli na ustach wszystkich i siostry winiły za to Randa z takim przekonaniem, jakby to on wywoływał te pożary. Mimo że wykorzystałyby go i tak, gdyby mogły, mimo że przejęłyby nad nim kontrolę, gdyby znały na to sposób. Nie była jedyną Aes Sedai, która wierzyła, że należy robić to, co nakazuje obowiązek, nawet wtedy, gdy trzeba spuścić nos na kwintę.

Gniew Myrelle wpłynął na Bryne’a w równie niewielkim stopniu jak deszcz wpływa na głaz. Egwene wyobraziła go sobie, jak kroczy przed siebie, mimo iż wokół jego głowy wirują burze, a wokół kolan wody potopu.

— Myrelle Sedai — powiedział ze spokojem, który to ona winna była zademonstrować — kiedy dziesięć tysięcy mężczyzn albo i więcej rzuca cień na mój ślad, to chcę wiedzieć, jakie są ich intencje. Zwłaszcza te szczególne dziesięć tysięcy.

To był niebezpieczny temat. Egwene, uszczęśliwiona, że nie rozmawiali dalej na temat niepokoju Talmanesa wobec jej osoby, powinna była zgrzytać zębami, że w ogóle coś o niej powiedział, ale w tym momencie tak ją zaskoczył, że aż się wyprostowała w siodle.

— Dziesięć tysięcy? Jesteś pewien? — W Legionie było niewiele więcej niż połowa tego, kiedy Mat sprowadził go do Salidaru, poszukując jej i Elayne.

Bryne tylko wzruszył ramionami.

— Ja zbieram rekrutów po drodze i on postępuje podobnie. Nie aż tylu, ale niektórym różne myśli lęgną się w głowie, gdy słyszą o służbie u Aes Sedai. — Większość ludzi byłaby raczej wyraźnie niespokojna, mówiąc coś takiego do trzech sióstr; on powiedział to z krzywym uśmieszkiem. — A poza tym wydaje się, że Legion cieszy się niejaką sławą od czasu walk w Cairhien. Powiadają, że Shen an Calhar nigdy nie przegrywa, niezależnie od sytuacji. — To właśnie kazało mężczyznom się zaciągać, tutaj tak samo jak w Altarze: myśl, że dwie armie muszą oznaczać bitwę. Trzymanie się z boku mogło stanowić wybór równie zły, jak opowiedzenie się po niewłaściwej stronie; w najlepszym razie dla tych, którzy chcieliby zachować neutralność, nie zostałyby żadne resztki. — Mam w swych szeregach kilku dezerterów z oddziału Talmanesa. Niektórzy zdają się uważać, że szczęście Legionu jest nieodłącznie związane z osobą Mata Cauthona i że bez niego nigdy im nie dopisze.

Myrelle niemalże szyderczo wykrzywiła wargi.

— Obawy tych głupich Murandian z pewnością się przydają, ale nie sądziłam, że ty też jesteś głupcem. Talmanes podąża za nami, ponieważ się boi, że mogłybyśmy zwrócić się przeciwko ich bezcennemu Lordowi Smokowi, ale jeśli rzeczywiście zamierzał zaatakować, to czy nie sądzisz, że już by to zrobił? Z tymi Zaprzysięgłymi Smokowi będzie się można rozprawić, kiedy zostaną załatwione ważniejsze sprawy. Ale komunikowanie się z nim... ! — Otrząsnęła się, do pewnego stopnia odzyskując panowanie nad sobą. Przynajmniej z pozoru. Jej ton mógłby osmalić drewno. — Miarkuj moje słowa, lordzie Bryne...

Egwene puściła wypowiedź Myrelle mimo uszu. Bryne spojrzał na nią, kiedy wspomniał o Macie. Siostry uważały, że rozumieją zmienną, jaką do ogólnej sytuacji wprowadzają Legion i Mat, toteż nie myślały o niej wiele, za to Bryne najwyraźniej postępował inaczej. Przekrzywiła głowę, dzięki czemu ukryła twarz pod rondem kapelusza i przyjrzała mu się kątem oka. Związany przysięgą miał stworzyć armię i dowodzić nią, dopóki Elaida nie zostanie obalona, ale dlaczego ją złożył? Mógł poprzestać na zwykłej obietnicy, która bez wątpienia zostałaby przyjęta przez siostry, zamierzające wykorzystać tych żołnierzy jedynie w charakterze masek z Dnia Głupca w celu nastraszenia Elaidy. Świadomość, że on jest po tej samej stronie, była krzepiąca; nawet inne Aes Sedai zdawały się tak uważać. Podobnie jak ojciec Egwene, Bryne zaliczał się do tych ludzi, dzięki którym wierzyło się, że nie ma powodu do paniki, niezależnie od sytuacji. Uświadomiła sobie nagle, że konflikt z nim byłby czymś równie złym jak konflikt z Komnatą. Armia nieważna, on jest groźny; tak brzmiała jedyna pochlebna uwaga, jaką Siuan kiedykolwiek wygłosiła na jego temat, mimo iż zaraz potem udawała, że chciała powiedzieć coś innego. Każdy człowiek, którego Siuan uważała za groźnego, był kimś, z kim należało się liczyć.

Przeprawili się przez jakąś rzeczułkę, wąski strumyk, który ledwie zmoczył koniom kopyta. Ubłocona wrona pożywiająca się rybą, która udusiła się w tej płytkiej wodzie, zatrzepotała na ich widok postrzępionymi skrzydłami, jakby zbierała się do odlotu, po czym ponownie zabrała się do swego posiłku.

Siuan również przyglądała się Bryne’owi — klacz galopowała ze znacznie większą łatwością, kiedy przestawała szarpać wodze albo wbijać pięty w jej boki w jak najbardziej niewłaściwym momencie. Egwene wypytywała ją o motywacje lorda Bryne’a, ale skomplikowane związki Siuan z tym mężczyzną sprawiały, że w rozmowie o nim nie słyszała wiele więcej oprócz jadu. Albo nienawidziła Garetha Bryne’a z całego serca, albo go kochała, a wyobrażanie sobie zakochanej Siuan było tym samym, co wyobrażanie sobie pływającej wrony.

Na szczycie wzgórza, na którym pokazali się żołnierze Legionu, widać było teraz jedynie krzywe szeregi uschłych drzew iglastych. Nie zauważyła, kiedy odjechali. Mat cieszył się sławą żołnierza? Pływające wrony to mało. Dotąd uważała, że został dowódcą wyłącznie z powodu Randa, a już i to trudno było przełknąć.

“Wierzysz, bo wydaje ci się, że wiesz, co jest niebezpieczne” — przypomniała sobie, ukradkiem przypatrując się Bryne’owi.

— ...powinno się wychłostać! — Głos Myrelle nadal płonął. — Ostrzegam cię. Jeśli się dowiem, że znowu się spotkałeś z Zaprzysięgłymi Smokowi... !

Na Bryne’a działało to tak jak ulewa na głaz. Jechał swobodnym tempem, co jakiś czas pomrukując: “Tak, Myrelle Sedai” i “Nie, Myrelle Sedai”, nie zdradzając ani śladu zaniepokojenia i na moment nie przestając bacznie obserwować okolicy. On bez wątpienia zauważył, że żołnierze odjeżdżają. Niezależnie od tego, skąd brał cierpliwość — Egwene była pewna, że bynajmniej nie ze strachu — nie miała nastroju do wysłuchiwania tego wszystkiego.

— Cicho bądź, Myrelle! Nikt niczego nie zrobi lordowi Bryne. — Rozmasowała skronie i zastanowiła się, czy nie poprosić którejś z sióstr o Uzdrawianie po powrocie do obozu. Zarówno Siuan, jak i Myrelle umiały niewiele w tej dziedzinie. Co wcale nie znaczyło, by Uzdrawianie mogło się na coś przydać, jeśli powodem był tutaj brak snu i zmartwienia. I co wcale też nie znaczyło, że chciała, by rozeszły się pogłoski o tym, jakoby napięcie zaczynało brać nad nią górę. A poza tym istniały jeszcze inne metody na radzenie sobie z bólami głowy, tyle że tutaj brakowało środków.

Myrelle zacisnęła usta, ale tylko na chwilę. Gwałtownie odwróciła głowę, policzki jej pokraśniały, natomiast Bryne udał, że interesuje go jastrząb o czerwonych skrzydłach, który krążył po ich lewej stronie. Nawet ktoś tak odważny wiedział, kiedy zachować dyskrecję. Jastrząb złożył skrzydła i rzucił się w stronę niewidocznej ofiary za zagajnikiem bezlistnych drzew skórzanych. Egwene miała wrażenie, że sama jest takim jastrzębiem, który rzuca się na niewidzialne cele, w nadziei, że znajdzie ten właściwy, w nadziei, że ten cel tam gdzieś w ogóle jest.

Zrobiła głęboki wdech, żałując, że jest tak drżący.

— Ja też uważam, że najlepiej będzie, jeśli nie będziesz się spotykał z Talmanesem, lordzie Bryne. Z pewnością w dostatecznym stopniu poznałeś już jego intencje. — Oby Światłość zrządziła, by Talmanes nie wygadał za dużo. Szkoda, że nie mogła go ostrzec za pośrednictwem Siuan albo Leane, ale biorąc pod uwagę nastroje panujące wśród sióstr, równie dobrze mogła zaryzykować spotkanie z Randem.

Bryne ukłonił się w siodle.

— Jak rozkażesz, Matko. — W jego głosie nie było drwiny; nigdy jej tam nie było. Najwyraźniej nauczył się panować nad głosem w obecności Aes Sedai. Siuan wlokła się z tyłu i patrzyła na niego spod zmarszczonych brwi. Być może ona potrafiłaby się dowiedzieć, kto mógł liczyć na jego lojalność. Mimo całej swojej niechęci, spędzała sporo czasu w jego towarzystwie, o wiele więcej niż musiała.

Egwene dokonywała najwyższych wysiłków, by trzymać dłonie zaciśnięte na wodzach Daishara i nie myśleć o swojej głowie.

— Daleko jeszcze, lordzie Bryne? — Ukrycie zniecierpliwienia okazało się znacznie trudniejsze.

— Jeszcze kawałek, Matko. — Z jakiegoś powodu odwrócił głowę, by spojrzeć na Myrelle. — Już niedaleko.

Mijali coraz więcej zabudowań farm, zarówno przytulonych do zboczy, jak i usytuowanych na równinie, aczkolwiek mieszkanka Pola Emonda w Egwene mówiła jej, że nie należy wyciągać pochopnych wniosków na widok tych niskich, szarych domostw i stodół z kamienia, nie ogrodzonych pastwisk, na których pasło się po kilka krów o zapadniętych bokach i smutnych owiec z czarnymi ogonami. Nie wszystkie farmy zostały spalone, jedynie gdzieniegdzie. Tę pożary miały przypuszczalnie dać innym do zrozumienia, jaki czeka ich los, jeśli się nie opowiedzą za Smokiem Odrodzonym.

Przy jednej z farm zauważyła kilku kwatermistrzów lorda Bryne’a z wozem. Fakt, że byli na służbie u niego, wynikał jasno ze sposobu, w jaki na nich spojrzał i kiwnął głową, a także z braku białego sztandaru. Żołnierze Legionu zawsze chełpili się swoją przynależnością; oprócz wymachiwania sztandarami niektórzy ostatnimi czasy nabrali zwyczaju zawiązywania sobie na ramieniu czerwonej wstążki. Pół tuzina krów i ze dwa tuziny owiec porykiwało i pobekiwało pod nadzorem mężczyzn na koniach; inni przenosili ciężkie wory ze stodoły na wóz, na oczach zgarbionego farmera i jego rodziny, ponurych ludzi w ciemnych, zgrzebnych wełnach. Jedna z małych dziewczynek, podobnie jak pozostałe nosząca wielki beret, przycisnęła twarz do spódnic matki, najwyraźniej płacząc. Chłopcy zaciskali pięści, jakby chcieli się bić. Farmer miał otrzymać zapłatę, ale jeśli nawet wpadł na pomysł, że nie odda tego, co chcą mu zabrać, i stawi opór blisko dwudziestu ludziom w napierśnikach i hełmach, to widok innych spalonych farm na pewno kazał mu się pohamować. Żołnierze Bryne’a nierzadko znajdowali zwęglone zwłoki w ruinach, mężczyzn, kobiety i dzieci, którzy poginęli w trakcie próby wydostania się. Niektóre drzwi i okna zostały zamknięte od zewnątrz.

Egwene zastanawiała się, czy istnieje sposób na przekonanie farmerów i wieśniaków, że między bandytami a żołnierzami istnieje jakaś różnica. Bardzo pragnęła tego dokonać, ale nie miała pojęcia, jak to zrobić inaczej niż pozwolić swoim żołnierzom głodować do czasu, aż zaczną się dezercje. Skoro siostry nie widziały żadnej różnicy między bandytami a Legionem, tym bardziej nie istniała taka nadzieja w związku z wieśniakami. Kiedy farmy zaczęły maleć za ich plecami, oparła się pokusie, by okręcić się w siodle i obejrzeć za siebie. Samym patrzeniem niczego by nie zmieniła.

Lord Bryne okazał się słowny. W odległości jakichś trzech, może czterech mil od obozu — trzech albo czterech w prostej linii; w rzeczywistości pokonali dwa razy dłuższą drogę — gdy okrążyli występ wzgórza porośniętego rzadkimi krzakami i drzewami, ściągnął wodze. Słońce znajdowało się już w połowie drogi do zenitu. Niżej biegł jeszcze jeden trakt, węższy i znacznie bardziej kręty od tego, który wiódł przez obóz.

— Wpadli na pomysł, że podróżowanie nocą pozwoli im wyminąć bandytów — powiedział. — Pomysł nie taki zły, jak się okazuje, bo inaczej dopisałoby im już szczęście Czarnego. Przybyli z Caemlyn.

Wzdłuż drogi rozciągała się karawana kupiecka złożona z około pięćdziesięciu dużych wozów, z dziesięciokonnymi zaprzęgami, pilnowana przez żołnierzy Bryne’ a. Kilku żołnierzy, którzy pozsiadali z koni, doglądało przenoszenia beczek i toreb z kupieckiej karawany na pół tuzina ich wozów. Kobieta w prostej, ciemnej sukni machała rękoma i wskazywała żwawymi gestami ten czy inny przedmiot, protestowała albo próbowała się targować, ale jej towarzysze stali tylko, zbici w ponurą, milczącą gromadkę. Nieco dalej, przy drodze, rósł rozłożysty dąb udekorowany bardzo ponurymi owocami; na każdym nagim konarze dyndał wisielec. Konary zdawały się całkiem czarne, obsiadły je bowiem ogromne rzesze wron. Te ptaki miały tu więcej jadła niż ryby. Nawet z tej odległości nie był to widok, który przysłużyłby się dobrze głowie i żołądkowi Egwene.

— To miałam właśnie zobaczyć? Kupców czy bandytów? — Nie zauważyła sukni na żadnym z wisielców, a bandyci wieszali także kobiety i dzieci. Każdy mógł tu powiesić te trupy, żołnierze Bryne’a, Legion. Fakt, że Legion wieszał któregoś z Zaprzysięgłych Smokowi, gdy przyłapał go na gorącym uczynku, zdawał się czynić dla sióstr niewielką różnicę, nawet gdy był to jakiś miejscowy lord bądź lady. Gdyby murandiańscy arystokraci współpracowali ze sobą, do tej pory wszyscy bandyci zdążyliby już zawisnąć na drzewach, ale to równałoby się zapraszaniu kotów do tańca. Zaraz. “Caemlyn”, powiedział. — Czy to ma coś wspólnego z Randem? Albo z Asha’manami?

Tym razem przeniósł spojrzenie z niej na Myrelle i z powrotem całkiem otwarcie. Myrelle kryła twarz w cieniu kapelusza. Wyraźnie była w ponurym nastroju, skulona w siodle, i już wcale nie sprawiała wrażenia tak wytrawnego jeźdźca. Bryne natomiast miał taką minę, jakby podejmował jakąś decyzję.

— Pomyślałem, że powinnaś dowiedzieć się o tym pierwsza, ale być może źle zrozumiałem... — Znowu spojrzał na Myrelle:

— O czym powinna się dowiedzieć, ty kmiocie o włochatych uszach? — warknęła Siuan, łomocząc piętami w boki swej klaczy, żeby podjechać bliżej.

Egwene uspokoiła ją gestem.

— Myrelle może usłyszeć wszystko to co ja, lordzie Bryne. Darzę ją całkowitym zaufaniem. — Zielona siostra gwałtownie odwróciła głowę. Każdy na widok zaskoczenia na jej twarzy wątpiłby, czy właściwie zrozumiał Egwene, ale Bryne przytaknął po jakiejś chwili.

— Widzę, że sprawy... zmieniły się. Tak, Matko. — Zdjął z głowy hełm i zawiesił go na łęku siodła Nadal mówił z wyraźną niechęcią, starannie dobierając słowa. — Kupcy roznoszą plotki, tak jak psy roznoszą pchły, a to towarzystwo ma ich ze sobą sporo. Oczywiście nie twierdzę, że coś z tego, co mówią, jest prawdą, ale... — Dziwny to był widok: Bryne, który się waha. — Matko, po drodze usłyszeli ich opowieść, że Rand al’Thor udał się do Białej Wieży i poprzysiągł lojalność Elaidzie.

Myrelle i Siuan, którym krew uciekła z twarzy, przez krótką chwilę wyglądały bardzo podobnie; najwyraźniej obu przed oczyma stanęła wizja ostatecznej katastrofy. Myrelle, w rzeczy samej, zachwiała się w siodle. Egwene przez chwilę tylko się w niego wpatrywała. A potem zaskoczyła samą siebie i pozostałych, bo wybuchnęła śmiechem. Daishar zatańczył ze zdumienia i uspokajanie go na skalistym zboczu uspokoiło również jej nerwy.

— Lordzie Bryne — powiedziała, klepiąc wałacha po karku — to nieprawda, wierz mi. Wiem, że to fakt taki sam jak ubiegła noc.

Siuan westchnęła, a Myrelle zrobiła to zaledwie mgnienie oka później. Na widok ich min Egwene miała ochotę znowu się roześmiać. Tak im niewiarygodnie ulżyło, że aż wybałuszyły oczy. Zupełnie jak małe dzieci, którym powiedziano, że pod ich łóżkiem nie ma żadnego Człowieka-Cienia. Spokój Aes Sedai, też coś.

— Dobrze to słyszeć — odparł beznamiętnie Bryne — ale nawet jeśli odprawię wszystkich tych ludzi, którzy tu się zebrali, wieści i tak dotrą do moich szeregów. Przejdą po armii niczym dziki ogień po tych wzgórzach. — Tymi słowami sprawił, że jej wesołość prysła. To byłaby katastrofa.

— Każę siostrom, żeby jutro powiedziały twoim żołnierzom, jaka jest prawda. Czy wystarczy sześć Aes Sedai? Myrelle i Sheriam. Carlinya i Beonin, Anaiya i Morvrin. — Tym siostrom konieczność spotkania się z Mądrymi raczej się nie spodoba, ale nie będą też mogły odmówić. Nie zechcą odmówić, skoro idzie o to, by zapobiec szerzeniu się takich plotek. Nieznacznemu grymasowi na twarzy Myrelle towarzyszyło pełne rezygnacji wykrzywienie ust.

Bryne wsparł łokieć na zdjętym z głowy hełmie i przyglądał się Egwene i Myrelle. Ani razu nawet nie zerknął na Siuan. Jego bułanek zastukał kopytami o kamienie i z zarośli rosnących w odległości kilku kroków wzbiło się w powietrze stadko synogarlic o jaskrawobłękitnym upierzeniu, sprawiając, że Daishar i deresz Myrelle wzdrygnęły się płochliwie. Wierzchowiec Bryne’a nawet nie drgnął. Bryne bez wątpienia słyszał o bramach, ale na pewno nie wiedział, czym one są, Aes Sedai zwyczajowo trzymały różne rzeczy w tajemnicy i żywiły też niejakie nadzieje na utrzymanie tej zdolności w sekrecie przed Elaidą — i z pewnością nie wiedział nic o Tel’aran’rhiod, ponieważ tej tajemnicy strzegło się łatwiej, skoro nikt nie mógł zobaczyć żadnych jego przejawów, a mimo to nie zapytał, jak. Być może przyzwyczaił się już do Aes Sedai i ich tajemnic.

— Dopóki będą wyrażały się jasno — powiedział na koniec. — Jeżeli zaczną robić uniki... — Tym spojrzeniem wcale nie próbował straszyć; chciał tylko zaakcentować swoje słowa. I zdawał się zadowolony z tego, co dostrzegł na jej twarzy. — Moim zdaniem, dobrze sobie radzisz, Matko. Życzę ci dalszych sukcesów. Wyznacz mi termin tego popołudnia, a przyjdę. Powinniśmy spotykać się regularnie. Stawię się zawsze, kiedy po mnie poślesz. Trzeba opracować dokładny plan osadzenia cię na Tronie Amyrlin, kiedy już dotrzemy do Tar Valon.

Mówił to wszystko ostrożnym tonem — najprawdopodobniej nadal nie był do końca pewien, co tu się dzieje albo jak dalece może ufać Myrelle — a ona dopiero po chwili zrozumiała, co powiedział. Głos uwiązł jej w gardle. Może za bardzo się przyzwyczaiła do aluzyjnego sposobu mówienia Aes Sedai, ale... Bryne właśnie powiedział, że armia należy do niej. Była tego pewna. Nie do Komnaty ani też do Sheriam; do niej.

— Dziękuję ci, lordzie Bryne. — Uznała, że to wystarczy, a utwierdziło ją w tym przekonaniu jego ostrożne przytaknięcie, jego wzrok. Nagle przyszło jej do głowy tysiąc dodatkowych pytań. Większości nie zadałaby nawet, gdyby byli sami. Szkoda, że nie do końca mogła mu zaufać. “Ostrożność, dopóki nie nabierzesz pewności, a potem jeszcze trochę ostrożności”. Stare porzekadło, które znakomicie się stosowało do wszelkich działań mających związek z Aes Sedai. A poza tym nawet najlepszym zdarzało się rozpowiadać o różnych rzeczach wśród przyjaciół i to zwłaszcza wtedy, gdy wszystko miało zostać utrzymane w tajemnicy. — Jestem pewna, że musisz dopilnować tysiąca spraw, które należy załatwić jeszcze tego ranka — powiedziała, ściągając wodze. — Wracaj. My sobie jeszcze trochę pojeździmy.

Bryne oczywiście zaczął protestować. Zachowując się przy tym, jakby był Strażnikiem, bo mówił o niemożności obserwowania wszystkich dróg jednocześnie i o tym, że strzała wbita w plecy może zabić Aes Sedai równie prędko jak każdą inną osobę. Postanowiła, że następny mężczyzna, który jej o tym powie, zapłaci za to. Trzy Aes Sedai z pewnością dorównywały stu mężczyznom. Ostatecznie, mimo zrzędzenia i grymasów, nie miał innego wyboru, jak tylko ustąpić. Wdział hełm i ruszył na koniu po nierównym zboczu w stronę karawany, zamiast zawrócić tą samą drogą, którą tu przybyli, ale jej zdaniem tak było nawet lepiej.

— Zechciej prowadzić, Siuan — powiedziała, kiedy znalazł się kilkanaście kroków niżej.

Siuan odprowadziła go ponurym spojrzeniem, jakby cały czas ją oszukiwał. Parsknąwszy, wyprostowała swój słomkowy kapelusz, zawróciła klacz — czy raczej powlokła ją — po czym piętami przymusiła do galopu. Egwene dała znak Myrelle, że ma jechać za nimi. Ta, podobnie jak Bryne, nie miała wyboru.

Myrelle z początku spoglądała na nią z ukosa; najwyraźniej spodziewała się, że Egwene poruszy temat sióstr posłanych do Białej Wieży, i teraz gromadziła wymówki, dzięki którym mogłaby wytłumaczyć, dlaczego trzymano to w tajemnicy przed Komnatą. Im dłużej Egwene jechała w milczeniu, tym bardziej niespokojnie tamta poprawiała się na siedzeniu. W pewnym momencie zaczęła nawet oblizywać wargi, co świadczyło o rosnącym zdenerwowaniu. Milczenie to bardzo użyteczne narzędzie.

Przez jakiś czas słychać było jedynie tętent kopyt i z rzadka okrzyk jakiegoś ptaka ukrytego w zaroślach, jednak w chwili, gdy kierunek jazdy nadany przez Siuan stał się oczywisty, na zachód od drogi, która ich tu przywiodła z obozu, Myrelle zaczęła się wiercić coraz niespokojniej, zupełnie tak, jakby siedziała na pokrzywach. Może jednak coś się kryło w tych szczątkach informacji zebranych przez Siuan.

Kiedy Siuan po raz kolejny skręciła na zachód, między dwoma bezkształtnymi wzgórzami, których wierzchołki pochylały się ku sobie, Myrelle ściągnęła wodze.

— Tam... tam jest wodospad — powiedziała, wskazując na wschód. — Niezbyt duży, nawet przed suszą, ale całkiem piękny nawet teraz. — Siuan też się zatrzymała, oglądając się za siebie z nieznacznym uśmieszkiem.

Co ta Myrelle ukrywa? Zaciekawiona Egwene obejrzała się na Zieloną siostrę i wzdrygnęła na widok pojedynczego paciorka potu na czole tamtej, lśniącego w cieniu rzucanym przez rondo wielkiego, szarego kapelusza. Bardzo chciała się dowiedzieć, co tak poruszyło Aes Sedai, że aż się spociła.

— Myślę, że Siuan zamierza nam pokazać widoki jeszcze bardziej interesujące, mam rację? — spytała Egwene, zawracając Daishara, i w tym momencie Myrelle jakby się złożyła w pół. — Jedziemy!

— Wiesz o wszystkim, prawda? — mruknęła niepewnie Myrelle, kiedy przejeżdżały między dwoma pochylonymi wzgórzami. W tym momencie już więcej niż jedna kropla potu dekorowała jej twarz. Była wstrząśnięta do głębi. — O wszystkim: Skąd...?-Nagle wyprostowała się w siodle, wpatrzona w plecy Siuan. — To ona! Siuan była twoim zausznikiem od samego początku! — W jej głosie słyszało się niemalże oburzenie. — Jak mogłyśmy wszystkie być takie ślepe? Ale nadal nic nie rozumiem. Przecież zachowywałyśmy ostrożność.

— Jeżeli chcesz utrzymać coś w tajemnicy — rzuciła z pogardą Siuan przez ramię — to nie staraj się kupować kamiennej papryczki tak daleko na południu.

Czym do licha są kamienne papryczki? I o czym one mówią? Myrelle zadrżała. Fakt, że słowa Siuan nie wywołały natychmiastowej i ostrej repliki, stanowił dowód na to, jak bardzo była zdenerwowana. Oblizała natomiast wargi.

— Matko, musisz zrozumieć, dlaczego to zrobiłam, dlaczego to zrobiłyśmy. — Ta gorączkowa nuta w jej głosie bardziej by pasowała do konfrontacji z połową Przeklętych, na dodatek w samej bieliźnie. — Nie tylko dlatego, że Moiraine o to prosiła, nie tylko dlatego, że była moją przyjaciółką. Nie mogę znieść, że umierają. Nienawidzę tego! Nam jest czasami trudno jako stronie w tej transakcji, ale im jest jeszcze trudniej: Musisz to zrozumieć. Musisz!

Dokładnie w momencie, gdy Egwene spodziewała się, że Myrelle zaraz wszystko wyjaśni, Siuan zatrzymała swoją klacz i zagrodziła im drogę. Egwene miała ochotę dać jej w twarz.

— Może będzie ci łatwiej, Myrelle, jeśli to ty poprowadzisz do końca — powiedziała zimnym głosem. W rzeczy samej z obrzydzeniem. — Współpraca może oznaczać umniejszenie kary. Odrobinę.

— Tak. — Myrelle przytaknęła, niezmordowanie gładząc dłońmi wodze. — Tak, oczywiście.

Przejęła prowadzenie, wyraźnie bliska płaczu. Siuan, która została w tyle, na moment jakby ulżyło. Egwene ze swojej strony czuła, że zaraz wybuchnie. Jaka transakcja? Z kim? Kto umierał? I kim są te “my”? Sheriam i inne? Ale Myrelle by to usłyszała, a zdradzanie swojej ignorancji raczej nie byłoby wskazane w tym momencie. “Ignorantka, która trzyma usta na kłódkę, będzie uważana za rozsądną” — mówiło przysłowie. I było jeszcze jedno: “Utrzymanie jednej tajemnicy zawsze równa się utrzymaniu dziesięciu innych”. Nie mogła zrobić nic innego, jak tylko jechać za Myrelle i dusić wszystko w sobie. Niemniej jednak Siuan zostanie skarcona. Ta kobieta podobno nie miała przed nią żadnych tajemnic. Egwene zgrzytała zębami, starając się wyglądać na cierpliwą i niczym nie zdenerwowaną. Była rozsądna.

Kiedy prawie dojechały z powrotem do drogi, obok której usytuowany był obóz, w odległości kilku mil na zachód, Myrelle poprowadziła je w górę płaskiego wzgórza porośniętego sosnami i drzewami skórzanymi. Dwa ogromne dęby nie pozwalały urosnąć niczemu innemu w szerokiej niecce na samym szczycie. Pod grubymi, splecionymi konarami stały trzy spiczaste namioty z połatanego płótna i linia palików dla koni, a nieopodal wóz i pięć wysokich, bojowych rumaków, każdy spętany w sporej odległości od pozostałych. Pod ozdobnym okapem jednego z namiotów stała, jakby w oczekiwaniu na gości, Nisao Dachen, w prostej, brązowej sukni do konnej jazdy; towarzyszył jej Sarin Hoigan, jak wielu Gaidinów odziany w płaszcz oliwkowej barwy. Strażnik Nisao był łysy i przysadzisty, a mimo to wyższy od niej. W odległości kilku kroków dwóch z trzech Gaidinów Myrelle — Croi Makin, szczupły i jasnowłosy oraz Nuhel Dromand, ciemny i zwalisty, z brodą, a za to z wygoloną górną wargą czujnie obserwowało, jak zjeżdżają do kotliny. Żaden nie wyglądał na choć trochę zdziwionego. Najwyraźniej jeden ze Strażników pilnował tego miejsca i zawczasu ich ostrzegł. Jednak nie rzucało się tam w oczy nic takiego, co by tłumaczyło te środki ostrożności albo niepokój Myrelle. A poza tym, jeżeli Nisao czekała, żeby ich powitać, to dlaczego stale wygładzała spódnice? Miała taką minę, jakby wolała być odgrodzona tarczą od Źródła i patrzyć w takim stanie w twarz Elaidy.

Dwie kobiety, które wyjrzały zza jednego z namiotów, schowały się pospiesznie, ale Egwene zdążyła je rozpoznać. Nicola i Areina. Nagle poczuła się bardzo nieswojo. W co ta Siuan ją wciągnęła?

Siuan nie zdradzała zdenerwowania, kiedy zsiadała z konia.

— Wyprowadź go, Myrelle. Natychmiast. — Widać było wyraźnie, że napędza ją żądza zemsty; w porównaniu z jej głosem pilnik zdawałby się gładki. — Za późno, żeby go ukryć.

Myrelle opanowała się z ewidentnym wysiłkiem i zareagowała na ten ton jedynie grymasem. Gwałtownym ruchem zerwała kapelusz z głowy, bez słowa zsiadła z konia, po czym zamaszystym krokiem podeszła do jednego z namiotów i zniknęła w jego wnętrzu. Wielkie oczy Nisao powędrowały jej śladem, z każdą chwilą ogromniejąc coraz bardziej. Zdawała się przyrośnięta do miejsca.

Obok nie było nikogo oprócz Siuan, kto mógłby coś usłyszeć.

— Dlaczego się wtrąciłaś? — spytała cicho Egwene, kiedy już stanęła na ziemi. — Jestem pewna, że miała się przyznać... cokolwiek to jest.., a tu teraz nadal nie mam o niczym pojęcia. I co to są kamienne papryczki?

— Bardzo popularne warzywo w Shienarze i Malkier — wyjaśniła Siuan, równie cichym głosem. — Ja dowiedziałam się o wszystkim tego ranka, po tym jak się rozstałam z Aeldene. Dlatego właśnie musiałam kazać jej prowadzić, bo nie znałam dokładnie drogi. Raczej nie byłoby dobrze, gdyby Myrelle to odkryła, nieprawdaż? O Nisao też nie wiedziałam. Myślałam, że one prawie w ogóle ze sobą nie rozmawiają. — Zerknęła na Żółtą siostrę i z irytacją potrząsnęła głową. Siuan bardzo źle to znosiła, gdy nie udało jej się czegoś dowiedzieć. — Chyba że oślepłam i zgłupiałam, bo te dwie... — Krzywiąc się, jakby miała pełne usta czegoś przegniłego, splunęła, starając się znaleźć jakieś odpowiednie określenie. Nagle złapała Egwene za rękaw. — Idą już, zaraz się sama przekonasz.

Myrelle wyszła z namiotu pierwsza, a za nią jakiś mężczyzna ubrany jedynie w wysokie buty i spodnie, który musiał się pochylić, żeby nie zawadzić o sklepienie wyjścia; w ręku trzymał obnażony miecz, a owłosioną pierś miał pokrytą krzyżującymi się bliznami. Był od niej wyższy o dobrą głowę i ramiona, wyższy od wszystkich innych Strażników. Długie, ciemne włosy, przewiązane splecionym rzemykiem na skroniach, posiwiały mu wprawdzie jeszcze bardziej od czasu, gdy Egwene widziała go po raz ostatni, ale w Lanie Mandragoranie nie było nic miękkiego. Część elementów układanki nagle wskoczyła na swoje miejsce, a mimo to nadal nie widziała całości. Był Strażnikiem Moiraine, Aes Sedai, która wywiozła ją, Randa i pozostałych z Dwu Rzek, zdawało się cały Wiek temu, ale Moiraine poległa podczas walki, w trakcie której zabiła Lanfear, a Lan zaginął tuż po tym w Cairhien. Może Siuan to wszystko rozumiała; dla niej cała sprawa była mętna.

Myrelle mruknęła coś do Lana i dotknęła jego ramienia. Wzdrygnął się nieznacznie, niczym nerwowy koń, ale ani na moment nie odwrócił swego twardego spojrzenia od Egwene. A potem jednak przytaknął i obróciwszy się, odszedł długimi krokami w stronę rozłożystych dębowych konarów. Tam uchwyciwszy oburącz rękojeść miecza, uniósł go w górę, stanął na jednej nodze i w takiej pozycji zastygł w bezruchu.

Nisao przez chwilę patrzyła na niego ze zmarszczonym czołem, jakby i ona widziała tu jakąś zagadkę. Potem jej wzrok napotkał wzrok Myrelle i ich spojrzenia pomknęły ku Egwene. Zamiast jednak do niej podejść, zbliżyły się do siebie i porozumiały gorączkowym szeptem. W każdym razie na początku była to wymiana zdań. Potem Nisao tylko stała, kręcąc głową z niedowierzaniem albo zaprzeczając.

— Ty mnie w to wciągnęłaś — warknęła głośno na koniec. — Byłam ślepą idiotką, że cię posłuchałam.

— Zapowiada się na coś... interesującego — stwierdziła Siuan, kiedy nareszcie zwróciły się ku niej i Egwene. Sposób, w jaki zaakcentowała to ostatnie słowo, sprawił, że zabrzmiało wybitnie nieprzyjemnie.

Myrelle i Nisao pospiesznie dotykały włosów i sukien w trakcie pokonywania tej krótkiej odległości, jakby się upewniały, że wszystko jest w należytym porządku. Wyglądały na osoby na czymś przyłapane — “Na czym?”, zastanawiała się Egwene — ale najwyraźniej zamierzały robić jak najlepszą minę do bardzo złej gry.

— Może zechcesz wejść do środka, Matko — zaproponowała Myrelle, wskazując gestem najbliższy namiot. Jedynie nieznaczne drżenie w głosie zadawało kłam jej chłodnej twarzy. Nie było już na niej potu. Został, rzecz jasna, wytarty, ale nie wystąpił ponownie.

— Dziękuję, ale nie zechcę, córko.

— Trochę winnego ponczu? — spytała z uśmiechem Nisao. Mimo rąk założonych na piersi, wyglądała na zaniepokojoną. — Siuan, idź, powiedz Nicoli, żeby przyniosła ponczu. — Siuan nie ruszyła się z miejsca, a Nisao zamrugała ze zdziwienia, zaciskając wargi. Uśmiech jednak powrócił błyskawicznie i nieznacznie podniosła głos. — Nicola? Przynieś poncz, dziecko. To niestety poncz z suszonych czarnych jagód — dodała na rzecz Egwene — ale całkiem znośny.

— Nie chcę ponczu — odparła szorstkim tonem Egwene. Zza namiotu wyłoniła się Nicola, która ewidentnie nie zamierzała biec, żeby wykonać polecenie. Zamiast tego przystanęła w miejscu i zapatrzyła się na cztery Aes Sedai, zagryzając dolną wargę. Nisao błysnęła wściekłym spojrzeniem, które dawało się określić jedynie słowem “niesmak”, ale nic nie powiedziała. Jeszcze jeden element układanki wskoczył na swoje miejsce, a Egwene zaczęła oddychać nieco swobodniej. — Ja, córko, chcę... ja domagam się wyjaśnień.

Myrelle wyciągnęła rękę w błagalnym geście.

— Matko, Moiraine nie wybrała mnie dlatego, że byłyśmy przyjaciółkami. Dwóch moich Strażników należało pierwotnie do sióstr, które umarły. Avar i Nuhel. Od stuleci żadna inna siostra nie uratowała więcej niż jednego.

— A ja zaangażowałam się w całą sprawę wyłącznie z powodu jego umysłu — dodała pospiesznie Nisao. — Interesuję się, w pewnym stopniu, chorobami umysłu, a w jego przypadku słusznie będzie tak to nazwać. Myrelle praktycznie wciągnęła mnie w to siłą.

Myrelle wygładziła spódnice i skierowała ponure spojrzenie na Żółtą siostrę.

— Matko, kiedy umiera Aes Sedai jakiegoś Strażnika, to dzieje się tak, jakby on wchłonął jej śmierć i dawał się przez nią pożerać od środka. On...

— Wiem o tym, Myrelle — przerwała jej ostro Egwene. Siuan i Leane sporo jej opowiedziały na ten temat, aczkolwiek żadna nie miała pojęcia, że pyta o to, bo chce wiedzieć, czego się spodziewać ze strony Gawyna. Myrelle nazwała to kiepskim interesem i być może miała rację. Gdy umierał jakiś Strażnik, siostrę, do której należał, ogarniał smutek; potrafiła jakoś nad nim zapanować, jakoś ukryć go w sobie, jednak prędzej czy później ten smutek wyżerał sobie drogę na zewnątrz. Taka Siuan, na przykład, jakkolwiek dobrze sobie radziła, kiedy towarzyszyły jej inne siostry, nadal przepłakiwała całe noce po Alriku, zabitym w dniu, w którym została pozbawiona tronu. Tylko czym były te tygodnie łez w porównaniu z samą śmiercią? W opowieściach roiło się od Strażników, którzy umierali, mszcząc się za swe Aes Sedai, i w rzeczy samej często o to właśnie chodziło. Mężczyzna, który chciał umrzeć, mężczyzna szukający tego, co go mogło zabić, był gotów pójść na takie ryzyko, którego nawet Strażnik nie mógł przeżyć. Jej zdaniem chyba najstraszniejszym elementem tego wszystkiego było to, że oni wiedzieli. Wiedzieli, jaki czeka ich los, jeśli ich Aes Sedai umrze, wiedzieli, co ich będzie napędzało po jej śmierci, i nie znali niczego takiego, co mogłoby to zmienić. Nie potrafiła sobie wyobrazić, ile odwagi wymagała akceptacja takiej umowy.

Stanęła z boku, dzięki czemu widziała wyraźnie Lana. Nadal stał bez ruchu, zdając się wręcz nie oddychać. Nicola, która wyraźnie zapomniała o herbacie, usadowiła się ze skrzyżowanymi nogami na ziemi i w takiej pozycji obserwowała go. Areina przykucnęła na piętach u boku Nicoli, przerzuciwszy sobie warkocz przez ramię, i wpatrywała się weń jeszcze bardziej chciwie. Znacznie bardziej chciwie, jako że Nicola rzucała od czasu do czasu ukradkowe spojrzenia w stronę Egwene i pozostałych. Inni Strażnicy zbili się w niewielką gromadkę, udając, że także go obserwują, a jednocześnie pilnie strzegli swoich Aes Sedai.

Podniósł się lekki wiatr, który zmierzwił uschłe liście zalegające ziemię, i Lan, z szokującą nagłością, zmieniał jedną formę na drugą, a ostrze jego miecza zamieniło się w wirującą plamę. Robił to coraz szybciej, aż pewnym momencie zaczęło się wydawać, że biegnie pędem od jednej do drugiej, a mimo to wszystkie były bardzo precyzyjne. Czekała, aż przestanie albo przynajmniej zwolni, ale on się nie zatrzymywał. Wręcz przeciwnie, nabierał coraz większej szybkości. Areina powoli otworzyła usta, z oczyma wytrzeszczonymi ze zgrozy; Nicola zareagowała podobnie. Podały się do przodu, niczym dzieci, które wpatrują się w cukierka pozostawionego na kuchennym stole. Nawet inni Strażnicy dzielili teraz swoją uwagę między niego a swoje Aes Sedai, jednak w odróżnieniu od obu kobiet widzieli lwa, który lada chwila mógł ruszyć do ataku.

— Widzę, że zmuszacie go do ciężkiej harówki — stwierdziła Egwene. Wysiłek stanowił jedną z metod ratowania Strażnika. Niewiele sióstr miało chęć podejmować taką próbę ze względu na porażki i koszty, jakie same przy tym ponosiły. A także trud utrzymania go z dala od ryzyka i konieczność ponownego związania go więzią; na tym polegał pierwszy krok. Myrelle bez wątpienia zajęła się tym drobnym szczegółem. Biedna Nynaeve. Całkiem możliwe, że udusi Myrelle, kiedy się dowie. A być może stawi czoło wszystkiemu, kiedy się okaże, że Lan jednak żyje. Może. Lan ze swej strony zasłużył sobie na te wszystkie cierpienia, skoro pozwolił, by inna kobieta związała go więzią, wiedząc, że Nynaeve go sobie upodobała.

Myślała, że wyraża się jasno, ale musiała jednocześnie zdradzić część tego, co czuła, bo Myrelle zaczęła ponownie wyjaśniać:

— Matko, przekazanie więzi nie jest czymś aż tak złym. W rzeczy samej nie jest to gorsze od sytuacji, w której jakaś kobieta decyduje, kto ma poślubić jej męża po jej śmierci, żeby dopilnować, by znalazł się on we właściwych rękach.

Egwene popatrzyła na nią tak twardo, że tamta aż się cofnęła, potykając się niemal o własne spódnice. I jednocześnie przeżyła szok. Za każdym razem, kiedy myślała, że poznała właśnie najdziwniejszy z wszystkich obyczajów, okazywało się, że istnieje jeszcze dziwniejszy.

— Nie wszystkie pochodzimy z Ebou Dar, Myrelle — powiedziała sucho Siuan — a Strażnik to nie mąż. — Myrelle butnie zadarła głowę. Zdarzało się czasem, bardzo rzadko, że siostry poślubiały swoich Strażników. Nikt tego nie dociekał zbyt dogłębnie, ale chodziły pogłoski, jakoby ona poślubiła wszystkich swoich trzech Strażników, czym z pewnością pogwałciła obyczaj i prawo nawet w Ebou Dar. — Nie takie złe, powiadasz, Myrelle? Nie takie złe? — Pogardliwy wyraz twarzy Siuan harmonizował z tonem; mówiła to wszystko tak, jakby czuła w ustach jakiś zły posmak.

— Nie istnieje prawo, które by tego zabraniało — zaprotestowała Nisao. Na użytek Egwene, nie Siuan. — Nie ma takiego prawa, które by zabraniało przekazywać więź. — Siuan została nagrodzona grymasem, który sugerował, że powinna się cofnąć i zamknąć usta. A tymczasem niczego takiego nie zrobiła.

— Przecież nie o to chyba chodzi, prawda? — spytała. — Nawet, gdyby tak nie postępowano od... No od ilu? Od czterystu lat? Dłużej? Nawet jeśli obyczaje się zmieniały, to zostałabyś ukarana jedynie kilkoma spojrzeniami i przyganami, gdybyście z Moiraine nie zrobiły nic więcej oprócz przekazania między sobą więzi. Ale on o nic nie prosił, nieprawdaż? Nie dano mu wyboru. Równie dobrze mogłabyś związać go z sobą więzią wbrew jego woli. W rzeczy samej, zrobiłaś to, do cholery!

Egwene nareszcie pojęła, co ta układanka przedstawia. Wiedziała, że powinna poczuć takie samo obrzydzenie jak Siuan. Związanie więzią Strażnika wbrew jego woli równało się gwałtowi. Nie miał więcej szans niż wieśniaczka, którą mężczyzna tak rosły jak Lan zagnał do kąta w stodole. Gdyby zrobiło to trzech mężczyzn równie rosłych jak Lan. Niemniej jednak siostry nie zawsze bywały takie skrupulatne — tysiąc lat wcześniej o czymś takim ledwie by się wzmiankowało — a nawet i w tych czasach można byłoby się w niektórych przypadkach spierać, czy dany mężczyzna istotnie wiedział, na co się zgadza. Hipokryzja była jedną ze sztuk uprawianych przez Aes Sedai, podobnie jak knucie spisków, względnie utrzymywanie tajemnic. A skądinąd wiedziała, że Lan nie chciał się przyznać do swojej miłości do Nynaeve. Wygadywał jakieś bzdury o tym, że prędzej czy później na pewno zostanie zabity i że nie chce czynić z niej wdowy; mężczyźni zawsze pletli od rzeczy, kiedy im się wydawało, że kierują się logiką i względami praktycznymi. Czy mimo tego wszystkiego, co mówił, Nynaeve pozwoliłaby mu odejść, nie związawszy go uprzednio więzią, gdyby miała ku temu sposobność? Czy ona sama pozwoliłaby na to Gawynowi? Gawyn twierdził, że zgodziłby się, ale co będzie, jeśli zmienił zdanie?

Nisao poruszyła ustami, ale nie umiała znaleźć słów. Spojrzała spode łba na Siuan, jakby uważała, że to ona jest winna wszystkiemu, ale to było nic w porównaniu z tym wściekłym spojrzeniem, którym spiorunowała Myrelle.

— Po co ja cię słuchałam! — warknęła. — Chyba zwariowałam!

Myrelle jakimś sposobem zachowała spokojną twarz, za to zachwiała się nieznacznie, jakby ugięły się pod nią kolana.

— Nie zrobiłam tego dla siebie, Matko. Musisz mi uwierzyć. Miałam go uratować. Kiedy już będzie bezpieczny, oddam go Nynaeve, zgodnie z wolą Moiraine, kiedy tylko ona...

Egwene gwałtownie podniosła rękę i Myrelle umilkła, jakby ta ręka została przyciśnięta do jej ust.

— Mówisz o przekazaniu jego więzi na Nynaeve?

Myrelle przytaknęła niepewnie, Nisao ze znacznie większym zapałem. Zachmurzona Siuan mruknęła, że dwukrotne powtórzenie złego uczynku czyni go po trzykroć złym. Lan w dalszym ciągu ani na trochę nie zwolnił. Ze zwałów uschłych liści za jego plecami wyskoczyły dwa koniki polne, a wtedy obrócił się błyskawicznie wokół własnej osi i nawet się nie zatrzymując, strącił je mieczem na ziemię.

— Czy wasze wysiłki zostały uwieńczone jakimkolwiek sukcesem? Czy on chociaż trochę ozdrowiał? I dokładnie od jak dawna go tu trzymacie?

— Od ponad dwóch tygodni — odparła Myrelle. — Dzisiaj mija dwudziesty dzień. Matko, leczenie czegoś takiego może trwać wiele miesięcy, a nawet wtedy nie istnieją żadne gwarancje.

— Być może czas najwyższy spróbować czegoś innego — orzekła Egwene, bardziej do siebie niż do pozostałych. I raczej po to, by przekonać samą siebie. W takich okolicznościach Lan raczej nie stanowił miłego prezentu, który można komukolwiek ofiarować, jednakże więź, nie więź, nigdy nie będzie należał do Myrelle tak jak do Nynaeve.

A jednak, kiedy szła przez kotlinę w jego stronę, opadły ją wątpliwości silniejsze niż kiedykolwiek. Wykonał obrót, by w swoim tańcu ustawić się twarzą do niej właśnie; miecz podobny do smugi w powietrzu został wycelowany w jej stronę. Któraś wstrzymała oddech, kiedy ostrze zatrzymało się w odległości zaledwie kilku cali od jej głowy. Egwene poczuła ulgę, że to nie była jej głowa.

Jasnoniebieskie oczy wpatrywały się w nią z napięciem spod zmarszczonych brwi, osadzonych w twarzy zbudowanej z samych płaszczyzn i kanciastych linii, jakby wyrzeźbionej z kamienia. Lan powoli opuścił miecz. Cały ociekał potem, a mimo to nawet nie dyszał.

— A więc to ty jesteś teraz Amyrlin. Myrelle mi powiedziała, że któraś została wyniesiona, ale nie rzekła, kto nią jest. Coś mi się zdaje, że ty i ja mamy ze sobą wiele wspólnego. — Uśmiech miał równie zimny jak oczy, równie zimny jak głos.

Egwene pohamowała się i nie poprawiła stuły, przypomniawszy sobie, że jest Zasiadającą na Tronie Amyrlin i Aes Sedai. Miała ochotę objąć saidara. Aż do tej chwili nie do końca zdawała sobie sprawę, jaki Lan jest groźny.

— Nynaeve też jest Aes Sedai, Lanie. Potrzebuje dobrego Strażnika. — Któraś z kobiet wydała zduszony okrzyk, ale Egwene nie oderwała od niego wzroku.

— Mam nadzieję, że znajdzie sobie jakiegoś bohatera z legendy. — Wybuchnął śmiechem. — Bohatera, który stawi czoło jej temperamentowi.

Ten śmiech, mimo iż taki lodowaty, przekonał ją.

— Nynaeve jest w Ebou Dar, Lan. Sam wiesz, jakie to niebezpieczne miasto. Szuka tam czegoś, czego rozpaczliwie potrzebujemy. Jeżeli Czarne Ajah się dowiedzą, wówczas zabiją ją, żeby tylko to zdobyć. Jeżeli Przeklęci się dowiedzą... — Już przedtem uważała jego twarz za ponurą, ale ból, od którego aż zmrużył oczy, kiedy usłyszał, że Nynaeve jest w niebezpieczeństwie, potwierdził słuszność jej planu. To Nynaeve, nie Myrelle, miała prawo. — Wysyłam cię do niej w charakterze jej Strażnika.

— Matko — odezwała się nerwowym głosem Myrelle za jej plecami.

Egwene uniosła rękę, żeby ją uciszyć.

— Bezpieczeństwo Nynaeve spoczywa w twoich rękach, Lan.

Nie wahał się. Nawet nie spojrzał na Myrelle.

— Dotarcie do Ebou Dar potrwa co najmniej miesiąc. Areina, siodłaj Mandarba! — Już miał się odwrócić, ale zatrzymał się nagle, unosząc wolną rękę, jakby chciał dotknąć jej stuły. — Przepraszam, że pomogłem wam wyjechać z Dwu Rzek. I tobie, i Nynaeve. — Oddaliwszy się długimi krokami, zniknął w namiocie, z którego wcześniej się wynurzył, ale nim uszedł dwa kroki, otoczyły ją Myrelle, Nisao i Siuan.

— Matko, sama nie rozumiesz, co właśnie zrobiłaś — rzuciła bez tchu Myrelle. — Równie dobrze mogłabyś dać dziecku zapaloną lampę do zabawy w stodole pełnej siana. Zaczęłam przygotowywać Nynaeve, ledwie poczułam, że więź jest przekazywana na mnie. Myślałam, że mam dużo czasu. A tymczasem ona została w mgnieniu oka wyniesiona do szala. Nie jest jeszcze gotowa, żeby nad nim zapanować, Matko. W takim stanie, w jakim Lan się znajduje, na pewno nie jest.

Egwene zmusiła się do cierpliwości. One nadal nic nie rozumiały.

— Myrelle, nawet gdyby Nynaeve nie potrafiła ani trochę przenosić... — W rzeczy samej nie potrafiła, jeśli nie była rozzłoszczona — ... to by niczego nie zmieniało i ty o tym wiesz. Nieważne, czy ona potrafi nad nim zapanować. Jest jedna rzecz, której ty nie potrafiłaś zrobić. Dać mu zadanie tak ważne, by do jego wykonania musiał pozostać przy życiu. — To był ostatni element procesu rekonwalescencji, który podobno działał lepiej niż inne. — Dla niego czymś tak ważnym jest bezpieczeństwo Nynaeve. On ją kocha, Myrelle, a ona kocha jego.

— To wyjaśnia... — zaczęła cicho Myrelle, ale Nisao zagadała ją:

— Ależ na pewno nie. Nie on. Ona być może go kocha, jak przypuszczam, albo tak jej się wydaje, ale kobiety uganiały się za Lanem od czasów, kiedy był jeszcze chłopcem bez zarostu. I łapały go, na dzień albo na miesiąc. Był całkiem urodziwy, jakkolwiek nieprawdopodobne mogłoby to się teraz wydawać. Zresztą również i teraz jest z różnych powodów pociągający. — Zerknęła z ukosa na Myrelle, która skrzywiła się nieznacznie, a na jej policzkach wykwitły barwne plamki. Nie zareagowała w żaden inny sposób, ale już to wystarczyło. — Nie, Matko. Każda kobieta, której się wydaje, że wzięła na smycz Lana Mandragorana, dowie się, że nałożyła obrożę na powietrze.

Egwene westchnęła wbrew sobie. Niektóre siostry wierzyły, że istnieje jeszcze jedna metoda na uratowanie Strażnika, którego więź została przerwana przez śmierć: wrzucić go w ramiona — do łoża — jakiejś kobiety. Rzekomo w takiej sytuacji żaden mężczyzna nie potrafi myśleć o śmierci. Myrelle, jak się zdawało, też już o to zadbała. Całe szczęście, że go nie poślubiła, jakby rzeczywiście zamierzała go przekazać komuś dalej. Gdyby do tego doszło, byłoby lepiej, jeśli Nynaeve nigdy by się nie dowiedziała.

— Niech i tak będzie — odparła roztargnionym głosem Egwene. Areina mocowała popręg przy siodle Mandarba; wysoki, czarny ogier stał z wysoko uniesioną głową, ale godził się na wszystko. Najwyraźniej nie był to pierwszy raz, kiedy to ona zajmowała się zwierzęciem. Nicola stała nieopodal, przy grubym pniu drugiego dębu, z rękoma skrzyżowanymi pod piersiami, wpatrzona w Egwene i pozostałe. Wyglądała na gotową rzucić się do ucieczki. — Nie mam pojęcia, co ta Areina z was wycisnęła — rzekła cicho Egwene — ale dodatkowe lekcje dla Nicoli mają się natychmiast skończyć.

Myrelle i Nisao — zupełnie zaskoczone — podskoczyły w miejscu. Oczy Siuan wyglądały jak spodeczki, ale na szczęście otrząsnęła się, zanim ktokolwiek to zauważył.

— Ty naprawdę wiesz wszystko — wyszeptała Myrelle. — Areina chce być tylko blisko Lana. Moim zdaniem, ona wierzy, że nauczy ją różnych rzeczy, które mogłaby wykorzystać jako uczestniczka Polowania na Róg. Albo że przyłączy się razem z nią do Polowania.

— Nicola pragnie zostać następną Caraighan — mruknęła uszczypliwym tonem Nisao. — Albo jeszcze jedną Moiraine. Moim zdaniem ubzdurała sobie, że jest w stanie zmusić Myrelle, by ta oddała jej więź z Lanem. No cóż! Przynajmniej możemy rozprawić się z tymi dwiema tak, jak sobie na to zasłużyły, teraz kiedy jego osoba przestała być tajemnicą. Niezależnie od tego, co mnie teraz czeka, z radością powitam wiadomość, że te dwie będą piszczeć od dziś aż do końca roku.

Siuan nareszcie zrozumiała, co tu się dzieje; na jej twarzy malowały się gniew i zaskoczenie, kiedy patrzyła w stronę Egwene. Fakt, że ktoś inny pierwszy rozwiązał zagadkę, prawdopodobnie martwił ją bardziej niźli fakt, że Nicola i Areina szantażowały Aes Sedai. A może nie. Ostatecznie Nicola i Areina nie były Aes Sedai. Cała ta sprawa drastycznie zmieniała poglądy Siuan na to, co dozwolone. Ale z kolei było tak również w przypadku innych sióstr.

Kiedy tyle par oczu zwróciło się ku niej i nie dostrzegła w nich ani jednego przyjaznego spojrzenia, Nicola oparła się plecami o pień dębu i wyglądała tak, jakby chciała się za niego schować. Białą suknię miała tak zaplamioną, że nie ulegało wątpliwości, iż zaraz po powrocie do obozu będzie musiała zabrać się do prania. Areina natomiast była nadal zaabsorbowana koniem Lana, nieświadoma tego, co zaraz miało jej się zwalić na głowę.

— Tak będzie sprawiedliwie — zgodziła się Egwene — ale najpierw wy dwie staniecie twarzą w twarz ze sprawiedliwością.

Żadna już nie patrzyła na Nicolę. W twarzy Mirelle widać było tylko ogromne oczy; Nisao otworzyła swoje jeszcze szerzej. Nie odważyły się nawet zaszczękać zębami. Siuan obnosiła się ze swoją ponurą satysfakcją, jakby to była jej druga skóra; uważała, że nie zasługują na żadne współczucie. Co wcale nie znaczyło, by Egwene zamierzała im je okazać.

— Porozmawiamy sobie jeszcze, kiedy wrócę — powiedziała, kiedy ponownie pojawił się Lan, z mieczem przypasanym do zielonego kaftana, spod którego wyzierała rozchełstana koszula, i z wypchanymi sakwami przerzuconymi przez ramię. Wirujący za plecami płaszcz Strażnika mienił się barwami.

Pozostawiwszy oszołomione siostry, Egwene wyszła mu w pół drogi. Siuan dopilnuje, żeby porządnie zawrzały, gdyby zdradzały jakiekolwiek oznaki buntu.

— Mogę cię przenieść do Ebou Dar w czasie krótszym niż miesiąc — powiedziała. Lan tylko przytaknął niecierpliwie i krzyknął na Areinę, że ma przyprowadzić mu Mandarba. Jego napięcie było bardzo denerwujące, przypominało lawinę wiszącą na cienkiej nitce, gotową runąć lada moment.

Utkała bramę, o wymiarach dobrych ośmiu stóp na osiem, w tym samym miejscu, w którym on ćwiczył formy, po czym przeszła przez nią na coś, co wyglądało jak prom dryfujący w czerni, która zdawała się rozciągać w nieskończoność. Do Przemykania absolutnie niezbędna była jakaś platforma i choć mogło za nią posłużyć dosłownie wszystko, co człowiek sobie wyobraził, każda siostra tworzyła taką, jaką sobie upodobała. W jej przypadku była to właśnie taka drewniana barka z mocnymi poręczami, bo gdyby z niej spadła, mogła zrobić niżej jeszcze jedną. Dokąd by wtedy trafiła, było pytaniem nie lada, ale dla każdej osoby, która nie potrafiła przenosić, upadek w tej rozbiegającej się we wszystkie strony czerni nie miałby końca. Jedynie przy bliższym wejścia krańcu barki było trochę światła, ponieważ z bramy otwierał się ograniczony widok na kotlinę. To światło w ogóle nie przenikało czerni, ale zawsze było to jakieś światło. Przynajmniej widziała całkiem wyraźnie, tak jak w Tel’aran’rhiod. Nie po raz pierwszy zastanowiła się, czy to nie jest przypadkiem jakaś część Świata Snów.

Nie musiała mówić Lanowi, że ma iść za nią. Razem z koniem przeszedł przez bramę, po drodze ją badając; ciemnością zainteresował się dopiero wtedy, gdy jego buty oraz podkowy wierzchowca łomotały już na drewnianym pokładzie, zmierzając w stronę Egwene. Jedyne pytanie, jakie zadał, brzmiało:

— Jak szybko mnie to zabierze do Ebou Dar?

— Nie do samego Ebou Dar — odparła i przeniosła, żeby przymknąć skrzydła bramy, a potem ją zatrzasnąć. — Nie do samego miasta. — W czerni nie widziało się żadnego ruchu; nie wiał tam wiatr, nic się nie czuło. A mimo to znajdowali się w ruchu. I to w szybkim ruchu; poruszali się prędzej, niż mogła sobie wyobrazić. Mieli przed sobą z sześćset albo i więcej mil do pokonania. — Mogę cię przenieść do miejsca, od którego będzie cię czekało jeszcze pięć albo sześć dni drogi na północ do Ebou Dar. — Widziała tkanie bramy, kiedy Nynaeve i Elayne Podróżowały na południe, i zapamiętała dostatecznie dużo, by móc teraz Przemknąć do tego samego miejsca.

Lan skinął głową, wytężając wzrok, jakby był w stanie dojrzeć miejsce ich przeznaczenia. Przypominał jej strzałę nasadzoną na napiętą cięciwę.

— Lan, Nynaeve mieszka w Pałacu Tarasin, jest gościem Królowej Tylin. Zapewne będzie zaprzeczać, że coś jej grozi. — I tak zapewne uczyni, z wielkim oburzeniem, na ile Egwene znała Nynaeve, i będzie miała do tego prawo. — Postaraj się nie czynić z tego najważniejszej sprawy; wiesz sam, jaka jest uparta, ale nie musisz się tym przejmować. Jeżeli to się okaże konieczne, chroń ją w taki sposób, by o tym nie wiedziała. — Nic nie powiedział, nawet na nią nie spojrzał. Ona na jego miejscu zadałaby sto pytań. — Lan, powiedz Nynaeve, kiedy już ją znajdziesz, że Myrelle odda jej twoją więź, gdy tylko wszyscy troje znajdziecie się w jednym miejscu. — Wpadła na pomysł, że sama jej przekaże tę informację, ale zdawało się, że lepiej nie uprzedzać Nynaeve o jego przybyciu. Tak była ogłupiała na jego punkcie jak... jak... “Jak ja na punkcie Gawyna” — pomyślała ze smutkiem. Gdyby Nynaeve wiedziała, że Lan jedzie do niej, w głowie nie zostałoby jej wiele miejsca na cokolwiek innego. I mimo najlepszych chęci obarczyłaby Elayne całym trudem szukania. Co wcale nie znaczyło, by zwinęła się w kłębek i oddała marzeniom; po prostu szukałaby, niczego nie dostrzegając. — Czy ty mnie słuchasz, Lan?

— Pałac Tarasin — powtórzył obojętnym głosem, nie podnosząc wzroku. — Gości u Królowej Tylin. Może zaprzeczać, że coś jej grozi. Jest uparta, o czym sarn wiem. — W tym momencie spojrzał na nią, a ona niemalże zapragnęła, żeby tego nie robił. Była pełna saidara, pełna ciepła, radości i siły, czystego życia, a tymczasem w tych zimnych, niebieskich oczach wściekało się coś szalonego i pierwotnego, coś co zaprzeczało życiu. Jego oczy były przerażające; nic więcej. — Powiem jej wszystko, co powinna wiedzieć. Sama widzisz, że słucham.

Zmusiła się, by spojrzeć mu w oczy i nie wzdrygnąć się przy tym, ale on znowu się odwrócił. Na karku miał sporego siniaka. To mogło być — chyba — ukąszenie. Może powinna go ostrzec, powiedzieć mu, że nie musi... podawać zbyt wielu szczegółów... kiedy będzie opowiadał o sobie i o Myrelle. Zaczerwieniła się pod wpływem tej myśli. Starała się nie widzieć tego sińca, ale kiedy już go zauważyła, nie mogła oderwać od niego wzroku. Przecież Lan nie okaże się taki głupi. Trudno się spodziewać rozsądku ze strony mężczyzny, ale nawet mężczyźni nie są tak trzpiotowaci.

Płynęli w milczeniu, przemieszczali się, trwając w miejscu. Nie bała się, że nagle pojawią się tutaj Przeklęci ani ktokolwiek inny. Przemykanie miało swoje osobliwości, ale one właśnie częściowo zapewniały bezpieczeństwo. Nawet kiedy dwie siostry tkały bramy w jednym miejscu w odstępie zaledwie kilku chwil, z zamiarem Przemknięcia do tego samego miejsca, nie widziały się nawzajem, o ile to nie było dokładnie to samo miejsce, a sploty identyczne, a wszak takiej precyzji raczej nie osiągało się łatwo.

Po jakimś czasie — trudno było określić, jakim dokładnie, ale miała wrażenie, że około pół godziny — barka zatrzymała się nagle. Jej odczucia pozostały takie same i nic się też nie zmieniło w tkanych przez nią splotach, a mimo to po prostu wiedziała, że w jednej chwili mknęli przez czerń, w następnej stali bez ruchu. Otworzyła bramę tuż przy dziobie barki — nie była pewna, dokąd prowadziłaby brama otworzona przy sterze, i szczerze mówiąc, wcale nie miała ochoty tego sprawdzać; Moghedien uważała taki pomysł za przerażający — po czym dała znak Lanowi, że ma iść przed siebie. Barka istniała tylko tak długo, jak ona tam była obecna; kolejna rzecz podobna do rzeczywistości w Tel’aran’rhiod.

Otworzył bramkę w burcie, żeby wyprowadzić Mandarba, a kiedy ruszyła w ślad za nim, już siedział w siodle. Pozostawiła bramę otwartą, by móc powrócić. Wszędzie, gdzie spojrzała, widziała niskie, łagodne wzgórza, porośnięte zwiędłą trawą. Nigdzie natomiast nie widziała żadnego drzewa, tylko skarlałe zarośla. Podkowy ogiera Lana wzbijały niewielkie tumany kurzu. Poranne słońce na tym bezchmurnym niebie prażyło jeszcze mocniej niż w Murandy. Sępy o długich skrzydłach krążyły na południu i jeszcze w innym miejscu na zachodzie.

— Lan — zaczęła, chcąc się upewnić, że zrozumiał, co ma przekazać Nynaeve, ale on ją ubiegł.

— Pięć albo sześć dni, powiadasz — powiedział, spoglądając w stronę południa. — Dojadę tam szybciej. Ona będzie bezpieczna, obiecuję. — Mandarb przebierał nogami, niecierpliwy podobnie jak jeździec, ale Lan trzymał go bez trudu. — Długą drogę pokonałaś od Pola Emonda. — Spojrzał na nią z uśmiechem, ale całe ciepło tego uśmiechu niszczył wyraz oczu. — A teraz jeszcze zapanowałaś nad Myrelle i Nisao. Nie pozwól im więcej się z tobą sprzeczać. Wedle twego rozkazu, Matko. Warta się jeszcze nie skończyła. — Ukłonił się nieznacznie i uderzył piętami boki Mandarba, oddalając się powoli na taką odległość, by jej nie zakurzyć, po czym zmusił konia do galopu.

Zamknęła usta, patrząc, jak mknie ku południu. No tak... Obserwował wszystko podczas tych swoich ćwiczeń z mieczem, obserwował i wyciągał słuszne wnioski. W tym również takie, których nie byłby w stanie wysnuć, dopóki nie zobaczył na niej stuły. Niech Nynaeve lepiej uważa, jej się zawsze wydawało, że mężczyźni są głupsi niż w byli rzeczywistości.

— Przynajmniej te dwie nie wpakują się w prawdziwe kłopoty — powiedziała na głos. Lan wjechał na szczyt wzgórza i zniknął po drugiej stronie. Gdyby w Ebou Dar istniało jakieś prawdziwe niebezpieczeństwo, wówczas Elayne albo Nynaeve powiedziałyby coś. Nie spotykały się często, miała zbyt dużo roboty, ale wypracowały sposób na zostawianie wiadomości w Salidarze z Tel’aran’rhiod za każdym razem, gdy zachodziła taka potrzeba.

Wiatr, który równie dobrze mógł dąć z samego wnętrza pieca, nawiewał wielkie tumany kurzu. Kaszląc, zakryła usta i nos rąbkiem pasiastej stuły Amyrlin i pospiesznie weszła przez bramę na prom. Powrotna podróż była cicha i nudna; nie miała nic innego do roboty oprócz martwienia się, czy postąpiła słusznie, wysyłając Lana, i czy dobrze robi, trzymając Nynaeve w niewiedzy. “Nie ma odwrotu”, stale sobie powtarzała, ale to nie pomagało.

Kiedy znowu znalazła się w niecce pod dębami, zauważyła, że do dwóch Strażników Myrelle dołączył trzeci, Avar Hachami, mężczyzna o orlim nosie z gęstymi, siwymi wąsami, podobnymi do odwróconych rogów. Wszyscy Gaidinowie musieli się nieźle napracować, bo namioty zostały już rozebrane i porządnie spakowane. Nicola i Areina biegały tam i z powrotem, ładując urządzenia obozowe na furę, wszystko, począwszy od koców, a skończywszy na garnkach do gotowania i czarnym, żelaznym kotle do zmywania. Mimo iż biegały, nie zatrzymując się, co najmniej połowę swojej uwagi skupiały na Siuan i pozostałych dwóch siostrach, stojących bliżej linii drzew. A skoro już o tym mowa, Strażnicy poświęcali siostrom więcej niż tylko połowę swojej atencji. Równie dobrze mogliby strzyc uszami. Można by jednak dyskutować, kto tu kogo uspokaja.

— ...nie przemawiaj do mnie tym tonem, Siuan — mówiła właśnie Myrelle. Nie tak głośno, by ją słyszano po drugiej stronie polany, ale dostatecznie zimno, by spowodować zelżenie upału. Zaplótłszy ciasno ręce na piersiach, wyprostowała się, wykorzystując wszystkie cale swego wzrostu, władcza i tak nadęta, jakby lada chwila miała wybuchnąć. — Czy ty mnie słuchasz? Nie będziesz się tak do mnie zwracała!

— Gdzie twoje poczucie przyzwoitości, Siuan? — Nisao zaciskała dłonie na fałdach spódnic, na próżno starając się nie dygotać, a żar jej głosu dorównywał lodowi w głosie Myrelle. — Lepiej zacznij się czym prędzej uczyć zasad dobrego wychowania, jeżeli już całkiem zapomniałaś, na czym polegają!

Siuan patrzyła na nie, stojąc z dłońmi ułożonymi na biodrach, i gwałtownie poruszała głową, piorunując te dwie wzrokiem i jednocześnie obserwując bacznie obie nowicjuszki.

— Ja... ja tylko... — Kiedy zobaczyła zbliżającą się Egwene, na jej twarzy, niczym kwiat podczas wiosny, wykwitła ulga. — Matko... — Niemalże to wydyszała. — Wyjaśniałam, jakie będą ewentualne kary. — Wzięła głęboki oddech i ciągnęła dalej bardziej zdecydowanie: — Komnata będzie musiała je wymyślić, rzecz jasna, ale moim zdaniem one mogą zacząć od przekazania swoich Strażników innym siostrom, ponieważ zdają się tak to lubić.

Myrelle zacisnęła powieki, a Nisao odwróciła się, żeby spojrzeć na Strażników. Wyraz jej twarzy ani na moment się nie zmienił, ale Sarin potknął się i zrobił trzy krótkie kroki w jej stronę, zanim podniosła rękę, żeby go zatrzymać. Strażnik potrafił wyczuć obecność Aes Sedai, jej ból, strach i gniew, dokładnie tak samo, jak Egwene czuła Moghedien, kiedy nosiła a’dam. Nic dziwnego, że wszyscy Gaidinowie poruszali się jak koty i zawsze wyglądali na gotowych do ataku; mogli nie wiedzieć, co doprowadziło ich Aes Sedai do skrajnej rozpaczy, ale wiedzieli, że tak właśnie jest.

Było więc tak, jak Egwene chciała, mimo iż, w tym wszystkim to podobało się jej najmniej. Wszelkie lawirowanie zawsze przypominało grę, ale to...

“Robię to, co muszę” — pomyślała, niepewna, czy w ten sposób stara się umocnić w swoim postanowieniu czy raczej usprawiedliwić to, co zaraz miała zrobić.

— Siuan, proszę odeślij Nicolę i Areinę do obozu. — Nie będą rozpowiadały tego, czego nie zobaczą. — Nie możemy dopuścić, by rozpuściły języki, więc dopilnuj, żeby się dowiedziały, co je czeka. Powiedz im, że dostaną jeszcze jedną szansę, ponieważ Amyrlin jest w nastroju do okazywania litości, ale następnej już nie będą miały.

— Myślę, że zdobędę się na tyle — odparła Siuan i zebrawszy spódnice, odeszła majestatycznym krokiem. Nikt nie potrafił kroczyć tak jak Siuan, która teraz wyraźnie chciała się znaleźć jak najdalej od Myrelle i Nisao.

— Matko — zaczęła Nisao, starannie dobierając słowa — za nim odeszłaś, powiedziałaś coś... coś, co oznaczało, że może istnieć jakiś sposób... dzięki któremu mogłybyśmy uniknąć... jakiś sposób, dzięki któremu nie musiałybyśmy... — Ponownie zerknęła na Sarina. Myrelle mogłaby stanowić studium spokoju Aes Sedai, kiedy przypatrywała się Egwene, gdyby nie jej palce, które splatała z taką siłą, że było widać, jak ich stawy naprężają cienką skórę rękawiczek.

Nicola i Areina, które odwróciły się właśnie od fury, zobaczyły Siuan i w tym momencie zesztywniały. I nic dziwnego, zważywszy że Siuan zbliżała się takim krokiem, jakby zmierzała przejść i po nich, i po furze. Areina gwałtownie kręciła głową, ale zanim przyszło jej na myśl, że mogłaby uciec, Siuan szybko wyciągnęła ręce i złapała je obie za uszy. Nie było nic słychać, bo mówiła zbyt cicho, ale Areina przestała wyrywać ucho. Nie oderwała dłoni od nadgarstka Siuan, ale niemal zdawała się go używać w charakterze podpórki. Na twarzy Nicoli wykwitł wyraz tak panicznego przerażenia, że. Egwene zastanowiła się, czy Siuan nie posuwa się zbyt daleko. Ale z kolei może wcale nie, zważywszy na okoliczności; ich występek miał im ujść na sucho. Co za szkoda, że nie potrafiła opanować tego talentu do wywęszania tajemnic.

Siuan coś jeszcze powiedziała, po czym puściła ich uszy; obie natychmiast zwróciły się w stronę Egwene i zaczęły dygać. Nicola dygnęła tak nisko, że nieledwie przypadła twarzą do ziemi; a Areina omal się nie przewróciła. Kiedy Siuan klasnęła w dłonie, poderwały się na nogi, po czym dopadły do pary kudłatych koni pociągowych i zaczęły je odwiązywać od palików. Dosiadły swe wierzchowce na oklep i wygalopowały z niecki tak szybko, jakby urosły im skrzydła.

— Nie powiedzą nic nawet przez sen — oznajmiła kwaśnym tonem Siuan, kiedy z powrotem stanęła przy Egwene. — Nadal potrafię radzić sobie z nowicjuszkami i łajdaczkami. — Nie odrywała wzroku od twarzy Egwene, unikając spojrzenia pozostałych dwóch sióstr.

Egwene stłumiła westchnięcie i zwróciła się do Myrelle i Nisao. Musiała zrobić coś z Siuan, ale najpierw należało zabrać się do tego, co najważniejsze. Zielona i Brązowa siostra mierzyły ją czujnym okiem.

— Sprawa jest prosta — oznajmiła stanowczym głosem. — Bez mojej ochrony najprawdopodobniej utracicie swoich Strażników i raczej na pewno zostaniecie obdarte żywcem ze skóry, zanim Komnata z wami skończy. I zapewne wasze Ajah też powiedzą wam kilka słów na dobitkę. Niewykluczone, że upłynie wiele lat, zanim będziecie mogły znowu podnieść głowy, całe lata, zanim siostry przestaną co chwila zaglądać wam przez ramię. Tylko dlaczego miałabym was chronić przed sprawiedliwością? To nakłada na mnie zobowiązanie; przecież możecie znowu zrobić to samo albo coś jeszcze gorszego. — Poglądy Mądrych z pewnością przyczyniły się do ukształtowania tej wypowiedzi, aczkolwiek nie chodziło dokładnie o ji’e’toh. — Gdybym miała przyjąć na siebie taką odpowiedzialność, muszę otrzymać od was jakieś zobowiązanie. Muszę ufać wam całkowicie, a na to widzę tylko jeden sposób. — Mądre, a potem Faolain i Theodrin. — Musicie przysiąc mi lojalność.

Krzywiły się, zastanawiając, do czego ona zmierza, ale cokolwiek sobie myślały, na pewno nie o tym, na czym skończyła. Ich twarze prezentowały teraz ciekawy widok. Nisao otworzyła usta, natomiast Myrelle wyglądała tak, jakby uderzono ją młotem między oczy. Nawet Siuan wytrzeszczyła oczy z niedowierzaniem.

— T-to n-niemożliwe — wyjąkała Myrelle. — Żadna siostra nigdy... ! Żadna Amyrlin nigdy nie wymagała... ! Ty naprawdę nie myślisz... !

— Och, bądźże cicho, Myrelle! — warknęła Nisao. — To wszystko to twoja wina! Po co ja cię słuchałam... ! No cóż. Stało się. Jest jak jest. — Zerknąwszy na Egwene spod opuszczonych brwi, mruknęła: — Jesteś niebezpieczną młodą kobietą, Matko. Bardzo niebezpieczną. Możesz sprawić, że rozłam w Wieży jeszcze bardziej się pogłębi, zanim skończysz swoje dzieło. Gdybym ja miała w sobie tyle pewności, gdybym miała odwagę wypełniać swoje obowiązki i stawiać czoło wszystkiemu, co mnie spotyka... — Mimo tych słów uklękła zgrabnie, przyciskając usta do pierścienia z Wielkim Wężem na palcu Egwene. — Pod Światłością oraz na moją nadzieję odrodzenia i zbawienia... — Nie zostało to sformułowane tak samo jak ślubowanie złożone przez Faolain i Theodrin, ale pod każdym względem zabrzmiało równie silne. A nawet bardziej. Zgodnie z Trzema Przysięgami, żadna Aes Sedai nie mogła złożyć nieszczerej przysięgi. Z wyjątkiem Czarnych Ajah, rzecz jasna; te najwidoczniej znalazły sposób, by móc kłamać. To, czy któraś z tych kobiet była Czarną, stanowiło jednak odrębny problem. Siuan, która wybałuszyła oczy i bezdźwięcznie poruszała ustami, przypominała rybę wyrzuconą na brzeg.

Myrelle usiłowała jeszcze protestować, ale ostatecznie nerwowo ugięła kolana, kiedy Egwene podsunęła w jej stronę rękę z pierścieniem. Wypowiedziała przysięgę tonem pełnym goryczy, po czym podniosła wzrok.

— Zrobiłaś coś, czego nikt dotąd nie robił, Matko. Taki czyn jest zawsze niebezpieczny.

— To nie będzie ostatni raz — zapewniła ją Egwene. — Prawdę powiedziawszy... Mój pierwszy rozkaz dla was brzmi następująco: nie powiecie nikomu, kim naprawdę jest Siuan. Drugi rozkaz jest taki: będziecie posłuszne wszelkim jej rozkazom, tak jakby pochodziły ode mnie.

Zwróciły się w stronę Siuan, z zupełnie niezmąconymi twarzami.

— Jak rozkażesz, Matko — wymruczały jednogłośnie. Za to Siuan zrobiła taką minę, jakby zaraz miała zemdleć.

Nadal wpatrywała się w przestrzeń, kiedy wróciły na drogę i skierowały konie na wschód, w stronę obozu Aes Sedai i armii. Słońce ciągle jeszcze wspinało się do zenitu. Podobnie jak w wypadku większości dni, ten poranek był pełen zdarzeń. Większości tygodni, skoro już o tym mowa. Egwene pozwoliła Daisharowi iść wolniej.

— Myrelle miała rację — wymamrotała w końcu Siuan. Klacz, której jeździec błądził myślami gdzie indziej, ruszyła niemalże gładkim galopem; praktycznie sama sprawiła, że Siuan wyglądała teraz na sprawnego jeźdźca. — Lojalność. Nikt dotąd nie składał takiej przysięgi. Nikt. W tajnych dokumentach nie ma żadnej wzmianki o czymś takim. I mają okazywać mi posłuszeństwo. Ty nie tylko zmieniasz, ty przebudowujesz łódź, która żegluje podczas burzy! Wszystko się zmienia. I Nicola! Za moich czasów nowicjuszka prędzej by się zmoczyła, zanim by w ogóle wpadła na pomysł szantażowania jakiejś siostry!

— To nie była ich pierwsza próba — powiedziała jej Egwene, relacjonując fakty za pomocą jak najmniejszej liczby słów.

Spodziewała się, że Siuan wpadnie w furię, a tymczasem ta spokojnie powiedziała:

— Obawiam się, że naszym dwóm awanturnicom może się przytrafić jakiś wypadek.

— Nie! — Egwene ściągnęła wodze tak gwałtownie, że klacz jej towarzyszki pokonała jeszcze pół tuzina kroków, zanim Siuan odzyskała panowanie nad nią i zawróciła, cały czas mrucząc pod nosem przekleństwa. Czekała teraz, obrzucając Egwene cierpliwym spojrzeniem.

— Matko, one będą trzymały bat nad twoją głową, jeżeli starczy im sprytu, by coś takiego wymyślić. Nawet jeśli Komnata nie wyznaczy ci jakiejś kary, to pożeglujesz razem z nimi za horyzont. — Z niesmakiem pokręciła głową. — Wiedziałam, że to zrobisz, kiedy wyprawiałam cię w drogę... wiedziałam, że będziesz musiała to zrobić... ale w ogóle mi nie przyszło do głowy, że Elayne i Nynaeve są tak niespełna rozumu, by wracać z kimś, kto się dowiedział o wszystkim. Te dwie dziewczyny zasługują na wszystko, co złapią w swoje sieci, jeśli to się rozejdzie. Ale ty nie możesz do tego dopuścić.

— Nic im się nie stanie, ani Nicoli, ani Areinie, Siuan! Jeżeli zgodzę się na zabicie ich za to, co wiedzą, to kto będzie następny? Romanda i Lelaine za to, że się ze mną nie zgadzają? Do czego to doprowadzi? — W pewnym sensie czuła obrzydzenie do samej siebie. Kiedyś nawet by nie zrozumiała, o czym mówi Siuan. Zawsze lepiej wiedzieć, niż żyć w niewiedzy, ale niewiedza bywa niekiedy znacznie wygodniejsza. Uderzyła Daishara piętami i dodała: — Nie pozwalam, by ktoś mi psuł dzień zwycięstwa gadaniem o morderstwie. Sprawa Myrelle to nawet nie jest początek, Siuan. Dziś rano Faolain i Theodrin... — Siuan przywiodła grubą klacz bliżej, by słuchać podczas jazdy.

Te wieści nie umniejszyły zaniepokojenia Siuan z powodu Nicoli i Areiny, ale plany Egwene z pewnością sprawiły, że roziskrzyły jej się oczy, a na ustach pojawił uśmieszek wyczekiwania. Zanim dotarły do obozu Aes Sedai, bardzo pragnęła zabrać się do swego nowego zadania. Czyli zakomunikować Sheriam i innym przyjaciółkom Myrelle, że w południe mają się stawić w gabinecie Amyrlin. Mogła nawet zgodnie z prawdą oznajmić, że nie będzie od nich wymagane nic takiego, czego nie robiła dotychczas żadna siostra.

Mimo mówienia o zwycięstwie, Egwene bynajmniej nie czuła się zbyt uszczęśliwiona. Ledwie słyszała pozdrowienia i prośby o błogosławieństwo; odpowiadała na nie zdawkowym machnięciem ręki i była pewna, że wiele do niej nawet nie dotarło. Morderstwa nie mogłaby aprobować, ale Nicoli i Areinie na pewno nie zaszkodzi, jeżeli będą obserwowane.

“Czy kiedykolwiek trafię do takiego miejsca, gdzie trudności się nigdy nie piętrzą? — zastanowiła się. — Do takiego miejsca, gdzie każde zwycięstwo nie będzie szło w parze z jakimś nowym niebezpieczeństwem”.

Kiedy weszła do swojego namiotu, nastrój całkiem jej oklapł, a głowa zaczęła pulsować z bólu. Przyszło jej na myśl, że powinna trzymać się z daleka również od tego namiotu.

Na stoliku do pisania leżały dwa starannie złożone arkusze pergaminu, oba zapieczętowane woskiem i opatrzone słowami “Zapieczętowane dla Płomienia”. Każdy, z wyjątkiem Amyrlin, kto by przełamał tę pieczęć, zostałby oskarżony o napaść tak poważną jak na osobę Amyrlin. Nie miała ochoty ich otwierać. Nie wątpiła, kto je napisał. I niestety miała rację.

Romanda proponowała — “zażądała” byłoby tu lepszym słowem — by Amyrlin wydała edykt kategorii “Zapieczętowane dla Komnaty”, znany jedynie Zasiadającym. Wszystkie siostry miały być wzywane jedna po drugiej i każda, która odmówi, miała zostać odgrodzona tarczą od Źródła i uwięziona jako domniemana członkini Czarnych Ajah. Cel, w jakim miały być wzywane, pozostawał raczej mętny, ale Lelaine napomykała o tym tego ranka nie tylko aluzyjnie. List Lelaine był mocno naznaczony jej piętnem: niczym matka, która tłumaczy coś dziecku, donosiła o tym, co należy zrobić dla dobra Egwene i wszystkich sióstr. Edykt, którego ona sobie zażyczyła, miał być jedynie “Zapieczętowany dla Pierścienia”; mogłaby go poznać każda siostra. W rzeczy samej musiałaby go poznać każda siostra. Wszelkie wzmianki o Czarnych Ajah miały być zakazane jako sianie niezgody; zgodnie z prawem Wieży byłoby to poważne oskarżenie, za które groziłyby stosowne kary.

Egwene padła z jękiem na swoje składane krzesełko, które oczywiście zachybotało, i omal nie upadła na dywan. Mogła grać na zwłokę i dawać wymijające odpowiedzi, ale one i tak będą wracały z tymi idiotyzmami. Prędzej lub później któraś przedstawi swoją skromną propozycję Komnacie i w ten sposób lis zostanie wpuszczony do kurnika. Czy one są ślepe? Sianie niezgody? Lelaine przekona wszystkie siostry, że Czarne Ajah nie tylko istnieją, ale że należy do nich Egwene. Aes Sedai pogalopują na łeb, na szyję do Tar Valon, a Elaida z pewnością nie będzie się ociągała. Romanda chciała tylko zażegnać bunt. W tajnych zapiskach była mowa o sześciu takich buntach. Pół tuzina przez okres ponad trzech tysięcy lat to być może niewiele, ale każdy kończył się ustąpieniem Amyrlin i całej Komnaty. Wiedziała o tym zarówno Lelaine, jak i Romanda. Lelaine była Zasiadającą od prawie czterdziestu lat i miała dostęp do wszystkich tajnych dokumentów. Przed swoją rezygnacją i udaniem się do wiejskiego ustronia, tak jak to czyniło wiele sióstr w jej wieku, Romanda stała na czele Żółtych tak długo, że niektóre uważały, iż ma tyle samo władzy co wszystkie Amyrlin, pod którymi zasiadała. Ponowny wybór na to stanowisko był czymś niemalże niesłychanym, ale Romanda nie zaliczała się do osób, które dopuszczą, by władza wymknęła im się z rąk, jeśli są w stanie temu zaradzić.

Nie, one nie były ślepe — one się tylko bały. Wszystkie się bały, łącznie z nią samą, a nawet Aes Sedai nie zawsze myślały jasno, kiedy odczuwały strach. Ponownie złożyła kartki, pragnąc je zmiąć i podeptać. Miała wrażenie, że zaraz pęknie jej głowa.

— Czy mogę wejść, Matko? — Halima Saranov wsunęła się do namiotu, nie czekając na odpowiedź. Sposób, w jaki się poruszała, przyciągał oczy wszystkich mężczyzn w wieku od dwunastu lat po dwa dni do grobu; ukrywała swe kształty pod ciężkim płaszczem, a mężczyźni i tak się na nią gapili. Powodem była twarz okolona długimi, czarnymi włosami, które tak lśniły, jakby myła je codziennie w świeżej deszczówce. — Delana Sedai uznała, że mogłabyś chcieć to zobaczyć. Ma zamiar przedłożyć to Komnacie tego ranka.

A więc Komnata zbierała się, nie informując jej o tym? No cóż, wyjechała, ale obyczaj, o ile nie prawo, mówił, że Amyrlin winna być informowana zawczasu o każdym posiedzeniu Komnaty. Chyba że zbierały się po to, żeby ją obalić. W tym momencie przyjęłaby to niemalże jak błogosławieństwo. Spojrzała na zwój, który Halima położyła na stole, jakby to był jadowity wąż. Nie był zapieczętowany; mogła go przeczytać najświeższa z nowicjuszek. Oświadczenie, że Elaida jest Sprzymierzeńcem Ciemności, rzecz jasna. Nie tak źle, jak listy Romandy albo Lelaine, ale Egwene nawet by nie mrugnęła, gdyby usłyszała, że Komnata wszczęła bunt.

— Halima, niemal żałuję, że nie wróciłaś do domu w dniu, w którym umarła Cabriana. — Albo że Delana nie miała dość rozumu, by zapieczętować informacje od tej kobiety wyłącznie dla Komnaty. Albo nawet tylko Płomienia. Zamiast rozpowiadać o nich wszystkim siostrom, które zdołała dopaść.

— Tego raczej zrobić nie mogłam, Matko. — W zielonych oczach Halimy błysnęło coś, co mogło być wyzwaniem albo butą, aczkolwiek normalnie zwykła patrzeć na kogoś na dwa sposoby: otwartym, szczerym spojrzeniem albo zerkając ukradkiem spod przymkniętych powiek. Jej oczy powodowały moc nieporozumień. — Po tym, jak Cabriana Sedai powtórzyła mi to wszystko, czego się dowiedziała o Elaidzie? I o jej planach? Cabriana była moją przyjaciółką, a także waszą, was wszystkich, które przeciwstawiłyście się Elaidzie, więc nie miałam wyboru. Dziękuję tylko Światłości, że wspomniała o Salidarze, dzięki czemu mogłam przybyć. — Ułożyła dłonie na talii tak cienkiej jak talia Egwene w Tel’aran’rhiod i przekrzywiła głowę na bok, z napięciem jej się przypatrując. — Znowu boli cię głowa, nieprawdaż? Cabriana miewała takie bóle, aż kurczyły jej się palce u nóg. Musiała się wyleżeć w gorącej wodzie, zanim była w stanie się odziać. Czasami to trwało całymi dniami. Dobrze, że tu przyjechałam, bo inaczej twoje bóle stałyby się w końcu równie silne. — Obeszła krzesło i zaczęła masować głowę Egwene. Palce Halimy potrafiły odegnać ból. — Miewasz te bóle tak często, że raczej nie mogłabyś prosić którejś z sióstr o Uzdrawianie. To zresztą tylko ucisk. Czuję to.

— Chyba nie mogłabym — wymamrotała Egwene. Lubiła tę kobietę, bez względu na to, co się o niej mówiło, i to nie tylko z powodu jej talentu do uśmierzania bólu głowy. Halima była prostolinijna i otwarta, typowa wieśniaczka, niezależnie od tego, ile nabrała miejskiego wyrafinowania, i znakomicie balansowała między szacunkiem dla Amyrlin a zażyłością, z jaką traktują się sąsiedzi, którą to umiejętność Egwene uważała za krzepiącą. Nawet Chesa nie potrafiła tego lepiej, ale Chesa była jednak tylko służącą, nawet jeśli zaprzyjaźnioną, a tymczasem Halima ani razu nie okazała śladu służalczości. Niemniej jednak Egwene szczerze żałowała, że ta kobieta nie wróciła do domu, po tym jak Cabriana spadła z konia i skręciła sobie kark.

Naprawdę dobrze by się stało, gdyby siostry podzieliły przekonanie Cabriany, że Elaida zamierza ujarzmić połowę z nich, a resztę złamać; wszystkie wierzyły, że Halima coś tu przekręciła. Uczepiły się za to Czarnych Ajah. Kobiety nienawykłe do bania się czegokolwiek uznały, że to, czego istnieniu zawsze zaprzeczały, jednak istnieje, i bały się tego aż do utraty zmysłów. Jak ona ma teraz wykorzenić Sprzymierzeńców Ciemności, nie rozpędzając innych sióstr niczym stadka przerażonych przepiórek? Jak nie dopuścić, by prędzej czy później się nie rozpierzchły? Światłości, jak?

— Rozluźnij się — mówiła cicho Halima. — Masz rozluźnioną twarz. Masz rozluźniony kark. Twoje ramiona... — Jej głos, niemalże hipnotyczny, monotonny, zdawał się pieścić po kolei wszystkie części ciała Egwene.

Niektóre kobiety nie lubiły jej oczywiście już za sam wygląd i wiele twierdziło, że Halima flirtuje ze wszystkim, co chodzi w spodniach. Tego akurat Egwene nie mogła pochwalić, a Halima sama przyznawała, że lubi patrzeć na mężczyzn. Te, które ją najbardziej krytykowały, bynajmniej nie twierdziły, że robi coś więcej oprócz flirtowania, ona zaś pałała oburzeniem na takie sugestie. Nie była jakąś głupią ladacznicą; Egwene poznała się na tym już podczas ich pierwszej rozmowy, w dniu ucieczki Logaina, kiedy zaczęły się bóle głowy. Podejrzewała, że to jest tak jak z Meri. Halima nie mogła nic poradzić na to, że ma taką twarz albo że tak zmysłowo się porusza. Jej uśmiech zdawał się zapraszać albo kusić, bo taki miała kształt ust, ale przecież uśmiechała się tak samo do mężczyzn, kobiet i dzieci. Ludzie uważali, że flirtuje, podczas gdy tylko patrzyła. A poza tym ona nikomu nie powiedziała o tych bólach. Gdyby to zrobiła, wszystkie Żółte siostry w obozie przystąpiłyby do oblężenia. To oznaczało przyjaźń, jeśli nawet nie lojalność.

Wzrok Egwene padł na papiery leżące na stoliku do pisania i myśli zaczęły jej wirować. Pochodnie gotowe do rzucenia na stóg siana. Dziesięć dni do granicy z Andorem, pod warunkiem, że lord Bryne zechce iść naprzód, nie wiedząc, dlaczego ma to robić, i że przedtem nie powstanie opozycja. Czy jest w stanie zatrzymać te pochodnie przez dziesięć dni? Południowy Port. Północny Port. Klucze do Tar Valon. Czy mogła być pewna Nicoli i Areiny i nie zastosować się do sugestii Siuan? Musi zorganizować sprawdziany dla wszystkich sióstr, zanim dotrą do Andoru. Na szczęście dysponowała Talentem w dziedzinie obróbki metali, który pośród Aes Sedai występował niezwykle rzadko. Nicola. Areina. Czarne Ajah.

— Znowu jesteś spięta. Przestań się przejmować Komnatą. — Kojące palce znieruchomiały, a potem znowu zaczęły się ruszać. — Powinnaś wziąć gorącą kąpiel, efekty byłyby lepsze. Mogłabym rozmasować ci ramiona i plecy, całe ciało. Tego jeszcze nie próbowałyśmy. Jesteś sztywna jak kołek, a wszak powinnaś być tak gibka, by móc wygiąć się w tył i wsunąć głowę między kostki u nóg. Umysł i ciało. Nie będziesz giętka bez jednego albo drugiego. Po prostu oddaj się w moje ręce.

Egwene balansowała na granicy snu. Nie snu spacerującej po snach; zwykłego snu. Kiedy ostatni raz normalnie spała? W obozie zawrze, gdy propozycja Delany zostanie podana do wiadomości, czyli już niebawem, i to zanim oznajmi Romandzie i Lelaine, że nie zamierza wydawać ich edyktów. Ale tego dnia czekała ją jeszcze rzecz, której wypatrywała z utęsknieniem, powód, dla którego nie chciała jeszcze się kłaść.

— Z przyjemnością — wymamrotała, mając na myśli coś więcej niż obiecany masaż. Dawno temu przysięgła sobie, że któregoś dnia przywoła Sheriam do porządku, i to był właśnie ten dzień. Nareszcie zaczynała być Amyrlin, Amyrlin, która posiada władzę. — Z wielką przyjemnością.

13

Czara Wiatrów

Aviendha chętnie usiadłaby na podłodze, jednak trzy pozostałe kobiety zajmujące maleńkie pomieszczenie łodzi nie zostawiły jej dość miejsca, dlatego też musiała poprzestać na podwinięciu pod siebie nóg na jednej z rzeźbionych, drewnianych ław wbudowanych w ściany. W ten sposób przynajmniej nie przypominało to aż tak bardzo siedzenia na krześle. Dobrze, że chociaż drzwi były zamknięte i że kajuta nie miała okien, jedynie ozdobnie rzeźbione woluty kłuły ścianę na wylot tuż pod sufitem. Nie musiała więc patrzeć na otaczającą łódź wodę, skazana wszak na docierającą przez otwory do wnętrza woń soli oraz odgłosy cichego pluskania fal o kadłub i pracujących wioseł. Przeszywające, donośne krzyki jakichś ptaków niosły się daleko. Widziała już ludzi zabijających się w walce o kałużę, którą byli w stanie przekroczyć jednym krokiem, jednak ta woda była gorzka ponad wszelkie wyobrażenie. Czytanie o tym w niczym nie przygotowało jej na ten smak. A w miejscu, gdzie wsiadły na pokład łodzi — obsadzonej przez dwu łypiących spode łba wioślarzy — rzeka miała przynajmniej pół mili szerokości. Pół mili wody i ani kropla nie nadawała się do picia. Któż byłby zdolny wyobrazić sobie całkowicie bezużyteczną wodę?

Ruch łodzi uległ niewielkiej zmianie; kołysała się teraz w przód i w tył. Czy już opuściły rzekę? Wpływając do czegoś, co nosiło nazwę “zatoki”? Miała być jeszcze szersza, znacznie szersza, tak przynajmniej powiedziała Elayne. Aviendha oplotła rękoma kolana i desperacko próbowała myśleć o czymś innym. Jeżeli pozostałe zauważą jej strach, hańba prześladować ją będzie aż do końca jej dni. Najgorsze ze wszystkiego było to, że sama zaproponowała ten sposób podróżowania, po tym jak usłyszała opowieści Nynaeve na temat Ludu Morza. Skąd miała wiedzieć, jak rzecz wyglądać będzie w praktyce?

Błękitny jedwab jej sukni zdawał się pod palcami niewiarygodnie wręcz gładki, na tym więc skupiła swoje myśli. Dotychczasowe życie nie przyzwyczaiło jej do noszenia sukienek — wciąż tęskniła za cadin’sor, który Mądre kazały jej spalić, gdy tylko rozpoczęła u nich naukę — a teraz miała na sobie suknię z prawdziwego jedwabiu (na dodatek jedną z czterech posiadanych!), stroju dopełniały zaś jedwabne pończochy (w miejsce grubych wełnianych) oraz z takiegoż materiału uszyta bielizna, sprawiająca, że jak nigdy dotąd zdawała sobie sprawę z delikatności własnej skóry. Nie potrafiła nie dostrzegać piękna tej sukni, niezależnie od tego, jak bardzo w jej oczach dziwaczne wydawało się noszenie takiego ubioru — jedwab był wszak niezwykle cenny i rzadki. Kobieta mogła posiadać jedwabny szal, który zakładała w świąteczne dni ku zazdrości pozostałych. Nieliczne tylko miały więcej niż jeden. Ale wśród tych mieszkańców mokradeł wszystko wyglądało zupełnie inaczej. Nie każda kobieta, czy też mężczyzna, nosili jedwabie, jednak czasami odnosiła wrażenie, że przywdziewa je co drugie. Wielkie zwoje, ba, nawet całe bele przywoziły statki z krain znajdujących się za Ziemią Trzech Sfer. Statki. Pływające po oceanie. Po wodzie, która rozciągała się aż za horyzont, gdzie wiele było takich miejsc, z których — jeśli dobrze zrozumiała wyjaśnienia — w ogóle nie widziało się lądu. Omalże nie zadrżała, przejęta tak niewiarygodnym wyobrażeniem.

Żadna z pozostałych kobiet najwyraźniej nie miała ochoty na rozmowę. Elayne, zatopiona w myślach, machinalnie obracała pierścień z Wielkim Wężem zdobiący prawą dłoń, jej spojrzenie błądziło gdzieś daleko, poza granicami czterech ścian pomieszczenia. Te zmartwienia ostatnimi czasy coraz częściej ją nachodziły. Stanęła w obliczu dwu konfliktowych zobowiązań, a nawet jeśli jedno z nich bliższe było jej sercu, wybrała wszak to, które uważała za ważniejsze, bardziej honorowe. Było jej prawem i obowiązkiem zostać wodzem, królową Andoru, jednak zdecydowała się kontynuować poszukiwania. Jakkolwiek ważna była ich wyprawa, do pewnego stopnia w oczach Aviendhy przypominało to przedkładanie innej rzeczy ponad dobro klanu i społeczności. Niemniej jednak czuła dumę z postępowania przyjaciółki. Sposób, w jaki Elayne pojmowała honor, bywał czasami osobliwy — podobnie zresztą jak sama koncepcja kobiety zostającej wodzem tylko dlatego, iż była nim jej matka — jednak stosowała się doń z podziwu godną konsekwencją. Birgitte, w szerokich, czerwonych spodniach i krótkim, żółtym kaftanie — którego to stroju Aviendha nieprzytomnie jej zazdrościła — siedziała, bawiąc się sięgającym do pasa warkoczem, równie głęboko pogrążona w myślach. Być może zresztą po części dzieliła z Elayne jej zmartwienia. Była pierwszym Strażnikiem Elayne, co nie przestawało irytować Aes Sedai w Pałacu Tarasin, chociaż wyraźnie w najmniejszym stopniu nie przeszkadzało ich Strażnikom. Obyczaje mieszkańców mokradeł były tak osobliwe, że ledwie dawało się je objąć myślą.

O ile Elayne i Birgitte sprawiały tylko wrażenie, że nie mają szczególnej ochoty na podjęcie rozmowy, o tyle Nynaeve al’Meara, siedząca dokładnie naprzeciwko Aviendhy po drugiej stronie drzwi, zdecydowanie ucięła wszelkie próby jej nawiązania... nie, nie Nynaeve al’Meara. Mieszkańcy mokradeł lubili, gdy zwracano się do nich, używając tylko połowy pełnego imienia, Aviendha zaś starała się o tym pamiętać, niezależnie od tego, do jakiego stopnia brzmiało to w jej uszach jak zdrobnienie. Rand al’Thor był jedynym kochankiem, jakiego miała w życiu, a nawet o nim nie potrafiła myśleć tak intymnie; wszakże musiała nauczyć się obyczajów ludu, spośród którego zamierzyła wybrać sobie męża.

Głęboko osadzone, brązowe oczy Nynaeve przeszywały ją na wylot. Kłykcie zaciśniętych na grubym warkoczu palców aż pobielały, czerń warkocza była tak nasycona jak lśniące złoto warkocza Birgitte, natomiast barwa jej oblicza z trupiobladej przeszła w leciutko zielonkawą. Od czasu do czasu z jej ust wydobywał się cichy, stłumiony jęk. I, co niezwykłe w jej przypadku, pociła się. Nynaeve stanowiła zagadkę. Odważna niekiedy do granic szaleństwa, nie przestawała publicznie wyrzekać na swe rzekome tchórzostwo, natomiast teraz zupełnie bez żenady ukazywała swój strach każdemu, kto tylko zechciałby spojrzeć. Jak mogła do tego stopnia przerazić się samego wrażenia ruchu, skoro przedtem nawet nie mrugnęła na widok wody?

Znowu woda. Aviendha zamknęła oczy, żeby nie widzieć twarzy Nynaeve, ale doprowadziła tylko do tego, że w jej głowie tym donośniej rozbrzmiały krzyki ptaków i pluskanie fal.

— Myślałam właśnie... — oznajmiła znienacka Elayne, potem urwała. — Dobrze się czujesz, Aviendha? Wyglądasz... — Policzki Aviendhy pokraśniały, na szczęście jednak Elayne nie powiedziała otwarcie, że na dźwięk jej głosu podskoczyła niczym królik. Elayne chyba zdawała sobie sprawę, jak niewiele brakowało, by ujawniła dyshonor Aviendhy; jej twarz też pokryła się czerwienią, kiedy ciągnęła dalej: — Myślałam właśnie o Nicoli i Areinie. O tym, co Egwene powiedziała nam ostatniej nocy. Nie sądzicie chyba, że one mogą przysporzyć jej właśnie jakichś kłopotów, nieprawdaż? Co ona powinna zrobić?

— Pozbyć się ich — odpowiedziała Aviendha, przeciągając jednocześnie kciukiem po gardle. Ulga, jaką przyniósł jej fakt, że mogła wreszcie się odezwać, że usłyszała wreszcie brzmienie czyjegoś głosu, była tak wielka, iż omal nie zabrakło jej tchu. Elayne jednak wydawała się wstrząśnięta. Czasami doprawdy zdradzała nazbyt miękkie serce.

— Być może to byłby najlepszy sposób — poparła ją Birgitte. Nigdy nie wyjawiła, czy ma jakieś inne imię. W oczach Aviendhy była bardzo tajemniczą kobietą. — Być może Areina z czasem jeszcze wyjdzie na ludzi, ale... Nie patrz na mnie w ten sposób, Elayne. I przestań wciąż się obrażać i dąsać. — Birgitte zdarzało się czasem niepostrzeżenie przechodzić od roli Strażnika, który słucha rozkazów, do roli starszej pierwszej-siostry, która poucza młodszą, niezależnie od tego, czy tamta chce tego słuchać, czy nie. Z uniesionym do góry palcem wskazującym była w tej chwili pierwszą-siostrą. — Nie ostrzegano by was, że macie trzymać się z daleka, gdyby Amyrlin potrafiła rozwiązać problem, zwyczajnie wysyłając tamte do pracy w pralni albo innych tego typu zajęć.

Elayne prychnęła ostro, słysząc tak niepodważalny argument, po czym wygładziła swoją suknię z zielonego jedwabiu w miejscu, gdzie z przodu ściągał ją gorset, ukazując falbany błękitno-białej halki. Ubierała się na lokalną modłę; stroju dopełniały delikatne koronki u nadgarstków i przy szyi, a wszystko to było prezentem od Tylin Quintara, podobnie jak krótki naszyjnik ze splecionych złotych ogniw. Aviendzie ten ubiór się nie podobał. Górna część sukni przylegała do sylwetki równie ściśle jak ten naszyjnik otulał szyję, a rozcięcie sukni, w kształcie wąskiego owalu, ukazywało rowek między krągłościami piersi. Wędrowanie w takim negliżu tam, gdzie wszyscy mogli cię oglądać, to jednak nie to samo co nagość parowego namiotu, a ludzie na ulicach miasta to wszak nie gai’shain. Ona sama nosiła suknię bez żadnych wycięć i z wysokim kołnierzem, przez co przy każdym ruchu głową koronki łaskotały ją po brodzie.

— A ponadto — Birgitte ciągnęła dalej — mogłoby się wydawać, że kwestia “Marigan” winna bardziej cię martwić. Kiedy o niej pomyślę, ze strachu zasycha mi w ustach.

Dźwięk wymienionego imienia musiał chyba przedrzeć się przez otępienie zasnuwające umysł Nynaeve, bo wyprostowała się nieznacznie.

— Jeżeli będzie chciała zrobić nam coś złego, to powtórnie się nią zajmiemy. Wtedy... wtedy... — Wciągnęła oddech i popatrzyła na nie znacząco, jakby spodziewając się, że zaprotestują. Potem jednak, znacznie słabszym już głosem, dokończyła: — Myślicie, że będzie chciała?

— Nawet jeżeli będziemy się tym bez przerwy gryźć, to i tak nic z tego nie wyniknie — próbowała ją pocieszyć Elayne, głosem zdecydowanie bardziej spokojnym niźli ten, na który Aviendha wedle własnej opinii potrafiłaby się zdobyć, gdyby wiedziała, że czatuje na nią jedna z Tych Których Dusze Okrywa Cień. — Trzeba tylko postępować tak, jak kazała Egwene, i zachować ostrożność. — Nynaeve burknęła coś niedosłyszalnie; lepiej zapewne, że żadna tego nie zrozumiała.

Znowu zapadło milczenie. Elayne pogrążyła się w bardziej jeszcze ponurym nastroju niźli poprzednio, Birgitte zaś wsparła podbródek dłonią, i marszcząc brwi, patrzyła w przestrzeń. Nynaeve cały czas mruczała coś pod nosem, ale teraz obie dłonie przyciskała już do brzucha, a od czasu do czasu milkła, aby przełknąć ślinę. Pluskanie wody stało się głośniejsze, krzyki ptactwa rozlegały się bardziej donośnie.

— Ja również trochę ostatnio myślałam, prawie-siostro. — Ona i Elayne nie dotarły jeszcze do tego etapu, na którym mogłyby uznać się za pierwsze-siostry, była jednak pewna, że w końcu do tego dojdzie. Już czesały wzajem swoje włosy, a każdej nocy, w ciemnościach dzieliły ze sobą kolejne sekrety, o których nie miał dowiedzieć się nikt inny. Jednak ta druga kobieta, Min... Tę kwestię trzeba było odłożyć na później, kiedy nadarzy się okazja bycia z nią sam na sam.

— O czym? — zapytała nieobecnym głosem Elayne.

— O naszych poszukiwaniach. Cały czas zapewniamy się wzajem o ostatecznym sukcesie, ale w obecnej chwili jesteśmy wciąż równie odległe od celu jak na początku. Czy słusznie postępujemy, nie wykorzystując wszelkiej broni, jaką mamy pod ręką? Mat Cauthon jest przecież ta’veren, a jednak cały czas staramy się go unikać. Dlaczego nie wziąć go ze sobą? Z nim być może uda nam się w końcu znaleźć czarę.

— Mat? — wykrzyknęła Nynaeve z niedowierzaniem. — Równie dobrze mogłabyś nakłaść sobie pokrzyw do bielizny! Nie zniosłabym towarzystwa tego mężczyzny, nawet gdyby nosił czarę w kieszeni kaftana.

— Och, bądźże cicho, Nynaeve — mruknęła Elayne, ale zupełnie bez przekonania. Zamyślona, powoli kręciła głową, nie zwracając uwagi na wykrzywione oblicze tamtej. “Drażliwa” to było zdecydowanie za mało, by w pełni opisać charakter Nynaeve, wszystkie jednak już przywykły do jej sposobu bycia. — Dlaczego sama na to nie wpadłam? Przecież to takie oczywiste!

— Być może — wymamrotała sucho Birgitte — tak bardzo przywykłaś do opinii o Macie jako o ostatnim łotrze, że nie potrafiłaś w ogóle dopuścić do siebie myśli, iż mógłby się na coś jednak przydać. — Elayne rzuciła jej chłodne spojrzenie i zadarła podbródek, a potem raptownie skrzywiła się i niechętnie pokiwała głową. Źle znosiła krytykę ze strony innych.

— Nie — oznajmiła Nynaeve głosem, który w jakiś sposób był ostry i słaby jednocześnie. Chorowity wyraz jej oblicza pogłębił się, ale teraz już nie było takie pewne, czy wywołany jest tylko kołysaniem łodzi. — Nie zamierzasz chyba do czegoś takiego dopuścić! Elayne, wiesz przecież, jakie z nim są kłopoty, jaki potrafi być uparty. Będzie nalegał, aby zabrać ze sobą tych wszystkich żołnierzy niczym na jakąś świąteczną defiladę. A spróbuj szukać czegoś w Rahad z oddziałem żołnierzy za plecami. Tylko spróbuj ! Nie przejdziemy nawet dwu kroków, a on już będzie starał się nami komenderować, wymachując tym swoim ter’angrealem. Jest tysiąc razy gorszy od Vandene albo Adelas, czy nawet Merilille. Patrząc na sposób, w jaki się zachowuje, można by pomyśleć, że właśnie wchodzimy do niedźwiedziej gawry po to tylko, by popatrzeć sobie na niedźwiedzia!

Birgitte zdławiła nabrzmiewający w jej gardle odgłos, który mógł znamionować rozbawienie, za co naraziła się na ostre spojrzenie. Odpowiedziała na nie wzrokiem tak pełnym niewinności, że z kolei Nynaeve zaczęła się krztusić.

Elayne zareagowała zdecydowanie bardziej łagodnie; ona z pewnością próbowałaby zaprowadzić pokój nawet w przypadku wodnej waśni.

— On naprawdę jest ta’veren, Nynaeve. Odmienia kształt Wzoru, odmienia los tylko przez to, że znajduje się w pobliżu. Jak mogę nie przyznać, że to właśnie szczęścia nam przede wszystkim potrzeba, ta’veren zaś to coś więcej niźli zwykłe szczęście. Poza tym dzięki temu mogłybyśmy złapać dwie sroki za ogon. Nie powinnyśmy mu pozwalać przez cały czas wałęsać się samopas, niezależnie od tego, ile mamy innych zajęć. To nikomu na dobre nie wyjdzie, jemu zaś w szczególności. Trzeba go wreszcie nauczyć, jak powinien się zachowywać w przyzwoitym towarzystwie. Od początku nałożymy mu uzdę.

Nynaeve wygładziła swoje suknie z wiele mówiącym ożywieniem. Twierdziła, że stroje nie interesują jej bardziej niż Aviendhę — w każdym razie wygląd noszonych sukni — i nieprzerwanie też mruczała, że dobre, proste wełny są najbardziej stosowne dla wszystkich — jednak jej błękitna suknia miała żółte zdobienia na spódnicy i rękawach, a przecież sama wybierała jej wzór. Każdy strzęp materiału, jaki posiadała, był bądź z jedwabiu, bądź haftowany, albo jedno i drugie naraz, a wszystko o takim kroju, w którym Aviendha bez trudu rozpoznawała troskliwy zamysł.

Chociaż raz Nynaeve pojęła, iż nie jest w stanie narzucić im swojej woli. Czasami, zanim się poddała, potrafiła zabawnie przez jakiś czas się złościć, chociaż oczywiście nigdy by się do tego nie przyznała. Wściekłość w oczach ustąpiła miejsca ponuremu grymasowi.

— Kto go poprosi? Którakolwiek z nas się zdecyduje, on zmusi ją, by błagała na kolanach. Dobrze wiecie, że tak się to skończy. Wolałabym już wyjść za niego za mąż!

Elayne wahała się przez moment, a potem oznajmiła zdecydowanie:

— Birgitte to zrobi. I nie będzie go błagać, tylko zwyczajnie poinformuje o wszystkim. Większość mężczyzn postępuje tak, jak im każesz, jeżeli przemawiać do nich zdecydowanym, niewzruszonym głosem. — Nynaeve nie wyglądała na przekonaną, Birgitte zaś wyprostowała się sztywno na swojej ławce, najwyraźniej zaskoczona, co przydarzyło się jej chyba pierwszy raz od czasu, kiedy Aviendha ją poznała. W odniesieniu do kogokolwiek innego można by to uznać za lekki przestrach. Jak na mieszkankę mokradeł, Birgitte zupełnie nieźle mogłaby sobie radzić w roli Far Dareis Mai. Znakomicie posługiwała się łukiem.

— Ten wybór jest jak najbardziej oczywisty, Birgitte — kontynuowała Elayne. — Nynaeve i ja jesteśmy Aes Sedai, a Aviendha równie dobrze może być za takową uważana. Nam się to raczej nie uda. Nie wspominając już o zachowaniu stosownej godności. Nie w jego przypadku, przynajmniej. Wiesz, jaki on jest. — A cóż się stało z całym gadaniem o zdecydowanym, niewzruszonym głosie? Aviendha zresztą nie stwierdziła dotąd, żeby to działało w przypadku kogokolwiek innego niż Sorilea. Z pewnością zaś, na ile się orientowała, reakcja Mata Cauthona mogłaby dalece odbiegać od oczekiwań tamtej. — Birgitte, on nie mógł cię rozpoznać. Gdyby tak było, coś by już na ten temat powiedział.

Cokolwiek znaczyły te słowa, Birgitte znowu usiadła swobodniej, oparła się o ścianę i splotła dłonie na brzuchu.

— Powinnam wiedzieć, że mi się odpłacisz, już wtedy gdy ci powiedziałam, że to bardzo dobrze, iż twoje pośladki nie są... — Urwała, a na jej ustach zaigrał lekki, pełen satysfakcji uśmiech. Wyraz twarzy Elayne nie zmienił się ani na jotę, najwyraźniej jednak Birgitte uznała, że zemściła się dostatecznie. Zapewne coś dawało się odczuć przez więź zobowiązań łączącą Aes Sedai z jej Strażnikiem. Niemniej jednak, Aviendha za nic nie potrafiła odgadnąć, co mają z tym wszystkim wspólnego pośladki Elayne. Mieszkańcy mokradeł byli tacy... dziwaczni... przynajmniej czasami. Birgitte tymczasem ciągnęła dalej, wciąż uśmiechając się w ten sam sposób: — Ty po prostu nie potrafisz pojąć, dlaczego on zaczyna się denerwować, kiedy tylko spojrzy na którąś z was. Nie chodzi przecież o to tylko, że przywlekłyście go tutaj. Egwene była zaangażowana we wszystko równie mocno jak ty czy Nynaeve, a widziałam na własne oczy, że traktował ją z większym szacunkiem niźli niektóre siostry. Poza tym czasami widywałam go, jak wychodził z “Wędrownej Kobiety”’ wszystko wskazywało na to, że świetnie się bawił. — Jej lekki uśmiech zamienił się w szeroki grymas, który sprawił, że Elayne parsknęła z niesmakiem.

— To jest kolejna rzecz, którą musimy zmienić. Dla każdej przyzwoitej kobiety przebywanie z nim w jednym pomieszczeniu to jawny dyshonor. Och, zmaż ten uśmiech z twarzy, Birgitte. Przysięgam, czasami zachowujesz się równie paskudnie jak on.

— Ten mężczyzna urodził się chyba tylko po to, aby być naszym utrapieniem — kwaśno wymruczała Nynaeve.

Nagle Aviendzie aż nadto boleśnie przypomniano, że znajduje się na pokładzie łodzi, gdyż wszystko dookoła niej szarpnęło; zakołysało się, zakręciło, a potem zatrzymało. Kobiety podniosły się, wygładziły suknie i porwały lekkie płaszcze, które zabrały ze sobą na wyprawę. Ona nie włożyła swojego; słońce w tych okolicach nie świeciło tak jasno, by musiała chronić kapturem oczy przed jego blaskiem. Birgitte natomiast przewiesiła swój przez ramię, po czym pchnęła drzwi kajuty i pierwsza ruszyła w górę. Udało jej się zrobić trzy kroki, gdy Nynaeve przepchnęła się obok, przyciskając dłonie do ust.

Elayne zatrzymała się, żeby zawiązać wstążki płaszcza i nasunąć kaptur na głowę.

— Nie odzywałaś się zbyt wiele, prawie-siostro.

— Powiedziałam to, co trzeba było powiedzieć. Decyzja należała do ciebie.

— Jednak ty poddałaś kluczowy pomysł. Czasami wydaje mi się, że wszystkie oprócz ciebie stajemy się powoli półgłówkami. — Na poły zwrócona w stronę schodów, patrząc, a jakby nie patrząc na nią, Elayne urwała... — Takie duże odległości, kiedy znajduję się nad wodą, potrafią mnie rozstroić. Wydaje mi się, że czasami wystarcza już sam widok statku. Statku i niczego więcej.

Aviendha skinęła głową — jej prawie-siostra potrafiła okazać wiele delikatności — a potem poszły razem na górę.

Na pokładzie Nynaeve właśnie gwałtownie odrzuciła ofertę pomocy ze strony Birgitte, a po chwili przechyliła się przez burtę. Dwaj wioślarze przypatrywali się jej rozbawieni, kiedy ocierała usta wierzchem dłoni. Obnażeni do pasa mężczyźni, każdy z brązowym kółkiem w lewym i prawym uchu, z pewnością często musieli czynić użytek z zakrzywionych sztyletów wetkniętych za szarfy, którymi byli obwiązani w pasie. Większość swej uwagi poświęcali jednak długim wiosłom, machając nimi to w tył, to w przód, żeby jak najzgrabniej zacumować przy kadłubie statku tak wielkiego, że jego widok niemalże zaparł Aviendzie dech w piersiach. Górował nad ich jakże maleńką łódką; trzy wysokie maszty sięgały wyżej niźli większość drzew, jakie kiedykolwiek zdarzyło jej się widzieć na mokradłach. Wybrały właśnie ten, ponieważ był największym z setki statków Ludu Morza zakotwiczonych w zatoce. Na okręcie tak wielkim z pewnością uda się zapomnieć o otaczającej ich zewsząd wodzie. Chyba że...

Elayne tak naprawdę nie ujawniła jej hańby, a nawet gdyby tak się stało, prawie-siostra powinna znać sytuacje nawet najbardziej godnego pożałowania poniżenia i nie dbać o to, wszakże... Amys powiedziała o niej, że jest zbyt dumna. A więc zmusiła się, by odwrócić głowę i spojrzeć przez burtę łodzi.

W całym swoim życiu nie widziała dotąd tak wielkich połaci wody... Jakby wszystkie istniejące krople zebrano w jednym miejscu, wszystkie w przetaczających się szarych zieleniach, tu i ówdzie spienionych białym pióropuszem. Oczy same umknęły przed tym widokiem; ze wszelkich sił próbowała natychmiast o nim zapomnieć. Nawet niebo zdawało się tutaj większe, bezkresne, a płynne, złote słońce pełzło po nim powoli ze wschodu. Poczuła na twarzy podmuch porywistego wiatru, odrobinę chłodniejszego niźli na lądzie i nie cichnącego ani na moment. W powietrzu kołowały stada ptaków, szare, białe, niekiedy nakrapiane czernią; one to właśnie wydawały te przeszywające krzyki. Jeden z nich, cały czarny, z wyjątkiem łebka, przemykał nisko ponad powierzchnią wody, rozcinając ją dolną częścią dzioba, a niezgrabne, brunatne ptaszyska lecące w nierównym szeregu — Elayne nazwała je pelikanami — znienacka zwinęły jeden po drugim skrzydła i zanurkowały pod wodę z głośnymi pluskami, potem zaś wyprysnęły na jej powierzchnię, gdzie unosiły się, kłapiąc dziobami niewiarygodnych wręcz rozmiarów. Wszędzie, gdzie spojrzała, były statki, w tym wiele równie potężnych jak ten, u którego burty dryfowali — nie wszystkie należały do Atha’an Miere — a także liczne mniejsze łodzie z jednym lub dwoma masztami wspierającymi trójkątne żagle. A oprócz nich małe łódki w ogóle bez masztów, tak jak ta, na której przybyły, z ostrymi dziobami oraz niskimi, płaskimi nadbudówkami na rufach; mknęły po wodzie niczym pająki, napędzane wymachami wioseł, dwóch, czterech, rzadziej sześciu. Jeden długi, wąski okręt, który musiał mieć chyba ze dwadzieścia par wioseł, wyglądał niczym śpiesząca dokądś stonoga. I był tam ląd. Promienie słońca odbijały się od ścian tynkowanych na biało budynków odległego może o siedem lub osiem mil miasta. Siedem czy też osiem mil wody.

Przełykając z trudem ślinę, odwróciła się od tego widoku znacznie energiczniej, niźli przedtem zdecydowała się go zakosztować. Pomyślała, że jej policzki muszą być bardziej zielone niż poprzednio oblicze Nynaeve. Elayne obserwowała ją, wyraźnie próbując zachować niewzruszoną twarz, niemniej jednak mieszkańcy mokradeł nie potrafili skrywać emocji, toteż jej troska była widoczna aż nadto.

— Jestem głupia, Elayne. — Nawet w intymnej rozmowie, kiedy zwracała się do niej tylko po imieniu, Aviendha czuła się nieswojo... Gdyby były pierwszymi-siostrami, gdyby były siostrami-żonami, wszystko z pewnością byłoby łatwiejsze. — Mądra kobieta posłuchałaby mądrej rady.

— Jesteś odważniejsza, niż ja kiedykolwiek będę — odparła Elayne zupełnie poważnie. Ona też negowała własną odwagę. Może to jakiś obyczaj mieszkańców mokradeł? Nie, Aviendha słyszała przecież na własne uszy, jak mówią głośno o własnej brawurze; mieszkańcy Ebou Dar, na przykład, wydawali się niezdolni do wypowiedzenia trzech słów, by przy okazji nie wygłosić jakiejś przechwałki. Elayne zrobiła głęboki wdech, przygotowując się do tego, co miała za chwilę powiedzieć: — Tej nocy będziemy musiały porozmawiać o Randzie.

Aviendha przytaknęła, ale nie potrafiła pojąć, skąd taki wniosek z rozmowy na temat odwagi. Jak inaczej miałyby siostry-żony poradzić sobie z mężem, gdyby nie rozmawiały o nim szczegółowo? Tak w każdym razie mówiły starsze kobiety, w tym również Mądre. Oczywiście nie zawsze były tak bezpośrednie. Kiedy poskarżyła się Amys i Bair, że chyba się rozchorowała, ponieważ wydaje jej się, iż Rand al’Thor zabrał ze sobą jakąś jej cząstkę, omalże nie umarły ze śmiechu.

“Nauczysz się jeszcze — chichotały, dodając: — Nauczyłabyś się już dawno, gdybyś się wychowała w spódnicy”.

Jakby to ona chciała kiedykolwiek żyć innym życiem niż życie Panny, obracającej się tylko w towarzystwie sióstr-włóczni. Być może Elayne odczuwała taką samą pustkę. I nawet kiedy się o nim tylko mówiło, ta pustka zdawała się rozrastać, mimo iż przecież słowa powinny ją zapełnić.

Od jakiejś już chwili musiała słyszeć rozlegające się w pobliżu głosy, dopiero teraz jednak zdołała pojąć treść słów.

— ... ty zakolczykowany bałwanie! — Nynaeve potrząsała pięścią w kierunku mężczyzny o bardzo ciemnej skórze, spoglądającego na nią sponad wysokiej burty statku. Najwyraźniej nie wzruszały go wyzwiska, ale przecież nie mógł dostrzec otaczającej ją poświaty saidara. — Nas nie interesuje dar przewozu, toteż nie ma najmniejszego znaczenia, czy odmówicie go Aes Sedai, czy nie! W tej chwili masz spuścić drabinkę! — Z twarzy mężczyzn przy wiosłach zniknęły uśmieszki. Najwyraźniej na kamiennym molo nie dostrzegli z początku pierścieni z Wielkim Wężem, — a teraz bynajmniej nie byli uszczęśliwieni, przekonawszy się, że mają na pokładzie Aes Sedai.

— Och, Światłości — westchnęła Elayne. — Muszę się tym zająć, Aviendha, w przeciwnym razie stracimy ten ranek, tak jak ona straciła swoją poranną owsiankę. — Sunąc dostojnie po pokładzie — Aviendha była bardzo z siebie dumna, że zna już stosowne nazwy części łodzi — Elayne zwróciła się do mężczyzny na statku: — Jestem Elayne Trakand, Dziedziczka Tronu Andoru i Aes Sedai z Zielonych Ajah. Moja towarzyszka mówi prawdę. Nie interesuje nas dar przewozu. Musimy jednak porozmawiać z waszą Poszukiwaczką Wiatrów w kwestiach nie cierpiących zwłoki. Powiedz jej, że wiem, na czym polega Splatanie Wiatrów. Powiedz jej, że wiem, kim są Poszukiwaczki Wiatru.

Mężczyzna przy burcie zmarszczył brwi, po czym znienacka, bez jednego słowa, zniknął.

— Ta kobieta pewnie boi się, że rozgadasz jej tajemnicę — mruknęła Nynaeve, nerwowo poprawiając płaszcz i zawiązując wstążki. — Sama wiesz, jak one się boją, że Aes Sedai zechcą je wszystkie zawlec do Wieży, jeżeli się dowiedzą, że większość z nich potrafi przenosić. Elayne, tylko zupełna idiotka mogłaby sądzić, że może straszyć ludzi i coś w ten sposób osiągnąć.

Aviendha wybuchnęła głośnym śmiechem. Z zaskoczonego spojrzenia, jakim obrzuciła ją Nynaeve, wynikało najwyraźniej, że nie pojęła komizmu swych słów w zestawieniu z zachowaniem sprzed chwili. Niemniej jednak Elayne zadrżały usta, niezależnie od tego, jak bardzo starała się zapanować nad sobą. Nigdy nie można było być pewnym, czy dobrze się rozumie humor mieszkańców mokradeł; śmieszyły ich często dziwne rzeczy, a te najśmieszniejsze czasami wcale nie.

Niezależnie od tego, czy Poszukiwaczka Wiatru poczuła się zastraszona, w czasie, gdy Elayne płaciła wioślarzom i nakazywała im zaczekać na ich powrót — a Nynaeve sarkała nad wysokością sumy i groziła, że oberwie im uszy, jeśli odpłyną; ta wizja doprowadziła Aviendhę do kolejnego wybuchu śmiechu — na górze najwyraźniej podjęto określoną decyzję. Nie pojawiła się wszakże żadna drabinka, zamiast niej jednak z pokładu zsunął się kawałek deski z dwoma przymocowanymi linami, które splatały się nieco wyżej w jedną, biegnącą do grubego słupa zamocowanego u wielkiego masztu. Nynaeve zasiadła na desce, jednocześnie nie przestając napominać wioślarzy, na wypadek gdyby któremuś zachciało się choćby zerknąć pod jej spódnice, natomiast Elayne, która usiadła obok niej, spłonęła rumieńcem i owinęła swoje ciaśniej wokół nóg, kuląc się tak bardzo, że wydawało się, iż w każdej chwili może spaść głową w dół. I tak razem uniosły się w powietrze, a potem zniknęły z oczu Aviendhy za burtą okrętu. Jeden z dwóch mężczyzn mimo wszystko spróbował jednak patrzeć w górę, póki Birgitte nie rozkwasiła mu nosa pięścią. Z pewnością na jej podniesienie patrzeć nie będą.

Nóż, który Aviendha nosiła u pasa, był niewielki, klinga nie miała więcej jak pół stopy długości, jednak wioślarz zmarszczył niespokojnie czoło, kiedy go wyciągnęła. Zrobiła wymach ręką i nagle obaj padli płasko na pokład, a nóż zawirował ponad ich głowami i z tępym “łup” zagłębił się w krótkim, grubym pachołku na dziobie łodzi. Zarzuciwszy płaszcz na ramiona niczym szal, uniosła swoje suknie wysoko ponad kolana, aby móc się wspiąć ponad wiosłami i odzyskać ostrze, po czym zajęła miejsce na kołyszącej się desce. Noża jednak nie wsadziła z powrotem do pochwy. Z jakiegoś powodu dwaj mężczyźni wymienili zmieszane spojrzenia, ale oczy trzymali cały czas spuszczone, kiedy deska jechała do góry. Być może zaczynała już powoli rozumieć, na czym polegają obyczaje mieszkańców mokradeł.

Gdy stanęła w miarę pewnie na pokładzie statku, z zaskoczenia omalże nie zabrakło jej tchu w piersiach i prawie zapomniała, że powinna zejść z wąskiego siodełka. Czytała już o Atha’an Miere, jednak lektura w najmniejszej mierze nie przygotowała jej na to spotkanie, podobnie jak dramatycznie odmienne jest czytanie o słonej wodzie i smakowanie jej. Wszyscy byli smagli, to po pierwsze, mieli znacznie ciemniejszą skórę niźli mieszkańcy Ebou Dar, ciemniejszą nawet od większości Tairenian, włosy zaś zupełnie czarne, podobnie oczy, a ręce gęsto tatuowane. Mężczyźni byli obnażeni do pasa, bosi, ich workowate spodnie z jakiejś ciemnej, wyglądającej jak natłuszczona materii podtrzymywały w pasie jaskrawe, wąskie szarfy, kobiety zaś nosiły bluzki tak barwne jak ich szarfy, a wszyscy poruszali się kołyszącym, pełnym gracji krokiem dostosowanym do chybotania statku. Kobiety Ludu Morza miały dziwne obyczaje, jeśli chodziło o mężczyzn, takie wnioski wyciągnęła z rozmaitych lektur. Dziwił ją na przykład taniec prawie zupełnie nago, z jedną tylko szarfą za całe okrycie, jednak to widok kolczyków wywołał u niej największe zaskoczenie. Większość miała po trzy lub cztery w każdym uchu, często zdobione wypolerowanymi kamieniami, a niektóre nosiły małe kółka wkłute w płatek nozdrzy! Mężczyźni również szczycili się podobną biżuterią, no, przynajmniej kolczykami, a także równą mnogością złotych łańcuchów wokół szyi. Mężczyźni! Niektórzy z mieszkańców mokradeł nosili kolczyki w uszach, prawda — odnosiło się to zwłaszcza do mieszkańców Ebou Dar — ale żeby mieć ich tak dużo! I naszyjniki! Doprawdy, dziwne obyczaje. Lud Morza nigdy nie opuszczał swoich statków — nigdy! — tak przynajmniej czytała, z lektur dowiedziała się również, iż najprawdopodobniej zjadali swoich zmarłych. W to nie była do końca skłonna uwierzyć, jeśli jednak mężczyźni mogli nosić naszyjniki, to któż mógł orzec, na co ich jeszcze było stać?

Kobieta, która wyszła im na spotkanie, także była odziana w spodnie, bluzkę oraz szarfę, jednak jej ubiór uszyty został ze zdobionego brokatem żółtego jedwabiu, szarfę zaś spinał misternie spleciony węzeł, jej końce natomiast opadały aż do kolan; na jednym z naszyjników zawieszone było maleńkie, złote puzderko, pokryte wzorem z małych otworków. Otaczała ją słodka woń piżma. We włosach połyskiwały liczne pasma siwizny, a twarz znaczył ponury grymas. Każde z uszu zdobiło pięć złotych kolczyków, przy czym od jednego z nich do identycznego kółka w płatku nozdrzy biegł misternie spleciony łańcuszek. Maleńkie medaliony z wypolerowanego złota, kołyszące się na łańcuszkach, oślepiły blaskiem oczy Aviendhy.

Znienacka przyłapała się na tym, że bezwiednie dotknęła dłonią własnego nosa — nosić te wszystkie łańcuszki, przecież to musi cały czas szarpać! — i ledwie udało jej się stłumić śmiech. Obyczaje mieszkańców mokradeł były dziwaczne ponad wszelkie wyobrażenia, a z pewnością do nikogo lepiej nie stosowała się ta konstatacja niźli do Ludu Morza.

— Jestem Malin din Toral Załamująca Się Fala — oznajmiła kobieta. — Mistrzyni Fal Klanu Somarin oraz Mistrzyni Żagli “Biegnącej Z Wiatrem”. — Mistrzyni Fal to był ważny tytuł, niczym wódz klanu, jednak kobieta zdawała się niespokojna w ich obecności, nerwowo spoglądała to na jedną, to na drugą, póki jej oczy nie spoczęły na pierścieniach z Wielkim Wężem, zdobiących palce Nynaeve i Elayne. Westchnęła tylko z rezygnacją. — Czy zechciałybyście udać się ze mną, Aes Sedai? — zapytała, zwracając się do Nynaeve.

Klapa na tyle okrętu była podniesiona, kobieta weszła do wnętrza przez drzwi, a potem korytarzem doprowadziła je do większego pomieszczenia — nazywanego kajutą — z niskim sufitem. Aviendha wątpiła, by Rand al’Thor mógł się wyprostować pod jedną z tych grubych belek. Oprócz trzech lakierowanych skrzynek, wszystko najwyraźniej zostało na stałe wbudowane w konstrukcję pomieszczenia, szafy wzdłuż ścian, nawet spory stół, który zajmował ponad połowę jego długości, i otaczające go krzesła. Trudno było sobie w ogóle wyobrazić, iż coś tak wielkiego jak ten okręt w całości zbudowane zostało z drewna; nawet po tak długim czasie spędzonym na mokradłach widok całego tego polerowanego drewna sprawił, że zaparło jej dech w piersiach. Lśniło niemalże równie jasnym blaskiem jak ten, który rozsiewały wokół siebie pozłacane lampy, ze względu na porę dnia nie zapalone jeszcze i zawieszone w dziwacznych klatkach, dzięki którym nie kołysały się podczas przechyłów statku. Tak naprawdę to prawie nie czuła kołysania fal, przynajmniej w porównaniu z doświadczeniami, jakie nabyła na łodzi, niemniej jednak, na nieszczęście dla niej, w tylnej części kajuty osadzony był rząd okien, których jaskrawo pomalowane i pozłacane okiennice stały szeroko otwarte, odsłaniając wspaniałą panoramę zatoki. Co gorsza, za tymi oknami nie widać było nawet skrawka lądu. W ogóle żadnego lądu! Poczuła ściskanie w gardle. Nie mogła przecież zacząć wrzeszczeć co sił w płucach, a właśnie na to miała największą ochotę.

Te okna i widok, który za nimi się rozciągał — a dokładniej to, czego w tym widoku tak boleśnie brakowało — do tego stopnia przykuły jej wzrok zaraz po wejściu, że dopiero po chwili zdała sobie sprawę, iż są tu jacyś ludzie. Ładne rzeczy! Gdyby im się spodobało, mogliby ją zabić, zanim by się obejrzała. Wprawdzie nie zdradzali jakichkolwiek oznak wrogości, niemniej jednak z mieszkańcami mokradeł nigdy dość ostrożności.

Na wieku jednej ze skrzyń siedział w niedbałej pozie wysoki, chudy, posunięty już w latach mężczyzna z głęboko osadzonymi oczyma; na jego smagłej twarzy gościł wyraz uprzejmości, chociaż co najmniej tuzin kolczyków oraz liczne grube, złote łańcuchy wokół szyi w jakiś sposób sprawiały, że wyraz jego oblicza zdał jej się lekko podstępny. Podobnie jak mężczyźni na pokładzie, był bosy, obnażony do pasa, jednak jego spodnie uszyte zostały z ciemnoniebieskiego jedwabiu, natomiast długa szarfa miała barwę żywej czerwieni. Zza niej sterczała wysadzana kością słoniową rękojeść miecza — zauważyła to z niesmakiem — oraz dwa zakrzywione sztylety podobnie wykończone.

Obok niego stała szczupła, przystojna kobieta z rękoma zaplecionymi na piersiach; z całej jej postaci w oczy głównie rzucał się ponury mars na czole. W każdym uchu miała tylko po cztery kolczyki, na łańcuszkach zaś znacznie mniej medalików niźli Malin din Toral, a ubiór jednobarwny, z żółtego jedwabiu o lekko czerwonawym odcieniu. Potrafiła przenosić; znalazłszy się tak blisko, Aviendha mogła to stwierdzić bez żadnych wątpliwości. To właśnie musiała być kobieta, dla której tutaj przybyły, Poszukiwaczka Wiatrów. Ale w pomieszczeniu była jeszcze jedna; spojrzała na nią raz i już nie potrafiła oderwać oczu. Podobnie zresztą jak Elayne, Nynaeve i Birgitte.

Kobieta, która uniosła wzrok znad rozwiniętych na stole map, mogła być równie wiekowa jak mężczyzna, sądząc po siwych włosach. Niska, nie wyższa od Nynaeve, wyglądała na osobę, która niegdyś musiała być krzepka, a potem zaczęła powoli tyć, jednak szczęka sterczała jej naprzód niczym młot, natomiast w czarnych oczach lśniła inteligencja. I moc. Nie Jedyna Moc, tylko moc rozkazywania innym, wynikająca z władzy wiedza, że kiedy powie “idźcie”, wszyscy pójdą. Jej spodnie uszyte były z zielonego jedwabiu przetykanego złotą nicią, bluzka błękitna, natomiast szarfę miała czerwoną, w kolorze identycznym jak szarfa mężczyzny. Wystawał zza niej nóż o krótkiej i grubej klindze, schowany do pozłacanej pochwy, pyszniąc się krągłą głownią wysadzaną czerwonymi i zielonymi kamieniami; ognikami i szmaragdami, uznała Aviendha. Z jej nosa zwisało dwakroć tyle medalionów, ile miała Malin din Toral; drugi, cieńszy złoty łańcuszek łączył ze sobą sześć kółek w każdym z jej uszu. Aviendha ledwie się pohamowała, by ponownie nie sięgnąć dłonią do nosa.

Bez jednego słowa siwowłosa kobieta wstała i podeszła do Nynaeve, bezceremonialnie mierząc ją spojrzeniem od stóp do głów, szczególnie mocno marszcząc czoło, kiedy patrzyła jej w twarz i kiedy spoglądała na pierścień z Wielkim Wężem na palcu prawej dłoni. Nie zabrało jej to wszak dużo czasu; mruknąwszy coś niewyraźnie, odeszła od zdumionego przedmiotu swoich oględzin, a potem podobnie postąpiła z Elayne, na końcu zaś z Birgitte. W końcu przemówiła:

— Nie jesteś Aes Sedai. — Jej głos brzmiał niczym łoskot toczącego się głazu.

— Na dziewięć wiatrów i brodę Zwiastuna Sztormów, nie jestem — odparła Birgitte. Czasami potrafiła mówić takie rzeczy, że nawet Elayne i Nynaeve zdawały się jej nie rozumieć, jednak siwowłosa kobieta podskoczyła, jakby ktoś ją uszczypnął, a potem przez dłuższą chwilę mierzyła ją wzrokiem, zanim odwróciła się, by przyjrzeć Aviendzie.

— Ty także nie jesteś Aes Sedai — mruknęła w końcu z irytacją, kiedy już się napatrzyła.

Aviendha wyprostowała się sztywno; czuła się tak, jakby tamta przetrząsnęła jej ubranie, a potem okręciła kilka razy, żeby móc lepiej obejrzeć resztę.

— Jestem Aviendha z Dziewięciu Dolin, szczep Taardad Aiel.

Kobieta wzdrygnęła się jeszcze gwałtowniej niż przy Birgitte, szeroko otwierając ciemne oczy.

— Nie jesteś odziana tak, jak się spodziewałam, dziewczyno — powiedziała tylko, po czym dostojnym krokiem podeszła do drugiego krańca stołu; tam przystanęła, wzięła się pod boki i ponownie objęła całą ich grupkę przenikliwym spojrzeniem, dokładnie tak jakby miała przed sobą jakieś dziwne zwierzę, którego nigdy dotąd nie widziała. — Jestem Nesta din Reas Dwa Księżyce — oznajmiła na koniec. — Pani Statków Atha’an Miere. Skąd wiecie to, co wiecie?

Nynaeve, której grymas odrazy pogłębiał się w miarę, jak kobieta ją oglądała, odwarknęła:

— Wiedza Aes Sedai nie powinna stanowić przedmiotu niczyich dociekań. I oczekujemy lepszego traktowania niźli takie, z jakim zetknęłyśmy się do tej pory! Z pewnością zaznałam więcej uprzejmości ostatnim razem, gdy przebywałam na okręcie Ludu Morza. Być może powinnyśmy poszukać sobie jakiegoś innego, gdzie nie wszystkich będą bolały zęby. — Oblicze Nesty din Reas pociemniało, ale w tym momencie do działania, tak jak należało się spodziewać, przystąpiła Elayne, która zdjęła z ramion płaszcz i ułożyła go na skraju stołu.

— Oby Światłość oświecała ciebie i twój okręt, Pani Żeglugi, a także zsyłała wiatry sprzyjające podróży. — Jej ukłon był umiarkowanie głęboki; Aviendha powoli stawała się specjalistką w tej dziedzinie, ukłon bowiem wydawał jej się najbardziej dziwaczną ze wszystkich rzeczy, jakie kobieta mogła w ogóle robić. — Racz wybaczyć, jeśli w pośpiechu wyrwały nam się z ust niestosowne słowa. Nie miałyśmy zamiaru w niczym urazić tej, która jest dla Atha’an Miere tym samym co królowa. — Wypowiedziała te słowa, jednocześnie spoglądając w wiele mówiący sposób na Nynaeve. Nynaeve jednakże tylko wzruszyła ramionami.

Elayne przedstawiła się po raz wtóry, a potem po kolei wymieniła ich imiona, wywołując nie do końca zrozumiałe reakcje. To, że sama Elayne okazała się Dziedziczką Tronu, z pozoru nie wywarło na obecnych najmniejszego wrażenia, chociaż wśród mieszkańców mokradeł była to pozycja doprawdy znaczna, natomiast barwa ich Ajah — Zielone i Żółte — zaowocowały parsknięciem Nesty din Reas oraz ostrym spojrzeniem chudego starca. Elayne zamrugała, cofnęła się leciutko, jednak nie przerywając, ciągnęła dalej:

— Przybyłyśmy tutaj z dwóch powodów. Mniej ważnym jest chęć zapytania was, w jaki sposób zamierzacie pomóc Smokowi Odrodzonemu, którego zgodnie z Proroctwem Jendai nazywacie Coramoorem. Znacznie istotniejsza byłaby wszak nasza prośba o pomoc Poszukiwaczki Wiatrów tego okrętu. Której imienia — dodała łagodnie — niestety nie dane mi było jeszcze poznać.

Policzki szczupłej kobiety, która potrafiła przenosić, poczerwieniały.

— Jestem Dorile din Eiran Długie Pióro, Aes Sedai. Chętnie zgodzę się pomóc, jeśli taka będzie wola Światłości.

Malin din Toral również wyglądała na zbitą z tropu.

— Witam was na pokładzie mojego statku — wymamrotała — a łaska Światłości niech będzie z wami, dopóki go nie opuścicie.

Inaczej jednakże zareagowała Nesta din Reas.

— Układ dotyczy wyłącznie Coramoora — oznajmiła twardym głosem, jednocześnie wykonując dłonią gest ucinający wszelkie dyskusje. — Przykuci do brzegu nie mają w nim swego udziału, wyjąwszy sytuację, w której zapowiadają jego przybycie. Ty, jak ci tam, dziewczyno, Nynaeve? Na którym z okrętów otrzymałaś dar przewozu? Kto był na nim Poszukiwaczką Wiatrów?

— Nie potrafię sobie przypomnieć. — Beztroski ton, jakim Nynaeve wypowiedziała te słowa, pozostawał w jaskrawej sprzeczności z grobowym uśmiechem, który zastygł na jej twarzy. Palce kurczowo ściskały warkocz, przynajmniej jednak nie objęła jeszcze saidara. — A ja jestem Nynaeve Sedai, Nynaeve Aes Sedai, nie zaś jakąś tam dziewczyną.

Wsparłszy płasko dłonie na blacie stołu, Nesta din Reas skierowała na nią spojrzenie, które Aviendzie natychmiast przywiodło na myśl wzrok Sorilei.

— Możesz sobie nią być, ja jednak dowiem się, która zdradziła to, co winno być zatajone. Będzie musiała wziąć kilka lekcji milczenia.

— Rozdarty żagiel to rozdarty żagiel — oznajmił znienacka stary mężczyzna, głębokim głosem, znacznie silniejszym niźli można było oczekiwać po kimś o tak kościstych członkach. Aviendha uznała go za rodzaj straży przybocznej, a jednak przemawiał głosem, jakim mówi się do równych sobie. — Lepiej byłoby się dowiedzieć, jakiej pomocy Aes Sedai oczekują od nas w czasie, kiedy nadszedł Coramoor, morza szaleją nie kończącym się sztormem, a klątwa Proroctwa żegluje po oceanach. O ile one naprawdę są Aes Sedai... — Przy wypowiadaniu ostatnich zdań spojrzał spod uniesionych brwi na Poszukiwaczkę Wiatrów.

Odpowiedziała mu natychmiast, cicho, z szacunkiem.

— Trzy potrafią przenosić, w tym ona również. — Wskazała na Aviendhę. — Nigdy dotąd nie spotkałam nikogo równie silnego jak te trzy. Muszą być Aes Sedai. Jakaż inna odważyłaby się założyć pierścień?

Gestem nakazując jej milczenie, Nesta din Reas przeniosła identyczne, stalowe spojrzenie na mężczyznę.

— Aes Sedai nigdy nie proszą o pomoc, Baroc — warknęła. — Aes Sedai nigdy o nic nie proszą. — Spokojnie zniósł jej wzrok, odpowiadając spojrzeniem, w którym nie było śladu wyzwania, a ona po chwili westchnęła, jakby to on zwyciężył w milczącym pojedynku. Niemniej jednak w spojrzeniu, jakie skierowała ku Elayne, nie było nawet śladu słabości. — Czego oczekiwałabyś od nas... — Zawahała się. — ... Dziedziczko Tronu Andoru? — Nawet to zabrzmiało sceptycznie.

Nynaeve zebrała się w sobie, gotowa do natychmiastowego ataku — jeszcze w Pałacu Tarasin Aviendha musiała wysłuchać niejednej tyrady z ust Nynaeve, wygłaszanej z towarzyszeniem zgrzytania zębów, jak to tamte Aes Sedai zapominają, że ona i Elayne również do nich należą; takie słowa z ust kogoś, kto nawet nie był Aes Sedai, mogły doprowadzić do rozlewu krwi — otworzyła usta... I wtedy Elayne uciszyła ją, kładąc dłoń na ramieniu i szepcząc coś tak cicho, że Aviendha nie była w stanie nic usłyszeć. Nynaeve miała twarz wciąż obleczoną szkarłatem i wyglądała tak, jakby naprawdę zamierzała wyrwać swój warkocz z korzeniami... a jednak jakoś zmilczała. Być może Elayne naprawdę potrafiłaby zaprowadzić pokój nawet w przypadku wodnej waśni.

Oczywiście sama Elayne nie mogła być zadowolona, kiedy nie tylko jej tożsamość, lecz również prawo do tytułu Dziedziczki Tronu zostały zakwestionowane tak otwarcie. Większość ludzi może dałaby się nabrać na jej pozorny spokój, Aviendha jednak znała ją zbyt dobrze, by przeoczyć drobne oznaki wzburzenia. Uniesiony podbródek świadczył o przepełniającym ją gniewie; dodać do tego należało oczy rozwarte tak szeroko, jak to tylko możliwe i już nietrudno było sobie wyobrazić, iż wewnętrznie Elayne jest pochodnią, przy której zbladłby żar wypełniający Nynaeve. Poza tym była jeszcze Birgitte, stojąca tuż za nią, z twarzą ułożoną w niewzruszony grymas i oczyma miotającymi skry. Zazwyczaj nie zdarzało jej się powtarzać emocji Elayne, z wyjątkiem sytuacji, gdy naprawdę były silne. Aviendha ścisnęła rękojeść swojego noża; przygotowała się już, aby objąć saidara. Najpierw zabije Poszukiwaczkę Wiatrów; tamta dysponowała naprawdę sporą siłą, może okazać się rzeczywiście niebezpieczna. W tej okolicy było tyle statków, że na pewno uda im się znaleźć inny.

— Szukamy ter’angreala. — Wyjąwszy chłód głosu, każdy, kto by jej nie znał, uznałby, że Elayne jest absolutnie spokojna. Patrzyła w oczy Nesty din Reas, ale słowa swoje adresowała do wszystkich zgromadzonych w pomieszczeniu, zapewne szczególnie do Poszukiwaczki Wiatrów. — Przy jego pomocy, tak przynajmniej uważamy, byłybyśmy w stanie uleczyć pogodę. Musi wam naprzykrzać się w takim samym stopniu, jak nęka ląd. Baroc mówił o nie kończących się sztormach. Bez wątpienia zdołacie dostrzec w tym wszystkim rękę Czarnego, dotyk Ojca Sztormów, na morzach jak i na lądzie. Z pomocą ter’angreala możemy to zmienić, ale nie uda nam się dokonać tego bez niego. To zadanie będzie wymagało większej liczby kobiet pracujących razem, najpewniej pełnego kręgu trzynastu. Sądzimy, że w ich liczbie powinny znaleźć się także Poszukiwaczki Wiatru. Nikt poza nimi nie wie tyle o pogodzie, w każdym razie żadna z żyjących Aes Sedai. Oto pomoc, o którą prosimy.

Odpowiedziała jej martwa cisza, która trwała do czasu aż Dorile din Eiran nie powiedziała ostrożnie:

— Ten ter’angreal, Aes Sedai. Jak on się nazywa? Jak wygląda?

— Nie znam żadnej nazwy — odparła Elayne. — Jest to kryształowa czara o grubych ściankach, płytka, lecz o średnicy ponad trzech stóp, wewnątrz zdobiona wizerunkami chmur. Kiedy przenieść do niej Moc, chmury zaczynają się poruszać...

— Czara Wiatrów — z podnieceniem przerwała jej Poszukiwaczka Wiatrów, równocześnie bezwiednie dając krok w stronę Elayne: — Mają Czarę Wiatrów.

— Naprawdę ją macie? — Oczy Mistrzyni Fal chciwie spoczęły na twarzy Elayne, ona również ruszyła w jej stronę.

— Szukamy jej — odpowiedziała Elayne. — Ale wiemy, że jest w Ebou Dar. O ile chodzi o tę samą...

— Nie ma wątpliwości! — wykrzyknęła Malin din Toral. — Wnioskując z twojego opisu, to musi być ta!

— Czara Wiatrów — szepnęła Dorile din Erian. — Pomyśleć, że po dwóch tysiącach lat znajdziemy ją tutaj! To na pewno jest Coramoor. On musi mieć...

Nesta din Reas głośno klasnęła w dłonie.

— Czy mam przez sobą Mistrzynię Fal i jej Poszukiwaczkę Wiatrów, czy dwie dziewczynki pokładowe podczas pierwszej podróży statkiem? — Policzki Malin din Toral poczerwieniały z obrażonej dumy, sztywno skłoniła głowę, wkładając w ten gest całą swoją godność. Dwakroć bardziej czerwona Dorile din Eiran ukłoniła się również, dotykając palcami kolejno czoła, ust i serca.

Pani Okrętów przyglądała im się przez chwilę ze zmarszczonym czołem, zanim podjęła dalej:

— Baroc, wezwij pozostałe Mistrzynie Fal, które stacjonują w tym porcie, jak również Pierwszą Dwunastkę. Wraz z ich Poszukiwaczkami Wiatrów. I daj im znać, że powiesisz je na żaglach w olinowaniu, jeżeli się nie pośpieszą. — Wstając, dodała jeszcze: — Och. I każ przysłać na dół herbatę. Z pewnością zachce się nam pić, nim dopracujemy szczegóły tej umowy.

Stary skinął głową; gestem tym dał równocześnie do zrozumienia, że naprawdę byłby zdolny doprowadzić do tego, by Mistrzynie Fal zawisły na olinowaniu, oraz że koniecznie należy podać herbatę. Nie spuszczając oka z Aviendhy i pozostałych, wyszedł z pomieszczenia charakterystycznym dla Atha’an Miere kołyszącym się krokiem.-Zmieniła swoją opinię o nim, kiedy zobaczyła, w jaki sposób mruży oczy. Próba zabicia jako pierwszej Poszukiwaczki Wiatrów mogłaby okazać się fatalną pomyłką.

Ktoś na zewnątrz musiał czekać na takie mniej więcej rozkazy, nie minęło bowiem kilka chwil od wyjścia Baroka, kiedy do kajuty wsunął się urodziwy, młody chłopiec z pojedynczym, cieniutkim kółkiem w każdym uchu; niósł drewnianą tacę, na której stał kwadratowy, glazurowany na niebiesko dzbanek ze złotym uchwytem oraz wielkie, niebieskie filiżanki z grubego fajansu. Nesta din Reas gestem dłoni kazała mu natychmiast wyjść.

— I tak już ma za dużo do opowiadania o tym, co tu widział, żeby jeszcze miał usłyszeć coś, czego nie powinien — oznajmiła, kiedy już zniknął za drzwiami, a potem dała znak Birgitte, że ma napełnić filiżanki. Ta zaś, ku całkowitemu zaskoczeniu Aviendhy, a być może i samej siebie, zastosowała się do polecenia.

Pani Okrętów usadziła Elayne i Nynaeve na krzesłach przy jednym z krańców stołu, najwyraźniej zamierzając przystąpić od razu do negocjacji. Aviendha odmówiła zajęcia miejsca na krześle — proponowano jej miejsce przy drugim krańcu stołu — jednak Birgitte skorzystała z zaproszenia, najpierw unosząc jedno ruchome oparcie, a potem zasuwając je na miejsce, gdy już usiadła. Mistrzyni Fal i Poszukiwaczka Wiatrów zostały wykluczone z dyskusji, o ile to, co potem nastąpiło, można było nazwać dyskusją. Padały słowa, wypowiadane głosem nazbyt cichym, aby dało się cokolwiek usłyszeć, jednak Nesta din Reas podkreślała każdą swoją kwestię gestem palca dźgającego niby włócznia. Elayne zadarła podbródek, a Nynaeve zachowała wprawdzie spokojne oblicze, ale można było odnieść wrażenie, iż próbuje wspiąć się po swoim warkoczu.

— Jeśli taka wola Światłości, będę rozmawiała z wami dwoma — oznajmiła Malin din Toral, popatrując na Aviendhę i Birgitte — ale sądzę, iż powinnam pierwsza usłyszeć waszą historię. — Birgitte zaczęła wyglądać na nieco zdenerwowaną, kiedy kobieta zajęła miejsce naprzeciwko niej.

— Co oznacza, że ja najpierw powinnam porozmawiać z tobą, jeśli taka wola Światłości — zwróciła się do Aviendhy Dorile din Eiran. — Czytałam o Aielach. Może zechcesz mi powiedzieć, jak to możliwe, że uchowali się wśród was jeszcze jacyś mężczyźni, skoro kobieta Aielów musi zabić każdego dnia jednego?

Aviendha zrobiła wszystko, co mogła, żeby nie wytrzeszczyć na nią oczu. Jak ta kobieta mogła wierzyć w takie bzdury?

— Kiedy żyłaś wśród nas? — zapytała Birgitte, siedząca przy najbliższym rogu stołu Malin din Toral, upiwszy pierwej łyk herbaty. Birgitte z każdym słowem odsuwała się powoli od niej, jakby chciała naprawdę uciec przez oparcie krzesła.

W tym momencie z przeciwległego krańca stołu dał się słyszeć głos Nesty din Reas.

— ...przyszłyście do mnie, nie ja do was. To stanowi podstawę naszych rokowań, nawet jeśli jesteście Aes Sedai.

Baroc wślizgnął się do pomieszczenia, zatrzymał między Aviendhą i Birgitte.

— Wygląda na to, że wasza łódź odpłynęła w tej samej chwili, w której opuściłyście jej pokład, ale nie ma się czym martwić; “Biegnąca Z Wiatrem” ma własne szalupy, które odwiozą was na brzeg. — Zszedł na dół do kajuty i zająwszy krzesło tuż obok Nynaeve i Elayne, zaczął przysłuchiwać się rozmowie. Kiedy spoglądały na tę osobę, która właśnie mówiła, on mógł przyglądać im się bez przeszkód. Straciły w ten sposób przewagę, która najwyraźniej bardzo im była potrzebna. — To oczywiste, że umowa zostanie zawarta na naszych warunkach — oznajmił tonem pełnym niedowierzania, że ktokolwiek w ogóle mógłby sądzić inaczej, podczas gdy Pani Okrętów zapatrzyła się na Nynaeve i Elayne takim wzrokiem jak wieśniaczka na dwie kozy, które zamierza zarżnąć na świąteczną ucztę. Uśmiech na twarzy Baroka był niemalże ojcowski — Ten, kto prosi, musi oczywiście zapłacić więcej.

— Ależ musiałaś żyć wśród nas, żeby poznać ten starodawny sposób przysięgania — upierała się Malin din Toral.

— Nic ci nie jest, Aviendha? — zapytała Dorile din Eiran. — Nawet tutaj kołysanie statku niekiedy daje się we znaki ludziom z lądu... Nie? Czy moje pytanie naprawdę cię nie uraziło? Odpowiedz mi zatem. Czy kobiety Aielów naprawdę wiążą mężczyznę, zanim... to znaczy, kiedy ty i on... kiedy ty... — Z poczerwieniałym policzkami urwała i uśmiechnęła się niewyraźnie. — Czy wiele kobiet Aielów jest obdarzonych taką Mocą jak ty?

Bynajmniej nie bezsensowne trajkotanie Poszukiwaczki Wiatrów sprawiło, że krew zupełnie odpłynęła z twarzy Aviendhy, ani także nie fakt, iż Birgitte wyglądała na gotową w każdej chwili rzucić się do ucieczki, gdyby tylko udało jej się ponownie unieść tę ruchomą poręcz, ani nawet fakt, że Nynaeve i Elayne najwyraźniej przekonały się, iż oto są dwoma dziewczynkami o szeroko rozwartych oczach na jarmarku, zdane całkowicie na łaskę wytrawnych handlarzy. Prawda, one wszystkie będą ją winić i będą miały rację. Prawda, to właśnie ona powiedziała, że jeśli nie mogą nijak znaleźć ter’angreala, należy wypytać kobiety Ludu Morza. Po co marnować czas, czekając aż Egwene je zawiadomi, że mogą już wracać. Prawda, będą ją obwiniać, a ona będzie musiała sprostać swemu toh, jednak nie o to chodziło. Nagle bowiem przypomniała sobie łodzie, które widziała na pokładzie, spiętrzone jedne na drugich dnem do góry. Łodzie bez żadnej nadbudówki ani choćby godnej tego miana burty. Będą ją winić, ale niezależnie od tego, jaki wobec nich zaciągnęła dług, spłaci go po tysiąckroć samą swoją hańbą, zanim ją powiozą siedem czy osiem mil po wodzie w otwartej łodzi.

— Masz może jakieś wiadro? — słabym głosem zapytała Poszukiwaczkę Wiatrów.

14

Białe pióra

Już na pierwszy rzut oka można było stwierdzić, że Srebrny Tor nosi zupełnie niewłaściwą nazwę, jednak Ebou Dar lubowało się w szumnie brzmiących słowach, a czasami nawet mogło się wydawać, że im gorzej zostały one dobrane, tym lepiej. Najnędzniejsza tawerna, jaką Mat znalazł w mieście, tawerna, w której śmierdziało bardzo już starą rybą, nosiła miano “Promienna Chwała Królowej”, a oprócz niej znalazł także “Złotą Koronę Niebios”, ponurą dziurę po drugiej stronie rzeki, w Rahad; jej istnienie zdradzały właściwie tylko niebieskie drzwi, wewnątrz zaś zobaczył czarne plamy, ślady dawnych walk na noże, znaczące złowieszczo podłogę. Nazwa Srebrny Tor pochodziła od odbywających się tutaj końskich wyścigów.

Zdjął kapelusz, powachlował się trochę jego szerokim rondem, a potem nawet rozluźnił czarną, jedwabną szarfę, którą wiązał na szyi, ukrywając bliznę. Tego ranka powietrze już drżało od upału: jednak tłumy kłębiły się na dwóch długich skarpach, wzdłuż jednej konie miały biec w tamtą stronę, wzdłuż drugiej wracać. Tyle skojarzeń ze Srebrnym Torem. Gwar głosów niemal całkiem zagłuszał krzyki mew ponad głową. Nie trzeba było nic płacić za samo przyglądanie się wyścigom, tak więc robotnicy z tężni soli w białych kamizelach swojej gildii oraz farmerzy o wychudzonych twarzach, którzy uciekli przed Zaprzysiężonymi Smokowi szalejącymi w głębi kraju, pchali się ramię w ramię z obszarpanymi Tarabonianami noszącymi przezroczyste woale skrywające sumiaste wąsy, tkaczami w kamizelkach z pionowymi paskami, drukarzami, którzy sygnowali się pasami poziomymi i farbiarzami o rękach usmarowanych po łokcie. Nieugięta czerń amadicjańskich prowincjonalnych ubiorów, zapiętych po samą szyję, chociaż ich właściciele pocili się niemiłosiernie, połyskiwała obok wiejskich sukni z Murandy, zdobnych we włożone na wierzch długie, kolorowe fartuchy, tak wąskie, że mogły służyć wyłącznie jako ozdoba. Tu i ówdzie widziało się nawet miedzianoskórych Domani, mężczyzn w krótkich kaftanach, o ile w ogóle mieli coś na sobie, kobiety w wełnach i lnach tak cienkich, że przylegały do ciała niczym jedwabie. Byli tu czeladnicy i robotnicy z doków oraz magazynów, garbarze, których nawet w zbitym tłumie otaczał niewielki krąg wolnej przestrzeni, ponieważ roztaczali wokół siebie woń nieuniknioną przy tej pracy, a także uliczne dzieci o umorusanych twarzach, uważnie obserwowane przez wszystkich, ponieważ gotowe były przy każdej nadarzającej się okazji ukraść cokolwiek, chociaż ludzie pracy nie miewali przy sobie zbyt wiele srebra.

Wszyscy oni skupili się powyżej bariery z grubych, konopnych sznurów zawieszonych na słupkach. Poniżej stali ci, którzy mieli srebro i złoto; dobrze urodzeni, dobrze ubrani, ci, którym nieźle się powodziło. Służący napełniali dzbany, z których potem lali wino do srebrnych pucharów swoich chlebodawców, a nerwowe pokojówki chłodziły wachlarzami swoje panie. Był wśród nich nawet rozbrykany błazen z pomalowaną na biało twarzą i dźwięczącymi mosiężnymi dzwoneczkami zdobiącymi kaftan w czarno-białych barwach. Hardzi mężczyźni w wysokich, aksamitnych kapeluszach przechadzali się wyniośle z mieczami przypasanymi do bioder, długie włosy spływały im na ramiona okryte jedwabiem kaftanów, spiętych długimi, złotymi i srebrnymi łańcuchami wskroś wąskich, haftowanych klap. Niektóre z kobiet miały włosy krócej przycięte niźli ci mężczyźni, inne zaś jeszcze nawet dłuższe, ułożone na tyle chyba sposobów, ile było tutaj zebranych; na ich głowach pyszniły się szerokie kapelusze zdobione piórami, a niekiedy delikatną koronką, która zakrywała oblicza, suknie zazwyczaj zaś wycięte miały nisko, odsłaniając dekolt, i to niezależnie od tego, czy krój pochodził z tych stron, czy był zupełnie obcy. Szlachta, .pod jaskrawo ubarwionymi parasolami, rozsiewała wokół siebie błyski złota z pierścieni i kolczyków, naszyjników i bransolet, złotych, z kości słoniowej; pyszne klejnoty skrzyły się własnym blaskiem, kiedy tak spoglądali z pogardą na wszystkich dookoła. Dobrze odkarmieni kupcy i lichwiarze, odziani w stroje z kawałkami koronki, zdobne w pojedynczą szpilkę czy jeden pierścień z opasłym kamieniem szlachetnym, pokornie kłaniali się i płaszczyli przed dobrze urodzonymi, którzy jednak zapewne winni byli im znaczne sumy. Na Srebrnym Torze fortuny szybko zmieniały posiadaczy i to nie tylko w wyniku wygranych bądź przegranych zakładów. Bardzo to smutne, że również i honor, i żywoty przechodziły z rąk do rąk za tymi konopnymi sznurami.

Mat włożył kapelusz na głowę, podniósł dłoń i w chwilę potem podszedł doń już jeden z bukmacherów — kobieta z uszminkowaną twarzą i nosem podobnym do szydła — i rozłożywszy kościste ręce przy ukłonie, wymruczała rytualne:

— Jak mój pan zechce postawić, ja zapiszę to wiernie. — Akcent Ebou Dar w jakiś sposób potrafił zachować miękkość, mimo że mówiący połykali końcówki niektórych słów. — Księga jest otwarta. — Podobnie jak ta formuła, otwarta księga wyhaftowana na piersiach jej czerwonej kamizelki pochodziła także z czasów dawno już minionych, kiedy to zakłady wpisywano do księgi, podejrzewał wszakże, że jest jedynym spośród wszystkich tu zgromadzonych, który o tym wie. Pamiętał wiele rzeczy, których jego oczy nigdy nie widziały, z czasów, które przeminęły i odeszły w niepamięć.

Rzuciwszy przelotne spojrzenie na stawki ustalone dla piątego biegu tego poranka, a wypisane kredą na tablicy, którą tyczkarz trzymał wysoko za plecami kobiety w czerwonej kamizelce, pokiwał głową. Wiatr, mimo dotychczasowych zwycięstw, był dopiero trzeci na liście faworytów. Zwrócił się więc do swego towarzysza:

— Postaw na Wian, Nalesean.

Tairenianin zawahał się, musnął palcem czubek swej wysmarowanej pomadą czarnej brody. Pot lśnił na jego twarzy, jednak kaftan z pikowanymi, paskowanymi na niebiesko rękawami zapięty miał po samą szyję, na głowie zaś kwadratowy czepek z błękitnego aksamitu, który w niczym nie chronił przed palącymi promieniami słońca.

— Wszystko, Mat? — Mówił cicho, starając się, by kobieta go nie usłyszała. Wysokość zakładów mogła zmienić się w każdej właściwie chwili, póki człowiek nie postawił ostatecznie i bez odwołania. — Oby mi dusza sczezła, ten mały srokacz wygląda na szybkiego, podobnie zresztą jak tamten derkacz ze srebrną grzywą. — One, nowe w mieście, były dzisiaj faworytami i wiele od nich oczekiwano.

Mat nawet nie raczył spojrzeć w kierunku dziesiątki koni, mających brać udział w następnym biegu, które teraz paradowały na jednym z krańców toru. Już zdążył dobrze się im przyjrzeć, kiedy wsadzał Olvera na grzbiet Wiatru.

— Wszystkie. Jakiś idiota zaplótł ogon srokacza; już prawie dostaje szału, nie mogąc odegnać much. Derkacz jest imponujący, ale ma pęciny ustawione pod złym kątem. Być może uda mu się wygrać coś na prowincji, jednak dzisiaj dobiegnie ostatni. — Konie były jedyną rzeczą, na której znał się naprawdę; ojciec nauczył go wszystkiego, a Abell Cauthon miał dobre oko do końskiej sylwetki.

— W moich oczach wygląda bardziej niż imponująco. — Nalesean wymamrotał, ale już dłużej się nie spierał.

Bukmacherka zamrugała, kiedy Nalesean, wzdychając, wyciągał sakiewkę za sakiewką z wypchanych kieszeni kaf tana. W pewnej chwili otworzyła nawet usta, chcąc zaprotestować, jednak Znakomita i Szacowna Gildia Przyjmujących Zakłady zawsze utrzymywała, że przyjmie każdy zakład, opiewający na dowolną kwotę. Zakładali się nawet z właścicielami statków i z kupcami o to, czy statek zatonie albo czy nie zmienią się ceny; to znaczy w tym przypadku robiła to raczej sama gildia, nie zaś bukmacherzy. Tym razem więc złoto powędrowało do jednej z jej okutych żelazem skrzynek, każdą z nich niosła para mężczyzn z ramionami tak grubymi jak uda Mata. Jej strażnicy, z twardym spojrzeniem i połamanymi nosami, w skórzanych kamizelach ukazujących ramiona jeszcze grubsze niźli u tamtych, trzymali w dłoniach długie nabijane mosiądzem maczugi. Kolejny z jej ludzi podał biały żeton, na którym widniał szczegółowy wizerunek błękitnej ryby — każdy przyjmujący zakłady posiadał własne godło — a wtedy zapisała zakład, imię konia i opatrzyła symbolem oznaczającym numer porządkowy biegu, wszystko to na jego odwrocie, cienkim pędzelkiem, który wyciągnęła z lakierowanej szkatułki trzymanej przez urodziwą dziewczynę. Smukła, z wielkimi, ciemnymi oczyma, obdarzyła Mata leniwym uśmiechem. Kobiecie o wyszminkowanej twarzy z pewnością nie było do śmiechu. Skłoniła się powtórnie, niedbałym gestem uderzyła dziewczynę w twarz i odeszła, szepcząc coś do tyczkarza, on zaś pośpiesznie wytarł ściereczką tablicę z zakładami do czysta. Kiedy na powrót uniósł ją w górę, za Wiatr płacono najmniej. Dziewczyna, ukradkiem pocierając policzek, spojrzała chmurnie na Mata, jakby ten klaps był jego winą.

— Mam nadzieję, że twoje szczęście tu jest — oznajmił Nalesean, pieczołowicie ściskając szton i czekając, aż atrament wyschnie. Przyjmujący zakłady niekiedy nie chcieli wypłacać wygranych za żeton z rozmazanym atramentem, zwłaszcza w Ebou Dar. — Wiem, że rzadko przegrywasz, jednak widziałem, jak to się dzieje, żebym sczezł, jeśli to nieprawda. Jest jedna dzieweczka, z którą chciałbym iść dzisiejszego wieczoru potańczyć. To zwykła szwaczka... — Był wprawdzie lordem, ale w sumie niezłym człowiekiem i takie rzeczy były ważne w jego oczach. — ...Ale dość piękna, by zaschło ci w ustach z wrażenia. Lubi świecidełka. Złote błyskotki. Fajerwerki też lubi... słyszałem, że dzisiejszej nocy mają występy jacyś Iluminatorzy, ciebie to również mogłoby zainteresować... ale to na widok prawdziwych błyskotek oczy jej się śmieją. Nie polubi mnie, jeśli nie będzie mnie stać na sprawienie, by się uśmiechnęła, Mat.

— Zapewniam cię, że nie będziesz miał z tym kłopotu — uspokoił go Mat nieobecnym tonem. Konie wciąż jeszcze spacerowały kręgiem przy słupkach startowych. Olver dosiadał z dumą grzbietu Wiatra, z szerokim uśmiechem, który rozpoławiał jego pospolite oblicze od jednego odstającego ucha do drugiego. Na wyścigach w Ebou Dar wszyscy dżokeje byli chłopcami; kilka mil w głębi lądu wykorzystywano do tego dziewczęta. Olver dzisiaj był najmniejszy ze wszystkich, najlżejszy, przewaga ta jednak w niczym nie była z pewnością potrzebna długonogiemu, siwemu wałachowi. — Sprawisz, że będzie się pokładała ze śmiechu. — Nalesean obdarzył go spojrzeniem spod zmarszczonych brwi, na które jednak nie zwrócił uwagi. Tamten powinien wiedzieć, że złoto jest rzeczą, o którą Mat nigdy nie musiał się martwić. Nie zawsze wygrywał, to prawda, ale prawie zawsze. W każdym razie jego szczęście i tak nie miało nic wspólnego ze zwycięstwem Wiatra. Tego był całkowicie pewien.

O złoto nie troszczył się w najmniejszej mierze; inaczej było z Olverem. Nie istniał żaden przepis zabraniający używać chłopcom pejcza wobec innych dżokejów zamiast wierzchowców. Jak dotąd w każdym wyścigu Wiatr wysforowywał naprzód i nie oddawał prowadzenia do końca, jeżeli jednak Olverowi ktoś zrobi coś złego, jeśli będzie miał choćby jedno skaleczenie, narzekaniom nie będzie końca. Ze strony Pani Anan, karczmarki, ze strony Nynaeve i Elayne, wreszcie ze strony Aviendhy i Birgitte. Niegdysiejsza Panna Włóczni i ta dziwna kobieta, którą Elayne wzięła sobie za Strażnika, były ostatnimi, po jakich spodziewałby się wybuchu macierzyńskich uczuć, jednak już wcześniej próbowały za jego plecami przenieść chłopca z “Wędrownej Kobiety” do Pałacu Tarasin. A przecież każde miejsce, w którym przebywało tak wiele Aes Sedai, byłoby chyba ostatnim, w którym tamten powinien przebywać, czy też w ogóle ktokolwiek, jeśli już o to chodzi, ale wystarczy jeden siniak, i zamiast powiedzieć Aviendzie i Birgitte, że nie mają prawa zabierać Olvera, Setalle Anan najprawdopodobniej i jego samego będzie chciała tam wysłać. Olver przypuszczalnie płakałby po całych dniach, gdyby mu zabroniono brania udziału w wyścigach, kobiety jednak nigdy nie zrozumieją takich rzeczy. Po raz niemalże już tysięczny Mat przeklął Naleseana za to, że przemycił Olvera i Wiatr na ten ich pierwszy bieg. Oczywiście, musieli sobie coś znaleźć, by wypełnić te godziny bezczynności, na jakie byli skazani, jednak doprawdy mogłoby to być coś innego. W oczach kobiet okradanie ludzi z sakiewek niczym się w istocie od tego nie różniło.

— Oto i nasz łowca złodziei — zauważył Nalesean, wsuwając żeton do kieszeni kaftana. Omalże demonstracyjnie się nie skrzywił. — Na nic nam się dotąd nie przydał. Lepiej byśmy zrobili, wysyłając zamiast niego pięćdziesięciu żołnierzy.

Juilin zdecydowanym krokiem przeciskał się przez tłum, smagły, twardy mężczyzna, teraz wykorzystujący wysoką jak on sam, bambusową pałkę w charakterze kostura. Odziany w czerwony taraboniański kapelusz w kształcie ściętego stożka oraz prosty kaftan opinający ściśle ciało do talii, a niżej rozszerzający się aż do cholew butów, mocno już znoszony i od pierwszego wejrzenia nie znamionujący bogactwa właściciela, normalnie nie zostałby wpuszczony na teren ogrodzony konopnymi sznurami, ale z początku udawał, że chce się przyjrzeć koniom, jednocześnie ostentacyjnie podrzucając w dłoni monetę o znacznym nominale. Kilku strażników chroniących bukmacherów popatrzyło podejrzliwie, w końcu jednak go przepuścili.

— No i? — zapytał kwaśnym tonem Mat, naciągając niżej rondo kapelusza, kiedy tylko łowca złodziei dotarł do niego. — Nie, pozwól, że ja ci powiem. Znowu wymknęły się z pałacu. Znowu nikt nie widział, jak wychodziły. I znowu nikt nie ma najmniejszego przeklętego pojęcia, gdzie się podziały.

Juilin schował grubą monetę do kieszeni kaftana. Nie miał zamiaru się zakładać; sprawiał takie wrażenie, jakby oszczędzał każdy grosz, który wpadnie mu w ręce.

— Wszystkie cztery wsiadły pod pałacem do krytego powozu i udały się nad rzekę, gdzie wynajęły łódź. Thom popłynął za nimi, by sprawdzić, dokąd zdążają. Sądząc po strojach, nie miało to być jakieś mroczne albo nieprzyjemne miejsce. Ale skądinąd prawdą jest, że szlachta wkłada jedwabie, by nurzać się w błocie. — Wyszczerzył się do Naleseana, który zaplótł ramiona na piersiach i udawał, że całkowicie pochłaniają go konie. Obaj byli Tairenianami, jednak przepaść, jaka w ich kraju rozdzielała szlachtę i pospólstwo, była szczególnie głęboka, żaden więc nie przepadał za towarzystwem drugiego.

— Kobiety! — Kilka znakomicie odzianych przedstawicielek tej płci znajdujących się w pobliżu odwróciło się w ich stronę, by zmierzyć Mata ciekawymi spojrzeniami spod jaskrawych parasoli. Odpowiedział im nachmurzoną miną, chociaż dwie z nich doprawdy były prześliczne, a one zaczęły śmiać się i coś szczebiotać między sobą, jakby zrobił rzecz bardzo zabawną. Kobieta będzie zachowywać się w określony sposób tak długo, aż zaczniesz wierzyć, iż zawsze już będzie w podobny sposób postępować, a wtedy zrobi coś dokładnie przeciwnego, byleby tylko z człowieka zakpić. Niemniej jednak obiecał Randowi, że dopatrzy, aby Elayne bezpiecznie dotarła do Caemlyn, a Nynaeve i Egwene razem z nią. I obiecał Egwene, że będzie dbał o bezpieczeństwo ich obu podczas wyprawy do Ebou Dar, nie wspominając już o Aviendzie; taka była cena za pozwolenie zabrania Elayne do Caemlyn. Nawet nie zająknęły się na temat tego, po co tu właściwie przybyli, o, co to, to nie. Wszystkiego razem nie zamieniły z nim dwudziestu słów od czasu przybycia do tego przeklętego miasta!

— Dopilnuję, żeby były bezpieczne — mruknął pod nosem — choćbym miał wpakować je do beczek i zawieźć na wozie do Caemlyn. — Być może był jedynym człowiekiem na świecie, który mógł powiedzieć coś takiego na temat Aes Sedai, nie oglądając się równocześnie co rusz przez ramię, być może naprawdę był jedynym takim, nawet włączywszy Randa oraz tych mężczyzn, którzy gromadzili się wokół niego. Musnął dłonią medalion z głową lisa, kołyszący się pod koszulą, aby po raz kolejny sprawdzić, czy jest na miejscu, chociaż w istocie nigdy go nie zdejmował, nawet do kąpieli. Posiadanie medalionu miało swoje słabe strony, dobrze jednak było wiedzieć, że jest pod ręką.

— Tarabon musi być obecnie miejscem zupełnie straszliwym dla kobiety nieprzywykłej do troszczenia się o samą siebie — wymruczał Juilin. Obserwował trzech zawoalowanych mężczyzn w poszarpanych kaftanach i workowatych, białych niegdyś spodniach, którzy gramolili się po nasypach, uciekając przez parą strażników wymachujących maczugami. Dwie piękne kobiety, które wcześniej spojrzały na Mata, najwyraźniej zakładały się ze sobą, czy Tarabonianom uda się uciec przed strażnikami.

— Mamy tu na miejscu dosyć kobiet, którym nie starcza rozsądku, żeby schronić się przed deszczem — odparł Mat. — Wróć na nabrzeże i poczekaj na Thoma. Powiedz mu, że chcę się z nim spotkać tak szybko, jak to tylko możliwe. Muszę się dowiedzieć, co sobie zaplanowały te przeklęte, głupie kobiety.

W spojrzeniu Juilina wyczytać można było wyraźnie, że to raczej jego samego chyba uważa za głupca. Mimo wszystko zajmowały się przecież dokładnie tym, po co tutaj przybyły ponad miesiąc temu. Obrzuciwszy ostatnim spojrzeniem uciekających mężczyzn, nie śpiesząc się, wrócił tą samą drogą, którą przyszedł, ponownie podrzucając w dłoni monetę.

Marszcząc czoło, Mat spojrzał na drugą stronę toru wyścigowego. Ledwie pięćdziesiąt kroków dzieliło go od tłumu zebranego po przeciwnej stronie i nagle twarze tamtych stanęły mu jak żywe przed oczyma — przygarbiony, siwy starzec z haczykowatym nosem, kobieta o ostrych rysach w kapeluszu, który składał się w całości chyba z piór, wysoki, podobny do bociana mężczyzna w zielonych jedwabiach ze złotymi węzłami, przyjemnie pulchna, młoda dziewczyna o pełnych ustach, która wydawała się niemalże wyskakiwać ze swej sukni. Im dłużej utrzymywał się upał, tym cieńsze i skromniejsze ubiory noszono w Ebou Dar, ale tym razem po raz pierwszy ledwie zwrócił na to uwagę. Całe tygodnie minęły od czasu, kiedy choćby przelotnie widział kobietę, której obraz prześladował obecnie jego myśli.

Birgitte z pewnością nie potrzebowała nikogo, kto by ją prowadził za rękę. Wedle jego oceny, ten kto by się jej naprzykrzał, naraziłby się na nieliche kłopoty. I Aviendha... Jej potrzebny był ktoś, kto by ją powstrzymał przed natychmiastowym zadźganiem każdego, który choćby spojrzał na nią krzywo. Jeżeli o niego samego chodziło, mogła sobie ranić każdego, jeśli tak jej się spodoba, póki to nie jest Elayne. Mimo całego tego obnoszenia się z nosem zadartym do góry, okazało się, że oczka przeklętej Dziedziczki Tronu błyszczą jasno na widok Randa, a Aviendha, choć zachowywała się tak, jakby chciała pchnąć nożem każdego mężczyznę, który na nią popatrzy, również czuła coś do niego. Rand zazwyczaj wiedział, jak postępować z kobietami, jednak tym razem z własnej woli wszedł do gawry niedźwiedzia, pozwalając, by te dwie zeszły się razem. To była prosta droga do katastrofy, a dlaczego jeszcze do niej nie doszło, tego Mat nie potrafił pojąć.

Z jakiegoś powodu jego wzrok powrócił do postaci kobiety o ostrych rysach. Była ładna, nawet jeśli trochę lisia. Mniej więcej w wieku Nynaeve, jak ocenił; z tej odległości trudno było coś stwierdzić z całą pewnością, ale na kobietach znał się równie dobrze jak na koniach. Rzecz jasna, kobieta zdolna była oszukać nawet oko znawcy znacznie łatwiej niźli dowolny koń. Smukła. Dlaczego na jej widok pomyślał o słomie? Te pasma włosów wyzierające spod kapelusza były ciemne. Nieważne.

Birgitte i Aviendha poradzą sobie same; nie ma potrzeby ich strzec. W normalnych okolicznościach mógłby to samo powiedzieć o Elayne i Nynaeve, niezależnie od tego, jak często się myliły, oszukiwały i jak by pewne siebie nie były. Jednakże z faktu, że ciągle się wymykały potajemnie, trzeba było wyciągnąć chyba inny wniosek. Ich upór mógł stanowić tutaj klucz. Należały do tego rodzaju kobiet, które nakrzyczą na człowieka, że się wtrąca i chodzi za nimi, a potem zwymyślają jeszcze za to, że nie było go na miejscu, gdy go potrzebowały. Oczywiście nigdy nie przyświadczą, że był potrzebny, a nawet jeśli, to nie im. Rusz choćby palcem, żeby im pomóc, a już niby się wtrącasz, nie rób nic, a zostaniesz nazwany niegodnym zaufania nicponiem.

Kobieta o lisiej twarzy, zajmująca miejsce po przeciwnej stronie toru, znowu zwróciła jego uwagę. Nie słoma — stajnia. Co wcale nie miało więcej sensu. Z wieloma młodymi kobietami przeżył dużo pięknych chwil w różnych stajniach, niektóre z nich nie były nawet takie młode, ta jednak miała na sobie przyzwoicie skrojoną suknię z błękitnego jedwabiu z wysokim karczkiem podchodzącym aż do podbródka, naszywaną śnieżnobiałą koronką; koronka wylewała się też z mankietów, kryjąc dłonie. Dama, a on unikał szlachetnie urodzonych niczym śmierci. Z dumy swej wydobywały wszelkie niuanse niczym z harfy, oczekiwały, że mężczyźni będą na każde ich skinienie i zawołanie. Ale nie Mat Cauthon. Co dziwne, sama wachlowała się pianą białych piór. Gdzie jej pokojówka? Nóż. Dlaczego na jej widok pomyślał o nożu? I... ogniu. W każdym razie o czymś, co się pali.

Kręcąc głową, próbował skoncentrować się na tym, co naprawdę było ważne. Wspomnienia innych mężczyzn, o bitwach, zamkach i ziemiach, które zniknęły całe wieki temu, wypełniły dziury w jego własnej pamięci, miejsca gdzie jego własne życie znienacka potrafiło stać się ledwie wyraźne albo zaniknąć zupełnie. Na przykład potrafił sobie całkiem wyraźnie przypomnieć, jak uciekał z Dwu Rzek z Moiraine i Lanem, ale nie pamiętał niemalże nic z okresu przed dotarciem do Caemlyn, a zarówno wcześniej, jak i później w pamięci jego ziały szczeliny. Jeżeli całe lata jego dorastania znajdowały się poza zasięgiem wspomnień, dlaczego miałby pamiętać wszystkie kobiety, jakie w życiu spotkał? Być może ta skojarzyła mu się z jakąś inną kobietą, martwą od tysiąca lat albo i dłużej; Światłość jedna wie, że przydarzało się to aż nazbyt często. Nawet Birgitte potrącała jakąś czułą strunę w jego pamięci. Cóż, tu i teraz miał do czynienia z czterema kobietami, którym umysły ktoś powiązał w supły. To one były ważne.

Nynaeve oraz pozostałe unikały go, jakby miał pchły. Pięciokrotnie udawał się do pałacu, a one przyjęły go tylko raz i to tylko po to, aby go poinformować, iż nie mają dlań czasu, i odesłać niczym chłopca na posyłki. Wszystko to prowadziło do jednego wniosku. Uznały, że próbuje się wtrącać w przedsięwzięcie, które miały na oku, choć jedynym powodem, dla którego przyszłoby mu to w ogóle do głowy, był fakt, że mogły przez to znaleźć się w niebezpieczeństwie. Nie były przecież kompletnie głupie; często zachowywały się jak idiotki, ale do szczętu głupie nie były. Jeżeli dostrzegały niebezpieczeństwo, to znaczy, że coś im naprawdę groziło. W niektórych zakamarkach tego miasta za sam fakt, że było się obcym albo pokazało się złotą monetę, można było otrzymać cios nożem pod żebra; nawet przenoszenie nie mogło się przydać na wiele, jeśli dysponująca Mocą kobieta nie zorientowała się na czas. A on musiał sterczeć tutaj z Naleseanem oraz tuzinem dobrych żołnierzy z Legionu, nie wspominając już Thoma i Juilina, którzy mieszkali w kwaterach dla służby w pałacu — mogli tylko gryźć palce. Te tępe kobiety jeszcze skończą z poderżniętymi gardłami.

— Nie, jeśli będę w stanie coś zrobić — warknął.

— Co? — zapytał Nalesean. — Patrz. Ustawiają się na starcie, Mat. Niech Światłość spopieli mą duszę, mam nadzieję, że twoje będzie na wierzchu. Ten srokacz nie wygląda mi na szalonego; on się rwie do biegu.

Konie przestępowały z nogi na nogę, zajmowały swoje miejsca między wysokimi słupkami wbitymi w ziemię, na których powiewały w gorących podmuchach wiatru proporce, niebieskie, zielone, we wszystkich kolorach, niektóre paskowane. Pięćset kroków przed nimi po trakcie z ubitej czerwonej gliny identyczny szereg proporców na słupkach tworzył kolejny rząd. Każdy z jeźdźców musiał okrążyć proporzec tego samego koloru, jaki powiewał po jego prawej stronie najpierw przy starcie, a potem zawracając. Przedstawiciele bukmacherów stali po obu stronach szeregu koni, odrobinę z przodu, pulchna kobieta i takiż mężczyzna, i każde z nich trzymało nad głową białą szarfę. Sami bukmacherzy kierowali się znakami dawanymi przez tamtych i wstrzymywali przyjmowanie zakładów w momencie, gdy wyścig się zaczynał.

— Ażebym sczezł — wymamrotał Nalesean.

— Światłości, człowieku, uspokój się. Jeszcze będziesz łaskotał swoją szwaczkę pod brodą. — Ostatnie jego słowa utonęły w wyciu tłumu, kiedy szarfy poszły w dół, a konie skoczyły naprzód, chociaż nawet tętent ich kopyt utonął we wrzasku rozentuzjazmowanych gapiów. Po dziesięciu krokach Wiatr wysunął się na prowadzenie, Olver przylgnął płasko do jego karku, derkacz ze srebrną grzywą znajdował się jedynie o łeb z tyłu. Srokacz biegł z tyłu wraz z całą grupą, gdzie pejcze jeźdźców szaleńczo unosiły się w górę i w dół.

— Powiedziałem ci, że derkacz jest niebezpieczny — jęknął Nalesean. — Nie powinniśmy stawiać wszystkiego.

Mat nawet nie raczył odpowiedzieć. Miał w kieszeni kaftana jeszcze jedną sakiewkę, a nadto garść luźnych monet. Nazywał tę sakiewkę swoim ziarnem; wystarczy kilka monet i miejsce, gdzie grają w kości, a odbuduje swoją fortunę, niezależnie od tego, jak potoczą się wydarzenia dzisiejszego ranka. W połowie dystansu Wiatr wciąż utrzymywał się na prowadzeniu, derkacz zaś nadal biegł tuż za nim, wyprzedzając o długość następnego konia. Srokacz biegł piąty. Tuż po zwrocie ryzyko było największe — chłopcy dosiadający biegnących z tyłu koni znani byli z tego, że próbowali uderzyć tych, którzy okrążyli paliki przed nimi.

Wzrok Mata, wędrując w ślad za końmi, znowu prześlizgnął się po tej kobiecie o ostrych rysach... i zatrzymał. Krzyki i wrzaski tłumu ścichły w jego uszach. Kobieta potrząsała wachlarzem w kierunku koni i podskakiwała podniecona, nagle jednak ujrzał ją w bladozielonej sukni i bogatym, szarym płaszczu, z włosami ujętymi w pienistą siatkę koronki, spódnicami delikatnie uniesionymi, jak szła po posadzce stajni położonej niedaleko Caemlyn.

“Rand, wciąż jęcząc, leżał na posłaniu ze słomy, mimo iż gorączka zdawała się już przechodzić; przynajmniej nie krzyczał na ludzi, których tam nie było. Mat podejrzliwie spojrzał na kobietę, która przyklękła obok Randa. Być może rzeczywiście mogła mu pomóc, tak jak twierdziła, ale Mat nie był już tak pełen ufności jak niegdyś. Cóż niby taka znakomita dama robiła w wiejskiej stajni? Gładząc wysadzany rubinami sztylet ukryty pod kaftanem, zastanawiał się, dlaczego w ogóle kiedykolwiek komukolwiek ufał. To się nigdy nie opłacało. Nigdy.

— ... słaby jak jednodniowy kociak — powiedziała, sięgając pod płaszcz. — Myślę...

Nóż w jej dłoni pojawił się tak nagle, z błyskiem mknąc w kierunku gardła Mata, że zginąłby na miejscu, gdyby się nie pilnował. Przypadł płasko do ziemi, chwytając ją za nadgarstek; klinga zakrzywionego sztyletu z Shadar Logoth odskoczyła łukiem do białej skóry na jej szyi. Naprawdę miał ochotę wykonać cięcie. Szczególnie w chwili, gdy zobaczył miejsce, gdzie jej ostrze wbiło się w ścianę stajni. Wokół wąskiej klingi widniał maleńki krąg zwęglonego drewna, cienka smużka siwego dymu uniosła się w powietrze, po chwili błysnął płomyk”.

Drżąc, Mat potarł dłonią oczy. Samo to, że dotykał tego sztyletu z Shadar Logoth, omalże go nie zabiło, a poza tym wyżarło te wszystkie dziury w jego pamięci, ale jak mógł zapomnieć twarz kobiety, która próbowała go zabić? Sprzymierzeńca Ciemności — do tego się przyznała — który próbował zabić go sztyletem, od którego woda w wiadrze niemalże się zagotowała. Sprzymierzeniec Ciemności, który ścigał i Randa, i jego. Czy to możliwe, że znalazła się w Ebou Dar przypadkiem, w dzień wyścigów, w tym samym miejscu, gdzie przebywał on? Przyciąganie ta’veren mogło stanowić odpowiedź na to pytanie — o tym jednak nie lubił myśleć, podobnie jak o przeklętym Rogu Valere — faktem wszak pozostawało, że Przeklęci znali jego imię. Tamto wydarzenie w stajni bynajmniej nie było ostatnim, kiedy jakiś Sprzymierzeniec Ciemności próbował położyć kres żywotowi Mata Cauthona.

Zachwiał się nagle, czując mocne, radosne uderzenia Naleseana na swoim grzbiecie.

— Patrz na niego, Mat! Światłości w niebiesiech, tylko spójrz na niego!

Konie okrążyły odległe słupki i przebiegły już spory kawał drogi powrotnej. Z wyciągniętą głową, z rozwianą grzywą i ogonem, wyciągnięty jak struna, Wiatr gnał przed siebie z Olverem przylegającym do grzbietu niczym część uprzęży. Chłopak kierował koniem, jakby się urodził w siodle. Cztery długości za nim srokacz wściekle tłukł ziemię kopytami, jeździec nie żałował mu pejcza w próżnej nadziei dogonienia prowadzącego. Dokładnie w tym porządku przemknęły przez linię mety, następny koń przybiegł dalsze trzy długości z tyłu. Derkacz z siwą grzywą przyszedł jako ostatni. Jęki zawodu i narzekania przegranych zagłuszyły okrzyki zwycięzców. Przegrywające żetony białym deszczem posypały się na tor, a dziesiątki służących bukmacherów pognało, by je pozbierać przed rozpoczęciem następnego biegu.

— Musimy szybko znaleźć tę kobietę, Mat. Niewykluczone, że będzie chciała uciec z pieniędzmi, które jest nam winna. — Z tego co Mat słyszał, gildia bukmacherów potrafiła być co najmniej przykra za pierwszym razem, kiedy któryś z jej członków próbował zrobić coś takiego, drugi raz zazwyczaj kończył się śmiercią, jednak tamci wywodzili się z pospólstwa, i to już Naleseanowi wystarczało.

— Przed chwilą stała dokładnie tam, na widoku. — Mat machnął dłonią, nie spuszczając jednocześnie wzroku ze Sprzymierzeńca Ciemności o lisiej twarzy. Popatrzyła z wściekłością na swój żeton, cisnęła go na ziemię, po czym uniosła suknie, żeby wdeptać go w grunt. Najwyraźniej nie postawiła na Wiatra. Wciąż krzywiąc się z niesmakiem, zaczęła torować sobie drogę przez tłum. Mat zesztywniał. Odchodziła. — Zabierz naszą wygraną, Nalesean, a potem zaprowadź Olvera do gospody. Jeżeli spóźni się na lekcję czytania, to prędzej pocałujesz siostrę Czarnego niż Pani Anan pozwoli mu wziąć udział w następnym wyścigu.

— Dokąd się wybierasz?

— Zobaczyłem właśnie kobietę, która kiedyś próbowała mnie zabić — rzucił Mat przez ramię.

— Następnym razem lepiej podaruj jej jakąś błyskotkę — krzyknął Nalesean w ślad za nim.

Śledzenie kobiety nie przysparzało szczególnych trudności; nastroszone pióra jej kapelusza płynęły niczym sztandar ponad tłumem zgromadzonym po przeciwnej stronie toru wyścigowego. Z nasypów wychodziło się na otwartą przestrzeń, gdzie pod uważnym okiem woźniców i tragarzy czekały jaskrawo lakierowane powozy i lektyki. Koń Mata, Oczko, był jednym z wielu pilnowanych przez członków Starożytnej i Wiernej Gildii Stajennych. Większość profesji w Ebou Dar zrzeszała swoich członków w gildie i biada każdemu, kto wkroczył na nie swój teren. Zatrzymał się na chwilę, ale ona poszła dalej, obok miejsca, gdzie stały wehikuły, którymi przyjechali ci, którzy posiadali odpowiednią pozycję i pieniądze. Żadnej pokojówki, a teraz również i lektyki. W tym upale nikt, kto miał pieniądze na wynajęcie środka lokomocji, nie spacerował pieszo.

“Czyżby na moją panią przyszły ciężkie czasy?”

Srebrny Tor położony był nieco na południe od wysokich, otynkowanych na biało murów miasta, ona zaś przeszła jakieś sto kroków dzielących ją od szerokiego, ostro sklepionego łuku Bramy Moldine, a potem weszła do środka. Mat podążył za nią, starając się nie rzucać się w oczy. Bramę stanowiło dziesięć piędzi mrocznego tunelu, jednak jej kapelusz dalej zdradzał ją w strumieniu przechodzących tędy ludzi. Ludzie, którzy muszą wędrować pieszo, rzadko noszą pióra. Pióra jednak kołysały się nad głowami przechodniów przed nim, niespiesznie, lecz konsekwentnie podążając naprzód.

Ebou Dar lśniło bielą w promieniach porannego słońca. Białe pałace z białymi kolumnadami oraz balkonami osłoniętymi ażurowymi ekranami z kutego żelaza sąsiadowały ramię w ramię z tynkowanymi bielą sklepami tkaczy, sklepami rybnymi i stajniami, wielkie, białe domy z zasuniętymi okien nicami skrywały swoje łukowato sklepione okna obok białych gospód z wymalowanymi godłami, zwisającymi od frontu, i otwartymi pasażami pod długimi dachami, gdzie żywe owce i kurczaki, jagnięta, gęsi i kaczki robiły zgiełk obok ciał swych pobratymców, zarżniętych już i powieszonych na hakach. Wszystko białe, kamień czy tynk, wyjąwszy okazjonalne paski czerwieni, błękitu czy złota, na bulwiastych w kształcie domach i strzelistych wieżycach, które otaczały balkony. Wszędzie dostrzec można było place, pomniki przedstawiające postaci w nadnaturalnych rozmiarach albo przynajmniej fontannę pryskającą wodą, która tylko potęgowała wrażenie wszechogarniającego upału — zawsze i wszędzie pełno ludzi. Miasto wypełniali uchodźcy oraz kupcy i handlarze wszelkiego rodzaju. Czyjeś kłopoty zawsze przynoszą zysk komuś innemu. To, co Saldaea wysyłała niegdyś do Arad Doman, teraz wędrowało rzeką do Ebou Dar, podobnie działo się z towarami, którymi Amadicia handlowała z Tarabonem. Każdy w pośpiechu uganiał się za koroną, albo i za tysiącem, ewentualnie za kęsem strawy na najbliższy wieczór. Aromaty przesycające powietrze składały się w równej części z perfum, kurzu i potu. W jakiś sposób zapach ten przytłaczał niejasnym wrażeniem rozpaczy.

Barki tłoczyły się na kanałach przecinających miasto, nad nimi znajdowały się dziesiątki mostów, niektóre tak wąskie, że dwoje ludzi musiałoby przeciskać się mijając, inne dostatecznie szerokie, by mogły stać na nich szeregi sklepów, po części zawieszonych ponad wodą. Na jednym z nich nagle zauważył, że biały pióropusz przystanął. Ludzie opływali go z obu stron, podobnie zresztą jak i jego samego, kiedy się zatrzymał. Okoliczne sklepy były w istocie tylko otwartymi, drewnianymi budkami, z ciężkimi żaluzjami, które można było zamknąć na noc. Teraz, uniesione do góry, ukazywały godła. Kapelusz z pióropuszem zatrzymał się pod znakiem przedstawiającym złote szalki i młotek, symbol gildii złotników. Interes tego jej przedstawiciela zapewne nie prosperował ostatnio zbyt dobrze. Przez szczelinę, która na moment utworzyła się w ciżbie, zobaczył, jak kobieta ogląda się za siebie, i pośpiesznie skręcił do wąskiego straganu po prawej stronie. Na ścianie z tyłu wisiały pierścionki, natomiast gablota ukazywała kamienie przycięte wedle najrozmaitszych wzorów.

— Mój pan życzy sobie nowy sygnet? — zapytał podobny do ptaka mężczyzna stojący za ladą, kłaniając się i zacierając ręce. Chudy jak tyczka, nie musiał się martwić, że ktoś ukradnie jego towary. Wtłoczony w jeden z kątów pomieszczenia, na niewysokim taborecie siedział jednooki mężczyzna, który mógłby naprawdę mieć kłopoty z wyprostowaniem się wewnątrz tego boksu; między mocarnymi kolanami ściskał długą maczugę nabitą gwoździami. — Mogę wyciąć każdy wzór, jaki mój pan widział gdziekolwiek w świecie, i oczywiście posiadam też pierścienie, które można przymierzać.

— Pokaż mi jeden taki. — Mat wskazał zupełnie przypadkowo ręką; potrzebował jakiegoś pretekstu, żeby zostać w sklepie, zanim będzie mógł pójść dalej. Zresztą, był najwyższy czas, żeby zastanowić się przez chwilę nad swoimi zamiarami.

— Znakomity przykład wydłużonego stylu, mój panie, obecnie bardzo modny. Złoto, ale mogę też zrobić go w srebrze. Cóż, wydaje mi się, że rozmiar jest odpowiedni. Czy mój pan zechciałby przymierzyć? Mój pan zechce może zwrócić uwagę na znakomite detale? Czy mój pan woli złoto czy srebro?

Z chrząknięciem, które, miał nadzieję, mogło zostać uznane za wystarczającą odpowiedź na dowolne z tego szeregu pytań, Mat wsunął zaproponowany pierścień na serdeczny palec lewej ręki i udawał, że ogląda ciemny owal rzeźbionego kamienia. Tak naprawdę dostrzegł tylko, że był długi na cały jego palec. Ze spuszczoną głową, kryjąc się najlepiej jak potrafił, kątem oka wciąż obserwował sylwetkę kobiety przez szczeliny tworzące się co raz w tłumie. Kobieta podnosiła do światła szeroki złoty naszyjnik.

W Ebou Dar były oddziały Gwardii Obywatelskiej, jednak nie należały do szczególnie skutecznych i rzadko się je spotykało na ulicach miasta. Gdyby ją zadenuncjował i gdyby mu nawet uwierzono, kilka monet mogło sprawić, że mimo ciążącego na niej zarzutu i tak odeszłaby wolna. Gwardia Obywatelska była tańsza od magistratu, jednak każdą z tych instytucji dawało się przekupić, jeśli jej poczynań nie nadzorował ktoś możniejszy, a i wówczas również, pod warunkiem, że oferta opiewała na odpowiednią ilość złota.

Tłum zawirował znienacka, po czym rozstąpił się, ukazując przedstawiciela Białych Płaszczy; stożkowy hełm i długa kolczuga lśniły połyskliwym srebrem, śnieżnobiały płaszcz z wyszytym na piersi promienistym, złotym słońcem falował, kiedy tak szedł przed siebie, pewny, że każdy ustąpi mu drogi. I tak też się działo; niewielu doprawdy miało odwagę stawać na drodze Synom Światłości. Ponadto, na każdą parę oczu, która umykała przed kamiennym obliczem żołnierza, kolejna z aprobatą spoglądała w jego kierunku. Kobieta o ostrych rysach nie tylko otwarcie na niego spojrzała, ale wręcz uśmiechnęła się. Zarzut wniesiony przeciwko niej mógł, ale nie musiał doprowadzić do uwięzienia, jednak zawsze mógł okazać się iskrą, która sprawi, że miasto zacznie huczeć od plotek na temat Sprzymierzeńców Ciemności, ukrywających się w Pałacu Tarasin. Białe Płaszcze potrafiły znakomicie podburzać motłoch, a dla nich wszystkie Aes Sedai były Sprzymierzeńcami Ciemności. Kiedy Syn Światłości mijał ją, z widocznym żalem położyła na ladzie naszyjnik i odwróciła się, chcąc odejść.

— Czy wzór odpowiada ci, mój panie?

Mat wzdrygnął się. Zapomniał na śmierć o kościstym człowieczku i jego pierścieniu.

— Nie, nie chcę... — Marszcząc brwi, ponownie szarpnął pierścień. Nie chciał zejść!

— Nie ma potrzeby szarpać, możesz uszkodzić kamień. — Teraz, kiedy nie był już potencjalnym kupcem, przestał być również “moim panem”. Parskając, człowiek nie spuszczał go z oka na wypadek, gdyby chciał ulotnić się z pierścieniem.

— Mam trochę maści. Deryl, gdzie jest słoiczek z maścią? — Strażnik zamrugał i podrapał się po głowie, jakby rozmyślając, gdzie też się podział słoiczek. Kapelusz z białym pióropuszem znajdował się już w połowie mostu.

— Wezmę go — warknął Mat. Nie było czasu na targi. Wyciągnął garść monet z kieszeni kaftana i cisnął je na ladę, w większości złoto i trochę srebra. — Wystarczy?

Złotnik wytrzeszczył oczy.

— Trochę za dużo. — Jego głos załamał się niepewnie. Wyciągnięte po monety dłonie zatrzymały się; potem dwoma palcami pchnął kilka srebrnych groszy w kierunku Mata. — Tak będzie dobrze?

— Daj je Derylowi — jęknął Mat, kiedy wreszcie przeklęty pierścień zsunął się z palca. Kościsty mężczyzna pośpiesznie zgarniał resztę monet. Za późno już, by próbować wycofać się z transakcji. Teraz zastanawiał się tylko, jak bardzo przepłacił. Wepchnął pierścień do kieszeni kaftana i pośpieszył za Sprzymierzeńcem Ciemności. Kapelusza nigdzie nie było widać.

Kraniec mostu ozdabiały bliźniacze posągi, postacie kobiet wyrzeźbione w jasnym marmurze, wysokie na ponad piędź, z obnażonymi piersiami i dłońmi wskazującymi jakiś punkt wysoko na niebie. W Ebou Dar obnażone piersi symbolizowały otwartość i szczerość. Nie zwracając większej uwagi na estetyczny wymiar posągów, Mat wspiął się szybko na jeden z cokołów i dla utrzymania równowagi objął posąg w kamiennej talii. Ulica biegła dalej wzdłuż kanału, ale z przodu krzyżowała się z dwoma innymi; wszędzie, jak okiem sięgnąć, mrowili się ludzie, pełno było lektyk, wozów i fur. Ktoś z ciżby krzyknął, że prawdziwe kobiety mają w sobie więcej ciepła, a kilku z tych, którzy przyglądali się wyczynom Mata, wybuchnęło śmiechem. Białe pióra mignęły za lakierowanym na błękitno powozem przy rozgałęzieniu w lewo.

Zeskoczył na dół, potem ruszył za nią przez ciżbę, ignorując przekleństwa tych, których po drodze potrącał. To był doprawdy dziwny pościg. W ludzkiej masie, podczas gdy fury i powozy wciąż tarasowały mu drogę, nie był w stanie mieć cały czas kapelusza na oku. Wspiął się na szerokie, marmurowe stopnie pałacu i kiedy pochwycił kolejny, przelotny widok śledzonej kobiety, szybko zbiegł na dół i ruszył za nią. Z balustrady wysokiej fontanny ujrzał ją znowu, potem miał następną okazję, kiedy stanął na odwróconej do góry dnem beczce opartej o ścianę, dalej wytężał wzrok ze skrzyni, którą ktoś właśnie wyładowywał z zaprzężonego w woły wozu. W pewnej chwili uczepił się burty, póki woźnica nie zagroził mu batem. Przez całe to wspinanie się i obserwowanie nie zmniejszył w znaczącym stopniu odległości dzielącej go od kobiety. A ponadto wciąż nie miał zielonego pojęcia, co zrobić, kiedy ją wreszcie dogoni. I kiedy wspiął się na wąski gzyms na frontonie jednego z wielkich domów stojących przy tej ulicy, jej nigdzie już nie było.

Wodził rozbieganym wzrokiem po ulicy. Białe pióra nie płynęły już majestatycznie, kołysząc się w powietrzu ponad tłumem. W najbliższej odległości zobaczył co najmniej pół tuzina domów niemalże identycznych jak ten, do którego ściany przywierał, kilka pałaców rozmaitych rozmiarów, dwie gospody, trzy tawerny, warsztat wytwórcy noży z nożem i parą nożyczek w godle, sklep rybny z wymalowanymi na tablicy przynajmniej pięćdziesięcioma gatunkami ryb, dwa warsztaty tkackie wystawiające na stołach pod rozłożonymi markizami swe wyroby, warsztat krawiecki oraz co najmniej cztery sklepy z gotowymi ubraniami, dwa oferujące lakę, złotnika, stajnię z końmi do wynajęcia... Zbyt wiele pozycji liczyła ta lista. Ona mogła wejść dosłownie wszędzie. Albo nigdzie. Może skręciła, a on tego nie zauważył.

Zeskoczył na ziemię, nałożył kapelusz na głowę, wymruczał pod nosem przekleństwo... i wtedy ją zobaczył, niemalże na samym szczycie szerokich schodów wiodących do pałacu, niemal dokładnie po przeciwnej stronie ulicy względem miejsca, gdzie się znajdował; na poły skryła się już za wysokimi, smukłymi kolumnami zdobiącymi fronton. Pałac nie był szczególnie pokaźny, miał tylko dwie wąskie iglice oraz pojedynczą kopułę w kształcie gruszki, opasaną czerwoną wstęgą, ale pałace w Ebou Dar zawsze na parterze miały pomieszczenia dla służby, kuchnie i pomieszczenia gospodarcze. Lepsze pokoje położone były wyżej, aby docierało do nich tchnienie wiatru. Odźwierni odziani w czarno-żółtą liberię skłonili się nisko, a potem otworzyli rzeźbione drzwi na długo przedtem, zanim w nie weszła. Wewnątrz oczekiwał już na nią służący, który również zgiął się w ukłonie, najwyraźniej powiedział coś i natychmiast odwrócił się, aby wprowadzić ją do wnętrza. Znano ją tutaj. Gotów byłby założyć się o wszystko, co posiadał.

Kiedy drzwi już się zamknęły, postał jeszcze przez chwilę w miejscu, obserwując pałac. Zdecydowanie trudno byłoby go nazwać najbogatszym w mieście, jednak tylko szlachcic poważyłby się taki wybudować.

— Ale któż, na Szczelinę Zagłady, tu mieszka? — wymruczał na koniec, zdejmując kapelusz, żeby się powachlować. Nie ona, nie musiałaby wówczas chodzić pieszo. Kilka rozmów w pobliskich tawernach z pewnością dostarczy mu odpowiedzi. A wieści o jego dociekaniach z pewnością przenikną do pałacu.

Nagle usłyszał czyjś głos.

— Carridin. — To był jakiś kościsty, siwowłosy mężczyzna,. stojący w nonszalanckiej pozie w pobliskim cieniu. Mat spojrzał na niego pytająco, a tamten uśmiechnął się, odsłaniając szczerby w zębach. Obwisłe ramiona i smutna, pomarszczona twarz nie pasowały do znakomitego, szarego kaftana. Pomimo skrawka koronki, wystającego spod kołnierza, mógł stanowić wizytówkę ciężkich czasów. — Pytałeś, kto tutaj mieszka. Pałac Chelsaine został oddany Jaichimowi Carridinowi.

Kapelusz znieruchomiał w dłoni Mata.

— Masz na myśli ambasadora Białych Płaszczy?

— I równocześnie Inkwizytora Ręki Światłości. — Starzec potarł palcem grzbiet nosa. Zarówno palec, jak i nos wyglądały tak, jakby je wielokrotnie złamano. — Nie jest to człowiek, którego można niepokoić bez naglącej potrzeby, a i wówczas wpierw trzy razy bym się zastanowił.

Mat zupełnie bezwiednie zaczął pogwizdywać Burzę od gór. Rzeczywiście nie był to ktoś, kogo można bezkarnie niepokoić. Śledczy byli najbardziej paskudni ze wszystkich Białych Płaszczy. Inkwizytor Białych Płaszczy, do którego na wezwanie przychodzili Sprzymierzeńcy Ciemności.

— Dziękuję ci... — Mat wzdrygnął się. Mężczyzna zniknął, ginąc w tłumie. Dziwne, ale w jakiś sposób wydał mu się znajomy. Być może twarz któregoś z dawno zmarłych towarzyszy wychynęła z tych starych wspomnień. A może... To uderzyło go z mocą fajerwerku Iluminatora rozbłyskującego w głowie. Siwowłosy mężczyzna z jastrzębim nosem. Ten starzec był również na Srebrnym Torze, stał blisko kobiety, która właśnie przed chwilą zniknęła we wnętrzu wynajętego pałacu Carridina. Obracając kapelusz w dłoniach i marszcząc brwi, niespokojnie popatrywał w stronę pałacu. Na Bagnach nawet nie było takiego trzęsawiska. Widział niemalże kości toczące się w jego głowie, a to zawsze stanowiło zły znak.

15

Robactwo

Carridin nie od razu uniósł wzrok znad listu, który właśnie pisał, choć lady Shiaine — tak się przedstawiała — weszła już do izby. Trzy mrówki daremnie walczyły o życie w mokrym atramencie, nieodwołalnie pochwycone. Inne istoty pokornie umierały, jednak mrówki, karaluchy oraz wszelkie inne robactwo najwyraźniej nie potrafiło się poddać. Pieczołowicie rozgniótł je suszką. Nie miał zamiaru zaczynać od nowa ze względu na kilka mrówek. Niepowodzenie w wysłaniu tego raportu, czy też choćby raport o niepowodzeniu, mogą ściągnąć na niego zagładę z równym prawdopodobieństwem jak te brudne insekty, jednak trzewia ściskał mu strach przed niepowodzeniem zupełnie innego rodzaju.

Nie musiał się martwić, że Shiaine przeczyta to, co napisał. Używał szyfru, do którego klucz znały poza nim tylko dwie osoby. Zbyt wiele wałęsało się wszędzie band “Zaprzysiężonych Smokowi”, każda przeniknięta aż do rdzenia przez jego najbardziej zaufanych ludzi, ale przecież jeszcze więcej było takich, którzy mogli naprawdę być bez reszty wierni temu śmieciowi, al’Thorowi. Pedronowi Niallowi ten ostatni fakt mógł się nie podobać, jednakże jego rozkazy przewidywały pogrążenie Altary oraz Murandy w morzu krwi i zalewie chaosu, z którego miały zostać uratowane przez samego Nialla i Synów Światłości, natomiast odpowiedzialność za wszelkie konsekwencje rozpasanego szaleństwa miały zostać złożone na barki tak zwanego Smoka Odrodzonego. Strach już chwytał obie krainy za gardło. Opowieści o wiedźmach wędrujących przez te ziemie przynosiły tylko dodatkową korzyść. Wiedźmy z Tar Valon i Zaprzysięgli Smokowi, Aes Sedai kradnące małe dziewczynki i wspierające fałszywych Smoków, wioski w ogniu, mężczyźni krzyżowani na drzwiach własnych stodół — obecnie połowa przynajmniej ulicznych plotek przekazywała wszystkie te informacje. Niall powinien być zadowolony. I zapewne wyśle następne rozkazy. Jak mógł oczekiwać, że Carridin wykradnie Elayne Trakand z Pałacu Tarsin, tego już nie sposób było sobie wyobrazić.

Kolejna mrówka pełzła po inkrustowanym kością słoniową blacie stołu; rozgniótł ją kciukiem na miazgę. I jednocześnie zamazał słowo, tak że nie dawało się go odczytać. Trzeba będzie przepisać raport. Bardzo chciało mu się pić. Na stoliku przy drzwiach stała kryształowa karafka z brandy, nie chciał jednak, by kobieta widziała, że pije. Stłumiwszy westchnienie, odsunął zamazany list i wyciągnął z rękawa chusteczkę, aby wytrzeć dłonie.

— Do rzeczy, Shiaine. Czy możesz mi wreszcie donieść o jakichś postępach? Czy też znowu przyszłaś tylko po pieniądze?

Uśmiechnęła się doń leniwie, z głębin wysokiego, rzeźbionego fotela, w którym usiadła, nie czekając na zaproszenie.

— Z każdymi poszukiwaniami związane są wydatki — oznajmiła głosem, w którym słyszało się niemalże autentyczny akcent andorańskiej szlachty. — Szczególnie wówczas, kiedy nie chcemy, żeby ktoś zadawał zbyt wiele pytań.

Większość ludzi czułaby się niepewnie w obecności Jaichima Carridina, nawet wówczas, gdy oddawał się tak banalnej czynności jak czyszczenie pióra; wrażenie dostojeństwa jego urzędu zazwyczaj potęgowały głęboko osadzone oczy, biały płaszcz narzucony na kaftan z wyszytym wschodzącym słońcem Synów Światłości na tle szkarłatnego pastorału Ręki. Jednak nie dotyczyło to Mili Skane. Tak brzmiało jej prawdziwe imię, chociaż nie miała pojęcia, że on o tym wie. Córka rymarza z wioski położonej przy Białym Moście, która w wieku lat piętnastu udała się do Białej Wieży; następna rzecz, o której sądziła, że okrywa ją mgła tajemnicy. Akces do Sprzymierzeńców Ciemności tylko dlatego, iż wiedźmy oznajmiły jej, że nie będzie w stanie nauczyć się przenosić, trudno było nazwać dobrym początkiem samodzielnego życia, ale zanim tamten rok dobiegł końca, nie tylko udało jej się znaleźć swój pierwszy krąg w Caemlyn, ale również dokonać pierwszego morderstwa. W ciągu siedmiu lat, jakie minęły od tamtej pory, powiększyła swą listę o następne dziewiętnaście ofiar. Była jedną z najlepszych zabójczyń, łowczynią, która potrafiła znaleźć niemalże wszystko i wszystkich. Tyle mu powiedziano, kiedy została do niego skierowana. Z kręgu, który obecnie kierował swoje raporty do niej. Kilkoro z jego członków zaliczało się do arystokratów i niemalże wszyscy byli starsi od niej, jednak takie rzeczy nie miały najmniejszego znaczenia w służbie Wielkiego Władcy. Kolejnemu kręgowi pracującemu dla Carridina przewodził pokrzywiony żebrak z jednym okiem, bezzębny, szczycący się nawykiem brania kąpieli tylko raz do roku. Gdyby okoliczności ułożyły się inaczej, sam Carridin mógłby klękać przed Starym Łotrem, co stanowiło jedyne imię, do jakiego ów śmierdzący łajdak się przyznawał. Mili Skane z pewnością czołgała się przed nim, podobnie zresztą jak wszyscy, co do ostatniego, członkowie jej kręgu, niezależnie od pochodzenia. Carridina niezwykle drażniło, że “lady Shiaine” w jednej chwili padłaby na kolana, gdyby łysiejący żebrak wszedł do tej izby, natomiast w jego obecności siedziała z nogą założoną na nogę, uśmiechając się i wymachując stopą, jakby niecierpliwie czekała, aż ich rozmowa wreszcie dobiegnie końca. A wszak rozkazano jej okazywać mu absolutne posłuszeństwo, przy czym rozkazy pochodziły od kogoś, przed kim nawet Stary Łotr czołgałby się na brzuchu. Niemniej jednak rozpaczliwie potrzebował najmniejszego choćby sukcesu. Mogą zamienić się w proch plany i knowania Nialla, ale nie te.

— Wiele rzeczy można wybaczyć — oznajmił, wkładając pióro do obsadki z kości słoniowej i odsuwając krzesło od stolika — tym, którym udaje się realizować przydzielone zadania. — Był wysokim mężczyzną, nic więc dziwnego, że jego sylwetka przytłoczyła ją. Wiedział, że zwierciadła w złotych ramach zawieszone na ścianach odbijają postać silnego, niebezpiecznego mężczyzny. — Nawet suknie, świecidełka i hazard, na które poszły pieniądze przeznaczone na zdobycie informacji. — Beztrosko kołysząca się stopa zamarła na chwilę, potem jednak jej ruch został wznowiony, ale uśmiech na twarzy był już wymuszony, samo zaś oblicze nieco pobladło. Krąg Shiaine słuchał bez szemrania jej rozkazów, jednak natychmiast gotowi byliby powiesić ją za nogi i żywcem obedrzeć ze skóry, gdyby on wyrzekł choć słowo. — Nie osiągnęłaś wiele, nieprawdaż? W rzeczy samej, wydaje się, iż nie osiągnęłaś nic.

— Istnieją określone trudności, jak sam dobrze wiesz — oznajmiła szeptem. Jednak spojrzenie jego oczu zniosła bez mrugnięcia.

— Wymówki. Opowiedz mi o przezwyciężonych trudnościach, nie zaś o tych, na które natknęłaś się i zawiodłaś. Możesz nisko upaść, jeśli zawiedziesz w tej sprawie. — Odwrócił się do niej plecami i podszedł do najbliższego okna. On sam również mógł nisko upaść, a nie miał ochoty ryzykować, że ona dostrzeże coś w jego oczach. Przez otwory w zdobnych obramieniach okien wsączały się do wnętrza promienie słońca. W komnacie o wysokim suficie, z posadzką wykładaną biało-zielonymi płytkami i jasnoniebieskimi ścianami panował względny chłód, głównie dzięki grubym ścianom, jednak w pobliżu okien czuło się upał wdzierający się z zewnątrz. Niemalże czuł w nozdrzach woń brandy znajdującej się w przeciwległym krańcu pomieszczenia. Nie potrafił zaczekać, aż Mili sobie pójdzie.

— Lordzie Carridin, jak mogłabym komukolwiek otwarcie zadawać pytania dotyczące przedmiotów związanych z Mocą? To dopiero wzbudziłoby ciekawość, a jak zapewne sobie przypominasz, w mieście są Aes Sedai.

Patrząc na ulicę przez filigranowe rzeźby w kamieniu, zmarszczył nos, czując niespodziewany napływ woni. Na dole tłoczyli się przedstawiciele wszystkich możliwych nacji. Arafelianin z włosami zaplecionymi w dwa długie warkocze i zakrzywionym mieczem przypasanym do pleców rzucił właśnie monetę jednorękiemu żebrakowi, który z odrazą popatrzył na datek, zanim wetknął pieniądz gdzieś w zakamarki łachmanów i dalej zaczął wznosić swe żałosne prośby do przechodniów. Mężczyzna w poszarpanym, jaskrawoczerwonym kaftanie i bardziej jeszcze kłujących w oczy żółtych spodniach wypadł pędem z jakiegoś sklepu, przyciskając do piersi zwój materiału, ścigany przez rozwrzeszczaną kobietę o jasnych włosach, która podciągnąwszy spódnice nad kolana, wyprzedziła krzepkiego gwardzistę, człapiącego ciężko śladem złodzieja i wymachującego swoją pałką. Woźnica czerwono lakierowanego powozu z wymalowanym na drzwiach godłem lichwiarza, przedstawiającym złote monety i otwartą dłoń, zamachnął się batem na woźnicę fury z płócienną budą, którego zaprzęg splątał się ze zwierzętami ciągnącymi powóz; przekleństwa obu wypełniły całą przestrzeń ulicy. Brudni ulicznicy przykucnęli za rozsypującym się wozem, kradnąc niewielkie, pomarszczone owoce, przywiezione na handel ze wsi. Przez tłum przepychała się kobieta z Tarabonu; na twarzy miała woal, ciemne włosy zaplecione w liczne cieniutkie warkoczyki, a z powodu zakurzonej czerwonej sukni, przylegającej bezwstydnie do ciała, ścigały ją oczy wszystkich mężczyzn.

— Mój panie, potrzeba mi czasu. Naprawdę muszę mieć jeszcze trochę czasu! Nie potrafię dokonać niemożliwego, a z pewnością nie w przeciągu kilku dni.

Śmieci, wszyscy oni to śmieci. Chciwcy i Myśliwi Polujący na Róg, złodzieje, uciekinierzy, nawet Druciarze. Szumowiny. Wzniecenie rozruchów nie nastręczy najmniejszych problemów — to będzie czyściec dla tych wszystkich brudów. Obcokrajowcy stanowili zawsze pierwszy obiekt napaści, to ich winiono za wszelkie zło, pospołu z sąsiadami, którzy mieli to nieszczęście, że znaleźli się po niewłaściwej stronie, kobietami, które zajmowały się ziołami i leczniczymi miksturami, oraz ludźmi, którzy nie mieli przyjaciół, zwłaszcza takimi, którzy mieszkali samotnie. Odpowiednio pokierowane, z wielką starannością, jak to powinno dziać się w przypadku takich przedsięwzięć, duże rozruchy mogłyby nawet doprowadzić do spalenia ze szczętem Pałacu Tarasin, tak by zawalił się prosto na głowę tego bezużytecznego babska, Tylin. Wiedźmy zapewne podzieliłyby jej los. Patrzył pełnym nienawiści wzrokiem na ciżbę mrowiącą się u jego stóp. Rozruchy jednak mają tendencję do wymykania się spod kontroli. Gwardia Obywatelska może wreszcie się ruszy, nieuchronnie też zginie w nich garstka prawdziwych Sprzymierzeńców. Nie liczył na to, że niektórzy mogą pochodzić z kręgów, których ściganiem naprawdę się zajmował. A skoro już o tym mowa, to nawet kilkudniowe rozruchy przerwałyby ich pracę. Tylin nie jest aż taka ważna, by dokonywać takich zabiegów; po prawdzie, to właściwie w ogóle się nie liczyła. Nie, jeszcze nie. Nialla mógł zawieść, ale nigdy swego prawdziwego pana.

— Mój lordzie Carridinie... — W głosie Shiaine zabrzmiała nuta wyzwania. Zbyt długo kazał jej czekać. — Mój lordzie Carridinie, niektórzy członkowie z mego kręgu dopytują się, dlaczego mamy szukać...

Zaczął już się odwracać, żeby osadzić ją na miejscu — potrzebny mu był sukces, nie wymówki, nie pytania! — ale przestał słyszeć jej głos, kiedy zobaczył młodego mężczyznę, stojącego po przeciwnej stronie ulicy, w błękitnym kaftanie tak obficie haftowanym czerwoną i złotą nitką na rękawach i kołnierzu, że starczyłoby tego na dwóch szlachciców. Wyższy od większości przechodniów, wachlowal się szerokim rondem czarnego kapelusza, poprawiając jednocześnie czarną chustę na szyi i rozmawiając z przygarbionym, siwowłosym mężczyzną. Carridin rozpoznał tego młodzieńca.

Nagle poczuł się tak, jakby czoło spięto mu zaciskającą się konopną pętlą, której uchwyt z każdą chwilą stawał się ciaśniejszy. Przed oczyma stanęła mu jak żywa twarz skryta za czerwoną maską. Patrzyły nań oczy ciemniejsze od nocy, a potem rozbłysły w nich nieskończone jaskinie ognia, choć oczy wciąż patrzyły. W jego głowie świat eksplodował płomieniem, rozsypując się w szereg obrazów, które szarpały go i dręczyły, tak że nie mógł dobyć z siebie głosu, chociaż chciał krzyczeć. Postacie trzech młodych mężczyzn unosiły się bez żadnego oparcia w powietrzu, a jedna z nich zaczęła jarzyć się własnym blaskiem; była to właśnie sylwetka mężczyzny stojącego teraz na ulicy, coraz jaśniejsza, póki nie otoczyła się łuną tak jasną, że mogłaby spopielić każdą żywą istotę, a jednak jaśniała coraz bardziej, aż wreszcie zapłonęła. W jego stronę mknął skręcony złoty róg, róg, którego głos szarpał duszę, potem zmienił się w krąg złotego światła i połknął go, mrożąc swym oddechem, aż wreszcie ostatnie resztki jego jaźni, jeszcze świadome, kim jest, nabrały pewności, że jego kości muszą skruszeć pod potęgą tego wezwania. Czubek ostrza rubinowego sztyletu celował prosto w jego twarz, zakrzywiona klinga cięła między oczy i zatonęła w czaszce, aż po złotą rękojeść, i naraz wszystko zniknęło, a on poznał już agonię, która wygnała wszelką myśl o tym, co przydarzyło się, zanim nastąpił ból. Modliłby się do Stwórcy, którego opuścił jakże dawno temu, gdyby pamiętał, jak to się robi. Wrzeszczałby w niebogłosy, gdyby jeszcze potrafił, gdyby w ogóle pamiętał, że istoty ludzkie wrzeszczą, że on sam jest człowiekiem. Dalej i dalej, więcej i więcej...

Uniósł dłoń do czoła, zdumiał się jej drżeniem. Głowa też go bolała. Coś się zdarzyło... Spojrzał z wysoka na ulicę i wzdrygnął się. W mgnieniu oka wszystko się zmieniło; ludzie byli inni, fury jechały, barwne powozy i lektyki ustąpiły miejsca innym pojazdom. A co gorsza, Cauthon również zniknął. Miał ochotę wypić całą karafkę brandy jednym wielkim haustem.

Nagle dotarło do niego, że Shiaine przestała mówić. Odwrócił się, gotów podjąć przerwany obowiązek karcenia jej.

Trwała nieruchomo, pochylona do przodu, jakby cały czas usiłowała się podnieść, z jedną ręką na poręczy fotela, a drugą uniesioną w jakimś geście. Wąska twarz skrzepła w grymasie rozdrażnienia i wyzwania, ale nie była zwrócona w stronę Carridina. Nie poruszała się. Nawet nie mrugnęła. Nie był pewien, czy w ogóle oddycha. Ledwie zresztą zwrócił na nią uwagę.

— Pogrążony w medytacjach? — zapytał Sammael. — Czy mogę choćby mieć nadzieję, że dotyczą tego właśnie, co miałeś dla mnie tutaj znaleźć? — Był niewiele wyższym ponad przeciętną, umięśnionym i barczystym mężczyzną, odzianym w kaftan z wysokim kołnierzem na illiańską modłę, tak gęsto pokrytym złoceniami, że z trudem się dostrzegało, iż uszyto go z zielonej materii, niemniej jednak wrażenie, jakie wywierał, dalece wykraczało poza prosty fakt, że zaliczał się do Wybranych. Błękitne oczy były chłodniejsze od samego serca zimy. Blizna sinej barwy rozcinała jego twarz od linii złotych włosów po skraj równie złotej, przyciętej w kwadrat brody, i na tym obliczu wydawała się jak najbardziej naturalną ozdobą. Ktokolwiek wejdzie mu w drogę, zostanie zepchnięty na bok, zdeptany albo starty z powierzchni ziemi. Carridin wiedział, że na widok Sammaela jego wnętrzności i tak zamieniłyby się w wodę, nawet gdyby spotkał go zupełnie przypadkiem na ulicy, nie zdając sobie sprawy z tego, kim tamten jest.

Pośpiesznie odszedł od okna i padł na kolana przed jednym z Wybranych. Gardził wiedźmami z Tar Valon; po prawdzie, to gardził każdym, kto używał Jedynej Mocy, igrając z siłą, która już raz rozszczepiła świat, parając się tym, czego żaden ze zwykłych śmiertelników nie powinien w ogóle dotykać. Ten mężczyzna również używał Mocy, ale Wybranych nie można było określić mianem zwykłych śmiertelników. Być może w ogóle nie byli śmiertelnikami. A jeśli będzie służyć im dobrze, może w nagrodę podzieli ich los.

— Wielki Panie, widziałem Mata Cauthona.

— Tutaj? — Dziwne, przez chwilę wydawało się, że Sammael jest wyraźnie wstrząśnięty. Mruknął coś niedosłyszalnie; do uszu Carridina dotarło tylko jedno słowo, ale wystarczyło, by krew odpłynęła mu z twarzy.

— Wielki Panie, wiesz, że nigdy bym nie zdradził...

— Ty? Głupcze! Nie starczyłoby ci odwagi. Jesteś pewien, że to właśnie Cauthona widziałeś?

— Tak, Wielki Panie. Na ulicy. Wiem, że jestem w stanie go odszukać.

Sammael spojrzał na niego spod zmarszczonych brwi, gładząc się po brodzie, ale w istocie wcale nie patrzył na Jaichima Carridina. Carridin nie lubił być traktowany jak ktoś całkiem pozbawiony znaczenia, tym bardziej, iż zdawał sobie sprawę, że takim właśnie jest.

— Nie — oznajmił na koniec Sammael. — Twoje poszukiwania są znacznie ważniejsze; są jedyną ważną rzeczą, jeśli o ciebie chodzi. Śmierć Cauthona byłaby nam bardzo na rękę, z pewnością, jednak nie kosztem ściągania na siebie uwagi. Jeżeli zacznie się tobą interesować, jeżeli zaabsorbują go twoje poszukiwania, wówczas, rzecz jasna, będzie musiał umrzeć, ale dopóki sprawy mają się inaczej, to może poczekać.

— Ale...

— Nie usłyszałeś, com rzekł? — Blizna na obliczu Sammaela zamieniła jego uśmiech w paskudny grymas. — Widziałem ostatnio twoją siostrę, Vanorę. Nie wyglądała najlepiej, przynajmniej na pierwszy rzut oka. Krzyczała i płakała, wstrząsały nią bezustanne drgawki, rwała sobie włosy z głowy. Kobiety cierpią znacznie bardziej niźli mężczyźni, gdy wpadną w szpony Myrddraali, ale nawet Myrddraale muszą gdzieś szukać swoich przyjemności. Nie martw się wszak, nie cierpiała długo. Trolloki są zawsze głodne. — Uśmiech zniknął, głos brzmiał twardo i lodowato. — Ci, którzy nie okażą stosownego posłuszeństwa, też mogą trafić do kotła ze strawą. Vanora zdawała się uśmiechać, Carridin. Czy sądzisz, że i ty również będziesz się uśmiechał, gdy cię nabiją na rożen?

Carridin przełknął z wysiłkiem ślinę i zdławił w sobie ukłucie bólu na myśl o Vanorze, zawsze tak chętnej do śmiechu i zręcznej w obchodzeniu się z końmi, śmiało galopującej tam, gdzie inni bali się iść pieszo. Była jego ukochaną siostrą, a jednak już umarła, a on wciąż żył. Jeżeli istniała na świecie jakaś litość, to przynajmniej Vanora nie dowiedziała się dlaczego.

— Żyję po to, by służyć i być posłusznym, Wielki Panie. — Nie uważał siebie za tchórza, jednak nikt nie sprzeciwiał się woli jednego z Wybranych. Przynajmniej nie więcej niż raz.

— Więc znajdź to, czego chcę! — wrzasnął Sammael. — Wiem, że gdzieś jest tu ukryty, w tym mieście, które przypomina odchody much kjasic! Ter’angreale, angreale, nawet sa’angreale! Wytropiłem je do tego miejsca, wyśledziłem! Teraz ty masz je znaleźć, Carridin. Nie wyprowadzaj mnie z równowagi.

— Wielki Panie... — Poruszał językiem w ustach, starając się zwilżyć wargi. — Wielki Panie, tu są wiedźmy... Aes Sedai... są tutaj. Nie zdołałem się dowiedzieć, ile ich jest. Jeżeli choćby szept dotrze do ich uszu...

Nakazawszy mu milczenie gestem dłoni, Sammael zrobił kilka szybkich kroków, trzykrotnie pokonując przestrzeń komnaty. Nie wyglądał na szczególnie zdenerwowanego, tylko jakby... się zastanawiał. Na koniec pokiwał głową.

— Przyślę ci... kogoś... żeby zajął się tymi “Aes Sedai”. — Wybuchnął urywanym śmiechem. — Niemalże żałuję, że sam nie mogę zobaczyć ich twarzy. Bardzo dobrze. Będziesz miał jeszcze trochę czasu. Potem być może ktoś inny poszuka swojej szansy. — Zaplótł sobie na palcu kosmyk włosów Shiaine; wciąż się nie poruszała, jej oczy patrzyły w pustkę. — To dziecko z pewnością aż się pali na samą myśl o otrzymaniu tego zadania.

Carridin stłumił w sobie ukłucie strachu. Wybrani równie szybko odtrącali swoich faworytów, jak ich wynosili. I czynili to równie często. Porażka nigdy nikomu nie uchodziła bezkarnie.

— Wielki Panie, przysługa, o którą cię prosiłem. Gdybym mógł wiedzieć... Czy ty... Czy zechcesz...?

— Mało masz szczęścia, Carridin — oznajmił Sammael, znowu się uśmiechając. — Mógłbyś liczyć na więcej, gdybyś się bardziej przykładał do wypełniania moich rozkazów. Wydaje się wszak, że ktoś bardzo dba o to, by przynajmniej niektóre z poleceń Ishamaela wciąż były realizowane. — Uśmiechał się, ale w istocie trudno byłoby w nim doszukać się rozbawienia. Być może jednak to wszystko przez bliznę. — Zawiodłeś go i dlatego też straciłeś całą swoją rodzinę. W obecnej chwili chroni cię tylko moja ręka. Niegdyś, bardzo dawno temu, widziałem, jak trzy Myrddraale zmusiły pewnego mężczyznę, by wydał im jedną po drugiej swoją żonę i córki, a potem błagał ich, by odcięli mu prawą nogę, potem lewą, wreszcie ramiona, na koniec zaś, by wypalili mu oczy. — Idealnie spokojny ton towarzyskiej konwersacji, w którym dokonywała się ta wyliczanka, czynił ją znacznie gorszą od wszelkich krzyków i grymasów. — Dla nich była to tylko zabawa, rozumiesz, przekonać się, do jakich błagań, o zabranie i odjęcie czego mogą go jeszcze zmusić. Na koniec zostawiły mu, rzecz jasna, język, ale wówczas już wiele z niego nie zostało. Przedtem był to możny człowiek, przystojny i sławny. Zazdroszczono mu. Nikt mu już niczego nie zazdrościł, kiedy w końcu jego resztki rzucono Trollokom. Nie uwierzyłbyś wszak, jakie wrzaski dobywały się z tego ludzkiego kadłuba. Znajdź to, czego chcę, Carridin. Nie spodoba ci się, kiedy zrezygnuję z chronienia ciebie.

Znienacka w powietrzu komnaty pojawiła się pionowa, świetlna kreska, tuż przed Wybranym. Wydawała się w jakiś sposób obracać, zmieniając się w prostokąt... otwór. Carridin zagapił się na to zjawisko. Patrzył teraz przez otwór w powietrzu na jakieś miejsce pełne szarych kolumn, zasnutych gęstą mgłą. Sammael przeszedł przez wyłom w powietrzu i ten natychmiast zamknął się za nim, zostawiając tylko jaskrawą linię światła, która też wkrótce zanikła, lśniąc jeszcze tylko pod powiekami Carridina purpurową iskrą powidoku.

Niepewnie podniósł się na nogi. Porażką zawsze pociągała za sobą karę, jednakże nieposłuszeństwa wobec Wybranego nikt jeszcze nie przeżył.

Nagle Shiaine poruszyła się i wstała z fotela.

— Zważ na moje słowa, Bors — zaczęła, potem urwała i spojrzała na okno, przy którym wcześniej stał. Na moment uciekła wzrokiem, odnalazł go i wtedy wzdrygnęła się. Sądząc po wyrazie jej wytrzeszczonych oczu, on sam mógłby być jednym z Wybranych.

Nikt dotychczas nie przeżył nieposłuszeństwa wobec Wybranych. Przyłożył dłonie do skroni. W głowie czuł taki ból, jakby miała zaraz eksplodować.

— Jest w mieście człowiek, Mat Cauthon. Znajdziesz... — Znowu wyraźnie drgnęła, on zaś zmarszczył brwi. — Znasz go?

— Słyszałam nazwisko — odrzekła ostrożnie. I w głosie jej usłyszeć można było gniew, przynajmniej tak mu się wydawało. — Niewielu z tych, którzy są bliscy al’Thorowi, udaje się pozostać nieznanymi. — Kiedy podszedł bliżej, skrzyżowała obronnym gestem ramiona na piersiach i z trudem się tylko powstrzymała, żeby się nie cofnąć. — Cóż biedny, wiejski chłopak miałby robić w Ebou Dar? W jaki sposób udało mu się...

— Nie męcz mnie głupimi pytaniami, Shiaine. — Nigdy w życiu tak go nie bolała głowa jak teraz, nigdy. Czuł się tak, jakby między oczy, prosto w czaszkę wbito mu sztylet. Nikt nie przeżył... — Natychmiast zapędzisz członków swego kręgu do poszukiwań Mata Cauthona. Wszystkich. — Tej nocy miał się pojawić Stary Łotr, wślizgując się od tyłu przez stajnie; nie musiała wiedzieć, że oprócz niej będą także inni. — To jest zadanie o najwyższym priorytecie.

— Ale myślałam...

Słowa zamarły w jej gardle ze zdławionym jękiem, kiedy chwycił ją za kark. W jej dłoni błysnął cienki sztylet, ale łatwo go wytrącił. Szarpała się i skręcała, a jednak wdusił jej twarz w blat stołu, policzkiem rozmazując nie wyschły jeszcze atrament na liście do Pedrona Nialla, liście, który i tak nie miał zostać wysłany. Sztylet, wbity w blat tuż przed jej twarzą sprawił, że zamarła. Zupełnie przypadkowo jego czubek przygwoździł jedną mrówkę za koniec nóżki. Obie na próżno usiłowały się wyrwać.

— Jesteś robakiem, Mili. — Ból szarpiący jego głową sprawił, że słowa zabrzmiały ochryple i zgrzytliwie. — Czas najwyższy, byś to zrozumiała. Jeden robak w niczym nie różni się od innego, a jeśli ten się nie nadaje... — Jej oczy bezwolnie podążały za czubkiem kciuka; kiedy rozgniótł mrówkę, drgnęła.

— Żyję po to, by służyć i być posłuszna, panie — wyszeptała. Tymi słowami zwracała się do Starego Łotra zawsze, kiedy widział ich razem, ale nigdy dotąd nie mówiła tak do niego.

— A oto w jaki sposób okażesz swoje posłuszeństwo... — Nikt jeszcze nie przeżył nieposłuszeństwa. Nikt.

16

Dotknięcie na policzku

Pałac Tarasin — zbity masyw połyskującego marmuru i białego tynku — zdobiły balkony za ażurowymi ekranami z pomalowanego na biało żelaza i otoczone kolumnadami krużganki na przestrzeni całych czterech pięter, jakie wznosiły go ponad ulicę. Gołębie krążyły wokół strzelistych kopuł i wysokich, otoczonych balkonami iglic, krytych lśniącą w słońcu czerwoną i zieloną dachówką. Bramy o ostrych łukach w samym już pałacu prowadziły na rozmaite podwórce, za innymi kryły się wejścia do ogrodów, jednak szerokie na dziesięć piędzi, śnieżnobiałe schody wspinały się od ściany stojącej frontem do Placu Mol Hara aż ku wielkim drzwiom, pokrytym wyrzeźbionymi, spiralnymi wzorami, podobnymi do tych na ekranach balkonów i powleczonymi litym złotem.

Przed tymi drzwiami stało w szeregu i pociło się w słońcu co najmniej dwunastu gwardzistów w napierśnikach lśniących na zielonych kaftanach i w workowatych białych spodniach wpuszczonych w ciemnozielone buty. Do błyszczących, złotych hełmów przymocowane były zielonymi sznurami grube sploty białej materii, których luźne końce spływały na ramiona. Nawet halabardy i pochwy sztyletów, a także krótkich mieczy iskrzyły się złotem. Gwardziści do oglądania i podziwiania, nie do walki. Gdy jednak Mat dotarł do szczytu schodów, bez trudu dostrzegł odciski od mieczy na ich dłoniach. Dotąd zawsze wchodził do pałacu od tyłu, przez jedną ze stajni, aby po drodze obejrzeć pałacowe konie, tym razem jednak postanowił, że wybierze drogę stosowną dla lordów.

— Oby Światłość pobłogosławiła wszystkich tu zgromadzonych — zwrócił się do oficera gwardzistów, który nie mógł być wiele starszy od niego. Mieszkańcy Ebou Dar byli uprzejmymi ludźmi. — Przyszedłem, aby zostawić wiadomość dla Nynaeve Sedai oraz Elayne Sedai. Ewentualnie wręczyć im ją osobiście, jeśli już wróciły.

Oficer popatrzył na niego, po czym skonsternowany wbił wzrok w schody. Złoty sznur obok zielonego na jego hełmie oznaczał rangę, której Mat nie potrafił zidentyfikować; zamiast halabardy miał w ręku pozłacaną laseczkę z ostrym końcem i hakiem jak oścień na woły. Miał taką minę, jakby nikt nigdy nie wchodził do pałacu tą drogą: Badawczo lustrując kaftan Mata, wyraźnie próbował znaleźć sposób wyjścia z nowej dla siebie sytuacji i ostatecznie zdecydował, że nie może po prostu go odesłać. Westchnął w końcu, wymamrotał w odpowiedzi jakieś błogosławieństwo i zapytał o imię Mata, potem zaś otworzył mniejsze drzwiczki w skrzydle większych wrót i wprowadził go do wspaniałego holu wejściowego, otoczonego pięcioma balkonami o kamiennych poręczach pod sklepionym na kształt kopuły sufitem, pomalowanym jak niebo, do kompletu ze słońcem i chmurami.

Gwardzista pstryknął palcami, wzywając szczupłą, młodą służącą w białej sukience z wycięciem po lewej stronie, odsłaniającym zieloną spódnicę, i z haftem na lewej piersi, przedstawiającym Kotwicę i Miecz. Podbiegła przez wyłożoną czerwonym i błękitnym marmurem posadzkę, wyraźnie zaskoczona, potem ukłoniła się po kolei Matowi i oficerowi. Krótkie, czarne włosy otaczały miłą, urodziwą twarzyczkę, o jedwabistej, oliwkowej karnacji, liberia zaś miała głęboki i wąski dekolt, charakterystyczny dla strojów wszystkich kobiet zamieszkujących Ebou Dar. Chyba po raz pierwszy Mat tak naprawdę nie zwrócił na to uwagi. Kiedy usłyszała, czego sobie życzy, jej wielkie, ciemne oczy rozszerzyły się jeszcze bardziej. Ściśle rzecz biorąc, Aes Sedai nie były nielubiane w Ebou Dar, jednak większość jego mieszkańców chętnie nadłożyłaby drogi, aby uniknąć spotkania z którąś z nich.

— Tak, Poruczniku-Miecza — potwierdziła, kłaniając się znowu. — Oczywiście, Poruczniku-Miecza. Czy zechcesz pójść za mną, mój panie? — Zechciał.

Na zewnątrz Ebou Dar iskrzyło się bielą, jednak we wnętrzach kolory zupełnie wariowały. Korytarze pałacu zdawały się ciągnąć całymi milami; w jednym miejscu wysoki sufit miał barwę błękitu, natomiast ściany były żółte, w innym ściany były bladoczerwone, natomiast sufit zielony; wszystko to zmieniało się wraz z każdym zakrętem korytarza, a zestawienia barw zdolne były oślepić każde oczy, z wyjątkiem chyba tylko Druciarzy. Głośnym echem niosły się odgłosy kroków Mata po płytach posadzki, ułożonych w trójbarwne, a czasami nawet czterobarwne, wzory złożone z rozmaitych rombów, gwiazd i trójkątów. W każdym miejscu, gdzie korytarze przecinały się, podłogę zdobiła mozaika z maleńkich płytek, ułożona w zawiłe i delikatne motywy wirów, spirali i kręgów. Nieliczne jedwabne gobeliny przedstawiały sceny marynistyczne, w sklepionych łukowato niszach stały zaś kryształowe misy oraz niewielkie posążki, a także porcelana Ludu Morza, za jaką w każdym miejscu świata zapłacono by wysoką cenę. Od czasu do czasu przemykał w całkowitym milczeniu wystrojony w liberię służący, ze srebrną albo złotą tacą w dłoniach.

Zazwyczaj czyjeś afiszowanie się bogactwem sprawiało, że Matowi robiło się przyjemnie. Z tego choćby powodu, że tam gdzie były pieniądze, część z nich mogła trafić do jego rąk. Tym razem jednak odczuwał tylko zniecierpliwienie, rosnące wraz z każdym krokiem. A także niepokój. Ostatni raz, kiedy czuł, jak kości toczą się w jego głowie i to w tak zdecydowany sposób, przydarzył się dokładnie na chwilę przedtem, jak znalazł się z trzema setkami żołnierzy Legionu naprzeciw tysiąca Białych Lwów Gaebrila. Tamci stali na wzgórzu, a w sukurs szedł im jeszcze kolejny tysiąc, i to na dodatek drogą biegnącą za jego plecami, i wszystkim, co mógł przedsięwziąć, były rozpaczliwe próby wydostania się jak najszybciej z tego bagna. Tamtym razem udało mu się uratować gardło tylko dzięki wspomnieniom tych innych mężczyzn i większego szczęścia, niż sobie zasłużył. Toczące się kości niemalże zawsze oznaczały niebezpieczeństwo, oraz coś jeszcze, czego jak dotąd nie potrafił sprecyzować. Perspektywa roztrzaskanej czaszki to jeszcze nie było dosyć, zresztą raz czy dwa taka możliwość w ogóle nie wchodziła w grę, jednak prawdopodobieństwo nadciągającej śmierci Mata Cauthona, i to śmierci zadanej w jakiś zupełnie niezwykły sposób, zazwyczaj stanowiło nieodłączny element groźby. Być może to nieprawdopodobne w Pałacu Tarasin, ale wizja jednak się pojawiła. Miał zamiar tylko zostawić wiadomość, złapać Nynaeve i Elayne za karki, jeśli sposobność się nadarzy, nagadać im dość, by im uszy poczerwieniały ze wstydu, a potem natychmiast się stąd wynosić.

Młoda kobieta sunęła przed nim niestrudzenie, póki nie natknęli się na niskiego, krępego mężczyznę, nieco tylko starszego od niej, kolejnego służącego, w opiętych, białych spodniach, białej koszuli z szerokimi rękawami oraz długiej, zielonej kamizelce ozdobionej Kotwicą i Mieczem Domu Mitsobar wyhaftowanymi na białym kółku.

— Panie Jen — zaczęła, kłaniając się raz jeszcze — to jest lord Mat Cauthon, który pragnie zostawić wiadomość dla czcigodnej Elayne Aes Sedai oraz czcigodnej Nynaeve Aes Sedai.

— Bardzo dobrze, Haesel. Możesz odejść. — Ukłonił się Matowi. — Czy zechcesz pójść za mną, mój panie?

Jen doprowadził go do ciemnowłosej kobiety o ponurej twarzy, wkrótce mającej już wejść w wiek średni, a potem również się ukłonił.

— Pani Carin, oto lord Mat Cauthon, który pragnie zostawić wiadomość dla czcigodnej Elayne Aes Sedai oraz czcigodnej Nynaeve Aes Sedai.

— Bardzo dobrze, Jen. Możesz odejść. Czy zechcesz pójść za mną, mój panie?

Carin prowadziła go po marmurowej klatce schodowej, pnącej się stromo w górę, póki nie dotarli do kościstej kobiety o imieniu Matilde; ta z kolei przekazała go w ręce krępego Brena, z którym Mat dotarł do łysiejącego mężczyzny o imieniu Madic. Każdy z jego przewodników był odrobinę starszy od poprzedniego. W miejscu, gdzie pięć korytarzy spotykało się ze sobą niczym szprychy koła, Madic zostawił go z okrąglutką kobietą, Laren, o włosach mocno już posiwiałych i dostojnej posturze. Podobnie jak Carin i Matilde, miała na sobie to, co w Ebou Dar nazywano małżeńskim nożem; zwisał rękojeścią w dół z krótkiego, srebrnego łańcuszka między dwoma wypukłościami co najmniej pulchnych piersi. Pięć białych kamieni osadzonych w rękojeści, w tym dwa w czerwonych oprawach, oraz cztery czerwone kamienie, w tym jeden oprawiony w czerń, oznaczały, iż trójka jej dzieci nie żyje, przy czym dwaj synowie zginęli w pojedynkach. Laren podniosła się z głębokiego ukłonu i już miała się zagłębić w jeden z korytarzy, gdy Mat podbiegł do niej i złapał ją za ramię.

Ciemne brwi uniosły się nieznacznie, kiedy spojrzała na jego dłoń. Nie miała przy sobie innej broni oprócz małżeńskiego noża, jednak gest ten był tak jednoznaczny, że natychmiast cofnął rękę. Obyczaj jednoznacznie stwierdzał, iż użyć go może jedynie przeciwko swemu mężowi, ale lepiej było nie sprawdzać, czy to prawda. Jednak ton jego głosu był równie szorstki jak przedtem gest.

— Jak daleko jeszcze będę musiał wędrować tylko po to, by zostawić wiadomość? Zaprowadź mnie do ich pokoi. Dwie Aes Sedai z pewnością nie tak trudno odnaleźć. To nie jest przeklęta Biała Wieża.

— Aes Sedai? — usłyszał za plecami jakiś kobiecy głos, z ciężkim illiańskim akcentem. — Jeżeli szukasz dwóch Aes Sedai, to właśnie znalazłeś.

Wyraz oblicza Laren nie zmienił się, no, może odrobinę. Spojrzenie jej niemalże czarnych oczu pomknęło ku czemuś za jego plecami; nie miał wątpliwości, że zwęziły się z niepokojem.

Mat, uchylając kapelusza, odwrócił się i uśmiechnął swobodnie. Kiedy miał tę srebrną głowę lisa zawieszoną na szyi, Aes Sedai w ogóle nie były mu straszne. Cóż, przynajmniej nie bardzo. Amulet miał jednak swoje wady. Być może więc i uśmiech nie był aż tak swobodny.

Dwie kobiety, które stały oto naprzeciw niego, nie mogły chyba bardziej różnić się od siebie. Jedna była szczupła, o ujmującym uśmiechu, odziana w zielono-złotą suknię, ukazującą skrawek pięknego, jak mógł się domyślać, łona. W normalnych okolicznościach, jeżeli pominąć tę pozbawioną śladu przeżytych lat twarz, na widok kobiety takiej jak ona z pewnością rozważałby możliwość ucięcia sobie pogawędki. To była naprawdę śliczna twarz, z oczyma na tyle wielkimi, by mężczyzna mógł w nich utonąć. Szkoda. Twarz drugiej zdradzała również wyraźny brak śladów upływu czasu, jednak odnalezienie tej cechy zabrało mu chwilę. Pomyślał z początku, że jej oblicze wykrzywia grymas, póki nie pojął, że najpewniej zawsze tak wygląda. Ciemna, niemalże czarna suknia, okrywała ją razem z nadgarstkami i podbródkiem, za co tylko można było żywić wdzięczność. Z wyglądu przypominała stary, kolczasty krzak jeżyn. I chyba co dzień rano jadała jeżyny na śniadanie.

— Próbuję zostawić wiadomość dla Nynaeve i Elayne — poinformował je. — Ta kobieta... — Zamrugał, rozejrzawszy się po korytarzach. Rozmaici służący dalej przemykali obok, ale Laren nigdzie nie było widać. Nie pomyślałby, że potrafi poruszać się tak rączo. — W każdym razie chcę zostawić wiadomość. — W nagłym przypływie ostrożności spytał jeszcze: — Czy jesteście ich przyjaciółkami?

— Nie do końca — odparła ta ładna. — Ja jestem Joline, a to jest Teslyn. Ty zaś z pewnością jesteś Mat Cauthon. — Mat poczuł, jak coś ściska go w żołądku. Dziewięć Aes Sedai w całym Pałacu, a on akurat musiał wpaść na dwie, które były popleczniczkami Elaidy. I na dodatek jedna z nich to Czerwona. Nie chodziło nawet o to, by miał się czego obawiać. Opanował dłonie, które same, bezwiednie, pomknęły do lisiej głowy pod koszulą.

Ta, która żywiła się jeżynami — Teslyn — podeszła bliżej. Była Zasiadającą, wedle informacji dostarczonych przez Thoma, chociaż cóż mogła porabiać Zasiadająca w tym miejscu, tego nawet Thom nie wiedział.

— Zostałybyśmy ich przyjaciółkami, gdyby to tylko było możliwe. One naprawdę potrzebują przyjaciół, panie Cauthon, podobnie zresztą jak i ty. — Przenikliwymi oczyma próbowała chyba wyborować dziury w jego czaszce.

Joline zbliżyła się doń z drugiej strony, delikatnie kładąc dłoń na klapie jego kaftana. Na pewno zareagowałby na ten pełen zaproszenia uśmiech ze strony każdej innej kobiety. Ta była jednak Zieloną Ajah.

— Kroczą po niebezpiecznym gruncie i ślepe są zupełnie na to, co znajduje się pod ich stopami. Wiem, że jesteś ich przyjacielem. Łatwo mógłbyś tego dowieść, perswadując im, by zaniechały swoich bezsensownych poczynań, zanim nie będzie za późno. Głupie dzieci, które posuną się za daleko, z łatwością mogą się przekonać, że kara bywa doprawdy surowa.

Mat chciał w tym momencie już tylko opuścić ich towarzystwo; nawet Teslyn znajdowała się tak blisko, że gdyby wyciągnęła rękę, bez trudu mogłaby go dotknąć. Zamiast jednak odejść, przywdział na twarz swój najbardziej bezczelny uśmiech. Dawno temu, jeszcze w rodzinnych stronach, ten uśmiech z reguły sprowadzał na niego kłopoty, w tej sytuacji wszakże wydawał się jak najbardziej stosowny. Kości w jego głowie nie miały żadnego związku z tą parą, w przeciwnym razie już by się zatrzymały. No i miał przecież medalion.

— Powiedziałbym, że znakomicie zdają sobie z tego sprawę. — Nynaeve naprawdę bardzo by się przydało, żeby ktoś jej porządnie utarł nosa, a Elayne nawet jeszcze bardziej, jednak nie będzie tak spokojnie stał i wysłuchiwał, jak te kobiety ją obgadują. Jeżeli miało to oznaczać wystąpienie również w obronie Elayne, to niech i tak będzie. — Być może to wy powinnyście zaniechać swoich bezsensownych poczynań. — Uśmiech znikł z twarzy Joline jakby go ktoś zdmuchnął, za to Teslyn uśmiechnęła się, ale nie był to przyjemny uśmiech.

— Wiemy o tobie, Macie Cauthon. — Wyglądała jak kobieta, którą właśnie naszła ochota, by obedrzeć kogoś ze skóry. - Ta’veren, tak o tobie powiadają. Który ma niebezpieczne koneksje. Co ponoć jest czymś więcej niźli tylko zwykłą pogłoską.

Twarz Joline wyglądała jak wykuta z lodu.

— Młody człowiek o twojej pozycji, który chce zadbać o swą przyszłość, niewiele straci, oddając się pod protekcję Wieży. Nie powinieneś był z niej wyjeżdżać.

Poczuł, jak żołądek zwija mu się w ciasny supeł. Co jeszcze wiedzą? Z pewnością nie mają pojęcia o medalionie. Nynaeve i Elayne wiedziały, oprócz nich także Adeleas oraz Vandene, i Światłość jedna wiedziała, z kim się tą informacją podzieliły, z pewnością jednak nie rzekły ani słowa tej dwójce. Były wszakże gorsze rzeczy niźli wiedza o ta’veren czy lisiej głowie, albo choćby o Randzie, przynajmniej jeśli mowa o nim i Aes Sedai. Jeżeli wiedziały o przeklętym Rogu...

Znienacka ktoś odciągnął go z miejsca, gdzie w trójkę stali, i to na dodatek tak bezceremonialnie, że zachwiał się i omal nie upuścił kapelusza. Szczupła kobieta o gładkiej twarzy i prawie białych włosach zebranych na karku trzymała go równocześnie za rękaw i klapę kaftana. Teslyn odruchowo schwyciła go w ten sam sposób z drugiej strony. Rozpoznał, w pewien sposób przynajmniej, bez większego trudu kobietę, która tak gwałtownie wtrąciła się do jego rozmowy, kobietę wysoko noszącą głowę, w prostej, szarej sukni. Była to albo Adeleas, albo Vandene, jedna z dwóch sióstr — prawdziwych sióstr, nie tylko Aes Sedai — które równie dobrze mogły być bliźniaczkami; nigdy z całą pewnością nie potrafił orzec, która z nich jest która. Ona i Teslyn popatrywały wzajem po sobie, chłodne i spokojne, niczym dwa koty wpite szponami w tę samą mysz.

— Nie ma potrzeby szarpać mnie za kaftan — warknął, próbując się uwolnić. — Mój kaftan? — Nie był pewien, czy go usłyszały. Nawet nosząc lisi łeb nie był gotów na to, by przemocą odrywać ich palce... chyba że będzie musiał.

Jak się okazało, siostrze towarzyszyły dwie inne Aes Sedai, chociaż jedną z nich, ciemnowłosą, przysadzistą kobietę o badawczym spojrzeniu, rozpoznać jako taką można było jedynie po pierścieniu z Wielkim Wężem oraz brązowym szalu, na którym widoczny był biały Płomień Tar Valon wśród pnączy winorośli. Wydawała się odrobinę tylko starsza od Nynaeve, a zatem musiała to być Sareitha Tomares, Aes Sedai od dwóch dopiero lat, czy coś koło tego.

— Czy teraz zniżasz się do porywania mężczyzn na korytarzach, Teslyn? — zapytała druga. — Mężczyzna, który nie potrafi przenosić, nie powinien cię specjalnie interesować. — Niska i blada w ozdobionych koronkami szarościach w błękitne paski wywierała wrażenie swą chłodną, ponadczasową elegancją; na jej twarzy wykwitł pełen poczucia własnej wartości uśmiech. Jej tożsamość zdradzał cairhieniański akcent. Z pewnością należała do przywódczyń tej sfory. Thom nie był do końca pewien, czy to Joline, czy Teslyn stała na czele poselstwa Elaidy, jednak Merilille przewodziła tym idiotkom, które chytrze wmanewrowały Egwene w to, by została ich Amyrlin.

Uśmiech, jakim odpowiedziała na słowa tamtej Teslyn, był ostry jak brzytwa.

— Nie udawaj przede mną, Merilille. Mat Cauthon nie może pozostać poza zasięgiem mojego zainteresowania. Nie powinien pod żadnym pozorem wałęsać się samopas po świecie. — Zupełnie jakby on nie stał tuż obok i nie przysłuchiwał się wszystkiemu!

— Nie walczcie o mnie — powiedział. Nie puszczą go, nawet gdyby wyszarpywał poły kaftana z ich rąk. — Dosyć dzieje się dookoła.

Pięć par oczu, których spojrzenia spoczęły na nim równocześnie, sprawiło, iż pożałował, że w ogóle otworzył usta. Aes Sedai nie miały poczucia humoru. Pociągnął trochę silniej i Vandene — albo Adeleas — szarpnęła z kolei w swoją stronę, tak mocno, że wyrwała skraj kaftana z jego dłoni. To jednak Vandene, doszedł do wniosku. Była Zieloną, on zaś zawsze podejrzewał, że ma ochotę podnieść go za nogi i wytrząsnąć zeń sekret medalionu. Którakolwiek to jednak była, uśmiechnęła się, na poły rozbawiona. On nie widział w tej sytuacji nic śmiesznego. Pozostałe Aes Sedai nie patrzyły nań długo. Równie dobrze mógł rozpłynąć się w powietrzu.

— Opieka, oto czego mu trzeba — oświadczyła zdecydowanie Joline. — Dla jego własnej ochrony i nie tylko. Trzech ta’veren urodzonych w jednej wiosce? A na dodatek jeden z nich okazał się Smokiem Odrodzonym? Pan Cauthon powinien być bezzwłocznie odesłany do Białej Wieży. — A on z początku podziwiał jej urodę!

Merilille tylko pokręciła głową.

— Przeceniasz swoją pozycję w tym miejscu, Joline, jeśli sądzisz, że zwyczajnie pozwolę ci zabrać tego chłopca.

— To ty przeceniasz swoją, Merilille. — Joline podeszła bliżej, póki nie stanęła tak, że mogła patrzeć z góry na tamtą. Jej usta wygięły się w protekcjonalnym grymasie. — Czy nie pojmujesz, że jedynie motywowane pragnieniem nie obrażania Tylin powstrzymujemy się przed zamknięciem was o chlebie i wodzie, do czasu aż to wy nie zostaniecie dostarczone do Wieży?

Mat spodziewał się, że Merilille roześmieje się jej w twarz, ona jednak tylko leciutko przekrzywiła głowę, jakby chciała umknąć wzrokiem przed spojrzeniem Joline.

— Nie ośmieliłybyście się. — Niewzruszony wyraz zastygł niczym maska na twarzy Sareithy; rysy miała gładkie, dłonie spokojnie wygładzały szal, a jednak jej przytłumiony głos wręcz krzyczał, że to tylko pozory.

— To są dziecinne gierki, Joline — odburknęła sucho Vandene. Z pewnością to właśnie była ona. Jako jedyna spośród całej trójki wyglądała na osobę, której nic nie jest w stanie poruszyć.

Plamy czerwieni wykwitły na policzkach Merilille w momencie, gdy siwowłosa przemówiła do niej, jednak jej spojrzenie stwardniało.

— Raczej nie powinnaś oczekiwać po nas pokory — twardo pouczyła ją Joline — a poza tym nas jest pięć. Siedem, wliczając Nynaeve i Elayne. — Te ostatnie słowa dodała najwyraźniej po chwilowym namyśle i niechętnie.

Joline uniosła brew. Kościste palce Teslyn nie rozluźniły uchwytu nawet odrobinę, podobnie zresztą jak palce Vandene, teraz wpatrywała się jednak w Joline i Merilille z całkowicie nieodgadnionym wyrazem twarzy. Aes Sedai były niczym obcy kraj, w którym nigdy nie wiadomo, czego się spodziewać, póki nie jest za późno. Sytuacja ta miała głębokie podteksty, niczym podwodne prądy nie mącące spokoju powierzchni. A głębokie prądy otaczające Aes Sedai łatwo mogą porwać człowieka w głębiny, na pewną śmierć, zanim się spostrzeże. Być może nadszedł już czas, by przemocą rozewrzeć ich palce.

Nagłe, zupełnie niespodziewane pojawienie się Laren sprawiło, że nie musiał tego robić. Z całych sił starając się opanować oddech, jakby całą drogę biegła, pulchna kobieta rozłożyła suknie w ukłonie znacząco głębszym niźli ten, którym powitała jego.

— Proszę o wybaczenie, że przeszkadzam wam, Aes Sedai, ale Królowa wzywa lorda Cauthona. Jeszcze raz proszę o wybaczenie. Jeżeli nie przyprowadzę go natychmiast, to zapewne stracę coś więcej niż tylko uszy.

Aes Sedai popatrzyły na nią, wszystkie naraz, i nie oderwały wzroku, póki nie zaczęła się wyraźnie niepokoić; wtedy obie grupki zaczęły wzajem mierzyć się spojrzeniami, jakby naprawdę postanowiły ostatecznie stwierdzić, które z nich są lepszymi Aes Sedai. A w końcu popatrzyły na niego. Zaczął już zastanawiać się, czy z takiej sytuacji istnieje w ogóle jakieś wyjście.

— Nie mogę przecież pozwolić, żeby Królowa na mnie czekała, nieprawdaż? — zapytał wesołym tonem. Na podstawie parsknięć, jakimi skwitowały jego wypowiedź, można było pomyśleć, że właśnie wsunął którejś dłoń za dekolt. Nawet Laren zmarszczyła czoło z dezaprobatą.

— Puść go, Adeleas — powiedziała na koniec Merilille.

Zmarszczył brwi, kiedy białowłosa kobieta zastosowała się do polecenia. Te dwie naprawdę powinny nosić jakieś małe znaczki z wypisanymi imionami albo choćby różnokolorowe wstążki we włosach. Obdarzyła go jeszcze jednym z tych rozbawionych, wszystkowiedzących uśmiechów. Tego nienawidził. To była klasyczna kobieca sztuczka, nie tylko patent Aes Sedai, zazwyczaj zresztą okazywało się, że niczego tak naprawdę nie wiedziały, a tylko chciały, żeby człowiek w to uwierzył.

— Teslyn...? — zapytał. Ponura Czerwona wciąż ściskała poły jego kaftana. Spojrzała na niego, ignorując zupełnie pozostałe. — Królowa...?

Merilille otworzyła już usta, ale zawahała się i najwyraźniej zmieniła zdanie odnośnie do tego, co zamierzała powiedzieć.

— Jak długo zamierzasz tutaj tak stać i trzymać go, Teslyn? Być może ty pójdziesz wytłumaczyć Tylin, dlaczego zlekceważono jej wezwanie.

— Zastanów się dobrze nad tym, z kim się wiążesz, Macie Cauthon — powiedziała Teslyn, wciąż patrząc na niego. — Złe wybory mogą sprowadzić nieprzyjemną przyszłość, nawet jeśli jest się ta’veren. Zastanów się dobrze. — Potem pozwoliła mu iść.

Wędrował za Laren, starając się nie okazywać zanadto pragnienia, by jak najszybciej znaleźć się daleko od nich, ale naprawdę chciał, by kobieta nieco przyspieszyła. A tymczasem ona sunęła majestatycznie przed nim, dumna niby jakaś królowa. Królewska niczym Aes Sedai. Kiedy dotarli do pierwszego zakrętu, obejrzał się za siebie. Pięć Aes Sedai dalej stało bez ruchu, patrząc w ślad za nim. Jakby jego gest stanowił dla nich sygnał, wymieniły pa raz ostatni spojrzenia i również się rozeszły, każda w inną stronę. Adeleas ruszyła za nim, jednak, kiedy nie więcej jak kilka kroków dzieliło ją od miejsca, gdzie się zatrzymał, uśmiechnęła się doń znowu i zniknęła za jakimiś drzwiami. Głębokie prądy. Wolał pływać w miejscach, gdzie pod stopami czuł bezpieczne dno stawu.

Laren czekała na niego za rogiem, z rękoma wspartymi na szerokich biodrach i twarzą podejrzanie gładką. Przypuszczał, że niecierpliwie przytupywała nogą ukrytą pod sięgającymi ziemi spódnicami. Obdarzył ją swym najbardziej zniewalającym uśmiechem. Kobiety, czy to rozchichotane dziewczyny, czy posiwiałe babcie, z reguły miękły na jego widok; niejeden raz, więcej niż był sobie w stanie przypomnieć, udało mu się w ten sposób zdobyć całusa lub złagodzić karę. Ten uśmiech działał niemalże równie skutecznie jak kwiaty.

— To było bardzo zręcznie przeprowadzone i winien ci jestem wdzięczność. Pewien jestem, że królowa tak naprawdę wcale nie chce się ze mną zobaczyć. — Gdyby jednak było inaczej, i tak nie miał najmniejszej ochoty widzieć się z nią. Wszystkie złe rzeczy, jakie myślał na temat szlachty, należało pomnożyć przez trzy, gdy w grę wchodziły rodziny panujące. Tego przekonania nie zmieniło nic, co odnalazł w starożytnych wspomnieniach, a przecież niektórzy z tych ludzi z przeszłości spędzili znaczną część czasu w towarzystwie królów i królowych. — Teraz, jeśli mi tylko pokażesz, gdzie są pokoje Nynaeve i Elayne...

Dziwne, ale ten uśmiech najwyraźniej nie wywarł na niej żadnego wrażenia.

— Nie skłamałabym, lordzie Cauthon. To oznaczałoby posuwanie się dużo dalej niż warte są moje uszy. Królowa czeka, mój panie. Jesteś bardzo odważnym mężczyzną — dodała, odwróciwszy się, a potem dodała jeszcze, prawie niesłyszalnie: — albo wielkim głupcem. — Wątpił, by te ostatnie słowa przeznaczone były dla jego uszu.

Pozostawiono mu wybór między udaniem się na spotkanie z królową a wędrowaniem milami korytarza, póki nie natknie się na kogoś, kto powie mu to, czego chciał się dowiedzieć. Zdecydował się na audiencję.

Tylin Quintara, z łaski Światłości królowa Altary, Władczyni Czterech Wiatrów, Strażniczka Morza Sztormów, Zasiadająca na Tronie Domu Mitsobar, oczekiwała go w komnacie o różowych ścianach i bladobłękitnym suficie, stojąc przed wielkim, białym kominkiem, którego kamienny gzyms wyrzeźbiony został na kształt fal wzburzonego morza. Właściwie od razu doszedł do wniosku, że warto było się z nią zobaczyć. Tylin nie była młoda — lśniące, czarne włosy spływające na jej ramiona przetykały już nitki siwizny, a delikatne zmarszczki znaczyły pajęczyną kąciki oczu — nie była również w ścisłym tego słowa znaczeniu ładna, chociaż dwie drobne blizny na jej policzkach z wiekiem prawie zanikły. Przystojna było lepszym określeniem. Jednak cała jej postać była... imponująca, to chyba chciałoby się rzec. Wielkie, ciemne oczy mierzyły go majestatycznie; orle oczy. Tak naprawdę nie dysponowała zbyt wielką realną władzą — człowiek mógł wyjechać poza zasięg jej panowania w ciągu dwóch lub trzech dni, a wciąż jeszcze miałby spory szmat Altary przed sobą — uznał jednak, że nawet Aes Sedai muszą czuć przed nią respekt. Jak Isabele z Dal Calain, która zmusiła Amyrlin Anghara, by ta do niej przyszła. To było jedno z dawnych wspomnień; Dal Calain zniknęło z powierzchni ziemi w czasie Wojen z Trollokami.

— Wasza Wysokość — zaczął, wykonując jednocześnie szeroki gest kapeluszem i zamiatając posadzkę połami wyimaginowanego płaszcza — na twoje wezwanie, o tom jest. — Imponująca czy nie, trudno było oderwać oczy od nie małego przecież, obrzeżonego koronką owalu w miejscu, gdzie wisiał jej małżeński nóż. Były to bardzo ponętne krągłości, jednak im więcej ciała odsłaniały kobiety, tym mniejszą miały ochotę, by na nie spoglądano. Przynajmniej jawnie. Nóż w białej pochwie; jednak już wcześniej wiedział, że jest wdową. Nie, żeby miało to jakiekolwiek znaczenie. Równie prędko mógłby zadać się z tamtym Sprzymierzeńcem Ciemności, tą kobietą o lisiej twarzy, co z królową. Nie patrzeć w ogóle nie było łatwo, jakoś mu się jednak udało. Bardziej prawdopodobne, że wezwałaby straże, niźli sięgnęłaby po inkrustowany klejnotami sztylet, wsadzony za pasek ze złotej plecionki, który stylem wykonania odpowiadał dokładnie obręczy, z której zwisał jej małżeński nóż. Być może to właśnie dlatego kości wciąż toczyły się w jego głowie. Jeżeli cokolwiek mogło wprawić je w ruch, z pewnością była to możliwość spotkania z katem.

Warstwy jedwabnych halek zafalowały bielą i żółcią, kiedy pokonała przestrzeń komnaty, a potem obeszła go dookoła powolnym krokiem.

— Mówisz Dawną Mową — oznajmiła, kiedy zatrzymała się znowu tuż przed nim. Jej głos zawierał się w niskich rejestrach i miał melodyjne brzmienie. Nie czekając na odpowiedź, posuwistymi krokami podeszła do fotela i zasiadła w nim, poprawiając swoje zielone spódnice. Gest był zupełnie bezwiedny, a jej spojrzenie wciąż spoczywało na nim. Pomyślał, że zapewne jest już w stanie określić, kiedy ostatni raz prał bieliznę. — Chciałbyś zostawić wiadomość. Mam tutaj wszystko, czego trzeba. — Koronkowy mankiet opadł na jej nadgarstek, a potem zakołysał się, kiedy machnięciem dłoni wskazała maleńkie biurko stojące pod zwierciadłem w złotych ramach. Wszystkie meble były złocone i pokryte rzeźbieniami naśladującymi bambus.

Wysokie, sklepione trzema łukami okna wychodziły na balkon z kutego żelaza, wpuszczając do wnętrza powiew morskiej bryzy, zadziwiająco przyjemnej, jeżeli nawet nie przynoszącej ochłody, jednak Mat dostał się we władanie upału w znacznie bardziej dotkliwy sposób, niżby to było możliwe na ulicy, i nie miało to nic wspólnego ze spojrzeniem, które wciąż czuł na sobie.

“Deyeuiye, dyu ninte concion ca’lyet ye”.

Takie słowa właśnie wypowiedział. Przeklęta Dawna Mowa wyskoczyła znowu z jego ust, zanim zdał sobie sprawę, co mówi. A już sądził, że przynajmniej ten jeden kłopot udało mu się rozwiązać. Nie wspominając już o pytaniu, kiedy te przeklęte kości zechcą się nareszcie zatrzymać i co właściwie wówczas nastąpi. Najlepiej nie rozglądać się za dużo dookoła i trzymać usta zamknięte na kłódkę, tak ściśle jak to tylko możliwe.

— Dziękuję, Wasza Wysokość. — Bardzo się starał, by te słowa wypowiedzieć normalnie.

Grube karty białego papieru już czekały na pochyłym blacie, ułożone akurat na odpowiedniej wysokości, by po nich pisać. Oparł kapelusz o nogę biurka. W lustrze widział postać królowej. Czekała. Dlaczego znowu zupełnie bezmyślnie rozpuścił jęzor? Zanurzył złote pióro — jakim innym mogłaby pisać królowa? — i ułożył w głowie słowa, które chciał napisać, a dopiero potem pochylił się nad papierem, osłaniając go ramieniem. Ręka była niezgrabna i jakby odrętwiała. Nie przepadał za pisaniem.

“Podążałem za Sprzymierzeńcem Ciemności do pałacu, który wynajmuje Jaichim Carridin. Ona kiedyś próbowała mnie zabić, a być może Randa również. Powitano ją na miejscu jak starą przyjaciółkę”.

Przez chwilę wpatrywał się w to, co napisał, gryząc końcówkę pióra, zanim zdał sobie sprawę, że odkształca miękkie złoto. Może Tylin nie zauważy. Musiały się dowiedzieć o Carridinie. Co jeszcze? Dodał kilka wymownych wersów. Ostatnią rzeczą, jakiej chciał, było upewnianie ich w tym, co czynią.

“Bądźcie rozsądne. Jeżeli już musicie włóczyć się po okolicy, pozwólcie mi wysłać z wami kilku ludzi, aby nie dopuścili do rozłupania waszych głów. W każdym razie, czy nie czas, aby zawieźć was z powrotem do Egwene? Tutaj nie ma nic, tylko upał i muchy, a jednego i drugiego możemy mieć w Caemlyn pod dostatkiem”.

Bardzo dobrze. Nie zasłużyły na nic przyjemniejszego.

Chwyciwszy ostrożnie stronicę, złożył ją czterokrotnie. Piasek w małym, złotym dzbanuszku skrywał rozżarzony węgielek. Podmuchał na niego, dopóki się nie rozjarzył, a potem wykorzystał go do zapalenia świecy, do której z kolei przytknął laseczkę czerwonego wosku. Kiedy wosk do pieczęci kapał na zgięcie papieru, nagle uderzyła go myśl, że ma przecież w kieszeni pierścień z sygnetem. To tylko błyskotka, którą jubiler wykonał, aby dać pokaz swoich umiejętności, lepsze to jednak niż zwykła grudka wosku. Pierścień był nieco dłuższy od krzepnącej kałuży, jednak większa część odbiła się.

Po raz pierwszy miał okazję przyjrzeć się dobrze swemu nabytkowi. Ograniczony wielkimi półkolami biegnący lis spłoszył właśnie dwa ptaki, które poderwały się do lotu. To sprawiło, że się uśmiechnął. Szkoda doprawdy, że nie była to ręka, bardziej stosowna dla Legionu, ale może być. Z pewnością musi być zręczny niczym lis, aby dać sobie radę z Nynaeve i Elayne, a jeżeli nawet one są niespecjalnie lotne, cóż... Poza tym, dzięki medalionowi polubił lisy. Wykaligrafował na kopercie imię Nynaeve, a po namyśle dodał również Elayne. Już niebawem zapoznają się z jego treścią, jedna albo druga. Odwrócił się, trzymając zapieczętowany list w wyciągniętej dłoni, a potem wzdrygnął się, bo musnął kłykciami łono Tylin. Zatoczył się niemalże do tyłu, oparł o biurko, patrząc i starając nie zaczerwienić. Patrzył na jej twarz, tylko na twarz. Nie słyszał, jak do niego podeszła. Najlepiej zwyczajnie udawać, że się nic nie stało, aby nie powiększać dalej własnego i jej zmieszania. Prawdopodobnie w takiej sytuacji uzna go za niezgrabnego prostaka.

— Jest jeszcze coś, o czym powinnaś wiedzieć, Wasza Wysokość. — Między nimi nie zostało dość przestrzeni, aby podnieść list do góry. — Jaichim Carridin przyjmuje u siebie Sprzymierzeńców Ciemności, a ja nie mam zamiaru zajmować się ich aresztowaniem.

— Jesteś pewien? Oczywiście, że jesteś. Nikt nie sformułowałby takiego zarzutu, nie mając pewności. — Mars przeciął jej czoło, ale pokręciła głową i zmarszczka zniknęła. — Porozmawiajmy może o jakichś przyjemniejszych rzeczach.

Omal nie jęknął. To on informuje ją, że ambasador Białych Płaszczy na jej dworze jest Sprzymierzeńcem Ciemności, a ona tylko raz się krzywi?

— Tyś jest lord Mat Cauthon? — Kiedy wypowiadała jego tytuł, wyczuł daleką, niemalże niesłyszalną nutkę wątpliwości w głosie. Spojrzenie jej oczu teraz jeszcze bardziej niźli dotąd skojarzyło mu się ze wzrokiem orła. Królowej zapewne nie podobało się, że ktoś przychodzi do niej, udając, iż jest lordem.

— Tylko Mat Cauthon. — Coś podpowiedziało mu, że odkryłaby natychmiast kłamstwo. Poza tym pozwalał, by ludzie wierzyli, iż jest lordem, tylko na zasadzie fortelu, bez którego mógł się obejść. W Ebou Dar można było zostać wyzwanym na pojedynek właściwie w każdej chwili, niewielu jednak rzucało wyzwanie lordom, jeśli nie posiadali stosownej pozycji. I tak w ciągu ostatniego miesiąca rozbił wiele głów, pociął do krwi czterech mężczyzn i biegiem pokonał pół mili, aby uciec przed kobietą. Jednak pod wpływem spojrzenia Tylin zrobiło mu się nieswojo. A te kości wciąż grzechotały w jego głowie. Chciał już stąd pójść. — Gdybyś była tak łaskawa i powiedziała mi, gdzie mogę zostawić ten list...

— Dziedziczka Tronu i Nynaeve Sedai rzadko o tobie wspominają — powiedziała królowa — ale człowiek uczy się słyszeć to, o czym nikt nie mówi. — Ostrożnie wyciągnęła dłoń i dotknęła jego policzka; niepewny, co począć, lekko uniósł rękę. A może, kiedy gryzł pióro, rozmazał sobie na twarzy atrament? Kobiety lubiły czyścić różne rzeczy, włączywszy w to mężczyzn. Być może królowe zachowywały się podobnie. — Tym, czego ty nie mówisz, ale ja mimo to słyszę, jest fakt, że jesteś zupełnie niepohamowanym rozrabiaką, hazardzistą i że wiecznie uganiasz się za kobietami. — Spojrzała mu w oczy, na jotę nawet nie zmieniając wyrazu twarzy, jej głos nabrał zdecydowanych i chłodnych tonów, ale kiedy mówiła, musnęła palcem jego drugi policzek.: Mężczyźni, którzy nie dają się oswoić, są często najbardziej interesujący. Są najbardziej interesującymi partnerami do rozmowy. — Koniuszkiem palca obrysowała kontur jego ust. — Nie dający się okiełznać rozrabiaka, podróżujący w towarzystwie Aes Sedai, ta’veren, w którego obecności, jak mniemam, nieco się boją. Albo przynajmniej czują się odrobinę nieswojo. A tylko mocny mężczyzna jest w stanie zaniepokoić Aes Sedai. W jaki sposób zamierzasz odkształcić Wzór w Ebou Dar, “tylko” Macie Cauthonie? — Wsparła dłoń na jego karku; czuł, jak puls echem odbija się od jej palców.

Nie potrafił się powstrzymać i rozdziawił usta. Biurko za jego plecami zaskrzypiało, wspierając się o ścianę, kiedy próbował znowu się cofnąć. Jedyną droga ucieczki to odepchnąć ją albo wspiąć się po jej spódnicach. Kobiety nie zachowują się w taki sposób! Och, niektóre z tych dawnych wspomnień sugerowały, że jednak tak bywa, ale głównie były to wspomnienia wspomnień, że ta kobieta zrobiła to, a tamta tamto; rzeczami, które pamiętał, były w większej części bitwy, a one nie na wiele mu się mogły tutaj przydać. Uśmiechnęła się, leciutko wygięła wargi, co w najmniejszej mierze nie złagodziło drapieżnego błysku w oczach. Włosy powoli zaczynały mu się jeżyć na głowie.

Jej spojrzenie pobiegło do zwierciadła za plecami Mata, odwróciła się gwałtownie, zostawiając go w całkowitym oszołomieniu. Patrzył na jej plecy, gdy wędrowała w stronę drzwi.

— Muszę jakoś tak ułożyć sprawy, żeby móc znowu z tobą porozmawiać, Macie Cauthon. Ja... — Ucięła nagle, kiedy drzwi otworzyły się na całą szerokość, z pozoru zupełnie zaskoczona, jednak zrozumiał natychmiast, że musiała widzieć w lustrze, jak się uchylają.

Do wnętrza wszedł, leciutko kulejąc, ciemnowłosy młodzieniec o ostrym spojrzeniu, które przemknęło po postaci Mata, ledwie się na niej zatrzymując. Czarne włosy spływały mu na ramiona, miał na sobie jeden z tych kaftanów, które nie zostały przeznaczone do normalnego wdziewania, udrapowany na ramionach, z zielonego jedwabiu ze złotym łańcuchem zawieszonym na piersiach i złotymi panterami wyhaftowanymi na klapach.

— Matko — powiedział, kłaniając się Tylin i dotykając palcami warg.

— Beslan. — Zabrzmiało to bardzo ciepło. Potem pocałowała go w oba policzki oraz w powieki. Zdecydowany, lodowaty wręcz ton głosu, jakim zwracała się do Mata, równie dobrze mógł być własnością kogoś innego. — Poszło ci dobrze,jak widzę.

— Nie tak dobrze, jakbym sobie życzył. — Chłopiec westchnął. Pomimo ostrych oczu, cechowały go delikatne maniery i miękki głos. — Nevin drasnął moją nogę za drugim przejściem, potem musnął przy trzecim, tak że pchnąłem go w serce zamiast w rękę trzymającą miecz. Obraza nie była warta zabójstwa, a teraz będę musiał złożyć kondolencje wdowie. — Tego zdawał się żałować równie mocno jak śmierci owego Nevina.

Rozjaśnione oblicze Tylin wydawało się niezupełnie stosownym wizerunkiem matki, której syn oznajmił właśnie, że zabił człowieka.

— Tylko zadbaj o to, by ta wizyta była krótka. Niech mnie tną przez oczy, ale Davindra z pewnością okaże się jedną z tych wdów, które potrzebują pociechy, a potem albo będziesz się musiał z nią ożenić, albo pozabijać jej braci. — Z tonu jej głosu można było łatwo odczytać, że tę pierwszą możliwość ocenia jako znacznie gorszą, drugą zaś uważa za rodzaj zwykłej niedogodności. — To pan Mat Cauthon, mój synu. Jest ta’veren. Mam nadzieję, że się z nim zaprzyjaźnisz. Być może wybierzecie się we dwójkę na tańce w czasie Nocy Seovan.

Mat niemalże podskoczył. Ostatnią rzeczą, jakiej by chciał, to wybierać się dokądkolwiek z mężczyzną, który walczy w pojedynkach i którego matka miała ochotę pogłaskać Mata Cauthona po policzku.

— Nie bardzo interesują mnie bale — powiedział szybko. Ebou Dar zupełnie nieprzytomnie przepadało za świętami. Tutaj Najwyższa Chasaline należała już do zamierzchłej przeszłości, a w ciągu następnego tygodnia zanosiło się na dalszych pięć, przy czym dwa miały trwać całą noc, a nie tylko zwyczajnie przez wieczór. — Ja zazwyczaj tańczę w tawernach. To jest bardziej nieokrzesana forma tańców, obawiam się. Najpewniej nie spodobałyby ci się.

— Uwielbiam najbardziej nieokrzesane tawerny — oznajmił z uśmiechem Beslan tym swoim miękkim głosem. — Bale są dla starszych oraz ich ślicznotek.

Potem wszystko zaczęło przypominać zjazd ze zbocza na popękanej desce. Zanim Mat pojął, co się dzieje, Tylin więziła go już w zaszytym worku. On i Beslan razem pójdą na uroczystości świąteczne. Na wszystkie uroczystości świąteczne. Beslan nazywał to polowaniem, a kiedy Mat, nie zastanawiając się, użył terminu “polowanie na dziewczyny” — w życiu by nie przypuszczał, że coś takiego wymknie mu się w obecności czyjejś matki — chłopak zaśmiał się i powiedział:

— Na dziewczyny lub na walkę, na pełne usta lub błysk ostrza. Którykolwiek taniec tańczysz w danej chwili, ten jest najbardziej zabawny. Zgodzisz się ze mną, co Mat? — Tylin uśmiechnęła się z czułością do syna.

Mat także zdobył się na słaby śmiech. Ten Beslan był zupełnie szalony, zupełnie jak jego matka.

17

Triumf logiki

Mat wymknął się z pałacu dopiero wtedy, gdy Tylin w końcu pozwoliła mu odejść, a gdyby osądził, że na cokolwiek mu się to przyda, popędziłby co sił w nogach. Skórę między łopatkami pokrywała mu gęsia skórka; był rozbity do tego stopnia, że zupełnie zapomniał o kościach tańczących w głowie. Najgorszy moment — albo co najmniej równie zły jak jeszcze jakiś tuzin innych — nastąpił, kiedy Beslan zaczął dogadywać matce, mówiąc, że powinna zrobić się na piękność z okazji balu, a Tylin ze śmiechem stwierdziła zupełnie otwarcie, że królowa nie ma czasu na młodych chłopców, patrząc na Mata tymi swoimi orlimi oczyma. Teraz już wiedział, dlaczego króliki biegają tak szybko. Przeszedł przez Plac Mol Hara, praktycznie nie widząc niczego dookoła. Nawet gdyby Nynaeve i Elayne dokazywały z Jaichimem Carridinem i Elaidą w fontannie pod posągiem jakiejś dawno nieżyjącej królowej, pomnikiem wysokości dwu piędzi i spoglądającym w kierunku morza, on przeszedłby obok, nie poświęciwszy im nawet jednego spojrzenia.

Wspólna sala “Wędrownej Kobiety” była ciemna i względnie chłodna przy całym tym upale panującym na zewnątrz. Z ulgą pozbył się kapelusza. W powietrzu unosiła się cienka chmura fajkowego dymu, ale rzeźbione w arabeski okiennice, skrywające szerokie, sklepione łukami okna, wpuszczały do wnętrza dosyć światła. Z okazji Nocy Swovan ponad oknami wisiały zwiędłe gałęzie sosny. W jednym rogu dwie kobiety z fletami oraz mężczyzna z małym bębenkiem między kolanami wygrywali przenikliwą, pulsującą muzykę, którą Mat zdążył już polubić. Nawet o tej porze dnia w środku przebywało paru klientów, kupcy z innych krajów w raczej skromnych wełnach oraz garstka mieszkańców Ebou Dar, w większości w kamizelach rozmaitych gildii. Żadnych czeladników ani podróżnych raczej nie można było tu uświadczyć; położona tak blisko pałacu “Wędrowna Kobieta” nie zaliczała się do lokali, gdzie można coś tanio zjeść lub wypić, a tym bardziej przenocować.

Grzechot kości na blacie stołu w kącie zabrzmiał jak echo uczucia, które go nie opuszczało od jakiegoś już czasu, ale odwrócił się i poszedł w drugą stronę, gdzie trzej jego ludzie siedzieli na ławach wokół innego stołu. Corevin, potężnie umięśniony Cairhienianin z nosem tak wydatnym, że w porównaniu jego oczy wydawały się jeszcze mniejsze, niźli były w rzeczywistości, siedział obnażony do pasa, trzymając wytatuowane ręce wysoko w górze, podczas gdy Vanin owijał pasy bandaża wokół jego brzucha. Vanin był trzy razy tak masywny jak Corevin, a mimo to przypominał łysiejący worek łoju ciśnięty niedbale na ławę. Na podstawie wyglądu jego kaftana można było domniemywać, że sypiał w nim od tygodnia; zresztą zawsze tak wyglądał, nawet godzinę po tym, jak służąca mu go wyprasowała. Niektórzy z kupców niespokojnie spoglądali na tę trójkę, ale nie tutejsi; ci widywali już takich samych albo i gorszych zabijaków. Najczęściej gorszych.

Harnan, dowódca oddziału Tairenian o zapadniętych policzkach, z prymitywnym tatuażem przedstawiającym jastrzębia, wymyślał właśnie Corevinowi:

— Nie dbaj o to, co mówi cholerny sprzedawca ryb, ty ropuszy pomiocie kozła, po prostu użyj swojej przeklętej pałki i nie przyjmuj żadnych cholernych wyzwań tylko dlatego, że... — Urwał, kiedy zobaczył Mata, i natychmiast przybrał `taki wyraz twarzy, jakby wcale nie mówił tego, co przed chwilą padło z jego ust. Wyglądał teraz tak, jakby rozbolał go ząb.

Gdyby Mat zapytał, okazałoby się z pewnością, że Corevin poślizgnął się i nadział na swój własny sztylet, albo inne tego rodzaju głupstwa, Mat zaś musiałby udawać, że wierzy. A więc po prostu oparł pięści na blacie stołu, jakby nic nadzwyczajnego się nie stało. Prawdę mówiąc, właściwie tak było. Vanin był jedynym człowiekiem, który dotąd nie miał na sobie co najmniej tuzina draśnięć; z jakiegoś powodu mężczyźni szukający kłopotów obchodzili go równie szerokim hakiem jak Naleseana. Jedyna różnica między nimi polegała na tym, że Vaninowi ten stan rzeczy wydawał się najzupełniej odpowiadać.

— Czy Thom i Juilin pokazali się już?

Vanin nie uniósł głowy znad bandaży.

— Nie widziałem ani skóry, ani włosów, ani nawet czubka ich paznokcia. Natomiast Nalesean pokazał się na chwilę. — Od Vanina nie można było oczekiwać tego absurdalnego “mój panie”. Zupełnie nie krył się ze swoją antypatią do szlachetnie urodzonych. Z nieszczęsnym wyjątkiem Elayne. — Zostawił w swojej izbie okutą żelazem szkatułkę i poszedł, mamrocząc coś o świecidełkach. — Miał taką minę, jakby chciał splunąć przez szparę w zębach, potem jednak spojrzał na którąś ze służących i zrezygnował z tego zamiaru. Pani Anan stanowiła prawdziwy postrach tych, którzy pluli na jej podłogi albo rzucali kości, czy choćby wystukiwali fajkę. — Chłopak jest za to w stajni — ciągnął dalej, zanim Mat zdążył zapytać — ze swoją książką i jedną z córek karczmarki. Druga dziewczyna spuściła mu lanie za to, że ją podszczypywał. — Skończył ostatni węzeł, a potem obrzucił Mata oskarżycielskim spojrzeniem, jakby to była do pewnego stopnia jego wina.

— Biedny malec — mruknął Corevin, okręcając się, by sprawdzić, czy bandaże dobrze przylegają. Na jednym ramieniu miał wytatuowanego niedźwiedzia i pumę, na drugim zaś kobietę. Kobieta najwyraźniej nie miała na sobie nic prócz włosów. — Cały zalał się łzami. Ale potem się rozpromienił, kiedy Leral pozwoliła mu potrzymać się za rękę. — Wszyscy mężczyźni opiekowali się Olverem niczym gromadka wujów, chociaż z pewnością żadna normalna matka nie dopuściłaby swego syna do takich osobników.

— Przeżyje — sucho oznajmił Mat. Chłopak przypuszczalnie nabierał nawyków podpatrzonych u “wujów”. Następnym razem każą mu zrobić tatuaż. Przynajmniej jednak nie wymknął się, żeby pobiegać z uliczną dzieciarnią; to sprawiało mu chyba równie dużo przyjemności jak nękanie dorosłych kobiet. — Harman, zaczekaj tutaj, a gdybyś zobaczył Thoma albo Juilina, weź ich na smycz. Vanin, chciałbym żebyś się dowiedział ile tylko można na temat Pałacu Chelsaine, niedaleko Bramy Trzech Wież. — Zawahał się i rozejrzał po sali. Służące wchodziły i wychodziły z kuchni, przynosząc jedzenie oraz, znacznie częściej, napitki. Większość klientów zdawała się całkowicie zaabsorbowana swoimi srebrnymi kubkami, chociaż dwie kobiety w kamizelach gildii tkaczy kłóciły się cicho ze sobą, nie zwracając uwagi na dzban z winem i pochylając ponad blatem stołu. Niektórzy z kupców na pozór targowali się, wymachując rękoma i maczając palce w swoich kubkach, by winem pisać cyfry na stole. Muzyka zapewne dostatecznie zagłuszała jego słowa, by ktoś mógł coś podsłuchać, ale na wszelki wypadek i tak zniżył głos.

Wieści o tym, że na wezwanie Carridina do jego pałacu przybywają Sprzymierzeńcy Ciemności, sprawiły, że na oblicze Vanina wypełzł ponury grymas, jakby naprawdę teraz zamierzał splunąć, nie zważając na reakcję, jaką to mogło wywołać. Harnan burknął coś o brudnych Białych Płaszczach, Corevin zaś zaproponował, by zadenuncjować Carridina Gwardii Obywatelskiej. Pozostała dwójka posłała mu tak pełne niesmaku spojrzenie, że natychmiast schował twarz w kuflu ale. Był jednym z niewielu ludzi, jakich Mat znał, którzy w tym upale potrafili pijać tutejsze ale. Albo w ogóle je pijać, jeśli już o tym mowa.

— Bądź ostrożny — przestrzegł go Mat, kiedy Vanin wstawał od stołu. Co wcale nie znaczyło, by naprawdę się o niego bał. Vanin potrafił poruszać się zaskakująco zwinnie jak na tak grubego człowieka. Był najlepszym koniokradem w co najmniej dwóch krainach, nawet obok Strażnika pewnie przeszedłby nie zauważony, niemniej jednak... — To paskudna zgraja. Białe Płaszcze czy Sprzymierzeńcy Ciemności, i jedni, i drudzy. — Mężczyzna wydał z siebie nieartykułowany dźwięk i machnął na Corevina, aby ten włożył koszulę i kaftan, a potem ruszył za nim.

— Mój panie? — zapytał Harman, kiedy tamci wyszli. — Mój panie, słyszałem, że wczoraj w Rahad pojawiła się mgła.

Prawie już odwrócony, Mat zamarł. Harman wyglądał na przejętego, a przecież nigdy niczym szczególnie się nie przejmował.

— Co masz na myśli, mówiąc “mgła”? — Nawet gęsta jak owsianka mgła nie utrzymałaby się w tym upale przez mgnienie oka.

Dowódca oddziału wzruszył niespokojnie ramionami i wlepił wzrok w swój kufel.

— Mgła. Słyszałem, że kryły się w niej... jakieś... istoty. — Spojrzał na Mata. — Słyszałem też, że ludzie zwyczajnie znikali. I że niektórych odnaleziono zjedzonych, przynajmniej po części.

Matowi udało się jakoś opanować przeszywający go dreszcz.

— Mgła już zniknęła, nieprawdaż? Ciebie w niej nie było. Ty przejmuj się tymi miejscami, do których chadzasz. To wszystko co możesz zrobić. — Harnan z powątpiewaniem zmarszczył brwi, ale to była najczystsza prawda. Te bańki zła — tak właśnie mówił o nich Rand, tak je nazywała Moiraine — wybuchały tam, gdzie chciały i kiedy chciały, a poza tym wydawały się czymś, na co nawet Rand nie potrafił wiele poradzić. Z przejmowania się nimi wynikało tyleż dobrego, co z zastanawiania się, czy przypadkiem nazajutrz nie spadnie ci cegła na głowę. Zwłaszcza wtedy, gdy postanowiłeś nie wychodzić z domu.

Jednakże było coś, czym należało się przejmować. Nalesean zostawił ich wygraną w izbie na górze. Przeklęci szlachcice dosłownie rzucali złotem. Zostawiwszy Harnana badawczo wpatrzonego w swój kufel, Mat ruszył ku pozbawionym poręczy schodom w tyle sali, jednak zanim do nich dotarł, jedna ze służących zagrodziła mu drogę.

Caira była szczupłą dziewczyną, obdarzoną pełnymi ustami i siwymi niczym dym oczyma.

— Szukał cię jakiś człowiek, mój panie — oznajmiła, wykręcając fałdy spódnicy to w jedną, to w drugą stronę, i spoglądając na niego spod długich rzęs. Również jej głos przywodził na myśl leniwy, siwy dym. — Powiedział, że jest Iluminatorem, ale według mnie wyglądał raczej nędznie. Zamówił posiłek, a potem wyszedł, kiedy Pani Anan nie chciała mu go podać. Chciał, żebyś to ty zapłacił.

— Następnym razem, gołąbeczko, podaj ten posiłek — pouczył ją, wsuwając srebrną markę w wydatny dekolt jej sukni. — Porozmawiam z Panią Anan. — Naprawdę poszukiwał Iluminatora, prawdziwego Iluminatora, nie jakiegoś oszusta sprzedającego fajerwerki pełne trocin, ale teraz nie miało to większego znaczenia. Nie w sytuacji, kiedy złoto leżało sobie bez niczyjej opieki. I jeszcze te mgły w Rahad, i Sprzymierzeńcy Ciemności, i Aes Sedai, i przeklęta Tylin pozwalająca sobie na rozluźnienie zmysłów, i...

Caira zachichotała i przeciągnęła się niczym pogłaskany kot.

— Czy chcesz może, bym przyniosła ci dzban do pokoju, mój panie? Albo coś innego? — Uśmiechnęła się zapraszająco, z nadzieją.

— Może później — odparł, poklepując ją czubkami palców po nosie. Zachichotała znowu; bezustannie chichotała. Z pewnością miałaby ochotę skrócić swoje spódnice tak, żeby ukazywały co najmniej połowę uda, albo przynajmniej przyciąć je znacznie wyżej niźli pozwalała Pani Anan, jednak karczmarka pilnowała swoich dziewcząt równie mocno jak córek. Prawie. — Może później.

Wbiegł truchtem po szerokich, kamiennych schodach i prawie natychmiast wyzbył się myśli o Cairze. Co zrobić z Olverem? Pewnego dnia chłopak wpakuje się w nieliche kłopoty, jeżeli sądzi, że może w ten sposób traktować kobiety. Będzie musiał trzymać go z dala od Harnana i innych, przynajmniej na tyle, ile to możliwe. Wywierali zły wpływ na chłopca. Jakby i bez tego było mało kłopotów. Musiał wywieźć Nynaeve i Elayne z Ebou Dar, zanim przytrafi im się coś złego.

Jego izba znajdowała się od frontu, okna więc wychodziły na plac, i kiedy już sięgał do klamki, podłoga korytarza za jego plecami zaskrzypiała. W setce innych gospód nie zwróciłby na to żadnej uwagi, jednak podłogi w “Wędrownej Kobiecie” nie skrzypiały.

Spojrzał za siebie — i odwrócił się gwałtownie, w samą porę, by wypuścić kapelusz z rąk i chwycić opadającą nań pałkę lewą dłonią, zamiast przyjąć jej cios na czaszkę. Siła uderzenia sprawiła, że zupełnie stracił czucie w ręku, ale dalej ściskał kurczowo pałkę, a tymczasem grube paluchy drugiej dłoni tamtego szukały jego gardła; popchnął go na drzwi do pokoju. Z głuchym łomotem uderzył w nie głową. Przed oczyma zawirowały mu srebrzyste gwiazdy, zamazując widok spoconej twarzy napastnika. Tak naprawdę potrafił dojrzeć jedynie wielki nochal i żółte zęby, a nawet ten widok skrywała mgła. Nagle zdał sobie sprawę, że za chwilę może stracić przytomność — te palce odcinały nie tylko dostęp powietrza do płuc, lecz równie skutecznie tamowały dopływ krwi do mózgu. Wolną dłonią sięgnął pod kaftan, ale tylko przebierał wśród rękojeści swoich noży, jakby jego palce nie potrafiły sobie przypomnieć, do czego właściwie służą. Tamten uwolnił już pałkę. Mat widział unoszącą się broń, czuł namacalnie niemalże, jak się unosi, aby zmiażdżyć mu czaszkę. Skupiwszy resztki świadomości, wyszarpnął nóż z pochwy i pchnął.

Napastnik wydał wysoki, piskliwy odgłos, Mat zaś poczuł niewyraźnie, niejako z oddali, jak pałka uderza w jego ramię, odskakuje i upada na podłogę, ale nawet wtedy mężczyzna nie puścił jego gardła. Zataczając się, odepchnął go, jedną ręką uwalniając zaciśnięte palce, drugą zaś rytmicznie dźgając nożem.

Nagle napastnik upadł, ześlizgując się z zatopionej w swoim ciele klingi Mata. Nóż wkrótce poleciał za nim na podłogę. Mat również nie ustał na nogach. Desperacko wciągając oddech, słodkie powietrze, oparł się o coś, o futrynę drzwi, a potem z wysiłkiem powstał. Z podłogi patrzyły na niego oczy mężczyzny, które nie miały już nigdy niczego nie zobaczyć. Miał sumiaste, murandiańskie wąsy, jego potężnie zbudowane ciało było odziane w ciemnoniebieski kaftan, stosowny raczej dla drobnego kupca albo właściciela nieźle prosperującego sklepu. Nie wyglądał na złodzieja.

Nagle zdał sobie sprawę, że podczas walki wpadli przez otwarte drzwi do izby. Była znacznie mniejsza niźli pomieszczenie zajmowane przez Mata, pozbawiona okien; dwie oliwne lampki na małych stoliczkach przy wąskim łóżku rozsiewały wokół siebie mętne światło. Znad wielkiej, otwartej skrzyni uniósł się wymizerowany mężczyzna z jasną czupryną; w całkowitym zdumieniu patrzył teraz na ciało. Skrzynia zajmowała większość wolnej przestrzeni w izbie.

Mat otworzył już usta, chcąc przeprosić za wtargnięcie w tak bezceremonialny sposób, kiedy mizerny człeczyna chwycił długi sztylet wiszący u pasa, potem porwał pałkę leżącą na łóżku i skoczył przez skrzynię w jego stronę. Mat, przytrzymując się niepewnie framugi, rzucił w niego nożem, ale rękojeść dopiero wtedy opuściła jego dłoń, kiedy sięgał pod kaftan po następne ostrze. Pierwsze jednakże trafiło dokładnie w gardło tamtego i Mat omal znowu nie upadł, tym razem osłabiony przepełniającą go ulgą; drugi złodziej zaś zgiął się w pół i chwycił za gardło. Kiedy spomiędzy palców popłynęła krew, zwalił się na plecy wprost do otwartej skrzyni.

— Dobrze jest mieć szczęście — wychrypiał Mat.

Chwiejnie podszedł do tamtego, odzyskał swój nóż, wytarł ostrze do czysta o szary kaftan. Był to dużo lepszy kaftan niźli okrywający tamtego drugiego; z wełny wprawdzie, jednakże bardziej elegancko skrojony. Pomniejszy lord nie powstydziłby się takiego włożyć. Andoranin, sądząc po kołnierzu. Opadł na łóżko i przyjrzał się spod zmarszczonego czoła mężczyźnie rozciągniętemu w skrzyni. Posłyszał jakiś odgłos, uniósł wzrok.

Jego ordynans stał w drzwiach, próbując bezskutecznie schować za plecami wielką, czarną, żelazną patelnię. Nerim woził ze sobą cały zestaw naczyń kuchennych oraz wszystkie inne rzeczy, jakich jego pan mógł potrzebować w drodze; wszystko to trzymał w małej izdebce, którą dzielił z Olverem, tuż przy pokoju Mata. Był niski nawet jak na Cairhienianina, a przy tym chudy jak szczapa.

— Obawiam się, że mój pan znowu ma krew na kaftanie — wymamrotał melancholijnym tonem. Dzień, w którym w jego głosie zabrzmią inne nuty, będzie jednocześnie dniem, kiedy słońce wzejdzie na zachodzie. — Naprawdę zależałoby mi, aby mój pan bardziej uważnie obchodził się ze swoimi rzeczami. Tak trudno jest usunąć krew, żeby nie zostały żadne plamy, a robactwo naprawdę nie potrzebuje zachęty, żeby zacząć wygryzać dziury. Nigdy i nigdzie nie widziałem tylu owadów co w tym miejscu, mój panie. — Nie zająknął się nawet na temat ciał dwóch mężczyzn ani też tego, co zamierzał zrobić z patelnią.

Krzyki zwróciły również uwagę innych; “Wędrowna Kobieta” nie była takim rodzajem gospody, w której krzyki przechodziły nie zauważone. W korytarzu rozległ się tupot kroków, a Pani Anan zdecydowanym ruchem odepchnęła Nerima z drogi i uniosła suknie, aby przestąpić ponad zwłokami leżący mi na podłodze. Tuż za nią szedł jej mąż, mężczyzna o kwadratowej twarzy i siwych włosach; w lewym uchu miał kolczyk Starożytnej i Szacownej Ligi Sieci. Dwa białe kamienie w dolnym kółku oznaczały, że posiada jeszcze inne łodzie oprócz tej, której był kapitanem. Jasfer Anan stanowił jeden z powodów, dla których Mat nie uśmiechał się tak często, jak miałby ochotę, do jednej z córek Pani Anan. Miał za pasem zwykły nóż kuchenny, a oprócz niego trzymał w ręku długą, wygiętą klingę; spod błękitno-zielonej kamizeli wyzierały mięśnie i klatka piersiowa pokryta krzyżującymi się bliznami. Jednak on był żywy, natomiast większość z tych, którzy pozostawili te blizny, od dawna już gryzła ziemię.

Drugim powodem ostrożności zachowywanej przez Mata była sama Setalle Anan. Mat nigdy przedtem nie zrezygnował z dziewczyny z powodu jej matki, nawet jeśli ta matka była właścicielką gospody, w której nocował, jednak Pani Anan potrafiła zaprowadzić porządek. Wielkie, złote kręgi w jej uszach kołysały się, kiedy bez mrugnięcia powieką oglądała ciała dwóch zabitych. Była piękna, mimo śladów siwizny we włosach, a jej małżeński nóż spoczywał na krągłościach, które w normalnych okolicznościach przyciągałyby jego oczy tak jak płomień przyciąga ćmy, jednak patrzenie na nią w taki sposób byłoby niczym patrzenie na... Nie, nie na własną matkę. Być może na Aes Sedai — chociaż robił to, rzecz jasna — albo na Królową Tylin, niech Światłość pomoże mu w tej sprawie. Po prostu potrafiła wymóc szacunek dla siebie. Najzwyczajniej trudno było pomyśleć choćby o zrobieniu czegoś, co mogłoby obrazić Setalle Anan.

— Jeden z nich skoczył na mnie w korytarzu. — Mat lekko kopnął skrzynię; wydała głuchy odgłos, mimo znajdującego się wewnątrz ciała. — Jest pusta, jeżeli nie liczyć nieboszczyka. Sądzę, że mieli zamiar wypełnić ją tym, co uda im się ukraść. — Złotem, być może? Mało prawdopodobne, by już zdołali się o nim dowiedzieć, wygrane zostało przed zaledwie kilkoma godzinami, jednak z pewnością zapyta Panią Anan o bardziej bezpieczne miejsce, w którym można by je schować.

Pokiwała spokojnie głową, patrząc na niego pogodnie migdałowymi oczyma. Mężczyźni tnący się nożami w jej gospodzie nie wzbudzali w niej gniewu.

— Uparli się, że wniosą ją sami na górę. Ich towary, tak twierdzili. Wynajęli izbę tuż przed twoim powrotem. Na kilka godzin, tak mówili, aby się przespać przed drogą do Nor Chasen. — Była to maleńka wioska na wschodnim wybrzeżu, jednak najpewniej nie powiedzieli prawdy. Przynajmniej to sugerował jej ton. Popatrzyła na ciała spod zmarszczonych brwi, jakby żałowała, że nie może paroma potrząśnięciami przywrócić ich do życia, by odpowiedzieli na jej pytania. — Niemniej jednak wybrzydzali w kwestii pokoju. Ten jasnowłosy był szefem. Najpierw odrzucił pierwsze trzy, jakie im zaproponowano, potem zgodził się na ten, mimo iż jest przeznaczony dla samotnego sługi. Przypuszczam, że chciał zaoszczędzić.

— Nawet złodziej potrafi być skąpy — nieobecnym głosem powiedział Mat. To wszystko mogło przecież uruchomić kości w jego głowie — głowie, która teraz z pewnością byłaby ze szczętem rozłupana, gdyby tamten człowiek nie wszedł na tę jedyną w całej gospodzie deskę, która skrzypiała — a jednak te przeklęte rzeczy wciąż się toczyły. Nie podobało mu się to.

— Sądzisz więc, że to był przypadek, mój panie?

— Cóż innego?

Na to nie znalazła odpowiedzi, jednak znowu zmarszczyła czoło i spojrzała na zwłoki. Być może nie była tak optymistycznie nastawiona wobec świata, jak pierwotnie osądził. Mimo wszystko nie była rodowitą mieszkanką Ebou Dar.

— Ostatnimi czasy do miasta przybywa zbyt wielu łotrów — oznajmił Jasfer głębokim głosem; nawet wtedy, gdy mówił całkiem normalnie, sprawiał wrażenie, jakby wydawał komendy na rybackim kutrze. — Być może powinnaś się zastanowić nad wynajęciem strażników. — Słysząc to, Pani Anan tylko uniosła jedną brew, a mimo to on obronnym gestem uniósł ręce. — Wybacz mi, moja żono. Mówiłem bezmyślnie. — Kobiety w Ebou Dar znane były z tego, że w ostry sposób wyrażały swoje niezadowolenie z męża. Było całkiem prawdopodobne, że kilka z blizn na piersi Jasfera stanowiło jej dzieło. Małżeński nóż miewał rozliczne zastosowania.

Dziękując Światłości, że nie jest żonaty z mieszkanką Ebou Dar, Mat schował nóż tam, gdzie trzymał pozostałe. Dzięki Światłości, że w ogóle nie był żonaty. Jego palce musnęły jakiś papier.

Pani Anan nie miała jednak zamiaru puścić tego mężowi płazem.

— Coś ci się to często ostatnio zdarza — powiedziała, muskając palcami nóż między swymi piersiami. — Wiele kobiet nie przeszłoby nad tym do porządku dziennego. Elynde cały czas mi powtarza, że nie jestem dosyć twarda, kiedy tobie wymykają się niestosowne rzeczy. Powinnam dać dobry przykład swoim córkom. — Uśmiechnęła się kwaśno. — Możesz się uważać za ukaranego. Powstrzymam się za to i nie będę cię pouczała, kto, jaką i na czyjej łodzi powinien ciągnąć sieć.

— Jesteś doprawdy zbyt dla mnie uprzejma, moja żono — odparł sucho. W Ebou Dar nie było gildii karczmarzy, jednak wszystkie gospody w mieście znajdowały się w rękach kobiet; dla mieszkańców Ebou Dar najgorszym z możliwych omenów było wejść do gospody prowadzonej przez mężczyznę albo wsiąść na łódź, na której kapitanem była kobieta. W gildii rybaków nie było ani jednej kobiety.

Mat wyciągnął papier z kaftana. Był śnieżnobiały, drogi i sztywny, zwinięty ciasno. Te kilka linijek, które go wypełniały, było wypisanych drukowanymi literami; tak mógłby pisać Olver. Albo dorosły, który nie chciał zdradzić swojego charakteru pisma.

ELAYNE I NYNAEVE POSUWAJĄ SIĘ ZA DALEKO. PRZYPOMNIJ IM, ŻE WCIĄŻ GROZI IM NIEBEZPIECZEŃSTWO ZE STRONY WIEŻY. OSTRZEŻ JE, ŻE MAJĄ BYĆ OSTROŻNE, BO W PRZECIWNYM RAZIE NIEWYKLUCZONE, ŻE BĘDĄ MUSIAŁY UKLĘKNĄĆ I BŁAGAĆ ELAIDĘ O WYBACZENIE.

I to wszystko, żadnego podpisu. Wciąż w niebezpieczeństwie? To sugerowało, że nie jest to żadna nowość, i jakoś też nie wskazywało, by mogły zostać porwane przez buntowniczki. Nie, to było niewłaściwe pytanie. Kto podrzucił mu tę notatkę? Najwyraźniej ktoś, kto uważał, że nie może zwyczajnie mu jej wręczyć. Kto miał taką sposobność od czasu, kiedy dzisiejszego ranka wdział kaftan? Wtedy jej jeszcze tam nie było, z całą pewnością. Ktoś, kto podszedł na tyle blisko. Ktoś:.. Zupełnie bezwiednie zaczął pogwizdywać zwrotkę “Ona mgłą zasnuwa me oczy i zwodzi umysł”. W tych okolicach piosenka miała inne słowa; tytuł również: Do góry nogami i cały czas dookoła. Tylko Teslyn i Joline mogły tego dokonać, ale to przecież było zupełnie niemożliwe.

— Złe wieści, mój panie? — zapytała Pani Anan.

Mat wepchnął liścik do kieszeni kaftana.

— Czy jakikolwiek mężczyzna kiedykolwiek zrozumie kobietę? Nie mam na myśli tylko Aes Sedai. Wszystkie kobiety.

Jasfer ryknął śmiechem, a kiedy żona spojrzała na niego znacząco, tylko roześmiał się jeszcze głośniej. Z kolei spojrzenie, jakim obrzuciła Mata, mogło śmiało konkurować ze wzrokiem Aes Sedai, jeśli szło o doskonały chłód.

— Mężczyznom mogłoby się to udać bez najmniejszego trudu, mój panie, gdyby tylko zechcieli patrzeć i słuchać uważniej. Kobiety mają przed sobą znacznie trudniejsze zadanie. My musimy się starać zrozumieć mężczyzn. — Jasfer aż chwycił się framugi drzwi, by ustać na nogach; po jego smagłej twarzy płynęły niepohamowane strumienie łez. Obrzuciła go kosym spojrzeniem, przekrzywiła głowę, po czym odwróciła się, uosobienie chłodnego spokoju, i uderzyła pod żebra pięścią tak mocno, że ugięły się pod nim kolana. Jego śmiech bez chwili przerwy przeszedł w rzężenie. — Jest takie powiedzenie w Ebou Dar, mój panie — przez ramię zwróciła się do Mata. — Mężczyzna to labirynt jeżyn pogrążony w ciemnościach, w którym nawet on sam nie zna drogi.

Mat parsknął. Rzeczywiście bardzo mu pomogła. Cóż, Teslyn albo Joline, a może ktoś jeszcze inny — to musiał być ktoś inny, gdyby tylko potrafił wymyślić, kto — Biała Wieża znajdowała się daleko. Jaichim Carridin był na miejscu. Zmarszczył brwi i spojrzał na dwa ciała. A oprócz Carridina setki innych łajdaków. Musi dopilnować, żeby te kobiety bezpiecznie opuściły Ebou Dar. Kłopot polegał na tym, że nie miał zielonego pojęcia, jak ma tego dokonać. Pragnął, by chociaż te przeklęte kości zatrzymały się wreszcie i żeby z tym przynajmniej mieć już spokój.

Apartamenty, które Joline dzieliła z Teslyn, były przestronne; każda z nich otrzymała własną sypialnię, dodatkowo jedno pomieszczenie dla pokojówek i jeszcze jedno, które znakomicie mogłoby służyć Blaericowi i Fenowi, gdyby zechciały trzymać swoich Strażników blisko. Ta kobieta w każdym mężczyźnie widziała potencjalnego wściekłego wilka i nie było sposobu, by jej cokolwiek wyperswadować, jeśli już wbiła sobie coś do głowy. Równie nieugięta jak Elaida, wdeptywała w ziemię wszystko i wszystkich, którzy stanęli jej na drodze. Oficjalnie siostry były sobie równe, mało która jednakże mogła na niej wymóc cokolwiek, jeżeli już w punkcie wyjścia nie posiadała zdecydowanej przewagi. Właśnie zasiadła przy biurku, kiedy Joline weszła do środka; jej pióro poruszało się po papierze z nieprzyjemnym zgrzytem. Zawsze bardzo oszczędnie gospodarowała atramentem.

Joline minęła ją bez jednego słowa i wyszła na balkon, podobny do podłużnej klatki z pomalowanego na biało żelaza. Jego ornamentyka była tak gęsta, że ludzie pracujący w ogrodzie trzy piętra niżej mieliby naprawdę poważne kłopoty, gdyby próbowali stwierdzić, czy w jego wnętrzu ktoś jest. W tej okolicy kwiaty zazwyczaj trzymały się nieźle w upale, ich dzikie barwy rozsiewały swój blask po pałacowych wnętrzach, jednak tutaj na dole nic nie kwitło. Ogrodnicy wędrowali po żwirowanych ścieżkach z wiadrami pełnymi wody, jednak wśród liści przeważały żółcie i brązy. Na torturach nie przyznałaby się do tego, ale ten upał budził w niej niepokój. Dotyk Czarnego zaznaczał się w świecie, a ich jedyną nadzieję stanowił chłopiec, który gdzieś tam sobie po nim wędrował.

— Chleb i woda? — zapytała znienacka Teslyn. — Odesłać młodego Cauthona do Wieży? Jeżeli mają nastąpić jakieś zmiany w dotychczasowych planach, to prosiłabym cię, abyś mnie informowała, zanim powiesz innym.

Joline poczuła leciutkie pieczenie policzków.

— Merilille należało usadzić. Usłyszałam od niej niejedno kazanie, kiedy byłam nowicjuszką. — Podobnie zresztą jak z ust Teslyn, równie surowej nauczycielki, która trzymała swoje klasy żelazną ręką. Już sposób, w jaki mówiła, przywodził na myśl napomnienie, wyraźne ostrzeżenie, aby nie występować przeciwko niej, nieważne, czy było się zależnym, czy piastowało się równorzędną pozycję. Merilille jednakże zajmowała nieco gorsze miejsce. — Zazwyczaj stawiała nas przed frontem klasy, a potem bezlitośnie wydobywała z nas pożądane odpowiedzi, póki nie zaczęłyśmy płakać ze złości na oczach wszystkich. Udawała, że nam współczuje, być może zresztą naprawdę tak było, im bardziej jednak głaskała nas i prosiła, byśmy nie płakały, tym było gorzej. — Urwała nagle. Nie miała zamiaru mówić tego wszystkiego. To z winy Teslyn, która zawsze patrzyła na nią w taki sposób, jakby zamierzała zaraz ją zganić za jakąś plamę na sukni. Ale przecież powinna zrozumieć; Merilille była też jej nauczycielką.

— Pamiętasz o tym do dzisiaj? — W głosie Teslyn odbiło się niekłamane zdumienie. — Siostry, które nas uczyły, wypełniały tylko swój obowiązek. Czasami naprawdę podejrzewam, że to, co Elaida powiedziała o tobie, rzeczywiście może być prawdą. — Denerwujące skrobanie pióra rozbrzmiało znowu.

— To... po prostu przyszło mi na myśl, kiedy Merilille zaczęła się zachowywać tak, jakby rzeczywiście była ambasadorem. — A nie tylko buntowniczką. Joline zmarszczyła brwi i spojrzała na ogród. Gardziła każdą z tych kobiet, które spowodowały rozłam w Białej Wieży i to oficjalnie, na oczach całego świata. Gardziła nimi i wszystkimi, które im sprzyjały. Ale Elaida również popełniała błędy i to błędy straszliwe. Siostry, które przystały do buntu, mogły w obecnej chwili, przy odrobinie starań, ponownie się pojednać. — Co ona mówiła na mój temat? Teslyn? — Skrobanie pióra nie ucichło nawet na moment; jakby ktoś paznokciem drapał po tablicy. Joline wróciła do pomieszczenia. — Co powiedziała Elaida?

Teslyn przykryła pisany list kolejną kartką papieru, albo po to, by osuszyć atrament, albo po to, by ukryć jego treść przed Joline, niemniej jednak nie odpowiedziała od razu. Spojrzała na nią chmurnym wzrokiem — być może zresztą ten przykry grymas nie był wcale zamierzony; czasami w jej przypadku trudno było stwierdzić cokolwiek z całą pewnością — i w końcu westchnęła.

— Proszę bardzo, skoro koniecznie chcesz wiedzieć. Powiedziała, że wciąż jeszcze jesteś dzieckiem.

— Dzieckiem? — Wyraźny wstrząs, jaki odmalował się na obliczu Joline, nie wywarł najmniejszego wrażenia na tamtej.

— Niektóre — spokojnie mówiła dalej Teslyn — doprawdy niewiele się zmieniają od czasu, kiedy przywdzieją biel nowicjuszek. Niektóre nie zmieniają się wcale. Elaida uważa, że ty jeszcze nie wydoroślałaś i że nie wydoroślejesz nigdy.

Joline gniewnie potrząsnęła głową, najwyraźniej nie zamierzając skomentować słów Teslyn. Usłyszeć coś takiego z ust kogoś, kogo matka wciąż jeszcze była dzieckiem, kiedy ona już nosiła szal! Elaidę bardzo rozpieszczano, gdy była nowicjuszką, chwaląc nieustannie zarówno za jej siłę, jak i niezwykłą szybkość, z jaką nabywała wiedzę. Joline podejrzewała, że dlatego właśnie tak ją złościły Elayne, Egwene i ta dzikuska, Nynaeve; dlatego, że były silniejsze od niej i spędziły jeszcze mniej czasu w nowicjacie, nie wspominając już o tym, że tak dobrze radziły sobie z nauką. Cóż, Nynaeve w ogóle nie przeszła nowicjatu, a to była rzecz zupełnie niesłychana.

— A skoro poruszyłaś tę kwestię — ciągnęła dalej Teslyn — to może powinnyśmy to wykorzystać.

— Co masz na myśli? — Objąwszy Prawdziwe Źródło, Joline przeniosła Powietrze, aby unieść srebrny dzban stojący na inkrustowanym turkusami stoliczku pod ścianą i napełnić ponczem srebrny puchar. Jak zawsze radość, jaką przynosił saidar, przeszyła ją dreszczem rozkoszy, przynoszącym uspokojenie, trwające nawet po tym, jak Moc już opuściła jej ciało.

— To oczywista sprawa, jak mniemam. Rozkazy Elaidy wciąż obowiązują. Elayne i Nynaeve muszą zostać dostarczone do Wieży, natychmiast, kiedy tylko zostaną odnalezione. Zgodziłam się zaczekać, ale być może już dłużej zwlekać nie powinnyśmy. Szkoda, że nie towarzyszy im ta dziewczyna, al’Vere. Ale nawet te dwie przywrócą nam łaski Elaidy, a jeśli na dodatek ofiarujemy jej jeszcze młodego Cauthona... Spodziewam się, że ta trójka sprawi, iż Elaida powita nas równie ciepło, jakbyśmy jej przywiodły samego al’Thora. A z tej Aviendhy będzie znakomita nowicjuszka, mimo iż jest dzikuską.

Puchar, niesiony strumieniem Powietrza, przefrunął do dłoni Joline, ona zaś niechętnie wypuściła Jedyne Źródło. Nigdy nie opuściło jej to uniesienie, jakie poczuła, gdy po raz pierwszy ujęła Jedyną Moc. Poncz z melona okazał się kiepską namiastką saidara. Najgorszą częścią kary, na jaką skazano ją przed opuszczeniem Wieży, był zakaz dotykania saidara. Prawie najgorszą częścią. Sama ją sobie wyznaczyła; Elaida dała jasno do zrozumienia, że jeżeli kara nie będzie dostatecznie surowa, ona zadba o jej odpowiedni wymiar. Joline nie miała najmniejszych wątpliwości, że w takim przypadku efekty byłyby znacznie bardziej dotkliwe.

— Łaski Elaidy? Teslyn, ona poniżyła nas tylko po to, by pokazać innym, że jest w stanie tego dokonać. Wysłała nas do zapchlonej dziury, znajdującej się tak daleko od wszelkich ważnych spraw, jaką tylko była w stanie wymyślić, tak blisko drugiego brzegu Oceanu Aryth, jak to sobie tylko można wyobrazić, z misją dla królowej, która posiada mniej władzy niźli tuzin arystokratów, z których każdy mógłby odebrać jej tron już jutro, gdyby tylko zechciał się tym kłopotać. I ty chcesz w takiej sytuacji wkradać się z powrotem w łaski Elaidy?

— Ona jest Zasiadającą na Tronie Amyrlin. — Teslyn przycisnęła list leżącą na nim kartką, po czym zaczęła poruszać i jednym, i drugim, to w tę stronę, to w tamtą, jakby w ten sposób nadawała kształt swym myślom. — Dzięki temu, że przez jakiś czas trwałyśmy w milczeniu, dałyśmy jej do zrozumienia, że nie jesteśmy jej pieskami. Niemniej jednak nie możemy przeciągać takiego stanu w nieskończoność, bo mogłaby nas uznać za zdrajczynie.

Joline parsknęła.

— Bez sensu! Kiedy dostarczymy te dziewczyny z powrotem, zostaną ukarane tylko za ucieczkę i udawanie pełnych sióstr. — Zacisnęła usta. Obie były w tej sprawie winne, podobnie jak wszystkie, które im pomagały, niemniej jednak różnica tkwiła głównie w tym, że jedna z dziewcząt rościła sobie pretensje do przynależności do Ajah. Kiedy więc Zielone Ajah skończą z Elayne za to, co zrobiła; wówczas tron Andoru zajmie doprawdy bardzo utemperowana kobieta. Chociaż może najlepiej byłoby, gdyby Elayne najpierw zasiadła na Tronie Lwa. Joline nie zamierzała dopuścić, by Wieża straciła Elayne, niezależnie od tego, co zrobiła.

— Nie zapominaj o tym, że przystały do buntowniczek.

— Światłości, Teslyn, najpewniej zostały po prostu porwane, tak jak inne dziewczęta, które rebeliantki wywiodły z Wieży. Czy to naprawdę ma jakiekolwiek znaczenie, czy zaczną czyścić nasze stajnie jutro czy w przyszłym roku? — Z pewnością była to najłagodniejsza kara, jaka mogłaby spotkać nowicjuszki i Przyjęte, które odeszły z buntowniczkami. — Nawet Ajah mogą poczekać, zanim dostaną je w swoje ręce. Tu nie idzie o to, że coś im grozi. Mimo wszystko są Przyjętymi i ewidentnie wydają się zadowolone, że przebywają tam, gdzie w każdej chwili możemy je dosięgnąć. Powiadam więc, zostańmy tu, gdzie umieściła nas Elaida, i czekajmy z założonymi rękami i ustami zamkniętymi na kłódkę. Póki nie zapyta grzecznie, co właściwie robimy. — Nie powiedziała na głos, że gotowa jest czekać, dopóki Elaida nie zostanie zdetronizowana, jak przed nią Siuan. Komnata z pewnością nie będzie wiecznie się godziła na to, by nią pomiatano, i nie będzie też tolerowała całego tego bałaganu, niemniej jednak Teslyn mimo wszystko była Czerwoną, z pewnością więc niechętnie słuchałaby takich słów.

— A zatem nic nas w obecnej chwili nie nagli — powoli rzekła Teslyn, jednak nie wypowiedziane “ale” niemalże zakrzyczało w ciszy, jaka zapadła po jej słowach.

Kolejnym strumieniem Powietrza Joline przyciągnęła krzesło na kółkach do stołu i zasiadła na nim, zdecydowana przekonać swoją towarzyszkę, że milczenie z pewnością okaże się najlepszą taktyką w zaistniałych okolicznościach. Wciąż dziecko, czy tak? Jeżeli wszystko pójdzie po jej myśli, Elaida nie usłyszy nawet słowa na temat tego, co się dzieje w Ebou Dar, dopóki nie zacznie błagać.

Leżące na stole ciało wygięło się w łuk, wyprężając na tyle, na ile na to pozwalały krępujące je więzy; kobieta wytrzeszczała oczy, a z jej gardła wyrywał się przeszywający wrzask; który nie chciał ucichnąć. Nagle krzyk przeszedł w głośne, ochrypłe kasłanie, kobietą zaś targnęły konwulsje, wstrząsające od nadgarstków po kostki, aż wreszcie znieruchomiała i wtedy zapanowała cisza. Szeroko rozwarte, martwe oczy utkwione były w pokrytej pajęczynami powale piwnicy.

Strumień przekleństw dających upust złości był czymś całkowicie irracjonalnym, niemniej jednak Falion lepiej niźli niejeden furman potrafiła sprawić, że jej słuchaczom więdły uszy. Nie po raz pierwszy pożałowała, że zamiast Temaile towarzyszy jej Ispan. Kiedy Temaile zadawała pytania, wszyscy chętnie na nie odpowiadali i nikt nie umierał, póki z nim nie skończyła. Rzecz jasna, Temaile czerpała z tej pracy zdecydowanie za dużo przyjemności, ale to akurat nie miało nic do rzeczy.

Falion przeniosła raz jeszcze, zebrała z brudnej posadzki ubranie kobiety i cisnęła je na ciało. Czerwony, skórzany pas zsunął się na posadzkę; podniosła go i rzuciła na kłąb rzeczy. Być może powinna używać innych środków, ale z kolei pasy, obcęgi i rozpalone żelaza były takie... bałaganiarskie.

— Porzućcie ciało w jakiejś bocznej uliczce. Poderżnijcie gardło, żeby to wyglądało na rabunek. Możecie zatrzymać monety, jakie znajdziecie w jej sakiewce.

Kucający pod ścianą dwaj mężczyźni wymienili spojrzenia. Z wyglądu Arnin i Nad mogli być braćmi — czarne włosy, świńskie oczka i blizny, obdarzeni muskulaturą, której starczyłoby dla trzech mężczyzn, ale mieli dość inteligencji, by zrozumieć proste polecenia. Przynajmniej zazwyczaj.

— Proszę o wybaczenie, Pani — zaczął z wahaniem Arnin — ale nikt nie uwierzy...

— Zrobicie, jak wam powiedziano! — warknęła, równocześnie przenosząc i splotem Mocy ciskając nim o kamienną ścianę. Głowa mężczyzny zderzyła się z twardą powierzchnią, z pewnością jednak nie mogło to zaszkodzić jej zawartości.

Nad pośpieszył do stołu, mamrocząc:

— Tak, Pani. Jak rozkażesz, Pani. — Kiedy uwolniła Arnina, ten nie wybełkotał ani słowa, tylko ruszył chwiejnym krokiem w stronę swojego towarzysza, by pomóc mu zgarnąć ciało niczym stertę śmieci i wynieść na zewnątrz. Cóż, teraz było tylko śmieciem. Żałowała swojego wybuchu. Pozwalanie, by nastroje brały górę, było całkowicie irracjonalne. Chociaż niekiedy okazywało się skuteczne. Po tych wszystkich latach uświadomienie sobie tego faktu wciąż było dla niej zaskoczeniem.

— Moghedien się to nie spodoba — stwierdziła Ispan, kiedy mężczyźni wyszli. Pokręciła głową i błękitne oraz zielone paciorki, wplecione w jej liczne cieniutkie, czarne warkoczyki zastukały cicho. Przez cały czas stała w cieniu, w jednym z kątów pomieszczenia, otoczona niewielkim zabezpieczeniem, dzięki któremu nie mogła niczego słyszeć.

Falion zdołała stłumić gniew. Ispan była chyba ostatnią osobą, którą z własnej woli wybrałaby sobie na towarzyszkę. Należała do Błękitnych, albo przynajmniej kiedyś należała. Być może jednak wciąż nie potrafiła wyrzec się pewnych związków. Falion w żadnej mierze nie uważała się za Białą Ajah, od czasu jak przystąpiła do Czarnych. Błękitne były nazbyt gorliwe; ukrywały swoje emocje za maską, która z pozoru znamionowała skrajny brak uczuciowości. Jej wybór padłby na Riannę, inną Białą, mimo iż tamta miała dziwne, wręcz niesłychane poglądy w kilku kluczowych kwestiach.

— Moghedien zapomniała o nas, Ispan. A może ostatnimi czasy otrzymałaś od niej jakąś prywatną wiadomość? W każdym razie przekonana jestem, że ta skrytka nie istnieje.

— Moghedien twierdzi inaczej — zaczęła twardo Ispan, ale już po chwili w jej głosie zabrzmiały cieplejsze nuty. — Kolekcja angreali, sa’angreali i ter’angreali. Mamy dostać ich część. Nasze własne, prywatne angreale, Falion. A być może nawet i jakiś sa’angreal. Obiecała.

— Moghedien się pomyliła. — Falion patrzyła, jak tamtej ogromnieją oczy pod wpływem wstrząsu wywołanego jej słowami. Wybrani byli tylko ludźmi. Ta wiedza wprawiła kiedyś w osłupienie także samą Falion, niemniej jednak niektóre żadną miarą nie potrafiły jej sobie przyswoić. Wybrani byli znacznie potężniejsi, dysponowali nieskończenie rozleglejszą wiedzą, najprawdopodobniej otrzymali już obiecaną nagrodę nieśmiertelności, jednak wszystko wskazywało na to, że knuli przeciwko sobie i walczyli ze sobą niczym dwaj Murandianie o jeden koc.

Wstrząs Ispan wkrótce ustąpił miejsca gniewowi.

— Pozostałe również szukają. Miałyby szukać czegoś, co nie istnieje? Przyjaciele Ciemności również szukają; z pewnością zostali wysłani przez innych Wybranych. A skoro Wybrani zainteresowali się tą sprawą, jak możesz utrzymywać, że nic takiego nie istnieje? — Nie potrafiła zrozumieć, że jeśli czegoś nie można znaleźć, to najprawdopodobniej dlatego, że to coś nie istnieje.

Falion czekała. Ispan nie była głupia, tylko tchórzem podszyta, Falion zaś wierzyła w swoje zdolności zmuszania ludzi, by o własnych siłach nauczyli się tego, czego dawno już powinni być świadomi. Leniwe umysły trzeba dyscyplinować.

Ispan przeszła kilka kroków, szeleszcząc sukniami i wpatrując się w kurz i stare pajęczyny na suficie.

— Paskudnie tu pachnie. I jest brudno! — Wzdrygnęła się na widok wielkiego, czarnego karalucha pomykającego po ścianie. Na moment otoczyła ją poświata; strumień Mocy uderzył w insekta i rozpłaszczył go z trzaskiem. Na powrót opanowana, wytarła dłonie o suknie, jakby to ich użyła, nie zaś Mocy. Miała delikatny żołądek, na szczęście jednak nie objawiało się to wówczas, gdy mogła uniknąć prawdziwego działania. — Nie doniosę o tej porażce jednej z Wybranych, Falion. Mogłaby sprawić, że pozazdrościłybyśmy Liandrin, nieprawdaż?

Falion omal nie zadygotała. Zamiast tego przeszła na drugą stronę piwnicy i napełniła swój puchar śliwkowym ponczem. Śliwki użyte do jego wykonania były najwyraźniej stare, a sam poncz zbyt przesłodzony, ale nie odjęła pucharu od ust. Strach przed Moghedien był całkowicie zrozumiały, ale uleganie mu nie dawało się wytłumaczyć w żaden sposób. Być może ta kobieta już nie żyła. Z pewnością już dawno by je wezwała albo wciągnęła znowu podczas snu do Tel’aran’rhiod, by tam dopytywać się, dlaczego nie realizują jej poleceń. Póki jednak nie zobaczy ciała, jedynym logicznym sposobem postępowania będzie ciągnąć całą sprawę dalej, jakby Moghedien mogła pojawić się w każdej chwili.

— Jest sposób.

— Jaki? Przesłuchać wszystkie Mądre Kobiety w Ebou Dar? Ile ich tu jest? Setka? A może dwieście? Przypuszczam, że siostry przebywające w Pałacu Tarasin z pewnością by się zorientowały.

— Porzuć więc swe marzenia o posiadaniu sa’angreala, Ispan. Nie istnieje żaden ukryty magazyn, żadna sekretna piwnica pod pałacem. — Falion mówiła spokojnym, miarowym głosem, coraz bardziej się opanowując, w miarę jak rosło rozdrażnienie Ispan. Zawsze udawało jej się niemalże zahipnotyzować klasę nowicjuszek dźwiękiem swego głosu. — Prawie wszystkie Mądre Kobiety to dzikuski; najpewniej nie mają zielonego pojęcia o tym, czego się chcemy dowiedzieć. Nigdy jeszcze nie znaleziono dzikuski, która miałaby w swym posiadaniu sa’angreal, bo wiedziałybyśmy o tym. Wręcz przeciwnie, ze wszystkich zapisów wynika, że dzikuska, która znajdowała jakikolwiek przedmiot związany z Mocą, pozbywała się go najszybciej, jak tylko mogła, z obawy przed gniewem Białej Wieży. Z drugiej jednak strony, kobiety wygnane z Wieży ewidentnie nie podzielają tego strachu. Wiesz dobrze, że kiedy na odchodnym poddawano je rewizji, okazywało się, że jedna na trzy próbuje coś przemycić, albo prawdziwy przedmiot obdarzony Mocą, albo rzecz, którą za taki uważała. Z tych kilku Mądrych kobiet, które kwalifikowały się do tej kategorii, Callie stanowiła najlepszy wybór. Kiedy wypędzono ją cztery lata temu, próbowała ukraść mały ter’angreal. Rzecz całkowicie bezużyteczną, tworzącą wizerunki kwiatów i imitującą dźwięk wodospadu, niemniej był to przedmiot związany z saidarem. A wcześniej jeszcze usiłowała odkrywać tajemnice innych nowicjuszek, co jej się w równym stopniu udawało, jak i nie. Gdyby w Ebou Dar znajdował się choćby jeden angreal, nie wspominając już o wielkim magazynie, czy sądzisz, że mogłaby przebywać tutaj cztery lata i nic o nim nie wiedzieć?

— Ja naprawdę noszę szal, Falion — oznajmiła Ispan, nadzwyczaj opryskliwie. — I naprawdę zdaję sobie z tego wszystkiego sprawę równie dobrze jak ty. Twierdzisz jednak, że istnieje inny sposób? Jaki mianowicie? — Najzwyczajniej w świecie nie potrafiła posługiwać się rozumem.

— Co zadowoliłoby Moghedien w równym stopniu jak skrytka? — Ispan tylko patrzyła na nią, lekko przytupując stopą. — Nynaeve al’Meara, Ispan. Moghedien opuściła nas, aby ją odnaleźć, ale najwyraźniej tamta jej jakoś uciekła. Jeżeli damy jej Nynaeve... wraz z tą drugą dziewczyną, Elayne Trakand, jeśli już o tym mowa... przebaczy nam setki sa’angreali. — Z czego w jasny sposób wynikało, że Wybrani potrafią się zachowywać całkowicie irracjonalnie. Najlepiej oczywiście było zachowywać skrajną ostrożność w kontaktach z tymi, którzy byli bardziej irracjonalni i równocześnie bardziej potężni. Ispan nie była potężniejsza.

— Trzeba ją było zabić od razu, kiedy się pojawiła, tak jak mówiłam — warknęła. Wymachując dłońmi, przechadzała się nerwowo w tę i z powrotem po piwnicy, szeleszcząc śmieciami, które zalegały posadzkę. — Tak, tak, wiem. Nasze siostry w pałacu mogłyby nabrać podejrzeń. Nie chcemy przecież ściągnąć na siebie ich uwagi. Ale czy zapomniałaś o Tanchico? I o Łzie? Wszędzie tam, gdzie pojawiają się te dwie dziewczyny, dochodzi do katastrofy. Osobiście uważam, że jeśli nie możemy ich zabić, to powinnyśmy trzymać się tak daleko od Nynaeve al’Meara i Elayne Trakand, jak to tylko możliwe. Tak daleko, jak tylko się da!

— Uspokój się, Ispan. Uspokój się. — Mimo iż łagodny ton jej głosu zdawał się tylko dodatkowo drażnić drugą kobietę, Falion nie traciła rezonu. Logika musi zwyciężyć emocje.

Siedząc na odwróconej do góry dnem baryłce w nieco chłodniejszej przestrzeni wąskiej, ocienionej alejki, nie odrywał wzroku od domu po przeciwnej stronie zatłoczonej ulicy. Nagle zdał sobie sprawę, że znowu dotyka swej głowy. Nie bolała go, ale czasami... nawiedzało go... jakieś osobliwe uczucie. Najczęściej wówczas, gdy myślał o czymś, czego nie potrafił sobie przypomnieć.

Trzy otynkowane na biało piętra; dom należał do złotniczki, którą rzekomo odwiedziły dwie przyjaciółki, poznane kilka lat wcześniej podczas podróży na północ. Przyjaciółki te widziano przelotnie tylko raz, po przyjeździe, potem zniknęły, jakby zapadły się pod ziemię. Odkrycie tego faktu okazało się łatwe, odkrycie, że są to Aes Sedai, odrobinę tylko trudniejsze.

Ulicą szedł szczupły młodzieniec w postrzępionej kamizelce, pogwizdując i zapewne nie żywiąc specjalnie cnych zamiarów; zatrzymał się, kiedy dostrzegł go siedzącego w cieniu. Jego ubiór i sylwetka — przyznać musiał ponuro — wyglądały kusząco. Sięgnął pod kaftan. Jego dłonie nie posiadały już ani zręczności, ani siły potrzebnej do utrzymania miecza, jednak dwa długie noże, które nosił przy sobie od ponad trzydziestu lat, zaskoczyły niejednego szermierza. Być może coś z tej wiedzy rozbłysło w jego oczach, ponieważ szczupły młodzieniec zastanowił się przez chwilę, i pogwizdując, ruszył dalej.

Brama obok wejścia do domu złotniczki, która prowadziła dalej do stajni, otworzyła się nagle; pojawili się w niej dwaj krępi mężczyźni niosący baryłkę wypełnioną brudną słomą i zwierzęcymi odchodami. Co oni knuli? Arnin i Nad raczej nie nadawali się na chłopców stajennych.

Zdecydował, że powinien do zmroku pozostać na swoim posterunku, a potem sprawdzić, czy jest w stanie odnaleźć śliczną, drobniutką morderczynię zatrudnioną przez Carridina.

Raz jeszcze odjął dłonie od głowy. Wcześniej czy później sobie przypomni. Nie zostało mu już dużo czasu, ale nic innego i tak nie posiadał. Tyle przynajmniej pamiętał.

18

Jak pług rozcina ziemię

Rand obejmował saidina przez czas tylko tak długi, by rozwiązać zabezpieczenia, jakie splótł w jednym z rogów przedsionka, a potem podniósł małą, ozdobioną srebrem filiżankę, i powiedział:

— Jeszcze herbaty. — Lews Therin zamruczał gniewnie gdzieś w głębi jego głowy.

Rzeźbione fotele, ciężkie od pozłoty, stały w dwu szeregach po obu stronach Wschodzącego Słońca, szerokiego na dwa kroki i osadzonego w wypolerowanej, kamiennej posadzce, a oprócz nich na niewielkim podwyższeniu pyszniło się wysokie krzesło z taką ilością złoceń, iż wyglądało na odlane z litego metalu. Mimo to Rand siedział ze skrzyżowanymi nogami na kobiercu rozwiniętym na tę właśnie okazję. Zielone i złote nitki, z których go utkano, splatały się we wzór taireniańskiego labiryntu. Trzej wodzowie klanów, usadowieni naprzeciwko, z pewnością poczuliby się urażeni, gdyby przyjął ich, zasiadając na swoim tronie, nawet wówczas, gdyby im również zaproponował podobne siedziska. Oni stanowili kolejny labirynt, splątany z motywacji i woli, który pokonywać należało z najwyższą ostrożnością. Był odziany w samą koszulę z podwiniętymi rękawami, odsłaniającymi czerwono-złote Smoki, oplecione wokół przedramion i połyskujące metalicznie. U nich identyczny symbol, na jednym tylko z przedramion, ukrywał się pod rękawem cadin’sor. Być może przypominał im w ten sposób, kim jest — że również przeszedł przez Rhuidean i przeżył, w odróżnieniu od tylu innych — a być może wcale nie. Być może.

Niewiele można było wyczytać z ich twarzy, kiedy obserwowali Meranę wyłaniającą się z kąta, w którym została odgrodzona od Źródła. Pomarszczone oblicze Janwina równie dobrze mogło być postarzałą rzeźbą w drewnie, jednak zawsze przecież tak wyglądało, a jeśli nawet jego błękitnoszare oczy zdawały się ciskać gromy, to również nie było w tym nic niezwykłego. Nawet jego włosy przypominały skłębione, burzowe chmury. Był jednak mężczyzną, którego trudno wyprowadzić z równowagi. Indirian i jednooki Mandelain wyglądaliby na całkiem zatopionych w myślach, gdyby nie spojrzenia nie mrugających oczu, podążające w ślad za nią. Lews Therin nagle ucichł, jakby on również patrzył oczami Randa.

Pozbawione śladów upływu lat rysy twarzy Merany zdradzały jeszcze mniej niźli oblicza wodzów klanów. Podkasawszy swe bladoszare spódnice, uklękła obok Randa i podniosła dzbanek z herbatą. Wykonano go w kształcie masywnej, srebrnej kuli, jakby skąpanej w złocie, z panterami w roli nóżek i ucha oraz jeszcze jedną przykucniętą na pokrywce. Musiała użyć obu dłoni, żeby go unieść; drżały nieznacznie, gdy napełniała filiżankę Randa. Całą swoją postawą dawała do zrozumienia, że robi to, bo tak jej się podoba, z powodów tylko jej znanych, których żaden z obecnych nawet nie potrafiłby pojąć — sposób, w jaki się zachowywała, bardziej jeszcze jednoznacznie oznajmiał im, kim właściwie jest, niźli charakterystyczne oblicze Aes Sedai. Dobry czy zły znak?

— Nie pozwalam im przenosić bez specjalnej zgody — powiedział. Wodzowie klanów zachowali milczenie. Merana wstała, a potem po kolei klękała obok każdego z nich. Mandelain przykrył swoją filiżankę wielką dłonią, dając do zrozumienia, że nie chce więcej. Dwaj pozostali podsunęli swoje naczynia; błękitnoszare i zielone oczy wpatrywały się w nią z równym natężeniem. Co widzieli? Co jeszcze mógłby zrobić?

Odstawiła ciężki dzbanek na masywną tacę z uchwytami w kształcie panter, ale nie podniosła się z kolan.

— Czy mój lord Smok potrzebuje mnie jeszcze?

Jej głos mógłby stanowić wzorzec opanowania, ale gdy gestem nakazał jej wrócić do kąta, palce smukłych dłoni zacisnęły się przelotnie na fałdach spódnic. Jednak powodem tego mógł być fakt, że odwracając się, stanęła na chwilę twarzą w twarz z Dashivą i Narishmą. Dwaj Asha’mani — ściśle rzecz biorąc, Narishma wciąż był tylko żołnierzem, co dawało mu najniższą rangę wśród Asha’manów; w jego kołnierzu próżno byłoby szukać Smoka lub choćby miecza — stali spokojnie między dwoma wysokimi zwierciadłami w złotych ramach, których cały szereg zdobił ściany. Przynajmniej młodszy z mężczyzn na pierwszy rzut oka wyglądał na spokojnego. Z kciukami zaciśniętymi na pasie, całkowicie ignorował Meranę, a i Randowi oraz Aielom nie poświęcał wiele więcej uwagi, wystarczyło jednakże przyjrzeć mu się z bliska, by dostrzec, że jego ciemne, nazbyt nieco rozszerzone źrenice ani na chwilę nie nieruchomieją, jakby w każdej chwili spodziewał się gromu z jasnego nieba. Któż zresztą mógłby rzec, że coś takiego się nie zdarzy? Dashiva miał taką minę, jakby bujał w obłokach; poruszał bezdźwięcznie ustami i mrugał oczyma, których spojrzenie wbite było w przestrzeń.

Kiedy Rand spojrzał na Asha’manów, Lews Therin warknął coś niezrozumiale, jednak to Meranie najwięcej uwagi poświęcał ten mężczyzna w jego głowie.

“Tylko głupiec wyobraża sobie, że lwa i kobietę można oswoić”.

Rand, zirytowany, zdławił głos do przytłumionego pomruku. Lews Therin zapewne zdolny byłby złamać jego wolę, ale nie bez trudu. Pochwycił saidina i splótł na powrót zabezpieczenia nie pozwalające Meranie usłyszeć, o czym rozmawiają. Wypuścił Źródło, czując jeszcze większą irytację z powodu tego posykiwania w jego głowie, tych kropel wody spadającej na palenisko. Echo rezonujące rytmicznie szaleńczą, odległą wściekłością Lewsa Therina.

Merana stała za barierą, której nie była w stanie ani poczuć, ani zobaczyć, z uniesioną wysoko głową i rękoma splecionymi na piersiach; można było pomyśleć, że szal wciąż spowija jej ramiona. Aes Sedai w całej krasie. Obserwowała i jego, i wodzów klanów, obrzucając chłodnym spojrzeniem jasnobrązowych oczu nakrapianych żółtymi plamkami.

“Nie wszystkie moje siostry zdają sobie sprawę, jak bardzo cię potrzebujemy” — powiedziała mu rankiem w tej samej komnacie — “ale wszystkie, które przysięgły, zrobią wszystko, o co poprosisz, a co nie pogwałci Trzech Przysiąg”.

Właśnie się obudził, kiedy weszła do środka pod eskortą Sorilei. Żadna z nich w najmniejszej mierze nie wydawała się skonsternowana faktem, że on ma na sobie nocną koszulę i że zdążył zjeść dopiero kęs podanej mu na śniadanie kromki chleba.

“Dysponuję nieprzeciętnymi zdolnościami w dziedzinie negocjacji i medytacji. Moje siostry posiadają wiele innych umiejętności. Pozwól, byśmy ci służyły, jak przysięgałyśmy. Pozwól, bym ja ci służyła. Potrzebujemy cię, ale ty również do pewnego stopnia potrzebujesz nas”.

W jakimś kąciku umysłu czuł nigdy nie zanikającą obecność Alanny, jakby tam się ukrywała, zwinięta w kłębek. Nie potrafił zrozumieć, dlaczego tak często płacze. Zabronił jej zbliżać się do siebie, o ile nie zostanie wezwana, albo choćby opuszczać własny pokój bez eskorty Panien — siostrom, które przysięgły mu posłuszeństwo, zeszłego wieczoru kazał przydzielić pokoje w Pałacu, aby móc je mieć na oku — ale właściwie od samego początku, od kiedy połączyła go ze sobą więzią zobowiązań, czuł łzy i bezbrzeżny smutek, szarpiące niczym kły drapieżnika. Czasami w mniejszym stopniu, czasami w większym, ale nigdy nie przestawały gryźć. Alanna również mówiła mu, że będzie potrzebował zaprzysięgłych sióstr, wręcz krzyczała to za nim w końcu, z czerwoną twarzą, zalaną strumieniami łez, zanim nie odwróciła się i nie uciekła. Ona też mówiła o służbie, chociaż wątpił, by przyszły jej do głowy czynności, jakie ostatnimi czasy wykonywała Merana. Być może jakiś rodzaj liberii uczyniłby sprawę bardziej oczywistą?

Wodzowie klanów patrzyli na obserwującą ich Meranę. Nic nie zdradzało ich myśli.

— Mądre powiedziały wam, jaka jest obecnie pozycja Aes Sedai — oznajmił bez ogródek Rand. Sorilea powiedziała mu, że wiedzą, jednak sam by się domyślił, choćby z braku zaskoczenia na ich twarzach, kiedy po raz pierwszy zobaczyli, jak Merana przybiega na zawołanie i kłania się. — Byliście świadkami, jak przyniosła tacę i nalała wam herbatę. Widzieliście, jak potem wycofała się, posłuszna moim poleceniom. Jeżeli chcecie, każę jej dla was zatańczyć. — Przekonanie Aielów, że nie jest tylko marionetką w rękach Aes Sedai, było tym, w czym najbardziej mogły mu pomóc siostry w tej chwili. Wszystkim im każe tańczyć, jeśli to się okaże konieczne.

Mandelain poprawił szaro-zieloną opaskę, zakrywającą pusty oczodół; zazwyczaj wykonywał ten gest, kiedy chciał się przez chwilę zastanowić. Gruba i wydatna blizna za skórzaną opaską sięgała połowy łysego już prawie czoła. Ostatecznie wygłosił stwierdzenie niewiele mniej bezpośrednie od tego, które padło z ust Randa.

— Niektórzy powiadają, że Aes Sedai jest w stanie zdobyć się na wszystko, aby otrzymać to, czego pragnie.

Indirian zmarszczył swe krzaczaste, siwe brwi, niemalże zatapiając nos w filiżance z herbatą. Wzrostu jak na Aiela średniego, niższy był od Randa o pół dłoni, jednak wszystko w nim wydawało się bardzo długie. Żar Pustkowia najwyraźniej wytopił zeń każdą zbędną uncję ciała i jeszcze kilka nadto. Miał wystające kości policzkowe, a oczy przypominały szmaragdy osadzone w grotach oczodołów.

— Nie lubię mówić o Aes Sedai. — Głęboki, dźwięczny głos, dobiegający z tej wychudzonej twarzy, zawsze zaskakiwał. — Co się stało, już się nie odstanie. Niech Mądre się nimi zajmują.

— Lepiej porozmawiajmy o tych psach Shaido — wtrącił Janwin łagodnym tonem, równie zaskakującym, jeśli się patrzyło na jego zapalczywe oblicze. — Za kilka miesięcy, w najgorszym razie nie dalej niż za pół roku, wszyscy Shaido będą martwi albo obróceni w gai’shain. — Tylko stąd, że jego głos był miękki, nie należało wnioskować, że odnosi się to również do niego samego. Pozostali pokiwali głowami; Mandelain uśmiechnął się głodnym uśmiechem.

Wciąż wydawali się nie przekonani. Kwestia Shaido stanowiła oficjalny powód do zwołania narady i bynajmniej nie traciła zupełnie znaczenia, nawet jeśli nie pozbawiona była znaczenia pierwszorzędnego. Na pewno nie była bez znaczenia — Shaido już od dawna sprawiali kłopoty — jednak w terminarzu Randa nie znajdowali się na tej samej stronie co Aes Sedai. Wiedział wszakże, że przysporzą mu dalszych, poważnych problemów. Trzem klanom, które przyłączyły się do Miagoma dowodzonych przez Timolana, znajdującym się już niedaleko Sztyletu Zabójcy Rodu, być może uda się dokonać tego, o czym mówił Janwin, ale pozostawali jeszcze ci, których nie można było zmienić w gai’shain ani też zabić.

— A co z Mądrymi? — zapytał.

Przez chwilę ich twarze były zupełnie nieodgadnione; nawet Aes Sedai nie potrafiły tego robić równie dobrze jak Aielowie. Fakt, że stanęli w obliczu Jedynej Mocy, nie przerażał ich, a przynajmniej w żaden sposób tego nie okazywali; Aielowie wierzyli, iż nikt nie zdoła uciec przed własną śmiercią, i nawet setka rozwścieczonych Aes Sedai nie potrafiłaby sprawić, by Aiel opuścił raz założoną zasłonę. Jednak kiedy dowiedzieli się, że Mądre wzięły udział w bitwie pod Studniami Dumai, przeżyli wstrząs tak wielki, jakby zobaczyli słońce wschodzące w nocy lub księżyc za dnia na tle nieba barwy krwistej czerwieni.

— Sarinde twierdzi, że prawie wszystkie Mądre pobiegną z algai’d’siswai — powiedział w końcu z wahaniem Indirian. Sarinde była Mądrą, która szła jego śladem od Czerwonych Źródeł, siedziby klanu Codarra. Chociaż być może “szła śladem” nie było tutaj właściwym określeniem; Mądre rzadko robiły coś takiego. W każdym razie większość Mądrych. Codarra, a także Shiande i Daryne miały się udać na północ razem z włóczniami. — Mądrymi Shaido... zajmą się... Mądre. — Usta wykrzywił mu niesmak.

— Wszystko się zmienia. — Głos Janwina był jeszcze bardziej łagodny niźli zazwyczaj. Wierzył, ale wierzyć nie chciał. Udział Mądrych w bitwie gwałcił normy równie stare jak sami Aielowie.

Mandelain z nadmierną ostrożnością odstawił filiżankę.

— Corehuin życzy sobie raz jeszcze zobaczyć Jair, zanim ten sen dobiegnie końca, ja zresztą również. — Podobnie jak Bael i Rhuarc, miał dwie żony; pozostali wodzowie mieli tylko po jednej, wszyscy z wyjątkiem Timolana, jednak owdowiały wódz rzadko pozostawał długo w stanie bezżennym. Mądre potrafiły o to zadbać.

— Czy ktokolwiek z nas zobaczy jeszcze słońce wschodzące ponad Ziemią Trzech Sfer?

— Mam taką nadzieję — powiedział Rand ostrożnie.

“Jak pług rozcina ziemię, tak on rozedrze ludzkie żywoty, a wszystko, co dotąd istniało, pożre ogień jego oczu. Przy każdym jego kroku grzmieć będą trąby bitewne, jego głosem posilać się będą kruki, na głowie zaś nosić będzie koronę mieczy”.

Proroctwa Smoka nie pozostawiały prawie żadnej nadziei na cokolwiek prócz zwycięstwa nad Czarnym, a i tutaj widziały niewielką jedynie szansę. Proroctwo Rhuidean, Proroctwo Aielów, głosiło, że zostaną przezeń zniszczeni. To przez niego ponure nastroje szerzyły się wśród klanów, a starodawne obyczaje bywały łamane. Nawet wyłączywszy Aes Sedai, nie należało się dziwić, że niektórzy wodzowe rozmyślali nad tym, czy dobrze postępują, idąc z Randem al’Thorem.

— Mam taką nadzieję.

— Obyś zawsze znalazł wodę i cień, Randzie al’Thor — oznajmił Indirian.

Po ich odejściu Rand siedział jeszcze czas jakiś bez ruchu, z wzrokiem wbitym w filiżankę, nie potrafiąc znaleźć żadnych odpowiedzi w wypełniającej ją ciemnej cieczy. Na koniec odstawił ją wreszcie obok tacy i odwinął rękawy. Merana nie spuszczała zeń spojrzenia czujnych oczu, jakby próbowała wyrwać z głowy jego myśli. I widać było po niej, że się niecierpliwi. Powiedział jej, że ma zostać w kącie do czasu, aż usłyszy głosy. Bez wątpienia teraz, kiedy już wodzowie odeszli, nie widziała najmniejszego powodu, dla którego miałaby w nim pozostać. Wyjść i spróbować dowiedzieć się, co zostało powiedziane.

— Czy uwierzycie, że oni sądzą, iż tańczę jak marionetka na sznurkach pociąganych przez Aes Sedai? — zapytał.

Młody Narishma wzdrygnął się. Był odrobinę starszy od Randa, a jednak wyglądał na chłopca młodszego o pięć, sześć lat. Spojrzał na Meranę, jakby sądził, że ona zna odpowiedź, a potem niespokojnie poruszył ramionami.

— Nie... nie wiem, Lordzie Smoku.

Dashiva zamrugał i przestał mamrotać do siebie. Przekrzywił głowę i w iście ptasi sposób spojrzał z ukosa na Randa.

— Czy ma to jakieś znaczenie, póki są posłuszni?

— To ma znaczenie — odparł Rand. Dashiva wzruszył ramionami, a Narishma zmarszczył czoło w namyśle; żaden najwyraźniej jeszcze nie rozumiał, jednak być może Narishmę było na to stać.

Kamienną posadzkę za tronem stojącym na podwyższeniu zaściełały rozrzucone mapy, zwinięte, złożone albo zwyczajnie rozpostarte tam, gdzie je zostawił. Czubkiem buta odsunął kilka na bok. Zbyt wiele tego, by zajmować się wszystkimi od razu. Północne Cairhien i góry zwane Sztyletem Zabójcy Rodu, okolice miasta. Illian i Równiny Maredo aż do Far Madding. Wyspa Tar Valon i wszystkie otaczające ją miasteczka i wioski. Ghealdan i fragment Amadicii. Zlewające się barwy w jego głowie. Lews Therin zajęczał i zaśmiał się w oddali, dalekim, szaleńczym mamrotaniem: “Zabij Asha’manów, zabij Przeklętych. Zabij siebie”. Alanna przestała płakać, skrywając szarpiący jego umysł smutek pod cienką powłoką gniewu. Rand przeczesał palcami włosy, przycisnął dłonie do skroni. Jak to jest, gdy nie ma się towarzystwa we własnej głowie? Nie potrafił już sobie przypomnieć.

Skrzydło wysokich drzwi otworzyło się i do środka weszła jedna z Panien pełniących straż na korytarzu. Riallin, z rozczochranymi, słomianorudymi włosami i uśmiechem dla każdego, naprawdę w jakiś sposób wyglądała na pulchną. W każdym razie jak na Pannę.

— Berelain sur Paendrag i Annoura Larisen chciałyby zobaczyć się z Car’a’carnem — oznajmiła. Jej głos przeszedł od tonów ciepłych i przyjacielskich przy wymawianiu pierwszego imienia do zimnych i pozbawionych wyrazu przy drugim, natomiast uśmiech na twarzy nie zmienił się nawet na jotę.

Rand westchnął i już otworzył usta, by je zaprosić, jednak Berelain nie czekała. Jak burza wpadła do środka; odrobinę spokojniejsza Annoura deptała jej po piętach. Aes Sedai westchnęła cicho na widok Dashivy i Narishmy, po czym spojrzała z ciekawością na stojącą w swoim kącie Meranę. Berelain nawet tamtych nie zauważyła.

— Jak mam to rozumieć, Lordzie Smoku? — zaczęła bez wstępów, wymachując listem, który posłał jej tego ranka. Przeszła przez całą długość komnaty i podetknęła mu go pod nos. — Dlaczego mam wracać do Mayene? Rządziłam dobrze w twoim imieniu, wiesz przecież. Nie byłam w stanie powstrzymać Colavaere przed wstąpieniem na tron, ale przynajmniej nie pozwoliłam jej zmienić praw, które ustanowiłeś. Dlaczego mam zostać odesłana? I dlaczego informuje się mnie o tym listownie? Zamiast powiedzieć mi to w oczy. Tylko w liście, podziękowania za dobrą służbę i oddalenie, jak urzędnika, który skończył już pobierać podatki.

Nawet bezgranicznie rozwścieczona, Pierwsza z Mayene była jedną z najpiękniejszych kobiet, jakie Rand w życiu spotkał. Czarne włosy spływały jej na ramiona lśniącymi falami, otaczając twarz, na którą zapatrzyłby się nawet ślepy. Mężczyzna łatwo mógł utonąć w jej ciemnych oczach. Tego dnia włożyła lśniące, srebrne jedwabie, tak obcisłe, że stosowne raczej dla przyjmowania kochanka w zaciszu komnat. Gdyby ta linia dekoltu była choć o włos niżej, nie mogłaby włożyć ich publicznie. Pisząc ten list, próbował sobie wmówić, że czyni tak dlatego, bo ma zbyt wiele do zrobienia i brakuje mu czasu na kłótnie z nią. Prawda była taka, że za bardzo lubił na nią patrzeć; z jakiegoś powodu zaczęło mu się wydawać, że to jest... no, może nie do końca złe, ale prawie.

Kiedy tylko się pojawiła, Lews Therin zrezygnował ze swoich wrzasków i zaczął cicho nucić, jak zawsze w obecności pięknej kobiety. Rand nagle zdał sobie sprawę, że miętosi palcami płatek swego ucha i przeżył prawdziwy wstrząs. Instynktownie rozumiał, że jest to coś, co Lews Therin robił bez namysłu, podobnie jak nucenie. Gwałtownie opuścił rękę, jednak już po chwili, jakby wiedziona własną wolą, dłoń znów ruszyła do ucha.

“Żebyś sczezł, to moje ciało!” — Myśl przypominała warknięcie. — “Moje”.

Lews Therin, zaskoczony i zmieszany, przestał nucić; bez jednego słowa martwy człowiek wycofał się, skrywając w najgłębszych cieniach umysłu.

Milczenie Randa odniosło skutek. Berelain opuściła dłoń, w której trzymała list, a jej gniew nieco osłabł. Odrobinę. Ze spojrzeniem wbitym w jego oczy, wciągnęła głęboki oddech, który sprawił, że Rand poczerwieniał.

— Mój Lordzie Smoku.

— Dobrze wiesz, dlaczego — uciął. Samo patrzenie w jej oczy nie było łatwe. Dziwne, ale nagle dotarło do niego, że żałuje, iż Min nie ma w pobliżu. Bardzo dziwne. Jej widzenia na nic by się nie przydały w tej sytuacji. — Kiedy tego ranka wróciłaś ze swojej wizyty na statku Ludu Morza, w doku czekał na ciebie człowiek z nożem.

Berelain z pogardą pokręciła głową.

— Nie zdołał podejść bliżej niż na trzy kroki. Towarzyszyło mi dwunastu żołnierzy Skrzydlatej Gwardii i lord kapitan Gallenne. — Nurelle dowodził częścią Skrzydlatej Gwardii w bitwie pod Studniami Dumai, jednak to Gallenne dowodził całością jej sił. W mieście miała ich jeszcze ośmiuset, nie licząc tych, którzy wrócili z Nurelle. — Spodziewasz się, że podkulę ogon, bo ktoś chciał mi ukraść sakiewkę?

— Nie udawaj głupiej — warknął. — Kieszonkowiec, który nie przestraszył się dwunastu żołnierzy? — Jej policzki pokryły się purpurą; wiedziała, w porządku. Nie dał jej szans na protesty, wyjaśnienia, czy inne jeszcze głupstwa. — Dobraine powiedział mi, że już słyszał w Pałacu plotki, wedle których zdradziłaś Colavaere. Jej zwolennicy mogą się obawiać choćby szepnąć w mojej obecności, ale nie zawahają się przed wbiciem ci noża w plecy. — O Faile zresztą, wedle Dobraine, krążyły podobne plotki; tym również trzeba będzie się zająć. — Ale nie będą mieli szans, ponieważ wracasz do Mayene. Dobraine zastąpi cię tutaj, póki Elayne nie zasiądzie na Tronie Słońca.

Zadygotała, jakby oblał ją zimną wodą. Jej oczy rozwarły się groźnie. Był zadowolony, kiedy wreszcie przestała się go bać, ale teraz nie był już pewien, czy dobrze się stało. Już otwierała usta, by wybuchnąć, gdy Annoura lekko dotknęła jej ramienia. Odwróciła głowę. Wymieniły długie spojrzenia, a po chwili podniecenie Berelain osłabło. Wygładziła spódnice i żywo roztarła ramiona. Rand pośpiesznie umknął spojrzeniem.

Merana wahała się na skraju zabezpieczeń. Przez chwilę zastanawiał się, czy przypadkiem nie przeszła przez barierę, a potem nie wycofała — w jaki sposób mogłaby stać dokładnie w miejscu, w którym było coś, czego nie potrafiła wyczuć? Kiedy zobaczyła, jak odwraca głowę, zaczęła znowu się cofać, aż wreszcie prawie oparła się plecami o ścianę, na chwilę nawet nie spuszczając zeń wzroku. Wnioskując z wyrazu jej twarzy, gotowa byłaby chyba nalewać mu codziennie herbatę i to przez dziesięć lat z rzędu, żeby tylko wiedzieć, o czym mówiono.

— Mój Lordzie Smoku — powiedziała Berelain, uśmiechając się — wciąż jeszcze pozostaje kwestia Atha’an Miere. — Jej głos był słodki niczym miód; wygięcie ust nawet w kamieniu wzbudziłoby ochotę na pocałunek. — Mistrzyni Fal Harine nie spodoba się, jeśli zbyt długo będzie musiała czekać na swoim statku. Odwiedzałam ją już wielokrotnie. Ja potrafię zadbać o załagodzenie wszelkich nieporozumień, w odróżnieniu od lorda Dobraine, jak mi się zdaje. Uważam, że Lud Morza będzie ci zupełnie nieodzowny, niezależnie od tego, czy Proroctwa Smoka wspominają o nim, czy nie. Ty w każdym razie stanowisz kluczową figurę ich proroctw, chociaż wyraźnie nie mają ochoty zdradzić, na czym polega twoje znaczenie.

Rand zagapił się na nią. Dlaczego tak bardzo zależało jej na utrzymaniu tak trudnej posady, za którą nie otrzymała zbyt wielu podziękowań ze strony Cairhienian, i to jeszcze wcześniej, zanim jeden z nich spróbował ją zabić? Była władczynią, przyzwyczajoną do utrzymywania stosunków z innymi władcami i ambasadorami, nie zaś do ulicznych rzezimieszków i noży w ciemnościach. Czy słodkie, czy gorzkie, pragnienie przebywania obok Randa al’Thora nie było dla nikogo rzeczą dobrą. Pewnego razu sugerowała... no cóż, otwarcie mu się oddała... ale twarda rzeczywistość polegała na tym, że Mayene było niewielkim krajem, a Berelain posługiwała się urodą jak mężczyzna mieczem, aby uchronić swoje ziemie przed wchłonięciem przez potężnego sąsiada, czyli Łzę. No właśnie, chyba wreszcie pojął, o co chodzi.

— Berelain, nie wiem, co jeszcze mogę zrobić, by zagwarantować ci władzę nad Mayene, ale podpiszę każdy... — W głowie zawirowały mu kolorowe plamy, tak szaleńczo, że nie potrafił już więcej wykrztusić słowa. Lews Therin zachichotał.

“Kobieta, która rozumie niebezpieczeństwo i nie boi się, stanowi skarb, jakiego tylko głupiec by się pozbywał”.

— Gwarancje. — Ponury nastrój przegnał z jej twarzy wszelki ślad słodyczy, gniew rozgorzał znowu, tym razem zimny jak lód. Annoura szarpnęła Berelain za rękaw, ale tamta już nie zwracała na Aes Sedai uwagi. — Kiedy ja będę siedziała w Mayene z twoimi gwarancjami, inni będą ci służyć. Poproszą o nagrody i moja służba tutaj stanie się faktem zadawnionym i zatartym w pamięci, podczas gdy ich zasługi błyszczeć będą blaskiem nowości. Jeżeli Wysoki Lord Weiramon da ci Illian i poprosi w zamian o Mayene, cóż odpowiesz? Jeżeli da ci Murandy, Altarę i wszystkie ziemie aż do samego Oceanu Aryth?

— A czy będziesz mi służyć, jeżeli to wciąż będzie oznaczało rozstanie? — zapytał cicho. — Znikniesz z moich oczu, ale nie z moich myśli. — Lews Therin zaśmiał się znowu, w taki sposób, że Rand omal się nie zarumienił. Patrzenie na nią sprawiało mu przyjemność, jednak czasami rzeczy, o których myślał Lews Therin...

Berelain patrzyła na niego nieustępliwie, a w oczach Annoury widział niemalże rodzące się pytania, widział, jak tamta się głowi, które zadać najpierw.

Drzwi otworzyły się znowu, weszła Riallin.

— Przyszła Aes Sedai, chce się zobaczyć z Car’a’carnem. — Jej głos brzmiał równocześnie zimno i niepewnie. — Na imię ma Cadsuane Malaidhrin. — Do wnętrza, w ślad za nią, wsunęła się uderzająco przystojna kobieta; stalowosiwe włosy miała ujęte w kok i ozdobione złotymi wisiorami. Nagle wszystko zaczęło się dziać bardzo szybko.

— Myślałam, że nie żyjesz — wykrztusiła bez tchu Annoura, której oczy omalże nie wyszły z orbit.

Merana skoczyła przez zabezpieczenia z wyciągniętymi naprzód rękami.

— Nie, Cadsuane! — krzyknęła. — Nie wolno ci go skrzywdzić! Nie wolno!

Rand poczuł gęsią skórkę, znak, że któraś w pomieszczeniu objęła saidara, być może nie tylko jedna, i odsuwając się jednym płynnym ruchem od Berelain, pochwycił Źródło, pozwalając, by wypełnił go saidin, czując, że przepełnia również Asha’manów. Oblicze Dashivy drgało nerwowo, kiedy popatrywał kolejno po twarzach Aes Sedai. Mimo wypełniającej go Mocy, Narishma obiema dłońmi chwycił rękojeść miecza i przyjął postawę zwaną Pantera na Drzewie, gotów w każdej chwili wyciągnąć broń z pochwy. Lews Therin warczał coś o zabijaniu i śmierci. Riallin uniosła zasłonę, równocześnie krzycząc coś, i nagle w komnacie było już kilkanaście Panien, z osłoniętymi twarzami i z włóczniami gotowymi do walki. Trudno się więc dziwić, że Berelain stała i obserwowała tę scenę z taką miną, jakby uważała, że wszyscy poszaleli.

Jak na kogoś, kto wywołał całe to zamieszanie, Cadsuane wydawała się zupełnie nieporuszona. Spojrzała na Panny i pokręciła głową; złote gwiazdy, księżyce i ptaki zakołysały się lekko.

— Próba wyhodowania przyzwoitych róż w północnym Ghealdan może się równać kuszeniu losu, Annoura — oznajmiła sucho — niemniej jednak nie jest równoznaczna ze śmiercią. Och, daj spokój, Merana, zanim kogoś wystraszysz. Naprawdę można by oczekiwać, że stałaś się nieco bardziej opanowana od czasu zrzucenia bieli nowicjuszki.

Merana otworzyła, ale zaraz potem zamknęła usta; wyglądała na całkowicie zbitą z tropu obrotem spraw. Podobnie jak Asha’mani, Rand jednak nie uwolnił saidina.

— Kim jesteś? — zapytał. — Z których Ajah? — Czerwona, wnioskując z reakcji Merany, ale Czerwona siostra wchodząca spokojnie w sam środek tego wszystkiego, sama, musiałaby chyba być odważna do szaleństwa. — Czego chcesz?

Spojrzenie Cadsuane spoczywało na nim jedynie przez chwilę, nie odpowiedziała. Merana znowu otworzyła usta, jednak w tym momencie siwowłosa spojrzała na nią, uniosła jedną brew i to było już wszystko. Merana naprawdę się zaczerwieniła, spuściła wzrok. Annoura wciąż patrzyła na przybyłą, takim wzrokiem, jakby zobaczyła ducha. Albo olbrzyma.

Cadsuane bez słowa przeszła przez komnatę, podchodząc do dwu Asha’manów, przy każdym kroku szeleszcząc rozciętymi spódnicami do konnej jazdy. Rand powoli zaczynał nabierać wrażenia, że zawsze porusza się w tak płynny, posuwisty sposób, z wdziękiem, lecz nie wykonując zbędnych ruchów i nie pozwalając, by cokolwiek stanęło jej na drodze. Spojrzenie Dashivy objęło całą jej sylwetkę; Asha’man wyszczerzył zęby. Chociaż patrzyła mu prosto w oczy, zupełnie zdawała się tego nie zauważać, podobnie jak ignorowała najwyraźniej dłonie Narishmy na rękojeści miecza, kiedy ujęła jego podbródek dłonią, przekrzywiła mu twarz najpierw w prawo, potem w lewo, zanim wreszcie odsunął się od niej.

— Cóż za śliczne oczy — wymruczała. Narishma niepewnie zamrugał, a wściekły grymas Dashivy zmienił się w uśmiech, ale tak paskudny, że jego poprzednia mina zdawała się w porównaniu z nim naprawdę miła.

— Nic nie rób — warknął Rand. Dashiva miał czelność spojrzeć na niego wściekle, zanim ponuro przyłożył dłoń do piersi w salucie Asha’manów. — Czego tu chcesz, Cadsuane? — ciągnął Rand. — Spójrz na mnie, żebyś sczezła!

Spojrzała, lekko zwracając głowę w jego stronę.

— A więc ty jesteś Rand al’Thor, Smok Odrodzony. Należało by sądzić, że nawet takie dziecko jak Moiraine mogło nauczyć cię trochę dobrych manier.

Riallin przełożyła włócznię z prawej dłoni do lewej, w której trzymała już tarczę, po czym zagadała do Panien w ich mowie. Choć raz żadna z nich nie śmiała się. Choć raz Rand był pewien, że nie opowiadają sobie żartów na jego temat.

— Uspokój się, Riallin — powiedział, unosząc dłoń. — Wszystkie się uspokójcie.

Cadsuane to również zignorowała i uśmiechnęła się do Berelain.

— A więc to jest twoja Berelain, Annoura. Jest jeszcze piękniejsza niż mówią. — Ukłon, jaki wykonała, pochylając głowę, należało uznać za całkiem głęboki, ale nie było w tym nawet śladu hołdu. Tylko uprzejmość, nic więcej.

— Moja lady Pierwsza z Mayene, muszę pomówić z tym młodym człowiekiem i zatrzymam też twoją doradczynię. Słyszałam, że masz tu rozliczne obowiązki. Nie chciałabym ci przeszkadzać w ich wypełnianiu. — To była wprost wyrażona odprawa, bardziej jednoznaczne mogło być chyba tylko pokazanie drzwi.

Berelain skłoniła z wdzięcznością głowę, potem spokojnie odwróciła się do Randa i rozpostarła spódnice w ukłonie tak głębokim, że zaczął się obawiać, czy przypadkiem nie pozbawi on jej stroju resztek przyzwoitości.

— Lordzie Smoku — powiedziała, nadając swym słowom osobliwe brzmienie — proszę cię o pozwolenie udania do swoich obowiązków.

Ukłon, jakim Rand obdarzył ją w odpowiedzi, nie dorównywał jej gestowi.

— Bardzo proszę, moja lady Pierwsza, niech się stanie wedle twej woli. — Wyciągnął dłoń, chcąc pomóc jej się podnieść. — Mam nadzieję, że weźmiesz pod uwagę moją propozycję.

— Mój Lordzie Smoku, będę służyć ci gdziekolwiek i jakkolwiek zechcesz. — Jej głos znowu ociekał słodyczą. Na użytek Cadsuane, jak przypuszczał. Z pewnością na jej twarzy nie było śladu uwodzicielskiego wyrazu, jedynie zdecydowanie. — Pamiętaj o Harine — dodała szeptem.

Kiedy już drzwi zamknęły się za Berelain, Cadsuane powiedziała:

— Zawsze miło obserwować dzieci zajęte zabawą, nieprawdaż, Merano? — Merana wytrzeszczyła oczy; jej spojrzenie przeskoczyło z Randa na siwowłosą siostrę. Annoura wyglądała tak, jakby trzymała się na nogach tylko siłą woli.

Większość Panien opuściła komnatę razem z Berelain; najwyraźniej doszły do wniosku, że nie będzie żadnego zabijania, jednak Riallin i dwie jeszcze pozostały przy drzwiach, z wciąż osłoniętymi twarzami. To mógł być zbieg okoliczności, ale przypadało po jednej na każdą Aes Sedai. Dashiva również zdawał się sądzić, że wszelkie niebezpieczeństwo minęło. Oparł się o ścianę z jedną nogą wysuniętą naprzód i zaplecionymi rękoma; usta poruszały mu się bezgłośnie, z pozoru tylko obserwował Aes Sedai.

Narishma zwrócił ku Randowi pytające spojrzenie spod zmarszczonych brwi, ale ten tylko pokręcił głową. Kobieta z rozmysłem starała się go sprowokować. Pytanie jednak brzmiało, po co prowokować człowieka, który bez większego wysiłku mógł ją ujarzmić albo zabić? Lews Therin mruczał to samo:

“Dlaczego? Dlaczego?”

Rand wszedł na podwyższenie, wziął Berło Smoka z tronu i usiadł na nim, czekając na rozwój wydarzeń. Ta kobieta nie wyprowadzi go z równowagi.

— Raczej zdobnie, co sądzisz? — powiedziała Cadsuane do Annoury, rozglądając się dookoła. Pomijając już wszystkie inne złocenia, szerokie pasy złota biegły po ścianach komnaty, otaczając lustra, gzymsy zaś stanowiły niemalże dwie stopy litej złotej łuski. — Nigdy nie wiedziałam, czy to Tairenianie, czy Cairhienianie potrafią bardziej przesadzić z brakiem smaku, jednak przy obu ludzie z Ebou Dar albo nawet Druciarze spłonęliby rumieńcem. Czy to taca z herbatą? Spróbowałabym odrobinę, jeśli jest świeża i gorąca.

Rand przeniósł strumień Mocy, podniósł tacę, na poły oczekując, że metal zaraz skoroduje od skazy, a potem pchnął ją w powietrzu w stronę trzech kobiet. Merana przeniosła dodatkowe filiżanki, cztery świeże wciąż stały na tacy. Napełnił je, odstawił dzbanek i czekał. Taca zawisła w powietrzu, podtrzymywana tylko saidinem.

Trzy bardzo różne z wyglądu kobiety i trzy całkowicie odmienne reakcje. Annoura spojrzała na tacę tak, jakby był to zwinięty jadowity wąż, nieznacznie pokręciła głową i cofnęła się o krok. Merana wciągnęła głęboki oddech i powolnym ruchem wzięła filiżankę do ręki, która lekko drżała. Wiedząc, że mężczyzna potrafi przenosić, a być zmuszoną obserwować efekty jego zdolności na własne oczy, to jednak nie to samo. Cadsuane natomiast zwyczajnie schwyciła uszko filiżanki i z miłym uśmiechem wciągnęła do nozdrzy woń napoju. Nie miała możności stwierdzić, który z mężczyzn nalał herbatę, jednak spojrzała ponad swą filiżanką prosto na Randa, siedzącego z nogą przerzuconą przez oparcie fotela.

— To było niezłe, chłopcze — powiedziała. Panny wymieniły zdumione spojrzenia ponad zasłonami.

Rand drgnął. Nie. Nie sprowokuje go. Tego właśnie chciała, niezależnie od powodów, ale to jej się z pewnością nie uda.

— Powtórzę raz jeszcze moje pytanie — powiedział. Dziwne, że jego głos potrafi być taki opanowany; wewnątrz był bardziej rozpalony niźli najgorętsze ognie saidina. — Czego chcesz? Odpowiedz albo wyjdź. Przez drzwi lub przez okno, wybór należy do ciebie.

Ponownie Merana spróbowała się odezwać i znowu Cadsuane uciszyła ją, tym razem machnięciem dłoni, oczu bowiem wciąż nie odrywała od Randa.

— Zobaczyć się z tobą — odparła spokojnie. — Jestem Zieloną Ajah, nie Czerwoną, ale noszę szal dłużej niźli którakolwiek z żyjących obecnie sióstr i widziałam na własne oczy więcej przenoszących mężczyzn niźli cztery kobiety wybrane spośród Czerwonych, być może nawet więcej niźli dowolna dziesiątka. Nie chodzi o to, że zajmowałam się ich ściganiem, rozumiesz, najwyraźniej jednak mam nosa. — Spokojnie, jak kobieta przyznająca się, że raz czy dwa w życiu była na targowisku. — Niektórzy walczyli do samego nędznego końca, wrzeszcząc i wierzgając nawet po tym, jak już zostali odgrodzeni tarczą i spętani. Niektórzy płakali i błagali, proponując złoto, cokolwiek, swe własne dusze, aby tylko nie brać ich do Tar Valon. Inni płakali z ulgą, pokorni niczym baranki, wdzięczni, że mają wreszcie wszystko za sobą. Światłość jedna wie, że w końcu wszyscy płakali. Na koniec nie zostaje im już nic prócz łez.

Żar przepełniający jego wnętrze skumulował wybuch gniewu. Taca i masywny dzbanek przemknęły przez komnatę, roztrzaskując z donośnym łoskotem zwierciadło, a potem odskakując od ściany ulewą strzaskanego szkła, wśród którego migotał na poły spłaszczony dzbanek; zgięta w pół taca potoczyła się po posadzce. Wszyscy podskoczyli, z wyjątkiem Cadsuane. Rand zeskoczył z podwyższenia, ściskając Berło Smoka tak mocno, że aż mu pobielały kłykcie.

— Czy chcesz mnie w ten sposób przestraszyć? — warknął. — Czy oczekujesz, że będę błagał, albo że będę wdzięczny? Mam płakać? Aes Sedai, mogę zacisnąć swą dłoń i zmiażdżyć cię. — Wzniesiona do góry ręka aż drżała od przepełniającej go wściekłości. — Merana doskonale wie, dlaczego powinienem to zrobić. Światłość jedna wie, dlaczego tego nie czynię.

Kobieta spojrzała na zniszczone przybory do herbaty, jakby wciąż jeszcze miała do dyspozycji cały czas, jaki został w świecie.

— Teraz już wiesz — powiedziała na koniec, spokojna jak zawsze — że znam twoją przyszłość i twoją teraźniejszość. Cała łaska Światłości nie znaczy nic wobec mężczyzny, który potrafi przenosić. Niektórzy widząc to, wierzą, iż Światłość odrzuca takich mężczyzn. Ja tak nie myślę. Czy zacząłeś już słyszeć głosy?

— O co ci chodzi? — zapytał powoli. Czuł, jak Lews Therin wytęża słuch.

Znowu poczuł mrowienie na skórze i sam też omal nie przeniósł, ale stało się to tylko, że dzbanek uniósł się z posadzki i pofrunął w powietrzu do Cadsuane, a potem zawisł, obracając się powoli, by mogła mu się dobrze przyjrzeć.

— Niektórzy mężczyźni potrafiący przenosić zaczynają w pewnym momencie słyszeć głosy. — Mówiła niemalże nieobecnym głosem, spod zmarszczonych brwi wpatrując się w pogiętą masę srebra i złota. — Jest to element władającego nimi szaleństwa. Głosy przemawiające do nich, mówiące im, co mają zrobić. — Dzbanek sfrunął delikatnie pod jej stopy. — Czy słyszałeś już głosy?

Ku zaskoczeniu wszystkich, Dashiva wybuchnął dzikim śmiechem; ramiona drżały mu gwałtownie. Narishma oblizał wargi; być może nawet nie bał się stojącej przed nim kobiety, ale obserwował ją czujnie niczym skorpion.

— To ja będę zadawał pytania — zdecydowanie oznajmił Rand. — Najwyraźniej się zapominasz. Ja jestem Smokiem Odrodzonym.

“Ty przecież jesteś rzeczywisty, nieprawdaż?”-zastanowił się. Odpowiedź nie padła. — “Lewsie Therinie?” — Czasami tamten człowiek nie odpowiadał, jednak obecność Aes Sedai zawsze go przywabiała. — “Lewsie Therinie?”

Nie był szalony; ten głos istniał naprawdę. Nie był tylko tworem wyobraźni. Z pewnością nie był zwiastunem szaleństwa. Nagłe pragnienie, by się roześmiać, nie sprawiło mu ulgi.

Cadsuane westchnęła.

— Jesteś młodym mężczyzną, który ma niewielkie pojęcie o tym, dokąd zmierza albo co go czeka. Wyglądasz na przemęczonego. Być może powinniśmy porozmawiać dopiero wtedy, gdy trochę odpoczniesz. Czy będziesz się sprzeciwiał, jeśli zajmę odrobinę czasu Meranie i Annourze? Żadnej z nich nie widziałam już od dawna.

Rand zagapił się na nią. Wtargnęła do środka, obrażała go, groziła mu, ostrożnie dała do zrozumienia, że wie o głosie w jego głowie, a teraz chciała zwyczajnie odejść, by porozmawiać z Meraną i Annourą?

“Może to ona oszalała?”

Wciąż żadnej odpowiedzi od Lewsa Therina. Przecież był rzeczywisty. Był!

— Odejdź — powiedział. — Odejdź i... — Nie był szalony. — Wszyscy się wynoście! Precz!

Dashiva zamrugał, patrząc na niego z ukosa, potem wzruszył ramionami i poszedł w stronę drzwi. Cadsuane uśmiechnęła się w taki sposób, że na poły oczekiwał, iż znowu nazwie go miłym chłopcem, potem ujęła pod ramiona Meranę oraz Annourę i popchnęła je w kierunku Panien, które już opuściły zasłony i patrzyły teraz, niepewne, co począć. Narishma również spojrzał na niego, zawahał się, póki Rand nie wykonał zdecydowanego gestu dłonią. Wreszcie wszyscy zniknęli i został sam. Sam.

Cisnął Berłem Smoka przed siebie. Ostrze włóczni utknęło, drżąc, w oparciu jednego z foteli; zdobiący chwost zakołysał się miarowo.

— Nie oszalałem — powiedział do przestrzeni pustego pomieszczenia. Lews Therin mówił mu rozmaite rzeczy; nigdy nie zdołałby się wydostać ze skrzyni Galiny, gdyby nie prowadził go głos martwego człowieka. Ale zaczął używać Mocy, zanim po raz pierwszy usłyszał ten głos; sam wymyślił, jak przywołać błyskawicę, ciskać ogniem i zbudować twór, który zabił setki Trolloków. Ale przecież to znowu mógł być Lews Therin, podobnie jak wspomnienia o wspinaniu się na drzewa w śliwkowym sadzie, o wkraczaniu do Komnaty Sług, oraz wiele innych, które zupełnie bez udziału świadomości pojawiały się w jego głowie. Może jednak te wspomnienia były całkowicie fałszywe, szalone sny szalonego umysłu, podobnie jak sam głos.

Przyłapał się na tym, że spaceruje i nie może się zatrzymać. Czuł się tak, jakby coś nakazywało mu się poruszać, bo w przeciwnym razie rozszarpią go skurcze mięśni.

— Nie oszalałem — dyszał. Jeszcze nie. — Nie... — Słysząc odgłos otwieranych drzwi, odwrócił się, z nadzieją, że to Min.

To jednak znowu była Riallin; podtrzymywała niską, krępą kobietę w ciemnoniebieskiej sukni, z włosami niemalże całkowicie pokrytymi siwizną i z otępieniem na twarzy. Wynędzniałej twarzy o zaczerwienionych oczach.

Chciał już kazać im odejść, żeby zostawiły go samego. Samego. Czy był sam? Czy Lews Therin to tylko sen? Gdyby tylko zostawiły go... Idrien Tarsin była przełożoną szkoły, którą założył tu w Cairhien, kobietą tak praktycznie nastawioną do świata, że czasami wątpił, czy ona wierzy w Jedyną Moc, skoro nie może jej ani zobaczyć, ani dotknąć. Cóż mogło sprawić, że znalazła się w tak opłakanym stanie?

Zmusił się, aby na nie spojrzeć. Szalony czy nie, samotny czy nie, nie było nikogo, kto mógłby zrobić to, co musiało zostać zrobione. Choćby ten drobny obowiązek. Cięższy niż góra.

— O co chodzi? — zapytał, starając się nadać głosowi tak delikatne brzmienie, jak tylko umiał.

Idrien niespodziewanie wybuchnęła łzami i chwiejnie podeszła bliżej, a potem osunęła się na jego pierś. Kiedy doszła do siebie na tyle, by móc opowiedzieć całą historię, Rand poczuł, że jemu również łzy napływają do oczu.

19

Diamenty i gwiazdy

Merana szła tuż za Cadsuane, tak blisko, na ile pozwalała jej odwaga; na końcu języka miała setkę pytań, ale Cadsuane nie zaliczała się do osób, które się szarpie za rękaw. To ona decydowała, kogo zauważy i kiedy. Annoura też milczała, i tak obie wlokły się jej śladem przez pałacowe korytarze, na dół po klatkach schodowych, z początku z polerowanego marmuru, dalej ze zwykłego, ciemnego kamienia. Merana wymieniała spojrzenia z Szarą siostrą i czuła bolesne napięcie chwili. Osobiście nie znała zbyt dobrze tej kobiety, za to Annoura miała zaciętą minę młodej dziewczyny, która wybiera się do Mistrzyni Nowicjuszek, powziąwszy uprzednio postanowienie, że będzie odważna. Nie były nowicjuszkami. Nie były dziećmi. Otwarła usta — i zamknęła je, onieśmielona tym kołyszącym się przed nią szarym koczkiem z mnóstwem ozdób w kształcie księżyców, gwiazd, ptaków i ryb. Cadsuane była,.. Cadsuane.

Merana poznała ją już kiedyś, czy raczej słyszała ją, kiedy była nowicjuszką. Siostry z wszystkich Ajah przychodziły oglądać tę kobietę, przepełnione lękiem, którego nie umiały ukryć. Swego czasu Cadsuane Melaidhrin stanowiła normę, wedle której oceniano każdą nową pozycję wprowadzoną do rejestru nowicjuszek. Aż do pojawienia się Elayne Trakand, do Białej Wieży nie dostała się żadna, która by spełniała tę normę, nie mówiąc już o jej zdystansowaniu. Pod wieloma względami od tysiąca lat nie znalazła się wśród Aes Sedai żadna, która byłaby do niej podobna. Odmowa przyjęcia stanowiska Zasiadającej była czymś niesłychanym, a mimo to powiadano, że odmówiła i to co najmniej dwa razy. Powiadano też, że wzgardziła stanowiskiem przywódczyni Ajah. I że kiedyś zniknęła z Wieży na dziesięć lat, ponieważ Komnata zamierzała ja wynieść na Tron Amyrlin. Co z kolei wcale nie znaczyło, by kiedykolwiek spędziła w Tar Valon dzień dłużej niż to było absolutnie konieczne. Do Wieży docierały najrozmaitsze informacje o Cadsuane, informacje, pod wpływem których siostry wytrzeszczały oczy, opowieści o przygodach wywołujących dreszcz u tych, które marzyły o szalu. Miała się stać legendą wśród Aes Sedai. O ile już się nią nie stała.

Szal ozdobił ramiona Merany dwadzieścia pięć lat po tym, jak Cadsuane, której włosy całkiem już wtedy zszarzały, ogłosiła, że wycofuje się ze spraw świata, a po upływie dalszych dwudziestu pięciu lat, kiedy wybuchła wojna z Aielami, wszystkie zakładały, że ona już nie żyje, ale po trzech miesiącach walk pojawiła się ponownie w towarzystwie dwóch Strażników, mężczyzn mocno posuniętych w latach, a mimo to nadal twardych jak żelazo. Powiadano, że przez te wszystkie lata Cadsuane wzięła sobie więcej Strażników niż większość sióstr miało butów. Kiedy Aielowie wycofali się z Tar Valon, po raz kolejny odeszła na spoczynek, ale niektóre utrzymywały, bardziej niż tylko na poły poważnie, że Cadsuane nie umrze dopóty, dopóki na świecie pozostawała bodaj iskierka przygody.

“To bzdury, jakie paplają nowicjuszki — upomniała się surowo Merana. — Nawet my w końcu umieramy”. A mimo to Cadsuane była nadal Cadsuane. I jeśli to nie ona należała do grupy sióstr, które pojawiły się w mieście po tym, jak pojmano al’Thora, to słońce nie zajdzie tego wieczora. Merana podniosła rękę, żeby poprawić szal, i uświadomiła sobie, że przecież został na kołku w jej izbie. Co za głupota. Przecież nie potrzebuje niczego, co by jej przypominało, kim jest. Gdyby jeszcze to był ktoś inny, a nie Cadsuane...

Dwie Mądre stojące w wejściu do jednego z krzyżujących się korytarzy obserwowały ich przemarsz chłodnymi, jasnymi oczyma osadzonymi w kamiennych twarzach. Edarra i Leyn. Obie potrafiły przenosić i to całkiem silnie; gdyby znalazły się w Wieży w młodym wieku, zapewne doszłyby już do wysokich stanowisk. Cadsuane przeszła mimo, zdając się w ogóle nie zauważać dezaprobaty dzikusek. Annoura natomiast zwróciła uwagę, bo skrzywiła się, coś mruknęła i potrząsnęła głową, kołysząc cienkimi warkoczykami. Merana nie odrywała wzroku od płytek posadzki.

Bez wątpienia to na nią spadnie obowiązek wyjaśnienia Cadsuane, na czym polega ów... kompromis... który został wypracowany przy udziale Mądrych ubiegłej nocy, zanim sprowadzono ją i pozostałe do Pałacu. Annoura o niczym nie wiedziała — nie brała w tym udziału — a Merana nie miała większych nadziei, że pojawi się Rafela, Verin albo w ogóle ktokolwiek, kogo mogłaby obarczyć tym zadaniem. To był, do pewnego stopnia, kompromis, i niewykluczone, że najlepszy, jakiego można się było spodziewać w tych okolicznościach, a mimo to mocno wątpiła, by Cadsuane tak na to spojrzała. Bardzo żałowała, że to właśnie ona musi być tą, która będzie ją przekonywała. Już lepiej byłoby przez miesiąc nalewać herbatę tym przeklętym mężczyznom. Bardzo żałowała, że tak rozpuściła język przy młodym al’Thorze. Wiedza, dlaczego kazał jej podawać herbatę, nie rekompensowała faktu, że została odcięta od wszelkich korzyści, jakie mogłaby dzięki temu uzyskać. Wolałaby myśleć, że została pochwycona przez jakieś zawirowanie we Wzorze sprokurowane przez ta’veren, zamiast mieć tę świadomość, że to oczy jakiegoś młodzieńca, podobne do lśniących, niebieskoszarych kamieni, kazały jej trajkotać z najczystszej trwogi, ale tak czy owak wręczyła mu te wszystkie przewagi jak na tacy. Żałowała...

Żal należało zostawić dzieciom. Wynegocjowała mnóstwo traktatów, w tym wiele w takim kształcie, jak zamierzono; położyła kres trzem wojnom i udaremniła wybuch dwóch tuzinów innych, stawiała czoło królom, królowym i generałom, sprawiając, że nabierali rozsądku. A mimo to... Obiecała sobie, że jeśli zza następnego rogu wyskoczy nagle Seonid, Masuri, względnie Faeldrin, w ogóle którakolwiek, to nie wymówi ani słowa skargi, niezależnie od tego, jak często ten mężczyzna będzie ją zmuszał do udawania służącej. Światłości! Gdyby tak mogła zamrugać i stwierdzić, że wszystko, co się zdarzyło od wyjazdu z Salidaru, to tylko zły sen.

O dziwo, Cadsuane poprowadziła je prosto do małej izdebki, którą dzieliły Bera i Kiruna, ukrytej głęboko we wnętrzu Pałacu. Czyli w części zamieszkałej przez służbę. Wąziutkie okno, osadzone wysoko w murze, a mimo to na jednym poziomie z kamieniami, którymi był wybrukowany zewnętrzny dziedziniec, wpuszczało wąski strumień światła, a jednak w izbie panował półmrok. Na kołkach wbitych w pokryte popękanym i pożółkłym tynkiem ściany wisiały płaszcze i sakwy. Gołe deski posadzki szpeciły rysy, aczkolwiek dokonano pewnych wysiłków, żeby je wygładzić. W jednym z kątów stał mały, zniszczony stolik z owalnym blatem, w innym równie sfatygowana umywalka z wyszczerbioną misą i dzbanem. Merana zerknęła na niewielkie łóżko. Nie wyglądało na wiele węższe od posłania, które musiała dzielić z Seonid i Masuri, drugie drzwi dalej. Tamta izba była większa o jakiś krok wszerz i wzdłuż, ale i tak nie pomyślano jej dla trzech osób. Coiren i pozostałym, które nadal trzymano w namiotach Aielów, musiało być znacznie wygodniej.

W izbie nie było ani Kiruny ani Bery, a za to zastały Daigian, tęgą, bladą kobietę, która w długie czarne włosy miała wpleciony cienki, srebrny łańcuszek z okrągłym kamieniem księżycowym dyndającym na środku czoła. Staniczek jej ciemnej, typowo cairhieniańskiej sukni ozdobiony był czterema wąskimi, kolorowymi paskami, a przez spódnicę biegły cięcia wypełnione bielą oznaczającą jej Ajah. Ta młodsza córka jednego z pośledniejszych Domów zawsze przypominała Meranie nastroszonego gołębia. Kiedy Cadsuane weszła do izby, Daigian wyczekująco uniosła się na palce.

Było tam tylko jedno krzesło, mebel niewiele lepszy od zwykłego zydla, wyposażony w namiastkę oparcia. Cadsuane usiadła na nim i westchnęła.

— Herbaty, proszę. Dwa łyki tego, co nalał tamten chłopak, i mogłabym użyć własnego języka w charakterze podeszwy.

Daigian natychmiast otoczyła się łuną saidara, bladą wprawdzie, ale pogięty blaszany dzbanek do herbaty uniósł się ze stolika i sploty Ognia podgrzały wodę w czasie, gdy otwierała małą szkatułkę zawierającą herbatę.

Nie mając wyboru, Merana przysiadła na łóżku i postarała się uporządkować myśli, jednocześnie układając spódnice i przyklepując nierówny materac. To spotkanie mogło się okazać równie ważne, co te wszystkie negocjacje, jakich się kiedykolwiek podejmowała. Po jakiejś chwili Annoura przyłączyła się do niej, przysiadając na skraju materaca.

— Na podstawie twojej obecności, Merano — odezwała się nagle Cadsuane — wnoszę, iż opowieści o tym, jakoby ten chłopak podporządkował się Elaidzie, są nieprawdziwe. Nie rób takiej zdziwionej miny, dziecko. Myślisz, że ja nie wiem o twoich... powiązaniach? — Wymówiła to słowo tak znacząco, że zabrzmiało równie wulgarnie jak żołnierskie przekleństwo. — A ty, Annoura?

— Jestem tu po to tylko, by udzielać rad Berelain, aczkolwiek prawda jest taka, że ona zignorowała moją radę i jednak tu przybyła. — Annoura, rodowita Tarabonianka, mówiła pewnym głosem; głowę trzymała wysoko uniesioną. I jednocześnie z całej siły tarła jednym kciukiem o drugi. Nie poradziłaby sobie przy stole negocjacyjnym, skoro tak łatwo można było ją przejrzeć. — A co do reszty — dodała ostrożnie — to jeszcze nie podjęłam decyzji.

— Mądra decyzja — mruknęła Cadsuane, ostentacyjnie wbijając wzrok w Meranę. — Jak się zdaje, podczas ostatnich kilku lat zbyt wiele sióstr zapomniało, że posiadają mózg, względnie rozsądek. Były kiedyś takie czasy, kiedy Aes Sedai podejmowały decyzje drogą chłodnego namysłu, zawsze biorąc pod rozwagę przede wszystkim dobro Wieży. Przypomnij sobie tylko, jaki los spotkał tę Sanche za konszachty z al’Thorem, Annoura. Jeżeli podchodzisz za blisko ognia w kuźni, możesz się paskudnie poparzyć.

Merana zadarła podbródek i kilkakrotnie pokręciła głową, by pozbyć się uczucia sztywności w karku. Przestała dopiero wtedy, gdy dotarło do niej, co robi. Przecież ta kobieta nie stała o wiele wyżej od niej w hierarchii. Wcale nie. Tylko odrobinę wyżej od każdej innej siostry.

— Jeśli wolno mi spytać... — za butnie, ale postąpiłaby gorzej, gdyby urwała i zaczęła od nowa — ... jakie są twoje intencje, Cadsuane?-Z wielkim wysiłkiem usiłowała zachować godność. — Najwyraźniej byłaś... trzymałaś się na uboczu... aż do teraz. Czemu postanowiłaś... zbliżyć się do... al’Thora w tak szczególnym momencie? Postąpiłaś z nim.... raczej... mało dyplomatycznie.

— Równie dobrze mogłaś go spoliczkować — wtrąciła się Annoura i Merana pokraśniała. Z nich dwóch to raczej Annoura miała cięższą przeprawę z Cadsuane, a jednak to nie ona dukała słowa.

Cadsuane z politowaniem pokręciła głową.

— Jeżeli chcecie się dowiedzieć, z jakiej materii ulepiony jest dany mężczyzna, pchnijcie go w takim kierunku, jakiego najmniej się spodziewa. Moim zdaniem, ten chłopiec jest zbudowany z dobrego kruszcu, ale na pewno okaże się trudny. — Złączywszy palce w trójkąt, popatrzyła ponad nim na ścianę, pogrążając się w zadumie. — Ma w sobie wściekłość, która byłaby zdolna spalić świat, a smycz, na której ją trzyma, dorównuje grubością włosowi. Wytrąćcie go tylko z równowagi... Ha! Al’Thor nie jest ani trochę tak trudny jak Logain Ablar czy Mazrim Taim; on jest sto razy trudniejszy, obawiam się. — Meranie język przysechł do podniebienia, gdy usłyszała te trzy nazwiska razem.

— Czyżbyś widziała Logaina i Taima razem? — spytała Annoura, wytrzeszczając oczy. — Z tego, co słyszałam, Taim podporządkował się al’Thorowi. — Meranie udało się zdławić westchnienie ulgi. Nie upłynęło jeszcze dość czasu, by wieści o Studniach Dumai zdążyły się rozejść. Ale na pewno się rozejdą.

— Ja też mam uszy, które potrafią wychwytywać plotki, Annoura — odparła kwaśno Cadsuane. — Aczkolwiek to, co słyszę, sprawia, że naprawdę żałuję. Cała moja praca pójdzie na marne. Praca innych też, ale ja swój obowiązek przynajmniej wypełniłam do końca. I jeszcze są te czarne kaftany, ci Asha’mani. — Odebrawszy filiżankę z rąk Daigian, uśmiechnęła się ciepło i podziękowała półgłosem. Obdarzona krągłymi policzkami Biała wyraźnie miała ochotę dygnąć, ale tylko wycofała się do kąta, gdzie stanęła z założonymi rękoma. Była nowicjuszką i Przyjętą najdłużej z wszystkich, jakie się zachowały w pamięci żyjących; ledwie pozwolono jej pozostać w Wieży. W towarzystwie innych sióstr zawsze usuwała się w cień.

Cadsuane zdmuchnęła parę unoszącą się nad jej filiżanką i ciągnęła wątek, ni stąd, ni zowąd takim tonem, jakby to była miła pogawędka.

— To właśnie Logain, który praktycznie stanął na moim progu, wywabił mnie z różanego ogrodu. Ha! Byle bójka na targu owiec odciągnęłaby mnie od tych przeklętych przez Światłość roślin. Co za sens w tym, że potrafisz posługiwać się Mocą, a jednak obywasz się bez niej, hodując tysiąc cierni na każde... Ha! Autentycznie rozważałam pomysł złożenia przysięgi uczestnika Polowania, gdyby Rada Dziewięciu wyraziła na to zgodę. No cóż... Te kilka miesięcy spędzonych na ściganiu Logaina przysporzyło mnóstwa rozrywki, ale kiedy już został pojmany, eskortowanie go do Tar Valon przysporzyło tyleż samo wzruszeń co te róże. Trochę się włóczyłam, szukając nie wiedzieć czego, może nowego Strażnika. Potem usłyszałam o Taimie i natychmiast ruszyłam co koń wyskoczy do Saldaei. Nie znajdziesz lepszej rozrywki nad mężczyznę, który potrafi przenosić. — Nagle jej głos i wzrok stwardniały. — Czy któraś z was miała swój udział w tych... nikczemnościach... do których doszło tuż po Wojnie z Aielami?

Merana mimo woli wzdrygnęła się z zaskoczenia. Oczy drugiej kobiety mówiły o katowskim pieńku i toporze.

— Jakie nikczemności? Nie mam pojęcia, o czym ty mówisz.

Oskarżycielskie spojrzenie zaatakowało Annourę z taką siłą, że omal nie spadła z łóżka.

— Wojna z Aielami? — wychrypiała, opanowując się z trudem. — Przez wiele lat, które nastąpiły bezpośrednio po tej wojnie, dokładałam wszelkich starań, żeby tak zwana Wielka Koalicja stała się czymś więcej niż tylko pustą nazwą.

Merana spojrzała z zainteresowaniem na Annourę. Po wojnie wiele sióstr z Szarych Ajah biegało od stolicy do stolicy, na próżno się starając utrzymać przymierze powstałe przeciwko Aielom, ale do tej pory nie miała pojęcia, że zaliczała się do nich Annoura. Jeśli tak, to nie mogła być aż tak złą negocjatorką.

— Podobnie jak ja — powiedziała. Godność. Jakże mało jej zostało godności od czasu, kiedy wyjechała w ślad za al’Thorem z Caemlyn. Te strzępki, które zachowała, były zbyt cenne, żeby je tracić. Postarała się, by jej głos zabrzmiał silnie i stanowczo. — O jakich to nikczemnościach mówisz, Cadsuane?

Siwowłosa zbyła pytanie machnięciem ręki, jakby ona nie odezwała się ani słowem.

Merana przez chwilę zastanawiała się, czy Cadsuane przypadkiem nie zabłąkała się gdzieś myślami. Nigdy nie słyszała, by coś podobnego zdarzyło się jakiejś siostrze, ale większość Aes Sedai udawała się na emeryturę pod koniec życia, do miejsca jak najbardziej oddalonego od wszelkich podstępów i machinacji, o których nie dowiadywał się nikt oprócz samych sióstr. Najczęściej z dala od wszystkich ludzi. Kto wiedział, co się z nimi działo na sam koniec? Jedno spojrzenie na te czyste, niewzruszone oczy lustrujące ją ponad brzegiem filiżanki wybiło jej z głowy wszelkie tego typu pomysły. Niemniej jednak historia dwudziestu lat nikczemności, czymkolwiek one były, z pewnością nie zasługiwała na wzmiankę w porównaniu z tym, z czym obecnie borykał się świat. A Cadsuane jeszcze nie odpowiedziała na zadane jej na samym początku pytania. Jakie są jej intencje? I dlaczego teraz przystąpiła do realizacji swych tajemniczych celów?

Zanim Merana zdążyła je powtórzyć, otwarły się drzwi i do środka weszły Bera z Kiruną, wpędzone przez Corele Hovian, po chłopięcemu szczupłą Żółtą obdarzoną gęstymi, czarnymi brwiami i burzą kruczoczarnych włosów, które nadawały jej nieco zdziczały wygląd, niezależnie od tego, jakby się schludnie nie odziała, a zawsze ubierała się jak na wiejską potańcówkę, z mnóstwem haftów na rękawach, staniczku i po bokach spódnic. W tym momencie w ciasnej przestrzeni izby nie zostało wiele miejsca nawet na to, by się poruszyć. Corele zawsze wyglądała na rozbawioną, cokolwiek się nie działo, a teraz uśmiechała się szeroko, trochę jakby z niedowierzaniem, a trochę jakby zamierzała wybuchnąć gromkim śmiechem. Oczy Kiruny błyskały z twarzy okrytej maską zastygłej arogancji, a Bera ewidentnie gotowała się wewnętrznie, z zaciśniętymi ustami i zmarszczonym czołem. Dopóki nie spostrzegły Cadsuane. Obie wytrzeszczyły oczy, a Kiruna otworzyła usta ze zdziwienia.

— Myślałam, że nie żyjesz — wyszeptała Bera.

Cadsuane z irytacją pociągnęła nosem.

— Już mi się sprzykrzyło tego słuchać. Następny imbecyl, od którego to usłyszę, będzie szlochał przez tydzień. — Annoura wbiła wzrok w czubki swoich trzewików.

— Nigdy nie zgadniesz, gdzie znalazłam te dwie — powiedziała Corele swoim śpiewnym, murandiańskim akcentem. Postukała się palcem po skrzydełku zadartego nosa, tak jak to miała w zwyczaju, gdy zamierzała opowiedzieć jakiś dowcip, albo kiedy uważała, że coś, na co patrzy, jest śmieszne. Na policzkach Bery wykwitły kolorowe plamy, jeszcze większe na twarzy Kiruny. — Bera siedziała cichutka jak mysz pod miotłą, pilnowana przez pół tuzina tych dzikusek Aielów, które powiedziały mi najbezczelniej jak tylko można, że ona nie będzie mogła iść ze mną, dopóki Sorilea... och, ta kobieta to wiedźma, która może się przyśnić... że nie mogę zabrać Bery, dopóki Sorilea nie skończy swojej prywatnej pogawędki ze swoją drugą uczennicą. Czyli naszą kochaną Kiruną.

Tego już nie dawało się określić mianem kolorowych plam. Kiruna i Bera poczerwieniały po korzonki włosów, uporczywie unikając wzroku pozostałych. Nawet Daigian patrzyła na nie teraz.

Merana czuła, jak zalewają ją błogie fale ulgi. To nie ona będzie musiała tłumaczyć, dlaczego Mądre wywnioskowały z rozkazów al’Thora, że Aes Sedai mają okazywać im posłuszeństwo. Wcale tak naprawdę nie były uczennicami, nikt im, rzecz jasna, nie dawał żadnych lekcji. Czego takie dzikuski, z barbarzyńskiego ludu, mogłyby uczyć Aes Sedai? Tu szło tylko o to, że Mądre lubiły wiedzieć, gdzie kto należy. Tylko o to? Bera albo Kiruna mogłyby opowiedzieć, jak al’Thor się śmiał — śmiał! — i mówił, że nie widzi tu różnicy i że spodziewa się, że będą posłusznymi uczennicami. Żadnej nie było łatwo, kiedy musiała pochylać kark, a już najmniej Kirunie.

Cadsuane jednakże nie domagała się wyjaśnień.

— Spodziewałam się jakichś nędznych ochłapów — powiedziała sucho — ale nie wiadra nieczystości. Pozwólcie, że sprawdzę, czy wszystko dobrze rozumiem. Wy, dzieci, które się zbuntowałyście przeciwko wyniesionej zgodnie z prawem Amyrlin, w jakiś sposób związałyście się z tym al’Thorem, a skoro słuchacie rozkazów od kobiet Aielów, to zakładam, że jego rozkazy też przyjmujecie. — Chrząknęła z takim obrzydzeniem, jakby miała usta pełne zgniłych śliwek. Potrząsnąwszy głową, zajrzała do swej filiżanki, po czym znowu utkwiła spojrzenie w tamtych dwóch. — No cóż, czym jest jedna zdrada mniej albo więcej? W ramach kary Komnata może was zmusić do klęczenia aż do samego Tarmon Gai’don, a może też kazać wam od razu ściąć głowy. A co z tymi pozostałymi, w obozie Aielów? Wszystkie należą do Elaidy, jak sądzę. Czy one również... oddały się do terminu? Żadnej z nas nie pozwolono podejść bliżej jak do pierwszego rzędu namiotów. Ci Aielowie zdają się niezbyt kochać Aes Sedai.

— Nie wiem, Cadsuane — odparła Kiruna, z tak czerwoną twarzą jakby stała w ogniu. — Trzymano nas z dala od nich. — Merana otwarła szeroko oczy. W życiu nie słyszała, by Kiruna mówiła równie uległym głosem.

Bera, ze swej strony, zrobiła głęboki wdech. Stała już wyprostowana, a mimo to zdawała się zbroić do jakiegoś niewdzięcznego zadania.

— Elaida nie jest... — zaczęła podniesionym głosem

— Elaida cierpi na przerost ambicji, na ile się orientuję — przerwała jej Cadsuane, podając się do przodu tak raptownie, że Merana i Annoura cofnęły się na łóżku, mimo iż ona na nie nie patrzyła — i być może gotuje jakąś katastrofę, ale jest nadal Zasiadającą na Tronie Amyrlin, wyniesioną przez Komnatę Wieży w całkowitej zgodności z prawem Wieży.

— Jeżeli Elaida jest prawowitą Amyrlin, to w takim razie dlaczego nie usłuchałaś jej rozkazu i nie wróciłaś do Wieży? — Jedyną rzeczą, jaka zdradzała brak opanowania u Bery, było znieruchomienie rąk ułożonych na spódnicach. Musiała wkładać znaczny wysiłek w powstrzymanie ich od wygładzania albo ściskania fałd.

— Przynajmniej jedna z was ma jakiś kręgosłup. — Cadsuane zaśmiała się cicho, ale jej oczy bynajmniej nie były wesołe. Oparła się wygodniej i upiła łyk herbaty. — Usiądźcie. Mam jeszcze mnóstwo innych pytań.

Merana i Annoura wstały, oferując swoje miejsca na łóżku, ale Kiruna tylko stała i przypatrywała się z niepokojem Cadsuane, Bera zaś zerknęła na swoją przyjaciółkę i potrząsnęła głową. Corele przewróciła niebieskimi oczami, z jakiegoś powodu uśmiechając się szeroko, ale Cadsuane zdawała się o nic nie dbać.

— Połowa plotek, jakie mnie dochodzą — powiedziała — dotyczy Przeklętych, którzy rzekomo znaleźli się na wolności. To może by nawet nie dziwiło, jeśli wziąć pod uwagę całą resztę, ale czy dysponujecie jakimiś dowodami, które wyraźnie świadczyłyby za albo przeciw?

Merana już od dawna cieszyła się, że siedzi, już od dawna wiedziała, co czuje wyprana bielizna, kiedy trafia do magla. Cadsuane dalej wypytywała, przeskakując z tematu na temat, przez co w ogóle się nie dawało przewidzieć, jak będzie brzmiało następne pytanie. Corele zachowała pogodny nastrój i co jakiś czas chichotała albo kręciła głową, a Daigian oczywiście nie było stać nawet na coś takiego. Meranie oberwało się najgorzej, jej, Berze i Kirunie, ale Annoura też z pewnością nie została oszczędzona. Za każdym razem, kiedy doradczyni Berelain się odprężała, myśląc, że już została oczyszczona z zarzutów, Cadsuane zaczynała ją dręczyć od nowa.

Ta kobieta wypytywała dosłownie o wszystko, o władzę młodego al’Thora nad Aielami, o powód, dla którego statek Ludu Morza zakotwiczył na rzece, o okoliczności śmierci Moiraine, o to, czy ten chłopiec rzeczywiście na nowo odkrył Podróżowanie i czy Berelain dzieli z nim łoże, względnie ma taki zamiar. Nie dawało się orzec, co Cadsuane sądzi o ich wyjaśnieniach, z jednym wyjątkiem, to znaczy wtedy, gdy usłyszała, że Alanna związała al’Thora więzią i jak do tego doszło. Zacisnęła usta w cienką kreskę i spojrzała tak srogo, jakby mogła wywiercić dziurę w ścianie, ale podczas gdy pozostałe demonstrowały swój niesmak, Merana przypomniała sobie, jak Cadsuane mówiła o tym, że się zastanawiała, czy nie wziąć sobie nowego Strażnika.

Często wymawiały się niewiedzą, ale mówienie, że się czegoś nie wie, bynajmniej nie zaspokajało apetytu Cadsuane, domagała się każdego strzępka informacji i cząsteczki tego, co wiedziały, nawet jeśli same nie były świadome, że to wiedzą. Trochę udało im się zataić, głównie to, co absolutnie należało, a mimo to wyszło na jaw wiele zaskakujących rzeczy, wiele bardzo zaskakujących rzeczy, nawet z ust Annoury, która, jak się okazało, otrzymywała codziennie szczegółowe listy od Berelain niemalże od dnia, w którym dziewczyna wyjechała na północ. Cadsuane domagała się odpowiedzi, za to sama nie udzielała żadnych, i to bardzo niepokoiło Meranę. Obserwowała twarze, które stawały się coraz bardziej uparte, zaczepne i przepraszające, zastanawiając się, czy jej twarz wygląda podobnie.

— Cadsuane. — Musiała się zdobyć na jeszcze jeden wysiłek. — Cadsuane, dlaczego postanowiłaś zainteresować się nim właśnie teraz? — Niemrugające spojrzenie na moment napotkało jej wzrok, po czym Cadsuane skierowała uwagę na Berę i Kirunę.

— A więc naprawdę udało im się porwać go z pałacu — powiedziała siwowłosa kobieta, podsuwając Daigian pustą filiżankę. Nikt inny nie został poczęstowany herbatą. Wyraz twarzy i głos Cadsuane były tak neutralne, że Merana miała ochotę rwać sobie włosy z głowy. Al’Thor nie będzie zachwycony, kiedy się dowie, że Kiruna opowiedziała o porwaniu, nieważne, że nieumyślnie; Cadsuane wykorzystywała każde omsknięcie języka, żeby wywlec więcej, niż się chciało powiedzieć. Przynajmniej nie wyszły na jaw szczegóły odnośnie do sposobu, w jaki został potraktowany. Dał jasno do zrozumienia, jaki byłby niezadowolony, gdyby do tego doszło. Merana dziękowała Światłości, że ta kobieta nie zatrzymywała się dłużej przy każdym temacie.

— Jesteście pewne, że to był Taim? I że te czarne kaftany nie przybyły na koniach? — Bera odpowiedziała jej z niechęcią, a Kiruna ponuro; były pewne, że nikt nie widział, ani jak Asha’mani przyszli, ani jak odeszli, a ta... dziura... z której się wyłonili, mogła zostać stworzona przez al’Thora. Co, rzecz jasna, bynajmniej nie zadowoliło Cadsuane.

— Myślcie! Nie jesteście już głupimi dziewczątkami. Ha! Przecież musiałyście coś zauważyć.

Merana poczuła się, jakby była bardzo chora. Ona i pozostałe spędziły pół nocy na spieraniu się, co właściwie oznacza ich przysięga, zanim orzekły, że ona oznacza dokładnie to, co powiedziały, i nie zawiera żadnych luk, które dałoby się wykorzystać. Na koniec nawet Kiruna się zgodziła, że muszą nie tylko bronić i wspierać al’Thora, ale również okazywać mu posłuszeństwo, w związku z czym wszelkie stawanie z boku jest niedozwolone. Żadna się tak naprawdę nie zainteresowała, co to mogło oznaczać w przypadku Elaidy i sióstr lojalnych wobec niej. A w każdym razie żadna się nie przyznała do zaciekawienia tą kwestia. Już sam fakt, że ostatecznie coś postanowiły, potrafił odebrać mowę. Niemniej jednak Merana zastanawiała się, czy do Bery albo Kiruny dotarło to samo, co ona zrozumiała. Mogły zwyczajnie stwierdzić, że występują przeciwko legendzie, nie wspominając już tych wszystkich sióstr oprócz Corele i Daigian, które postanowiły pójść za nią. A co gorsza... Wzrok Cadsuane na chwilę spoczął na niej, niczego nie zdradzając, a za to żądając wszystkiego. Co gorsza, Merana była przekonana, że Cadsuane doskonale zdaje sobie z tego sprawę.

Min, która truchtała przez pałacowe korytarze, zignorowała pozdrowienia od połowy tuzina znajomych jej Panien, mijając je pospiesznie, nie rzucając nawet słowa w odpowiedzi, nawet się nie zastanawiając, czy przypadkiem nie zachowuje się grubiańsko. Ależ trudno się biegło w tych butach na wysokim obcasie. Ależ głupie rzeczy te kobiety robiły dla mężczyzn! Rand wprawdzie wcale nie żądał od niej, żeby nosiła takie buty, jednak włożyła je po raz pierwszy z myślą o nim i zauważyła, że się wtedy uśmiechnął. Spodobały mu się. Światłości, co ona robi? Myśli o butach?! Źle zrobiła, że poszła do apartamentów Colavaere. Cała drżąc i mrugając, by pozbyć się nie wylanych łez, ruszyła biegiem.

Jak zwykle obok wysokich drzwi ozdobionych złotymi wizerunkami wschodzącego słońca przycupnęło na piętach kilka Panien. Shoufy miały udrapowane na ramionach, a włócznie ułożone na kolanach, ale nie było w nich nic zwyczajnego. Przypominały lamparty, które czekają na pojawienie się czegoś, co będą mogły zabić. Na ich widok na ogół robiło jej się nieswojo, mimo że zazwyczaj traktowały ją całkiem przyjaźnie. Dzisiaj nic by ją to nie obeszło, gdyby miały osłonięte twarze.

— Jest w paskudnym nastroju — ostrzegła Riallin, ale nie wykonała żadnego ruchu, żeby ją zatrzymać. Min była jedną z nielicznych, którym pozwalano wejść do Randa bez zapowiedzi. Wygładziła kaftan i starała się uspokoić. Nie była pewna, po co właściwie tu przyszła. Wiedziała tylko, że w obecności Randa czuła się bezpieczna. A żeby on sczezł! Przedtem nigdy nikogo nie potrzebowała, żeby się poczuć bezpieczna.

Zatrzymała się jak wryta, po czym odruchowo zatrzasnęła za sobą drzwi. Wnętrze komnaty zamieniło się w śmietnisko. Do ram po lustrach przylgnęło kilka połyskliwych odłamków, ale większość szklanych tafli walała się na posadzce. Podium leżało przewrócone na boku, a z tronu, który dotąd na nim stał, pozostał jedynie stos pozłacanych szczap, pod ścianą, o którą został roztrzaskany. Jedna ze stojących lamp, wykuta z ciężkiego żelaza pokrytego złoceniami, została skręcona w pałąk. Rand siedział na jednym z krzeseł, odziany w samą koszulę; ze zwieszonymi luźno rękoma i głową odrzuconą w tył wpatrywał się w sufit. W pustkę. Wokół niego pląsały wizje i kolorowe, migotliwe aury; w tym przypominał Aes Sedai. Nie musiała oglądać Iluminatorów, kiedy w pobliżu był Rand albo jakaś siostra. Nie poruszył się, kiedy zaczęła iść w jego stronę. Zdawał się w ogóle nie zauważać jej obecności. Pod butami Min chrzęściły okruchy luster. Paskudny nastrój, w rzeczy samej.

A mimo to nie czuła strachu. Nie przed nim; nie wyobrażała sobie, by Rand mógł zrobić jej coś złego. Żywiła wobec niego dostatecznie wiele uczucia, by zapomnieć wizytę w apartamentach Colavaere. Dawno już temu pogodziła się ze świadomością, że jest nieszczęśliwie zakochana. Nic innego się nie liczyło, ani to, że był prostym wieśniakiem, młodszym od niej, ani to, kim albo czym był, ani też to, że miał popaść w obłęd i umrzeć, o ile wcześniej nie zostanie zabity. “Nie obchodzi mnie nawet to, że muszę się nim dzielić z innymi” — pomyślała i w tym momencie już wiedziała, jak bardzo się pogrążyła, skoro potrafiła okłamywać samą siebie. Zmuszała się, żeby to zaakceptować; Elayne posiadała jakąś jego cząstkę, miała do niego pewne prawo, i podobnie ta Aviendha, którą dopiero miała poznać. Człowiek musi żyć z tym, czego nie potrafi zmienić, tak zwykła mawiać jedna z jej ciotek. Zwłaszcza wtedy, kiedy rozmiękł mu mózg. Światłości, przecież zawsze chlubiła się tym, że potrafi zachować zdrowy rozsądek.

Przystanęła obok jednego z krzeseł, z Berłem Smoka wbitym w oparcie z taką siłą, że jego czubek wystawał niemalże na odległość dłoni z drugiej strony. Zakochana w mężczyźnie, który o niczym nie wiedział, który odesłałby ją, gdyby to do niego dotarło. W mężczyźnie, który ją kochał, tego przynajmniej była pewna. I który również kochał Elayne i tę Aviendhę — tę myśl pospiesznie odegnała. Człowiek musi żyć z tym... On ją kochał, ale nie chciał się do tego przyznać. Bo uważał, że jest skazany na los Lewsa Therina Telamona, który popadł w obłęd i zabił ukochaną kobietę?

— Cieszę się, że przyszłaś — odezwał się znienacka, nadal wpatrując się w sufit. — Siedzę tu całkiem sam. Sam. — Wybuchł gorzkim śmiechem. — Herid Fel nie żyje.

— Nie — wyszeptała — nie ten miły staruszek! — Poczuła, że pieką ją oczy.

— Został rozdarty na strzępy. — Głos Randa zdradzał wielkie zmęczenie. I był taki pusty. — Idrien zemdlała, kiedy go znalazła. Leżała nieprzytomna przez pół nocy, a kiedy się wreszcie ocknęła, niemalże mówiła od rzeczy. Jedna z kobiet zatrudnionych w szkole dała jej coś na sen. Bardzo się potem wstydziła. Kiedy do mnie przyszła, zaczęła znowu płakać i..: To musiał być jakiś Pomiot Cienia. Co jeszcze potrafiłoby rozedrzeć człowieka na kawałki? — Nie podnosząc głowy, uderzył pięścią w poręcz krzesła z taką siłą, że rozległ się trzask pękającego drewna. — Tylko dlaczego? Dlaczego został zabity? Co takiego mógł mi powiedzieć?

Min myślała intensywnie. Naprawdę się starała. Pan Fel był filozofem; on i Rand dyskutowali o wszystkim, poczynając od znaczenia poszczególnych fragmentów Proroctw Smoka, a kończąc na naturze otworu, przez który się wchodziło do więzienia Czarnego. Pożyczał jej książki, fascynujące książki, zwłaszcza takie, dzięki którym mogła wykombinować, o czym właściwie mówili. Był filozofem. Już nigdy jej nie pożyczy żadnej książki. Taki łagodny staruszek, zagubiony w świecie myśli, który dziwił się, kiedy dostrzegał coś na zewnątrz niego. Zatrzymała na pamiątkę list, który napisał do Randa. Mówił o niej, że jest piękna, że rozprasza jego uwagę. A teraz nie żył. Światłości, miała już dość umierania.

— Nie powinienem był ci tego mówić; nie w taki sposób.

Wzdrygnęła się; nie usłyszała, że Rand do niej podszedł. Pogładził ją po policzku. Otarł łzy. Bo płakała.

— Przykro mi, Min — powiedział łagodnie. — Chyba już nie jestem miłą osobą. Człowiek umarł przeze mnie, a ja potrafię się przejmować tylko powodem, dla którego zginął.

Objęła go ramionami i wtuliła twarz w jego pierś. Nie mogła przestać płakać. Nie mogła przestać się trząść.

— Poszłam do apartamentów Colavaere. — W głowie błyskały jej obrazy. Pusta bawialnia, wszyscy słudzy wyszli. Sypialnia. Nie chciała sobie tego przypominać, ale teraz kiedy zaczęła, nie mogła pohamować słów, które polały się z jej ust. — Wygnałeś ją, więc myślałam, że wizja, jaką miałam w związku z nią, się nie sprawdzi. — Colavaere była ubrana w najlepszą ze swoich sukien, uszytą z połyskliwego, ciemnego jedwabiu, ozdobioną kaskadami delikatnej koronki z Sovarry. — Miałam nadzieję, że chociaż raz tak nie będzie musiało być. Jesteś ta’veren. Zmieniasz Wzór. — Colavaere wystroiła się w naszyjnik i bransolety ze szmaragdów i ogników, w pierścienie z perłami i rubinami, z pewnością swoją najlepszą biżuterię, a we włosy miała wplecione żółte diamenty znakomicie imitujące koronę Cairhien. Jej twarz... — Była w swojej sypialni. Powiesiła się na jednym z postumentów łóżka. — Wytrzeszczone oczy i język wystający ze sczerniałej, spuchniętej twarzy. Nogi dyndały na wysokości stopy ponad przewróconym zydlem. Łkająca bezradnie Min osunęła się na pierś Randa.

Objął ją powoli, delikatnie.

— Och, Min, doznajesz więcej bólu niż przyjemności z powodu swojego daru. Gdybym potrafił ująć ci tego bólu, zrobiłbym to, Min. Zrobiłbym.

Powoli docierało do niej, że on też drży. Światłości, starał się być twardy jak żelazo, być takim, jakim jego zdaniem musiał być Smok Odrodzony, a mimo to zadręczał się tymi, którzy umierali z jego powodu, Colavaere prawdopodobnie w nie mniejszym stopniu niż Felem. Opłakiwał każdego, kto został skrzywdzony, a starał się udawać, że tak nie jest.

— Pocałuj mnie — wybąkała. Kiedy się nie poruszył, podniosła wzrok. Zamrugał niepewnie, oczyma to niebieskimi, to szarymi, podobnymi do porannego nieba. — Ja mówię poważnie. — Jak często się z nim droczyła, siadając mu na kolanach, całując go, nazywając pasterzem, bo nie odważała się wymawiać jego imienia ze strachu, że mógłby w tym usłyszeć pieszczotę? Godził się na to, gdyż myślał, że ona się z nim droczy. Ach! Ciotka Jan i ciotka Rana twierdziły, że nie powinno się całować mężczyzny, o ile nie zamierza się go poślubić, ale ciotka Miren zdawała się wiedzieć trochę więcej o świecie. Powiadała, że nie należy całować mężczyzny ot tak, ponieważ mężczyźni zakochują się zbyt łatwo. — Zimno mi w środku, pasterzu. Colavaere i pan Fel... Muszę poczuć ciepło ciała. Muszę... Zrobisz to?

Opuścił głowę, jakże wolno. To był z początku braterski pocałunek, łagodny niczym mleko zmieszane z wodą, uspokajał, pocieszał. A potem stał się inny. Wcale już nie uspokajał. A on wyprostował się gwałtownie, starając się wyrwać z jej objęć.

— Min, nie mogę. Nie mam prawa...

Schwyciwszy go za włosy, przyciągnęła z powrotem jego usta i po chwili przestał się szamotać. Nie była pewna, czy to jej, czy jego ręce zaczęły pierwsze rozplątywać tasiemki przy jego koszuli, ale jednej rzeczy była pewna absolutnie. Gdyby tylko spróbował położyć teraz temu kres, to pochwyciłaby jedną... nie, wszystkie!... włócznie Riallin i zadźgała go na śmierć.

Po wyjściu z Pałacu Słońca Cadsuane dyskretnie przyjrzała się tym dzikuskom, którym mogła, Corele i Daigian szły za nią w milczeniu; znały ją dostatecznie dobrze, by teraz jej nie przeszkadzać paplaniem, czego nie dawało się powiedzieć o tych wszystkich, które zatrzymywały się na kilka dni w maleńkim pałacyku Anilin, dopóki nie wyprawiła ich w dalszą drogę. Dużo było tych dzikusek, a wszystkie gapiły się na Aes Sedai jak na zapchlone psy pokryte zaropiałymi ranami i zostawiające błoto na nowym dywanie. Niektórzy ludzie patrzyli na Aes Sedai ze zgrozą albo podziwem, inni ze strachem albo nienawiścią, ale Cadsuane nigdy przedtem nie widziała pogardy, nawet ze strony Białych Płaszczy. A szkoda, bo każdy naród, który wydawał tyle dzikusek, powinien posyłać całą rzekę dziewcząt do Tar Valon.

Tego trzeba będzie kiedyś dopilnować, i do Szczeliny Zagłady z obyczajem, jeśli to się okaże konieczne, ale jeszcze nie teraz. Al’Thor musiał być dostatecznie zaintrygowany, skoro ją dopuścił do siebie, a ponadto dał się zbić z tropu, dzięki czemu mogła go popchnąć w tę stronę, w którą chciała, bez jego wiedzy. Tak czy owak, należało przejąć kontrolę, względnie zniszczyć to wszystko, co mogło w tym przeszkodzić. Nie wolno dopuścić, by cokolwiek na niego wpłynęło albo go zdenerwowało i skierowało na niewłaściwe tory. Nie wolno.

Lśniący, czarny powóz czekał na dziedzińcu za cierpliwym zaprzęgiem złożonym z sześciu siwków. Służący podbiegł otworzyć drzwi, na których na tle czerwonych i zielonych pasków wymalowano dwie srebrne gwiazdy; tak głęboko kłaniał się im trzem, że niemal dotykał łysą głową kolan. Był odziany w samą koszulę i spodnie. Od przyjazdu do Pałacu Słońca nie zauważyła nikogo w liberii z wyjątkiem kilku w barwach Dobraine. Bez wątpienia słudzy nie byli pewni, co powinni nosić, a bali się popełnić błąd.

— Chyba obedrę Elaidę ze skóry, jak tylko wpadnie mi w ręce — oznajmiła, kiedy powóz ruszył z miejsca. — Przez tę głupią dziewczynę moja misja stała się niemalże niemożliwa.

A potem niespodzianie wybuchnęła śmiechem, sprawiając, że Daigian mimo woli wytrzeszczyła oczy. Uśmiech Corele pogłębił się wyczekująco. Żadna nie zrozumiała, a ona nie próbowała niczego wyjaśniać. Zawsze, przez całe życie, najlepszym sposobem na zainteresowanie jej czymkolwiek było oświadczenie, że coś jest niemożliwe. Ale z kolei upłynęło ponad dwieście siedemdziesiąt lat od ostatniego razu, gdy zetknęła się z zadaniem, którego nie była w stanie wypełnić. Obecnie każdy dzień mógł się okazać jej ostatnim, ale młody al’Thor sprawi, że dokona żywota najgodniej.

20

Wzory wewnątrz wzorów

Sevanna z pogardą spoglądała na swoje towarzyszki, siedzące — w szatach aż poszarzałych od kurzu — razem z nią w kręgu na niewielkiej polanie. Niemal całkowicie bezlistne gałęzie ponad ich głowami dostarczały odrobinę przynoszącego chłód cienia. Choć miejsce, w którym Rand al’Thor ciskał śmiercią, znajdowało się ponad sto mil na zachód, tamte wciąż jednak sprawiały wrażenie, jakby cały czas miały ochotę oglądać się przez ramię. Pozbawione namiotów-łaźni nie były w stanie porządnie się wykąpać, tylko pośpiesznie przemywały twarze i dłonie pod koniec kolejnego dnia. Osiem małych srebrnych filiżanek, każda z innego kompletu, stało obok niej na zeschłych liściach, a przy nich napełniony wodą srebrny dzbanek, lekko odkształcony w trakcie ich odwrotu.

— Albo Car’a’carn nas nie ściga — oznajmiła nagle — albo nie potrafi nas znaleźć. Obie możliwości uznaję za zadowalające.

Kilka naprawdę aż podskoczyło. Okrągła twarz Tion zbladła, a Modarra zaczęła rozcierać przedramiona. Modarra byłaby nawet ładna, gdyby nie jej wzrost i gdyby nie próbowała przez cały czas matkować tym, które akurat znalazły się w pobliżu. Alarys z niezwykłą pieczołowitością zaczęła nagle wygładzać spódnice, już i tak przecież schludnie rozłożone na ziemi wokół niej, próbując nie zwracać uwagi na to, czego nie chciała dostrzec. Kąciki wąskich ust Meiry opadły, ale któżby potrafił powiedzieć, czy znamionowało to dezaprobatę względem nie skrywanego strachu, jakim napawał pozostałe Car’a’carn, czy też strach własny? Miały zresztą wszelkie powody, aby się bać. Minęły dwa pełne dni od bitwy, a przy Sevannie zgromadziło się mniej niż dwadzieścia tysięcy włóczni. Nie dotarła jeszcze na miejsce Therava wraz z większością Mądrych, które atakowały od zachodu. Niektóre z nieobecnych pewnie spróbują powrócić na Sztylet Zabójcy Rodu, jak wiele jednak nigdy już nie zobaczy wschodu słońca? Nikt nie pamiętał takiej rzezi, tylu zabitych w tak krótkim czasie. Nawet włócznie algai’d’siswai nieprędko zatańczą. Sporo więc było powodów do obaw, jednak nie istniało żadne usprawiedliwienie dla ich okazywania. Jak można pozwolić, by twarz odbijała wnętrze — przecież nie były żadnymi mieszkankami mokradeł, które obnażają swe serca i dusze na oczach wszystkich.

Rhiale chyba w końcu pojęła w czym rzecz.

— Jeżeli mamy to zrobić, lepiej zaraz zacznijmy — mruknęła aż sztywna z zażenowania. Była jedną z tych, które wcześniej okazały strach.

Sevanna wyjęła z sakwy niewielką szarą kostkę i umieściła na zbrązowiałych liściach pośrodku kręgu. Someryn położyła dłonie na kolanach. Pochyliła się głęboko do przodu, by dokładnie jej się przyjrzeć. Wyglądało to tak, jakby chciała wręcz wyskoczyć ze swojej czerwonej bluzki. Nosem niemalże dotknęła kostki. Wszystkie ścianki sześcianu pokrywały skomplikowane wzory, a zbliżywszy wzrok, można było dostrzec delikatniejsze wzory wewnątrz, a w nich następne, nakreślone jeszcze subtelniejszym rytem, wreszcie prawie niewidoczną mgiełkę kolejnych szczebli komplikacji wzoru. W jaki sposób można było je wykonać — tak drobne, tak cienkie, tak precyzyjne — Sevanna nie miała pojęcia. Kiedyś myślała, że kostka jest wykonana z kamienia, teraz jednak nie była już tego taka pewna. Wczoraj upuściła ją przypadkowo na kamień i nawet jedna linia rzeźbień nie została zarysowana. Jeśli to w ogóle były rzeźbienia. Ta rzecz musiała być ter’angrealem — tyle tylko wiedziały.

— Najsłabszym z możliwych strumieni Ognia należy lekko musnąć tutaj, to miejsce, które wygląda jak wykrzywiony sierp księżyca — poinformowała je — i jeszcze jednym tutaj, na górze, ten znak przypominający grot błyskawicy. — Someryn wyprostowała się raptownie.

— Co się wówczas stanie? — zapytała Alarys, przeczesując włosy palcami. Gest z pozoru wydawać się mógł zupełnie przypadkowy, wiadomo jednak, że zawsze znajdowała sposób na to, by przypomnieć pozostałym, iż jej włosy mają czarną barwę, w odróżnieniu od powszechnie spotykanej słomianej lub rudej.

Sevanna uśmiechnęła się. Cieszyło ją zawsze, gdy wiedziała coś, o czym one nie miały pojęcia.

— Użyję jej do przywołania mieszkańca mokradeł, od którego ją otrzymałam.

— Tyle już zdążyłaś nam powiedzieć — oznajmiła Rhiale ze skwaszoną miną, a Tion bez osłonek zapytała:

— W jaki sposób go wezwiesz? — Mogła się obawiać Randa al’Thora, ale poza nim już nikogo. Z pewnością zaś nie Sevanny.

Belinde delikatnie pogładziła tajemniczy sześcian kościstym palcem, zmarszczyła czoło nad wypłowiałymi od słońca brwiami.

Zachowując niewzruszone oblicze, Sevanna z irytacją opanowała mimowolne gesty dłoni, które jakby same z siebie próbowały musnąć naszyjnik lub poprawić szal.

— Powiedziałam wam wszystko, co wiem. — Jej zdaniem zresztą znacznie więcej niż naprawdę było konieczne, niemniej nie dało się inaczej. W przeciwnym razie wszystkie zostałyby z tyłu razem z włóczniami i resztą Mądrych, jedząc czerstwy chleb i suszone mięso. Lub nawet wędrowałyby już na wschód, poszukując jakichś śladów tych, którym udało się przetrwać. I oglądając za siebie w poszukiwaniu oznak pościgu. Wyruszywszy późno, wciąż mogły przebyć pięćdziesiąt mil bez zatrzymywania się. — Słowami nie obedrzecie odyńca ze skóry, podobnie jak nie jesteście w stanie zabić go gadaniem. Jeżeli postanowiłyście przedostać się do gór, a potem już do końca życia uciekać i ukrywać się, to w takim razie idźcie. Jeśli nie, zróbcie to, co konieczne, a ja zadbam o resztę.

W błękitnych oczach Rhiale widać było bezmyślny opór, podobny wyraz miały szare oczy Tion. Nawet Modarra spoglądała, jakby miała wątpliwości, a przecież ona, oraz Someryn, w największym stopniu uznawały jej władzę.

Sevanna czekała, z pozoru zupełnie spokojna, nie miała ochoty niczego mówić im po raz drugi, czy choćby o cokolwiek pytać. Wewnątrz jednak aż wrzała z gniewu. Nie dopuści do porażki, tylko z tego powodu, że te kobiety mają tchórzliwe serca.

— Jeśli tak trzeba — westchnęła w końcu Rhiale. Z wyjątkiem nieobecnej Theravy ona przeciwstawiała jej się najczęściej, jednak Sevanna żywiła w związku z tym swoje nadzieje. Kark, który odmawiał ugięcia się, bardzo często okazywał się później najbardziej podatny. Sprawdzało się to zarówno w przypadku kobiet, jak i mężczyzn. Rhiale i pozostałe spojrzały teraz na kostkę, niektóre zmarszczyły brwi.

Sevanna oczywiście nie mogła niczego dostrzec. Zdała sobie sprawę, że w istocie, nawet gdyby nic nie zrobiły, mogłyby się spokojnie upierać, że kostka nie funkcjonuje, ona zaś nie miała sposobu, by się przekonać, czy nie kłamią.

Niemniej jednak w pewnej chwili Someryn wciągnęła ze świstem powietrze, a Meira wyszeptała:

— Pobiera więcej. Patrzcie. — Wskazała dłonią. — Ogień tutaj i tutaj, i Ziemia, i Powietrze oraz Duch, kiedy wypełnić te żłobienia.

— Nie wszystkie — powiedziała Belinde. — Można to zrobić na różne sposoby, jak sądzę. I są też miejsca, gdzie strumienie... skręcają się... wokół czegoś, czego nie ma. — Na jej czole pojawiły się zmarszczki: — Musi pobierać też męską część.

Kilka odsunęło się nieznacznie, poprawiając szale, wygładzając spódnice, jakby chciały otrzepać je z ziemi. Sevanna oddałaby wszystko, by zobaczyć to, co one. Jak mogą być takie tchórzliwe? Jak mogą pozwalać sobie na okazywanie tego?

Na koniec Modarra rzekła:

— Ciekawe, co się stanie, jeśli dotkniemy go Ogniem w innym miejscu?

— Szkatułka foniczna może się stopić, jeśli zasilicie ją w nieodpowiedni sposób albo przeniesiecie za dużo Mocy — oznajmił męski głos dobiegający jakby znikąd. — Szkatułka może nawet...

Głos urwał się nagle, gdy kobiety w jednej chwili skoczyły na równe nogi, rzucając czujne spojrzenia między drzewa. Alarys i Modarra posunęły się nawet do tego, że wyciągnęły swoje noże zza pasów, choć jaki z nich właściwie pożytek, skoro dysponowały Jedyną Mocą? Wśród pręgowanych słonecznych cieni nie poruszało się nic, nawet ptak.

Sevanna ani drgnęła. Od początku wierzyła w moc tych kobiet, o wiele większą niż sugerował tamten mieszkaniec mokradeł. Sama kostka nie budziła żadnych wątpliwości. A głos, który się rozległ, z pewnością należał do Caddara. Mieszkańcy mokradeł zawsze miewali wiele imion, o nim nie wiedziała nic ponad to. Człowiek wielu tajemnic, tak o nim myślała.

— Wracajcie na swoje miejsca — rozkazała. — I splećcie strumienie, jak były. W jaki niby sposób mam go wezwać, skoro wy boicie się nawet jego głosu?

Rhiale odwróciła się z otwartymi ze zdziwienia ustami i niedowierzaniem w oczach. Bez wątpienia zastanawiała się, skąd ona wie, że zaprzestały przenoszenia — ta kobieta naprawdę nie potrafiła myśleć zbyt jasno. Powoli, niespokojnie, znowu zbiły się w krąg.

— A więc jesteś wreszcie — powiedział głos Caddara, nadal dochodzący jakby znikąd. — Czy masz al’Thora?

Coś w tonie jego głosu wzbudziło jej czujność. Nie mógł wiedzieć. Ale wiedział. Zrezygnowała więc ze wszystkiego, co wcześniej zamierzała powiedzieć.

— Nie, Caddar. Mimo to wciąż musimy porozmawiać. Zobaczymy się za dziesięć dni w miejscu, gdzie spotkaliśmy się po raz pierwszy. — Była w stanie szybciej dotrzeć do tej doliny w Sztylecie Zabójcy Rodu, potrzebowała jednak czasu, by się przygotować. Skąd wiedział?

— Dobrze chociaż, że powiedziałaś mi prawdę, dziewczyno — sucho rzucił Caddar. — Nauczysz się jeszcze, że nie lubię; jak się mnie okłamuje. Nie zrywajcie połączenia, żebym mógł zlokalizować miejsce; a zaraz przybędę.

Sevanna wstrząśnięta patrzyła na kostkę.

“Dziewczyno?”

— Co powiedziałeś? — zapytała.

“Dziewczyno!”

Nie mogła uwierzyć własnym uszom. Rhiale w bardzo znaczący sposób starała się na nią nie patrzeć, zaś usta Meiry wykrzywił uśmiech, osobliwy, choćby dlatego; że tak rzadko na nich gościł.

Westchnienie Caddara rozniosło się po polanie.

— Powiedz swojej Mądrej, żeby robiła dokładnie to, co właśnie robi... i nic innego... a ja do ciebie przybędę. — Wymuszona cierpliwość przebijała wyraźnie w jego głosie niczym zgrzytanie kamieni w żarnach. Kiedy już dostanie to, czego chciała od tego mieszkańca mokradeł, odzieje go w biel gai’shain. Nie; w czerń!

Co masz na myśli, mówiąc; że przybędziesz, Caddar? Odpowiedzią było milczenie. — Caddar, gdzie jesteś? — Cisza. — Caddar?

Pozostałe wymieniły zaniepokojone spojrzenia.

— Czy on oszalał? — zapytała Tion. Alarys mruknęła, że inaczej być nie może, zaś Belinde gniewnie dopytywała się, jak długo jeszcze będą trwały te bzdury.

— Póki nie powiem; że już koniec — cicho odrzekła Sevanna, wpatrując się w kostkę. W sercu czuła delikatne ukłucia nadziei Jeśli mógł tego dokonać, wówczas z pewnością dostarczy również resztę z tego, co obiecał. I może... Nie, nie będzie rozbudzać w sobie nadmiernych oczekiwań. Spojrzała w górę, poprzez gałęzie, które niemalże splatały się ze sobą w prześwicie polany. Słońcu zostało jeszcze trochę drogi do szczytu nieboskłonu. — Jeśli nie przybędzie przed południem, ruszamy.

Tymi słowami jakby przepełniła kielich ich wytrzymałości — zaczęły narzekać jedna przez drugą.

— A do tego czasu będziemy tu tkwić niczym martwe kamienie? — Alarys odrzuciła głowę w ćwiczonym chyba latami geście, przerzucając wszystkie włosy na jedno z ramion. — Czekając na mieszkańca mokradeł?

— Cokolwiek on ci obiecał, Sevanna — oznajmiła Rhiale, chmurząc czoło — nie może być tego warte.

— On jest szalony — warknęła Tion.

Modarra skinęła głową w kierunku kostki.

— A co, jeśli wciąż nas słyszy?

Tion parsknęła pogardliwie, Someryn zaś rzekła:

— Dlaczego miałoby nas interesować, czy jakiś mężczyzna słyszy, co mówimy? Niemniej, ja nie mam ochoty czekać na niego.

— Co, jeśli on jest taki, jak ci mieszkańcy mokradeł w czarnych kaftanach? — Belinde zacisnęła usta tak mocno, że stały się niemal tak wąskie jak wargi Meiry.

— Nie gadaj głupstw — warknęła Alarys. — Mieszkańcy mokradeł z miejsca zabijają takich ludzi. Cokolwiek twierdzą algai’d’siswami, to musiało być dzieło Aes Sedai. I Randa al’Thora. — Dźwięk tego imienia sprawił, że zapadła bolesna cisza, nie trwała jednak długo.

— Caddar musi mieć taką samą kostkę jak ta tutaj — powiedziała Belinde. — I musi mieć kobietę z darem, która sprawia, że kostka działa.

— Aes Sedai? — Rhiale parsknęła z niesmakiem. — Nawet jeśli jest z nim dziesięć Aes Sedai, proszę niech przyjdą. Zajmiemy się nimi tak, jak sobie na to zasłużyły.

Meira zaśmiała się sucho, stosownie do wyrazu jej wąskiej twarzy.

— Chyba już zaczynasz wierzyć, że to one zabiły Desaine.

— Uważaj na to, co mówisz! — warknęła Rhiale.

— Tak — wymamrotała niespokojnie Someryn. — Nieostrożne słowa mogą wpaść w niepowołane uszy.

Śmiech Tion był krótki i nieprzyjemny.

— Cała wasza banda ma mniej odwagi niż jeden mieszkaniec mokradeł. — Co sprawiło, że Someryn oczywiście odwarknęła jej, a potem Modarra, zaś Meira wyrzekła słowa, które należałoby potraktować jako wyzwanie, gdyby nie były Mądrymi, Alarys zareagowała na nie jeszcze ostrzej, a Belinde...

Ich sprzeczka irytowała Sevannę, chociaż równocześnie stanowiła gwarancję, że nie będą przeciwko niej spiskować. Nie dlatego jednak uniosła dłoń, nakazując milczenie. Rhiale spojrzała na nią spod zmarszczonych brwi, już otworzyła usta, lecz w tej chwili usłyszały to, co ona. Coś zaszeleściło wśród zeschłych liści zalegających u podnóża drzew. Żaden Aiel nie czyniłby takiego hałasu, nawet jeśli któryś zdecydowałby się podejść do Mądrych nie wezwany, żadne zwierzę nie zbliżyłoby się na tyle do ludzi. Tym razem ona również, jak pozostałe, powstała.

Pojawiły się dwie sylwetki, mężczyzna i kobieta, pod ich stopami gałęzie pękały z takim trzaskiem, że mogliby obudzić chyba nawet kamień. Tuż przed skrajem polany przystanęli, mężczyzna pochylił lekko głowę, by przemówić do kobiety. To był Caddar w swoim niemalże całkowicie czarnym kaftanie obrzeżonym koronką wokół szyi i przy mankietach. Przynajmniej nie miał miecza. Wyglądali, jakby się kłócili. Sevanna pomyślała, że powinna przecież słyszeć choćby szmer ich słów, jednak panowała absolutna cisza. Caddar był niemal o dłoń wyższy od Modarry — wysoki jak na mieszkańca mokradeł, czy nawet na Aiela — a kobieta sięgała mu nie wyżej jak do piersi. Ciemnowłosa i smagła jak on, piękna na tyle, by Sevanna poczuła ukłucie zazdrości, miała na sobie czerwone jedwabie tak skrojone, że ukazywały więcej dekoltu, niźli to miało miejsce w przypadku Someryn.

Jakby myśli miały siłę wezwania, Someryn stanęła obok Sevanny.

— Ta kobieta ma dar — wyszeptała, nie spuszczając oczu z tych dwojga. — Splotła zabezpieczenie. — Zaciskając usta, dodała jeszcze niechętniej: — Jest silna. Bardzo silna. — W jej ustach takie słowa naprawdę dużo znaczyły. Sevanna nigdy nie potrafiła pojąć, dlaczego siła władania Mocą tak mało znaczyła wśród Mądrych... równocześnie będąc za to niewymownie wdzięczna, inaczej jej sprawa byłaby z góry przegrana... ale Someryn chwaliła się, że nigdy w życiu nie spotkała kobiety równie silnej jak ona sama. Z tonu jej głosu Sevanna łatwo wywnioskowała, że tamta kobieta musi być znacznie silniejsza.

W chwili obecnej nie dbała wcale, czy tamta potrafi przenosić góry, czy też ledwie zapalić świecę. Musiała być Aes Sedai. Jej oblicze nie posiadało cech charakterystycznych, jednak kilka twarzy tych, które Sevanna spotkała, również ich nie miało. W ten sposób zapewne Caddar był w stanie uruchomić swój ter’angreal. Dzięki temu właśnie potrafił je znaleźć i przybyć. Nadzwyczaj szybko, właściwie bez zbędnej zwłoki. Wynikające stąd możliwości sprawiały, że jej nadzieje rosły. Pozostawała jednak kwestia wzajemnych stosunków — kto, mianowicie, będzie rozkazywał?

— Przestańcie już przenosić — nakazała. Wciąż, być może, słyszał dzięki kostce wszystko, co mówiły.

Rhiale obdarzyła ją spojrzeniem, w którym zobaczyła prawie litość.

— Someryn już dawno przestała, Sevanna.

Teraz jednak nic już nie mogło zepsuć jej nastroju. Uśmiechnęła się i powiedziała:

— Bardzo dobrze. Pamiętajcie, co wam mówiłam. Ja będę prowadziła rozmowę. — Większość z tamtych skinęła głowami, Rhiale jednak prychnęła. Sevanna nie przestała się uśmiechać. Mądrych nie sposób było obrócić w gai’shain, jednak tak wiele zużytych obyczajów zostało już odrzuconych, że i ten również może spotkać podobny los.

Caddar i kobieta ruszyli naprzód, a Someryn znowu szepnęła:

— Wciąż nie wypuszcza Źródła.

— Usiądź obok mnie — pośpiesznie nakazała jej Sevanna. — Dotkniesz mojej nogi, kiedy będzie przenosić. — Jakże było to dla niej upokarzające. Ale musiała wiedzieć.

Usiadła, podwijając pod siebie nogi, pozostałe przyłączyły się do niej, zostawiając miejsce dla Caddara i kobiety. Someryn usiadła dostatecznie blisko, by ich kolana stykały się ze sobą. Sevanna żałowała, że nie ma krzesła.

— Widzę cię, Caddar — oznajmiła formalnie, mimo doznanej uprzednio obrazy. — Usiądź razem ze swoją kobietą.

Chciała się przekonać, jak Aes Sedai zareaguje na jej słowa, ale tamta tylko nieznacznie uniosła brwi i uśmiechnęła się leniwie. Jej oczy były tak czarne jak jego, czarne jak oczy kruka. W postawach pozostałych Mądrych zaznaczyła się pewna sztywność. Gdyby tamte Aes Sedai przy studniach nie dały Randowi al’Thorowi wyrwać się na wolność, z pewnością zabiłyby lub schwytały wszystkie, co do jednej. Ta tutaj Aes Sedai musiała być tego świadoma — skoro Caddar najwyraźniej wiedział, co się tam wydarzyło — jednak z jej twarzy można było wyczytać każde chyba z uczuć, oprócz jednego — strachu.

— To jest Maisia — oznajmił Caddar, siadając na ziemi, w niewielkiej przestrzeni, jaką dlań zostawiły. Z jakiegoś powodu nie lubił zbliżać się do ludzi bardziej niż na odległość ramienia. Być może obawiał się ciosu nożem. — Powiedziałem ci, byś wykorzystywała pojedynczą Mądrą, Sevanna, nie sześć. Niektórzy mężczyźni mogą nabrać podejrzeń. — Z jakiegoś powodu wydawał się rozbawiony.

Natomiast jego kobieta, Maisia, kiedy wymienił jej imię, przerwała na moment wygładzanie fałd swych spódnic i spojrzała na niego z taką wściekłością, jakby chciała obedrzeć go żywcem ze skóry. Być może wolała, aby jej imię pozostało tajemnicą. Jednak nie powiedziała nic. Po chwili usiadła obok niego, jej uśmiech powrócił tak raptownie, jakby w ogóle nigdy nie znikał. Nie pierwszy raz Sevanna była wdzięczna, że u mieszkańców mokradeł wszystkie uczucia widoczne są jak na dłoni.

— Przyniosłeś tę rzecz, którą można kontrolować Randa al’Thora? — Nawet nie zerknęła na dzban z wodą. Skoro on okazał się tak niegrzeczny, dlaczego ona miałaby zachowywać się uprzejmie? Kiedy pierwszy raz się spotkali, odnosił się do niej zupełnie inaczej. Być może obecność Aes Sedai dodawała mu śmiałości.

Caddar spojrzał na nią pytająco. Podobnie jak Maisia.

— Po co, skoro go nie schwytałaś?

— Schwytam — oznajmiła bezbarwnym głosem, a on się uśmiechnął. Podobnie Maisia.

— Kiedy więc to uczynisz?- W jego uśmiechu wyraźnie mogła dostrzec zwątpienie i niedowierzanie. Uśmiech kobiety zaś był szyderczy. Dla niej również znajdzie się czarna szata. — Dzięki temu, co posiadam, można go kontrolować, gdy już zostanie schwytany, ale nie można go tym pokonać. Nie chcę ryzykować, że dowie się o mnie, póki go nie złapiesz. — W najmniejszym stopniu nie wydawał się zawstydzony koniecznością wyrażenia na głos swych obaw.

Sevanna zdławiła w sobie uczucie rozczarowania. Jedna z nadziei rozwiała się, ale wciąż były pozostałe. Rhiale i Tion splotły dłonie i patrzyły wprost przed siebie, poza krąg, poza miejsce, gdzie siedział; już nie było warto go słuchać. Rzecz jasna nie wiedziały wszystkiego.

— Co z Aes Sedai? Czy dzięki tej rzeczy je również można kontrolować? — Rhiale i Tion przestały wpatrywać się w przestrzeń. Brwi Belinde zadrżały, a Meira po prostu spojrzała wprost na nią. Sevanna mogła tylko przeklinać brak samokontroli u tamtych.

Caddar był jednak równie ślepy jak wszyscy mieszkańcy mokradeł. Odrzucił głowę do tyłu i roześmiał się.

— Chcesz powiedzieć, że nie udało ci się z al’Thorem, ale złapałaś Aes Sedai? Próbowałaś schwytać orła, a w ręku zostało ci tylko kilka skowronków!

— Czy możesz dostarczyć coś takiego dla Aes Sedai? — Miała ochotę zgrzytać zębami. Poprzednim razem potrafił okazać jej stosowną grzeczność.

Wzruszył ramionami.

— Być może. Jeśli cena okaże się odpowiednia. — W tej chwili, jak nigdy przedtem, cała sprawa była zupełnie bez znaczenia. A skoro już o tym mowa, Maisia również straciła wszelkie zainteresowanie. Dziwne, jeśli rzeczywiście była Aes Sedai. A przecież nie mogła być nikim innym.

— Twój język ciska kwieciste słowa na wiatr, mieszkańcu mokradeł — orzekła Tion bezbarwnym głosem. — Jaki masz dowód na to, co mówisz? — Chociaż raz Sevanna nie miała pretensji, że któraś odezwała się za nią.

Twarz Caddara skurczyła się nagle, jakby był co najmniej wodzem klanu, jakby potrafił zrozumieć obrazę, ale w jednej chwili uśmiech znów powrócił na jego usta.

— Jak sobie życzysz. Maisia, zabaw się ze szkatułką foniczną na ich użytek.

Someryn poprawiła spódnice i przycisnęła mocno kłykcie do uda Sevanny, a wtedy szara kostka uniosła się w powietrze, na wysokość kroku. Zaczęła podskakiwać w tę i we w tę, jakby podrzucana wieloma dłońmi, potem przekrzywiła się i zawisła na osi przechodzącej przez jeden z rogów niczym bąk, wirując coraz szybciej i szybciej, póki jej kontury nie zaczęły się zamazywać.

— Może chciałabyś zobaczyć, jak balansuje nią na swoim nosie? — zapytał Caddar, wyszczerzając zęby w uśmiechu.

Smagła kobieta przymrużyła oczy, patrzyła prosto przed siebie, uśmiech na jej twarzy był już wyraźnie wymuszony.

— Sądzę, że pokazałam już dość, Caddar — oznajmiła chłodno. Za to kostka... szkatułka foniczna?... nie przestawała wirować.

Sevanna powoli odliczyła do dwudziestu, wreszcie przemówiła.

— Wystarczy.

— Możesz już przestać, Maisia — powiedział Caddar. — Odłóż ją z powrotem na miejsce. — Dopiero wówczas kostka powoli opadła i osiadła na ziemi, w miejscu gdzie początkowo spoczywała. Mimo smagłej skóry twarz kobiety wyraźnie pobladła. Z wściekłości.

Będąc sama, Sevanna roześmiałaby się i zatańczyła z radości. W obecnej sytuacji musiała bardzo się starać, by żadne z przepełniających ją uczuć nie odbiło się na twarzy. Rhiale i pozostałe były zbyt zajęte pogardliwą obserwacją Maisii, by cokolwiek zauważyć. Co działało na jedną kobietę posiadającą dar, będzie też działać na inne. Nie będzie tak w przypadku Someryn i Modarry, być może jednak dla Rhiale i Theravy... Nie mogła jednak wyglądać na zbyt zadowoloną, skoro tamte wiedziały przecież, że nie istnieją żadne pojmane Aes Sedai.

— Oczywiście — ciągnął dalej Caddar — zajmie mi trochę czasu, zanim będę mógł wam dostarczyć wszystko, co chcecie. — Jego oczy rozświetlił chytry błysk, daremnie próbował go skryć. Być może inny mieszkaniec mokradeł niczego by nie dostrzegł. — Ostrzegam was jednak, cena nie będzie niska.

Sevanna mimowolnie pochyliła się do przodu.

— A sposób, dzięki któremu dostałeś się tutaj tak szybko? Ile chcesz za to, żeby ona nas nauczyła? — Udało jej się zachować głos pozbawiony całkowicie wyrazu, jednak obawiała się, że pogarda, którą czuła w tej chwili, może być słyszalna. Mieszkańcy mokradeł zrobią wszystko dla złota.

Być może mężczyzna ją usłyszał. Wyraźnie widziała, jak jego oczy rozszerzyły się z zaskoczenia, dopiero po chwili odzyskał panowanie nad sobą. Przynajmniej w takim stopniu, na jaki było go stać. Przez chwilę wpatrywał się w swoje dłonie, a kąciki jego ust wygięły się nieznacznie. Dlaczego więc jego uśmiech wciąż był tak pełen zadowolenia?

— To nie jest coś takiego, czego ona byłaby w stanie dokonać — powiedział głosem tak delikatnym jak skóra na jego dłoniach — przynajmniej nie sama z siebie. To coś w rodzaju szkatułki fonicznej. Mogę dostarczyć wam kilka, jednak cena będzie jeszcze wyższa. Wątpię, by to, co zgromadziłyście w Cairhien, wystarczyło. Na szczęście, możecie wykorzystać, hm... szkatułki podróżne, aby przenieść waszych ludzi na bogatsze ziemie.

Nawet Meira musiała bardzo się starać, żeby na jej twarzy nie było widać targającej nią żądzy. Bogatsze ziemie spowodują, że nie trzeba będzie walczyć z tymi głupcami, którzy poszli za Randem al’Thorem.

— Opowiedz mi o nich więcej — chłodno zażądała Sevanna. — Bogatsze ziemie mogą nas zainteresować. — Jednak nie na tyle, by zapomniała o Car’a’carnie. Caddar da jej wszystko, co obiecał, zanim obróci go w da’tsang. Najwyraźniej bardzo lubił nosić czerń. Wtedy niepotrzebna mu będzie nawet odrobina złota...

Obserwator niczym duch przemykał się między drzewami, nie wydając najcichszego odgłosu. To naprawdę cudowne, jak wiele można się dowiedzieć dzięki szkatułce fonicznej, zwłaszcza w świecie, w którym najwyraźniej istniały jeszcze tylko dwie identyczne. Czerwona suknia stanowiła cel, za którym łatwo było podążać, żadne z dwojga zaś ani razu nie obejrzało się za siebie, nawet po to, by sprawdzić, czy nie śledzi ich któryś z tych tak zwanych Aielów. Graendal dalej zachowała Maskę Zwierciadeł, która skrywała jej prawdziwą postać, jednak Sammael zrezygnował ze swojej — znowu rozbłysła jego złota broda, dalej jednak wciąż był o ponad głowę wyższy od niej. Pozwolił także, by łącząca ich więź również zanikła. Obserwator przez chwilę zastanawiał się, czy w danych okolicznościach jest to mądre postępowanie. Nigdy nie przestał dumać nad tym, ile z chełpliwej brawury tamtego było wynikiem jego czystej głupoty i najzwyczajniejszej ślepoty. Nie wypuścił wszak saidina, może nie był całkiem nieświadomy niebezpieczeństwa.

Obserwator szedł za nimi i słuchał. Nie mieli pojęcia o jego obecności. Prawdziwa Moc, czerpana wprost od Wielkiego Władcy, nie dawała się ani zobaczyć, ani wykryć przez nikogo, kto z niej nie korzystał. Przed oczami latały mu czarne płatki. Oczywiście zawsze była jakaś cena, w tym przypadku rosła wraz z każdym zaczerpnięciem, on jednak chętnie ją płacił, kiedy to było konieczne. Uczucie towarzyszące wypełnieniu Prawdziwą Mocą równało się niemalże z tym, jakie przepełniało go, kiedy klęczał pod Shayol Ghul, pławiąc się w chwale Wielkiego Władcy. Uczestnictwo w tej glorii warte było bólu.

— Oczywiście, że musiałem zabrać cię ze sobą — warknął Sammael, następując na uschnięte pnącze. Z dala od miasta nigdy nie czuł się dobrze. — Sama twoja obecność stanowiła odpowiedź na setkę ich pytań. Ledwie potrafiłem uwierzyć, że ta głupia dziewczyna naprawdę sama zaproponowała mi dokładnie to, czego chciałem. — Zachichotał. — Być może ja również jestem ta’veren.

Gałązka, która zatarasowała Graendal drogę, ugięła się, a potem odskoczyła z ostrym świstem. Przez krótką chwilę kołysała się, jakby chciała uderzyć jej towarzysza.

— Ta głupia dziewczyna wykroi ci serce i zje na surowo, jeśli tylko dostrzeże najmniejszą szansę ku temu. — Gałązka odgięła się znowu. — Ze swojej strony też mam kilka pytań. Nigdy nie sądziłam, że twój rozejm z al’Thorem potrwa choćby chwilę dłużej niźli to konieczne, jednak to...?

Brwi obserwatora uniosły się. Rozejm? Podejrzenie równie ryzykowne jak fałszywe, wedle wszelkich świadectw.

— Nie ja zaaranżowałem jego porwanie. — Sammael obdarzył ją spojrzeniem, które sam zapewne uznał za czujne, chociaż, tak naprawdę, zniekształcająca jego oblicze blizna wykrzywiła je w zwierzęcy niemalże grymas. — Aczkolwiek maczała w tym palce Mesaana. Może Demandred i Semirhage również, mimo iż tak się to wszystko skończyło, niemniej Mesaana z całą pewnością. Być może powinnaś rozważyć powtórnie, co twoim zdaniem Wielki Władca miał na myśli, gdy wspomniał, że al’Thorowi nie ma się stać żadna krzywda.

Graendal zamyśliła się nad jego słowami i to tak głęboko, że aż się potknęła. Sammael schwycił ją pod ramię, nie pozwolił upaść, kobieta jednak, gdy tylko odzyskała równowagę, wyszarpnęła się z jego uścisku. Interesujące, zwłaszcza biorąc pod uwagę to, co wydarzyło się na polanie. Prawdziwym przedmiotem zainteresowania Graendal byli zawsze najpiękniejsi spośród najbardziej możnych, ale z pewnością chętnie poflirtowałaby, po to tylko, by czas szybciej minął, z mężczyzną, którego zamierzała zabić, albo takim, który zamierzał zabić ją. Jedynymi mężczyznami, z którymi nigdy nie flirtowała, byli ci spośród Wybranych, którzy aktualnie znajdowali się wyżej od niej w hierarchii. Nie potrafiłaby przystać na to, że jest „tą gorszą” w jakimkolwiek związku.

— Dlaczego więc mamy to z nimi ciągnąć dalej? — Jej głos wrzał wręcz z wściekłości jak stopiona lawa, chociaż zazwyczaj doskonale panowała nad własnymi emocjami. — Al’Thor w rękach Mesaany to jedna rzecz, a al’Thor w rękach tych dzikusów to zupełnie inna. Z pewnością jednak nie będzie miała wielkich szans, żeby coś wskórać, skoro masz zamiar wysłać te kobiety na plądrowanie gdzie indziej. Szkatułki podróżne? W co ty grasz? Czy one w ogóle biorą jeńców? Jeśli sądzisz, że nauczę je Przymusu, to wybij to sobie z głowy. Jedna z tych kobiet nie była nawet taka zupełnie beznadziejna. Nie zaryzykuję możliwości, że siła i dar zamieszkają w jednym ciele, w niej mianowicie, albo dostaną się komuś, kogo ona nauczy. A może jednak posiadasz powrósło ukryte razem z innymi zabawkami? Jeśli zaś o ukrywaniu mówimy, to gdzie byłeś dotąd? Nie lubię, kiedy każe mi się czekać!

Sammael przystanął, obejrzał się za siebie. Obserwator zamarł w bezruchu. Owinięty materią wachlarza, poza oczami, nie musiał się martwić, że zostanie dostrzeżony. Przez lata praktyki nabrał wprawy w wielu umiejętnościach, które Sammael miał w pogardzie. A także w takich, za którymi ten przepadał.

Brama otworzyła się nagle, odcinając pół drzewa, Graendal aż podskoczyła. Przecięty pień zachwiał się jak pijany. Teraz wiedziała już, że Sammael również nie wypuścił Źródła.

— Sądzisz, że powiedziałem im prawdę? — zapytał Sammael szyderczo. — Drobny wkład w powiększenie chaosu jest tyleż samo wart, co wielkie przedsięwzięcie. Pójdą tam, gdzie je poślę, zrobią, co zechcę i nauczą się zadowalać tym, co im dam. Podobnie jak ty, Maisia.

Graendal pozwoliła Iluzji rozwiać się i stała teraz przed nim złotowłosa, ale równie olśniewająca jak przedtem.

— Jeśli jeszcze raz zwrócisz się do mnie tym imieniem, zabiję cię. — Jej głos był równie bezbarwny jak wyraz twarzy. Mówiła prawdę. Obserwator zesztywniał. Jeśli spróbuje, jedno z nich dwojga umrze. Czy powinien się wtrącić? Czarne plamki przemykały mu przed oczami coraz szybciej.

Sammael odpowiedział jej spojrzeniem równie twardym.

— Pamiętaj, kto zostanie Nae’blis, Graendal — powiedział i wstąpił w bramę.

Przez chwilę stała i patrzyła tylko na otwór w powietrzu. Potem obok zaczęła się formować srebrna kreska, zanim jednak jej brama ukształtowała się na dobre, rozwiązała splot, powoli, aż pręga światła skurczyła się do pojedynczego punktu i wreszcie zniknęła. Skóra obserwatora przestała mrowić, kiedy wypuściła również saidara. Z wyrazem determinacji na twarzy poszła za Sammaelem, a jego brama zamknęła się za nią.

Obserwator uśmiechnął się krzywo za skrywającą go maską z materii wachlarza. Nae’blis. To wyjaśniało, dlaczego Graendal była wobec niego taka pokorna, co ją powstrzymało przed zabiciem Sammaela. Nawet ją można było w ten sposób oszukać. Twierdząc tak bowiem, Sammael podejmował ryzyko znacznie większe niż wówczas, gdy głosił, że zawarł rozejm z Lewsem Therinem. Chyba że akurat była to prawda. Wielki Władca czerpał prawdziwą rozkosz, napuszczając swe sługi wzajem na siebie, aby stwierdzić, które z nich okaże się silniejsze. A tylko najsilniejsi mieli prawo kąpać się w blasku jego chwały. Niemniej jednak, prawdy z jednego dnia, następnego mogły okazać się fałszem. Obserwator widział już, jak między wschodem i zachodem słońca prawda po stokroć zmieniała swe oblicze. Więcej niż raz sam był odpowiedzialny za tę zmianę. Przez chwilę zastanawiał się, czy nie wrócić i nie zabić tych siedmiu kobiet na polanie. Umrą szybko, wątpił, by wiedziały, w jaki sposób tworzy się prawdziwy krąg. Czarne plamki zupełnie przyćmiły jego wzrok, sypiąc skośną zadymką. Nie, niech wszystko toczy się swoim trybem. Na razie.

Usłyszał niemalże jak świat wrzasnął, gdy użył Prawdziwej Mocy do wyrwania niewielkiej dziury w materii jego realności i wyszedł poza wzór. Sammael nie miał pojęcia, jak wiele prawdy zawierały jego słowa. Niewielki przyrost chaosu może być równie istotny jak poważniejsze przedsięwzięcia.

21

Noc Swovan

Noc spłynęła powoli nad Ebou Dar, jedynie biel jasnych ścian opierała się jeszcze postępującym ciemnościom. Mniej lub bardziej liczne grupki świętujących, z krótkimi gałązkami wiecznie zielonych drzew wplecionymi we włosy, tańczyły na ulicach pod jasną tarczą księżyca w trzeciej kwadrze — nieliczni tylko mieli przy sobie latarnię, kołysząc się do wtóru muzyki fletów, rogów i rytmu bębnów w oberżach i pałacach, tanecznym krokiem zmierzając od jednego miejsca obchodów święta do drugiego — jednak przez większość czasu ulice pozostawały puste. W oddali zaszczekał pies, potem dołączył do niego drugi, znacznie bliżej, odpowiadając mu z wściekłością, póki znienacka nie zaskowytał i zamilkł.

Mat wspiął się na palce i nasłuchiwał, uważnie przepatrując wzrokiem cienie księżycowej poświaty. To tylko kot przemknął przez ulicę. Odgłos plaskania bosych stóp ścichł w oddali. Właściciel jednej pary z pewnością nie będzie w stanie iść szybko, drugi również krwawił. Kiedy się pochylił, nogą zawadził o pałkę długości jego ramienia leżącą na kamieniach bruku; grube mosiężne gwoździe, którymi została nabita, zalśniły w świetle księżyca. Z pewnością strzaskałaby mu czaszkę. Pokręcił głową, wytarł ostrze noża o kaftan człowieka leżącego u jego stóp. Z brudnej pomarszczonej twarzy patrzyły w niebo puste oczy. Żebrak, sądząc po tym, jak wyglądał i po otaczającym go zapachu. Mat nie słyszał dotąd, by żebracy atakowali ludzi, być może jednak czasy były cięższe, niż podejrzewał. Wielki jutowy worek spoczywał obok jednej z wyciągniętych dłoni. Tamci z pewnością nazbyt optymistycznie ocenili ewentualną zawartość jego kieszeni. Tym workiem mógłby okryć się od głowy po kolana.

Na północy niebo ponad miastem znienacka rozbłysło światłem, po którym nastąpił głuchy grzmot z towarzyszącą mu przepyszną eksplozją lśniących smug zieleni, a potem nowy wybuch skropił deszczem czerwonych iskier tło pierwszego ognistego rysunku, za chwilę następny — błękitny, i jeszcze żółty. Nocne kwiaty Iluminatorów, nie tak widowiskowe, jak byłyby przy bezksiężycowej pochmurnej nocy, wciąż jednak zapierały dech w piersiach. Fajerwerkom mógł się przyglądać tak długo, aż nie padnie z głodu. Nalesean wspominał o pewnym Iluminatorze — Światłości, czy to naprawdę było dopiero tego ranka? — ale już żadne świetlne kwiaty nie rozwinęły się na nocnym niebie. Kiedy Iluminatorzy sprawiają, iż niebo “rozkwita” — taką terminologią oni sami się posługiwali — wówczas sadzą zazwyczaj więcej niż cztery kwiaty. Najwyraźniej ktoś, kto dysponował zasobami gotówki, zapłacił za Noc Swovan. Żałował, że nie wie, kto to był. Iluminator, który gotów był sprzedać swe nocne kwiaty, sprzedałby z pewnością więcej niż jeden.

Wsunął nóż z powrotem do rękawa, podniósł z chodnika kapelusz i szybko odszedł z miejsca bójki, a odgłos jego kroków niósł się echem po pustych ulicach. Zza zatrzaśniętych w większości na głucho okiennic nie wymykał się nawet promyczek światła. W całym mieście pewnie trudno byłoby szukać lepszego miejsca na zbrodnię. Walka z trzema żebrakami trwała zaledwie kilka minut i nie widział jej nikt. W tym mieście, jeśli się nie zachowywało ostrożności, można było zostać zmuszonym do stoczenia trzech, czterech walk dziennie, jednakowoż szanse na spotkanie dwóch band rabusiów jednego dnia były równie wielkie jak szanse spotkania żołnierza Gwardii Obywatelskiej, który odmówi wzięcia łapówki. Co się stało z jego szczęściem? Gdyby tylko te przeklęte kości przestały się toczyć w głowie. Nie biegł, ale również nie ociągał się, z jedną dłonią wciąż na rękojeści noża pod kaftanem i oczyma bacznie obserwującymi najlżejsze poruszenie wśród cieni. Nie dostrzegł wszakże nikogo prócz kilku grupek świętujących na ulicach.

Ze wspólnej sali “Wędrownej Kobiety” usunięto stoły, wyjąwszy kilka, które ustawiono pod ścianami. Fleciści i bębniści grali porywającą muzykę dla czterech szeregów roześmianych ludzi, którzy poruszali się w sposób przypominający na poły taniec z figurami, a na poły dżigę. Obserwując ich, powtarzał ich ruchy. Kupcy zza miasta, w wełnach dobrego gatunku, podskakiwali obok mieszkańców miasta w brokatowych jedwabnych kamizelach albo tych bezużytecznych kaftanach zwisających z ramion. Spośród tłumu tańczących rzuciły mu się w oczy dwie kobiety — bez wątpienia przynależące do grupy kupców, jedna szczupła, druga nieco pulchniejsza, obie wszakże poruszały się ze swobodnym wdziękiem. Poza nimi godnych uwagi było kilka miejscowych kobiet odzianych w najlepszą odzież, o głęboko wyciętych dekoltach obrzeżonych odrobiną koronki tudzież wieloraką rozmaitością haftów, żadna jednak nie miała na sobie jedwabi. Nie żeby odmówił tańca kobiecie w jedwabiach — nigdy nie odmawiał żadnej kobiecie, niezależnie od wieku czy pozycji społecznej — jednak możni dzisiejszą noc spędzali w pałacach albo w domach bogatych kupców i bankierów. Ci ludzie zaś pod ścianami, łapiący odrobinę oddechu przed następnym tańcem, często zanurzali twarze w kuflach lub porywali napełnione szkło z tac roznoszonych wciąż przez służące. Pani Anan z pewnością sprzeda dzisiaj tyle wina, co w normalnych okolicznościach przez tydzień. Ale z kolei mieszkańcy miasta nie dysponowali szczególnie wyrafinowanym smakiem.

Ćwicząc kolejny krok tańca, zobaczył Cairę, która przepychała się z tacą przed tłum. Podnosząc głos, aby go usłyszała w przeraźliwym zgiełku muzyki, zadał kilka pytań, a na koniec jeszcze złożył zamówienie na kolację, a mianowicie rybę na złoto, wonne danie, które kucharka pani Anan wypracowała do perfekcji. Mężczyźnie potrzebne były siły, żeby dobrze tańczyć.

Caira poczęstowała ciepłym uśmiechem człowieka w żółtej kamizeli, który porwał kufel z jej tacy i rzucił na nią monetę, ale o dziwo, tym razem na widok Mata zareagowała zgoła inaczej. W istocie spojrzała nań, zaciskając wargi w cieniutką kreskę, co w jej przypadku stanowiło niemałe dokonanie.

— Jestem twoim małym króliczkiem, tak? — Z wiele mówiącym parsknięciem ciągnęła niecierpliwie dalej, odpowiadając na jego zadanie przed chwilą pytania. — Chłopak został zagnany do łóżka, w którym od dawna winien przebywać, i nie wiem, gdzie są lord Nalesean albo Harnan, albo pan Vanin, tudzież ktokolwiek inny. A kucharka powiedziała, że nie poda niczego prócz zupy i chleba, tym, co tylko moczą usta w winie. Chociaż, dlaczego mój pan miałby zechcieć ryby na złoto, skoro w jego pokoju czeka nań dama cała w złocie, tego z pewnością nie mogę wiedzieć. Jeśli mój pan mi wybaczy, są ludzie, którzy muszą ciężko zapracować na swój chleb. — Szybko odeszła na bok, niosąc tacę i uśmiechając się szeroko do każdego mężczyzny w zasięgu wzroku.

Mat popatrzył za nią spod zmarszczonych brwi. Kobieta cała w złocie? W jego pokoju? Skrzynia ze złotem spoczywała obecnie w niewielkiej skrytce pod kuchenną podłogą, tuż przed frontem paleniska. Znienacka kości w jego głowie zaczęły toczyć się z łoskotem grzmotu.

W miarę jak powoli wspinał się po schodach, odgłosy zabawy cichły za jego plecami. Przed drzwiami do swego pokoju zatrzymał się, wsłuchując w grzechot kości. Dwukrotnie już dzisiaj próbowano go obrabować. Po dwakroć jego czaszka mogła zostać rozbita. Pewien był, że tamta, która była Sprzymierzeńcem Ciemności, nie mogła go zauważyć, nikt też z pewnością nie określiłby jej jako “kobiety w złocie”, jednak... Musnął palcami rękojeść noża pod kaftanem, potem cofnął je zaraz, gdy przed oczyma stanął mu obraz wysokiej kobiety padającej na ziemię z rękojeścią noża sterczącą między piersiami. Jego noża. Po prostu musi liczyć na swoje szczęście. Westchnął i pchnął drzwi.

Uczestniczka Polowania, z której Elayne zrobiła swojego Strażnika, odwróciła się, ważąc w dłoni drzewce nie naciągniętego łuku z Dwu Rzek, złoty warkocz zwisał przerzucony przez jedno ramię. Spojrzenie jej błękitnych oczu spoczęło na nim zdecydowanie, twarz ściągnął grymas determinacji. Wyglądała na gotową zbić go tym drzewcem, jeśli nie dostanie tego, o co jej chodzi.

— Jeśli chodzi o Olvera — zaczął i nagle jakaś zapadka w jego pamięci otworzyła się, rozproszyła się mgła skrywająca pewien dzień, pewną godzinę życia.

“Nie było nadziei. Seanchanie znajdowali się na zachodzie, a Białe Płaszcze na wschodzie, żadnej nadziei i tylko niewielka szansa, a więc uniósł poskręcany Róg i zadął weń, do końca nie wiedząc, czego oczekiwać. Rozległ się głos złoty niczym sam Róg, tak słodki, że nie miał pojęcia, czy śmiać się, czy płakać. Poniósł echem, którym zdawały się śpiewać ziemia i niebiosa. Nim jeszcze ścichł jego pojedynczy, czysty ton, wokół zaczęła gęstnieć mgła, pojawiając się, jakby znikąd, cienkimi pasmami z początku, potem coraz grubszymi, skłębionymi, póki wszystkiego nie zasnuła masywna powłoka zalegająca ponad ziemią. I z chmury tej zjechali oni, jakby z górskiego zbocza, martwi bohaterowie z legend, przemocą wezwani na ten świat dźwiękiem Rogu Valere. Prowadził ich sam Artur Hawkwing, wysoki, z jastrzębim nosem, za nimi zaś jechali pozostali, było ich nieco ponad setkę. Tak niewielu. Wszyscy jednak, których Koło będzie wplatać bez końca, aby strzegli Wzoru, aby tworzyli legendę i mit. Mikel Czyste Serce i Shivan Myśliwy za swą czarną maską. Powiadano, iż jego pojawienie się zwiastuje Koniec Wieku, zagładę tego, co było i narodziny tego, co będzie, jego i jego siostry, Calian, zwanej Wybierającą, która teraz jechała w czerwonej masce przy jego boku. Amaresu z Mieczem Słońca lśniącym w jej dłoniach oraz Paedrig, złotousty głosiciel pokoju, a za nim, ściskając srebrny łuk, z którego nigdy nie chybiała...”

Zamknął raptownie drzwi, wsparł się o nie całym ciężarem. W głowie mu się zakręciło, patrzył jak przez mgłę.

— Jesteś nią. Prawdziwą Birgitte. Żeby me kości obróciły się w popiół, to niemożliwe. Jak? Jak?

Kobieta z legendy westchnęła z rezygnacją i ustawiła drzewce jego łuku w kącie razem z włócznią.

— Zostałam wydarta przed czasem ze swego miejsca, Trębaczu na Rogu, przez Moghedien porzucona na śmierć i uratowana tylko dzięki Elayne, która nałożyła na mnie więź zobowiązań. — Mówiła powoli, wpatrując się w niego uważnie, jakby chciała zdobyć pewność, że zrozumie. — Cały czas obawiałam się, że możesz pamiętać, kim byłam.

Mat, wciąż czując się tak, jakby otrzymał cios między oczy, z niemądrym grymasem opadł na krzesło obok stołu. Kim była, dobre sobie. Pięściami wsparta pod boki, stała naprzeciw niego z wyzywającym spojrzeniem, niczym nie różniąc się od Birgitte, którą wówczas widział spływającą z nieba. Nawet ubranie było to samo, jednakże krótki kaftan był czerwony, a szerokie spodnie żółte.

— Elayne i Nynaeve wiedzą o wszystkim i nic mi nie powiedziały, prawda? Zmęczony już jestem tymi sekretami, Birgitte, a one gromadzą sekrety tak, jak w stodole z ziarnem gromadzą się szczury. Bez reszty stały się już Aes Sedai, w oczach i w sercu. Nawet Nynaeve jest już po dwakroć tak obca jak niegdyś.

— Ty też masz swoje własne tajemnice. — Zaplotła ramiona na piersiach, usiadła w nogach jego łóżka. Ze sposobu, w jaki nań spoglądała, można było sądzić, że jest jakimś dziwakiem spotkanym w karczmie. — Choćby fakt, że nie powiedziałeś im, iż zadąłeś w Róg Valere. A i tak sądzę, że jest to jeden z pomniejszych sekretów, jakie przed nimi skrywasz.

Mat zamrugał. Zakładał, że jej powiedziały. Mimo wszystko była tą Birgitte.

— Jakie niby skrywam sekrety? Te kobiety doskonale wiedzą, zarówno o tym, co mam pod paznokciami u stóp, jak i o czym śnię. — To była Birgitte. Oczywiście. Pochylił się naprzód. — Spraw, żeby zaczęły się zachowywać w zgodzie ze zdrowym rozsądkiem. Jesteś Birgitte Srebrny Łuk. Możesz sprawić, że będą cię słuchać. W tym mieście każde skrzyżowanie stanowi wilczy dół, a ja obawiam się, że w miarę upływu czasu ryzyko staje się coraz większe. Przekonaj je, żeby zrezygnowały, zanim będzie za późno.

Roześmiała się. Przyłożyła dłoń do ust i roześmiała się!

— Odniosłeś mylne wrażenie, Trębaczu na Rogu. To nie ja nimi dowodzę. Jestem Strażnikiem Elayne. Muszę okazywać posłuszeństwo. — Jej uśmiech stał się ponury. — Birgitte Srebrny Łuk. Na wiarę w Światłość, nie jestem pewna, czy dalej jestem tą samą kobietą. Tak wiele z tego, czym byłam i co znałam, rozwiało się niczym mgła w letnim słońcu od czasu tych moich dziwnych nowych narodzin. Nie jestem już heroiną, tylko zwykłą kobietą, która musi dawać sobie radę w życiu. A skoro już mowa o twoich tajemnicach. W jakim języku rozmawiamy twoim zdaniem, Trębaczu na Rogu?

Otworzył usta... i zamarł, kiedy do niego dotarło, co właśnie powiedziała.

Nosane iro gavane domorakoshi, Diynen’d’ma’purvene? — “Jakiż to język, w którym mówimy — ty, który Zadąłeś w Róg?” Poczuł, jak jeżą mu się włosy na karku.

— Stara krew — powiedział ostrożnie. I tym razem nie w Dawnej Mowie. — Pewna Aes Sedai powiedziała mi kiedyś, że stara krew wciąż jest silna w... A teraz z czego się do cholery śmiejesz?

— Ech ty, Mat — udało jej się wykrztusić, a równocześnie robiła wszystko, by nie zgiąć się wpół ze śmiechu. Przynajmniej przestała już używać Dawnej Mowy. Otarła łzę z kącika oka. — Niektórzy ludzie potrafią powiedzieć kilka słów, inni zdanie czy dwa, i tak właśnie odzywa się głos starej krwi. Zazwyczaj nie rozumieją tego, co mówią, niekiedy ledwo przeczuwają znaczenie wypowiadanych słów. Ale ty... W jednym zdaniu jesteś Wysokim Księciem Eharoni, w następnym Pierwszym Lordem Manetheren, akcent i idiomatyka doskonałe. Nie, nie przejmuj się. U mnie twoja tajemnica jest bezpieczna. — Zawahała się. — Ale czy moja jest bezpieczna u ciebie?

Machnął dłonią, wciąż zbyt oszołomiony, żeby się obrazić.

— Czy ja wyglądam na kogoś, kto by mełł po próżnicy ozorem? — mruknął. Birgitte! We własnej osobie! — Żebym sczezł, powinienem się chyba napić. — Zanim jeszcze na dobre skończył zdanie, wiedział już, że popełnił błąd. Kobiety nigdy...

— Uważam, że to świetny pomysł — powiedziała. — Mnie również nie zaszkodzi dzban wina. Krew i popioły, kiedy zrozumiałam, że mnie rozpoznałeś, omal się nie udławiłam własnym językiem.

Usiadł sztywny, jakby go ktoś szturchnął i zagapił się na nią.

Spojrzała mu w oczy, mrugnęła wesoło i uśmiechnęła się szeroko.

— We wspólnej sali panuje taki rejwach, że możemy rozmawiać spokojni, iż nikt nas nie podsłucha. Poza tym mam ochotę posiedzieć sobie trochę z ludźmi i popatrzeć. Za każdym razem, gdy rzucę choćby przelotnie okiem na mężczyznę, Elayne prawi mi kazania, jakich nie powstydziłby się rajca z Tovan.

Przytaknął, zanim zdążył pomyśleć. Z tamtych cudzych wspomnień wiedział, że Tovanie byli surowymi i krytycznymi ludźmi, których abstynencja graniczyła niemalże z udręką; przynajmniej byli tacy bardzo dawno temu, od ich czasów minęło bowiem co najmniej tysiąc lat. Nie wiedział, czy zaśmiać się, czy znowu jęknąć. Z jednej strony szansa porozmawiania z Birgitte — Birgitte! Nie był pewien, czy kiedykolwiek się z tym oswoi — z drugiej wszak wątpił, by przez ten łoskot kości grzechoczących mu pod czaszką w ogóle potrafił usłyszeć muzykę we wspólnej sali. Ale jakimś sposobem ona musi być kluczem do wszystkiego. Człowiek posiadający choć odrobinę oleju w głowie natychmiast wdrapałby się na parapet i uciekł przez okno.

— Myślę; że dzban czy dwa nam nie zaszkodzi — rzekł.

Mimo iż, o dziwo, ostra słona bryza znad zatoki niosła lekkie niczym muśnięcie tchnienie chłodu, Nynaeve odczuwała przytłaczający ciężar nocy. Odgłosy muzyki i urywane wybuchy śmiechu docierały do wnętrza pałacu, rozlegały się również na jego korytarzach i w komnatach, tu już znacznie słabsze. Tylin osobiście zaprosiła ją na bal. Podobnie zresztą jak Elayne i Aviendhę, wszystkie jednak zgodnie odmówiły, mniej lub bardziej grzecznie. Aviendha oznajmiła, że istnieje tylko jeden rodzaj tańca; w który miałaby ochotę puścić się z mieszkańcem mokradeł, co sprawiło, iż Tylin zamrugała niepewnie. Nynaeve ze swej strony chętnie by nawet skorzystała z zaproszenia — tylko głupiec by przepuścił okazję do tańca — jednak wiedziała, że gdyby poszła, to robiłaby na miejscu dokładnie to, co w tej chwili, czyli siedziała w kącie, zamartwiając się i próbując nie ogryźć swych paznokci do żywego mięsa.

Tak więc teraz siedziały wszystkie razem, zamknięte w swych apartamentach z Thomem i Juilinem, rozdrażnione niczym koty w klatce, podczas gdy wszyscy pozostali w Ebou Dar weselili się. Cóż, w każdym razie ona była rozdrażniona. Co mogło zatrzymać Birgitte? Ile czasu trzeba, żeby powiedzieć mężczyźnie, iż będzie potrzebny im z samego ranka? Światłości, cały ten wysiłek na marne, a od dawna już powinny leżeć w łóżkach. Od bardzo dawna. Gdyby tylko potrafiła zasnąć, mogłaby zapomnieć tę potworną podróż łodzią o poranku. A najgorsze ze wszystkiego było to, że wedle jej wyczucia pogody zbliżała się burza, wkrótce już wiatr miał wyć za oknami, a świat przesłoni kurtyna deszczu tak gruba, że nie nie będzie widać na dziesięć stóp. Niełatwo jej przyszło pojąć, że teraz, gdy Słuchała Wiatru, najwyraźniej słyszała wyłącznie kłamstwa. Przynajmniej wydawało jej się, że wreszcie to pojęła. Nadciągała inna burza, bez wichru i deszczu. Nie mając dowodów, była jednak gotowa założyć się o to, że zje swe pantofle, jeśli w tym wszystkim, przynajmniej po części, nie brał udziału Mat Cauthon. Miała ochotę spać przez miesiąc, przez rok, byle tylko zapomnieć o zmartwieniach, póki Lan nie obudzi jej pocałunkiem, jak w opowieści o Talii i Królu Słońca. Co było oczywiście zupełnie idiotyczną, sentymentalną mrzonką — ta opowieść wszak stanowiła jedynie bajkę, na dodatek bardzo niestosowną, a ona nie miała zamiaru być pieszczoszką żadnego mężczyzny, nawet Lana. Sama go znajdzie, jakimś sposobem, i zwiąże zobowiązaniami; wtedy będzie należał do niej. Tak zrobi... Światłości! Gdyby nie sądziła, że pozostałe mogą na nią patrzeć, zzułaby pantofle!

Godziny wlekły się. Przeczytała kilkakrotnie krótki list, który Mat zostawił u Tylin. Aviendha siedziała w milczeniu na bladozielonych płytkach posadzki obok krzesła z wysokim oparciem, jak zawsze ze skrzyżowanymi nogami, trzymając na kolanach oprawiony w tłoczoną złotem skórę egzemplarz Podróży Jaina Długi Krok. Nie denerwowała się wcale, przynajmniej nic nie było po niej widać, ale ta kobieta nie drgnęłaby nawet wtedy, gdyby ktoś wpuścił jej jadowitego węża pod suknię. Po powrocie do pałacu znowu zawiesiła na szyi delikatny naszyjnik ze srebra, który zazwyczaj nosiła niemalże dniem i nocą. Podróż łodzią stanowiła wyjątek, powiedziała im, że nie chce ryzykować jego utraty. Nynaeve zastanawiała się bezsensownie, dlaczego tamta nie nosi swojej bransolety z kości słoniowej. Podsłuchała kiedyś rozmowę na ten temat, coś o tym, że nie będzie jej nosić, póki Elayne nie dostanie podobnej; mało w tym było sensu. I zresztą sama rozmowa znaczyła oczywiście równie niewiele jak bransoleta. Leżący na kolanach list znowu przykuł jej uwagę.

Stojące lampy w salonie sprawiały, że nie miała kłopotów z czytaniem, chociaż chłopięcy, kiepsko ukształtowany charakter pisma Mata nastręczał nieco trudności. Niemniej to treść listu sprawiała, że żołądek Nynaeve skręcał się w supeł.

“Tutaj nie ma nic, tylko upał i muchy, a jednego i drugiego możemy mieć w Caemlyn pod dostatkiem.”

— Pewny jesteś, że nic mu nie zdradziłeś? — zapytała.

Po przeciwnej stronie pomieszczenia Juilin zamarł z dłonią uniesioną nad planszą do gry w kamienie i rzucił jej spojrzenie pełne urażonej niewinności.

— Ile razy będę musiał to jeszcze powtarzać? — Urażona niewinność to jedna z tych rzeczy, które mężczyznom wychodzą najlepiej, zwłaszcza wówczas, gdy ich wina jest równie niewątpliwa, jak w przypadku lisa przyłapanego w kurniku. Na domiar wszystkiego, rzeźbienia otaczające plansze przedstawiały właśnie lisy.

Thom, siedzący po przeciwnej stronie inkrustowanego lazurytem blatu i odziany w świetnie skrojony kaftan z brązowej wełny, w równie niewielkim stopniu wyglądał na barda, co na mężczyznę, który był niegdyś kochankiem królowej Morgase. Przygarbiony, siwowłosy, z długimi wąsami i krzaczastymi brwiami, cały — od błękitnych oczu do podeszew butów — aż trząsł się od wymuszonej bezczynności.

— Nie bardzo sobie wyobrażam, jak to niby miałoby się stać, Nynaeve — oznajmił sucho — skoro do dziś wieczora nic nam nie powiedziałaś. Powinnyście wysłać Juilina i mnie.

Nynaeve parsknęła głośno. Jakby ci dwaj i tak, od chwili gdy przybyły na miejsce, na jedno tylko słowo Mata, nie biegali dookoła niczym kury z obciętymi głowami, wtrącając się w sprawy jej i Elayne. Zresztą nie potrafili nawet minuty spędzić razem, żeby nie zacząć plotkować. Mężczyźni tak właśnie postępowali. Oni... Prawdą było jednak to, co niechętnie musiała przyznać, że żadnej z nich nie przyszło do głowy zlecenie im tego zadania.

— Hulalibyście gdzieś i pili z nim razem — wymruczała. — Nie mówcie mi, że tak by nie było. — Mat zapewne właśnie gdzieś to robił, a Birgitte przestępowała z nogi na nogę w jego gospodzie. Ten człowiek potrafił zepsuć nawet najlepszy plan.

— A nawet gdyby? — Oparta o ścianę obok jednego z wysokich okien sklepionych łukami, spoglądając w noc przez pomalowany na biało żelazny parawan balkonu, Elayne zachichotała. Przytupywała do taktu nogą, jednak sposób, w jaki potrafiła wyłowić jedną melodię spośród wszystkich, które zlewały na zewnątrz swe tony, stanowiło zagadkę. — Jest to przecież noc na... hulankę.

Nynaeve spojrzała na nią spod zmarszczonych brwi. W miarę upływu nocy Elayne zachowywała się coraz dziwaczniej. Gdyby nie znała jej lepiej, podejrzewałaby, że tamta wymyka się potajemnie na zewnątrz, by tu i ówdzie pociągnąć łyk wina. Spory łyk, jeśli już o tym mowa. Co było zupełnie nieprawdopodobne, nawet gdyby przez cały czas nie spuszczała jej z oka. Obie miały za sobą raczej dość niefortunne doświadczenia ze zbyt dużą ilością wypitego wina i od tamtego czasu żadna nie piła więcej niż jednorazowo pojedynczy pucharek.

— Mnie natomiast interesuje Jaichim Carridin — powiedziała Aviendha, zamykając książkę i kładąc ją obok siebie na posadzce. Nie przyjmowała do wiadomości żadnych uwag na temat tego, jak dziwnie wygląda, gdy tak siedzi na posadzce w błękitnej jedwabnej sukni. — U nas Tych Co Prowadzają Się Z Cieniem zabija się natychmiast, gdy zostaną odkryci, i żaden klan, szczep, społeczność lub choćby pierwsza siostra nie podniesie ręki, by zaprotestować. Jeśli Jaichim Carridin jest jednym z Tych Co Prowadzają Się Z Cieniem, to dlaczego Tylin Mitsobar go nie zabije? Dlaczego my tego nie zrobimy?

— U nas rzeczy są nieco bardziej skomplikowane — odrzekła jej Nynaeve, chociaż sama się nad tym zastanawiała. Oczywiście nie nad tym, dlaczego Carridin nie został jeszcze zabity, ale dlaczego pozwalano mu wciąż swobodnie wchodzić do pałacu i wychodzić, kiedy mu się żywnie podobało. Dziś jeszcze widziała go na korytarzu, już po tym, jak otrzymała list od Mata i po tym, jak poinformowała Tylin, co zawierał. A wcześniej on przez ponad godzinę rozmawiał z Tylin i odszedł, nie ponosząc żadnego uszczerbku na honorze. Miała zamiar omówić całą sprawę z Elayne, ale kwestie, co właściwie Mat wie i skąd, wciąż nie pozwalały im skoncentrować się na zagadnieniu. Ten człowiek mógł przysporzyć im kłopotów. W jakiś sposób wydawało się to nieuniknione. Cała ta sprawa potoczy się niepomyślnie, niezależnie od tego, co którakolwiek z nich przedsięweźmie. Nadchodził czas złej pogody.

Thom odchrząknął.

— Tylin jest słabą królową, Carridin zaś ambasadorem wielkiej potęgi. — Umieścił kamień na planszy i wpatrywał się w nią przez parę chwil. Zabrzmiało to tak, jakby zastanawiał się na głos. — Z definicji Inkwizytor Białych Płaszczy nie może być Sprzymierzeńcem Ciemności, przynajmniej tak się tę kwestię pojmuje w Fortecy Światłości. Jeśli ona go aresztuje lub choćby rzuci nań oskarżenie, to zanim mrugnie, zobaczy legion Białych Płaszczy pod bramami Ebou Dar. Być może nawet zostawią jej tron, ale odtąd będzie tylko marionetką, której sznurki pociąga się pod Kopułą Prawdy. Jeszcze nie jesteś gotów się poddać, Juilin?

Łowca złodziei spojrzał na niego dziko, potem powrócił do pełnego irytacji namysłu nad planszą.

— Nie uważam jej za tchórza — powiedziała Aviendha z niesmakiem, a Thom poczęstował ją rozbawionym uśmiechem.

— Nigdy jeszcze nie stanęłaś twarzą w twarz z czymś, czego nie potrafiłaś pokonać, dziecko — zauważył uprzejmie — z czymś wystarczająco silnym, by postawić cię przed wyborem, że albo ocalejesz, uciekając, albo dasz się pożreć żywcem. A więc póki się tak nie stanie, wstrzymaj się z osądzaniem Tylin. — Z jakiegoś powodu twarz Aviendhy poczerwieniała. W normalnych okolicznościach ukrywała swoje emocje tak dobrze, że jej oblicze zdawało się wykute z kamienia.

— Wiem — oznajmiła znienacka Elayne. — Znajdziemy dowód, który nawet Pedron Niall będzie musiał uznać. — Powróciła w podskokach na środek komnaty. Nie, to był właściwie krok taneczny. — Przebierzemy się i będziemy go śledzić.

I nagle stała przed nimi już nie Elayne w zielonej sukni z Ebou Dar, lecz kobieta Domani w ściśle przylegających do ciała błękitach. Nynaeve aż podskoczyła, zanim zdążyła się zorientować, o co chodzi, a potem zacisnęła usta w milczącej przyganie skierowanej względem samej siebie. Tylko to, że nie potrafiła dostrzec w danej chwili splotów, nie stanowiło wystarczającej wymówki, by bez reszty dać się zaskoczyć Iluzji. Rzuciła spojrzenie w kierunku Thoma i Juilina. Nawet Thom aż otworzył usta ze zdumienia. Nieświadomie musiała ścisnąć warkocz. Elayne miała zamiar wszystko zdradzić! Co się z nią działo?

Iluzja działała tym lepiej, im nowy wizerunek bliższy był oryginału, przynajmniej w kwestii kształtów i rozmiarów, tak więc gdy Elayne zawirowała, by obejrzeć się w jednym z dwóch wielkich zwierciadeł w komnacie, fragmenty sukni Ebou Dar zaczęły prześwitywać przez ubiór Domani. Zaśmiała się i klasnęła w dłonie.

— Och, on nigdy mnie nie rozpozna. Ani ty, prawie-siostro. — Ale tymczasem obok fotela Nynaeve siedziała już kobieta z Tarabonu, z piwnymi oczami i ze słomkowej barwy warkoczami, w które wpleciono czerwone paciorki, w sukni stanowiącej zaledwie cień wcześniejszej ściśle przylegającej sukienki z marszczonego jedwabiu. — I z pewnością nie zapomnimy o tobie — paplała dalej Elayne. — Wiem, co ci się spodoba.

Tym razem Nynaeve zdołała dostrzec poświatę otaczającą Elayne. W ściekła się nie na żarty. Mimo iż oczywiście widziała otaczające ją sploty, nie mogła wiedzieć, jaki wizerunek zamierzyła dla niej Elayne. Trzeba było spojrzeć w jedno ze zwierciadeł. Z powierzchni lustra popatrzyła na nią kobieta Ludu Morza, najwyraźniej wstrząśnięta, z tuzinem pierścieni, z klejnotami w uszach i ponad dwudziestoma złotymi medalionami kołyszącymi się na łańcuszku zaczepionym o kółko w nosie. Oprócz biżuterii miała na sobie szerokie spodnie z pokrytego brokatem zielonego jedwabiu... i nic więcej, na modłę kobiet Atha’an Miere, gdy znajdują się poza zasięgiem spojrzenia z lądu. Była to tylko Iluzja. Pod splotami wciąż pozostawała przyzwoicie odziana. Ale... Obok swojego odbicia zobaczyła twarze Thoma i Juilina, na obu zastygł grymas resztkami sił powstrzymywanego śmiechu.

Z jej gardła wydobył się dziwny skrzek.

— Zamknijcie oczy! — krzyknęła na mężczyzn i zaczęła skakać dookoła, wymachiwać rękami, robić wszystko, byle tylko jej suknia stała się na powrót widoczna. — Zamknijcie je, obyście sczeźli! — Och. Zamknęli. Zjeżona z obrazy, przestała brykać. Oni jednak teraz nie skrywali już uśmiechów. A skoro już o tym mowa, to Aviendha śmiała się zupełnie otwarcie, kołysząc w przód i w tył.

Nynaeve szarpnęła za swoje suknie — w lustrze wyglądało to tak, jakby kobieta Ludu Morza schowała dłoń do kieszeni spodni — i zmierzyła Elayne groźnym spojrzeniem.

— Przestań już, Elayne! — Kobieta Domani popatrzyła na nią i z niedowierzaniem otworzyła szeroko oczy oraz usta. Dopiero wówczas Nynaeve zdała sobie sprawę z tego, jak bardzo jest wściekła; Prawdziwe Źródło zapraszająco otwierało się przed nią tuż za skrajem pola widzenia. Objęła saidara, cisnęła tarczę między Elayne i Źródło. Albo raczej próbowała. Odgrodzenie kogoś, kto właśnie czerpał Moc, nie było łatwe, nawet jeśli dysponowało się większą siłą. Kiedyś, jeszcze jako dziewczynka, uderzyła młotem pana Luhhana w kowadło, z całej siły, a wtedy rezonans jego wibracji przeszył ją od głowy aż po palce stóp. Teraz wrażenie było dwakroć silniejsze. — Na miłość Światłości, Elayne, czy ty jesteś pijana?

Poświata otaczająca kobietę Domani zgasła, a wraz z nią zniknęła ona sama. Nynaeve doskonale zdawała sobie sprawę, że otaczające ją sploty również musiały się rozproszyć, nie mogąc się powstrzymać, zerknęła szybko w lustro i dopiero na widok Nynaeve al’Meara w błękitach w żółte paski wciągnęła uspokajający oddech.

— Nie — powoli powiedziała Elayne. Jej twarz płonęła czerwienią, ale przyczyn tego stanu nie należało się doszukiwać w przepełniającej ją konfuzji, a przynajmniej nie do końca. Uniosła podbródek, w głosie zabrzmiały lodowate tony. — Nie jestem pijana.

Drzwi na korytarz rozwarły się z trzaskiem i do środka z szerokim uśmiechem na twarzy wtoczyła się Birgitte. Cóż, być może nie tak do końca się zataczała, niemniej nie kroczyła pewnie.

— Nie spodziewałam się, że będziecie na mnie czekały — oznajmiła pogodnie. — Cóż, z pewnością zainteresuje was, co mam do powiedzenia. Ale najpierw... — Krokiem nieco nazbyt sztywnym, charakterystycznym dla kogoś, w czyim żołądku znalazła się znaczna ilość wina, zniknęła w swoim pokoju.

Thom patrzył na drzwi z pełnym zadumy uśmiechem, na twarzy Juilina zastygł grymas niedowierzania. Wiedzieli, kim była, znali całą prawdę o niej. Elayne zaś tylko patrzyła z wściekłością, nie opuszczając pobródka. Z sypialni Birgitte dobiegł plusk, jakby ktoś jednym chlupnięciem opróżnił dzban na podłogę. Nynaeve wymieniła zmieszane spojrzenia z Aviendhą.

Birgitte pojawiła się na powrót — z włosów i twarzy ściekały jej krople wody, kaftan zamókł od ramion aż po łokcie.

— No, trochę już rozjaśniło mi się w głowie — powiedziała i z westchnieniem opadła na jeden z foteli na kółkach. — Ten wasz człowiek musi mieć chyba wydrążoną nogę i dziurę w podeszwie stopy. Przepił nawet Beslana, już zaczynałam podejrzewać, że dla tego chłopca wino to zwykła woda.

— Beslana? — powiedziała Nynaeve, unosząc głos. — Syna Tylin? A co on tam robił?

— Dlaczego na to pozwoliłaś, Birgitte? — wykrzyknęła Elayne. — Mat Cauthon zdeprawuje chłopca, a jego matka nas będzie o to obwiniać.

— Ten chłopiec ma tyle lat, co ty — poinformował ją zrzędliwie Thom.

Nynaeve i Elayne wymieniły skonsternowane spojrzenia. O co mu chodzi? Wszyscy przecież wiedzieli, że mężczyzna dojrzewa intelektualnie dziesięć lat później niż kobieta, o ile w ogóle.

Konsternacja zniknęła z twarzy Elayne, a kiedy znowu spojrzała na Birgitte, zastąpił ją wyraz zdecydowania zmieszany w równych proporcjach z gniewem. Najwyraźniej szykowała się ostra wymiana zdań między tymi kobietami, z pewnością padną słowa, których jutro będą żałować.

— Gdybyście ty i Juilin mogli nas teraz zostawić same, Thom — szybko powiedziała Nynaeve. Było bardzo mało prawdopodobne, że sami zrozumieją, iż tak właśnie trzeba postąpić. — Potrzebujecie snu, żeby o pierwszym brzasku być już na nogach. — Siedzieli bez ruchu, gapiąc się na nią niczym skończeni idioci, dlatego też dodała twardszym już głosem: — Może by tak od razu?

— Wynik tej gry ustalony został już dwadzieścia ruchów temu — powiedział Thom, zerkając na planszę. — Co byś powiedział na to, żebyśmy przeszli do naszego pokoju i zaczęli nową? Mogę dać ci dziesięć kamieni, w dowolnym momencie gry i w każdym miejscu na planszy.

— Dziesięć kamieni? — jęknął Juilin, odsuwając swój fotel. — Zaproponujesz mi również krem rybny i mleczne bułki? Kłócili się przez całą drogę do drzwi, kiedy jednak już do nich dotarli, jak jeden mąż spojrzeli za siebie z ponurą urazą. Nie wybaczy im, jeśli nie będą spali przez całą noc tylko dlatego, że wcześniej wysłała ich do łóżka.

— Mat nie zdeprawuje Beslana — oznajmiła sucho Birgitte, gdy drzwi zamknęły się za mężczyznami. — Wątpię, by udało się to dziewięciu tancerkom piór dysponującym statkiem pełnym brandy. Nie wiedziałyby, jak zacząć.

Nynaeve poczuła ulgę, gdy usłyszała te słowa, chociaż w głosie tamtej pobrzmiewały jakieś dziwne tony — zapewne wpływ wypitego alkoholu — jednak to nie o Beslana chodziło. Powiedziała to, a Elayne szybko dodała:

— Nie, nie zdeprawuje. Upiłaś się, Birgitte! I ja to czuję. Wciąż czuję się tak pijana, że trudno mi się skoncentrować. Nie tak powinna działać więź zobowiązań. Aes Sedai nie przewracają się, chichocząc, kiedy ich Strażnicy wypiją za dużo. — Nynaeve wyrzuciła ręce w górę.

— Nie patrz na mnie w ten sposób — powiedziała Birgitte. — Wiesz więcej ode mnie. Dotąd Aes Sedai i Strażników dzieliła bezwzględna różnica płci. Może o to chodzi. Może jesteśmy zbyt podobne do siebie. — Jej uśmiech był nieznacznie niesympatyczny. Najwyraźniej w dzbanie nie było dość wody. — Przypuszczam, że to może być nieco kłopotliwe.

— Czy możemy trzymać się tego, co istotne? — zapytała napastliwym tonem Nynaeve. — Na przykład kwestii Mata? — Elayne już otworzyła usta, by odpowiedzieć Birgitte, zamknęła je jednak szybko, a czerwone plamy na jej policzkach tym razem już jednoznacznie znamionowały upokorzenie. — Dobrze — ciągnęła dalej Nynaeve. — Teraz powiedz nam, czy Mat pojawi się rano, czy też znajduje się w równie skandalicznym stanie jak ty?

— Może się pojawi — odrzekła Birgitte, biorąc filiżankę miętowej herbaty z rąk Aviendhy, która oczywiście znowu zaraz usiadła na posadzce. Elayne przez chwilę zerkała na nią spod zmarszczonych brwi, a potem, na domiar wszystkiego, podwinęła nogi i usiadła obok!

— Co masz na myśli, mówiąc: może? — dopytywała się Nynaeve. Przeniosła i fotel, na którym zasiadała wcześniej, uniósł się w powietrze i podfrunął do niej; a nawet jeśli z łoskotem osiadł na podłodze, to tak właśnie miało być. Nieumiarkowane picie, siadanie na podłodze. Do czego to doprowadzi? — Jeśli oczekuje, że same przyjdziemy doń na czworakach...!

Birgitte pociągnęła łyk herbaty, mruknąwszy z wdzięcznością i, o dziwo, kiedy spojrzała na Nynaeve po raz wtóry, nie wydawała się już tak bardzo pijana.

— Wybiłam mu to z głowy. Nie sądzę, żeby mówił to naprawdę poważnie. Wszystko, czego teraz chce, to przeprosin i podziękowania.

Oczy Nynaeve omal nie wyszły z orbit. Wybiła mu to z głowy? Przeprosiny? Wobec Matrima Cauthona?

— Nigdy — warknęła.

— Za co mamy go przeprosić? — chciała wiedzieć Elayne, jakby miało to jakieś znaczenie. Udawała, że nie dostrzega spojrzenia Nynaeve.

— Za Kamień Łzy — powiedziała Birgitte, a Nynaeve aż odrzuciła głowę do tyłu. Tamta w ogóle już nie była pijana. — Mówi, że poszedł do wnętrza Kamienia, razem z Juilinem, aby uwolnić was dwie z lochu, z którego nie byłyście w stanie wydostać się same. — Powoli pokręciła głową, zdumiona. — Nie wiem, czy zrobiłabym to samo dla kogokolwiek innego prócz Gaidala. Z pewnością nie poszłabym do Kamienia. On mówi, że podziękowałyście mu wyłącznie zdawkowo i doprowadziłyście do tego, że czuł się tak, jakby miał być wam wdzięczny, że nie otrzymał kopniaka.

Była to prawda, do pewnego stopnia przynajmniej, jednak całkiem przekręcona. Mat stał sobie wtedy z tym swoim szyderczym uśmieszkiem, mówiąc, że znowu musi za nie wyciągać kasztany z ognia lub coś w tym rodzaju. Nawet wówczas wydawało mu się, że może im mówić, co mają robić.

— Lochu strzegła tylko jedna Czarna siostra — mruknęła Nynaeve — i nią się zajęłyśmy. — Prawda, nie wymyśliły wówczas jeszcze, w jaki sposób, osłonięte tarczą, mają otworzyć drzwi. — Be’lala tak naprawdę wcale nie interesowałyśmy... to była jedynie pułapka na Randa. Z tego, co wiemy, być może wówczas już nie żył, zabity przez Moiraine.

— Czarne Ajah — głucho brzmiący głos Birgitte był pozbawiony wyrazu. — I jeden z Przeklętych. Mat nawet o nich nie wspomniał. Powinnyście podziękować mu na kolanach, Elayne. Obie. Ten mężczyzna sobie na to zasłużył. Zresztą Juilin również.

Krew napłynęła Nynaeve do twarzy. Nawet nie wspomniał...? Ten wstrętny, godny najwyższej pogardy mężczyzna!

— Nie przeproszę Matrima Cauthona nawet na łożu śmierci.

Aviendha pochyliła się ku Elayne, dotknęła jej kolana.

— Prawie-siostro, ujmę to delikatnie. — Wyglądała i mówiła z równą delikatnością, jaką może okazywać kamienny słup. — Jeśli jest to prawdą, macie toh względem Matrima Cauthona, i ty, i Nynaeve. I od dawna nic innego nie robicie, jak tylko poprzez swoje działania zwiększacie jego wagę.

- Toh! — wykrzyknęła Nynaeve. Te dwie wciąż mówiły o tych głupstwach z toh. — Nie jesteśmy Aielami, Aviendha. A Mat Cauthon jest cierniem w stopie każdego, kogo przyjdzie mu spotkać.

Jednak Elayne skinęła głową.

— Rozumiem. Masz rację, Aviendha. Ale co mamy zrobić? Będziesz musiała mi pomóc, prawie-siostro. Nie zamierzam zostać Aielem, jednak chcę... chcę, byś była dumna ze mnie.

— Nie przeprosimy go! — warknęła Nynaeve.

— Dumna jestem, że cię znam — powiedziała Aviendha, lekko muskając policzek Elayne. — Przeprosiny są jedynie początkiem, same teraz już nie wystarczą, żeby sprostać takiemu toh.

— Czy ty mnie słuchasz? — dopytywała się natarczywie Nynaeve. — Powiedziałam, że nie, nie przeproszę! Rozmawiały ze sobą dalej, jakby jej nie słyszały. Tylko

Birgitte patrzyła na nią, a na jej twarzy zastygł grymas niezbyt odległy od otwartego śmiechu. Nynaeve ściskała warkocz obiema dłońmi. Wiedziała, że dobrze zrobiła, kiedy odesłała Thoma i Juilina.

22

Drobne poświęcenia

Zerkając na godło ponad sklepionymi łukiem drzwiami gospody, na którym nieporządnie odrysowana kobieta z kosturem podróżnym patrzyła z nadzieją w dal, Elayne żałowała, że nie została w łóżku, miast zrywać się o pierwszym brzasku. Nie chodziło wszak o to, by móc się wyspać. Plac Mol Hara za jej plecami był całkowicie pusty, wyjąwszy kilka zaprzężonych w woły i osły wozów o skrzypiących osiach, zdążających na targowiska oraz gromadkę kobiet balansujących wielkimi koszami na głowach. Jednonogi żebrak zasiadł ze swoją miseczką przy rogu budynku gospody, pierwszy z wielu, którzy później zapełnią plac; już dała mu srebrną markę, nawet w obecnym czasie dość, by wyżywił się przez tydzień, on jednak z bezzębnym uśmiechem wepchnął ją tylko pod obszarpany kaftan i czekał dalej. Niebo wciąż było szare, ale dzień już niósł obietnicę żaru. Tego ranka z trudem przychodziło utrzymywanie koncentracji na tyle silnej, by lekceważyła wzmagający się upał.

Ostatnie pozostałości kaca Birgitte błąkały się gdzieś pod jej czaszką, coraz słabsze, ale zniknąć ze szczętem nie chciały. Oby tylko jej niewielkie umiejętności Uzdrawiania nie okazały się zbyt skromne. Miała nadzieję, że Aviendzie i Birgitte w przebraniach Iluzji uda się tego ranka dowiedzieć czegoś użytecznego na temat Carridina. Nie znaczyło to bynajmniej, że Carridin potrafił odróżnić którąkolwiek z nich od praczki, jednak lepiej dmuchać na zimne. Dumna była, że Aviendha nie nalegała, by przyjść razem z nią, co więcej, nawet zaskoczyła ją sama propozycja. Aviendha nie sądziła, by potrzebny był jej ktoś, kto będzie ją obserwował, kto upewni się, że zrobi wszystko, jak należy.

Z westchnieniem wygładziła suknię, chociaż w istocie nie było po temu potrzeby. Ta błękitno-kremowa suknia, z odrobiną kremowej koronki z Vandalry, sprawiała, że czuła się odrobinę zbyt... wyeksponowana. Tylko jeden raz zdarzyło jej się kaprysić przed wdzianiem lokalnego ubioru, wtedy gdy ona i Nynaeve podróżowały do Tanchico razem z Ludem Morza, jednak na swój własny sposób moda Ebou Dar była prawie... Westchnęła znowu. Próbowała odwlec nieuniknione. Aviendha powinna chyba jednak przyjść i zaprowadzić ją za rękę.

— Nie przeproszę — oznajmiła znienacka Nynaeve. Obiema dłońmi ściskała swą szarą suknię, patrząc na “Wędrowną Kobietę”, jakby sama Moghedien czyhała za drzwiami tej oberży. — Nie zrobię tego!

— Mimo wszystko powinnaś wdziać biel — mruknęła Elayne, zarabiając tym sobie podejrzliwe spojrzenie z ukosa. Po chwili więc dodała: — Sama mówiłaś, że jest to kolor stosowny na pogrzeby. — Tym z kolei wywołała pełne satysfakcji skinienie głową, chociaż nic takiego przecież nie miała na myśli. To naprawdę będzie katastrofa, jeśli nie zdołają zachować pokoju między sobą. Birgitte musiała tego ranka zgodzić się na napar z ziół ze szczególnie gorzkiej mieszanki, ponieważ Nynaeve twierdziła, że nie jest dość zła na to, by przenosić. W najbardziej dramatyczny z możliwych sposobów zrzędziła o włożeniu pogrzebowej bieli jako jedynego stosownego koloru, potem upierała się, że w ogóle nie pójdzie, póki Elayne siłą nie wywlekła jej z apartamentów, od którego to czasu już ze dwadzieścia razy oznajmiała, iż nie przeprosi. Pokój należało zachować, jednak... — Zgodziłaś się na to Nynaeve. Nie, nie chcę już więcej słyszeć o tym, jak to cię zaszczułyśmy. Zgodziłaś się. A więc przestań zrzędzić.

Nynaeve prawie się zapluła, wytrzeszczając oczy z wściekłości. Nie miała jednak zamiaru zawracać i ostatecznie skończyło się na pojedynczym, pełnym całkowitego niedowierzania: “Zrzędzić?”, wymruczanym pod nosem.

— Musimy raz jeszcze dokładnie to omówić, Elayne. Nie ma potrzeby tak się śpieszyć. Musi istnieć co najmniej tysiąc sposobów, dla których to nie działa, niezależnie od tego, czy w sprawę zaangażowany jest ta’veren czy nie, a w osobie Mata Cauthona streszcza się dziewięćset z nich.

Elayne obdarzyła ją pozbawionym wyrazu spojrzeniem.

— Czy z rozmysłem wybrałaś najbardziej gorzkie zioła, w charakterze porannej kuracji? — W szeroko rozwartych oczach gniew ustąpił miejsca całkowitej niewinności, jednak policzki Nynaeve pokraśniały. Elayne pchnęła drzwi. Nynaeve poszła za nią, nie przestając jednak gderać. Elayne naprawdę nie byłaby zaskoczona, gdyby tamta wreszcie raz a porządnie ugryzła się w język. Tego ranka trudno byłoby to określić nawet jako zwykłe zrzędzenie.

W nozdrza uderzył je dochodzący z kuchni zapach pieczonego chleba. We wspólnej sali wszystkie okiennice były rozwarte, żeby zapewnić dostęp świeżego powietrza. Jedna służąca o pulchnych policzkach stała na czubkach palców na niewielkim stołku, próbując ściągnąć przywiędłe gałązki roślin wiecznie zielonych znad okien, pozostałe natomiast stawiały na swoich miejscach stoły, ławy i krzesła usunięte na czas tańców. Tak wcześnie nikogo więcej nie było w środku, wyjąwszy kościstą dziewczynę w białym fartuchu, wymachującą bez większego przekonania miotłą. Mogłaby być nazwana urodziwą, gdyby jej ust nie wydymał nie znikający nawet na chwilę dąs. Bałagan był stosunkowo niewielki, wziąwszy pod uwagę, że w czasie świąt gospody cieszyły się sławą miejsc niebezpiecznych, a nawet zakazanych. Jakaś część jej duszy pragnęła wszakże chociaż raz takową zobaczyć.

— Czy możesz mi pokazać drogę do pokojów Mata Cauthona? — zapytała z uśmiechem chudą dziewczynę, wsuwając jej w dłoń dwa srebrne grosze. Nynaeve parsknęła. Sama była skąpa niczym przykrótka sukienka, żebrakowi dała jednego miedziaka!

Dziewczyna popatrzyła na nie ponuro — i co zaskakujące, na monety również — a potem wymamrotała coś ze skwaszoną miną, co brzmiało jak:

— Kobieta na złoto wczorajszej nocy, a damy dziś o poranku. — Niechętnie wskazała im drogę. Przez moment Elayne myślała, że tamta zamierza wzgardzić groszami, ale kiedy już się odwracała, dziewczyna porwała jej monety z dłoni bez jednego chociaż słowa podziękowania, zatrzymując się tylko na tyle, by wcisnąć je za stanik... jakby nie miała już innych miejsc... a potem wróciła do zamiatania, najwyraźniej próbując miotłą zbić na śmierć deski podłogi. Być może zresztą miała w dekolcie sukienki wszytą specjalną kieszonkę.

— Sama widzisz — narzekała pod nosem Nynaeve. — Wspomnisz moje słowa, on na pewno próbował zawrócić w głowie tej dziewczynie. I takiego mężczyznę ty każesz mi przepraszać.

Elayne, nie odezwawszy się ani słowem, poszła w kierunku stromych schodów w głębi sali. Jeśli Nynaeve nie przestanie narzekać... Pierwszy korytarz na prawo, powiedziała dziewczyna, a potem ostatnie drzwi po lewej, jednak kiedy już doszła na miejsce, zawahała się, przygryzła dolną wargę.

Nynaeve cała aż się rozpromieniła.

— Sama teraz widzisz, że to był zły pomysł, nieprawdaż? Nie jesteśmy Aielami, Elayne. Nawet dosyć lubię tę dziewczynę, szczególnie biorąc pod uwagę, że ciągle bawi się tym swoim nożem, ale tylko pomyśl, jakie bzdury ona wygaduje. To jest zupełnie niemożliwe. Na pewno zdajesz sobie z tego sprawę.

— Nie zgadzałyśmy się na nic, co by było niemożliwe, Nynaeve. — Zachowanie zdecydowanego tonu głosu wymagało pewnego wysiłku. Jedna z rzeczy, które zasugerowała Aviendha, mówiąc najwyraźniej zupełnie poważnie... Naprawdę zaproponowała, by ten mężczyzna je zbił! — To, na co się zgodziłyśmy, jest jak najbardziej możliwe. — Ledwie. Głośno zastukała w kasetonowe drzwi; była w nich wyrzeźbiona ryba, pasiasta, z pyskiem. Na wszystkich drzwiach oberży widniały odmienne rzeźbienia, głównie przedstawiające ryby. Nikt nie odpowiedział na pukanie.

Nynaeve głośno wypuściła powietrze, które wstrzymywała od jakiegoś czasu.

— Może wyszedł. Będziemy musiały chyba przyjść innym razem.

— O tej godzinie? — Zastukała raz jeszcze. — Mówiłaś, że on zawsze wyleguje się w łóżku tak długo, jak tylko może. — Z wnętrza wciąż nie dobiegał najlżejszy nawet odgłos.

— Elayne, jeśli można sądzić po stanie Birgitte, ostatniej nocy Mat upił się jak szewc. Nie podziękuje nam, że go obudziłyśmy. Dlaczego po prostu sobie nie pójdziemy i...

Elayne nacisnęła klamkę i weszła do środka. Nynaeve ruszyła za nią z westchnieniem, które zapewne można było usłyszeć aż w pałacu.

Mat Cauthon leżał na płask w łóżku przykrytym dzierganą czerwoną kapą, czoło i oczy zakrywało mu mokre płótno, z którego krople ściekały na poduszkę. Pokój trudno było nazwać schludnym, wyjąwszy brak kurzu. Jeden but spoczywał na umywalni — na umywalni! — obok białej miednicy pełnej świeżej wody, stojące lustro było przekrzywione, jakby wpadł na nie i nie chciało mu się już go prosto postawić, pognieciony kaftan wisiał na drabinkowym oparciu krzesła. Resztę rzeczy miał na sobie, w tym również czarną szarfę, której najwyraźniej nie zdejmował nigdy, a także drugi but. Pod rozwiązaną koszulą widać było medalion ze srebrnym lisem.

Widok wisiora sprawił, że zaczęły swędzieć ją palce. Jeżeli naprawdę leżał tutaj nieprzytomny od wczorajszego pijaństwa, być może mogła zdjąć go niepostrzeżenie. Niezależnie od wszystkiego i tak miała zamiar przekonać się, w jaki sposób ta rzecz pochłania Moc. Badanie, jak działają rozmaite rzeczy, stanowiło przedmiot jej nieustającej fascynacji, ale ten lisi łeb wydawał jej się wszystkimi zagadkami świata zebranymi w jedną.

Nynaeve złapała ją za rękaw i pociągnęła w kierunku drzwi, szepcząc:

— Śpi — i coś jeszcze, czego nie usłyszała. Zapewne było to kolejne błaganie, by wyjść.

— Daj mi spokój, Nerim — wymamrotał nagle. — Mówiłem ci już wcześniej, nie chcę niczego prócz nowej głowy. I zamknij cicho drzwi, w przeciwnym razie uszy ci oberwę.

Nynaeve aż podskoczyła i zdwoiła wysiłki odciągnięcia jej w stronę wyjścia, jednak Elayne nawet nie drgnęła.

— To nie Nerim, panie Cauthon.

Uniósł głowę z poduszki, obiema dłońmi przesunął odrobinę płótno i spojrzał na nie zaczerwienionymi oczyma.

Uśmiechnięta szeroko Nynaeve nie czyniła najmniejszych wysiłków, by ukryć radość, jaką napawał ją jego stan. Elayne z początku nie potrafiła pojąć, dlaczego sama również ma ochotę się uśmiechnąć. Jej jedyne doświadczenie z wypiciem zbyt wielkiej ilości wina pozostawiło po sobie tylko współczucie dla każdego, kto znalazł się w identycznym położeniu. Poczuła gdzieś w głębi czaszki, prawie nieuchwytny, ból głowy Birgitte i wtedy zrozumiała. Z pewnością nie pochwalała tego, że Birgitte pławi się w dzbanach z winem, niezależnie już od powodów, ale w równym stopniu nie mogła jej się podobać myśl, że ktoś potrafiłby robić cokolwiek lepiej od jej Strażnika. Głupia myśl. Żenująca. Ale przysparzała też satysfakcji.

— Co wy tu robicie? — zapytał ochryple, potem mrugnął i ściszył głos. — W środku nocy.

— Jest ranek — ostro oznajmiła Nynaeve. — Nie pamiętasz, jak się umawiałeś z Birgitte?

— Czy możecie nie mówić tak głośno? — wyszeptał, zamykając oczy. W następnej chwili jednak wytrzeszczył je znowu. — Birgitte? — Usiadł gwałtownie, przerzucił nogi przez krawędź łóżka. Chwilę siedział w ten sposób, wbijając wzrok w deski podłogi, z łokciami na kolanach i medalionem zwisającym luźno z rzemyka na szyi. W końcu odwrócił głowę, by spojrzeć na nie z głębi swego nieszczęścia. Chociaż, być może tylko jego oczy tak wyglądały. — Co ona wam powiedziała?

— Przekazała nam twoje żądania, panie Cauthon — oficjalnie oznajmiła Elayne. Tak właśnie musi czuć się człowiek stojący przed pieńkiem kata. Nie można już nic zrobić, tylko stać z dumnie uniesioną głową i czekać na wszystko, cokolwiek się zdarzy. — Chciałabym z całego serca podziękować panu za uratowanie mnie z Kamienia Łzy. — Oto zaczęła i jakoś wcale nie bolało. Przynajmniej nie bardzo.

Nynaeve stała obok z pałającymi oczami, jej usta zaciskały się coraz mocniej. Ta kobieta chyba nie zamierzała wszystkiego zrzucić na jej barki. Elayne objęła Źródło, zanim zdążyła się zorientować, co robi, i przeniosła cienki strumyczek Powietrza, który pacnął ucho Nynaeve, dokładnie w taki sam sposób, w jaki dłoń mogłaby dać jej pstryczka. Tamta chwyciła się za ucho i spojrzała jeszcze groźniej, jednak Elayne odwróciła się już z powrotem do Mata Cauthona i spokojnie czekała.

— Ja również ci dziękuję — wykrztusiła w końcu Nynaeve, całkowicie zgnębiona. — Z całego serca.

Elayne nie umiała się powstrzymać i zanim pojęła, co robi, przewróciła oczyma. Cóż, sam prosił, żeby mówiły cicho. Ale najwyraźniej nie usłyszał. Co dziwniejsze, wzruszył ramionami, jakby pogrążony w kompletnej konfuzji.

— Och, tamto. To nic takiego. Najprawdopodobniej same byście się szybko wydostały bez mojej pomocy. — Zatopił twarz w dłoniach i raz jeszcze przycisnął mokrą chusteczkę do oczu. — Kiedy będziecie wychodzić, czy mogłybyście poprosić Carę, żeby mi przyniosła dzban winnego ponczu? Szczupła dziewczyna, śliczna, z ciepłymi oczyma.

Elayne drgnęła.

“Nic takiego?” — Ten człowiek domagał się przeprosin, przymuszając do nich, poniżył je, a teraz mówi, że to nic takiego? Nie zasługiwał na żadne współczucie ani litość! Wciąż obejmowała saidara i rozważała nawet smagnięcie go znacznie mocniejszym ciosem niźli wcześniej Nynaeve. Oczywiście, nic by jej z tego nie przyszło, póki miał na szyi ten lisi łeb. Ale przecież tym razem medalion zwisał swobodnie, nie dotykając skóry. Czy osłaniał go w równym stopniu, kiedy...?

Nynaeve przerwała jej milczące spekulacje, rzucając się na niego z palcami zakrzywionymi jak szpony. Elayne udało się jakoś zagrodzić jej drogę i schwycić za ramiona. Przez dłuższą chwilę stały niemalże nos w nos, wyjąwszy to, że jedna była znacznie wyższa od drugiej; na koniec Nynaeve, skrzywiwszy się, odstąpiła na bok, Elayne zaś poczuła, że już może bezpiecznie ją puścić.

Mat wciąż skrywał twarz w dłoniach, zupełnie nieświadom tego, co się dzieje. Niezależnie już, czy medalion chronił go czy nie, była gotowa porwać z kąta drzewce jego łuku i zbić, aż zawyje. Poczuła, jak palą ją policzki, powstrzymała Nynaeve przed zniszczeniem wszystkiego, tylko po to, by samej nie myśleć o niczym innym. Gorzej, z paskudnego, pełnego samozadowolenia uśmieszku jakim ją tamta poczęstowała, nietrudno było wywnioskować, że wie, co jej chodzi po głowie.

— To nie wszystko, panie Cauthon — oznajmiła, garbiąc się nieco. Z twarzy Nynaeve zniknął ostatni ślad uśmiechu. — Chcemy również przeprosić za to, że zwlekałyśmy tak długo z wyrażeniem ci naszej wdzięczności. I również przepraszamy... pokornie... — Zająknęła się odrobinę na tym słowie...za sposób, w jaki ostatnimi czasy cię traktowałyśmy. — Nynaeve wyciągnęła dłoń, jakby ją zaklinała, ale na to też nie zwróciła uwagi. — Aby udowodnić głębię żalu, jaki odczuwamy, solennie obiecujemy, co następuje... — Aviendha powiedziała, że przeprosiny to dopiero początek. — Nie będziemy bagatelizować twych zasług ani poniżać cię w żaden sposób, ani też krzyczeć na ciebie z jakiegokolwiek powodu, ani... ani próbować wydawać ci rozkazów. — Nynaeve mrugnęła. Elayne również poczuła, jak jej usta mimowolnie zaciskają się, jednak mówiła dalej: — Rozumiejąc twoją jak najbardziej stosowną troskę o nasze bezpieczeństwo, nie będziemy opuszczać pałacu, nie mówiąc ci uprzednio, dokąd się udajemy, i będziemy słuchać twoich rad. — Światłości, nie miała najmniejszego zamiaru zostać Aielem ani robić żadnej z tych rzeczy, jednak zależało jej na szacunku Aviendhy. — Jeśli... jeśli zdecydujesz, że my... — Nie chodziło nawet o zamiar zostania jej siostrą-żoną... sama idea była skrajnie nieprzyzwoita! ... ale naprawdę tamtą lubiła. — ... niepotrzebnie narażamy się na niebezpieczeństwo... — To nie była przecież wina Aviendhy, że Rand skradł serca im obu. I jeszcze Min. — ...zgodzimy się na strażników, jakich nam wyznaczysz... — Los, albo ta’veren, cokolwiek to było, właśnie się objawiało. Obie kobiety kochała niczym siostry. — ... i zatrzymamy ich przy sobie tak długo, jak to tylko będzie możliwe. — A żeby sczezł ten mężczyzna, który jej to robił! Ale nie Mata Cauthona miała na myśli. — Tak przysięgam na andorański Tron Lwa. — Oddychała ciężko, jakby właśnie przebiegła milę bez zatrzymywania się. Nynaeve patrzyła oczami borsuka przypartego do muru.

Powoli odwrócił głowę w ich stronę, odrobinę tylko, odsłaniając jedno przekrwione oko.

— Twój głos brzmi tak, jakbyś miała w gardle żelazny pręt, moja pani — powiedział szyderczo. — Możesz mówić do mnie Mat. — Co za odrażający mężczyzna! Nie poznałby się na grzeczności, nawet gdyby nosem w nią wszedł! To złośliwe oko spojrzało w jej stronę. — A co z tobą, Nynaeve? Słyszałem właśnie od niej mnóstwo “my”, ale ani słowa od ciebie.

— Nie będę na ciebie krzyczeć — krzyknęła Nynaeve. — I cała reszta, tak samo. Obiecuję ci... ty...! — Zaczęła bełkotać, jakby zaraz miała połknąć język, w momencie gdy zrozumiała, że nie może wyzwać go żadnym ze słów, na które sobie w jej mniemaniu zasłużył, nie łamiąc jednocześnie złożonej właśnie przed chwilą obietnicy. A jednak efekt, jaki wywarły jej słowa nie mógł być chyba większy.

Krzyknął, zadrżał, upuścił ręcznik, a potem ścisnął głowę obiema dłońmi. Oczy wyszły mu z orbit.

— Przeklęte kości — zaskowytał albo w każdym razie wydał z siebie bardzo zbliżony odgłos. Elayne nagle przyszło do głowy, że on właśnie może stanowić bardzo dobre źródło dosadnego języka. Stajenni i im podobni zawsze starali się wyraźnie hamować w momencie, gdy ją dostrzegali. Oczywiście obiecała, że go ucywilizuje, że uczyni go przydatnym dla Randa, ale nie powinna chyba zanadto wtrącać się w jego język. W tej chwili zrozumiała nagle, że bardzo wielu czynności się nie wyrzekła. Gdy wspomni o tym Nynaeve, z pewnością nieco ją uspokoi.

Po dłuższej chwili przemówił głosem bez wyrazu:

— Dziękuję ci, Nynaeve. — Przerwał i z trudem przełknął ślinę. — Myślałem już sobie, że skoro się tak zachowujecie, musicie być kimś innym w przebraniu. Ponieważ najwyraźniej wciąż jeszcze żyję, równie dobrze możemy zająć się od razu resztą. Zdaje mi się, że Birgitte napomknęła, iż potrzebujecie mnie, abym coś dla was znalazł. Co to takiego?

— Nie znajdziesz tego — zdecydowanie oznajmiła Nynaeve. Cóż, być może nawet bardziej ostro niż tylko zdecydowanie, Elayne jednak nie miała zamiaru przywoływać jej do porządku. On zasługiwał na każde skrzywienie ust. — Ty będziesz nam tylko towarzyszył, a to coś znajdziemy my.

— Już się wycofujesz, Nynaeve? — W jakiś sposób udało mu się prześmiewczo wykrzywić usta. — Właśnie przed chwilą obiecałaś, że będziesz robić, co ci każę. Jeżeli potrzebny jest ci oswojony ta’veren na smyczy, idź poproś Randa albo Perrina i zobaczymy, jaką otrzymasz odpowiedź.

— Nic takiego nie obiecywałyśmy, Matrimie Cauthon — warknęła Nynaeve, stając na palcach. — Ja nic takiego nie obiecywałam! — Wyglądała tak, jakby zaraz znowu miała się na niego rzucić. Nawet włosy w jej warkoczu wydawały się jeżyć.

Elayne lepiej potrafiła powściągnąć swój temperament. Donikąd nie dojdą, obrażając go.

— Będziemy słuchać twoich rad i korzystać z nich, jeśli okażą się rozsądne, panie... Mat — w jej głosie zabrzmiała lekka przygana. Z pewnością nie może naprawdę myśleć, że obiecały... Jednak patrząc na niego, zrozumiała, że tak właśnie myśli. Och, Światłości! Nynaeve miała rację. On rzeczywiście przysporzy im kłopotów.

Ale nie straciła panowania nad sobą. Przeniosła znowu i przewiesiła jego kaftan na właściwe miejsce, mianowicie na jeden z kołków przy drzwiach, a potem usiadła na krześle, sztywno wyprostowana, pieczołowicie układając spódnice. Dotrzymanie obietnic złożonych panu Cauthonowi — Matowi — nie będzie łatwe, ona jednak nie pozwoli, by, cokolwiek on zrobi lub powie, dotknęło ją do żywego. Nynaeve zmierzyła wzrokiem jedyne oprócz zajętego przez Elayne miejsce nadające się do siedzenia — niski rzeźbiony podnóżek — i została tam, gdzie była. Jedna z jej dłoni drgnęła w stronę warkocza, ale opanowała się natychmiast i zaplotła ramiona na piersiach. Nie przestała wszak złowieszczo postukiwać stopą o podłogę.

— Atha’an Miere nazywają to Czarą Wiatrów, panie... Mat. Jest to ter’angreal...

W końcu błysk podniecenia przebił się przez jego osłabienie.

— To ci dopiero znalezisko — mruknął. — W Rahad. — Pokręcił głową i wzdrygnął się. — To wam teraz powiem. Żadna z was nawet stopy nie postawi na drugim brzegu rzeki bez czterech lub pięciu moich Czerwonorękich na każdą. Ani nie wyściubi nosa z pałacu, jeśli już o tym mowa. Czy Birgitte powiedziała wam o liście, który wetknięto w mój kaftan? Jestem pewien, że jej mówiłem. I jeszcze jest Carridin oraz Sprzymierzeńcy Ciemności, nie powiecie mi, że on czegoś nie knuje.

— Każdej siostrze, która wspiera Egwene na Tronie Amyrlin, grozi niebezpieczeństwo ze strony Wieży. — Wszędzie w towarzystwie ochrony? Światłości! W oczach Nynaeve zapaliły się niebezpieczne błyski, zaczęła szybciej postukiwać nogą. — Nie możemy się przed tym chować, pa... Mat, i nie będziemy. Jaichimem Carridinem zajmiemy się w swoim czasie. — Nie obiecały mówić mu wszystkiego i nie pozwolą, by wpływał na zasadniczy kierunek ich działań. — Obecnie mamy przed sobą ważniejsze sprawy.

— W swoim czasie? — zaczął, a głos unosił mu się z niedowierzania, jednak Nynaeve natychmiast ucięła:

— Czterech na każdą z nas? — zapytała kwaśno. — To jest zupełnie bez sen... — Na chwilę przymknęła powieki, a potem zaczęła już łagodniejszym tonem. Nieznacznie łagodniejszym. — Chciałam powiedzieć, że to nieroztropnie. Elayne, ja, Birgitte i Aviendha. Nie masz tak wielu żołnierzy. W każdym razie tym, czego naprawdę potrzebujemy, jesteś ty. — Te ostatnie słowa wyszły jej z gardła jak wyciągane przemocą. Zbyt wyraźnie przypominały przyznanie się do porażki.

— Birgitte i Aviendha nie potrzebują nianiek — zauważył nieobecnym tonem. — Przypuszczam, że ta Czara Wiatrów jest znacznie ważniejsza od sprawy Carridina, jednak... Wydaje mi się niewłaściwe pozwalać, by Sprzymierzeńcy Ciemności spacerowali sobie samopas.

Twarz Nynaeve powoli pokryła się purpurą. Elayne szybko zerknęła w stojące w zasięgu jej wzroku lustra i z ulgą stwierdziła, że jej udało się opanować. Przynajmniej na zewnątrz. Ten człowiek był doprawdy nie do wytrzymania! Nianiek? Sama nie miała pojęcia, co byłoby gorsze: gdyby tę jawną obrazę wypowiedział zupełnie świadomie, czy też gdyby wymknęła mu się niechcący? Znowu zerknęła na swoje odbicie w lustrze i odrobinę opuściła podbródek. Niańki! Cała była czystym spokojem.

Patrzył na nie tymi swoimi przekrwionymi oczami i najwyraźniej niczego nie dostrzegał.

— Co Birgitte wam powiedziała? — zapytał, a Nynaeve odwarknęła:

— Tego już wystarczy, przypuszczam, nawet jak na ciebie. Z jakiegoś niewytłumaczonego powodu wydawał się zaskoczony i raczej zadowolony.

Nynaeve wzdrygnęła się, potem zaplotła ramiona ciaśniej, właściwie niemalże się nimi objęła.

— Ponieważ jesteś w stanie uniemożliwiającym ci udanie się dokądkolwiek z nami... nie patrz tak na mnie, Macie Cauthon, to nie jest dokuczanie, to sama prawda!... możesz spędzić ranek na przeprowadzce do pałacu. I nie myśl sobie, że pomożemy ci nieść twoje rzeczy. Nie obiecywałam, że będę jucznym koniem.

— “Wędrowna Kobieta” jest dla mnie dostatecznie dobra — zaczął ze złością, potem opanował się, a na jego twarz wypełzł znamionujący głęboki namysł grymas. W oczach Elayne był to właściwie grymas przerażenia. To go oduczy warczeć, kiedy głowę ma niczym melon. Przynajmniej ona sama tak się czuła wtedy, kiedy wypiła za dużo. Rzecz jasna, on nie wyciągnie żadnych wniosków z tego faktu. Mężczyźni wiecznie wsadzają swoje łby do ognia, sądząc, że tym razem ich nie oparzą, to zawsze powtarzała Lini.

— Nie możemy się spodziewać, że znajdziemy Czarę za pierwszym razem, gdy tylko spróbujemy — ciągnęła dalej Nynaeve — niezależnie od tego, czy będzie z nami ta’veren. Kolejne wyprawy będą łatwiejsze, jeśli nie będziesz musiał za każdym razem przechodzić przez plac. — Jeśli nie będą musiały czekać na niego każdego ranka, to w istocie miała na myśli. Wedle tego, co sobie zapewne myślała, picie stanowiło tylko jedną spośród licznych wymówek, które znajdzie sobie po to, by móc wylegiwać się w łóżku całymi godzinami.

— A ponadto — dodała Elayne — będziesz mógł dzięki temu nie spuszczać nas z oka. — W gardle Nynaeve zaczął już nabrzmiewać jakiś dziwny odgłos, do złudzenia przypominający jęk. Czy ona nie rozumie, że jego trzeba skusić? Przecież w ten sposób bynajmniej nie obiecywała mu, że pozwoli, by cały czas kontrolował je.

Najwyraźniej jednak nie słyszał ani jej, ani Nynaeve. Wymęczone oczy patrzyły na skroś nich.

— Dlaczego teraz właśnie musiały się, cholera, zatrzymać? — jęknął tak cicho, że ledwie go usłyszała. A cóż to miało, na Światłość, znaczyć?

— Komnaty pałacu są stosowne nawet dla króla, panie... Mat. Tylin sama je wybrała, dokładnie pod jej własnymi apartamentami. Wykazała sporo osobistego zainteresowania całą sprawą, Mat, nie chciałbyś teraz chyba obrazić królowej, co?

Jedno spojrzenie na jego twarz i Elayne pośpiesznie przeniosła, otwierając okno i wylewając przez nie zawartość miednicy. Jeśli kiedykolwiek w życiu widziała mężczyznę, który mógł w każdej chwili opróżnić swój żołądek, to właśnie taki patrzył na nią przekrwionymi oczyma.

— Nie rozumiem, o co tyle hałasu — powiedziała. Jednak w przeciwieństwie do swych słów chyba jednak rozumiała. Niektóre ze służących pewnie pozwalały się podszczypywać, wątpiła jednak, by w pałacu było to też możliwe, zapewne nie. Nie będzie również mógł pić i grać po całych nocach. Tylin z pewnością nie zgodzi się, by dawał zły przykład Beslanowi.

— Wszyscy musimy być gotowi na poświęcenia. — Z wysiłkiem poprzestała tylko na tym stwierdzeniu, nie wspominając już, że jego poświęcenie jest drobne i stanowi słuszną decyzję, ich natomiast jest monstrualne i niesprawiedliwe, niezależnie od tego, jak to określiła Aviendha. Przy czym Nynaeve z pewnością buntowała się przeciwko jakimkolwiek poświęceniom.

Znowu ukrył twarz w dłoniach, trzęsły mu się ramiona, z głębi gardła wyrwały takie odgłosy, jakby się dusił. Śmiał się! Uniosła odrobinę miednicę na strumieniu Powietrza, zastanawiając się, czy nie cisnąć nią. Kiedy jednak na powrót uniósł oczy, z jakiegoś powodu wydawał się rozeźlony.

— Poświęcenia? — warknął. — Gdybym poprosił was, byście zrobiły to samo, wytargałybyście wszystkie uszy w zasięgu ręki i spuściły mi dach prosto na głowę! — Czy wciąż jeszcze był pijany?

Postanowiła zlekceważyć to jego przerażające spojrzenie.

— Skoro już mowa o twojej głowie, jeśli miałbyś ochotę na Uzdrawianie, pewna jestem, że Nynaeve chętnie ci pomoże. — Jeśli kiedykolwiek tamta była dostatecznie wściekła, żeby przenosić, owa chwila nastąpiła obecnie.

Nynaeve wzdrygnęła się leciutko i spojrzała na nią kątem oka.

— Oczywiście — powiedziała szybko. — Jeśli tylko zechcesz. — Kolor jej policzków potwierdzał wszystkie podejrzenia Elayne dotyczące tego ranka.

Wdzięczny, jak zawsze, wyszczerzył zęby.

— Po prostu zapomnijcie o mojej głowie. Znakomicie radzę sobie bez Aes Sedai. — A potem, chyba tylko dlatego, by wszystko dodatkowo skomplikować, z wahaniem w głosie dodał: — W każdym razie dziękuję, że zaproponowałyście. — Jakby naprawdę chciał to powiedzieć!

Elayne jakoś udało się nie wgapić w niego. Jej wiedza dotycząca mężczyzn ograniczała się do Randa i tego, co powiedziały jej Lini oraz Matka. Czy Rand okaże się równie niezrozumiały jak Mat Cauthon?

Tuż przed odejściem wymusiła jeszcze na nim obietnicę, że natychmiast wyruszy do pałacu. Raz danego słowa zawsze dotrzymywał, to Nynaeve musiała mu przyznać, aczkolwiek niechętnie. Wystarczało jednak, jej zdaniem, zostawić tylko najmniejszą szczelinę, a znajdzie setki sposobów, by się przez nią prześlizgnąć. Co zawsze podkreślała z lubością. Złożył jej więc obietnicę, a towarzyszył temu ponury, niechętny grymas — chociaż być może to znowu te przepite oczy. Kiedy postawiła miednicę u jego stóp, naprawdę wydawał się wdzięczny. Jednak tym razem nie znalazła w sobie współczucia. Nie ma mowy.

Kiedy już znalazły się na korytarzu i zamknęły drzwi od pokoju Mata, Nynaeve pogroziła pięścią w stronę sufitu.

— Ten mężczyzna byłby zdolny kamień wyprowadzić z równowagi! Bardzo dobrze, że sam zajmie się swoją głową! Słyszysz mnie? Zadowolona jestem! On jeszcze przysporzy nam kłopotów. Na pewno.

— Wy dwie więcej jemu przysporzycie kłopotów niż on kiedykolwiek wam. — Mówiąca te słowa kobieta szła korytarzem w ich stronę, miała włosy lekko przyprószone siwizną, twarde rysy twarzy i rozkazujący głos. Na jej twarzy zastygł lekki mars, niemalże grymas. Mimo noża małżeńskiego między piersiami, zbyt jasna karnacja skóry zdradzała, że nie jest rodowitą mieszkanką Ebou Dar. — Nie mogłam wprost uwierzyć, kiedy Caira mi powiedziała. Wątpię, bym w życiu widziała tyle głupoty wciśniętej naraz w dwie sukienki.

Elayne zmierzyła kobietę wzrokiem. Nawet jako nowicjuszka nie musiała się godzić, by mówiono do niej tym tonem.

— A kimże ty możesz być, poczciwa kobieto?

— Mogę być i jestem Setalle Anan, właścicielka tej gospody, dziecko — padła sucha odpowiedź, a równocześnie kobieta otworzyła drzwi na końcu korytarza, potem schwyciła każdą z nich pod ramię i pociągnęła za sobą tak gwałtownie, że Elayne naprawdę miała wrażenie, iż jej nogi unoszą się ponad podłogą.

— Padła pani ofiarą jakiegoś nieporozumienia, pani Anan — powiedziała chłodno, kiedy kobieta puściła je, chcąc zatrzasnąć drzwi.

Nynaeve wszakże nie była w nastroju na uprzejmości. Wyciągnęła dłoń tak, że jej Wielki Wąż wyraźnie był widoczny i powiedziała zapalczywie:

— No to sobie popatrz...

— Bardzo ładne — powiedziała kobieta i pchnęła je tak mocno, że siadły natychmiast na brzegu łóżka. Elayne wybałuszyła oczy z niedowierzaniem. Natomiast ta kobieta stanęła przed nimi, z ponurym obliczem, pięściami na biodrach, przysiąc by można: matka, która zamierza udzielić ostrej reprymendy córkom. — Wymachiwanie tym tylko świadczy, jak głupie jesteście. Ten młody człowiek chętnie posadzi was sobie na kolanie... po jednej na każdym, z pewnością, jeśli pozwolicie... skradnie kilka pocałunków i może jeszcze coś, ile zechcecie mu dać, ale nie zrobi wam krzywdy. Wy możecie wszakże wyrządzić mu krzywdę nielichą, jeśli dalej będziecie tak postępować.

Wyrządzić mu krzywdę? Kobieta myślała, że one... powiedziała, że posadzi je sobie na kolanach... myślała, że... Elayne nie wiedziała, czy śmiać się, czy płakać, wstała jednak i wygładziła suknię.

— Jak już powiedziałam, pani Anan, padłaś ofiarą nieporozumienia. — Jej głos przybrał łagodniejsze tony, kiedy ciągnęła dalej, zmieszanie powoli ustępowało miejsca spokojowi. — Jestem Elayne Trakand, Dziedziczka Tronu Andoru i Aes Sedai z Zielonych Ajah. Nie mam pojęcia, co sobie myślisz... — Omal nie dostała zeza, kiedy pani Anan przytknęła palec wskazujący do jej nosa.

— Elayne, jeśli tak rzeczywiście masz na imię, wszystkim, co powstrzymuje mnie przed zaciągnięciem cię na dół do kuchni i wyszorowaniem ci ust, tobie i tej drugiej głupiej dziewczynie, jest możliwość, że naprawdę potrafisz trochę przenosić. Czy też jesteś na tyle głupia, by nosić pierścień, nawet tego nie umiejąc? Ostrzegam cię, to nie zrobi żadnej różnicy w oczach sióstr mieszkających w Pałacu Tarasin. Czy wiesz choćby o ich obecności? Jeżeli tak, to naprawdę, nie jesteś tylko głupia, jesteś skończoną idiotką.

Gniew Elayne wzrastał z każdym słowem tamtej. Głupia dziewczyna? Skończona idiotka? Nie pozwoli sobie na to, z pewnością nie zaraz po tym, jak musiała pełzać przed Matem Cauthonem. Sadzać na kolanie? Mat Cauthon? Jakoś zachowała zewnętrzne opanowanie, jednak Nynaeve nie wytrzymała.

Patrzyła z wściekłością, a poświata saidara wokół niej stawała się coraz jaśniejsza, wreszcie skoczyła na równe nogi. Strumienie Powietrza otoczyły panią Anan od ramion aż po kostki, przyciskając jej spódnice i halki do nóg, tak ściśle, że omal jej nie dusząc.

— Tak się składa, że jestem akurat jedną z tych sióstr, co mieszkają w pałacu. Nynaeve al’Meara z Żółtych Ajah, mówiąc ściśle. A teraz, może chcesz, żebym ja cię zawlokła do kuchni? Wiem co nieco o tym, jak się szoruje usta. — Elayne odsunęła się od jednego z wyciągniętych ramion karczmarki.

Kobieta musiała czuć nacisk strumieni, a nawet półgłupia wiedziałaby, czym są owe niewidzialne więzy, jednak nawet nie mrugnęła! Jej zielone oczy o nakrapianych tęczówkach zwęziły się, i tyle.

— A więc przynajmniej jedna z was potrafi przenosić — powiedziała spokojnie. — Powinnam pozwolić ci zawlec mnie na dół, dziecko. Cokolwiek mi zrobisz, w południe znajdziesz się już w rękach prawdziwych Aes Sedai, mogę się założyć.

— Czy ty mnie nie słyszysz? — pytała Nynaeve. — Ja...!

Pani Anan nawet się nie zająknęła.

— Nie tylko spędzicie najbliższy rok, zanosząc się łkaniem, ale będziecie to robić w obecności każdego człowieka, któremu powiedziałyście, że jesteście Aes Sedai. Możecie być pewne, zmuszą was byście wszystko wyznały. Zmienią wasze wątroby w wodę. Powinnam pozwolić wam pójść sobie swoją błędną drogą albo przynajmniej pobiec do pałacu natychmiast, jak mnie tylko puścicie. Jedynym powodem, że tego nie robię, jest fakt, iż z lorda Mata uczynią przykład niemalże w takim samym stopniu jak z was, jeśli pojawi się choć najlżejsze podejrzenie, że wam pomagał, a, jak powiadam, lubię tego młodzieńca.

— Ja zaś powiadam ci... — spróbowała znowu Nynaeve, jednak karczmarka wciąż nie dawała jej dojść do słowa. Związana jak tobołek, ta kobieta zachowywała się niczym głaz toczący się ze stoku. Mknęła przez całe zbocze niczym lawina miażdżąca wszystko na swej drodze.

— Upieranie się przy swoich kłamstwach nikomu nie wyszło na dobre, Nynaeve. Wyglądasz, jakbyś miała lat może dwadzieścia jeden, plus minus rok, a więc możesz mieć więcej o dziesięć lat, jeśli już zaczęło się spowolnienie. Od czterech lub pięciu lat mogłabyś nawet nosić szal. Wyjąwszy jedną rzecz. — Jej głowa, jedyna część ciała, którą mogła poruszyć, szarpnęła się w kierunku Elayne. — Ty, dziecko, nie jesteś nawet na tyle stara, by osiągnąć spowolnienie, a żadna kobieta nie przywdziała szala w tak młodym wieku. Nie zdarzyło się to nigdy w historii Wieży. Nawet jeśli kiedykolwiek byłaś w Wieży, założę się, że nosiłaś biel i piszczałaś za każdym razem, gdy Mistrzyni Nowicjuszek spojrzała w twoją stronę. Przekonałaś jakiegoś złotnika, żeby zrobił dla ciebie ten pierścień... słyszałam, że zdarzają się tacy głupcy... albo może Nynaeve ukradła go dla ciebie, zakładając, że sama ma prawo nosić swój. W każdym razie, ponieważ ty nie możesz być siostrą, żadna z was być nią nie może. Żadna Aes Sedai nie podróżowałaby z kobietą, która takową udaje.

Elayne zmarszczyła brwi, bezmyślnie przygryzła dolną wargę. Spowolniona. Spowolnienie. Skąd karczmarka w Ebou Dar znała te słowa? Może Setalle Anan jako dziewczyna udała się do Wieży, chociaż z pewnością nie zabawiła w niej długo, ponieważ najwyraźniej nie potrafiła przenosić. Elayne wiedziałaby o tym, choćby zdolności tamtej były tak mizerne jak u jej matki, a Morgase Trakand dysponowała potencją tak niewielką, że zostałaby odesłana w ciągu kilku tygodni, gdyby nie była Dziedziczką Tronu.

— Uwolnij ją, Nynaeve — powiedziała, uśmiechając się.

Teraz naprawdę poczuła się znacznie życzliwiej usposobiona do tej kobiety. To musiało być okropne, odbyć całą podróż do Tar Valon tylko po to, by zostać odesłaną. Nie istniał żaden powód, dla którego ta kobieta powinna im uwierzyć — poczuła się nagle tak, jakby coś ją delikatnie połaskotało, nie potrafiła jednak powiedzieć co — nie było żadnego powodu, wszakże jeśli odbyła podróż do Tar Valon, to mogła się też przejść przez Mol Hara, a Merilille czy też któraś z pozostałych sióstr wyprowadziłyby ją z błędu.

— Uwolnić ją? — jęknęła Nynaeve. — Elayne?

— Uwolnij ją. Pani Anan, jak rozumiem jedynym sposobem przekonania cię...

— Sama Zasiadająca na Tronie Amyrlin i trzy siostry na dodatek mnie nie przekonają, dziecko. — Światłości, czy ona kiedykolwiek pozwoliła komuś skończyć zdanie. — A teraz nie mamy już czasu na dalsze gierki. Mogę pomóc wam dwóm. A przynajmniej znam takie, które mogą. Kobiety przygarniające zabłąkane owieczki. Możecie podziękować lordowi Matowi, że zechciałam was do nich zabrać, ale muszę wiedzieć. Byłyście kiedykolwiek w Wieży, czy jesteście dzikuskami? Jeśli tam byłyście, to czy uciekłyście, czy zostałyście wygnane? Chcę prawdy. Z każdym rodzajem dziewczyn postępują w inny sposób.

Elayne wzruszyła ramionami. Zrealizowały wszystko, po co tu przybyły, była już gotowa przestać marnować czas i zabrać się za to, co należało zrobić w następnej kolejności.

— Jeżeli nie sposób cię przekonać, to nie ma sensu dłużej marnować czasu. Nynaeve? Już pora, byśmy ruszały.

Sploty pętające karczmarkę zniknęły, poświata otaczająca Nynaeve również, jednak sama Nynaeve nie ruszała się z miejsca i stała tak, obserwując kobietę pełnym nadziei wzrokiem i oblizując wargi.

— Znasz grupę kobiet, które mogą nam pomóc?

— Nynaeve? — powiedziała Elayne. — My nie potrzebujemy pomocy. Jesteśmy Aes Sedai, pamiętasz?

Pani Anan rozejrzała się ukradkiem w obie strony, potem ostrym ruchem strzepnęła spódnice, by schować halki. Jednak jej uwagę bez reszty pochłaniała Nynaeve; Elayne zaś w całym swoim życiu nigdy jeszcze nie czuła się tak lekceważona.

— Wiem o kilku kobietach, które przyjmują niekiedy dzikuski, uciekinierki albo kobiety, które zawiodły podczas inicjacji na Przyjętą lub wyniesienia do szala. Musi ich być w sumie jakieś pięćdziesiąt wszystkich razem, chociaż ta liczba się zmienia. Mogą wam pomóc ułożyć sobie życie bez ryzyka, że natraficie na prawdziwą siostrę, a wtedy pożałujecie, iż nie obdarła was tylko ze skóry i nie poszła sobie. Tylko mi nie kłamcie. Byłyście kiedykolwiek w Wieży? Jeżeli uciekłyście, to możecie równie dobrze zechcieć znowu wrócić. Nawet podczas Wojny Stu Lat Wieża jakoś wyłapywała większość uciekinierek, a więc nie powinnyście sądzić, że obecne drobne kłopoty ją powstrzymają. W takim przypadku proponowałabym wam przejść przez plac i zdać się na łaskę sióstr. Niewielkiej łaski możecie od nich oczekiwać, jednak, uwierzcie mi, będzie ona większa niźli wówczas, gdy zawloką was z powrotem siłą. Po tym nawet nie będziecie mogły pomyśleć o opuszczeniu terenów Wieży bez pozwolenia.

Nynaeve wzięła głęboki oddech.

— Powiedziano nam, byśmy opuściły Wieżę, pani Anan. To mogę pani przysiąc, niezależnie, jak będzie brzmiało pytanie.

Elayne patrzyła z niedowierzaniem.

— Nynaeve, o czym ty mówisz? Pani Anan, my jesteśmy Aes Sedai.

Pani Anan tylko się zaśmiała.

— Dziecko, pozwól mi porozmawiać z Nynaeve, która przynajmniej wydaje się dosyć stara, żeby mieć odrobinę oleju w głowie. A ty, nie mów takich słów w obecności Kręgu, bo z pewnością nie spodobają im się. Nie dbają o to, czy umiesz przenosić, one również potrafią, i wychłostają ci pośladki albo wyrzucą na zbity nos, jeśli uprzesz się, by odgrywać głupią.

— Co to jest Krąg? — dopytywała się Elayne. — My jesteśmy Aes Sedai. Przejdź przez plac do Pałacu Tarasin i wtedy zobaczymy.

— Ja się nią zajmę — miała czelność rzec Nynaeve, równocześnie marszcząc brwi i krzywiąc się do Elayne, jakby to nie ona najwyraźniej oszalała.

Pani Anan zwyczajnie pokiwała głową.

— Dobrze. Teraz zdejmijcie te pierścienie i wyrzućcie je. Krąg nie pozwala na ten rodzaj udawania. Przetopią je, byście miały od czego zacząć. Sądząc po wyglądzie waszych sukien, dysponujecie pieniędzmi. Jeśli je ukradłyście, nie pozwólcie, by Reanne się dowiedziała. Jedną z pierwszych zasad, których będziecie się musiały nauczyć, jest to, że nie wolno kraść, nawet gdy się głoduje. One nie chcą ściągać na siebie niczyjej uwagi.

Elayne ścisnęła dłoń w pięść i schowała za plecami. I tylko patrzyła, jak Nynaeve pokornie ściąga pierścień i wsuwa go do sakwy przy pasie. To była ta sama Nynaeve, która wyła za każdym razem, gdy Merilille albo Adelas, czy którakolwiek z tamtych traktowały ją tak, jakby nie była pełną siostrą!

— Zaufaj mi, Elayne — powiedziała Nynaeve.

Co Elayne z pewnością przyszłoby znacznie łatwiej, gdyby tylko miała choćby najlżejsze pojęcie, do czego tamta zmierza. A jednak, postanowiła jej zaufać. Raczej.

— Drobne poświęcenie — wymamrotała. Aes Sedai mogły obyć się bez pierścienia, gdy zaistniała potrzeba, ona również, uchodząc mimo to dalej za pełną siostrę, ale teraz należał już do niej mocą prawa. Zdjęcie złotej obrączki sprawiało niemalże fizyczny ból.

— Porozmawiaj ze swoją przyjaciółką, dziecko — niecierpliwie przykazała Nynaeve pani Anan. — Reanne Corly nie pozwoli sobie na to całe ponure wydymanie ust, a jeśli okaże się, że przez was zmarnowałam cały ranek... Chodźcie, chodźcie. Macie szczęście, że lubię lorda Mata.

Elayne udało się zachować niewzruszoną twarz, ale niewielu już brakowało. Ponure wydymanie warg? Kiedy tylko będzie miała sposobność kopnie Nynaeve tam, gdzie ją naprawdę zaboli!

23

Następne drzwi obok tkacza

Nynaeve chciała wymienić z Elayne parę słów, ale tak, żeby karczmarka ich nie słyszała, jednak nieprędko trafiła się taka możliwość. Kobieta wypchnęła je wręcz z pomieszczenia, w całkiem udatnej imitacji zachowania więziennej strażniczki; wrzącej w niej niecierpliwości nie ostudziło nawet ostrożne spojrzenie na drzwi od pokoju Mata. W tylnej części gospody znajdowała się druga klatka schodowa, pozbawiona poręczy, kamienne stopnie wiodły na dół do wielkiej, rozgrzanej, pełnej woni pieczonego ciasta kuchni, w której najgrubsza kobieta, jaką Nynaeve kiedykolwiek w życiu zdarzyło się widzieć, wymachiwała wielką drewnianą warząchwią niczym buławą i kierowała trzema innymi kucharkami, wyjmującymi chrupiące brązowe bochny z pieca i natychmiast zastępującymi je kluchami bladego ciasta. Zawartość wielkiego kotła, z niewymyślną białą owsianką podawaną tutaj na śniadanie, bulgotała na jednym z obłożonych białymi kaflami palenisk.

— Enid — zwróciła się pani Anan do grubej kobiety — wychodzę na chwilę. Muszę zabrać tę dwójkę dzieci do kogoś, kto będzie wiedział, jak się nimi zaopiekować.

Enid wytarła wielkie, powalane mąką dłonie w białą ścierkę i z dezaprobatą przyjrzała się Nynaeve oraz Elayne. Wszystko w niej było wielkie i grube: zlana potem twarz o oliwkowej cerze, ciemne oczy, cała reszta; wyglądała jak zestaw wielkich kul wtłoczonych w sukienkę. Małżeński nóż, który nosiła na śnieżnobiałym fartuchu, błyszczał pełnym tuzinem kamieni.

— Czy to są te dwie wyszczekane panny, o których Caira nie przestaje paplać, pani? Trochę nazbyt chyba wystrojone jak na gust młodego lorda. On lubi, kiedy dziewczyny więcej chichoczą. — Z tonu głosu można było łatwo wywnioskować, że ta myśl ją rozbawiła.

Karczmarka pokręciła głową z irytacją.

— Nieraz mówiłam tej dziewczynie, żeby trzymała język za zębami. Nie pozwolę, żeby tego rodzaju plotki rozpowiadano pod “Wędrowną kobietą”. Skarć za mnie Cairę, Enid, i użyj swojej warząchwi, jeśli będzie trzeba. — Spojrzenie, którym obrzuciła Nynaeve i Elayne, było tak pełne dezaprobaty, że Nynaeve omal nie jęknęła. — Czy ktokolwiek, komu nie brakuje szóstej klepki, uwierzy, że te dwie są Aes Sedai? Wydadzą wszystkie pieniądze na sukienki, żeby wywrzeć wrażenie na mężczyźnie, a potem będą głodować, póki nie zwróci uwagi na ich uśmiechy. Aes Sedai! — Nie dając Enid nawet szansy odpowiedzi na pytanie, prawą ręką schwyciła ucho Nynaeve, lewą ucho Elayne i w trzech szybkich krokach zaciągnęła je na podwórze stajni.

Nie dłużej też trwało oszołomienie, w jakim pogrążyła się Nynaeve. Potem wyrwała się, a przynajmniej próbowała, w tej samej chwili bowiem kobieta puściła jej ucho, co spowodowało, że tylko niezgrabnie zatoczyła się kilka kroków; spojrzała więc na tamtą, a jej oczy płonęły z urazy. Bynajmniej nie zgadzała się na takie brutalne wleczenie. Elayne uniosła podbródek, spojrzała tak zimno, że Nynaeve nie zdziwiłoby, gdyby zobaczyła szron siadający na jej lokach.

Z rękoma wspartymi na biodrach pani Anan sprawiała wrażenie, że wcale jej to nie obchodzi. Zresztą, może tak i było naprawdę.

— Spodziewam się, że po takim pokazie żadna już nie uwierzy Cairze — oznajmiła spokojnie. — Gdybym tylko mogła być pewna, że wy potraficie trzymać język za zębami, powiedziałabym i zrobiła wszystko w sposób znacznie bardziej przekonujący. — Była spokojna, ale ani miła, ani uprzejma; zakłóciły przecież normalny tok wydarzeń jej poranka. — A teraz chodźcie za mną i nie zgubcie się. A jeśli tak się stanie, nie ważcie się ponownie pokazywać w pobliżu mojej gospody, bo w przeciwnym razie natychmiast poślę kogoś do pałacu, aby zawiadomił Merilille i Teslyn. Obie są prawdziwymi siostrami i najpewniej rozetną was przez środek, a potem rozerwą na dwoje.

Elayne popatrywała to na karczmarkę, to na Nynaeve. Nie było to żadne spojrzenie spod zmarszczonych brwi, ani też rozpłomienione wściekłością, jednak znaczyło mniej więcej to samo. Nynaeve zaczynała wątpić, czy tamta da radę znieść wszystko. Rozważała nawet możliwość, by zakończyć udawanie, gdy jednak przypomniała sobie, jaka jest alternatywa, postanowiła zacisnąć zęby — wszystko będzie lepsze niż Mat.

— Nie zgubimy się, pani Anan — powiedziała, starając się ze wszystkich sił, aby zabrzmiało to odpowiednio pokornie. Ostatecznie uznała, że udało jej się zupełnie nieźle, biorąc pod uwagę jak obce z natury było jej to uczucie. — Dziękujemy, że nam pomogłaś. — Uśmiechając się do karczmarki, równocześnie dokładała wszelkich starań, by ignorować Elayne, której spojrzenie stało się jeszcze bardziej znaczące, wręcz natarczywe. Najpierw należało zadbać, by tamta dalej uważała, że warto się dla nich trudzić. — Jesteśmy naprawdę wdzięczne, pani Anan.

Pani Anan spojrzała na nią z ukosa, potem parsknęła i pokręciła głową. Nynaeve postanowiła, że kiedy wszystko się skończy, zawlecze karczmarkę do pałacu siłą, jeśli będzie trzeba, i zmusi pozostałe siostry, aby w jej obecności poświadczyły, kim jest.

O tak wczesnej porze podwórze stajni było puste, wyjąwszy samotnego chłopca w wieku lat dziesięciu czy jedenastu z kubłem zaopatrzonym w przetak, z którego rozpryskiwał wodę, by ubita ziemia się nie kurzyła. Pomalowane na biało ściany stajni były szeroko otwarte, a w nich stał wózek, na którym spoczywały widły do łajna. Z wnętrza dobiegały takie odgłosy, jakby ktoś właśnie płoszył wielką żabę, Nynaeve potrzebowała dobrej chwili, by zrozumieć, że to ktoś śpiewa. Czy muszą wziąć konie, aby dotrzeć na miejsce? Nawet krótka przejażdżka z pewnością nie będzie należała do rzeczy przyjemnych — miały zamiar przejść tylko przez plac i wrócić nim słońce stanie wysoko na niebie, dlatego nie wzięły ani parasolek, ani płaszczy z kapturami.

Pani Anan powiodła je jednak przez podwórze, a potem wąską ścieżką między stajnią i wysokim murem, zza którego wyzierały korony przygarbionych od suszy drzew. Bez wątpienia był to czyjś ogród. Niewielka furtka na końcu wychodziła na zakurzoną alejkę, również tak wąską, że promienie wschodzącego słońca jeszcze do niej nie dotarły.

— Teraz trzymajcie się blisko mnie, dzieci, żebym nie musiała tego powtarzać — pouczyła je karczmarka, spoglądając w głąb ocienionej alejki. — Zgubicie się gdzieś, a przysięgam, że sama, we własnej osobie udam się do pałacu.

Nynaeve poszła za nią, ściskając warkocz obiema dłońmi, po to chyba tylko, żeby jej ręce nie skoczyły tej Anan do gardła. Jak bardzo chciałaby znaleźć w nim choć jeden siwy włos. Najpierw pozostałe Aes Sedai, potem Lud Morza — Światłości, o nich naprawdę nie chciała myśleć! — i teraz ta karczmarka! Nikt nie bierze cię na poważnie, jeśli nie masz we włosach przynajmniej odrobiny siwizny; w jej ocenie, nawet pozbawione śladów upływu lat oblicza Aes Sedai nie mogły równać się z tym.

Elayne unosiła spódnice, chroniąc je przed powalaniem w kurzu, a i tak z każdym krokiem ich pantofle wzbijały w powietrze drobne obłoczki pyłu osiadającego na lamówkach.

— Niech się zastanowię — powiedziała miękko Elayne, patrząc prosto przed siebie. Miękko, ale zimno. W rzeczy samej, lodowato. Nynaeve podziwiała sposób, w jaki tamta potrafiła rozedrzeć kogoś na strzępy, nie podnosząc nawet głosu. Przynajmniej zazwyczaj podziwiała... teraz miała tylko ochotę wytargać ją za uszy. — Mogłybyśmy siedzieć spokojnie w pałacu, pijąc herbatę z czarnej porzeczki, rozkoszując się chłodną bryzą i czekać, aż pan Cauthon przeniesie swoje rzeczy. Może Aviendha i Birgitte wróciłyby wcześniej i mogły się pochwalić jakimś sukcesem. Razem postanowiłybyśmy, jak dokładnie postępować z tym mężczyzną. Czy zwyczajnie damy mu się prowadzić po ulicach Rahad i zaczekamy na to, co się stanie, czy będziemy wchodziły do budynków podobnych do tamtego, czy też jemu pozwolimy wybierać? Ten ranek można było wykorzystać na setki rozmaitych sposobów, włączywszy w to naradę, czy bezpiecznie możemy wrócić do Egwene... w ogóle jeszcze kiedykolwiek... po tej umowie, którą wymusił na nas Lud Morza. Wcześniej czy później, będziemy o tym musiały porozmawiać, nawet wiedząc, że i tak nic nam już nie pomoże. A zamiast tego poszłyśmy sobie na spacer, któż wie, jak długi... a jeśli dalej będziemy wędrowały w tym samym kierunku, przez cały czas ze słońcem świecącym w oczy, dostaniemy zmarszczek od ich mrużenia... tylko po to, by odwiedzić kobiety, dające schronienie uciekinierkom z Wieży. Jeśli o mnie chodzi, nie interesuje mnie chwytanie uciekinierek, ani tego ranka, ani żadnego innego. Pewna jestem jednak, że potrafisz mi wszystko tak wyjaśnić, abym zrozumiała. Tak bardzo chciałabym zrozumieć. Nienawidzę myśli, że będę musiała kopniakami przegnać cię całą drogę przez Mol Hara i to zupełnie po nic.

Nynaeve przymknęła oczy. Kopniakami? Elayne naprawdę zaczynała się robić coraz bardziej gwałtowna, wszystko przez to, że spędzała tyle czasu z Aviendhą. Ktoś powinien wreszcie przemówić im do rozumu.

— Słońce nie stoi jeszcze dość wysoko na niebie, byśmy musiały cały czas mrużyć oczy — wymamrotała. Niestety wkrótce już tak będzie. — Pomyśl, Elayne. Pięćdziesiąt... pięćdziesiąt kobiet, które potrafią przenosić i pomagają dzikuskom oraz dziewczynom relegowanym z Wieży. — Czasami czuła ukłucie winy, gdy używała słowa “dzikuska”, w ustach większości Aes Sedai stanowiło ono obrazę, miała zamiar jednak sprawić, że pewnego dnia będzie brzmiało niczym oznaka zaszczytu. — A ona określiła je mianem: “Krąg”. W moich ustach nijak się to nie kojarzy z grupką przyjaciółek. Brzmi jak nazwa organizacji. — Alejka wiła się między wysokimi murami i tyłami budynków, na wielu spośród warstwy tynku prześwitywała goła cegła, między ogrodami pałacowymi i sklepami, w których przez otwarte tylne drzwi mogły oglądać jubilerów, krawców czy drzeworytników. Pani Anan cały czas oglądała się przez ramię, by sprawdzić, czy idą za nią. Nynaeve częstowała ją za każdym razem uśmiechem, skinieniem głowy, w nadziei, że tamta wyczyta z nich nieustającą gotowość.

— Nynaeve, gdyby choć dwie kobiety potrafiące przenosić założyły zorganizowaną społeczność, siostry z Wieży wsiadłyby na nie niczym stado wilków. A poza tym skąd niby pani Anan miałaby wiedzieć, czy potrafię czy nie? Sama wiesz, że kobiety, które umieją przenosić, nie obnoszą się z tym wszem i wobec. A jeśli już, to doprawdy nigdy nie trwa to zbyt długo. W każdym razie nie potrafię pojąć, dlaczego miałoby to stanowić jakąś różnicę. Nawet jeśli Egwene chce jakimś sposobem włączyć w obręb Wieży wszystkie kobiety, które zdolne są przenosić, nie na tym polega nasze zadanie. — Tony lodowatej cierpliwości pobrzmiewające w głosie Elayne sprawiły, że palce Nynaeve jeszcze mocniej zacisnęły się na warkoczu. Jakim sposobem ta kobieta może być taka tępa? Znowu obnażyła zęby w uśmiechu adresowanym do pani Anan, a potem udało jej się nawet powstrzymać paskudny grymas, kiedy karczmarka znowu zaczęła patrzeć przed siebie.

— Pięćdziesiąt kobiet to nie dwie — wyszeptała Nynaeve gwałtownie. Potrafią przecież przenosić, muszą umieć, od tego zależało wszystko. — Wydaje się zupełnym absurdem zakładać, że ten Krąg istnieje w tym samym mieście, co magazyn pełen angreali i nic nie wie na ich temat. A jeśli wiedzą... — Nie potrafiła się powstrzymać, żeby w afektowany sposób nie osłodzić tonu swego głosu nutą odczuwanej satysfakcji. — ...znajdziemy Czarę bez pomocy pana Matrima Cauthona. I będziemy mogły zapomnieć o tych absurdalnych obietnicach.

— One nie stanowiły wyłącznie łapówki, Nynaeve — nieobecnym głosem oznajmiła Elayne. — Ja swoich dotrzymam, podobnie zresztą jak i ty, jeśli masz choćby odrobinę honoru, a wiem, że masz. — Spędzała zdecydowanie zbyt dużo czasu z Aviendhą. Nynaeve naprawdę chciałaby się dowiedzieć, skąd Elayne wpadła na pomysł, że wszystkie muszą postępować zgodnie z tym absurdalnym aielowym ji-jak-tam-mu-było.

Elayne przygryzła dolną wargę, zmarszczyła brwi. Cały jej chłód jakby zupełnie rozwiał się bez śladu, znów, przynajmniej z pozoru, była sobą. Na koniec oznajmiła:

— Gdyby nie pan Cauthon, nigdy byśmy nie poszły do tej karczmy, a więc nigdy byśmy nie spotkały nadzwyczajnej pani Anan i nigdy nie dowiedziały się o żadnym Kręgu. Jeśli zatem Krąg faktycznie doprowadzi nas do Czary, będziemy musiały jemu przyznać zasługę pierwszej przyczyny w tym łańcuchu zdarzeń.

Mat Cauthon — to imię aż wyło w jej głowie. Nynaeve potknęła się o własne nogi, musiała puścić warkocz, żeby unieść spódnice. Uliczka nie była nawet w połowie tak równa jak wybrukowany plac, co dopiero mówić o posadzkach pałacu. Niekiedy zdarzało się tak, że Elayne zachowująca się władczo była znacznie lepsza od trzeźwo myślącej Elayne.

— Doprawdy nadzwyczajna — wymruczała. — U nadzwyczajnię ją, póki nie dostanie zeza. Nikt nigdy nie potraktował mnie w ten sposób, Elayne, nawet ludzie, którzy mi nie wierzyli, nawet Lud Morza. Większość trzymałaby się z daleka, gdyby dziesięcioletnia choćby dziewczynka twierdziła, że jest Aes Sedai.

— Większość ludzi wcale nie wie tak naprawdę, jak wygląda twarz Aes Sedai, Nynaeve. Sądzę, że ona pewnego razu musiała odwiedzić Wieżę, wie o rzeczach, o których w żaden inny sposób dowiedzieć się nie mogła.

Nynaeve parsknęła, patrząc z wściekłością na plecy idącej przed nimi kobiety. Setalle Anan mogła być sobie dziesięć razy w Wieży, sto nawet, ale będzie musiała uznać Aes Sedai w osobie Nynaeve al’Meara. I przeprosić. I dowie się też, jak to jest, kiedy ktoś ciągnie cię za ucho! — Pani Anan zerknęła za siebie, a Nynaeve poczęstowała ją swoim nieco zesztywniałym uśmiechem, kłaniając się tak, jakby głowę miała przymocowaną na zawiasach.

— Elayne? Jeśli te kobiety naprawdę wiedzą, gdzie jest Czara... Nie musimy przecież wcale mówić Matowi, jak ją znalazłyśmy... — Nie do końca było to pytanie.

— Nie pojmuję, jakim to sposobem — odparła Elayne, potem zabiła resztkę jej nadziei, dodając: — Ale będę musiała zapytać Aviendhę, by mieć pewność.

Gdyby nie uznała, że w tej sytuacji Anan porzuci je natychmiast, Nynaeve z pewnością zaczęłaby krzyczeć.

Promenadowa alejka wyprowadziła je na ulicę i odtąd nie mogły już dalej wieść swoich bezowocnych rozmów. Skrawek tarczy słońca oślepiająco zerkał sponad dachów przed nimi, Elayne nadzwyczaj ostentacyjnie osłoniła oczy daszkiem dłoni. Nynaeve zmusiła się, by nie postąpić podobnie. Nie było wcale tak źle. Naprawdę, prawie wcale nie musiała ich mrużyć. Czyste niebieskie niebo szydziło z jej umiejętności przewidywania pogody, wciąż miała przecież wrażenie, że nad miasto właśnie nadciąga burza.

Mimo wczesnej pory na krętej ulicy znajdowało się kilka barwnie lakierowanych powozów i co najmniej kilkanaście jeszcze bardziej jaskrawych lektyk, niesionych przez dwóch lub nawet czterech bosych ludzi, każdy w kamizelce w czerwone i zielone pasy, poruszających się truchtem, żeby ich skryci za drewnianymi ażurowymi okiennicami pasażerowie jak najmniej ucierpieli od upału. Wozy i wózki toczyły się z turkotem po kamieniach bruku, a i piesi powoli wychodzili na ulicę, w miarę jak otwierały się drzwi sklepów i właściciele podnosili markizy; czeladnicy w kamizelkach spieszyli ze zleceniami, tragarze balansowali wielkimi zwiniętymi dywanami na ramionach, akrobaci, żonglerzy i muzycy przygotowywali się do występów na wybranych rogach ulic, domokrążcy obnosili tace pełne szpilek, wstążek lub przywiędłych owoców. Minęło już sporo czasu, od kiedy na otwartym targowisku rybnym i mięsnym wybiła godzina szczytu; wyłącznie kobiety handlowały rybami i mięsem, z wyjątkiem rzeźników specjalizujących się w wołowinie.

Przepychając się przez tłum, lawirując między furami, powozami i lektykami, które najwyraźniej nie miały zamiaru nawet na moment zwolnić, pani Anan szła szybkim krokiem, aby nadrobić stracony czas. A czasu rzeczywiście traciły sporo. Karczmarka najwyraźniej była kobietą wszem i wobec znaną, zatrzymywali ją więc i właściciele sklepów, i rzemieślnicy oraz inne karczmarki, stojące w drzwiach swych przybytków. Ze sprzedawcami i rzemieślnikami wymieniała po kilka słów, ewentualnie poprzestawała na uprzejmym skinieniu głową, ale przy karczmach zatrzymywała się zawsze na krótką pogawędkę. Już za pierwszym razem Nynaeve zapragnęła, by cała sytuacja się więcej nie powtórzyła, po drugim modliła się o to. Za trzecim razem już tylko wpatrywała się tępo przed siebie i na próżno starała nie słyszeć ani słowa. Twarz Elayne ściągała się coraz bardziej, jej grymas nabierał coraz większego chłodu, podbródek uniosła tak wysoko, że dziwnym zdawało się, iż w ogóle jeszcze może iść, nie potykając na każdym kroku.

Miała swoje powody, to Nynaeve musiała z niechęcią jej oddać. W Ebou Dar ktoś, kto nosił jedwabie, mógł pojawić się może na placu, ale z pewnością nie powinien dalej zapuszczać się w miasto. Wszyscy piesi w zasięgu wzroku mieli na sobie wełny lub len, rzadko ozdobione w szczególnie wymyślny sposób, wyjąwszy jednego żebraka, który zdobył gdzieś wyrzucony fragment jedwabnej garderoby, poszarpany na brzegach i bardziej przypominający dziurę obszytą materiałem niźli prawdziwą tkaninę. Żałowała tylko, że pani Anan nie wybrała jakiejś innej wymówki tłumaczącej osobliwe towarzystwo, w którym udała się na poranną przechadzkę po ulicach. Modliła się o to, by nie musieć wysłuchiwać po raz kolejny opowieści o dwóch dziewczynach latawicach, które wydały wszystkie swoje pieniądze na suknie, aby zrobić wrażenie na mężczyźnie. Mat jakimś sposobem dobrze wychodził w tych opowieściach, a żeby sczezł! Wspaniały młody człowiek... gdyby tylko pani Anan nie była już mężatką... niesamowity tancerz, z odrobiną diabła za skórą, jak to przystoi mężczyźnie. Wszystkie kobiety śmiały się. Jednak ani jej, ani Elayne nie było do śmiechu. Nie były przecież bezmózgimi małymi podfruwajkami — takiego właśnie słowa używała, Nynaeve bez trudu jednak potrafiła zgadnąć co tamta miała na myśli — podfruwajkami, które straciły wszystkie pieniądze w pogoni za mężczyzną, a do sakiewek napchały kawałki mosiądzu i blaszek, by oszukać głupców, pozbawionymi szóstej klepki idiotkami, które skończyłyby na żebrach czy złodziejstwie, gdyby pani Anan nie znała kogoś, kto mógł im dać robotę w kuchni.

— Nie musi przecież stawać przy każdej karczmie w mieście — warknęła Nynaeve, kiedy odchodziły od ogromnej trzypiętrowej “Samotnej Gęsi”, której właścicielka, jakby całkowicie wbrew pokornej nazwie swego lokalu, nosiła wielkie rubinowe kolczyki w uszach. Pani Anan teraz już ledwie oglądała się za siebie, by sprawdzić, czy idą za nią. — Czy zdajesz sobie sprawę, że nigdy nie będziemy mogły pokazać się w tych wszystkich miejscach?

— Podejrzewam, że właśnie o to chodzi. — Każde słowo wychodzące z ust Elayne, aż zgrzytało lodem. — Nynaeve, jeśli kazałaś nam szukać wiatru w polu... — Nie było potrzeby kończyć tę groźbę. Z Birgitte i Aviendhą do pomocy, Elayne mogła swobodnie naprzykrzać się jej do czasu, aż sama uzna, że ma dość.

— Zaprowadzą nas prosto do Czary — upierała się, klaszcząc równocześnie w dłonie, by odstraszyć żebraka z potworną purpurową blizną, zakrywającą całkiem jedno z oczu; potrafiła w końcu rozpoznać pastę z mąki zafarbowaną płaskoliściem, kiedy już ją miała przed oczyma. — Nie mam najmniejszych wątpliwości. — Elayne tylko parsknęła, ale za to w wyjątkowo obraźliwy sposób.

Nynaeve straciła rachubę mostów, które przekroczyły, wielkich i małych, ponad zakotwiczonymi barkami. Tarcza słońca wypełzła nad dachy domów, potem wzniosła się jeszcze wyżej. Droga nie wypadała tak prosto, jakby mogła — najwyraźniej ta Anan specjalnie zbaczała z drogi, by odwiedzić wszystkie możliwe gospody — niemniej zasadniczo kierowały się na wschód, a Nynaeve już zaczęła myśleć, że muszą być gdzieś w pobliżu rzeki, kiedy kobieta o migdałowych oczach znienacka odwróciła się w ich stronę.

— Od teraz uważajcie na to, co mówicie. Odzywajcie się, kiedy was zapytają, a poza tym milczcie. Przysporzycie mi kłopotów, a... — Po raz ostatni zmarszczyła brwi, wymamrotała pod nosem, że najpewniej i tak popełnia błąd, a potem ruchem głowy dała im znak, że mają podążać za nią i ruszyła w kierunku domu o płaskim dachu po przeciwnej stronie ulicy.

Dom nie był szczególnie okazały, dwa piętra bez jednego nawet balkonu, popękane tynki, spod których w wielu miejscach wyzierała goła cegła, otoczenie też trudno było nazwać szczególnie miłym, ponieważ po jednej stronie stukały krosna tkacza, z drugiej dobiegał z niczym nie dający się pomylić zapach warsztatu farbiarza. Drzwi wszakże otworzyła pokojówka, siwiejąca już kobieta o kwadratowej szczęce, z ramionami niczym kowal i stalowym błyskiem w oczach, których wyrazu nie osłabiał nawet pot strumieniami ściekający po twarzy. Nynaeve weszła za panią Anan do wnętrza i uśmiechnęła się. Gdzieś w tym domu kobieta właśnie przenosiła.

Pokojówka o wydatnej szczęce najwyraźniej znała Setalle Anan z widzenia, jednak na jej widok zareagowała doprawdy osobliwie. Ukłoniła się, okazując niekłamany szacunek, choć najwyraźniej była zdziwiona, widząc ją tutaj i nie do końca przekonana, że jest to właściwe. Kilkakrotnie załamała ręce, zanim wreszcie wpuściła je do środka. Widok dziewczyn przyjęła jednak bez poprzedniej ambiwalencji. Zaprowadzono je do salonu znajdującego się na pierwszym piętrze, a potem pokojówka zwróciła się do nich zdecydowanie:

— Nawet nie drgnijcie ani nie ruszajcie niczego, w przeciwnym razie przekonacie się, do czego stara jest zdolna — po czym zniknęła.

Nynaeve spojrzała na Elayne.

— Nynaeve, jedna przenosząca kobieta nie oznacza... — Wrażenie uległo zmianie, stało się na moment silniejsze, potem osłabło do poziomu mniej intensywnego niż na początku. — Nawet dwie kobiety, niczego nie znaczą — upierała się Elayne, ale w jej głosie dało się uchwycić pierwsze wątpliwości. — To była najgorzej ułożona pokojówka, jaką w życiu widziałam. — Zajęła czerwony fotelik o wysokim oparciu, po chwili Nynaeve usiadła również, jednak tylko przysiadając na poręczy. To nagląca ochota przekonania się, co będzie dalej, sprawiała, że nie potrafiła zająć wygodnej pozycji, bynajmniej nie zdenerwowanie. Na pewno nie.

Pomieszczenie nie było szczególnie bogato urządzone, jednak niebiesko-białe płytki posadzki lśniły wypolerowane, zaś bladozielone ściany sprawiały wrażenie, jakby je świeżo odmalowano. Oczywiście nigdzie nie było nawet śladu złoceń, jednak subtelne rzeźbienia pokrywały czerwone foteliki ustawione pod ścianami oraz kilka małych stoliczków w tym samym kolorze, co posadzka, tylko o ciemniejszym odcieniu. Lampy zwisające z uchwytów wykonano z mosiądzu, jednak wypolerowane były aż do połysku. Zręcznie ułożone gałęzie wiecznozielonych drzew wypełniały otwór wygaszonego kominka, którego gzyms był rzeźbiony, a nie tylko wyciosany z prostego kamienia. Tematyka rzeźbień mogła się wydawać nieco dziwna — składało się na nią to wszystko, co ludzie z okolic Ebou Dar określali jak Trzynaście Grzechów: człowiek z oczyma tak wytrzeszczonymi, że omalże nie przesłaniały mu twarzy, symbolizował Zazdrość; człowiek z językiem wywieszonym do kostek przedstawiał Plotkę; wykrzywiony, przyciskający monety do piersi mężczyzna miał znamionować Chciwość, i tak dalej — niemniej widok sprawił, że poczuła się spokojna. Ktokolwiek mógł pozwolić sobie na ten pokój, mógł także zadbać o świeże tynki na froncie domu, a jedynym powodem, dla którego tego nie zrobił, była zapewne dbałość o to, by nie zwracać na siebie uwagi, by się ukryć.

Pokojówka zostawiła drzwi otwarte, usłyszały nagle zbliżające się korytarzem głosy.

— Wprost nie potrafię uwierzyć, że je tutaj przyprowadziłaś. — Ton mówiącej aż nabrzmiewał niedowierzaniem i gniewem. — Wiesz, jakie staramy się być ostrożne, Setalle. Wiesz więcej, niż powinnaś, toteż z pewnością wiesz również o tym.

— Bardzo mi przykro, Reanne — odparła sztywno pani Anan. — Chyba naprawdę nie pomyślałam. Więc... wezmę na siebie zarówno odpowiedzialność za postępowanie tych dziewczątek, jak i podporządkuję się waszemu osądowi.

— Oczywiście, że nie! — Na chwilę ton głosu Reanne wzniósł się w wyższe rejestry, takie było jej zaskoczenie. — Chciałam powiedzieć, że... to znaczy, nie musisz, ale... Setalle, przepraszam, że podniosłam na ciebie głos. Powiedz, że mi wybaczasz.

— Nie masz powodów, żeby mnie przepraszać, Reanne. — Karczmarce udało się nadać swemu głosowi brzmienie równocześnie pełne żalu i niechęci. — Postąpiłam źle, przyprowadzając je tutaj.

— Nie, nie, Setalle. Nie powinnam się tak do ciebie odzywać. Musisz mi wybaczyć. Proszę.

W tym momencie Setalle Anan i Reanne Corly weszły do saloniku, a Nynaeve aż zamrugała ze zdziwienia. Na podstawie posłyszanych głosów spodziewałaby się kogoś znacznie młodszego od pani Anan, jednak Reanne miała włosy całkowicie niemalże pokryte siwizną, a twarz pobrużdżoną zmarszczkami znamionującymi, że często się uśmiechała, choć obecnie wykrzywiał ją grymas niepokoju. Dlaczego starsza kobieta tak się poniżała przed młodszą i dlaczego młodsza jej na to pozwalała, nawet jeśli nie do końca z przekonaniem? Światłość jedna wiedziała, że obyczaje tutaj były odmienne, niektóre nawet w większym stopniu, niż jej się to podobało, wszakże z pewnością szacunek dla starszych musiał być wszędzie taki sam. Rzecz jasna, ona sama nigdy nie potrafiła okazać stosownej pokory przed Kołem Kobiet u siebie w domu, to jednak...

Oczywiście Reanne potrafiła przenosić — tego oczekiwała, w każdym razie miała nadzieję, że tak będzie — ale nie spodziewała się, że będzie aż taka silna. Reanne nie dysponowała dostępem do takich ilości Mocy jak Elayne, czy choćby Nicola — żeby sczezła ta paskudna dziewczyna! — jednak z łatwością dorównałaby Sheriam, powiedzmy, lub Kwamesie albo Kirunie. Niewiele spotykało się kobiet tak silnych, a choć ona sama znacznie je dystansowała, zaskoczyło ją znalezienie całej tej mocy tutaj właśnie. Kobieta musiała być jedną z dzikusek, a Wieża powinna była już dawno znaleźć sposób, aby taką jak ona dostać w swoje ręce, nawet gdyby miała nosić przez całe życie suknię nowicjuszki.

Nynaeve powstała, kiedy tamte przeszły przez drzwi, podnosząc się, wygładziła spódnice. Nie ze zdenerwowania, z pewnością, na pewno nie. Och, żeby tylko wszystko poszło dobrze...

Ostre błękitne oczy Reanne spoczęły na nich obu; roztaczała wokół siebie atmosferę, jaka towarzyszy komuś, kto właśnie zastał w swojej kuchni dwie ociekające gnojem świnie, które świeżo uciekły z chlewika. Przyłożyła do twarzy niewielką chusteczkę, chociaż we wnętrzu domu było chłodniej niż na zewnątrz.

— Zakładam, że będziemy musiały coś z nimi począć — wymruczała — jeśli rzeczywiście są tymi, za które się podają. — Obecnie jej głos znowu poruszał się w wysokich rejestrach, był dźwięczny i niemal dziewczęcy. Kiedy skończyła zdanie, z jakiegoś powodu nieznacznie wzdrygnęła się i spod oka zerknęła na karczmarkę, co wywołało kolejny potok niechętnych przeprosin ze strony pani Anan oraz następną rundę prób pani Corly zapewnienia tamtej, że nic nie szkodzi. W Ebou Dar, kiedy ludzie naprawdę próbowali być grzeczni, wzajemne przeprosiny mogły trwać i godzinę.

Elayne podniosła się także, na jej twarzy zastygł nieco wymuszony uśmiech. Uniosła brew i spojrzała na Nynaeve, palcem podparła policzek, wspierając łokieć we wnętrzu drugiej dłoni.

Nynaeve odkaszlnęła.

— Pani Corly, nazywam się Nynaeve al’Meara, a to jest Elayne Trakand. Szukamy...

— Setalle wszystko mi o was powiedziała — złowieszczo przerwała jej niebieskooka kobieta. Niezależnie od tego, ile miała siwych włosów na głowie, Nynaeve podejrzewała, że musi być twarda niczym kamienny mur. — Zachowaj cierpliwość, dziewczyno, a zaraz się wami zajmę. — Odwróciła się do Setalle, ocierając policzki chusteczką. W jej głosie zabrzmiały znowuż ledwie tłumione tony nieśmiałości. — Setalle, gdybyś mogła nas zostawić same, muszę przepytać te dziewczyny i...

— Patrzcie, kto do nas wrócił po tych wszystkich latach — oznajmiła niska krępa kobieta, w średnim wieku, wpadając do pokoju i wiodąc za sobą drugą. Mimo iż miała na sobie powszechnie spotykaną w Ebou Dar suknię z czerwonym pasem, jej akcent był czysto cairhieniański. Jej towarzyszka, równie spocona, w ciemnych, prosto skrojonych wełnach kupca, była o głowę od niej wyższa i nie starsza niż Nynaeve; oczy miała ciemne, skośne, nos zakrzywiony, usta szerokie. — To Garenia! Ona... — Strumień słów urwał się znienacka, kiedy zdała sobie sprawę z obecności pozostałych.

Reanne złożyła dłonie jakby do modlitwy, albo może jakby chciała kogoś uderzyć.

— Berowin — oznajmiła ostro — pewnego dnia spadniesz w przepaść, zanim zdasz sobie sprawę, że nie masz ziemi pod stopami.

— Przykro mi, Najstar... — Zarumieniwszy się, Cairhienianka spuściła wzrok. Saldaeanka nagle zaś zaczęła się z zainteresowaniem przyglądać okrągłej broszy z czerwonych kamieni przypiętej do staniczka sukni.

Nynaeve natomiast nie mogła się powstrzymać i obdarzyła Elayne triumfującym spojrzeniem. Obie nowo przybyłe potrafiły przenosić, a nadto gdzieś w domu inna kobieta wciąż obejmowała saidara. A więc jeszcze dwie, a chociaż Berowin nie była szczególnie silna, Garenia prześcigała nawet Reanne; mogłaby dorównać Lelaine lub Romandzie. Nie żeby miało to jakieś znaczenie, oczywiście, jednak czyniło to w sumie przynajmniej pięć. Elayne uniosła jeszcze wyżej podbródek, co jak zawsze znamionowało upór, potem jednak westchnęła i nieznacznie skinęła głową. Czasami przekonanie jej wymagało niewiarygodnych iście wysiłków.

— Masz na imię Garenia? — zapytała powoli pani Anan, obserwując ją spod zmarszczonych brwi. — Bardzo przypominasz kogoś, kogo raz spotkałam. Nazywała się Zarya Alaese.

Ciemne skośne oczy zmrużyły się z zaskoczenia. Kobieta, która była saldaeańskim kupcem, wyciągnęła z rękawa koronkową chusteczkę i otarła nią policzki.

— Imię otrzymałam po siostrze babci — powiedziała po chwili. — Wszyscy mówili, że jestem do niej bardzo podobna. Czy miała się dobrze, gdy ją widziałaś? Po tym, jak odeszła, by stać się Aes Sedai, całkowicie zapomniała o swojej rodzinie.

— Siostra twojej babki. — Karczmarka zaśmiała się cicho. — Oczywiście. Miała się dobrze, kiedy ostatnio ją widziałam, ale od tamtej pory minęło wiele czasu. Byłam wówczas młodsza, niż ty jesteś teraz.

Reanne próbowała coraz natarczywiej zwrócić na siebie jej uwagę, w pewnym momencie niemalże już chwyciła ją za łokieć, wreszcie, najwyraźniej nie potrafiąc już dłużej wytrzymać, odezwała się:

— Setalle, naprawdę mi przykro, ale muszę cię po raz drugi prosić, żebyś zostawiła nas same. Wybaczysz mi, że nie odprowadzę cię do drzwi?

Pani Anan zaczęła ze swej strony przepraszać, jakby to była jej wina, że tamta nie chce jej odprowadzić na dół, a potem wyszła, obrzuciwszy jeszcze Nynaeve i Elayne ostatnim, powątpiewającym spojrzeniem.

— Setalle! — wykrzyknęła Garenia, kiedy karczmarka wyszła. — To była Setalle Anan? W jaki sposób ona...? Na Światłość Niebios! Nawet po siedemdziesięciu latach Wieża mogłaby...

— Garenia — bardzo ostro przerwała jej pani Corly. Obrzuciła na dodatek spojrzeniem nawet chyba jeszcze bardziej surowym i twarz Saldaeanki oblała się purpurą. — Ponieważ wy dwie już tutaj jesteście, możemy przepytać je we trójkę. Wy, dziewczyny, zostańcie, gdzie stoicie i nie odzywajcie się. — Ostatnie zdanie adresowane było do Nynaeve i Elayne. Tamte kobiety zaś skupiły się w kącie pomieszczenia i zaczęły szeptać do siebie przyciszonymi głosami.

Elayne przysunęła się bliżej Nynaeve.

— Nie lubię, gdy traktuje się mnie tak, jakbym była nowicjuszką, skoro już nią nie jestem. Jak długo masz zamiar ciągnąć tę farsę?

Nynaeve syknęła na nią, by zamilkła.

— Próbuję słuchać, Elayne — szepnęła.

Wykorzystanie Mocy oczywiście nie wchodziło w rachubę. Każda z nich trzech zorientowałaby się natychmiast. Na szczęście nie splotły żadnych zabezpieczeń przeciwko podsłuchiwaniu, być może nie wiedziały, jak to zrobić, zresztą, niekiedy ich głosy wznosiły się dostatecznie, by dało się coś usłyszeć.

— ...powiedziała, że mogą być dzikuskami — mówiła Reanne, a na twarzach pozostałych pojawił się szok i obrzydzenie.

— Wobec tego pokażemy im drzwi — powiedziała Berowin. — Tylne drzwi. Dzikuski!

— Dalej chcę wiedzieć, kim jest ta Setalle Anan — wtrąciła Garenia.

— Jeśli nie potrafisz trzymać się tematu — pouczyła ją Reanne — być może powinnaś spędzić tę turę na farmie. Alice znakomicie potrafi uczyć koncentracji. A teraz... — Słowa ścichły w niezrozumiały szmer.

Pojawiła się kolejna pokojówka, szczupła kobieta — nawet ładna, gdyby nie ponury wyraz twarzy — w prostej sukni z szarej wełny i długim białym fartuchu. Postawiła na jednym ze stoliczków tacę lakierowaną na zielono, a potem ukradkiem wytarła policzki rogiem fartucha i zajęła się rozstawianiem emaliowanych niebieskich filiżanek oraz dzbanka od kompletu. Brwi Nynaeve uniosły się do góry. Ta kobieta również potrafiła przenosić, nawet jeśli w niewielkim stopniu. Co robiła w roli służącej?

Garenia zerknęła przez ramię, wzdrygnęła się.

— Cóż zrobiła Derys, żeby zasłużyć sobie na karę? Sądziłam, że prędzej ryba zaśpiewa, niźli ona choćby naruszy regułę, cóż dopiero złamie?

Berowin parsknęła głośno, natomiast jej odpowiedź była ledwie słyszalna:

— Chciała wyjść za mąż. Dlatego szybciej zacznie swą turę i zaraz po Święcie Półksiężyca pojedzie z Keraille. To załatwi sprawę pana Denala.

— A może obie macie ochotę okopywać ziemię dla Alise? — sucho ucięła Reanne i głosy pozostałych znowu ścichły.

Nynaeve poczuła, jak ogarnia ją uniesienie. Nie dbała szczególnie o reguły, przynajmniej o reguły innych ludzi — tamci rzadko kiedy widzieli całą sytuację tak jasno jak ona, a przez to ustanawiali głupie reguły; dlaczego, na przykład, tej kobiecie, Derys, nie wolno było wyjść za mąż, kiedy chciała? — jednak reguły i kary za ich naruszenie wskazywały na zorganizowaną społeczność. A więc miała rację. I pozostawała jeszcze jedna rzecz. Póty lekko ciągnęła za rękaw Elayne, póki tamta nie nachyliła do niej głowy.

— Berowin nosi czerwony pas — wyszeptała. To czyniło z niej Mądrą Kobietę, jedną z osławionych uzdrowicielek z Ebou Dar, których sława sięgała daleko, ustępując jedynie Uzdrawiającym Aes Sedai. Mówiono, że potrafią wyleczyć niemalże wszystko. Rzekomo miały posługiwać się wyłącznie ziołami i zgromadzoną wiedzą, jednak... — Jak wiele Mądrych Kobiet widziałyśmy, Elayne? Ile potrafiło przenosić? Ile pochodziło z Ebou Dar lub choćby z Altary?

— Siedem, licząc Berowin — usłyszała niespieszną odpowiedź — a tylko jedna, z całą pewnością, pochodziła stąd. — Ha! Pozostałe najwyraźniej były skądinąd. Elayne wciągnęła głęboki oddech, niemniej mówiła cicho dalej: — Żadna jednak nawet nie dorównywała siłą tym kobietom. — Przynajmniej nie zasugerowała, że mogły się jakimś sposobem pomylić, wszystkie tamte Mądre Kobiety dysponowały darem. — Nynaeve, naprawdę chcesz powiedzieć, że te Mądre Kobiety... wszystkie Mądre Kobiety... mogą...? — To by przekraczało najbardziej niewiarygodne wyobrażenia.

— Elayne, to miasto posiada gildię ludzi, którzy każdej nocy zamiatają place! Przypuszczam więc, że właśnie odnalazłyśmy Starożytny Skryty i Tajemniczy Zakon Żeński Mądrych Kobiet.

Uparta Elayne tylko pokręciła głową.

— Wieża przysłałaby tutaj sto sióstr już całe lata temu, Nynaeve. Dwieście. Coś takiego winno być zduszone w zarodku właściwie natychmiast.

— Może Wieża nie ma pojęcia — powiedziała Nynaeve. — Może gildia do tego stopnia trzyma się w ukryciu, że Wieża nigdy nie uznała jej za godną trudu. Nie istnieją prawa zabraniające ci przenosić, jeśli nie jesteś Aes Sedai, nie wolno ci tylko twierdzić, że nią jesteś, albo nadużywać Mocy. Tudzież dyskredytować sióstr. — To ostatnie oznaczało, na przykład, sytuację, która mogła prawdziwą Aes Sedai postawić w złym świetle, gdyby ktoś uznał cię za takową, a zdaniem Nynaeve, wszystko dzisiaj szło już zdecydowanie za daleko. Prawdziwy kłopot polegał wszak na tym, że nie wierzyła, aby tak było. Wieża z pozoru wiedziała wszystko i najprawdopodobniej zniszczyłaby ukryty krąg, gdyby tworzące go kobiety potrafiły przenosić. Jednak musiało przecież istnieć jakieś wyjaśnienie dla tego...

Nie do końca świadomie zarejestrowała, że któraś z tamtych objęła Prawdziwe Źródło, i niemal natychmiast przekonała się o tym na własnej skórze. Poczuła, że otwierają jej się usta, kiedy strumień Powietrza pochwycił jej warkocz przy podstawie czaszki i pchnął ją na czubkach palców przez cały pokój. Elayne biegła tuż obok niej, z twarzą czerwoną z wściekłości. Najgorsze ze wszystkiego było, że obie odgrodzono tarczami od Źródła.

Krótki bieg skończył się przed panią Corly i pozostałymi dwoma, które zasiadły tymczasem pod ścianą, dopiero wtedy ich stopy dotknęły całą swą powierzchnią podłogi. Wszystkie kobiety otaczała poświata saidara.

— Powiedziano wam, byście były cicho — ostro stwierdziła Reanne. — Jeśli postanowimy wam pomóc, będziecie się musiały nauczyć, że oczekujemy bezwzględnego posłuszeństwa w nie mniejszym stopniu niż sama Biała Wieża. — Ostatnie słowa wypowiedziała tonem pełnym szacunku. — Powiem wam, że traktowane byłybyście znacznie łagodniej, gdyby nie to, że trafiłyście do nas w cokolwiek nietypowy sposób. — Strumień ściskający warkocz Nynaeve zniknął. Elayne gniewnie odrzuciła głowę, kiedy ją również uwolniono.

Pełne przerażenia zdumienie zastąpiła płomienna wściekłość, gdy Nynaeve zrozumiała, że Berowin nie usunęła tarczy. Większość Aes Sedai, z którymi miała do czynienia, była silniejsza od Berowin, właściwie prawie wszystkie. Zebrała się w sobie i spróbowała sięgnąć do Źródła, spodziewając się, że rozniesie sploty tamtej na strzępy. Przynajmniej pokaże tym kobietom, że nie pozwoli się... Sploty... rozciągnęły się. Krągła Cairhienianka uśmiechnęła się, zaś twarz Nynaeve pociemniała. Tarcza rozciągała się coraz bardziej, nadymając niczym piłka. Nie przerwie się. To jest niemożliwe. Każda kobieta, rzecz jasna, mogła ją odgrodzić od Źródła, jeśli przyłapała ją z zaskoczenia, a słabsza kobieta mogła utrzymać raz splecioną tarczę, ale nie do tego stopnia słabsza. To było niemożliwe!

— Może ci pęknąć żyłka, jeśli będziesz dalej się tak wysilać — powiedziała Berowin tonem niemalże takim, jakby prowadziła zwykłą towarzyską rozmowę. — My nie próbujemy sięgać wyżej naszych możliwości, jednak wraz z upływem czasu umiejętności stają się coraz bardziej wyrafinowane, a w moim przypadku ta sztuczka może być uznane niemalże za Talent. Potrafiłabym przytrzymać jedną z Przeklętych.

Nynaeve wykrzywiła się i poddała. Mogła poczekać. Mogła, bo i tak nie miała innego wyboru.

Przyszła Derys z tacą, rozdała filiżanki ciemnej herbaty. Trzem siedzącym kobietom. Nawet nie spojrzała na Nynaeve czy Elayne, tylko ukłoniła się tamtym i wróciła do swego stolika.

— Mogłyśmy pić herbatę z czarnej porzeczki, Nynaeve — powiedziała Elayne, rzucając jej takie spojrzenie, że ta omal się nie cofnęła. Być może lepiej będzie nie czekać zbyt długo.

— Bądź cicho, dziewczyno — choć ton głosu pani Corly był spokojny, jednak w ruchu ręki ocierającej chusteczką twarz czaił się gniew. — Doniesiono nam wszystko na wasz temat: że jesteście obie bezczelne i kłótliwe, że uganiacie się za mężczyznami i kłamiecie. Do tego dodać mogę jeszcze, że nie potraficie stosować się do najprostszych poleceń. Wszystko to się musi zmienić, jeśli chcecie skorzystać z naszej pomocy. Wszystko. To jest najbardziej nietypowe. Bądźcie wdzięczne, że w ogóle chciałyśmy z wami rozmawiać.

— Naprawdę potrzebujemy waszej pomocy — powiedziała Nynaeve. Jakże pragnęła, by Elayne przestała tak złowrogo na nią patrzeć. To było jeszcze gorsze niż zimne spojrzenie tej Corly. A przynajmniej równie złe. — Rozpaczliwie poszukujemy pewnego ter’angreala...

W tym momencie Reanne Corly weszła jej w słowo, z taką obojętnością, jakby w ogóle do niej nie docierało, że ona cokolwiek mówi:

— Zazwyczaj z góry znamy dziewczęta, które się do nas przyprowadza, musimy się więc upewnić, że jesteście tymi, za które się podajecie. Z ilu drzwi do Biblioteki Wieży mogą korzystać nowicjuszki, i które są to drzwi? — Upiła łyk herbaty, czekała.

— Z dwojga. — Słowa wypłynęły niczym jad z ust Elayne. — Jest to główne wejście od wschodu, wtedy gdy posyła je siostra, albo małe drzwi na południowo-wschodnim krańcu, zwane Drzwiami Nowicjuszek, kiedy udają się tam z własnej woli. Jak długo jeszcze, Nynaeve?

Garenia, która trzymała tarczę Elayne, przeniosła kolejny cienki strumień Powietrza, nie będąc przy tym delikatna. Elayne zadrżała, potem znowu, a Nynaeve aż mrugnęła, dziwiąc się, że tamta nie schwyciła się z tyłu za suknię.

— Grzeczne słowa stanowią kolejny wymóg — wymruczała gniewnie Garenia z ustami ukrytymi w filiżance.

— To jest właściwa odpowiedź — oznajmiła pani Corly, jakby nic więcej się nie wydarzyło. Jednakże obdarzyła Saldaeankę przelotnym spojrzeniem ponad krawędzią swojej filiżanki. — A teraz, ile jest mostów w Wodnym Ogrodzie?

— Trzy — warknęła Nynaeve, głównie dlatego, że wiedziała. Ponieważ nigdy nie była nowicjuszką, nie miała pojęcia o istnieniu biblioteki. — Musimy wiedzieć...

Berowin nie posiadała dość Mocy, by upleść jeszcze jeden strumień Powietrza, ale pani Corly mogła to zrobić i zrobiła. Ledwo mogąc utrzymać niewzruszony wyraz twarzy, Nynaeve wczepiła dłonie w fałdy sukni, by nawet nie drgnęły. Elayne miała na tyle śmiałości, by rzucić jej lekki, zimny uśmiech. Zimny, lecz pełen satysfakcji.

Tamte nękały je jeszcze kilkunastoma pytaniami, począwszy od tego, ile pięter posiadają kwatery nowicjuszek — dwanaście — do kwestii, w jakich okolicznościach nowicjuszka może pojawić się w Komnacie Wieży — aby dostarczyć wiadomość albo w sytuacji, gdy jest wydalona z Wieży za jakieś przestępstwo; w żadnych innych — nękały je, zaś Nynaeve nie mogła wtrącić więcej jak dwa słowa, a i na te w całkowitym milczeniu odpowiadała czynem straszliwa Corly. Zaczynała się już czuć jak nowicjuszka w Wieży, im również nie pozwalano odezwać się ni słowem. To była jedna z niewielu odpowiedzi, jakie znała, na szczęście Elayne zawsze chętnie pomagała, gdy ona milczała. Nynaeve mogłoby powieść się lepiej, gdyby pytania dotyczyły Przyjętych, przynajmniej odrobinę lepiej, ale tamte interesowało tylko to, co mogła wiedzieć nowicjuszka. Tak więc kontentowała się tym, że Elayne ma ochotę dalej wszystko ciągnąć, chociaż wnioskując z bladych policzków i uniesionego podbródka, nie miało to potrwać zbyt długo.

— Przypuszczam, że Nynaeve naprawdę tam była — oznajmiła na koniec Reanne, wymieniając spojrzenia z pozostałymi dwoma. — Gdyby Elayne nauczyła ją wszystkiego, z pewnością zrobiłaby to lepiej. Niektórzy ludzie żyją w nieustającej mgle. — Garenia parsknęła, potem powoli pokiwała głową. Skinienie Berowin było nazbyt żywe, by Nynaeve mogło się podobać.

— Proszę — oznajmiła grzecznie. Potrafiła być grzeczna, gdy istniały po temu powody, niezależnie od tego, co o niej mawiano. — Naprawdę musimy odnaleźć ter’angreal, który wśród Ludu Morza nosi miano Czary Wiatrów. Znajduje się on w zakurzonym magazynie, gdzieś w Rahad, a ja sądzę, że wasza gildia, wasz Krąg, musi wiedzieć, gdzie on jest. Proszę, pomóżcie nam. — Nagle zobaczyła przed sobą trzy skamieniałe oblicza.

— Nie istnieje żadna g i l d i a — oznajmiła zimno pani Corly — jest tylko kilka przyjaciółek, dla których zabrakło miejsca w Białej Wieży... — Znowu ten pełen szacunku ton. — ...i które są na tyle niemądre, aby od czasu do czasu wyciągnąć pomocną dłoń ku tym, które znalazły się w potrzebie. Nie mamy też żadnego zbioru ter’angreali, ani angreali, ani sa’angreali. Nie jesteśmy Aes Sedai. — Słowo “Aes Sedai” również niosło w sobie nutę nabożnej iście czci. — W każdym razie nie jesteście tu po to, by zadawać pytania. To my mamy do was jeszcze trochę pytań, chcemy się bowiem dowiedzieć, jak daleko posunęłyście się w nauce, a potem zostaniecie zabrane na wieś i oddane pod opiekę przyjaciółce. Zostaniecie u niej, póki nie zdecydujemy, co z wami zrobić w następnej kolejności. Póki nie uzyskamy pewności, że siostry was nie szukają. Przed wami zaczyna się nowe życie, nowa szansa, musicie tylko zechcieć ją dostrzec. Cokolwiek stanęło wam na przeszkodzie w Wieży, tutaj się nie liczy, czy był to brak umiejętności, czy strach, czy co tam jeszcze. Nikt was nie będzie zmuszał, byście się uczyły albo robiły coś, czego nie potraficie. To, czym jesteście, zupełnie nam wystarcza. Teraz.

— Wystarczy — powiedziała Elayne głosem niczym podmuch zimy. — Tego już wystarczy, Nynaeve. Czy może chcesz czekać na wsi, nie wiadomo jak długo? One tego nie mają, Nynaeve. — Wyjęła swój Pierścień z Wielkim Wężem z mieszka, wsunęła złoty krąg na palec. Ze sposobu, w jaki patrzyła na siedzące kobiety, nikt by się nie domyślił, że jest odgrodzona tarczą. Była królową wyprowadzoną z równowagi. Była Aes Sedai do szpiku kości, oto czym była. — Jestem Elayne Trakand, Głowa Domu Trakand. Jestem Dziedziczką Tronu Andoru i Aes Sedai z Zielonych Ajah. Domagam się, byście mnie natychmiast uwolniły. — Nynaeve jęknęła.

Garenia skrzywiła się z niesmakiem, a oczy Berowin rozszerzyły w przerażeniu. Reanne Corly pokręciła głową ponuro, kiedy jednak się odezwała, jej głos brzmiał twardo i nieustępliwie niczym żelazo.

— Miałam nadzieję, że Setalle przemówiła wam do rozumu, byście nie popełniały tego szczególnego kłamstwa. Wiem, jak to trudno dumnie wyruszać do Białej Wieży, a potem stanąć przed koniecznością powrotu do domu i przyznania się do porażki. Ale tego nigdy nie wolno mówić, nawet żartem!

— Ja nie żartuję — oznajmiła lekko Elayne.

Garenia pochyliła się naprzód z twarzą nachmurzoną, już formował się przed nią splot Powietrza, ale pani Corly uniosła dłoń.

— A ty, Nynaeve? Czy ty również trwasz w tym... szaleństwie?

Nynaeve nabrała powietrza do płuc. Te kobiety na pewno wiedzą, gdzie jest Czara, muszą wiedzieć!

— Nynaeve! — zawołała z irytacją Elayne. Nynaeve rozumiała, że tego już tamta z pewnością jej nie zapomni, nawet gdyby później musiały uciekać. Umiała tak zręcznie wypominać najdrobniejsze potknięcia, że w końcu traciło się grunt pod nogami.

— Jestem Aes Sedai z Żółtych Ajah — powiedziała zmęczonym głosem Nynaeve. — Prawdziwa Amyrlin, Egwene al’Vere, wyniosła nas do szala w Salidarze. Ona sama nie jest starsza od Elayne, musiałyście o tym słyszeć. — Wyraz tych twardych twarzy nie zmienił się nawet na jotę. — Wysłała nas, byśmy odnalazły Czarę Wiatrów. Za jej pomocą będziemy w stanie poprawić pogodę. — Nic się nie zmieniło. Próbowała powściągnąć swój gniew, naprawdę próbowała. Ale on dalej wrzał, niebaczny na jej wysiłki. — Musicie przecież tego chcieć! Rozejrzycie się dookoła! Czarny dławi świat! Jeśli dysponujecie choćby wskazówką tyczącą tego, gdzie jest Czara, powiedzcie nam!

Pani Corly dała znak Derys, która podeszła i zabrała filiżanki, rzucając pełne strachu spojrzenia szeroko rozwartych oczu na Nynaeve i Elayne. Kiedy odchodziła, tym razem naprawdę uciekając z pokoju, trzy kobiety powstały powoli i stały tak niczym ponurzy sędziowie ogłaszający wyrok.

— Przykro mi, że nie chcecie naszej pomocy — oznajmiła zimno pani Corly. — Żałuję, że w ogóle wdałam się w całą sprawę. — Sięgnęła do swojej sakiewki, a potem wcisnęła po trzy srebrne marki w dłonie Nynaeve i Elayne. — Dzięki nim uda wam się przeżyć jakiś czas. Możecie otrzymać trochę pieniędzy za te suknie. Tak mi się wydaje, nawet jeśli nie będzie to tyle, ile za nie zapłaciłyście. Stanowią nieszczególnie stosowne ubiory do podróży. Jutro o świcie wyjedziecie z Ebou Dar.

— Nigdzie nie wyjedziemy — odparła Nynaeve. — Proszę, jeśli tylko wiecie... — Równie dobrze mogłaby nie rzec nic. Słowa wypowiadane równym głosem nie przestawały płynąć:

— W tej samej chwili zaczniemy rozpowszechniać wasze opisy i zadbamy o to, by dotarły do uszu sióstr w Pałacu Tarasin. Jeśli zostaniecie dostrzeżone po wschodzie słońca, dopatrzymy, aby siostry dowiedziały się, gdzie was szukać, jako i Białe Płaszcze. Staniecie wówczas przed wyborem: uciekać, poddać się siostrom albo zginąć. Odejdźcie, nie wracajcie, a będziecie żyły długo, jeśli tylko uda wam się porzucić ten odrażający i niebezpieczny podstęp. Skończyłyśmy z wami. Berowin, zajmij się nimi, proszę. — Przecisnęła się między nimi i wyszła z pokoju, ani razu nie odwracając głowy.

Nynaeve z oporami dała się zagnać na dół i dalej do frontowych drzwi. Nie mogła oczekiwać, że osiągnie cokolwiek swoimi wysiłkami, oprócz tego, że ją wyrzucą siłą, ale nie lubiła się poddawać. Światłości, naprawdę nie lubiła! Elayne jednak szła spokojnie, aż sztywna z determinacji, by natychmiast stąd wyjść i mieć wszystko za sobą.

W małym korytarzu wejściowym Nynaeve postanowiła spróbować raz jeszcze.

— Proszę, Garenia, Berowin, jeśli znacie choćby najdrobniejszą wskazówkę, powiedzcie nam. Cokolwiek. Musicie rozumieć, jakie to jest ważne. Musicie!

— Najbardziej ślepi są ci, którzy zamykają oczy — zacytowała Elayne, tak że swobodnie mogły ją usłyszeć.

Berowin zawahała się, ale Garenia nie miała żadnych wątpliwości. Stanęła twarzą w twarz z Nynaeve.

— Czy bierzesz nas za idiotki, dziewczyno? Oto, co ci powiem. Gdybym miała w tej sprawie coś do powiedzenia, dostarczyłabym was związane na farmę niezależnie od tego, co mówicie. Kilka miesięcy pod czujnym okiem Alise, a nauczyłybyście się uważać na słowa i wyrażać wdzięczność za pomoc, na którą naplułyście.

Nynaeve zastanawiała się, czy nie uderzyć tamtej w nos, nie potrzebowała saidara, by zrobić użytek z pięści.

— Garenia — oznajmiła ostro Berowin. — Przeproś! Nie przetrzymujemy nikogo wbrew jego woli, dobrze o tym wiesz. Przeproś natychmiast!

I cud nad cudami, kobieta, która znajdowałaby się bardzo blisko szczytu, gdyby była Aes Sedai, spojrzała spode łba na kobietę stojącą blisko dna i spłonęła rumieńcem.

— Proszę o wybaczenie — wymamrotała, kierując swe słowa do Nynaeve. — Czasami mój charakter bierze nade mną górę i mówię rzeczy, jakich mówić nie mam prawa. Pokornie błagam o wybaczenie. — Kolejne spojrzenie z ukosa na Berowin, która skinęła głową i wydała z siebie westchnienie najczystszej ulgi.

Kiedy Nynaeve wciąż gapiła się na nie, tarcze zniknęły, a ona i Elayne zostały wypchnięte na ulicę — drzwi zatrzasnęły się za nimi z hukiem.

24

Rodzina

“Niewiarygodne” — pomyślała Reanne, obserwując przez okno, jak dwie dziwne dziewczyny znikają w głębi ulicy wśród tłumu domokrążców, żebraków i okazjonalnych lektyk. Wróciła do pokoju narad, gdy tylko tamte zeń wyprowadzono. Nie miała pojęcia, co o nich myśleć, a niewzruszone obstawanie przy tak jawnie absurdalnych przekonaniach, pogłębiało tylko jej konfuzję.

— Nie pociły się — wyszeptała przy jej ramieniu Berowin.

— Tak? — Była w stanie zaaranżować wszystko tak, by wieści dotarły do Pałacu Tarasin w ciągu godziny, gdyby tylko nie dała słowa. I gdyby nie niebezpieczeństwo. Strach kłębił się w jej żołądku, taka sama panika, która zdjęła ją po pierwszym przejściu przez srebrne łuki, podczas inicjacji na Przyjętą. To był ten strach, jaki kąsał ją w latach, które potem nadeszły. I podobnie jak w tych latach opanował ją po raz kolejny; tak naprawdę, nie zdawała sobie sprawy, że inny strach, strach przed tym, iż znowu mogłaby uciec z wrzaskiem, już dawno zablokował najdrobniejszą nawet możliwość takiego postępowania. Modliła się, by te dziewczyny porzuciły swe szaleństwo. Modliła się, żeby, jeśli to nie nastąpi, zostały schwytane daleko od Ebou Dar, i żeby je albo uciszono, albo im nie uwierzono. Środki ostrożności i tak trzeba będzie przedsięwziąć, wznieść zabezpieczenia, których nie używano od lat. Jednakowoż, skoro Aes Sedai były niemalże wszechmocne, żadne zabezpieczenia i tak na nic się nie zdadzą. To akurat podpowiadał jej jakiś wewnętrzny głos.

— Najstarsza, czy to możliwe, aby jedna z nich dwóch rzeczywiście była...? Przenosiłyśmy przecież i...

Berowin urwała z żałosną miną, ale Reanne nie musiała się zastanawiać, nie miała żadnych wątpliwości, odsyłając młodszą dziewczynę. Dlaczego którakolwiek Aes Sedai miała udawać, że jest czymś gorszym, tak znacznie gorszym? Poza tym każda prawdziwa Aes Sedai natychmiast kazałaby im klęknąć i błagać o litość, na pewno zaś nie stałaby sobie tak pokornie.

— Nie przenosiłyśmy w obecności Aes Sedai — oznajmiła zdecydowanie. — Nie złamałyśmy reguły. — Zasady reguły stosowały się do niej z taką samą surowością jak do pozostałych; pierwsza stanowiła, że wszystkie są jednością, nawet te przez czas jakiś stojące ponad innymi. Jak mogłoby być inaczej, skoro stojące wyżej musiały przecież kiedyś zstąpić w dół? Tylko dzięki ciągłym zmianom i pozostawaniu w ruchu, mogły pozostać nie odkryte.

— Ale niektóre z plotek rzeczywiście wspominają, że Amyrlin to jakaś dziewczyna, Najstarsza. A ona wiedziała...

— Buntowniczki. — Reanne włożyła w to słowo całe niedowierzanie, jakie odczuwała. Że którakolwiek ośmieliła się zbuntować przeciwko Białej Wieży! Nie należało się dziwić, że zupełnie niewiarygodne historie szły w ślad za takim absurdem!

— A co z Logainem i Czerwonymi Ajah? — dopytywała się Garenia, aż Reanne musiała zmierzyć ją surowym spojrzeniem. Kobieta nalała sobie następną filiżankę herbaty i teraz popijała, udając, że nie zwraca uwagi.

— Jakakolwiek jest prawda, Garenio, nie naszą jest rzeczą krytykować poczynania Aes Sedai. — Usta Reanne zacisnęły się. To, co powiedziała, stanowiło ledwie zarys uczuć, jakie żywiła wobec buntowniczek, jak jednak Aes Sedai mogły zrobić coś takiego?

Saldaeanka pochyliła głowę w milczącej zgodzie, być może jednak chciała ukryć skrzywione w uporze usta. Reanne westchnęła. Ona sama już dawno porzuciła marzenia o zostaniu Zieloną Ajah, ale były przecież i takie, które jak Berowin wierzyły, w całkowitym sekrecie, jak im się wydawało, że jakimś sposobem uda im się wrócić pewnego dnia do Białej Wieży, że jednak zostaną Aes Sedai. I były też kobiety, jak Garenia, równie kiepsko dochowujące sekretu swych pragnień, które wszak były dziesięciokrotnie bardziej zakazane. Ona, w głębi duszy, chętnie przyjmowałyby w swe szeregi dzikuski, a nawet organizowała poszukiwania dziewczynek, które można by uczyć!

Garenia wszakże jeszcze nie skończyła, zawsze spacerowała po cienkiej linii odgraniczającej dyscyplinę i nierzadko ją zresztą przekraczała.

— A co w obecnej sytuacji poczniemy z tą Setalle Anan? Dziewczyny wiedziały o Kręgu. Ta kobieta musiała im powiedzieć, ale skąd ona wiedziała... — Wzruszyła ramionami w sposób, który w oczach pozostałych z pewnością wydawałby się nazbyt ostentacyjny, nigdy jednak nie potrafiła zbyt dobrze ukrywać emocji. Nawet kiedy powinna. — Ta, która nas przed nią zdradziła, musi zostać odnaleziona, a jej zdrada również ukarana. A karczmarkę trzeba nauczyć, jak trzymać język za zębami! — Berowin aż zaparło dech w piersiach, z oczyma szeroko rozwartymi od przeżytego wstrząsu opadła na krzesło tak ciężko, że nieomal podskoczyło.

— Pamiętaj, kim ona jest, Garenio — ostro oznajmiła Reanne. — Gdyby Setalle nas zdradziła, czołgałybyśmy się teraz do Tar Valon, przez całą drogą błagając o zmiłowanie. — Gdy po raz pierwszy przybyła do Ebou Dar, opowiadano jej historię o kobiecie, którą zmuszono, by się czołgała aż do samej Białej Wieży, by przekonać się, że i tak jeszcze niczego nie przeżyła, gdy wreszcie Aes Sedai zaczęły zadawać jej pytania. — Tych kilku sekretów, które zna, nie wyjawi z wdzięczności, a wątpię, by akurat to jej uczucie miało się rozwiać. Umarłaby podczas pierwszego porodu, gdyby Rodzina nie pomogła. To, co ona wie, wie od beztroskich języków, które inne rozpuszczały, sądząc, że niczego nie słyszy, ich właścicielki zostały zresztą ukarane ponad dwadzieścia lat temu. — A jednak żałowała, że nie istnieje sposób, by mogła raz jeszcze poprosić Setalle o większą dyskrecję. Powinna mówić nadzwyczaj ostrożnie w obecności tych dziewczyn.

Kobieta ponownie skłoniła głowę, ale jej usta zakrzepły w upartym grymasie. Przynajmniej część obecnej tury, zdecydowała Reanne, Garenia spędzi w odosobnieniu, a ona udzieli jej szczegółowych zaleceń, jak się nauczyć trzymania języka za zębami. Alise rzadko zabierało więcej niż tydzień, by przekonać kobietę, że upór nie popłaca.

Zanim jednak zdążyła poinformować o tym Garenię, w drzwiach pojawiła się Derys, ukłoniła i zapowiedziała Sarainyę Vostovan. Swoim zwyczajem Sarainya weszła natychmiast do środka, nie dając Reanne czasu, aby mogła ją stosownie powitać. W jakiś sposób ta uderzająco urodziwa kobieta sprawiała, że Garenia wydawała się bardziej uległa, mimo iż tamta ściśle trzymała się wszystkich postanowień reguły. Reanne pewna była, że gdyby zostawiono jej wybór, nosiłaby włosy zaplecione w warkoczyki, a w nich dzwoneczki, i mniejsza o to, jak by to wyglądało z czerwonym pasem. Ale z kolei, gdyby dano jej wybór, nawet jednej tury nie odsłużyłaby w pasie.

Sarainya ukłoniła się w drzwiach, rzecz jasna, i uklękła przed nią, pochyliła głowę, ale pięćdziesiąt lat bynajmniej nie skłoniło jej do zapomnienia, iż byłaby kobietą o znacznej mocy, gdyby potrafiła zmusić się do powrotu do domu, do Arafel. Ukłon i cała reszta stanowiły koncesję. Kiedy wreszcie przemówiła, tym swoim mocnym dźwięcznym głosem, myśli o tym, czy ta kobieta kiedykolwiek się poprawi oraz problemy z Garenią, całkowicie umknęły z głowy Reanne.

— Callie nie żyje, Najstarsza Siostro. Poderżnięto jej gardło i została obrabowana nawet ze swych pończoch, jednak Sumeko mówi, że to Jedyna Moc ją zabiła.

— To niemożliwe! — wybuchnęła Berowin. — Żadna Kuzynka nie zrobiłaby takiej rzeczy!

— Aes Sedai? — zapytała Garenia, choć raz się wahając. — Ale jak? Trzy Przysięgi. Sumeko musi się mylić.

Reanne podniosła dłoń, nakazując milczenie. Sumeko nigdy się nie myliła, nie w takiej kwestii. Zostałaby Żółtą Ajah, gdyby nie załamała się całkowicie podczas prób poprzedzających przywdzianie szala, a chociaż było to zabronione, mimo niezliczonych kar ciągle pracowała, by nauczyć się więcej, kiedy myślała, że nikt jej nie widzi. A zatem nie mogła tego zrobić żadna Aes Sedai, to oczywiste, żadna Kuzynka też by tego nie zrobiła, natomiast... Te dziewczyny, takie natrętne, wiedzące, czego wiedzieć nie powinny. Krąg istniał już zbyt długo, zapewniając wsparcie tylu kobietom, aby teraz miał zostać zniszczony.

— Oto, co należy zrobić — oznajmiła im. Znowu poczuła to znajome ukłucie strachu, jednak teraz ledwie zwróciła na nie uwagę.

Nynaeve odchodziła spod drzwi małego domku ogarnięta wściekłością. To było zupełnie niewiarygodne! Te kobiety stworzyły gildię, wiedziała, że tak jest! Cokolwiek mówiły, pewna była, że wiedzą również, gdzie jest Czara. Zrobiłaby wszystko, co konieczne, byle tylko zmusić je do wyznania. Udawanie pokory w ich obecności przez kilka godzin i tak stanowiło zadanie łatwiejsze, niźli włóczenie się za Matem Cauthonem przez, światłość jedna wiedziała, ile dni.

“Powinnam być tak pokorna, jak chciały” — pomyślała ze złością. — “Pomyślałyby o mnie, że jestem miękka jak stary pantofel. Mogłam...” — Było to kłamstwo i sama o tym wiedziała, bez potwierdzającego tego ohydnego niesmaku, którego nie sposób zapomnieć. Gdyby dały jej najmniejszą choćby możliwość, potrząsałaby tymi kobietami, póki nie powiedziałyby jej tego, co chciała wiedzieć. Dałaby im odczuć Aes Sedai, póki by nie zaczęły piszczeć!

Z ukosa zmierzyła ponurym wzrokiem Elayne. Tamta wydawała się całkowicie pogrążona w myślach. Nynaeve żałowała, że nie ma pojęcia, jakie są te myśli. Zmarnowany poranek, a na dodatek omal nie zostały ostatecznie poniżone. Nie lubiła się mylić. A poza tym, nie przywykła jeszcze, aby się do tego przyznawać! A teraz musiała przeprosić Elayne. Naprawdę nienawidziła przepraszać. Cóż, i tak będzie to wystarczająco nieprzyjemne, gdy znajdą się w swoich pokojach. Należało mieć przynajmniej nadzieję, że Birgitte i Aviendha jeszcze nie wróciły. W każdym razie nie zacznie przepraszać na ulicy, nie wiadomo, kto mógłby się napatoczyć. Ciżba ludzka zgęstniała, chociaż tarcza słońca, przeświecająca przez kłębiące się chmary ptactwa krzyczące nad głowami, nie wisiała dużo wyżej na niebie niźli wtedy, kiedy widziały ją po raz ostatni.

Znalezienie drogi powrotnej bynajmniej nie było łatwe, po tym całym kluczeniu i zawracaniu. Nynaeve przynajmniej z pięć razy musiała pytać o kierunek, podczas gdy Elayne patrzyła w drugą stronę, udając obojętność. Szły tak więc przez mosty, przeciskając się między wozami i wózkami, uskakując z drogi rozpędzonym lektykom, które lawirowały w tłumie, a cały czas pragnęła, by Elayne wreszcie się odezwała. Nynaeve sama najlepiej wiedziała, jak podsycać w sobie urazę, a im dłużej w takich przypadkach milczała, tym gorzej później było, gdy się już odezwała, a więc im dłużej Elayne szła w całkowitym milczeniu, tym bardziej ponura stawała się wizja tego, co czeka je obie, gdy wrócą do pokoi. To sprawiało, że zaczynała się gotować w środku. Przyznała, że się pomyliła, nawet jeśli tylko sama przed sobą. Elayne nie miała prawa sprawiać, by cierpiała w ten sposób. Pod wpływem tych myśli tak wykrzywiła twarz, że nawet ludzie, którzy nie dostrzegli ich pierścieni, ustępowali im z drogi. Natomiast ci, którzy je zauważali, zazwyczaj znajdowali dość naglących powodów, by znaleźć się kilka ulic dalej. Nawet niektórzy tragarze lektyk najwyraźniej je omijali.

— Na ile lat wyglądała ci ta Reanne? — zapytała znienacka Elayne. Nynaeve omal nie podskoczyła. Znajdowały się niemalże już przy samym Mol Hara.

— Pięćdziesiąt lat. Może sześćdziesiąt. Nie wiem, dlaczego miałoby to mieć jakieś znaczenie. — Przebiegła oczyma tłum, by zorientować się, czy ktoś nie stoi dostatecznie blisko, aby je słyszeć. Obok przechodziła wędrowna handlarka, na swej tacy niosła żółte kwaśne owoce nazywane cytrynami. Kiedy spoczęło na niej spojrzenie Nynaeve, próbowała w pół słowa urwać swe nawoływania, z tym skutkiem, że kaszel i charczenie zgięły ją wpół nad tacą. Nynaeve parsknęła. Ta kobieta przypuszczalnie podsłuchiwała, jeśli wręcz nie chciała odciąć im sakiewek. — One tworzą gildię, Elayne, i one wiedzą, gdzie jest Czara. Po prostu wiem, że tak jest. — Było to coś, czego wcale nie zamierzała powiedzieć. Gdyby teraz przeprosiła Elayne za to, że ją tam zaciągnęła, może nie skończyłoby się wszystko aż tak źle.

— Tak przypuszczam — odparła tamta nieobecnym głosem. — Zakładam, że jest to możliwe. Jak to się stało, że ona się tak postarzała?

Nynaeve zatrzymała się jak wryta pośrodku ulicy. Po całej tej kłótni, po tym, jak wyrzucono je na ulicę, ona sobie coś tam przypuszcza?

— Cóż, ja przypuszczam, że postarzała się w ten sam sposób, co reszta z nas, dzień za dniem. Elayne, jeśli nie uwierzyłaś, dlaczego oznajmiłaś kim jesteś, niczym Rhiannon w Wieży? — Nynaeve spodobało się to porównanie. Wedle jej wiedzy, królową Rhiannon spotkał los dalece odbiegający od oczekiwań.

Jednak sens przypowieści najwyraźniej nie dotarł do Elayne, mimo całego jej wykształcenia. Odsunęła Nynaeve na bok, by uchronić ją przed wpadnięciem pod zielony powóz, który z grzechotem przemknął obok nich — ulica była w tym miejscu stosunkowo wąska — i tym sposobem znalazły się przed frontem sklepu szwaczki, z szerokim wejściem, ukazującym kilka manekinów odzianych w na poły ukończone suknie.

— Nie zamierzały nam niczego powiedzieć, Nynaeve, nawet gdybyś uklękła przed nimi na kolanach i błagała. — Nynaeve obrażona już otworzyła usta, ale moment później zamknęła je szybko. Nigdy nawet nie wspomniała o błaganiu. A zresztą, dlaczego tylko ona miałaby to robić? W każdym razie, lepsza już była nawet najgorsza kobieta niż Mat Cauthon. Elayne jednak miała muchy w nosie i nie wolno jej było rozpraszać. — Nynaeve, ona musiała wejść w spowolnienie jak wszystkie pozostałe. Jak stara musiałaby być, żeby wyglądać na pięćdziesiątkę albo sześćdziesiątkę?

— O czym ty mówisz? — Nynaeve nie myśląc wiele, zapamiętała położenie sklepu, dzieła szwaczki wyglądały obiecująco i warte były poświęcenia im bliższej uwagi. — Ona prawdopodobnie w nie większym stopniu przenosi niż potrafi nam pomóc, zapewne bojąc się, żeby jej nie wzięto za siostrę. Z pewnością nawet nie chce, by jej twarz wyglądała na zbyt gładką.

— Nigdy nie uważałaś na zajęciach, nieprawdaż? — mruknęła Elayne. Potem zobaczyła pulchną szwaczkę w drzwiach i pociągnęła Nynaeve w kierunku rogu budynku. Kobieta miała takie ilości koronek przy sukni — skrywały cały staniczek i spływały nawet na wyeksponowane halki — że zanosiło się, iż Nynaeve istotnie coś u niej zamówi, a wróżyło to długie oględziny. — Nynaeve, zapomnij na chwilę o sukienkach. Kto jest najstarszą Przyjętą, jaką pamiętasz?

Obdarzyła Elayne spojrzeniem całkowicie pozbawionym wyrazu. Tamta powiedziała to takim tonem, jakby ona nigdy nie myślała o niczym innym! A przecież słuchała. Przynajmniej czasami.

— Elin Warrel, jak mniemam. Wydaje mi się, że jest w moim wieku. — Oczywiście suknia szwaczki wyglądałaby znacznie lepiej z bardziej skromną linią karczku i mniejszą ilością koronek. Uszyta z zielonego jedwabiu. Lan lubił zieleń, chociaż z pewnością nie miała zamiaru dla niego wybierać barwy sukni. Błękit też przecież lubił.

Elayne wybuchnęła takim śmiechem, że Nynaeve zastanowiła się, czy przypadkiem nie myślała na głos. Spłonęła rumieńcem i próbowała coś wyjaśnić — była pewna, że jej się uda, pewnie w okolicach Bel Tine — ale tamta nie dopuściła jej nawet do słowa.

— Siostra Elin przyjechała ją odwiedzić tuż przed twoją pierwszą wizytą w Wieży, Nynaeve. Jej młodsza siostra. A miała siwe włosy. Cóż, przynajmniej po części. Musiała mieć ponad czterdzieści lat, Nynaeve.

Elin Warrel miała ponad czterdziestkę? Ale...!

— O czym ty mówisz, Elayne?

W pobliżu nie było nikogo, kto mógłby je podsłuchiwać, nikt nawet nie poświęcał im drugiego spojrzenia, prócz wciąż pełnej nadziei szwaczki, jednak Elayne zniżyła głos do szeptu.

— My spowalniamy, Nynaeve. Gdzieś między dwudziestym a dwudziestym piątym rokiem życia zaczynamy się starzeć coraz wolniej. W jakimś stopniu zależy to od tego, jak jesteśmy silne, ale moment, w którym się to zaczyna, nie jest od tego zależny. Dotyczy to każdej kobiety, która potrafi przenosić. Takima mówiła, że oznacza to również początek uzyskiwania tego pozbawionego śladów czasu wyglądu, chociaż nie wydaje mi się, by którakolwiek doszła do tego, jeszcze zanim zaczęła nosić szal, przynajmniej od roku czy dwóch, czasami zaś było to pięć i więcej lat. Pomyśl. Wiesz, że każda siostra, która ma siwe włosy, jest stara, nawet jeśli nie wolno ci o tym wspominać. A więc jeśli Reanne spowolniła, a na pewno musiała, to ile może mieć lat?

Nynaeve nie obchodziło, ile lat może mieć Reanne. Chciało jej się płakać. Nic dziwnego, że nikt nie chciał wierzyć w to, ile ma lat. To wyjaśniało, dlaczego członkinie Koła Kobiet jeszcze w domu wciąż zaglądały jej przez ramię, jakby niepewne, czy osiągnęła już wiek, w którym mogą jej w pełni zaufać. Zdobycie tej nie tkniętej czasem twarzy było w porządku, ale kiedy będzie miała wreszcie siwe włosy?

Zamrugała, odwróciła się gniewnie... i w tym momencie coś uderzyło ją w tył głowy, nieco z boku. Zachwiała się zdumiona i zwróciła ku Elayne. Dlaczego tamta ją uderzyła? Tylko, że Elayne leżała już jak długa na ziemi, z oczyma zamkniętymi, a na jej skroni nabrzmiewał wielki czerwony guz. Nynaeve kręciło się w głowie, ale uklękła na ziemi i wzięła przyjaciółkę w ramiona.

— Twoja przyjaciółka musiała zachorować — powiedziała kobieta z długim nosem, klękając obok i nie dbając o to, że jej żółta suknia ukazywała zbyt wiele łona nawet wedle norm Ebou Dar. — Pozwól, niech ci pomogę.

Wysoki mężczyzna, w haftowanej jedwabnej kamizelce, przystojny, pominąwszy może nieco zbyt lepki uśmiech, pochylił się, by wziąć Nynaeve za ramiona.

— Mam tutaj powóz. Zabierzemy was w jakieś wygodniejsze miejsce niż kamienie bruku.

— Odejdźcie — grzecznie nakazała im Nynaeve. — Nie potrzebujemy waszej pomocy.

Mężczyzna jednak cały czas próbował ją podnieść, zaprowadzić do czerwonego powozu, z którego wyglądała wyraźnie zaciekawiona kobieta w błękitach o zaskoczonym wyrazie twarzy. Tamta pierwsza zaś, z długim nosem, już próbowała podnieść Elayne, dziękując mężczyźnie za pomoc i trajkocząc, jak to niby jego powóz wydaje się świetnym pomysłem. Jakby znikąd wokół zaczynał się gromadzić tłum gapiów, skupionych w półokręgu, kobiety mruczały ze współczuciem coś o omdleniu od gorąca, mężczyźni obiecywali pomoc w zaniesieniu dam. Wychudzony człowiek, niebywale śmiały, sięgnął po sakiewkę Nynaeve tuż pod jej nosem.

Wciąż jeszcze kręciło się jej w głowie, wystarczająco, by łatwo było sięgnąć po saidara, jednak jeśli tym wszystkim trajkoczącym ludziom nie udało się jej rozgniewać, sprawił to widok tego, co leżało na chodniku. Strzała ze stępionym kamiennym grotem. Ta, która musnęła ją, lub ta, która trafiła Elayne. Przeniosła, a chuderlawy kieszonkowiec zgiął się wpół, ściskając się za brzuch i kwicząc niczym zarzynane prosię. Kolejny strumień i kobieta z długim nosem padła na wznak, wrzeszcząc dwa razy głośniej. Mężczyzna w jedwabnej kamizelce najwyraźniej zdecydował, że mimo wcześniejszych jego zapewnień nie potrzebują pomocy, ponieważ odwrócił się i pobiegł w kierunku powozu, ona jednak nie przepuściła mu i tak. Jego głos zagłuszyłby ryk rozwścieczonego byka, w tej samej chwili kobieta schwyciła go za kamizelkę i wciągnęła do powozu.

— Dziękujemy, ale nie potrzeba nam pomocy — krzyknęła Nynaeve grzecznie.

Niewielu jednak zostało tych, którzy mogli ją usłyszeć. Kiedy stało się jasne, że użyto Jedynej Mocy — a w oczach większości wystarczającym dowodem byli ludzie przewracający się i krzyczący bez widocznej przyczyny — wszyscy pośpiesznie się rozeszli. Kobieta z długim nosem jakoś wzięła się w garść i zdołała wskoczyć na tył czerwonego powozu, niepewnie czepiając się jakichś uchwytów, podczas gdy woźnica w ciemnej kamizelce popędzał konie przez tłum, odtrącając ludzi na boki. Nawet kieszonkowiec odkuśtykał tak szybko, jak tylko był zdolny.

Nynaeve nie przejęłaby się mniej, nawet gdyby ziemia się rozstąpiła i pochłonęła całą zgraję. Z obolałą klatką piersiową splotła delikatne strumienie Wiatru, Wody, Ziemi, Powietrza i Ducha, pośpiesznie zlewając je ze sobą, i przepuściła przez ciało Elayne. To był prosty splot, zdecydowała nie przysparzać sobie dodatkowych kłopotów, dość już tego, że lekko kręciło się jej w głowie, a kiedy poznała rezultat, mogła odetchnąć spokojnie. Opuchlizna nie była poważna, kości czaszki Elayne nienaruszone. W normalnych okolicznościach skierowałaby te same strumienie, tworząc z nich bardziej skomplikowany splot Uzdrawiania, który sama odkryła. W tej chwili jednak stać ją było jedynie na proste sploty. Za pomocą wyłącznie Ducha, Wiatru i Wody dokonała Uzdrowienia, którym Żółte posługiwały się od niepamiętnych czasów.

Elayne nagle otworzyła oczy i westchnęła, wypuszczając chyba całe powietrze z płuc, potem zaczęły nią wstrząsać drgawki, szarpała się niczym pstrąg schwytany w sieć, obcasy pantofli kopały w bruk. Trwało to, rzecz jasna, jedynie chwilę, ale w tym krótkim momencie opuchlizna skurczyła się i zniknęła.

Nynaeve pomogła jej się podnieść — a potem obok pojawiła się kobieca dłoń, trzymająca kubek wody.

— Nawet Aes Sedai mogą być po czymś takim spragnione — oznajmiła szwaczka.

Elayne już sięgnęła po kubek, ale Nynaeve zacisnęła palce na jej nadgarstku.

— Nie, dziękujemy. — Kobieta wzruszyła ramionami i już miała odejść, gdy Nynaeve dodała, innym tonem: — Dziękuję ci. — Im częściej się mówiło te słowa, tym łatwiej przychodziły.

Ocean koronek zakołysał się, kiedy szwaczka znowu wzruszyła ramionami.

— Szyję suknie dla wszystkich. Potrafiłabym lepiej dobrać kolory od tych, które nosisz. — Zniknęła w sklepie. Nynaeve spod zmarszczonych brwi patrzyła w ślad za nią.

— Co się stało? — dopytywała się Elayne. — Dlaczego nie pozwoliłaś mi się napić? Jestem spragniona i głodna.

Obrzuciwszy szwaczkę ostatnim niechętnym spojrzeniem, Nynaeve pochyliła się i podniosła strzałę.

Tamtej nie trzeba było dalszych wyjaśnień. W jednym momencie otoczyła ją poświata saidara.

— Teslyn i Joline?

Nynaeve pokręciła głową, lekkie zawroty głowy powoli mijały. Nie sądziła, żeby te dwie mogły się do czegoś takiego zniżyć. Doprawdy, nie!

— Co z Reanne? — zapytała cicho. Szwaczka dalej stała w drzwiach, wciąż z nadzieją w oczach. — Może chciała zadbać o to, byśmy naprawdę odjechały. Albo, co gorsza, to mogła być Garenia. — To było niemalże równie przerażające, jak Teslyn i Joline. I dwakroć bardziej drażniące.

W jakiś sposób Elayne udawało się pozostać piękną, nawet wówczas, gdy się gniewała.

— Ktokolwiek to był, zajmiemy się nim. Zobaczysz. — Grymas rozwiał się bez śladu. — Nynaeve, jeśli Krąg wie, gdzie jest Czara, znajdziemy ją, ale... — Przygryzła wargę, wahając się. — Znam tylko jeden sposób, żeby mieć pewność.

Nynaeve pokiwała powoli głową, chociaż wolałaby raczej zjeść garść ziemi. Dzisiejszy poranek przez chwilę wydawał się taki jasny, a potem już tylko nurkował w coraz większą ciemność, począwszy od tej sprawy z Reanne aż do... Och, Światłości, jak długo jeszcze, zanim posiwieją jej włosy?

— Nie płacz, Nynaeve. Mat nie może być taki straszny. Znajdzie ją dla nas w ciągu kilku dni, wiem to.

Nynaeve rozpłakała się na dobre.

25

Duszołapka

Moghedien nie znosiła tego nawracającego snu, ale mimo iż ze wszystkich sił chciała się obudzić, chciała krzyczeć, wszystkie jej wysiłki spełzały na niczym. Sen pochwycił ją mocniej niż jakiekolwiek kajdany. Początek przeminął szybko, niewyraźną smugą zmazanych kształtów. Żadnej litości, znacznie wcześniej będzie musiała przeżyć pozostałą część.

“Ledwie rozpoznała kobietę, która weszła do namiotu stanowiącego jej więzienie. Halima, sekretarka jednej z tych idiotek, które zwały się Aes Sedai. Idiotki, a jednak trzymały ją dość krótko na tej smyczy ze srebrnego metalu przymocowanej do jej szyi, trzymały krótko i zmuszały do posłuszeństwa”. — Szybko, szybko, chociaż modliła się o to, by wszystko szło wolniej. — “Kobieta przeniosła, aby oświetlić wnętrze i Moghedien zobaczyła jedynie światło. To musiał być saidin, spośród żyjących jedynie Wybrani wiedzieli, jak zaczerpnąć Prawdziwej Mocy” — Mocy pochodzącej od samego Czarnego — “i niezbyt byli do tego skorzy, wyjąwszy najbardziej naglącą potrzebę, jednak to było przecież niemożliwe!” — Smuga zamazanych w pędzie kształtów. — “Kobieta wymieniła imię: Arangar i zwróciła się do Moghedien imieniem, którym wzywano ją do Szczeliny Zagłady, a potem zdjęła naszyjnik a’dam, krzywiąc się z bólu, jakiego nie powinna znosić żadna kobieta. I znowu...” — Jak wiele już razy musiała to robić? — “...znowu Moghedien uplotła niewielką bramę we wnętrzu namiotu. Przeskoczyła, aby dać sobie czas do namysłu w nieskończonej ciemności, ale tylko weszła na platformę, przypominającą niewielki zamknięty marmurowy balkon wyposażony z góry w wygodne krzesło, a już znalazła się na czarnych stokach Shayol Ghul, na zawsze skąpanych w półmroku, gdzie z kanałów wentylacyjnych i tuneli wydostawały się para, dym i gryzące wyziewy, a wtedy Myrddraal podszedł do niej, w swym czarnym niczym noc ubiorze, przypominający białego jak robak, bezokiego mężczyznę, jednak wyższy, potężniej zbudowany niźli którykolwiek Półczłowiek, jakiego dotąd w życiu widziała. Zmierzył ją aroganckim spojrzeniem, nieproszony podał swe imię, a potem kazał iść za sobą; nie było to postępowanie, na jakie zazwyczaj pozwalały sobie Myrddraale względem Wybranych”. — I teraz krzyczała w głębi swego umysłu, ponieważ sen znowu ruszył szybciej, zlewając się w smugę kształtów, za którymi nie mogły nadążyć oczy, niemożliwych w ogóle do pojęcia, ale... — “...teraz, gdy szła w ślad za Shaidarem Haranem ku wejściu do Szczeliny Zagłady, teraz wszystko toczyło się normalnym już tempem i wydawało bardziej realne niż Tel’aran’rhiod, czy choćby świat jawy”.

Oczy Moghedien roniły łzy spływające po policzkach, które wszak już lśniły wilgocią. Jej ciało drżało na twardym sienniku, ramiona i nogi szarpały się, gdy walczyła rozpaczliwie, jednak na próżno, aby się obudzić. Nie miała już pojęcia, że śni — wszystko wydawało się tak realne — jednak głęboka pamięć nie została naruszona i w tych głębiach instynkty wrzeszczały, walcząc o wydostanie się na wolność.

“Dobrze znała ten pochyły tunel, z którego sufitu niczym kły zwisały kamienne sztylety, zaś ściany lśniły bladym światłem. Wiele razy odbywała tę podróż w dół, od dnia, jakże to już dawno temu, gdy po raz pierwszy złożyła hołd Wielkiemu Władcy i oddała mu swą duszę, nigdy jednak nie była w takiej sytuacji jak teraz, nigdy dotąd jej porażka nie wyszła na jaw w całej swej przerażającej rozciągłości. Dotąd zawsze udawało jej się skryć konsekwencje chybionych poczynań, nawet przed samym Wielkim Władcą. Przynajmniej po wielokroć jej się udawało. Tutaj można było dokonać rzeczy, jakie nie były możliwe nigdzie indziej. Zdarzały się tu rzeczy, jakich próżno by szukać w innych światach.

Wzdrygnęła się, gdy jeden z kamiennych kłów musnął jej włosy, natychmiast jednak wzięła się w garść, przynajmniej na tyle, na ile była w stanie. Te kolce i ostrza nie czyniły najmniejszej szkody owemu nazbyt wyrośniętemu Myrddraalowi, lecz chociaż był od niej wyższy o ponad głowę, sama musiała uważać, by nie nadziać się na jeden z ostrych szpikulców. Tutaj rzeczywistość stanowiła glinę w dłoniach Wielkiego Władcy i często dawał wyraz swemu niezadowoleniu, odmieniając ją. Kamienny kieł ukłuł ją w ramię, musiała pochylić się, aby uniknąć kolejnego. W tunelu nie było już miejsca na to, by mogła iść wyprostowana. Skłoniła mocniej głowę, pochylona spieszyła śladem Myrddraala, próbując zbliżyć się do niego. On szedł cały czas tym samym tempem, jednak niezależnie od tego, jak się starała, przestrzeń między nimi nie zmniejszała się. Sufit opuszczał się coraz niżej — kły Wielkiego Władcy, które rozszarpywały zdrajców i głupców — aż wreszcie Moghedien musiała opaść na czworaki i tak pełzła przed siebie, a potem jeszcze bardziej musiała przytulić się do ziemi. W tunelu światło rozbłyskiwało i migotało, dobiegając z wejścia do Szczeliny właściwej, dokładnie przed nią, a Moghedien czołgała się już na brzuchu, podciągając dłońmi, zapierając stopami. Kamienne szpice kłuły jej ciało, rozdzierały suknię. Ciężko dysząc, pokonała resztę dystansu, prześlizgując się między nimi do wtóru odgłosu dartej wełny.

Obejrzała się za siebie przez ramię i zadrżała spazmatycznie. Tam, gdzie winno znajdować się wejście do tunelu, stała gładka kamienna ściana. Być może Wielki Władca wszystko dokładnie zgrał w czasie, a być może, gdyby była wolniejsza...

Ustęp skalny, na którym leżała, sterczał ponad nakrapianym czarnymi plamami jeziorem płynnej skały, po którego powierzchni tańczyły płomienie wysokości człowieka, tańczyły, gasły i pojawiały się znów. Ponad głową sklepienie jaskini wznosiło się ku otwartemu wierzchołkowi góry, nad którym pędziły oszalałe stada chmur, paskowane czerwienią, żółcią i czernią, gnane na skrzydłach samych wiatrów czasu. W niczym nie przypominały zaciągniętego czarnymi chmurami nieba widzianego z zewnątrz Shayol Ghul. Jednak żaden z tych przedziwnych widoków nie przykuł jej spojrzenia i to nie tylko dlatego, że widziała je po wielokroć wcześniej. Do Szybu uchodzącego w miejsce, gdzie został uwięziony Wielki Władca, było tak samo daleko jak we wszystkich pozostałych miejscach świata, jednak tutaj mogła poczuć jego tchnienie na własnej skórze, tutaj mogła pławić się w promiennej chwale Wielkiego Władcy. Strumienie Prawdziwej Mocy omiatały jej ciało, a były tak silne, że gdyby spróbowała przenieść, spaliłaby się na popiół. Takiej ceny nie miała zamiaru w żadnym wypadku płacić.

Zaczęła podnosić się na kolana, a wtedy poczuła uderzenie między łopatki, które cisnęło ją znowu na powierzchnię tego skalnego występu, odbierając oddech. Oszołomiona, próbowała zaczerpnąć powietrza, potem zerknęła przez ramię. Myrddraal stał nad nią, z jednym ciężkim butem wspartym na jej grzbiecie. O mało co objęłaby saidara, chociaż przenoszenie w tym miejscu bez wyraźnego przyzwolenia było najszybszą drogą do samobójstwa. Arogancja na stoku to jedno, ale to?!

— Wiesz, kim jestem? — zapytała. — Jestem Moghedien! — Spojrzenie bezokiego spoczęło na niej, jakby była robakiem; często widywała, jak Myrddraale patrzyły w ten sam sposób na zwykłych ludzi.

MOGHEDIEN. Głos wewnątrz jej głowy przegnał wszystkie myśli o Myrddraalach, omal nie wygnał z niej w ogóle wszelkich myśli. Zestawiony z tym przeżyciem najmocniejszy uścisk ludzkiego kochanka był niby kropla wody w oceanie. JAK DALEKO SIĘGAJĄ KONSEKWENCJE TWEJ PORAŻKI, MOGHEDIEN? WYBRANI ZAWSZE BYLI NAJSILNIEJSI, TY JEDNAK POZWOLIŁAŚ SIĘ ZŁAPAĆ. UCZYŁAŚ TE, KTÓRE MI SIĘ SPRZECIWIAJĄ, MOGHEDIEN.

Trzepocząc powiekami, z całej siły próbowała odnaleźć w sobie spójny tok myśli.

— Wielki Władco, uczyłam je tylko najdrobniejszych rzeczy i walczyłam z nimi, jak mogłam. Nauczyłam je sposobu, za pomocą którego rzekomo wykrywa się przenoszenie u mężczyzny. — Udało jej się roześmiać. — Wprawianie się w nim przysparzało im takich bólów głowy, że całymi godzinami nie były w stanie przenosić. — Milczenie. Może to i lepiej. Na długo przed jej uwolnieniem zrezygnowały z męczących prób, ale Wielki Władca nie musiał o tym wiedzieć. — Wielki Władco, wiesz jak dobrze ci służyłam. Służyłam przyczajona pośród cieni, a twoi wrogowie nigdy nawet nie poczuli ukąszenia, póki moja trucizna nie krążyła już w ich żyłach. — Nie ośmielała się powiedzieć, że rozmyślnie dała się złapać, ale mogła to zasugerować. — Wielki Władco, wiesz, jak wielu twoich wrogów powaliłam podczas Wojny o Moc. Pośród cieni, niewidoczna, a jeśli nawet dostrzegana to lekceważona ze względu na znikomość zagrożenia. A wtedy...

MOI WYBRANI ZAWSZE SĄ NAJMOCNIEJSI. PORUSZA ICH MOJA DŁOŃ.

Ten głos echem odbijał się pod jej czaszką, zmieniając jej kości w płonącą słodycz, a mózg stawiając w ogniu. Myrddraal trzymał dłonią jej podbródek, zadzierając głowę do góry, aż wreszcie odzyskała zdolność widzenia i zobaczyła, że w drugiej ręce ściska nóż. Wszystkie jej marzenia miały umrzeć tutaj, zabite jednym ciosem podcinającym gardło, jej ciało posłuży za karmę dla trolloków. Może Shaidar Haran zechce dla siebie wybrać najlepszy kawałek. Może...

Nie. Wiedziała, że zaraz umrze... jednak ten Myrddraal nie dostanie nawet kawałka jej ciała! Sięgnęła, by objąć saidara, i wtedy poczuła, jak oczy wychodzą jej z orbit. Nie wyczuła nic. Nic! To było tak, jakby ją ujarzmiono! Wiedziała, że tak się nie stało — powiadano, że rozdarciu towarzyszy największy ból, jaki tylko można sobie wyobrazić, którego żadna siła nie ugasi — ale...!

I w tej chwili całkowitego oszołomienia Myrddraal przemocą otworzył jej usta, przesunął ostrzem po języku, a potem przekłuł ucho. I jakby wszystko naraz trafiło na swoje miejsce wraz z jej krwią i śliną, wiedziała, zanim jeszcze to nastąpiło, że wyciągnie coś, co wygląda niczym maleńka krucha klatka upleciona ze złotego drutu i kryształu. Niektóre rzeczy można było zrobić tylko tutaj, niektóre tylko tym, którzy potrafili przenosić, i ona sama przywiodła tu tak wielu mężczyzn i tak wiele kobiet — tylko i wyłącznie w tym celu.

— Nie — szepnęła. Nie potrafiła spuścić wzroku z cour’souvry. — Nie, tylko nie ja! Nie ja!

Nie zwracając na nią uwagi, Shaidar Haran zebrał palcem płyny jej ciała z ostrza noża do wnętrza cour’souvry. Kryształ nabrał mleczno-różowej barwy — akt pierwszy zastawienia. I drugi — lekkim skrętem nadgarstka cisnął duszołapkę ponad jezioro płynnej lawy. Kryształowo-złota klatka poleciała w górę i zatrzymała się nagle, wisząc w powietrzu dokładnie w tym miejscu, gdzie najpewniej znajdował się otwór Szybu, gdzie Wzór był najcieńszy.

Moghedien zapomniała o Myrddraalu. Wyrzuciła ręce w stronę Szybu.

— Litości, Wielki Władco! — Nigdy nie podejrzewała nawet, by Wielki Władca Ciemności posiadał choćby odrobinę miłosierdzia, ale gdyby umieszczono ją w klatce ze wściekłymi wilkami albo z darath podczas wylinki, błagałaby tak samo. W niektórych okolicznościach, skłonny jesteś błagać nawet o rzeczy całkowicie niemożliwe. Cour’souvra wisiała w powietrzu, obracając się powoli, iskrząc w świetle roztańczonych ogni poniżej. — Służyłam ci całym moim sercem, Wielki Władco. Błagam o litość. Błagam! Litości!!!

WCIĄŻ JESZCZE MOŻESZ MI SŁUŻYĆ!

Głos pogrążył ją w ekstazie przekraczającej wszelkie pojęcie, ale w tej samej chwili roziskrzona duszołapka nagle zapłonęła blaskiem tak jaskrawym jak światło słońca, i zdjęta uniesieniem, poczuła równocześnie ból, jakby to jej ciało zatonęło w ognistym jeziorze. Ból i ekstaza zmieszały się ze sobą, a ona zawyła, ciskając się niczym oszalałe zwierzę, szarpiąc w nie kończącym się bólu, nie kończącym — póki Wiek bólu chyba nie minął i nie zostało już nic, prócz cierpienia i wspomnień o cierpieniu, aż wreszcie, najmizerniejszym aktem łaski, pochłonęła ją ciemność”.

Leżącą na sienniku Moghedien targały dreszcze. Tylko nie znowu to samo. Proszę.

“Ledwie rozpoznała kobietę, która weszła do namiotu stanowiącego jej więzienie”.

Proszę, wyło coś w głębi jej duszy.

“Kobieta przeniosła, aby oświetlić wnętrze i Moghedien zobaczyła jedynie światło”.

Pogrążona w głębokim śnie szarpała się, drżąc na całym ciele. Proszę!

“Kobieta wymieniła imię: Arangar, i zwróciła się do Moghedien imieniem, którym wzywano ją do Szczeliny Zagłady...”

— Obudź się kobieto — oznajmił głos, którego brzmienie do złudzenia przypominało trzask przegniłych kości, i wtedy Moghedien otworzyła oczy. Omal nie pożałowała, że dalej nie śni swego koszmaru.

W całkowicie pozbawionych jakichkolwiek cech szczególnych ścianach jej niewielkiego więzienia próżno byłoby szukać okien lub drzwi, a chociaż kul jarzeniowych lub lamp też nie było, światło jednak skądś docierało. Nie miała pojęcia, od jak dawna się tu znajduje, wiedziała tylko, że w nieregularnych odstępach czasu przynoszono jej pozbawione smaku jedzenie, że pojedyncze wiadro służące do intymnych potrzeb opróżniano jeszcze bardziej nieregularnie, i że jakimś sposobem dostarczano jej mydło oraz kubeł perfumowanej wody, by mogła jakoś się umyć. Nie miała pojęcia, czy traktować to jako akt łaski czy nie; dreszcz radości, który ogarniał ją na widok zwykłego wiadra wody, przypominał, jak nisko upadła. Ale teraz w celi oprócz niej znajdował się Shaidar Haran.

Pośpiesznie zwlokła się z siennika, uklękła i dotknęła czołem kamiennej podłogi. Zawsze robiła wszystko, co konieczne, aby przetrwać, a Myrddraal chętnie uczył ją nadzwyczaj poniżających ją sposobów przetrwania.

— Z radością witam cię, Mia’cova. — Zbitka słów w tytule parzyła język. Oznaczał on „Tego Który Mnie Posiada” albo po prostu „Posiadacza”. Dziwna tarcza, którą Shaidar Haran odgrodził ją od Źródła... Myrddraale nie potrafiły robić takich rzeczy, ten jednak najwyraźniej tak... tej tarczy teraz nie zastosował, ale nawet przez myśl jej nie przeszło przenosić. Prawdziwej Mocy, rzecz jasna, jej odmówiono, tę można było zaczerpnąć jedynie z błogosławieństwem Wielkiego Władcy, ale obecność Źródła przysparzała udręki, chociaż jego poświata zdawała się nieco odmieniona. Ale dalej nie miała w najmniejszym stopniu ochoty, by go dotknąć. Za każdym razem, kiedy ją odwiedzał, przynosił ze sobą duszołapkę. Przenoszenie w nazbyt bliskiej odległości od własnej cour’souvra było skrajnie bolesne, a im bliżej, tym większy ból; bliskość, w jakiej się znajdowała, gwarantowała zapewne, że nie przeżyłaby nawet zwykłego dotknięcia Źródła. A to i tak było najmniejsze z niebezpieczeństw, jakie oferowała duszołapka.

Shaidar Haran zachichotał, wydając dźwięk taki, jakby ktoś pocierał o siebie kawałki wysuszonej starej skóry. To także różniło go od innych Myrddraali. Znacznie okrutniejsze niż trolloki, które były po prostu krwiożercze, Myrddraale w swym okrucieństwie okazywały chłód i całkowity brak namiętności. Shaidar Haran wszakże często zdradzał rozbawienie. Mogła uważać, że miała szczęście, wykręciwszy się, jak dotąd, kilkoma siniakami. Większość kobiet na jej miejscu znajdowałaby się obecnie na krawędzi szaleństwa, jeśli już nie poza nią.

— Jesteś gotowa okazać posłuszeństwo? — zapytał ten szeleszczący, skrzypiący głos.

— Tak, z całą gotowością okazuję posłuszeństwo, Mia’cova. — Cokolwiek, byle tylko przeżyć. Ale nie potrafiła powstrzymać jęku, gdy poczuła, jak zimne palce znienacka wczepiają się w jej włosy. Na ile była w stanie, próbowała sama się podnieść, jednak on dalej szarpał. Przynajmniej tym razem jej stopy wciąż opierały się na podłodze. Wspomnienia zeszłych wizyt sprawiały, że sporego wysiłku wymagało, by odruchowo nie szarpnąć się, czy nie krzyknąć, albo po prostu sięgnąć od razu po saidara, by wreszcie nastąpił koniec.

— Zamknij oczy — nakazał — i trzymaj zamknięte, póki nie każę ci ich otworzyć.

Moghedien zacisnęła z całej siły powieki. Jedna z lekcji, jakich udzielił jej Shaidar Haran, polegała na całkowitym posłuszeństwie. Poza tym z zamkniętymi oczyma mogła przynajmniej próbować udawać, że znajduje się zupełnie gdzie indziej. Cokolwiek było konieczne...

Nieoczekiwanie dłoń trzymająca ją za włosy wykonała gwałtowny ruch naprzód, a ona nie potrafiła powstrzymać okrzyku. Myrddraal chciał ją pchnąć na ścianę. Uniosła dłonie, próbując powstrzymać uderzenie, a wtedy Shaidar Haran ją puścił. Przebiegła, zataczając się prawie dziesięć kroków — ale przecież cela nie miała dziesięciu kroków nawet po przekątnej. Zapachniało dymem, poczuła słabą woń dymu palonego drewna. Jednak wciąż trzymała oczy mocno zamknięte. Dalej konsekwentnie nie zamierzała narażać się na nic gorszego niż siniaki, a i tych starała się unikać, jak tylko to było możliwe i przez tak długo, jak tylko da się wytrzymać.

— Już możesz spojrzeć — oznajmił głęboki głos.

Tak też zrobiła, z całą konieczną ostrożnością. Słowa wypowiedział wysoki młody mężczyzna, o szerokich ramionach, w czarnych butach i spodniach oraz rozchełstanej obszernej białej koszuli. Teraz obserwował ją zaskakująco niebieskimi oczyma z głębokiego wyściełanego fotela, ustawionego przed frontem marmurowego kominka, na którym płomienie skakały po kłodach drewna. Znajdowała się w obitym boazerią pomieszczeniu, które w obecnych czasach mogło należeć do bogatego kupca albo szlachcica średniej rangi, meble były lekko rzeźbione i nosiły ślady pozłoty, dywany utkano w czerwono-złote arabeski. Nie miała jednak wątpliwości, że znajduje się gdzieś blisko Shayol Ghul, miejsce bowiem nie miało w sobie nic z Tel’aran’rhiod, co stanowiło jedyną inną możliwość. Gwałtownie kręcąc głową, nabrała tchu. Myrddraala nigdzie nie było widać. Ciasny uścisk cuande na klatce piersiowej zniknął, jakby go nigdy nie było.

— Czy przyjemnie spędziłaś czas w wakuoli?

Moghedien poczuła, jak lodowate palce wpijają się w jej czaszkę. Nie była ani badaczem, ani wynalazcą, ale znała to słowo. Nie przyszło jej wszakże nawet do głowy, by zapytać, skąd młody człowiek żyjący w tej epoce mógł o niej wiedzieć. Niekiedy we Wzorze występował rodzaj baniek, chociaż ktoś taki jak Mesaana powiedziałby, że to zbyt proste wyjaśnienie. Do wakuoli można było wejść, jeśli się wiedziało jak, a potem manipulować nią podobnie jak resztą świata — badacze niekiedy dokonywali eksperymentów w wakuolach, niejasno pamiętała, że ktoś jej o tym wspominał — ale tak naprawdę znajdowały się one poza Wzorem, a czasami nawet zapadały w sobie albo odrywały odeń i odpływały. Nawet Mesaana nie potrafiła powiedzieć, co się dalej z nimi działo — oprócz tego, że to, co było w środku, na zawsze znikało ze świata.

— Jak długo to trwało? — Zaskoczona była, że jej głos jest tak pewny. Ruszyła na młodego człowieka, który siedział sobie tylko, ukazując w uśmiechu białe zęby. — Pytałam, jak długo to trwało? A może nie wiesz?

— Widziałem, jak przybyłaś... — Urwał, uniósł srebrny puchar ze stolika stojącego obok krzesła, oczy wciąż uśmiechały się do niej ponad jego brzegiem, kiedy pił. — ...przedostatniej nocy.

Nie potrafiła ukryć pełnego ulgi westchnienia. Jedną z rzeczy, o których powinien wiedzieć każdy, kto wchodził do wakuoli, był fakt, że czas płynął w niej inaczej, niekiedy wolniej, innym razem szybciej. A bywało i tak, że znacznie szybciej. Nie byłaby więc bardzo zaskoczona, dowiadując się, że Wielki Władca uwięził ją na sto lat albo tysiąc i wypuścił na świat pozostający już w jego całkowitej władzy, aby musiała pożywiać się pospołu z sępami na resztkach padliny, podczas gdy pozostali Wybrani staliby na szczycie. Wciąż pozostawała jedną z Wybranych, przynajmniej we własnych oczach. Póki Wielki Władca sam nie powie, że jest inaczej. Nigdy nie słyszała o kimś, kto by się uwolnił z zastawionej już duszołapki, ale ona znajdzie jakiś sposób. Zawsze istniał jakiś sposób dla tych, którzy zachowywali ostrożność, a upadali ci, co nazywali ostrożność tchórzostwem. Ona sama zaprowadziła paru tych tak zwanych odważnych do Shayol Ghul, by tam dopasowano dla nich cour’souvry.

Nagle przyszło jej do głowy, że ten człowiek wie naprawdę dużo jak na zwykłego Sprzymierzeńca Ciemności, zwłaszcza że nie mógł mieć więcej niż dwadzieścia lat. Przerzucił jedną nogę przez poręcz fotela, leniwie i bezczelnie poddając się jej oględzinom. Graendal mogłaby go pojmać, oczywiście gdyby dysponował pozycją lub majątkiem; jednak trochę nazbyt wydatny podbródek zapewne uczyniłby go w jej oczach nie dość przystojnym. Nie sądziła, by kiedykolwiek widziała tak błękitne oczy. Patrząc, jak bezczelnie zachowuje się w jej obecności i pamiętając, co tak niedawno musiała ścierpieć z rąk Shaidara Harana, nadto czując obecność Źródła i doskonale wiedząc, że Myrddraala nie ma w pobliżu, zaczęła się nawet zastanawiać nad udzieleniem temu młodemu Sprzymierzeńcowi Ciemności ostrej lekcji. Stan, w jakim znajdowały się jej suknie, dodatkowo jątrzył jeszcze jej nastrój; sama pachniała delikatnie perfumowaną wodą do mycia, jednak nie miała możliwości, by uprać prostą wełnianą suknię, w której uciekła od Egwene al’Vere, na dodatek rozdartą podczas pamiętnej wędrówki do Szczeliny. Ostrożność w końcu przeważyła — pomieszczenie musiało znajdować się niedaleko od Shayol Ghul — ale niewiele brakowało.

— Jak się nazywasz? — zapytała ostro. — Czy masz w ogóle pojęcie, z kim rozmawiasz?

— Tak, mam, Moghedien. Możesz mówić na mnie Moridin.

Moghedien aż zaparło dech. Nie chodziło o imię, każdy głupiec mógł kazać nazywać się Śmiercią. Ale zobaczyła maleńką czarną plamkę, wystarczającą jednak, żeby ją dostrzec, która przefrunęła skroś jednego z tych błękitnych oczu, a potem skroś drugiego, w tej samej linii. Ten Moridin korzystał z Prawdziwej Mocy i to nie jeden raz. Znacznie częściej. Wiedziała, że oprócz al’Thora przetrwali jeszcze w tych czasach mężczyźni potrafiący przenosić — ten mężczyzna miał mniej więcej podobną sylwetkę — ale nie oczekiwała, że któremuś z nich Wielki Władca wyświadczy ten szczególny zaszczyt. Zaszczyt, w którym wszakże kryła się pułapka, o czym każdy z Wybranych wiedział. Na dłuższą metę Prawdziwa Moc uzależniała znacznie poważniej niż Jedyna Moc; osoba dysponująca silną wolą była w stanie stłumić pragnienie zaczerpnięcia więcej saidara lub saidina, ale jej przynajmniej trudno było uwierzyć, że istnieje wola równie niezłomna, by oprzeć się Prawdziwej Mocy, przynajmniej nie po tym, jak już saa pojawiła się w oczach. Ostateczna cena była odmienna, ale nie mniej straszna.

Dumnie, jakby ta jej podarta brudna suknia to był najwspanialszy strój, zajęła fotel naprzeciw niego.

— Podaj mi trochę tego wina, to ci opowiem. Tylko dwadzieścioro dziewięcioro w całych dziejach zostało obdarzonych...

Ku jej całkowitemu zaskoczeniu, roześmiał się.

— Nic nie rozumiesz, Moghedien. Wciąż służysz Wielkiemu Władcy, ale nie całkiem w takim samym charakterze jak dotąd. Czas, kiedy mogłaś rozgrywać własne gry, przeminął. Gdyby przez przypadek nie udało ci się zrobić wtenczas czegoś dobrego, już byłabyś martwa.

— Jestem jedną z Wybranych, chłopcze — powiedziała, czując, jak wściekłość bierze w niej górę nad ostrożnością. Wyprostowała się w fotelu, patrząc nań z perspektywy całej wiedzy Wieku, przy którym obecny wyglądał niewiele lepiej niż epoka glinianych lepianek. Jak wiele tej wiedzy ona sama posiadała, a w pewnych dziedzinach związanych z Jedyną Mocą nie było nikogo, kto by ją prześcignął. Nieomal nie objęła Źródła, nie bacząc na to, jak blisko znajduje się Shayol Ghul. — Przypuszczalnie nie tak dawno temu, twoja matka moim imieniem straszyła cię, gdy byłeś niegrzeczny, ale wiedz również, że dorośli mężczyźni, którzy potrafiliby cię złamać niczym gałązkę, pocili się, słysząc je. Lepiej pilnuj swego języka, póki ze mną rozmawiasz!

Zagłębił rękę w rozcięciu koszuli, a wtedy ona poczuła, jak język przysycha jej do podniebienia. Przed oczyma miała drobną klatkę ze złotego drutu i czerwonego niczym krew kryształu, zawieszoną na rzemyku. Jak przez mgłę, w rozcięciu koszuli mignęła jej chyba jeszcze jedna, identyczna, ale nie potrafiła oderwać oczu od swojej. Bez najmniejszych wątpliwości była jej. Delikatnie musnął ją palcem, a ona poczuła tę pieszczotę w swoim umyśle, w swojej duszy. Zniszczenie duszołapki nie wymagało wiele większego nacisku od tego, który on obecnie stosował. Mogła być na przeciwległym krańcu świata, albo nawet jeszcze dalej, i nie miałoby to żadnego znaczenia. Ta jej część, która była nią, zostanie oddzielona — wciąż będzie widziała swoimi oczyma i słyszała uszami, smakowała to, co zagości na jej języku, czuła wszelki dotyk, ale będzie bezradna niczym automat, w całości posłuszna woli tego, kto akurat trzyma w ręku cour’souvrę. Niezależnie od tego, czy istniał jakiś sposób uwolnienia się z niej czy nie, duszołapka była dosłownie tym, co głosiła jej nazwa. Poczuła, jak krew odpływa jej z twarzy.

— Teraz już rozumiesz? — zapytał. — Wciąż służysz Wielkiemu Władcy, ale teraz twoja służba polega na robieniu tego, co ja ci każę.

— Rozumiem, Mia’cova — odparła automatycznie.

Znowu się roześmiał, głębokim dźwięcznym głosem, którym szydził z niej i schował duszołapkę za koszulę.

— Skoro już pojęłaś swoją lekcję, takie rzeczy chyba nie będą konieczne. Będę mówił do ciebie Moghedien, a ty będziesz mnie nazywać Moridin. Wciąż jesteś jedną z Wybranych. Któż mógłby cię zastąpić?

— Tak, oczywiście, Moridin — odrzekła bezdźwięcznie. Cokolwiek rzekł, ona dobrze wiedziała, że odtąd ma już swego pana.

26

Słowa, których nie da się cofnąć

Morgase leżała bezsennie, wpatrując się w sufit poprzez mrok rozjarzony księżycową poświatą, i próbowała myśleć o swojej córce. Była nakryta pojedynczą narzutą z jasnego lnu, ale mimo upału pociła się w nocnej koszuli uszytej z grubej wełny i zasznurowanej ciasno po samą szyję. Zresztą nawet nie chodziło o pot, po prostu nieważne, ile razy się kąpała albo jak czysta była woda, Morgase nie czuła się czysta. Elayne z pewnością jest bezpieczna w Białej Wieży. Niekiedy zdawało jej się, że upłynęły całe lata, odkąd, jakby na siłę, zaufała Aes Sedai, a jednak, jakkolwiek paradoksalne mogło się to zdawać, Wieża stanowiła najbezpieczniejsze miejsce dla Elayne. Próbowała też myśleć o Gawynie — bez wątpienia przebywa w Tar Valon razem ze swoją siostrą, bardzo z niej dumny, jakże gorliwy w swym pragnieniu zostania jej tarczą, gdy tylko zajdzie potrzeba — i o Galadzie — dlaczego nie pozwalają jej go zobaczyć? Kochała go równie mocno, jakby narodził się z jej ciała, a pod wieloma względami on potrzebował jej miłości bardziej od tamtych. Naprawdę starała się o nich myśleć. A jednak trudno było myśleć o czymkolwiek z wyjątkiem... Wielkie oczy wpatrywały się w mrok, lśniąc od nie wylanych łez.

Zawsze uważała, że jest dostatecznie odważna, by robić to, co należało, stawiać czoło wszystkiemu, cokolwiek by się działo; zawsze wierzyła, że potrafi się pozbierać i kontynuować walkę. Rhadam Asunawa pierwszy nauczył ją, że jest inaczej, podczas tamtej jednej, nie kończącej się godziny, po której nie zostało nic więcej prócz kilku sińców, już blaknących. Eamon Valda dokończył tę nietypową edukację jednym pytaniem. Rana, którą jej odpowiedź pozostawiła w sercu, nie zagoiła się. Powinna była osobiście udać się do Asunawy i powiedzieć mu, że niech sobie robi, co chce najgorszego. Powinna była... Modliła się o bezpieczeństwo Elayne. Może to niesprawiedliwe, że żywiła większe nadzieje odnośnie do Elayne, niż wiązała je z Galadem albo Gawynem, ale Elayne miała być następną królową Andoru. Wieża nie przepuści okazji, by osadzić Aes Sedai na Tronie Lwa. Gdyby tylko mogła zobaczyć Elayne, zobaczyć raz jeszcze swoje dzieci.

Coś zaszeleściło w mroku sypialnej komnaty, a ona wstrzymała oddech, z trudem powstrzymując się od drżenia. Blade światło księżyca ledwie pozwalało jej dostrzec postumenty baldachimu łoża. Valda wyjechał wczoraj na północ z Amadoru, razem z Asunawą i tysiącami Białych Płaszczy, mieli zetrzeć się z Prorokiem, ale jeśli wrócił, jeśli...

Sylwetka w ciemnościach przeobraziła się w kobietę, za niską, by mogła to być Lini.

— Domyślałam się, że pewnie jeszcze nie śpisz — odezwał się cicho głos Breane. — Wypij, to ci pomoże. — Cairhienianka usiłowała wcisnąć srebrny puchar w ręce Morgase. Dobywał się zeń nieco kwaskowaty zapach.

— Powinnaś zaczekać, dopóki nie otrzymasz polecenia, że masz mi podać coś do picia — prychnęła, odpychając puchar. Ciepły płyn wylał jej się na dłoń, na lniane prześcieradło. — Prawie już spałam, ale ty weszłaś tu, tupiąc głośno — skłamała. — Zostaw mnie samą!

Kobieta zamiast usłuchać, patrzyła na nią z góry, jej twarz pozostawała ukryta w mroku. Morgase nie lubiła Breane Taborwin. Niezależnie od tego, czy istotnie pochodziła ze szlacheckiego rodu, obecnie podupadłego, jak niekiedy twierdziła, czy też była tylko zwykłą służką, która nabyła umiejętności podszywania się pod lepszych od siebie, Breane słuchała rozkazów, kiedy jej się chciało i nazbyt swobodnie popuszczała cugli językowi. Czego dowiodła nawet teraz.

— Beczysz niczym owca, Morgase Trakand. — Mówiła cichym głosem, a jednak wyraźnie słychać było w nim gniew. Z głośnym brzękiem odstawiła kubek na mały stolik; zawartość naczynia ochlapała tym razem blat. — Ba! Wielu ludziom zdarzyło się oglądać gorsze rzeczy. Ty żyjesz. Nie masz ani jednej połamanej kości, nie postradałaś zmysłów. Wytrwaj, pogódź się z przeszłością i żyj dalej. Jesteś taka nerwowa, że mężczyźni chodzą obok ciebie na palcach, nawet pan Gill. Lamgwin prawie nie zmrużył oka przez te trzy noce.

Morgase oblała się rumieńcem irytacji, nawet w Andorze słudzy nie przemawiali takim tonem. Zacisnęła dłoń na ramieniu kobiety, ale przepełniający ją niesmak walczył o lepsze z niepokojem.

— Oni nie wiedzą, prawda? — Gdyby wiedzieli, staraliby się ją pomścić, uratować. Zginęliby. Tallanvor by zginął.

— Lini i ja nic im o tobie nie powiedziałyśmy — odparła szyderczym tonem Breane, wyrywając rękę i wykonując nią gest podkreślający słowa. — Gdybym znała jakiś sposób, by oszczędzić tego Lamgwinowi, pozostali dowiedzieliby się, jaką to jesteś rozbeczaną owcą. On widzi w tobie wcielenie Światłości, ja kobietę, która nie ma odwagi, żeby sprostać wymogom czasów, które nastały. Nie pozwolę, by zginął przez twoje tchórzostwo.

Tchórzostwo. Ogarnęła ją wściekłość, jednak nie zdobyła się na żadne słowa. Jej palce wczepiły się w fałdy prześcieradła. Nie sądziła, by potrafiła z zimną krwią podjąć decyzję, że okłamie Valdę, gdyby jednak tak się w końcu stało, jakoś to przeżyje. W każdym razie, tak w tej chwili sądziła. Całkiem odmienna sprawa to powiedzieć “tak”, tylko dlatego, że bała się kolejnej konfrontacji z powrozami i igłami Asunawy i do czego ostatecznie mógłby się posunąć. Jakkolwiek przeraźliwie krzyczałaby w rękach Asunawy, było to niczym wobec cierpień, których przysparzał jej Valda — nie wyobrażała sobie, że tyle będzie potrafiła znieść. Mogła zapomnieć z czasem dotyk Valdy, obraz jego łoża, ale nigdy nie zmyje ze swych ust hańby, jaką okryło ją owo “tak”. Breane cisnęła jej prawdę w twarz, teraz nie miała pojęcia, co na to odpowiedzieć.

Wyratowało ją niespodziane łomotanie pośpiesznych kroków wysokich butów dobiegające z przedsionka. Drzwi sypialni otwarły się z rozmachem, a rozpędzony mężczyzna dał krok do środka i zatrzymał się.

— A więc nie śpisz, to dobrze — Tallanvor odezwał się dopiero po chwili — sprawiając, że jej serce znowu zabiło, sprawiając, że odetchnęła. Usiłowała wyzwolić dłoń z uścisku Breane... nie pamiętała, kiedy ją pochwyciła... ale ku jej zdumieniu tamta uścisnęła ją raz, przelotnie, i dopiero potem puściła.

— Coś się dzieje — mówił dalej Tallanvor, podchodząc długimi krokami do pojedynczego okna. Stanąwszy z boku, jakby nie chciał, by go zauważono, wytężył wzrok, wpatrując się w noc. Księżycowa poświata obrysowała zarys jego sylwetki. — Panie Gill, wejdź tu i opowiedz, coś widział.

W drzwiach pojawiła się głowa, zalśniła w mroku łysina. Za jej plecami, w drugim pokoju poruszał się zwalisty cień — Lamgwin Dorn. Kiedy do Basela Gilla dotarło, że ona nadal leży w łóżku, blady cień okalający jego czaszkę zamigotał nerwowo, gdy odwracał głowę w inną stronę, mimo iż zapewne sporo trudności sprawiało mu dostrzeżenie czegokolwiek więcej oprócz kształtów samego łoża. Pan Gill był znacznie masywniej zbudowany niż Lamgwin, jednak dużo niższy.

— Wybacz mi, moja królowo. Nie chciałem... — Odkaszlnął nerwowo, podeszwy jego butów zaszurały na posadzce. Gdyby miał czapkę, obracałby ją teraz w dłoniach i miął nerwowo. — Byłem w Długim Korytarzu, szedłem do... do... — “Do wychodka”, tego właśnie nie potrafił wymówić. — W każdym razie wyjrzałem przez jedno z okien i zobaczyłem... hm... wielkiego ptaka, chyba... jak lądował na szczycie Południowych Koszar.

— Ptak! — Słysząc przenikliwy głos Lini, pan Gill niemalże wskoczył do pokoju, ustępując tamtej drogi. Może zresztą zareagował tak gwałtownie nie na sam ton tamtej, lecz ostry kuksaniec w jego mocne żebra. Lini zazwyczaj wykorzystywała każdą sposobność do okazania swojej powagi, jaką dawały jej siwe włosy. Przeszła obok Gilla, zawiązując po drodze pasek przy swojej podomce. — Durnie! Tumany o mózgach wołu! Obudziliście moją...! — Zatrzymała się, odchrząknęła ostro. Lini wprawdzie nigdy nie zapomniała, że była kiedyś niańką Morgase, a także niańką jej matki, ale też zawsze dbała o zachowanie stosownych form w obecności osób trzecich. Musiała być naprawdę zła, że teraz straciła panowanie nad sobą, zdradzał to ton jej głosu. — Obudziliście królową z powodu jakiegoś ptaka! — Przyklepawszy siatkę na włosach, automatycznym ruchem wcisnęła pod nią kilka pasem, które się wymknęły podczas snu. — Czyś ty pił, panie Gill? — Morgase sama się nad tym zastanawiała.

— Nie wiem, czy to był ptak — zaprotestował pan Gill. — To nie przypominało żadnego ptaka, ale co jeszcze lata oprócz nietoperzy? A było wielkie. Z grzbietu zsunęli się jacyś ludzie, a jeszcze jeden człowiek siedział mu na karku, kiedy ponownie wzbił się do lotu. Kiedy biłem się po twarzy, żeby się rozbudzić, wylądował jeszcze jeden taki... stwór... i zsiadło z niego więcej ludzi, a potem pojawił się następny i wówczas stwierdziłem, że czas najwyższy powiadomić lorda Tallanvora. — Lini nie parsknęła wprawdzie, ale Morgase niemalże czuła jej spojrzenie, wcale zresztą nie na nią skierowane. Mężczyzna zaś, który porzucił swoją oberżę, by pójść za nią, z pewnością je poczuł. — Przysięgam na Światłość, moja królowo — upierał się.

— Na Światłość! — odezwał się Tallanvor niczym echo tamtego. — Coś... coś właśnie wylądowało na dachu Północnych Koszar. — Morgase nigdy przedtem nie słyszała, by był równie wstrząśnięty. Myślała tylko o tym, jak zmusić ich wszystkich do wyjścia, żeby mogła zostać sam na sam ze swoim nieszczęściem, ale najwyraźniej nie mogła na to liczyć. Pod wieloma względami Tallanvor był gorszy od Breane. Znacznie gorszy.

— Moja podomka — powiedziała i tym razem Breane prędko ją podała. Pan Gill pospiesznie odwrócił twarz do ściany, kiedy wstawała z łoża i nakładała jedwabną szatę.

Podeszła do okna, zawiązując szarfę. Długi budynek Północnych Koszar majaczył po przeciwnej stronie szerokiego dziedzińca: cztery zwaliste piętra ciemnego kamienia zwieńczone płaskim dachem. Nie paliły się żadne światła, ani tu, ani w ogóle nigdzie na terenie Fortecy. Wszędzie panował całkowity bezruch i cisza.

— Nic nie widzę, Tallanvorze.

Odciągnął ją.

— Popatrz tam — powiedział.

Innym razem pożałowałaby, że zdjął dłoń z jej ramienia, a potem zirytowała — zarówno z powodu swego żalu, jak i tonu jego głosu. Teraz, po tym, co zrobił jej Valda, czuła wyłącznie ulgę. Ale irytację również, wywołaną tą ulgą, jak i niestosownie troskliwym tonem jego głosu. Okazywany przezeń szacunek o całe mile odbiegał od tego, co winien był jej jako poddany, wszystko przez ten jego upór, jego młodość. W istocie niewiele był starszy od Galada.

Cienie drżały w migotliwej poświacie księżyca, ale oprócz tego panował całkowity bezruch. Gdzieś w mieście Amador zawył pies, odpowiedziały mu następne. Potem, kiedy już otworzyła usta, żeby odprawić Tallanvora i wszystkich pozostałych, bezkształtna dotąd ciemność na szczycie masywnego budynku Koszar sprężyła się i oderwała od dachu.

“Coś”, tak to nazwał Tallanvor, a ona nie potrafiła znaleźć lepszego miana. Podłużnego kształtu, szersze niż wysokość przeciętnego mężczyzny, wyposażone w wielkie żebrowane skrzydła, które wykonywały koliste ruchy jak u nietoperza w locie, gdy to “coś” sfruwało w stronę dziedzińca. Jeszcze jakaś postać — człowiek — siedzący tuż za wygiętym “karkiem”. A potem te skrzydła zagarnęły powietrze i ten dziwny stwór poszybował w górę, przesłaniając tarczę księżyca, przemknął ponad jej głową, wlokąc długi cienki ogon za sobą.

Morgase powoli zamknęła usta. Na myśl przychodził jej jedynie Pomiot Cienia. Trolloki i Myrddraale nie były jedynymi stworzeniami Ugoru, które wykoślawił Cień. Nigdy jej nie wspomniano o takim ptako-stworze, ale jej nauczycielki w Wieży twierdziły, że żyją tam monstra, jakich nikt nigdy na tyle wyraźnie nie widział — a jeśli tak, to nie przeżył spotkania z nimi — by potem je opisać. Ale żeby tak daleko na południu? Jak to możliwe?

Znienacka, przy głównej bramie rozbłysło światło, zawtórował mu donośny huk i po chwili wszystko się powtórzyło, w dwóch jeszcze miejscach wzdłuż wielkiego zewnętrznego muru. Tam też były bramy, tak przynajmniej sądziła.

— A cóż to takiego, na Szczelinę Zagłady? — mruknął Tallanvor w chwili ciszy, dzielącej huki od łomotu dzwonów bijących na trwogę. Podniósł się krzyk, towarzyszyły mu wrzaski i ochrypłe buczenie wydawane przez rogi. Ogień eksplodował w huku błyskawicy, po chwili znowu.

— Jedyna Moc — wydyszała Morgase. Sama wprawdzie nie potrafiła przenosić — to znaczy potrafiła w takim stopniu, że właściwie równało się to praktycznej niezdolności — ale dostrzec przenoszenie innych umiała. Pomysły odnośnie do Pomiotu Cienia utraciły sens. — To... to zapewne Aes Sedai. — Usłyszała, że za jej plecami komuś głośno zaparło dech: Lini albo Breane. Basel Gill mruknął podnieconym tonem: “Aes Sedai”, a Lamgwin odburknął mu coś tak cicho, że nic nie zrozumiała. Gdzieś w mroku metal szczęknął o metal, zaryczał ogień i z bezchmurnego nieba runęła pręga błyskawicy. Po mieście również rozniosły się głosy gongów alarmowych... dopiero teraz!... ale były zdumiewająco nieliczne.

— Aes Sedai. — W głosie Tallanvora słyszało się zwątpienie. — Czemu teraz? Żeby cię uratować, Morgase? Myślałem, że nie używają Mocy przeciwko ludziom, jedynie przeciw Pomiotowi Cienia. A jeśli to skrzydlate stworzenie nie było Pomiotem Cienia, to chyba w życiu żadnego nie widziałem.

— Nie masz pojęcia, o czym mówisz! — odrzekła, patrząc mu gniewnie w oczy. — Ty...! — We framugę okna uderzył bełt z kuszy, wzbijając maleńką fontannę drewnianych odłamków, poczuła na twarzy podmuch powietrza, gdy bełt zrykoszetował i wbił z donośnym trzaskiem w jeden z postumentów baldachimu łoża. Kilka cali w prawo i wszystkie jej kłopoty znalazłyby swój kres.

Nie drgnęła nawet, ale Tallanvor natychmiast odciągnął ją od okna, ciskając przekleństwo. Nawet w świetle księżyca widziała grymas na jego obliczu. Przez chwilę myślała, że dotknie jej twarzy. Sama nie wiedziała, czy, gdyby to zrobił, powinna zapłakać, krzyknąć, kazać mu iść precz na zawsze czy...

Zamiast tego powiedział:

— Najprawdopodobniej to ci ludzie, ci Shaminowie czy też jak tam się nazywają. — Uparcie wierzył w te dziwaczne, nieprawdopodobne opowieści, które przenikały do Fortecy. — Myślę, że już teraz mogę nas stąd wydostać, lada chwila wszystko ogarnie chaos. Chodź.

Nie skorygowała go, niewielu ludzi wiedziało cokolwiek na temat Jedynej Mocy, a jeszcze mniej na temat różnic między saidarem a saidinem. Pomysł miał jednak swoje dobre strony. W zamęcie walki być może rzeczywiście uda im się uciec.

— Zabierać ją w coś takiego! — zaskrzeczała Lini. Za oknami rozjarzone światła pochłonęły poświatę księżyca, zgiełk ludzkiej wrzawy oraz szczęk mieczy utonęły w grzmotach i łomocie uderzających błyskawic. — Myślałam, że masz więcej rozumu, Martynie Tallanvorze. “Tylko głupcy całują szerszenie albo gryzą ogień”. Słyszałeś, jak mówiła, że to Aes Sedai. Uważasz, że ona się nie zna? Naprawdę?

— Mój Panie, jeśli to Aes Sedai... — Pan Gill zawiesił głos.

Tallanvor cofnął dłonie i burknął ledwie słyszalnie, że żałuje, iż nie ma miecza. Pedron Niall pozwolił mu zatrzymać ostrze, Eamon Valda nie obdarzył takim zaufaniem.

Czuła, jak na moment w jej piersi wzbiera rozczarowanie. Gdyby tylko się uparł, powlókł ją... Co się z nią dzieje? Gdyby spróbował ją zawlec dokądkolwiek z jakiegokolwiek powodu, wygarbowałaby mu skórę. Musiała wziąć się w garść. Valda zawiódł jej zaufanie — nie, on zwyczajnie podarł je na strzępy — ale teraz musi zebrać te strzępy i na powrót pozszywać. W niepojęty sposób. Jeśli w ogóle warto zszywać łachmany.

— Dowiem się przynajmniej, o co chodzi — warknął Tallanvor, idąc do drzwi. — Jeżeli to nie są twoje Aes Sedai...

— Nie! Zostaniesz tutaj. Proszę. — Była zadowolona, że ciemności mętnej poświaty skrywają jej wściekle zarumienioną twarz. Sądziła, że prędzej odgryzłaby sobie język, nim wypowie to słowo, ale wymknęło jej się, zanim zdążyła się zorientować, co mówi. Podjęła więc dalej, bardziej stanowczym tonem: — Zostaniesz tutaj, strzegąc swej królowej, jak stanowi twa powinność.

W mętnym świetle widziała jego twarz, a ten ukłon wydał się całkiem poprawny, ale założyłaby się o ostatniego miedziaka, że jedno i drugie przepełniała złość.

— Będę w przedsionku. — Cóż, ton nie pozostawiał wątpliwości. Chociaż raz przynajmniej, nie obeszło jej ani to, jak bardzo jest zły, ani to, że prawie wcale nie starał się tego ukryć. Niewykluczone, że własnymi rękoma zabije kiedyś tego irytującego człowieka, ale z pewnością nie umrze on tej nocy, zasieczony przez żołnierzy, nie wiedzących, po której jest stronie.

Nie było już nadziei na sen, zresztą wcześniej i tak nie mogła zmrużyć oczu. Umyła twarz i zęby, nie zapalając żadnej z lamp. Breane i Lini pomogły jej włożyć niebieską suknię z zielonymi cięciami oraz kaskadami śnieżystej koronki przy mankietach i pod brodą. Bardzo by się nadała na przyjęcie Aes Sedai. Tej nocy szalał saidar. To musiały być Aes Sedai. No bo niby któż inny?

Gdy dołączyła do mężczyzn w przedsionku, ci siedzieli w ciemności rozświetlanej jedynie światłem księżyca wpadającym przez okno i sporadycznymi błyskami ognia utkanego z Mocy. Nawet świeca mogła przyciągnąć czyjąś niepożądaną uwagę. Lamgwin i Pan Gill poderwali się kolejno ze swych krzeseł, Tallanvor wstał znacznie wolniej, a ona nie potrzebowała światła, by wiedzieć, że przygląda się jej z ponurą miną. Wściekła, że musi mu to puścić płazem — a była przecież jego królową! — ledwie mogąc zapanować nad tonem głosu, nakazała Lamgwinowi, by przyniósł więcej wysokich drewnianych krzeseł i ustawił je z dala od okien. Siedzieli i czekali, milcząc. Na zewnątrz nadal pobrzmiewały echem łomoty i ryki gromów, łkały rogi, krzyczeli ludzie, a wszystko to stanowiło tło dla strumieni saidara. Morgase czuła, jak napływają, cofają się i znowu wzbierają.

Po upływie co najmniej godziny odgłosy bitwy zaczęły powoli cichnąć i zamierać. Czyjeś głosy nadal wykrzykiwały niezrozumiałe rozkazy, zawodzili ranni, a niekiedy odzywały się te osobliwe rogi, ale nie było już słychać szczęku stali uderzającej o stal. Przepływ saidara znacznie osłabł, nie miała wątpliwości, że gdzieś we wnętrzu Fortecy kobiety nadal obejmowały Źródło, ale sądziła, że teraz już nie przenoszą. Po tamtym zgiełku i zamieszaniu spokój, który teraz zapanował, wydawał się niemal całkowity.

Tallanvor poruszył się, ale zanim zdążył wstać, gestem ręki kazała mu pozostać na miejscu, przez moment miała jednak wrażenie, że jej nie usłucha. Nocy ubywało i przez okna powoli wpełzało światło przedświtu, wywołując z mroku pochmurną minę Tallanvora. Trzymała dłonie nieruchomo na podołku. Cierpliwość była jedną z rzeczy, których ten młody mężczyzna musiał się nauczyć. Cierpliwość stanowiła drugą z kolei ze szlacheckich zalet, zaraz po odwadze. Słońce wzeszło. Lini i Breane szeptały między sobą coraz bardziej zaniepokojonymi głosami, spoglądając w jej kierunku. Tallanvor rzucał groźne spojrzenia swymi gorejącymi ciemnymi oczy ma, siedząc sztywno w granatowym kaftanie, który tak dobrze na nim leżał. Pan Gill wiercił się niespokojnie, gładząc kolejno to jedną, to drugą dłonią po siwej głowie i ocierając różowe policzki chusteczką. Lamgwin skulił się w krześle, ciężkie powieki niegdysiejszego ulicznego zabijaki nadawały mu wygląd półśpiącego, ale kiedy zerkał na Breane, na jego pokrytej bliznami twarzy ze złamanym nosem migotał uśmiech. Morgase skupiła się na własnym oddechu, jakby wykonywała ćwiczenia, które zadawano jej podczas miesięcy spędzonych w Wieży. Cierpliwość. Jeżeli ten ktoś prędko się nie zjawi, to może oczekiwać kilku ostrych słów, Aes Sedai czy nie Aes Sedai!

Wbrew sobie aż podskoczyła w miejscu, słysząc nagły odgłos łomotania do drzwi wiodących na korytarz. Zanim zdążyła nakazać Breane, by sprawdziła, kto tam, drzwi otworzyły się z impetem, uderzając gwałtownie o ścianę. Morgase wbiła wzrok w tego, który wszedł do środka.

Wysoki smagłoskóry mężczyzna o haczykowatym nosie odwzajemnił się chłodnym spojrzeniem; zza ramienia wystawała mu długa rękojeść miecza. Jego pierś pokrywała dziwna zbroja, nakładające się płytki lśniły złoto i czarno, a przy biodrze trzymał hełm, który przypominał łeb owada, czarno-złoto-zielony, z trzema długimi cienkimi zielonymi pióropuszami. Tuż za nim stało dwóch jeszcze odzianych w identyczne zbroje i z takimi samymi hełmami, aczkolwiek bez pióropuszy; ich zbroje wydawały się raczej pomalowane niż polakierowane, ponadto w rękach trzymali naciągnięte kusze. Dalsi żołnierze stali w korytarzu na zewnątrz, z włóczniami, które zdobiły złoto-czarne chwosty.

Tallanvor, Lamgwin i nawet przysadzisty pan Gill poderwali się na równe nogi, stając między nią a jej osobliwymi gośćmi. Musiała utorować sobie między nimi drogę.

Spojrzenie mężczyzny z haczykowatym nosem spoczęło na niej; zaczął mówić, zanim jeszcze zdążyła zażądać wyjaśnień.

— Tyś jest Morgase, królowa Andoru? — Jego głos brzmiał tak oschle i wymawiał słowa tak rozwlekle, że ledwie go rozumiała. Ubiegł jej odpowiedź. — Pójdziesz ze mną. Sama — dodał, kiedy Tallanvor, Lamgwin i pan Gill ruszyli do przodu jak jeden mąż. Kusznicy zaprezentowali swoją broń; krótkie bełty wyglądały na stworzone do wybijania dziur w zbroi, ciało z pewnością nie stanowiło dla nich żadnej przeszkody.

— Nie zgłaszam sprzeciwu wobec tego, by moi ludzie pozostali tu do mojego powrotu — powiedziała ze znacznie większym spokojem, niż w istocie odczuwała. Kim są ci ludzie? Znała akcent, jakim mówiono we wszystkich krajach, znała się na zbrojach. — Jestem pewna, że znakomicie dopilnujesz mojego bezpieczeństwa, kapitanie...?

Nie podał nazwiska, tylko gestem nakazał szorstko, że ma iść za nim. Ku jej bezmiernej uldze Tallanvor nie awanturował się i poprzestał na groźnych spojrzeniach, ku z kolei jej wielkiej irytacji pan Gill i Lamgwin najpierw popatrzyli na niego, zanim wreszcie odstąpili na bok.

W korytarzu żołnierze utworzyli szyk, biorąc ją w środek, mężczyzna z haczykowatym nosem i dwaj kusznicy szli na czele. Gwardia honorowa, próbowała sobie wmówić. Po tak krótkim czasie, jaki upłynął od bitwy, poruszanie się bez ochrony byłoby skrajną głupotą; mogli się kręcić jacyś maruderzy, biorąc zakładników albo wręcz zabijając każdego, kto wpadnie im w ręce. Bardzo chciała uwierzyć w te wyjaśnienia.

Próbowała wypytać oficera, ale ten nie odzywał się ani słowem, na moment nie zwolnił kroku, nie odwrócił nawet głowy, toteż poniechała dalszych prób. Żaden z żołnierzy nawet na nią nie zerknął. Mężczyźni o twardym spojrzeniu, tego pokroju, który znała z własnej gwardii, mężczyźni, których widywała już przedtem w walce, więcej niż raz. Ale pod czyim dowództwem walczyli? Ich buty łomotały na kamieniach posadzki równym rytmem werbla, niosąc się złowieszczym pogłosem, wzmacnianym dodatkowo przez nagie korytarze Fortecy. Utrzymane właściwie w bezbarwnej tonacji, ciągnące się ściany nie były ozdobione niczym prócz z rzadka rozwieszonych gobelinów, przedstawiających wyłącznie jakieś krwawe bitwy Białych Płaszczy.

Zorientowała się, że prowadzą ją w stronę kwater Lorda Kapitana Komandora i w żołądku poczuła mdłości — wcześniej zdążyła się znakomicie oswoić z otoczeniem, w jakim żył Pedron Niall, jednak podczas kilku dni, które upłynęły od jego śmierci, zaczęła się go panicznie lękać. Kiedy minęli róg, wzdrygnęła się na widok jakichś dwóch tuzinów łuczników maszerujących za oficerem, w workowatych spodniach i skórzanych napierśnikach pomalowanych w poziome niebieskie oraz czarne paski. Każdy miał na głowie stalowy stożkowaty hełm obrzeżony wstęgą szarej stalowej kolczugi, zakrywającą mu czoło aż do oczu; tu i tam pod osłonami sterczały wąsy. Oficer łuczników skłonił się przed tym, który szedł na czele jej eskorty, ten tylko uniósł rękę w odpowiedzi.

Tarabonianie. Nie widziała ich od dobrych paru lat, ale ci mężczyźni, mimo dziwnych pasków, byli Tarabonianami, gotowa była się założyć o to, że zje swe pantofle. A jednak nic tu nie miało sensu. Tarabon stanowił obecnie chaos wcielony, pogrążony w wojnie domowej prowadzonej równocześnie przez sto chyba partii, w której główne stronnictwa gromadziły się wokół kolejnych pretendentów do tronu oraz Zaprzysięgłych Smokowi. Tarabon żadną miarą nie mógł zaatakować samego Amadoru. Chyba że, jakimś cudem, jeden z pretendentów pokonał pozostałych oraz Zaprzysięgłych Smokowi i... Coś takiego było niemożliwe, ponadto nie tłumaczyło owych dziwacznie odzianych żołnierzy tudzież tamtej skrzydlatej bestii, ani...

Dotąd sądziła, że napatrzyła się już w życiu na różne dziwne rzeczy. Myślała, że wie, co to mdłości. A potem ona i jej gwardia skręcili za następny róg i naprzeciw nim wyszły dwie kobiety.

Jedna była szczuplejsza, niska jak każda Cairhienianka i bardziej smagła od wszystkich Tairenian, w błękitnej sukni, która kończyła się przed kostkami; srebrne błyskawice rozwidlały się na czerwonych wstawkach na piersi i po bokach szerokich dzielonych spódnic. Druga kobieta w ciemnoburych szarościach górowała wzrostem nad większością mężczyzn, miała jasne włosy sięgające do ramion, wyszczotkowane do połysku, oraz przerażone zielone oczy. Srebrna smycz łączyła srebrną bransoletę na nadgarstku niższej kobiety z naszyjnikiem noszonym przez wyższą.

Stanęły z boku, żeby przepuścić eskortę Morgase, a kiedy mężczyzna z haczykowatym nosem wymamrotał “Der’sul’dam” — tak się przynajmniej Morgase wydawało, niewyraźny akcent utrudnił zrozumienie — a wypowiedział to takim tonem, jakby przemawiał do prawie, ale nie całkiem jemu równej, ciemna kobieta skłoniła się nieznacznie, szarpnęła za smycz i jasnowłosa kobieta padła na posadzkę, skłaniając głowę na kolana i przyciskając wyciągnięte przed siebie dłonie do kamiennej posadzki. Kiedy Morgase i eskortujący ją żołnierze przechodzili obok, ciemnowłosa pochyliła się, by poklepać drugą czule po głowie, jak się poklepuje psa a, co gorsza, klęcząca kobieta podniosła na tamtą wzrok pełen zadowolenia i wdzięczności.

Morgase zdobyła się na niemały wysiłek, konieczny by iść dalej, by zapanować nad uginającymi się kolanami, zdławić mdłości wykręcające żołądek. Już sama służalczość była czymś złym, ale ona nie miała wątpliwości, że poklepana po głowie kobieta potrafiła przenosić. Niemożliwe! Szła dalej oszołomiona, zastanawiając się, czy to przypadkiem nie jakiś sen, koszmar. Modliła się, by tak było. Do jej świadomości niezbyt wyraźnie docierało, że zatrzymywali się, by zabrać kolejnych żołnierzy, tych w czerwono-czarnych zbrojach, po czym...

Komnata audiencyjna Pedrona Nialla — obecnie Valdy, a właściwie tego, kto zajął fortecę — została zmieniona. Wielkie słońce osadzone w posadzce pozostało, ale zniknęły wszystkie sztandary zdobyte przez Nialla, które Valda zatrzymał, jakby mu się należały, mebli też nie było, wyjąwszy rzeźbione w proste wzory krzesło z wysokim oparciem, na którym zasiadali i Niall, i Valda; po obu jego bokach stały teraz dwa wysokie jaskrawo pomalowane parawany. Na jednym widniał czarny ptak drapieżny z białym czubem, okrutnym dziobem i rozpostartymi szeroko skrzydłami o białych koniuszkach, na drugim żółty kot w białe cętki z jedną łapą ułożoną na podobnym do jelenia zwierzęciu o połowę od niego mniejszym, przyozdobionym długimi prostymi rogami i białymi paskami.

W pomieszczeniu przebywało kilkoro ludzi, ale tyle tylko zdążyła zauważyć, zanim na przód wystąpiła kobieta o srogiej twarzy, odziana w niebieską szatę, z jedną stroną czaszki wygoloną, pozostałe włosy zaplotła w długi brązowy warkocz przewieszony przez prawe ramię. Jej niebieskie oczy, pełne pogardy, mogły równie dobrze należeć do tego orła albo kota.

— Stoisz przed Wysoką Lady Suroth, która prowadzi Tych Którzy Przybyli Wcześniej i przygotowuje Powrót — zaintonowała tym samym bełkotliwym akcentem.

Mężczyzna o haczykowatym nosie bez ostrzeżenia schwycił Morgase za kark i przymusił, by klęknęła obok niego. Oszołomiona, po części przynajmniej dlatego, że z zaskoczenia gwałtowną napaścią straciła oddech, zobaczyła, że mężczyzna całuje posadzkę.

— Puść ją, Elbar — wycedziła gniewnie druga kobieta. — Nie należy tak traktować Królowej Andoru.

Mężczyzna, Elbar, uniósł się na kolana z pochyloną głową.

— Korzę się, Wysoka Lady. Dopraszam się wybaczenia. — Jego głos był tak zimny i beznamiętny, jak tylko akcent na to pozwalał.

— Nie bardzo mam chęć ci wybaczyć, Elbar. — Morgase podniosła wzrok i aż się cofnęła na widok Suroth, która włosy po bokach czaszki miała wygolone, na szczycie postawiony czub z lśniących czarnych włosów, z tyłu zaś grzywę spływającą na plecy. — Może kiedyś zostaniesz ukarany. A teraz odmelduj się. Zostaw mnie! Idź! — Jej dłoń wykonała zamaszysty gest, błyskając paznokciami długości co najmniej cala, palec wskazujący i środkowy każdej dłoni zdobiły paznokcie lśniące niebieskim lakierem.

Elbar ukłonił się na klęczkach, po czym podniósł gładko i, idąc tyłem, wycofał się z komnaty. Do Morgase dopiero teraz dotarło, że żaden z pozostałych żołnierzy nie wszedł za nimi do środka. I zrozumiała coś jeszcze. Elbar spojrzał na nią po raz ostatni, zanim całkiem zniknął, miast przelotnej odrazy wobec kogoś, kto przyczynił się do jego ukarania, on... się zastanawiał. Nie będzie żadnej kary; cała ta wymiana zdań została z góry zaaranżowana.

Suroth podeszła posuwistymi krokami do Morgase, starannie przytrzymując niebieską szatę, eksponując śnieżnobiałe spódnice ozdobione setkami drobniutkich plis. Całą szatę pokrywały haftowane pnącza oraz okazałe żółte i czerwone kwiaty. Morgase zauważyła, że mimo tych energicznych ruchów, kobieta nie podeszła do niej, dopóki nie powstała z posadzki.

— Czy nic ci się nie stało? — spytała Suroth. — Jeśli coś ci się stało, wymierzę mu podwójną karę.

Morgase otrzepała suknię, dzięki temu nie musiała patrzeć na ten fałszywy uśmiech, który ani przez moment nie pojawił się w oczach tej kobiety. Skorzystała z okazji, żeby się rozejrzeć po komnacie. Pod jedną ze ścian klęczeli czterej mężczyźni i cztery kobiety, wszyscy młodzi i bardziej niż przystojni, wszyscy odziani... Gwałtownie oderwała wzrok. Te długie białe szaty były niemalże przezroczyste! Przy każdym z przeciwległych końców parawanów klęczały jeszcze dwie kobiety, przy czym w każdej z tych par jedna odziana była w szarą suknię, druga w niebieską obramowaną wyhaftowanymi błyskawicami, związane srebrzystą smyczą łączącą nadgarstek jednej z karkiem drugiej. Morgase nie stała dostatecznie blisko, by orzec to z całym przekonaniem, a jednak czuła mdlącą pewność, że dwie odziane na szaro kobiety potrafią przenosić.

— Nic mi nie jest, dzię... — Na posadzce spostrzegła jakiś ogromny kształt rudawej barwy, stertę garbowanych krowich skór, być może. I nagle ta sterta uniosła się. — Co to jest? — Jakoś udało jej się nie wytrzeszczyć oczu, ale pytanie wymknęło jej się z ust, zanim zdołała zapanować nad językiem.

— Podziwiasz mojego lopara? — Suroth odsunęła się na bok, ruchem znacznie szybszym od posuwistych kroków, jakimi do niej podchodziła. Ogromna istota uniosła wielki, okrągły łeb i podsunął ku niej, najwyraźniej chcąc, by podrapała go pod brodą. Stworzenie przywodziło Morgase na myśl niedźwiedzia, mimo iż było co najmniej półtora raza większe od największego niedźwiedzia, o jakim jej kiedykolwiek opowiadano, a na dodatek skórę miało całkiem bezwłosą, pysk płaski, ślepia otoczone grubymi fałdami skóry. — Almandaragala podarowano mi, gdy był jeszcze szczeniakiem, z okazji mojego pierwszego dnia prawdziwego imienia. Już tego samego roku, gdy osiągnął zaledwie ćwierć swych obecnych rozmiarów, udaremnił pierwszą próbę zamachu na moją osobę. — W głosie kobiety słyszało się prawdziwą tkliwość. Kiedy go gładziła, wargi... lopara... odwinęły się, ukazując potężne spiczaste zęby, a cały stwór wyprężył przednie łapy, odsłaniając pazury i sześć długich palców przy każdej. I zaczął mruczeć basowym grzmotem chóru setki kotów.

— Osobliwe — powiedziała słabym głosem Morgase. Dzień prawdziwego imienia? Do ilu prób zabicia tej kobiety doszło, że potrafiła mówić o pierwszym zamachu na jej życie tak beztrosko?

Lopar zaskowytał nagląco, kiedy Suroth go zostawiła, po chwili jednak legł znowu spokojnie, wspierając łeb na łapach. Jego oczy nie podążyły śladem tamtej, tylko skupiły się niepokojąco na Morgase, co jakiś czas łypiąc w stronę drzwi albo wąskich otworów strzelniczych.

— Ale, rzecz jasna, lopar, niezależnie od jego lojalności, nawet nie dorównuje damane. — Tym razem w głosie Suroth nie pojawiło się żadne uczucie. — Pura i Jinjin mogłyby wymordować ze stu skrytobójców, zanim Almandaragal mrugnąłby okiem. — Na dźwięk obu imion niebiesko odziana kobieta szarpnęła za swoją srebrzystą smycz, a ta, której szyję otaczał drugi koniec, zgięła się wpół, w identycznej pozie, jaką Morgase widziała wcześniej w korytarzu. — Od powrotu mamy znacznie więcej damane niż przedtem. To ogromny teren łowiecki dla marath’damane. Pura — dodała zdawkowym tonem — była kiedyś... kobietą z Białej Wieży.

Pod Morgase ugięły się kolana. Aes Sedai? Przyjrzała się pochylonym plecom kobiety nazywanej Purą, nie potrafiąc uwierzyć. Żadnej Aes Sedai nie dałoby się zmusić do takiej służalczości. Nadto, każda kobieta, która potrafiła przenosić, nie tylko jakaś Aes Sedai, powinna bez trudu zdjąć tę smycz i udusić swą dręczycielkę. To w ogóle każdy powinien potrafić. Nie, ta Pura nie mogła być Aes Sedai. Morgase przelotnie zastanowiła się, czy nie będzie zbytnią śmiałością poprosić o krzesło.

— To bardzo... interesujące. — Przynajmniej jej głos zabrzmiał pewnie. — Ale nie sądzę, byś zaprosiła mnie tutaj, żeby rozmawiać o Aes Sedai. — W zasadzie — nie została zaproszona. Suroth wpatrywała się w nią, nie poruszając ani jednym mięśniem, jeśli nie liczyć podrygiwania długich pomalowanych paznokci przy lewej dłoni.

— Thera! — warknęła znienacka kobieta o ostrych rysach z czaszką w połowie wygoloną. - Kaf dla Wysokiej Lady i jej gościa.

Jedna z kobiet w przezroczystych szatach, nieco starsza, ale dalej wciąż jeszcze młoda, poderwała się z gracją. Jej podobne do pączka róży usta przybrały błagalny wyraz, ale pomknęła za wysoki parawan z wizerunkiem orła i po kilku chwilach wyłoniła się ponownie, niosąc srebrną tacę z dwoma małymi białymi filiżankami. Klęknąwszy przed Suroth, pochyliła ciemnowłosą głowę przy podnoszeniu tacy, przez co poczęstunek znalazł się wyżej od niej. Morgase pokręciła głową, każda służka w Andorze poproszona o coś takiego — albo o noszenie takiej szaty! — wpadłaby w nieposkromioną wściekłość.

— Kim jesteście? Skąd przybywacie?

Suroth uniosła jedną z filiżanek czubkami palców, wdychając unoszącą się z niej parę. W jej skinieniu głowy było o wiele za dużo swego rodzaju łaskawego przyzwolenia, jak na gust Morgase, ale tak czy owak przyjęła naczynie. Płyn, ciemniejszy od jakiejkolwiek herbaty, był również znacznie bardziej gorzki. Żadna ilość miodu nie uczyniłaby go smacznym. Suroth przyłożyła swoją filiżankę do ust i westchnęła z ukontentowaniem.

— Jest wiele rzeczy, które musimy omówić, Morgase, ale przy pierwszej rozmowie będę się streszczać. My, Seanchanie, wracamy, żeby odzyskać to, co ukradziono spadkobiercom Najwyższego Króla, Artura Paendraga Tanrealla. — Zadowolenie, jakim najwyraźniej napawał ją kaf, ustąpiło miejsca wyraźniej pobrzmiewającej w głosie, innej przyjemności znamionującej jednocześnie wyczekiwanie i pewność. Przyglądała się uważnie twarzy Morgase. Morgase zaś nie potrafiła oderwać od niej oczu. — Co było nasze, będzie znowu nasze. Tak naprawdę zawsze było, złodziej nie nabywa prawa własności ukradzionego przedmiotu. Zaczęłam moje odzyskiwanie od Tarabonu. Wielu arystokratów z tego kraju już przysięgło, że będą posłuszni, że będą oczekiwać na rozkazy i służyć, gdy nadejdą, wkrótce wszyscy złożą taką przysięgę. Ich król — nie przypominam sobie jego imienia — umarł w trakcie stawianiu mi oporu. Gdyby przeżył, to za sam bunt przeciwko Kryształowemu Tronowi, nawet nie wobec Krwi, zostałby nabity na pal. Nie udało się odnaleźć jego rodziny, by obrócić ją w mą własność, ale jest nowy Król i nowa Panarch, którzy przysięgli swoją lojalność wobec Cesarzowej, oby żyła wiecznie, i Kryształowego Tronu. Bandyci zostaną unicestwieni; w Tarabonie nie będzie więcej ni utarczek, ni głodu, ale ludzi będzie odtąd strzec dłoń Cesarzowej. Z chwilą obecną rozpoczęłam wprowadzać podobne porządki w Amadicii. Niebawem wszyscy klękną przed Cesarzową, oby żyła wiecznie, bezpośrednią następczynią wielkiego Artura Hawkwinga.

Gdyby usługująca kobieta nie odeszła wcześniej z tacą, Morgase odstawiłaby swoją filiżankę. Żadne drżenie nie zmąciło powierzchni kaf, ale większość tego, co ta kobieta wyrecytowała, było dla niej całkiem pozbawione sensu. Cesarzowa? Seanchanie? Jakiś rok temu krążyły dzikie pogłoski o armiach Artura Hawkwinga wracających zza Oceanu Aryth, ale wierzyli w nie tylko najbardziej naiwni, Morgase zaś wątpiła, by najgorsi plotkarze na targowiskach dalej jeszcze powtarzali tę opowieść. Czy mogło to być jednak prawdą? W każdym razie to, co zrozumiała, i tak ją przerastało.

— Wszyscy oddają cześć imieniu Artura Hawkwinga, Suroth... — zaczęła Morgase. Kobieta o ostrych rysach gniewnie otwarła usta, po czym cofnęła się, widząc gwałtowny gest zakończonego niebieskim paznokciem palca Wysokiej Lady. — ...ale jego czas dawno przeminął. Każdy naród tutaj wywodzi się ze starożytności. Żaden kraj nie ugnie się przed tobą ani twoją Cesarzową. Nawet jeśli zajęłaś część Tarabonu... — Suroth z sykiem wciągnęła oddech, a jej oczy zaiskrzyły się — ...pamiętaj, że to niespokojny kraj, zwaśniony wewnętrznie. Amadicia nie podda się tak łatwo i wiele narodów przybędzie jej z pomocą, kiedy się dowiedzą o was. — Czy aby na pewno? — Niezależnie od tego, ilu was jest, nie znajdziecie łatwej zwierzyny na wasz rożen. Już wcześniej stawaliśmy w obliczu wielkich niebezpieczeństw i żadne nas nie pokonało. Radzę ci, abyś zawarła pokój, zanim zostaniesz zmiażdżona. — Morgase przypomniała sobie o szalejącym nocą saidarze i ze wszystkich sił unikała patrzenia na... damane? Tak je nazywała? Tylko dzięki wielkiemu wysiłkowi udało jej się stłumić nerwowe oblizanie warg.

Suroth uśmiechnęła się znowu tym uśmiechem maski, o oczach lśniących niczym polerowane kamienie.

— Wszyscy musimy dokonywać wyborów. Niektórzy postanowią okazywać posłuszeństwo, oczekiwać na rozkazy i służyć, gdy nadejdą, ci będą władali swymi krajami w imieniu Cesarzowej, oby żyła wiecznie. — Odjęła dłoń od filiżanki, żeby wykonać gest, nieznaczny ruch długich paznokci, i wtedy kobieta o ostrych rysach warknęła:

— Thera! Pozy Łabędzia!

Suroth z jakiegoś powodu zacisnęła usta.

— Nie Łabędzia, Alwhin, ty ślepa idiotko! — syknęła, ledwie zrozumiale, aczkolwiek to głównie jej akcent sprawiał Morgase kłopoty. Martwy uśmiech powrócił w mgnieniu oka.

Usługująca kobieta znowu podniosła się z jej miejsca przy ścianie i wybiegła na środek posadzki, poruszając się dziwacznie na palcach, zarzuciwszy sobie ręce na plecy. Powoli, ustawiona na rozjarzonym słońcu, symbolu Synów Światłości, zaczęła wykonywać coś w rodzaju stylizowanego tańca. Najpierw uniosła ręce na podobieństwo skrzydeł, po czym złożyła je na plecach. Następnie, obracając się w miejscu, wysunęła lewą stopę, opuszczając się na ugięte kolana, z obiema rękami wyciągniętymi jakby w błagalnym geście, aż w końcu jej ręce, ciało i prawa noga ułożyły się w prostą, ukośną linię. Jej przezroczysta, biała szata sprawiała, że cały ten pokaz wyszedł skandalicznie. Morgase poczuła, jak jej policzki stają się gorące w miarę trwania tańca, o ile tak to należało nazwać.

— Thera jest nowa i jeszcze niedostatecznie wyszkolona — wymamrotała Suroth. — Pozy są najczęściej wykonywane z udziałem dziesięciu albo dwudziestu da’covale, mężczyzn i kobiet wybranych ze względu na nieskazitelne piękno ich kształtów, ale niekiedy przyjemnie jest popatrzyć sobie tylko na jedną. Przyjemnie jest posiadać piękne rzeczy, nieprawdaż?

Morgase zmarszczyła brwi. Jak można posiadać osobę? Suroth mówiła wcześniej o “czynieniu z kogoś własności”. Mimo iż znała Dawną Mowę, słowo da’covale nie było jej znajome, po zastanowieniu się jednakże, wyszło jej, że to “Osoba Która Jest Posiadana”. To obrzydliwe. Koszmarne!

— Niewiarygodne — powiedziała sucho. — Może powinnam cię opuścić, abyś mogła radować się tym... tańcem.

— Za chwilę — odrzekła Suroth, uśmiechając się do wykonującej Pozy Thery. Morgase starała się nie patrzeć. — Wszyscy muszą dokonywać wyborów, jak już powiedziałam. Były król Tarabonu postanowił się zbuntować i umarł. Była Panarch została pojmana, a mimo to nie zechciała złożyć Przysięgi. Każdy z nas ma miejsce, do którego przynależy, o ile nie zostanie wyniesiony przez Cesarzową, ale ci, którzy odrzucają propozycję zajęcia miejsca dla nich stosownego, mogą zostać zniszczeni ze szczętem. Thera dysponuje niejaką gracją. Nadto, Alwhin jest bardzo obiecującą nauczycielką, spodziewam się więc, że nie upłynie wiele lat, a Thera nabierze dość wprawy, by użyć tej gracji w Pozach. — Ten uśmiech, to roziskrzone spojrzenie przeniosły się na Morgase.

Bardzo znaczące spojrzenie, ale dlaczego? Czy to miało coś wspólnego z tańczącą? Jej imię, wymieniane tak często, jakby chciała je w ten sposób dodatkowo zaakcentować. Ale co...? Morgase gwałtownie obróciła głowę i zagapiła się na kobietę, stojącą na czubkach palców i powoli wykonującą piruet w miejscu, ze złożonymi dłońmi i ramionami wyciągniętymi tak wysoko, jak się dało.

— Nie wierzę w to — wydyszała. — I nie uwierzę!

— Thera — powiedziała Suroth — jak brzmiało twoje imię, zanim stałaś się moją własnością? Jaki posiadałaś tytuł?

Thera zastygła wyprężona i drżąca, rzucając spojrzenie, zdradzające po części zwykłą panikę, po części zaś najczystsze przerażenie, panika przeznaczona była dla Alwhin o ostrych rysach, a przerażenie dla Suroth.

— Thera miała na imię Amathera, jeżeli to zadowala Wysoką Lady — powiedziała bez tchu. — Thera była Panarch Tarabonu, jeżeli to zadowala Wysoką Lady.

Filiżanka wypadła z dłoni Morgase, roztrzaskując się na posadzce w kawałki i zalewając ją smolistą kaf. To na pewno kłamstwo! W życiu nie poznała Amathery, ale słyszała o niej swego czasu. Nie. Wiele kobiet w stosownym wieku mogło mieć duże ciemne oczy i wydatne usta. Pura nigdy nie była Aes Sedai, a ta kobieta...

— Poza! — warknęła Alwhin i Thera sunęła dalej, nie rzuciwszy już więcej ani jednego spojrzenia na Suroth czy kogokolwiek innego. Kimkolwiek była, najwyraźniej główną jej myślą było teraz palące pragnienie nie popełnienia błędu. Morgase ze wszystkich sił starała się nie zwymiotować.

Suroth podeszła bardzo blisko, z wyrazem twarzy tak lodowatym jak sam środek zimy.

— Każdy staje w obliczu jakiegoś wyboru — powiedziała cicho. Głosem jednak mogłaby znakować stal. — Niektórzy z moich więźniów powiadają, żeś spędziła jakiś czas w Białej Wieży. Zgodnie z prawem żadna marath’damane nie może uniknąć smyczy, ale ja daję słowo, że ciebie, która nazwałaś moje słowo kłamstwem, taki los nigdy nie spotka. — Naciskiem położonym na słowo “taki” dała jasno do zrozumienia, że jej obietnica nie tyczy żadnego innego spośród możliwych losów. Uśmiech, który nawet na chwilę nie ogarnął oczu, powrócił. — Liczę, że zdecydujesz się złożyć przysięgę, Morgase, i władać Andorem w imieniu Cesarzowej, oby żyła wiecznie. — Morgase po raz pierwszy nabrała absolutnej pewności, że kobieta kłamie. — Porozmawiam z tobą jutro albo może pojutrze, jeśli znajdę czas.

Odwróciwszy się, Suroth posuwistymi krokami ruszyła w stronę krzesła z wysokim oparciem, mijając pod drodze samotną tancerkę. Kiedy usiadła, z gracją rozkładając szatę, Alwhin warknęła znowu. Zdawała się nie znać innych sposobów komunikacji.

— Wszyscy! Pozy Łabędzia! — Młodzi mężczyźni i kobiety klęczący pod ścianą poderwali się i przyłączyli do Thery, zgodnie naśladując jej ruchy przed krzesłem Suroth. Jedynie wzrok lopara zdradzał, że ktoś nadal przyjmuje istnienie Morgase do wiadomości. Nie sądziła, by kiedykolwiek, przez całe swoje życie, spotkała się z tak jednoznaczną odprawą. Zebrawszy swe spódnice, chowając pod nie swoją godność, wyszła.

Jak można było się tego spodziewać, nie uszła daleko sama. W przedsionku niczym posągi stali żołnierze z włóczniami ozdobionymi czerwono-czarnymi chwostami, z twarzami równie obojętnymi jak błysk ich lakierowanych hełmów, ze stalowym wzrokiem nieruchomych oczu, wyzierających jakby zza szczęk monstrualnych owadów. Jeden, niewiele wyższy od niej, bez słowa zajął miejsce przy jej boku, a potem odeskortował ją z powrotem na pokoje, gdzie z kolei drzwi strzegli dwaj Tarabonianie z mieczami, w stalowych napierśnikach pomalowanych w poziome paski. Skłonili się nisko, z dłońmi na kolanach, i uznała, że to przed nią, dopóki eskortujący ją mężczyzna nie odezwał się, zresztą po raz pierwszy.

— Honory przyjęte — rzekł surowym oschłym głosem i Tarabonianie wyprostowali się, nawet na nią nie spojrzawszy, dopóki nie dodał: — Dobrze jej pilnujcie. Nie złożyła Przysięgi. — Znad stalowych kolczug błysnęły w jej stronę spojrzenia, ale krótkie ukłony wyrażające zgodę były skierowane do Seanchanina.

Zrobiła wszystko, by nie wbiec pospiesznie do środka, ale gdy tylko drzwi zamknęły się za nią, przystanęła, oparta o nie, starając uspokoić wirujące myśli. Seanchanie i damane, Cesarzowe, przysięgi i ludzie stanowiący własność. Lini i Breane stały na środku pokoju i patrzyły na nią.

— Czego się dowiedziałaś? — spytała cierpliwym tonem Lini, jakby pytała dziecko o treść książki, którą właśnie przeczytało.

— Koszmar i szaleństwo — westchnęła Morgase. Nagle wyprostowała się i z niepokojem rozejrzała po wnętrzu. — Gdzie jest...? Gdzie są mężczyźni?

Breane odpowiedziała na to nie zadane pytanie uszczypliwie drwiącym tonem:

— Tallanvor poszedł czegoś się wywiedzieć. — Wsparła ręce na biodrach, a jej twarz przybrała wyraz śmiertelnej powagi. — Lamgwin, a także pan Gill poszli razem z nim. A czego ty się dowiedziałaś? Kim są ci... Seanchanie? — Wymówiła to słowo niepewnie, krzywiąc się przy tym. — Tyle sami słyszeliśmy. — Udawała, że nie dostrzega kąśliwego spojrzenia Lini. — Co mamy teraz robić, Morgase?

Morgase przecisnęła się między obiema kobietami, podchodząc do najbliższego okna. Nie tak wąskie jak te w komnacie audiencyjnej, wyglądało z wysokości dwudziestu stóp albo i więcej na kamienny bruk dziedzińca. Ponura kolumna złożona z obdartych mężczyzn z obnażonymi głowami, wśród których zdarzali się poowijani zakrwawionymi bandażami, wlokła się przez dziedziniec pod czujnym wzrokiem Tarabonian z włóczniami. Na szczycie pobliskiej wieży stało kilku Seanchan, lustrujących okolicę przez otwory w blankach. Jeden z nich miał na głowie hełm udekorowany trzema cienkimi piórami. W oknie po drugiej stronie dziedzińca pojawiła się jakaś kobieta, w sukni z odznaczającą się czerwoną wstawką ozdobioną wyhaftowanymi błyskawicami, przyglądała się z nie ukrywaną niechęcią wziętym do niewoli Białym Płaszczom. Ci potykający się mężczyźni wyglądali na oszołomionych, niezdolnych uwierzyć w to, co się stało.

Co teraz zrobić? Morgase bała się podjąć decyzję. Miała wrażenie, że oprócz wyboru, jaki owoc zjeść na śniadanie, od wielu miesięcy nie podjęła żadnej ważniejszej decyzji, która nie doprowadziłaby w końcu do katastrofy. Wybór, powiedziała Suroth. Wesprzeć tych Seanchan w przejęciu Andoru, albo... Ostatnia rzecz, jaką mogła zrobić dla Andoru. Pojawił się tył kolumny, za którym szli dalsi Tarabonianie, do których przyłączali się ich krajanie mijani po drodze. Skok z dwudziestu stóp i Suroth utraci swe poparcie. Może było to tchórzliwe wyjście, ale jej własny brak odwagi nie był już dla niej czymś nowym. Niemniej, królowa Andoru nie powinna umierać w taki sposób.

Bezgłośnie wymówiła nieodwołalne słowa, których użyto zaledwie dwa razy przez całą, liczącą dwa tysiące lat historię Andoru.

— W imię Światłości zrzekam się Wysokiego Tronu Domu Trakand na rzecz Elayne Trakand. W imię Światłości zrzekam się Różanej Korony i ustępuję z Tronu Lwa na rzecz Elayne, Głowy Domu Trakand. W imię Światłości poddaję się woli Elayne z Andoru jako jej posłuszna poddana. — Nic z tego tak naprawdę nie czyniło Elayne królową, ale przygotowywało do tego grunt.

— Czemu się tak uśmiechasz? — spytała Lini.

Morgase odwróciła się powoli.

— Myślałam o Elayne. — Nie sądziła, że stara piastunka stoi dostatecznie blisko, aby usłyszeć coś, czego nikt raczej nie powinien był słyszeć.

Oczy Lini stały się większe, oddech uwiązł jej w gardle.

— Masz natychmiast odejść od okna! — warknęła i wcielając słowa w czyn, chwyciła ją za ramię i siłą odciągnęła.

— Lini, zapominasz się! Przestałaś być moją niańką jeszcze...! — Morgase zrobiła głęboki wdech i dalej mówiła łagodniejszym już tonem. Spojrzenie w te przestraszone oczy nie było łatwe — przecież Lini nic nie mogło nastraszyć! — To, co robię, będzie najlepsze — wyjaśniła jej łagodnie. — Nie ma żadnego innego wyjścia...

— Żadnego innego wyjścia? — wtrąciła się gniewnym głosem Breane, wczepiając dłonie w fałdy spódnic tak silnie, że aż jej się trzęsły. Najwyraźniej wolałaby je zacisnąć na gardle Morgase. — Co ty za bzdury wygadujesz? A jeśli ci Seanchanie pomyślą, że cię zabiliśmy? — Morgase zacisnęła usta, czyżby jej zamiary tak łatwo można było już odczytać?

— Zamknij się, kobieto! — Lini nigdy się nie złościła ani nie podnosiła głosu, a teraz zrobiła i jedno, i drugie, jej zwiędłe policzki poczerwieniały. Uniosła kościstą rękę. — Trzymaj usta zamknięte albo cię spoliczkuję, bo zachowujesz się, jakbyś była głupsza, niż jesteś!

— Spoliczkuj ją, jeśli już koniecznie chcesz kogoś policzkować! — krzyknęła w odpowiedzi Breane tak zapalczywie, że aż się zapluła. — Królowa Morgase! Wyśle ciebie, mnie i mojego Lamgwina na szubienicę, łącznie z jej drogocennym Tallanvorem, ponieważ nie ma w sobie nawet tyle odwagi co mysz!

Otworzyły się drzwi i do pokoju wszedł Tallanvor, co położyło kres tej zaognionej dyskusji. Żadna nie zamierzała krzyczeć w jego obecności. Lini właśnie udawała, że ogląda rękaw Morgase, jakby ten domagał się naprawy, gdy w ślad za Tallanvorem do środka weszli pan Gill i Lamgwin. Breane uśmiechnęła się przelotnie i wygładziła spódnice. Mężczyźni oczywiście niczego nie zauważyli.

Za to Morgase zauważyła zmiany, które w nich zaszły. Przede wszystkim Tallanvor przypasał miecz i podobnie uczynił pan Gill, a także Lamgwin, tyle że ten miał krótki oręż. Zawsze odnosiła wrażenie, że sprawniej posługuje się pięściami niż bronią. Zanim zdążyła zapytać, kościsty człowieczek, który zamykał ten pochód, starannie zamknął za sobą drzwi.

— Wasza Wysokość — powiedział Sebban Balwer — wybacz to najście. — Nawet jego ukłon i uśmiech zdawały się nadzwyczaj oszczędne, precyzyjne, ale kiedy objął wzrokiem pozostałe kobiety, Morgase stwierdziła, że niezależnie od tego, czy tamci mężczyźni zauważyli, jaka atmosfera panuje w pokoju, dawny sekretarz Pedrona Nialla zorientował się na pewno.

— Jestem zdziwiona, że cię widzę, panie Balwer — powiedziała. — Słyszałam, że spotkały cię pewne nieprzyjemności ze strony Eamona Valdy. — Słyszała, jak Valda mówił, że jeżeli jeszcze raz zobaczy Balwera, to kopniakiem wyrzuci go poza mury Fortecy. Uśmiech Balwera stężał, doskonale wiedział, co powiedział Valda.

— On ma plan, jak nas stąd wydostać — wtrącił Tallanvor. — Dzisiaj. Zaraz. — Spojrzał na nią, bynajmniej nie tak, jak poddany spogląda na królową. — Przyjmujemy jego ofertę.

— Jak? — spytała powoli, walcząc o to, by ustać prosto na uginających się nogach. Jaką to pomoc mógł zaofiarować ten pedantyczny, przypominający wyschły patyk, człowieczek? Ucieczka. Chciała usiąść, ale nie zamierzała tego zrobić, nie wtedy, gdy Tallanvor patrzył na nią w taki sposób. Co prawda, ona nie była już jego królową, ale on o tym nie wiedział. Przyszło jej do głowy jeszcze jedno pytanie. — Dlaczego? Panie Balwer, nie odrzucę żadnej oferty pomocy, ale dlaczego miałbyś ryzykować własnym życiem? Jeśli ci Seanchanie się dowiedzą, sprawią, że pożałujesz.

— Opracowałem te plany jeszcze przed ich atakiem — odparł ostrożnie. — Zdawało się... niegodne... zostawiać Królową Andoru w rękach Valdy. Możesz to uważać za mój rewanż. Wiem, że nie jestem kimś, na kogo w ogóle warto spojrzeć, Wasza Wysokość... — Kaszlnął z pogardą, zasłoniwszy usta dłonią. — ...ale plan się powiedzie. Ci Seanchanie w rzeczy samej go ułatwią; bez nich przez wiele dni nie byłem gotów. W świeżo podbitym mieście udzielą dużej swobody każdemu, kto zechce złożyć ich Przysięgę. Nie minęła godzina od wschodu słońca, a ja już uzyskałem glejt, który zezwala mi oraz dziesięciu innym, którzy złożyli Przysięgę, na opuszczenie Amadoru. Oni wierzą, że zamierzam kupić wino oraz wozy do jego transportu na wschód.

— To na pewno jakaś pułapka. — Słowa miały w jej ustach gorzki posmak. Lepsze okno niż wpaść w czyjeś sidła. — Nie dopuszczą, byś roznosił wieści o nich, uprzedzając ich armię.

Balwer przekrzywił głowę i zaczął wykonywać gest mycia dłoni, po czym nagle znieruchomiał.

— Tak naprawdę, Wasza Wysokość, to zastanawiałem się nad tym. Oficer, który dał mi glejt, powiedział, że to nie ma znaczenia. Jego dokładne słowa: “Powiedz, komu zechcesz, coś widział i niech wiedzą, że się nam nie oprą. Wasze kraje i tak niebawem się o wszystkim dowiedzą”. Widziałem kilku kupców, jak składali Przysięgę tego ranka i odjeżdżali swoimi wozami.

Tallanvor podszedł do niej blisko. Zbyt blisko. Niemal czuła jego oddech. Czuła jego wzrok.

— Godzimy się na jego ofertę — powiedział, ale tak cicho, żeby tylko ona słyszała. — Nawet gdybym miał cię związać i zakneblować, sądzę, że on i w takich okolicznościach wymyśli jakiś sposób. Wygląda na bardzo przedsiębiorczego małego człowieczka.

Odwzajemniła mu spojrzenie. Okno albo... szansa. Gdyby tylko Tallanvor trzymał język za zębami, byłoby łatwiej powiedzieć: “Przyjmuję z wdzięcznością, panie Balwer”... ale i tak ostatecznie to powiedziała. Odsunęła się, jakby chciała spojrzeć na Balwera tak, by nie była zmuszona wyciągać szyi ponad ramieniem Tallanvora. Jego bliskość była zawsze taka denerwująca. Był po prostu za młody. — Co należy zrobić najpierw? Wątpię, by gwardziści przy drzwiach przepuścili nas na twój glejt.

Balwer skłonił głowę, jakby chwalił jej przezorność.

— Obawiam się, że musi im się przydarzyć nieszczęśliwy wypadek, Wasza Wysokość. — Na te słowa, jak na sygnał, Tallanvor wydobył sztylet z pochwy, a Lamgwin rozprostował ręce niczym prężący się lopar.

Nie wierzyła, że wszystko może okazać się takie łatwe, nawet wtedy, gdy już spakowali to, co byli w stanie udźwignąć, a dwaj Tarabonianie zostali wepchnięci pod jej łoże. Przy głównej bramie, niezdarnie przytrzymując swój lniany płaszcz podróżny zakrywający tobołek na plecach, ukłoniła się, układając dłonie na kolanach tak, jak ją tego nauczył Balwer, podczas gdy ten zapewniał strażników, że przysięgli okazywać posłuszeństwo; oczekiwać rozkazów i służyć, gdy nadejdą. Zastanawiała się, jak zagwarantować, by nie wzięto jej żywcem. Dopiero wtedy, gdy już naprawdę opuścili Amador, mijając ostatnie straże, na koniach, które dzięki Balwerowi już na nich czekały, zaczęła wierzyć. Z pewnością Balwer spodziewał się jakiejś zacnej nagrody za wyratowanie Królowej Andoru. Nie powiedziała nikomu, że od tamtych słów nie ma odwrotu, wiedziała, że je wymówiła i nikt poza nią nie musiał o tym wiedzieć. Próżno żałować. A teraz przekona się, jakiego rodzaju życie będzie miała bez tronu. Życie z dala od mężczyzny, który był o wiele za młody i nazbyt wielu przysparzał kłopotów.

— Dlaczego się tak smutno uśmiechasz? — spytała Lini, ściągając wodze swej brunatnej klaczy o wydętych bokach, by podjechać bliżej. Zwierzę wyglądało tak, jakby pogryzły je mole. Gniadosz Morgase nie był lepszy, wszystkie konie znajdowały się w opłakanym stanie. Seanchanie mogli dać Balwerowi glejt, ale z pewnością nie przyzwoite wierzchowce.

— Czeka nas jeszcze długa droga — powiedziała Morgase i uderzyła piętami boki klaczy, która ruszyła w ślad za Tallanvorem w sposób, który od biedy przypominał kłus.

27

Samotny

Perrin wsunął drzewce topora w pętlę przy pasie, umieszczoną po przeciwnej stronie ciała niż kołczan, wziął z kąta nie naciągnięty łuk, przewiesił sobie sakwy podróżne przez ramię i, nie oglądając się za siebie, opuścił pokoje, które dzielił z Faile. Byli tu szczęśliwi — przez większość czasu. Nie przypuszczał, by kiedykolwiek miał jeszcze wrócić. Czasami zastanawiał się, czy fakt, że był z Faile szczęśliwy w jakimś miejscu, oznaczał, iż nigdy w to miejsce już nie wracał. Miał nadzieję, że tak nie jest.

Słudzy, których widział na pałacowych korytarzach nosili jednolicie czarną liberię, być może Rand tak nakazał, a może sami wpadli na ten pomysł. Bez liberii zachowywali się niespokojnie, jakby brakowało im wyraźnych insygniów przynależności, przez Asha’manów zaś czerń mogła uchodzić za barwę Randa. Ci, którzy zauważali Perrina, pierzchali w popłochu, najszybciej jak potrafili, nie czekając z żadnymi ukłonami czy dygnięciami. Wlókł się za nimi zapach strachu.

Chociaż raz to nie jego żółtych oczu się bano. Tym razem przebywanie w towarzystwie człowieka, który stał się tego ranka przedmiotem gniewu Smoka Odrodzonego, mogło okazać się niebezpieczne. Perrin wyswobodził ramię spod sakiew. Minęło wiele czasu, odkąd po raz ostatni ktoś dał radę poderwać go z ziemi i cisnąć jak szmacianą lalką. Oczywiście nikt nigdy nie użył do tego celu Mocy. Jeden moment zapamiętał szczególnie wyraźnie.

“Podniósł się z posadzki, trzymając za ramię, opierając się plecami o powierzchnię czworokątnej kolumny, która znalazła się wcześniej na jego drodze. Doszedł do wniosku, że mogło mu pęknąć kilka żeber. Gromadka arystokratów rozproszonych w Wielkiej Komnacie Słońca, którzy przyszli prosić Randa o to czy tamto, próbowała patrzeć w inną stronę, udawać że wcale ich tu nie ma. Tylko Dobraine patrzył, potrząsając siwą głową, a Rand tymczasem kroczył przez salę tronową.

— Z Aes Sedai postąpię, jak zechcę! — krzyknął Rand. — Słyszysz mnie, Perrin? Jak ja zechcę!

— Właśnie oddałeś je w ręce Mądrych — odwarknął, odsuwając się od kolumny. — Nie wiesz, czy sypiają na jedwabiach, czy też już poderżnięto im gardła! Nie jesteś Stwórcą!

Rand warknął ze wściekłością i odrzucił głowę w tył.

— Jestem Smokiem Odrodzonym — ryknął. — Nie obchodzi mnie, jak się je traktuje! Zasłużyły na loch! — Perrin poczuł, jak włosy mu się jeżą na karku, kiedy Rand spuścił wzrok, przedtem wbiły w sklepiony sufit. W zestawieniu z ich wyrazem niebieski lód zdawałby się ciepły i przytulny, wrażenie podkreślała udręka wykrzywiająca jego twarz. — Zejdź mi z oczu, Perrin. Słyszysz mnie? Wynoś się z Cairhien! Dzisiaj! Zaraz! Nie chcę cię już nigdy oglądać! — Obróciwszy się na pięcie, odszedł, ciągnąc za sobą grupkę arystokratów, którzy omal nie padali na posadzkę, gdy ich mijał.

Perrin wytarł kciukiem strużkę krwi, cieknącą z kącika ust. Przez krótką chwilę przekonany był, że Rand go zabije.

Kręcąc głową, żeby wyzbyć się tego wspomnienia, skręcił i za rogiem niemalże wpadł na Loiala. Ogir, z dużym tobołkiem przytroczonym do pleców oraz skórzaną torbą na ramieniu, tak wielką, że pomieściłaby owcę, posługiwał się toporem o długim drzewcu jak kosturem. Sądząc po wypychających je kształtach, przepastne kieszenie jego kaftana pełne były książek.

Na jego widok Loial zastrzygł włochatymi uszami, po chwili jednak obwisły mu nisko. Twarz pokryła się bruzdami i czoło zmarszczyło, aż końce brwi opadły na policzki.

— Słyszałem, Perrin — zahuczał ze smutkiem. — Rand nie powinien był tego robić. Słowa wypowiedziane w pośpiechu rodzą przewlekłe kłopoty. Wiem, że to przemyśli. Może już jutro...

— Nic się nie stało — zapewnił go Perrin. — Cairhien jest i tak za bardzo... ugłaskane... jak dla mnie. Jestem kowalem, nie dworakiem. Jutro już mnie tu nie będzie.

— Weź Faile i pojedźcie ze mną. Karldin i ja zamierzamy odwiedzić stedding, Perrin. Oni wszyscy czekają przy Bramach. — Jakiś młody mężczyzna o pociągłej twarzy i jasnych włosach stojący za Loialem przestał wreszcie spoglądać krzywo to na Perrina, to na Ogira. Też miał torbę i tobołek, a przy boku miecz. Mimo niebieskiego kaftana Perrin rozpoznał jednego z Asha’manów. Karldin nie wyglądał na zadowolonego, kiedy rozpoznał Perrina, wydzielał zimny, zły zapach. Loial spojrzał w głąb korytarza. — Gdzie jest Faile?

— Ona... ma spotkać się ze mną przy stajniach. Trochę się posprzeczaliśmy. — Oto prosta prawda, Faile, niekiedy, najzwyczajniej lubiła trochę pokrzyczeć. Zniżył głos: — Loial, nie chciałbym rozmawiać z tobą w miejscu, gdzie każdy może nas słyszeć. Chodzi mi o Bramy.

Loial parsknął tak głośno, że byk chyba podskoczyłby ze strachu, ale ściszył zaraz głos.

— Nie widzę nikogo oprócz nas — przemówił basem. Nikt w odległości dwóch albo trzech kroków za Karldinem nie usłyszałby go wyraźnie. Jego uszy chlasnęły jak z batatak można to było chyba określić — po czym przywarły gniewnie do czaszki. — Wszyscy się boją, że ktoś ich z tobą zobaczy. I to po tym wszystkim, co zrobiłeś dla Randa.

Karldin szarpnął Loiala za rękaw.

— Musimy jechać — powiedział, spoglądając ponuro na Perrina. Jego zdaniem każdy, na kogo krzyczał Smok Odrodzony, natychmiast winien być wygnany za bramę miasta. Perrin zastanawiał się, czy w tym momencie miał w sobie Moc.

— Tak, tak — mruknął Loial, machając dłonią wielkości szynki, jednak tylko wsparł się na stylisku topora, krzywiąc w zadumie. — Nie podoba mi się to, Perrin. Rand cię przegnał. Mnie odsyła. Jak mam dokończyć książkę... — Zastrzygł uszami i zakasłał. — Cóż, nie tylko o to mi chodzi. Ale najpierw ty, potem ja, a Światłość jedna wie, gdzie jest Mat. W następnej kolejności pozbędzie się Min. Schował się przed nią tego ranka. Posłał mnie, żebym jej powiedział, iż go nie ma. Moim zdaniem, wiedziała, że kłamię. W końcu zostanie zupełnie sam, Perrin. “To straszne być samotnym”. Tak mi powiedział. Zamierza odtrącić wszystkich swoich przyjaciół.

— Koło obraca się tak, jak chce — odrzekł Perrin. Loial zamrugał, słysząc echo słów Moiraine. Perrin dużo o niej myślał ostatnimi czasy; wywierała dobry wpływ na Randa, powściągała go. — Żegnaj, Loial. Pilnuj się i nie ufaj nikomu, kiedy nie musisz. — Nie patrzył przy tym na Karldina.

— Ty wcale tak nie myślisz, Perrin. — Loial zdradzał głosem, że jest zdumiony. — To niemożliwe. Jedźcie ze mną, ty i Faile.

— Spotkamy się kiedyś, któregoś dnia — powiedział łagodnie Perrin i pospieszył przed siebie, zanim zostałby zmuszony do powiedzenia czegoś jeszcze. Nie lubił nikogo okłamywać, zwłaszcza przyjaciela.

W północnych stajniach sprawy wyglądały z grubsza tak samo jak w pałacu. Stajenni zauważyli, że wchodzi do środka i, porzuciwszy widły oraz zgrzebła, stłoczyli się przy małych drzwiach na tyłach budynku. Szuranie na wysokim stryszku, które mogłoby umknąć innym uszom, zdradzało, że ktoś tam się ukrył — Perrin słyszał nadto nerwowe, przestraszone dyszenie. Wyprowadził Steppera z marmurowego boksu — marmur był zielony w złote żyłki, nałożył mu wędzidło i uwiązał gniadego ogiera do pozłacanego kółka. Poszedł po derkę i siodło pozostawione w pomieszczeniu również wyłożonym marmurem, połowa ze znajdujących się tam siodeł nabijana była srebrem i złotem. Ta stajnia była znakomicie dopasowana wystrojem do pałacu, posiadała nawet wysokie marmurowe kolumny oraz takież posadzki, dobrze że choć marmur w boksach był usłany słomą. Wyjechał na zewnątrz, zadowolony, że zostawia za sobą cały ten przepych.

Wyjechał z miasta od północy i ruszył drogą, którą zaledwie przed kilkoma dniami przybył, desperacko pragnąc zobaczyć się z Randem. Jechał, dopóki fałdy terenu za jego plecami nie skryły Cairhien. Potem — w miejscu, gdzie całkiem spory las, stanowiący pozostałość dawnych borów, porastał wysokie wzgórza, dolinę między wzgórzami i kolejne wyższe jeszcze wzgórze — skręcił na wschód. Gdy tylko zapuścił się między drzewa, Faile wyjechała mu na spotkanie, Aram trzymał się tuż przy niej, zupełnie jak pies. Na jego widok twarz tamtego aż się cała rozjaśniła, choć to może za mało powiedziane: ledwie nadążał, chcąc wiernymi psimi spojrzeniami objąć i jego, i Faile.

— Mężu — powitała go. Nie nazbyt chłodno, choć w tle właściwego jej zapachu czystości i ziołowego mydła, wciąż czuł ostrą jak brzytwa woń gniewu i kłującej zazdrości. Była odziana odpowiednio do podróży, w cienki płaszcz chroniący przed kurzem i czerwone rękawice dopasowane do wysokich butów wyglądających spod ciemnych i wąskich, rozciętych spódnic, które sobie upodobała. Za pas miała zatknięte co najmniej cztery sztylety.

Ruch za jej plecami zdradził czyjąś obecność — Bain i Chiad, a także Sulin, której towarzyszyło kilkanaście innych Panien. Perrin uniósł brwi. Ciekawe, co o tym pomyśli Gaul. Aiel twierdził, że nie może się doczekać, kiedy wreszcie spotka się z Bain i Chiad sam na sam. Jeszcze bardziej zaskakujący był widok pozostałych towarzyszek Faile.

— Co one tu robią? — Skinieniem głowy wskazał małą grupkę ludzi, trzymających się wraz z końmi na uboczu. Rozpoznał Selande i Camaille oraz wysokie Tairenianki, wciąż w męskich ubraniach z mieczami przy boku. Tamten zwalisty mężczyzna w kaftanie z obszernymi rękawami, który miał w zwyczaju, smarowanie brody pomadą i przycinanie jej w czubek, a włosy nosił wiązane wstążką, również wyglądał znajomo. Pozostałych dwóch mężczyzn z Cairhien nie znał, ale potrafił się domyślić, wnioskując z ich młodego wieku i włosów związanych wstążkami, że stanowili część “społeczności” Selande.

— Przyjęłam Selande i kilkoro jej przyjaciół na służbę u mnie. — Faile mówiła lekkim tonem, ale nagle w jej woni pojawiły się mgliste tony ostrożności. — W mieście, prędzej czy później, narobiliby sobie kłopotów. Potrzebują kogoś, kto wskazałby im drogę. Myśl o tym w kategoriach działalności charytatywnej. I dopilnuję, by ci się nie plątali pod nogami.

Perrin westchnął i podrapał się po brodzie. Mądry człowiek nie zarzucał w twarz swej żonie, że coś ukrywa. Zwłaszcza wtedy, gdy była nią Faile. Z pewnością wkrótce stanie się równie niesamowita jak matka. O ile to już nie nastąpiło. Plątali pod nogami? Ile tych... szczeniąt zabrała?

— Czy wszystko gotowe? Lada chwila jakiś idiota w pałacu stwierdzi, że wkradnie się w łaski Randa, przynosząc mu moją głowę. Do tego czasu wolałbym zniknąć.

Aram warknął w głębi gardła.

— Nie stracisz głowy, mężu. Nikt ci jej nie odbierze. — Faile pokazała białe zęby w uśmiechu i dalej mówiła szeptem, wiedząc, że on go usłyszy. — Nikt, oprócz mnie, być może. — Normalnym już głosem dodała: — Wszystko gotowe.

W pustej, raczej płaskiej kotlinie, za drzewami, obok swoich koni stali ludzie z Dwu Rzek, uformowani w dwójkową kolumnę, której koniec ginął za wzgórzem. Perrin znowu westchnął. Na czele kolumny sztandar z czerwonym wilczym łbem oraz Czerwony Orzeł Manetheren łopotały lekko na gorącym wietrze. Kolejne kilkanaście Panien przykucnęło na piętach blisko sztandarów, stojący po przeciwnej stronie Gaul miał na twarzy wyraz najbardziej ponury, jaki Perrin kiedykolwiek widział u tego Aiela.

Kiedy zsiadł z konia, podeszli do niego dwaj mężczyźni w czarnych kaftanach, salutując mu pięścią przyciśniętą do serca.

— Lordzie Perrinie — powiedział Jur Grady. — Czekamy tu od ubiegłej nocy. Wszystko gotowe.

Przy Gradym, z tą jego wyniszczoną, chłopską twarzą, Perrin czuł się niemalże swobodnie, ale z Fagerem Nealdem sprawa miała się inaczej. Jakieś dziesięć lat młodszy od Grady’ego, najprawdopodobniej też był farmerem, na ile Perrin się orientował, ale lubił zadzierać nosa i puszyć się, a ponadto smarował swe żałosne wąsy woskiem. W odróżnieniu od Grady’ego, który był jednym z Oddanych, Fager zaliczał się tylko do Żołnierzy, nie miał więc srebrnego miecza w kołnierzu, jednak niższa ranga bynajmniej nie oznaczała, że nie będzie odzywać się, kiedy tylko zechce.

— Lordzie Perrinie, czy naprawdę trzeba zabierać kobiety? Sam dobrze wiesz, że one nie przydadzą się na nic, a za to przysporzą kłopotów.

Niektóre z tych kobiet, o których mówił, stały obok mężczyzn z Dwu Rzek, z szalami zarzuconymi na ramiona. Z sześciu Mądrych obojętnie obserwujących dwie kobiety, w stronę których Neald skinął głową, Edarra wydawała się najstarsza. Tak naprawdę to obecność tamtych dwóch też niepokoiła Perrina. Seonid Traighan, pełna rezerwy i chłodu w zielonych jedwabiach, zawzięcie usiłowała ignorować kobiety Aielów — większość Cairhienian, przynajmniej z tych, którzy nie udawali, że są Aielami, gardziła nimi — ale na widok Perrina przełożyła wodze swojego siwka do drugiej ręki i kuksnęła Masuri Sokawę w bok. Masuri wzdrygnęła się — Brązowym dość często zdarzało się błądzić myślami w chmurach — a potem zagapiła pustym wzrokiem na Zieloną siostrę, po czym przeniosła spojrzenie na Perrina. A było to spojrzenie z tego rodzaju, jakim się obdarza osobliwe i być może niebezpieczne zwierzę. Wszystkie przysięgły posłuszeństwo Randowi al’Thorowi, ale dlaczego miałyby je okazywać Perrinowi Aybara? Wydawanie rozkazów Aes Sedai zdawało się czymś nienaturalnym. Ale, zdaniem Perrina, lepsza była taka sytuacja niż odwrotna.

— Pojadą wszyscy — odparł Perrin. — Ruszajmy, zanim nas zobaczą. — Faile parsknęła.

Grady i Neald ponownie zasalutowali i zajęli miejsca na samym środku bezleśnego terenu. Perrin nie miał pojęcia, który z nich się do tego przyczynił, ale znienacka znajomy pionowy srebrzysty błysk w powietrzu przekształcił się w bramę, zbyt niską, by dało się przez nią przejechać konno. W prześwicie otwarcia ukazały się drzewa, do złudzenia podobne do tych, które rosły na okolicznych wzgórzach. Grady przeszedł natychmiast, ale i tak omal nie został powalony na ziemię przez Sulin i niewielką hordę Panien z zasłoniętymi twarzami. Zachowywały się zawsze tak, jakby przejście przez bramę w pierwszej kolejności stanowiło należny im zaszczyt i nie zamierzały dopuścić, by ktoś uzurpował sobie doń prawo.

Dumając nad setką problemów, których zawczasu nie przewidział, Perrin przeprowadził Steppera przez bramę. Teren po drugiej stronie był również pofałdowany, ale w znacznie mniejszym stopniu, nie było tu wprawdzie polany, niemniej las był znacznie rzadszy niż w cairhieniańskiej kotlinie, nieliczne drzewa wyższe, choć równie nagie, nawet sosny. Niewiele gatunków rozpoznał, z wyjątkiem dębów i drzew skórzanych. Powietrze zdawało się odrobinę gorętsze.

Faile ruszyła jego śladem, ale kiedy skręcił w lewo, powiodła Jaskółkę w prawo. Wyraźnie zmartwiony Aram patrzył to na jedno, to na drugie, póki Perrin nie skinął głową w kierunku żony. Były Druciarz pociągnął wałacha za nią, ale mimo iż był szybki, nie zdążył przed Bain i Chiad, które nadal nie opuściły zasłon, a potem, wbrew wyraźnym rozkazom Perrina, że następni mają być Ludzie z Dwu Rzek, z bramy wysypała się Selande oraz dobre dwa tuziny młodych Cairhienian i Tairenian wlokących za sobą swoje konie. Dwa tuziny! Kręcąc głową, Perrin stanął obok Grady’ego, który obracał się to w jedną, to w drugą stronę, obserwując rzadko porośnięty teren.

Gaul pojawił się dopiero wraz z Dannilem, stojąc na czele prowadzących swe konie ludzi z Dwu Rzek. Tuż za Dannilem niesiono te przeklęte sztandary — załopotały w górze, gdy tylko znalazły się na otwartej przestrzeni. Ten człowiek powinien sobie zgolić te głupie wąsy.

— Kobiety są zupełnie niemożliwe — mruknął Gaul. Perrin otwarł usta, by bronić Faile, kiedy uświadomił sobie, że swoje groźne spojrzenia ten rezerwuje zapewne dla Bain i Chiad. Żeby nie stać jak głupek z rozdziawionymi ustami, zapytał:

— Masz żonę, Grady?

— Sorę — odparł nieobecnym tonem Grady, którego cała uwaga skupiona była na otaczających ich drzewach. Perrin gotów był się założyć, że obejmował teraz Źródło. Widoczność była tutaj znacznie lepsza w porównaniu z rodzinnymi lasami, ale mimo wszystko ktoś mógł się tu na nich zasadzić. — Tęskni za mną — ciągnął Grady, takim tonem, jakby mówił wyłącznie do siebie. — To z miejsca uczysz się wyczuwać. Chciałbym wiedzieć, dlaczego ją boli kolano.

— Boli ją kolano — powtórzył obojętnie Perrin. — Boli ją właśnie w tej chwili.

Grady jakby nagle się zorientował, że Perrin patrzy na niego wytrzeszczonymi oczyma, podobnie jak Gaul. Zamrugał i zaraz na nowo podjął obserwację terenu.

— Wybacz mi, lordzie Perrinie. Muszę pełnić straż. — Przez dłuższą chwilę milczał, po czym zaczął powoli mówić: — Jest coś, co rozpracował niejaki Canler. M’Hael nie lubi, jak próbujemy wyjaśniać różne rzeczy na własną rękę, ale jak to już się stanie... — Nieznaczny grymas na jego twarzy świadczył, że nawet wówczas Taim wcale nie przyjmował tego tak spokojnie. — Naszym zdaniem między Strażnikami a Aes Sedai istnieje coś w rodzaju więzi. Mniej więcej jeden na trzech z nas jest żonaty; w każdym razie tyle żon zostało, kiedy dowiedziały się, kim są ich mężowie. Dzięki temu, kiedy jesteś z dala od niej, wiesz, że nic jej nie jest, a ona wie, że z tobą wszystko w porządku. Mężczyzna lubi wiedzieć, że jego żona jest bezpieczna.

— Faktycznie, lubi — zgodził się Perrin. Po co Faile potrzebni byli ci durnie? Dosiadła już Jaskółki, a tamci stali obok, wpatrzeni. Wcale by się nie zdziwił, gdyby sama wpakowała się w te bzdury z ji’e’toh.

Seonid i Masuri majestatycznie sunęły za ostatnimi mężczyznami z Dwu Rzek w towarzystwie trzech Strażników, a Mądre podążały tuż za nimi, co nie stanowiło żadnej niespodzianki. Były tu, by mieć na oku Aes Sedai. Seonid ściągnęła wodze, jakby zamierzała zsiąść, ale Edarra powiedziała coś cichym głosem, wskazując gruby pochylony dąb, a obie Aes Sedai popatrzyły na nią równocześnie, po czym wymieniły spojrzenia i podprowadziły swoje konie do drzewa. Sprawy toczyłyby się znacznie pomyślniej, gdyby te dwie były zawsze takie potulne jak teraz — no, może nie do końca potulne: Seonid trzymała się sztywno, jakby kij połknęła.

Potem pojawiły się remonty, stado zapasowych koni powiązanych po dziesięć, pod czujnym okiem ludzi z majątków Dobraine’a, tamten rzekomo miał wiedzieć, jak potoczą się ich losy. Perrin natychmiast dostrzegł Stayera biegnącego samopas, dobrze by było, gdyby opiekująca się nim kobieta naprawdę znała się na tym, co robi. Za nimi przejechały liczne fury na wysokich kołach z zapasami, woźnice poganiali konie i pokrzykiwali, jakby się bali, że brama może się zamknąć akurat teraz. Fury były liczne, ponieważ nie mogły udźwignąć tyle co wozy, z których nie skorzystano, gdyż nie zmieściłyby się w bramie. Wyglądało na to, że ani Neald, ani Grady nie potrafią wykonać tak dużej bramy jak Rand czy Dashiva.

Kiedy nareszcie przetoczyła się ostatnia skrzypiąca osiami fura, Perrin zastanowił się, czy nie nakazać, by zaraz zamknęli bramę, ale to Neald trzymał ją otwartą, a ciągle jeszcze stał po drugiej stronie, nadal w Cairhien. Chwilę później było za późno.

Berelain przeszła przez bramę, prowadząc klacz tak białą, jak Jaskółka była czarna, a on podziękował jej w duchu za to, że ta szara suknia do konnej jazdy miała karczek sięgający po samą brodę. Ale z kolei powyżej pasa była dopasowana tak ciasno jak każda taraboniańska suknia. Perrin jęknął. Razem z nią pojawili się Nurelle i Bertain Gallenne, Lord Kapitan Skrzydlatej Gwardii, siwowłosy mężczyzna, który nosił czarną opaskę na oku w taki sposób, jak inny mężczyzna nosiłby pióro przy kapeluszu, a dalej sami członkowie Skrzydlatej Gwardii, w liczbie przekraczającej dziewięciuset. Nurelle i wszyscy ci; którzy byli pod Studniami Dumai, nosili żółte wstążki zawiązane wysoko na lewym ramieniu.

Berelain dosiadła swej klaczy i odjechała na bok razem z Gallenne, podczas gdy Nurelle ustawił Skrzydlatą Gwardię w szyku między drzewami. Berelain dzieliło od Faile co najmniej pięćdziesiąt kroków oraz kilkanaście drzew, a mimo to stanęła w taki sposób, by mogła ją widzieć. Patrzyły na siebie z twarzami tak kamiennymi, że Perrinowi ścierpła skóra. Uznał, że wyznaczenie Berelain miejsca w tyle pochodu, tak daleko od Faile, jak się da, to dobry pomysł, niemniej, każdego cholernego wieczora będzie musiał przechodzić przez to, co teraz. A żeby ten Rand sczezł!

Teraz Neald wyskoczył z bramy, gładząc swe niedorzeczne wąsy i strofując każdego, kto mógłby się przypatrywać znikającej prędze światła. Nikt nie patrzył, więc dosiadł konia z wyrazem niezadowolenia na twarzy.

Perrin dosiadł Steppera i wjechał na niewielki pagórek. Nie każdy go widział z powodu drzew, ale wystarczało, że mogli go słyszeć. Poruszenie przebiegło po zgromadzeniu, kiedy ściągnął wodze, ludzie poprawiali się w siodłach, by lepiej widzieć.

— Jak już wiadomo wszystkim szpiegom w Cairhien — powiedział głośno — zostałem wygnany, Pierwsza z Mayene jest właśnie w drodze do domu, a wy rozwialiście się niczym mgła w promieniach słońca.

Ku jego zdumieniu roześmieli się. Podniósł się krzyk “Perrin Złotooki” i to nie tylko od strony, gdzie stali mężczyźni z Dwu Rzek. Zaczekał, aż się uciszą, co trwało chwilę. Faile ani się nie śmiała, ani nie krzyczała, podobnie Berelain. Obie kręciły głowami, jednomyślnie uważając, że nie powinien był mówić tyle, ile powiedzieć postanowił. Potem zobaczyły wzajem, co robią i zastygły w bezruchu, jak przyłapane w pułapce bursztynu. Nie lubiły się z sobą zgadzać. Perrin nie zdziwił się, gdy skupiły na nim wzrok z identycznymi minami. W Dwu Rzekach istniało takie stare porzekadło, aczkolwiek sposób jego użycia i przypisywane znaczenie zależały od okoliczności i tego, kim się było: “Wszystkiemu zawsze winny jest mężczyzna”. Nauczył się, że jedną rzeczą, w jakiej kobiety naprawdę były doskonałe, jest sprawianie, by mężczyźni do nich wzdychali.

— Niektórzy z was być może się zastanawiają, gdzie jesteśmy i dlaczego — mówił dalej, kiedy nareszcie zapadła cisza. Fala śmiechu, ale nieco bardziej stłumiona. — To Ghealdan. — Pomruki zgrozy i być może niedowierzania, że oto jednym krokiem pokonali tysiąc pięćset mil albo i więcej. — Pierwszą rzeczą, jaką musimy zrobić, jest przekonanie królowej Alliandre, że nie przybywamy tu jako najeźdźcy. — To Berelain miała rozmawiać z Alliandre i za to Faile na pewno będzie go łajać. — Następnie będziemy musieli odszukać człowieka, który mieni się Prorokiem Lorda Smoka. — To też raczej nie będzie przyjemne, Masema nie był szczególnie miły, jeszcze zanim mu odbiło. — Ten Prorok stał się przyczyną pewnych kłopotów, ale damy mu do zrozumienia, że Rand al’Thor nie życzy sobie, by kogoś strachem zmuszano do opowiedzenia się za nim i zabierzemy jego oraz tych jego ludzi, którzy zechcą pójść, do Lorda Smoka.

“I w razie potrzeby tak go nastraszymy, że aż mu spadną spodnie” — pomyślał złośliwie.

Zaczęli mu wiwatować. Pohukiwali i pokrzykiwali, że zagnają tego Proroka aż do Cairhien, do Lorda Smoka, aż w pewnym momencie Perrin zaczął mieć nadzieję, że to miejsce jest jeszcze bardziej oddalone od najbliższej wsi niż miało być. Nawet woźnice i stajenni się przyłączyli. I jeszcze żarliwiej modlił się, by wszystko poszło gładko i szybko. Im większa była odległość dzieląca Berelain oraz jego i Faile, tym lepiej. Żadnych niespodzianek — tego przecież chciał, kiedy wyruszali na południe. Najwyższy czas, żeby wreszcie przydatnym do czegoś okazało się to, iż jest ta’veren.

28

Chleb i ser

Mat wiedział, że wpadł w tarapaty już tego samego dnia, gdy wszedł do Pałacu Tarasin. Mógł odmówić. Z faktu, że te przeklęte kości toczyły się albo nieruchomiały, nie wynikało bynajmniej, że musiał cokolwiek przedsięwziąć, zazwyczaj, kiedy przestawały się toczyć, było już za późno na bezczynność. Problem polegał na tym, że chciał dowiedzieć się: dlaczego? Nie minęło wiele dni, a pożałował, że nie schwycił swej ciekawości za gardło i nie zadusił jej.

Po tym, jak Nynaeve i Elayne wyszły z jego izby, kiedy już potrafił się normalnie schylić, nie mając przy tym wrażenia, że odpada mu głowa, przekazał wieść swoim ludziom. Żaden nie dostrzegł ujemnych stron tego pomysłu. Chciał im zwrócić uwagę na pewne swe wątpliwości, ale nikt go nie słuchał.

— Bardzo dobrze, mój panie — mruknął Nerim, wciskając długi but na nogę Mata. — Mój pan nareszcie zamieszka w przyzwoitych pokojach. Och, jak dobrze. — Na chwilę jakby utracił swoją żałobną minę. Ale tylko na chwilę. — Wyszczotkuję ten kaftan z czerwonego jedwabiu dla mojego pana, niebieski mój pan dość paskudnie zaplamił winem. — Zniecierpliwiony Mat odczekał swoje, włożył kaftan i wyszedł na korytarz.

— Aes Sedai? — burknął Nalesean, kiedy już jego głowa wyskoczyła z otworu w czystej koszuli. Wokół niego krążył Lopin, sługa z opasłym brzuszyskiem. — A żeby mi dusza sczezła, nie przepadam za Aes Sedai, ale... Pałac Tarasin, Mat. — Mat skrzywił się. Nie dość, że ten człowiek potrafił wypić baryłkę brandy bez żadnych skutków następnego ranka, to jeszcze musiał się tak szczerzyć od ucha do ucha? — Aha, Mat, możemy teraz zapomnieć o kościach i zagrać w karty z naszymi. — Miał na myśli arystokratów, czyli jedynych, którzy oprócz zamożnych kupców mogli sobie pozwolić na tę grę, zresztą kupcy łatwo tracili całe swoje bogactwo, gdy zaczynali grać o stawki wyznaczane przez tamtych. Nalesean energicznie zacierał dłonie, gdy tymczasem Lopin próbował ułożyć mu koronki; nawet jego broda zdawała się jeżyć ochoczo.

— Jedwabne pościele — mruknął Mat. Kto kiedy słyszał o jedwabnej pościeli? Tamte dawne wspomnienia odezwały się chórem, ale nie zamierzał dawać im posłuchu.

— Pełno szlachty — warknął z dołu Vanin, ściągając wargi, żeby splunąć. Teraz już automatycznie poszukiwał spojrzeniem pani Anan, nie zobaczywszy jej, postanowił upić łyk cierpkiego wina z pucharu, który stanowił jego śniadanie. — Ale bądź tak łaskaw i spotkaj się znowu z lady Elayne — dodał po namyśle. Uniósł wolną rękę, jakby chciał potrzeć dłonią czoło, najwyraźniej nie zdawał sobie sprawy z tego gestu. Mat jęknął. Ta kobieta zniszczyła porządnego człowieka. — Chcesz, żebym znowu poniuchał trochę wokół Carridina? — Vanin mówił dalej, jakby cała reszta się nie liczyła. — Na jego ulicy gromadzi się pełno żebraków, więc trudno cokolwiek zobaczyć, ale mnóstwo ludzi doń przychodzi.

Mat zapewnił go, że sobie poradzi. Nic dziwnego, że Vanina nie obchodziło, że w pałacu roi się od arystokratów i Aes Sedai, przecież miał spędzić dzień, pocąc się na słońcu, potrącany przez tłoczącą się gawiedź. Czyli, zdaniem Mata, znacznie przyjemniej.

Nie miało sensu ostrzegać Harnana i pozostałych z Legionu Czerwonej Ręki. Opychali się właśnie białą owsianką oraz małymi czarnymi kiełbaskami, poszturchując się i wyśmiewając z pałacowych posługaczek, które, jak słyszeli, zostały wszystkie wybrane ze względu na ich urodę i które nadzwyczaj hojnie szafowały swymi wdziękami. Niepodważalny fakt, cały czas dodawali sobie ducha.

Mylił się, przypuszczając, że może sprawy przybiorą Legionu przypadnie honor dźwigania szkatuły ze złotem, z czasem lepszy obrót. Kiedy udał się do kuchni na poszukiwanie pani Anan, chcąc uregulować rachunek, zastał tam Cairę, ale niestety w tym samym złym nastroju co poprzedniego wieczora, właściwie w jeszcze gorszym — wydęła dolną wargę, patrząc na niego spode łba, po czym wyszła drzwiami wiodącymi na podwórze stajni, otrzepując tył spódnicy. Może przytrafiło się jej jakie nieszczęście, ale dlaczego właśnie jego miała za to winić, przekraczało pojęcie Mata Cauthona.

Wyglądało na to, że Pani Anan gdzieś wyszła — stale organizowała darmowe posiłki dla uchodźców albo angażowała się w jakiś inny rodzaj pożytecznej pracy — za to Enid wymachiwała długą drewnianą łyżką na swe żwawe pomocnice i była gotowa przyjąć jego pieniądze w swą krzepką garść.

— Wyciskasz zbyt wiele melonów, młody panie, a więc nie powinieneś się dziwić, jak jeden przegniły pęknie ci w dłoni — powiedziała ponuro z jakiegoś powodu. — Albo dwa — dodała po chwili, kiwając głową. Przysunęła się do niego, zadzierając swą spoconą krągłą twarz z żarliwym spojrzeniem. — Tylko narobisz sobie kłopotów, jeśli powiesz słowo. Nieprawdaż?! — Nie zabrzmiało to jak pytanie.

— Ani słowa — zgodził się Mat. O czym, na Światłość, ona gada? Ale najwyraźniej udzielił właściwej odpowiedzi, bo przytaknęła i oddaliła się kaczkowatym chodem, wymachując łyżką dwakroć zapalczywiej niż uprzednio. Przez chwilę myślał, że zamierza go nią obić. Prawda była taka, że wszystkie kobiety miały w sobie skłonność do przemocy, nie zaś tylko niektóre.

Tak czy owak, poczuł ulgę, kiedy Nerim i Lopin wdali się we wrzaskliwą awanturę o to, którego z panów bagaż ma zostać zaniesiony pierwszy. Na wygładzenie nastroszonych piór razem z Naleseanem potrzebowali dobre pół godziny. Taki służący ze zmierzwionym czubem potrafił nieźle napsuć człowiekowi krwi. Potem musiał ustalić, któremu z członków a któremu odprowadzenia koni. W każdym razie dzięki temu mógł dłużej pozostawać poza przeklętym Pałacem Tarasin.

Niemniej, gdy już rozgościł się w swoich nowych pokojach, z początku niemalże zapomniał o swoich obawach. Dostał jeden duży salon i jeden mały salonik, który tutaj nazwali “komnatą dumania”, a także ogromną sypialnię, z największym łożem, jakie kiedykolwiek widział, którego masywne rzeźbione w kwiaty postumenty pomalowane zostały na czerwono. Większość mebli była jaskrawoczerwona albo jaskrawoniebieska, o ile nie zostały pozłocone. Niewielkie drzwi obok łoża wiodły do ciasnej izdebki przeznaczonej dla Nerima, znakomitej zdaniem tamtego, mimo wąskiego łóżka i braku okna. Wszystkie pokoje Mata miały wysokie, zwieńczone łukami okna wychodzące na balkony z białymi balustradami z kutego żelaza, które wychodziły na Mol Hara. Stojące lampy były pozłacane, podobnie ramy luster; w komnacie dumania były dwa lustra, w bawialni trzy i aż cztery w sypialni. Zegar — zegar! — na marmurowej półce nad kominkiem w bawialni też iskrzył się od złota. Umywalka i dzban były z czerwonej porcelany Ludu Morza. Niemalże się rozczarował, kiedy odkrył, że naczynie nocne ukryte pod łożem to zwykły garniec z powlekanej na biało ceramiki. W dużej bawialni była nawet półka zapełniona kilkunastoma książkami. Nie, żeby znowu aż tak dużo czytał.

Mimo działającej na nerwy kolorystyki ścian, sufitów i płytek posadzki, pokoje krzykiem oznajmiały bogactwo. W każdej innej sytuacji odtańczyłby skoczny taniec. W każdej innej, ale nie teraz, gdy wiedział, że tak blisko niego na samym końcu korytarza, zamieszkuje swe komnaty kobieta, która pragnie wsadzić go do ukropu i zadąć w miechy. O ile Teslyn albo Merilille, względnie inna z ich gromadki, nie będą pierwsze, mimo jego medalionu. Dlaczego kości w jego głowie przestały się toczyć, gdy tylko Elayne wspomniała o tych przeklętych pokojach? Ciekawość. Z ust kilku kobiet z jego rodzinnej wioski słyszał porzekadło, zazwyczaj wtedy, gdy zrobił coś, co wówczas zdawało się zabawne: “Mężczyźni mogliby koty uczyć ciekawości, ale tamte wolą zachować zdrowy rozsądek”.

— Nie jestem żadnym przeklętym kotem — mruknął, wychodząc z sypialni do bawialni. Po prostu musiał wiedzieć, ot i wszystko.

— To oczywiste, że nie jesteś kotem — powiedziała Tylin. — Jesteś maluśkim ponętnym kaczorkiem, o właśnie.

Mat wzdrygnął się i wytrzeszczył oczy. Kaczorek? I to maluśki! Ta kobieta sięgała mu dobrze poniżej ramion. Jednak nie bacząc na oburzenie, zdobył się na elegancki ukłon. Była królową; musiał o tym pamiętać.

— Wasza Wysokość, dziękuję ci za te wspaniałe apartamenty. Z chęcią bym z tobą porozmawiał, ale muszę wyjść i...

Uśmiechając się, przeszła po czerwono-zielonych płytkach posadzki, szeleszcząc warstwami niebieskich i białych halek z jedwabiu, nawet na moment nie odrywała od niego spojrzenia dużych ciemnych oczu. Zupełnie nie miał ochoty przyglądać się małżeńskiemu nożowi zagnieżdżonemu w jej hojnym rowku między piersiami. Względnie temu większemu sztyletowi nabijanemu klejnotami, który nosiła wepchnięty za równie strojny pas. Cofnął się.

— Wasza Wysokość, mam ważne...

Zaczęła coś nucić. Rozpoznał melodię, nucił ją ostatnimi czasy kilku dziewczętom. Miał dość rozumu, by jej nie odśpiewać pełnym głosem, a zresztą od słów, których używano tu, w Ebou Dar, zwiędłyby mu uszy. Tutaj tę piosenkę znano pod tytułem Wykradnę ci oddech pocałunkami.

Chichocząc nerwowo, postarał się, by rozdzielił ich stolik inkrustowany lapisem, ale ona jakimś sposobem obeszła go pierwsza, wcale przy tym nie przyspieszywszy kroku.

— Wasza Wysokość, ja...

Przyłożyła dłoń płasko do jego piersi, skierowała go do krzesła z wysokim oparciem i usadowiła mu się na kolanach. Został pochwycony w pułapkę między nią a poręczami fotela. Och, mógł bez trudu wziąć ją na ręce i postawić na podłodze. Gdyby nie miała tego cholernego sztyletu za pasem, a wątpił, by zgodziła się, żeby on nią poniewierał, mimo iż sama zdawała się chętnie poniewierać nim. Ostatecznie to było Ebou Dar, gdzie kobieta, która zabiła mężczyznę, była z góry usprawiedliwiona, o ile nie dowiedziono jej niewątpliwej winy. Z łatwością mógłby ją podnieść, ale...

Widział w tym mieście handlarki rybami, które sprzedawały osobliwe stworzenia zwane kałamarnicami i ośmiornicami — mieszkańcy Ebou Dar jedli te stwory! — które były niczym w porównaniu z Tylin. Ta kobieta miała chyba z dziesięć rąk. Miotał się, na próżno usiłując ją odpędzić, a ona śmiała się cicho. Pomiędzy pocałunkami zadyszanym głosem zaprotestował, że może ktoś wejść, a ona tylko zachichotała. Kiedy paplał o swoim szacunku dla jej korony, wtedy parskała. Dowodził, że byłaby to zdrada wobec dziewczyny z rodzinnych stron, która posiadła jego serce. Tylko się roześmiała.

— Nie stanie jej się krzywda od tego, o czym nie wie — mruknęła, a jej dwadzieścia rąk nie zwolniło nawet na chwilę.

Ktoś zapukał do drzwi.

Uwolniwszy usta, krzyknął:

— Kto tam? — Cóż, był to jakiś okrzyk. Bardzo piskliwy okrzyk. Ostatecznie brakowało mu tchu.

Tylin zeszła mu z kolan i oddaliła się o trzy kroki, tak szybko, że zdawało się, iż cały czas tam stała. Ta kobieta miała czelność spojrzeć na niego z przyganą! A potem posłała mu całusa.

Pocałunek ledwie opuścił jej wargi, zanim drzwi się otworzyły i do środka wetknął głowę Thom.

— Mat? Nie byłem pewien, czy to ty. Och! Wasza Wysokość. — Jak na wynędzniałego, postarzałego i pretensjonalnego barda, Thom potrafił wykonać zamaszysty ukłon przed najlepszymi mimo swej kulawej nogi. Juilin nie potrafił, ale zerwał z głowy swój niedorzeczny czerwony kapelusz i zrobił wszystko, na co go było stać. — Wybaczcie nam. Nie będziemy przeszkadzać... — zaczął Thom, ale Mat wtrącił się pospiesznie:

— Wejdźże, Thom! — Na powrót włożył kaftan i już zaczął wstawać, kiedy dotarło do niego, że ta cholerna kobieta w jakiś sposób rozwiązała pas przy jego spodniach tak sprytnie, iż nawet tego nie zauważył. Tych dwóch mogło nie dostrzec, że ma koszulę rozchełstaną aż do pasa, ale na pewno zauważą, że opadają mu spodnie. Niebieska suknia Tylin nawet nie była zmięta! — Wejdźże, Juilinie!

— Cieszę się, że uważasz te pokoje za znośne, panie Cauthon — rzekła Tylin, wcielenie dostojeństwa. Z wyjątkiem jej oczu w każdym razie. Kiedy stała tak, że Thom i Juilin nie mogli nic widzieć, jej oczy słały mu bowiem nie wypowiedziane słowa brzemienne znaczeniem. — Z niecierpliwością oczekuję, iż dotrzymasz mi towarzystwa w pałacowych rozrywkach. Bez wątpienia, możliwość goszczenia ta’veren tutaj, gdzie jest niemalże na wyciągnięcie ręki, nie zawiedzie moich oczekiwań. Ale teraz muszę zostawić cię z twymi przyjaciółmi. Nie, nie wstawaj, proszę. — Temu ostatniemu zdaniu towarzyszył jedynie ślad drwiącego uśmieszku.

— No cóż, chłopcze — powiedział Thom, pocierając rękoma wąsy, kiedy sobie poszła — masz szczęście, sama królowa wita cię z otwartymi ramionami. — Juilin bardzo się zainteresował swoją czapką.

Mat spojrzał na nich czujnie, niemalże prowokując, żeby powiedzieli jeszcze słowo — tylko jedno słowo! — ale kiedy zapytał o Nynaeve i Elayne, przestał się przejmować ich podejrzeniami. Kobiety nie wróciły. Omal nie poderwał się z miejsca, niezależnie od stanu w jakim znajdowały się jego spodnie. A więc już starały się wykręcić z ich umowy. Jego reakcja na tę myśl była tak gwałtowana, że obaj mężczyźni od razu to zauważyli. Musiał więc tłumaczyć im, o co chodzi, czemu towarzyszyły częste wybuchy ich niedowierzania oraz własne opinie na temat tej przeklętej Nynaeve al’Meara oraz Elayne, przeklętej Dziedziczki Tronu. Niewielkie były szanse, że udały się do Rahad bez niego, ale nie zdziwiłby się, gdyby próbowały szpiegować Carridina. Elayne zażąda jakiegoś wyznania i będzie się spodziewała, że tamten się załamie, Nynaeve postara się wyciągnąć wszystko z niego siłą.

— Wątpię, by miały zamiar nękać Carridina — odparł Juilin, drapiąc się za uchem. — Sądzę, że obserwować go miały Aviendha i Birgitte, przynajmniej tak słyszałem. Nie zauważyłem, kiedy wychodziły. Moim zdaniem, nie musisz się nimi przejmować, nie rozpozna ich, nawet kiedy by przeszedł tuż obok. — Thom, który nalał sobie winnego ponczu do złotego kielicha, wytłumaczył mu, o co chodzi.

Mat zakrył oczy ręką. Przebrania sporządzane z wykorzystaniem Mocy; nic dziwnego, że wymykały się niczym węże, kiedy tylko zechciały. Te kobiety narobią kłopotów. To jest coś, w czym wszystkie kobiety celują. Prawie go nie zdziwiło, gdy się dowiedział, że Thom i Juilin wiedzą jeszcze mniej o tej Czarze Wiatrów niż on.

Kiedy wyszli, żeby się przygotować na wyprawę do Rahad, miał czas, żeby poprawić sobie ubranie, zanim Nynaeve i Elayne wrócą. Zdążył sprawdzić, co robi Olver w swoim pokoju piętro niżej. Koścista sylwetka chłopca jakoś nabrała ciała, zapewne dzięki Enid i pozostałym kucharkom w “Wędrownej Kobiecie”, które opychały go jedzeniem, ale na zawsze miał już pozostać niski, nawet jak na Cairhienianina, i nawet gdyby uszy skurczyły mu się do połowy ich obecnej wielkości, a usta straciły połowę rozmiarów, to i tak przez ten nos nigdy nie zyska miana przystojnego. Uwijały się teraz przy nim, ni mniej, ni więcej trzy posługaczki, gdy tymczasem on siedział na łóżku ze skrzyżowanymi nogami.

— Mat, czy Haesel nie ma najpiękniejszych oczu? — zapytał Olver, patrząc promiennie na wielkooką kobietę, którą Mat poznał ostatnim razem, gdy przyszedł do pałacu. Ta odwzajemniła się i zmierzwiła chłopcu włosy. — Och, ale Alis i Loya są takie słodkie, że nie wiedziałbym, którą wybrać. — Pulchna kobieta prawie w średnim wieku uniosła wzrok znad sakiew Olvera, które właśnie pakowała, i obdarzyła go szerokim uśmiechem, a szczupła dziewczyna z ustami jak osa poklepała ręcznik, który właśnie ułożyła na umywalce, po czym rzuciła się na łóżko i zaczęła łaskotać Olvera pod żebrami, aż w końcu się przewrócił, zaśmiewając bezsilnie.

Mat parsknął. Harnan i całe tamto towarzystwo było już wystarczająco deprawujące, a teraz jeszcze te kobiety zachęcały chłopca! Czy on nauczy się kiedykolwiek zachowywać poprawnie, jeżeli kobiety robią z nim coś takiego? Olver powinien bawić się na ulicy tak jak każdy inny dziesięciolatek. Dziwne, że u niego w pokojach nie było żadnych posługaczek, które by się nań rzucały. Był pewien, że dopilnowała tego Tylin.

Zdążył sprawdzić Olvera i zajrzeć do Harnana oraz pozostałych członków Legionu, dzielących długi pokój obok stajni z szeregiem łóżek, a także wpaść do kuchni po jakiś chleb i wołowinę — nie mógł spojrzeć na owsiankę w oberży. Nynaeve i Elayne ciągle jeszcze nie wróciły. Wreszcie obejrzał książki w swojej bawialni i zaczął czytać Podróże Jaina Długi Krok, aczkolwiek ledwie rozumiał choć słowo z powodu targającej nim zgryzoty. Thom i Juilin przyszli dokładnie w tym samym momencie, gdy kobiety wtargnęły do środka, pokrzykując, że oto go znalazły, jakby naprawdę uważały, że nie dotrzyma słowa.

Spokojnie zamknął książkę, położył ją delikatnie na stole obok krzesła.

— Gdzie byłyście?

— A bo co? Poszłyśmy na spacer — odparła wesoło Elayne. Mat nie pamiętał, by kiedykolwiek wcześniej miała równie niebieskie oczy. Thom skrzywił się i wyciągnął nóż z rękawa, manipulując nim między palcami. Nawet nie spojrzał na Elayne.

— Piłyśmy herbatę z kilkoma znajomymi twojej karczmarki — dodała Nynaeve. — Nie będę cię zanudzała opowiastkami o szyciu. — Juilin zaczął kręcić głową, po czym znieruchomiał, kiedy to zauważyła.

— Proszę, nie nudź — odrzekł sucho Mat. Podejrzewał, że ona potrafi odróżnić jeden koniec igły od drugiego, ale podejrzewał też, że prędzej zrobi małpią minę, niż zacznie gadać o szyciu. Żadna z kobiet nie połamała sobie języka na uprzejmości, potwierdzając jego najgorsze przypuszczenia. — Przykazałem dwóm ludziom, żeby towarzyszyli wam tego popołudnia; to samo będą robili dwaj inni jutro i potem każdego następnego dnia. Kiedy nie będziecie przebywać w pałacu albo pod moim okiem, dostaniecie osobistą ochronę. Oni znają już swoją kolejność. Będą przy was zawsze... zawsze... a wy będziecie mnie powiadamiać, dokąd się wybieracie. Przestaniecie przysparzać zmartwień, od których włosy mi wypadają.

Spodziewał się oburzenia i kłótni. Spodziewał się awantur o to, co obiecały albo czego nie obiecały. Spodziewał się, że żądając całego bochenka, ostatecznie dostanie piętkę, może kromkę, jeśli dopisze mu szczęście. Nynaeve spojrzała na Elayne, Elayne popatrzyła na Nynaeve.

— No jakże, osobista ochrona to wspaniały pomysł, Mat! — wykrzyknęła Elayne, potem uśmiechnęła, a w jej policzkach pojawiły dołki. — Sądzę, że miałeś rację. To bardzo sprytne z twojej strony, że już ułożyłeś harmonogram dla tych mężczyzn.

— To cudowny pomysł — dodała Nynaeve, entuzjastycznie kiwając głową. — Naprawdę bardzo sprytne z twojej strony, Mat.

Thom upuścił nóż, tłumiąc przekleństwo, po czym usiadł, ssąc skaleczony palec i gapiąc się na kobiety.

Mat westchnął. Kłopoty; z góry o tym wiedział. A ta myśl przyszła mu do głowy, zanim jeszcze powiedziały, że ma na razie zapomnieć o Rahad.

I takim to sposobem znalazł się na ławce przed tanią tawerną blisko nabrzeża zwaną “Róża Elbaru”, gdzie popijał z poszczerbionego blaszanego kubka przymocowanego łańcuchem do ławki. Przynajmniej myli te kubki dla każdego następnego gościa. Smród unoszący się znad warsztatu farbiarza przy tej samej ulicy jedynie dodatkowo podkreślał styl lokalu. Co wcale nie znaczyło, by była to nędzna dzielnica, aczkolwiek po tak wąskiej ulicy nawet nie mogły jeździć powozy. Za to w tłumie kołysała się spora liczba pomalowanych jaskrawo lektyk. Choć przytłaczająca większość przechodniów nosiła wełnę i kamizelki gildii, nie zaś jedwab, ubrania były często świetnie skrojone, ale nierzadko postrzępione ze szczętem. Domy i sklepy stały jak zwykle równym szeregiem z biało tynkowanymi frontonami i choć większość była niska, a nierzadko i zniszczona, to na rogu, po jego prawej ręce stał wysoki dom jakiegoś bogatego kupca, po lewej zaś mały pałacyk — mniejszy nawet od kupieckiej kamienicy — z pojedynczą kopułą bez iglicy, za to ozdobioną zielonym pasem. Dwie tawerny i oberża w zasięgu wzroku wyglądały zachęcająco. Niestety “Róża” była jedyną, gdzie człowiek mógł usiąść na zewnątrz, jedyną usytuowaną we właściwym miejscu. Niestety.

— Wątpię, bym gdziekolwiek widział takie okazałe muszyska — narzekał Nalesean, odganiając kilka doborowych okazów od swojego kubka. — Co tym razem robimy?

— Ty wlewasz w siebie tę nędzną namiastkę wina i pocisz się jak kozioł — mruknął Mat, naciągając kapelusz, żeby lepiej osłonić oczy. — Ja zajmuję się byciem ta’veren. — Spojrzał spode łba na podniszczony dom, między farbiarzem a hałaśliwym warsztatem tkacza, który kazano mu obserwować: Nie poproszono... kazano... do tego doszło, chociaż próbowały to zatuszować, dwojąc się i trojąc w swoich obietnicach. Och, sprawiły, by to zabrzmiało jak prośba, sprawiły, by to ostatecznie zabrzmiało jak błaganie, w które, tak na marginesie, uwierzy nie wcześniej, jak psy zaczną tańczyć, ale i tak wiedział, że go nabierają. “Po prostu bądź ta’veren, Mat” przedrzeźniał. “Wiemy, że ty zwyczajnie będziesz wiedział, jak to zrobić. Ba!” Może przeklęta Dziedziczka Tronu i jej przeklęte dołki w policzkach wiedziały, albo może wiedziała to Nynaeve z jej przeklętymi rękoma, które cały czas podrygiwały, bo tak im było spieszno szarpnąć warkocz, ale byłby sczezł, gdyby on sam wiedział. — Jeżeli ta, wieprz ją całował, Czara jest w Rahad, to jak mam ją znaleźć na przeciwnym brzegu cholernej rzeki?

— Nie pamiętam, by to mówiły — rzekł sucho Juilin i upił dużego łyka jakiegoś napoju zrobionego z żółtych owoców rosnących po tutejszych wsiach. — Pytałeś o to co najmniej pięćdziesiąt razy. — Twierdził, że ten słomkowej barwy płyn odświeża w upale, ale Mat nadgryzł kiedyś jedną z tych cytryn i odtąd nie zamierzał pić niczego, co z nich zrobiono. Sam pił herbatę, czując nadal lekkie pulsowanie w głowie. Smakowała tak, jakby właściciel tawerny, chuderlawy osobnik o paciorkowatych podejrzliwych oczach, od czasu założenia miasta dokładał świeże liście i dolewał wodę do resztek z poprzedniego dnia. Smak napoju harmonizował z jego nastrojem.

— Mnie interesuje natomiast — mruknął Thom zza złożonych dłoni — dlaczego zadawały tyle pytań o twoją oberżystkę. — Zdawał się wcale nie przejmować, że kobiety miały swoje sekrety; czasami zachowywał się zdecydowanie dziwnie. — Co Setalle Anan i te kobiety mają wspólnego z Czarą?

Do zniszczonego domu istotnie stale wchodziły jakieś kobiety; niekiedy również wychodziły. Jednostajny sznur kobiet, jak trzeba, w tym niektóre odziane dobrze, mimo że nie w jedwabie, i ani jednego mężczyzny. Trzy, może cztery, miały na sobie czerwony pas Mądrej Kobiety. Mat zastanowił się, czy nie pójść za którąś z wychodzących, ale to mogłoby wyglądać na umyślne działanie. Nie wiedział, na czym polega bycie ta’veren — nigdy tak naprawdę nie dostrzegł w sobie ani jednej oznaki, że jest ta’veren — ale jego szczęście było zawsze największe, kiedy wszystko działo się przypadkowo. Tak jak w grze w kości. Większość tych żelaznych układanek z tawern była dla niego nierozwiązywalna, jakkolwiek szczęśliwy by się czuł.

Zlekceważył pytanie Thoma; Thom zadawał je co najmniej tak samo często, jak Mat pytał o to, jak niby znaleźć Czarę. Nynaeve powiedziała mu w twarz, że wcale nie przysięgała, że powie mu wszystko, co wie, obiecała, że powie mu to, co musi wiedzieć, a potem powiedziała... Przyglądanie się, jak niemalże się dławi, próbując nie obrzucić go stekiem wyzwisk, raczej nie dostarczało zadowalającego zadośćuczynienia.

— Chyba przejdę się trochę w głąb tej uliczki — rzekł Nalesean z westchnieniem. — Na wypadek, gdyby któraś z kobiet postanowiła przeskoczyć przez mur tego ogrodu. — W zasięgu wzroku mieli widok na wąską szczelinę między domem a warsztatem farbiarza, ale za sklepami i domami biegła równolegle jeszcze jedna alejka. — Mat, powiedz mi raz jeszcze, dlaczego musimy się tym zajmować, zamiast grać w karty.

— Ja to zrobię — powiedział Mat, jakby nie słysząc ostatniego pytania. Może za murem ogrodu dowie się, jak funkcjonuje ta’veren. Poszedł, ale niczego się nie dowiedział.

Do czasu, gdy do ulicy zaczął zakradać się zmierzch i pojawił się Harnan w towarzystwie łysego Andoranina o skośnych oczach, o imieniu Wat, jedynym ewentualnym skutkiem bycia ta’veren, jaki dostrzegł, było to, że właściciel tawerny zaparzył świeży dzbanek herbaty. Smakowała równie obrzydliwie jak poprzednia.

Po powrocie do swoich pokoi w pałacu znalazł list, swego rodzaju zaproszenie, elegancko wypisane na grubym białym papierze, który pachniał niczym kwietny ogród.

“Mój ty malutki króliczku, spodziewam się gościć cię dzisiaj na kolacji w moich apartamentach”.

Bez podpisu, ale przecież nie był potrzebny. Światłości! Ta kobieta nie miała za grosz wstydu! W drzwiach wiodących na korytarz był zamontowany pomalowany na czerwono żelazny zamek, znalazł klucz i przekręcił. Potem, dla lepszego efektu, wcisnął krzesło pod zasuwę na drzwiach do pokoiku Nerima. Mógł się znakomicie obejść bez kolacji. Już miał wspiąć się na łoże, gdy nagle zamek zaszczękał, w korytarzu jakaś kobieta roześmiała się, stwierdziwszy, że drzwi są zamknięte na klucz.

Wtedy mógł już przecież głęboko zasnąć, ale z jakiegoś powodu leżał tam, wsłuchując się w burczenie w brzuchu. Dlaczego ona mu to robi? No cóż, wiedział dlaczego, ale dlaczego jemu? Z pewnością nie zamierzała cisnąć całej przyzwoitości za stodołę, tylko po to, by dzielić łoże z ta’veren. Tak czy siak, teraz był bezpieczny. Tylin nie wyważy przecież drzwi. Na pewno? Nawet ptak nie przedostanie się przez arabeski z kutego żelaza otaczające balkony. A zresztą potrzebowałaby długiej drabiny, żeby dotrzeć tak wysoko. I ludzi do jej niesienia. Chyba że opuściłaby się z dachu na linie. Albo mogłaby... Noc mijała, w żołądku burczało, wreszcie wzeszło słońce, a on na moment nie zmrużył oka ani nie pomyślał o niczym przyzwoitym. Poza tym, że podjął pewną decyzję. Wpadł mu do głowy pomysł wykorzystania komnaty dumania. Choć z pewnością nigdy w zadumę nie popadał.

Wraz z pierwszym brzaskiem wymknął się ze swoich pokoi i znalazł jednego ze sług pałacowych, którego udało mu się zapamiętać, łysiejącego mężczyznę o imieniu Madic, o pełnej samozadowolenia, pyszałkowatej minie i krzywym uśmieszku mającym znamionować chyba nieustanny brak satysfakcji. Człowiek, który dawał się kupić. Aczkolwiek nie omieszkał — pełnym zaskoczenia wyrazem kanciastego oblicza i szyderczym grymasem, którego prawie nie raczył ukryć — dać jasno do zrozumienia, że on wie dokładnie, dlaczego Mat wsuwa mu złoto w garść. Krew i przeklęte popioły! Ilu ludzi wiedziało, do czego zmierza Tylin?

Nynaeve i Elayne zdawały się nie pojmować, Światłości niech będą dzięki, w związku z czym zrugały go za to, że nie poszedł na kolację do królowej. Dowiedziały się o tym, gdy Tylin pytała o niego, czy przypadkiem nie jest niezdrów. A co gorsza...

— Proszę — powiedziała Elayne, uśmiechając się prawie tak, jakby to słowo bynajmniej nie sprawiało jej bólu — powinieneś się pokazać ze swej najlepszej strony przy królowej. Nie bądź taki nerwowy. Wieczór z nią spodoba ci się.

— Tylko nie zrób niczego, co mogłoby ją urazić — mruknęła Nynaeve. Nie było wątpliwości, jak uprzejmość boli: czoło pomarszczone z koncentracji, szczęki zaciśnięte, a ręce aż drżące, tak chciały pociągnąć za warkocz. — Chociaż raz postaraj się być w miarę... chcę powiedzieć, pamiętaj, że to przyzwoita kobieta i nie próbuj żadnych ze swoich... Światłości, wiesz, co chcę powiedzieć.

Nerwowy. Ha! Przyzwoita kobieta. Ha!

Najwyraźniej żadnej z nich w najmniejszym stopniu nie obchodziło, że zmarnował już całe popołudnie. Elayne poklepała go współczująco po ramieniu i poprosiła, żeby wytrwał przez jeszcze jeden dzień albo dwa, to z pewnością i tak lepsze niż dreptanie po Rahad w tym upale. Nynaeve powiedziała dokładnie to samo, jak kobiety mają w zwyczaju, za to bez tego klepania po ramieniu. Przyznały prosto z mostu, że zamierzają spędzić ten dzień na próbach śledzenia Carridina, razem z Aviendhą, aczkolwiek zbywały pytania o to, kogo niby mogłyby rozpoznać przed drzwiami jego pałacu. Nynaeve się to wymknęło, a Elayne spojrzała na nią takim wzrokiem, że się ucieszył, iż chociaż raz zobaczy, jak Nynaeve zostaje wytargana za uszy. Potulnie zaakceptowały jego surowy nakaz, że mają nie tracić z widoku chroniących ich ludzi i potulnie pozwoliły mu zobaczyć przebrania, jakie zamierzały włożyć. I mimo że Thom mu o tym opowiadał, to i tak przeżył wstrząs, widząc na własne oczy, jak te dwie nagle przemieniają się w mieszkanki Ebou Dar, wstrząs niemalże równie głęboki, o jaki przysporzyła go ich potulność. Cóż, Nynaeve nędznie udawała potulność i nie mogła się powstrzymać, by nie warknąć, kiedy do niej dotarło, że mówił najzupełniej poważnie, twierdząc, iż kobieta Aielów nie potrzebuje osobistej ochrony, ale była blisko. Kiedy te kobiety zaplatały ręce i posłusznie odpowiadały na jego pytania, robił się nerwowy. Wszystkie — bo Aviendha też z aprobatą kiwała głową! Był nadal urzeczony, kiedy już poszły swoją drogą. Tylko na wszelki wypadek, nie zwracając uwagi na ich nagle zaciśnięte usta, kazał zademonstrować przebrania tym mężczyznom, których posyłał z nimi w pierwszej kolejności. Vanin aż podskoczył, że przydarzyła mu się taka gratka jak osobista ochrona Elayne, tarł pięścią po czole w tę i we w tę jak jakiś dureń.

Grubas nie dowiedział się wiele, prowadząc obserwacje na własną rękę. Podobnie jak poprzedniego dnia zaskakująca liczba ludzi przybyła na wezwanie Carridina, w tym kilku w jedwabiach, jednak to nie stanowiło dowodu, że wszyscy są Sprzymierzeńcami Ciemności. Jakkolwiek było, mieli do czynienia z ambasadorem Białych Płaszczy, zatem większość pragnących handlować z Amadicią prawdopodobnie udawało się wprost do niego, a nie do ambasadora Amadicii, kimkolwiek on czy ona byli. Vanin twierdził, że dwie kobiety rzeczywiście obserwowały pałac Carridina — wyraz jego twarzy, kiedy Aviendha znienacka przeobraziła się w trzecią Ebou Dariankę, zdradzał nieliche zdumienie — był tam także jakiś podejrzany starzec, jak na jego oko, zadziwiająco żwawy. Vaninowi nie udało mu się dobrze przyjrzeć, mimo iż spotkał go trzy razy. Po wyjściu Vanina i kobiet Mat posłał Thoma i Juilina, by sprawdzili, czego potrafią się dowiedzieć na temat Jaichima Carridina oraz przykurczonego siwowłosego starca, który interesował się Sprzymierzeńcami Ciemności. Jeżeli łowca złodziei nie potrafił znaleźć sposobu na podejście Carridina, to taki sposób nie istniał, Thom zaś najwyraźniej do perfekcji opracował metodę zestawiania plotek i pogłosek krążących w jednym miejscu, z których zadziwiająco skutecznie destylował prawdę. Wszystko to, rzecz jasna, stanowiło najłatwiejszą część.

Przez dwa bite dni pocił się na tej ławce, co jakiś czas przechadzając się po uliczce obok farbiarza, ale nic się nie zmieniało oprócz herbaty, z każdym dniem gorszej. Wino było tak podłe, że Nalesean zaczął pić ale. Pierwszego dnia właściciel tawerny zaproponował im ryby na popołudniowy posiłek, sądząc po zapachu złapano je w poprzednim tygodniu. Drugiego dnia zaoferował gulasz z ostryg; Mat zjadł pięć misek mimo kawałków skorupek. Birgitte nie chciała skosztować ani jednej, ani drugiej potrawy.

Zdziwił się, kiedy dopadła jego i Naleseana, gdy tamtego pierwszego ranka szli spiesznie przez Mol Hara. Słońce ledwie wystawiło krawędź swej tarczy nad dachy domów, a mimo to na placu pojawili już ludzie i fury.

— Chyba musiałam na chwilę oślepnąć — roześmiała się. — Czekałam tam, w miejscu przez które, jak sądziłam, pójdziecie. Nie macie chyba nic przeciwko towarzystwu.

— Czasami chodzimy szybko — odparł wymijająco. Nalesean spojrzał na niego z ukosa; naturalnie nie miał pojęcia, dlaczego wymknęli się przez maleńkie boczne drzwiczki blisko stajni. Co wcale nie znaczyło, by Mat uważał, że Tylin rzuci się na niego w biały dzień w którejś z komnat, niemniej ostrożność nigdy nie zawadzi. — Twoje towarzystwo jest zawsze mile widziane. Hm. Dzięki.

Tylko wzruszyła ramionami i wymamrotała coś, czego nie dosłyszał i zrównała z nim krok.

Taki był początek. Każda inna kobieta, jaką w życiu poznał, zażądałaby podziękowań za coś takiego, a potem by wyjaśniała, że nie potrzebuje w zasadzie żadnych i ględziłaby o tym tak długo, że aż zapragnąłby zatkać sobie uszy. Mogłaby też do znudzenia upominać go, że słowa wdzięczności są jednak potrzebne, a niekiedy dawałaby jasno do zrozumienia, że spodziewa się czegoś bardziej materialnego niż słowa. Birgitte tylko wzruszyła ramionami, a on, zastanawiając się nad tym przez następne dwa dni, doszedł do wniosków doprawdy zaskakujących.

Normalnie, jego zdaniem, kobiety należało adorować i obdarzać uśmiechami, należało tańczyć z nimi i całować je, jeśli na to pozwalały, pieścić się z nimi, jeśli dopisało szczęście. Wybór, za którymi kobietami się uganiać, był niemalże tak samo zabawny jak samo uganianie, o ile wręcz nie dorównywał zdobywaniu. Niektóre kobiety były tylko przyjaciółkami, ma się rozumieć. Niektóre. Egwene na przykład, aczkolwiek nie był pewien, czy ta przyjaźń przetrwa, skoro została Amyrlin. Nynaeve była kimś w rodzaju przyjaciółki; pod warunkiem, że potrafiła chociaż na godzinę zapomnieć, iż oćwiczyła dół jego pleców więcej niż raz i pamiętać, że on już nie jest małym chłopcem. Jednak kobieta-przyjaciółka była kimś innym niż mężczyzna; człowiek zawsze wiedział, że jej umysł biegnie innymi drogami, że taka patrzy na świat innymi oczami niż mężczyzna.

Birgitte nachyliła się ku niemu, gdy siedzieli razem na ławce.

— Lepiej się strzeż — mruknęła. — Ta wdowa szuka nowego męża; pochwa od jej noża małżeńskiego jest niebieska. A poza tym dom, który nas interesuje, jest tam.

Zamrugał, gubiąc z oczu przyjemnie pulchną kobietę, która szła, kręcąc wydatnie biodrami, a Birgitte wyszczerzeniem zębów zareagowała na jego zbaraniały uśmiech. Nynaeve byłaby go wychłostała językiem za to, że się tak gapił i nawet Egwene okazałaby chłodną dezaprobatę. Pod koniec drugiego dnia na tej ławce zorientował się, że przecież siedział cały ten czas z biodrem przyciśniętym do biodra Birgitte i ani przez moment nie przyszło mu do głowy, żeby ją pocałować. Był pewien, że ona nie chce być przez niego całowana — szczerze mówiąc, poczułby się urażony, gdyby było inaczej, biorąc pod uwagę kundlowatych mężczyzn, którym najwyraźniej lubiła się przyglądać — nadto była przecież bohaterką legend i skrycie nadal oczekiwał, że zaraz przeskoczy przez jakiś dom i po drodze chwyci za kark kilku Przeklętych. Ale to nie było tak: równie prędko pomyślałby o całowaniu Naleseana. W takim samym stopniu lubił Tairenianina jak i Birgitte.

Dwa dni spędzili na tej ławce, to siadając, to wstając, by przejść uliczkę obok farbiarni i pogapić się na wysoki mur z gołej cegły otaczający ogród na tyłach domu. Birgitte potrafiłaby wspiąć się na niego, ale nawet ona mogłaby złamać sobie kark, gdyby spróbowała to zrobić w sukni. Trzykrotnie pod wpływem impulsu postanawiał, że pójdzie śladem kobiety wychodzącej z domu; dwie z nich nosiły czerwony pas Mądrej Kobiety. Przypadek zdawał się przywoływać jego szczęście. Jedna z Mądrych Kobiet obeszła róg, kupiła kilka pomarszczonych rzep i zaraz wróciła, druga przeszła dwie ulice, żeby kupić dwie wielkie ryby w zielone paski. Trzecia kobieta, wysoka i ciemna, w schludnej szarej wełnie, być może Tairenianka, pokonała dwa mosty, zanim weszła do dużego sklepu, gdzie powitały ją uśmiechy chuderlawego, gnącego się w ukłonach mężczyzny, a tam zaczęła doglądać pakowania lakierowanych skrzynek i tac do wypełnionych trocinami koszy, które następnie załadowano na wóz. Z tego, co usłyszał, wynikało, że miała nadzieję zdobyć za nie sporo srebra w Andorze. Matowi ledwie udało się uciec bez kupowania skrzynki. Tyle, jeśli chodzi o przypadkowe szczęście.

Pozostałym również ono nie dopisywało. Nynaeve, Elayne i Aviendha wracały ze swoich pielgrzymek po ulicach otaczających pałacyk Carridina, nie napotkawszy nikogo, kogo by rozpoznały, co bezgranicznie je zasmuciło. Nadal nie chciały powiedzieć, o kogo idzie; to raczej nie miało znaczenia, skoro tych ludzi nie można było nigdzie spotkać. Tak właśnie twierdziły, szczerząc się przy tym w wyraźnie wymuszony sposób. Te grymasy, jak sądził, miały uchodzić za uśmiechy. Szkoda, że Aviendha całą duszą wspierała te dwie, aczkolwiek był taki moment, kiedy trochę je przycisnął, gdy Elayne warknęła na niego, a kobieta Aiel szepnęła jej coś do ucha.

— Wybacz mi, Mat — przeprosiła szczerze Elayne, z twarzą tak poczerwieniałą, że aż tworzyła śmieszny kontrast z jej jasnymi włosami. — Pokornie cię przepraszam za to, że mówiłam takim tonem. Ja... będę błagała na kolanach, jeśli zechcesz. — Nie dziwota, że pod koniec zaczął jej się łamać głos.

— Nie trzeba — odparł słabo, starając się nie okazywać swego zdumienia. — Wybaczam ci, to nic takiego. — Ale rzecz osobliwa, Elayne, przez cały ten czas, kiedy mówiła do niego, patrzyła na Aviendhę i nawet nie mrugnęła powieką, kiedy jej odpowiedział, ale gdy Aviendha skinęła głową, głośno westchnęła z ulgą. Kobiety były po prostu dziwne.

Thom doniósł, że Carridin często udziela jałmużny żebrakom, ale oprócz tego każdy szczątek informacji o jego bytności w Ebou Dar brzmiał właśnie tak, jak należało się spodziewać, w zależności od tego, czy mówiący uważał Białe Płaszcze za mordercze potwory czy też za prawdziwych zbawców świata. Juilin dowiedział się, że Carridin kupił plany Pałacu Tarasin, co mogło oznaczać, że Pedron Niall sam chce mieć pałac i zamierza skopiować do tego celu właśnie ten. O ile oczywiście jeszcze żył, po mieście rozeszły się bowiem pogłoski, jakoby umarł. Jako że zgodnie z połową plotek zabiły go Aes Sedai, wedle drugiej wersji zrobił to Rand, można się było domyślić, ile są warte. Ani Juilin, ani Thom nie dokopali się najdrobniejszego strzępu informacji o siwowłosym mężczyźnie z mocno wyniszczoną twarzą.

Frustracja z powodu Carridina, frustracja z powodu obserwowania tego przeklętego domu, a jeśli chodzi o pałac...

Mat dowiedział się, jaki będzie obrót spraw tamtej pierwszej nocy, kiedy nareszcie wrócił do swoich pokoi. Był tam Olver, już nakarmiony, który siedział skulony w fotelu z Podróżami Jaina Długi Krok, i wcale się nie zmartwił, gdy go tu przeniesiono z jego własnych pokoi. Na Madiku można było polegać tak samo jak na jego słowie; w każdym razie póki mieszek pełen był złota. Łóżko Olvera stało teraz w komnacie dumania. Niech tylko Tylin spróbuje coś zrobić przy obserwującym ją dziecku! Ale królowa nie pozostała nam dłużna. Zakradł się do kuchni niczym lis, przemykając od rogu do rogu, zbiegając w mgnieniu oka po schodach — i stwierdził, że nie znajdzie tam niczego, co mógłby zjeść.

Och, powietrze wypełniała woń gotowanej strawy, pieczeni obracających się na rożnach w wielkich paleniskach, garnków bulgoczących na piecach z białych płytek, a kucharki stale otwierały piekarniki, by popchnąć to czy tamto. Po prostu nie było jedzenia dla Mata Cauthona. Uśmiechnięte kobiety w nieskazitelnie białych fartuszkach lekceważyły jego uśmiechy i stawały mu na drodze, przez co nie mógł się dostać do źródeł tych cudownych zapachów. Uśmiechały się i biły go po rękach, kiedy usiłował porwać bochenek chleba albo chociaż rzepę glazurowaną w miodzie. Uśmiechały się i mówiły mu, że nie powinien psuć sobie apetytu, jeżeli ma wieczerzać z królową. Wiedziały. Wszystkie, co do jednej! Nie tylko z powodu nunieńców wycofał się z powrotem do swoich pokoi, gorzko żałując tej śmierdzącej ryby podanej przez karczmarza po południu. Zamknął za sobą drzwi na zamek. Kobieta, która potrafi zagłodzić człowieka na śmierć, mogła spróbować wszystkiego.

Leżał na dywanie z zielonego jedwabiu i grał z Olverem w Węże i Lisy, kiedy przez szparę pod drzwiami ktoś wsunął kolejny liścik.

“Mówiono mi, że godniej jest polować na gołębia w locie, a potem patrzeć, jak trzepopcząc skrzydłami spada, ale głodny ptak prędzej czy później przyfrunie do ręki”.

— Co jest, Mat? — spytał Olver.

— Nic. — Mat zmiął list. — Jeszcze jedną partyjkę?

— O tak. — Chłopiec gotów byłby grać w tę głupią grę cały dzień, gdyby tylko dać mu szansę. — Mat, próbowałeś choć trochę tej szynki, którą ugotowali dziś wieczorem? Nigdy nie jadłem niczego...

— Rzuć kośćmi, Olver. Rzuć tymi przeklętymi kośćmi.

Trzeciego wieczora, wracając do pałacu, kupił chleb, oliwki i kozi ser. W kuchni nadal mieli swoje rozkazy. Te cholerne kobiety po prostu śmiały się w głos, kiedy zabierały parujące półmiski z mięsem i rybami z jego zasięgu i mówiły mu, że ma sobie nie psuć przeklętego apetytu.

Zachował swoją godność. Nie porwał żadnego półmiska i nie uciekł z nim. Wykonał swój najwspanialszy ukłon, wywijając przy tym połami nie istniejącego płaszcza.

— Łaskawe panie, wasze ciepło i gościnność są druzgoczące.

Jego wyjście wyglądałoby znacznie lepiej, gdyby jedna z kucharek nie zarechotała za jego plecami:

— Królowa już niebawem będzie się raczyła pieczoną kaczką, chłopcze.

Bardzo zabawne. Pozostałe kobiety ryknęły tak gromkim śmiechem, że chyba tarzały się po podłodze. Cholernie śmieszne.

Chleb, oliwki i słony ser złożyły się na niezły posiłek, do tego odrobina wody z umywalni do popicia. Od tamtego pierwszego dnia w jego pokoju nie pojawiał się winny poncz. Kiedy Olver usiłował mu opowiedzieć o jakiejś pieczonej rybie z sosem musztardowym i rodzynkami, Mat kazał mu poćwiczyć czytanie.

Tamtej nocy nikt nie wsunął listu pod jego drzwiami. Nikt nie potrząsał zamkiem. Zaczął myśleć, że sprawy idą ku lepszemu. Nazajutrz przypadało Święto Ptaków. Z tego, co słyszał o kostiumach, jakie nosili niektórzy ludzie, zarówno mężczyźni, jak i kobiety, niewykluczone, że Tylin znajdzie sobie nowego kaczorka, za którym mogłaby się uganiać. Ktoś mógł wyjść z tego przeklętego domu naprzeciwko “Róży Elbaru” i wręczyć mu przeklętą Czarę Wiatrów. Sprawy po prostu musiały przybrać lepszy obrót.

Kiedy się obudził trzeciego ranka w Pałacu Tarasin, w głowie toczyły mu się kości.

29

Święto Ptaków

Obudzony grzechotem kości Mat zastanawiał się, czy nie pospać jeszcze trochę, to może przestaną, ale ostatecznie wstał bez reszty owładnięty ponurym nastrojem. Jakby nie dosyć już miał na głowie zmartwień. Przegnał Nerima i ubrał się samodzielnie, dojadając resztę chleba i sera z ubiegłej nocy, po czym poszedł zajrzeć do Olvera. Chłopiec uwijał się jak fryga, gorączkowo narzucając na siebie ubranie, by jak najszybciej wyjść, przy czym zdarzało mu się całkiem znieruchomieć z butem albo koszulą w ręku i zasypywać Mata dziesiątkami pytań, na które ten odpowiadał, mając myśli bardzo zaprzątnięte czym innym. Nie, nie pójdą dzisiaj na wyścigi i nieważne, że w Kręgu Nieba, na północy miasta, odbywają się wielkie wyścigi. Może uda im się pójść obejrzeć menażerię. Tak, Mat kupi mu maskę z piór z okazji święta. O ile kiedykolwiek wreszcie się ubierze. To sprawiło, że Olver znowu zaczął się miotać.

Tak naprawdę myśli Mata zaprzątały te przeklęte kości. Dlaczego znowu się toczą? I nadal nie wiedział, dlaczego i wcześniej tak się działo!

Kiedy Olver ubrał się wreszcie, poszedł za Matem do bawialni, mnożąc w nieskończoność swe wątpliwości i pytania, które ten słyszał jedynie w połowie — i wszedł na niego, kiedy Mat stanął jak wryty. Tylin odłożyła na stół książkę, którą Olver czytał poprzedniego wieczoru.

— Wasza Wysokość! — Wzrok Mata pomknął w stronę drzwi, które zamknął na klucz ubiegłej nocy, a które teraz stały otworem. — Co za niespodzianka. — Pociągnął Olvera przed siebie, stawiając go między sobą a tą kobietą, która tylko uśmiechała się drwiąco. Takie w każdym razie odniósł wrażenie. Natomiast najwyraźniej była z siebie zadowolona. — Właśnie miałem wyjść z Olverem. Żeby obejrzeć święto. I jakąś wędrowną menażerię. Olver chciałby dostać maskę z piór. — Zacisnął usta, żeby przestać paplać i zaczął ostrożnie skradać się w stronę drzwi, wysługując się chłopcem jako tarczą.

— Tak... — odmruknęła Tylin, przyglądając mu się zza firanek rzęs. Nie wykonała żadnego ruchu, żeby mu przeszkodzić, ale jej uśmiech stał się szerszy, jakby tylko czekała, aż wdepnie we wnyki. — Znacznie lepiej, że ma towarzystwo, zamiast biegać z ulicznikami, co, jak się dowiaduję, zdarza mu się dość często. Dużo się słyszy o tym twoim chłopcu. Riselle?

W drzwiach pojawiła się jakaś kobieta i Mat wzdrygnął się. Wymyślna maska z oszałamiających niebieskich i złotych piór skrywała większą część twarzy Riselle, za to pióra naszyte na resztę jej kostiumu nie ukrywały wiele więcej. Posiadała najwspanialsze łono, jakie kiedykolwiek widział.

— Olver — powiedziała, delikatnie opadając na kolana — czy zechciałbyś pójść ze mną na święto? — W ręku trzymała maskę czerwono-zielonego jastrzębia, już na pierwszy rzut oka dobraną specjalnie wielkością do twarzy chłopca.

Zanim Mat zdążył otworzyć usta, Olver wyrwał mu się i podbiegł do Riselle.

— O tak, proszę. Dziękuję ci. — Ten niewdzięczny mały łobuziak śmiał się, kiedy mocował maskę jastrzębia na twarzy i przytulał się do łona Riselle. Wybiegli z pokoju, trzymając się za ręce, a Mat pozostał z głupią miną.

Dość prędko oprzytomniał, kiedy Tylin powiedziała:

— Ciesz się, że nie jestem zazdrosną kobietą, mój słodki. — Wyciągnęła zza swego złoto-srebrnego pasa długi żelazny klucz do jego drzwi i potem jeszcze jeden, podobny, po czym zamachała nimi przed jego nosem. — Ludzie zawsze trzymają klucze w szkatułce obok drzwi. — Tam właśnie zostawił swoje klucze. — I nikt nigdy się nie zastanawia, gdzie może być drugi klucz. — Jeden klucz wrócił za pas; drugi został przekręcony w zamku z głośnym szczęknięciem, po czym dołączył do swego towarzysza. — No cóż, jagniątko. — Uśmiechnęła się.

Tego było już za wiele. Ta kobieta zrobiła nagonkę na niego, usiłowała zagłodzić go na śmierć, a teraz zamknęła go niczym... nie wiedział do czego to porównać. Jagniątko! Cholerne kości podskakiwały w jego czaszce. Poza tym miał ważne sprawy do załatwienia. Kości nigdy przedtem nie miały nic wspólnego z żadnymi poszukiwaniami, ale... Podszedł do niej dwoma długimi krokami, schwycił ją za ramię i zaczął majstrować przy jej pasie w poszukiwaniu kluczy.

— Nie mam przeklętego czasu na... — Oddech mu zamarł, kiedy ostry czubek jej sztyletu pod jego brodą zamknął mu usta i kazał stanąć na palcach.

— Zabierz rękę — rozkazała zimnym tonem. Udało mu się spojrzeć z wyżyn nosa na jej twarz. Uśmiechała się teraz. Ostrożnie puścił jej rękę. A mimo to nie zmniejszyła nacisku ostrza. Pokręciła głową. — A fe, a fe. Naprawdę staram się zachowywać wobec ciebie delikatnie, jako że jesteś cudzoziemcem, ale skoro chcesz prowadzić brudną grę... Ręce przy sobie. Ruszaj. — Czubek wbijanego w jego skórę noża wskazał kierunek. Odsuwał się niezdarnie w tył, na czubkach palców, nie chcąc, by mu pocięto gardło na plasterki.

— Co chcesz zrobić? — wybełkotał przez zęby. Mówił z wysiłkiem z powodu wyprężonej szyi. — No co? — Mógł spróbować schwycić ją za nadgarstek, potrafił szybko ruszać rękoma. — Co chcesz zrobić? — Dość szybko, z nożem już przystawionym mu do gardła? Oto pytanie. To, a także tamto, które jej zadał. Jeżeli zamierzała go zabić, to gdyby odepchnął jej nadgarstek, sztylet powędrowałby prosto do jego mózgu. — Odpowiesz mi czy nie?! — W jego głosie nie było paniki. Wcale nie wpadł w panikę. — Wasza Wysokość? Tylin?! — Cóż, chyba wpadł w lekką panikę, skoro nazwał ją po imieniu. W Ebou Dar można było przez cały dzień nazywać kobietę “kaczątkiem” albo “ciasteczkiem”, a ona reagowałaby na to uśmiechami, ale gdybyś użył jej imienia, zanim ona ci na to pozwoliła, spotkałbyś się z “gorętszym” przyjęciem niż wtedy, gdybyś molestował obcą kobietę na ulicy gdziekolwiek indziej. Wymiana kilku pocałunków też jeszcze nie stanowiła przyzwolenia.

Tylin nie odpowiedziała, tylko nadal go zmuszała do cofania się na palcach, aż wreszcie zderzył się plecami z czymś, co go zatrzymało. Przez ten przeklęty sztylet, który nie drgnął nawet o włos, nie mógł ruszyć głową, ale oczy, które miał utkwione w jej twarzy, były rozbiegane. Znajdowali się w sypialni, czuł pod łopatkami twardy postument łoża, rzeźbiony w kwiaty. Dlaczego ona prowadzi go...? Nagle twarz miał równie czerwoną jak postument. Nie. Ona nie zamierza... To nieprzyzwoite! To niemożliwe!

— Nie możesz mi tego zrobić — wymamrotał, a jeśli jego głos był odrobinę zadyszany i piskliwy, to z pewnością miał powód.

— Patrz i ucz się, mój ty kociaczku — powiedziała Tylin i dobyła swego małżeńskiego noża.

Po wszystkim, a minęło sporo czasu, z irytacją naciągnął kołdrę na pierś. Jedwabną kołdrę, Nalesean miał rację. Królowa Altary nuciła z zadowoleniem obok łoża, ręce wykręcając do tyłu, by zapiąć guziki przy sukni. On miał na sobie tylko medalion w kształcie lisiej głowy na rzemyku — na wiele się nie zdał — oraz czarną chustę zawiązaną na szyi. Wstążka na jej “prezencie”, tak to nazwała ta przeklęta kobieta. Przewrócił się na brzuch i porwał okutą srebrem fajkę i mieszek z tytoniem z małego stolika po drugiej stronie. Zapalił fajkę, posługując się złotymi szczypcami i rozżarzonym węglem ze złotej misy wyłożonej piaskiem. Zaplótł ręce na piersiach i zaciągał się zapalczywie, równocześnie krzywiąc.

— Nie powinieneś tak się szamotać, kaczorku, ani też tak nadymać. — Wyrwała sztylet wbity w postument tuż obok jej małżeńskiego noża, obejrzała jego czubek i dopiero wtedy schowała go do pochwy. — O co chodzi? Wiesz przecież, że bawiłeś się równie dobrze jak ja, a ja... — Roześmiała się niespodzianie i to niezwykle serdecznie, jednocześnie ponownie wyjmując nóż małżeński z pochwy. — Jeżeli to element natury ta’veren, to musisz się cieszyć wielką popularnością.

Mat poczerwieniał ogniście.

— To nienaturalne — wybuchnął, wyrywając fajkę z ust. — To ja powinienem się uganiać! — Jej zdumiony wzrok z pewnością stanowił lustrzane odbicie jego spojrzenia. Gdyby Tylin była tawernianą dziewką, która się uśmiecha we właściwy sposób, to mógłby spróbować swego szczęścia — pod warunkiem, że tawerniana dziwka nie miała syna, który lubił robić dziury w ludziach — ale to on był tym, za którym się uganiano. Nigdy wcześniej tak o tym nie myślał. Nigdy przedtem nie musiał.

Tylin zaczęła się śmiać, kręcąc głową i ocierając oczy palcami.

— Och, mój ty gołąbku. Rzeczywiście, stale zapominam! Jesteś teraz w Ebou Dar. Zostawiłam dla ciebie mały prezent w bawialni. — Poklepała jego stopę przez prześcieradło. — Dobrze się dzisiaj najedz. Będziesz potrzebował sił.

Mat zakrył dłonią oczy i ze wszystkich sił próbował się nie rozpłakać. Kiedy odjął rękę, jej już nie było.

Wstał z łoża, owinąwszy się kołdrą; z jakiegoś powodu pomysł chodzenia nago wydawał się niepokojący. Ta przeklęta kobieta mogła wyskoczyć z szafy. Ubranie, które miał przedtem na sobie, walało się po podłodze.

“Po co zaprzątać sobie głowę koronkami — pomyślał kwaśno — skoro wystarczy pociąć na kimś ubranie!”

Jednak nie miała prawa kroić jego czerwonego kaftana w taki sposób. Chyba po prostu uwielbiała obierać go swoim nożem.

Prawie nie wstrzymując oddechu, otworzył wysoką czerwono-złotą szafę. Nie ukryła się w środku. Miał ograniczony wybór, gdyż Nerim oddał większość jego garderoby do czyszczenia albo naprawy. Ubierając się szybko, wybrał prosty kaftan z ciemnobrązowego jedwabiu, po czym wepchnął pocięte szmaty tak głęboko pod łóżko, jak mógł sięgnąć; poleżą tam do czasu, aż będzie mógł się ich pozbyć tak, by Nerim nie zauważył. Albo ktoś inny, skoro już o tym mowa. Zbyt wielu ludzi wiedziało już zbyt dużo na temat tego, co się działo między nim a Tylin — nie umiałby spojrzeć w twarz temu, kto by wiedział o wszystkim.

W bawialni podniósł wieko lakierowanej skrzynki stojącej obok drzwi, po czym opuścił je z westchnieniem, bynajmniej nie oczekiwał, że Tylin odda klucz. Oparł się o drzwi. O! Nie zamknięte drzwi! Światłości, co on ma robić? Wprowadzić się z powrotem do oberży? I do Czarnego z tym, kości wcześniej się zatrzymały. Tyle że nie zdziwiłby się, gdyby Tylin przekupiła panią Anan i Enid albo oberżystkę, gdziekolwiek by się udał. Nie zdziwiłby się, gdyby Nynaeve i Elayne twierdziły, że on złamał jakąś umowę i zwolnił je tym samym z ich obietnic. A żeby te wszystkie kobiety sczezły!

Na jednym ze stołów leżała duża paczka zdobnie opakowana w zielony papier. Zawierała czarno-złotą maskę orła oraz kaftan pokryty dopasowanymi piórami. I oprócz tego sakiewkę z czerwonego jedwabiu zawierającą dwadzieścia złotych koron oraz pachnący kwiatami liścik.

“Kupiłabym ci kolczyk, prosiątko, ale zauważyłam, że nie masz przekłutego ucha. Każ to zrobić i sam kup sobie coś ładnego”.

Omal znowu nie załkał. To on dawał kobietom prezenty. Świat stanął na głowie! Prosiątko? O Światłości! Po jakiejś minucie wziął jednak maskę, tyle mu była dłużna, przynajmniej za sam zniszczony kaftan.

Kiedy wreszcie dotarł do małego ocienionego dziedzińca, gdzie spotykał się ze swymi towarzyszami co rano przy niedużej okrągłej sadzawce porośniętej liliami i pełnej białych ryb w jaskrawe kropki, znalazł Naleseana i Birgitte, którzy również byli już przygotowani do udziału w Święcie Ptaków. Tairenianin zadowolił się prostą zieloną maską, za to Birgitte miała na twarzy masę żółto-czerwonych piór zwieńczonych pióropuszem, spod której wyzierały rozpuszczone luźno włosy na całej długości ozdobione pojedynczymi piórkami, do tego ubrała suknię z szerokim żółtym pasem, przezroczystą pod czerwonymi i żółtymi piórami. Nie odkrywała aż tak wiele jak suknia Riselle, ale przy każdym ruchu zdawało się, że zaraz pokaże. Mat w życiu by nie pomyślał, że Birgitte też włoży suknię tak jak inne kobiety.

— Czasami zabawnie obserwować, jak się na ciebie patrzą — powiedziała, dźgając go pod żebra, kiedy skomentował jej suknię. Taki sam szeroki uśmiech mógłby mieć na twarzy Nalesean mówiący, że podszczypywanie posługaczek jest zabawne. — Jest tego dużo więcej niż nosili tancerze piór, ale nie dosyć, by krępowało to ruchy, w każdym razie nie sądzę, byśmy musieli poruszać się szybko po tej stronie rzeki. — W głowie zagrzechotały mu kości. — Co cię zatrzymało? — mówiła dalej. — Mam nadzieję, że nie kazałeś nam czekać, bo chciałeś połaskotać jakąś ładną dziewczynę.

Mat miał nadzieję, że się nie zaczerwienił.

— Ja... — Nie był pewien, z jakiej wymówki powinien skorzystać, ale w tym momencie na dziedziniec weszło pół tuzina mężczyzn w upierzonych kaftanach, wszyscy z tymi wąskimi mieczami przy biodrach, a każdy bez wyjątku miał na twarzy zdobną maskę z kolorowym czubem i dziobem, reprezentującą ptaka, jakiego nie widziały ludzkie oczy. Wyjątek stanowił Beslan, który wymachiwał swoją maską, trzymając ją za przymocowaną do niej wstążkę. — O krew i przeklęte popioły, a co ten tutaj robi?

— Beslan? — Nalesean ułożył dłonie na rękojeści miecza i z niedowierzaniem pokręcił głową. — No jakże, a żeby mi dusza sczezła, on powiada, że chce spędzić święto w twoim towarzystwie. Powiada, że to jakieś ślubowanie, które wy dwaj sobie złożyliście. Powiedziałem mu, że to będzie śmiertelnie nudne, ale nie chciał dać mi wiary.

— Jakoś sobie nie wyobrażam, by w towarzystwie Mata mogło być kiedykolwiek nudno — oświadczył syn Tylin, kłaniając się całej trójce, ale ciemne oczy zatrzymały się przede wszystkim na Birgitte. — W życiu tak się nie bawiłem, jak podczas Nocy Swovan kiedy piliśmy razem z nim i Strażnikiem lady Elayne, aczkolwiek, prawdę mówiąc, niewiele pamiętam. — Zdawał się nie rozpoznawać owego Strażnika. O dziwo, zważywszy na gust Birgitte odnośnie mężczyzn... Beslan był przystojny, może trochę za bardzo przystojny, zupełnie nie w jej typie... o dziwo, uśmiechnęła się nieznacznie i wyprężyła wdzięcznie pod wpływem jego badawczego wzroku.

W tym momencie Mata nie obchodziło, jak duże usterki charakteru zdradzała. Beslan najwidoczniej niczego nie podejrzewał, bo inaczej zapewne dobyłby już swego miecza, ale ostatnią rzeczą, jakiej Mat pragnął, na miłość Światłości, był dzień spędzony w towarzystwie tego człowieka. To byłaby istna udręka. Miał jakieś poczucie przyzwoitości, nawet jeśli brakowało go matce Beslana.

Jedyny problem stanowił Beslan, który wziął sobie mocno do serca przyrzeczenie wspólnego uczestniczenia we wszystkich świętach. Im bardziej Mat basował Naleseanowi, że zaplanowany przez nich dzień będzie nudny ponad miarę, tym większej determinacji nabierał Beslan. Po jakiejś chwili jego twarz nabrała barw i Mat już zaczął podejrzewać, że zaraz miecze wyskoczą z pochew. Cóż, przyrzeczenie to przyrzeczenie. Kiedy on, Nalesean i Birgitte opuścili pałac, obok nich stąpało dumnie pół tuzina upierzonych durniów. Mat był przekonany, że do niczego takiego by nie doszło, gdyby Birgitte ubrała się w swoje zwykłe ubranie. Cała gromadka tamtych nieustannie jej się przyglądała z szerokimi uśmiechami na twarzach.

— Po co się tak wyginałaś, kiedy on obmacywał cię wzrokiem? — mruknął, kiedy przechodzili przez Mol Hara. Skrócił wstążkę przytrzymującą maskę orła.

— Wcale się nie wyginałam, ja się ruszałam. — Jej afektacja była tak bezczelnie sztuczna, że w innej sytuacji byłby się roześmiał. — Nieznacznie. — Szeroki uśmiech nagle powrócił na jej twarz i zniżyła głos, przeznaczając swe słowa wyłącznie dla jego uszu. — Powiedziałam ci, czasami to zabawne, jak się na ciebie patrzą; tylko dlatego, że oni wszyscy są zbyt urodziwi, wcale nie znaczy, by mi się nie podobała, że patrzą. Och, zechcesz przecież popatrzeć na nią — dodała i wskazała szczupłą kobietę, która przebiegła obok nich w niebieskiej masce sowy i w jeszcze mniejszej liczbie piór na ciele niż Riselle.

To była jedna z cech Birgitte: potrafiła szturchać go pod żebra i wskazywać mu ładne dziewczyny równie chętnie jak każdy znajomy mężczyzna i spodziewać się, że on w zamian będzie jej pokazywał to, co ona chciałaby zobaczyć, czyli zazwyczaj najbrzydszego mężczyznę w zasięgu wzroku. Niezależnie od tego, czy postanowiła chodzić tego dnia na pół naga — na ćwierć, w każdym razie — była... cóż, była przyjaciółką. Wychodziło na to, że to dziwny świat. Oto jedna kobieta, którą zaczynał uważać za kompana od kieliszka, a obok niej inna, która ugania się za nim równie zapamiętale, jak on zawsze uganiał się za ładną kobietą. Nawet bardziej zapamiętale; w życiu nie uganiał się za żadną kobietą, która dała mu do zrozumienia, że sobie tego nie życzy. Bardzo dziwny świat.

Słońce pokonało dopiero nieco więcej niż połowę drogi do zenitu, ale świętujący już wypełnili ulice, place i mosty. Akrobaci, żonglerzy i muzycy w ubraniach obszytych piórami dawali przedstawienia na każdym ulicznym rogu, muzyka częstokroć zagłuszała śmiech i pokrzykiwania. Biedniejszym wystarczało kilka piór wplecionych we włosy — piór gołębi zebranych z chodnika przez uganiające się po ulicach dzieciaki i żebraków, ale maski i kostiumy stawały się coraz zdobniejsze w miarę, jak cięższe robiły się sakiewki. Zdobniejsze i często bardziej skandaliczne. Jednako mężczyźni, jak i kobiety byli często okryci piórami, które ukazywały więcej ciała niż w przypadku Riselle czy tamtej kobiety napotkanej na Mol Hara. Tego dnia na ulicach czy nad kanałami nie odbywał się żaden handel, jednak wiele sklepów zdawało się otwartych razem rzecz jasna z wszystkimi oberżami i tawernami — ale tu czy tam jakiś wóz przedzierał się przez ciżbę, względnie barka czekała umocowana do pachołka, a na niej afiszowali się, przybrawszy najrozmaitsze pozy młodzi mężczyźni i kobiety w jaskrawych ptasich maskach, które zakrywały im całe głowy, z rozłożystymi czubami niekiedy wznoszącymi się na wysokość pełnego kroku i poruszający długimi kolorowymi skrzydłami w taki sposób, że resztę ich kostiumów było widać jedynie w krótkich przebłyskach. Co zresztą wcale nie miało znaczenia, jeśli się nad tym zastanowić.

Wedle słów Beslana, owe inscenizacje, bo tak właśnie nazywano te widowiska, były zazwyczaj prezentowane w salach gildii, prywatnych pałacach i domach. Całe święto zazwyczaj odbywało się pod dachem. W Ebou Dar nigdy nie padał prawdziwy, porządny śnieg, nawet gdy pogoda była jeszcze normalna — Beslan powiedział, że któregoś dnia chciałby go zobaczyć — ale najwyraźniej zwykła zima była dostatecznie chłodna, by ludzie nie mogli biegać po ulicach prawie nago. Tego roku przez ten upał wszystko przeniosło się na ulice. Zaczekaj, aż zapadnie noc, powiedział Beslan, wtedy dopiero Mat miał rzeczywiście coś zobaczyć. Razem z ubywaniem słońca, ubywało też hamulców moralnych.

Zapatrzony na wysoką szczupłą kobietę sunącą przez tłum w masce, upierzonym płaszczu i oprócz tego w sześciu czy siedmiu piórach dopełniających całości odzienia, Mat zastanawiał się, jakich to hamulców pozbyli się już niektórzy z tych ludzi. Mało co, a byłby do niej krzyknął, żeby się okryła choć tym płaszczem. Owszem, była ładna, ale tak na ulicy, na oczach Światłości i wszystkich?

Wozy, na których wieziono inscenizacje, rzecz jasna przyciągały tłumy, wielkie grupy mężczyzn i kobiet, którzy pokrzykiwali i śmiali się, rzucając monety, a niekiedy złożone banknoty na ich platformy i odpychając wszystkich innych na ulicy. Przyzwyczaił się do wybiegania naprzód, dopóki nie udało im się umknąć w jakąś przecznicę albo zaczekać, aż dana sceneria nie minie ich i nie pokona skrzyżowania czy mostu. W tym czasie Birgitte i Nalesean rzucali monety brudnym ulicznikom i jeszcze brudniejszym żebrakom. Cóż, Nalesean rzucał, Birgitte skupiła się na dzieciach i wciskała każdą monetę w oblepione brudem garstki, jakby to były dary.

Podczas jednego z takich postojów Beslan znienacka położył rękę na ramieniu Naleseana, podnosząc głos, żeby przekrzyczeć wrzawę tłumu i kakofonię muzyki dochodzącą z co najmniej sześciu różnych miejsc.

— Wybacz mi, Tairenianinie, ale jemu nie. — Przez tłum przedzierał się z czujnym wyrazem twarzy jakiś obdarty mężczyzna, miał wynędzniałą twarz i wychudłe ciało, wyraźnie pogubił wszystkie żałosne pióra, jakie być może znalazł sobie do przyozdobienia włosów.

— Dlaczego nie? — spytał Nalesean.

— Nie ma na palcu kółka z brązu — odparł Beslan. — Nie należy do gildii.

— Światłości — zdziwił się Mat — to już człowiek nie może nawet żebrać w tym mieście, jeśli nie należy do gildii?

Może to sprawił jego ton. Żebrak doskoczył mu do gardła, a w jego brudnej dłoni błysnął nóż.

Nie myśląc, Mat chwycił mężczyznę za rękę i wykręcił mu ją, ciskając jego ciałem w tłum; jacyś ludzie obrzucili wyzwiskami Mata, inni żebraka, który padł jak długi. Niektórzy rzucili mu monetę.

Kątem oka Mat dostrzegł drugiego, chudego oberwańca, który próbował odepchnąć z drogi Birgitte, by dosięgnąć go długim nożem. Popełnił jednak głupi błąd, że nie docenił kobiety z racji jej kostiumu, spod piór wyciągnęła nóż i wbiła mu go pod pachę.

— Uważaj! — krzyknął Mat do Birgitte, ale nie było czasu na ostrzeżenia; w tej samej chwili, kiedy wykrzyczał te słowa, wydobył z rękawa swój nóż i cisnął nim. Ostrze mignęło tuż przed jej twarzą i utknęło w gardle kolejnego żebraka ze stalą w dłoni, zanim ta utkwiła między jej żebrami.

Nagle wszędzie pojawili się żebracy z nożami i pałkami nabijanymi kolcami, rozległy się wrzaski i krzyki ludzi w maskach i kostiumach, którzy na oślep usiłowali uciec. Nalesean ciął mężczyznę w łachmanach przez twarz, a ten zatoczył się w tył; Beslan ugodził w brzuch kolejnego, podczas gdy jego odziani w pióra towarzysze walczyli z jeszcze innymi.

Mat nie miał czasu, by zobaczyć coś więcej, stał wsparty plecami o plecy Birgitte i walczył z własnymi napastnikami. Czuł, jak ona porusza się za nim, słyszał jej zduszone przekleństwa, ale to wszystko ledwie do niego docierało. Birgitte potrafiła sama zadbać o siebie, ale kiedy tak patrzył na dwóch mężczyzn przed sobą, nie miał pewności, czy jego również na to stać. Jakiś zwalisty osobnik o bezzębnym szyderczym grymasie miał tylko jedną rękę i obrzmiałą jamę zamiast lewego oka, ale w ręku trzymał pałkę długości dwóch stóp, okutą żelaznymi pierścieniami, z których niczym stalowe ciernie wystawały kolce. Jego towarzysz o szczurzej twarzy miał oboje oczu i kilka zębów, a mimo zapadłych policzków i rąk, które zdawały się składać z samych kości i ścięgien, poruszał się jak wąż, oblizując przy tym usta i przerzucając zardzewiały sztylet z ręki do ręki. Nadal dzieliła ich zbyt duża odległość, by któryś z nich mógł dosięgnąć jego ciała, tak więc tańczyli i przesuwali się, każdy czekał, aż drugi skoczy pierwszy.

— Staremu Cully to się nie spodoba, Spar — warknął roślejszy z mężczyzn, a ten o szczurzej twarzy skoczył do przodu, błyskając zardzewiałym nożem przerzucanym z ręki do ręki.

Nie przewidział ostrza, które nagle pojawiło się w lewej dłoni Mata i cięło go przez nadgarstek. Sztylet zaszczękał na bruku, ale typ i tak rzucił się na Mata. Kiedy drugie ostrze ugodziło go w pierś, pisnął, oczy mu zogromniały, a potem konwulsyjnie obłapił Mata ramionami. Szyderczy grymas łysego pogłębił się, gdy z uniesioną pałką wkroczył do akcji. Jednak szybko zniknął, gdy dwaj żebracy rzucili się na niego, warcząc i dźgając.

Wpatrując się w to wszystko z niedowierzaniem, Mat odkopnął trupa mężczyzny o szczurzej twarzy. W promieniu pięćdziesięciu kroków na ulicy nie było nikogo oprócz walczących i wszędzie na chodnikach tarzali się żebracy, dwóch, trzech albo czasami czterech zakłuwających jednego, tłukących pałkami, kamieniami.

Beslan złapał Mata za ramię. Na twarzy miał krew, ale uśmiechał się.

— Uciekajmy stąd i niech sobie Bractwo Żebraków samo załatwia swoje interesy. Bójki z żebrakami nie przynoszą honoru, a poza tym gildia nie pozostawi żadnego z tych zabijaków przy życiu. Chodź za mną. — Nalesean patrzył chmurnie, bez wątpienia też nie dopatrywał się honoru w bójce z żebrakami, za to przyjaciele Beslana uśmiechali się, w tym kilku w poszarpanych kostiumach, a jeden ściągnął maskę, by kompan mógł mu opatrzyć cięcie na czole. Ranny też się uśmiechał szeroko. Birgitte nie odniosła żadnych, przynajmniej widocznych obrażeń, a jej kostium wyglądał równie schludnie jak w pałacu. Nóż zniknął; żadną miarą nie była w stanie ukryć go pod tymi piórami... a jednak jakoś jej się udało.

Mat nie zaprotestował, gdy go odciągali, tylko warknął:

— Czy żebracy zawsze tak atakują ludzi w tym... w tym mieście? — Beslanowi mogłoby się nie spodobać, gdyby je nazwał przeklętym miastem.

Mężczyzna roześmiał się.

— Jesteś ta’veren, Mat. Przy ta’veren zawsze dzieje się coś podniecającego.

Mat odwzajemnił się uśmiechem przez zaciśnięte zęby. Cholerny dureń, cholerne miasto i cholerny ta’veren. Gdyby jakiś żebrak poderżnął mu gardło, to nie musiałby wracać do pałacu, gdzie Tylin będzie go obierać niczym dojrzałą gruszkę. Nazwała go zresztą swoją małą gruszeczką. Cholerny świat!

Na ulicy między warsztatem farbiarza a “Różą Elbaru” też napotkali biesiadników, z tym że niewielu równie skąpo odzianych. Najwyraźniej trzeba było mieć pieniądze, by móc chodzić prawie nago. Aczkolwiek bliscy ideału byli akrobaci przed narożnym domem kupca, mężczyźni boso i z obnażonymi torsami, w jaskrawych spodniach, kobiety w jeszcze ciaśniejszych spodniach i w cienkich bluzkach. Wszyscy mieli pióra we włosach, podobnie jak wędrowni muzykanci, którzy grali przed małym pałacykiem na przeciwległym rogu: jedna kobieta na fletcie, druga dmuchała w wielką skręconą tubę wyposażoną w małe dźwignie, a mężczyzna co sił uderzał w tamburyn. Dom, który przyszli obserwować, wyglądał na zamknięty na cztery spusty.

Herbata w “Róży” była paskudna jak zawsze, mimo to i tak była znacznie lepsza od wina. Nalesean pozostał przy kwaśnym miejscowym ale. Birgitte podziękowała, nie mówiąc za co, a Mat w milczeniu wzruszył ramionami; siedzieli tak, uśmiechali się do siebie i bębnili palcami o kubki. Słońce wzeszło na dobre i Beslan usiadł, balansując na zmianę jednym butem na czubku drugiego, ale jego towarzysze zaczęli się robić nerwowi, niezależnie od tego, jak często zapewniał ich, że Mat jest ta’veren. Potyczka z żebrakami raczej nie dostarczyła im odpowiedniej rozrywki, ulica była zbyt wąska, by mogło nią przejechać wiele wozów, kobiety nie były tak ładne jak gdzie indziej i nawet spoglądanie na Birgitte zdawało się ich jątrzyć, gdy do nich dotarło, że nie zamierza z żadnym się całować. Protestując z żalem, że Beslan nie chce z nimi iść, odeszli pospiesznie szukać gdzieś czegoś bardziej ekscytującego. Nalesean wyprawił się na przechadzkę po uliczce biegnącej przed warsztatem farbiarza, a Birgitte zniknęła w ciemnym wnętrzu “Róży”, żeby się dowiedzieć, jak twierdziła, czy w jakimś zapomnianym zakamarku nie kryje się coś, co nadawałoby się do picia.

— W życiu bym nie podejrzewał, że zobaczę tak odzianego Strażnika — oświadczył Beslan, zmieniając buty.

Mat zamrugał. Ten człowiek miał bystry wzrok. Birgitte na moment nie zdjęła maski. Cóż, dopóki nie wiedział o...

— Myślę, że będziesz dobry dla mojej matki, Mat.

Zakrztusiwszy się, Mat plunął herbatą w przechodniów. Kilku spiorunowało go gniewnym wzrokiem, a jedna szczupła kobieta z całkiem ładnym łonem uśmiechnęła się do niego nieco trwożliwie spod niebieskiej maski, która zapewne miała naśladować kruka. Tupnęła nogą i odeszła dumnym krokiem, kiedy nie odwzajemnił uśmiechu. Na szczęście, nikt nie zezłościł się aż tak, by doszło do czegoś więcej prócz oburzonych spojrzeń, a po chwili nikogo już nie było. A może nie na szczęście. Nie miałby nic przeciwko, gdyby w tym momencie rzuciło się na nich sześciu albo ośmiu.

— Co masz na myśli? — spytał ochryple.

Beslan odwrócił głowę ze zdziwieniem w szeroko otwartych oczach.

— No jakże, a to, że cię wybrała na swego lubego. Czemu się tak czerwienisz? Jesteś zły? Dlaczego...? — Nagle uderzył się w czoło i roześmiał. — Ty się boisz, że będę zły! Wybacz, zapominam, że jesteś cudzoziemcem. Mat, ona jest moją matką, nie żoną. Ojciec umarł dziesięć lat temu i ona zawsze twierdziła, że jest zbyt zajęta, aby się mną opiekować. Cieszę się po prostu, że wybrała kogoś, kogo lubię. Dokąd idziesz?

Nawet do niego nie dotarło, że wstał, dopóki Beslan mu tego nie powiedział.

— Ja tylko... muszę przewietrzyć głowę.

— Przecież pijesz herbatę, Mat.

Przemykając obok zielonej lektyki, zauważył kątem oka, że drzwi domu stoją otworem i wyślizguje się z nich kobieta w płaszczu z niebieskich piór narzuconym na suknię. Nie myśląc — w głowie za bardzo mu wirowało, by mógł myśleć poprawnie — dogonił ją. Beslan wiedział! Godził się! Jego własna matka, a on...

— Mat? — krzyknął za nim Nalesean. — Dokąd idziesz?

— Jeżeli nie wrócę do jutra — zdawkowo odkrzyknął Mat przez ramię — powiedz im, że będą musiały znaleźć to na własną rękę! — Szedł w oszołomieniu za kobietą, nie słysząc, czy Nalesean albo Beslan znowu krzyczą. Ten człowiek wiedział! Przypomniał sobie, jak raz przyszło mu do głowy, że Beslan i jego matka są szaleni. Było z nimi jeszcze gorzej! Całe Ebou Dar było szalone! Ledwie zdawał sobie sprawę, że pod czaszką nadal toczą się kości.

Z okna pokoju narad Reanne obserwowała Solain, która zniknęła w głębi ulicy wiodącej ku rzece. Jakiś mężczyzna w brązowym kaftanie szedł jej śladem, ale gdyby spróbował ją dogonić, prędko by się przekonał, że Solain nie miała dla mężczyzn ani czasu, ani cierpliwości.

Reanne nie była pewna, dlaczego potrzeba stała się tego dnia taka silna. Przez wiele dni pojawiała się niemalże z brzaskiem i blakła razem ze słońcem, a ona przez wiele dni walczyła — zgodnie z surowymi zasadami, których raczej nie odważyły się nazwać prawem, rozkaz wydano przy księżycu w drugiej kwarcie, przed sześcioma nocami — ale dzisiaj... Wymówiła ten rozkaz, zanim pomyślała i nie potrafiła się zmusić do jego cofnięcia, aż nie nadejdzie stosowny czas. Będzie dobrze. Nikt, w całym mieście, nie natrafił na żaden ślad tych dwóch młodych idiotek zwących się Elayne i Nynaeve, nie istniała konieczność podejmowania niepotrzebnego ryzyka.

Westchnąwszy, zwróciła się w stronę pozostałych, które czekały, aż zajmie swoje krzesło i dopiero wtedy same usiadły. Będzie dobrze tak, jak zawsze było. Sekrety zostaną dochowane, tak jak zawsze. A jednak... Nie dysponowała żadnym Przepowiadaniem ani niczym tego rodzaju, a jednak być może potrzeba coś jej mówiła. Dwanaście kobiet obserwowało ją wyczekująco.

— Sądzę, że powinnyśmy się zastanowić, czy na jakiś czas nie przenieść wszystkich, które nie noszą pasów, na farmę.

Wywiązała się krótka dyskusja, one były Starszymi, ale ona była Najstarsza. W tym przypadku, nie szkodziło bynajmniej, że zachowywały się jak Aes Sedai.

30

Pierwsza filiżanka

— Nic nie rozumiem — zaprotestowała Elayne. Nie zaoferowano jej krzesła, w rzeczy samej kiedy zaczęła siadać, powiedziano jej szorstko, że ma stać. Skupiło się na niej pięć par oczu należących do pięciu kobiet o zaciętych ponurych twarzach. — Zachowujecie się tak, jakbyśmy zrobiły coś strasznego, podczas gdy my znalazłyśmy Czarę Wiatrów! — W każdym razie znalazły się o krok od jej znalezienia, taką miała nadzieję, wiadomość, jaką biegiem przyniósł Nalesean, bynajmniej nie była w tej kwestii jasna. Mat poszedł sobie gdzieś, na odchodnem pokrzykując, że ją znalazł. Albo Czarę albo coś bardzo do niej podobnego, przyznał Nalesean; im dłużej mówił, tym bardziej wahał się między absolutną pewnością a całkowitym zwątpieniem. Birgitte nadal obserwowała dom Reanne, wyglądała na spoconą i znudzoną. W każdym razie sprawy ruszyły. Elayne zastanawiała się, jak idzie Nynaeve. Lepiej niż jej, miała nadzieję. I z pewnością nie spodziewała się czegoś takiego, po tym, jak podzieliła się wiadomością o ich sukcesie.

— Zagroziłaś ujawnieniem tajemnicy strzeżonej od ponad dwóch tysięcy lat przez każdą kobietę noszącą szal. — Merilille siedziała sztywno wyprostowana, zrezygnowała z okazywania choćby pozorów spokoju, zaciśnięte wargi zdradzały, że znajduje się chyba na skraju apopleksji. — Chyba musiałyście być niespełna rozumu! Jedynie szaleństwo może tu stanowić jakąś wymówkę!

— A cóż to za tajemnica? — spytała podniesionym głosem Elayne.

Vandene, która stała u jednego boku Merilille, podczas gdy jej siostra zajęła miejsce u drugiego, poprawiła spódnice z jasnozielonego jedwabiu i rzekła:

— Będzie na to dość czasu, kiedy zostaniesz poprawnie wyniesiona. Myślałam, że macie odrobinę rozsądku. — Adelas, w ciemnoszarej wełnie z brunatnym rąbkiem, przytaknęła, zwierciadlanym odbiciem dezaprobaty Vandene.

— Tego dziecka nie należy winić za to, że ujawniła sekret, o którego istnieniu nie miała pojęcia — stwierdziła Careane Fransi, siedząca po lewej stronie Elayne, poprawiając swoje masywne ciało w zielono-złotym fotelu. Nie była krępa, ale dobrze, zbudowana, ramiona zaś miała niemal tak barczyste jak większość mężczyzn.

— Prawo Wieży nie dopuszcza takich usprawiedliwień — wtrąciła szybko Sareitha, tonem pełnym przekonania o własnej wartości, przy czym jej zazwyczaj dociekliwe spojrzenie nabrało powagi. — Gdyby pozwolić choćby na uzasadnione wymówki, to wówczas, nieuchronnie, coraz to mniej poważne wymówki byłyby tolerowane, aż wreszcie przestałoby istnieć samo prawo. — Jej krzesło z wysokim oparciem stało po prawej stronie. Tylko ona przywdziała szal, ale bawialnia Merilille została urządzona jak sala sądowa, aczkolwiek nikt jej tak nie nazwał. Jak dotąd, w każdym razie. Merilille, Adelas i Vandene potraktowały Elayne niczym sędziowie, krzesło Sareithy stało tam, gdzie stałby Tron Reprymendy, krzesło Careane zaś zajmowało miejsce Tronu Odpustu, jednak Zielona rodem z Arad Doman, która byłaby jej obrończynią, przytaknęła w zamyśleniu, podczas gdy Brązowa z Łzy, która byłaby jej oskarżycielką, kontynuowała: — Sama przyznała się do winy. Zalecam zatrzymanie tego dziecka w odosobnieniu pałacu aż do naszego wyjazdu i wyznaczenie jej jakiejś ciężkiej pracy, która zajęłaby jej umysł i ręce. Zalecam również częste chłostanie jej pantoflem, w regularnych odstępach czasu, która to kara miałaby jej przypominać, że nie wolno działać samopas za plecami sióstr. I to samo zalecam dla Nynaeve, gdy tylko zostanie odnaleziona.

Elayne przełknęła ślinę. W odosobnieniu? Wyglądało na to, że nie musiały procesu nazywać właściwym mianem, a mimo to uznawać w pełnej rozciągłości jego prawomocność. Sareitha jeszcze nie “dorobiła się” twarzy pozbawionej piętna czasu, ale ciężar lat przeżytych przez pozostałe kobiety uciskał Elayne. Adelas i Vandene z tymi ich niemalże siwymi włosami, mimo bezwiekowych twarzy, z pewnością pamiętały echa minionych lat. Merilille miała kruczoczarne włosy, ale Elayne nie zdziwiłaby się, gdyby się dowiedziała, że ta nosiła szal tak długo albo jeszcze dłużej niż żyje większość kobiet, które nie są Aes Sedai. A skoro już o tym mowa, Careane też mogła żyć równie długo. Żadna nie dorównywała jej siłą zaczerpywanej Mocy, ale... Całe to doświadczenie Aes Sedai, cała ta wiedza. Cała ta... władza. Dobitne przypomnienie, że ona ma tylko osiemnaście lat i że jeszcze rok temu była nowicjuszką.

Careane nie wykonała żadnego posunięcia, żeby odeprzeć sugestie Sareithy. Być może zrobi najlepiej, jeśli odtąd będzie broniła się sama.

— Najwyraźniej ta tajemnica, o której mówicie, ma coś wspólnego z Kręgiem, ale...

— Rodzina to nie twoja sprawa, dziecko — wtrąciła ostro Merilille. Zrobiwszy głęboki wdech, wygładziła srebrnoszare spódnice ze złotymi cięciami. — Proponuję wydać wyrok — oznajmiła zimnym tonem.

— Zgadzam się i przychylam do twojej decyzji — powiedziała Adelas. Obdarzyła Elayne grymasem wyrażającym rozczarowanie i potrząsnęła głową.

Vandene lekceważąco machnęła ręką.

— Zgadzam się i przychylam. Ale jednocześnie podzielam zdanie Tronu Reprymendy. — Spojrzenie Careane mogło zawierać odrobinę sympatii. Może odrobinę.

Merilille otworzyła usta.

Nieśmiałe pukanie do drzwi zabrzmiało dość głośno w chwilowej ciszy.

— Co jest, na Światłość? — mruknęła gniewnie Merilille. — Powiedziałam Pol, żeby nie pozwoliła nikomu nam przeszkadzać. Careane?

Nie najmłodsza, ale najsłabsza Mocą Careane wstała i lekkimi, płynnymi krokami podeszła do drzwi. Mimo swej tuszy, poruszała się zawsze jak łabędź.

To była sama Pol, pokojówka Merilille, która zaczęła dygać na lewo i prawo. Szczupła siwowłosa kobieta zazwyczaj nosiła się z godnością, którą mogła iść w konkury ze swoją panią, tym razem jednak krzywiła się z niepokojem, być może spowodowanym takim wtargnięciem wbrew zaleceniom Merilille. Elayne z kolei nie była tak zadowolona z czyjegoś widoku od... od czasu, gdy w Kamieniu Łzy pojawił się Mat Cauthon. Potworna myśl. Jeśli Aviendha w miarę szybko nie dojdzie do wniosku, że wreszcie sprostała swemu toh, wszystko może się skończyć w ten sposób, że jednak poprosi tego mężczyznę, aby ją zbił, tylko po to, by wreszcie położyć kres tej udręce.

— Przyniosła to sama królowa — oznajmiła zadyszanym głosem Pol, podając list zapieczętowany dużą grudą czerwonego wosku. — Powiedziała, że jeśli nie dam go natychmiast Elayne, to wręczy jej go sama. Powiedziała, że to dotyczy matki tego dziecka. — Elayne omal nie zazgrzytała zębami. Wszystkie służące sióstr nabrały zwyczaju mówić o niej i o Nynaeve tak samo jak ich panie; nie hamowały się, jak widać, nawet w obecności samych zainteresowanych.

Rozwścieczona wyrwała z jej rąk list, nie czekając, aż Merilille powie, że jej wolno — o ile w ogóle powiedziałaby coś takiego — i przełamała kciukiem pieczęć.

“Moja lady Elayne!

Witam Dziedziczkę Tronu Andor radosnymi wieściami. Dopiero co dowiedziałem się, że Twoja matka, królowa Morgase, żyje i jest obecnie gościem Pedrona Nialla w Amadorze i życzy sobie nade wszystko połączyć się z Tobą, abyście mogły razem triumfalnie powrócić do Andoru. Oferuję eskortę dla ochrony przed bandytami obecnie nękającymi Altarę, dzięki czemu będziesz mogła dotrzeć do matki bezpiecznie i szybko. Wybacz te kilka nędznych słów nagryzmolonych w pośpiechu, ale wiem, że chciałabyś poznać te cudowne wieści najszybciej, jak to możliwe. Wyglądam niecierpliwie chwili, gdy będę mógł pozostawić cię u boku Twej matki.

Zapieczętowane w imię Światłości

Jaichim Carridin”

Zmięła papier w garści. Jak on śmie? Ból na wieść o śmierci jej matki, o nieobecności ciała, które można by pochować, dopiero zaczynał słabnąć, a tu Carridin ośmielał się drwić z niej w ten sposób? Objąwszy Prawdziwe Źródło, gwałtownie zareagowała na te obrzydliwe kłamstwa i przeniosła; w powietrzu błysnął ogień, tak gorący, że tylko popiół spadł na niebiesko-złote płytki podłogi. Tyle z Jaichimem Carridinem. A co do tych... kobiet! Duma tysiąca lat andorańskich królowych wypełniła jej kręgosłup stalą.

Merilille poderwała się na równe nogi.

— Nie dano ci zezwolenia na przenoszenie! Uwolnisz...! — Zostaw nas, Pol — powiedziała Elayne. — Natychmiast. — Służąca wytrzeszczyła oczy, ale matka Elayne nauczyła swą córkę tak znakomicie rozkazywać, że zdawała się mówić głosem, jakim królowa przemawia ze swojego tronu. Pol dygnęła i już szła, zanim w ogóle do niej dotarło, co robi. W drodze zawahała się tylko na chwilę, zanim wybiegła na zewnątrz i zamknęła za sobą drzwi. Cokolwiek miało się wydarzyć, było przeznaczone wyłącznie dla samych Aes Sedai.

— Co w ciebie wstąpiło, dziecko? — Czysta furia znowu zmąciła powierzchnię spokoju, jaki niedawno na powrót odzyskała Merilille. — Natychmiast uwolnij Źródło albo przysięgam, sama w tej chwili wezmę pantofel!

— Jestem Aes Sedai. — Te słowa rozbrzmiały łoskotem upadającego zimnego kamienia i Elayne chciała, żeby tak zabrzmiały. Kłamstwa Carridina i jeszcze te kobiety. Merilille groziła, że obije ją pantoflem? One wyznaczą jej miejsce, które jej się słusznie należy jako siostrze? Wraz z Nynaeve znalazły Czarę! A w każdym razie trwały już przygotowania do jej użycia. — Chcecie mnie ukarać za to, że zagroziłam tajemnicy rzekomo znanej tylko siostrom, ale żadna nie raczyła mi zdradzić tej tajemnicy, kiedy uzyskałam szal. Chcecie mnie ukarać jak nowicjuszkę albo Przyjętą, ale ja jestem Aes Sedai. Zostałam wyniesiona do szala przez Egwene al’Vere, Amyrlin, której rzekomo służycie. Skoro zaprzeczacie, że Nynaeve i ja jesteśmy Aes Sedai, to w takim razie zaprzeczacie Zasiadającej na Tronie Amyrlin, która wysłała nas na poszukiwanie Czary Wiatrów, którą właśnie znalazłyśmy. Nie godzę się na to! Wytłumacz się, Merilille Ceandavin. Poddaj się woli Zasiadającej na Tronie Amyrlin albo zażądam twojego procesu jako rebelianckiej zdrajczyni!

Merilille wytrzeszczyła oczy i rozdziawiła usta, ale zdawała się opanowana w porównaniu z Careane albo Sareithą, które miały takie miny, jakby zaraz miały się udławić niedowierzaniem. Vandene, z palcem przyciśniętym do warg pod nieznacznie wytrzeszczonymi oczyma, wyglądała na jedynie lekko wstrząśniętą, natomiast Adelas podała się do przodu i przyglądała się Elayne takim wzrokiem, jakby zobaczyła ją po raz pierwszy w życiu.

Elayne przeniosła, podając sobie przez powietrze jeden z wysokich foteli, po czym usiadła, starannie układając spódnice.

— Ty też możesz sobie usiąść, Merilille. — Nadal używała rozkazującego tonu — najwyraźniej był to jedyny sposób, żeby je zmusić do słuchania, ale mimo wszystko poczuła się zaskoczona, kiedy Merilille rzeczywiście opadła powoli na krzesło, wpatrując się w nią wybałuszonymi oczyma.

Pod fasadą spokoju i chłodu, wrzał gniew. Nie, nie gniew, Elayne gotowała się ze złości. Te tajemnice. Zawsze uważała, że Aes Sedai mają zbyt wiele tajemnic, nawet między sobą. Zwłaszcza między sobą. Prawda, ona sama kilka zatrzymała dla siebie, ale tylko z konieczności i nie były to sekrety przed którąś, która powinna je poznać. I te kobiety chciały ją ukarać!

— Twoja władza została ci nadana przez Komnatę Wieży, Merilille; władza moja i Nynaeve została nadana przez Zasiadającą na Tronie Amyrlin. Nasza stoi ponad twoją. Od tej pory ty będziesz przyjmowała pouczenia od Nynaeve albo ode mnie. My, ma się rozumieć, będziemy słuchały wszelkich rad, jakie mogłabyś zaoferować. — Już przedtem miała wrażenie, że Merilille oczy wychodzą z orbit, a teraz...

— Niemożliwe — wykrztusiła Szara. — Jesteście...

— Merilille! — przerwała jej ostro Elayne, pochylając się do przodu. — Nadal zaprzeczasz władzy Amyrlin? Nadal się ośmielasz?-Merilille bezgłośnie poruszała ustami. Zwilżyła wargi. Nerwowo pokręciła głową. Elayne poczuła dreszcz podniecenia, całe to gadanie o przyjmowaniu poleceń przez Merilille to oczywiście bzdury, ale jej pozycja musi zostać uznana. Zarówno Thom, jak i jej matka twierdzili, że trzeba od samego początku zażądać dziesięciu rzeczy, żeby dostać jedną. A jednak to nie wystarczało, żeby złagodzić jej gniew. Częścią świadomości miała ochotę sama pochwycić pantofel i sprawdzić, jak daleko można się posunąć. Tyle że w ten sposób wszystko by zniszczyła. Wówczas zaraz sobie przypomną, ile ona ma lat i jak niedawno zdjęła suknię nowicjuszki; mogłyby nawet zacząć ją znowu uważać za głupie dziecko. Ta myśl na nowo roznieciła jej gniew. W zamian zadowoliła się: — W trakcie, gdy będziecie się już spokojnie zastanawiały nad tym, co jeszcze powinno mi się powiedzieć jako Aes Sedai, Merilille, Adelas i Vandene poinstruują mnie w kwestii tej tajemnicy, której ujawnieniu rzekomo zagroziłam. Czy chcecie mi powiedzieć, że Komnata przez cały czas wiedziała o Kręgu, o tej Rodzinie, jak ją nazwałyście? — Biada Reanne z tymi jej nadziejami, że uda jej się nie ściągnąć na siebie uwagi Aes Sedai.

— Tyle o nich wiemy, ile one same chciały zdradzić siostrom, jak przypuszczam — odparła Vandene. Przyglądała się Elayne z równym przejęciem, z jakim patrzyła na nią jej siostra. Mimo iż była Zieloną, cechowały ją takie same maniery jak Adelas. Careane i Sareitha wyglądały na oszołomione, ich pełne niedowierzania spojrzenia wędrowały od milczącej, spąsowiałej Merilille ku Elayne i z powrotem.

— Nawet podczas Wojen z Trollokami działo się tak, że kobiety albo zawodziły podczas Inicjacji, albo brakowało im siły, względnie odsyłano je z Wieży z jakiegokolwiek powodu. — Adelas przyjęła mentorski, ale niezbyt zaczepny ton. Brązowe często przemawiały w taki sposób, gdy coś wyjaśniały. — Biorąc pod uwagę okoliczności, raczej nie dziwi, że wiele bało się pójść w świat samotnie, ani też dlaczego uciekały do Barashty, bo tak wówczas nazywało się istniejące tutaj miasto. Przy czym, główna część Barashty znajdowała się na terenie dzisiejszego Rahad. Po Barashcie nie został nawet kamień. Wojny z Trollokami bardzo długo, prawie do samego końca, nie docierały do Eharonu, ale ostatecznie Barashta padła z kretesem tak samo jak Barsine, Shaemal czy...

— Rodzina — wtrąciła łagodnie Vandene, Adelas zamrugała, po czym przytaknęła. — ... Rodzina trwała mimo upadku Barashty, tak samo jak przedtem, przyjmując w swój poczet dzikuski oraz kobiety eksmitowane z Wieży. — Elayne skrzywiła się; pani Anan także twierdziła, że Rodzina przyjmował dzikuski, ale Reanne najwyraźniej zależało głównie na tym, by ona i Nynaeve dowiodły, iż nie są dzikuskami.

— Żadna jednak nie zostawała w niej długo — dodała Adelas. — Pięć lat, może dziesięć, czyli, jak przypuszczam, tyle samo, co obecnie. Jak już do nich dotrze, że ich grupka nie jest żadną namiastką Białej Wieży, odchodzą i zostają wioskowymi Uzdrowicielkami albo Wiedzącymi, czy kimś podobnym, a czasami zwyczajnie zapominają o Mocy, przestają przenosić i biorą się za jakieś rzemiosło czy handel. W każdym razie znikają, że tak powiem. — Elayne zastanawiała się, jak można zapomnieć Jedyną Moc; od kiedy ją poznasz, chęć przenoszenia, pokusa sięgania do Źródła, będzie z tobą zawsze. Aes Sedai istotnie zdawały się wierzyć, że niektóre kobiety potrafią odrzucić Moc, gdy już się dowiedzą, że nie mogą być Aes Sedai.

Vandene kontynuowała wyjaśnienia, siostry często mówiły, wchodząc sobie niemalże w słowo, każda ciągnęła gładko od tego miejsca, gdzie jej poprzedniczka skończyła.

— Wieża wiedziała o Rodzinie niemal od samego początku, a być może dokładnie od samego początku. W czasach jej powstania bez wątpienia Wojny stanowiły kwestię priorytetową. I mimo iż nazwały się Rodziną, postępowały tak, jak tego wymagamy od takich kobiet. Do dziś żyją w ukryciu, w tajemnicy trzymając również fakt, że potrafią przenosić, z żadnych powodów nie ściągają na siebie uwagi. Przez wiele lat rozsyłały wici... potajemnie, rzecz jasna; ostrożnie... o kobietach, które kłamały, twierdząc, że należy jej się szal. Mówiłaś coś?

Elayne pokręciła głową.

— Careane, czy w dzbanku została jakaś herbata? — Careane wzdrygnęła się. — Myślę, że Adelas i Vandene chciałyby zwilżyć gardła. — Kobieta Domani prawie nie potrafiła spojrzeć na nadal gapiącą się Merilille, zanim podeszła do stołu, na którym stały srebrny dzbanek i filiżanki. — To niczego nie wyjaśnia — ciągnęła Elayne. — Dlaczego wiedza o nich to taka tajemnica? Dlaczego już dawno nie rozpędzono ich na cztery wiatry?

— No cóż, z powodu uciekinierek naturalnie. — Adelas powiedziała to tak, jakby stanowiło to rzecz najbardziej naturalną pod słońcem. — To fakt, że inne zgromadzenia były rozbijane natychmiast po tym, jak zostały wykryte... ostatnie jakieś dwieście lat temu... ale Rodzina jest mała i zachowuje się cicho. Ostatnia taka grupa przybrała nazwę Cór Milczenia, niemniej milczenie właśnie im było obce. Było ich razem jedynie dwadzieścia trzy, dzikuski zbierane i jakoś tam szkolone przez dwie byłe Przyjęte, ale te...

— Uciekinierki — podpowiedziała Elayne, biorąc filiżankę z rąk Careane i dziękując jej uśmiechem. Nie poprosiła o filiżankę dla siebie, ale z roztargnieniem uświadomiła sobie, że kobieta obsłużyła ją pierwszą. Vandene i jej siostra opowiedziały całkiem sporo na temat uciekinierek po drodze do Ebou Dar.

Adelas zamrugała i powróciła do tematu.

— Rodzina pomaga uciekinierkom. Zawsze mają dwie albo trzy kobiety w Tar Valon, które pilnują spraw. Z jednej strony nawiązują kontakt z prawie każdą wydaloną kobietą, w bardzo ostrożny sposób rozumie się, a z drugiej udaje im się znaleźć każdą uciekinierkę, czy to nowicjuszkę, czy to Przyjętą. W każdym razie żadnej nie udało wydostać się z wyspy bez ich pomocy od czasu Wojen z Trollokami.

— O tak — potwierdziła Vandene, kiedy Adelas urwała, by odebrać filiżankę z rąk Careane. Została najpierw zaoferowana Merilille, ale Merilille siedziała zgarbiona i ogłupiałym wzrokiem wpatrywała się w pustkę. — Jeśli którejś rzeczywiście udaje się uciec, to cóż, wiemy dokładnie, gdzie jej szukać, i taka prawie zawsze trafia z powrotem do Wieży, żałując, że kiedykolwiek zaswędziały ją stopy. Pod warunkiem, że Rodzina nie wie, a my wiemy. Gdyby wszystko się wydało, powróciłyby czasy sprzed założenia Rodziny, kiedy kobieta uciekająca z Wieży mogła się udać w dowolnym kierunku. Było nas wtedy więcej... Aes Sedai, Przyjętych, nowicjuszek i uciekinierek... w niektóre lata dwóm spośród trzech udawało się zniknąć bez śladu, w inne nawet trzem na cztery. Dzięki Rodzinie odzyskujemy co najmniej dziewięć z dziesięciu. Rozumiesz teraz, dlaczego Wieża strzegła Rodziny i jej sekretu niczym drogocennych klejnotów.

Elayne rozumiała. Kobieta nie kończyła z Białą Wieżą, dopóki Biała Wieża nie skończyła z nią. Poza tym, nie wolno było niszczyć reputacji Wieży, w myśl której ta nieuchronnie miała łapać swoje uciekinierki. Prawie zawsze. Cóż, teraz wiedziała.

Wstała i ku jej zdumieniu Adelas też wstała, a Vandene i Sareitha gestami dłoni podziękowały za herbatę podaną im przez Careane. Nawet Merilille, po jakiejś chwili. Wszystkie patrzyły na nią wyczekująco, łącznie z Merilille.

Vandene zauważyła jej zdumienie i uśmiechnęła się.

— Jeszcze jedna rzecz, o której być może nie wiesz. Pod wieloma względami jesteśmy podejrzliwe, my — Aes Sedai, każda zazdrosna o jej miejsce i prerogatywy, ale gdy jakaś zostanie postawiona ponad nami albo stanie ponad nami, to zazwyczaj posłusznie za nią podążamy. Nawet jeśli prywatnie utyskujemy na jej decyzje.

— No jakże, tak właśnie postępujemy! — Mruknęła Adelas radośnie, jakby właśnie coś interesującego odkryła.

Merilille zrobiła głęboki wdech, zbierając się w sobie w trakcie wygładzania spódnic.

— Vandene ma rację — oświadczyła. — Ty sama wyniosłaś się ponad nas i muszę przyznać, że w sposób oczywisty zostałaś też nad nami postawiona. Jeżeli nasze zachowanie domaga się pokuty... Cóż, powiesz nam, jeśli tak jest. Dokąd mamy za tobą pójść? O ile wolno mi spytać? — W jej głosie nie było śladu sarkazmu, natomiast coś, czego Elayne nigdy przedtem w nim nie słyszała: uprzejmość.

Uważała, że kaida Aes Sedai jaka kiedykolwiek żyła, byłaby dumna, tak kontrolując swoje rysy, jak ona w tym momencie. Pragnęła jedynie tego, by przyznały, że ona jest Aes Sedai. Zwalczyła przelotne pragnienie, by zaprotestować, że jest za młoda, zbyt niedoświadczona. “Nie wolno wkładać miodu z powrotem do plastra”, mawiała Lini, kiedy Elayne była mała. Egwene nie była wcale starsza.

Wciągnęła głęboki oddech i uśmiechnęła się ciepło.

— Najpierw należy przypomnieć, że wszystkie jesteśmy siostrami, w każdym znaczeniu tego słowa. Musimy współpracować, Czara Wiatrów jest zbyt ważna, byśmy mogły pozwolić sobie na inne postępowanie. — Miała nadzieję, że wszystkie równie entuzjastycznie pokiwają głowami, kiedy im powie, co zamierza Egwene. — Może powinnyśmy znowu usiąść. — Zaczekały na nią i potem znowu usadowiły się w krzesłach. Miała nadzieję, że Nynaeve idzie równie dobrze bodaj w dziesiątej części. Kiedy się o tym dowie, zemdleje z oszołomienia. — Mam wam do powiedzenia coś od siebie na temat Rodziny.

Nie powiedziała wiele, a już Merilille wyglądała na bliską omdlenia i nawet Adelas i Vandene wyglądały na wyraźnie oszołomione. Ale natychmiast zaczęły mówić: “Tak, Elayne” i “Skoro tak rzeczesz, Elayne”. Być może od tej pory wszystko już miało potoczyć się gładko.

Rozkołysana lektyka przedzierała się właśnie przez tłumy świętujących zgromadzonych na nabrzeżu, kiedy Moghedien wypatrzyła tę kobietę. Odziany w zieleń i biel stangret pomagał jej wysiąść z powozu, który zatrzymał się na jednej z przystani. Twarz miała znacznie szczelniej skrytą pod pierzastą maską niż Moghedien, ale rozpoznałaby ten pełen determinacji krok, rozpoznałaby ją w dowolnych okolicznościach, w każdym świetle. Rzeźbione ekrany, które służyły jako okna w zamkniętej lektyce z pewnością niczego nie ukrywały. Dwaj mężczyźni z mieczami przy biodrach zgramolili się z dachu powozu, by pójść śladem kobiety w masce.

Moghedien załomotała pięścią w bok lektyki, krzycząc:

— Zatrzymać się! — Tragarze zatrzymali się tak szybko, że omal nie poleciała do przodu.

Otaczał ich tłum, jedni zaczęli głośno wyklinać jej tragarzy za to, że zablokowali drogę, inni burczeli tylko pod nosem niezadowoleni z kolejnej przeszkody na ich drodze. Tu, nad rzeką, tłum nie był aż tak gęsty, więc mogła coś przezeń dojrzeć. Łódź, która odbiła od pomostu, zdawała się dość charakterystyczna — dach niskiej kabiny na rufie był pomalowany na czerwono. Nie widziała śladu zachwytu na twarzach oczekujących na długim kamiennym molo.

Zwilżyła wargi, dygocząc. Instrukcje Moridina były precyzyjne, cena za nieposłuszeństwo została określona wyraźnie i jasno. A jednak lekka zwłoka nie zawadzi. To znaczy, nie zawadzi, jeśli on nigdy się nie dowie.

Otworzywszy drzwiczki, wysiadła z lektyki i pospiesznie rozejrzała się po ulicy. O tam, ta oberża, z oknami na doki. I na rzekę. Zadarłszy spódnice, pospieszyła przed siebie, ani trochę się nie obawiając, że ktoś mógłby wynająć jej lektykę, dopóki nie rozwiąże pętających ich splotów Przymusu, tragarze powiedzą każdemu, kto ich spyta, że są wynajęci i będą tam stali, nawet jeśli mieliby pomrzeć z głodu. Otwarła się przed nią ścieżka, mężczyźni i kobiety w pierzastych maskach uskakiwali na bok, zanim do nich dotarła, a uskakiwali z piskami i okrzykami, jednocześnie przyciskając dłonie tam, gdzie myśleli, że ktoś ugodził ich nożem. Tam, gdzie rzeczywiście zostali ukłuci — nie było czasu na rozsnuwanie subtelnych splotów w tak wielu umysłach, ale grad igieł utkanych z Powietrza też znakomicie się przydał.

Krępa oberżystka z “Dumy Wioślarza” nieomal podskoczyła na widok Moghedien wkraczającej do jej głównej izby, w imponujących szkarłatnych jedwabiach przetykanych złotą nicią i czarnym jedwabiem, który lśnił równie mocno jak złoto. Na twarzy miała maskę z wielkim pióropuszem z kruczoczarnych piór zakończoną ostrym czarnym dziobem: kruk. To był żart Moridina, podobnie jak suknia. Jak twierdził, jego kolorami były czerń i czerwień, więc i ona będzie je nosiła, dopóki mu służy. Była ubrana w liberię, i jeśli nawet elegancką, to była zdolna zabić każdego, kto ją w niej zauważy.

Zamiast tego utkała pospiesznie splot wokół oberżystki o krągłych policzkach, która wyprostowała się raptownie i wybałuszyła oczy. Nie było czasu na subtelności. Na rozkaz Moghedien, że ma ją zaprowadzić na dach, kobieta wbiegła po schodach bez poręczy z boku izby. Raczej żaden z odzianych w pióra biesiadników nie zauważy niczego niezwykłego w zachowaniu oberżystki, pomyślała Moghedien z cichym śmiechem. W “Dumie Wioślarza” prawdopodobnie nigdy przedtem nie widziano gościa jej pokroju.

Na płaskim dachu szybko oszacowała, co byłoby dla niej bardziej niebezpieczne: czy jeśli pozwoli oberżystce żyć, czy jeśli ją zabije. Ostatecznie trupy mają swoje sposoby, by wskazać mordercę. Jeśli się chce pozostać ukrytym w cieniu, unika się zabijania, chyba że zaistnieje konieczność. Pospiesznie zmodyfikowała splot Przymusu i powiedziała kobiecie, że ma zejść na dół do swojej izby, pójść spać, a nazajutrz zapomnieć, że kiedykolwiek ją widziała. Z powodu tego pośpiechu oberżystka straci więc cały dzień albo obudzi się z nieco mniej sprawnym umysłem niż dotąd — tyle spraw w życiu Moghedien toczyłyby się łatwiej, gdyby dysponowała lepszym Talentem w stosowaniu Przymusu — koniec końców, tamta czmychnęła posłusznie i zostawiła ją samą.

W tym samym momencie, gdy drzwiczki osadzone w dachu pokrytym brudnymi białymi dachówkami opadły z łomotem, Moghedien głośno westchnęła, czując niespodzianie palce gładzące jej umysł, obmacujące duszę. Moridin robił jej czasem takie niespodzianki, by — jak powiadał — nie zapomniała... Jakby potrzeba było jeszcze dodatkowo jej przypominać! Omal nie rozejrzała się wokół siebie, spodziewając jego widoku, skóra ją mrowiła niczym pod nagłym podmuchem lodowatego wichru. Dotyk stracił na sile i znów zadygotała. Ujmując jej duszę w palce, a po chwili puszczając ją — za każdym razem naprawdę stanowił napomnienie. Trzeba się spieszyć! Moridin mógł się pojawić we własnej osobie gdziekolwiek i kiedykolwiek zechce.

Podbiegła do niskiego murku otaczającego dach i zbadała wzrokiem rozpościerającą się niżej rzekę. Dziesiątki łodzi różnorakiej wielkości pełzły między większymi statkami, na kotwicy albo pod żaglami. Większość wypatrzonych przez nią kabin była ze zwykłego drewna, tu zauważyła żółty dach, tam niebieski, a tam, na środku rzeki, prędko kierujący się na południe... czerwony. To musiał być ten, nie wolno dłużej mitrężyć czasu.

Podniosła ręce, ale kiedy ogień stosu wystrzelił, coś wokół niej błysnęło i wtedy gwałtownie się wzdrygnęła. Moridin przybył jednak; był tutaj i teraz... Wpatrywała się w rozlatujące się gołębie. Gołębie! Omal nie zwymiotowała na dach zawartości żołądka. Spojrzawszy na rzekę, warknęła gniewnie.

Ponieważ się zawahała, ogień stosu zamiast przeciąć kabinę i pasażera, przeciął ukośnie łódź przez środek, mniej więcej tam, gdzie stał wioślarz i strażnicy. A ponieważ tknięci nim wioślarze zostali wypaleni ze Wzoru retrospektywnie na czas jeszcze przed uderzeniem ognia stosu, dwie połowy łodzi oddaliły się od siebie o dobre sto kroków. Być może więc klęska nie okaże się całkowita. Ponieważ tamten fragment środka łodzi zniknął w tym samym czasie, w którym wioślarze rzeczywiście umarli, potrwało kilka minut, zanim rzeka wtargnęła do wnętrza. W momencie, w którym na nie spojrzała, dwie części łodzi zatonęły, ginąc z zasięgu wzroku w wielkiej pianie i pociągając swą pasażerkę w głębiny.

Nagle dotarło do niej, co zrobiła. Zawsze poruszała się po mrocznych miejscach, zawsze starała się ukrywać, zawsze... Każda kobieta w mieście, która potrafiła przenosić, wiedziałaby, że ktoś zaczerpnął bardzo dużo saidara, nawet jeśli nie wiedziałaby po co, i każde obserwujące oko zobaczyłoby tę pręgę płynnego białego ognia przepalającego na wskroś popołudniową aurę. Strach dodał jej skrzydeł. Nie strach. Przerażenie.

Podkasawszy spódnice, zbiegła na dół po schodach, pędem pokonała główną izbę, wpadając na stoły i roztrącając ludzi starających się umknąć jej z drogi, po czym wybiegła na ulicę zbyt przestraszona, by myśleć, rękoma torując sobie ścieżkę w tłumie.

— Biegnijcie! — wrzasnęła, wpadając z impetem do lektyki. Przytrzasnęła sobie drzwiami spódnice, więc wydarła je jednym szarpnięciem. — Biegnijcie!

Tragarze rzucili się do biegu, potrząsając nią, ale nie dbała o to. Objęła się rękoma, wplatając palce w rzeźbione ekrany okien i trzęsła się niepohamowanie. Nie przebaczy jej tego. Mógł przebaczyć, czy nawet nie zauważyć tej niezależnej akcji, gdyby wykonała jego polecenia szybko, skutecznie. Taka była jej jedyna nadzieja. Sprawi, że Falion i Ispan będą pełzać na brzuchach!

31

Mashiara

Kiedy łódź odbiła od pomostu, Nynaeve cisnęła swoją maskę na wyłożoną poduszkami ławę, skuliła się, zaplatając ręce i z całej siły ściskając warkocz. Jej oczy patrzyły ponuro w przestrzeń, obejmując swym nachmurzonym spojrzeniem równocześnie wszystko i nic. Ze Słuchania Wiatru nadal wynikało, że zbliża się nawałnica, z gatunku takich, co zrywają dachy i wywracają stodoły, omal nie zapragnęła, by rzekę choćby i teraz spieniły fale.

— Jeśli to nie chodzi o pogodę, Nynaeve — przedrzeźniała — w takim razie to właśnie ty powinnaś jechać. Pani Statków może się poczuć urażona, jeśli nie poślemy najsilniejszej z nas. One wiedzą, że dla Aes Sedai to ma wielkie znaczenie. Ba! — przedrzeźniała Elayne. Wyjąwszy to “ba”, Elayne po prostu słusznie uznała, że wszelkie bzdury, jakie będzie musiała znieść z ust Merilille, są lepsze niż ponowne znalezienie się przed obliczem Nesty. Jak już raz zaczęło się z kimś źle, to trudno potem uzdrowić stosunki... osoba Mata Cauthona stanowiła dostateczny dowód!... i jeśli jeszcze bardziej pogorszą swoje stosunki z Nestą din Reas Dwa Księżyce, to potem zupełnie rozstawi je po kątach i będzie się nimi wysługiwała, jak tylko można.

— Straszna kobieta! — burknęła, poprawiając się na poduszkach. Aviendha nie była lepsza, kiedy usłyszała propozycję Nynaeve, aby to ona właśnie udała się do Ludu Morza, ci ludzie przecież byli nią tak zafascynowani. Zaczęła mówić piskliwym i kapryśnym głosem, zupełnie nie przypominającym głosu Aviendhy, ale trafiła w sedno. — Dowiemy się, że mamy kłopoty, gdy przyjdzie na to pora, Nynaeve al’Meara. Być może ja dowiem się czegoś, gdy będę dzisiaj obserwowała Jaichima Carridina. — Gdyby nie fakt, że nic nigdy nie zatrważało tej kobiety, uznałaby, że Aviendha się boi, skoro tak się pali do szpiegowania Carridina. Dzień wystawania na upalnej ulicy, popychania przez tłum, nie był niczym zabawnym, a dzisiaj będzie jeszcze gorzej z powodu święta. Nynaeve przecież nie bez racji miała prawo oczekiwać, że tamta chętnie wybierze się na miłą, odświeżającą przejażdżkę łodzią.

Łódź zachybotała się. Miła, odświeżająca przejażdżka, powtarzała sobie. Miłe, chłodne wiatry w zatoce. Wilgotne wiatry, nie suche. Łódź kołysała się coraz mocniej.

— O krew i popioły! — jęknęła. Przerażona, przycisnęła dłoń do ust i zabębniła piętami o przód ławy w niepohamowanej wściekłości. Jeżeli dłużej przyjdzie jej się spotykać z Ludem Morza, to w efekcie jej język stanie się równie plugawy jak Mata. Nie miała ochoty myśleć o nim. Jeszcze jeden dzień splatania rąk z powodu tego... tego mężczyzny... a wyrwie sobie wszystkie włosy z głowy! Co wcale nie znaczyło, by zażądał czegoś nierozsądnego, ale stale czekała, aż to zrobi. A te jego maniery...!

— Nie! — powiedziała sobie stanowczo. — Chcę uspokoić żołądek, a nie go rozwścieczać. — Łódź zaczęła powoli się kolebać. Starała się skoncentrować na swoim ubraniu. Nie była taka sfiksowana na punkcie ubrań, jak to się czasami zdarzało Elayne, ale myślenie o jedwabiach i koronkach uspokajało.

Wszystko zostało dobrane tak, by zrobić wrażenie na Mistrzyni Statków, a tym samym odzyskać nieco utraconego gruntu, nie miała jednak pewności, czy to się na coś przyda. Zielony jedwab urozmaicony żółtymi cięciami w spódnicach, haftowany złotem na rękawach i staniczku, ze złotą koronką przy rąbku, mankietach i karczku. Być może ten ostatni powinien być wyższy, by można go było potraktować poważnie, ale nie miała niczego takiego. Biorąc pod uwagę obyczaje Ludu Morza, ten strój był bardziej niż skromny. Nesta będzie musiała ją przyjąć taką, jaka jest — Nynaeve al’Meara nie zmienia się dla nikogo.

Wetknięte w warkocz szpilki z żółtymi opalami były jej własne — prezent od Panarch Tarabonu, ni mniej, ni więcej — ale to Tylin dostarczyła ten złoty naszyjnik, z którego szmaragdy i perły spływały aż na brzuch. W życiu nawet nie śniła o tak bogatej biżuterii; podarunek za sprowadzenie Mata, tak go nazwała Tylin, co zupełnie nie miało sensu, ale może królowa uważała, że potrzebuje wymówki dla zrobienia tak hojnego podarunku. Dwie bransolety z kości słoniowej i złota były od Aviendhy, która posiadała zaskakujący zasób biżuterii jak na kobietę, która tak rzadko nosiła coś więcej niż jeden srebrny naszyjnik. Nynaeve poprosiła ją, żeby jej pożyczyła tę piękną bransoletę z kości słoniowej rzeźbioną w róże i ciernie, której ta nigdy nie wkładała, ale o dziwo Aviendha porwała ją z jej podołka, jakby to była najcenniejsza rzecz w jej posiadaniu i żeby tego było jeszcze mało, Elayne zaczęła ją uspokajać. Nynaeve nie byłaby zdziwiona, gdyby zobaczyła, jak padają sobie z płaczem w ramiona.

Tu działo się coś dziwnego i gdyby ona nie wiedziała, że tamte są zbyt rozsądne, by sobie pozwalać na takie bzdury, podejrzewałaby, że za tym wszystkim stoi mężczyzna. Cóż, Aviendha była aż za rozsądna, Elayne nadal wzdychała do Randa, aczkolwiek Nynaeve raczej nie mogła jej winić za...

Nagle poczuła fale saidara, które niemalże zalały ją przemożną siłą i...

...już zalała ją słona woda, zamykając się nad głową. Młóciła ramionami, by wydostać się na powierzchnię, lecz zaplątała się w spódnice. Nagle poczuła powietrze i złapała oddech pośród dryfujących poduszek, wytrzeszczając oczy ze zdumieniem. Po jakiejś chwili zorientowała się, że przekrzywiona bryła nad nią to jedno z siedzeń kabiny przyczepione do szczątków ścianki statku. Pod nią zachowało się trochę powietrza. Nie było go wiele, mogła dotknąć obiema rękami skromnej przestrzeni, i to nawet nie wyciągając szczególnie ramion. Ale jak...? Wyraźny łomot oznajmił, że szczątek wywróconej do góry nogami kabiny osiadł na dnie rzeki, podskakiwał i chybotał się. Miała wrażenie, że kieszeń powietrza skurczyła się odrobinę.

Przede wszystkim należało się zastanowić, jak stąd wyjść, nim zużyje całe powietrze. Potrafiła pływać — dość często pluskała się w stawach Wodnego Lasu — źle się czuła dopiero wtedy, gdy woda zaczęła nią podrzucać i kołysać. Napełniwszy płuca, złożyła się w pół i popłynęła w stronę, gdzie musiały być drzwi, wierzgając niezdarnie nogami skrępowanymi przez spódnice. Przydałoby się zdjąć suknię, ale nie zamierzała wyskakiwać na powierzchnię rzeki w samej bieliźnie, pończochach i biżuterii. Tych też nie zamierzała porzucać. Poza tym, nie dałaby rady zdjąć sukni bez odpinania mieszka przy pasie, a wolałaby się utopić, niż utracić to, co miała schowane w środku.

Woda była czarna, bez choćby odrobiny światła. Rozczapierzone palce Nynaeve natrafiły na drewno; obmacała ażurowe rzeźbienia, aż wreszcie znalazła drzwi, podciągnęła się do ich krawędzi — i wymacała zawias. Mrucząc w głowie przekleństwa, ostrożnie przesuwała palcami po drewnie, próbując znaleźć przeciwległą stronę. Tak! Uchwyt zasuwy! Podniosła go i pchnęła. Drzwi poruszyły się o jakieś dwa cale — i zatrzymały.

Wytężając płuca, dopłynęła z powrotem do kieszeni powietrza, pozostając tam tylko na moment potrzebny, by znowu nabrać oddechu. Tym razem drzwi znalazła szybciej. Wsunęła palce do szczeliny, by sprawdzić, co blokuje drzwi. Wbiły się w muł. Może mogłaby odkopać ten maleńki pagórek, albo... Pomacała wyżej. Więcej szlamu. Czując coraz większą panikę, ryła palcami od dna szczeliny do góry, a potem, nie chcąc uwierzyć z góry na dół. Szlam, twardy, śliski szlam, wszędzie.

Tym razem, kiedy dopłynęła do kieszeni, uchwyciła się krawędzi górującej nad nią ławy i zawisła na niej, dysząc, z ciężko bijącym sercem. Powietrze zdawało się... gęstsze.

— Nie umrę tutaj — wymamrotała. — Nie umrę tutaj!

Tak długo waliła pięścią w siedzenie ławy, aż poczuła, że dłoń jej sinieje, za wszelką cenę musiała się rozzłościć, bo tylko wtedy będzie mogła przenosić. Nie umrze. Nie tutaj. Nie samotnie. Nikt nigdy by się nie dowiedział, jak umarła. Żadnego grobu, tylko trup gnijący na dnie rzeki. Ręce jej opadły z pluskiem. Z trudem walczyła o oddech. W oczach pląsały czarne i srebrne plamki, miała wrażenie, że spogląda w głąb czarnego tunelu. Ani trochę gniewu, uświadomiła sobie ponuro. Cały czas starała się dosięgnąć saidara, bez wiary, że teraz go dotknie. A więc jednak umrze tutaj. Nie ma nadziei. Nie ma Lana. I kiedy już utraciła nadzieję, chybocząc się na skraju świadomości niczym migoczący płomyk świecy, zrobiła coś, czego jeszcze nigdy w życiu nie dokonała. Poddała się bez reszty.

Saidar wlał się w nią, wypełnił całą.

Jedynie na poły zachowała świadomość drewnianej konstrukcji ponad głową, gdy ta nagle wybrzuszyła się na zewnątrz, a potem wybuchła. W strumieniu baniek powietrza uniosła się w górę przez otwór w kadłubie, w ciemność. Niejasno zdawała sobie sprawę, że powinna coś jeszcze zrobić. I już sobie przypomniała. Tak. Pomachała słabo nogami; usiłowała poruszyć rękami, tak trzeba, by szybciej popłynąć. Ale jej kończyny chyba tylko bezradnie poddawały się wodzie.

Coś ją pochwyciło za suknię i wtedy obudziła się w niej panika na myśl o rekinach, rybolwach i Światłość tylko wiedziała, co jeszcze mogło zamieszkiwać te czarne głębiny. Iskierka świadomości mówiła o Mocy, ale desperacko przebierała pięściami i nogami, czując, że jej dłonie natrafiają na coś twardego. Niestety, rozwrzeszczała się, albo przynajmniej próbowała wrzeszczeć. Woda, którą wciągnęła do gardła, wypłukała krzyk i, niemalże do końca, ostatnie skrawki świadomości.

Coś pociągnęło ją za warkocz, potem jeszcze raz i wtedy poczuła, że to coś ją wlecze... dokądś. Nie była już na tyle przytomna, żeby się opierać czy nawet specjalnie bać, że jakiś stwór pożre ją żywcem.

Nagle jej głowa wyskoczyła na powierzchnię. Od tyłu objęły ją czyjeś ręce — nie był to więc rekin — zacisnęły się silnie na jej żebrach, w znajomy sposób. Zakasłała — z nosa wylewała jej się woda — zakasłała znowu, boleśnie. I wciągnęła drżący oddech. W życiu nie smakowała czegoś równie słodkiego.

Dłoń pochwyciła ją za brodę i nagle znowu ją wleczono. Poczuła, jak ogarnia ją zmęczenie. Mogła jedynie unosić się na plecach i oddychać, wpatrywać się w niebo. Takie niebieskie. Takie piękne. Piekły ją oczy, wcale nie od słonych wód rzeki.

I wtedy została pociągnięta w górę, a następnie oparta o burtę jakiejś łodzi, czyjaś brutalna dłoń obejmująca ją za siedzenie popychała ją coraz wyżej, aż wreszcie dwaj chudzi mężczyźni z mosiężnymi kółkami w uszach wyciągnęli ręce i wciągnęli ją na pokład. Pomogli jej zrobić kilka kroków, ale ledwie ją puścili — by pomóc temu, który ją wyratował — nogi ugięły się pod nią, jakby były z nasiąkniętej wodą gąbki.

Podniósłszy się chwiejnie na czworaki, zapatrzyła się pustym wzrokiem na miecz, wysokie buty i zielony kaftan, które ktoś porozrzucał po pokładzie. Otwarła usta — i opróżniła żołądek z wody rzeki Elbar. Z całej rzeki, jak się zdawało, a oprócz tego z popołudniowego posiłku oraz śniadania; wcale by się nie zdziwiła, gdyby zobaczyła na dodatek kilka ryb, tudzież swoje trzewiki. Ocierała usta wierzchem dłoni, kiedy nagle do jej uszu dotarły głosy.

— Czy mojemu panu nic nie jest? Mój pan bardzo długo był w wodzie.

— Zapomnij o mnie, człowieku — odparł głęboki głos. — Znajdź coś, czym można owinąć panią. — Głos Lana, o którym śniła co noc.

Wytrzeszczywszy oczy, Nynaeve w ostatniej chwili zdusiła szloch. Paniczny strach, który poczuła na myśl, że zaraz umrze, był niczym w porównaniu z tym, co teraz przemknęło jej przez głowę. Niczym! To przypominało senny koszmar. Nie teraz! Nie tak! Nie teraz, kiedy wyglądała jak podtopiony szczur i klęczała wśród zawartości własnego żołądka!

Nie myśląc, objęła saidara i przeniosła. Woda spłynęła potokiem z jej ubrania, włosów i zmyła wszelkie dowody jej nieszczęścia przez luk odpływowy. Niezdarnie podniosła się na nogi, poprawiła naszyjnik i zrobiła, co mogła, żeby wygładzić suknię i włosy, jednak kąpiel w słonej wodzie, a potem raptowne osuszanie pozostawiło kilka plam na jedwabiu i kilka zagnieceń, których usunięcie będzie wymagało wprawnej ręki z gorącym żelazkiem. Niektóre pasma włosów usiłowały oderwać się od czaszki, a opale w warkoczu były niczym cętki na zjeżonym ogonie wściekłego kota.

To nie miało znaczenia. Była teraz wcieleniem spokoju, chłodna niczym wczesny wiosenny wiatr, opanowana jak... Obróciła się na pięcie, zanim zdążył ją zajść od tyłu i tak zaskoczyć, że całkiem by się pogrążyła.

Dopiero wtedy do niej dotarło, jak szybko się poruszała, gdy zobaczyła, że Lan właśnie robi dopiero drugi krok od balustrady. Był najpiękniejszym mężczyzną, jakiego w życiu widziała. W przemoczonej koszuli, spodniach i skarpetach był olśniewający, z tymi włosami ociekającymi wodą, które przylgnęły do jego kanciastych rysów, a... Na jego twarzy wykwitał rozdwojony purpurowy siniec, jakby od ciosu. Przycisnęła dłoń do ust, przypomniawszy sobie, że jej pięść trafiła...

— Och nie! Och Lan, strasznie przepraszam! Ja nie chciałam! — Nie bardzo zauważyła, kiedy pokonała dzielącą ich przestrzeń, po prostu już tam była, stając na palcach, by lekko dotknąć palcami jego rany. Zręczny splot z wszystkich Pięciu Mocy i już ogorzały policzek był nietknięty. Ale mógł odnieść jeszcze jakąś inną ranę. Utkała sploty, żeby go Zbadać; na widok nowych blizn skrzywiła się wewnętrznie, poza tym znalazła też coś dziwnego, niemniej zasadniczo zdawał się zdrowy jak młody byk. Był również bardzo mokry, dlatego że ją ratował. Osuszyła go tak jak siebie, woda zachlupotała wokół jego stóp. Nie potrafiła przestać go dotykać. Obie dłonie gładziły twarde policzki, patrzyła w te cudowne niebieskie oczy, na silny nos, jędrne wargi, uszy. Przyczesała palcami jedwabiste czarne włosy, poprawiła rzemyk ze splecionej skóry, który je przytrzymywał. Jej język też zdawał się wieść własne życie. — Och, Lan — zamruczała. — Ty naprawdę tu jesteś. — Ktoś zachichotał. Nie ona! Nynaeve al’Meara nie chichotała; ale ktoś to zrobił. — To nie sen. Och, Światłości, jesteś tutaj. Jakim sposobem?

— Jakiś sługa w Pałacu Tarasin powiedział mi, że udałaś się nad rzekę, a przechodzień na pomoście wiedział, którą łódź zabrałaś. Gdyby Mandarb nie zgubił podkowy, byłbym tu już wczoraj.

— Nie obchodzi mnie to. Jesteś tu teraz. Jesteś. — Naprawdę nie chichotała.

— Może ona jest Aes Sedai — mruknął jeden z marynarzy niezbyt cicho — ale ja nadal twierdzę, że to kaczątko, które koniecznie chce się wcisnąć do paszczy wilka.

Twarz Nynaeve oblała się szkarłatnym pąsem. Przycisnęła dłonie do boków, tupiąc o pokład. Innym razem dałaby temu człowiekowi popalić, i to tak, że wiedziałby za co. Innym razem, kiedy potrafiłaby pomyśleć. Obecność Lana sprawiła, że wszystkie myśli uleciały z głowy. Chwyciła go za ramię.

— W kabinie będziemy mogli porozmawiać prywatnie. — Czyżby jeden z wioślarzy zrobił szyderczą minę?

— Mój miecz i...

— Ja to wezmę — powiedziała, chwytając jego rzeczy z pokładu splotami Powietrza. Jeden z tych gburów naprawdę szydził. Jeszcze jeden splot Powietrza otworzył drzwi kabiny; zagnała Lana, jego miecz oraz resztę do środka i zatrzasnęła za nimi drzwi.

Światłości, wątpiła, by nawet Calle Coplin z Dwu Rzek była kiedykolwiek tak śmiała, a wszak tylu kupców znało przyrodzone znamię Calle, ilu widziało jej twarz. Ale to wcale nie było tak samo. Wcale nie! Ostatecznie nic takiego, że była odrobinę mniej... ochocza. Jej ręce znowu powędrowały do jego twarzy — tylko po to, żeby trochę jeszcze wygładzić jego włosy; tylko po to — a on delikatnie ujął jej nadgarstki swymi potężnymi dłońmi.

— Myrelle ma teraz moją więź — powiedział cicho. — Pożycza mnie tobie, dopóki nie znajdziesz sobie własnego Strażnika.

Spokojnie wyzwoliwszy prawą rękę, uderzyła go w twarz najsilniej, jak mogła się zamachnąć. Ledwie poruszył głową, więc wyzwoliła drugą rękę i uderzyła go jeszcze mocniej.

— Jak mogłeś? — Dla lepszego efektu wzmocniła to pytanie jeszcze jednym ciosem. — Wiedziałeś, że ja czekam! — Jeszcze jeden wydawał się niezbędny, by to zabrzmiało dobitnie. — Jak mogłeś zrobić coś takiego? Jak mogłeś jej pozwolić?-Jeszcze jeden policzek. — A żebyś sczezł, Lanie Mandragoran! A żebyś sczezł! A żebyś sczezł, do Szczeliny Zagłady! A żebyś sczezł!

Ten mężczyzna — ten przeklęty mężczyzna! — nie powiedział ani słowa. Nie mógł, rzecz jasna; co niby miał jej powiedzieć na swoją obronę? Stał tylko tam, podczas gdy ona obsypywała go ciosami, i nie zrobił ani jednego ruchu, a jego nie zmrużone oczy patrzyły dziwnie, niewykluczone, że dlatego, iż ona tak się czerwieniła z jego powodu. I o ile jej ciosy zrobiły na nim raczej niewielkie wrażenie, to ją zaczęły wściekle piec wnętrza dłoni.

Ponuro zacisnęła pięść i zdzieliła go w brzuch z całej siły. Sapnął. Lekko.

— Porozmawiamy o tym spokojnie i racjonalnie — powiedziała, odsuwając się od niego. — Jak dorośli. — Lan tylko przytaknął, usiadł i przysunął sobie swoje buty! Odsunąwszy włosy z twarzy lewą ręką, schowała prawą za plecami, żeby nie widział, jak rozpręża obolałe palce. Nie miał prawa być taki twardy, nie kiedy ona chciała go zbić. Płonne nadzieje, że choć złamała mu żebro.

— Powinnaś jej podziękować, Nynaeve. — Jak ten człowiek mógł mówić tak spokojnie! Wsunąwszy jedną nogę w but energicznym ruchem, pochylił się, by wziąć drugi, nie patrząc na nią. — Nie chciałabyś, abym był z tobą związany.

Splot Powietrza chwycił garść jego włosów i boleśnie zadarł mu głowę.

— Jeśli się ośmielisz... jeśli się kiedykolwiek ośmielisz... wygadywać te bzdury, że nie chcesz mi dawać wdowich chwastów, Lanie Mandragoran, to ja... to ja... — Nie umiała wymyśleć niczego odpowiednio silnego. Skopanie go byłoby prawie niczym. Myrelle. Myrelle i jej Strażnicy. A żeby sczezł! Darcie z niego pasów by nie starczyło!

Wyglądał, jakby wcale nie był zmuszony do trwania zgiętym wpół, z wykrzywionym karkiem. Wsparł tylko ręce na kolanach i, obserwując ją z tym dziwnym wyrazem w oczach, powiedział:

— Nie chciałem ci mówić, ale masz prawo wiedzieć. — Jednak w jego głosie pojawiło się wahanie, a przecież Lan nigdy się nie wahał. — Kiedy umarła Moiraine... kiedy więź łącząca Strażnika z jego Aes Sedai pęka... dochodzi do zmian...

W trakcie gdy to mówił, ona objęła się ramionami, ściskając mocno, żeby nie dygotać. Bolała ją zaciśnięta z całej siły szczęka. Uwolniła przytrzymujący go splot, jakby po prostu oderwała rękę, uwolniła saidara, ale on tylko się wyprostował i nadal relacjonował całą tę grozę, nawet się nie wzdrygnąwszy, i nadal ją obserwował. Nagle zrozumiała, co dziwnego kryje się w jego oczach, zimniejszych niż samo serce zimy. To były oczy człowieka, który wie, że jest martwy i nie potrafi się zmusić, żeby to jeszcze go poruszało, człowieka, który czeka, niemalże z tęsknotą na ten długi sen. Zapiekły ją oczy od nie wylanych łez.

— Tak więc sama widzisz — zakończył z uśmiechem, który objął tylko usta; uśmiechem pełnym akceptacji nieuchronnego — kiedy już będzie po wszystkim, ją czeka rok, może kilka lat bólu, ja będę wciąż martwy. Tobie tego oszczędzono. To mój ostatni podarunek dla ciebie, Mashiara. — Mashiara. Jego utracona miłość.

— Będziesz moim Strażnikiem, dopóki nie znajdę sobie jakiegoś? — Sama siebie zadziwiła tym obojętnym głosem. Nie mogła zalać się łzami. Nie zrobi tego. Teraz, bardziej niż kiedykolwiek, musiała zebrać wszystkie swoje siły.

— Tak — odparł ostrożnie, wciągając drugi but. Zawsze trochę przypominał na poły oswojonego wilka, ale teraz, przez te oczy, wydawał się znacznie mniej oswojony.

— To dobrze. — Poprawiwszy spódnice, oparła się pokusie, by podejść do niego. Nie mogła dopuścić, by dostrzegł jej strach. — Ponieważ ja go znalazłam. Ciebie. Czekałam i życzyłam dobrze Moiraine, nie będę życzyła dobrze Myrelle. Ona mi odda więź z tobą. — Myrelle zrobi to, choćby przyszło jej wlec za włosy tę kobietę do Tar Valon i z powrotem. Skoro już o tym mowa, mogłaby ją wlec dla samej zasady. — Nic nie mów — powiedziała ostro, kiedy otworzył usta. Potarła palcami mieszek przy pasie, gdzie spoczywał jego ciężki złoty sygnet owinięty w jedwabną chusteczkę. Z wysiłkiem złagodziła ton głosu, Lan był chory, a ostre słowa nigdy nie pomagają w chorobie. Ale kosztowało ją to tyle... Pragnęła go zbesztać, miała ochotę wyrwać sobie warkocz z korzeniami za każdym razem, gdy myślała o nim i tej kobiecie. Zmagając się z sobą, by zachować spokojny głos, mówiła jednak dalej:

— W Dwu Rzekach, Lan, ofiarowanie komuś pierścienia, oznacza zaręczyny. — To było kłamstwo i po części spodziewała się, że skoczy na równe nogi ze złości, ale tylko zamrugał ze znużeniem. Poza tym wyczytała o takim pomyśle w jakiejś opowieści. — Jesteśmy zaręczeni od bardzo dawna. Dzisiaj zostaniemy sobie poślubieni.

— Kiedyś modliłem się o to — odrzekł cicho i pokręcił głową. — Wiesz, dlaczego tak nie może być, Nynaeve. A nawet gdyby mogło, to Myrelle...

Mimo iż sobie obiecywała, że powstrzyma swój temperament, że będzie delikatna, objęła saidara i wcisnęła mu do ust knebel z Powietrza, zanim zdążył wyznać to, czego nie chciała słyszeć. Dopóki tego nie wyzna, mogła udawać, że nic się nie stało. Ale kiedy dopadnie Myrelle! Opale wplecione we włosy odcisnęły się boleśnie we wnętrzu jej dłoni i była zmuszona puścić warkocz. Zaczęła znowu gładzić jego włosy, żeby zająć czymś palce, podczas gdy on wpatrywał się w nią z oburzeniem. — Udzielę ci krótkiej lekcji na temat różnic między żonami a innymi kobietami — oznajmiła lekko. Co za zmagania. — Byłabym bardzo wdzięczna, gdybyś więcej nie wymieniał imienia Myrelle w mojej obecności. Pojmujesz?

Przytaknął, więc uwolniła splot, a on tylko krótką chwilę poruszał szczęką, po czym powiedział:

— Bez wymieniania imion, Nynaeve, zdajesz sobie przecież sprawę, że dzięki więzi ona wie o wszystkim, co ja czuję. Gdybyśmy byli mężem i żoną...

Miała wrażenie, że jej twarz zaraz stanie w ogniu. W ogóle o tym nie pomyślała! Przeklęta Myrelle!

— Czy istnieje sposób, by sprawdzić, czy ona wie z całą pewnością, że to ja? — spytała w końcu, a jej policzki niemalże płonęły. Zwłaszcza kiedy opadł na ściankę kabiny, śmiejąc się ze zdumieniem.

— Światłości, Nynaeve, ale z ciebie jastrzębica! Światłości! Nie śmiałem się od... — Jego rozweselenie zanikło, chłód, który zasnuwał mu oczy, powrócił w mgnieniu oka. — Naprawdę wolałbym, żeby tak mogło być, Nynaeve, ale...

— Może i będzie — przerwała mu. Mężczyźni zawsze uzyskiwali przewagę, jeśli nazbyt długo dopuszczało się ich do głosu. Usadowiła mu się na kolanach. Jeszcze nie byli małżeństwem, prawda, ale jego kolana były bardziej miękkie niż te nie wyściełane ławy. Posunęła się trochę, by usiąść wygodniej. Może trochę przesadziła z tą miękkością jego kolan, w każdym razie nie były twardsze niż ławy. — Równie dobrze mógłbyś się poddać, Lanie Mandragoran. Moje serce należy do ciebie. Ty należysz do mnie i ja cię nie puszczę. Będziesz moim Strażnikiem i moim mężem, i to bardzo długo. Nie pozwolę ci umrzeć. Czy to rozumiesz? Potrafię być tak uparta, jak tylko trzeba.

— Nie zauważyłem — odparł, a ona zmrużyła oczy. Jego głos brzmiał strasznie... sucho.

— Jak sam dobrze wiesz, może to długo potrwać — dodała stanowczo. Wykręciwszy szyję, wyjrzała przez ażurowe okienko w kadłubie za jego plecami, po czym okręciła się, by zerknąć przez takie samo w przedzie kabiny. Mijali długie kamienne mola wystające z kamiennego nabrzeża; w przedzie widziała jedynie kolejne przystanie i miasto połyskujące bielą w popołudniowym słońcu. — Dokąd płyniemy? — spytała półgłosem.

— Powiedziałem im, że mają nas wysadzić na brzegu, gdy tylko wciągnę cię na pokład — odparł Lan. — Wydawało się, że najlepiej będzie jak najszybciej uciec od rzeki.

— Ty...? — Zacisnęła zęby. On nie wiedział, dokąd ona płynęła, ani dlaczego, zrobił to, co mógł, na podstawie najlepszej wiedzy, jaką dysponował. I uratował jej życie. — Jeszcze nie mogę wrócić do miasta, Lan. — Odkaszlnęła i zmieniła ton. Nieważne, jak delikatnie musiała się z nim obchodzić, cała ta słodycz mogła sprawić, że znowu zrobi jej się mdło. — Muszę się dostać do statku Ludu Morza, do “Biegnącej z Wiatrem”. — Znacznie lepiej, ton lekki, ale nie za lekki i stanowczy.

— Nynaeve, płynąłem tuż za twoją łodzią. Widziałem, co się stało. Byłaś pięćdziesiąt kroków przede mną, a potem pięćdziesiąt kroków za mną, tonęłaś. To musiał być ogień stosu. — Nie musiał już nic dodawać, powiedziała to za niego, a zresztą i tak wiedziała więcej niż on.

— Moghedien! — zawołała bez tchu. Och, to mógł być jakiś inny Przeklęty, ewentualnie któraś z Czarnych Ajah, ale ona wiedziała. Cóż, pokonała Moghedien, nie raz, ale dwa razy. Mogła ją pokonać trzeci raz, jeśli to się okaże konieczne. Najwidoczniej jednak jej twarz nie wyrażała tego przekonania.

— Nie bój się — powiedział Lan, dotykając jej policzka. — Nigdy się nie bój, kiedy ja jestem blisko. Jeśli będziesz musiała stanąć twarzą w twarz z Moghedien, to już ja dopilnuję, byś była dostatecznie zła, by przenieść. Jak się zdaje, posiadam pewne talenty w tym kierunku.

— Nigdy więcej mnie nie rozzłościsz — zaczęła i urwała, wpatrując się w niego szeroko otwartymi oczyma. — Nie jestem zła — dodała powoli.

— Nie teraz, ale kiedy będziesz musiała...

— Nie jestem zła — roześmiała się. Z zachwytem kopnęła nogą i uderzyła go pięściami w pierś, zaśmiewając się. Wypełnił ją saidar, nie tylko dzięki życiu i radości, ale tym razem również z przejęcia. Pogładziła go po policzku lekkimi jak puch splotami Powietrza. — Nie jestem zła, Lan.

— Nie masz już blokady. — Uśmiechnął się szeroko, podzielając jej zachwyt, ale ten uśmiech nie dodał ciepła jego oczom.

“Zajmę się tobą, Lanie Mandragoran” — obiecała sobie w duchu. — “Nie pozwolę ci umrzeć”. Wsparłszy się na jego piersi, wpadła na pomysł, że go pocałuje i nawet... “Nie jesteś Calle Coplin” — powiedziała sobie stanowczo.

Nagle przyszła jej do głowy pewna straszna myśl. Tym bardziej wydała jej się straszna, że nie wpadła na nią wcześniej.

— Co z wioślarzami? — spytała cicho. — Z moją ochroną? — Westchnęła, gdy bez słowa pokręcił głową. Osobista ochrona. Światłości, to oni potrzebowali jej ochrony, a nie na odwrót. Kolejne cztery zgony, za które należało winić Moghedien. Cztery, oprócz tych wszystkich tysięcy, jednak te ofiary były bardziej osobiste. Nie zamierzała jednak załatwiać porachunków z Moghedien w tym akurat momencie.

Powstawszy, zaczęła sprawdzać, co mogłaby począć ze swoim odzieniem.

— Lan, czy mógłbyś kazać załodze zawrócić? Każ im wiosłować, ile tylko mają sił. — W takim stanie nie pokaże się w pałacu przed zapadnięciem zmroku. — I dowiedz się też, czy któryś z nich ma grzebień. — Nie pokaże się Neście w takim stanie.

Lan podniósł kaftan i miecz, po czym ukłonił się przed nią.

— Jak każesz, Aes Sedai.

Wydymając wargi, patrzyła, jak drzwi zamykają się za nim. Czy on się z niej wyśmiewał? Była gotowa się założyć, że ktoś na “Biegnącej z Wiatrem” mógłby dać im ślub. I na podstawie tego, co sama przeżyła wśród Ludu Morza, nie miała najmniejszych wątpliwości, iż Lan Mandragoran obieca zrobić to, co mu każą. Zobaczymy wtedy, kto się będzie śmiał.

Łódź zaczęła zawracać, kołysząc się i podskakując, a razem z nią podskakiwał żołądek Nynaeve.

— O Światłości! — jęknęła, padając na ławę. Dlaczego nie utraciła tego wszystkiego razem z blokadą? Trzymanie saidara, razem ze świadomością każdego dotyku powietrza na skórze, dodatkowo wszystko pogarszało. Wypuszczenie Źródła na nic się nie zdało. Nie będzie znowu chorowała. Sprawi, że Lan będzie należał do niej, raz na zawsze. Ten dzień jeszcze okaże się cudownym dniem. Żeby tylko zniknęło to przeczucie nadciągającej burzy.

Słońce wisiało już ponuro ponad dachami domów, kiedy Elayne zastukała do drzwi. Świętujący tańczyli i pląsali na ulicy za jej plecami, wypełniając powietrze śmiechem, pieśnią i wonią perfum. W głębi serca pożałowała, że nie miała okazji naprawdę cieszyć się świętem. Byłoby zabawnie wdziać taki kostium jak Birgitte. Czy choćby taki, jaki widziała na Riselle, jednej z pokojówek Tylin. Pod warunkiem, że nie musiałaby zdejmować z twarzy maski. Zastukała jeszcze raz, mocniej.

Drzwi otworzyła siwowłosa pokojówka z mocno zaznaczoną szczęką, na jej twarzy odmalowała się nagła furia, kiedy Elayne zsunęła swoją zieloną maskę.

— To ty! Co ty tu znowu...! — Furia ustąpiła miejsca upiornej bladości, kiedy Merilille, Adelas i pozostałe zdjęły swoje maski. Kobieta wzdrygała się na widok każdej odsłaniającej się kolejno twarzy tak charakterystycznie wyzbytej piętna upływu lat, nawet u Sareithy. Być może już po prostu zobaczyła to, co miała zobaczyć.

Wydawszy nagły okrzyk, pokojówka usiłowała zatrzasnąć drzwi, ale Birgitte przepchnęła się obok Elayne, otwierając je na powrót ozdobionym piórami ramieniem. Służąca zrobiła kilka chwiejnych kroków w tył, po czym opamiętała się, ale obojętnie, czy chciała uciekać czy krzyczeć, Birgitte ją ubiegła, chwytając pod ramię.

— Spokojnie — powiedziała stanowczym tonem. — Nie chcemy żadnej awantury ani pokrzykiwania, prawda? — Zdawało się, że ona tylko trzyma kobietę za rękę, niemalże ją wspierając, ale ta stała rzeczywiście bardzo prosto i bardzo spokojnie. Wpatrując się szeroko rozwartymi oczyma w zwieńczoną pióropuszem maskę trzymającej ją kobiety, powoli potrząsnęła głową.

— Jak ci na imię? — spytała Elayne, podczas gdy wszystkie wtłoczyły się do holu. Zamknięte drzwi zagłuszyły harmider dobiegający z zewnątrz. Oczy pokojówki przemykały od jednej twarzy do drugiej, jakby nie potrafiła na żadnej zatrzymać wzroku.

— C-c-cedora.

— Zaprowadź nas do Reanne, Cedora. — Tym razem Cedora przytaknęła, z taką minę, jakby zaraz miała zacząć płakać.

Cedora sztywnymi krokami poprowadziła je na górę, Birgitte nadal trzymała ją za rękę. Elayne zastanawiała się, czy nie kazać jej, by puściła tę kobietę, ale ostatnią rzeczą, jakiej sobie życzyła, było podnoszenie larum, przez co mieszkańcy domu rozbiegliby się we wszystkich kierunkach. Birgitte użyła więc swych mięśni, a Elayne dzięki temu nie musiała przenosić. Pomyślała, że Cedora jest bardziej przestraszona niż obolała i że, tak czy owak, tego wieczoru wszyscy tutaj będą się co najmniej odrobinę bali.

— T-t-tutaj — wyjąkała Cedora, wskazując skinieniem głowy jakieś czerwone drzwi. Drzwi do izby, w której ona i Nynaeve odbyły tamtą niefortunną rozmowę. Otworzyła je i weszła do środka.

Była tam Reanne, siedziała przed kominkiem rzeźbionym w przedstawienia Trzynastu Grzechów, a oprócz niej tuzin kobiet, których Elayne nigdy przedtem nie widziała; zajmowały wszystkie krzesła pod jasnozielonymi ścianami; były zlane potem, bo wszystkie okna zawarto na głucho, a zasłony zaciągnięto. Większość nosiła suknie uszyte na modłę obowiązującą w Ebou Dar, mimo iż tylko jedna miała skórę o oliwkowej karnacji; na twarzach większości widniały zmarszczki i włosy prószyła siwizna. Wszystkie co do jednej potrafiły przenosić, w mniejszym lub większym stopniu. Siedem nosiło czerwony pas. Wbrew sobie westchnęła. Kiedy Nynaeve miała rację, to tak często cię o tym informowała, aż miałaś ochotę krzyczeć.

Reanne poderwała się na równe nogi, z czerwoną ze złości twarzą, podobnie jak Cedora i jej pierwsze słowa też były niemalże identyczne:

— To ty! Jak śmiesz mi pokazywać swoją twarz...? — Słowa i furia równie szybko zamarły, kiedy tuż za Elayne do izby weszła Merilille wraz z pozostałymi. Jasnowłosa kobieta w czerwonym pasie i śmiałym dekolcie wydała jakiś słaby okrzyk, po czym oczy zapadły jej się w głąb czaszki i osunęła się bezwładnie na swoje czerwone krzesło. Żadna nie wykonała nawet ruchu, żeby jej pomóc. Żadna nawet nie spojrzała na Birgitte, gdy ta prowadziła Cedorę do kąta i tam ją ustawiła. Omal nie przestały oddychać. Elayne miała wielką ochotę krzyknąć “bu!”, żeby sprawdzić, co się stanie.

Reanne zachwiała się, twarz jej kompletnie zbladła, wyraźnie próbowała się jakoś pozbierać, ale z niewielkim powodzeniem. Dopiero po chwili ogarnęła wzrokiem pięć Aes Sedai o chłodnych twarzach, które ustawiły się w szeregu przed drzwiami i zadecydowała, która jest najważniejsza. Chwiejnym krokiem przeszła po płytkach posadzki do Merilille i padła na kolana, z pochyloną głową.

— Wybacz nam, Aes Sedai. — Jej głos był pełen czci, niósł jednak w sobie niewiele więcej siły niż przedtem miały jej kolana. W rzeczy samej bełkotała. — Jesteśmy tylko grupką przyjaciółek. Nic nie zrobiłyśmy, zwłaszcza nic, by zdyskredytować Aes Sedai. Przysięgam, że to prawda, cokolwiek ta dziewczyna opowiadała. Powiedziałybyśmy ci o niej, ale bałyśmy się. Spotykamy się tylko na pogawędki. Ona ma przyjaciółkę, Aes Sedai. Czy ją też złapałyście? Potrafię ją opisać, jeśli chcesz, Aes Sedai. Zrobimy wszystko, co tylko sobie zażyczysz. Przysięgam, my...

Merilille chrząknęła głośno.

— Nazywasz się Reanne Corly, jak mniemam? — Reanne wzdrygnęła się i wyszeptała, że istotnie tak się nazywa, nadal wpatrując się w posadzkę pod stopami Szarej siostry. — Obawiam się, że swe słowa winnaś zaadresować przede wszystkim do Elayne Sedai, Reanne.

Reanne nerwowo podniosła głowę w sposób wyrażający pełne zmieszanie. Zagapiła się na Merilille, a potem powoli skierowała oczy, które nie mogły chyba już być większe, w stronę Elayne. Oblizała wargi. Zrobiła głęboki długi wdech. Obróciwszy się na kolanach, by znaleźć się twarzą do Elayne, raz jeszcze skłoniła głowę.

— Dopraszam się wybaczenia, Aes Sedai — powiedziała ołowianym głosem. — Nie wiedziałam. Nie mogłam... — Jeszcze jeden długi bezradny wdech. — Naturalnie przyjmę pokornie wszelką karę, jaką wyznaczysz, ale proszę, błagam, uwierz...

— Och, wstańże — przerwała jej zniecierpliwiona Elayne. Chciała wprawdzie zmusić tę kobietę, by ta oddała jej należny szacunek tak samo, jak przedtem Merilille i wszystkie pozostałe, ale zemdliło ją od tego płaszczenia. — O tak. Powstań. — Zaczekała, aż Reanne usłucha, po czym podeszła do krzesła tej kobiety i usiadła na nim. Całe to tarzanie się nie było potrzebne, ale nie życzyła sobie żadnych wątpliwości odnośnie do tego, kto tu dowodzi. — Nadal zaprzeczasz, że wiesz cokolwiek na temat Czary Wiatrów, Reanne?

Reanne rozłożyła ręce.

— Aes Sedai — wybąkała niewinnym tonem — żadna z nas nigdy nie użyłaby ter’angreala, a tym bardziej angreala albo sa’angreala. — Niewinna i czujna jak lis w mieście. — Zapewniam cię, nie udajemy, że jesteśmy kimkolwiek zbliżonym do Aes Sedai. Jesteśmy tylko taką grupką przyjaciółek, jak widzisz, związanych tym, że kiedyś zostałyśmy wpuszczone do Białej Wieży. To wszystko.

— Tylko kilka przyjaciółek — powtórzyła sucho Elayne znad złączonych palców dłoni. — W tym oczywiście Garenia. I Berowin, Derys i Alyse.

— Tak — odparła z niechęcią Reanne. — I one.

Elayne bardzo wolno pokręciła głową.

— Reanne, Biała Wieża wie o istnieniu Rodziny. Wieża zawsze wiedziała. — Ciemna kobieta o wyglądzie Tairenianki, mimo iż miała na sobie kamizelę z niebiesko-białego jedwabiu z pieczęcią gildii złotników, wydała zduszony okrzyk i przycisnęła obie pulchne dłonie do ust. Szczupła, siwiejąca Saldaeanka w czerwonym pasie zgarbiła się z westchnieniem, po czym przyłączyła się do siwowłosej kobiety na posadzce, a dwie inne również się słaniały, jakby i one miały zaraz zemdleć.

Reanne popatrzyła na siostry stojące pod drzwiami w poszukiwaniu potwierdzenia i dostrzegła je, tak jej się przynajmniej zdawało. Twarz Merilille była bardziej lodowata niż spokojna, a Sareitha skrzywiła się, zanim zdążyła się powstrzymać. Vandene i Careane zaciskały usta i nawet Adelas zdawała się brać w tym udział, bo kręciła głową, przyglądając się kobietom pod ścianami takim wzrokiem, jakby przyglądała się nieznanym jej owadom. Rzecz jasna między tym, co zobaczyła Reanne, a tym, co istniało naprawdę, była poważna różnica. One wszystkie zaakceptowały decyzję Elayne, ale żadna liczba tych “Tak, Elayne...” nie mogła sprawić, by im się to spodobało. Byłyby tu zresztą już dwie godziny wcześniej, gdyby nie mnogość tych wtrącanych “Ależ, Elayne...” Czasami przewodzenie sprowadzało się do pędzenia stada.

Reanne nie zemdlała, ale z twarzą wyrażającą przerażenie, podniosła ręce w górę w błagalnym geście.

— Czy zamierzacie zniszczyć Rodzinę? Dlaczego teraz, po tak długim czasie? Co takiego zrobiłyśmy, że uwzięłyście się na nas właśnie teraz?

— Nikt was nie zniszczy — obiecała jej Elayne. — Careane, ponieważ żadna najwyraźniej nie zamierza pomóc tym dwóm, może ty byś się tym zajęła? — Izbę ogarnęło nagłe poruszenie, wśród podskoków i podnieconych szeptów dwie kobiety przycupnęły nad tymi, które zemdlały, unosząc ich głowy i wymachując im pod nosem pachnącymi solami, zanim Careane zdążyła dać choćby krok. — Zasiadająca na Tronie Amyrlin życzy sobie, by każda kobieta, która potrafi przenosić, związała się z Wieżą — ciągnęła Elayne. — Oferta jest otwarta dla każdej członkini Rodziny, która zechce ją przyjąć.

Gdyby utkała sploty Powietrza wokół każdej z tych kobiet, nie zastygłyby bardziej nieruchomo. Gdyby zacisnęła te sploty, nie wybałuszyłyby oczu mocniej. Jedna z kobiet, które zemdlały, raptownie nabrała oddechu i zakasłała, odpychając maleńką fiolkę z solami trzeźwiącymi, którą trzymano pod jej nosem zbyt długo. To jakby obudziło je wszystkie, wywołując nagłą powódź głosów.

— To mimo wszystko możemy zostać Aes Sedai? — spytała podnieconym głosem Tairenianka w kamizeli złotnika, w tym samym momencie, w którym kobieta o krągłej twarzy, z czerwonym pasem co najmniej dwakroć tak długim jak pasy pozostałych, wybuchnęła:

— One będą nas uczyć? Znowu będą nas uczyć? — Powódź ożywionych bolesnym pragnieniem głosów. — Czy naprawdę możemy... — To one naprawdę nam pozwolą? — Dobiegało ze wszystkich stron.

Reanne natarła na nie zapalczywie.

— Ivana, Sumeko, zapominacie się wszystkie! Odzywacie się w obecności Aes Sedai! Odzywacie się! W obecności! Aes! Sedai! — Cała drżąc, przesunęła dłonią po twarzy. Zapadło pełne zakłopotania milczenie. Wszystkie spuściły oczy, a na ich policzkach wykwitły rumieńce. Mimo tych pomarszczonych twarzy, tych siwych i wręcz białych jak mleko włosów, Elayne nie mogła odegnać natrętnego obrazu walk na poduszki, na jakich przyłapywała nowicjuszki ich Mistrzyni po wybiciu Komplety.

Reanne z wahaniem popatrzyła na nią ponad czubkami palców przytkniętych do ust.

— Czy naprawdę będzie nam wolno wrócić do Wieży? — wymamrotała w dłoń.

Elayne przytaknęła.

— Te, które są zdolne nauczyć się tyle, by zostać Aes Sedai, dostaną taką szansę, ale poza tym znajdzie się miejsce dla wszystkich. Dla każdej kobiety, która potrafi przenosić.

W oczach Reanne rozbłysły łzy. Elayne nie była pewna, ale miała wrażenie, że wyszeptała: “Mogę zostać Zieloną”. Z trudem się powstrzymała, by nie podbiec do niej i nie wziąć jej w ramiona.

Żadna z pozostałych Aes Sedai nie pokazała po sobie, że poddaje się emocjom, a i Merilille z pewnością została stworzona z wyjątkowo twardego tworzywa.

— Czy wolno mi zadać pytanie, Elayne? Reanne, ile z... was zabierzemy? — bez wątpienia to chwilowe zawieszenie głosu stanowiło zamianę za “ile dzikusek i kobiet, którym się nie powiodło za pierwszym razem”.

Jeżeli Reanne zauważyła, tudzież nabrała jakichś podejrzeń, to albo zignorowała je, albo zupełnie jej to nie obeszło.

— Nie uwierzę, że są takie, które by odrzuciły ofertę — odparła bez tchu. — Posłanie wieści do wszystkich zabierze trochę czasu. Żyjemy rozproszone, rozumiecie, żeby... — Roześmiała się, trochę nerwowo i nadal bliska łez. — ...żeby Aes Sedai nas nie zauważyły. Obecnie w wykazie figurują tysiąc siedemset osiemdziesiąt trzy nazwiska.

Większość Aes Sedai potrafiła ukrywać oszołomienie za fasadą spokoju i tylko Sareitha dopuściła, by jej oczy rozszerzyły się ze zdumienia. Wymówiła też coś bezgłośnie, ale Elayne znała ją dobrze, by móc odczytać z warg. “Dwa tysiące dzikusek! Światłości, dopomóż nam!” Elayne zajęła się imponującym pokazem starannego układania spódnic, dopóki nie nabrała pewności, że panuje nad swoją twarzą. Światłości, dopomóż im, to prawda.

Reanne zrozumiała to milczenie opacznie.

— Spodziewałyście się więcej? Co roku dochodzi do kilku wypadków albo naturalnych zgonów, tak jak w przypadku zwykłych ludzi, i obawiam się, że Rodzina uszczupliła się podczas ostatniego tysiąca lat. Być może byłyśmy zbyt ostrożne, przyjmując nowe kobiety, które opuszczają Białą Wieżę, ale zawsze był ten strach, że któraś z nich mogłaby donieść, iż ją nagabywano i... i...

— Bynajmniej nie czujemy się rozczarowane — zapewniła ją Elayne, wykonując uspokajające gesty. Rozczarowane? Omal nie zachichotała histerycznie. Kuzynek było niemal dwa razy więcej niż Aes Sedai! Egwene nigdy już nie będzie mogła jej wyrzucać, że nie miała swego udziału w sprowadzaniu do Wieży kobiet, które potrafiły przenosić. Ale jeśli Rodzina nie przyjmowała dzikusek... Trzeba jednak przejść do sedna sprawy, ten pobór w Rodzinie wszak wyniknął zupełnie przypadkowo. — Reanne — powiedziała łagodnie — czy sądzisz, że może teraz sobie przypomnisz, gdzie jest Czara Wiatrów?

Twarz Reanne przybrała barwy zachodzącego słońca.

— Nigdy ich nie dotknęłyśmy, Elayne Sedai. Nie wiem, dlaczego je gromadzono. W życiu nie słyszałam o tej Czarze Wiatrów, ale jest taki magazyn, jaki opisałaś, nad...

Jakaś kobieta na dole schodów przenosiła przez krótką chwilę. Któraś krzyknęła zdjęta najczystszym przerażeniem.

Elayne w mgnieniu oka poderwała się na nogi, podobnie jak pozostałe. Birgitte dobyła sztylet gdzieś z zanadrza swej pierzastej sukni.

— To musiała być Derys — stwierdziła Reanne. — Tylko ona tam jest.

Elayne pomknęła przed siebie i złapała ją za rękę, gdy ta ruszyła w stronę drzwi.

— Jeszcze nie jesteś Zieloną — mruknęła i została nagrodzona uroczym uśmiechem z dołeczkami, zdziwionym, zadowolonym i bezczelnym jednocześnie. — My się tym zajmiemy, Reanne.

Merilille i pozostałe ustawiły się po obu jej stronach, gotowe pójść za Elayne, ale Birgitte była przy drzwiach przed nimi, z uśmiechem kładąc dłoń na zasuwie. Elayne przełknęła ślinę i nic nie powiedziała. Na tym polega honor Strażnika, mawiali gaidinowie; wchodzisz pierwszy, wychodzisz ostatni. Ale ona, i tak wypełniona saidarem, czekała, gotowa zniszczyć wszystko, co zagrozi jej Strażnikowi.

Drzwi otworzyły się, zanim Birgitte zdążyła podnieść zasuwę.

Do środka wbiegł podskokami Mat, popychając przed sobą szczupłą pokojówkę, którą Elayne zapamiętała.

— Tak myślałem, że tu właśnie będziesz... — Uśmiechnął się bezczelnie i, ignorując groźne spojrzenia Derys, ciągnął dalej. — ...kiedy znalazłem całe cholerne mnóstwo Strażników pijących w tawernie, która należy do najmniej przez mnie ulubionych. Właśnie wróciłem z wyprawy, w trakcie której szedłem śladem pewnej kobiety do Rahad. Na najwyższe piętro pewnego domu, w którym nikt nie mieszka, mówiąc dokładniej. Podłogi były tam tak zakurzone, że od razu się zorientowałem, do której izby się udała. Na drzwiach wisi cholernie wielki zardzewiały zamek, ale postawię tysiąc koron przeciwko kopniakowi w siedzenie, że wasza Czara jest za tymi drzwiami. — Derys próbowała go kopnąć, ale on ją odepchnął, wyciągając niewielki nóż zza pasa i podrzucając na rozpostartej dłoni. — Czy któraś z was zechce powiedzieć tej dzikiej kotce, po czyjej stronie ja jestem? Na widok kobiet z nożami robię się ostatnimi czasy nerwowy.

— Już o wszystkim wiemy, Mat — odparła Elayne. Raczej właśnie miały się o wszystkim dowiedzieć, ale ten wyraz oszołomienia na jego twarzy był bezcenny. Poczuła emocje Birgitte. Tamta patrzyła na nią bez żadnego szczególnego wyrazu, ale ten niewielki kłębek emocji w tyle głowy Elayne promieniował dezaprobatą. Aviendha zapewne też nie myślałaby o tym dobrze. Odezwanie się teraz było jedną z najtrudniejszych rzeczy, na jakie Elayne kiedykolwiek się zdobyła. — Ale muszę ci podziękować, Mat. To wyłącznie dzięki tobie znalazłyśmy to, czego szukałyśmy. — Jego oczy wytrzeszczone ze zdumienia były warte całego bólu.

Prędko zamknął usta, ale zaraz otworzył je i powiedział:

— To w takim razie wynajmijmy łódź i zabierzmy tę przeklętą Czarę. Jeżeli szczęście dopisze, wyjedziemy z Ebou Dar jeszcze wieczorem.

— To niedorzeczne, Mat. I nie mów mi, że traktuję cię z góry. Nie będziemy się włóczyć po Rahad po zmroku i nie wyjedziemy z Ebou Dar, dopóki nie użyjemy Czary.

Oczywiście próbował się wykłócać, ale Derys skorzystała z okazji, że skupił uwagę na czymś innym, i znowu próbowała go kopnąć. Umknął za plecy Birgitte, pokrzykując, żeby ktoś mu pomógł, gdy tymczasem szczupła kobieta uganiała się za nim.

— Czy to twój Strażnik, Elayne Sedai? — spytała Reanne, nie dowierzając.

— Nie, na Światłość! Birgitte jest moim Strażnikiem. — Reanne opadła szczęka. Odpowiedziawszy na pytanie, Elayne sama zadała to pytanie, którego nie potrafiła zadać żadnej siostrze: — Reanne, jeśli pozwolisz, ile właściwie masz lat?

Kobieta zawahała się, zerkając na Mata, ale on nadal lawirował podskokami, starając się, by wyszczerzona w uśmiechu Birgitte odgrodziła go od Derys.

— Moje następne imieniny — odparła Reanne, jakby to była najnormalniejsza rzecz na całym świecie — będą czterysta dwudzieste.

Merilille bez zmysłów osunęła się na posadzkę.

32

Zapieczętowane dla płomienia

“Otulona stułą o sześciu pasach Elaida do Avriny a’Roihan siedziała w królewskiej pozie na Tronie Amyrlin — wysokim, rzeźbionym w pnącza fotelu pomalowanym obecnie na sześć kolorów miast dawnych siedmiu — i toczyła wzrokiem po owalnym wnętrzu Komnaty Wieży. Stosownie pomalowane krzesła Zasiadających zostały uszeregowane w nowym porządku, na amfiteatralnym wzniesieniu, które otaczało zwieńczoną wielką kopulą salę; dzielące je teraz odległości zaświadczaly dobitnie o istnieniu już tylko sześciu Ajah. Przed swoimi krzesłami stało posłusznie osiemnaście Zasiadających. Młody al’Thor klęczał niemy obok Tronu Amyrlin — nie wolno mu było się odzywać, dopóki nie dostanie takiego pozwolenia, a dziś nie miał go uzyskać. Dzisiaj jego rola ograniczała się wyłącznie do kolejnego symbolu jej władzy. Od dwunastu faworyzowanych Zasiadających biła luna połączenia, które kontrolowała osobiście, aby al’Thor został należycie przypilnowany.

- Osiągnięto jeszcze większy stopień zgodności stanowisk, Matko — rzekła potulnie stojąca obok Alviarin i skłoniła się przed zwieńczoną Płomieniem laską. Na posadzce, u stóp wzniesienia, wrzeszczała jak opętana Sheriam; musieli ją przytrzymywać stojący u jej boków członkowie Gwardii Wieży. Czerwona siostra, która otaczała ją tarczą, krzywiła się z pogardą. Romanda i Lelaine rozpaczliwie zachowywały resztki chłodnego, pozornego opanowania, ale prawie wszystkie pozostałe, otoczone tarczami i trzymane pod strażą na posadzce, szlochały cicho, być może z ulgi, że jedynie czterem kobietom wyznaczono najwyższy wymiar kary, a być może ze strachu przed tym, co dopiero miało nastąpić. Trzy kobiece twarze odznaczały się wyraźną bladością — należały do tych, które odważyły się zasiąść w rebelianckiej Komnacie z ramienia obecnie rozwiązanych Błękitnych. Wszystkie rebeliantki zostały wyrzucone z ich Ajah, na tak długo, aż Elaida nie udzieli im pozwolenia na ubieganie się o ponowne przyjęcie, ale byłe Błękitne wiedziały, że czekają je trudne lata wielkich starań, żeby wkraść się w jej łaski, długie lata, zanim będzie im wolno wstąpić do których kolwiek Ajah. Do tego czasu Elaida będzie je trzymała w garści.

Właśnie powstała i w tym momencie strumień Jedynej Mocy, przepływający przez nią od kręgu, wyglądał jak ucieleśnienie jej władzy.

- Komnata godzi się z wolą Zasiadającej na Tronie Amyrlin. Romanda zostanie wychłostana pierwsza. — Romanda gwałtownie podniosła głowę; zobaczymy, ile godności uda jej się zachować do chwili ujarzmienia. Elaida wykonała szorstki gest. — Zabrać więźniarki i wprowadzić pierwsze z omamionych sióstr, które poszły za nimi. Po kolei ukorzą się przede mną.

Wśród więźniarek podniósł się krzyk, a jedna wyrwała się gwardziście, który trzymał ją za ramię. Egwene al’Vere przypadła do stopni u stóp Elaidy, z wyciągniętymi błagalnie rękoma, policzki miała zalane strumieniami łez.

- Wybacz mi, Matko! — wyłkała dziewczyna. — Żałuję! Będę ci posłuszna; już jestem posłuszna. Błagam, nie ujarzmiaj mnie! — Załamana, padła twarzą w dół, jej ramiona wstrząsało łkanie. — Błagam, Matko! Żałuję! Żałuję z całego serca!

- Zasiadająca na Tronie Amyrlin może okazać litość — oznajmiła Elaida głosem pełnym triumfu. Biała Wieża musiała poświęcić Lelaine, Romandę i Sheriam, żeby posłużyły za przykład, ale Amyrlin chętnie zachowa siłę tej dziewczyny dla siebie. W końcu Biała Wieża to ona. — Egwene al’Vere, buntowałaś się przeciwko Amyrlin, ale ja okażę ci litość. Zostaniesz na nowo ubrana w biel nowicjuszki, dopóki nie rozsądzę, że jesteś już gotowa do wyniesienia, ale dzisiaj będziesz pierwsza, która złoży Czwartą Przysięgę na Różdżkę Przysiąg, przysięgę lojalności i posłuszeństwa względem Zasiadającej na Tronie Amyrlin.

Więźniarki padały na kolana, krzycząc, by im też pozwolono złożyć tę przysięgę, aby mogły dowieść swego prawdziwego oddania. Jedną z pierwszych była Lelaine, a ani Romanda, ani Sheriam bynajmniej nie zaliczały się do ostatnich. Egwene podczołgała się do stopni, by ucałować rąbek sukni Elaidy.

- Poddaję się twojej woli, Matko — wymamrotała przez łzy. — Dziękuję ci. Och, jakże ci dziękuję!

Alviarin ścisnęła Elaidę za ramię, potrząsnęła.

- Obudźże się, ty głupia kobieto! – warknęła”.

Elaida przestraszona wybałuszyła oczy w mętnym świetle pojedynczej lampy trzymanej przez pochylającą się nad jej łóżkiem Alviarin; tamta trzymała dłoń na jej ramieniu. Wciąż ledwie na poły przebudzona, wymamrotała:

— Co powiedziałaś?

— Powiedziałam: “Zbudź się proszę, matko” — odparła chłodnym tonem Alviarin. — Covarla Baldene wróciła z Cairhien.

Elaida potrząsnęła głową, usiłując przepędzić resztki snu.

— Tak prędko? Nie spodziewałam się ich przez jeszcze co najmniej tydzień. Covarla, powiadasz? A gdzie Galina? — Głupie pytania, Alviarin nie będzie wiedziała, o co chodzi.

A jednak tamta odparła tym swoim chłodnym, krystalicznie beznamiętnym głosem:

— Covarla twierdzi, że Galina nie żyje, ewentualnie została wzięta do niewoli. Obawiam się, że wieści nie... nie są dobre.

Kwestia tego, co Alviarin powinna albo czego nie powinna była wiedzieć, umknęło natychmiast z myśli Elaidy.

— Mów — zażądała, odrzucając jedwabną kołdrę. Zarzuciła szlafrok na koszulę nocną, zawiązała pasek, ale w trakcie ubierania się do jej uszu dotarły jedynie strzępy opowieści. Jakaś bitwa. Hordy przenoszących kobiet Aielów. Al’Thor zniknął. Katastrofa. Wytrącona z równowagi, zauważyła, że Alviarin jest schludnie odziana w białą suknię haftowaną srebrem, że na szyi ma udrapowaną stułę Opiekunki Kronik. Ta kobieta stroiła się, zwlekając z przyniesieniem jej wieści!

Szafkowy zegar w jej gabinecie wybijał właśnie Jutrznię, kiedy weszła do bawialni. Pierwsze godziny nowego dnia, najgorsza pora na złe wieści. Covarla, której nieprzejednana twarz zdradzała ogrom zmęczenia i trosk, powstała pospiesznie z jednego z wyściełanych czerwonymi poduszkami foteli i przyklękła, by ucałować pierścień Elaidy. Ciemna suknia do konnej jazdy była pokryta podróżnym kurzem, jasne włosy domagały się szczotki, a jednak wdziała szal, który nosiła od tylu przynajmniej lat, ile żyła Elaida.

Elaida ledwie zaczekała, aż wargi kobiety dotkną Wielkiego Węża, po czym cofnęła dłoń.

— Z czym cię posłano? — spytała szorstko. Porwawszy robótkę z krzesła, na którym ją pozostawiła, usiadła i zaczęła migotać długimi prętami z kości słoniowej. Robienie na drutach służyło zasadniczo tym samym celom, co gładzenie figurek wyrzeźbionych z kości słoniowej, a z pewnością potrzebowała teraz uspokojenia. Robienie na drutach pomagało jej również w myśleniu. Musiała się skoncentrować. — Gdzie jest Katerine? — Jeżeli Galina nie żyła, to dowodzenie powinna była przejąć Katerine, stojąca wyżej od Coiren; Elaida dała jasno do zrozumienia, że kiedy już al’Thor zostanie pojmany, władzę mają przejąć Czerwone Ajah.

Covarla wstała powoli, jakby nie była pewna, czy powinna, zaciskając dłonie na szalu z czerwonymi frędzlami zapętlonym na ramionach.

— Katerine jest jedną z zaginionych, matko. Ja stoję najwyżej pośród tych, które... — Słowa zamarły jej na ustach, kiedy Elaida wybałuszyła na nią oczy, z palcami zastygłymi w trakcie nabierania oczka. Covarla kaszlnęła i przestąpiła z nogi na nogę.

— Ile ich, córko? — spytała wreszcie Elaida. Nie potrafiła uwierzyć, że mówi tak spokojnym głosem.

— Nie wiem, ile uciekło, matko — odparła z wahaniem Covarla. — Nie odważyłyśmy się tam zostać, żeby przeprowadzić dokładne poszukiwania, a...

— Ile? — krzyknęła Elaida. Otrząsnąwszy się, z wysiłkiem skupiła uwagę na swojej robótce. Nie powinna była krzyczeć, uleganie gniewowi stanowiło oznakę słabości. Nabrać oczko, przerobić i zaciągnąć. Uspokajające ruchy.

— Ja... przywiozłam ze sobą jedenaście sióstr, matko. — Kobieta urwała, oddychając ciężko, a potem, kiedy Elaida nic nie powiedziała, pospiesznie ciągnęła dalej: — Niewykluczone, że pozostałe może jeszcze próbują jakoś wrócić, matko. Gawyn nie chciał dłużej czekać, a my nie odważyłyśmy się zostać tam bez niego i jego Młodych, nie w sytuacji, kiedy wokół było tylu Aielów, a...

Tego już Elaida nie usłyszała. Powróciło dwanaście. Gdyby innym udało się uciec, przecież czym prędzej ruszyłyby do Tar Valon i dotarły tu razem z Covarlą. Nawet jeśli jedna czy dwie były ranne, to podróżując wolno... Dwanaście. Wieża nie poniosła takiej porażki nawet podczas Wojen z Trollokami.

— Te dzikuski Aielów muszą dostać lekcję — powiedziała, nie słuchając dalszego trajkotania Covarli. Galina uważała, że może wykorzystać Aielów przeciwko Aielom; ależ okazała się głupia! — Odbijemy wzięte do niewoli siostry i pokażemy im, co znaczy występować przeciwko Aes Sedai! I raz jeszcze weźmiemy do niewoli al’Thora. — Nie pozwoli mu uciec, choćby miała osobiście poprowadzić całą Białą Wieżę, żeby go pojmać! Przepowiednia nie kłamała. Ona zatriumfuje!

Covarla rzuciła jedno niepewne spojrzenie w stronę Alviarin i znowu przestąpiła z nogi na nogę.

— Matko, tamci mężczyźni... Wydaje mi się...

— Niech ci się nic nie wydaje! — warknęła Elaida. Kurczowo zacisnęła dłonie na swoich drutach i pochyliła tak gwałtownie, że Covarla naprawdę uniosła dłoń, jakby się chciała zasłonić przed ciosem. Zapomniała o obecności Alviarin. No cóż, teraz tamta wiedziała, ale tym będzie można zająć się później. — Zachowałaś dyskrecję, Covarla? Mówiłaś komuś jeszcze oprócz Opiekunki?

— Nikomu, matko — zapewniła ją pospiesznie Covarla. Żarliwie pokiwała głową, zadowolona, że coś jednak zrobiła właściwie. — Wjechałam do miasta samotnie i ukrywałam twarz dopóty, dopóki nie dotarłam do Alviarin. Gawyn zamierzał mi towarzyszyć, ale straże na moście nie chciały przepuścić żadnego z Młodych.

— Zapomnij o Gawynie Trakand — rozkazała jej zniecierpliwionym tonem Elaida. Ten młodzieniec pozostał przy życiu, chyba tylko po to, żeby pokrzyżować jej plany. Galina, jeżeli się okaże, że jednak ocalała, zapłaci również za to niedopatrzenie, nie wspominając już o ucieczce al’Thora. — Wyjedziesz z miasta ukradkiem, tak jak wjechałaś, córko, i dobrze się ukryjesz wraz z pozostałymi w jednej z wiosek po drugiej stronie mostów, dopóki po was nie poślę. Myślę, że Dorlan doskonale do tego celu się nada. — Będą musiały spać w stodołach, bo w tej maleńkiej osadzie nie było żadnej karczmy, ale na to akurat sobie zasłużyły — bałaganem, jaki spowodowały. — Idź już sobie. I módl się, by któraś z tych, które stały ponad tobą, pojawiła się jak najprędzej. Komnata zażąda rozliczenia z tej niesłychanej katastrofy, a obecnie najwyraźniej na ciebie spada główne odium winy. No idź!

Twarz Covarli zbielała. Elaida miała wrażenie, że tamta zaraz upadnie, bowiem kiedy szła do wyjścia, nogi niemalże się pod nią uginały. Otaczały ją same idiotki, zdrajczynie i niezguły!

Gdy tylko usłyszała, że zewnętrzne drzwi się zamykają, odrzuciła robótkę, poderwała się na równe nogi i ruszyła na Alviarin.

— Dlaczego nie usłyszałam o tym wcześniej? Jeżeli al’Thor uciekł... kiedy, powiedziałaś? Siedem dni temu?... jeżeli uciekł siedem dni temu, to jacyś informatorzy musieli go widzieć. Dlaczego mnie o tym nie poinformowano?

— Mogę ci przekazać jedynie to, czego dowiem się od Ajah, matko. — Alviarin spokojnie poprawiła stułę, nawet odrobinę nie wytrącona z równowagi. — Czy naprawdę chcesz doprowadzić do trzeciego pogromu, starając się odbić pojmane?

Elaida parsknęła lekceważąco.

— Naprawdę wierzysz, że dzikuski górują nad Aes Sedai? Galina dała się wziąć z zaskoczenia, nie mogło być inaczej. — Skrzywiła się. — Co masz na myśli, mówiąc o “trzecim pogromie”?

— Nie słuchałaś, matko. — O dziwo, Alviarin usiadła, mimo iż nie udzielono jej pozwolenia, zakładając nogę na nogę i spokojnie poprawiając spódnice. — Covarla twierdzi, że może jakoś by się obroniły przeciwko dzikuskom, choć ja żadną miarą nie podzielam jej pewności, ale problem stanowili ci dziwni mężczyźni. Kilkuset mężczyzn w czarnych kaftanach, wszyscy przenosili. Tego akurat była absolutnie pewna i pozostałe też zdają się nie mieć najmniejszych wątpliwości. “Żywa broń”, tak ich nazwała. Moim zdaniem omal nie narobiła ze strachu na samo tylko wspomnienie.

Elaida wstała, jakby uderzona obuchem. Kilkuset?

— To niemożliwe. Nie może być ich więcej jak... — Podeszła do stołu — który wyglądał, jakby w całości zrobiono go z kości słoniowej oraz złoceń — i nalała winnego ponczu do kielicha. Brzeg kryształowego dzbana zaszczękał o kryształ naczynia i prawie połowa ponczu wylała się na złotą tacę.

— Al’Thor potrafi Podróżować — rzekła nagle Alviarin — a zatem wydaje się logiczne, że co najmniej kilku spośród tych mężczyzn też to potrafi. Covarla jest prawie pewna, że takim właśnie sposobem tam przybyli. Podejrzewam, że raczej mocno się zdenerwował tym, jak go potraktowano. Covarlę najwyraźniej nieco to niepokoi, dała do zrozumienia, że inne siostry również. Niewykluczone, że dojdzie do wniosku, iż powinien ci się jakoś odpłacić. A nie byłoby miło, gdyby ci mężczyźni znienacka pojawili się znikąd w Wieży, nieprawdaż?

Elaida w zasadzie jednym ruchem wlała sobie resztę ponczu w gardło. Galina została poinstruowana, aby podjąć kroki mające zapewnić uległość al’Thora. Gdyby tu przybył, by wziąć odwet... jeżeli tam były naprawdę setki mężczyzn, którzy potrafili przenosić, albo nawet choćby tylko stu... Myśleć! Musi pomyśleć!

— Myślę, że gdyby rzeczywiście mieli przybyć, to już by tu byli. Nie zmarnowaliby okazji zrobienia nam niespodzianki. Być może zresztą al’Thor nie życzy sobie konfrontacji z całą Wieżą. Przypuszczam, że tamci wrócili do Caemlyn, do tej ich Czarnej Wieży. Co, obawiam się, oznacza z kolei, że Toveine czeka bardzo nieprzyjemna niespodzianka.

— Wystosuj do niej rozkaz, na piśmie, że ma natychmiast wracać — odrzekła ochryple Elaida. Poncz wcale nie pomagał. Odwróciła się i wzdrygnęła, widząc stojącą tuż przed nią Alviarin. Może nie było ich nawet stu... Nawet stu? O zachodzie słońca dziesięciu wydawałoby się czystym szaleństwem, jednak nie mogła ryzykować. — Napisz do niej, Alviarin. Teraz, natychmiast.

— A w jaki sposób dostarczyć list? — Alviarin przekrzywiła głowę z lodowatym zainteresowaniem. Z jakiegoś powodu jej usta wykrzywiał nieznaczny uśmieszek. — Żadna z nas nie potrafi Podróżować. Statki wiozące Toveine i jej oddział do Andoru wkrótce przybędą na miejsce, o ile już się to nie stało. Kazałaś jej podzielić oddział na niewielkie grupki i unikać wiosek, żeby nikogo nie zaalarmować. Nie, Elaido, obawiam się, że Toveine skrzyknie swoje posiłki, kiedy już dotrą w okolice Caemlyn, i przypuści atak na Czarną Wieżę, nie odebrawszy od nas żadnych wieści.

Elaidzie aż zaparło dech. Ta kobieta właśnie zwróciła się do niej po imieniu! Zanim jednak zdążyła wybuchnąć wściekłością, nadeszło jeszcze gorsze...

— Moim zdaniem znalazłaś się w wielkich tarapatach, Elaido. — Zimne oczy wpatrywały się w jej oczy, a z uśmiechniętych warg wylewał się gładko potok lodowatych słów. — Prędzej czy później, Komnata dowie się o klęsce z al’Thorem. Galina być może jakoś ugłaskałaby Komnatę, ale wątpię, czy uda się to Covarli; będą chciały, by ktoś... wyżej postawiony... zapłacił... I, prędzej czy później, dowiemy się wszystkie o losie Toveine. A wtedy trudno będzie dźwignąć ciężar odpowiedzialności. — Niedbałym ruchem poprawiła stułę Amyrlin na ramionach Elaidy. — W rzeczy samej okaże się to niemożliwe, jeśli się wkrótce dowiedzą. Ujarzmią cię, zrobią z ciebie przykład tak samo, jak ty chciałaś postąpić z Siuan Sanche. Może jednak jest jeszcze czas na to, aby się uratować z opresji, pod warunkiem wszak, że posłuchasz swojej Opiekunki. Musisz przyjąć dobrą radę.

Elaida miała wrażenie, że język stanął jej kołkiem. Pogróżka nie mogła zostać wyrażona jaśniej.

— To, co usłyszałaś dziś wieczorem, jest Zapieczętowane dla Płomienia — powiedziała zduszonym głosem, ale wiedziała, że te słowa na nic się nie zdadzą, jeszcze zanim opuściły jej usta.

— Jeżeli zamierzasz odrzucić moją radę... — Alviarin urwała, po czym zaczęła się odwracać.

— Zaczekaj! — Elaida opuściła rękę, którą nieświadomie wyciągnęła. Pozbawiona stuły. Ujarzmiona. I potem jeszcze będą dokładały wszelkich starań, żeby nawet na chwilę nie przestała skowytać. — Co...? — Musiała urwać i przełknąć ślinę. — Jaką to radę oferuje moja Opiekunka? — Musiał istnieć jakiś sposób, by do tego nie dopuścić.

Alviarin westchnęła i znowu stanęła tuż przy niej. Bliżej, wręcz o wiele za blisko niż komukolwiek wolno było stawać przed Amyrlin: ich spódnice niemalże się dotykały.

— Obawiam się, że musisz zostawić Toveine na pastwę losu, przynajmniej w tej chwili. A także Galinę i wszystkie inne, które zostały wzięte do niewoli, czy to przez Aielów czy to przez Asha’manów. Obecnie wszelka próba ich odbicia będzie oznaczała odkrycie się.

Elaida powoli skinęła głową.

— Tak. Rozumiem to. — Nie potrafiła oderwać przerażonych oczu od rozkazującego spojrzenia tamtej. Musi istnieć jakiś sposób! To się przecież nie może dziać naprawdę!

— I wydaje mi się, że czas już najwyższy, abyś ponownie przemyślała swoją decyzję odnośnie do Gwardii Wieży. Czy naprawdę nie sądzisz, że mimo wszystko Gwardia powinna powiększyć swe szeregi?

— Ja... teraz już rozumiem, dlaczego należy to zrobić. — Światłości, musi myśleć!

— No to bardzo dobrze — mruknęła Alviarin i Elaida zaczerwieniła się z bezsilnej złości. — Jutro osobiście przeszukasz izby Josaine i Adelorny.

— Dlaczego, na Światłość, miałabym...?

Alviarin znowu szarpnęła za jej prążkowaną stułę, tym razem brutalnie, jakby chciała ją zerwać albo wręcz przeciąć nią szyję Elaidy.

— Wydaje się, że Josaine znalazła przed kilku laty pewien angreal i nigdy go nie przekazała. Adelorna zrobiła coś jeszcze gorszego, obawiam się. Bez zezwolenia zabrała jakiś angreal z jednej z przechowalni. Kiedy już je znajdziesz, bezzwłocznie ogłosisz, jaką wyznaczasz im karę. Coś naprawdę nieprzyjemnego. I jednocześnie wymienisz Doraise, Kiyoshi i Farellien jako wzór poszanowania prawa. Każdej ofiarujesz jakiś prezent; dobre nowe wierzchowce wystarczą.

Elaida zaczęła się obawiać, że oczy zaraz wyskoczą jej z orbit.

— Dlaczego? — Od czasu do czasu któraś siostra zatrzymywała angreal dla siebie, łamiąc tym samym prawo, ale karą rzadko kiedy było coś więcej niż surowe trzepnięcie po palcach. Wszystkie siostry wiedziały, co to pokusa. I jeszcze tamto! Wniosek był oczywisty. Wszystkie będą sądziły, że to Doraise, Kiyoshi i Farellien wydały tamte dwie. Josaine i Adelorna należały do Zielonych, tamte trzy odpowiednio do Brązowych, Szarych i Żółtych. Zielone Ajah będą wściekłe. Mogą nawet spróbować się zemścić na tamtych, co z kolei podburzyłoby ich Ajah, a... — Dlaczego tego chcesz, Alviarin?

— Elaido, doprawdy powinno ci wystarczyć, że taka jest właśnie moja rada. — Drwiący, przyprawiany miodem lód nagle przeobraził się w zimną stal. — Chcę usłyszeć, jak mówisz, że postąpisz tak, jak ci każę. W przeciwnym razie nie ma sensu, bym pracowała na rzecz zachowania stuły na twoim karku. Powiedz to!

— Ja... — Elaida usiłowała odwrócić wzrok. Och Światłości, musiała myśleć! Żołądek zacisnął jej się w supeł. — Zrobię-to-co-mi-każesz.

Alviarin uśmiechnęła się lodowato.

— No i sama widzisz, wcale tak mocno nie bolało. — Zrobiła nagle krok w tył, rozpościerając spódnice i dygając niezbyt głęboko. — Za twoim przyzwoleniem, pójdę już sobie, abyś mogła zaznać trochę snu, póki coś jeszcze zostało z nocy. Rankiem musisz wstać wcześnie, żeby wydać rozkazy Wysokiemu Kapitanowi Chubainowi i zająć się przeszukiwaniem apartamentów. Musimy też zadecydować, kiedy powiadomimy Wieżę o Asha’manach. — Ton głosu dawał jasno do zrozumienia, że ona sama o tym zadecyduje. — I, być może, powinnyśmy zacząć planować nasz następny krok przeciwko al’Thorowi. Już najwyższy czas, by Wieża jasno określiła swe stanowisko i przywołała go do porządku, nie sądzisz? Dobrze się zastanów. Życzę ci dobrej nocy, Elaido.

Oszołomiona, bliska wymiotów, Elaida patrzyła, jak tamta wychodzi. Jasno określić stanowisko? To byłoby zaproszenie do ataku ze strony tych — jak ta kobieta ich nazwała? — tych Asha’manów. To nie mogło się jej przydarzyć. Nie jej! Zanim do niej dotarło, co robi, cisnęła pucharem przez całą długość pokoju i ten roztrzaskał się o gobelin z kwiatami. Pochwyciwszy dzban obiema dłońmi, uniosła go nad głowę z okrzykiem wściekłości i też nim rzuciła, rozbryzgując poncz na wszystkie strony. W Przepowiedni było tyle pewności! To ona będzie...!

Nagle znieruchomiała, ze skrzywionymi ustami wpatrzona w drobniutkie kryształowe okruchy, które przywarły do gobelinu i większe rozsiane po posadzce. Jej triumf! Alviarin mogła odnieść pomniejsze zwycięstwo, ale przyszłość należała do Elaidy. Pod warunkiem, że uda się jakoś pozbyć Alviarin. Ale to należało zrobić po cichu, w taki sposób, żeby nawet Komnata zapragnęła całkowitego milczenia w tej sprawie. W taki sposób, który nie będzie wskazywał na Elaidę, jeśli sprawy zajdą za daleko, a Alviarin coś zwietrzy. I nagle ją olśniło. Alviarin by nie uwierzyła, nawet gdyby jej powiedziano. Nikt by nie uwierzył.

Gdyby Alviarin mogła w tym momencie widzieć uśmiech Elaidy, to jej kolana zamieniłyby się w galaretę. Zanim Elaida ziści swój zamiar, Alviarin będzie zazdrościła Galinie, bez względu na to, czy tamta jest żywa czy martwa.

Alviarin przystanęła na korytarzu zaraz za drzwiami apartamentów Elaidy i przyjrzała się swoim dłoniom w świetle stojących lamp. Nie trzęsły się, co ją zdziwiło. Spodziewała się, że ta kobieta będzie walczyła bardziej zażarcie, że będzie dłużej się opierała. Niemniej, oto zaczęło się, a ona nie miała powodów do obaw. Chyba że do Elaidy dotrze, iż już wcześniej od chyba pięciu Ajah otrzymała wzmianki o al’Thorze detronizacja Colavaere sprawiła, że wszystkie agentki rzuciły się do piór. Nie, nawet gdyby Elaida się dowiedziała, ona i tak będzie bezpieczna, a to dzięki władzy, jaką teraz zyskała nad nią. I dzięki protektorce w osobie Mesaany. Tak czy owak, Elaida była skończona, czy sobie zdawała z tego sprawę czy nie. Nawet jeśli Asha’mani nie będą rozgłaszać wszem wobec, że rozgromili ekspedycję Toveine — a była przekonana, że ją rozgromią, na podstawie tego, co Mesaana opowiadała jej o zdarzeniach, jakie miały miejsce pod Studniami Dumai — wszyscy informatorzy z Caemlyn naprawdę dostaną skrzydeł, kiedy się dowiedzą. Elaidę, chyba że zdarzy się cud, jak na przykład pojawienie się rebeliantek u bram, spotka w ciągu kilku tygodni taki sam los jak Siuan Sanche. W każdym razie zaczęło się, i choć wolałaby wiedzieć, co dokładnie się zaczęło, to tak naprawdę nic już odtąd nie musiała robić, tylko okazywać posłuszeństwo. I być czujna. I uczyć się. Niewykluczone, że kiedy wszystko się skończy, sama przywdzieje stułę z siedmioma paskami.

Seaine umoczyła pióro w kałamarzu oblanym blaskiem porannego słońca zaglądającego przez jej okna, ale nim zdołała napisać pierwsze słowo, drzwi do komnaty otwarły się i do środka zamaszystymi krokami weszła Amyrlin. Seaine uniosła w zaskoczeniu gęste czarne brwi: spodziewałaby się dosłownie każdego, może i nawet samego Randa al’Thora, tylko nie Elaidy. A mimo to odłożyła pióro i powstała z gracją, obciągając srebrno-białe rękawy, które podwinęła, żeby ich nie powalać atramentem. Dygnęła tak, jak powinna dygać przed Amyrlin Zasiadająca w swoich własnych apartamentach.

— Żywię głęboką nadzieję, że nie dowiedziałaś się o jakiejś Białej siostrze, która by ukrywała angreal, Matko. — Pomimo tych wszystkich lat w jej głosie nadal słyszało się nieznaczne pozostałości akcentu z Lugardu. Naprawdę żywiła taką nadzieję i to z całego serca. Najście, jakiego Elaida dokonała na Zielone kilka godzin temu, kiedy większość z nich jeszcze spała, prawdopodobnie nadal stanowiło powód do szlochów i zgrzytania zębami. Żadna w pamięci żyjących nie została wychłostana za przetrzymywanie angreala, a teraz miały zostać ukarane dwie. Amyrlin musiała paść ofiarą jednego ze swych osławionych ataków lodowatej furii.

Nawet jeśli tak było, to teraz nie pozostało po nim ani śladu. Przez chwilę przypatrywała się Seaine w milczeniu, chłodna jak zimowy sad w tych swoich jedwabiach z czerwonymi cięciami, po czym posuwistymi krokami podeszła do rzeźbionego kredensu, na którym stały miniaturowe portrety członków rodziny Seaine, namalowane na kości słoniowej. Wszyscy pomarli przed wielu laty, ale ona nadal kochała każdego, bez wyjątku.

— Nie poparłaś mojego wyniesienia na Tron Amyrlin — powiedziała Elaida, podnosząc podobiznę ojca Seaine. Odłożyła ją pospiesznie i dla odmiany wzięła do ręki portret matki.

Seaine mało co, a znowu podniosłaby brwi, ale z zasady starała się nie dopuszczać, by zaskakiwano ją częściej niż raz dziennie.

— Nie zostałam w porę poinformowana, że Komnata się zbiera, Matko.

— Tak, tak. — Pozostawiwszy portrety w spokoju, Elaida podeszła do kominka. Seaine zawsze lubiła koty i cała półka nad kominkiem była zastawiona kotami wyrzeźbionymi z drewna, niektóre w bardzo zabawnych pozach. Amyrlin przyjrzała się z lekką dezaprobatą tej ekspozycji, po czym zacisnęła powieki i nieznacznie pokręciła głową. — Jednak pozostałaś — powiedziała, odwracając się szybko. — Wszystkie Zasiadające, które nie zostały poinformowane, uciekły z Wieży i przyłączyły się do rebeliantek. Z twoim wyjątkiem. Dlaczego?

Seaine rozłożyła ręce.

— Czy mogłam postąpić inaczej, Matko? Wieża musi stanowić całość. — “Niezależnie od tego, kim jest Amyrlin — dodała w duchu. — A poza tym, co jest nie tak z moimi kotami, jeśli wolno spytać?” Tego pytania nigdy nie odważyłaby się zadać na głos. Sereille Bagand była wyjątkowo surową Mistrzynią Nowicjuszek, zanim została wyniesiona do godności Zasiadającej na Tronie Amyrlin, tego samego roku, w którym Seaine dosłużyła się szala, i surowszą była później Amyrlin niż Elaida nawet z bólem zębów. Zbyt silnie i głęboko, całymi latami, wpajano w nią zasady dobrego wychowania, by teraz miała się zmienić. Względnie okazać niechęć kobiecie, która nosiła stułę. Nikt nie musiał lubić Amyrlin.

— Wieża musi stanowić całość — zgodziła się Elaida, zacierając dłonie. — Musi stanowić całość. — Zaraz, dlaczego jest tak zdenerwowana? Jej humory obejmowały dziewięćdziesiąt dziewięć odmian, wszystkie twarde jak ostrze noża i dwakroć ostrzejsze, ale nerwowa ta kobieta na pewno nie była. — To, co teraz ci mówię, jest Zapieczętowane dla Płomienia, Seaine. — Jej usta wykrzywiły się ironicznie i wtedy wzruszyła ramionami, z irytacją szarpiąc stułę. — Gdybym wiedziała, jak uczynić ją silniejszą, zrobiłabym to — powiedziała, a raczej rzuciła sucho.

— Zachowam twoje słowa w sercu, Matko.

— Pragnę... rozkazuję ci... byś zajęła się dochodzeniem. I musisz naprawdę zachować całą sprawę w sercu. Gdyby wieść o tym dotarła do niewłaściwych uszu, wszystko może się zakończyć zagładą i klęską całej Wieży.

Brwi Seaine drgnęły. Zagłada i klęska całej Wieży?

— W sercu — powtórzyła. — Czy zechcesz usiąść, Matko? — Tak się należało zwracać, gdy się znajdowało we własnych apartamentach. — Czy mogę ci nalać trochę miętowej herbaty? Albo śliwkowego ponczu?

Elaida machnęła ręką na znak, że odmawia, po czym zajęła najwygodniejsze krzesło, to, które ojciec Seaine wyrzeźbił dla niej w charakterze podarunku, kiedy otrzymała szal, choć oczywiście poduszki były wielokrotnie wymieniane od tego czasu. Amyrlin, z tymi sztywnymi plecami i żelaznym obliczem, sprawiała, że to zwykłe wiejskie krzesło wyglądało teraz jak tron. Okazując nadzwyczajny brak uprzejmości, nie pozwoliła Seaine usiąść, toteż ta tylko zaplotła ręce i nadal stała.

— Długo i dogłębnie zastanawiałam się nad zdradą, Seai ne, jako że nie zapomniałam, iż mojej poprzedniczce oraz jej Opiekunce pozwolono uciec. Udzielono im pomocy w ucieczce. Musiała za tym wszystkim stać zdrada i obawiam się, że mogła jej dokonać jedynie jakaś siostra albo wręcz kilka sióstr.

— Z pewnością istnieje taka możliwość, Matko. — Elaida skrzywiła się, kiedy jej przerwano.

— Nigdy nie możemy być pewne, w czyim sercu kryje się cień zdrady, Seaine. No jakże, podejrzewam, że ktoś się postarał, aby nie wypełniono moich rozkazów. I mam powody, by wierzyć, że ktoś kontaktował się prywatnie z Randem al’Thorem. Z jakim skutkiem, nie umiem orzec, ale z pewnością stanowi to akt zdrady, wymierzonej tak przeciwko mnie, jak i przeciwko Wieży.

Seaine czekała na ciąg dalszy, ale Amyrlin tylko spojrzała na nią, wolnymi ruchami, jakby nieświadomie, gładząc spódnice z czerwonymi cięciami.

— A dokładnie, jakie dochodzenie mam przeprowadzić w twoim imieniu? — spytała ostrożnie.

Elaida poderwała się z krzesła.

— Nakazuję ci iść za smrodem zdrady, niezależnie od tego, dokąd cię zawiedzie, tudzież, jak wysoko, nawet jeśli aż do samej Opiekunki. Wszystko, czego się dowiesz, z kim by się nie wiązało, przedstawisz wyłącznie samej Zasiadającej na Tronie Amyrlin, Seaine. Nikt inny nie może się dowiedzieć. Czy mnie rozumiesz?

— Rozumiem treść twoich rozkazów, Matko.

Ale to akurat, pomyślała sobie, kiedy Elaida wyszła z jej pokoju, jeszcze szybciej niż do niego wkroczyła, było niemal wszystkim, co zrozumiała. Usiadła na krześle zwolnionym przez Amyrlin, żeby pomyśleć, z pięściami przyciśniętymi pod brodą w taki sam sposób, w jaki jej ojciec zawsze rozmyślał, gdy siedział. Wszystko, ostatecznie, dawało się uporządkować wedle zasad logiki.

Nigdy nie wystąpiłaby przeciwko Siuan Sanche — ona przede wszystkim zaproponowała, by ta dziewczyna została Zasiadającą na Tronie Amyrlin! — ale kiedy już wszystko się dokonało, kiedy odprawiono niezbędne rytuały, nieważne, w jak skąpym zakresie, pomaganie jej w ucieczce z pewnością stanowiło akt zdrady, w takim samym zresztą stopniu sprzeciwianie się rozkazowi Amyrlin. Być może kontaktowanie się z al’Thorem również; to zależało od tego, co się komunikowało, z jakimi intencjami. Wykrycie, kto naruszył rozkaz Amyrlin, będzie trudne, jeśli się nie znało treści rozkazu. Po tak długim czasie wykrycie, kto mógł pomóc Siuan w ucieczce, miało mniej więcej takie same szanse powodzenia jak znalezienie siostry pisującej do al’Thora. Tyle gołębi wylatywało codziennie z gołębników Wieży, że niekiedy z nieba zdawał się padać deszcz piór. Gdyby Elaida wiedziała coś więcej ponad to, co powiedziała, z pewnością osobiście poszłaby sprawdzić, co się kryje za tą informacją. W tym wszystkim niewiele było sensu. Elaida powinna aż się gotować ze złości z powodu zdrady, a tymczasem wcale nie była zła. Była zdenerwowana. I cały czas aż się paliła, żeby już sobie pójść. I zachowywała się bardzo tajemniczo, jakby nie chciała powiedzieć wszystkiego, co wiedziała albo choć podejrzewała. Prawie tak, jakby się czegoś bała. Cóż to musiała być za zdrada, skoro Elaida była zdenerwowana albo wręcz odczuwała strach? Zagłada i katastrofa dla całej Wieży.

I niespodzianie wszystko wskoczyło na swoje miejsce niczym kawałki kowalskiej układanki: brwi Seaine podskoczyły, jakby kierowane własną wolą usiłowały niemal wspiąć się na linię czoła. Pasowało, wszystko pasowało. Poczuła, że krew ucieka jej z twarzy, dłonie i stopy ogarnął nagle lodowaty chłód. Zapieczętowane dla Płomienia. Przyrzekła, że zatrzyma wszystko w sercu, ale wszystko się zmieniło, odkąd wymówiła te słowa. Pozwalała sobie na strach tylko wtedy, gdy tak nakazywała logika, a w tym momencie była śmiertelnie przerażona. Nie da rady uporać się z tym samotnie. Tylko z kim? Z kim, w takich okolicznościach? Odpowiedź znalazła bez trudu. Pozbieranie się zabrało jej trochę czasu, ale wypadła pospiesznie ze swoich pokoi, a potem z kwater Białych sióstr, idąc znacznie szybciej niż zazwyczaj.

Słudzy przemykali się korytarzami jak zawsze, jednakże ona maszerowała tak żwawo, że mijała ich, zanim zdążyli dygnąć albo się skłonić. Sióstr za to napotkała mniej, niż dałoby się to wytłumaczyć wczesną porą. Znacznie mniej. Ale z kolei, nawet jeśli większość z jakiegoś powodu trzymała się w okolicach swych kwater, obecność tych nielicznych na korytarzach zaznaczała się dostatecznie wyraźnie. Siostry sunęły dostojnie pod ścianami gobelinów, z twarzami pełnymi pozornego spokoju, jednak ich oczy gorzały. Tu i tam dwie albo trzy kobiety rozmawiały ze sobą, tocząc wkoło rozbieganym przenikliwym wzrokiem, by sprawdzić, czy ktoś im się przysłuchuje. Zawsze po dwie albo trzy z tych samych Ajah. Jeszcze wczoraj była pewna, widywała razem kobiety z różnych Ajah — złączone więzami przyjaźni. Powszechnie uważano, że Białe całkiem wyzbywają się uczuć, ona sama jednakże nigdy nie widziała powodu, żeby się w ten sposób zaślepiać, jak to czyniły niektóre. Od podejrzeń powietrze w Wieży upodobniło się do gorącej galarety. Nic nowego, niestety — zaczęła to Amyrlin swymi surowymi metodami postępowania, a pogłoski o Logainie dodatkowo zaogniły sytuację — ale tego ranka zdawało się, że jest gorzej niż zazwyczaj.

Zza rogu wyszła Talene Minly, z jakiegoś powodu z szalem nie tylko narzuconym na ramiona, ale rozpostartym na rękach, jakby po to, by wszystkim demonstrować te zielone frędzle. Seaine zdążyła już zresztą spostrzec, że wszystkie Zielone, które widziała tego ranka, nosiły szale. Talene, złotowłosa, majestatyczna i śliczna, przyczyniła się do obalenia Siuan, ale przybyła do Wieży, kiedy Seaine była jeszcze Przyjętą i ta decyzja nie nadwątliła ich wieloletniej przyjaźni. Talene miała swoje powody, które Seaine akceptowała, nawet jeśli się z nimi nie godziła. Dzisiaj jej przyjaciółka zatrzymała się, obserwując ją czujnie. Ostatnio wiele sióstr obserwowało się wzajemnie w takiż sposób. Innym razem sama by się zatrzymała, ale nie teraz, kiedy miała wrażenie, że lada chwila głowa jej wybuchnie niczym przegniły melon. Talene była przyjaciółką i Seaine wierzyła, że może być jej pewna, ale w tym momencie sama wiara nie mogła wystarczyć. Później, jeśli nadarzy się sposobność, podejdzie do Talene. Z nadzieją, że to jednak będzie możliwe, minęła tamtą pospiesznie, skinąwszy jedynie głową.

W kwaterach Czerwonych atmosfera zdawała się jeszcze gorsza, a powietrze gęstsze. Podobnie jak u innych Ajah, również tutaj było więcej pokoi niż sióstr, które mogłyby z nich korzystać — taki stan utrzymywał się od bardzo dawna, na długo zanim uciekły pierwsze rebeliantki — ale Czerwone tworzyły najliczniejszą z Ajah i nadal wypełniały używane piętra. Czerwone często nosiły szale bez potrzeby, ale nawet tutaj wszystkie, co do jednej wystawiały na pokaz swoje czerwone frędzle niczym sztandary. Rozmowy urwały się, kiedy nadciągnęła Seaine; zimny wzrok tych kobiet śledził ją w bańce lodowatego milczenia. Czuła się jak najeźdźca, który wkracza w głąb terytorium wrogiego państwa, kiedy tak szła przez osobliwe płytki posadzki, z czerwonym Płomieniem Tar Valon w kształcie łzy na białym tle. Ale każda część Wieży mogła stanowić wrogie państwo. Gdy spojrzeć na nie z innej strony, te szkarłatne płomienie mogły zostać wzięte za czerwone Kły Smoka. Nigdy nie uwierzyła w te irracjonalne opowieści o Czerwonych i fałszywych Smokach, ale... Dlaczego żadna z nich nie zaprzeczyła?

W końcu musiała zapytać o drogę.

— Nie będę jej przeszkadzała, jeśli jest zajęta — obiecała. — Byłyśmy bliskimi przyjaciółkami, dawno temu, i chciałabym, abyśmy znowu się nimi stały. Ajah nie powinny się od siebie oddalać, szczególnie teraz jest to ważne. — Wszystko prawda, z tym że Ajah zdawały się nie tyle od siebie oddalać, co pozwalały na powstawanie głębokich rozłamów między nimi, niemniej kobieta Domani wysłuchała tego z twarzą, która wyglądała jak maska odlana z miedzi. Niewiele Domani należało do Czerwonych, a te nieliczne były zazwyczaj bardziej wredne niż węże, które zaklinowały się między deskami w płocie.

— Zaprowadzę cię, Zasiadająca — odpowiedziała w końcu kobieta głosem, w którym z pewnością nie było nadmiernego szacunku. Szła przodem, a potem przypatrywała się, gdy Seaine pukała do drzwi, jakby nie można jej było zaufać i zostawić tu samej. W płycinach drzwi też były wyrzeźbione Płomienie, pokryte lakierem barwy świeżej krwi.

— Wejść! — zawołał energiczny głos. Seaine otwarła drzwi z nadzieją, że się nie pomyliła.

— Seaine! — zakrzyknęła radośnie Pevara. — Co cię tu sprowadza o poranku? Wejdź! Zamknij drzwi i siadaj! — Wydawało się, że wszystkie te lata, jakie minęły od czasu, gdy obie były nowicjuszkami i Przyjętymi, nagle gdzieś się rozwiały. Pevara, dość pulchna i niewysoka, w rzeczy samej niska jak na Kandoryjkę, była jednak urodziwa, z tym wesołym błyskiem w ciemnych oczach i szczerym uśmiechem. Smutne, że wybrała Czerwone — niezależnie od tego, jak ważne miała powody — ponieważ nadal lubiła mężczyzn. Czerwone Ajah przyciągały do siebie głównie te kobiety, które z natury były podejrzliwe względem mężczyzn, ale inne wybierały je dlatego, ponieważ bardzo poważnie traktowały misję wyszukiwania mężczyzn, którzy potrafią przenosić. Niezależnie od tego, czy z początku lubiły czy nie lubiły mężczyzn, względnie traktowały ich z całkowitą obojętnością, niewiele kobiet po dłuższym czasie przynależności do Czerwonych potrafiło ustrzec się przed nabraniem ujemnego stosunku do wszystkich przedstawicieli płci przeciwnej. Seaine miała powody, by sądzić, że Pevara odsłużyła jakąś karę krótko po zdobyciu szala za to, że wyznała, iż chciałaby mieć Strażnika; od czasu osiągnięcia bezpieczniejszych poziomów Komnaty otwarcie twierdziła, że Strażnicy ułatwiliby prace Czerwonych Ajah.

— Nawet nie wiesz, jak bardzo się cieszę, że cię widzę — powiedziała Pevara, kiedy już się usadowiły w fotelach rzeźbionych motywami spiral, bardzo popularnymi w Kandorze przed stu laty, trzymając w dłoniach delikatne, malowane w motyle filiżanki napełnione jagodową herbatą. — Często myślałam, że powinnam przejść się do ciebie, ale przyznaję, bałam się, co powiesz po tym, jak się od ciebie odsunęłam przed tyloma już laty. Przysięgam na tamto ostrze, Seaine, nie zrobiłabym tego, ale Tesien Jorhald praktycznie trzymała mnie za kark, a zresztą zbyt krótko nosiłam szal, by się dorobić silnego kręgosłupa. Czy możesz mi wybaczyć?

— Ależ oczywiście, że mogę — odparła Seaine. — Zrozumiałam. — Czerwone w zasadzie stanowczo zrywały wszelkie przyjaźnie wykraczające poza ich Ajah. Stanowczo i dość skutecznie. — Nie możemy występować przeciwko naszym Ajah, kiedy jesteśmy młode, a później wydaje się, że nie da się już cofnąć po własnych śladach. Tysiąc razy wspominałam, jak sobie szeptałyśmy sekrety po wybiciu Komplety... Och i te nasze psoty! Czy pamiętasz, jak posypałyśmy bieliznę Seranchy sproszkowanym świerzbodębem. Ale ze wstydem przyznaję, że bałam się wtedy do utraty zmysłów, bałam się nawet zaszurać nogami. Naprawdę chcę, abyśmy znowu stały się przyjaciółkami, ale potrzebuję też twojej pomocy. Wiem, że tobie jedynej mogę zaufać.

— Serancha była wtedy zarozumiałą pedantką, zresztą nadal nią jest — rzekła ze śmiechem Pevara. — Szare to dobre miejsce dla niej. Ale nie potrafię uwierzyć, że ty się czegokolwiek bałaś. No jakże, nigdy nie uważałaś, że powinnyśmy się bać, dopóki nie powróciłyśmy do łóżek. Oprócz obietnicy, że stanę przed Komnatą, nie wiedząc za co, możesz się z mojej strony spodziewać wszelkiej pomocy, jakiej będę ci mogła udzielić, Seaine. Czego ci trzeba?

Zmuszona powiedzieć, po co tu przyszła, Seaine wahała się, popijając herbatę. Nie żeby miała jakieś wątpliwości w stosunku do Pevary, ale wyduszenie z siebie tych słów okazało się... trudne.

— Dziś rano przyszła do mnie Amyrlin — powiedziała w końcu. — Nakazała mi przeprowadzić dochodzenie, Zapieczętowane dla Płomienia. — Pevara skrzywiła się nieznacznie, ale nic nie powiedziała, dla obu było oczywiste, że Seaine nie powinna rzec ani słowa na ten temat. Niby to Seaine planowała wszystkie figle ich młodości, niemniej właśnie Pevara miała w sobie dość zuchwałości, by wymyślać większość i to ona dysponowała odwagą niezbędną do ich realizacji. — Wyrażała się bardzo oględnie, ale kiedy poddałam rzecz pod rozwagę, zrozumiałam jasno, czego chciała. Mam polować na... — I tu odwaga opuściła jej język. — ... Sprzymierzeńców Ciemności w Wieży.

Oczy Pevary, tak ciemne jak z kolei jej intensywnie niebieskie, stały się nagle niczym kamień, niewidzącym spojrzeniem omiotła półkę ponad kominkiem, na której w idealnie równym szeregu stały miniaturowe portrety członków jej rodziny. Wszyscy oni odeszli z tego świata, kiedy jeszcze była nowicjuszką, rodzice, bracia i siostry, ciotki, wujkowie i reszta, pomordowani w szybko stłumionym powstaniu Sprzymierzeńców Ciemności, którzy uwierzyli, że Czarny lada chwila wyrwie się na wolność. Dlatego właśnie Seaine była tak pewna, że może jej zaufać. Dlatego właśnie Pevara wybrała Czerwone — aczkolwiek Seaine nadal uważała, że radziłaby sobie lepiej i byłaby szczęśliwsza jako Zielona — ponieważ wierzyła, że Czerwona polująca na mężczyzn, którzy potrafią przenosić, dysponuje większymi możliwościami znajdowania Sprzymierzeńców Ciemności. Była w tym bardzo dobra, pulchna sylwetka kryła wewnątrz stalowy rdzeń. I miała też odwagę, by spokojnie powiedzieć to, czego Seaine nie była zdolna wymówić.

— Czarne Ajah. No cóż. Nic dziwnego, że Elaida była ostrożna.

— Pevaro, wiem, że ona zawsze zaprzeczała ich istnieniu o wiele bardziej zdecydowanie niż dowolne trzy siostry razem wzięte, ale jestem raczej pewna, że to właśnie je miała na myśli, a skoro ona jest przekonana...

Jej przyjaciółka zbyła to machnięciem ręki.

— Nie musisz mnie przekonywać, Seaine. Ja sama jestem pewna, że Czarne Ajah istnieją od... — O dziwo, Pevara zaczęła się wahać, zaglądając do swej filiżanki niczym wróżka na jarmarku. — Co wiesz o zdarzeniach, do jakich doszło tuż po zakończeniu Wojny z Aielami?

— Dwie Amyrlin zmarły nagle w przeciągu pięciu lat — odparła ostrożnie Seaine. Zakładała, że ta kobieta mówi o zdarzeniach, które zaszły w Wieży. Prawdę powiedziawszy, dopóki nie wyniesiono jej do godności Zasiadającej przed blisko piętnastu laty, dokładnie rok po Pevarze, nie zwracała szczególnej uwagi na nic, co działo się poza Wieżą. I również nie bardzo dbała o to, co działo się w jej wnętrzu. — Wiele sióstr zmarło w tych latach, jak sobie przypominam. Chcesz powiedzieć, że twoim zdaniem... że maczały w tym palce Czarne Ajah? — Nareszcie. Wymówiła to miano i wcale nie było tak, jakby poparzyło jej język.

— Nie wiem — rzekła cicho Pevara, kręcąc głową. — Udało ci się zagrzebać głęboko w filozofii. Działy się wtedy... pewne rzeczy... Zapieczętowane do Płomienia. — Z zakłopotaniem wciągnęła oddech.

Seaine nie naciskała jej, sama popełniła czyn pokrewny zdradzie, przełamując tę samą pieczęć, a Pevara będzie musiała podjąć decyzję na własną rękę.

— Przejrzenie raportów będzie bezpieczniejsze niż zadawanie pytań, nie mając pojęcia, kogo tak naprawdę pytamy. Logicznie rzecz biorąc, Czarna siostra musi być zdolna do mówienia kłamstw wbrew Przysięgom. — W przeciwnym razie Czarne Ajah zostałyby już dawno ujawnione. Wymawianie tej nazwy zdawało się przychodzić jej coraz łatwiej. — Jeżeli jakaś siostra napisała, że zrobiła jedno, podczas gdy uczyniła coś innego, to znaczy, że znalazłyśmy Sprzymierzeńca Ciemności.

Pevara przytaknęła.

— Tak, ale nie możemy się ograniczać. Być może Czarne Ajah nie maczały rąk w rebelii, ale jakoś nie chce mi się wierzyć, że patrzyłyby spokojnie na całe zamieszanie i nie próbowały z niego skorzystać. Moim zdaniem musimy przejrzeć dokładnie raporty z ubiegłego roku.

Seaine zgodziła się, aczkolwiek z niechęcią. Będzie mniej arkuszy papieru do przeczytania, a za to więcej pytań do zadania odnośnie do ostatnich miesięcy. Z podjęciem decyzji, z kim współpracować przy dochodzeniu, było jeszcze trudniej. Zwłaszcza po tym, jak Pevara powiedziała:

— Wykazałaś się dużą odwagą, że przyszłaś do mnie, Seaine. Wiem, że Sprzymierzeńcy Ciemności zabijają braci, siostry, rodziców, że starają się ukryć, kim są i to, co zrobili. Kocham cię za to, naprawdę byłaś bardzo dzielna.

Seaine zadygotała, jakby gęś przeszła się po jej grobie. Gdyby chciała być odważna, wybrałaby Zielone. Niemalże żałowała, że Elaida nie zwróciła się do kogoś innego. Ale teraz nie było już odwrotu.

33

Kąpiel

Po odesłaniu Perrina dni zdawały się dłużyć Randowi w nieskończoność, a noce w ogóle nie miały końca. Wycofał się do swoich pokoi i zamknął w nich, nakazawszy Pannom, by nikogo nie wpuszczały. Jedynie Nanderze wolno było wchodzić przez drzwi z pozłacanymi słońcami i przynosić mu posiłki. Żylasta Panna stawiała tacę nakrytą serwetą i wymieniała nazwiska tych, którzy chcieli się z nim zobaczyć, po czym spoglądała na niego z wyraźną przyganą, kiedy powtarzał, że z nikim nie będzie się spotykał. Często, zanim zatrzasnęła za sobą drzwi, słyszał nieprzychylne komentarze z ust Panien warujących na zewnątrz; przeznaczone dla jego uszu, w przeciwnym razie użyłyby mowy dłoni. Ale jeśli uznały, że wywabią go z komnat takimi uwagami... Panny nie rozumiały i pewnie nie zrozumiałyby, nawet gdyby im wyjaśnił. Gdyby choć potrafił się zmusić do jakichkolwiek wyjaśnień.

Zabierał się za posiłki bez apetytu i usiłował czytać, ale nawet z ulubionych książek potrafił przeczytać jedynie po kilka stron. Przynajmniej raz dziennie, mimo że sobie obiecywał, że nie będzie tego robił, podnosił w górę masywną szafę z polerowanego czarnego drewna i kości słoniowej, która stała w jego sypialni, przemieszczał ją na bok za pomocą splotów Powietrza i ostrożnie rozplątywał zabezpieczenia, którymi ją otoczył oraz Maskę Zwierciadeł, dzięki której ściana zdawała się gładka, jej sploty bowiem dysponowały zdolnością odwracania obrazu, który tylko jego oczy mogły zobaczyć. Tam, w niszy wydrążonej z użyciem Mocy, stały dwa małe posążki z białego kamienia, o wysokości mniej więcej stopy, mężczyzna i kobieta, każde w zwiewnych szatach i z kulą z przezroczystego kryształu trzymaną w uniesionej nad głową dłoni. Tej samej nocy, której wysłał armię na Illian, wyprawił się samotnie do Rhuidean, by zabrać stamtąd ter’angreale — gdyby znienacka okazały się potrzebne, mogło nie starczyć czasu na ich wydostanie. Przynajmniej tak siebie samego zapewniał. Ręka jakby mimowolnie ruszyła ku figurce brodatego człowieczka, tej jedynej z pary, którą mógł posłużyć się mężczyzna, wyciągnęła się i zatrzymała, cała drżąc. Wystarczyło dotknąć jednym palcem i zaczerpnąłby większą ilość Jedynej Mocy, niż sobie potrafił wyobrazić. Dzięki niej nikt by go nie pokonał, nikt by mu się nie przeciwstawił. Dzięki niej, powiedziała kiedyś Lanfear, mógł rzucić wyzwanie Stwórcy.

— Jest moja zgodnie z prawem — mruczał za każdym razem, z dłonią trzęsącą się tuż obok figurki. — Moja! Ja jestem Smokiem Odrodzonym!

I za każdym razem zmuszał się, by się cofnąć, i na nowo splatał Maskę Zwierciadeł, na nowo splatał niewidzialne pułapki, które spalą na popiół każdego, kto by spróbował przejść je bez klucza. Ogromna szafa sfruwała na miejsce niczym piórko. Był Smokiem Odrodzonym. Ale czy to wystarczało? Musiało wystarczyć.

— Jestem Smokiem Odrodzonym — szeptał niekiedy do ścian, a czasami krzyczał te słowa. — Jestem Smokiem Odrodzonym! — W milczeniu i na głos wściekał się na tych, którzy mu się sprzeciwiali, na tych ślepych durniów, którzy nie widzieli i tych, którzy nie chcieli zobaczyć, powodowani ambicją, chciwością lub strachem. Był Smokiem Odrodzonym, jedyną nadzieją świata w walce z Czarnym. I oby Światłość dopomogła światu.

Niemniej te ataki wściekłości i myśli o wykorzystaniu ter’angreala stanowiły jedynie próby ucieczki przed innymi rzeczami i on o tym wiedział. Posilał się samotnie, z każdym dniem coraz bardziej skąpo, starał się czytać, aczkolwiek dość rzadko, i usiłował zażyć snu. Coraz częściej w miarę upływu dni, nie dbając o to, czy słońce już zaszło czy też stało wysoko na niebie. Sen przychodził bolesnymi zrywami, a to, co zadręczało jego umysł na jawie, wkradało się również w sny i budziło zbyt szybko, by zdążył odpocząć. Postawienie tarczy w niczym nie pomagało, z pewnością nie było właściwym sposobem, aby odseparować się od tego, co go od dawna gryzło. Musiał się zmierzyć z Przeklętymi, a prędzej czy później z samym Czarnym. Musiał coś zrobić z durniami, którzy albo usiłowali go zniszczyć, albo uciekali przed nim, podczas gdy jedyną dla nich szansą było stanąć w jednym szeregu. Dlaczego sny nie dawały mu spokoju? Był taki jeden sen, z którego zawsze budził się gwałtownie, zanim nawet zdążył się na dobre zacząć, a potem leżał przepełniony odrazą do samego siebie i zamroczony z niewyspania, ale te inne... Zasługiwał na nie wszystkie, wiedział o tym.

Colavaere stawała nad jego uśpionym ciałem, ze sczerniałą twarzą i z tą samą szarfą, na której się powiesiła, nadal wciśniętą w obrzmiałe tkanki jej szyi. Colavaere, milcząca i oskarżycielska, a za nią wszystkie te Panny, które umarły za niego, ustawione milczącymi szeregami szeroko rozwartych oczu, wszystkie te kobiety, które umarły za niego. Znał każdą z tych twarzy równie dobrze jak własną, znał te imiona, wszystkie co do jednego. Z tych snów budził się z płaczem.

Sto razy ciskał Perrinem na wskroś Wielkiej Komnaty Słońca i sto razy owładały nim płonący strach i wściekłość. Sto razy zabijał Perrina w swoich snach i budził go własny krzyk. Po co ten człowiek wykorzystał w kłótni wzięte do niewoli Aes Sedai? Rand starał się o nich nie myśleć, od samego początku robił, co mógł, by nie zauważać ich istnienia. Były zbyt niebezpieczne, by trzymać je zbyt długo w charakterze jeńców, ale nie miał pojęcia, co z nimi zrobić. Przerażały go. Czasami śniło mu się, że znowu go związano i wpakowano do skrzyni, że Galina, Erian i Katerine wyjmują go z niej na kolejne tortury, śnił i budził się, skowycząc jeszcze wtedy, gdy już wiedział, że ma otwarte oczy, i że to był tylko sen. Przerażały go, ponieważ bał się, że mógłby pozwolić, by strach i gniew wzięły nad nim górę, a wtedy... Starał się nie zastanawiać, co by wtedy zrobił, ale czasami śnił o tym i budził się, cały dygocząc od zimnego potu. Nie zrobi tego. Nieważne, co zrobił dotychczas, tego nie zrobi na pewno.

W snach skrzykiwał Asha’manów, by zaatakowali Białą Wieżę i ukarali Elaidę, wyskakiwał z bramy przepełniony słusznym gniewem i saidinem — i dowiadywał się; że list Alviarin to było kłamstwo, widział ją, jak staje u boku Elaidy, widział też obok nich Egwene i Nynaeve, a nawet Elayne, wszystkie z twarzami Aes Sedai, wszystkie przekonane, że jest zbyt niebezpieczny, aby mu darować wolność. Patrzył na Asha’manów zabijanych przez kobiety, które miały za sobą lata studiowania Jedynej Mocy, nie tylko kilka miesięcy pobierania intensywnych nauk, i z tych snów nigdy nie był w stanie się obudzić, dopóki wszyscy ci mężczyźni w czarnych kaftanach nie poginęli, a on nie został sam, by zmierzyć się z całą potęgą Aes Sedai. Sam jeden.

Cadsuane raz za razem powtarzała tamte słowa o szaleńcach, którzy słyszą głosy, aż w końcu każde cięło niczym bicz, i pod niewidzialnymi ciosami drżał przez sen. W snach i na jawie wzywał Lewsa Therina, krzyczał na niego, wrzeszczał na niego, ale odpowiadało mu tylko milczenie. Sam. Samotny. Maleńki tobołek wrażeń i emocji w zakamarku umysłu, poczucie obecności Alanny, niemalże równie intensywne jak dotyk, powoli stawało się pociechą. Z wielu względów to przerażało go najbardziej.

Czwartego ranka obudził się odurzony ze snu o Białej Wieży, podnosząc rękę, by osłonić obolałe oczy przed łuną, jak mu się zdawało, z saidara utkanego ognia. Promienie słońca wlewające się przez okna rozświetlały roztańczone drobiny kurzu i padały wprost na jego łoże z wielkimi, czworograniastymi postumentami inkrustowanymi kością słoniową. Wszystkie meble w tej komnacie były skonstruowane z polerowanego czarnego drewna i kości słoniowej, dostatecznie kanciaste, surowe i ciężkie, by harmonizować z jego nastrojem. Leżał przez chwilę nieruchomo, myśląc, że nawet gdyby znowu udało mu się zasnąć i tak czeka go kolejny koszmar.

“Jesteś tam, Lewsie Therinie?” — zastanowił się bez jakiejkolwiek nadziei na odpowiedź i śmiertelnie zmęczony podźwignął na nogi, wygładzając zmięty kaftan. Nie zmieniał ubrania od czasu, gdy się zamknął w odosobnieniu.

Kiedy chwiejnymi krokami wszedł do przedsionka, pomyślał z początku, że znowu coś mu się śni, ten sam sen, który zawsze sprawiał, że budził się, siadając sztywno, przepełniony wstydem, poczuciem winy i obrzydzeniem, ale kiedy Min spojrzała na niego z jednego z wysokich pozłacanych krzeseł, na którym siedziała z oprawną w skórę księgą rozłożoną na kolanach, jednak się nie obudził. Jej twarz okalały ciemne, podobne do pierścionków pukle, a w wielkich oczach było tyle napięcia, że nieomal poczuł jego nacisk. Spodnie z brokatowego jedwabiu zielonej barwy opinały jej nogi niczym druga skóra, a kaftanik z harmonizującej z nimi materii był rozpięty; ukryta pod spodem kremowa bluzka unosiła się i opadała z każdym oddechem. Modlił się, żeby się obudzić. To nie strach albo gniew, czy też poczucie winy z powodu Colavaere, względnie zniknięcie Lewsa Therina, kazały mu się zamknąć przed wszystkimi.

— Za cztery dni będzie swego rodzaju święto — powiedziała wesoło — podczas drugiej kwarty. Dzień Pokuty, tak to nazywają z jakiegoś powodu, ale w tę noc organizowane są tańce. To stateczne tańce, jak mi mówiono, ale każde tańce lepsze niż żadne. — Pieczołowicie założyła księgę cienkim paskiem skóry, po czym ułożyła ją obok siebie na posadzce. — Najwyższy czas sprawić sobie suknię, może uda mi się zagonić szwaczkę do pracy jeszcze dzisiaj. I oczywiście, o ile zechcesz ze mną tańczyć.

Oderwał od niej wzrok i przeniósł go na nakrytą ściereczką tacę obok wysokich drzwi. Na samą myśl o jedzeniu robiło mu się mdło. Nandera miała nikogo nie wpuszczać, a żeby sczezła! A już na pewno nie Min. Nie wymienił jej z imienia, ale powiedział “nikogo”!

— Min, ja... nie wiem, co ci powiedzieć. Ja...

— Pasterzu, wyglądasz tak, jakby psy się o ciebie gryzły. Teraz rozumiem, dlaczego Alanna była taka wzburzona, mimo iż nie mam pojęcia, jak się dowiedziała. W zasadzie to błagała mnie, żebym z tobą porozmawiała, kiedy Panny zawróciły ją po raz piąty. Nandera nie wpuściłaby mnie, gdyby się tak nie denerwowała tym, że nie chcesz nic jeść, ale i tak trochę musiałam ją prosić. Jesteś mi coś winien, wieśniaku.

Rand wzdrygnął się. W głowie błyskały mu wizje, w których widział samego siebie, jak zdziera z niej ubranie i bierze siłą niczym bezrozumna bestia. Był jej winien więcej, niźli kiedykolwiek będzie mógł zapłacić. Przeczesawszy włosy rozcapierzonymi palcami, zmusił się, by na nią spojrzeć. Podwinęła nogi pod siebie i teraz siedziała tak na krześle, z pięściami wspartymi na kolanach. Jak ona mogła patrzeć na niego tak spokojnie?

— Min, nie ma usprawiedliwienia dla tego, co zrobiłem. Gdyby istniała jakakolwiek sprawiedliwość, zawisłbym na szubienicy. Gdybym mógł, sam bym sobie założył pętlę na szyję. Przysięgam, zrobiłbym to. — Te słowa miały gorzki posmak. Był Smokiem Odrodzonym, a ona będzie musiała zaczekać na sprawiedliwość aż do Ostatniej Bitwy. Ależ był durniem, że chciał przeżyć Ostatnią Bitwę. Nie zasłużył sobie na to.

— O czym ty gadasz, pasterzu? — spytała wolno.

— Mówię o tym, co ci zrobiłem — warknął. Jak on mógł to zrobić, komukolwiek, a przede wszystkim jej? — Min, wiem, jak trudno ci przebywać ze mną w jednym pokoju. — Jakim prawem upajał się wspomnieniami, gładkością, jedwabistą miękkością jej skóry pod dotykiem palców? Po tym, kiedy już zdarł z niej ubranie. — Nigdy nie myślałem, że jestem zwierzęciem, potworem. — A jednak był potworem. Brzydził się sobą za to, co zrobił. Brzydził tym bardziej, bo miał ochotę zrobić to raz jeszcze. — Jedyną wymówką, na jaką mogę się powołać, jest obłęd. Cadsuane miała rację. Naprawdę słyszałem głosy. Głos Lewsa Therina, jak mi się zdawało. Czy możesz...? Nie. Nie mam prawa prosić cię o wybaczenie. Ale musisz wiedzieć, jak bardzo mi przykro, Min. — Było mu przykro. A ręce aż go swędziały, tak bardzo pragnął pogładzić jej nagie plecy, jej biodra. Był potworem. — Strasznie przykro. Wiedz to przynajmniej.

Siedziała tam bez ruchu, jakby nigdy przedtem go takim nie widziała. Teraz mogła już przestać udawać. Teraz mogła powiedzieć, co naprawdę o nim myśli i choćby nie wiadomo jak okropnie to zabrzmiało, nie byłoby nawet w połowie dostatecznie straszne.

— A więc to właśnie dlatego trzymałeś mnie z dala od siebie — powiedziała w końcu. — Posłuchaj mnie, ty drewnianogłowy tępaku. Byłam wtedy bliska spłakania się na proch, bo widziałam o jedną śmierć za dużo, a ty... ty byłeś gotów na to samo z tego samego powodu. To, co zrobiliśmy, mój ty niewinny baranku, miało nas oboje pocieszyć. Przyjaciele pocieszają się wzajem w takich chwilach. Zamknijże usta, ty strachu na wróble z Dwu Rzek.

Zrobił to, ale tylko po to, by przełknąć ślinę. Miał wrażenie, że oczy zaraz mu wyskoczą z orbit. Dobywał z siebie słowa, omal się nimi nie dławiąc.

— Pocieszaliśmy się? Min, gdyby członkinie Koła Kobiet z Dwu Rzek usłyszały, że to, co zrobiliśmy, to było pocieszanie się, to stanęłyby w kolejce, żeby obedrzeć nas ze skóry, nawet gdybyśmy mieli po pięćdziesiąt lat!

— Przynajmniej mówisz “my”, zamiast wyłącznie “ja” — odparła stanowczo. Powstawszy z wdziękiem, podeszła do niego, ze złością wygrażając mu palcem. — Myślisz, że ja jestem jakąś lalką, chłopcze z farmy? Myślisz, że jestem nazbyt powolna na umyśle, by ci nie dać do zrozumienia, że mi się nie podoba, jak mnie dotykasz? Myślisz, że nie powiedziałabym ci tego bez ogródek? — Wolną dłonią wyciągnęła z zanadrza kaftana nóż, zrobiła nim wymach i schowała go z powrotem, na moment nie przerywając tyrady. — Pamiętam, jak zdzierałam ci koszulę z grzbietu, ponieważ ty sam ściągałeś ją przez głowę zbyt wolno jak na mój gust. Oto jak bardzo nie chciałam, żebyś objął mnie ramionami! Zrobiłam z tobą coś, czego nigdy przedtem nie robiłam z żadnym innym mężczyzną... tylko nie myśl sobie, że nigdy nie czułam takiej pokusy! ... a ty twierdzisz, że to wszystko to twoja wina! Jakby mnie tam w ogóle nie było!

Zderzył się z krzesłem i wtedy dopiero dotarło do niego, że się przed nią cofał. A ona popatrzyła na niego ze zmarszczonym czołem i mruknęła:

— Chyba mi się nie podoba, że teraz patrzysz na mnie z góry. — I nagle z całej siły kopnęła go w goleń, wsparła obie dłonie na jego piersi i pchnęła go. Upadł na krzesło z takim impetem, że omal się nie przewróciło. Pierścionki zakołysały się, kiedy potrząsnęła głową i poprawiła swój brokatowy kaftan.

— Może tak jest, Min, ale...

— Tak właśnie jest, pasterzu — przerwała mu stanowczo. — I jeśli nadal będziesz twierdził, że jest inaczej, to lepiej skrzyknij tu Panny i przenieś tyle Mocy, na ile cię stać, bo inaczej tak cię zaraz obiję, że zaczniesz skomleć o zmiłowanie. Powinieneś się ogolić. I wziąć kąpiel.

Rand zrobił głęboki wdech. Perrin żył w takim spokojnym związku z uśmiechniętą, delikatną żoną. Dlaczego jego zawsze ciągnęło do kobiet, które traktowały jego głowę, jakby to był dziecięcy bąk? Gdyby tylko wiedział bodaj dziesiątą część tego, co Mat wiedział o kobietach, potrafiłby teraz coś odpowiedzieć, ale w jego sytuacji mógł tylko dalej plątać się w niezręcznościach.

— W każdym razie — powiedział ostrożnie — jest jedna rzecz, którą mogę zrobić.

— A cóż to takiego? — Splotła ciasno ręce pod piersiami i zaczęła złowieszczo przytupywać nogą, ale on wiedział, że to właściwy pomysł.

— Odeślę cię. — Tak jak odesłał Elayne i Aviendhę. — Gdybym bodaj odrobinę panował nad sobą, nie.... — Stopa zaczęła przytupywać jeszcze szybciej. Może lepiej poniechać tego pomysłu. Pocieszali się? Światłości! — Min, każdemu, kto jest blisko mnie, grozi niebezpieczeństwo. Przeklęci nie są jedynymi, którzy wyrządziliby krzywdę komuś, kto przestaje ze mną, po to tylko, by wykorzystać szansę zaszkodzenia pośrednio również mnie. A poza tym chodzi też o mnie. Już nie panuję nad swoimi nastrojami. Min, ja omal nie zabiłem Perrina! Cadsuane miała rację. Popadam w obłęd albo już jestem obłąkany. Muszę cię odesłać, tylko dzięki temu będziesz bezpieczna.

— Kim jest ta Cadsuane? — spytała, tak spokojnie, że aż się wzdrygnął, gdy spostrzegł, że nadal przytupuje stopą. — Alanna wymówiła to imię takim tonem, jakby to była siostra samego Stwórcy. Nie, nie mów, nic mnie to nie obchodzi. — Co wcale nie znaczyło, by przerwała na chwilę bodaj dostatecznie długą, by zdołał cokolwiek powiedzieć. — Perrin też mnie nie obchodzi. Zraniłbyś mnie równie mocno jak jego. Moim zdaniem tamta awantura, którą wywołałeś publicznie, to było jedno wielkie oszustwo, tak właśnie. Nie obchodzą mnie twoje nastroje i nie obchodzi mnie, czy jesteś obłąkany. Nie możesz być bardzo obłąkany, bo inaczej byś się aż tak nie przejmował. Obchodzi mnie natomiast...

Pochyliła się, przez co te bardzo duże, bardzo ciemne oczy znalazły się na tym samym poziomie co jego oczy, tak blisko, i nagle rozbłysło w nich tyle światła, że aż pochwycił saidina, gotów się bronić.

— Odesłać mnie, żebym była bezpieczna? — warknęła. — Jak śmiesz? Jakie ty masz prawo uważać, że możesz mnie gdziekolwiek odsyłać? Potrzebujesz mnie, Randzie al’Thor! Gdybym ci opowiedziała o połowie widzeń, jakie miałam w związku z tobą, to połowa włosów by ci się skręciła, a druga wypadła! Spróbuj tylko! Pannom pozwalasz narażać się na każde ryzyko, kiedy sobie tylko tego zażyczą, a mnie chcesz odesłać jak jakieś dziecko?

— Panien nie kocham. — Zanurzony głęboko w pozbawionej emocji Pustce, usłyszał, jak te słowa wyskakują mu z ust; wstrząs roztrzaskał skorupę Pustki i sprawił, że saidin pierzchł.

— No cóż — powiedziała Min, prostując się. Na jej ustach błąkał się nieznaczny uśmieszek. — No to sprawa załatwiona. — I usiadła mu na kolanach.

Powiedziała, że Perrina nie zraniłby bardziej niż jej, ale musiał zranić ją teraz. Musiał, dla jej własnego dobra.

— Kocham również Elayne — oznajmił brutalnie. — A także Aviendhę. Widzisz, jaki jestem? — Z jakiegoś powodu wcale jej to nie zdumiało.

— Rhuarc kocha więcej kobiet niż tylko jedną — powiedziała. Jej uśmiech zdawał się wyrażać ten sam spokój, jaki widywał na twarzach Aes Sedai. — Podobnie Bael, a ja nigdy nie zauważyłam u żadnego rogów trolloka. Nie, Randzie, ty mnie kochasz i nie możesz temu zaprzeczyć. Powinnam powiesić cię na jakimś haku za to, przez co kazałeś mi przechodzić, ale... Tak, żebyś wiedział, ja też cię kocham. — Jej uśmiech zbladł pod grymasem wewnętrznych zmagań, a w końcu westchnęła. — Życie byłoby czasami o wiele łatwiejsze, gdyby moje ciotki nie wychowały mnie na tak prawdomówną — mruknęła. — A mówiąc szczerze, Rand, muszę ci zdradzić, że Elayne też cię kocha. I tak samo Aviendha. Skoro obie żony Mandelaina mogą go kochać, to przypuszczam, że ciebie mogą jakoś kochać trzy kobiety. Ale ja jestem tutaj i jeśli tylko spróbujesz mnie odesłać, to przywiążę się do twojej nogi. — Zmarszczyła nos. — Pod warunkiem, że zaczniesz znowu się myć. Ale nie odejdę, choćby nie wiem co.

W głowie wszystko mu wirowało, tak jakby rzeczywiście była rozbujanym bąkiem do zabawy.

— Ty mnie kochasz? — spytał z niedowierzaniem. — Skąd wiesz, co czuje Elayne? Skąd wiesz cokolwiek na temat Aviendhy? Światłości! Mandelain może robić, co chce, Min, ale ja nie jestem Aielem. — Zmarszczył brwi. — Co to znaczy, że opowiedziałaś mi zaledwie o połowie swoich widzeń? Myślałem, że opowiadasz mi wszystko. O tak, poślę cię w jakieś bezpieczne miejsce. I przestań tak kręcić nosem! Ja nie śmierdzę! — Gwałtownie oderwał rękę, którą właśnie drapał się pod kaftanem.

Z tych wygiętych w łuk brwi można było wyczytać całe tomy, ale najwyraźniej postanowiła mu również nie szczędzić tyrady słownej.

— Masz czelność mówić takim tonem? Jakbyś w to nie wierzył? — Z każdym słowem coraz bardziej podnosiła głos i wbiła złowieszczy palec w jego pierś z taką siłą, jakby zamierzała go nim przebić na wylot. — Myślisz, że poszłabym do łóżka z mężczyzną, którego nie kocham? Naprawdę? A może uważasz, że ja nie jestem warta miłości? Czy tak jest? — Wydała taki odgłos jak kot, któremu nadepnięto na ogon. — A więc jestem małą bezrozumną trzpiotką, która się zakochała w jakimś nic nie wartym parobku, czy tak? Siedzisz tu, gapiąc się na mnie jak jakiś chory wół, i uwłaczasz mojej inteligencji, mojemu poczuciu smaku, mojej...

— Jeśli się nie uspokoisz i nie zaczniesz gadać do rzeczy — warknął — to przysięgam, dam ci klapsa! — To wyskoczyło znikąd, z bezsennych nocy i pomieszania, ale zanim zdążył sformułować jakieś słowa przeprosin, uśmiechnęła się. Ta kobieta się uśmiechnęła!

— Przynajmniej już się nie boczysz — powiedziała. — Nie użalaj się nad sobą, Rand, zupełnie nie umiesz tego robić. No dobrze. Chcesz, żebym mówiła do rzeczy? Kocham cię i nie odejdę. Jeśli spróbujesz mnie odesłać, to ja powiem Pannom, że mnie uwiodłeś i porzuciłeś. Powiem to każdemu, kto będzie chciał słuchać. Powiem...

Podniósł prawą rękę i przyjrzał się wnętrzu dłoni z wyraźnie odciśniętym wizerunkiem czapli, a potem przeniósł spojrzenie na Min. A ona spojrzała czujnie na tę rękę, poprawiła się na jego kolanach, po czym nie zwracała już na nic uwagi oprócz jego twarzy.

— Nie odejdę, Rand — powiedziała cicho. — Potrzebujesz mnie.

— Jak ty to robisz? — westchnął, opadając w krzesło. — Nawet kiedy mnie zmuszasz do stawania na głowie, równocześnie sprawiasz, że moje kłopoty jakby nikną.

Min parsknęła.

— A więc chyba trzeba cię częściej zmuszać do stawania na głowie. Opowiedz mi o tej Aviendzie. Nie sądzę, by istniała szansa, że jest koścista i pokryta bliznami jak Nadera.

Roześmiał się mimo woli. Światłości, od jak dawna nie śmiał się powodowany radością?

— Min, powiedziałbym, że jest równie ładna jak ty, ale jak można porównać dwa wschody słońca?

Przez chwilę wpatrywała się w niego z nieznacznym uśmiechem, jakby nie umiała orzec, czy powinna być zaskoczona czy zachwycona.

— Jesteś bardzo niebezpiecznym mężczyzną, Randzie al’Thor — wymruczała, powoli przytulając się do niego. Miał wrażenie, że mógłby wpaść w te jej oczy i zatonąć w nich. Kiedyś, gdy siadywała mu na kolanach i całowała go, zawsze myślał, że ona się tylko droczy z wieśniakiem, lecz równocześnie wychodził ze skóry, bo pragnął całować ją po kres czasu. A teraz, jeżeli ona znowu go pocałuje...

Wziąwszy Min stanowczo w ramiona, wstał i postawił ją na posadzce. Kochał ją, a ona kochała jego, ale musiał pamiętać, że zawsze chciał całować Elayne po kres czasu, kiedy o niej pomyślał i że tak samo było z Aviendhą. Cokolwiek Min mówiła o Rhuarku czy jakimkolwiek Aielu, zrobiła kiepski interes w dniu, w którym się w nim zakochała.

— Połowa, powiedziałaś, Min — przypomniał cichym głosem. — O jakich widzeniach mnie nie poinformowałaś?

Spojrzała na niego z miną wyrażającą niemalże zawód, tyle że oczywiście to nie mogło być to.

— Kochasz się w Smoku Odrodzonym, Min Farshaw — burknęła — i lepiej o tym pamiętaj. I ty też, Rand — dodała, odpychając się od niego. Puścił ją z niechęcią, a jednocześnie skwapliwie; sam nie wiedział, jak to właściwie się stało. — Wróciłeś do Cairhien pół tygodnia temu i nadal nic nie zrobiłeś z Ludem Morza. Berelain przewidziała, że będziesz znowu zwlekał. Zostawiła mi list, w którym prosi, bym ci stale przypominała, tyle że ty mi nie pozwoliłeś... No cóż, nieważne. Berelain uważa, że oni są z jakiegoś powodu ważni, twierdzi, że w twojej osobie spełnia się jakieś ich proroctwo.

— Wiem o tym wszystkim, Min. Ja... — Umyślił sobie, że nie dopuści, by Lud Morza wplątał się z nim w konszachty, nie znalazł bowiem o nich nawet wzmianki w Proroctwach Smoka. Jeśli jednak miał pozwolić, by Min pozostała blisko niego, pozwolić, by narażała się na niebezpieczeństwa... Wygrała, dotarło do niego. Serce mu zamierało, kiedy patrzył na odchodzącą Elayne, obserwował odchodzącą Aviendhę z żołądkiem zasupłanym na węzły. Nie był w stanie przeżywać tego raz jeszcze. Min stała tam i czekała. — Odwiedzę ich statek. Zrobię to jeszcze dzisiaj. Lud Morza może uklęknąć przed Smokiem Odrodzonym w całym jego splendorze. Nie sądzę, by kiedykolwiek istniała nadzieja, że będzie inaczej. Albo należą do mnie, albo są moimi wrogami. Tak chyba jest zawsze. Czy opowiesz mi teraz o tych widzeniach?

— Rand, powinieneś się nad nimi zastanowić, zanim...

— Nad widzeniami?

Skrzyżowała ramiona i popatrzyła nań spod firany rzęs. Zagryzła wargę i spojrzała na drzwi. Potrząsnęła głową i mruknęła coś niesłyszalnie. A na koniec powiedziała:

— Tak naprawdę jest tylko jedno. Przesadzałam. Widziałam ciebie i drugiego mężczyznę. Nie potrafiłam rozpoznać żadnej z twarzy, ale wiedziałam, że jeden z was to ty. Dotykaliście się i zdawaliście stapiać z sobą, ale... — Z troską zacisnęła usta i mówiła dalej bardzo cichym głosem. — Nie wiem, co to oznacza, Rand, oprócz tego, że jeden z was umrze, a drugi nie. Ja... Dlaczego ty się śmiejesz? To nie są żarty, Rand. Nie wiem, który z was umrze.

— Uśmiecham się, ponieważ przekazałaś mi właśnie bardzo dobrą wiadomość — odparł, dotykając jej policzka. Tym drugim mężczyzną musiał być Lews Therin.

“Nie jestem zwykłym wariatem, który słyszy głosy” — pomyślał, nie posiadając się z radości. Jeden żył, a jeden umarł, ale on od dawna wiedział, że umrze. Przynajmniej nie był obłąkany. Albo nie aż tak obłąkany, jak się obawiał. Tu nadal szło o jego nastroje, nad którymi ledwie panował. — Widzisz, ja...

Nagle uświadomił sobie, że już nie dotyka jej policzka, tylko ujmuje jej twarz obiema dłońmi. Oderwał je jak oparzony. Min wydęła wargi i skarciła go wzrokiem, niesłusznie, gdyż nie zamierzał jej wykorzystywać. To nie byłoby uczciwe. Na szczęście, w tym momencie głośno zaburczało mu w brzuchu.

— Muszę coś zjeść, jeżeli mam się spotkać z Ludem Morza. Widziałem tacę...

Min parsknęła kpiąco, kiedy się odwrócił, ale w następnej chwili już sunęła w stronę wysokich drzwi.

— Musisz wziąć kąpiel, jeśli wybieramy się do Ludu Morza.

Nandera była zachwycona, entuzjastycznie kiwała głową i natychmiast kazała Pannom pobiec po wszystko. A potem podeszła blisko do Min i wyznała:

— Powinnam cię była wpuścić już pierwszego dnia. Chciałam go kopnąć, ale kopanie Car’a’carna nie jest przyjęte. — Tonem głosu dawała jednak do zrozumienia, że tak właśnie należało postąpić. Mówiła cicho, ale nie tak cicho, by nie mógł usłyszeć. Był pewien, że robiła to umyślnie; skierowane ku niemu spojrzenie było zbyt ostre, zbyt prowokujące, aby można było sądzić inaczej.

Panny same przytargały wielką miedzianą wannę, zamigotały mową dłoni, kiedy już ją postawiły na posadzce, zaśmiewając się, zanadto podniecone, by pozwolić, aby pałacowi służący wykonali za nie tę pracę albo choć nanieśli wiadra z gorącą wodą. Rand przeżywał trudne chwile, gdy zdejmował z siebie ubranie. Zresztą umyć się samemu też mu nie chciały pozwolić i ostatecznie Nandera namydliła mu włosy. Słomianowłosa Somera i Enaila o włosach jak ogień uparły się, że go ogolą, kiedy siedział po pierś zanurzony w wodzie; tak się skupiły na tym zajęciu, że bał się, iż z gorliwości poderżną mu gardło. Był już jednak do tego przyzwyczajony po tych wszystkich razach, kiedy to absolutnie nie chciały pozwolić, by sam sobie uczesał włosy albo się ogolił. Był przyzwyczajony do tego, że otaczał go wianek Panien, które przypatrywały mu się i oferowały, że wyszorują mu plecy albo stopy, w milczeniu migocząc dłońmi, nadal jakby lekko zgorszone widokiem kogoś siedzącego w wodzie. Tak czy owak, udało mu się kilku z nich pozbyć, odesławszy z jakimiś poleceniami.

Nie był natomiast przyzwyczajony do obecności Min, która usadowiła się ze skrzyżowanymi nogami na jego łożu, z podbródkiem wspartym na dłoniach, i obserwowała wszystko z wyraźną fascynacją. Z początku nie dostrzegł jej w całym tym rojowisku Panien, dopóki nie rozebrał się do naga, i w tym momencie jedyne, co mu pozostało, to usiąść jak najszybciej, nie bacząc, że rozbryzguje wodę dookoła wanny. Ta kobieta byłaby sobie znakomicie poradziła jako Far Dareis Mai. Otwarcie dyskutowała na temat jego ciała z Pannami, ani razu się nie czerwieniąc! To jemu aż płonęły rumieńce.

— O tak, jest bardzo skromny — powiedziała, zgadzając się z Malindare, kobietą najbardziej pulchną z wszystkich Panien, z najciemniejszymi włosami, jakie Rand kiedykolwiek widział u Aiela. — Skromność to najwyższa cnota mężczyzny. — Malindare przytaknęła z powagą, ale Min miała na twarzy uśmiech od ucha do ucha. — Po chwili dodała: — Och nie, Domeille, szkoda byłoby blizną szpecić taką piękną twarz.

Domeille, z włosami jeszcze bardziej posiwiałymi niż Nandery, chudsza i z wydatnym podbródkiem, upierała się jednak, że nie jest dość piękny bez blizny. Jej własne słowa! Reszta była jeszcze gorsza. Panny najwyraźniej uwielbiały, jak pod wpływem ich słów się czerwienił. Min zaś z pewnością za tym przepadała.

— Prędzej czy później będziesz musiał się wytrzeć, Rand — powiedziała, podając mu obiema dłońmi długi biały ręcznik. Stała w odległości dobrych trzech kroków od wanny, a wszystkie Panny cofnęły się i obserwowały go teraz, stojąc wokół niego w kręgu. Min uśmiechała się tak niewinnie, że każdy sędzia już choćby na tej podstawie uznałby jej winę. — No wyjdź i wytrzyj się, Rand.

W życiu nie czuł takiej ulgi, jak wówczas, kiedy już wkładał ubranie.

Do tego czasu jego rozkazy zostały wypełnione i wszystko czekało w pogotowiu. Rand al’Thor mógł zostać ośmieszony w wannie, ale Smok Odrodzony wybierał się do Ludu Morza w stylu, który miał sprawić, że Atha’an Miere padną na kolana zdjęci trwogą.

34

Ta’veren

Tak jak rozkazał Rand, wszystko zostało przygotowane na dziedzińcu przed Pałacem Słońca, albo niemal wszystko. W promieniach porannego słońca otoczone stopniami wieże rzucały długie cienie, przez co jedynie przestrzeń o promieniu dziesięciu kroków wokół wysokich spiżowych bram była w pełni oświetlona. Dashiva, Flinn i Narishma, trzej Asha’mani, których zatrzymał przy sobie, czekali obok swoich koni, przy czym Dashiva ze swoim rzucającym oślepiające błyski srebrnym mieczem i czerwono-złotym Smokiem na czarnym kołnierzu gładził bezustannie rękojeść miecza przypasanego do biodra, jakby się dziwił, że wciąż tam jest. Stu zbrojnych Dobraine siedziało na swych wierzchowcach za plecami samego Dobraine, z dwoma długimi sztandarami, zwisającymi nieruchomo w martwym powietrzu, w ciemnych zbrojach świeżo pokrytych lakierem, tak że lśniły w słońcu i z jedwabnymi czerwono-biało-czarnymi proporcami przywiązanymi tuż pod grotami lanc. Zaczęli wiwatować na widok Randa odzianego w czerwony, ciężki od złota kaftan, spięty pozłacaną sprzączką w kształcie Smoka.

— Al’Thor! Al’Thor! Al’Thor! — rozbrzmiało na dziedzińcu. Do wiwatów przyłączyli się stłoczeni na balkonach łuczniczych pozostali: Tairenianie i Cairhienianie w swoich jedwabiach i koronkach, którzy zaledwie tydzień wcześniej bez wątpienia wiwatowaliby równie głośno Colavaere. Mężczyźni i kobiety, którzy woleliby, aby nie wrócił do Cairhien — przynajmniej niektórzy — machali rękoma i wznosili okrzyki. Gdy uniósł Berło Smoka na powitanie, ryknęli jeszcze głośniej.

Wiwaty zagłuszyło donośne łomotanie bębnów i fanfary dobiegające ze strony, gdzie stał kolejny oddział żołnierzy Dobraine’a, ubranych w szkarłatne tuniki z czarno-białymi dyskami na piersi: połowa trzymała trąby udrapowane w identyczne tkaniny, druga połowa wielkie bębny takoż ozdobione i uwieszone do końskich grzbietów. Kiedy schodził po szerokich schodach, na jego powitanie wyszło pięć Aes Sedai w szalach. W każdym razie dały kilka statecznych kroków w jego stronę. Alanna obrzuciła go badawczym spojrzeniem swoich ciemnych przenikliwych oczu — maleńki kłębek emocji w jego czaszce mówił mu, że jest spokojniejsza, bardziej odprężona, niż kiedykolwiek pamiętał — jedno badawcze spojrzenie, potem nieznaczny ruch dłonią, a wtedy Min dotknęła jego ramienia i stanęła obok niej. Bera i pozostałe dygnęły niezbyt głęboko, lekko pochylając głowy, gdy tymczasem z pałacu, za jego plecami, wysypali się Aielowie. Nandera poprowadziła dwieście Panien — nie zamierzały dać się przyćmić przez “wiarołomców” — a Camar, smukły i długonogi z klanu Daryne, o włosach bardziej siwych niż Nandery i o pół głowy wyższy od Randa, prowadził dwustu Seia Doon, którzy nie chcieli dać się przyćmić Far Dareis Mai, nie mówiąc już o Cairhienianach. Rozstawili się, tworząc pierścień wokół dziedzińca, z nim i Aes Sedai pośrodku. Wszystkie obserwowały go z niepokojem: Bera, niczym dumna farmerska żona, i Alanna, podobna do obdarzonej mroczną urodą królowej, obie w swoich szalach z zielonymi frędzlami, pulchna Rafela, o jeszcze ciemniejszej karnacji, otulona w swoje błękity, chłodnooka Faeldrin, jeszcze jedna Zielona, z kolorowymi paciorkami w cienkich warkoczykach, oraz szczupła Merana w szarościach, której krzywy grymas sprawiał, że Rafela zdawała się uosobieniem opanowania Aes Sedai. Razem pięć.

— Gdzie są Kiruna i Verin? — spytał podniesionym tonem. — Wezwałem wszystkie.

— Tak uczyniłeś, lordzie Smoku — odparła bez zająknienia Bera. I na dodatek jeszcze raz dygnęła, nieznacznie, co stanowiło dlań zaskoczenie. — Nie mogłyśmy znaleźć Verin, jest gdzieś w namiotach Aielów. Wypytuje... — Na chwilę zająknęła się. — ...wzięte do niewoli, jak sądzę, starając się dowiedzieć, co zaplanowały uczynić, kiedy już dotrą do Tar Valon. — Kiedy już jego dostarczą do Tar Valon... była na tyle domyślna, by nie paplać tam, gdzie wszyscy mogli usłyszeć. — A Kiruna... konsultuje się z Sorileą odnośnie do protokołu. Ale nie mam najmniejszych wątpliwości, że będzie bardziej niż szczęśliwa, mogąc przyłączyć się do nas, kiedy poślesz osobiste wezwanie do Sorilei. Mogłabym pójść sama, gdybyś...

Zbył propozycję machnięciem dłoni. Pięć powinno wystarczyć. Być może Verin uda się wyciągnąć jakieś informacje. Tylko czy naprawdę chciał je poznać? I Kiruna. Sprawa protokołu?

— Bardzo mnie cieszy, że się dogadujecie z Mądrymi. — Bera zaczęła coś mówić, po chwili jednak stanowczo zacisnęła usta. Cokolwiek Alanna powiedziała do Min, na policzkach dziewczyny wykwitły rumieńce i, rzecz osobliwa, zadarła podbródek, ale zdawała się odpowiadać dość spokojnie. Był ciekaw, czy mu później o tym opowie. O kobietach wiedział jedno z całą pewnością: każda, bez wyjątku, miała w swym sercu tajemne miejsca, które niekiedy dzieliła z inną kobietą, ale nigdy z mężczyzną. Była to jedyna rzecz, jakiej był pewien, jeśli chodzi o kobiety.

— Nie przyszedłem tu po to, by stać tak cały dzień — oznajmił z irytacją. Aes Sedai zajęły miejsca: Bera na czele, pozostałe pół kroku z tyłu. Gdyby to nie była ona, zastąpiłaby ją Kiruna. Ich własne ustawienia, nie jego. Takie sprawy w ogóle dotąd go nie obchodziły, zwłaszcza że przecież trzymały się swoich przysiąg i teraz też byłby je zostawił w spokoju, gdyby nie ta rzecz z Min i Alanną. — Od tej pory w waszym imieniu będzie przemawiała Merana, to od niej będziecie przyjmowały rozkazy.

Sądząc po nagle rozszerzonych oczach, można by pomyśleć, że każdej z nich wymierzył policzek. Łącznie z Meraną. Nawet Alanna gwałtownie odwróciła głowę. Czemu były takie zaskoczone? Prawda, od Studni Dumai to albo Bera, albo Kiruna pełniły rolę ich rzeczniczek, ale to przecież Merana stała na czele misji poselskiej wysłanej do Caemlyn.

— Jesteś gotowa, Min? — zapytał i, nie czekając na odpowiedź, wyszedł na środek dziedzińca. Osiodłano tam dla niego wielkiego ognistookiego karego wierzchowca, na którym przyjechał od Studni Dumai. Siodło miało wysoki łęk, czaprak ozdobiony był złotem i wyściełany purpurą haftowaną na rogach w czarno-białe dyski. Uprząż pasowała do zwierzęcia, podobnie jego imię. Tai’daishar; w dawnej mowie: Władca Chwały. A z kolei i koń, i jego uprząż były jak najbardziej stosowne dla Smoka Odrodzonego.

Kiedy dosiadł konia, Min wyprowadziła tę samą klacz o mysim umaszczeniu, na której tu przyjechała, włożyła rękawice do konnej jazdy i dopiero wskoczyła na jej grzbiet.

— Seiera to wspaniałe zwierzę — powiedziała, poklepując klacz po wygiętym w łuk karku. — Żałuję, że nie należy do mnie. Jej imię też mi się podoba. W okolicach Baerlon te kwiaty nazywamy modraszkami, kwitną wszędzie podczas wiosny.

— Jest twoja — powiedział Rand. Żadna Aes Sedai, do której należała ta klacz, nie odmówi mu i sprzeda zwierzę. Za Tai’daishara dałby Kirunie i tysiąc koron: nie mogłaby wtedy narzekać, bo najlepszy ogier taireniańskiej krwi nigdy nie kosztował nawet dziesiątej części takiej kwoty. — Interesująca była rozmowa z Alanną?

— W każdym razie ciebie nic w niej by nie zainteresowało — odparła bez namysłu. Niemniej jednak jej policzki zaróżowiły się nieznacznie.

Parsknął cicho, po czym podniósł głos.

— Lordzie Dobraine, chyba już za długo każemy Ludowi Morza czekać, jak sądzę.

Procesja przyciągnęła wielkie tłumy ludzi, którzy stanęli wzdłuż szerokich alei i wypełnili okna oraz dachy, gdy tylko dotarła do nich wieść o przejeździe Smoka Odrodzonego. Na czele podążało dwudziestu lansjerów Dobraine, którzy oczyszczali drogę, razem z trzydziestoma Pannami i taką samą liczbą Czarnych Oczu, dalej maszerowali dobosze, a wraz z nimi donośne — dum, dum, dum — oraz trębacze, którzy akcentowali rytm swymi fanfarami. Okrzyki gapiów niemalże zagłuszały bębny i trąbki, bezsłowny ryk, który równie dobrze mógł wyrażać wściekłość, jak i aprobatę. Rozpostarły się sztandary, tuż przed Dobraine i za Randem, biały Sztandar Smoka i szkarłatny Sztandar Światłości, a Aielowie z osłoniętymi twarzami truchtali tuż obok trębaczy, których proporce też powiewały w powietrzu. Co jakiś czas w jego stronę ciskano kwiaty. Może wcale go aż tak nie nienawidzili. Może tylko się bali. To musiało wystarczyć.

— Świta godna króla — powiedziała Merana specjalnie głośno, by ją usłyszano.

— W takim razie jest wystarczająca dla Smoka Odrodzonego — odrzekł ostrym tonem. — Czy zechcesz trzymać się z tyłu? I ty też, Min. — Pamiętał dachy, na których kryli się skrytobójcy. Strzała z łuku albo kuszy przeznaczona dla niego, dziś nie trafi żadnej kobiety.

Przez czas jakiś trzymały się z tyłu za jego wielkim karym wierzchowcem... całe trzy kroki... ale potem znowu wróciły na poprzednie miejsce. Min streściła mu, co Berelain napisała o Ludzie Morza i jego statkach, o Proroctwie Jendai i o Coramoorze, a Merana dodała to, co wiedziała na temat tego proroctwa, aczkolwiek, jak sama przyznawała, nie było tego wiele, tylko trochę uzupełniła więc wiedzę Min.

Słuchał tego jednym uchem, cały czas obserwując dachy. Nie obejmował saidina, ale wyczuwał Źródło od strony Dashivy i pozostałych dwóch Asha’manów, jadących tuż za nim. Nie czuł tego łaskotania, które by oznaczało, że Aes Sedai obejmują Źródło, ale to on sam im przykazał, że mają tego nie robić bez pozwolenia. Może powinien odwołać zakaz. Zaprawdę, najwyraźniej dotrzymywały swych przysiąg. Bo jak mogły ich nie dotrzymać? To przecież Aes Sedai. Ale śmiesznie by było, gdyby dosięgło go ostrze jakiegoś skrytobójcy, podczas gdy siostry zastanawiałaby się, czy powinny go ratować, skoro mu służą, czy też posłuszeństwo w tym przypadku oznaczałoby dotrzymanie przysięgi, zgodnie z którą nie wolno im przenosić.

— Dlaczego się śmiejesz? — zapytała Min. Seiera przygalopowała bliżej i Min spojrzała na niego z uśmiechem.

— Tu nie ma się z czego śmiać, mój Lordzie Smoku — odpowiedziała z kwaśną miną Merana z drugiej strony. — Atha’an Miere potrafią być bardzo drażliwi. Wszyscy ludzie robią się drażliwi, gdy idzie o ich proroctwa.

— Świat to zabawne miejsce — odparł. Min śmiała się razem z nim, ale Merana parsknęła wyniośle i wróciła do tematu Ludu Morza, gdy tylko przestali.

Dotarli do rzeki w miejscu, gdzie wysokie mury obronne miasta wcinały się w wodę, obejmując z obu stron szare kamienne doki, wystające z nabrzeża. Wszędzie, jak okiem sięgnął, cumowały rzeczne statki, łodzie, barki wszelkich rodzajów i wielkości, członkowie załóg wylegli na pokłady, by przyglądać się zamieszaniu, jednakże statek, którego szukał Rand, stał w pogotowiu, uwiązany od strony dziobu do krańca doku, z którego spędzono już wszystkich robotników portowych. Był to tak zwany “barkas”, długa i wąska łódź bez żadnych masztów, z jednym drzewcem na dziobie o wysokości czterech kroków, na którym wisiała latarnia i drugim takim samym na rufie. Blisko trzydzieści kroków długi i wyposażony w szereg długich wioseł, barkas nie dałby rady ponieść takiego ładunku jak łódź żaglowa tej samej wielkości, ale z kolei nie było się na nim zależnym od wiatru, a na płytkich wodach można było podróżować dniem i nocą, jeśli się zmieniało ludzi przy wiosłach. Barkasy stosowano na rzekach do przewożenia ważnych i pilnych ładunków.

Kapitan skłonił się kilkakrotnie, kiedy Rand wszedł na trap z Min u swego boku, wiodąc za sobą Aes Sedai i Asha’manów. Nadzwyczaj chuderlawą sylwetkę Elvera Shaene podkreślał żółty kaftan o murandiańskim kroju, który sięgał mu do kolan.

— To zaszczyt móc cię gościć na pokładzie, Lordzie Smoku — mruknął, ocierając łysą czaszkę wielką chustką. — Co za zaszczyt. Prawdziwy zaszczyt. Oj tak, zaszczyt.

Najwyraźniej ten człowiek wolałby statek po brzegi pełen jadowitych węży. Zamrugał oczami na widok szali Aes Sedai, po czym zagapił się na ich pozbawione piętna wieku twarze, oblizał wargi i niespokojnie łypnął okiem na Randa. Na widok Asha’manów, kiedy już udało mu się połączyć ich czarne kaftany z wcześniej zasłyszanymi plotkami, szeroko rozdziawił usta, a potem robił wszystko, by nawet przelotnie nie zerkać w ich stronę. Przyglądał się natomiast uważnie, jak Dobraine wprowadza na pokład mężczyzn ze sztandarami, trębaczy i doboszów targających bębny, po czym omiótł wzrokiem mężczyzn na koniach ustawionych w szeregu na powierzchni doku, jakby podejrzewał, że oni też chcą dostać się na jego łódź. Nandera w towarzystwie dwudziestu Panien oraz Camar z dwudziestoma Czarnymi Oczami, wszyscy z shoufami udrapowanymi na głowach sprawili, że kapitan pospiesznie schował się za grupką Aes Sedai. Aielowie mieli groźne miny, jednoznacznie wskazujące, że konieczność osłonięcia twarzy może ich spowolnić jedynie na mgnienie oka, ale Atha’an Miere mogli wiedzieć, co oznacza zasłona i myśl, że są atakowani, raczej mogłaby im się nie spodobać. Rand miał wrażenie, że Shaene zaraz pozbawi się resztek siwych włosów, tak energicznie pocierał je chustką.

Barkas odbił od doku napędzany pociągnięciami długich wioseł, z dwoma sztandarami marszczącymi się na dziobie, przy wtórze łomotania bębnów i grzmotu trąb. Na pokładach statków znajdujących się pośrodku rzeki pojawili się ludzie, którzy chcieli im się przyjrzeć, niektórzy wspinali się nawet na olinowanie. Ci ze statku Ludu Morza też się pokazali, wielu w jaskrawych kolorach, tak nie podobnych do burego przyodziewku innych marynarzy. “Biała Piana” była większa od pozostałych statków, ale zarazem i smuklejsza, wyposażona w dwa wysokie maszty, mocno pochylone w tył, a liczne reje były przymocowane do nich prostopadle, podczas gdy niemal na wszystkich innych statkach większość takielunku podtrzymywała pojedyncza reja, ustawiona ukośnie, dłuższa od masztu. Wszystko w tym statku mówiło o dzielących ich różnicach, ale Rand wiedział, że pod jednym względem Atha’an Miere są tacy sami jak inni: albo pójdą za nim dobrowolnie, albo trzeba ich będzie do tego zmusić; Proroctwa twierdziły, że on połączy ludy z wszystkich ziem — “Powiąże północ ze wschodem, zachód połączy z południem”, tak to brzmiało — i nikt nie będzie mógł stanąć z boku. Teraz to wiedział.

Kiedy z wanny wydawał polecenia, nie miał okazji zapoznać wszystkich ze szczegółami tego, co zamierzał zrobić, gdy już dotrą do “Białej Piany”, teraz więc poinformował o swoich zamiarach. Tak jak się spodziewał, wywołał szerokie uśmiechy na twarzach Asha’manów — w każdym razie Flinn i Narishma się uśmiechali; Dashiva tylko zamrugał nieobecnymi oczyma a także krzywe grymasy na twarzach Aielów, również zgodnie z przewidywaniami. Nie lubili, jak ich zostawiano z tyłu. Dobraine jedynie skinął głową; wiedział, że jest tu dzisiaj tylko na pokaz. Rand nie przewidział natomiast reakcji Aes Sedai.

— Będzie, jak każesz, Lordzie Smoku — rzekła Merana, wykonując jedno z tych nieznacznych dygnięć. Pozostałe cztery wymieniły spojrzenia, ale też dygnęły i wymamrotały jak każesz” zaraz po niej. Ani jednego słowa protestu, ani jednej uniesionej brwi, ani jednego wyniosłego spojrzenia, względnie tyrady o tym, dlaczego wszystko powinno przebiegać właśnie w taki sposób, jaki on sobie wymyślił. Czyżby mógł już zacząć im ufać? Czy raczej znajdą jakąś strategię właściwą Aes Sedai, byle tylko obejść daną przysięgę, gdy tylko odwróci się do nich plecami.

— One dotrzymają słowa — mruknęła nagle Min, zupełnie jakby czytała w jego myślach. Wsunąwszy rękę pod jego ramię, wpita obiema dłońmi w jego rękaw, mówiła dalej głosem przeznaczonym wyłącznie dla jego uszu. — Właśnie zobaczyłam te pięć w twojej garści — dodała na wypadek, gdyby nie zrozumiał. A jednak dalej nie był do końca pewien, czy potrafi zawierzyć temu przekonaniu, nawet jeśli ona zobaczyła wszystko w swej wizji.

Nie musiał długo się starać. Barkas pomknął przed siebie i niemalże natychmiast schował wiosła, w odległości jakichś dwudziestu kroków przed znacznie wyższą “Białą Pianą”. Bębny oraz trąbki umilkły, a Rand przeniósł, tworząc most z Powietrza splecionego z Ogniem, który połączył burtę łodzi ze statkiem Ludu Morza. Z Min u swego ramienia wszedł na niego, dla wszystkich, oprócz Asha’manów, wyglądało to jakby wędrował w powietrzu.

Na poły się spodziewał, że Min się zawaha, przynajmniej na początku, ale ona szła zwyczajnie u jego boku, jakby pod podeszwami swych wysokich butów z zielonymi obcasikami czuła kamień.

— Ufam ci — powiedziała cicho. Uśmiechnęła się również, częściowo po to, by go uspokoić, a częściowo, jak mu się zdało, z uciechy, że oto znowu czyta w jego myślach.

Zastanawiał się, do jakiego stopnia by mu zaufała, gdyby wiedziała, że większego mostu utkać już nie jest w stanie. Jeszcze mały kawałek, bodaj długości stopy i wszystko by się zawaliło przy pierwszym kroku. W danej chwili oznaczało to mniej więcej to samo, co unoszenie się w Powietrzu z wykorzystaniem tylko Mocy, czyli było czystą niemożliwością: nawet Przeklęci nie wiedzieli dlaczego tak jest, tak samo jak nie wiedzieli, dlaczego kobieta potrafiłaby utworzyć dłuższy most niż mężczyzna, nawet jeśli nie dorównywała mu siłą. Nie była to sprawa ciężaru; most mógł utrzymać dowolny ciężar.

Tuż przed relingiem zatrzymał się, stojąc w powietrzu. Mimo wcześniejszych opowieści Merany, przeżył wstrząs na widok wpatrzonych w niego ludzi. Ciemne kobiety i mężczyźni z obnażonymi torsami, przepasani kolorowymi szarfami, których końce zwisały im aż do kolan, w złotych i srebrnych łańcuchach na szyjach i z kolczykami w uszach, a także w nosach, i to na dodatek u kobiet, które nosiły tęczowe bluzki wpuszczone do ciemnych obszernych spodni. Na twarzy żadnego z nich nie było więcej wyrazu niż u Aes Sedai, która zresztą bardzo się starała pokazać, na co ją stać. Cztery kobiety, mimo iż bose tak jak wszyscy, miały na sobie jaskrawe jedwabie, w tym dwie przetykane brokatem, i zawiesiły ponadto na sobie więcej naszyjników i kolczyków niż inni Atha’an Miere, rzędy wisiorków na łańcuszkach, które biegły od kolczyków w uszach do kółek wbitych w skrzydełko nosa. Nikt się nie odezwał: stali zbici w gromadę i obserwowali go, przytykając do nosów małe ażurowe szkatułki ze złota, które zwisały im z łańcuchów na szyjach. Przedstawił się sam.

— Jestem Smokiem Odrodzonym. Jestem Coramoorem.

Członkowie załogi westchnęli zbiorowo. Wszyscy, oprócz czterech kobiet.

— Jestem Harine din Togara Dwa Wiatry, Mistrzyni Fal Klanu Shodein — obwieściła ta, która miała najwięcej kolczyków, urodziwa kobieta o wydatnych ustach, w czerwonym brokacie, nosząca po pięć grubych złotych kółek w każdym uchu. Jej proste czarne włosy były przeplecione siwymi pasmami, a w kącikach oczu odznaczały się drobniutkie zmarszczki. Miała w sobie moc imponującej godności. — Mówię tu w imieniu Mistrzyni Statków. Jeżeli to miłe Światłości, Coramoor może wejść na pokład. — Z jakiegoś powodu wzdrygnęła się i podobnie jej trzy towarzyszki, ale jej słowa zabrzmiały trochę zbyt dobitnie, by było to zwykłe przyzwolenie. Rand wszedł na pokład razem z Min, żałując, że w ogóle na to zaczekał.

Wypuścił splot podtrzymujący most i razem z nim saidina, ale natychmiast poczuł, że w jego miejscu powstaje drugi most. Po krótkiej chwili Asha’mani i Aes Sedai byli tuż obok, siostry nie okazywały ani odrobiny zdenerwowania, podobnie jak przedtem Min, aczkolwiek jedna lub dwie wygładziły sobie spódnice trochę staranniej, niż to było konieczne. Jednak ciągle jeszcze nie były aż tak spokojne w obecności Asha’manów, jak udawały.

Cztery kobiety z Ludu Morza obrzuciły pojedynczymi spojrzeniami Aes Sedai i natychmiast zbiły się w ciasną gromadkę, po czym zaczęły o czymś szeptać między sobą. Harine mówiła dużo, a także młoda piękna kobieta w zielonym brokacie, z ośmioma kolczykami w uszach, choć tamte dwie w zwykłych jedwabiach też wtrącały sporadyczne komentarze.

Merana zakasłała delikatnie i przemówiła cicho w dłoń, którą osłoniła usta.

— Posłyszałam, jak nazwała cię Coramoorem. Atha’an Miere potrafią się znakomicie targować, jak mi wiadomo, ale moim zdaniem ona coś w tym momencie ujawniła. — Rand pokiwał głową i zerknął na Min. Patrzyła zmrużonymi oczyma na kobiety Ludu Morza, ale gdy tylko zauważyła jego spojrzenie, ze smutkiem potrząsnęła głową; nie zobaczyła nic, co mogłoby mu pomóc.

Harine obróciła się tak spokojnie, jakby nie odbyła właśnie żadnej pospiesznej konferencji.

— To jest Shalon din Togara Poranny Przypływ, Poszukiwaczka Wiatrów Klanu Shodein — powiedziała z nieznacznym ukłonem w stronę kobiety w zielonym brokacie — a to jest Derah din Selaan Wzbierająca Fala, Mistrzyni Żeglugi “Białej Piany”. — Wszystkie kobiety kłaniały się lekko, kiedy je wymieniano i dotykały palcami swych warg.

Derah, atrakcyjna kobieta wkraczająca już w wiek średni, nosiła proste błękity i również osiem kolczyków, aczkolwiek te, a także kółko w nosie i łączący je łańcuszek, były misterniejszej roboty w porównaniu z biżuterią Harine albo Shalon.

— Mój statek wita was — powiedziała Derah — i oby opromieniała was łaska Światłości, nim opuścicie jego pokład. — Wykonała nieznaczny ukłon w stronę czwartej kobiety ubranej na żółto. — To jest Taval din Chanai Dziewięć Mew, Poszukiwaczka Wiatrów “Białej Piany”. — Z uszu Taval zwisały jedynie trzy kolczyki, równie delikatne jak kolczyki Mistrzyni Żeglugi. Wyglądała na młodszą od Shalon, a równą wiekiem Randowi.

Harine znowu przejęła dowodzenie, wskazując gestem wznoszącą się rufę statku.

— Porozmawiamy w mojej kajucie, jeżeli pozwolisz. Nasz sojrer nie jest dużym statkiem, Randzie al’Thor, i kajuta jest również mała. Dla wszystkich nie starczy miejsca, więc jeśli nie masz nic przeciwko temu, tylko ciebie do niej zaproszę, tutaj naprawdę nie masz się czego obawiać. — A więc to tak. Od Coramoora do zwykłego Randa al’Thora. Cofnie wszystko, co do tej pory powiedziała, jeśli tylko będzie mogła.

Już miał otworzyć usta i zgodzić się — wszystko, byle tylko osiągnąć cel; Harine już szła w tamtą stronę, nadal gestami nakłaniając, by szedł za nią, a pozostałe kobiety razem z nią — gdy Merana znowu cicho zakasłała.

— Poszukiwaczki Wiatru potrafią przenosić — mruknęła pospiesznie w dłoń. — Powinieneś zabrać ze sobą dwie siostry, inaczej będą przekonane, że mają przewagę.

Rand skrzywił się. Przewaga? Był ostatecznie Smokiem Odrodzonym. A jednak...

— Jest mi to miłe, Mistrzyni Fal, jednak zawsze i wszędzie towarzyszy mi ta oto Min. — Poklepał dłoń Min spoczywającą na jego ramieniu — nie puściła go ani na chwilę — i Harine przytaknęła. Taval już otwarła drzwi, Derah wykonała nieznaczny ukłon, zapraszając go gestem do środka.

— I oczywiście Dashiva. — Mężczyzna drgnął na dźwięk swego imienia, jakby dotąd spał. Przynajmniej nie rozglądał się z wybałuszonymi oczyma po pokładzie tak jak Flinn i Narishma. I nie gapił się na te kobiety. O zwodniczej urodzie i gracji kobiet Ludu Morza krążyły legendy, którym nie sposób było odmówić racji, co Rand teraz zrozumiał... chodziły tak, jakby przy każdym kroku tańczyły, poruszając się miękkimi kocimi ruchami... ale nie sprowadził tych mężczyzn tu po to, żeby wybałuszali oczy. — Miejcie oczy otwarte! — przykazał im surowo i przycisnął pięść do piersi. Flinn zasalutował zwyczajnie, ale obaj nabrali większej czujności. Min z jakiegoś powodu spojrzała na niego z ledwie widocznym, krzywym uśmieszkiem.

Harine przytaknęła z trochę większym zniecierpliwieniem. Spośród załogi wystąpił naprzód jakiś mężczyzna w obszernych spodniach z zielonego jedwabiu, miał przypasany miecz z rękojeścią z kości słoniowej, a za szarfę wepchnięty sztylet. Bardziej od niej siwy, również nosił po pięć grubych kółek w każdym uchu. Odprawiła go machnięciem ręki, okazując jeszcze większe rozdrażnienie.

— Jak sobie życzysz, Randzie al’Thor — powiedziała.

— I oczywiście — dodał Rand, jakby po namyśle — muszę mieć przy sobie Meranę oraz Rafelę. — Nie bardzo był pewien, dlaczego wybrał tę drugą, może dlatego, że pulchna siostra rodem z Łzy była jedyną oprócz Merany, która nie należała do Zielonych, ale ku jego zdziwieniu, Merana uśmiechnęła się z aprobatą. A skoro już o tym mowa, Bera, Faeldrin i Alanna też się uśmiechnęły.

Harine wcale się to nie spodobało. Zacisnęła usta, zanim zdążyła się opanować.

— Jeżeli tego pragniesz — powiedziała, wcale nie tak uprzejmym tonem jak przed chwilą.

Kiedy już znalazł się we wnętrzu kajuty, gdzie wszystko z wyjątkiem kilku okutych mosiądzem skrzyń zdawało się wbudowane w ściany, nie był już taki pewny, czy sprowadzając go tutaj, ta kobieta nie uzyskała tego, co chciała. Przede wszystkim był zmuszony się zgarbić, nawet jeśli stał między belkami stropu, czy jak to się nazywało na statku. Przeczytał kilka książek o statkach, ale o tym modelu akurat żaden z autorów nie wspominał. Krzesło, które mu zaoferowano u szczytu wąskiego stołu, nie dawało się odsunąć, a kiedy Min pokazała mu, w jaki sposób odczepić poręcz i odsunąć ją na bok niczym skrzydło, dzięki czemu mógł usiąść, uderzył kolanami o blat. Stało tam tylko osiem krzeseł. Harine usiadła na przeciwległym końcu, tyłem do skrytych za czerwonymi okiennicami okien wychodzących na rufę, ze swoją Poszukiwaczką Wiatru po lewej ręce i Mistrzynią Żeglugi po prawej, za tamtą z kolei usadowiła się Taval. Merana i Rafela zajęły krzesła za Shalon, Min zaś usiadła po lewicy Randa. Dashiva, dla którego nie starczyło krzesła, stał wyprostowany, mimo iż również ocierał głową o belki stropu. Młoda kobieta w jaskrawoniebieskiej bluzce, z pojedynczymi cienkimi kółkami w obu uszach, przyniosła grube filiżanki napełnione herbatą, czarną i gorzką.

— Załatwmy to — zagaił wstępnie Rand, gdy tylko kobieta wyszła, zabierając tacę. Odstawił swoją filiżankę już po pierwszym łyku. Nie mógł rozprostować nóg. Nie znosił takiego skrępowania. W głowie błyskały mu wspomnienia, jak zgięty wpół tkwił w skrzyni i jedyne, co mógł zrobić, to trzymać swój temperament na wodzy. — Kamień Łzy padł, Aielowie pokonali Mur Smoka, wszystkie części waszego Proroctwa Jendai zaczęły się spełniać. Jestem Coramoorem.

Harine uśmiechnęła się nad swoją filiżanką, chłodnym uśmiechem, w którym nie było rozbawienia.

— Może to prawda, jeżeli taka wola Światłości, ale...

— To jest prawda — warknął Rand, mimo ostrzegawczego spojrzenia Merany. Posunęła się nawet tak daleko, że trąciła jego nogę stopą. Ściany kajuty zdawały się z jakiegoś powodu bliższe. — W co takiego nie wierzysz, Mistrzyni Fal? Że Aes Sedai mi nie służą? Rafela, Merana. — Wykonał ostry gest w ich stronę.

Pragnął tylko, by podeszły do niego i żeby to zostało zauważone, ale one odstawiły swoje filiżanki i podniosły się z gracją, stanęły po obu jego bokach i uklękły. Ujęły jego ręce i przycisnęły wargi do ich grzbietów, dokładnie tam, gdzie znajdowały się lśniące złote grzywy Smoków oplatających jego przedramiona. Jakoś udało mu się ukryć przeżyty wstrząs, nie odrywając przy tym oczu od Harine, której twarz odrobinę poszarzała.

— Aes Sedai mi służą i podobnie będzie mi służyć Lud Morza. — Gestem nakazał siostrom wrócić na swoje miejsca. O dziwo, wyglądały na nieznacznie zdziwione. — To właśnie mówi Proroctwo Jendai. Lud Morza będzie służyć Coramoorowi. Ja jestem Coramoorem.

— Tak, ale pozostaje kwestia Targu. — Harine wypowiedziała to słowo wyraźnie “dużą literą”. — Proroctwo Jendai powiada, że poprowadzisz nas do chwały i że wszystkie morza świata będą nasze. Tak jak my dajemy tobie, tak ty musisz dać nam. Jeżeli nie dobiję Targu na dogodnych warunkach, Nesta powiesi mnie nagą za kostki na olinowaniu i wezwie Pierwszych Dwunastu z Klanu Shodein, by mianowały nową Mistrzynię Fal. — Na jej twarzy pojawił się wyraz najczystszego strachu, kiedy wymówiła te słowa i z każdym słowem jej czarne oczy robiły się coraz większe z niedowierzania. Jej Poszukiwaczka Wiatrów wytrzeszczyła na nią oczy, a Derah i Taval wbiwszy oczy w blat stołu, bardzo się starały, by tego nie zrobić.

Rand zrozumiał, zupełnie niespodziewanie. Ta’veren. Widywał rezultaty, doświadczał tych nagłych chwil, kiedy zdarzało się coś najmniej prawdopodobnego, tylko z tego powodu, że on był blisko. Jednak nigdy nie wiedział zawczasu, co się będzie działo, dopóki dane zdarzenie nie dobiegło końca. Starając się trzymać nogi jak najswobodniej, wsparł ręce na stole.

— Atha’an Miere będą mi służyć. To jest przesądzone.

— Tak, będziemy ci służyć, ale... — Harine omal nie przewróciła swego krzesła, rozlewając przy tym herbatę. — Co wy ze mną robicie, Aes Sedai? — krzyknęła, trzęsąc się. — Dobijanie Targu w taki sposób nie jest uczciwe!

— Nic nie robimy — odparła spokojnie Merana. Właśnie udało jej się upić łyk herbaty i to nawet bez skrzywienia.

— Patrzysz na Smoka Odrodzonego — dodała Rafela. — Coramoor z waszego proroctwa wzywa was, abyście mu służyli, jak mniemam. — Przyłożyła palec do krągłego policzka. — Powiedziałaś, że wypowiadasz się w imieniu Mistrzyni Statków. Czy to oznacza, że twoje słowo jest wiążące dla Atha’an Miere?

— Tak — wyszeptała ochryple Harine, kuląc się w swoim krześle. — To, co mówię, jest wiążące dla wszystkich statków i wszystkich Atha’an Miere, aż po samą Mistrzynię Statków. — Nikt z Ludu Morza nie mógł tak naprawdę zblednąć, a jednak, gdy patrzyła teraz na Randa, zdawała się tego być bliska.

Rand uśmiechnął się do Min, pragnąc dzielić się z nią tą chwilą. Nareszcie jakiś naród przyjdzie do niego, nie walcząc przez całą drogę ani też nie ulegając rozłamom tak jak Aielowie. Min być może pomyślała sobie, że on chce jej pomocy w doprowadzeniu sprawy do końca, albo może chodziło o to, że był ta’veren. Nachyliła się w stronę Mistrzyni Fal.

— Zostaniesz ukarana za to, co tu dzisiaj zaszło, Harine, ale myślę, że nie tak surowo, jak się obawiasz. W każdym razie, któregoś dnia zostaniesz Mistrzynią Statków.

Harine spojrzała na nią krzywo, po czym zerknęła na swoją Poszukiwaczkę Wiatru.

— Ona nie jest Aes Sedai — powiedziała Shalon i Harine zdawała się równocześnie pełna uczucia ulgi i rozczarowania. Dopóki nie odezwała się Rafela.

— Przed kilku laty słyszałam doniesienia o dziewczynie obdarzonej wybitnymi zdolnościami widzenia różnych rzeczy. Czy to ty nią jesteś, Min?

Min skrzywiła się, patrząc w swą filiżankę, po czym niechętnie skinęła głową. Zawsze twierdziła, że im więcej ludzi wie, co ona potrafi, tym mniej dobrego z tego wynika. Zerknąwszy ponad stołem na Aes Sedai, westchnęła. Rafela tylko skinęła głową, ale Merana wpatrywała się w nią orzechowymi oczyma, nadzwyczaj pożądliwie mimo maski spokoju. Bez wątpienia zamierzała przy pierwszej nadarzającej się okazji zagnać Min do jakiegoś kąta i wyciągnąć z niej, czym jest ów talent i jak się objawia. Rand poczuł ukłucie irytacji; powinna była wiedzieć, że on ją będzie chronił i nie dopuści do żadnego nękania. Poczuł ukłucie irytacji i radość, że może ją ochronić przynajmniej przed czymś takim.

— Możesz zaufać słowom Min, Harine — oświadczyła Rafela. — Słyszałam relacje, z których wynikało, że to, co ona widzi, najwyraźniej zawsze okazuje się prawdą. A nawet jeśli ona sama nie zdaje sobie z tego sprawy, to zobaczyła coś jeszcze innego. — Przekrzywiła głowę na bok i jej krągła twarz rozciągnęła się w uśmiechu. — Skoro masz zostać ukarana za to, co tu zaszło, to w takim razie zgodzisz się na wszystko, czego zechce wasz Coramoor.

— Chyba że na nic się nie zgodzę — wybuchnęła Harine. — Jeżeli nie dobiję żadnego Targu... — Zacisnęła pięści na blacie stołu. Już się przyznała, że musi go dobić. Przyznała, że Lud Morza będzie służyć.

— To, czego od was wymagam, nie wiąże się z żadnymi niedogodnościami — oznajmił Rand. Zastanawiał się nad tym od chwili, gdy postanowił, że tu przybędzie. — Gdy będę potrzebował statków do przewiezienia ludzi albo zapasów, to Lud Morza da te statki. Chcę również wiedzieć, co się dzieje w Tarabonie, Arad Doman i w krainach leżących między nimi. Wasze załogi mogą się dowiedzieć... dowiedzą się... tego, co chcę wiedzieć, przybijają wszak do portów w Tanchico, Bandar Eban i stu wiosek rybackich oraz miast leżących między nimi. Wasze statki potrafią wypływać dalej w morze niż statki innych nacji. Lud Morza będzie pełnił wartę tak daleko na zachód Oceanu Aryth, jak da radę dopłynąć. Jest taki lud, Seanchanie, którzy żyją za Oceanem Aryth i któregoś dnia pojawią się, żeby spróbować nas podbić. Lud Morza da mi znać, że nadciągają.

— Masz wysokie wymagania — mruknęła Harine z goryczą. — Wiemy o istnieniu Seanchan, pochodzą, jak się zdaje, z Wysp Śmierci, z których nie wraca żaden statek. Niektóre z naszych statków zetknęły się z nimi; posługują się Jedyną Mocą w charakterze broni. Wymagasz więcej, niż ci się wydaje, Coramoorze. — Tym razem nie zawahała się, kiedy wymawiała ten tytuł. — Na Ocean Aryth zstąpiło jakieś mroczne zło. Od wielu miesięcy nie wrócił stamtąd żaden z naszych statków. Statki, które żeglują na zachód, znikają.

Rand poczuł zimny dreszcz. Obrócił w dłoniach Berło Smoka, wykonane z kawałka seanchańskiej włóczni. Czyżby już wrócili? Raz już zostali przegnani, w Falme. Nosił ten kikut włóczni, by mu przypominał, że na świecie są jeszcze inni wrogowie niż tylko ci, których dotąd spotkał, ale był przekonany, że Seanchanie będą potrzebowali wielu lat, by się otrząsnąć po swej porażce, kiedy to zostali zagnani na morze przez Smoka Odrodzonego i martwych bohaterów wezwanych z grobów przez Róg Valere. Czy Róg nadal się znajduje w Białej Wieży? Wiedział, że tam go właśnie zawieziono.

Nagle poczuł, że dłużej już nie wytrzyma ciasnoty tej kajuty. Zaczął obmacywać zasuwkę przy poręczy. Nie chciała się otworzyć. Schwyciwszy gładkie drewno, wyłamał poręcz jednym konwulsyjnym wysiłkiem mięśni.

— Zgodziliśmy się, że Lud Morza będzie mi służyć — powiedział, podrywając się z miejsca. Niskie sklepienie sprawiło, że zgarbił się groźnie nad stołem. Ta kajuta naprawdę zdawała się mniejsza. — Jeżeli coś jeszcze trzeba załatwić w związku z tym waszym Targiem, Merana i Rafela to z wami omówią. — Bez czekania na odpowiedź, obrócił się w stronę drzwi, w których stał Dashiva zdający się mruczeć coś do siebie.

Merana dopadła go tam, złapała za rękaw, po czym przemówiła, szybko i cicho.

— Lordzie Smoku, będzie najlepiej, jeśli zostaniesz. Widzisz sam, czego dokonałeś jako ta’veren. Wierzę, że dzięki twej obecności tutaj, ona będzie nadal ujawniała to, co chce ukryć i wyrazi zgodę, zanim my cokolwiek zaproponujemy.

— Jesteś Szarą Ajah — powiedział jej oschle. — Negocjuj! Dashiva, chodź ze mną.

Na pokładzie zrobił kilka głębokich wdechów. Bezchmurne niebo nad jego głową było otwarte. Otwarte.

Dopiero po chwili zauważył Berę i pozostałe dwie siostry, obserwujące go z wyczekiwaniem. Flinn i Narishma robili to, co mieli robić: jednym okiem pilnowali statku, drugim brzegi rzeki, miasto z jednej strony i częściowo odbudowane spichlerze z drugiej. Statek na środku rzeki był zupełnie nie zabezpieczony na wypadek ewentualnego ataku któregoś z Przeklętych. Skoro już o tym mowa, każde miejsce byłoby wtedy równie niebezpieczne. Rand nie potrafił pojąć, dlaczego któryś z nich przynajmniej nie spróbował zwalić mu na głowę Pałacu Słońca.

Wzdrygnął się, kiedy Min ujęła go za ramię.

— Przepraszam — powiedział. — Nie powinienem cię zostawiać.

— Nic takiego — roześmiała się. — Merana już się zabrała do pracy. Myślę, że chce zdobyć dla ciebie najlepszą bluzkę Harine i być może i drugą co do jakości również. Mistrzyni Fal wyglądała jak królik pochwycony przez dwie fretki.

Rand przytaknął. Lud Morza należał do niego, albo przynajmniej prawie należał. Czy to ważne, że Róg Valere znajdował się w Białej Wieży? Był ta’veren. Był Smokiem Odrodzonym i Coramoorem. Złociste słońce płonęło na niebie wciąż jeszcze daleko od zenitu.

— Dzionek jeszcze młody, Min. — Mógł zrobić dosłownie wszystko. — Czy chcesz zobaczyć, jak się rozprawiam z buntownikami? Stawiam tysiąc koron przeciwko całusowi, że przed zachodem słońca będą moi.

35

W lesie

Usadowiona ze skrzyżowanymi nogami na łożu, Min przyglądała się Randowi, który w samej tylko koszuli grzebał w czeluściach ogromnej, inkrustowanej kością słoniową szafy. Jak on może spokojnie spać w tej komnacie, wśród tych wszystkich mebli, tak czarnych i ciężkich? Zupełnie rozkojarzona, niejasno rozważała pomysł, by wszystko stąd wynieść i zastąpić takimi meblami, jakie sobie upodobała w Caemlyn — rzeźbione i lekko pozłacane, do tego można by dodać jasne draperie i lny, które rozświetliłyby całość. Dziwne, dotychczas nigdy nie zwracała szczególnej uwagi na meble czy dekoracyjne tkaniny. Z pewnością jednak ten gobelin — utkany na pamiątkę jakiejś bitwy — wyobrażający osamotnionego wojownika z mieczem w dłoni, osaczonego przez wrogów, którzy lada chwila go pokonają... będzie musiał stąd zniknąć.

Na powrót zwróciła uwagę na samego Randa.

W jego oczach barwy błękitu poranka było tyle skupienia... I te plecy... takie barczyste, że aż rozsadzały śnieżnobiałą koszulę, gdy się odwracał, żeby sięgnąć do wnętrza szafy. Miał też nad wyraz zgrabne nogi i cudownie kształtne łydki, doskonale uwydatnione w ciemnych, ciasno opiętych spodniach i wysokich butach z cholewami. Od czasu do czasu krzywił się, przeczesując palcami ciemnorude włosy, żadne szczotkowanie nie mogło doprowadzić ich do porządku, zawsze skręcały się lekko za uszami i nad karkiem. Wcale nie zaliczała się do tych głupich kobiet, które razem z sercem rzucają do stóp mężczyzny swój mózg. Po prostu czasami, będąc blisko niego, okazywało się, że trochę jej trudno trzeźwo myśleć. Ot, i wszystko.

Jeden po drugim wynurzały się z szafy kolejne kaftany z haftowanego jedwabiu i lądowały na posadzce, tam gdzie już leżał kaftan, który Rand włożył z okazji wizyty u Ludu Morza. Ciekawe, czy dalsze negocjacje potoczą się w miarę pomyślnie, skoro nie będzie uczestniczył w nich ta’veren? Och, gdyby chociaż miała jakieś konkretne widzenie związane z Ludem Morza. Wokół Randa — jak zwykle, kiedy na niego patrzyła — migotały kolorowe aury i wizje, przeważnie jednak ulatywały zbyt szybko, by dało się je wyraźnie dostrzec. Prócz jednej, wszystkie były pozbawione znaczenia. Ta jedna wizja pojawiała się i znikała niemal sto razy dziennie, ogarniając również Mata albo Perrina, jeśli któryś z nich był akurat obecny. I niekiedy również inne osoby. Nad głową Randa czaił się wielki cień połykający maleńkie, podobne świetlikom iskierki, które wpadały doń całymi tysiącami, jakby usiłowały wypełnić sobą mrok. Dziś iskierki migotały nieprzeliczalnymi dziesiątkami tysięcy, ale również i cień zdawał się większy. Wizja, z jakiegoś nie wyjaśnionego powodu, symbolicznie obrazowała bitwę Randa z Cieniem, jednak on sam nigdy nie chciał poznać jej wyniku. Z drugiej strony, choć nie była tego do końca pewna, wydawało się jej, że Cień zwyciężał, w większym lub mniejszym zakresie jednak zwyciężał. Odetchnęła z ulgą, gdy spostrzegła, że wizja znika.

Leciutkie ukłucie poczucia winy sprawiło, że poprawiła swoją siedzącą pozycję na łożu. Tak naprawdę wcale nie skłamała, kiedy ją spytał o te widzenia, które przemilczała. Wcale nie. Po co mu mówić, że prawdopodobnie poniesie porażkę, jeśli nie będzie przy nim pewnej kobiety, która nieodwołalnie umarła? I bez tego zbyt łatwo dopadały go ponure nastroje. Musiała go podnieść na duchu, sprawić, by sobie przypomniał, co to śmiech. Tyle że...

— Moim zdaniem to nie jest dobry pomysł, Rand. — Niewykluczone, że mówiąc to, popełniła błąd. Mężczyźni to pod wieloma względami dziwne istoty; w jednej chwili przyjmują rozsądne rady, w następnej robią coś zgoła przeciwnego. I to całkiem rozmyślnie, jak się zdawało. Mimo wszystko czuła... że powinna się opiekować... tym mężczyzną, o ileż od niej wyższym i silniejszym fizycznie: mógłby ją zapewne jedną ręką unieść do góry. I to wcale nie przenosząc Mocy!

— To wspaniały pomysł — upierał się, ciskając na posadzkę niebieski kaftan ze srebrnymi haftami. — Jestem ta’veren i akurat dzisiaj to wydaje się działać na moją korzyść. — Tym razem na posadzce wylądował zielony kaftan ze złotym haftem.

— A czy zamiast tego, nie wolałbyś znowu mnie pocieszyć?

Wpatrzony w nią, zastygł w miejscu, trzymając w dłoni czerwony kaftan zdobiony srebrem, o którym jakby nagle zapomniał. Miała nadzieję, że się nie zaczerwieniła. “Pocieszyć. Skąd mi się w ogóle wziął ten wymysł?”, zastanowiła się w duchu. Ciotki, które ją wychowały, były kobietami delikatnymi i życzliwymi, i gdy chodziło o właściwe zachowanie, kierowały się niezłomnymi zasadami. Ganiły ją za to, że nosi spodnie, ganiły za to, że pracuje w stajni, które to zajęcie ona wprost uwielbiała, ponieważ dzięki niemu miała kontakt z końmi. Nie trzeba było szczególnie się zastanawiać, co one by sobie pomyślały o “pocieszaniu” człowieka, któremu nie była poślubiona. Gdyby się dowiedziały, to pokonałyby całą drogę od Baerlon, żeby obedrzeć ją ze skóry. I jego też, bez wątpienia.

— Ja... muszę być w ciągłym ruchu, dopóki wciąż mam pewność, że to działa — powiedział powoli, po czym jakby trochę szybciej odwrócił się z powrotem w stronę szafy. — O, ten może być! — wykrzyknął, wyciągając prosty kaftan z zielonej wełny. — Nie miałem pojęcia, że jeszcze tu jest.

Był to ten sam kaftan, w którym wrócił spod Studni Dumai. Zauważyła, że na samo wspomnienie zadrżały mu dłonie. Starając się, by to wyglądało jak najbardziej normalnie, wstała, podeszła do niego i zarzuciła mu ramiona na szyję, a potem jeszcze wtuliła głowę w jego pierś, gniotąc trzymany przez niego kaftan.

— Kocham cię — tyle tylko powiedziała. Czuła przez koszulę owalną, nie do końca wygojoną bliznę w lewym boku. Pamiętała, skąd się wzięła, jakby to było wczoraj. Pamiętała, jak leżał nieprzytomny i bliski śmierci, a ona tuliła go po raz pierwszy w życiu.

Wpił dłonie w jej plecy, ściskając ją co sił, dławiąc oddech, ale po chwili — niestety — odsunęli się od siebie. Wydało jej się, że mruknął pod nosem: “nieuczciwe”. Czyżby myślał o Ludzie Morza, kiedy go obejmowała? I słusznie, powinien. Merana wywodziła się z Szarych, ale o Ludzie Morza powiadano, że potrafił wycisnąć siódme poty nawet z mieszkańców Arad Doman. Powinien, ale... Miała ochotę kopnąć go w kostkę. Odsunął ją delikatnie i zaczął wdziewać kaftan.

— Rand — przestrzegła stanowczym tonem — nie możesz być pewien, że to będzie przynosiło rezultaty tylko dlatego, że tak się stało w przypadku Harine. Gdyby twoje zdolności ta’veren zawsze działały, to klękaliby przed tobą już wszyscy władcy i Białe Płaszcze na dokładkę.

— Jestem Smokiem Odrodzonym — odparł wyniosłym tonem — i dzisiaj mogę wszystko. — Podniósł pas z mieczem i zapiął go na biodrach na zwykłą mosiężną klamrę: pozłacany Smok dalej leżał na łożu. Potem naciągnął rękawice z cienkiej czarnej skóry, ukrywając złotogrzywe łby na wierzchach dłoni i czaple w ich wnętrzach. — Ale nie widać tego po mnie, nieprawdaż? — Rozłożył ręce, uśmiechając się. — Nie zorientują się, dopóki nie będzie za późno.

Zirytowana, niemal wyrzuciła ręce w górę.

— Na durnia też raczej nie wyglądasz. — I niech to sobie rozumie, jak chce. Tymczasem ten idiota spojrzał na nią z ukosa, jakby mimo wszystko się nie połapał. — Rand, wystarczy, że zobaczą Aiela i natychmiast albo rzucą się do ucieczki, albo ruszą do ataku. Skoro nie zabierasz żadnej Aes Sedai, to zabierz przynajmniej Asha’manów. Jedna strzała i nie żyjesz, czy jesteś Smokiem Odrodzonym, czy też pastuchem kóz!

— Jestem Smokiem Odrodzonym, Min — odrzekł z powagą. — I równocześnie ta’veren. Wyprawiamy się sami, tylko ty i ja. O ile zechcesz mi towarzyszyć, ma się rozumieć.

— Beze mnie nigdzie nie będziesz się wyprawiał, Randzie al’Thor. — Pohamowała się i nie dodała, że wcześniej potknie się o własne stopy, niż dopuści, by sami wybrali się na to spotkanie. Jego euforia była równie zatrważająca jak poranna ponura apatia. — Nanderze to się nie spodoba. — Nie wiedziała dokładnie, co zaszło między nim a Pannami, chyba coś naprawdę szczególnego, sądząc po tym, co widziała. Jednak wszelka nadzieja, że tym ostrzeżeniem być może go powstrzyma, zgasła, kiedy uśmiechnął się szelmowsko niczym mały chłopiec, który próbuje przechytrzyć własną matkę.

— Ona o niczym się nie dowie, Min. — Miał nawet triumfalny błysk w oku! — Stale to robię i jeszcze się nie zorientowały. — Wyciągnął ku niej dłoń, jakby się spodziewał, że zaraz podskoczy, bo tak jej kazano.

Nie było innego wyjścia, jak tylko poprawić zielony kaftan, w który była ubrana, zerknąć do stojącego lustra, żeby sprawdzić fryzurę — i ująć go za rękę. Problem polegał na tym, że naprawdę skoczyłaby, gdyby bodaj skinął palcem; zależało jej tylko na tym, by nigdy się tej jej gotowości nie domyślił.

W przedsionku otworzył bramę na złotym Wschodzącym Słońcu osadzonym w posadzce... a potem podała mu dłoń i pozwoliła się poprowadzić po zeschłych liściach zalegających poszycie lasu porastającego wzgórza. W oddali przemknął ptak rozjarzony czerwienią skrzydeł. Na gałęzi przysiadła wiewiórka, która zaszczekotała w ich stronę, machając futrzastym ogonkiem z białym końcem.

Ten las nie bardzo przypominał bory, które pamiętała z okolic Baerlonu; wokół Cairhien rosło niewiele lasów z prawdziwego zdarzenia. Większość drzew dzieliły przestrzenie czterech, pięciu, a nawet i dziesięciu kroków, wysokie drzewa skórzane i sosny, wyższe od nich dęby i jeszcze jakieś inne drzewa, których nie znała, porastały kotlinę, do której oboje trafili, i wspinały się w górę zbocza, zaledwie kilka piędzi dalej. Nawet poszycie zdawało się tutaj rzadsze, krzewy, pnącza i wrzosy płożyły się w nielicznych kępach, niekiedy zresztą wcale nie takich małych. I wszystko zbrązowiałe, zeschnięte. Wyjęła z rękawa chusteczkę obrzeżoną koronką i starła pot, który nagle wystąpił na jej twarzy.

— W którą stronę pójdziemy? — spytała. Po położeniu słońca sądząc, północ była tam, gdzie wznosiło się zbocze — w kierunku, który Min sama by obrała. Miasto powinno się znajdować w odległości siedmiu, może ośmiu mil w tamtą stronę. Jeżeli im szczęście dopisze, dojdą piechotą, nie napotykając po drodze żywej duszy. Albo jeszcze lepiej — biorąc pod uwagę jej buty na obcasach i teren, nie wspominając już o upale — Rand mógłby zrobić bramę, która zawiodłaby ich z powrotem do Pałacu Słońca. W pałacowych komnatach było mimo wszystko znacznie chłodniej.

Nim jednak zdążył odpowiedzieć, usłyszeli szelest poszycia i trzaski łamanych gałęzi — ktoś zbliżał się w ich stronę. Wkrótce zobaczyli jeźdźca na długonogim siwym wałachu z uzdą i wędzidłem obrzeżonymi kolorowymi frędzlami — Cairhieniankę, niską i szczupłą, w ciemnogranatowej, niemalże czarnej, jedwabnej sukni do konnej jazdy, z poziomymi cięciami od szyi aż po kolana, wypełnionymi czerwoną, zieloną i białą tkaniną. Pokryta potem twarz nie ujmowała niczego jej bladej, jakby woskowej urodzie, nie przyćmiewając wyrazu oczu podobnych do dwu wielkich ciemnych źródeł. Czoło zdobił przezroczysty, zielony kamyk na cienkim złotym łańcuszku wplecionym w czarne włosy, które opadały falami na ramiona.

Min aż zaparło dech i to nie na widok kuszy, którą kobieta uniosła spokojnie dłonią obleczoną w zieloną rękawicę. Przez chwilę była przekonana, że to Moiraine. A jednak...

— Nie przypominam sobie, bym widziała którekolwiek z was w obozowisku — powiedziała kobieta gardłowym, lekko opryskliwym tonem. Jej głos zabrzmiał jak Moiraine — przywodzący na myśl trącony kryształ. Kusza opadła spokojnym ruchem, ostrze nasadzonego grotu mierzyło, niewzruszenie niczym skała, w pierś Randa.

Zlekceważył to.

— Pomyślałem sobie, że z chęcią przyjrzałbym się waszemu obozowisku — oświadczył i skłonił się lekko. — Domyślam się, że mam do czynienia z lady Caraline Damodred? — Szczupła kobieta pochyliła głowę, potwierdzając jego słowa.

Min westchnęła z żalem, mimo iż tak naprawdę nie oczekiwała, że zobaczy żywą Moiraine. Moiraine, z którą wiązało się jedyne widzenie, jakie się jej kiedykolwiek nie sprawdziło. Ale coś takiego, Caraline Damodred we własnej osobie, Caraline Damodred, która współdowodziła buntem przeciwko Randowi tu w Cairhien, kobieta, która rościła sobie prawo do Tronu Słońca... On chyba rzeczywiście szarpał za wszystkie otaczające go wątki Wzoru, skoro właśnie teraz musiała się tu pojawić.

Lady Caraline powoli uniosła kuszę, cięciwa wydała donośny trzask, wyrzucając szeroki grot w powietrze.

— Wątpię, czy jednym bełtem coś bym przeciwko tobie zdziałała — stwierdziła, bez pośpiechu prowadząc swego wierzchowca w ich stronę. — I nie chciałabym też, abyś sobie pomyślał, że ci grożę. — Rzuciła jedno spojrzenie na Min, tylko jedno, które omiotło ją od stóp do głów; poza tym nie odrywała wzroku od Randa. Ściągnęła wodze w odległości trzech kroków, zachowując dostateczny dystans, by zdążyć wbić pięty w boki swego konia, gdyby Rand spróbował coś jej zrobić. — Szarooki mężczyzna twojego wzrostu, który pojawia się znikąd, przywodzi mi na myśl jedną tylko osobę, no, chyba że jesteś jakimś Aielem w przebraniu, mimo wszystko jednak, może byłbyś tak uprzejmy i zechciał mi się przedstawić?

— Jestem Smokiem Odrodzonym — odparł Rand, w każdym calu równie arogancki jak na spotkaniu z Ludem Morza. Jeśli również teraz jego atrybuty ta’veren wywoływały jakieś zawirowania we Wzorze, to Caraline nie dała niczego po sobie poznać.

Zamiast zeskoczyć z konia i natychmiast paść na kolana, tylko skinęła głową, wydymając wargi.

— Dużo się o tobie nasłuchałam. Powiadają, że ponoć udałeś się do Wieży, by poddać się władzy Zasiadającej na Tronie Amyrlin. Powiadaj ą też, że zamierzasz przekazać Tron Słońca Elayne Trakand. Słyszałam również, że zabiłeś Elayne i jej matkę.

— Nie poddaję się niczyjej władzy — odparł ostrym tonem Rand. Spojrzał na nią tak zapalczywie, jakby chciał wyrzucić ją z siodła. — Elayne znajduje się już w drodze do Caemlyn, żeby przejąć tron Andoru. Potem zasiądzie również na tronie Cairhien. — Min skrzywiła się. Jego głos przepełniała taka pycha i pewność siebie, że nie sposób by było go w tym przewyższyć. A już liczyła, że trochę się pomiarkował po spotkaniu z Atha’an Miere.

Lady Caraline ułożyła kuszę w poprzek siodła, gładziła teraz jej leże dłonią obleczoną w rękawiczkę. Czyżby żałowała utraconego bełtu?

— Skłonna byłabym zaakceptować moją młodą kuzynkę na tronie... lepsza ona niż niektórzy... ale... — Wielkie ciemne oczy, które dotąd zdawały się takie przejrzyste, nagle skamieniały. — Nie jestem jednak pewna, czy mogę zaakceptować ciebie w Cairhien i nie chodzi mi wyłącznie o zmiany, które wprowadziłeś w nasze prawa i obyczaje. Ty... zmieniasz los samą swoją obecnością. Od dnia, w którym przybyłeś, codziennie giną ludzie w wypadkach tak dziwacznych, że nikt nie potrafi uwierzyć, iż naprawdę miały miejsce. Tylu mężów porzuca swoje żony, a żony mężów, że nikt już nawet tego nie komentuje. Doprowadzasz do rozpadu Cairhien tylko dlatego, że w nim przebywasz.

— Równowaga — wtrąciła pospiesznie Min. Randowi pociemniała twarz, wyglądał, jakby miał lada chwila wybuchnąć. Może jednak miał rację, że tu przybył. Niemniej jednak nie należało pozwalać mu, by przeobraził to spotkanie w awanturę. Mówiła więc dalej, nie dając żadnemu dojść do głosu. — Zawsze istnieje równowaga dobra i zła. Tak właśnie działa Wzór. Nawet on nie jest w stanie tego zmienić. Tak jak noc balansuje dzień, tak dobro równoważy krzywdę. Od czasu, kiedy się pojawił, w mieście nie urodziło się ani jedno martwe dziecko, żadne też nie przyszło na świat zdeformowane. W niektóre dni zawierane jest więcej małżeństw niż kiedyś w ciągu całego tygodnia, a na każdego mężczyznę, który dławi się na śmierć piórkiem, jedna kobieta spada na łeb na szyję z trzech pięter i miast złamać sobie kark, staje na nogi bez jednego sińca. Wskaż jakieś zło, a ukaże ci się dobro. Każdy obrót Koła wymaga równowagi, a Rand tylko zwiększa prawdopodobieństwo tego, co i bez jego obecności mogłoby się wydarzyć w naturze. — Spąsowiała nagle, uświadomiwszy sobie, że stała się centrum uwagi. Oni po prostu się na nią gapili.

— Równowaga? — mruknął Rand, unosząc brwi.

— Ja... przeczytałam kilka książek pana Fela — wyjaśniła słabym głosem. Nie chciała, by ktokolwiek pomyślał, że udaje filozofa. Lady Caraline uśmiechała się do swego wysokiego łęku, bawiąc się jednocześnie wodzami. Ta kobieta śmiała się z niej. Już ona jej pokaże, co naprawdę jest śmieszne!

Nagle rozległ się trzask tratowanego poszycia, cwałował w ich stronę wysoki kary wałach o wyglądzie rumaka bojowego, niosący na swym grzbiecie mężczyznę w średnim wieku, z krótko przystrzyżonymi włosami i spiczastą bródką. Mężczyzna miał na sobie żółty taireniański płaszcz z obszernymi rękawami ozdobionymi paskami z zielonej satyny, z jego smagłej twarzy, wilgotnej od potu, wyzierały zaskakująco piękne błękitne oczy, podobne do jasnych wypolerowanych szafirów. Niespecjalnie był urodziwy, ale te oczy kompensowały nawet zbyt długi nos. W jednej dłoni chronionej skórzaną rękawicą trzymał kuszę, drugą, uniesioną do góry, wymachiwał bełtem o szerokim grocie.

— Przeleciała w odległości kilku cali od mojej twarzy, Caraline, i nosi twoje znakowania! Fakt, że nie ma tu grubego zwierza, to jeszcze nie powód... — W tym momencie zauważył Randa i Min i wtedy naciągnięta kusza skierowała się w ich stronę. — Czy ci ludzie zabłąkali się tutaj, Caraline, czy też znalazłaś szpiegów z miasta? Nawet przez moment nie wierzyłem, że al’Thor pozwoli nam tu spokojnie siedzieć.

Tuż za nim pojawiło się jeszcze pół tuzina zmęczonych upałem jeźdźców, mężczyźni w kaftanach, których bufiaste rękawy zdobiły paski satyny i kobiety w sukniach do konnej jazdy z wielkimi koronkowymi kryzami. Wszyscy mieli kusze. Jeźdźcy jadący na końcu jeszcze nie zdążyli się zatrzymać — ich konie wciąż dreptały kopytami i potrząsały łbami, a dwakroć tylu właśnie przedarło się przez zarośla z drugiej strony i przystanęło blisko Caraline — szczupli bladzi mężczyźni i kobiety w ciemnych ubraniach z kolorowymi wstawkami niekiedy sięgającymi kolan. Wszyscy mieli kusze. Tuż za nimi nadbiegli piesi słudzy, zmordowani i zadyszani z powodu upału, ich zadanie z pewnością polegało na oprawianiu i dźwiganiu wszelkiej upolowanej zwierzyny. Nie miało znaczenia, że żaden nie miał za pasem nic więcej oprócz myśliwskiego noża. Min przełknęła ślinę i wiedziona nieświadomym odruchem zaczęła nieco żwawiej poklepywać policzki chusteczką. Jeżeli chociaż jedna osoba rozpozna Randa, zanim on się zorientuje...

Lady Caraline nie zawahała się.

— To nie szpiedzy, Darlinie — powiedziała, zawracając konia, by stanąć twarzą ku nowo przybyłym. Wysoki Lord Darlin Sisnera! Brakowało już tylko lorda Torama Riatina. Min zapragnęła w tym momencie, aby ta’veren w Randzie szarpał Wzór trochę mniej skrupulatnie. — To mój kuzyn z żoną — ciągnęła Caraline — przybyli z Andoru, żeby się ze mną zobaczyć. Pozwolisz, że przedstawię ci Tomasa Trakand, z bocznej gałęzi Domu, oraz jego żonę Jaisi. — Min omal nie spiorunowała jej wzrokiem, jedyna Jaisi, jaką w życiu poznała, była podobna do zakurzonej suszonej śliwki, mimo iż jeszcze nie ukończyła dwudziestu lat, zgorzkniała i tak nieznośna, że nie można było z nią wytrzymać.

Darlin ponownie omiótł wzrokiem postać Randa, na moment zatrzymując się na Min. Opuścił kuszę i nieznacznie skłonił głowę, jak przystało na Wysokiego Lorda Łzy, któremu przedstawiono szlachcica pośledniejszej pozycji.

— Witaj, lordzie Tomasie. Trzeba być odważnym człowiekiem, żeby chcieć przyłączyć się do nas w sytuacji, w jakiej znaleźliśmy się obecnie. Al’Thor lada dzień może napuścić na nas swoich barbarzyńców. — Lady Caraline rzuciła na niego rozdrażnione spojrzenie, którego ten ostentacyjnie zdawał się nie zauważać.

Zauważył natomiast, że ukłon, jakim odwzajemnił mu się Rand, wcale nie był bardziej uprzejmy; zauważył i skrzywił się. Jakaś ciemna, urodziwa kobieta z jego orszaku mruknęła coś gniewnie — miała pociągłą, nieprzejednaną twarz, nawykłą do nie hamowanych wybuchów gniewu — a krępy mężczyzna, rzucający groźne spojrzenia i pocący się w jasnozielonym kaftanie w czerwone paski, uderzył piętami konia, który zrobił kilka kroków do przodu, jakby chciał staranować Randa.

— Koło obraca się tak, jak chce — rzekł chłodno Rand, udając, że niczego nie zauważył. Smok Odrodzony dla... Smok Odrodzony prawie dla wszystkich był kimś nadzwyczajnym. Wcieleniem niebotycznej arogancji. — Rzadko dzieje się tak, jak się tego spodziewamy. Słyszałem na przykład, że byłeś w Łzie, w Haddon Mirk.

Min pożałowała, że nie odważyła się odezwać, że nie odważyła się powiedzieć czegoś, co by go uspokoiło. Zamiast tego pogładziła go po ramieniu. Żona — określenie, które znienacka bardzo jej się spodobało — żona zdawkowo poklepująca męża. Jeszcze jedno przyjemnie brzmiące słowo. Światłości, jakże trudno było zachowywać się uczciwie! Światłości, to naprawdę nieuczciwe, że musi się zachowywać uczciwie.

— Wysoki Lord Darlin dopiero co przybył łodzią w towarzystwie swych bliskich przyjaciół, Tomasie. — Do gardłowego głosu Caraline nie wkradła się ani jedna nowa nuta, za to jej wierzchowiec nagle zatańczył w miejscu, bez wątpienia mocno uderzony piętą, ona zaś, udając, że odzyskuje nad nim panowanie, odwróciła się plecami do Darlina i rzuciła w stronę Randa ostrzegawcze spojrzenie. — Nie zawracaj głowy Wysokiemu Lordowi, Tomasie.

— Ależ ja nie mam nic przeciwko temu, Caraline — oznajmił Darlin, zawieszając kuszę w pętli przy siodle. Podjechał trochę bliżej i wsparł dłoń na wysokim łęku. — Człowiek powinien wiedzieć, w co się pakuje. Być może słyszałeś opowieści o wyprawie al’Thora do Wieży, Tomasie. Przybyłem tu, ponieważ Aes Sedai skontaktowały się ze mną wiele miesięcy temu, sugerując, jak może wyglądać przyszły bieg zdarzeń, a twoja kuzynka poinformowała mnie, że i do niej się zwróciły w tej samej sprawie. Wymyśliliśmy, że można by usadzić ją na Tronie Słońca, zanim zdąży go przejąć Colavaere. Cóż, al’Thor nie jest durniem, nie wierz w to pod żadnym pozorem. Ja osobiście uważam, że zagrał na planach Wieży niczym na harfie. Colavaere zawisła, on siedzi bezpiecznie za murami Cairhien... bez żadnej uździenicy Aes Sedai, o to się założę, nieważne, co mówią pogłoski... i dopóki nie znajdziemy jakiegoś sposobu, żeby wywikłać się z tej sytuacji, on będzie nas trzymał w garści, przyjdzie nam czekać tylko na to, aż zaciśnie pięść.

— Przywiozła was tu łódź — rzekł z prostotą Rand. — Łódź może was zabrać. — Nagle Min zorientowała się, że on delikatnie poklepuje jej dłoń ułożoną na jego ramieniu. Stara się ją uspokoić!

O dziwo, Darlin odrzucił głowę w tył i zaniósł się śmiechem. Wiele kobiet z pewnością zapomniało o jego nosie za sprawą tych oczu i tego śmiechu.

— Niech i tak będzie, Tomasie, ale ja poprosiłem twoją kuzynkę, żeby mnie poślubiła. Ona nie raczy odrzec ani tak, ani nie, mężczyzna jednakowoż nie może porzucić kobiety, która być może zostanie jego żoną, na pastwę Aielów. A ona nie chce wyjechać.

Caraline Damodred poprawiła się w siodle, z twarzą tak obojętną, że mogłaby zawstydzić doskonałe pod tym względem Aes Sedai, ale wokół niej i Darlina rozbłysły znienacka czerwono-białe aury i Min już wiedziała. Kolory zdawały się zazwyczaj nie mieć znaczenia, ale ona wiedziała, że tych dwoje pobierze się — tylko Caraline będzie go najpierw długo zwodzić dla zabawy. Co więcej, zobaczyła koronę, która pojawiła się na głowie Darlina, prosta złota obręcz z lekko zakrzywionym mieczem ułożonym tuż nad jego brwiami. Któregoś dnia ten człowiek przywdzieje królewską koronę, aczkolwiek Min nie umiała orzec jakiego kraju. W Łzie panowali Wysocy Lordowie, nie królowie.

Wizja i aury zniknęły, kiedy Darlin tak pokierował swym koniem, by stanąć przodem do Caraline.

— Dzisiaj nie upolujemy już żadnej zwierzyny. Toram wrócił do obozu. Proponuję uczynić to samo. — Błękitne oczy omiotły otaczający ich krąg drzew. — Jak się zdaje, twój kuzyn i jego żona zgubili swoje konie. I tak by się błąkali, ukarani za moment beztroski — dodał uprzejmym tonem, zwracając się do Randa. Wiedział bardzo dobrze, że nie mieli żadnych koni. — Jestem jednak pewien, że Rovar i Ines oddadzą im swoje wierzchowce. Spacer na powietrzu dobrze im zrobi.

Krępy mężczyzna w kaftanie w czerwone paski natychmiast zeskoczył ze swojego wysokiego cisawego konia, rzuciwszy przymilny uśmiech do Darlina i ostentacyjnie służbowy, lecz równie oleisty w stronę Randa. Kobieta o gniewnej twarzy zsiadła sztywno ze swej srebrnoszarej klaczy, ale dopiero po chwili. Nie wyglądała na zachwyconą.

Podobnie jak Min.

— Zamierzasz jechać do ich obozu? — spytała szeptem, kiedy Rand poprowadził ją w stronę koni. — Oszalałeś? — dodała, nie zastanowiwszy się nad tym, co mówi.

— Jeszcze nie — odparł cicho, dotykając jej nosa czubkiem palca. — Wiem o tym dzięki tobie. — I posadził ją na grzbiecie klaczy, po czym sam wspiął się na siodło cisawego i piętami pognał zwierzę, zajmując pozycję u boku Darlina.

Kierując się na północ i lekko na zachód, na wskroś zbocza, pozostawili za sobą Rovaira i Ines, którzy stali pod drzewami ze skwaszonymi minami. Kiedy zostali z tyłu w towarzystwie grupy Cairhienian, inni Tairenianie pokrzykiwali ze śmiechem, życząc im miłego spaceru.

Min jechałaby obok Randa, ale Caraline położyła dłoń na jej ramieniu, odciągając od obu mężczyzn.

— Chcę zobaczyć, co on zrobi — powiedziała cicho Caraline.

“Ale który” — zastanowiła się Min.

— Jesteś jego kochanką? — spytała Caraline.

— Tak — odparła butnym tonem Min, kiedy już odzyskała dech. Miała wrażenie, że policzki stanęły jej w ogniu. Jednak ta kobieta tylko skinęła głową, jakby to była najnormalniej sza rzecz na świecie. Może i była, w Cairhien. Czasami odnosiła wrażenie, że “warstwa” całej tej wyrafinowanej ogłady, której nabrała dzięki kontaktom ze światowymi ludźmi, jest nie grubsza niż jej bluzka.

Rand i Darlin jechali w przodzie, kolano w kolano, młodszy mężczyzna o pół głowy wyższy od starszego, każdy okutany dumą niczym płaszczem. Niemniej jednak rozmawiali jak równy z równym. Niestety, nie można było usłyszeć, o czym mówią. Rozmawiali przyciszonymi głosami, a pod kopytami koni szeleściły uschłe liście, pękały opadłe gałązki, co skutecznie zagłuszało padające słowa. Sporadyczny okrzyk jastrzębia albo szczebioty wiewiórek na drzewach pogarszały tylko słyszalność. A jednak wpadały jej do ucha jakieś strzępy rozmowy.

— Jeśli mi wolno tak rzec — powiedział w pewnym momencie Darlin, kiedy zjeżdżali w dół ze szczytu pierwszego wzniesienia — i, na Światłość, nie chcę okazać braku szacunku, masz szczęście, żeś się ożenił z tak piękną kobietą. Z wolą Światłości sam będę miał równie piękną żonę.

— Dlaczego nie rozmawiają o czymś ważnym? — mruknęła Caraline.

Min odwróciła głowę, by ukryć lekki uśmiech. Lady Caraline nie wyglądała na w połowie tak zadowoloną, jak to wynikało z jej głosu. Jej samej nigdy nie obchodziło, czy ktoś ją uważa za piękną czy nie. Cóż, w każdym razie dopóki nie spotkała Randa. Może nos Darlina wcale jednak nie był taki długi.

— Pozwoliłbym mu zabrać Callandor z Kamienia — powiedział Darlin jakiś czas później, kiedy wspinali się po rzadko zalesionym zboczu — ale nie mogłem stać z boku, kiedy sprowadził do Łzy Aielów.

— Czytałem Proroctwa Smoka — odparł Rand, pochylając się do przodu ponad karkiem cisawego wierzchowca i poganiając go. Min podejrzewała, że mimo lśniącej sierści, zwierzę nie miało więcej ducha niż jego właściciel. — Kamień musiał paść, zanim zdoła ująć Callandora — ciągnął Rand. — Pozostali taireniańscy lordowie, jak słyszałem, opowiedzieli się po jego stronie.

Darlin parsknął.

— Płaszczą się i liżą mu buty! Mogłem się przyłączyć, jeśli tego właśnie chciał, jeśli... — Westchnął i potrząsnął głową. — Za wiele tych “jeśli”, Tomasie. Jest takie powiedzenie w Łzie: “Każda waśń daje się zapomnieć, jednak królowie nie zapominają nigdy”. W Łzie nie było króla od czasu Artura Hawkwinga, ale moim zdaniem Smok Odrodzony zachowuje się niczym istny król. Nie, skazał mnie na utratę praw za zdradę, jak to sam określił, dlatego teraz muszę dalej postępować konsekwentnie. Jeżeli taka będzie wola Światłości, zanim umrę, raz jeszcze zobaczę suwerena Łzy na jego własnej ziemi.

Min wiedziała, że to musi być działanie ta’veren. Ten człowiek nigdy by nie rozmawiał tak swobodnie z kimś przygodnie poznanym, niezależnie od tego, czy był to domniemany kuzyn Caraline Damodred, czy ktoś inny. Ale co Rand właściwie sobie wyobrażał? Omal nie mogła już się doczekać, kiedy mu opowie o koronie.

Gdy dotarli już prawie na szczyt wzgórza, natknęli się nagle na grupę lansjerów — niektórzy w mocno pogiętych napierśnikach albo hełmach, większość jednak nawet bez takich nędznych fragmentów zbroi; pokłonili się na widok ich grupy. Po lewej i prawej stronie, za drzewami, Min widziała resztę oddziałów wart. W dole rozciągał się obóz, spowity, jak się zdawało, we wszechobecną chmurę pyłu, zalegającą u stóp bezleśnego wzgórza, w kotlinie i na następnym zboczu. Namioty rozbite w obozie były nieliczne, lecz duże, wieńczyły je zwisające luźno sztandary poszczególnych szlachciców. Koni uwiązanych do palików było prawie tyle samo co ludzi w obozie, wśród ognisk i wozów wałęsały się tysiące mężczyzn oraz garstka kobiet. Nikt nie zaczął wiwatować, gdy na teren obozowiska wjechali przywódcy.

Min przyglądała im się ponad rąbkiem chusteczki, którą przycisnęła do nosa, dla ochrony przed kurzem, nie dbając, czy Caraline widzi, co ona robi. Ich przejazd obserwowały zobojętniałe i ponure twarze, twarze ludzi, którzy wiedzieli, że znaleźli się w pułapce. Tu i tam zza czyjegoś ramienia wystawał sztywno con reprezentujący jeden z Domów, jednakże większość mieszkańców obozu zdawała się nosić to, co im wpadło w ręce, najrozmaitsze elementy zbroi, często nie dopasowane. Liczni mężczyźni zbyt wysocy, by mogli to być Cairhienianie, nosili czerwone kaftany pod wyszczerbionymi napierśnikami. Min przyjrzała się częściowo ukrytemu białemu lwu wyhaftowanemu na brudnym czerwonym rękawie. Łodzią Darlin mógł tu sprowadzić zaledwie garstkę ludzi, być może nie więcej niż tylu, ilu towarzyszyło mu na polowaniu. Caraline nie rozglądała się na boki, kiedy przemierzali obóz, ale za każdym razem, gdy przejeżdżali obok tych mężczyzn w czerwonych kaftanach, gniewnie zaciskała usta.

Darlin zsiadł z konia przed ogromnym namiotem, największym, jaki Min kiedykolwiek widziała i jaki umiałaby sobie wyobrazić, wielkim owalem w czerwone paski, tak lśniącym w słońcu, jakby go uszyto z jedwabiu, zwieńczonym aż czterema wysokimi spiczastymi wierzchołkami; znad każdego powiewało na leniwym wietrze Wschodzące Słońce Cairhien, złote na niebieskim tle. Z wnętrza, wplatając się w gwar głosów podobny gęganiu gęsi, dochodziło pobrzękiwanie harfy. Kiedy słudzy odebrali już od nich konie, Darlin podał ramię Caraline. Po bardzo długim wahaniu objęła palcami jego nadgarstek i pozwoliła mu wprowadzić się do środka, z twarzą całkiem pozbawioną wyrazu.

— Moja pani żono? — wymamrotał Rand z uśmiechem i wyciągnął rękę.

Min prychnęła i wsparła dłoń na jego dłoni. Nie miał prawa robić sobie z tego żartów. Nie miał prawa sprowadzać jej tutaj, tak bezwzględnie ufać swej mocy ta’veren. Mogli go tutaj zabić, a żeby sczezł! Ale czy jego by to obeszło, gdyby już do końca życia miała tylko płakać? Musnęła dłonią jedną z pasiastych klap, kiedy wchodzili do środka, i potrząsnęła głową ze zdumienia. To naprawdę był jedwab. Jedwabny namiot!

Jeszcze zanim znaleźli się we wnętrzu, poczuła, że Rand zesztywniał. Okrojona świta Darlina i Caraline stłoczyła się wokół nich, mamrocząc nieszczere przeprosiny. Między czterema głównymi wspornikami namiotu, na kolorowych dywanikach rozesłanych na podłodze, stały długie stoły na kozłach, uginające się pod ciężarem jadła i trunków, oblegane przez ludzi, cairhieniańskich szlachciców w ich paradnych strojach i żołnierzy, którzy mieli wygolone i upudrowane czoła i najwyraźniej wysokich rangą, jeśli sądzić po wspaniałym kroju kaftanów. W tłumie przechadzało się kilku bardów, którzy rzucali się w oczy zarówno przez to, że posiadali rzeźbione i pozłacane harfy, jak i z powodu min wynioślejszych niż u niejednego arystokraty. A jednak wzrok Min natychmiast pobiegł, jakby przyciągało go nieodmienne źródło troski Randa, w stronę trzech Aes Sedai pogrążonych w rozmowie, odzianych w szale z zielonymi, brązowymi i szarymi frędzlami. Wokół nich błyskały wizje i kolorowe plamy, ale nic, co miałoby jakiś wyraźny sens. Zawirowanie w tłumie ukazało jeszcze jedną kobietę o przyjemnie krągłej twarzy. Więcej obrazów, więcej rozjarzonych kolorów, ale Min wystarczył szal z czerwonymi frędzlami zapętlony na pulchnych ramionach.

Rand wsunął sobie jej rękę pod ramię i poklepał delikatnie.

— Nie przejmuj się — powiedział cicho. — Wszystko jest dobrze.

Zapytałaby go, co one tu robią, ale bała się usłyszeć jego odpowiedź.

Darlin i Caraline zniknęli w tłumie razem ze swymi towarzyszami, ale kiedy kłaniający się sługa w ciemnych mankietach z czerwonymi, zielonymi i białymi paskami podsunął tacę ze srebrnymi pucharami w stronę Randa i Min, Caraline objawiła się ponownie, opędzając się od naprzykrzającego się jej osobnika z haczykowatym nosem i ubranego w jeden z tych czerwonych kaftanów. Ten spiorunował ją wzrokiem, w momencie gdy się od niego odwróciła i wzięła puchar z ponczem, gestem dłoni odprawiając służącego. Wtedy to też Min prawie zaparło dech, ponieważ wokół tamtego nagle rozbłysnęła aura, sine barwy, tak ciemne, że zdawały się niemal czarne.

— Nie ufaj temu człowiekowi, lady Caraline. — Nie umiała się powstrzymać. — On zamorduje każdego, kto stanie mu na drodze. Zabije dla kaprysu, bez względu na to, kto to będzie. — Zacisnęła zęby, żeby nie mówić już nic więcej.

Caraline zerknęła przez ramię i mężczyzna o haczykowatym nosie odwrócił się gwałtownie.

— Bez trudu uwierzę w takie rzeczy mówione na temat Daveda Hanlona — stwierdziła sucho. — Jego Białe Lwy biją się o złoto, nie o Cairhien, a są jeszcze gorszymi rabusiami niż Aielowie. Ponoć w Andorze grunt zaczął im się palić pod nogami. — Mówiła to, zerkając na Randa spod brwi wygiętej w łuk. — Toram obiecał mu dużo złota, jak słyszałam, a także majątki: o tym wiem z całą pewnością. — Spojrzała zmrużonymi oczami na Min. — Czy znasz tego mężczyznę, Jaisi?

Min mogła jedynie potrząsnąć głową. Jak miała wyjaśnić to, co teraz już wiedziała o Hanlonie: że zanim umrze, będzie miał dłonie splamione czerwienią kolejnych gwałtów i mordów? Gdyby znała czas albo osobę... A tymczasem wiedziała tylko, że on będzie to robił. W każdym razie i tak nigdy niczego nie potrafiła zmienić, opowiadając o swoich wizjach, wszystko i tak musiało się dokonać, niezależnie od tego, czy kogoś ostrzegła. Niegdyś, zanim nauczyła się strzec języka, posądzano ją o to, że dana rzecz nastąpiła w konsekwencji jej ostrzeżeń.

— Słyszałem o Białych Lwach — oświadczył chłodnym głosem Rand. — Poszukaj wśród nich Sprzymieirzeńców Ciemności, a nie rozczarujesz się. — Byli wśród nich żołnierze Gaebrila; Min wiedziała trochę więcej, nie tylko to, że lord Gaebril to tak naprawdę Rahvin. Nie dziwiło więc, że w szeregach żołnierzy służących jednemu z Przeklętych kryli się Sprzymierzeńcy Ciemności.

— A tamten? — Rand wskazał skinieniem głowy mężczyznę po drugiej stronie namiotu, którego długi ciemny kaftan zdobiło tyle samo pasków co suknię Caraline. Bardzo wysoki jak na Cairhienianina, może niecałą głowę niższy od Randa, szczupły mimo barczystych ramion i zaskakująco przystojny, z silnie zarysowanym podbródkiem i odrobiną siwizny na ciemnych skroniach. Niemniej jednak Min z jakiegoś niewiadomego powodu powiodła wzrokiem w stronę jego towarzysza, chuderlawego niskiego osobnika z wydatnym nosem i wielkimi uszami, w czerwonym kaftanie, który nie bardzo na nim leżał. Stale gładził palcem zakrzywiony sztylet wetknięty za pas, wyjątkowo piękny, w złotej pochwie i z dużym czerwonym kamieniem w głowni, który zdawał się pochłaniać światło. Nie widziała wokół niego żadnych aur, ale zdawał się jakby znajomy. Obaj mężczyźni obserwowali ją i Randa.

— A to — wyjaśniła Caraline ściśniętym głosem — jest sam lord Toram Riatin. Oraz jego nieodłączny towarzysz od kilku dni, pan Jeraal Mordeth. Obmierzły człeczyna. Jest coś takiego w jego oczach, że mam chęć wziąć kąpiel. Obaj zresztą sprawiają, że czuję się nieczysta. — Zamrugała, zdziwiona tym, co właśnie powiedziała, ale opanowała się prędko. Min miała wrażenie, że mało co potrafiło na dłużej wytrącić Caraline z równowagi. Pod tym względem zdecydowanie przypominała Moiraine. — Na twoim miejscu byłabym bardzo ostrożna, kuzynie Tomasie — ciągnęła. — Być może to jakiś cud albo podziałałeś na mnie jako ta’veren, może nawet na Darlina również... Nie umiem orzec, do czego to może doprowadzić, i niczego też nie obiecam, ale wiedz, że Toram ogromnie cię nienawidzi. Nie było tak źle, dopóki Mordeth nie przyłączył się do niego, ale odkąd... Toram z najwyższą chęcią pchnąłby nas natychmiast do ataku na miasto, pod osłoną pierwszej nocy. Gdybyś ty umarł, powiada, Aielowie by odeszli, ale ja uważam, że jemu obecnie znacznie bardziej zależy na twojej śmierci niż na tronie.

— Mordeth — powiedział Rand. Nie odrywał oczu od Torama Riatina i jego chuderlawego towarzysza. — On się nazywa Padan Fain, za jego głowę wyznaczono sto tysięcy złotych koron.

Caraline niemal upuściła swój puchar.

— Królowe porywano dla mniejszego okupu. Cóż on takiego zrobił?

— Splądrował mój dom tylko dlatego, że był to mój dom. — Twarz Randa wykrzywił grymas, głos brzmiał lodowato. — Sprowadził trolloki, by zabiły moich przyjaciół, ponieważ to byli moi przyjaciele. Jest Sprzymierzeńcem Ciemności i na dodatek martwym. — Te ostatnie słowa zostały wypowiedziane przez zaciśnięte zęby. Poncz wylał się na dywan, kiedy srebrny puchar przechylił się w jego dłoni.

Min zrobiło się słabo, słabo ponieważ znała jego ból — słyszała, co Fain zrobił w Dwu Rzekach — ale bliska paniki, położyła dłoń na piersi Randa. Jeżeli teraz nie zapanuje nad sobą, przeniesie w obecności przebywających tu Aes Sedai...

— Na miłość Światłości, weźże się w garść... — zaczęła, lecz w tym momencie za jej plecami rozległ się miło brzmiący, kobiecy głos.

— Czy zechcesz mnie przedstawić swojemu młodemu przyjacielowi, Caraline?

Min obejrzała się przez ramię, by zetknąć się z twarzą pozbawioną piętna upływu lat, chłodnooką, otoczoną siwymi jak stal włosami zebranymi w kok, na którym kołysały się małe złote ozdoby. Zdusiwszy pisk, Min zakasłała. Myślała, że Caraline rozszyfrowała ją za pomocą jednego spojrzenia, ale te zimne oczy zdawały się wiedzieć o niej takie rzeczy, które ona sama już dawno puściła w niepamięć. Uśmiech Aes Sedai, kiedy poprawiała swój szal z zielonymi frędzlami, wcale nie był taki przyjemny jak głos.

— Oczywiście, Cadsuane Sedai. — Głos Caraline wskazywał, że jest wyraźnie wstrząśnięta, jednak zdołała zapanować nad sobą, zanim dobiegło końca przedstawianie “kuzyna” oraz jego “żony”, którzy przybyli do niej w odwiedziny. — Obawiam się jednak, że w obecnej chwili Cairhien nie jest dla nich odpowiednim miejscem — dodała, opanowana już, uśmiechając się z żalem, że nie może zatrzymać Randa i Min na dłużej. — Przyjęli moją radę i wracają do Andoru.

— Czyżby? — spytała sucho Cadsuane. Min zamarło serce. Rand wprawdzie o niej nie opowiadał, jednak patrzyła na niego w taki sposób, że było oczywiste, iż gdzieś już go spotkała. Maleńkie złote ptaki, księżyce i gwiazdki zakołysały się, kiedy potrząsnęła głową. — Większości małych chłopców wystarcza, że się raz oparzą, by wiedzieli, że nie należy wsadzać palców do ognia, Tomasie. Innym trzeba dać klapsa, żeby ich nauczyć. Lepsze obolałe siedzenie niż poparzona ręka.

— Wiesz, że nie jestem dzieckiem — odparł ostrym tonem Rand.

— Czyżby? — Obejrzała go od stóp do głów takim wzrokiem, pod którym zdawał się zupełnie niewysoki. — Cóż, wychodzi na to, że niebawem się przekonam, czy naprawdę nie potrzebujesz klapsa. — Chłodne spojrzenie przeniosło się na Min, potem na Caraline i, po raz ostatni poprawiwszy szal, Cadsuane dostojnymi krokami wmieszała się w tłum.

Min przełknęła z trudem ślinę, czując jak kula w gardle powoli niknie i z zadowoleniem zauważyła, że Caraline przeżywa podobną ulgę; więc jednak aż tak opanowana nie była. Rand — ten ślepy dureń! — odprowadził wzrokiem Aes Sedai, jakby zamierzał za nią pójść. Tym razem to Caraline położyła dłoń na piersi Randa.

— Jak rozumiem, poznałeś już Cadsuane — powiedziała półszeptem. — Uważaj, nawet inne siostry się jej boją. — Gardłowy ton nabrał powagi. — Nie mam pojęcia, co się dziś zdarzy, ale cokolwiek to będzie, myślę, że czas najwyższy, abyś stąd odjechał, “kuzynie Tomasie”. W istocie dawno już po czasie. Każę sprowadzić konie...

— To twój kuzyn, Caraline? — spytał głęboki i dźwięczny męski głos. Min wbrew sobie aż podskoczyła.

Z bliska Toram Riatin wyglądał jeszcze bardziej przystojnie, dysponował tym rodzajem męskiej urody i światowego obycia, które Min przed poznaniem Randa uznałaby za cechy nadzwyczaj atrakcyjne. Cóż, nadal bardzo jej się podobały, ale nie tak bardzo jak te, które podziwiała u Randa. Trzeba było jednak przyznać, że uśmiech tych jędrnych warg był całkiem ponętny.

Wzrok Torama padł na dłoń Caraline nadal spoczywającą na piersi Randa.

— Lady Caraline ma zostać moją żoną — powiedział leniwie. — Dowiedziałeś się o tym?

Policzki Caraline poczerwieniały gniewnie.

— Nie mów tak, Toram! Jeśli ci powiedziałam, że nie wyjdę za ciebie, to nie wyjdę!

Toram uśmiechnął się do Randa.

— Moim zdaniem kobiety nigdy nie wiedzą, czego chcą, dopóki im tego nie pokażesz. Co o tym sądzisz, Jeraal? Jeraal? — Rozejrzał się dookoła, wyraźnie zbity z tropu. Min zapatrzyła się na niego ze zdumieniem. Wszak był taki piękny, zwłaszcza z tym... Żałowała, że wizje nie przychodzą na życzenie. Bardzo pragnęła się dowiedzieć, jaka przyszłość jest pisana temu człowiekowi.

— Zauważyłam twojego przyjaciela, jak umykał w tamtą stronę, Toramie. — Z ustami wykrzywionymi w grymasie niesmaku, Caraline wykonała dłonią niewyraźny gest. — Znajdziesz go przy trunkach, jak sądzę, albo tam gdzie można nękać usługujące dziewczęta.

— Później, najdroższa. — Usiłował dotknąć jej policzka i zrobił rozbawioną minę, kiedy się cofnęła. Ale już po chwili nie patrzył na nią, tylko, wciąż z wesołością w oczach, spojrzał na Randa. I na miecz u jego boku. — Czy miałbyś ochotę na małe zawody, kuzynie? Zapraszam ciebie, ponieważ będziemy kuzynami, kiedy Caraline zostanie już moją żoną. Na miecze ćwiczebne, ma się rozumieć.

— Mowy nie ma. — Caraline roześmiała się. — Tomas jest młody, Toramie, i ledwie odróżnia jeden koniec tego śmiercionośnego narzędzia od drugiego. Jego matka nigdy by mi nie wybaczyła, gdybym pozwoliła...

— Zawody — przerwał jej brutalnie Rand. — Z chęcią się przekonam, jaki będzie wynik. Zgadzam się.

36

Ostrza

Min nie wiedziała, co zrobić: jęczeć, krzyczeć czy może usiąść na ziemi i rozpłakać się. Caraline, wpatrzona szeroko rozwartymi oczyma w Randa, zdawała się przeżywać podobny dylemat.

Toram zaśmiał się i zatarł ręce.

— Słuchajcie wszyscy! — zawołał. — Zaraz będziecie świadkami małych zawodów. Zróbcie miejsce! Zróbcie miejsce! — Odszedł na bok, przeganiając ludzi ze środkowej części namiotu.

— Pasterzu — warknęła Min — ty nie masz wełny zamiast mózgu. Ty w ogóle nie masz mózgu!

— Ja bym tak tego nie ujęła — powiedziała Caraline bardzo oschłym tonem — jednakże sugeruję, abyś odjechał, i to zaraz. Niezależnie od tego, jakimi to... sztuczkami... zamierzasz się posłużyć, zważ, że w tym namiocie jest siedem Aes Sedai, przy czym cztery wśród nich to Czerwone Ajah, które przybyły niedawno z południa, zatrzymując się w drodze do Tar Valon. Mocno się obawiam, że jeśli któraś z nich nabierze bodaj cienia podejrzeń, to ten dzień może się nie zakończyć tak, jak powinien. Odjedź.

— Nie użyję żadnych... sztuczek. — Rand odpiął pas i wręczył go Min. — Skoro wpłynąłem na ciebie i Darlina w jeden sposób, to może uda mi się wpłynąć na Torama w inny. — Tłum cofał się, zwalniając przestrzeń o średnicy dwudziestu kroków między dwoma masywnymi głównymi masztami namiotu. Niektórzy spośród zgromadzonych przyglądali się Randowi, a wielu poszturchiwało się i podśmiewało ukradkiem. Aes Sedai naturalnie zaoferowano najlepsze miejsca, Cadsuane i jej przyjaciółkom z jednej strony, czterem kobietom w szalach Czerwonych Ajah z drugiej. Te pierwsze przypatrywały się Randowi z jawną dezaprobatą, okazując przy tym najwyższy stopień irytacji, jaki Aes Sedai kiedykolwiek pozwalały sobie demonstrować. Natomiast Czerwone siostry sprawiały wrażenie bardziej poruszonych obecnością tamtych trzech niż samymi zawodami. W każdym razie, mimo iż stały naprzeciwko nich, starały się, by wyglądało, jakby zupełnie nie dostrzegały innych sióstr. A wszak nikt nie mógł być aż tak ślepy, o ile się do tego nie zmuszał.

— Posłuchaj mnie, kuzynie. — Cichy głos Caraline niemalże łamał się z przejęcia. Stała bardzo blisko, z wyciągniętą szyją, by móc patrzeć mu prosto w oczy. Wzrostem ledwie sięgała mu do piersi, a mimo to wyglądała na gotową wytargać go za uszy. — Jeśli nie uciekniesz się do którejś ze swych specjalnych sztuczek — ciągnęła Caraline — on cię poważnie porani. Zrobi to nawet wtedy, gdy będziecie walczyć na miecze ćwiczebne. Nigdy nie lubił, jak ktoś inny dotykał czegoś, co według niego stanowiło jego własność, a na dodatek podejrzewa każdego urodziwego młodzieńca o to, że jest moim kochankiem. Kiedy byliśmy dziećmi, zepchnął ze schodów Derowina, swego przyjaciela... przyjaciela!... tak, że ten złamał sobie kark, a wszystko dlatego, że ów przejechał się na jego kucyku, nie zapytawszy wpierw o pozwolenie. Odjedź, kuzynie. Nikt nie będzie tobą gardził; od młodego chłopca nie wymaga się, by stawał do walki z mistrzem ostrza. Jaisi... czy jak tam się naprawdę nazywasz... pomóż mi go przekonać!

Min otworzyła usta, ale Rand położył jej palec na wargach.

— Jestem, kim jestem — rzekł z uśmiechem. — I nie sądzę, by on pozwolił mi teraz uciec, gdybym nawet zechciał. A więc jest mistrzem ostrza, no proszę, proszę. — Odpiąwszy guziki przy kaftanie, wyszedł na środek wolnego pola.

— Dlaczego oni są tacy uparci wtedy, gdy sobie tego najmniej życzysz? — szepnęła Caraline przygnębionym tonem. Min mogła tylko pokiwać głową na znak, że się z nią zgadza.

Toram rozebrał się do samej koszuli i spodni, w ręku trzymał dwa miecze ćwiczebne, których “ostrza” składały się z wiązek cienkich szczap ciasno powiązanych ze sobą. Uniósł brew na widok Randa, który tylko rozpiął kaftan.

— Będziesz miał skrępowane ruchy, kuzynie. Rand wzruszył ramionami.

Toram bez ostrzeżenia cisnął w jego stronę jeden z mieczy, Rand złapał go w powietrzu za długą rękojeść.

— W tych rękawicach uchwyt będzie ci się ślizgał, kuzynie. Musisz ściskać miecz pewnie.

Rand ujął rękojeść oburącz, przekrzywił miecz lekko, ostrzem w dół, i wystawił lewą stopę do przodu.

Toram rozłożył ręce, jakby chciał powiedzieć, że zrobił, co mógł.

— No cóż, przynajmniej wie, jak przyjąć postawę — orzekł ze śmiechem i wraz z ostatnim słowem skoczył do przodu, z całą siłą wyprowadzając cios na głowę Randa.

Drewniane ostrza uderzyły o siebie z donośnym trzaskiem. Rand z pozoru nie wykonał najmniejszego ruchu, poruszył tylko mieczem. Toram wpatrywał się w niego przez chwilę, a Rand spokojnie odwzajemnił spojrzenie. A potem zaczęli “tańczyć”.

Takim tylko słowem potrafiła określić Min te posuwiste, płynne ruchy, migotanie i wirowanie drewnianych ostrzy. Zdarzało jej się przyglądać, jak Rand ćwiczy walkę na miecze z najlepszymi, jakich potrafił znaleźć, często z dwoma, trzema albo nawet czterema jednocześnie, ale tamte walki były niczym w porównaniu z tą. Ta była po prostu piękna i nadzwyczaj łatwo było zapomnieć, że gdyby ostrza wykuto ze stali, popłynęłaby krew. Tyle że żadne z tych ostrzy, nieważne, czy stalowe, czy z drewnianych szczap, nie dotknęło jeszcze ciała. W swym tańcu przemieszczali się tam i z powrotem, na przemian wyprowadzając sztychy, które miały przeniknąć obronę przeciwnika, każdy ruch akcentowały głośne trzaski drewna.

Caraline ścisnęła silnie ramię Min, na moment nie odrywając oczu od walczących.

— On też jest mistrzem ostrza — powiedziała bez tchu. — Nie ma wątpliwości. Popatrz tylko!

Min patrzyła i tuliła Randowy pas od miecza wraz ze schowanym do pochwy ostrzem, jakby to był on sam. Tam i z powrotem, obaj piękni, i cokolwiek myślał sobie Rand, Toram już żałował, że jego ostrze nie jest ze stali. Z twarzą, na której płonęła lodowata wściekłość, nacierał coraz bardziej zapalczywie. I mimo iż żadne z obu ostrzy nie dotknęło dotychczas niczego oprócz drugiego miecza, Rand stale się teraz cofał, osłaniając silnymi wymachami, a Toram postępował do przodu, atakując, z oczyma lśniącymi od zimnej furii.

Wtem, na zewnątrz, rozległ się okrzyk, paniczny wrzask wyrażający krańcowe przerażenie i ogromny namiot poderwał się w powietrze, znikając w gęstej szarzyźnie, która skryła niebo. Wszędzie, gdzie spojrzeć, kłębiła się mgła, pełna odległych wrzasków i lamentów. Do przypominającej odwróconą misę przestrzeni czystego powietrza pozostawionej przez namiot napływały cienkie szare wici. Wszyscy wytrzeszczyli oczy ze zdumienia. Prawie wszyscy.

Ostrze Torama przeszyło bok Randa przy akompaniamencie trzasku przypominającego odgłos pękających kości, i sprawiając, że ten aż zgiął się w pół.

— Już nie żyjesz, kuzynie — rzekł drwiąco Toram, unosząc wysoko swe ostrze, by znowu wyprowadzić cios... i zastygł w miejscu z wytrzeszczonymi oczyma, gdy tymczasem ciężka szara mgła nad ich głowami... zestaliła się. Macka mgły, nie mogło to być nic innego, w kształcie grubego ramienia z trzema palcami opadła w dół i oplotła ciało krępej Czerwonej siostry, po czym porwała ją w górę, zanim ktokolwiek zdążył wykonać najmniejszy ruch.

Pierwsza otrząsnęła się Cadsuane. Uniosła ręce, strącając z ramion szal, wykręciła dłonie i z każdej z nich wyskoczyły kule ognia, które natychmiast strzeliły w głąb mgły niczym dwie smugi. W górze coś nagle buchnęło płomieniami, jednym wielkim rozbłyskiem, który zgasł natychmiast i tamta Czerwona siostra pojawiła się ponownie — runęła całym ciężarem na dywany, twarzą w dół, tuż obok Randa, który klęczał na jednym kolanie, trzymając się za bok. W każdym razie leżałaby twarzą w dół, gdyby jej kark nie został potwornie wykręcony: leżąc na brzuchu, martwymi oczami wpatrywała się we mgłę.

W tym momencie zgromadzeni w namiocie utracili resztki opanowania, jakie do tej pory udało im się zachować. Sam Cień przyoblekł się w ciało. Krzyczący przeraźliwie ludzie rozbiegli się we wszystkie strony, arystokraci roztrącali służących, służący odpychali arystokratów. Poturbowana Min wywalczyła sobie drogę do Randa, używając pięści, łokci oraz miecza w charakterze pałki.

— Nic ci nie jest?-zapytała, pomagając mu podźwignąć się. Ze zdziwieniem spostrzegła Caraline, która też spieszyła z pomocą. Sama Caraline wyglądała zresztą na zdziwioną swoim postępowaniem.

Wyjął rękę spod kaftana, na szczęście palce nie były powalane krwią. W połowie zaleczona rana, jakże przecież wrażliwa, nie otworzyła się.

— Myślę, że powinniśmy ruszać — stwierdził, biorąc swój pas. — Musimy się stąd wydostać. — Przestrzeń czystego powietrza była już wyraźnie mniejsza. Prawie wszyscy uciekli. Z wnętrza mgły dobiegały ich straszliwe wrzaski, większość urywała się gwałtownie, ale po chwili rozlegały się kolejne.

— Zgadzam się, Tomasie — powiedział Darlin. Z mieczem w ręku ustawił się plecami do Caraline, odgradzając ją od mgły. — Pytanie tylko, w którym kierunku? A także, jak bardzo powinniśmy się oddalić?

— To jego dzieło — wycedził jadowicie Toram. — To dzieło al’Thora. — Cisnąwszy na ziemię miecz ćwiczebny, podszedł do porzuconego kaftana i spokojnie go przywdział. Kim jak kim, ale na pewno nie był tchórzem. — Jeraal? — krzyknął w stronę mgły, zapinając swój pas. — Jeraal, a żebyś sczezł w Światłości, człowieku, gdzieś ty się podział? Jeraal! — Mordeth... Fain... nie odpowiadał, a Toram nie przestawał wołać.

Jedynymi osobami, które pozostały w środku oprócz nich, były Cadsuane oraz jej dwie towarzyszki, które mimo spokojnych twarzy, nerwowo miętosiły krawędzie szali. Sama Cadsuane wyglądała tak, jakby się właśnie wybierała na przechadzkę.

— Moim zdaniem na północ — orzekła. — To najbliższa droga do zbocza; jeśli na nie wejdziemy, wydostaniemy się ponad to wszystko. Przestań się awanturować, Toram! Ten twój człowiek albo nie żyje, albo cię nie słyszy. — Toram spojrzał na nią spode łba, ale rzeczywiście przestał pokrzykiwać. Cadsuane jakby tego nie zauważyła, może wcale jej to nie obeszło, liczyło się tylko to, że umilkł. — W takim razie na północ. My trzy zajmiemy się wszystkim, z czym nie upora się wasza stal. — Spojrzała wprost na Randa, kiedy to mówiła, a on skinął nieznacznie głową, po czym zapiął pas i dobył miecza. Min, która starała się nie wytrzeszczać oczu, wymieniła spojrzenia z Caraline; oczy tamtej były okrągłe jak spodki. Aes Sedai wiedziała, kim on jest i zamierzała to zachować dla siebie.

— Żałuję, że zostawiłyśmy naszych Strażników w mieście — powiedziała szczupła Żółta siostra. Maleńkie srebrne dzwoneczki w jej włosach zadźwięczały cicho, kiedy pokręciła głową. Sprawiała wrażenie równie władczej jak Cadsuane, do tego stopnia, że z początku poza dumą na obliczu nie sposób było dojrzeć jej urody, tyle że ruch głowy zdawał się... no cóż... jakby potulny. — Szkoda, że nie ma tu Roshana.

— Krąg, Cadsuane? — spytała Szara. Gdy obracała głowę to w jedną, to w drugą stronę i starała się przebić wzrokiem mgłę, przypominała pękatą, jasnowłosą jaskółkę, zwłaszcza dzięki temu spiczastemu nosowi i wścibskim oczom. Może nie do końca przestraszoną jaskółkę, ale z pewnością taką, która jest gotowa natychmiast poderwać się do lotu. — Czy powinnyśmy się połączyć?

— Nie, Niande — odparła z westchnieniem Cadsuane. — Kiedy coś zobaczysz, musisz być w stanie zaatakować natychmiast, a nie zwlekać, póki mi tego czegoś nie pokażesz. Samitsu, przestań się przejmować Roshanem. Mamy tu trzy znakomite miecze, przy czym dwa z nich noszą znak czapli, jak widzę. Ta wystarczy.

Toram obnażył zęby, zobaczywszy czaplę wytrawioną na ostrzu, które Rand dobył z pochwy. Jeżeli to miał być uśmiech, to brakowało mu wesołości. Na jego obnażonym ostrzu też widniała czapla. Miecz Darlina nie nosił żadnych oznakowań, i ten obrzucił teraz Randa i jego broń taksującym spojrzeniem, po czym złożył pełen szacunku ukłon, o wiele głębszy niż podczas wcześniejszego powitania Tomasa Trakanda, z bocznej linii Domu.

Dowodzenie przejęła siwowłosa Zielona i zachowała je mimo prób protestu ze strony Darlina, który jak wielu Tairenian zdawał się nie przepadać zbytnio za Aes Sedai, a także Torama, któremu zwyczajnie było nie w smak, że ktoś wydaje mu rozkazy. A skoro już o tym mowa, podobna była z początku reakcja Caraline, jednak Cadsuane zlekceważyła jej grymasy równie beznamiętnie, jak zignorowała wcześniej głośne narzekania mężczyzn. Caraline w odróżnieniu od nich pojęła najwyraźniej bez trudu, że żadne przeciwstawianie się na nic się tu nie zda. I cud nad cudami, Rand posłusznie dał się ustawić po prawicy Cadsuane, gdy ta prędko uformowała szyk. Było to jednak pozorne posłuszeństwo, bowiem spojrzał na nią “z góry”, w taki sposób, że Min byłaby go spoliczkowała, gdyby jej zrobił coś takiego; Cadsuane tylko pokręciła głową i mruknęła coś, co sprawiło, że poczerwieniał — ale przynajmniej trzymał język za zębami. Min była w zasadzie pewna, że zaraz głośno oznajmi, kim jest. Choćby dlatego, że może liczyła na to, iż mgła się rozwieje ze strachu przed Smokiem Odrodzonym. Uśmiechnął się, jakby mgła przy takiej pogodzie nie była niczym niezwykłym, nawet taka mgła, która porywa namioty oraz ludzi.

Wkroczyli w sam środek oparów formacją o kształcie sześcioramiennej gwiazdy, Cadsuane na czele, Aes Sedai przy dwu innych czubkach i trzej uzbrojeni w miecze mężczyźni przy trzech pozostałych. Toram, rzecz jasna, głośno protestował, że musi zamykać tyły, dopóki Cadsuane nie wspomniała o honorze, jakiego przysparza służba “tylna” czy coś w tym rodzaju. To sprawiło, że zamilkł. Min nie miała żadnych obiekcji względem wyznaczonego jej miejsca w środku gwiazdy, u boku Caraline. W obu dłoniach trzymała noże i zastanawiała się, czy w ogóle się do czegoś przydadzą. Z niejaką ulgą spostrzegła sztylet w drżącej garści Caraline. Przynajmniej jej dłonie były opanowane. Ale potem pomyślała sobie, że być może sama jest zanadto sparaliżowana przerażeniem, by się trząść.

Mgła była lodowata, jakby nagle przyszła zima. Otoczyły ich tumany szarości, tak gęste, że z trudem widzieli się nawzajem. Za to słyszeli wszystko aż za dobrze. Mrok tętnił rozmaitymi odgłosami, ludzkim wołaniem o pomoc, rżeniem koni. Mgła tłumiła dźwięki, brzmiały głucho, dzięki czemu, na szczęście, tamte straszne krzyki zdawały się odległe. W pewnym momencie opary przed nimi zaczęły gęstnieć, ale wtedy z dłoni Cadsuane natychmiast wyskoczyły ogniste kule, które przeleciały z sykiem przez lodowatą szarość i zgęstniałe obszary, po czym wybuchły jednym ryczącym spazmem ognia. Takie same ryki za ich plecami, świetlne smugi przelatujące przez mgłę niczym błyskawice na tle chmur, mówiły, że inne siostry też przystąpiły do dzieła. Min nie miała ochoty oglądać się za siebie. To, co widziała, wystarczało.

Szli obok zdeptanych płacht namiotów, częściowo niewidocznych za sinymi oparami, mijając ciała, a niekiedy fragmenty ciał, widoczne niestety aż nazbyt dokładnie. Noga. Ręka. Człowiek, który od pasa w dół przestał istnieć. Głowa, niegdyś należąca do jakiejś kobiety, która zdawała uśmiechać się szeroko z kąta obalonego wozu. Teren zaczął się wznosić, stając się coraz bardziej stromy. Min spostrzegła pierwszą żywą duszę oprócz jej towarzyszy i natychmiast tego pożałowała. W ich stronę szedł mężczyzna odziany w czerwony kaftan, słaniając się i wykonując omdlałe ruchy ręką. Drugiej już nie miał, a z połowy twarzy pozostała mu teraz tylko strasząca bielą kość. Spomiędzy zębów wydobyły się bańki śliny, słowa zapewne, po czym mężczyzna runął na ziemię. Samitsu przyklękła na chwilę obok niego, przyłożywszy palce do krwawej miazgi, jaką teraz stanowiło czoło. Podniosła się, potrząsnęła głową i ruszyli dalej. Cały czas w górę zbocza, aż w końcu Min zaczęła się zastanawiać, czy przypadkiem nie wspinają się na jakąś niebotyczną górę a nie zwykłe wzgórze.

Tuż przed Darlinem mgła zaczęła raptem krzepnąć w kształt — wzrostu przeciętnego mężczyzny, ale złożony z samych macek i ziejących paszcz pełnych ostrych zębów. Wysoki Lord być może nie był mistrzem ostrza, ale nie brakło mu szybkości reakcji. Jego miecz przeszył ciągle jeszcze zestalające się widmo na wylot, zrobił pętlę i rozpruł je od góry do dołu. Cztery obłoki mgły, gęstsze od otaczających ich oparów, osiadły na ziemi.

— No cóż — powiedział — przynajmniej wiemy, że stal jest w stanie pociąć te... stwory.

Zgęstniałe kłęby mgły zlały się ze sobą i znowu zaczęły się podnosić.

Cadsuane wyciągnęła rękę, z jej palców kapały krople ognia; jeden jaskrawy błysk przepalił krzepnącą mgielną zjawę na wylot, dopiero wtedy przestała istnieć.

— Ale tylko pociąć, jak się zdaje — mruknęła.

Przed nimi, po prawej stronie, pojawiła się nagle jakaś kobieta otoczona skłębioną szarzyzną, podtrzymując wysoko spódnice, na poły zbiegała, na poły zsuwała się po zboczu w ich stronę.

— Dzięki niech będą Światłości! — krzyknęła. — Dzięki Światłości! Już myślałam, że zostałam całkiem sama! — Mgła tuż za nią skupiła się w jednym miejscu, przeobrażając w majaczącą nad nią koszmarną zjawę z zębami i pazurami. Zastanawiając się potem, Min była pewna, że Rand zawahałby się, gdyby szło o mężczyznę.

Uniósł rękę, jeszcze zanim Cadsuane zdążyła wykonać jakiś ruch, i ponad głową kobiety przeleciało coś, co miało kształt sztaby... z czegoś... z czegoś płynnego, jakby z białego ognia jaśniejszego niż słońce. Stwór zwyczajnie zniknął. Przez chwilę, w miejscu, gdzie się pojawił i wzdłuż linii wypalonej przez sztabę, pojawiło się czyste powietrze, ale natychmiast mgła zaczęła znowu zasuwać swą kurtynę. Kobieta na ten moment zastygła w bezruchu. A potem, wrzasnąwszy co sił w płucach, odwróciła się i uciekła przed nimi, nadal kierując się w dół zbocza, umykając przed tym, czego bała się bardziej niż zjaw ukrytych w oparach.

— To ty! — ryknął Toram tak głośno, że Min obróciła się na pięcie, stając twarzą ku niemu i unosząc noże. Stał, ostrzem miecza mierząc w Randa. — To jesteś ty! Miałem rację! To twoje dzieło! Nie złapiesz mnie w pułapkę, al’Thor! — I nagle wyłamał się z ich formacji, po czym jak oszalały zaczął się wdrapywać na ukos w górę zbocza. — Nie złapiesz mnie!

— Wracaj! — krzyknął za nim Darlin. — Musimy trzymać się razem! Musimy... — Zawiesił głos, wpatrując się w Randa. — To jesteś ty. A żebym sczezł w Światłości, jesteś! — Poruszył się, jakby chciał osłonić przed nim Caraline, ale przynajmniej nie rzucił się do biegu.

Cadsuane spokojnie podeszła do Randa. I uderzyła go w twarz tak mocno, że aż odrzuciło mu głowę do tyłu.

— Więcej tego nie zrobisz — przykazała. W jej głosie nie słyszało się wzburzenia, brzmiał twardo jak żelazo. — Słyszysz mnie? Tylko nie ogień stosu. Nigdy, przenigdy.

O dziwo Rand tylko potarł policzek.

— Myliłaś się, Cadsuane. On istnieje naprawdę. Jestem tego pewien. Wiem, że istnieje. — Mówił takim tonem, jakby bardzo chciał, żeby mu uwierzyła.

Min czuła, jak jej serce wyrywa się ku niemu. Wspominał, że słyszy głosy, musiał wierzyć w to, co mówi. Wyciągnęła prawą rękę w jego stronę, zapominając na chwilę, że trzyma w niej nóż i otwarła usta, chcąc powiedzieć coś na pocieszenie. Mimo iż nie była całkiem pewna, czy kiedykolwiek jeszcze będzie potrafiła bez podtekstów użyć słowa “pocieszenie”. Otwarła usta — i spomiędzy oparów za plecami Randa wyskoczył znienacka Padan Fain, ze stalą lśniącą w garści.

— Za tobą! — krzyknęła przeraźliwie Min, wyciągając rękę, w której trzymała nóż, i jednocześnie ciskając tym, który trzymała w drugiej. Wydawało się, że wszystko się dzieje w jednej chwili, zatopione w oparach lodowatej mgły.

Rand zaczął się odwracać, uskakując równocześnie w bok, a Fain również skręcił i rzucił się na niego, przez co nóż Min chybił celu, za to sztylet Faina otarł się o lewy bok Randa. Wyglądało, jakby zaledwie przeciął mu kaftan, a jednak Rand krzyknął. Krzyknął takim głosem, że Min aż ścisnęło się serce, po czym złapawszy się kurczowo za bok, padł na Cadsuane, czepiając się jej i pociągając na ziemię.

— Zejdźcie mi z drogi! — zawołała jedna z sióstr, chyba Samitsu, i nagle Min straciła oparcie pod stopami. Wylądowała ciężko, sapnąwszy z bólu, kiedy uderzyła w twarde podłoże zbocza razem z Caraline, której wymknęło się zadyszane: — Krew i popioły!

Wszystko w jednej chwili.

— Z drogi! — krzyknęła znowu Samitsu, kiedy Darlin rzucił się na Faina ze swym mieczem. Kościsty mężczyzna poruszał się z niesamowitą szybkością, przypadł do ziemi i odturlał się poza zasięg ostrza Darlina. I co dziwne, przez cały czas zanosił się rechotliwym śmiechem, i podnosząc się niezdarnie na nogi, i potem, uciekając. Niemal natychmiast pochłonęły go opary mgły.

Min podźwignęła się z ziemi, cała drżąc.

Caraline miała w sobie znacznie więcej wigoru.

— Powiem ci teraz, Aes Sedai — powiedziała zimnym głosem, energicznie otrzepując spódnicę. — Nie dam się tak traktować. Jestem Caraline Damodred, Głowa Domu...

Min przestała słuchać. Cadsuane siedziała wyżej na zboczu, trzymając głowę Randa na kolanach. To było zwykłe draśnięcie. Sztylet Faina przecież nie mógł zrobić nic więcej jak tylko otrzeć się... Min krzyknęła i rzuciła się do przodu. Aes Sedai, a może którąś inną odepchnęła od Randa i objęła jego głowę ramionami. Miał zamknięte oczy, rwał mu się oddech. Twarz była gorąca.

— Pomóż mu! — wrzasnęła na Cadsuane podobnie do echa tych dalekich okrzyków dolatujących z mgły. — Pomóż mu! — Jakiś wewnętrzny głos mówił jej, że to teraz nie ma sensu, bo przecież sama odepchnęła Cadsuane, ale miała wrażenie, że jego twarz parzy jej dłonie, że wypala z niej wszelki rozsądek.

— Samitsu, szybko — rozkazała Cadsuane, powstając i poprawiając szal. — Mój Talent Uzdrawiania się go nie ima. — Ułożyła dłoń na głowie Min. — Dziewczyno, raczej nie pozwolę umrzeć temu chłopcu, wszak jeszcze nie nauczyłam go manier. Natychmiast przestań płakać.

To było bardzo dziwne. Min nie miała wątpliwości, że kobieta nie zrobiła z nią niczego takiego, co wymagało posłużenia się Mocą, a jednak uwierzyła jej. Nauczyć go manier. Ależ to będzie szamotanina. Odjąwszy ręce od jego głowy, nie bez niechęci, odsunęła się na klęczkach. Bardzo dziwne. Nawet do niej nie dotarło, że płakała, a jednak zapewnienie Cadsuane wystarczyło i strumień łez ustał. Siąkając nosem, otarła policzki wierzchem dłoni, a tymczasem Samitsu uklękła obok Randa, dotykając czubkami palców jego czoła. Min zastanawiała się, dlaczego nie ujęła jego głowy w dłonie, tak jak to zwykła robić Moiraine.

Nagle Rand dostał konwulsji, łapczywie chwytając oddech i rzucając się tak gwałtownie, że jego młócąca w powietrzu ręka obaliła Żółtą siostrę na plecy. Gdy tylko odjęła palce, uspokoił się. Min podpełzła bliżej. Oddychał lżej, ale nadal miał zamknięte oczy. Dotknęła jego policzka. Chłodniejszy niż przedtem, wciąż jednak zbyt ciepły. I był taki blady.

— Coś jest nie tak — stwierdziła z irytacją Samitsu, kiedy już usiadła. Odsunąwszy na bok połę kaftana Randa, schwyciła zakrwawioną koszulę i wydarła w lnie sporą dziurę.

Rana od noża Faina, nie dłuższa od jej dłoni i wcale niegłęboka, przebiegała w poprzek starej owalnej blizny. Nawet w tym mętnym świetle Min widziała, że krawędzie są opuchnięte i wściekle zaognione, jakby od wielu dni ich nie opatrywano. Rana już nie krwawiła, ale przecież powinna zniknąć. Tak właśnie wyglądały efekty Uzdrawiania: rany zasklepiały się same na oczach patrzącego.

— Tak... — orzekła Samitsu takim tonem, jakby wygłaszała wykład — wygląda jak cysta, ale zamiast ropą wypełniona jest złem. A ta... — Odjęła palec od świeżej rany -...zdaje się pełna innego zła. — Nagle skrzywiła się do stojącej nad nią Zielonej siostry i jej głos stał się posępny i zaczepny. — Powiedziałabym bardziej precyzyjnie, Cadsuane, gdybym wiedziała, jakich słów użyć. Nigdy nie widziałam czegoś podobnego. Nigdy. Ale powiem ci jedno. Moim zdaniem, gdybym zareagowała odrobinę wolniej albo gdybyś ty pierwsza nie spróbowała, już by nie żył. A tak... — Żółta siostra westchnęła, twarz jej przybrała znużony wyraz i zdawało się, że utraciła całą swoją energię. — A tak, myślę, że umrze dopiero za jakiś czas.

Min potrząsnęła głową, usiłując zaprzeczyć jej słowom, ale nie potrafiła poruszyć językiem. Usłyszała, że Caraline mruczy modlitwę: stała wyprostowana, wczepiona obiema dłońmi w rękawy Darlina. Sam Darlin przyglądał się skrzywiony Randowi, jakby usiłował dopatrzyć się jakiegokolwiek sensu w tym, co widzi.

Cadsuane pochyliła się, by poklepać Samitsu po ramieniu.

— Jesteś najlepszą z żyjących, być może najlepszą z wszystkich, jakie kiedykolwiek żyły — powiedziała cicho. — Nikt nie może się z tobą równać w Uzdrawianiu. — Samitsu skinęła głową i jeszcze zanim powstała, na powrót stanowiła wcielenie opanowania Aes Sedai. W odróżnieniu od Cadsuane, która wpatrywała się gniewnie w Randa z dłońmi wspartymi na biodrach. — Fuj! Nie pozwolę, abyś tu umarł przy mnie, chłopcze — warknęła, takim tonem, jakby to była jego wina. Tym razem, zamiast dotknąć czubka głowy Min, postukała w nią kłykciami. — Wstawaj, dziewczyno. Nie jesteś jakąś mazgajowatą dziewką, byle dureń może to dostrzec, więc przestań udawać. Darlin, ty go będziesz niósł. Z bandażami trzeba będzie zaczekać. Ta mgła nas nie zostawi, więc lepiej my zostawmy ją.

Darlin zawahał się. Może to sprawił ten stanowczy ton Cadsuane, a może ręka, którą Caraline uniosła w stronę jego twarzy, w każdym razie schował swój miecz do pochwy, mrucząc coś pod nosem i zarzucił sobie Randa na plecy.

Min wzięła ostrze ze znakiem czapli i pieczołowicie schowała je do pochwy wiszącej u Randowego pasa.

— Będzie go potrzebował — wyjaśniła Darlinowi, który przez chwilę patrzył na nią, jakby nic nie rozumiał, potem jednak przytaknął. Miał szczęście, że tak zrobił; ona obdarzyła Zieloną siostrę pełnym zaufaniem i nie zamierzała dopuszczać, by ktoś podważał jej wiarę w uzdrowienie Randa.

— Uważaj teraz, Darlin — powiedziała Caraline gardłowym głosem, kiedy Cadsuane wydała rozkaz do marszu. — Pamiętaj, trzymaj się mnie, to cię ochronię.

Darlin zaczął śmiać się tak mocno, że nie mógł się uspokoić dłuższą chwilę, więc rzęził i parskał, kiedy zaczęli się wspinać przez zimną mgłę. Wciąż słyszeli za sobą odległe okrzyki.

Min zdawała sobie sprawę, że stanowi tylko dodatkową parę oczu, podobnie jak Caraline przy drugim boku Cadsuane, i wiedziała też, że jej obnażony nóż na nic się nie przyda przeciwko mgielnym zjawom, natomiast Padan Fain we własnym ciele mógł nadal gdzieś się czaić. Drugi raz nie chybi. Caraline też ściskała swój sztylet w ręku, a sądząc po spojrzeniach, jakie rzucała ponad ramieniem na Darlina, który mozolnie wspinał się w górę zbocza, obciążony ciałem Randa, być może zamierzała chronić również Smoka Odrodzonego. Niewykluczone jednak, że tu wcale nie o niego chodziło: równie dobrym kandydatem był miło uśmiechający się właściciel długiego nosa.

We mgle nadal powstawały zjawy i zaraz ginęły od ognia. Raz, po ich prawej stronie, coś ogromnego rozdarło przeraźliwie rżącego konia na dwie połowy, nim Aes Sedai zdążyły to coś unicestwić. Po tym zdarzeniu Min wymiotowała hałaśliwie, wcale się tego nie wstydząc; choć dookoła ginęli ludzie, widok nieszczęsnego zwierzęcia w dwójnasób wzbudził w niej współczucie. Najlichszy żołnierz byłby uciekł poprzedniego dnia, gdyby tak sobie postanowił, tamten koń nie mógł. Kształty powstawały i ginęły, a ludzie umierali, krzycząc strasznie, zawsze w oddali, jak się zdawało, a jednak coraz to potykali się o jakieś zmasakrowane ciało, które jeszcze przed godziną było człowiekiem. Min zaczęła się zastanawiać, czy kiedykolwiek jeszcze ujrzą światło dnia.

Nie zanosiło się na to, więc przeżyła dramatyczny wstrząs, kiedy niespodziewanie przyszło wyzwolenie: w jednej chwili otaczały ją szare opary, w następnej widziała słońce płonące złociście na tle błękitnego nieba, tak oślepiające, że aż musiała osłonić dłonią oczy. I zobaczyła też, w odległości jakichś pięciu mil za bezleśnymi wzgórzami, bryłę Cairhien, materialną i kanciastą. Z powodu przeżywanych koszmarów miasto już nie wydawało się takie rzeczywiste jak kiedyś.

Obejrzała się za siebie, w stronę skraju mgły i zadygotała. To istotnie był równo ścięty, skłębiony mur, ciągnący się między drzewami porastającymi szczyt zbocza, zbyt równy, bez żadnych wirów czy przerzedzeń. Tu tylko czyste powietrze, tam gęsta szarość. Odsłonił się trochę większy fragment pnia rosnącego tuż przed nią drzewa i wtedy pojęła, że mgła się cofa, być może wypalana przez słońce. Ale trwało to nazbyt wolno, by można było przyjąć za naturalne zjawisko. Pozostali wpatrywali się w mgłę z równym napięciem, nie wyłączając nawet Aes Sedai.

Dwadzieścia kroków dalej, po ich lewej stronie, na rozświetloną słońcem przestrzeń wygramolił się na czworakach jakiś mężczyzna. Miał wygolony przód czaszki, sądząc po zniszczonym czarnym napierśniku, był prostym żołnierzem. Toczył dookoła dzikim wzrokiem, zdając się ich nie widzieć, i nadal niezdarnie spełzał ze zbocza, wciąż na czworakach. Nieco dalej, po prawej stronie, pojawili się dwaj mężczyźni i kobieta, ta trójka biegła. Kobieta w przedzie sukni miała kolorowe cięcia, ale raczej nie dawało się orzec, ile ich jest, ponieważ podkasała spódnice najwyżej, jak się dało, żeby biec szybciej; dotrzymywała tempa mężczyznom krok w krok. Żadne z nich nie oglądało się na boki, tylko pędzili w dół zbocza, przewracając się, koziołkując i na powrót stając na nogi, by natychmiast rzucić się do dalszej ucieczki.

Caraline przez chwilę przyglądała się cienkiemu ostrzu swego sztyletu, po czym z impetem wsunęła je do pochwy.

— I w taki oto sposób znika moja armia — westchnęła.

Darlin, który nadal dźwigał nieprzytomnego Randa na swoich barkach, spojrzał na nią.

— Rzuć tylko hasło, a w Łzie natychmiast zbierze się druga.

Zerknęła na Randa, zwisającego bezwładnie niczym worek.

— Być może — odparła.

Darlin, jakby lekko zakłopotany, spojrzał w twarz Randa.

Cadsuane za to stanowiła uosobienie pragmatyzmu.

— Droga biegnie tamtędy — powiedziała, wskazując na zachód. — Tak będzie szybciej niż na przełaj. Łatwa przechadzka.

Min nie nazwałaby tej przechadzki łatwą. W porównaniu z ziąbem panującym we wnętrzu mgły, teraz powietrze zdawało się dwakroć gorętsze, pot lał się z niej strumieniami, a upał odbierał resztki sił. Uginały się pod nią kolana. Potykała się o wszystko: wystające korzenie, kamienie, a także o własne stopy, za każdym razem upadając na ziemię. Wreszcie nogi zwyczajnie odmówiły jej posłuszeństwa i zjechała dobre czterdzieści kroków po zboczu na siedzeniu, młócąc ramionami, dopóki nie udało jej się uchwycić jakiegoś młodego drzewka. Caraline przewracała się chyba nawet jeszcze częściej; suknie nie zostały stworzone do eskapad tego rodzaju i bardzo prędko — kiedy przewrót do góry nogami sprawił, że spódnice zadarły się jej powyżej głowy — zaczęła wypytywać Min o nazwisko szwaczki, która uszyła jej kaftanik i spodnie. Darlin nie przewracał się. Och, zataczał się, potykał i wpadał w poślizg równie często jak one, ale za każdym razem, gdy już miał upaść, coś zdawało się go łapać i pomagać w odzyskaniu równowagi. Z początku popatrywał spode łba na Aes Sedai; on, uosobienie dumnego Wysokiego Lorda z Łzy, poniesie Randa bez niczyjej pomocy. Cadsuane i pozostałe udawały, że nic nie widzą. One w ogóle się nie przewracały, po prostu szły sobie, gawędząc cicho i chwytały Darlina, zanim ten zdążył się przewrócić. Nim dotarli do drogi, na twarzy miał wyraz wdzięczności przemieszanej z udręką.

Wreszcie stanęli na środku szerokiego gościńca mocno ubitej ziemi, z którego widać już było rzekę. Cadsuane podniosła rękę, by zatrzymać pierwszy lepszy pojazd, jaki się pojawił: rozklekotany wóz ciągniony przez dwa bardzo stare muły; powoził nim chudy farmer w połatanym kaftanie, który skwapliwie ściągnął wodze. Ciekawe, co też pomyślał sobie na ich widok. Trzy Aes Sedai z twarzami pozbawionymi piętna wieku, na dodatek w szalach, które wyglądały tak, jakby dopiero co wysiadły z jakiegoś powozu. Zlana potem Cairhienianka, najwyraźniej o wysokiej pozycji społecznej, sądząc po kolorowych paskach, albo może żebraczka, która odziała się w podarte suknie jakiejś arystokratki, jeśli ocenić stan sukni. Taireniański arystokrata, bez cienia wątpliwości, ze szpiczastą bródką, z nosem, z którego skapywały krople potu, niosący na swoich barkach mężczyznę jak worek z ziarnem. I ona sama. Dziury na kolanach oraz jeszcze jedno rozdarcie w siedzeniu, ukryte pod kaftanem, dzięki Światłości, aczkolwiek jeden z rękawów trzymał się jedynie na kilku nitkach. Nie miała ochoty roztrząsać szczegółów swego wyglądu.

Nie czekając na innych, dobyła nóż z rękawa — przy okazji zrywając większość tych nielicznych nitek — i wykonała zamaszysty ukłon w taki sposób, jakiego nauczył ją Thom Merrilin, zgrabnie manipulując rękojeścią noża, dzięki czemu ostrze zalśniło w słońcu.

— Musimy dojechać do Pałacu Słońca — oznajmiła takim głosem, że sam Rand nie zrobiłby tego lepiej. Bywały w życiu chwile, że apodyktyczny ton ratował przed kłótnią.

— Dziecko — włączyła się Cadsuane tonem, jakim udziela się reprymendy. — Jestem pewna, że Kiruna i jej przyjaciółki zrobiłyby, co się da, ale nie ma przy nich żadnej Żółtej. Samitsu i Corele naprawdę są dwiema najlepszymi, jakie kiedykolwiek żyły. Lady Arilyn była tak uprzejma, że użyczyła nam swego pałacu w mieście, więc zabierzemy go...

— Nie. — Min nie miała pojęcia, skąd wzięła odwagę niezbędną do powiedzenia “nie” tej kobiecie. Tyle że... Rozmawiały przecież o Randzie. — Jeżeli on się obudzi... — Urwała i odkaszlnęła, on się na pewno obudzi. — Jeżeli on się obudzi w obcym miejscu, znowu otoczony obcymi Aes Sedai, nie wyobrażam sobie, co zrobi. Ty też nie masz zapewne ochoty sobie tego wyobrażać. — Wytrzymała ten chłodny wzrok przez dłuższą chwilę, aż wreszcie Aes Sedai przytaknęła.

— Do Pałacu Słońca — powiedziała Cadsuane farmerowi. — I zmuś te worki na pchły, żeby biegły jak najszybciej.

Rzecz jasna nie było to aż takie proste, nawet dla Aes Sedai. Ander Tol miał wóz wyładowany nędznymi rzepami, które chciał sprzedać w mieście i nie miał zamiaru podjeżdżać w okolice Pałacu Słońca, gdzie, jak im wyjaśnił, Smok Odrodzony pożerał ludzi upieczonych na rożnach przez kobiety Aielów, które miały po dziesięć stóp wzrostu. Nie zbliżyłby się do Pałacu nawet na odległość mili, niezależnie od tego, jaka liczba Aes Sedai by go do tego zmuszała. Wtedy Cadsuane rzuciła w jego stronę sakiewkę, która sprawiła, że wytrzeszczył oczy, a potem jeszcze oświadczyła mu, że właśnie kupiła jego rzepy i wynajęła go razem z wozem. Jeżeli ten pomysł mu się nie podoba, to może oddać sakiewkę. Wygłosiła tę kwestię z pięściami wspartymi o biodra i wyrazem twarzy, który dawał mu do zrozumienia, iż ona doskonale wie, że prędzej zje swój wóz na miejscu, niż odda sakiewkę. Ander Tol okazał się rozsądnym człowiekiem. Samitsu i Niande opróżniły wóz — rzepy zwyczajnie ulatywały w powietrze i lądowały na schludnym stosie obok drogi. Sądząc po ich skwaszonych minach, nie była to żadną miarą praca, przy jakiej kiedykolwiek spodziewały się użyć Jedynej Mocy. Darlinowi, który stał tam nadal z Randem na barkach, wyraźnie ulżyło, że to nie jemu kazały to robić. Ander Tol, na którego twarzy malowało się i szczęście, i zdziwienie, usiadł na koźle, po czym pogładził sakiewkę, jakby się zastanawiał, czy obfita zawartość jednak okazała się wystarczająca.

Kiedy już usadowili się na wozie, a cała słoma, jaka leżała pod rzepami, została zebrana w jednym miejscu, by posłużyć jako posłanie dla Randa, Cadsuane spojrzała na siedzącą przy jego drugim boku Min. Pan Tol potrząsnął lejcami, sprawiając, że muły poderwały się do zaskakująco prędkiego biegu. Wóz kolebał się i podskakiwał straszliwie, koła nie tylko się trzęsły, ale najwyraźniej były zdecentrowane. Min, która żałowała, że nie zachowała bodaj odrobiny słomy dla siebie, ubawiła się, widząc stężałe twarze Samitsu i Niande podskakujące w górę i w dół. Caraline śmiała się z nich całkiem jawnie, nie racząc nawet ukrywać zadowolenia, że chociaż raz Aes Sedai zostały tak niedelikatnie potraktowane. Mimo iż przecież sama, jako że była lżejsza, podskakiwała wyżej i spadała z większym impetem niż tamte. Darlin, który przywarł do burty wozu, sprawiał takie wrażenie, jakby nic go nie obchodziły te wstrząsy; stale marszczył brwi i wodził wzrokiem od Caraline do Randa.

Cadsuane była jeszcze jedną osobą, która wyraźnie się nie przejmowała, że od tych podskoków aż dzwonią jej zęby.

— Spodziewam się dotrzeć tam przed zapadnięciem zmroku, panie Tol — zawołała, powodując tym samym może nie tyle większy pęd, co z pewnością bardziej gwałtowne potrząsanie lejców. — Powiedz mi teraz — zwróciła się do Min — co dokładnie się stało ostatnim razem, kiedy ten chłopiec obudził się otoczony obcymi Aes Sedai? — Złapała kontakt z oczami Min i już jej nie puściła.

Min wiedziała, że Rand chciał to zachować w tajemnicy tak długo, jak to będzie możliwe. Ale umierał i Min uznała, że te trzy kobiety są jego jedyną szansą. Być może fakt, że się o wszystkim dowiedzą, w niczym nie pomoże. Albo przynajmniej choć trochę lepiej go zrozumieją.

— Wsadziły go do skrzyni — zaczęła.

Nie do końca zdawała sobie sprawę, jak do tego doszło, że opowiedziała rzecz całą ze wszystkimi szczegółami — ani też jak jej się udało nie wybuchnąć płaczem — jakoś przebrnęła przez historię uwięzienia w skrzyni i o torturach bez drżenia w głosie, aż do momentu, gdy Kiruna i pozostałe uklękły, by przysięgać lojalność. Darlin i Caraline wyglądali na oszołomionych. Samitsu i Niande wyglądały na przerażone. Aczkolwiek z innych powodów niż można by oczekiwać.

— On... ujarzmił trzy siostry? — spytała piskliwym głosem Samitsu. Niespodzianie przycisnęła dłoń do ust i obróciwszy się, wychyliła poza burtę rozkołysanego wozu i głośno zwymiotowała. Niande najwyraźniej poczuła się podobnie i już po chwili obie wisiały tak i opróżniały żołądki.

A Cadsuane... Cadsuane dotknęła bladej twarzy Randa, odgarnęła pasma włosów opadające mu na czoło.

— Nie bój się, chłopcze — powiedziała cicho. — One przysporzyły trudności mojemu zadaniu i twojemu zresztą także, ale ja nie skrzywdzę cię bardziej, niż będę musiała. — Min poczuła, że cała aż lodowacieje w środku.

Strażnicy przy miejskich bramach krzyczeli coś na widok pędzącego w ich stronę wozu, ale Cadsuane zakazała panu Tolowi się zatrzymywać, ten więc zaczął poganiać muły z jeszcze większym zapałem. Ludzie na ulicach uskakiwali z drogi, by ich nie przejechano, i wóz toczył się dalej, a jego ślad znaczyły krzyki oraz przekleństwa, tudzież poprzewracane lektyki i pojazdy, które zderzyły się ze straganami ulicznych sprzedawców. Przemknęli przez ulice, a potem wpadli na szeroką rampę prowadzącą do Pałacu Słońca, z którego podwoi wylewali się gwardziści w barwach lorda Dobraine, wyglądając, jakby gotowi byli stawić czoła całym hordom napastników. Pan Tol zaczął skrzeczeć co sił w płucach, że to Aes Sedai go do tego zmusiły, ale w tym momencie gwardziści dostrzegli Min. A potem zobaczyli Randa. Min myślała, że już wie, jak to jest, gdy zostaje się wessanym przez trąbę powietrzną, ale myliła się.

Ponad dwudziestu mężczyzn usiłowało dopchać się jednocześnie do wozu, żeby wynieść Randa, a ci, którym udało się go dotknąć, traktowali go tak delikatnie, jakby mieli do czynienia z niemowlęciem; po obu stronach ustawiło się po czterech i spletli ramiona pod spodem. Cadsuane musiała z tysiąc razy powtarzać, że wcale nie umarł i wśród tego zamieszania wpadli gwałtownie do pałacu i, podążając jego korytarzami, które zdawały się Min nadzwyczaj długie, dobierali coraz to nowych żołnierzy cairhieniańskich do tego orszaku. We wszystkich, jak się zdawało, drzwiach i korytarzach pojawiali się arystokraci i z pobladłymi twarzami przyglądali niesionemu Randowi. Caraline i Darlin gdzieś się zgubili, uświadomiła sobie, że nie pamięta, by ich widziała po opuszczeniu wozu, ale życząc im wszystkiego najlepszego, natychmiast o nich zapomniała. Jedyną osobą, która ją obchodziła, był Rand. Jedyną osobą na całym świecie.

Wśród Far Dareis Mai strzegących drzwi do pokoi Randa zobaczyła Nanderę. Kiedy jej wzrok spoczął na ciele Randa, maska opanowania, na zawsze zdawałoby się przyklejona do tej kamiennej twarzy, rozpadła się w kawałki.

— Co mu się stało? — załkała z oczyma zogromniałymi z przerażenia. — Co się stało? — Kilka innych Panien zaczęło lamentować, niskimi głosami podobnymi do pieśni pogrzebowej, od której włosy jeżyły się na głowie.

— Cicho bądźcie! — ryknęła Cadsuane, klaszcząc w dłonie tak głośno, że przypominało to trzaski błyskawic. — Ej ty, dziewczyno. On potrzebuje łoża. Nuże! — I Nandera natychmiast przystąpiła do działania. Rand został w mgnieniu oka rozebrany i położony do łóżka, w obecności bezustannie krążących przy nim Samitsu i Niande. Cairhienian przepędzono, a Nandera w drzwiach powtarzała instrukcje Cadsuane, że nikt mu nie może przeszkadzać, przy czym wszystko działo się tak prędko, że aż Min dostała zawrotów głowy. Miała nadzieję, że któregoś dnia będzie świadkiem konfrontacji między Cadsuane a Sorileą; musiało przecież do niej dojść, i z pewnością będzie stanowiła zdarzenie godne zapamiętania.

Jednakże, nawet jeśli Cadsuane sądziła, że jej polecenia naprawdę sprawią, iż wszyscy się wyniosą, to rzeczywistość zadała kłam jej przypuszczeniom. Zanim zdążyła zrobić coś więcej niż tylko przenieść krzesło strumieniami Mocy, by móc usiąść przy łożu Randa, do pokoju wkroczyły Kiruna i Bera, dwa wcielenia dumy: władczyni królestwa i władczyni domostwa na farmie.

— O czym to ja się dowiaduję...?-natarła z furią Kiruna i w tym momencie spostrzegła Cadsuane. Podobnie Bera. Ku zdumieniu Min stanęły jak wryte, z szeroko otwartymi ustami.

— On jest w dobrych rękach — powiedziała Cadsuane. — Chyba że któraś z was nagle znalazła w sobie więcej Talentu do Uzdrawiania, niż sobie przypominam?

— Tak, Cadsuane — odparły potulnymi głosami. — Nie, Cadsuane. — Na co Min zamknęła usta.

Samitsu usiadła pod ścianą na krześle inkrustowanym kością słoniową, rozpościerając spódnice i splatając ręce, obserwowała pierś Randa, która unosiła się i opadała pod narzutą. Niande podeszła do biblioteczki Randa i wybrała jakąś książkę, potem usadowiła się w pobliżu okien. Zajęła się czytaniem! Kiruna i Bera zaczęły już siadać, po czym spojrzały na Cadsuane i zaczekały na jej zniecierpliwione skinienie głowy, zanim nareszcie zajęły miejsca.

— Dlaczego czegoś nie zrobicie? — krzyknęła Min.

— O to samo ja mogłabym spytać — powiedziała Amys, wchodząc do pokoju. Siwowłosa, a mimo to pełna młodzieńczego wigoru Mądra przyglądała się przez chwilę Randowi, po czym poprawiła ciemnobrązowy szal i zwróciła się do Kiruny i Bery. — Możecie odejść — oznajmiła. — Aha, Kiruna, Sorilea życzy sobie znowu się z tobą spotkać.

Ciemna twarz Kiruny pobladła, ale obie wstały i dygnęły, bąkając: “Tak, Amys”, nawet bardziej potulniej, niż zwracały się do Cadsuane. Zanim wyszły, rzuciły jeszcze zażenowane spojrzenia w stronę Zielonej siostry.

— Interesujące — stwierdziła Cadsuane po ich wyjściu. Ciemne oczy napotkały niebieskie oczy Amys i zdawało się, że to, co zobaczyła, spodobało się jej. W każdym razie się uśmiechnęła. — Chyba chętnie bym się spotkała z tą Sorileą. Czy to silna kobieta? — Słowo “silna” zostało jakby leciutko zaakcentowane.

— Najsilniejsza, jaką kiedykolwiek poznałam — odparła z prostotą Amys. Spokojnie. Człowiek nigdy by nie pomyślał, że oto leży przed nią nieprzytomny Rand. — Nie znam się na waszym Uzdrawianiu, Aes Sedai. Ufam, że zrobiłyście wszystko, co można? — Mówiła beznamiętnym tonem; Min miała wątpliwości odnośnie tego zaufania.

— Zrobiono wszystko, co można — westchnęła Cadsuane. — Teraz pozostaje już tylko czekać.

— Dopóki nie umrze? — odezwał się surowy męski głos, aż Min podskoczyła w miejscu.

Do pokoju wszedł Dashiva, jego pospolitą twarz wykrzywiał grymas niezadowolenia.

— Flinn! — warknął.

Książka Niande upadła na posadzkę, czyniąc hałas, jakby sama wysunęła się z jej pozornie nieruchomych dłoni; Aes Sedai wpatrywała się w trzech mężczyzn w czarnych kaftanach tak, jakby spotkała właśnie samego Czarnego. Samitsu z pobladłą twarzą mruknęła coś, co zabrzmiało jak fragment modlitwy.

Na rozkaz Dashivy szpakowaty Asha’man pokuśtykał do łoża i, stanąwszy po przeciwnej stronie niż Cadsuane, zaczął wodzić dłońmi nad bezwładnym ciałem Randa, w odległości może stopy ponad narzutą. Młody Narishma stał przy drzwiach, krzywiąc się i głaszcząc rękojeść miecza, wielkie ciemne oczy starały się obserwować wszystkie trzy Aes Sedai równocześnie. Aes Sedai i Amys. Nie wyglądał jak człowiek przestraszony, tylko jak mężczyzna, który przekonany jest, że niezależnie od wszystkiego te kobiety okażą się jego wrogami. W przeciwieństwie do Aes Sedai, Amys zlekceważyła obecność Asha’manów, z wyjątkiem Flinna. Śledziła go wzrokiem, z tą spokojną twarzą całkiem pozbawioną wyrazu. Niemniej jednak kciukiem muskała rękojeść noża zatkniętego za pas w wielce wymowny sposób.

— Co ty wyprawiasz? — spytała podniesionym głosem Samitsu, podrywając się ze swego krzesła. Troska o nieprzytomnego pacjenta przezwyciężyła w niej wszelki niepokój wywołany obecnością Asha’manów. — Ty, Flinn, czy jak tam się nazywasz. — Ruszyła w stronę łoża, ale Narishma jednym płynnym ruchem zagrodził jej drogę. Krzywiąc się, usiłowała obejść przeszkodę, a wtedy położył dłoń na jej ramieniu.

— Jeszcze jeden chłopiec, któremu brak manier — wymruczała Cadsuane. Z wszystkich trzech sióstr ona jedna w żaden sposób nie zareagowała na widok Asha’manów. Przyglądała im się natomiast, wsparłszy brodę na splecionych palcach dłoni.

Narishma zaczerwienił się, gdy usłyszał jej komentarz i opuścił rękę, ale kiedy Samitsu znowu próbowała go obejść, jeszcze raz zatarasował jej drogę.

Poprzestała na rzucaniu groźnych spojrzeń zza jego ramienia.

— Ej ty, Flinn, co ty tam robisz? Nie pozwolę, żebyś go zabił swoją ignorancją! Słyszysz mnie? — Min praktycznie przebierała nogami w miejscu. Nie sądziła, by Asha’man mógł zabić Randa, na pewno nie celowo, ale... On im ufał, jednak... Światłości, nawet Amys zdawała się niepewna, bo popatrywała to na Randa, to na Flinna, mocno marszcząc brwi.

Flinn odgarnął kołdrę z piersi Randa, obnażając ranę. Nie wyglądała ani lepiej, ani gorzej, niż ją zapamiętała: otwarta, wściekła, bezkrwawa rana przecinająca na wskroś owalną bliznę. Rand wciąż zdawał się pogrążony we śnie.

— Na pewno rany mu się od tego nie pogorszyły — stwierdziła Min. Nikt nie zwrócił na nią uwagi.

Z gardła Dashivy wyrwał się jakiś odgłos, Flinn popatrzył na niego.

— Widzisz coś, Asha’manie?

— Brak mi Talentu do Uzdrawiania — odparł Dashiva, krzywiąc się kwaśno. — To ty skorzystałeś z mojej rady i nauczyłeś się.

— Co, jakiej rady? — pochwyciła Samitsu. — Nalegam, abyście...

— Cicho bądź, Samitsu — skarciła ją Cadsuane. Zdawała się jedyną spokojną osobą w tym pokoju, jeśli nie liczyć Amys. Sądząc jednak po tym, że Mądra wciąż nie przestawała gładzić rękojeści noża, Min nie była wcale taka pewna jej opanowania. — Moim zdaniem robienie krzywdy temu chłopcu to ostatnia rzecz, jakiej można by sobie życzyć.

— Ależ, Cadsuane — zaczęła nerwowym tonem Niande — ten człowiek jest...

— Powiedziałam, bądź cicho — przerwała jej stanowczo siwowłosa Aes Sedai.

— Zapewniam was — odezwał się Dashiva, którego głos jakimś sposobem zabrzmiał jednocześnie przymilnie i stanowczo — Flinn wie, co robi. On już potrafi takie rzeczy, o jakich wy, Aes Sedai, nigdy nawet nie marzyłyście. — Samitsu parsknęła głośno. Cadsuane tylko przytaknęła i usiadła z powrotem na krześle.

Flinn przejechał palcem po obrzmiałej szramie w boku Randa i po starej bliźnie. Ta druga zdawała się naprawdę bardziej wrażliwa.

— Są podobne i zarazem inne, jakby wchodziły w grę dwa rodzaje zakażenia. Tyle że to nie jest zakażenie, tylko... ciemność. Nie potrafię znaleźć lepszego określenia. — Wzruszył ramionami, mierząc wzrokiem szal z żółtymi frędzlami Samitsu, która początkowo patrzyła na niego ze zmarszczonym czołem, stopniowo jednak przyglądała mu się z coraz większą uwagą.

— Do dzieła, Flinn — mruknął Dashiva. — Jeżeli on umrze... — Marszcząc nos, jakby poczuł jakiś bardzo nieprzyjemny zapach, zdawał się niezdolny oderwać wzroku od Randa. Poruszał ustami, jakby coś mówił do siebie, a raz nawet wydał dziwny odgłos, na poły szloch, na poły gorzki śmiech, ani na jotę nie zmieniając przy tym wyrazu twarzy.

Flinn zrobił głęboki wdech i rozejrzał się po pokoju, obejmując wzrokiem Aes Sedai i Amys. Wreszcie spojrzał na Min, wzdrygnął się i jego pomarszczona twarz poczerwieniała. Pospiesznie poprawił narzutę, nakrywając nią Randa po szyję, na wierzchu zostały tylko obie rany, stara i nowa.

— Mam nadzieję, że nikt nie będzie miał nic przeciwko, jak będę gadał — powiedział, zaczynając gładzić bok Randa swymi pokrytymi odciskami dłońmi. — Gadanie chyba mi ździebko pomaga. — Mrużył oczy, skoncentrowany na obrażeniach i powoli przebierał palcami. Zupełnie tak, jakby coś tkał, zorientowała się Min. Mówił niemalże nieobecnym głosem, jedynie część uwagi skupiając się na wypowiadanych słowach. — To ze względu na Uzdrawianie poszedłem do Czarnej Wieży, tak można rzec. Byłem żołnierzem, póki lanca nie przebiła mi uda, potem nie umiałem już usiąść w siodle jak się należy ani nawet daleko zajść o własnych nogach. To była piętnasta rana, jaką odniosłem w ciągu blisko czterdziestu lat służby w Gwardii Królowej. Piętnasta z liczących się: rana się nie liczy, jeśli możesz z nią chodzić albo jeździć konno. Wielu przyjaciół pomarło na moich oczach. Dlatego więc poszedłem do Wieży, a M’Hael nauczył mnie Uzdrawiania. I innych rzeczy. Brutalnego Uzdrawiania. Byłem raz Uzdrawiany przez Aes Sedai... och, przed blisko trzydziestu laty... i to naprawdę boli, ale też i skutkuje. Potem, pewnego dnia, obecny tu Dashiva... wybacz Asha’manie Dashiva... powiada, że się zastanawia, dlaczego tak nieważne jest, czy człek złamał sobie nogę, albo czy się zaziębił, no i zaczęliśmy gadać i... Cóż, jemu samemu brakuje do tego wyczucia, ale ja... zdaje się, że mam do tego dryg. Do tego Talentu, znaczy się. No więc zacząłem się zastanawiać, co by było, gdybym...? Już. Ot wszystko, co mogłem zrobić.

Dashiva chrząknął, kiedy Flinn przysiadł nagle na piętach i otarł czoło wierzchem dłoni. Na twarzy perlił mu się pot — Min po raz pierwszy widziała spoconego Asha’mana. Cięcie w boku Randa nie zniknęło, ale zdawało się jakby mniejsze, mniej zaognione. Nadal spał, ale jego twarz nie była już taka blada.

Samitsu przemknęła obok Narishmy tak szybko, że nie miał możliwości interweniować.

— Co zrobiłeś? — spytała, kładąc palce na czole Randa. Cokolwiek znalazła, posłużywszy się Mocą, jej brwi uniosły się w niemym zdziwieniu, a w jej głosie nie słyszało się już władczego tonu tylko nutę niedowierzania: — Co zrobiłeś?

Flinn z żalem wzruszył ramionami.

— Niewiele. Nie mogłem tak naprawdę dotknąć tego, co zostało zakażone złem. W pewnym sensie odgrodziłem te rany od niego, na jakiś czas w każdym razie. Ale nie na stałe. One się teraz zwalczają nawzajem. Może się nawet pozabijają, a on tymczasem wyleczy się do końca. — Westchnął i pokręcił głową. — Z drugiej strony, nie mogę powiedzieć, że go nie zabiją. Ale uważam, że teraz ma większe szanse.

Dashiva przytaknął z zarozumiałą miną.

— O tak, teraz ma szanse. — Można było pomyśleć, że to on sam Uzdrawiał.

Ku jawnemu zdumieniu Flinna, Samitsu obeszła łoże, by pomóc mu się podźwignąć.

— Opiszesz mi, co zrobiłeś — rozkazała władczym tonem, który zdecydowanie kłócił się ze sposobem, w jaki jej szybkie palce prostowały kołnierz starca i wygładzały mu klapy. — Gdyby tylko istniał sposób, żebyś mógł mi pokazać! Ale opiszesz mi to. Musisz! Dam ci całe złoto, jakie posiadam, urodzę ci dziecko, cokolwiek sobie życzysz, ale ty mi powiesz wszystko, tak jak potrafisz. — Najwyraźniej sama niepewna czy rozkazuje, czy błaga, podprowadziła całkiem ogłupionego Flinna do okien. Ten zresztą nie raz próbował otworzyć usta, ale ona była zanadto zajęta zmuszaniem go do mówienia, żeby cokolwiek zauważyć.

Nie dbając o to, co sobie inni pomyślą, Min wdrapała się na łoże i położyła na nim w takiej pozycji, że mogła wsunąć sobie głowę Randa na pierś i otulić go ramionami. Szansa. Ukradkiem przyglądała się trojgu ludziom zebranym wokół łoża: Cadsuane na jej krześle, Amys stojąca naprzeciwko, Dashiva wsparty o jeden z postumentów łoża, wszyscy otoczeni roztańczonymi aurami i obrazami, całkiem niezrozumiałymi. Spojrzenia skupione na Randzie. Bez wątpienia Amys w śmierci Randa widziała katastrofę Aielów, Dashiva zaś — jedyny z całej trójki na twarzy którego malowało się jakiekolwiek uczucie: ponury, zmartwiony grymas — katastrofę dla Asha’manów. A Cadsuane... Cadsuane, którą Bera i Kiruna nie tylko znały, ale która sprawiała, że skakały niczym młode dziewczęta mimo ich przysiąg złożonych Randowi... ona nie skrzywdzi Randa “bardziej niż będzie musiała”.

Wzrok Cadsuane na chwilę napotkał wzrok Min i ta zadygotała. Jakoś go ochroni teraz, kiedy nie mógł bronić się sam przed Amys, Dashivą i Cadsuane. Jakoś. Nieświadomie zaczęła nucić kołysankę, delikatnie kołysząc Randa. Jakoś.

37

List z pałacu

Świt dnia, jaki nastał po Święcie Ptaków, przyniósł silne wiatry od Morza Sztormów, które przynajmniej nieco złagodziły skwar panujący w Ebou Dar. Niemniej jednak bezchmurne niebo i czerwono-złota kopuła słońca na horyzoncie obiecywały ponowną katorgę upałów, gdy tylko wiatr ustanie. Mat spieszył przez Pałac Tarasin, w rozchełstanym zielonym kaftanie i koszuli zasznurowanej jedynie do połowy. Z pewnością nie był panicznie przestraszony, ale wzdrygał się — znacznie częściej i bardziej niespokojnie, niżby sobie życzył — za każdym razem, gdy mijała go jakaś służebna, poświstując halkami i obdarzając uśmiechem. Tak, najgorsze były te ich uśmiechy, jakby wszechwiedzące.

Gdy był już na miejscu, zwolnił kroku i niemalże na palcach wemknął się na ocieniony chodnik graniczący z dziedzińcem stajennym. Między żłobionymi w rowki kolumnami pożółkłe wynędzniałe rośliny w wielkich czerwonych donicach oraz pnącza o szerokich liściach z czerwonymi żyłkami zwisające z metalowych koszy na łańcuchach tworzyły coś w rodzaju cienkiej zasłony. Odruchowo naciągnął rondo kapelusza na czoło, pragnąc zasłonić twarz. Obłapił dłońmi włócznię - ashandarei, tak j ą nazywała Birgitte — bezmyślnie wodząc palcem po drzewcu, jakby zanosiło się na to, że znowu trzeba będzie się bronić. Kości we wnętrzu jego głowy toczyły się żywo, ale choć raz nie stanowiły głównej przyczyny przepełniającego go niepokoju. Źródłem niepokoju była osoba Tylin.

Pod wysokimi sklepionymi łukami zewnętrznych bram czekał szereg sześciu zamkniętych powozów z zieloną Kotwicą i Mieczem Domu Mitsobar wymalowanymi na drzwiach; konie były już zaprzężone, a woźnice w liberiach siedzieli na kozłach. Widział naprzeciwko nich ziewającego Naleseana w kaftanie w żółte paski, a także Vanina, który siedział zgarbiony na odwróconej do góry dnem beczce nieopodal wrót stajni, najprawdopodobniej spał. Większość pozostałych żołnierzy Legionu przykucnęła na bruku dziedzińca i cierpliwie czekała, kilku grało w kości w cieniu ogromnych pobielonych stajni. Elayne stała w pół drogi między Matem a powozami, tuż po drugiej stronie zasłony z roślin. Była z nią Reanne Corly, a także, blisko nich, siedem innych uczestniczek tego osobliwego zebrania, na które wtargnął poprzedniego wieczora; Reanne była jedyną, która nie nosiła czerwonego pasa Mądrej Kobiety. Obawiał się, że nie pojawią się tego ranka. Wszystkie przybrały miny osób przyzwyczajonych do dyrygowania nie tylko własnym życiem, ale również cudzym, ich włosy zaś miały w sobie więcej niż tylko odrobinę siwizny, a mimo to przyglądały się młodzieńczej twarzy Elayne z wyraźnym wyczekiwaniem, jakby były gotowe skakać na jej rozkaz. Całej grupie poświęcił jednak tylko moment swej uwagi — nie było wśród nich tej kobiety, z powodu której gotów był prawie wyskoczyć ze skóry. Tylin sprawiała, że czuł się... no cóż... “bezbronny” — takie tylko określenie zdawało się tu pasować, jakkolwiek niedorzecznie by brzmiało.

— Nie potrzebujemy ich, pani Corly — oświadczyła Elayne. Dziedziczka Tronu wymówiła te słowa takim tonem, jakby przemawiała do dziecka. — Kazałam im tu zaczekać do naszego powrotu. Będziemy przyciągały mniej uwagi, zwłaszcza na drugim brzegu rzeki, jeśli nie będzie nam towarzyszył ktoś, w kim łatwo rozpoznać Aes Sedai. — Elayne wymyśliła sobie, że najlepszym strojem na wizytę w najgorszej dzielnicy miasta, strojem, który nie będzie specjalnie przyciągał uwagi, jest zielony kapelusz z szerokim rondem i ufarbowanymi na zielono piórami, lekki płaszcz podróżny z zielonego lnu ozdobiony złotymi zakrętasami na plecach, zielona suknia do konnej jazdy z wysoką kryzą oraz złotymi haftami na dzielonych spódnicach i na obrzeżu jej mocno wyciętego dekoltu. Włożyła nawet jeden z tych naszyjników, na których wieszało się małżeński nóż. Wszystkich złodziei w Rahad z pewnością zaswędzą ręce na widok szerokiego paska złotej plecionki. A wszak nie miała przy sobie żadnej broni oprócz małego noża za pasem. Ale jaka broń mogła się przydać kobiecie, która potrafi przenosić? Natomiast za każdym z czerwonych pasów towarzyszących jej kobiet krył się zakrzywiony sztylet. Rękojeść identycznego wystawała zza zwykłego rzemienia, którym przepasała się Reanne.

Reanne zdjęła z głowy wielki kapelusz z ufarbowanej na niebiesko słomy, przyjrzała mu się ze zmarszczonymi brwiami, znowu go włożyła i zawiązała wstążki. Wydawało się, że to wcale nie ton Elayne stanowi powód jej zafrasowania. Razem z kapeluszem pojawił się również nieśmiały uśmiech i bojaźliwe tony głosu.

— Ale dlaczego Merilille Sedai uważa, że my kłamiemy, Elayne Sedai?

— One wszystkie są tego zdania — odparł jeden z czerwonych pasów zdławionym głosem. Wszystkie nosiły suknie o posępnych barwach, uszyte według modły obowiązującej w Ebou Dar, z wąskimi i głębokimi dekoltami oraz spódnicami, których rąbek był z jednej strony zadarty, przez co spod spodu wyzierały warstwy halek.-Tylko jedna kobieta, koścista, o długich włosach, bardziej już siwych niż czarnych, miała oliwkową skórę i ciemne oczy charakterystyczne dla Ebou Dari. — Sareitha Sedai powiedziała mi w twarz, że kłamałam, odnośnie do naszych liczb, odnośnie... — Karcące spojrzenie i “bądź cicho, Tamarla” ze strony Reanne kazały jej zamilknąć; pani Corly gotowa była dygać i wdzięczyć się przed dzieckiem, jeśli tylko była nim Aes Sedai, ale wobec swych towarzyszek stosowała surowy reżim.

Mat zadarł głowę i spojrzał spode łba na okna wyglądające na dziedziniec stajenny. Część z nich była ukryta za ekranami wykutymi z żelaza i pomalowanymi na biało, inne za takimi samymi, tyle że wyrzeźbionymi z drewna. Niepodobna, by Tylin była tam, na górze; niepodobna, by miała się pojawić na dziedzińcu. Bardzo uważał, by jej nie obudzić, kiedy się ubierał. Jednak tutaj nie próbowałaby chyba niczego. W każdym razie miał nadzieję, że byłaby do tego zdolna. Ale z kolei, czy kobieta, która ubiegłej nocy wysłała pół tuzina służek, żeby go pojmały i zawlokły do jej apartamentów, nie była gotowa na wszystko? Ta cholerna królowa traktowała go jak zabawkę! Nie zamierzał dłużej się na to godzić. Co to, to nie. Światłości, kogo on stara się oszukać? Jeżeli nie dorwą tej Czary Wiatrów i nie wyniosą się z Ebou Dar, tej nocy Tylin znowu będzie szczypała go w siedzenie i nazywała swoim maluśkim gołąbeczkiem.

— To ten wasz wiek, Reanne. — W głosie Elayne niby nie słyszało się wahania, bo ona nigdy nie miała jakich kolwiek wątpliwości, ale mówiła teraz bardzo ostrożnym tonem. — Aes Sedai są zdania, że mówienie o wieku to grubiaństwo, ale... Reanne, wychodzi na to, że od czasów Pęknięcia żadna z Aes Sedai nie żyła tak długo, jak którakolwiek z was, należących do Kółka Dziewiarskiego. — Tak brzmiała dziwaczna nazwa, jaką członkinie Rodziny nadały swej radzie. — W twoim choćby przypadku nie jest to kwestia nawet stu lat. — Czerwonym pasom głośno zaparło dech i zogromniały oczy. Szczupła kobieta o piwnych oczach z włosami barwy jasnego miodu zachichotała nerwowo i natychmiast zakryła usta, utemperowana ostrym “Famelle!” ze strony Reanne.

— To niemożliwe — rzekła omdlałym głosem Reanne. — Ależ, Aes Sedai na pewno...

— Dzień dobry — powiedział Mat, wychodząc zza zasłony roślin. Cała ta dyskusja była idiotyczna; wszyscy wiedzieli, że Aes Sedai żyją dłużej niż inni ludzie. Zamiast marnować czas, powinni już ruszać do Rahad. — Gdzie są Thom i Juilin? Albo Nynaeve? — Musiała wrócić ubiegłej nocy, bo inaczej Elayne ze zdenerwowania wychodziłaby już ze skóry. — Krew i popioły, Birgitte też nie widzę. Powinniśmy już być w drodze, Elayne, a nie wystawać tutaj. Czy Aviendha wybiera się z nami?

Na jego widok nieznacznie się skrzywiła, raz tylko jeszcze zerknęła w stronę Reanne, i już wiedział, że obmyśla teraz przedstawienie na jego użytek. Niewinny wyraz ślicznej buzi mógł tylko jej zaszkodzić w oczach tych kobiet, podobnie zresztą jak czarowanie go dołkiem w policzku; Elayne zawsze się spodziewała, że wdzięczne mizdrzenie się pomoże tam, gdzie zawiodło wszystko inne. Ostatecznie poprzestała na lekkim zadarciu podbródka.

— Thom i Juilin pomagają Aviendzie i Birgitte w obserwacji pałacu Carridina, Mat. — Miała to być poza Dziedziczki Tronu niemalże w pełnym rozkwicie; jeszcze nie w całej swojej krasie — z pewnością wiedziała, jak on by na to zareagował — ale głos miała pełen przekonania, chłodne niebieskie oczy żądały, a piękna twarzyczka była zimna, o ile nie całkiem zmrożona arogancją. Czy na całym świecie nie można znaleźć kobiety, która miałaby tylko jedno oblicze? — Nynaeve zejdzie do nas niebawem, jestem pewna. Nie ma powodu, żebyś ty też jechał, wiesz, Mat? Nalesean i twoi żołnierze są lepsi niż zwykła straż osobista. Mógłbyś się jakoś zabawić tu w pałacu, dopóki my nie wrócimy.

— Carridin! — krzyknął. — Elayne, przecież nie siedzimy w Ebou Dar po to, żeby się zasadzać na Jaichima Carridina. Bierzemy Czarę, potem ty albo Nynaeve zrobicie bramę i wynosimy się stąd. Czy to jasne? A poza tym jadę z wami do Rahad i basta. — Zabawić się! Światłość tylko wiedziała, do czego by się posunęła Tylin, gdyby został w pałacu przez cały dzień. Na samą myśl miał ochotę śmiać się histerycznie.

Poczuł, jak kłują go lodowate spojrzenia Mądrych Kobiet; krępa Sumeko gniewnie wydęła wargi, a Melore, pulchna Domani w średnim wieku, której łonu przyglądał się z przyjemnością ubiegłego dnia, wsparła pięści na biodrach z wyrazem twarzy, który przywodził na myśl chmurę gradową. Powinny były od wczoraj wiedzieć, że on nie da się zastraszyć Aes Sedai, a tymczasem nawet Reanne obdarzyła go takim groźnym spojrzeniem, jakby chciała za chwilę wytargać go za uszy. Najwyraźniej uważały, że skoro one w obecności Aes Sedai z przejęcia wszystko by zrobiły, to inni też muszą.

Po Elayne było widać, że toczy jakąś wewnętrzną walkę. Zacisnęła wargi, ale jedno musiał jej oddać: była zbyt sprytna, by ciągnąć coś, co najwidoczniej nie skutkowało. Z drugiej strony, cokolwiek by robiła, za nic nie potrafiła się wyzbyć tego protekcjonalnego tonu. Mimo iż tamte kobiety wszystkiego słuchały.

— Mat, wiesz, że nie możemy wyjechać, dopóki nie wypróbujemy Czary. — Wyniosły podbródek pozostał zadarty, a jej ton stanowił w najlepszym razie coś pośredniego pomiędzy wyjaśnieniem a rozkazem. — Być może będziemy potrzebowały kilku dni, by nabrać wprawy w posługiwaniu się nią, może nawet tygodnia czy więcej, a zatem mamy czas, by spróbować wykończyć Carridina. — Tak jej głos zaskrzypiał, kiedy wymawiała to nazwisko, że można było pomyśleć, iż żywi względem niego jakąś osobistą urazę. Ale równocześnie ujawniła coś jeszcze, a kiedy to zrozumiał, poczuł się, jakby ktoś pięścią zdzielił jego mózg.

— Tydzień! — Mając wrażenie, że coś go dusi, wsunął palec pod chustę zapętloną na szyi i szarpnął, żeby ją rozluźnić. Ubiegłej nocy Tylin wykorzystała ten kawał czarnego jedwabiu, żeby skrępować mu ręce, zanim się zorientował, co ona robi. Tydzień. Albo i więcej! Mimo wszelkich starań w jego głosie zabrzmiała odrobina zdenerwowania. — Elayne, Czarę bez wątpienia możecie wypróbować w dowolnym miejscu. To wcale nie musi być tutaj. Egwene na pewno chce, abyście wróciły jak najszybciej; założę się, że przydałoby jej się kilka przyjaciółek. — Sądząc po tym, co widział przy ich ostatnim spotkaniu, przydałoby jej się ich kilka setek. Może kiedy już zmusi te kobiety do powrotu, Egwene będzie gotowa zrezygnować z tego bzdurnego pomysłu zasiadania na Tronie Amyrlin i pozwoli zabrać siebie do Randa, razem z Elayne, Nynaeve i Aviendhą. — A co z Randem, Elayne? A Caemlyn? A Tron Lwa? Krew i popioły, przecież wiesz, że powinnaś jak najszybciej dotrzeć do Caemlyn, żeby Rand mógł ci przekazać Tron. — Z nie znanego mu powodu jej twarz stawała się coraz czerwieńsza z każdym jego słowem, a oczy rzucały groźne błyski. Powiedziałby, że chyba jest oburzona, gdyby, rzecz jasna, miała ku temu jakikolwiek powód.

Kiedy skończył, gniewnie otwarła usta, najwyraźniej zamierzając się kłócić, on zaś zebrał się w sobie, gotów wymieniać wszystkie obietnice, jakie złożyła jemu i do Szczeliny Zagłady, a cała rzecz odbyłaby się na oczach Reanne i reszty. Sądząc po wyrazie ich twarzy, gdyby były na miejscu Elayne, już dawno utarłyby mu nosa.

Niemniej, zanim ktokolwiek zdążył coś powiedzieć, tłusta posiwiała kobieta w liberii Domu Mitsobar dygnęła, najpierw przed Elayne, potem przed kobietami noszącymi czerwone pasy, a na koniec przed nim.

— To od Królowej Tylin, panie Cauthon — rzekła Laren, podając koszyk nakryty pasiastą serwetą, wokół rączki miał zaplecione małe czerwone kwiatki. — Nie śniadałeś jeszcze, a przecież winieneś zachować siły.

Mat poczuł, że palą go policzki. Kobieta teraz ledwie na niego spojrzała, ale zdążyła przecież obejrzeć go sobie o wiele dokładniej niż za pierwszym razem, kiedy to prowadziła go przed oblicze Tylin. Znacznie dokładniej. To na jej widok usiłował się schować pod jedwabną narzutą, kiedy ubiegłej nocy przyniosła tacę z wieczerzą. Nic już z tego nie rozumiał. Te kobiety zmuszały go, żeby podrygiwał i czerwienił się jak jakaś dziewczyna. Za nic nie potrafił tego pojąć.

— Na pewno nie wolałbyś zostać tutaj? — spytała Elayne. — Jestem przekonana, że Tylin ucieszyłaby się z twego towarzystwa przy śniadaniu. Królowa zdradziła, że uważa cię za cudownie zabawnego i nad podziw uległego — dodała z wyraźnym zwątpieniem w głosie.

Mat umknął w stronę powozów z koszykiem w jednej ręce i ashandarei w drugiej.

— Czy wszyscy mężczyźni z północy są tacy nieśmiali? — spytała Laren.

Zaryzykował i, nie zatrzymując się, obejrzał przez ramię, po czym westchnął z ulgą. Służąca już podkasywała spódnice, odwracając się, by przejść za zasłonę z roślin, a Elayne dała znak Reanne i Mądrym Kobietom, by skupiły się ciasnym kręgiem wokół niej. Zadygotał, mimo woli. Kobiety naprawdę okażą się kiedyś przyczyną jego zguby.

Znalazł się właśnie przy najbliższym powozie i omal nie upuścił koszyka na widok Beslana siedzącego na stopniu; promienie słońca odbijały się od wąskiej klingi obnażonego miecza, którą tamten właśnie oglądał.

— Co ty tu robisz? — zawołał Mat.

Beslan schował miecz do pochwy, a jego twarz rozciągnęła się w uśmiechu.

— Jadę z wami do Rahad. Liczę, że tam dzięki tobie zabawimy się jeszcze zacniej.

— Oby tak się stało. — Nalesean ziewnął, zasłaniając usta dłonią. — Ubiegłej nocy nie zaznałem zbyt wiele snu, a teraz ty mnie wleczesz dokądś, mimo że kręci się tu tyle kobiet Ludu Morza. — Vanin wyprostował się na swojej beczce, rozejrzał dookoła i stwierdziwszy, że nic się nie dzieje, na powrót zgarbił plecy i zamknął oczy.

— Żadnej zabawy, jeśli to tylko będzie zależało ode mnie — prychnął Mat. A więc Nalesean się nie wyspał? Ha! Cała ta banda zabawiała się na święcie. Trudno powiedzieć, by on sam nie bawił się chwilami zupełnie nieźle, ale niestety tylko wtedy, gdy udawało mu się zapomnieć, że jest z kobietą, która uważała go za jakąś przeklętą lalkę. — Jakie kobiety z Ludu Morza?

— Nynaeve Sedai wróciła ubiegłej nocy, sprowadzając ich tu tuzin albo i więcej, Mat. — Beslan gwizdnął, a jego ręce wykonały ruchy naśladujące kołysanie. — Żebyś ty widział, jak one się ruszają, Mat...

Mat pokręcił głową. Nie potrafił zebrać myśli, Tylin mu namieszała w głowie. Nynaeve i Elayne opowiedziały mu o Poszukiwaczkach Wiatru, wymusiwszy najpierw przyrzeczenie, że zachowa wszystko w tajemnicy. W końcu mu to wyjawiły, mimo iż najpierw usiłowały ukryć nawet to, dokąd Nynaeve się wybiera, nie mówiąc już o celu wyprawy. I ani razu się przy tym nie zaczerwieniły. “Kobiety dotrzymują obietnic na swój własny sposób”, mówiło przysłowie. Dziwne, że Lawtin i Belvyn nie przyłączyli się do pozostałych Czerwonorękich. Być może Nynaeve postanowiła zrekompensować zachowanie tamtych, pozwalając im zostać. “...Na ich własny sposób”. Ale skoro sprowadziła już Poszukiwaczki Wiatru do pałacu, to w takim razie próby z Czarą nie będą musiały trwać przez tydzień. Światłości, błagam: nie!

Jakby wezwana jego myślami, zza zasłony roślin wyłoniła się Nynaeve. Matowi opadła szczęka. A ten wysoki mężczyzna w ciemnozielonym kaftanie, który wisiał u jej ramienia, to przecież Lan! Czy może raczej ona wisiała na jego ramieniu, wczepiona w nie obiema dłońmi. I nie odrywała przy tym ani na chwilę roześmianego wzroku od jego twarzy. O każdej innej kobiecie Mat powiedziałby, że jest rozmarzona i całkiem rozkojarzona, ale to była przecież Nynaeve.

Wzdrygnęła się, kiedy do niej dotarło, gdzie się znajduje i pospiesznie odsunęła od Lana, ale nadal trzymała go za rękę. Suknię wybrała sobie nie lepszą niż Elayne, całą z niebieskiego jedwabiu i ozdobioną zielonymi haftami, z tak głębokim dekoltem, że było widać ciężki złoty pierścień, który byłby się zsunął z jej dwóch złączonych kciuków, a który teraz dyndał na cienkim złotym łańcuszku między piersiami. Szerokie rondo kapelusza, który trzymała za wstążki, było obrzeżone niebieskimi piórami, a zielony płaszcz podróżny wyróżniał się niebieskim haftem. W porównaniu z nią, pozostałe kobiety, odziane w proste wełny, a nawet i sama Elayne, wyglądały nadzwyczaj bezbarwnie.

Tak czy owak, nawet jeśli przed chwilą robiła cielęce oczy, teraz na powrót stała się sobą, zaraz przerzuciła warkocz na plecy.

— Przyłącz się do pozostałych mężczyzn, Lan — powiedziała stanowczo — i będziemy mogli ruszać. Mężczyźni jadą w czterech ostatnich powozach.

— Jak rzeczesz — odparł Lan, kłaniając się, z dłonią wspartą na rękojeści miecza.

Zdumiona obserwowała, jak idzie w stronę Mata, prawdopodobnie niezdolna uwierzyć, że słucha jej tak bez sprzeciwu, ale zaraz potem otrząsnęła się, nadęta i nastroszona jak zawsze. Zgromadziła Elayne i inne kobiety w jednym miejscu, po czym zagnała je w stronę dwóch pierwszych powozów niczym stadko gęsi. Potem krzyknęła, że ktoś powinien nareszcie otworzyć bramy dziedzińca, takim tonem, że nikt by się nie domyślił, iż to ona właśnie opóźniła ich wyjazd. Zaczęła też pokrzykiwać na woźniców, aż ci schwycili wodze i trzasnęli ze swych długich batów, cud, że w ogóle zaczekali, aż wszyscy wsiądą do powozów.

Mat wdrapał się niezdarnie do powozu w ślad za Lanem, Naleseanem i Beslanem, wsparł włócznię o drzwiczki i klapnął ciężko na siedzenie, gdy pojazd ruszył. Koszyk ustawił sobie na kolanach.

— Skąd ty się tu wziąłeś, Lan? — wybuchnął, kiedy już wszyscy zostali sobie przedstawieni. — Jesteś ostatnią osobą, jaką spodziewałem się zobaczyć. Gdzieś ty się podziewał? Światłości, myślałem już, że nie żyjesz. Wiem, że Rand też się tego obawiał. I pozwalasz, żeby Nynaeve tobą rządziła. Dlaczego, na Światłość, godzisz się na coś takiego?

Po kamiennym obliczu Strażnika widać było, że się zastanawia, na które z tych pytań odpowiedzieć najpierw.

— Ubiegłej nocy ja i Nynaeve pobraliśmy się, ślubu udzieliła nam Mistrzyni Statków — powiedział w końcu. — Zawieraniu związku małżeńskiego u Atha’an Miere towarzyszą... dość osobliwe... obyczaje. Oboje przeżyliśmy zaskoczenie. — To, co się pojawiło na jego wargach, to miał być chyba nieznaczny uśmiech. I jeszcze lekko wzruszył ramionami, najwyraźniej na tym postanowił poprzestać.

— Oby Światłość pobłogosławiła ciebie i twoją oblubienicę — mruknął uprzejmie Beslan i wykonał taki ukłon, na jaki pozwoliło mu ciasne wnętrze powozu, a Nalesean coś wymamrotał, aczkolwiek z wyrazu jego twarzy wynikało jasno, że jego zdaniem Lan musiał oszaleć. Jemu towarzystwo Nynaeve dość dało się we znaki.

Mat siedział tylko, kołysząc się do rytmu ruchów powozu, i wytrzeszczał oczy. Nynaeve mężatką? Lan poślubiony Nynaeve? Ten człowiek zwariował. Nic dziwnego, że w oczach miał taki posępny wyraz. Mat prędzej by sobie wepchnął wściekłego lisa za koszulę. Żenili się tylko durnie, ale żeby ożenić się z Nynaeve trzeba było być szaleńcem.

Jeżeli Lan zauważył, iż nie wszyscy z jego powodu mają ochotę podskakiwać z radości, to nie dał tego po sobie poznać. Gdyby nie te oczy, wyglądałby tak samo, jak Mat go zapamiętał. Może tylko wyglądał na jeszcze bardziej nieugiętego, o ile to w ogóle możliwe.

— Jest jeszcze jedna, ważniejsza sprawa — ciągnął Lan. — Nynaeve nie chce, żebyś wiedział, Mat, niemniej powinieneś o tym usłyszeć. Dwóch twoich ludzi zginęło, zostali zabici przez Moghedien. Przykro mi i jeśli to może stanowić jakieś pocieszenie, obaj umarli, zanim się w ogóle zorientowali. Nynaeve uważa, że Moghedien zniknęła, bo inaczej raz jeszcze dałaby o sobie znać, ale ja nie jestem tego taki pewien. Zdaje się, że ona żywi jakąś osobistą wrogość względem Nynaeve, aczkolwiek Nynaeve jakoś się wykręciła i nie podała mi przyczyny. — Znowu ten uśmiech; Lan najwyraźniej nie zdawał sobie sprawy z jego obecności. — A w każdym razie nie podała prawdziwej przyczyny, nic co miałoby jakiekolwiek znaczenie. Lepiej jednak, żebyś wiedział, z czym możemy mieć do czynienia po drugiej stronie rzeki.

— Moghedien — powiedział Beslan bez tchu, z błyszczącymi oczyma. Ten człowiek prawdopodobnie dostrzegał w tym jakąś możliwość “zabawienia się”.

— Cholerne, przeklęte kobiety — burknął Mat.

— Mam nadzieję, że nie mówisz o mojej żonie — odparł zimno Lan, jedną dłonią obłapiając rękojeść miecza, Mat zaś prędko podniósł ręce.

— Oczywiście, że nie. Tylko o Elayne i o... Rodzinie.

Po krótkim namyśle Lan przytaknął, a Mat odetchnął z ulgą. To byłoby całkiem podobne do Nynaeve: namówić swego męża — męża! — żeby go zabił, a jednocześnie, tak pewne, jak chleb jest brązowy, ukryć fakt, że jedno z Przeklętych być może jest w mieście. Moghedien zresztą tak naprawdę wcale go nie przerażała, dopóki na szyi nosił medalion w kształcie lisiej głowy, ale ten medalion nie ochroni przed nią ani Naleseana, ani żadnego z pozostałych. Nynaeve bez wątpienia ubrdała sobie, że ona i Elayne ich ochronią. Pozwoliły mu przyprowadzić Legion Czerwonej Ręki, cały czas kryjąc usta w rękawach, by nie widział, jak się z niego wyśmiewają, a przy tym...

— Nie zamierzasz przeczytać listu od mojej matki, Mat?

Dopóki Beslan o nim nie wspomniał, nie zauważył, że pod pasiastą serwetą, którą nakryty był koszyk, tkwi złożona we czworo kartka papieru. Wystający skrawek był dostatecznie duży, by można było zobaczyć zieloną pieczęć z Kotwicą i Mieczem.

Przełamał wosk kciukiem i rozprostował kartkę, tak ją trzymając, by Beslan nie zobaczył, co tam jest napisane. A zresztą mógł sobie nawet zobaczyć, zważywszy na to, jak zapatrywał się na te sprawy. Tak czy owak, Mat był zadowolony, że nie widzą tego niczyje oczy, tylko jego. Za to serce mu zamierało w miarę, jak czytał kolejne linijki listu:

“Mat, mój najsłodszy!

Kazałam przenieść twoje rzeczy do moich apartamentów. Tak będzie o wiele wygodniej. Riselle wybiera się do twych dawnych pokoi, przypilnuje młodego Olvera, dopóki nie wrócisz. Chłopiec zdaje się przepadać za jej towarzystwem.

Kazałam szwaczce, by przyszła zdjąć z ciebie miarę. Chętnie będę się temu przyglądała. Powinieneś nosić krótsze kaf tany. I oczywiście przydadzą ci się też nowe spodnie. Masz cudowne siedzenie. Kaczorku, kim jest ta Córka Dziewięciu Księżyców, z którą mnie sobie skojarzyłeś? Opowiesz mi — obmyśliłam kilka wybornych sposobów, żeby cię do tego zmusić.

Tylin”

Pozostali przyglądali mu się wyczekująco. Cóż, Lan tylko patrzył, ale jego wzrok był jeszcze bardziej denerwujący niż spojrzenia pozostałych; zdawał się niemalże... martwy.

— Królowa uważa, że potrzebuję nowych ubrań — powiedział Mat, wpychając list do kieszeni kaftana. — Chyba się zdrzemnę. — Naciągnął kapelusz na oczy, ale ich nie zamknął, tylko zerkał za okno, przez które do wnętrza wlatywały niekiedy tumany kurzu. Okno wpuszczało także powiewy wiatru, co było znacznie lepsze od duchoty zamkniętego powozu.

Moghedien i Tylin. Gdyby miał wybierać, to wolałby raczej konfrontację z Moghedien. Musnął przelotnie lisią głowę zwisającą w rozcięciu rozsznurowanej koszuli. Przynajmniej coś go chroni przed Moghedien. Przeciwko Tylin miał tyleż samo możliwości obrony co w przypadku Córki przeklętych Dziewięciu Miesięcy, kimkolwiek była. Wszyscy się dowiedzą, chyba że znajdzie jakiś sposób, by nakłonić Nynaeve i Elayne do opuszczenia Ebou Dar, zanim zapadnie noc. Spochmurniały, naciągnął kapelusz jeszcze niżej. Przez te przeklęte kobiety zachowywał się niczym jakaś dziewczyna: one go do tego zmuszały. Jeszcze chwila, przestraszył się, a być może zacznie płakać.

38

Sześć pięter

Mat chętnie wysiadłby i sam pociągnął powóz, gdyby to cokolwiek dało. Jego zdaniem, naprawdę mogli jechać szybciej. Słońce nie osiągnęło jeszcze szczytu swej drogi przez nieboskłon, a jednak na ulicach już było rojno, rozterkotane wozy i fury lawirowały pośród tłumów i nawianych przez wiatr tumanów pyłu, przy akompaniamencie krzyków i przekleństw woźniców, a także przechodniów zmuszanych do ustępowania z drogi. Przy brzegach kanałów chybotało się takie multum barek uwiązanych do pali, że człowiek mógł po tych kanałach chodzić jak po ulicach: wystarczyło przechodzić z pokładu na pokład. Nad całym tym połyskującym bielą miastem rozbrzmiewał ogłuszający, jednostajny zgiełk. Ebou Dar zdawało się nadrabiać czas utracony nie tylko poprzedniego dnia, ale również podczas Wysokiego Chasaline i Święta Świateł, i czyniło tak nie bez powodu, gdyż następnego dnia miało się odbyć Święto Popiołów, dwa dni potem Dzień Maddina, założyciela Altary, który z kolei poprzedzał Święto Półksiężyca. O południowcach powszechnie mówiono, że są bardzo przedsiębiorczy, ale zdaniem Mata oni po prostu musieli tak się zaharowywać, żeby odrobić te wszystkie święta. Cud, że im w ogóle starczało na to sił.

Powozy nareszcie doturlały się do rzeki i zatrzymały przy jednym z długich kamiennych molo wyposażonych w stopnie, z których wsiadało się na pokłady przycumowanych łodzi. Schował gomółkę ciemnożółtego sera i pajdę chleba do kieszeni, po czym wsunął koszyk pod siedzenie. Czuł głód, ale niestety, komuś w kuchniach za bardzo się spieszyło, w koszyku był wprawdzie jeszcze gliniany garniec pełen ostryg, ale tamten w kuchni najwyraźniej zapomniał je ugotować.

Wygramoliwszy się śladem Lana z powozu, pozostawił Naleseana i Beslana, by pomogli innym w wysiadaniu z kolejnych ekwipaży, które w końcu powoli docierały na miejsce. Blisko pół tuzina mężczyzn i to wcale jakieś ułomki rodem z Cairhien: jechali stłoczeni niczym jabłka w beczce, toteż wysiadali całkiem sztywni. Mat ułożył sobie ashandarei na ramieniu, po czym wyprzedził Strażnika, kierując się w stronę powozu, który jechał na czele. Nynaeve i Elayne będą musiały poświęcić mu uwagę i nieważne, kto będzie się temu przysłuchiwał. One próbowały zataić fakt pojawienia się Moghedien! Nie wspominając już o tych dwóch poległych! Już on je...! Zmitygował się, nagle aż nadto świadom obecności górującego nad nim Lana, podobnego z tym mieczem przy biodrze do kamiennego posągu. Ale przynajmniej Dziedziczka Tronu posłucha sobie, co on myśli o robieniu tajemnic z takich rzeczy.

Nynaeve stała na molo; kiedy tam dotarł, zawiązywała właśnie tasiemki od kapelusza z niebieskimi piórami i zwracała się do kogoś, kto jeszcze siedział w powozie.

— ...to się jakoś rozwiąże, to pewne, ale kto by pomyślał, że akurat Atha’an Miere zażądają czegoś takiego, choćby nawet prywatnie.

— Ależ, Nynaeve — odrzekła Elayne, wysiadając ze swym kapeluszem z zielonymi piórami w ręku — jeżeli ostatnia noc była tak wspaniała, jak mówisz, to jak możesz się skarżyć na...

Wtedy właśnie zdały sobie sprawę z obecności jego i Lana. Tak naprawdę, to głównie chodziło o Lana. Oczy Nynaeve otwierały się coraz szerzej, a jej twarz tak poczerwieniała, że dwa zachody słońca mogłyby się zawstydzić. Może nawet trzy. Elayne zastygła w miejscu, z jedną nogą ciągle jeszcze na stopniu powozu, i zmierzyła Strażnika takim wzrokiem, jakby uważała, że właśnie chytrze się do nich podkradł. Lan jednakże spojrzał z góry na Nynaeve — w oczach miał pewnie nie więcej wyrazu niż kołek w płocie — i Nynaeve, mimo iż wydawała się gotowa wpełznąć pod powóz i tam się schować, spojrzała mu w twarz, jakby na świecie nie istniało nic innego. Uświadomiwszy sobie, że marnuje tutaj swoje miny, Elayne zdjęła nogę ze stopnia i usunęła się z drogi Reanne oraz dwóm innym Mądrym Kobietom, które jechały z nią tym samym powozem: Tamarli i siwiejącej Saldaeance o imieniu Janira. Nie poddała się jednak; o, co to, to nie. Adresatem tej nachmurzonej miny stał się natomiast Mat Cauthon, a jeśli wyraz jej twarzy cokolwiek się zmienił, to tylko tyle, że wyrażał jeszcze większy gniew. Mat parsknął i pokręcił głową. Tak to już zazwyczaj się działo, że jak kobieta się myliła, to potrafiła znaleźć tyle powodów do obarczenia winą najbliższego mężczyzny, że ów ostatecznie nabierał przekonania, iż może rzeczywiście pobłądził. Z jego doświadczeń wynikało, ze starych czy nowych wspomnień, że istniały tylko dwa rodzaje sytuacji, w których kobieta przyznawała się do pomyłki: kiedy czegoś chciała i kiedy w samym środku lata spadł śnieg.

Nynaeve ścisnęła swój warkocz, nie wkładając w to jednak specjalnie serca. Chwilę przebierała palcami, po czym puściła warkocz i dla odmiany zaczęła splatać i rozplatać dłonie.

— Lan — zaczęła niepewnie — tylko nie myśl, że ja opowiadałabym o...

Strażnik przerwał jej zgrabnie, kłaniając się i oferując ramię.

— Jesteśmy w miejscu publicznym, Nynaeve. W miejscu publicznym możesz sobie mówić, co tylko chcesz. Czy wolno mi odprowadzić cię do łodzi?

— Ależ tak — odparła, kiwając głową z takim zapałem, że omal nie spadł jej kapelusz. Pośpiesznie poprawiła go obiema dłońmi. — Tak, tak. W miejscu publicznym. Odprowadź mnie. — Ująwszy go pod ramię, odzyskała nieco pewności siebie, przynajmniej jeśli sądzić po minie. Podkasawszy płaszcz podróżny wolną ręką, niemal powlokła go w stronę mola.

Mat zastanawiał się, czy ona przypadkiem się nie rozchorowała. Uwielbiał wprawdzie widok Nynaeve, której przytarto rogów, ale to nigdy nie trwało dłużej niż dwa oddechy. Aes Sedai nie potrafiły Uzdrawiać samych siebie. Może powinien zasugerować Elayne, by to ona zajęła się dolegliwościami Nynaeve. Osobiście unikał Uzdrawiania jak śmierci — albo małżeństwa — ale najwyraźniej inni mieli na ten temat odmienne zdanie. Najpierw jednakże miał zamiar skierować kilka starannie dobranych słów na temat skrytości i tajemniczości do Elayne.

Otwarłszy usta, uniósł palec upominającym gestem...

...a Elayne wbiła mu w pierś swój palec, z tak zaciętą miną kryjącą się pod tym upierzonym kapeluszem, że aż go zabolały palce u stóp.

— Pani Corly — rzekła lodowatym głosem królowej ogłaszającej wyrok — wyjaśniła mnie i Nynaeve, jakie jest znaczenie tych czerwonych kwiatków przy koszyku, dobrze więc, że chociaż miałeś choć tyle wstydu, żeby go schować.

Nawet Nynaeve nie przyszłoby na myśl, że można się tak zaczerwienić, jak jemu się teraz udało. Kilka kroków dalej Reanne Corly i pozostałe dwie Mądre Kobiety mocowały kapelusze i poprawiały suknie w taki sposób, w jaki kobiety zawsze to robią przy wstawaniu, siadaniu albo kiedy zajdzie konieczność zrobienia trzech kroków. Niemniej jednak, mimo iż tak się skupiły na swoim odzieniu, i tak rzucały spojrzenia w jego kierunku, i po raz pierwszy chyba nie wyrażały w nich ani dezaprobaty, ani zaskoczenia. Nie miał pojęcia, że te cholerne kwiaty cokolwiek znaczą! Dziesięć zachodów słońca nie mogłoby iść w konkury z jego spąsowiałą twarzą.

— A więc to tak! — Elayne mówiła cichym głosem przeznaczonym wyłącznie dla jego uszu, ale za to przepełnionym obrzydzeniem i pogardą. Szarpnęła za połę swego płaszcza, jakby się bała, że się o niego otrze. — A więc to prawda! Nigdy bym się tego nie spodziewała, nawet po tobie! Jestem pewna, że Nynaeve też by nie uwierzyła. Wszelkie obietnice, jakie ci złożyłam, zostają niniejszym anulowane! Nie będę dochowywała żadnych przyrzeczeń złożonych mężczyźnie, który potrafi siłą narzucać swoje względy kobiecie, jakiejkolwiek kobiecie, a zwłaszcza królowej, która zaoferowała mu...

— Ja niby narzucam jej swoje względy siłą!?-krzyknął. Czy raczej próbował krzyknąć; dławił się, więc wyszedł z tego charkot.

Złapawszy Elayne za ramiona, odciągnął ją na bok. Mijali ich śpiesznie dokerzy, odziani w kamizele z zielonej skóry narzucone na nagie torsy; taszczyli na ramionach worki, toczyli beczki po nabrzeżu albo pchali niskie wózki wyładowane pakami, jak jeden mąż omijając powozy szerokim łukiem. Królowa Altary mogła nie dysponować dużą władzą, ale jej pieczęć na drzwiach pojazdu wystarczała, by ludzie z gminu dawali takiemu dużo wolnej przestrzeni. Nalesean i Beslan wprowadzili Czerwonorękich na pomost, gawędząc ze sobą po drodze. Vanin zamykał pochód i wpatrywał się ponuro w lekko wzburzoną rzekę; twierdził, że na łodzi jego żołądek robi się bardzo wrażliwy. Mądre Kobiety z obu powozów zgromadziły się przy Reanne, obserwując Mata i Elayne, ale nie podeszły dostatecznie blisko, by móc podsłuchiwać. Dalej szeptał ochryple, nie przejmując się nimi.

— Tylko mnie posłuchaj! Tamta kobieta nie przyjmuje “nie” w odpowiedzi; ja mówię “nie”, a ona śmieje się ze mnie. Morzyła mnie głodem, oszukiwała, uganiała się za mną jak za jakimś jeleniem! Przecież ona ma tyle rąk, ile sześć kobiet razem wziętych. Zagroziła, że każe służebnym mnie rozebrać, jeśli nie pozwolę jej... — Nagle dotarło do niego, co on właściwie wygaduje. I przy kim. Udało mu się zamknąć usta, zanim połknął muchę i bardzo się też zainteresował jednym z ciemnych metalowych kruków, którymi było inkrustowane drzewce ashandarei, dzięki czemu nie musiał patrzeć Elayne w oczy. — Chcę powiedzieć, że ty nic nie rozumiesz — wybąkał. — Wszystko zrozumiałaś opacznie. — Zaryzykował i zerknął na nią spod skraju ronda.

Policzki spąsowiały jej nieznacznie, ale twarz miała tak uroczystą jak oblicza marmurowych popiersi.

— Wydaje się... wydaje się, że być może istotnie niewłaściwie to zrozumiałam — odparła z powagą. — To... bardzo źle świadczy o Tylin. — Odniósł wrażenie, że drgnęły jej wargi. — Czy zastanawiałeś się może nad ćwiczeniem uśmiechów przed lustrem, Mat?

Zaskoczony zamrugał.

— Że co?

— Słyszałam z wiarygodnego źródła, że robią tak młode kobiety, które wpadły w oko jakiemuś królowi. — Coś sprawiło, że ten śmiertelnie poważny ton uległ nagłemu załamaniu i tym razem nie miał wątpliwości, że naprawdę drgnęły jej wargi. — Mógłbyś też wypróbować trzepotanie rzęsami. — Przygryzła dolną wargę, odwróciła się, po czym z trzęsącymi się ramionami i w płaszczu rozdętym na wietrze pospieszyła w dół mola. Nim jednak odeszła tak daleko, że nie mógł jej usłyszeć, już krztusząc się ze śmiechu, opowiadała o jakimś “smaku jego własnego lekarstwa”. Reanne i Mądre Kobiety mknęły jej śladem niczym stadko kur, które biegnie za kurczakiem, zamiast na odwrót. Kilku marynarzy o obnażonych torsach przestało zwijać liny czy cokolwiek akurat robili i z szacunkiem skłoniło głowy, kiedy ta procesja ich mijała.

Porwawszy swój kapelusz, Mat zastanowił się, czy nie cisnąć go na ziemię i nie podeptać. Kobiety! Powinien był to przewidzieć i nie spodziewać się współczucia. Z chęcią by udusił przeklętą Dziedziczkę Tronu. I Nynaeve również, dla zasady. Ale oczywiście nie mógł tego zrobić. Obiecał. Kości ni stąd, ni zowąd zaczęły się posługiwać jego czaszką niczym kubkiem. A na dodatek jeden z Przeklętych mógł się gdzieś plątać w pobliżu. Poprawił kapelusz i pomaszerował w dół mola, przepychając się po drodze obok Mądrych Kobiet. Dogonił Elayne, która nadal usiłowała stłumić chichot, ale za każdym razem, gdy trafiała na niego wzrokiem, rumieniec powracał i podobnie chichot.

Wbił wzrok w przestrzeń. Cholerne kobiety! Cholerne przyrzeczenia! Zdjął na chwilę kapelusz, by ściągnąć z szyi rzemyk, po czym z niechęcią wysunął w jej kierunku swoją dłoń ze srebrną lisią głową.

— Ty i Nynaeve będziecie musiały zdecydować, która z was będzie nosiła ten medalion. Ale chcę go dostać z powrotem, gdy już będziemy wyjeżdżali z Ebou Dar. Rozumiesz? Dokładnie w chwili, gdy będziemy wyjeżdżali...

Nagle dotarło do niego, że idzie sam. Odwróciwszy się, spostrzegł Elayne, która zatrzymała się dwa kroki wcześniej i teraz podobna do słupa soli gapiła się na niego razem z Reanne i pozostałymi zbitymi za nią w gromadę.

— O co teraz chodzi? — spytał podniesionym głosem. — Aha. Tak, wiem wszystko o Moghedien. — Jakiś chuderlawy mężczyzna, z czerwonymi kamykami w mosiężnych kolczykach, który zwijał linę cumowniczą, obrócił się na pięcie tak szybko, gdy usłyszał to imię, że aż wyleciał za burtę z głośnym krzykiem i wpadł do wody z jeszcze głośniejszym pluskiem. Mata nic nie obeszło, kto to może słyszeć. — Próbowałyście zachować w tajemnicy, że się zjawiła... oraz to, że dwóch moich ludzi nie żyje!... mimo danego mi przyrzeczenia. No cóż, pogadamy o tym później. Ja też coś przyrzekłem; przyrzekłem, że zachowam was dwie przy życiu. Moghedien będzie dybała na was, jeśli się jeszcze pokaże. Bierz, trzymaj. — Znowu podsunął jej medalion.

Zdumiona, powoli pokręciła głową, po czym odwróciła się i mruknęła coś do Reanne. Dopiero wtedy, gdy starsze kobiety ruszyły w stronę Nynaeve, która przywoływała je ze szczytu stopni wiodących do łodzi, wzięła do ręki lisią głowę i obróciła ją w palcach.

— Czy masz pojęcie, czego bym nie zrobiła, by móc go zbadać? — spytała cicho. — Jakiekolwiek pojęcie? — Była wysoka jak na kobietę, ale nadal musiała zadzierać głowę, żeby spojrzeć mu w oczy. Takim wzrokiem, jakby go widziała pierwszy raz w życiu. — Nieznośny z ciebie człowiek, Macie Cauthon. Lini powiedziałaby, że się powtarzam, ale ty...! — Odetchnąwszy, Elayne podniosła rękę, zdjęła mu z głowy kapelusz i zawiesiła rzemyk z powrotem na jego szyi. Mało tego, schowała jeszcze lisią głowę pod koszulę, poklepała ją i dopiero wtedy oddała mu kapelusz. — Nie nałożę go, dopóki Nynaeve albo Aviendha też takiego nie będą miały, i sądzę, że one postąpiłyby tak samo. Ty go noś. Wszak nie będziesz mógł chyba dotrzymać swojej obietnicy, jeśli Moghedien zabije właśnie ciebie. Zresztą nie wydaje mi się, że ona gdzieś tu jest. Moim zdaniem wierzy, że zabiła Nynaeve i nie zdziwiłabym się, gdyby pojawiła się tu tylko w tym celu. Ale ty musisz uważać. Nynaeve powiada, że nadciąga burza i wcale nie wiąże jej z tym wiatrem. Ja... — Znowu oblała się lekkim rumieńcem. — Przepraszam, że się z ciebie wyśmiewałam. — Chrząknęła, odwracając wzrok. — Czasami zapominam o obowiązkach względem swoich poddanych. Jesteś zacnym poddanym, Macie Cauthon. Dopilnuję, by Nynaeve zrozumiała, jak się naprawdę przedstawia sprawa między... tobą i Tylin. Może będziemy mogły pomóc.

— Nie! — wybuchnął. — Znaczy się, tak. Znaczy się... To jest... Och, już sam nie wiem, co chcę powiedzieć. Prawie żałuję, żeś poznała prawdę. — Nynaeve i Elayne, które zasiadają do herbatki, by wspólnie przedyskutować sprawę jego i Tylin. Ciekawe, jak miałby im to potem wymazać z pamięci? I czy potrafiłby choćby spojrzeć im w oczy? Ale jeśli one mu nie pomogą... Znajdował się w potrzasku, między wilkiem a niedźwiedziem, i nie miał dokąd uciec. — A żesz to owcze bobki! Owcze bobki i przeklęte cebulki w maśle glazurowane! — Niemalże zapragnął, żeby zbeształa go za ten język, jakby to zrobiła z pewnością Nynaeve, dzięki czemu zmieniliby temat.

Elayne bezdźwięcznie poruszyła wargami i przez chwilę miał dziwne wrażenie, że ona powtarza to, co właśnie wykrzyknął. Przecież nie mogła tego robić. Coś mu się przywidziało, to wszystko. A potem powiedziała na głos:

— Rozumiem — takim tonem, jakby rzeczywiście rozumiała. — No chodźże już, Mat. Nie możemy mitrężyć czasu, wystając tak tutaj.

Wytrzeszczywszy oczy, przypatrywał się jej, jak zakasuje spódnice i płaszcz, by przejść po molo. Zrozumiała? Zrozumiała i nie wygłosiła żadnego zgryźliwego komentarza ani jednej uszczypliwej uwagi? I był jej poddanym. Zacnym poddanym. Ruszył za nią, głaszcząc medalion. Spodziewał się, że będzie musiał się bić, aby go odzyskać. Choćby nawet żył tyle lat co dwie Aes Sedai razem wzięte, nie zrozumie kobiet, a już na pewno nigdy arystokratek, bo te były po prostu najgorsze.

Kiedy dotarł do stopni, po których Elayne zeszła na pokład, dwaj wioślarze z mosiężnymi kołami w uszach odpychali już łódź od nabrzeża. Elayne właśnie zaganiała Reanne oraz ostatnią z Mądrych Kobiet do kabiny, Lan natomiast stał na dziobie razem z Nynaeve. Beslan gestem przywołał go do drugiej łodzi, na której zgromadzili się wszyscy mężczyźni z wyjątkiem Strażnika.

— Nynaeve powiedziała, że tu nie ma miejsca dla żadnego z nas — wyjaśnił Nalesean, kiedy rozchybotana łódź wypłynęła na środek Eldaru. — Twierdziła, że narobimy tłoku. — Beslan roześmiał się, rozglądając po ich pokładzie. Vanin usiadł obok kabiny z zamkniętymi oczyma, usiłując udawać, że znajduje się zupełnie gdzieś indziej.

Harnan i Tad Kandel, Andoranin, mimo karnacji równie ciemnej jak wioślarz, wspięli się na daszek kabiny, pozostali żołnierze Legionu przycupnęli w różnych miejscach pokładu, starając się nie wchodzić w paradę załodze łodzi. Żaden nie wszedł do kabiny, wszyscy najwyraźniej zwlekali, by przekonać się, czy Mat, Nalesean albo Beslan nie będą jej przypadkiem potrzebowali.

Mat zajął miejsce obok wysokiego masztu na dziobie i stamtąd przyglądał się ukradkiem drugiej łodzi posuwającej się tuż przed nimi pchnięciami długich wioseł. Wiatr chłostał spienione ciemne wody, rozwiewał jego chustę i usiłował porwać kapelusz. Co ta Nynaeve knuje? Pozostałe dziewięć kobiet na drugiej łodzi schroniło się do kabiny, pozostawiając pokład na wyłączny użytek jej i Lana. Oboje stali na dziobie, Lan z rękoma splecionymi na piersiach, Nynaeve gestykulowała, jakby coś mu tłumaczyła. Tyle że Nynaeve rzadko kiedy cokolwiek tłumaczyła. Może nawet nie tyle rzadko, co raczej nigdy.

Cokolwiek robiła, nie trwało to długo. W głębi zatoki można już było dostrzec grzywiaste fale, tam gdzie rakery, szkimery i sojrery Ludu Morza kołysały się na swych kotwicach. Rzeka nie była silnie wzburzona, a jednak łódź chybotała się jeszcze gorzej, niż Mat zapamiętał z ostatniego rejsu. Nie upłynęło dużo czasu i Nynaeve przewiesiła się przez reling, po czym, podtrzymywana przez Lana, zaczęła się pozbywać śniadania. To przypomniało Matowi o jego własnym żołądku, wetknąwszy kapelusz pod pachę, żeby go wiatr nie porwał, wyciągnął z kieszeni kawałek sera.

— Beslan, czy możliwe, żeby burza rozpętała się, zanim wrócimy z Rahad? — Zjadł kawałek sera o ostrym smaku, w Ebou Dar mieli pięćdziesiąt najrozmaitszych gatunków, wszystkie smaczne. Nynaeve nadal trwała przewieszona przez krawędź burty. Ile ta kobieta zjadła dziś rano? — Nie wiem, gdzie się schronimy, jeśli nas złapie. — Ze wszystkich tych oberży, które odwiedził w Rahad, nie przychodziła mu do głowy ani jedna, do której mógłby zabrać kobiety.

— Nie będzie żadnej burzy — powiedział Beslan, sadowiąc się na relingu. — To są zimowe pasaty. Pasaty wieją dwa razy w roku, pod koniec zimy i późnym latem, a poza tym wiałyby znacznie mocniej, gdyby się zanosiło na burzę. — Skierował lekko zawiedzione spojrzenie w stronę zatoki. — Co roku te wiatry sprowadzają... sprowadzały... statki z Tarabonu i Arad Doman. Ciekaw jestem, czy jeszcze kiedyś tak będzie.

— Koło obraca się... — zaczął Mat i udławił się grudką sera. Krew i popioły, zaczyna już gadać jak jakiś siwowłosy staruch wygrzewający obolałe stawy przed kominkiem. Gryzie się tym, że miałby zabrać kobiety do jakiejś podejrzanej oberży. Jeszcze rok, pół roku temu zabrałby je i byłby się zaśmiewał na widok ich wybałuszonych oczu, byłby się zaśmiewał z każdego wyniosłego prychnięcia. — No cóż, może jednak uda ci się zabawić w Rahad. Ktoś na pewno zechce zwędzić czyjąś sakiewkę albo porwać naszyjnik Elayne. — Może tego właśnie potrzebował, żeby zmyć posmak trzeźwości z języka. Trzeźwość. Światłości, co za słowo w połączeniu z Matem Cauthonem! Tylin musiała go chyba nastraszyć bardziej, niż myślał, skoro marniał w taki sposób. Może potrzebował zabawy z rodzaju tych, za którymi gonił Beslan. To było istne szaleństwo... w życiu nie widział takiej bójki, z której raczej wolałby zrezygnować... jednak być może...

Beslan pokręcił głową.

— Jeśli ktoś ma wiedzieć, gdzie można się zabawić, to tylko ty, ale... Będziemy tam w towarzystwie siedmiu Mądrych Kobiet, Mat. Wystarczy jedna u twego boku, i gdy w Rahad spoliczkujesz człowieka, ten tylko ugryzie się w język i odejdzie. I te kobiety. Co zabawnego w całowaniu kobiety, jeśli nie ryzykujesz, że ona dźgnie cię nożem?

— A żeby mi dusza sczezła — burknął Nalesean z gęstwiny swojej brody. — Wychodzi na to, że zwlokłem się z łóżka po to tylko, by nudzić się przez cały poranek.

Beslan przytaknął ze współczuciem.

— Ale jak nam szczęście dopisze... Gwardia Obywatelska posyła czasami patrole do Rahad i kiedy urządzają obławę na przemytników, ubierają się tak jak wszyscy. Im się wydaje, że nikt nie zauważy kilkunastu mężczyzn z mieczami, niezależnie od ubioru, i zawsze się dziwią, jak przemytnicy biorą ich z zaskoczenia, do czego dochodzi niemal za każdym razem. Jeżeli szczęście Mata, jego szczęście ta’veren, będzie po naszej stronie, to może zostaniemy wzięci za żołnierzy Gwardii i jacyś przemytnicy zaatakują nas, nim spostrzegą te czerwone pasy. — Nalesean pojaśniał i zaczął zacierać ręce.

Mat zgromił ich wzrokiem. Może jednak zabawy w stylu Beslana w niczym mu nie pomogą. A przede wszystkim miał już po dziurki w nosie kobiety z nożami. Nynaeve nadal wisiała za burtą płynącej przed nimi łodzi; to ją nauczy, że nie powinna się tak objadać. Pochłonąwszy ostami kawałek sera, zabrał się za chleb i usiłował nie zwracać uwagi na kości toczące się w głowie. Spokojna podróż rzeką, bez żadnych kłopotów po drodze, wcale nie wydawała się aż taka zła. Szybka wyprawa, a potem szybki wyjazd z Ebou Dar.

W Rahad zastali wszystko tak, jak zapamiętał z poprzedniego pobytu, i zresztą tak, jak się obawiał Beslan. Wiatr sprawił, że wspinaczka po stopniach z szarego kamienia wiodących na molo przeobraziła się w bohaterski wyczyn, potem zaczął dąć jeszcze silniej. Podobnie jak po drugiej stronie rzeki, również tę część miasta przecinało całe mnóstwo kanałów, ale tutaj mosty były zwyczajne, oblepione brudem kamienne parapety popękały i skruszały, połowa kanałów była tak zamulona, że mali chłopcy brodzili w nich, zanurzeni zaledwie do pasa, a barek było jak na lekarstwo. Wysokie budynki tłoczyły się jedne na drugie, przysadziste konstrukcje — pokryte chropawym, niegdyś białym tynkiem, który odpadał wielkim płatami, ukazując nadgryzione erozją czerwone cegły — stały przy wąskich uliczkach brukowanych spękanymi płytami. To znaczy tam, gdzie jeszcze nie zdążono ich wykraść. Światło poranka nie docierało w te ponure zakątki. W co trzecim oknie suszyło się bure pranie, wyjąwszy domy opuszczone przez mieszkańców, w których okna ziały pustką niczym oczodoły czaszki. Powietrze przesycał słodko-kwaśny odór rozkładu całomiesięcznej zawartości nocników oraz odpadków gnijących tam, gdzie ktoś je cisnął. W ten sposób, na każdą muchę po drugiej stronie Eldar tu brzęczało ich sto, tworzących niebieskie i zielone chmury. Mat zauważył odrapane niebieskie drzwi “Złotej Korony Niebios” i wzdrygnął się na myśl o wprowadzaniu tu kobiet, gdyby jednak burza się zerwała — wbrew temu, co mówił Beslan. Te jego obiekcje bardzo go niepokoiły. Coś działo się z nim i wcale mu się to nie podobało.

Nynaeve i Elayne uparły się, że będą szły na czele, z Reanne pośrodku i Mądrymi Kobietami tuż za nimi. Lan trzymał się obok Nynaeve niczym pies myśliwski, z ręką wspartą na rękojeści miecza stale wypatrywał czegoś, aż emanując groźbą. Tak naprawdę, nawet tutaj stanowiłby dostateczną ochronę dla dwóch tuzinów pięknych szesnastoletnich dziewczyn targających worki pełne złota, niemniej Mat nalegał, by Vanin i reszta mieli oczy otwarte. W rzeczy samej, były złodziej koni i kieszonkowiec w jednej osobie trzymał się tak blisko Elayne, że łatwo było mu przypiąć łatkę jej Strażnika, nieważne że raczej tłustego i odzianego w wymiętoszone ubranie. Beslan wymownie wywrócił oczami, gdy usłyszał polecenia Mata, a Nalesean z irytacją pogładził brodę i mruknął, że spokojnie mógłby dalej leżeć w łóżku.

Po ulicach przechadzali się w dość zaczepny sposób niedbale ubrani mężczyźni, często w podartych kamizelach, a za to bez koszul, w uszach nosili wielkie mosiężne koła, a na palcach mosiężne pierścienie z kolorowymi szkiełkami, zza pasów wystawały im noże, niekiedy nawet aż dwa. Z rękoma błądzącymi przy rękojeściach, patrzyli takim wzrokiem, jakby rzucali wyzwanie każdemu, kto tylko spojrzy na nich nie tak, jak trzeba. Inni przekradali się od jednego rogu ulicy do następnego, od jednych drzwi do następnych, z oczyma ukrytymi w cieniu kapturów, podobni do tych psów o zapadniętych żebrach, które niekiedy warczały na nich z ciemnych, niewiarygodnie wąskich alejek. Ci ludzie szli skuleni, ukrywając swoje noże i trudno było przewidzieć, który będzie uciekał, a który dźgnie ostrzem. W porównaniu z kobietami ci mężczyźni zdawali się skromni, te paradowały bowiem w znoszonych sukniach, a mosiężnej biżuterii miały dwakroć więcej. Oczywiście, też uzbrojone były w noże, a ich śmiałe oczy z każdym spojrzeniem rzucały zuchwałe wyzwanie. Rahad, mówiąc krótko, stanowiło miejsce, w którym każdy, kto odział się w jedwabie, nie mógł liczyć, że ujdzie dziesięć kroków i nie dostanie w głowę. I tak miałby dużo szczęścia, gdyby ocknął się rozebrany do naga, ciśnięty na stertę śmieci w jakiejś bocznej alejce, gdyż mógłby już nigdy się nie obudzić. Ale...

Z co drugich drzwi wypadały dzieci z wyszczerbionymi kubkami napełnionymi wodą, to ich matki je wysyłały, na wypadek gdyby Mądre Kobiety życzyły sobie ugasić pragnienie. Mężczyźni o pokiereszowanych twarzach, z mordem ukrytym w oczach, gapili się z rozdziawionymi ustami na siedem Mądrych Kobiet skupionych w jednym miejscu, po czym składali im niezdarne ukłony i pytali uprzejmie, czy mogą w czymś być pomocni, może coś im ponieść? Kobiety, niekiedy naznaczone taką samą liczbą blizn, z oczyma, na widok których Tylin byłaby się wzdrygnęła, dygały nieumiejętnie i pytały bez tchu, czy może wskazać drogę, czy może ktoś stał się takim utrapieniem, że aż trzeba było sprowadzić tyle Mądrych Kobiet? Jeżeli tak, dawały jasno do zrozumienia, Tamarla i pozostałe nie muszą same się fatygować, wystarczy tylko, że wskażą nazwisko.

Och, spoglądały na żołnierzy równie pałającymi oczyma jak zawsze, aczkolwiek wystarczyło, że któraś zerknęła tylko na Lana, by natychmiast umknąć wzrokiem. I o dziwo, tak samo reagowały na Vanina. Kilku mężczyzn warknęło na Beslana i Naleseana, gdy ci zbyt długo zaglądali za głęboki dekolt którejś z nich. Niektórzy poburkiwali też na Mata, czego on za nic nie pojmował; jemu w odróżnieniu od tamtych dwóch nigdy nie groziło, że gałki oczne wpadną mu za dekolt kobiecej sukni. Potrafił przyglądać się dyskretnie. Nynaeve i Elayne były nie zauważane, mimo całego ich wyrafinowania, i podobnie Reanne w jej sukni z czerwonej wełny: one trzy nie nosiły czerwonych pasów. Niemniej jednak czerwone pasy Mądrych Kobiet rzeczywiście chroniły wszystkich. Mat pojął, że Beslan miał rację. Mógłby wysypać zawartość sakiewki na ziemię i nikt nie podniósłby nawet miedziaka, dopóki Mądre Kobiety pozostawały w pobliżu. Mógł uszczypnąć w siedzenie każdą kobietę, na oczach wszystkich, i nawet gdyby taka dostała apopleksji, on odszedłby bez szwanku.

— Co za przyjemna przechadzka — rzucił kąśliwie Nalesean — wśród jakże interesujących widoków i zapachów. Czy już ci mówiłem, że ubiegłej nocy nie dane mi było spać, Mat?

— Czy ty chcesz umrzeć w łóżku? — odburknął Mat. Równie dobrze wszyscy mogli zostać w łóżkach; w tym cholernym miejscu na nic nie mogli się przydać, to było pewne. Tairenianin prychnął gniewnie. Beslan roześmiał się, ale prawdopodobnie pomyślał sobie, że Mat mówił o czymś innym.

Maszerowali przez Rahad, dopóki Reanne nie przystanęła nagle przed budynkiem, który niczym nie różnił się od pozostałych, tynk obłaził zeń płatami, a cegły były zmurszałe. Był to ten sam dom, do którego Mat ubiegłego dnia śledził kobietę. W oknach nie wisiało żadne pranie, tu mieszkały tylko szczury.

— To tutaj — powiedziała.

Wzrok Elayne powoli powędrował do płaskiego dachu.

— Sześć — mruknęła tonem niezmiernej satysfakcji.

— Sześć — westchnęła Nynaeve i Elayne poklepała ją po ramieniu, jakby jej współczuła.

— Nie byłam do końca pewna — powiedziała. Na co Nynaeve się uśmiechnęła i też poklepała ją po ramieniu. Mat nie rozumiał ani słowa. A więc budynek miał sześć pięter. Kobiety zachowywały się czasami bardzo dziwnie; w zasadzie na co dzień.

Wewnątrz długi korytarz wyścielony kurzem niczym dywanem niknął gdzieś w ciemnościach. Drzwi wiodących do izb ostało się niewiele, wszystkie wykonane z nie heblowanych desek. Z jednego z otworów, mniej więcej w jednej trzeciej korytarza, wchodziło się na wąskie strome kamienne schody. Tędy właśnie szedł ubiegłego dnia, kierując się śladami stóp odciśniętych w kurzu, przy czym stwierdził, że kilka innych otworów to wejścia do bocznych korytarzy. Wtedy nie marnował czasu, by się tu rozejrzeć, ale teraz uznał, że budynek był zbyt wielki, by przecinał go tylko ten jeden korytarz. Za duży, by wiodło doń tylko jedno wejście.

— Doprawdy, Mat — powiedziała Nynaeve, kiedy kazał Harnanowi i połowie Czerwonorękich, by sprawdzili, czy jest tu jakieś tylne wejście i postawili przy nim wartę. Lan trzymał się tak blisko jej boku, jakby był przyklejony. — Czyżbyś się jeszcze nie połapał, że nie ma takiej potrzeby?

Ten łagodny ton wskazywał, że Elayne najprawdopodobniej już jej zdradziła prawdę o Tylin, co tylko jeszcze bardziej pogorszyło jego samopoczucie. Nie chciał, by ktokolwiek się dowiedział. Cholernie nieprzydatni! A kości mimo to nadal grzechotały we wnętrzu czaszki.

— Może Moghedien lubi tylne wejścia — rzucił sucho. W ciemnym końcu korytarza coś pisnęło i jeden z ludzi towarzyszących Harnanowi głośno sklął szczury..

— Powiedziałeś mu — syknęła ze złością Nynaeve w stronę Lana, chwytając warkocz.

Elayne mruknęła z rozdrażnieniem.

— To nie pora na kłótnie, Nynaeve. Czara jest na górze! Czara Wiatrów! — Nagle tuż przed nią rozbłysła w powietrzu niewielka świetlna kula i Elayne, nie czekając, by sprawdzić, czy Nynaeve idzie z nią, podkasała spódnice i wbiegła na schody. Vanin rzucił się jej śladem z zaskakującą jak na jego tuszę szybkością, a za nim pobiegła z kolei Reanne i większość Mądrych Kobiet. Sumeko, o krągłej twarzy oraz Ieine, wysoka, ciemna i piękna mimo zmarszczek w kącikach oczu, zawahały się, po czym zostały z Nynaeve.

Mat też by poszedł, gdyby Lan z Nynaeve nie zagradzali mu drogi.

— Może mnie przepuścisz, Nynaeve? — zapytał. Zasłużył sobie przynajmniej na to, żeby towarzyszyć Elayne, kiedy ta osławiona, przeklęta Czara zostanie odkryta. — Nynaeve? — Była tak pochłonięta Lanem, że najwyraźniej zapomniała o wszystkim innym. Mat wymienił spojrzenia z Beslanem, który uśmiechnął się szeroko i przykucnął obok Corevina i pozostałych Czerwonorękich. Nalesean oparł się o ścianę i ostentacyjnie ziewnął. Co okazało się katastrofalne w skutkach dla niego ze względu na wszechobecny kurz: ziewnięcie przeobraziło się w atak kaszlu, od którego poczerwieniał na twarzy i zgiął się wpół.

Nawet to nie zwróciło uwagi Nynaeve. Powoli i z wyraźnym ociąganiem oderwała dłoń od warkocza.

— Nie jestem zła, Lan — zapewniła.

— Ależ tak, jesteś — odrzekł spokojnie. — Ale trzeba mu było powiedzieć.

— Nynaeve? — odezwał się Mat. — Lan? — Żadne nawet nie łypnęło okiem w jego stronę.

— Zamierzałam mu wyznać, kiedy już będę gotowa, Lanie Mandragoran! — Zacisnęła usta, ale jej wargi drgały, jakby mówiła do siebie. — Nie będę się na ciebie złościła — powiedziała w końcu, znacznie łagodniejszym tonem i zabrzmiało to tak, jakby obiecywała to również samej sobie. Bardzo zdecydowanym ruchem odrzuciła warkocz na plecy, poprawiła kapelusz z niebieskimi piórami i zacisnęła dłonie na pasie.

— Skoro tak mówisz — odparł miękko Lan.

Nynaeve zatrzęsła się.

— Nie mów do mnie takim tonem! — krzyknęła. — Powiadam ci, nie jestem zła! Słyszysz mnie?

— Krew i popioły, Nynaeve — warknął Mat. — On wcale nie uważa, że ty jesteś zła. Ja też nie uważam, że jesteś wściekła. — Kobiety nauczyły go jednej użytecznej rzeczy: jak kłamać z niewzruszoną twarzą. — Czy teraz możemy wejść na górę i wziąć tę przeklętą Czarę Wiatrów?

— Cudowny pomysł — odezwał się kobiecy głos z drzwi prowadzących na ulicę. — Czy wejdziemy tam razem i zrobimy niespodziankę Elayne? — Mat nigdy przedtem nie widział tych dwu kobiet, które weszły do korytarza. Zgadł, że były to Aes Sedai. Twarz mówiącej była pociągła i zimna jak jej głos, oblicze jej towarzyszki okalały dziesiątki cienkich ciemnych warkoczyków ozdobionych kolorowymi paciorkami. Za nimi tłoczyły się blisko dwa tuziny mężczyzn, potężnie zbudowanych, o barczystych ramionach, w rękach trzymali pałki i noże. Mat poprawił uchwyt na ashandarei — potrafił wyczuć, kiedy zanosiło się na kłopoty, a zresztą lisia głowa na jego piersi była chłodna, niemalże zimna. Ktoś tu posługiwał się Jedyną Mocą.

Dwie Mądre Kobiety zadygotały z wyraźnym przestrachem na sam widok tych nie tkniętych upływem lat rysów, za to Nynaeve jakby domyśliła się powodu ich obecności. Jej usta poruszyły się bezgłośnie; kiedy te dwie ruszyły w głąb korytarza, twarz wyrażała konsternację i poczucie winy. Mat posłyszał za sobą odgłos wysuwanego miecza z pochwy, ale nie zamierzał się oglądać, by sprawdzić, czyj to miecz. To przecież Lan tam stał, co oznaczało, że przypominał gotowego do skoku lamparta.

— To Czarne Ajah — odezwała się w końcu Nynaeve. Jej głos był z początku omdlały, ale nabierał siły, w miarę jak mówiła. — Falion Bhoda i Ispan Shefar. W Wieży dopuściły się mordu, a potem jeszcze gorszych rzeczy. Są Sprzymierzeńcami Ciemności i... — jej głos na chwilę się załamał — ...właśnie odcięły mnie tarczą od Źródła.

Nowo przybyłe nadal zbliżały się spokojnie.

— Czy kiedykolwiek słyszałaś podobne bzdury, Ispan? — Aes Sedai o pociągłej twarzy zapytała swą towarzyszkę, która przestała oglądać z niesmakiem zalegający wszędzie kurz, by spojrzeć drwiąco na Nynaeve. — Ispan i ja przybywamy z Białej Wieży, podczas gdy Nynaeve i jej przyjaciółki to uczestniczki buntu przeciwko Zasiadającej na Tronie Amyrlin. Zostaną za to przykładnie ukarane i każdy, kto im pomaga. — Oszołomiony Mat zorientował się, że ta kobieta nie wie wszystkiego, że uważa jego i Lana oraz pozostałych tylko za wynajętych siłaczy. Falion spojrzała na Nynaeve z uśmiechem, w porównaniu z którym lodowiec wydawałby się ciepły. — Jest ktoś, kto aż zatrzęsie się z radości na twój widok, Nynaeve. To ktoś, kto żywi przekonanie, że nie żyjesz. Pozostali lepiej by zrobili, gdyby sobie stąd poszli. Po co mieszać się do spraw Aes Sedai. Moi ludzie odprowadzą was do rzeki. — Nie odrywając oczu od Nynaeve, Falion dała znak mężczyznom stojącym za jej plecami, że mają podejść.

Lan poruszył się. Nie dobył miecza i mimo iż nie miał żadnej szansy przeciwko Aes Sedai, już w następnej chwili rzucił się całym ciałem na te dwie. Jeszcze w locie stęknął głośno, jakby coś uderzyło go z całej siły, ale i tak runął na nie, powalając Czarne siostry na zakurzoną posadzkę. I tym jakby rozwarł wrota śluzy.

Kiedy Strażnik dźwigał się jakoś na czworaki, potrząsając głową w zamroczeniu, jeden z osiłków towarzyszących Czarnym Ajah uniósł w górę pałkę okutą żelazem z zamiarem rozbicia mu czaszki. Mat dźgnął go w brzuch swoją włócznią, a Beslan, Nalesean i pięciu Czerwonorękich pognali na spotkanie wrzaskliwej szarży Sprzymierzeńców Ciemności. Lan stanął chwiejnie i, wykonawszy szeroki wymach mieczem, rozpłatał ciało Sprzymierzeńca Ciemności od krocza po kark. W korytarzu było zbyt mało miejsca, żeby posłużyć się mieczem albo ashandarei, ale to właśnie dzięki tej ciasnocie udało im się stawić czoło przewadze w stosunku dwóch na jednego i nie ulec od razu. Zdyszani napastnicy walczyli z nimi twarzą w twarz, wzajemnie kuksając się łokciami, by zdobyć miejsce, dzięki któremu mogliby pchnąć któregoś z nich mieczem albo zdzielić pałką.

Czarne siostry, a także Nynaeve otaczały niewielkie kręgi wolnej przestrzeni, same potrafiły o to zadbać. Żylasty Andoranin z Legionu niemalże wpadł na Falion, ale w ostatniej chwili coś targnęło nim w powietrze, po czym przefrunął przez korytarz, po drodze obalając dwóch zwalistych Sprzymierzeńców Ciemności, a następnie rozbił się o ścianę i osunął na posadzkę, tyłem głowy smarując krwawą smugę na popękanym i zakurzonym tynku. Łysy Sprzymierzeniec Ciemności przedarł się przez szereg broniących się i natarł na Nynaeve wyciągniętym nożem; wrzasnął przeraźliwie, kiedy nagle stracił grunt pod nogami, po czym raptownie umilkł, gdy jego głowa zderzyła się z posadzką z taką siłą, że odbiła się od niej niczym piłka.

Nynaeve najwyraźniej nie była już odcięta od Źródła i nawet gdyby chłód srebrnej lisiej głowy, która ślizgała się po piersi walczącego Mata, nie wystarczył jako tego dowód, to krzyczały o tym spojrzenia, jakimi piorunowały się wzajem, nie zwracając uwagi na otaczającą je bitwę. Mądre Kobiety patrzyły na to z panicznym przerażeniem, w dłoniach trzymały zakrzywione noże, jednak stać je było tylko na to, by z otwartymi ustami przywrzeć do ścian, wielkimi oczyma popatrując to na Nynaeve, to na tamte dwie.

— Walczcie — warknęła w ich stronę Nynaeve. Odwróciła głowę o zaledwie ułamek cala, dzięki czemu widziała zarówno je, jak i Falion z Ispan. — Nie dam im rady w pojedynkę, one się połączyły. Zabiją was, jeśli nie zaczniecie walczyć. Wiecie już, kim są! — Mądre Kobiety zagapiły się na nią takim wzrokiem, jakby proponowała, że mają splunąć królowej w twarz. Ispan natomiast wybuchnęła melodyjnym śmiechem, jakże kontrastującym z wszechobecnymi wrzaskami i głuchymi stęknięciami. Nagle, w tej kakofonii dźwięków od strony klatki schodowej doleciało ich echo czyjegoś przeraźliwego krzyku.

Nynaeve błyskawicznie obróciła głowę w tamtą stronę. Po czym, zachwiawszy się ni stąd, ni zowąd, obróciła ją z powrotem, z grymasem, który zmusiłby Falion i Ispan do natychmiastowej ucieczki, gdyby miały choć trochę rozsądku. Ale potem spojrzała też na Mata zbolałym wzrokiem.

— Na górze ktoś przenosił — powiedziała przez zęby. — Tam dzieje się coś złego.

Mat zawahał się. Bardziej prawdopodobne, że Elayne zobaczyła szczura. Bardziej prawdopodobne... Udało mu się udaremnić cios sztyletem w żebra, ale zabrakło miejsca, by odwzajemnić się tym samym albo użyć ashandarei jako pałki. Beslan utorował sobie nożem drogę obok niego i zabił napastnika pchnięciem w samo serce.

— Proszę, Mat — powiedziała Nynaeve ściśniętym głosem. Nigdy nie błagała. Prędzej poderżnęłaby sobie gardło. — Proszę!

Mat cisnął przekleństwo i wyrwawszy się z ognia walki, pomknął na górę po stromych wąskich stopniach, na łeb na szyję pokonując wszystkie sześć kondygnacji w ciemnej klatce schodowej. Nie było tam ani jednego okna, które dawałoby choć odrobinę światła. Jeśli się okaże, że to był tylko szczur, to już on dorwie Elayne i tak nią potrząśnie, że aż jej zęby... Dobiegł do ostatniego piętra, oświetlonego niewiele lepiej niż schody, jako że było tam tylko jedno okno, na samym końcu, od strony ulicy. Wypadł na scenę rodem z koszmaru.

Wszędzie widział ciała leżących bezwładnie kobiet. Była wśród nich Elayne, wsparta plecami o ścianę, miała zamknięte oczy. Vanin słaniał się na klęczkach, z nosa i uszu płynęła mu krew, omdlałymi ruchami czepiał się ściany, próbując się podźwignąć. Ostatnia kobieta, która jeszcze trzymała się na nogach, Janira, zaczęła biec w stronę Mata, gdy tylko go zobaczyła. Przedtem uważał, że jest podobna do jastrzębia z tym haczykowatym nosem i wystającymi kośćmi policzkowymi, ale teraz jej twarz przepełniał najczystszy strach, ciemne oczy były wytrzeszczone i pozbawione wyrazu.

— Pomóż mi! — wrzasnęła, ale od tyłu złapał ją jakiś mężczyzna. Wyglądał całkiem zwyczajnie, nieco starszy od Mata, tego samego wzrostu, szczupły, odziany w prosty szary kaftan. Uśmiechając się szeroko, ujął głowę Janiry w dłonie i wykręcił ją energicznie. Odgłos pękającego karku zabrzmiał niczym trzask suchej gałązki. Upuściwszy ją, przyjrzał się z góry ciału. Przez chwilę jego uśmiech zdawał się... entuzjastyczny.

Niewielka grupka mężczyzn, tuż za Vaninem, w świetle dwóch latarni wyważała jakieś drzwi, czemu towarzyszył pisk zardzewiałych zawiasów, ale Mat ledwie zwrócił na to uwagę. Oderwał natomiast wzrok od potwornie wykręconego ciała Janiry i przeniósł go na Elayne. Obiecał Randowi, że dopilnuje, by była bezpieczna. Obiecał. Rzucił się na zabójcę z okrzykiem, z ashandarei wystawioną do zadania ciosu.

Mat widział już kiedyś Myrddraala w ruchu, ale mężczyzna był szybszy, tak szybki, że aż trudno było dać wiarę. Jakby przefrunął przed jego włócznią i, schwyciwszy drzewce, wykonał obrót, przerzucając Mata w głąb korytarza na odległość pięciu kroków.

Zaparło mu dech, kiedy runął na posadzkę, wzbijając niewielki obłok kurzu. Ashandarei upadła tuż obok. Lisia głowa wyślizgnęła mu się zza koszuli, kiedy podźwignął się, z trudem łapiąc powietrze. Dobywszy noża z zanadrza kaftana, rzucił się na mężczyznę w tym samym momencie, w którym u szczytu schodów pojawił się Nalesean z mieczem w ręku. Teraz już go dopadną, choćby nie wiadomo jak był szybki...

Myrddraal okazał się jednak niedocenionym przeciwnikiem. Wyminął pchnięcie miecza Naleseana, jakby w ciele nie miał ani jednej kości, jednocześnie wyrzucając prawą rękę i chwytając Naleseana za gardło. A kiedy odjął tę rękę, rozległ się taki odgłos, jakby ktoś rozdzierał coś ociekającego wilgocią. Pod brodą Naleseana wytrysnęła fontanna krwi. Upuszczony miecz odbił się dźwięcznie od zakurzonej kamiennej posadzki, Nalesean złapał się oburącz za zmasakrowaną szyję. Gdy padał, spomiędzy palców wypływały mu już czerwone strumienie.

Mat rzucił się na zabójcę od tyłu i wszyscy trzej jednocześnie runęli na posadzkę. Nie miał żadnych skrupułów przed zadaniem komuś ciosu w plecy, kiedy to było konieczne, zwłaszcza człowiekowi, który potrafił rozedrzeć komuś gardło. Że też nie pozwolił Naleseanowi pozostać w łóżku. Ta smutna refleksja naszła go w tym samym momencie, gdy z całej siły wbijał ostrze, jeden raz, potem drugi i jeszcze trzeci.

Mężczyzna wyrwał się z jego uścisku. Coś takiego nie powinno się zdarzyć, a jednak jakimś sposobem przeturlał się pod nim, wyrywając mu z ręki nóż. Mat jednak cały czas miał przed oczyma wytrzeszczone oczy Naleseana i jego zakrwawione gardło. Jedna z dłoni omsknęła mu się po śliskiej od krwi dłoni napastnika, gdy desperackim ruchem schwycił go za nadgarstki.

Mężczyzna uśmiechnął się do niego. Z boku sterczał mu nóż, a on się uśmiechał!

— On pragnie nie tylko jej śmierci, ale również twojej — powiedział cicho. I jakby Mat w ogóle go nie trzymał, wyciągnął ręce w stronę jego głowy, odpychając ramiona.

Mat napiął się jak oszalały, naparł całym swoim ciężarem na ręce tamtego, ale bez skutku. Światłości, jakby był dzieckiem, które walczy z dorosłym mężczyzną. Napastnik robił sobie z tego niezłą zabawę, nie szczędząc przeklętego czasu. Ręce dotknęły głowy. Gdzie jego przeklęte szczęście? Szarpnął się, wkładając w to, jak się zdawało, ostatki sił — i medalion dotknął policzka mężczyzny. Ten wrzasnął przeraźliwie. Od brzegów lisiej głowy uniósł się dym i rozległo się skwierczenie, jakie wydaje bekon na patelni. Targany drgawkami, odepchnął od siebie Mata rękami i nogami jednocześnie. Tym razem Mat przeleciał całe dziesięć kroków, dopóki nie zatrzymał się z poślizgiem.

Kiedy podniósł się chwiejnie, na poły zamroczony, mężczyzna już stał, badał twarz trzęsącymi się rękoma. Medalion pozostawił na niej wypalone do żywego mięsa piętno. Mat ostrożnie pogładził medalion palcami. Był chłodny. Nie tak zimny, jakby ktoś obok przenosił — być może kobiety na dole nadal przenosiły, ale to było za daleko — tylko tak chłodny, jak chłodne jest srebro. Nie miał pojęcia, kim jest ten osobnik, oprócz tego, że na pewno nie jest człowiekiem, ale z tym oparzeniem, trzema ranami i rękojeścią noża nadal mu wystającego pod pachą, musiał przecież stracić dość sił, by dało się przejść obok niego do schodów. Dobrze byłoby pomścić nie tylko Elayne, ale również Naleseana, ale to nie miało nastąpić dziś. A zresztą, czy to był dostateczny powód, by stawiać kogoś innego w sytuacji zmuszającej do pomszczenia Mata Cauthona?

Mężczyzna wyszarpnął nóż sterczący z boku i cisnął nim w Mata. Mat odruchowo schwycił frunące ostrze. Thom nauczył go żonglowania i powiedział mu również, że ma najszybsze ręce, jakie kiedykolwiek widział. Błyskawicznie obrócił nóż, by trzymać go jak należy, czubkiem zadartym pod kątem w górę, spojrzał na połyskujący metal i zamarło mu serce. Ani śladu krwi. Powinien zobaczyć bodaj cienką smużkę, a tymczasem stal lśniła, jasna i czysta. Może nawet trzy kłute rany nie były w stanie spowolnić tego człowieka — kimkolwiek był.

Zaryzykował i obejrzał się przez ramię. Grupa rabusiów wysypywała się zza drzwi, które udało im się wyważyć, te same drzwi, do których wczoraj doprowadziły go odciski stóp w kurzu; nieśli całe naręcza śmieci, jakichś małych, na poły przegnitych szkatułek, beczułkę z napęczniałymi klepkami, spomiędzy których wystawały owinięte w szmaty przedmioty, nawet połamane krzesło i popękane lustro. Zapewne dostali rozkaz, by wynieść wszystko. Zupełnie nie zwracając uwagi na Mata, pobiegli w stronę przeciwległego krańca korytarza i zniknęli za rogiem. To tam musiały być inne schody. Może mógłby pójść za nimi w pewnej odległości. Może... Tuż przed drzwiami, zza których wyszli, Vanin jeszcze raz spróbował się podnieść i upadł. Mat zmełł w ustach przekleństwo. Z Vaninem na plecach będzie szedł wolniej, ale jeśli wspomagało go dalej szczęście... Nie uratowało Elayne, ale może... Kątem oka zauważył, że tamta się rusza, unosi rękę w stronę głowy.

Mężczyzna w szarym kaftanie też to zauważył. Odwrócił się z uśmiechem w jej stronę.

Mat westchnął i schował bezużyteczny nóż do pochwy.

— Nie dostaniesz jej — powiedział głośno. Przyrzeczenia. Jednym szarpnięciem zerwał rzemyk z szyi, srebrna lisia głowa zatańczyła mu w garści. Rozległ się cichy szum, kiedy puścił ją w wir podwójnej pętli. — Za cholerę jej nie dostaniesz. — Ruszył naprzód, nadal kręcąc medalionem. Pierwszy krok był najtrudniejszy, ale musiał dotrzymać obietnicy.

Uśmiech tamtego zamarł. Czujnie obserwując połyskującą lisią głowę, cofał się na czubkach palców. Światło, które padało z pojedynczego okna i odbijało się od wirującego srebra, tworzyło wokół niego aureolę. Jeżeli Mat mógł go zagnać tak daleko, to może również sprawdzi, czy upadek z szóstego piętra dokona tego, czego nie mógł dokonać nóż.

Mężczyzna z piętnem wypalonym na twarzy cofał się, czasami wyciągał rękę, jakby usiłował coś schwycić, omijając medalion. I nagle uskoczył w bok, do jednej z izb. Te miały drzwi i napastnik zatrzasnął je za sobą. Mat usłyszał szczęk opadającego rygla.

Może powinien był tak to zostawić, ale nie myśląc wiele, podniósł nogę i walnął piętą w środek drzwi. Chropawe drewno buchnęło kurzem. Drugi kopniak i przegniłe zaczepy rygla ustąpiły, razem z zardzewiałym zawiasem. Drzwi zapadły się do środka, zawisnąwszy przekrzywione.

W izbie nie było całkiem ciemno. Docierała tam odrobina światła od okna na końcu korytarza, a ułamany kawałek lustra wspartego o przeciwległą ścianę lśnił skąpo. Oprócz tego lustra i szczątków krzesła w izbie było pusto. Jedynym prowadzącym do niej otworem były drzwi oraz szczurza dziura obok lustra, mimo to człowiek w szarym kaftanie zniknął.

— Mat! — zawołała słabym głosem Elayne. Pospiesznie wybiegł na korytarz. Z dołu dobiegały okrzyki, ale w tej sytuacji Nynaeve i reszta musieli sami zadbać o siebie.

Elayne podnosiła się, poruszając szczęką i krzywiąc twarz z bólu, kiedy obok niej ukląkł. Suknię miała pokrytą kurzem, kapelusz się przekrzywił, a część piór połamała, rudozłote loki wyglądały tak, jakby ktoś nimi zamiótł podłogę.

— Strasznie mocno mnie uderzył — wyznała zbolałym głosem. — Chyba nie mam nic złamanego, ale... — Jej oczy wpiły się w jego twarz i jeśli kiedykolwiek mu się wydawało, że patrzy na niego takim wzrokiem, jakby był kimś obcym, to tym razem na pewno się nie mylił. — Widziałam, co zrobiłeś, Mat. Z nim. Równie dobrze mogliśmy być kurami zamkniętymi w jednej klatce z łasicą. Moc się go nie imała, sploty topniały tak, jak to się dzieje przy twoim... — Zerknąwszy na medalion nadal zwisający mu z garści, wstrzymała oddech, przez co widok prezentujący się w tym owalnym dekolcie stał się jeszcze bardziej interesujący. — Dziękuję ci, Mat. Przepraszam za wszystko, co kiedykolwiek zrobiłam albo pomyślałam. — Wygłosiła to takim tonem, jakby tak naprawdę myślała. — Moje toh względem ciebie stale rośnie — uśmiechnęła się smutno — ale nie pozwolę, żebyś miał nade mną przewagę. Będziesz musiał pozwolić mi chociaż raz uratować sobie życie, by wyrównać rachunki.

— Zobaczę, co uda mi się w tej sprawie dla ciebie załatwić — odparł sucho, wpychając medalion do kieszeni kaftana. Toh? Przewaga nad nią? Światłości! Ta kobieta spędzała zdecydowanie za dużo czasu z Aviendhą.

Kiedy już pomógł jej wstać, omiotła wzrokiem wnętrze korytarza, Vanina z twarzą zasmarowaną krwią i kobiety leżące tam, gdzie upadły, i skrzywiła się. — Na Światłość! — powiedziała półszeptem. — Krew i cholerne, przeklęte popioły! — Mimo sytuacji, wzdrygnął się. Nie żeby się nigdy nie spodziewał, że usłyszy takie słowa z jej ust, ale one brzmiały dziwnie, jakby znała ich brzmienie, ale nie znała znaczenia. Z jakiegoś powodu wydała się młodsza.

Odtrąciwszy jego ramię, pozbyła się kapelusza, zwyczajnie ciskając go na posadzkę i pospiesznie uklęknęła przy najbliższej Mądrej Kobiecie, Reanne, ujmując jej głowę w obie dłonie. Kobieta leżała bezwładnie, twarzą w dół, z wyciągniętymi ramionami, jakby się potknęła podczas biegu. W stronę izby, której wszyscy szukali, w stronę napastnika, nie w przeciwną.

— To mnie przerasta — mruknęła Elayne. — Gdzie Nynaeve? Dlaczego ona nie przyszła tu z tobą, Mat? Nynaeve! — krzyknęła w stronę schodów.

— Po co tak się wydzierasz niby jakiś kot — warknęła Nynaeve, pojawiając się u szczytu schodów. Ale oglądała się w dół przez ramię. — Trzymaj ją mocno, słyszysz? — sama wrzasnęła nie gorszym głosem. W ręku trzymała kapelusz i potrząsała nim w stronę osoby, do której adresowała te krzyki. — Jak jej też pozwolisz uciec, to tak cię wytargam za uszy, że będziesz słyszała dzwony przez cały następny rok!

Odwróciła się i w tym momencie oczy omal nie wyszły jej z orbit.

— Oby nas Światłość opromieniała — wyszeptała i podbiegła do Janiry. Jeden dotyk i wyprostowała się, krzywiąc boleśnie. Mógł ją uprzedzić, że ta kobieta nie żyje. Nynaeve zdawała się traktować zgony jak sprawę osobistą. Otrząsnąwszy się, podeszła do następnej, Tamarli, i tym razem wydawało się, że tu może coś zdziałać Uzdrawianiem. Uklękła przy niej, marszcząc czoło, gdyż okazało się, że obrażenia Tamarli nie są takie zwyczajne. — Co się tu stało, Mat? — spytała surowo, nie oglądając się na niego. Westchnął, słysząc jej ton, powinien był przewidzieć, że winą za wszystko obarczy jego. — No co, Mat? Co się stało? Odezwiesz się, człowieku, czy muszę... — Nigdy się nie dowiedział, do jakiej pogróżki zamierzała się uciec.

Z klatki schodowej wyłonił się Lan, idący śladem Nynaeve, a za nim depcząca mu po piętach Sumeko. Krępa Mądra Kobieta ogarnęła wnętrze korytarza jednym spojrzeniem, zakasała spódnice i podbiegła do Reanne. Spojrzała jeszcze z przejęciem na Elayne i dopiero wtedy padła na kolana, po czym zaczęła w dziwny sposób wodzić dłońmi po ciele Reanne, sprawiając, że Nynaeve skupiła na niej całą uwagę.

— Co ty wyprawiasz? — spytała ostro. Nie przerywając tego, co robiła z Tamarlą, rzucała na Sumeko jedynie krótkie spojrzenia, ale były równie dociekliwe jak jej słowa. — Gdzieś ty się tego nauczyła?

Sumeko wzdrygnęła się, ale jej dłonie nie znieruchomiały.

— Wybacz mi, Aes Sedai — zaczęła się tłumaczyć zadyszanym, pozbawionym ładu potokiem słów. — Wiem, że mi nie wolno... Ona umrze, jeśli ja nie... Wiem, że miałam zaprzestać dalszych prób... ja tylko chciałam się uczyć, Aes Sedai. Błagam.

— Nie, nie, rób tak dalej — odparła nieobecnie Nynaeve. Większość jej uwagi była teraz skupiona na leżącej kobiecie, ale nie cała. — Zdaje się, że wiesz o kilku rzeczach, których nawet ja... Chcę powiedzieć, że stosujesz bardzo interesujący sposób tkania splotów. Zapewne przekonasz się, że wiele sióstr zechce się od ciebie uczyć. — Prawie bezgłośnie dodała: — Może teraz zostawią mnie w spokoju. — Sumeko nie mogła słyszeć tego ostatniego zdania, ale to, co usłyszała, sprawiło, że opuściła podbródek na swą rozłożystą pierś. Ale dłonie się nie zatrzymały.

— Elayne — mówiła dalej Nynaeve — czy zechciałabyś może poszukać Czary? Podejrzewam, że to są te drzwi. — Wskazała właściwe drzwi, stojące otworem jak kilka innych. A Mat zamrugał, kiedy spostrzegł leżące przed nimi dwa maleńkie tobołki, tam gdzie musieli je upuścić rabusie.

— Tak — wymamrotała Elayne. — Tak, na to chyba mnie stać. — Uniosła rękę w stronę Vanina, który nadal klęczał, po czym opuściła ją z westchnieniem i przestąpiła przez próg, natychmiast wzniecając chmurę kurzu i zanosząc się kaszlem.

Tłustawa Mądra Kobieta nie była jedyną, która tu przyszła za Nynaeve i Lanem. Z klatki schodowej wyszła ukradkiem Ieine, prowadząca przed sobą za kark taraboniańską Czarną siostrę, której wykręciła rękę na plecach. Ieine z całej siły zaciskała szczęki; jej przerażona twarz zdradzała mieszaninę odczuć: z jednej strony strach, że zostanie ukarana za takie traktowanie Aes Sedai, z drugiej determinację, by wytrwać mimo wszystko. Nynaeve wywierała niekiedy taki wpływ na ludzi. Czarna siostra miała oczy rozszerzone panicznym strachem, słaniała się i bez wątpienia byłaby upadła, gdyby nie uścisk Ieine. Najprawdopodobniej była otoczona tarczą i zapewne wybrałaby dla siebie obdarcie żywcem ze skóry zamiast tego, co miało ją spotkać. Z oczu lały jej się łzy, a kąciki ust obwisły w bezgłośnym szlochu.

Za nimi przyszedł Beslan, który westchnął żałośnie na widok Naleseana i jeszcze smutniej na widok kobiet, a potem zjawili się Harnan i trzech członków Legionu: Fergin, Gorderan i Metwyn. Ci trzej, którzy zostali na zewnątrz budynku. Harnan i dwaj inni mieli krwawe cięcia na kaftanie, ale Nynaeve najprawdopodobniej Uzdrowiła ich na dole, ponieważ nie sprawiali wrażenia rannych. Niemniej wyglądali na przygnębionych.

— Co się tam zdarzyło na tyłach? — spytał cicho Mat.

— A żebym sczezł, jeśli wiem — odparł Harnan. — Po ciemku wpadliśmy na bandę zabijaków. Był tam taki jeden, który poruszał się jak wąż... — Wzruszył ramionami, z roztargnieniem dotykając zakrwawionej dziury w kaftanie. — Któryś z nich ugodził mnie nożem i następną rzeczą, jaką pamiętam, jest Nynaeve Sedai, która pochyla się nade mną oraz widok Mendaira i pozostałych, którzy leżą martwi niczym wczorajsza pieczeń z barana.

Mat pokiwał głową. Poruszający się jak wąż. Z izby też wymknął się jak wąż. Rozejrzał się po korytarzu. Reanne i Tamarla stały już — oczywiście wygładzały sobie suknie — i Vanin, zaglądający do pokoju, w którym Elayne, wyraźnie rozzłoszczona, bez powodzenia wypróbowywała kolejne nowe przekleństwa. Nie przychodziło jej to łatwo przez ten kaszel. Nynaeve stała, pomagając Sibelli, drobnej jasnowłosej kobiecie, a Sumeko uwijała się przy Famelle, tej z włosami barwy jasnego miodu i wielkimi piwnymi oczami. Ale już nigdy nie miał podziwiać łona Melore; Reanne uklękła, by rozprostować jej członki i zamknąć powieki, gdy tymczasem Tamarla oddała taką samą posługę Janirze. Dwie Mądre Kobiety nie żyły, a także sześciu jego Czerwonorękich. Zabici przez... człowieka... którego Jedyna Moc się nie imała.

— Znalazłam! — zawołała podnieconym głosem Elayne. Wyszła na korytarz z obszernym okrągłym tobołkiem ze zbutwiałej tkaniny, nie pozwalając go sobie odebrać Vaninowi. Od stóp do głów była aż popielata, jakby się położyła na podłodze i wytarzała w kurzu. — Mamy Czarę Wiatrów, Nynaeve!

— W takim razie — obwieścił Mat — wynośmy się stąd. Natychmiast. — Nikt nie dyskutował. Och, Nynaeve i Elayne uparły się, żeby mężczyźni zrobili worki ze swoich kieszeni na rzeczy, które one wygrzebały w tamtej izbie, objuczyły nawet Mądre Kobiety oraz siebie, a Reanne musiała zejść na dół i zwerbować jakichś ludzi, którzy mieli zanieść martwe ciała na pomost. Nikt jednak się nie sprzeciwił tym rozkazom. Mat wątpił, czy w Rahadzie kiedykolwiek widziano dziwniejszą procesję zdążającą w stronę rzeki. Względnie taką, która by zdążała szybciej od nich.

39

Obietnice, których nie można złamać

— Wynosimy się stąd w cholerę. Natychmiast! — powtórzył jakiś czas później Mat i sprzeczka ponownie wybuchła. Kłócili się już prawie od pół godziny. Słońce dawno już minęło szczyt swej wędrówki przez nieboskłon. Pasaty nieco łagodziły upał, sztywne żółte zasłony zawieszone na wysokich oknach wybrzuszały się i łopotały w podmuchach wiatru. Minęły trzy godziny od powrotu do Pałacu Tarasin, a on nadal czuł kości toczące się w głowie. Miał wielką ochotę coś kopnąć. Albo kogoś. Szarpnął chustę zawiązaną pod brodą; nie potrafił pozbyć się wrażenia, że ten sznur, który zostawił bliznę ukrytą pod chustą, znowu oplata jego szyję i zaciska się powoli. — Na miłość Światłości, czy wy wszystkie jesteście ślepe? Czy tylko głuche?

Pokój, którego użyczyła im Tylin, był duży, miał zielone ściany i wysoki niebieski sufit, i mimo iż za całe umeblowanie służyły jedynie pozłacane krzesła i małe stoliczki inkrustowane macicą perłową, to jednak sprawiał wrażenie zatłoczonego. Sama Tylin siedziała przed jednym z trzech marmurowych kominków, z nogą założoną na nogę, i z nieznacznym uśmieszkiem obserwowała Mata swymi ciemnymi orlimi oczyma, leniwie rozkopując warstwy błękitno-żółtych halek i bawiąc się wysadzaną klejnotami rękojeścią zakrzywionego noża. Podejrzewał, że Elayne albo Nynaeve rozmówiły się z nią. Obie zresztą tu siedziały po obu stronach królowej. Jakimś cudem udało im się nie tylko przebrać w czyste suknie, ale nawet wziąć kąpiel, mimo iż po powrocie do pałacu zniknęły mu z oczu zaledwie na kilka minut. Niemalże dorównywały Tylin królewską godnością, nadawaną im przez jaskrawe jedwabie, nie bardzo jednak był pewien, na kim właściwie chciały wywrzeć wrażenie tymi wszystkimi koronkami i skomplikowanymi haftami. Tak się wystroiły, jakby czekał je bal na jakimś królewskim dworze, a nie podróż. On sam wciąż jeszcze był brudny, odziany w rozpięty zielony kaftan powalany kurzem, a srebrna lisia głowa uwięzła w rozchełstanej niechlujnie koszuli. Rzemyk skrócił się, kiedy zrobił na nim węzeł, ale Mat dbał, by medalion dotykał jego skóry. Ostatecznie znajdował się w obecności kobiet, które potrafiły przenosić.

Miał wrażenie, że gdyby w komnacie znajdowały się jedynie te trzy kobiety, już wydawałaby się pełna. Sama obecność Tylin by wystarczyła, przynajmniej gdy o niego chodzi. Jeśli Nynaeve czy Elayne rzeczywiście się z nią rozmówiły, to naprawdę świetnie się składa, że już wyjeżdżał. Mogły wszystko załatwić między sobą, jednak...

— To niedorzeczność — stwierdziła Merilille. — W życiu nie słyszałam o żadnym Podmiocie Cienia zwanym gholam. A wy? — Pytanie zostało skierowane równocześnie do Adelas, Vandene, Sareithy i Careane. Usadowione naprzeciwko Tylin, patrzące z chłodnym spokojem Aes Sedai, bez trudu potrafiły sprawić wrażenie, że ich krzesła o wysokich oparciach stanowią prawdziwe trony królowych. Nie potrafił pojąć, dlaczego Nynaeve i Elayne siedzą jak dwie kłody, równie chłodne i spokojne, ale całkiem milczące. One najwidoczniej jednak wiedziały; mało tego, Merilille wraz z resztą towarzyszek z jakiegoś nie wyjaśnionego powodu odnosiły się do nich nadzwyczaj pokornie. Mat Cauthon natomiast był dla nich gburem o włochatych uszach, któremu koniecznie należało dokopać, i one wszystkie, poczynając od Merilille, najwyraźniej gotowe były podjąć się tego zadania.

— Ja go widziałem! — żachnął się. — Elayne go widziała, widziały go Reanne i inne Mądre Kobiety. Zapytajcie, którą chcecie!

Reanne i pięć pozostałych przy życiu Mądrych Kobiet stały w zbitej gromadce pod tylną ścianą komnaty, podobne do stadka zalęknionych kur, przestraszone, że naprawdę będą je wypytywać. No, niemal wszystkie, wyjąwszy Sumeko — krągła kobieta, z kciukami wetkniętymi za długi czerwony pas, stale popatrywała spod zmarszczonych brwi na Aes Sedai, kręciła głową, marszczyła brwi, znowu kręciła głową. Podczas powrotnego rejsu Nynaeve długo z nią o czymś rozmawiała w zaciszu kabiny. Mat był prawie pewien, że miało to coś wspólnego z rewelacjami, jakie w związku z tą kobietą Nynaeve odkryła w Rahad. Od czasu do czasu wpadła mu do ucha wzmianka o Aes Sedai, co bynajmniej wcale nie znaczyło, że próbował podsłuchiwać. Pozostałe kobiety natomiast wyraźnie się zastanawiały, czy przypadkiem nie powinny zaproponować, że zajmą się podawaniem herbaty. Kiedy zaoferowano im krzesła, chyba jedynie Sumeko rozważała, czy ma ochotę skorzystać z propozycji. Sibella, na przykład, zaczęła gwałtownie gestykulować kościstymi ramionami i omal nie zemdlała.

— Nikt nie przeczy słowu Elayne Aes Sedai, panie Cauthon — oznajmiła Renaile din Calon Niebieska Gwiazda niskim, ale chłodnym głosem. Nawet gdyby ta pełna godności kobieta w jedwabiach, których barwy znakomicie harmonizowały z czerwono-żółtymi płytkami posadzki, nie została mu wcześniej przedstawiona z nazwiska, dawne wspomnienia zmieszane z jego własnymi pozwoliłyby mu i tak zidentyfikować ją jako Poszukiwaczkę Wiatrów, służącą samej Mistrzyni Statków. Rozpoznał ją po dziesięciu grubych złotych kołach w uszach, połączonych złotym łańcuszkiem i częściowo ukrytych pod wąskimi pasemkami siwizny w prostych czarnych włosach. Wisiorki nanizane na cieńszym łańcuszku, który biegł do kółka w nosie, poinformowały go, między innymi, z jakiego klanu pochodziła. Podobnie zresztą jak tatuaże na szczupłych smagłych dłoniach. — Zastanawiamy się natomiast, czym to może grozić — kontynuowała. — Nie lubimy opuszczać wód bez uzasadnionego powodu.

Za jej krzesłem stało blisko dwadzieścia kobiet z Ludu Morza, przyozdobionych przeważnie w orgie kolorowych jedwabi, kolczyków i wisiorków na łańcuszkach. Przede wszystkim rzuciła mu się w oczy ich osobliwa postawa wobec Aes Sedai. Okazywały im szacunek, który przynajmniej pozornie zdawał się całkowicie bez zarzutu, jednakże nigdy dotąd nie widział, by ktoś potrafił patrzeć na Aes Sedai wzrokiem do tego stopnia pełnym samozadowolenia. Dalsze osobliwości ich zachowania był w stanie wyłapać tylko dzięki tamtym starożytnym wspomnieniom, nie dowiedział się wprawdzie z nich zbyt wiele na temat Atha’an Miere, ale i to wystarczyło. Każdy z Ludu Morza, czy to kobieta czy mężczyzna, zaczynał jako najniższy rangą majtek, nieważne, czy pisane mu było zostać kiedyś Mistrzem Ostrzy czy też samą Mistrzynią Statków, z każdym pośrednim szczeblem kariery zaś związane było tak wielkie poczucie godności, że doprawdy długo by szukać podobnie intensywnych emocji u byle króla czy Aes Sedai. Kobiety zgromadzone za plecami Renaile pod każdym względem stanowiły dosyć dziwną mieszaninę rang i szarż — Poszukiwaczki Wiatru służące pod Mistrzyniami Fal stały ramię w ramię z Poszukiwaczkami Wiatru z sojrerów — potrafił to wywnioskować z rodzaju ozdób, jakie nosiły — dwie spośród nich wszakże były ubrane w jaskrawe bluzy z przaśnej wełny i ciemne, usmarowane olejem spodnie majtków, nadto miały tylko po jednym kółku w lewym uchu. Drugi i trzeci kolczyk w prawym uchu wskazywał, że szkolono je na Poszukiwaczki Wiatrów, jednak musiały jeszcze dosłużyć się dwóch kolejnych, nie mówiąc już o kółku w nosie, zanim mistrz pokładu wezwałby taką, by wciągnęła żagiel na maszt i dał jej przy tym klapsa w siedzenie za to, że nie porusza się dostatecznie prędko. Zgodnie z wszelkimi jego wspomnieniami te dwie nie pasowały do składu zgromadzenia — w normalnych okolicznościach Poszukiwaczka Wiatrów pod Mistrzynią Statków nawet nie odezwałaby się do żadnej.

— To się zgadza z tym, co powiedziałam, Renaile — odrzekła Merilille tonem zarazem oschłym, jak i protekcjonalnym. Z pewnością nie umknęły jej te zadowolone spojrzenia. Pobrzmiewające w jej głosie nuty nie zniknęły, kiedy zwróciła się do Mata: — Proszę się nie denerwować, panie Cauthon. Z chęcią wysłuchamy głosu rozsądku. O ile takowym dysponujesz.

Mat wszelkimi siłami próbował zachować spokój; miał nadzieję, że znajdzie ich dosyć. Chyba że naprawdę doprowadzą go do ostateczności.

- Gholam zostały stworzone podczas Wojny o Moc, w Wieku Legend — zaczął wyjaśniać mniej więcej od początku opowieści, którą przekazała mu Birgitte. Odwrócił się, tak by stać twarzą do wszystkich kobiet, niezależnie od ich przynależności. A żeby sczezł, jeśli dopuści, by któraś z nich doszła do wniosku, że uważa jej zgrupowanie za ważniejsze od innych. Albo żeby uznały, iż przyjmuje postawę proszącą. Zwłaszcza że rzeczywiście tak było. — Skonstruowano je do zabijania Aes Sedai. Wyłącznie w tym celu. Żeby zabijały ludzi, którzy potrafili przenosić. Jedyna Moc wam nie pomoże, Jedyna Moc nie ima się gholam. Co więcej, potrafią wyczuć zdolność przenoszenia, jeżeli znajdują się w odległości, powiedzmy, pięćdziesięciu kroków od was. Potrafią też zwietrzyć wypełniającą was Moc. Nie rozpoznasz gholam, dopóki nie będzie za późno, ponieważ niczym się nie różnią od zwykłych ludzi. Zewnętrznie. Wewnętrznie zaś... Gholam nie mają kości, potrafią się przecisnąć przez szparę pod drzwiami. I są tak silne, że jedną ręką mogą wyrwać drzwi z zawiasów. — Albo rozerwać komuś gardło. Światłości, że też nie pozwolił Naleseanowi zostać w łóżku.

Próbując powstrzymać przeszywający go dreszcz, mówił dalej. Wszystkie kobiety patrzyły nań szeroko rozwartymi oczami. Nie dopuści, by zauważyły, że drży.

— Stworzono zaledwie sześć gholam, trzy kobiety i trzech mężczyzn: w każdym razie istoty przypominające z wyglądu kobiety i mężczyzn. Najwyraźniej nawet Przeklęci czuli się nieswojo w ich obecności. A może po prostu doszli do wniosku, że sześć wystarczy. Tak czy siak, wiemy, że jeden przebywa w Ebou Dar, prawdopodobnie od Pęknięcia przechowywano go w jakiejś kapsule statycznej, utrzymując przy życiu. Nie wiemy, czy pozostałe również w niej przechowywano, ale jeden to i tak aż nadto. Ten, kto go nasłał... z pewnością któryś Przeklęty... wiedział, że uda się po naszych śladach na drugą stronę rzeki. Bez wątpienia kazano mu zdobyć Czarę Wiatrów, a także, sądząc z tego, co powiedział, zabić Nynaeve albo Elayne, względnie obie. — Obrzucił je przelotnym spojrzeniem, w którym była uspokajająca pewność i współczucie, nikt przecież nie mógł czuć się swobodnie, wiedząc, że ściga go takie monstrum. W zamian doczekał się pytającego grymasu od Elayne, która lekko zmarszczyła czoło; Nynaeve zaś niecierpliwie machnęła ręką, dając mu do zrozumienia, że ma już kończyć swoje wywody.

— Kontynuując — powiedział dobitnie, gromiąc je wzrokiem. Bardzo trudno było nie wzdychać głośno, kiedy miało się do czynienia z kobietami. — Ten, kto przysłał gholam, wie na pewno, że Czara jest teraz tutaj, w Pałacu Tarasin. Jeżeli on albo ona przyślą tu gholam, niektóre z was na pewno zginą. Być może nawet wiele. Nie mogę chronić wszystkich równocześnie. Przy okazji zapewne stracicie również Czarę. I dochodzi jeszcze sprawa Falion Bhody. Niewielkie są szanse, że była sama, i nawet jeśli Ispan została schwytana, to musimy mieć na uwadze również inne Czarne Ajah. Mówię to na wypadek, gdyby Przeklętych i gholam nie było wam dość. — Na wzmiankę o Czarnych Ajah zarówno Reanne, jak i Mądre Kobiety wyprostowały się z jeszcze większym oburzeniem niż Merilille i jej przyjaciółki, choć same Aes Sedai, sztywno zbierające spódnice, wyglądały na gotowe natychmiast wyjść z sali. Musiał odwoływać się do takich emocji, nic więcej przecież nie mógł zrobić. — Do rzeczy. Czy rozumiecie teraz, dlaczego wszystkie musicie wyjechać z pałacu i zabrać Czarę do jakiegoś miejsca, o którym gholam nie wie? Do miejsca, o którym nie wiedzą Czarne Ajah? Czy pojmujecie, jak ważne jest, by zabrać się do tego natychmiast?

Prychnięcie Renaile mogłoby wystraszyć gęsi w sąsiednim pokoju.

— Powtarzasz się wciąż, panie Cauthon. Merilille Sedai powiada, że w życiu nie słyszała o żadnych gholam. Elayne Sedai twierdzi, że był tam jakiś dziwny człowiek, jakaś istota, ale niewiele więcej pamięta. I cóż to takiego ta... kapsuła statyczna? Nie raczyłeś nam wyjaśnić. Poza tym, skąd ty to wszystko niby wiesz? Dlaczego mamy oddalać się od wody, polegając na słowie mężczyzny, który opowiada nam jakieś wydumane bajki?

Mat spojrzał na Nynaeve i Elayne, z niewielką jednakże nadzieją. Gdyby tylko zechciały otworzyć usta, cała sprawa skończyłaby się już dawno, one jednak tylko beznamiętnie odwzajemniły jego spojrzenie; ich twarze skrzepły w pozbawione wyrazu maski Aes Sedai. Nie pojmował, dlaczego milczą. Podały jedynie suche fakty odnośnie do zdarzeń w Rahad, a Mat gotów był się założyć, że nie wspomniałyby o Czarnych Ajah, gdyby istniał jakiś inny sposób wyjaśnienia tego, że zjawiły się w pałacu ze związaną i odciętą od Źródła Aes Sedai. Ispan przetrzymywano w innej części pałacu, o jej obecności wiedzieli tylko nieliczni. Nynaeve wlała jej siłą do gardła jakiś odwar, mieszankę paskudnie śmierdzących ziół, które sprawiły, że kobieta najpierw dziko wybałuszyła oczy w trakcie ich przełykania, a wkrótce potem bezmyślnie chichotała, co krok się potykając. Sąsiedni pokój zajmowały pozostałe członkinie Kółka Dziewiarskiego — miały jej strzec. Strażniczkami zostały z przymusu, ale za to bardzo przykładały się do przydzielonego im zadania — Nynaeve dała im jasno do zrozumienia, że jeśli pozwolą Ispan uciec, to lepiej niech od razu same też zmykają, nim wpadną w jej ręce.

Bardzo się pilnował, żeby nie patrzeć na Birgitte, stojącą obok drzwi w towarzystwie Aviendhy. Aviendha miała na sobie suknię Ebou Dari, nie proste wełny, w których wróciła do pałacu, tylko kobiecy strój do konnej jazdy ze srebrnoszarego jedwabiu, całkowicie nie pasujący do rogowej rękojeści noża zatkniętego za pasem. Birgitte dla odmiany prędko zrzuciła swoją suknię, zastępując ją charakterystycznym krótkim kaftanikiem granatowej barwy i obszernymi, ciemnozielonymi spodniami. Przypasała też kołczan do biodra. Ona stanowiła źródło całej jego wiedzy o gholam, a także kapsułach statycznych — pominąwszy oczywiście doświadczenia z Rahad. Ale nigdy nie zdradziłby tego, choćby go przypiekano na rożnie.

— Czytałem kiedyś książkę, która opowiadała o... — zaczął, ale Renaile przerwała mu.

— Książkę — powiedziała szyderczym tonem. — Soli nie zastąpi żadna książka, zwłaszcza taka, o której nie mają pojęcia nawet Aes Sedai.

Nagle uderzyło go, że jest jedynym mężczyzną obecnym w komnacie. Lan wyszedł na rozkaz Nynaeve, równie posłusznie jak Beslan odesłany przez swą matkę. Thom i Juilin pakowali się do wyjazdu. Prawdopodobnie już skończyli. O ile ich wysiłek nie pójdzie na marne, wszak zapowiadało się, że nigdy stąd nie wyjadą. Był jedynym mężczyzną, otoczonym murem kobiet, które zapewne każą mu walić głową w ten mur, aż mu się całkiem pomiesza w mózgu. To nie miało sensu. Żadnego. One zaś patrzyły na niego wyczekująco.

Nynaeve, w błękitach z żółtymi cięciami ozdobionymi koronką, przerzuciła sobie warkocz przez ramię, aż zawisł między jej piersiami, ale ten ciężki złoty pierścień — dowiedział się niedawno, że to pierścień Lana — poprawiła pieczołowicie, tak by wszyscy mogli go widzieć. Twarz miała nadzwyczaj spokojną, dłonie zaś spoczywały na podołku, tylko jej palce nieznacznie drżały. Elayne — w zielonych jedwabiach Ebou Dari, które podkreślały bardzo skąpą suknię Nynaeve, której nie ratowała nawet ciemnoszara, koronkowa kryza na szyi — spojrzała na niego oczyma podobnymi do dwóch kałuż ciemnoniebieskiej wody. Ona też splotła dłonie na podołku, ale co jakiś czas zaczynała wodzić palcem po złotym hafcie, który zdobił jej spódnice, po czym natychmiast przestawała. Czemu nic nie mówią? Czyżby próbowały odegrać się na nim? A może miał to być prztyczek z serii: “Mat tak bardzo chce przewodzić, to w takim razie zobaczmy, jak sobie da radę bez nas?” Byłby nawet uwierzył, gdyby chodziło tylko o Nynaeve, zwłaszcza w takiej sytuacji, nie przypuszczał jednak, by Elayne tak myślała. Więc dlaczego?

Choć Reanne i Mądre Kobiety nie kuliły się pod jego wzrokiem, tak jak to czyniły, gdy spoglądały na nie Aes Sedai, zaczęły go jednak traktować inaczej. Tamarla obdarzyła go pełnym szacunku skinieniem głowy. Famelle o włosach barwy miodu posunęła się nawet krok dalej: uśmiechnęła się przyjaźnie. Reanne, o dziwo, dostała bladych plam na policzkach — tak wyglądał rumieniec w jej wydaniu. Ale, niestety, Mądre Kobiety nie stanowiły liczącej się opozycji. Te sześć kobiet nie zamieniło ze sobą nawet tuzina niepotrzebnych słów, odkąd weszły do tego pomieszczenia. Każda zaczęłaby skakać, gdyby Nynaeve albo Elayne tylko pstryknęły palcami, i tak długo by skakały, dopóki nie kazano by im przestać.

Może więc zwrócić się do pozostałych Aes Sedai? Miały nieskończenie spokojne, nieskończenie cierpliwe twarze. Tyle że... w pewnym momencie wzrok Merilille przemknął obok niego, w stronę Nynaeve i Elayne. Sareitha zaczęła na jego oczach powoli wygładzać spódnice, najwyraźniej nie zdając sobie sprawy z tego, co robi. Wewnątrz jego głowy wykwitło mroczne przeczucie. Dłonie poruszające się na spódnicach. Rumieniec na twarzy Reanne. Przygotowany kołczan Birgitte. Mętne przeczucie. Nie wiedział nawet, czego dotyczy, pojął jednak, że zabrał się za wszystko w zupełnie niewłaściwy sposób. Spojrzał surowo na Nynaeve i jeszcze bardziej upominająco na Elayne. Nic jednak nie było w stanie ożywić ich zastygłych twarzy.

Powoli ruszył w stronę kobiet Ludu Morza. I choć zupełnie zwyczajnie sobie szedł, ze zdumieniem usłyszał, jak któraś przy Merilille prycha i jak Sareitha mruczy: “Co za bezczelność!” Więc to tak! Już on im pokaże, co znaczy bezczelność. Jeżeli Nynaeve i Elayne będą oburzone, ich sprawa, powinny mu były powierzać swoje tajemnice. Światłości, jak on nie znosił, gdy go wykorzystywano. Zwłaszcza wówczas, gdy nie miał pojęcia, ani w jaki sposób to robią, ani dlaczego.

Zatrzymał się przed krzesłem Renaile, przyjrzał najpierw smagłym twarzom stojących za nią kobiet Atha’an Miere i dopiero potem spojrzał na tę kobietę. Zmarszczyła brwi, kładąc dłoń na wysadzanej klejnotami rękojeści noża wetkniętego za szarfę, którą obwiązała się w pasie. Była kobietą bardziej przystojną niż piękną, gdzieś w średnim wieku i w innych okolicznościach z przyjemnością patrzyłby jej w oczy. Przypominały dwa wielkie ciemne stawy, w które mężczyzna mógłby wpatrywać się cały wieczór. Ale w innych okolicznościach. Kobiety Ludu Morza z jakiegoś powodu jawiły się mu jako mucha w garncu śmietanki, a on nie miał najmniejszego pojęcia, jak ją wyłowić. Udało mu się zapanować nad irytacją. Ledwie. Co on ma, do cholery, robić?

— Jak rozumiem, wszystkie potrafcie przenosić — powiedział cicho — ale ja właściwie mam to gdzieś. — Trzeba od samego początku postawić sprawę jasno. — Spytajcie Adelas albo Vandene, jeśli chcecie wiedzieć, ile mnie obchodzi, czy kobieta potrafi przenosić.

Renaile spojrzała na siedzącą za nim Tylin, ale nie do niej skierowała swoje słowa.

— Nynaeve Sedai — rzekła sucho. — O ile się nie mylę, w treści waszego targu nie ma zawartej klauzuli, że będę musiała wysłuchiwać tego młodego zbieracza pakuł. Ja...

— Wasze przeklęte targi nic mnie nie obchodzą, ty córo piachów — odciął się Mat. Więc jednak nie panował do końca nad swoją irytacją. Są jakieś granice tego, ile mężczyzna jest w stanie znieść.

Stojące za nią kobiety głośno wciągnęły powietrze. Jakieś tysiąc lat wcześniej kobieta z Ludu Morza nazwała pewnego esseńskiego żołnierza synem piachu, po czym wbiła mu nóż pod żebra; to właśnie wspomnienie naszło go w tej chwili. Nie była to może najgorsza obelga, jaką znali Atha’an Miere, niemniej była nad wyraz obraźliwa. Twarz Renaile nabiegła krwią, sycząc, z oczyma wybałuszonymi z wściekłości, poderwała się na równe nogi, a w jej garści błysnął nabijany księżycowymi kamieniami sztylet.

Mat wyrwał jej go z ręki, zanim zdążyła zadać cios w pierś, i wbił w poręcz jej krzesła. Naprawdę miał szybkie ręce. Ale potrafił też utrzymać swój temperament na wodzy. Nieważne, ile kobiet uważa, że mogą się nim bawić jak lalką, mógł...

— Posłuchaj mnie, ty osadzie z dna zęzy. — Niech będzie, może jednak wcale nie potrafił utrzymać go na wodzy. — Nynaeve i Elayne cię potrzebują, więc albo otrzymają twoją pomoc, albo oddam cię gholam, żeby połamał ci kości, a potem Czarnym Ajah, żeby pozbierały, co zostanie. Cóż, jeśli o ciebie chodzi, to powiem tyle: jestem Mistrzem Ostrzy i obnażyłem właśnie swe ostrza. — Nie miał pojęcia, co to dokładnie oznacza, bo słyszał to tylko raz w życiu: “Kiedy ostrza są obnażone, nawet Mistrzyni Statków kłania się przed Mistrzem Ostrzy”. — Taka jest treść targu między tobą a mną. Pójdziesz tam, gdzie zechcą Nynaeve i Elayne, a ja w zamian nie uwiążę cię do koni i nie zawlokę siłą!

Na tym należało poprzestać, przynajmniej wobec Poszukiwaczki Wiatrów służącej pod Mistrzynią Statków. Renaile zadygotała z wysiłku, by nie rzucić się na niego z gołymi rękoma, nie dbając już, że to on trzymał jej sztylet.

— Zostało uzgodnione, pod Światłością! — warknęła. Oczy omal nie wyszły jej z orbit. Poruszyła ustami, na twarzy zmagały się konfuzja i niedowierzanie. Tym razem zdławione westchnienia zabrzmiały, jakby wiatr zrywał zasłony z okien.

— Zostało uzgodnione — powtórzył szybko Mat i, dotknąwszy najpierw palcami swoich warg, przycisnął je do jej warg.

Po chwili Renaile zrobiła to samo drżącymi palcami. Wyciągnął sztylet w jej stronę, a ona przez dobrą chwilę patrzyła na niego tępym wzrokiem i dopiero wtedy odebrała. Ostrze powędrowało z powrotem do wysadzanej klejnotami pochwy. Nie uchodziło zabijać kogoś, z kim dobiło się targu. A w każdym razie nie wcześniej, niż zostaną wypełnione jego postanowienia. Kobiety za jej krzesłem zaczęły coś pomrukiwać, podnosić się, wtedy Renaile poruszyła się, by raz klasnąć w dłonie. Poszukiwaczki Wiatrów zamknęły usta tak prędko, jakby były majtkami oddanymi do terminu.

— Właśnie dobiłam targu z ta’veren, jak sądzę — powiedziała bezbarwnym, lecz głębokim mocnym głosem. Ta kobieta mogła nauczać Aes Sedai, w jaki sposób szybko się opanować. — Ale któregoś dnia, panie Cauthon, jeżeli to miłe Światłości, przespacerujesz się po linie.

Nie wiedział, co to może znaczyć, oprócz tego, że zabrzmiało nad wyraz nieprzyjemnie. Wykonał swój najlepszy ukłon.

— Wszystko jest możliwe, jeśli to miłe Światłości — wymamrotał. Ostatecznie, grzeczność odpłacona. Ale jej uśmiech był niepokojąco pełen nadziei.

Kiedy odwrócił się z powrotem do reszty zgromadzonych w pomieszczeniu kobiet, ze spojrzeń, jakimi go obrzuciły, można by wywnioskować, że oto wyrosły mu rogi i skrzydła.

— Czy na tym dosyć sprzeczek? — spytał kwaśno i nie czekał nawet na odpowiedź. — Tak też myślałem. Sugeruję więc, abyście wybrały sobie jakieś miejsce, byle daleko stąd, i gdy tylko spakujecie manatki, możemy ruszać w drogę.

Dla zachowania pozorów próbowały jeszcze się spierać. Elayne, tonem na poły tylko poważnym, wspomniała Caemlyn, a Careane zaproponowała kilka odosobnionych wiosek wśród Czarnych Wzgórz, dokąd dałoby się bez trudu dotrzeć przez bramę. Światłości, przez bramę było łatwo dotrzeć wszędzie. Vandene mówiła o Arafel, Aviendha zaś napomknęła o Rhuidean, na Pustkowiu Aiel, kobiety z Ludu Morza zaś coraz bardziej pochmurniały, w miarę jak wymieniano miejsca położone dalej i dalej od morza. Wszystko na pokaz. W każdym razie Mat nabrał takiego przekonania, obserwując, jak Nynaeve niecierpliwie bawi się warkoczem, mimo że propozycje wysuwano z zapałem i bardzo ochoczo.

— Jeśli wolno mi coś powiedzieć, Aes Sedai? — odezwała się na koniec lękliwym głosem Reanne. Podniosła nawet rękę w górę. — Rodzina prowadzi farmę po drugiej stronie rzeki, kilka mil na północ. Wszyscy wiedzą, że to samotnia kobiet, które oddają się kontemplacji wymagającej spokoju, ale nikt nie kojarzy tego miejsca z nami. Budynki są stare i dostatecznie wygodne, gdyby trzeba tam było zatrzymać się na dłużej, a...

— Tak — przerwała jej Nynaeve. — Tak, sądzę, że to miejsce w sam raz dla nas. A co ty na to, Elayne?

— Myślę, że to brzmi wspaniale, Nynaeve. Wiem, że Renaile będzie wdzięczna, mogąc pozostać blisko morza. — Pozostałe pięć sióstr niemal ją zagłuszyło, chóralnie zapewniając, że ta propozycja brzmi zdecydowanie lepiej niż wszystkie pozostałe.

Mat wzniósł oczy ku niebu. Tylin stanowiła uosobienie kobiety, która nie ma pojęcia o tym, co spoczywa tuż pod jej nosem, za to Renaile połknęła to wszystko niczym pstrąg muchę. Czyli zrobiła dokładnie to, o co chodziło. Z jakiegoś powodu miała się nie dowiedzieć, że Nynaeve i Elayne zaaranżowały wszystko z góry. Wyprowadziła pozostałe kobiety z Ludu Morza z komnaty, by pozbierały dobytek, nim Nynaeve i Elayne zmienią zdanie.

Te ostatnie najwyraźniej miały zamiar wyjść razem z Merilille i pozostałymi Aes Sedai, ale skinął na nie palcem. Wymieniły spojrzenia — musiałby gadać całą godzinę, żeby opowiedzieć, co te spojrzenia wyrażały — po czym, ku jego zdumieniu, podeszły do niego. Aviendha i Birgitte obserwowały go spod drzwi, Tylin ze swojego fotela.

— Bardzo mi przykro, że cię wykorzystałyśmy — powiedziała Elayne, zanim zdążył wydobyć z siebie słowo. I uśmiechnęła się, ukazując dołki w policzkach. — Naprawdę miałyśmy powody, Mat, musisz uwierzyć.

— Powody, których nie musisz znać — wtrąciła stanowczo Nynaeve, odrzucając warkocz na plecy tym aż nadto dobrze wyćwiczonym ruchem i sprawiając, że pierścień między piersiami podskoczył. Lan chyba naprawdę zwariował. — Muszę powiedzieć, iż nigdy się nie spodziewałam, że to zrobisz. Co takiego sprawiło, że próbowałeś je okpić? Mogłeś wszystko zniszczyć.

— Jakie byłoby życie, gdyby człowiek od czasu do czasu nie kusił losu? — odparł wesoło. Tym lepiej dla niego, jeśli uznały, że wszystko zostało z góry ukartowane, a nie stanowiło wyłącznie przypadkowego wybuchu temperamentu. Ale znowu go wykorzystały, nic mu zawczasu nie mówiąc, teraz chciał więc coś za to uzyskać. — Następnym razem, gdy będziecie musiały dobić targu z Ludem Morza, pozwólcie, że ja to za was zrobię. Może dzięki temu nie pójdzie tak źle jak ostatnio. — Widok czerwonych plam na twarzy Nynaeve jednoznacznie upewnił go, że trafił w samo sedno. Nieźle, jak na strzał z zamkniętymi oczami.

Elayne tylko mruknęła:

— Szalenie spostrzegawczy poddany. — W jej głosie zabrzmiała nutka gorzkiego rozbawienia. Zdobycie jej łask nie do końca oznaczało korzystną dla wybrańca sytuację.

Podeszły do drzwi, nie pozwalając mu już nic dodać. Cóż, tak naprawdę nie spodziewał się, że cokolwiek mu wyjaśnią. Obie do szpiku kości były już Aes Sedai. Człowiek musiał się nauczyć dawać sobie radę z tym, co los mu podsuwał.

Problem Tylin zupełnie wypadł mu z głowy, ona jednak bynajmniej nie zapomniała. Złapała go, nim zdążył zrobić dwa kroki. Nynaeve i Elayne zatrzymały się przy drzwiach i obserwowały go wspólnie z Aviendhą oraz Birgitte. I dzięki temu zobaczyły, jak Tylin szczypie go w siedzenie. W pewnych sytuacjach trudno było zachować spokój i opanowanie. Mina Elayne wyrażała współczucie, twarz Nynaeve — piorunującą dezaprobatę. Aviendha nieskutecznie tłumiła śmiech, a Birgitte całkiem otwarcie szczerzyła zęby. Wszystkie wiedziały.

— Nynaeve uważa, że jesteś małym chłopczykiem, który potrzebuje opieki — wydyszała mu w twarz Tylin. — Ja jednak wiem, że jesteś bardzo dorosłym mężczyzną. — Jej namiętny chichot był najbardziej wulgarną aluzją, jaką w życiu usłyszał. Cztery kobiety w drzwiach patrzyły, jak robi się czerwony niczym burak. — Będę za tobą tęskniła, gołąbku. To, co zrobiłeś z Renaile, było wspaniałe. Jakże ja podziwiam władczych mężczyzn.

— Ja też będę za tobą tęsknił — wybąkał. I przeżył wstrząs, bo zrozumiał, że to najczystsza prawda... Okazuje się, że w samą porę wyjeżdża z Ebou Dar. — Ale jeśli jeszcze się kiedyś spotkamy, to ja będę uganiał się za tobą, a nie ty za mną.

Parsknęła śmiechem, a ciemne orle oczy rozjarzył blask.

— Naprawdę podziwiam władczych mężczyzn, kaczorku. Ale nie wtedy, kiedy usiłują być władczy wobec mnie. — Chwyciwszy go za uszy, nachyliła ku sobie jego głowę, aby go pocałować.

W ogóle nie zauważył odejścia Nynaeve i pozostałych, wyszedł na chwiejnych nogach, wpychając koszulę do spodni. Musiał jeszcze się wrócić, żeby zabrać z kąta włócznię i kapelusz. Ta kobieta nie miała żadnego wstydu. Ani odrobiny.

Spotkał Thoma i Juilina, kiedy wychodzili właśnie z apartamentów Tylin, a za nimi Nerim z Lopinem, krępym sługą Naleseana. Każdy dźwigał duży wiklinowy kosz, przeznaczony do siodła. Dotarło doń, że to wszystko to był jego dobytek. Juilin niósł nie naciągnięty łuk Mata, a przez jedno z ramion przerzucił sobie kołczan. Prawda, powiedziała przecież, że zadba o jego przeprowadzkę.

— Znalazłem to na twojej poduszce — rzekł Thom, rzucając w jego stronę pierścień, który Mat kupił, jak mu się zdawało, chyba już rok temu. — Prezent pożegnalny, jak się zdaje, na obu poduszkach były rozsypane miłorośle i inne kwiaty.

Mat wcisnął pierścień na palec.

— Należy do mnie, a żebyś sczezł. Sam za niego zapłaciłem.

Stary bard przejechał dłonią po wąsach i zakasłał, nieumiejętnie ukrywając szeroki uśmiech, który z nagła wykwitł na jego twarzy. Juilin zerwał z głowy swój idiotyczny taraboniański kapelusz, jakby nagle bardzo zainteresowany jego wnętrzem.

— Krew i przeklęte!... — Mat zrobił głęboki wdech. — Mam nadzieję, że wy dwaj poświęciliście choć chwilę na spakowanie własnych manatków — powiedział chłodnym tonem — bo kiedy tylko złapię Olvera, ruszamy w drogę, nawet jeśli się okaże, ze trzeba zostawić za sobą jakąś zapleśniałą harfę albo zardzewiały łamacz mieczy. — Juilin potarł palcem kącik oka, cokolwiek to miało znaczyć, ale Thom naprawdę zmarszczył brwi. Kto obrażał flet albo harfę Thoma, obrażał jego samego.

— Mój panie — odezwał się żałobnym tonem Lopin. Był smagłym, łysiejącym mężczyzną, jeszcze grubszym od Sumeko, jego czarny wieśniaczy kaftan z Łzy, dopasowany do pasa, a dalej rozdęty, opinał go doprawdy bardzo ściśle. Zazwyczaj równie sztywny i uroczysty jak Nerim, miał teraz zaczerwienione oczy, jakby niedawno płakał. — Mój panie, czy istnieje najmniejsza choćby szansa, bym mógł pozostać i uczestniczyć w pochówku lorda Naleseana? Był dobrym panem.

Mat z wielką przykrością musiał odpowiedzieć: “nie”.

— Każdy, kto zostanie, może zostać tu naprawdę na długo, Lopin — przestrzegł go delikatnie. — Posłuchaj, będę potrzebował kogoś do opieki nad Olverem. Nerim ma przeze mnie pełne ręce roboty. A zresztą Nerim wróci do Talmanesa, wiesz o tym. Jeśli chcesz, przyjmę cię do siebie. — Nawykł do posiadania osobistego sługi, a poza tym czasy były trudne dla poszukujących pracy.

— Bardzo byłbym rad, mój panie — odrzekł grobowym tonem mężczyzna. — Młody Olver okrutnie mi przypomina syna mojej najmłodszej siostry.

Traf jednak chciał, że kiedy weszli do pokojów, które Mat niegdyś zajmował, zastali tam lady Riselle, odzianą znacznie bardziej przyzwoicie niż ostatnim razem. Była zupełnie sama.

— Miałabym go niby przywiązać do siebie? — powiedziała, a to zaiste cudowne łono zafalowało z emocji, kiedy wzięła się pod boki. Wychodziło na to, że kaczorkowi królowej nie wolno przemawiać takim niegrzecznym tonem do jej dwórek. — Jak za mocno podetniesz chłopcu skrzydła, nigdy nie wyrośnie na prawdziwego mężczyznę. Najpierw czytał na głos, siedząc na moim kolanie... mógłby tak czytać cały dzień, gdybym mu pozwoliła... a potem odrobił jeszcze swoje rachunki, więc pozwoliłam mu wyjść. No i czym się tak trapisz? Obiecał wszak wrócić przed zmierzchem, a zdaje się przykładać wielką wagę do obietnic.

Mat postawił ashandarei w tym samym kącie co zwykle, a potem powiedział tamtym, by zrzucili swoje brzemię i poszli szukać Vanina oraz reszty żołnierzy Legionu. Po czym zrezygnował z przyglądania się pociągającemu łonu Riselle i pobiegł na pokoje, które zamieszkiwała Nynaeve i inne kobiety. Zastał je wszystkie, w bawialni, był tam również Lan, w płaszczu Strażnika już udrapowanym na plecach i z sakwami podróżnymi na ramionach. Nie były to tylko jego sakwy, ale również Nynaeve, jak się zdawało. Całą posadzkę zaścielało mnóstwo tobołków z sukniami i wcale nie takich małych kufrów. Mat zastanawiał się, czy kobiety każą Lanowi także je ponieść.

— To oczywiste, że musisz go odszukać, Macie Cauthon — oświadczyła Nynaeve. — Czy sądzisz, że tak zwyczajnie porzucilibyśmy dziecko? — Jak się ją słyszało, można było pomyśleć, że naprawdę coś takiego chciał zrobić.

Nagle zalała go istna powódź ofert pomocy, nie tylko ze strony Nynaeve i Elayne, które zaproponowały, że odłożą wyjazd na farmę, ale także ze strony Lana, Birgitte i Aviendhy, którzy proponowali, że przyłączą się do poszukiwań. Lan mówił to z kamiennym spokojem, ponury jak zawsze, ale Birgitte i Aviendha...

— Serce mi pęknie, jeśli coś się stanie temu chłopcu — zapowiedziała Birgitte, a Aviendha dodała, z równym żarem: — Zawsze mówiłam, że nie dbasz o niego jak należy.

Mat zazgrzytał zębami. Na ulicach miasta Olver mógł się ukrywać przed ośmiorgiem ludzi, aż nie zapadnie zmierzch i sam nie zdecyduje, że powinien wrócić do pałacu. Rzeczywiście dotrzymywał obietnic, ale jeśli nie będzie musiał, to niewielkie były szanse na to, że zrezygnuje z jednej choćby chwili swobody. Więcej par oczu będzie oznaczało szybsze poszukiwania, zwłaszcza jeśli zaangażują Mądre Kobiety. Wahał się przez krótki moment trzech uderzeń serca. S am miał swoje własne obietnice, których musiał dotrzymać, ale miał też dość rozumu, by tak nie stawiać sprawy.

— Czara jest zbyt ważna — powiedział im. — Ten gholam nadal gdzieś tu jest, być może również Moghedien, a Czarne Ajah już na pewno. — Kości załomotały w jego głowie. Aviendha nie będzie zachwycona, że się ją wrzuca do jednego garnka z Nynaeve i Elayne, ale w danej chwili nic go to nie obchodziło. Zwrócił się do Lana i Birgitte: — Pilnujcie ich, dopóki was nie dogonię. Pilnujcie ich wszystkich.

Ku jego zaskoczeniu, odezwała się Aviendha:

— Przypilnujemy ich. Obiecuję. — Musnęła palcem rękojeść noża. Najwyraźniej nie zrozumiała, że ją też zaliczył do tych, których trzeba pilnować.

Nynaeve i Elayne natomiast zrozumiały. Oczy Nynaeve zalśniły tak groźnie, jakby wzrokiem próbowała wyborować mu dziurę w czaszce; spodziewał się, że szarpnie warkocz, ale o dziwo jej dłoń tylko zatrzepotała niepewnie, po czym stanowczym ruchem przerzuciła go przez ramię. Elayne zadowoliła się uniesieniem podbródka, a wielkie niebieskie stawy jej oczu całkiem zamarzły.

Lan i Birgitte też zrozumieli.

— Nynaeve jest całym moim życiem — rzekł z prostotą Lan, kładąc dłoń na jej ramieniu. A ona, ni stąd, ni zowąd, bardzo posmutniała, a potem, równie nagle, zacisnęła szczęki, jakby zamierzała właśnie przejść przez kamienny mur, taranując go swoim ciałem.

Birgitte obdarzyła Elayne czułym spojrzeniem, ale przemówiła do Mata.

— Będę ich pilnowała — obiecała. — Prawda honoru. Mat poprawił kaftan, żeby ukryć zmieszanie. Nadal nie bardzo potrafił sobie przypomnieć, ile jej opowiedział, kiedy razem pili. Światłości, toż ta kobieta potrafiła wchłaniać wino jak suchy piach wodę. Niemniej odpowiedział, jak przystało na barashandańskiego lorda, akceptując jej zobowiązanie.

— Honor krwi, prawda krwi.

Birgitte skinęła głową, a sądząc po zaskoczonych spojrzeniach Nynaeve i Elayne, nadal strzegła jego tajemnic. Światłości, jeśli jakaś Aes Sedai kiedykolwiek się dowie o tych wszystkich wspomnieniach, jakie nosił w głowie, to zapewne reszta dowie się szybko, że to on zadął w Róg Valere — nie dbając o jego lisi łeb, tak długo będą go ciągnęły za język, aż wygrzebią zeń ostatnie “jak” i “dlaczego”.

Kiedy już się odwracał, żeby wyjść, Nynaeve złapała go za rękaw.

— Pamiętaj o burzy, Mat. Ona niebawem się zerwie, wiem o tym. Uważaj na siebie, Macie Cauthon. Słyszysz mnie? Tylin wskaże ci drogę do farmy, kiedy już wrócisz z Olverem.

Przytaknął i wziął nogi za pas, kości w głowie odpowiadały echem na łomot jego butów. Ciekawe, czy miał uważać na siebie podczas poszukiwań, czy też raczej wówczas, gdy będzie pytał Tylin o drogę? Nynaeve i jej Słuchanie Wiatru. Czy jej się wydaje, że on jest z cukru i rozpuści się w paru kroplach deszczu? Nietrudno się domyślić, że kiedy już użyją Czary Wiatrów, znowu spadnie deszcz. Zdawało się, że minęło wiele lat od czasu, kiedy po raz ostatni padało. Jakaś myśl zaczęła wykluwać się w jego głowie, coś w związku z pogodą i Elayne, coś, co nie miało szczególnego sensu, ale zbył to wzruszeniem ramion. Jedna rzecz na raz, a obecnie najważniejszy był Olver.

Mężczyźni czekali w izbie Czerwonorękich, blisko stajni, wszyscy na nogach, z wyjątkiem Vanina, który leżał na jednym z łóżek, z dłońmi splecionymi na brzuchu. Vanin twierdził, że człowiek powinien odpoczywać, kiedy tylko nadarzy się okazja. Gdy jednak wszedł Mat, przerzucił nogi na posadzkę i usiadł. Lubił Olvera tak samo jak inni — Mat bał się tylko tego, że zacznie uczyć chłopca, jak kraść konie i kłusować na bażanty. Siedem par oczu z napięciem skupiło się na Macie.

— Riselle powiedziała, że Olver był ubrany w czerwony kaftan — wyjaśnił. — Zdarza mu się rozdawać kaftany, ale zapewne każdy ulicznik, którego zobaczycie w czerwonym kaftanie, będzie wiedział, gdzie po raz ostatni był Olver. Niech każdy pójdzie w inną stronę. Obejdźcie całe Mol Hara i postarajcie się wrócić za godzinę. Zaczekajcie, aż wszyscy wrócą, i dopiero wtedy wyjdźcie znowu. Tym sposobem, jeśli któryś go znajdzie, pozostali nie będą szukać do jutra. Wszyscy zrozumieli? — Pokiwali głowami.

Czasami nie posiadał się ze zdumienia. Chuderlawy Thom, z jego siwymi włosami i wąsami, który był kiedyś kochankiem królowej, i to z własnej woli, nie tak jak on, a nawet kimś więcej niż kochankiem, jeśli wierzyć bodaj w połowę z tego, co mówił. Harnan o kanciastej szczęce, z tatuażami na policzku i na kilku innych fragmentach ciała, który całe życie był żołnierzem. Juilin z jego bambusową laską i łamaczem mieczy przy biodrze, uważający siebie za kogoś równego lordowi, nawet jeśli nadal nie umiał się oswoić z pomysłem, że mógłby sam nosić miecz, oraz tłustawy Vanin, przy którym Juilin wyglądał niczym zwykły sługus. Chuderlawy Fergin i Gorderan, niemal równie barczysty jak Perrin, oraz Metwyn, którego blada cairhieniańska twarz nadal wyglądała chłopięco, mimo iż był wiele lat starszy od Mata. Niektórzy z nich szli za Matem Cauthonem, ponieważ uważali go za szczęściarza, a jego szczęście mogło uratować im życie, kiedy nie były w stanie dokonać tego ich miecze, i jeszcze zapewne z jakichś innych powodów, których nie potrafił do końca rozpoznać. Nawet Thom nigdy nie posunął się dalej, jak tylko do oprotestowania jego rozkazu. Może w przypadku tej Renaile zadziałało coś więcej niż szczęście. Być może bycie ta’veren nie wiązało się wyłącznie z umiejętnością pakowania w kłopoty. Nagle poczuł się... odpowiedzialny za tych mężczyzn. Było to niewygodne uczucie, bo Mat Cauthon i odpowiedzialność nie szły ze sobą w parze. Odczuwał to jako coś nienaturalnego.

— Uważajcie na siebie i miejcie oczy szeroko otwarte — przykazał. — Wiecie, co tam czyha. Nadciąga burza. — Dlaczego to wszystko mówił?-Ruszajcie. Marnujemy tylko światło dnia.

Nie było żadnych oznak nadchodzącej burzy, choć wiatr nadal dął silnie, zamiatając kurz na placu Mol Hara z posągiem dawno zmarłej królowej nad fontanną. Nariene zasłynęła swoją uczciwością, ale widać tego nie wystarczyło, bo przedstawiono ją z całkiem obnażoną piersią. Popołudniowe słońce płonęło wysoko na bezchmurnym niebie, ludzie jednak gnali przez plac tak szybko jak podczas porannego chłodu. Nawet wspomnienie po nim nie zostało. Płyty chodnika zdawały się niczym patelnia pod podeszwami jego butów.

Rzucając złe spojrzenia ku przeciwnej stronie placu, gdzie stała “Wędrowna Kobieta”, Mat ruszył w kierunku rzeki. Kiedy mieszkali w tej oberży, Olver nawet w połowie tak często nie włóczył się z ulicznikami; zadowalał się przymilaniem do usługujących dziewcząt i córek Setalle Anan. A jemu kości powiedziały, że ma się przeprowadzić do pałacu. Wszystko, co zrobił od czasu przeprowadzki — wszystko, co chciał zrobić, poprawił się, myśląc o Tylin i jej oczach, a także dłoniach — wszystko to można było załatwić, mieszkając tutaj. Kości toczyły się również teraz, tak bardzo pragnął, żeby wreszcie przestały.

Próbował iść szybko, niecierpliwie lawirując między wlokącymi się furami i wozami, klnąc na lakierowane lektyki i powozy, które nie zwracały uwagi na przechodniów, i wciąż wypatrując czerwonego kaftana, jednak rojna ulica spowalniała jego marsz. I właściwie dobrze, że tak się działo. To by było dopiero, gdyby przemknął obok chłopca, nie zauważając go. Żałując, że nie zabrał Oczka z pałacowych stajni, popatrywał krzywo na sunący obok niego potok ludzki, w ciżbie człowiek na koniu nie poruszałby się szybciej, ale z siodła widziałby dalej. Ale z kolei zadawanie pytań z siodła byłoby niezręczne, mało kto jeździł konno w obrębie miejskich murów, a niektórzy ludzie wręcz bali się jeźdźców.

To samo pytanie, do znudzenia. Pierwszy raz zadał je przy moście, tuż za Mol Hara, mężczyźnie sprzedającemu jabłka opiekane w miodzie z tacy zawieszonej na szyi.

— Widziałeś może chłopca, mniej więcej tego wzrostu, odzianego w czerwony kaftan? — Olver lubił słodycze.

— Chłopca, mój panie? — odparł jegomość, zasysając powietrze przez luki w uzębieniu. — Widziałem z tysiąc chłopców. Ale takiego kaftana nie pamiętam. Czy mój pan zechciałby może kilka jabłuszek? — Ujął dwa jabłka kościstymi palcami i podsunął je Matowi, były zbyt miękkie, choćby nie wiadomo jak długo je pieczono. — Czy mój pan słyszał o zamieszkach?

— Nie — odparł zniecierpliwiony Mat i ruszył dalej. Przy drugim krańcu mostu zatrzymał zażywną kobietę z tacą pełną wstążek. Wstążki żadną miarą nie fascynowały Olvera, ale pod spódnicą, której rąbek był przyszyty niemalże do lewego biodra, błyskały czerwone halki, a wycięcie w staniczku ukazywało krągłe łono, niemal takie same jak u Riselle. — Czy widziałaś może chłopca...

Od niej też nasłuchał się o zamieszkach, a później co drugi z napotkanych ludzi nie mówił już o niczym innym. Źródłem tej plotki, jak podejrzewał, były zdarzenia, które tego właśnie ranka miały miejsce w pewnym domu w Rahad. Kobieta siedząca na koźle wozu, z biczem owiniętym wokół szyi, powiedziała mu nawet, że za rzeką wybuchł bunt, wyznawszy pierwej, że nigdy nie zauważa małych chłopców, dopóki nie wpadają pod kopyta jej mułów. Mężczyzna o kanciastej twarzy, który sprzedawał plastry miodu — wyglądały na nadzwyczaj wyschnięte — twierdził, że zamieszki wybuchły w okolicach latarni morskiej, przy krańcu Drogi nad Zatoką, po wschodniej stronie ujścia, które to miejsce było równie prawdopodobne jak sam jej środek. Po mieście zawsze krążyło całe mnóstwo plotek, jeśli człowiek tylko wsłuchał się w to, co ludzie mówią, a on teraz nie miał, jak się zdawało, innego wyjścia. Jedna z najpiękniejszych kobiet, jakie w życiu widział, stojąca pod jedną z tawern, o imieniu Maylin, była posługaczką w “Starej Owcy”. Wyglądało jednak na to, że cała jej praca polegała na wystawaniu przed budynkiem, by przyciągać gości, co z pewnością jej się udawało — ona też poinformowała go, że tego ranka doszło do bitwy, wśród wzgórz Cordese na zachód od miasta. A może na wzgórzach Rhannoh, po drugiej stronie zatoki. Albo może... Maylin była nadzwyczaj piękna, ale niezbyt rozgarnięta, Olver byłby z pewnością zdolny przypatrywać jej się godzinami, pod warunkiem że nie otwierałaby ust. Ale nie umiała sobie przypomnieć, by widziała jakiegokolwiek chłopca od... Powiedział, że jakiego koloru był ten kaftan? Nasłuchał się o zamieszkach i bitwach, nasłuchał się o dziwnych rzeczach zauważonych na niebie albo wśród wzgórz, o dostatecznej liczbie dziwadeł, by nawet na Ugorze zrobiło im się ciasno. Nasłuchał się o Smoku Odrodzonym, który miał lada chwila zaatakować miasto na czele tysiąca mężczyzn, którzy potrafili przenosić, o tym, że nadciągają Aielowie, armia Aes Sedai — nie, to armia Białych Płaszczy; Pedron Niall nie żył, a Synowie zamierzali go pomścić, aczkolwiek dlaczego akurat na Ebou Dar, to już nie było wcale jasne. Człowiek mógł pomyśleć, że miasto powinno być zdjęte paniką od tych wszystkich krążących po nim opowieści, a jednak wyraźnie było widać, że nawet ci, którzy opowiadali daną opowieść, nie ufali zbytnio własnym słowom. A więc usłyszał wszelkiego typu bzdury, jednak ani słowa o chłopcu w czerwonym kaftanie.

W odległości kilku ulic od rzeki zaczął docierać do jego uszu jakiś łoskot, donośne głuche dudnienie, które zdawało się dochodzić od morza. Ludzie spoglądali z ciekawością na bezchmurne niebo, drapali się po głowach i wracali do swoich spraw. I jego to zainteresowało, lecz nie zrezygnował ani na moment ze swoich prób, wypytując każdego napotkanego sprzedawcę słodyczy czy owoców względnie każdą piękną kobietę, która szła pieszo. Wszystko na nic. Dotarł do kamiennego nabrzeża biegnącego wzdłuż rzeki od strony miasta, zatrzymał się tam i omiótł badawczym wzrokiem szare przystanie oraz przycumowane do nich statki. Wiał silny wiatr, mocno kołyszący łodzie, które ocierały się z chrzęstem o kamienne pomosty, mimo iż zabezpieczono ich burty workami z wełną. W odróżnieniu od koni, statki dla Olvera stanowiły tylko środek, za pomocą którego można było dostać się z jednego miejsca na drugie, a poza tym w Ebou Dar statki stanowiły domenę mężczyzn, nawet jeśli nie zawsze tylko oni zajmowali się frachtunkiem. Kobiety kręcące się po przystaniach były albo kupcami pilnującymi swych towarów, albo uzbrojonymi po zęby członkiniami gildii towarowej, na pewno zaś nie można było tam spotkać żadnych sprzedawców słodyczy.

Już miał zawrócić, kiedy nagle spostrzegł, że w zasięgu jego wzroku prawie nikt się nie porusza. Na przystaniach zazwyczaj panował wielki rejwach, jednak teraz na wszystkich statkach, jakie widział, marynarze stali rzędem przy relingach albo, wspiąwszy się na olinowanie, stamtąd obserwowali zatokę. Wszędzie stały porzucone beczki i paki, a obnażeni do pasa mężczyźni i żylaste kobiety w kamizelach z zielonej skóry tłoczyli się na krańcach doków, skąd mogli patrzeć, w otwartej przestrzeni między statkami, w stronę, skąd dobiegał łoskot. Unosił się tam czarny dym, w grubych wysokich kolumnach, nachylanych podmuchami wiatru ku północy.

Wahając się tylko chwilę, wbiegł na najbliższą przystań. Z początku statki uwiązane do długich kamiennych słupów na południu przesłaniały mu widok na wszystko z wyjątkiem tego dymu. Linia wybrzeża była tak ukształtowana, że każda kolejna przystań wcinała się dalej w wodę niż poprzednia; kiedy już wepchnął się w ostatnie szeregi tłumu, zobaczył szerokie nurty rzeki, która niczym ścieżka wzburzonej zielonej wody wpływała do wstrząsanej falami zatoki.

Co najmniej dwa tuziny statków, może więcej, płonęło na szerokiej połaci zatoki, pożar trawił je wszystkie równocześnie od ruf do dziobów. I widać też było szkielety wielu, które zdążyły już spłonąć do cna, a nad powierzchnię wody wystawały teraz tylko resztki ich dziobów albo ruf, które zresztą osuwały się już na dno. Na jego oczach dziób szerokiego dwumasztowca, nad którym powiewał wielki sztandar w czerwieni, błękicie i złocie, sztandar Altary, nagle poderwał się z trzaskiem w powietrze, rozległ się łoskot przypominający huk gromu i prędko gęstniejące macki dymu rozwiały się na wietrze, a statek jął tonąć. Po zatoce pływały setki najrozmaitszych statków: trójmasztowe rakery, szkimery i dwumasztowe sojrery Ludu Morza, statki przybrzeżne z trójkątnymi żaglami, statki rzeczne pod żaglem albo na wiosłach, niektóre uciekały w górę rzeki, większość jednak usiłowała wydostać się na pełne morze. Z kolei dziesiątki obcych statków wpływały do zatoki gnane wiatrem, wielkie okręty o prostopadłych dziobach, tak wysokie jak rakery, przebijały się przez przetaczające się fale, rozbryzgując pianę. Oddech uwiązł mu w piersi, kiedy nagle dojrzał kwadratowe żebrowane żagle.

— Krew i przeklęte popioły — mruknął wstrząśnięty. — To przecież cholerni Seanchanie!

— Kto? — spytała kobieta o surowej twarzy, napierająca na niego całym ciałem. Granatowa suknia przedniego kroju zdradzała, że jest kupcem, podobnie jak skórzany folder, w którym trzymała swoje dokumenty przewozowe, wreszcie srebrna szpila gildii w kształcie gęsiego pióra, przypięta nad piersią. — To Aes Sedai — oznajmiła tonem niezłomnego przekonania. — Potrafię się zorientować, kiedy ktoś przenosi. Synowie Światłości rozprawią się z nimi, gdy tylko tu przybędą. Zobaczysz.

Chuda siwowłosa kobieta w brudnej, zielonej kamizeli obróciła się, stając do niej twarzą, dłoń miała wspartą na drewnianej rękojeści sztyletu.

— Pilnuj swego języka, kiedy mówisz o Aes Sedai, cholerna wyzyskiwaczko, bo inaczej obedrę cię ze skóry i wepchnę ci Białego Płaszcza do gardzieli!

Mat zostawił je — nadal wymachiwały rękami i wydzierały się na siebie — po czym wydostał się z tłumu i pobiegł w stronę nabrzeża. Widział już trzy — nie, cztery — ogromne stwory kołujące na niebie nad południową częścią miasta, miały takie skrzydła jak nietoperze, tyle że nieporównywalnie większe. Do ich grzbietów przywarły jakieś sylwetki, podtrzymywane czymś w rodzaju siodeł. Pojawił się kolejny latający stwór i jeszcze jeden. I nagle pod nimi z rykiem wybuchła fontanna ognia, ogarniając dachy domów.

Ludzie biegli już, popychając Mata, który nadal przemierzał ulice.

— Olver! — wołał, licząc, że zostanie usłyszany mimo krzyków rozlegających się ze wszystkich stron. — Olver!

Ni stąd, ni zowąd okazało się, że wszyscy teraz biegną w przeciwną stronę, nie dbając o to, czy ktoś stoi im na drodze. Uparcie brnął przed siebie, wbrew naporowi tłumu. Aż dotarł na ulicę, z której wszyscy ci ludzie najwyraźniej uciekali.

Obok przemknęła kolumna Seanchan, ze stu albo i więcej mężczyzn w hełmach przypominających owadzie głowy i zbrojach skonstruowanych z nakładających się płytek, wszyscy dosiadali zwierząt, które wyglądały jak koty, z tym że były niemal wielkości koni i zamiast futrem były pokryte łuskami. Skuleni w siodłach, wymachując pochylonymi lancami, których czubki zdobiły niebieskie proporce, galopowali w stronę Mol Hara, nie oglądając się na boki. Tyle że słowo “galop” niezbyt precyzyjnie określało sposób, w jaki te stworzenia się poruszały; prędkość była właściwa, ale one... płynęły. Najwyższy czas stąd zniknąć, dawno po czasie. Gdy tylko znajdzie...

Kiedy kolumna minęła go, jego oko przykuł błysk czerwieni w tłumie za skrzyżowaniem.

— Olver! — Rzucił się do biegu, niemalże depcząc po piętach ostatniemu, pokrytemu łuskami stworzeniu, przepchnął przez tłum i zobaczył, jak jakaś kobieta chwyta małą dziewczynkę w czerwonej sukience i ucieka, z całej siły przyciskając ją do piersi. Owładnięty szaleństwem, Mat zaczął przeć przed siebie, roztrącając napotkanych ludzi, sam wpadając na innych. — Olver! Olver!

Jeszcze dwa razy zobaczył słup ognia, górujący przez krótką chwilę ponad dachami domów i dym w kilkunastu miejscach wzlatujący ku niebu. Kilka razy też usłyszał ten dudniący ryk, znacznie głośniejszy niż nad zatoką. Nie było wątpliwości, że jego źródło znajdowało się gdzieś w mieście. Ziemia kilkakrotnie zadrżała mu pod stopami.

Wtem ulica znowu nagle opustoszała, ludzie pierzchali we wszystkich kierunkach, kryjąc się w bocznych uliczkach, domach i sklepach, bo zbliżali się Seanchanie na koniach. Nie wszyscy byli uzbrojeni, a na czele tego niewielkiego zagajnika lanc jechała smagła kobieta w niebieskiej sukni. Mat wiedział, że te duże czerwone wstawki w jej spódnicach i na łonie są ozdobione srebrnymi błyskawicami. Od jej lewego nadgarstka biegła połyskująca w słońcu srebrna smycz, przymocowana drugim końcem do karku kobiety odzianej na szaro, damane, która biegła obok konia sul’dam niczym tresowany pies. W Falme napatrzył się na Seanchan więcej, niż by sobie tego życzył, ale odruchowo zatrzymał się w wylocie jakiejś bocznej uliczki i stamtąd ów przejazd obserwował. Te ryki i ognie stanowiły dowód, że ktoś w mieście próbuje stawiać opór, zanosiło się na to, że oto za chwilę będzie naocznym świadkiem takiej próby.

Widok Seanchan nie stanowił jedynej przyczyny, dla której wszyscy jakby natychmiast zapadli się pod ziemię. Na drugim końcu ulicy pojawiło się co najmniej stu konnych w obszernych białych spodniach i zielonych kaftanach, z lancami wymierzonymi przed siebie. Hełm oficera zdobiły połyskliwe złote sznury. Do wtóru bitewnego zawołania żołnierze Tylin rzucili się hurmą na tych, którzy zaatakowali ich miasto. Mieli przewagę liczebną nad Seanchanami, w stosunku co najmniej dwa do jednego.

— Cholerni durnie — mruknął Mat. — Nie w taki sposób. Tamta sul’dam...

Seanchanie nawet nie drgnęli, tylko kobieta w sukni z błyskawicami podniosła rękę takim gestem, w jaki posyła się sokoła do lotu albo psa myśliwskiego w pościg za zwierzyną. Złotowłosa kobieta na drugim końcu srebrnej smyczy zrobiła mały krok do przodu. Dotyk medalionu na skórze stał się niczym muśnięcie chłodu.

Przed czołem szarżujących Ebou Dari ulica wybuchła, płyty chodnikowe, ludzie i konie wylecieli w powietrze przy akompaniamencie ogłuszającego ryku. Podmuch wstrząsu powalił Mata na plecy, a może to ziemia usunęła mu się spod nóg. Podźwignął się w chwili, gdy przednia ściana oberży po drugiej stronie ulicy nagle zawaliła się w chmurze pyłu, odsłaniając wnętrza izb.

Wszędzie, jak okiem sięgnął, leżały pokawałkowane ciała ludzi i koni; ci, którzy jeszcze żyli, kłębili się wokół leja ziejącego na pół szerokości ulicy. Powietrze wypełniły głośne lamenty rannych. Nie więcej niż połowa Ebou Dari powstawała niezdarnie, szli dalej, potykając się i przewracając zamroczeni. Niektórzy chwytali wodze koni, nogi uginały się pod nimi, gdy niezdarnie próbowali wspinać na siodła, kopniakami starając się zmusić zwierzęta do namiastki biegu. Inni uciekali pieszo. Jak najdalej od Seanchan. Gotowi byli stawić czoło stali, ale nie czemuś takiemu.

Mat zrozumiał, że w tej chwili ucieczka to najlepszy pomysł. Gdy obejrzał się w głąb alejki, zobaczył tumany pyłu i sterty gruzu sięgające co najmniej pierwszego piętra. Biegł co sił w nogach ulicą, na czele uciekających Ebou Dari, trzymając się tak blisko murów, jak to tylko było możliwe, licząc, że żaden z Seanchan nie uzna go za jednego z żołnierzy Tylin. Przenigdy nie powinien był wkładać zielonego kaftana.

Sul’dam wszystko to najwyraźniej nie usatysfakcjonowało. Lisia głowa znowu tchnęła zimnem i do wtóru kolejnego ryku dobiegającego zza pleców runął na chodnik, który jakby skoczył mu na spotkanie. Przez dzwonienie w uszach słyszał jęk murów. Otynkowana na biało ściana z cegieł, pod którą właśnie leżał, zaczęła się chylić.

— Co się stało z moim przeklętym szczęściem? — zdążył krzyknąć. Na nic więcej nie starczyło czasu. A kiedy cegły i drewno waliły się na niego, ostatnią myślą, którą zdążył jeszcze zarejestrować, było to, iż kości w jego głowie właśnie zamarły.

40

Włócznie

Galinę Casban otaczały góry; te za jej plecami były niewiele wyższe od stromych wzgórz, przed nią jednak pokryte śniegiem szczyty kłuły niebo, a nad nimi, dalej, górowały kolejne — ona jednak tak naprawdę wcale ich nie widziała. Kamienie na zboczu kaleczyły jej nagie stopy. Dyszała ciężko, płuca walczyły o oddech. Słońce prażyło nad głową — bez chwili przerwy, przez kolejne dni, które wydawały się nie mieć końca — dobywając z jej ciała strumienie potu. Wszelki wysiłek, który byłby czymś więcej niż miarowym przestawianiem stóp, zdawał się ponad jej siły. I choć spływała potem, nie potrafiła znaleźć bodaj odrobiny wilgoci w ustach.

Przynależała do Aes Sedai od niecałych dziewięćdziesięciu lat, w jej długich czarnych włosach nie lśniło nawet pojedyncze pasmo siwizny, a już ponad połowę tego czasu piastowała pozycję przywódczyni Czerwonych Ajah — pozostałe siostry prywatnie określały ją tytułem Najwyższej, traktując jako równą Zasiadającej na Tronie Amyrlin. Jednakże przez wszystkie te lata, od chwili, gdy przywdziała szal — bez pięciu lat — w istocie była Czarną Ajah. Wynikających stąd zadań bynajmniej nie traktowała marginalnie, jako uzupełnienia obowiązków Czerwonej siostry — wynikające z tej przynależności zobowiązania miały zdecydowane pierwszeństwo. W Najwyższej Radzie Czarnych Ajah zajmowała pozycję ustępującą znaczeniem jedynie samej Alviarin i była jedną z trzech tylko kobiet znających imię tej, która przewodniczyła posiedzeniom ich kapturowego sądu. Kiedy na tych posiedzeniach padło czyjeś imię — choćby i króla — można było mieć pewność, że należy ono do osoby już martwej. Tak się to właśnie odbyło i w przypadku jednego króla i pewnej królowej. Pomogła zniszczyć dwie Amyrlin, po dwakroć uczestniczyła w spiskach, których celem było obrócenie najpotężniejszej kobiety świata w rozwrzeszczany ludzki śmieć, chciwy wyznania wszystkiego, co wiedział, a potem zadbała, by wszystko tak wyglądało, jakby jedna z tych dwóch zmarła we śnie, druga zaś została zdetronizowana i ujarzmiona. Takie rzeczy w jej oczach składały się na pojęcie obowiązku, podobnie jak konieczność eksterminacji mężczyzn zdolnych do przenoszenia, obowiązku bynajmniej nie dostarczającego jej innej przyjemności niż satysfakcja z dobrze wykonanego zadania — a jednak, gdy przewodziła kręgowi, który ujarzmił Siuan Sanche, czuła przenikający ją dreszcz radości. Z pewnością wszystkie te dokonania jednoznacznie świadczyły, że Galina Casban zajmuje należne jej miejsce wśród możnych tego świata. Bez wątpienia. Nie mogło być inaczej.

Nogi zakołysały się pod nią niczym rozciągnięte sprężyny, ciężko osunęła się na ziemię, niezdolna złapać równowagi przez to, że łokcie i ramiona miała ściśle przywiązane do ciała. Biała niegdyś, jedwabna bielizna — jedyny ubiór, jaki pozwolono jej zatrzymać — rozdarła się znowu, kiedy ześlizgnęła się po luźnym osypisku, boleśnie urażając wcześniej odniesione rany. Zatrzymała się wreszcie na jakimś pniu drzewa. Z twarzą wciśniętą w ziemię zaczęła łkać.

— Jak? — zawodziła ochrypłym głosem. — Jak coś takiego mogło mi się przydarzyć?

Po chwili zdała sobie sprawę, że tym razem nie została brutalnie postawiona na nogi; wcześniej, niezależnie od tego jak często padała, nigdy nie pozwalano jej nawet na moment wytchnienia. Mrugając oczyma, aby oczyścić je z łez, uniosła głowę.

Zbocze pełne było kobiet Aielów, co najmniej kilkaset rozproszyło się wśród drzew, w dłoniach trzymały włócznie, zasłony w każdej chwili gotowe do uniesienia zwisały na piersi. Galinie zachciało się śmiać. Panny — nazywali te potworne kobiety Pannami. Żałowała, że roześmiać się jednak nie potrafi. Przynajmniej w pobliżu nie było żadnych mężczyzn, co stanowiło nieznaczny, ale jednak uśmiech losu. Obecność mężczyzn sprawiała, że dostawała dreszczy, a gdyby jeszcze któryś mógł ją teraz zobaczyć, na poły nagą...

Z niepokojem rozejrzała się za Theravą, ale większość z siedemdziesięciu Mądrych stała razem, obserwując coś, co znajdowało się na wyższej części zbocza i nie potrafiła wśród nich odnaleźć sylwetki tamtej. Gdzieś od czoła grupy dobiegał pomruk niespokojnych głosów. Może Mądre naradzały się nad czymś. Mądre. Z brutalną skutecznością sprawiły, że szybko nauczyła się właściwych tytułów — nigdy po prostu: kobiety Aielów i nigdy: dzikuski. Potrafiły wyczuć jej pogardę, niezależnie jak starannie ją skrywała. A, rzecz jasna, nie musisz skrywać tego, co wypalone zostanie z twojej duszy.

Większość Mądrych patrzyła w drugą stronę, jednak nie wszystkie. Poświata saidara otaczała młodą śliczną rudowłosą kobietę o delikatnym kroju ust, która obserwowała Galinę wielkimi, intensywnie błękitnymi oczyma. Być może, aby dodatkowo okazać jej swoją pogardę, wybrały najsłabszą spośród siebie, by tego ranka odgradzała ją tarczą od Źródła. Micara zresztą wcale nie była tak naprawdę słaba, jeśli chodzi o dysponowanie Mocą — żadna z nich nie była — ale nawet w tak opłakanym stanie Galina bez szczególnego wysiłku potrafiłaby strzaskać tarczę Micary. Mięsień w jej policzku niepowstrzymanie zadygotał, zawsze tak się działo, kiedy rozważała kolejną możliwość ucieczki. Pierwsza próba skończyła się wystarczająco źle. Po drugiej... Drżąc niepohamowanie na całym ciele, próbowała powstrzymać łkanie. Nie podejmie kolejnej próby, póki nie będzie pewna sukcesu. Całkowicie pewna. Absolutnie.

Grupa Mądrych rozdzieliła się, część obserwowała, jak Therava z tą swoją jastrzębią twarzą idzie do miejsca, gdzie leżała Galina. W odruchu zrozumienia, ciężko dysząc, spróbowała powstać. Ze związanymi rękami i mięśniami jak z waty, udało jej się podnieść tylko na kolana, kiedy Therava do niej dotarła i pochyliła się nad nią przy wtórze cichego szczękania licznych naszyjników z kości słoniowej i złota. Jedną dłonią chwyciła garść włosów Galiny i ostrym szarpnięciem uniosła jej głowę. Wyższa od większości mężczyzn mogła dalej ją tak trzymać, nawet gdy tamta już stała na palcach. Wyginała boleśnie kark, póki Galina nie spojrzała prosto w jej oczy. Therava była nieco silniejsza od niej, jeśli chodzi o władanie Mocą, co stanowiło rzadkość wśród kobiet, które dotąd w życiu spotkała, ale nie to sprawiło, że Galina znowu zadrżała. Spojrzenie zimnych niebieskich oczu wpiło się w jej oczy, biorąc w uścisk jeszcze silniejszy niż chwyt szorstkiej dłoni; wydawało się jej, że wzrok ten obnaża ze szczętem jej duszę, równie łatwo, jak Mądre dawały sobie z nią radę. Jeszcze wszak ani razu o nic ich nie błagała, nawet gdy kazały jej przez cały dzień wędrować, częstując tylko kroplą wody, albo kiedy zmuszały ją do biegania z nimi całymi godzinami. Nie ukorzyła się nawet wówczas, gdy wyła pod ciosami rózg. Okrutna nieprzejednana twarz Theravy, jej oczy spoglądające na nią w dół bez śladu jakiegokolwiek uczucia, dopiero to sprawiło, że miała ochotę zacząć żebrać o łaskę. Czasami budziła się w nocy, rozciągnięta między czterema palami, do których ją wiązały, jęcząc, bo śniło jej się, że już resztę życia będzie musiała spędzić pod ręką Theravy.

— Ona już się słania — oznajmiła Mądra głosem twardym jak kamień. — Dajcie jej wody i ponieście ją. — Odwróciła się, poprawiła szal na ramionach, zapominając o Galinie Casban aż do czasu, kiedy znowu nie pojawi się potrzeba zwrócenia uwagi na jej istnienie. Galina Casban była mniej warta niż najnędzniejszy pies.

Galina zaprzestała prób podniesienia się, “dawano jej wody” już dość razy. Tylko w taki sposób pozwalały jej się napić. Pragnienie doprowadzało ją już do kresu wytrzymałości, dlatego też nie opierała się, kiedy umięśniona Panna chwyciła ją za włosy jak wcześniej Therava i odchyliła głowę do tyłu. Tylko szeroko otworzyła usta. Druga Panna z wypukłą blizną przecinającą na ukos nos i policzek przechyliła worek z wodą i powoli wlała wąską strużkę w otwarte usta Galiny. Woda była ciepła i bez smaku — była wspaniała. Połknęła niezgrabnie, zakrztusiła się, ale nie zamknęła ust nawet odrobinę. Pragnienie picia walczyło w niej z chęcią podstawienia twarzy pod cieknącą strużkę, aby woda spłynęła po jej czole i policzkach. Opanowała się jednak i nawet nie drgnęła, pozwalając każdej kropli spłynąć do gardła. Kiedyś uroniła odrobinę i stało się to przyczyną następnego bicia; potem cisnęły ją w pobliżu strumienia szerokiego na sześć kroków, a wszystko dlatego, że pozwoliła, by łyk wody pociekł jej po policzku.

Kiedy tamta druga wreszcie zabrała worek z wodą, krępa Panna szarpnięciem za związane łokcie postawiła ją na nogi. Galina jęknęła. Mądre już unosiły spódnice, zadzierając je ponad wysokie do kolan miękkie buty. Przecież nie będą chciały znowu biegać. Nie teraz. Nie w tych górach.

Mądre pomknęły do przodu, tak lekko, jakby biegły po zupełnie równym gruncie. Panna, której Galina wcześnie nie widziała, ponieważ tamta stała za jej plecami, cięła ją przez uda rózgą; nie pozostawało nic innego, jak zatoczyć się w kiepskiej imitacji biegu, na poły wleczona przez drugą Pannę. Rózga cięła jej nogi, gdy choćby tylko się zachwiały. Jeśli bieg ten potrwa przez resztę dnia, będą się zmieniać, jedna Panna będzie dzierżyć rózgę, druga ją ciągnąć. Ciężko gramoląc się w górę kolejnych zboczy, a w rzeczywistości ciągle ześlizgując się w dół, Galina biegła. Ciemnożółty górski kot, z paskami w odcieniach brązów i cięższy z pewnością od człowieka, warknął na nie ze skalistej półki nad głową; samica, sądząc po braku pędzelków na uszach i szerokości pyska. Galina chciała krzyknąć na nią, by uciekała, zanim Therava ją złapie. Panny przebiegły spokojnie obok warczącego zwierzęcia, a Galina zapłakała gorzko, zazdroszcząc mu wolności.

W końcu ratunek oczywiście przyjdzie, co do tego nie miała wątpliwości. Wieża nigdy się nie zgodzi, by któraś z sióstr pozostała w niewoli. Elaida nie pozwoli, aby więziono Czerwoną. Z pewnością Alviarin przyśle kogoś. Ktoś o to zadba, ktokolwiek miałby to być, i uratuje ją od tych potworów, a zwłaszcza od Theravy. Za coś takiego gotowa była obiecać wszystko. I nawet dotrzymałaby tych obietnic. Kiedy przystąpiła do Czarnych Ajah, została uwolniona spod władzy Trzech Przysiąg, które zastąpiła nowa trójca zobowiązań, w tej chwili jednak szczerze wierzyła, że naprawdę dotrzymałaby słowa, gdyby tylko ktoś przyszedł jej z pomocą. Złożyłaby każdą obietnicę, każdemu, kto by tylko podarował jej wolność. Nawet mężczyźnie.

Kiedy wreszcie jej oczy ujrzały namioty — ich ciemno ubarwione, niskie kształty zlewały się z górskim otoczeniem równie łatwo jak umaszczenie kota — Galinę musiały podtrzymywać już dwie Panny, w zasadzie ciągnęły ją za sobą. Z obu stron podniosły się radosne powitalne okrzyki, ale Galinę w całkowitym milczeniu zaciągnięto śladem Mądrych w głąb obozu, wciąż każąc jej biec, a raczej bez końca zataczać się i potykać.

Bez słowa ostrzeżenia tamte puściły jej ramiona. Bezwładnie dała jeszcze krok, padła twarzą w dół i leżała tak z nosem zagrzebanym w ziemi i zeschłych liściach, łapiąc powietrze szeroko rozdziawionymi ustami. Wykaszlała strzęp liścia, ale była zbyt słaba, by choć odwrócić głowę. Krew łomotała jej w uszach, jednak otaczające ją głosy docierały do świadomości i powoli zaczynała rozumieć, o co chodzi.

— Nie śpieszyłaś się, Therava — usłyszała znajomo brzmiący kobiecy głos. — Minęło dziewięć dni. Od dawna już jesteśmy na miejscu.

Dziewięć dni? Galina pokręciła głową, drapiąc sobie twarz drobinami ziemi. Od czasu, jak Aielowie zastrzelili pod nią konia, w jej pamięci wszystkie te dni zlały się w jedno pasmo nieustannego pragnienia, biegu i bicia, z pewnością jednak musiało to trwać znacznie dłużej niż dziewięć dni. Z pewnością całe tygodnie. Może miesiąc.

— Przyprowadźcie ją — rozkazał niecierpliwie znajomy głos.

Uniesiono ją i powleczono, przyginając równocześnie kark, aby nie zahaczyła głową o brzeg płachty wielkiego namiotu ze ścianami uniesionymi ze wszystkich stron. Następnie została ciśnięta na warstwę dywanów, tuż przed jej nosem skraj czerwono-niebieskiej taireńskiej arabeski zachodził na ostentacyjnie zdobne kwiaty. Z trudem uniosła głowę.

Z początku nie widziała nikogo prócz Sevanny, usadowionej naprzeciw niej na wielkiej poduszce z żółtymi frędzlami. Sevanna o włosach niczym delikatna złota przędza, z jasnymi szmaragdowymi oczami. Zdradziecka Sevanna, która dała jej słowo, że odwróci uwagę, napadając na Cairhien, a potem złamała przysięgę, próbując uwolnić al’Thora. Sevanna, która jedyna chyba mogła ją wyswobodzić ze szponów Theravy.

Z wysiłkiem podniosła się na kolana i wtedy po raz pierwszy zdała sobie sprawę, że nie są same w namiocie. Therava siedziała na poduszce po prawej stronie Sevanny, zajmując pierwsze miejsce pośród usadowionych łukiem Mądrych, czternastu kobiet, które potrafiły przenosić; Micara, wciąż trzymająca jej tarczę, stała na samym końcu szeregu. Połowa z nich były to Mądre, które schwytały ją z tak bolesną łatwością. Nigdy już nie będzie tak nieostrożna, gdy przyjdzie do następnego spotkania z Mądrymi, nigdy więcej. Niscy mężczyźni i kobiety o bladych twarzach, odziani w białe szaty, krążyli za plecami Mądrych, bez słowa podając im złote albo srebrne tace, na których stały małe filiżanki, jeszcze więcej zgromadziło się po drugiej stronie namiotu, gdzie siwowłosa kobieta w kaftanie Aielów i szaro-brązowych spodniach zajmowała miejsce po lewicy Sevanny, wieńcząc szereg dwunastu Aielów o kamiennych obliczach. Mężczyźni. A ona nie miała na sobie nic prócz poszarpanej bielizny, z licznymi dziurami, przez które prześwitywało ciało. Galina z całej siły zacisnęła zęby, dławiąc krzyk. Napinała mięśnie pleców, próbując powstrzymać się przed natychmiastowym zagrzebaniem w stosie dywaników, z dala od tych zimnych męskich oczu.

— Wygląda na to, że Aes Sedai jednak potrafią kłamać — stwierdziła Sevanna i w tym momencie Galinie cała krew odpłynęła z twarzy. Ta kobieta nie mogła wiedzieć, nie mogła przecież... — Złożyłaś mi przysięgi, Galino Casban, i złamałaś je. Czy sądzisz, że możesz zamordować Mądrą, a potem bezkarnie uciec poza zasięg naszych włóczni?

Na moment poczucie ulgi sprawiło, że Galinie język stanął kołkiem w ustach. Sevanna nie wiedziała jednak o Czarnych Ajah. Dziękowałaby Światłości, gdyby jeszcze przynależała do niej duchowo. Teraz tylko ulga kazała jej zmilczeć i może odrobina urazy. Ośmieliły się zaatakować Aes Sedai, a potem dziwiły się, że kilka zginęło? Jednak na tyle tylko potrafiła się zdobyć. Mimo wszystko, czym były zniekształcone fakty w ustach Sevanny wobec całych dni bicia i oczu Theravy? Zbolały, skrzeczący śmiech był jedyną jej reakcją na absurdalność całej sytuacji. W gardle całkiem jej wyschło.

— Ciesz się, że choć niektóre wciąż jeszcze żyją — udało jej się wykrztusić przez ten śmiech. — Nawet teraz nie jest jeszcze za późno, by naprawić swoje błędy, Sevanno. — Z wysiłkiem przełknęła ponurą radość, zanim ta zamieniła się w łzy: Ledwie jej się udało. — Kiedy powrócę do Wieży, na zawsze zapamiętam tych, którzy mi pomogli, choćby nawet dopiero teraz. — Mogłaby dodać: “oraz tych, którzy zachowali się dokładnie odwrotnie”, ale niewzruszone spojrzenie Theravy sprawiło, że w żołądku zaczęło ją ściskać ze strachu. Na ile zrozumiała panujące tu zasady, Therava wciąż jeszcze mogła otrzymać wolną rękę, by robić z nią, co jej się spodoba. Musi być jakiś sposób, żeby skłonić Sevannę do... zajęcia się nią. Sama myśl smakowała gorzko, jednak wszystko lepsze od Theravy. Sevanna była ambitna i chciwa. Właśnie patrzyła na Galinę spod zmarszczonych brwi, ale kiedy przelotnie pochwyciła widok własnej dłoni, nie potrafiła się powstrzymać i uśmiechnęła się przelotnie, podziwiając pierścienie ze szmaragdami i ognistymi łzami. Połowę jej palców zdobiły pierścienie, na wypukłościach łona pyszniły się naszyjniki z pereł, rubinów i diamentów, które zadowoliłyby każdą królową. Sevannie nie można było ufać, ale może da się ją kupić. Therava była jak siły przyrody, równie dobrze można by chcieć przekupić powódź czy lawinę. — Ufam, że postąpisz w zgodzie z rozsądkiem, Sevanno — zakończyła. — Nagroda za przyjaźń okazaną Wieży potrafi być doprawdy szczodra.

Przez dłuższą chwilę panowało milczenie, wyjąwszy szelest białych szat służby roznoszącej tace. Potem...

— Jesteś da’tsang — oznajmiła Sevanna. Galina zamrugała. Ona miała być godną pogardy? Z pewnością jasno jej swoją pogardę ukazały, jednak dlaczego?...

— Jesteś da’tsang — zaintonowała Mądra o okrągłej twarzy, której Galina nie znała, a kobieta o dłoń wyższa od Theravy podchwyciła: — Jesteś da’tsang.

Jastrzębia twarz Theravy mogłaby chyba być wyrzeźbiona w drewnie, jednak jej oczy, których nie odrywała od Galiny, zalśniły oskarżycielsko. Galina poczuła się tak, jakby ją przykuto do miejsca, gdzie klęczała, niezdolna poruszyć choćby jednym mięśniem. Zahipnotyzowany ptak, który obserwuje podpełzającego coraz bliżej węża. Nigdy w życiu nikt jeszcze nie sprawił, by czuła się w taki sposób. Nikt.

— Trzy Mądre przemówiły. — Pełen satysfakcji uśmiech Sevanny był niemalże pełen wdzięczności. Therava jednakże miała ponurą twarz. Tej kobiecie nie przypadło do gustu to, co się właśnie stało. A coś się wydarzyło, nawet jeśli Galina nie potrafiła tego dokładnie określić. Wyjąwszy przeczucie, że oto właśnie zabrały ją z rąk Theravy. A tego było aż nadto, przynajmniej w tym momencie. Aż nadto.

Kiedy Panny rozcięły jej więzy i odziały brutalnie w czarną wełnianą szatę, była tak wdzięczna, że prawie nie obeszło jej, iż najpierw zdarły z niej nędzne pozostałości bielizny, wprost na oczach tych wszystkich mężczyzn o lodowatym spojrzeniu. W grubych wełnach było gorąco, drapały ją, urażały nie zagojone rany, a jednak ich dotyk na skórze zdawał jej się gładki niczym jedwab. Mimo iż Micara wciąż trzymała jej tarczę, gotowa była się śmiać, gdy Panny wyprowadzały ją z namiotu. Nie minęło jednak wiele czasu, a to pragnienie rozwiało się jak dym. Prawie natychmiast zaczęła się zastanawiać, czy błaganie Sevanny na kolanach nie byłoby najlepszym wyjściem. Nie wahałaby się teraz ani chwili, gdyby ją tylko do niej dopuszczono, gdyby Micara nie dała całkowicie jasno do zrozumienia, że będzie mogła pójść tylko tam, dokąd pójść jej każą, i nie wypowie słowa, aż się do niej nie odezwą.

Z zaplecionymi na piersiach rękami, Sevanna obserwowała, jak Aes Sedai, którą uczyniono da’tsang, chwiejnie schodzi z górskiego zbocza i zatrzymuje się obok Panny kucającej z rózgą w dłoni, a potem upuszcza głaz wielkości głowy, który niosła w rękach. Rozcięcie czarnego kaptura na moment zwróciło się w jej stronę, ale natychmiast prawie da’tsang pochyliła się, szybko podnosząc następny wielki kamień, i zawróciła, by przejść pięćdziesiąt kroków do miejsca, gdzie Micara czekała w towarzystwie drugiej Panny. Tam upuściła niesiony właśnie kamień, podniosła z ziemi następny i ruszyła w dół. Da’tsang zawsze czekała hańba bezużytecznej pracy, przynajmniej póki nie pojawiła się naprawdę dojmująca potrzeba. Tej kobiecie nie pozwolą unieść nawet kubka wody, jednak jej godziny wypełni bezcelowa mordęga, póki nie będzie gotowa eksplodować od zaznanej hańby. Słońce miało jeszcze sporo drogi do szczytu nieboskłonu, a takich dni czekało ją wiele.

— Nie sądzę, byśmy doczekały się samopotępienia z jej własnych ust — oznajmiła Rhiale, stojąca obok Sevanny. — Efalin oraz pozostałe są prawie pewne, że otwarcie przyznała się do zabicia Desaine.

— Ona jest moja, Sevanno. — Therava zacisnęła usta. Wcześniej mogła rościć sobie prawo do kobiety, ale teraz już nie. Da’tsang nie należeli do nikogo. — Zamierzałam ją ubrać w jedwabne szaty gai’shain — wymruczała. — Jaki jest cel tego wszystkiego, Sevanno? Oczekiwałam, że będę się musiała kłócić, aby jej nie podcięto gardła, ale nie o coś takiego.

Rhiale przekrzywiła głowę, rzuciła spod oka spojrzenie na Sevannę.

— Sevanna chce ją złamać. Długo rozmawiałyśmy o tym, co powinnyśmy zrobić, kiedy złapiemy jakąś Aes Sedai. Sevanna chce mieć wytresowaną Aes Sedai, która będzie nosić biel i jej służyć. Jednak Aes Sedai w czerni również się nadaje.

Sevanna poprawiła szal na ramionach, zirytowana tonem tamtej. Nie był jawnie szyderczy, ale pobrzmiewała w nim aż nazbyt wyraźnie prześmiewcza nuta, że Sevanna chce wykorzystać zdolność przenoszenia Aes Sedai jako surogat własnego braku. Niewykluczone, że okaże się to możliwe. Obok trójki Mądrych przeszli dwaj gai’shain niosący wielką okutą mosiądzem skrzynię. Niscy, o bladych twarzach, mąż i żona, byli lordem i damą w kraju zabójców drzew. Oboje skłonili głowy pokorniej, niż to się kiedykolwiek mogło udać Aielowi w bieli, ich ciemne oczy zwężał strach przed ostrym słowem, znacznie mniej bali się rózg. Mieszkańców mokradeł można było ujeżdżać niczym konie.

— Kobieta już jest wytresowana — warknęła Therava. — Spoglądałam w jej oczy. Jest niby ptak trzepoczący w dłoniach i lękający się odlecieć.

— W ciągu dziewięciu dni? — zapytała z niedowierzaniem Rhiale, a Sevanna żywo pokręciła głową.

— Ona jest Aes Sedai, Theravo. Sama widziałaś, jak jej twarz pobladła z wściekłości, kiedy ją oskarżyłam. Słyszałaś, jak się śmiała, kiedy mówiła o pozabijaniu Mądrych. — Prychnęła ze zniecierpliwieniem i złością. — I słyszałaś, jak nam groziła. — Ta kobieta była równie podstępna jak zabójcy drzew, mówiła o nagrodzie, a równocześnie groziła milcząco, na wypadek, gdyby wizja nagrody nie podziałała. Czegóż jednak innego można było się spodziewać po Aes Sedai? — Złamanie jej zabierze dużo czasu, jednak nawet gdyby miało to trwać cały rok, ta Aes Sedai będzie jeszcze błagać, by pozwolono jej słuchać poleceń. — A kiedy już się to stanie... Aes Sedai oczywiście nie mogły kłamać, wcześniej oczekiwała, że Galina zaprzeczy jej oskarżeniu. Jednak kiedy już przysięgnie posłuszeństwo...

— Jeśli chcesz, by Aes Sedai słuchała twoich rozkazów — powiedział za nią męski głos — to mogę służyć ci pomocą.

Sevanna z niedowierzaniem odwróciła się na pięcie i zobaczyła Caddara stojącego zupełnie spokojnie, a wraz z nim kobietę — Aes Sedai — Maisię; oboje odziani byli w ciemne jedwabie i świetne koronki, tak jak sześć dni wcześniej; każde z nich miało zupełnie nie pasujący do tego stroju pękaty worek zwisający na pasku z ramienia. Caddar smagłą dłonią podał jej gładką białą różdżkę, długą mniej więcej na stopę.

— Jak się tu dostałeś?- zapytała, potem poczuła, jak usta zaciskają się jej w gniewie. Najwyraźniej dostał się tutaj tak samo, jak i przedtem przybył, jednak zaskoczyło ją jego pojawienie się w samym środku obozu. Porwała białą różdżkę, którą jej podawał, on zaś jak zawsze cofnął się na wyciągnięcie ramienia. — Po co tu przyszedłeś? — sprostowała swoje pytanie. — Co to jest? — Pałeczka, odrobinę węższa od przegubu jej dłoni, była gładka, wyjąwszy kilka dziwnych falistych symboli wyrytych na jednym spłaszczonym końcu. Dotykiem nie przypominała ani kości słoniowej, ani szkła. Palce czuły ziejący od niej chłód.

— Możesz to nazwać Różdżką Przysiąg — odrzekł Caddar, ukazując zęby w grymasie, który bez wątpienia miał oznaczać uśmiech. — Nie dalej jak wczoraj dostała się w moje ręce i natychmiast pomyślałem o tobie.

Sevanna musiała się przemóc, by zacisnąć na różdżce palce dłoni, która jakby kierowana własną wolą, pragnęła odrzucić ją na bok. Wszyscy wiedzieli, do czego służyła Różdżka Przysiąg Aes Sedai. Próbując nawet o tym nie myśleć, a cóż dopiero mówić, wsadziła ją za pas i odjęła dłonie.

Rhiale spod zmarszczonych brwi patrzyła na różdżkę przy talii Sevanny, a potem powoli uniosła wzrok, by spojrzeć jej twardo w oczy. Z towarzyszeniem szczękania bransolet Therava poprawiła szal na ramionach, a potem uśmiechnęła się nieznacznie, lecz z wyraźną rezerwą. Nie mogła nawet marzyć o szansie, by jedna z nich choćby dotknęła przelotnie różdżki, być może żadnych szans, by którakolwiek z pozostałych Mądrych dała się na to namówić. Ale wciąż pozostawała Galina Casban. Któregoś dnia się załamie.

Maisia o kruczoczarnych oczach, stojąca nieco z tyłu za Caddarem, uśmiechnęła się równie przelotnie, jak wcześniej Therava. Zobaczyła i zrozumiała. Czujnie obserwowała wszystko, co się wydarzy, a potem poinformuje o tym mieszkańca mokradeł.

— Chodź — zwróciła się Sevanna do Caddara. — Napijemy się herbaty w moim namiocie. — Z pewnością nie podzieli się z nim wodą. Uniosła spódnice i — ruszyła w górę zbocza.

Ku jej zaskoczeniu Caddar również okazał się spostrzegawczy.

— Musisz tylko kazać swojej Aes Sedai — zaczął, z łatwością dotrzymując jej kroku, dzięki swoim długim nogom. Znienacka uśmiechnął się, ukazując pełen garnitur zębów i zerkając na Rhiale oraz Theravę, dodając: — albo dowolnej kobiecie, która potrafi przenosić, trzymać różdżkę i wypowiedzieć te obietnice, które chcesz od niej uzyskać, podczas gdy któraś z pozostałych przeniesie trochę Ducha w liczbę. To te znaki na końcu różdżki — dodał, znacząco unosząc brwi. — Możesz jej użyć również do uwolnienia od przysięgi, ale to będzie znacznie bardziej bolesne. Przynajmniej tak mi powiedziano.

Palce Sevanny delikatnie musnęły różdżkę. Jednak bardziej szkło niż kość słoniowa, i naprawdę strasznie zimna.

— Działa tylko na kobiety? — Pierwsza zanurkowała w otwór namiotu. Mądre i przywódcy społeczności wojowników już zniknęli, ale kilkunastu obróconych w gai’shain zabójców drzew pozostawało wciąż w środku, klęcząc cierpliwie pod jedną ze ścian. Nikt jeszcze nigdy nie trzymał dla samego siebie kilkunastu gai’shain, a ona miała znacznie więcej. Trzeba będzie jednak wymyślić dla nich jakieś nowe miano, ponieważ i tak nigdy nie zrzucą bieli.

— Tylko na kobiety, które potrafią przenosić, Sevanno — odrzekł Caddar, wchodząc za nią do środka. Ton głosu tego człowieka był nieprawdopodobnie obraźliwy. Ciemne oczy jarzyły się nie skrywanym rozbawieniem. — Będziesz musiała poczekać, póki al’Thor nie wpadnie w twoje ręce, zanim dam ci coś, dzięki czemu będzie można go kontrolować.

Zdjął worek z ramienia i usiadł. Oczywiście nie zajął najbliższej poduszki. Maisia natomiast, najwyraźniej nie obawiając się ciosu nożem pod żebra, rozmościła się na poduszce tuż pod samym niemal bokiem Sevanny. Ta zmierzyła ją spojrzeniem z ukosa, a wówczas ona demonstracyjnie rozwiązała kolejną koronkę przy swojej bluzce. Sevanna nie pamiętała już, że łono tej kobiety było tak czarująco wypukłe. Jeśli już o tym mowa, twarz tamtej też zdawała się jakby jeszcze bardziej urodziwa. Musiała z całej siły powstrzymywać się, by nie zazgrzytać zębami.

— Oczywiście — ciągnął dalej Caddar — jeśli masz na myśli jakichś innych mężczyzn... Jest rzecz nazywana krzesłem więzi. Związanie ludzi, którzy nie potrafią przenosić, jest znacznie trudniejsze niż w przypadku dysponujących Mocą. Być może krzesło więzi ocalało z Pęknięcia, ale musisz poczekać, póki go nie odnajdę.

Sevanna znowu przelotnie musnęła palcami różdżkę, potem niecierpliwie kazała jednemu z gai’shain przynieść filiżanki z herbatą. Mogła poczekać. Caddar był głupcem. Wcześniej czy później, da jej wszystko, czego będzie chciała. A teraz dzięki różdżce mogła oderwać od niego Maisię. Z pewnością wówczas ta kobieta nie będzie go chronić. Za wszystkie obrazy, jakich od niego doznała, odzieje go w czerń. Sevanna wzięła z podanej przez gai’shain tacy maleńką filiżankę z zielonej porcelany i własnoręcznie podała ją Aes Sedai.

— Jest przyprawiona miętą, Maisia. Przekonasz się, jak odświeża.

Kobieta uśmiechnęła się, ale te czarne oczy... Cóż, co można zrobić jednej Aes Sedai, będzie można zrobić i dwóm. Albo więcej.

— A co ze szkatułkami podróżnymi? — zapytała grzecznie Sevanna.

Caddar oddalił gestem gai’shain i poklepał leżący obok niego worek.

— Przywiozłem tyle tylko nar’baha... tak się właśnie nazywają... ile mogłem znaleźć. Wystarczy, żebyście przed zmrokiem wszyscy przenieśli się na drugą stronę, jeśli tylko się pośpieszycie. A ja na waszym miejscu bym się spieszył. Al’Thor chce z wami skończyć, jak się wydaje. Dwa klany podążają do tego miejsca od południa, a dwa następne idą tu z północy, z gór. Wraz ze swoimi Mądrymi, gotowymi w każdej chwili do przenoszenia. Mają rozkazy, by nie odstępować, póki ostatni z was nie padnie martwy lub nie zostanie wzięty do niewoli.

Therava parsknęła.

— Jest to z pewnością powód, by ruszać, mieszkańcu mokradeł, ale nie by uciekać. Nawet cztery klany nie zajmą Sztyletu Zabójcy Rodu w ciągu jednego dnia.

— Nie mówiłem wam tego? — Uśmiech Caddara bynajmniej nie był miły. — Wychodzi na to, że al’Thor związał ze sobą również jakieś Aes Sedai, a one nauczyły Mądre, jak Podróżować bez nar’baha, przynajmniej na krótkie dystanse. Dwadzieścia lub trzydzieści mil. Najnowsze odkrycie, jak się wydaje. Mogą być tutaj, cóż... już dzisiaj. Wszystkie cztery klany.

Może kłamał, jednak ryzyko... Sevanna aż nazbyt dobrze potrafiła sobie wyobrazić uścisk dłoni Sorilei. Opanowała przeszywający ją dreszcz i natychmiast posłała Rhiale, by poinformowała o wszystkim pozostałe Mądre. W jej głosie również nie sposób było usłyszeć jakiejkolwiek emocji.

Caddar sięgnął do worka i wydobył zeń szarą kamienną kostkę, znacznie mniejszą od szkatułki fonicznej, której użyła do wezwania go poprzednim razem, a także w mniej wyszukany sposób zdobioną, właściwie bez żadnych widocznych oznakowań prócz czerwonej kropki na jednej ze ścianek.

— Oto jest nar’baha — oznajmił. — Wykorzystuje saidina, tak że żadna z was niczego nie zauważy, lecz ma swoje ograniczenia. Jeśli dotknie go kobieta, nie będzie działał przez kilka następnych dni. Zatem sam będę musiał nimi operować. Poza tym brama raz otwarta, zamknie się po ściśle określonym czasie, wystarczającym jednak, by przeszło przez nią kilka tysięcy, jeśli nie będą się ociągać, a potem nar’baha będzie potrzebować trzech dni, by się ponownie naładować. Mam ich dosyć, by przenieść nas wszystkich tam, dokąd się udamy, ale...

Therava pochyliła się z takim napięciem, że groziło to przewróceniem się, lecz Sevanna ledwie słuchała tamtego. Jednocześnie nie wątpiła w słowa Caddara, nie odważyłby się jej zdradzić, zbyt żądny był złota, jakie mieli mu dać Shaido. Jednak nie podobało jej się kilka szczegółów. Maisia zastygła wpatrzona weń uważnie ponad krawędzią filiżanki. Dlaczego? A jeśli rzeczywiście aż tak się należało spieszyć, dlaczego w jego głosie nie było słychać ponaglenia? Nie zdradzi jej, ale i tak postanowiła podjąć wszelkie środki ostrożności.

Maeric zmarszczył czoło i wbił wzrok w kostkę, którą podał mu mieszkaniec mokradeł, a potem zajrzał w... otwór... który pojawił się, gdy tylko nacisnął czerwoną kropkę. Otwór szeroki na pięć kroków i wysoki na trzy, otwór w powietrzu. Za nim rozciągały się falujące wzgórza, nie takie wcale niskie, porośnięte zbrązowiałą trawą. Nie lubił rzeczy mających cokolwiek wspólnego z Jedyną Mocą, zwłaszcza z jej męską częścią. Sevanna wraz z mieszkańcem mokradeł i ciemnowłosą kobietą przeszli przez kolejny, znacznie mniejszy otwór, w ślad za Mądrymi, które wybrały się razem z Rhiale. Tylko garstka Mądrych została z Moshaine Shaido. Przez tamten drugi otwór mógł widzieć Sevannę rozmawiającą z Bendhuin. Szczepowi Zielonej Soli również nie pozostanie zbyt wiele ich Mądrych, Maeric nie miał co do tego wątpliwości.

Dyrele dotknęła jego ramienia.

— Mężu — mruknęła — Sevanna powiedziała, że pozostanie otwarty tylko przez jakiś czas.

Maeric skinął głową. Dyrele zawsze potrafiła dojrzeć samą istotę problemu. Zasłonił twarz i pobiegł przed siebie, a potem skoczył przez otwór, który wcześniej stworzył. Cokolwiek mówili Sevanna i mieszkaniec mokradeł, nie wyśle przodem żadnego ze swych Moshaine, póki sam się nie przekona, że jest to bezpieczne.

Wylądował ciężko na stoku pokrytym zeschłymi liśćmi i omalże nie pokoziołkował w dół, wyhamował jakoś jednak swój pęd. Przez chwilę spoglądał na wejście do otworu. Po tej stronie jego wylot znajdował się dobrą stopę ponad powierzchnią ziemi.

— Żono! — zawołał. — Tu jest niżej!

Czarne Oczy zaczęli przeskakiwać na drugą stronę, zasłonięci, z gotowymi włóczniami, prawie natychmiast ruszyły też Panny. Równie dobrze można by próbować ugasić pragnienie piaskiem, jak powstrzymać Panny przed wysforowaniem się naprzód. Reszta Moshaine biegiem podążyła za nimi, algai’d’siswai oraz żony i dzieci, większość ciągnęła za sobą ciężko obładowane konie juczne i muły; razem było ich prawie sześć tysięcy. Jego szczep, jego ludzie. Dalej tak będzie, kiedy tylko pójdzie do Rhuidean, Sevanna nie da rady dłużej już powstrzymywać go przed zostaniem wodzem klanu.

Zwiadowcy rozproszyli się natychmiast, nie czekając, aż reszta szczepu pokona otwór. Maeric opuścił zasłonę, potem wykrzyczał rozkazy, w myśl których algai’d’siswai mieli tyralierą skierować się w kierunku grzbietów otaczających wzgórz, natomiast wszyscy pozostali nie ruszać się z ukrycia poniżej. Nie sposób było powiedzieć, kto lub co kryje się za tymi wzgórzami. Bogate ziemie, twierdził mieszkaniec mokradeł, ale ta ich część na szczególnie bogatą mu nie wyglądała.

Potok ludzi jego szczepu zmienił się w zalew algai’d’siswai, którym tak naprawdę nie bardzo ufał, ludzi, którzy uciekli ze swoich klanów, ponieważ nie wierzyli, że Rand al’Thor naprawdę jest Car’a’carnem. Maeric nie był do końca pewien, w co on sam wierzy, jednak mężczyzna nie powinien porzucać szczepu i klanu. Ci ludzie kazali określać się mianem Mera’din, Pozbawionych Braci, całkiem stosowne miano, a on miał dwie set...

Otwór nagle skurczył się w pionową pręgę srebra, która przecięła na pół dziesięciu Pozbawionych Braci. Fragmenty ciał posypały się na stok: ramiona, nogi. Przednia połowa człowieka ześlizgnęła się niemalże do stóp Maerica.

Wpatrzony ogłupiałym wzrokiem w miejsce, gdzie przed chwilą jeszcze był otwór, potarł kciukiem czerwoną kropkę. Bezużytecznie, wiedział jednak... Darin, jego najstarszy syn był jednym z Kamiennych Psów czekających w tylnej straży. Ostatni mieli przejść na drugą stronę. Suraile, jego najstarsza córka, została z Kamiennym Psem, dla którego myślała o porzuceniu włóczni.

Jego wzrok zetknął się ze spojrzeniem Dyrele, jej oczy były tak zielone i piękne, jak owego dnia, gdy położyła wianek u jego stóp. I zagroziła, że poderżnie mu gardło, jeśli go nie podniesie.

— Możemy poczekać — powiedziała cicho. Mieszkaniec mokradeł mówił o trzech dniach, ale mógł się mylić. Znowu dźgnął kciukiem czerwoną kropkę. Dyrele pokiwała uspokajająco głową. Miał nadzieję, że nie będą mieli powodów do wypłakiwania się wzajem w swoich ramionach, gdy już zostaną sami.

Ze stoku ponad nimi zbiegła Panna, pośpiesznie opuściła zasłonę i okazało się, że naprawdę ciężko dyszy.

— Maeric — powiedziała Naeise, nie czekając nawet, aż wypowie zwyczajowe słowa pozdrowienia — na wschodzie są włócznie, tylko kilka mil stąd i biegną prosto na nas. Sądzę, że to Reyn. Przynajmniej siedem lub osiem tysięcy.

Widział już innych algai’d’siswami pędzących w jego stronę. Młody Brat Orła, Cairdin, z poślizgiem przystanął, i zaczął mówić, gdy tylko Maeric go “zobaczył”.

— Widzę cię, Maeric. Na północy, nie dalej niż pięć mil są włócznie i mieszkańcy mokradeł na koniach. Być może po dziesięć tysięcy jednych i drugich. Nie przypuszczam, by widzieli któregoś z nas ponad grzbietem wzgórza, ale już niektóre włócznie zwróciły się w naszą stronę.

Maeric już wiedział, zanim nawet posiwiały Poszukiwacz Wody imieniem Laerad otworzył usta:

— Włócznie przechodzą przez wzgórze, trzy, cztery mile na południe. Osiem tysięcy albo więcej. Zobaczyli moich chłopców. — Laerad nigdy nie marnował słów, nigdy też by nie powiedział, którego mianowicie z chłopców tamci zobaczyli, chłopcem zaś z kolei mógłby być każdy z jego ludzi, kto jeszcze nie dorobił się siwizny na głowie.

Maeric zdawał sobie doskonale sprawę, że nie ma czasu na zbędne słowa.

— Hamal! — krzyknął. Nie było czasu na okazywanie kowalowi stosownej grzeczności.

Potężny mężczyzna wiedział już, że sytuacja jest poważna, gramolił się po stoku, poruszając się chyba szybciej niż kiedykolwiek od czasów, gdy wziął po raz pierwszy młot do ręki.

Maeric podał mu kamienną kostkę.

— Musisz dusić tę czerwoną kropkę i nie ustawać, niezależnie od tego, co się będzie działo i jak długo to potrwa, nim pojawi się otwór. To dla nas wszystkich jedyne wyjście. — Hamal pokiwał głową, ale Maeric nie czekał nawet, aż tamten powie, że tak uczyni. Hamal zrozumie. Maeric dotknął policzka Dyrele, nie dbając, ile par oczu na nich spogląda. — Cieniu mego serca, musisz się przygotować do wdziania bieli. — Jej dłoń pomknęła ku rękojeści noża, była Panną, kiedy składała u jego stóp wianek, ale on pokręcił zdecydowanie głową. — Musisz żyć, żono, pani dachu, aby zadbać o tych, co pozostaną. — Przytaknęła i dotknęła palcem jego policzka. Był tym zdumiony: w obecności innych zawsze zachowywała się nadzwyczaj powściągliwie.

Unosząc zasłonę, Maeric potrząsnął ponad głową jedną z włóczni.

— Moshaine! — zagrzmiał. — Ruszamy do tańca!

Pobiegli za nim w górę stoku, mężczyźni i Panny, w sile niemalże tysiąca, jeśli liczyć Pozbawionych Braci. Być może należało ich jednak zaliczyć do szczepu. W górę stoku i na zachód — w stronę, gdzie znajdowali się najbliżsi i najmniej liczni wrogowie. Być może uda im się zdobyć dość czasu, chociaż tak naprawdę nie potrafił w to uwierzyć. Zastanowił się jeszcze przelotnie, czy Sevanna wiedziała. Ach, świat zmienił się w dziwne miejsce, od czasu, gdy nastał al’Thor. Jednak pewne rzeczy nigdy się nie zmieniają. Śmiejąc się, zaczął śpiewać.

Czyśćmy włócznie — kiedy słońce wysoko stoi.

Czyśćmy włócznie — i gdy zachodzi nam.

Czyśćmy włócznie — Kto śmierci się boi?

Czyśćmy włócznie — Nikt, kogo znam!

Śpiewając, Moshaine Shaido pobiegli, by zatańczyć ze swoją śmiercią.

Graendal, marszcząc brwi, obserwowała, jak brama zamyka się za ostatnimi z Jumani Shaido. Za Jumani oraz grupą Mądrych. Inaczej niż w przypadku pozostałych, Sammael nie zapętlił tego splotu, tak że w końcu sam musiał się rozpaść. W każdym razie zakładała, że przytrzymał go aż do przejścia ostatnich, zamknięcie bramy niemal tuż na piętach ostatnich odzianych w szaro-brązowe ubiory postaci byłoby zbyt wielkim kuszeniem losu. Sammael śmiejąc się, odrzucił worek, wciąż jednak trzymał w dłoni te kilka bezużytecznych kawałków kamienia. Ona sama już dawno temu upuściła swój pusty worek. Słońce zachodziło za górami, widoczna była jeszcze tylko połowa rozpłomienionej czerwienią tarczy.

— Któregoś dnia — oznajmiła sucho — okażesz się zbyt sprytny i przedobrzysz. Szkatułka głupca, Sammaelu? Załóżmy, że któreś z nich jednak by się domyśliło?

— Żadnemu się nie udało — odparł zwyczajnie, ale nie przestawał zacierać rąk i wpatrywać się w miejsce, gdzie przedtem była brama. Albo może w jakieś miejsce za nią. Wciąż miał na sobie Maskę Zwierciadeł, otoczony iluzją dodającą mu wzrostu. Ona odrzuciła swoją, gdy tylko brama się zamknęła.

— Cóż, z pewnością udało ci się wywołać w nich panikę. — Wokół nich leżały rozrzucone świadectwa popłochu: kilka niskich namiotów wciąż stało, koce, garnek, szmaciana lalka, wszelkie rodzaje śmiecia, które leżały tam, gdzie upadły. — Gdzie ich wysłałeś? Jak przypuszczam, gdzieś na czoło armii al’Thora?

— Mniej więcej — odparł nieobecnym głosem. — Wystarczy. — Towarzyszące niespodzianemu zamyśleniu martwe spojrzenie zniknęło. Razem z nim rozwiała się również Maska Zwierciadeł. Blizna przecinająca twarz zdawała się tętnić wściekłością. — Wystarczająco wielu, by narobić kłopotów, zwłaszcza że mają ze sobą te Mądre, które potrafią przenosić, ale nie aż tylu, by ktokolwiek mnie podejrzewał. Resztę rozproszyłem od Illian do Ghealdan. Chcesz wiedzieć, jak i dlaczego? Może al’Thor to zrobił dla jakichś swoich własnych powodów, ja jednak z pewnością nie zmarnowałbym większości z nich, gdyby to było moje dzieło, nieprawdaż? — Zaśmiał się znowu, zachwycony własną błyskotliwością.

Wygładziła stanik sukni, aby ukryć przeszywający ją dreszcz. Tego rodzaju współzawodnictwo było zdecydowaną głupotą — powtarzała to sobie dziesiątki tysięcy razy, ale ani razu nie posłuchała własnych słów — zdecydowaną głupotą, a teraz czuła się tak, jakby suknia w każdej chwili mogła się z niej zsunąć. Co nie miało nic wspólnego z dreszczem, który ją przenikał. Nie wiedziała, czy Sevanna rzeczywiście wzięła wszystkie potrafiące przenosić kobiety ze sobą. Może nadszedł wreszcie czas, żeby go opuścić? Gdyby zdała się na łaskę Demandreda...

Jakby zdolny był czytać jej myśli, powiedział:

— Jesteś związana ze mną tak mocno jak mój pas, Graendal. — Otworzyła się brama, ukazując jego prywatne apartamenty w Illian. — Prawda nie ma już żadnego znaczenia, o ile kiedykolwiek w ogóle miała. Albo zostaniesz wyniesiona razem ze mną, albo razem upadniesz. Wielki Władca nagradza sukcesy i nigdy nie interesuje go, w jaki sposób zostały osiągnięte.

— Jako rzeczesz — odparła. Demandred nie miał litości. A Semirhage... — Wyniesiona lub stracona razem z tobą. — A jednak coś trzeba będzie wymyślić. Wielki Władca nagradzał sukcesy, ale Sammael nie pociągnie jej za sobą, jeśli upadnie. Otworzyła bramę do swego pałacu w Arad Doman, na długą komnatę otoczoną kolumnadą, gdzie mogła już widzieć swoje pieszczoszki igrające w basenie. — Ale co jeśli al’Thor osobiście przyjdzie po ciebie? Co wtedy?

— Al’Thor nie przyjdzie po nikogo — roześmiał się Sammael. — Wystarczy, że tylko będę czekał, nic więcej robić nie muszę. — Wciąż śmiejąc się, przeszedł przez bramę i pozwolił, by sama się zamknęła.

Myrddraal wyszedł z najgłębszych cieni, stał się widzialny. Przed oczami wciąż miał pozostałości bramy — trzy łaty lśniącej mgiełki. Nie potrafił wyodrębnić splotów, jednak zdolny był zapachem odróżnić saidina od saidara. Saidin pachniał jak ostrze noża, czubek ciernia. Saidar pachniał miękko, ale jak coś, co będzie twardniało w miarę wywieranego nacisku. Żaden inny Myrddraal nie potrafiłby wyczuć różnicy. Shaidar Haran nie był jednak taki jak inne Myrddraale.

Podniósł upuszczoną włócznię i wykorzystał jej grot do otwarcia worka, który Sammael odrzucił, a potem zaczął grzebać w kamiennych odłamkach, które zeń wypadły. Dużo działo się rzeczy, których nikt nie zaplanował. Trudno powiedzieć, czy te wydarzenia dodatkowo wzmogą chaos, czy też...

Wściekłe czarne płomienie pomknęły po drzewcu od dłoni Shaidara Harana, dłoni Ręki Cienia. W jednej chwili drewniane drzewce zwęgliło się i poskręcało, grot odpadł. Myrddraal upuścił poczerniały kij na ziemię i otrzepał sadzę z wierzchu dłoni. Jeśli Sammael służył chaosowi, wszystko było w porządku. Jeśli nie...

Poczuł nagłe ukłucie bólu w plecach, lekka słabość ogarnęła jego członki. Za daleko od Shayol Ghul. Więź musiała zostać jakoś osłabiona. Z warknięciem odwrócił się, by znaleźć skraj cienia, którego potrzebował. Ten dzień się zbliżał. Niebawem nadejdzie.

41

Korona Mieczy

Rand rzucał się na łóżku, nękany szalonymi snami, w których kłócił się z Perrinem, błagał Mata, aby ten odnalazł Elayne, w których kolorowe plamy migotały tuż na skraju pola widzenia, a Padan Fain rzucał się na niego z połyskliwym ostrzem, i w których wydawało mu się, że słyszy czyjś głos, dobiegający z samego serca mgły, opłakujący zmarłą kobietę. Śnił, że próbuje się wytłumaczyć przed Elayne, przed Aviendhą, Min, przed wszystkimi trzema równocześnie, i że nawet Min patrzyła na niego z pogardą.

— ...nie wolno przeszkadzać! — Głos Cadsuane. To też mu się śniło?

Ten głos przerażał go; w swoim śnie wołał krzykiem Lewsa Therina i ten krzyk rozbrzmiewał echem pośród gęstej mgły, w której poruszały się jakieś kształty, w której rozlegał się wrzask umierających ludzi i rżenie zdychających koni, w której dysząc ciężko, uciekał przed goniącą go zawzięcie Cadsuane. Alanna próbowała go uspokoić, ale ona też bała się Cadsuane, czuł jej strach równie silnie jak własny. Bolała go głowa. I bok, stara blizna paliła jak ogień. Czuł saidina. Ktoś obejmował saidina. Czyżby on sam? Nie miał pojęcia. Ze wszystkich sił starał się przebudzić.

— Zabijecie go! — krzyknęła Min. — Nie pozwolę wam go zabić!

Otworzył oczy, nad sobą zobaczył jej twarz. Nie patrzyła na niego, tuliła jego głowę w ramionach i piorunowała wzrokiem kogoś, kogo z łoża nie potrafił dostrzec. Miała zaczerwienione oczy. Płakała pewnie, ale teraz już przestała. Tak... spoczywał we własnym łożu, w swoich komnatach Pałacu Słońca. Widział ciężkie kanciaste wsporniki z czarnego drewna, inkrustowane kością słoniową. Min, odziana w bluzkę z kremowego jedwabiu, leżała obok niego, na jedwabnej narzucie, którą był nakryty po szyję, opiekuńczo chroniąc go swoim ciałem. Alanna bała się; to uczucie dygotało w zakamarku myśli. Bała się o niego. Tego był całkowicie pewien, choć nie wiedział skąd.

— On się chyba obudził, Min — zauważyła łagodnie Amys.

Min spojrzała na niego i jej twarz, okoloną ciemnymi kosmykami włosów, rozpromienił nagły uśmiech.

Ostrożnie — ponieważ czuł się naprawdę bardzo słaby — odsunął jej ręce i usiadł. Kręciło mu się w głowie, ale opanował się i nie położył na powrót. Jego łoże otaczał krąg ludzi.

Po jednej stronie stała Amys, u jej boków Bera i Kiruna. Młodzieńcze rysy twarzy Amys nie wyrażały nic, jednak odgarnęła swe długie siwe włosy i poprawiła szal w taki sposób, jakby szykowała się do walki. Obie Aes Sedai wydawały się spokojne, ale był to spokój pełen determinacji, jak spokój królowej gotowej walczyć o swój tron czy wieśniaczki zdecydowanej nie oddać farmy. Dziwne, trzy osoby stojące razem — razem, nie tylko obok siebie — ile już razy widywał grupki ludzi, stojących ramię przy ramieniu, ale nigdy nie stanowili takiej jedności, jak te trzy.

Samitsu, po drugiej stronie łoża, z nieodłącznymi srebrnymi dzwoneczkami we włosach i jeszcze jakaś szczupła siostra o gęstych czarnych brwiach i zwichrzonych kruczoczarnych włosach, stały obok Cadsuane, która wsparła pięści na biodrach. Samitsu i ta druga Aes Sedai miały szale z żółtymi frędzlami i obie zaciskały usta równie mocno jak Bera albo Kiruna, jednak surowe spojrzenie Cadsuane sprawiało, że miny wszystkich czterech były co najmniej nietęgie. Kobiety z obu grupek nie patrzyły wzajem na siebie, tylko na mężczyzn.

U stóp łoża stał Dashiva ze srebrnym mieczem i czerwono-złotym Smokiem połyskującymi w kołnierzu, tuż obok niego Flinn i Narishma, wszyscy trzej ponurzy, starając się z kolei nie spuszczać z oka kobiet. I jeszcze Jonan Adley, w czarnym kaftanie z osmalonym rękawem. Żaden nie wypuszczał saidina, wypełniał ich bodaj do granic możliwości. Dashiva pochwycił tyle niemal, ile sam Rand zdolny byłby zaczerpnąć. Adley poczuł na sobie wzrok Randa i nieznacznie skinął głową.

Rand zorientował się nagle, że pod narzutą, która zsunęła mu się do pasa, jest całkiem nagi, a jego tors osłaniają tylko sploty bandaża.

— Jak długo spałem? — zapytał. — Jak to się stało, że żyję? — Ostrożnie dotknął bandaża. — Sztylet Faina pochodzi z Shadar Logoth. Widziałem raz, jak zwykłe draśnięcie w przeciągu kilku chwil zabiło człowieka. Umarł szybko i w męczarniach. — Dashiva cicho sklął imię Padana Faina.

Samitsu i pozostałe Żółte wymieniły zaskoczone spojrzenia, ale Cadsuane przytaknęła tylko żywo, aż zakołysały się złote ozdoby w siwym koczku.

— Tak... Shadar Logoth, to istotnie wyjaśnia kilka spraw. Możesz podziękować Sumeko i panu Flinnowi za to, że żyjesz. — Nie spojrzała na szpakowatego mężczyznę, za to ów uśmiechnął się szeroko, jakby wręcz złożyła mu głęboki pokłon. A co jeszcze dziwniejsze, Żółte siostry rzeczywiście popatrzyły nań i skłoniły głowy. — I oczywiście obecnej tu Corele również — ciągnęła Cadsuane. — Każde z nich zrobiło, co w jego mocy, w tym kilka rzeczy, jakich, moim zdaniem, świat nie widział od Pęknięcia. — Jej głos nabrał ponurych barw. — Bez całej tej trójki już byś nie żył. Nadal możesz umrzeć, o ile nie będziesz słuchał zaleceń. Odpoczywać, unikać wysiłku. — W brzuchu zaburczało mu nagle głośno i wtedy dodała: — Od czasu, gdy zostałeś ranny, udało nam się wlać ci do gardła jedynie odrobinę wody i bulionu. Dwa dni bez jedzenia to o wiele za długo dla chorego.

Dwa dni. Tylko dwa. Unikał patrzenia na Adleya.

— Wstaję — oznajmił.

— Nie pozwolę, żeby oni cię zabili, pasterzu — odezwała się Min z iskrą uporu w oku — ale nie pozwolę też, byś sam się zabił. — Objęła go ramionami, jakby chciała przytrzymać.

— Jeżeli Car’a’carn życzy sobie wstać — rzekła beznamiętnie Amys — każę Nanderze, by sprowadziła z korytarza Panny. Somera i Enaila będą szczególnie uradowane, że mogą mu w tym asystować. — Kąciki jej ust zadrgały, jakby chciała się uśmiechnąć. Jako była Panna, wiedziała dość, by rozumieć sytuację. Ani Kiruna, ani Bera nie uśmiechnęły się, przyglądając mu się krzywo, jakby był skończonym durniem.

— Chłopcze — rzekła sucho Cadsuane — napatrzyłam się na twoje włochate pośladki więcej, niż bym sobie tego życzyła, ale jeśli już koniecznie chcesz z nimi paradować w obecności wszystkich nas sześciu, to proszę bardzo, może którąś ucieszy taki pokaz. Jeśli jednak padniesz na twarz, to niewykluczone, że dam ci kilka klapsów przed ponownym położeniem do łóżka. — Z min Samitsu i Corele wyraźnie wynikało, że w takim przypadku chętnie służyć jej będą wszelką pomocą.

Narishma i Adley, dogłębnie wstrząśnięci, spojrzeli na Cadsuane, a Flinn zajął się energicznym wygładzaniem kaf tara, jakby chciał ukryć ten nieustanny wewnętrzny spór, który nim targał. Dashiva natomiast zaniósł się gardłowym śmiechem.

— Jeśli chcesz, żebyśmy wyprowadzili stąd te kobiety... — I zaczął tkać sploty, nie tarcze, ale skomplikowane sploty Ducha i Ognia; Rand podejrzewał, że nałożone na kogoś, spowodowałyby ból zbyt wielki, by taka osoba bodaj pomyślała o przenoszeniu.

— Nie — powiedział szybko. Bera i Kiruna usłuchają, jeśli zwyczajnie każe im wyjść, a z kolei Corele i Samitsu, choćby za to, że pomogły uratować mu życie, zasłużyły sobie na coś więcej niż wicie się w boleściach. Ale jeśli Cadsuane uważała, że wstyd przed własną nagością zatrzyma go w łóżku, to czekała ją niespodzianka. Zresztą nie sądził, by po tym, co przeszedł z Pannami, dalej był aż tak nieśmiały. Uśmiechając się do Min, rozplótł jej ramiona, odrzucił narzutę i wstał z łóżka, z tej strony, gdzie czuwała Amys. Mądra zacisnęła usta, prawie widział, jak się zastanawia, czy nie wezwać Panien. Bera rzuciła zbolałe, niepewne spojrzenie na Amys, a Kiruna pospiesznie odwróciła się tyłem, z pociemniałymi policzkami. Powoli podszedł do szafy. Powoli, ponieważ spodziewał się, że Cadsuane mogłaby naprawdę ziścić swoje obietnice, gdyby próbował poruszać się szybko.

— Fuj! — mruknęła za jego plecami. — Przysięgam, naprawdę powinnam dać temu upartemu chłopcu klapsa w siedzenie. — Ktoś chrząknął, ale nie wiadomo, czy na znak, że się z zgadza z tym, co zrobił, czy też, wyrażając swoją dezaprobatę.

— No tak, ale czyż nie jest to piękne siedzenie? — spytała któraś śpiewnym murandiańskim akcentem. To musiała być Corele.

Dobrze, że akurat schował głowę do szafy. Może jednak wysiłki Panien spełzły na niczym, a jemu zostały jeszcze jakieś resztki przyzwoitości. Na Światłość! Miał wrażenie, że twarz mu płonie. W nadziei że, ubierając się, ukryje zawstydzenie, pośpiesznie wdział swoje rzeczy. Miecz stał wsparty o boczną ścianę szafy, pas owinięty był wokół ciemnej pochwy ze skóry dzika. Dotknął długiej rękojeści, po czym odjął rękę.

Na boso odwrócił się do tamtych, jeszcze kończąc zawiązywać tasiemki przy koszuli. Min siedziała ze skrzyżowanymi nogami na łożu, w obcisłych spodniach z zielonego jedwabiu, sądząc z wyrazu twarzy, nie mogła zdecydować, co okazać: aprobatę czy raczej frustrację.

— Muszę pogadać z Dashivą i innymi Asha’manami — powiedział. — Sam.

Min zeszła z łoża i podbiegła, by go objąć. Nie mocno, bardzo uważała na jego zabandażowany bok.

— Zbyt długo czekałam, by zobaczyć cię znowu przytomnego — oznajmiła, delikatnie obejmując go w pasie. — Muszę być z tobą. — Ostatnie zdanie lekko zaakcentowała, zapewne miała widzenie. A może chciała tylko mu pomóc pewniej stanąć na nogach, jej uścisk dawał oparcie. Tak czy owak, zgodził się, gdyż nie czuł się najlepiej. Położywszy dłoń na jej ramieniu, nagle zrozumiał, że wcale nie ma ochoty, aby nie tylko Cadsuane czy Amys dowiedziały się o jego słabości, ale to samo odnosi się do Asha’mani.

Bera i Kiruna dygnęły niechętnie i ruszyły w stronę drzwi, po chwili jednak przystanęły, widząc, że Amys nawet nie drgnęła.

— Pod warunkiem, że nie przyjdzie ci do głowy opuszczać tych pokoi — oświadczyła Mądra, takim tonem, jakby zapomniała, że przemawia do Car’a’carna.

Rand podniósł bosą stopę.

— Czy ja wyglądam, jakbym się dokądś wybierał? — Amys prychnęła, ale spojrzawszy raz na Adleya, skinęła na Berę i Kirunę i wszystkie trzy wyszły razem.

Cadsuane i pozostałe dwie Aes Sedai przez moment zwlekały z odejściem. Siwowłosa Zielona też zerknęła na Adleya. Nie było wielką tajemnicą, że ten zniknął z Cairhien na kilka dni. Przy drzwiach zatrzymała się.

— Tylko nie zrób niczego głupiego, chłopcze — powiedziała tonem surowej ciotki, przestrzegającej ofermowatego siostrzeńca, która wszakże nie bardzo liczy na to, że ów jej usłucha. Samitsu i Corele wyszły zaraz za nią, wcześniej jednak poczęstowawszy i jego, i Asha’manów ponurymi spojrzeniami. Kiedy już sobie poszły, Dashiva zaczął się śmiać, głośno charcząc i kręcąc głową, chyba naprawdę setnie się tym wszystkim ubawił.

Rand odsunął się od Min, żeby wziąć swoje buty stojące obok szafy, potem wygrzebał z jej czeluści parę skarpet.

— Dołączę do ciebie w przedsionku, gdy tylko się obuję, Dashiva.

Asha’man o pospolitej twarzy wzdrygnął się. Przedtem przyglądał się ze zmarszczonymi brwiami Adleyowi.

— Jak każesz, Lordzie Smoku — odparł, przyciskając pięść do serca.

Zaczekawszy, aż czterej mężczyźni wyjdą, Rand z ulgą osunął się na krzesło i zaczął wkładać skarpety. Był przekonany, że nogi ma teraz trochę silniejsze, choćby dlatego, że wstał i rozruszał się. Silniejsze, ale nadal nie bardzo chciały go nosić.

— Jesteś pewien, że to rozsądne?- spytała Min, klękając obok krzesła, a on spojrzał na nią zaskoczony. Gdyby mówił przez sen podczas tych dwóch dni, Aes Sedai by wiedziały... Amys kazałaby Enaili, Somerze i pięćdziesięciu innym Pannom czekać na jego przebudzenie.

Skończył wkładać skarpety.

— Miałaś widzenie?

Min przysiadła na piętach, splatając ręce na piersiach i spojrzała na niego surowym wzrokiem. Po chwili stwierdziła, że to jednak nie działa, toteż westchnęła.

— Chodzi o Cadsuane. Ona nosi się z zamiarem udzielenia wam lekcji, tobie i Asha’manom. Wszystkim Asha’manom. Nie mam pojęcia, czego dokładnie chce was nauczyć, ale wiem z całą pewnością, że nie spodoba się to żadnemu z was.

Rand znieruchomiał na chwilę, z jednym butem w ręku, po czym wsunął w niego stopę. Czego mogłaby Cadsuane, tudzież dowolna Aes Sedai nauczyć Asha’manów? Przecież kobiety nie mogły udzielać żadnych nauk mężczyznom, podobnie jak mężczyźni kobietom: fakt ten niewzruszenie wynikał z natury Jedynej Mocy.

— Jeszcze zobaczymy. — Tyle tylko powiedział.

Min jednakże nie mogło to wystarczyć. Doskonale wiedziała, że jej słowa się sprawdzą, podobnie jak on to wiedział — nigdy się nie myliła. Tylko czegóż to mogłaby go nauczyć Cadsuane? I czy rzeczywiście pragnąłby od niej nabyć jakiejkolwiek wiedzy? Ta kobieta odbierała mu pewność siebie, w jej obecności targał nim niepokój, jakiego nie czuł od upadku Kamienia Łzy.

Tupnął nogą, by dopasować drugi but, po czym wyjął z szafy pas od miecza oraz czerwony kaftan ozdobiony złotem, ten sam, który przywdział na czas wizyty u Ludu Morza.

— Jakiego targu dobiła w moim imieniu Merana? — spytał, a Min zareagowała na to z początku nieartykułowanym, rozdrażnionym dźwiękiem.

— Do dziś rana niczego nie załatwiła — odparła po chwili z irytacją. — Obie z Rafelą nie zeszły dotąd ze statku, za to przysłały pół tuzina listów, w których pytają, czy już wydobrzałeś na tyle, by tam wrócić. Coś czuję, że bez ciebie rozmowy chyba nie idą im dobrze. Ale zapewne nie ma szans, żebyś wybrał się na statek?

— Nie teraz — odparł. Min nie odezwała się, ale za to całą swoją postawą: pięści wsparte na biodrach, brew uniesiona wysoko, dawała jasno do zrozumienia, co myśli na ten temat. Cóż, już niebawem dowie się wszystkiego, a przynajmniej prawie wszystkiego.

Kiedy Rand pojawił się w przedsionku, razem z towarzyszącą mu Min, wszyscy Asha’mani z wyjątkiem Dashivy poderwali się z krzeseł. Dashiva, który gapił się w przestrzeń pustym wzrokiem i gadał coś do siebie, nie zauważył Randa, dopóki ten nie doszedł do Wschodzącego Słońca osadzonego w posadzce; zamrugał jeszcze kilka razy i dopiero wtedy się podniósł.

Rand zwrócił się do Adleya, jednocześnie dopinając sprzączkę w kształcie Smoka.

— Armia naprawdę dotarła już do górskich fortów w Illian? — Miał wielką ochotę usiąść na jednym z pozłacanych foteli, ale ostatecznie się opanował. — Jakim cudem? Toż to powinno zająć im jeszcze kilka dni. W najlepszym przypadku. — Flinn i Narishma mieli równie zdziwione miny jak Dashiva, żaden nie wiedział, gdzie byli Adley, Hopwil czy Morr. Decyzja, komu zaufać, zawsze była trudna, tym bardziej gdy w grę wchodziło ryzyko, że obdarzy się zaufaniem kogoś, kogo można być pewnym mniej więcej w takim samym stopniu jak ostrza brzytwy.

Adley zebrał się w sobie. Jego oczy pod krzaczastymi brwiami miały jakiś niepokojący wyraz. Zobaczył wilka, jak powiadali w Cairhien.

— Wysoki Lord Weiramon pozostawił piechotę, a sam parł do przodu razem z konnicą — zaczął relacjonować beznamiętnym głosem. — Aielowie oczywiście bez trudu dotrzymali mu tempa. — Skrzywił się. — Wczoraj napotkaliśmy Aielów Shaido, nie mam pojęcia, skąd się tam wzięli. Razem — może dziewięć albo dziesięć tysięcy, ale chyba nie było wśród nich żadnej Mądrej, która umiałaby przenosić i poradziliśmy sobie z nimi szybko. Do fortów dotarliśmy dzisiaj w południe.

Rand omal nie pozwolił sobie na wybuch gniewu. Zostawili piechotę w tyle! Czyżby Weiramon ubrdał sobie, że jego konnica pokona palisady fortów? Prawdopodobnie. Ten człowiek zostawiłby również Aielów, gdyby tylko potrafił ich prześcignąć. Durni arystokraci i ten ich głupi honor! Ale to wszystko i tak nie miało znaczenia. Chyba że dla tych, którzy tam ginęli wyłącznie dlatego, iż Wysoki Lord Weiramon gardził każdym żołnierzem, który nie walczył z końskiego grzbietu.

— Zaczęliśmy z Ebenem niszczyć pierwsze palisady, zaraz jak dotarliśmy na miejsce — ciągnął Adley. — Weiramonowi też się to nie spodobało, moim zdaniem powstrzymałby nas, gdyby się nie bał. W każdym razie zaczęliśmy podkładać ogień pod bale i wysadzać dziury w murach, ale zanim udało się nam osiągnąć coś więcej, pojawił się Sammael. A w każdym razie jakiś mężczyzna władający saidinem, i to daleko silniejszy od Ebena czy mnie. Rzekłbym nawet, tak silny jak ty, Lordzie Smoku.

— Pojawił się od razu? — spytał z niedowierzaniem Rand, ale w tej samej chwili zrozumiał. Uznał z góry, że Sammael zabarykaduje się w Illian, za umocnieniami utkanymi z Mocy, gdy tylko się dowie, że czeka go starcie ze Smokiem Odrodzonym; zbyt wielu Przeklętych próbowało wcześniej stawić mu czoło i większość już nie żyła. Mimo woli roześmiał się... i natychmiast złapał za bok. Śmiech bolał. Taki skomplikowany fortel, żeby przekonać Sammaela, iż on jest gdziekolwiek indziej, tylko nie z armią najeźdźców, a przez to wywabić go z Illian... i wszystko na nic za sprawą noża Padana Faina. Dwa dni. Do tej pory wszyscy już, którzy mieli swoich informatorów w Cairhien, w tym z pewnością Przeklęci, wiedzieli, że Smok Odrodzony legł na łożu śmierci. Wszyscy, którzy wyciągnęliby inne wnioski, równie dobrze mogliby zająć się dorzucaniem mokrego drewna do ognia. — Mężczyźni spiskują, a kobiety knują, ale Koło obraca się tak, jak chce: powiadali w Łzie. — Mów dalej — rozkazał. — Czy Morr był z wami ubiegłej nocy?

— Tak, Lordzie Smoku, Fedwin stawia się co noc, tak jak mu kazano. Wczoraj było jasne, i proste jak nos Ebena, że dzisiaj dotrzemy do fortów.

— Nic z tego nie rozumiem. — Dashiva najwidoczniej się przejął, w jego policzku drgał jakiś mięsień. — Wywabiliście go, ale w jakim celu? Niech no tylko poczuje, że jakiś mężczyzna przenosi, i to z taką siłą, jaką wy dysponujecie, a zaraz smyknie z powrotem do Illian i wszelakich pułapek i alarmów, które tam utkał. Tam go nie dopadniecie, połapie się, gdy tylko jakaś brama otworzy się w odległości choć mili od miasta.

— Za to możemy uratować armię — wybuchł Adley. — Kiedy stamtąd odchodziłem, Weiramon nadal szturmował fort, szarża za szarżą, a Sammael ciął każdą na strzępy, bez względu na to, co byśmy z Ebenem robili. — Pokazał osmalony rękaw. — Musieliśmy kontratakować i natychmiast uciekać, a i tak omal nas na miejscu nie spalił, i to nie raz. Wśród Aielów też są ofiary. Walczą tylko z tymi Illianami, którzy wyszli na zewnątrz... pozostałe forty chyba zostały zupełnie bez obrony, tylu ich było... ale za każdym razem, gdy Sammael zauważy pięćdziesięciu naszych w jednym miejscu, Aielów, nie Aielów, wycina ich w pień. Gdyby było tam trzech takich jak on... co tam trzech: dwóch! ... to nie jestem pewien, czy po powrocie zastałbym choć żywą duszę. — Dashiva zagapił się na niego niczym na szaleńca, a Adley znienacka wzruszył ramionami, jakby nagle zaczął mu przeszkadzać jego pusty czarny kołnierz, tak lekki w porównaniu z obciążonym srebrnym mieczem i Smokiem kołnierzem starszego mężczyzny. — Wybacz mi, Asha’manie — mruknął zawstydzony, po czym dodał jeszcze stłumionym głosem: — Ale naprawdę możemy ich jeszcze uratować.

— Uratujemy — zapewnił go Rand. Tylko nie tak, jak się tego spodziewał Adley. — Wszyscy pomożecie mi dzisiaj w zabiciu Sammaela. — Jedynie Dashiva wyglądał na zaskoczonego, pozostali mężczyźni tylko pokiwali głowami. Nawet Przeklęty już ich nie przerażał.

Rand spodziewał się sprzeciwów ze strony Min, być może żądania, żeby ją zabrał ze sobą, czekała go jednak niespodzianka.

— Zapewne wolałbyś, pasterzu, aby nikt się przedwcześnie nie dowiedział, żeś zniknął. — Westchnęła, kiedy przytaknął. Być może agenci ‘Przeklętych, tak jak wszyscy inni, musieli polegać na gołębiach i informatorach, ale przesadna pewność siebie mogła zakończyć się tragicznie.

— Panny będą chciały mi towarzyszyć, jeśli się dowiedzą, Min. — Na pewno będą chciały, uprą się i będzie mu ciężko odmówić. O ile w ogóle może odmówić. Niemniej jednak zniknięcie choćby tylko Nandery i tych, które postawiła na warcie pod drzwiami, mogło się okazać brzemienne w skutkach.

Min znowu westchnęła.

— Chyba pójdę pogadać z Nanderą. Może uda mi się zatrzymać je na korytarzu przez godzinę, ale nie będą mi wdzięczne, kiedy się dowiedzą. — Już miał się roześmiać, ale przypomniał sobie o swoim boku. Z pewnością nie będą wdzięczne ani jej, ani jemu. — Co więcej, wieśniaku, Amys też nie będzie zadowolona. Ani Sorilea. W co ty mnie wciągasz?

Otworzył usta, chcąc wskazać, że o nic jej przecież nie prosił, ale zanim zdążył wypowiedzieć choć jedno słowo, podeszła bardzo blisko. A potem spojrzała na niego zza firany długich rzęs, położyła mu dłoń na piersi i zabębniła palcami. Uśmiechała się ciepło, mówiła cicho, a jednak te palce ją zdradzały.

— Jeśli dopuścisz, by coś ci się stało, Randzie al’Thor, to wtedy ja pomogę Cadsuane, czy będzie potrzebowała mojej pomocy czy nie. — Zanim odwróciła się w stronę drzwi, jej uśmiechnięta twarz rozpromieniła się na chwilę, niemalże radośnie. Odprowadził ją wzrokiem. Czasami przyprawiała go o zawroty głowy, lecz niemal każdej kobiecie, jaką w życiu poznał, udało się tego dokonać przynajmniej kilka razy, ale doprawdy, ona poruszała się w taki sposób, że nie potrafił oderwać od niej oczu.

Nagle spostrzegł, że Dashiva też jej się przypatruje. Oblizując wargi, Rand chrząknął dostatecznie głośno, by zostać usłyszanym na tle odgłosu zatrzaskiwanych drzwi. Mężczyzna podniósł ręce obronnym gestem, mimo iż Rand nawet nie skarcił go wzrokiem — nie mógł przecież na nikogo krzywo patrzeć, tylko dlatego, że Min nosiła obcisłe spodnie. Otoczył się skorupą Pustki, objął saidina, a potem przekształcił zmrożony ogień i płynny brud na sploty bramy. Dashiva odskoczył, kiedy się otworzyła. A gdyby tak brama odcięła mu dłoń, może wreszcie zapamiętałby, że nie powinien się oblizywać jak jakiś kozioł. Skorupę Pustki oplotła pajęczyna czegoś czerwonego, czegoś, co tchnęło podłością.

Dał krok przez bramę, stając na nagiej ziemi. Uwolnił Źródło, gdy tylko przeszli przez nią Dashiva i wszyscy pozostali. Poczuł nagły zalew tęsknoty: opuścił go saidin, a świadomość istnienia Alanny gdzieś się rozmyła. Poczucie straty nie zdawało się aż tak przemożne, kiedy był z nim Lews Therin; nie aż tak dojmujące.

Złote słońce pokonało już ponad połowę swej drogi przez nieboskłon. Podmuchy wiatru nawiewały kurz pod jego stopy, nie przynosząc nawet śladu chłodu. Brama otworzyła się w samym środku pustego poletka, ograniczonego sznurem rozpiętym na czterech drewnianych palikach. Przy każdym stało po dwóch gwardzistów w krótkich kaftanach i obszernych spodniach wepchniętych do butów, z mieczami o płomienistych głowniach. Niektórzy mieli sumiaste wąsy albo gęste brody, wszyscy wydatne nosy i ciemne, jakby skośne oczy. Na widok Randa jeden natychmiast dokądś pobiegł.

— Co my tu właściwie robimy? — spytał Dashiva, z niedowierzaniem rozglądając się na wszystkie strony.

Dookoła widzieli setki spiczastych namiotów, szarej albo brudnobiałej barwy, oraz długie rzędy palików, przy których stały już osiodłane konie. Od Caemlyn, przesłoniętego drzewami, dzielił ich dystans zaledwie kilku mil, a Czarna Wieża znajdowała się niewiele dalej, niemniej Taim nie mógł wiedzieć o tym miejscu, o ile nie najął szpiega. Jednym z zadań Fedwina Morra było słuchanie — wyczuwanie — czy ktoś nie próbuje szpiegować. Przy akompaniamencie pomruku rozprzestrzeniającego się w głąb obozowiska od strony sznurów, mężczyźni o wydatnych nosach powstawali z ziemi i odwracali się, by wyczekująco obserwować Randa. Tu i tam powstały również kobiety; Saldaeanki często wyprawiały się na wojaczkę razem ze swymi mężami, przynajmniej te poślubione arystokratom i oficerom. Tego dnia jednakże nie miała im towarzyszyć ani jedna.

Rand przeszedł pod sznurem i ruszył prosto w stronę namiotu niczym nie różniącego się od pozostałych, jeśli nie liczyć zatkniętego przed nim sztandaru z trzema prostymi kwiatkami na niebieskim tle. Grosiki nie więdły nawet podczas saldaeańskich zim, a kiedy pożoga trawiła lasy, te czerwone kwiaty zawsze wybijały z ziemi pierwsze. Kwiaty, których nic nie mogło zabić: godło Domu Bashere.

W namiocie zastali Bashere, który przywdział już buty z ostrogami i przypasał do biodra miecz. Zły znak, bo towarzyszyła mu Deira, w szarej sukni do konnej jazdy, tej samej barwy co kaftan jej męża, zamiast miecza miała długi sztylet umocowany do pasa z ciężkich srebrnych kół. Skórzane rękawice zatknięte za tym pasem wskazywały, iż przygotowała się do długiej jazdy na końskim grzbiecie.

— A myślałem, że przyjdzie nam czekać jeszcze wiele dni — oświadczył Bashere, powstając ze składanego, polowego krzesła. — Prawdę mówiąc, spodziewałem się nawet wielu tygodni czekania. Liczyłem, że większość członków armii Taima zostanie uzbrojona tak, jak to z młodym Matem zaplanowaliśmy... utworzyłem manufakturę z wszystkich rzemieślników wyrabiających kusze, jakich udało mi się znaleźć, i produkcja idzie już w takim tempie, w jakim maciora wypluwa ze swego łona prosięta... ale póki co, ledwie piętnaście tysięcy żołnierzy dostało kusze i wie, jak się nimi posłużyć. — Podniósł srebrny dzban ze składanego stolika usłanego mapami i spojrzał pytająco. — Czy mamy czas, żeby napić się ponczu?

— Żadnego ponczu — odparł niecierpliwie Rand. Bashere już przedtem opowiadał o mężczyznach znalezionych przez Taima, którzy nie potrafili nauczyć się przenoszenia, ale on prawie go nie słuchał. Jeżeli Bashere uważał, że wyszkolił ich dostatecznie dobrze, nic więcej się nie liczyło. — Na zewnątrz czeka Dashiva i trzech innych Asha’manów, a kiedy tylko dołączy do nich Morr, będziemy gotowi. — Zmierzył wzrokiem Deirę ni Ghaline t’Bashere, górującą nad swym niskim mężem, zapatrzył się przelotnie na jej jastrzębi nos i oczy, przy których ten drapieżny ptak wyglądałby na łagodnego. — Żadnego ponczu, lordzie Bashere. I żadnych żon. Nie dzisiaj.

Deira otwarła usta, ciemne oczy rozjarzyły się groźnie.

— Żadnych żon — powtórzył Bashere, podkręcając wierzchem zawiniętych w pięść dłoni sumiaste, przetkane siwizną wąsy. — Wydam taki rozkaz. — Obrócił się w stronę Deiry i wyciągnął ku niej rękę. — Żono — powiedział łagodnie. Rand skrzywił się, czekając na wybuch.

Deira zacisnęła wargi. Spojrzała na swego męża z góry, niczym jastrząb gotowy rzucić się na mysz. Choć bynajmniej Bashere nie przypominał myszy, raczej innego, nieco mniejszego drapieżnego ptaka. Deira zrobiła głęboki wdech: potrafiła to robić w taki sposób, że zdawało się, iż zaraz spowoduje trzęsienie ziemi. Po czym wyjęła sztylet zza pasa i położyła go na dłoni męża.

— Porozmawiamy sobie o tym później, Davramie — powiedziała. — Ze wszystkimi szczegółami.

Rand postanowił, że któregoś dnia, kiedy będzie miał czas, poprosi Bashere, by mu wyjaśnił, jak on to robi. O ile kiedykolwiek jeszcze będzie miał ku temu okazję.

— Ze szczegółami — zgodził się Bashere, uśmiechając się szeroko i wpychając sztylet za swój pas. Może ten człowiek zwyczajnie miewał samobójcze skłonności.

Na zewnątrz czworokąt ze sznurów został już uprzątnięty, Rand wyszedł z namiotu i pozostało mu tylko czekać, razem z Dashivą oraz pozostałymi Asha’manami, na to, aż dziewięć tysięcy lekkiej kawalerii saldaeańskiej ustawi się za plecami Bashere w potrójną kolumnę. Jeszcze dalej, za nimi, miało uformować szyk te piętnaście tysięcy pieszych, którzy przyjęli miano Legionu Smoka. Rand widywał ich przelotnie, odziewali się w niebieskie kaftany zapinane z boku, aby nie przecinać symbolu naszytego na piersiach czerwono-złotego Smoka. Większość uzbroiła się w okute stalą kusze, niektórzy dźwigali ciężkie, nieporęczne tarcze, za to żaden nie niósł piki. Niezależnie, na jaki dziwaczny pomysł wpadli Mat z Bashere, Rand z całej duszy wolał wierzyć, że nie prowadzi legionu na śmierć.

Morr już czekał, jego twarz rozcinał szeroki uśmiech wyrażający wielki zapał i aż podskakiwał na czubkach palców. Być może zwyczajnie się cieszył, że oto znowu wdział czarny kaftan ze srebrnym mieczem przy kołnierzu, ale Adley i Narishma uśmiechali się identycznie, a i Flinn nie był daleki otwartej radości. Wiedzieli już, dokąd się wybierają i jakie dokładnie są ich zadania. Dashiva rzucał spojrzenia spode łba, niczemu w szczególności się nie przypatrując, i bezgłośnie poruszał ustami. Jak zwykle. Podobnie milczące i ponure były saldaeańskie kobiety zbite w gromadę za plecami Deiry, obserwujące to wszystko z boku. Orlice i sokolice, nastroszone, wściekłe. Randa nie obchodziło, że tak się krzywią i zżymają; jeśli tylko on sam będzie potrafił stawić czoło Nanderze i pozostałym Pannom po tym, jak odsunął je od wszystkiego, to w takim razie mężczyźni z Saldaei z pewnością również wyjdą obronną ręką z wszelkich dłuższych dyskusji. Dzisiaj, jeżeli Światłość pozwoli, ani jedna kobieta nie umrze z jego powodu.

Takiej rzeszy nie sposób było zorganizować w zwarty szyk w ciągu minuty, mimo iż zawczasu wiedzieli, że dostaną rozkaz wymarszu, ale i tak po czasie zdumiewająco krótkim Bashere podniósł miecz i zawołał:

— Lordzie Smoku!

Rand objął Źródło i zrobił między palikami bramę o rozmiarach cztery kroki na cztery, natychmiast podwiązał splot i wypełniony saidinem przebiegł, razem z Asha’manami, na wielki otwarty plac otoczony rzędami wielkich białych kolumn zakończonych marmurowymi wieńcami oliwnych gałązek. Na obu krańcach placu stały dwa niemalże identyczne pałace z czerwonymi dachami, krużgankami, wysokimi balkonami i smukłymi iglicami: Pałac Króla oraz nieco mniejszy Wielki Dwór Rady. A ten plac to był plac Tammuz, samo serce Illian.

Jakiś chudy mężczyzna, z brodą i wygolonym wąsem, wlepił osłupiały wzrok w Randa oraz odzianych w czarne kaftany Asha’manów wyskakujących z otworu w powietrzu, a krępa kobieta w zielonej sukni, tak krótkiej, że wyzierały spod niej zielone trzewiki i łydki w zielonych pończochach, przycisnęła dłonie do twarzy i z wytrzeszczonymi oczyma znieruchomiała w miejscu, jakby wrosła w bruk. Wszyscy zresztą ludzie przystawali, żeby się na nich gapić, uliczni sprzedawcy z ich tacami, furmani zatrzymujący woły, mężczyźni, kobiety i dzieci z otwartymi szeroko ustami.

Rand wyrzucił ręce w górę i przeniósł.

— Jestem Smokiem Odrodzonym! — Jego słowa zadudniły nad placem, spotęgowane Powietrzem i Ogniem, a z dłoni wyskoczyły płomienie sto stóp wysokie. Stojący za jego plecami Asha’mani wypełnili całe niebo ognistymi kulami rozpryskującymi się na wszystkie strony. Wszyscy oprócz Dashivy, który utworzył nad placem poszarpaną sieć głośno trzaskających niebieskich błyskawic.

Nic więcej nie było trzeba. Rozwrzeszczany ludzki potok rozlał się we wszystkich kierunkach, umykając jak najdalej od placu Tammuz. Uciekli w samą porę. Rand i Asha’mani odskoczyli od bramy i Davram Bashere wpuścił do Illian swych rozwrzeszczanych dziko Saldaean, stado wymachujących mieczami jeźdźców. Bashere prowadził środkowy rząd kolumny, tak jak zaplanowali — wydawać by się mogło, że działo się to w zamierzchłej przeszłości — a tymczasem pozostałe dwa szeregi rozjeżdżały się na boki. Wysypywali się z bramy, dzieląc zaraz na mniejsze grupy, które wpadały galopem na ulice odchodzące od placu.

Rand nie czekał na ostatniego jeźdźca. W chwili gdy dopiero trzeci z kolei opuszczał bramę, natychmiast utkał następną, mniejszą. Nie musiał znać miejsca, do którego teraz Podróżował, bo zamierzał pokonać niewielką odległość. Czując, że Dashiva i inni zabrali się za tkanie własnych bram, przeszedł przez swoją, pozwalając, by zamknęła się za nim na szczycie jednej ze smukłych wież Pałacu Króla. Przelotnie zastanowił się, czy Mattin Stepaneos den Balgar, Król Illian, jest gdzieś pod nim w tym momencie, ale nie poświęcił tej myśli większej uwagi.

Szczyt wieży miał w przekroju nie więcej jak pięć kroków, otaczały go sięgające ledwie do piersi blanki z czerwonego kamienia. Wieża, wznosząca się na pięćdziesiąt kroków w niebo, była najwyższym punktem w całym mieście. Stąd widział dachy domów połyskujące w popołudniowym słońcu, czerwone, zielone i we wszelkich innych kolorach, a w dali długie, usypane z ziemi groble, które przecinały bezkresne bagna otaczające zewsząd miasto i port. W powietrzu unosiła się ostra woń soli. Dzięki tym bagnom Illianie nie potrzebowali murów, mogły one bowiem zatrzymać każdy atak. I każdego najeźdźcę, który nie potrafił robić dziur w powietrzu. Ale takiemu z kolei mury też by się nie oparły.

Było to piękne miasto, zbudowane przeważnie z jasnego ciosanego kamienia i podzielone kanałami, które dorównywały swą liczbą liczbie ulic. Z tej wysokości kanały wyglądały jak jakieś niebiesko-zielone maswerki, ale nie zatrzymał się, by je podziwiać. Obracając się dookoła, kierował strumienie Powietrza, Wody, Ognia, Ziemi i Ducha w stronę dachów tawern i sklepów. Nie starał się tkać splotów, po prostu kreślił strumieniami szerokie łuki nad miastem, sięgając jeszcze dalej, na odległość dobrej mili ponad bagna. Z pięciu innych wież też wylewały się półkoliście strumienie Mocy, a w miejscach, gdzie przypadkiem zetknęły się ze sobą, błyskało światło, wytryskiwały iskry i wybuchały chmury kolorowej pary — pokaz, jakiego mógłby pozazdrościć każdy Iluminator. Lepszego sposobu na przestraszenie ludzi, tak by pochowali się pod łóżka i zeszli z drogi żołnierzom Bashere, nie umiał sobie wyobrazić — niemniej zasadniczy cel tych wszystkich zabiegów był zupełnie inny.

Już dawno temu przyjął, że Sammael z pewnością utkał nad całym miastem zabezpieczenia, które miały go zaalarmować, gdyby ktoś na jego terenie przeniósł saidina. Były to zabezpieczenia przenicowane, więc nikt oprócz samego Sammaela nie mógł ich znaleźć, zabezpieczenia, które dokładnie powiedzą Przeklętemu, w którym punkcie miasta mężczyzna przenosi, dzięki czemu będzie można go w mgnieniu oka unicestwić. Jeżeli szczęście i tym razem dopisało Randowi, to wszystkie te zabezpieczenia właśnie się uruchomiły. Lews Therin był przekonany, że Sammael wyczuje alarm, gdziekolwiek by się znajdował, nawet jeśli odległość będzie znaczna. Zabezpieczenia stracą użyteczność, wymagały bowiem odnowienia. Sammael pojawi się w Illian. Nigdy w życiu nie wyrzekł się bez walki czegokolwiek, co uważał za swoją własność, choćby nie wiadomo jak chwiejne były podstawy owych roszczeń. Tego wszystkiego Rand dowiedział się od Lewsa Therina. O ile ów istniał naprawdę. Musiał istnieć. W tych wspomnieniach kryło się zbyt wiele szczegółów. Ale czyż szaleniec nie mógł śnić swych fantazji w najdrobniejszych detalach?

“Lewsie Therinie!”, zawołał w duchu. Odpowiedział mu wiatr wiejący ponad Illian.

Plac Tammuz opustoszał i ucichł, nie zostało na nim nic, z wyjątkiem kilku porzuconych fur. Ze swego miejsca nie widział bramy, tylko wykorzystane do jej stworzenia sploty.

Sięgnąwszy je, Rand rozplątał mocujący węzeł, a kiedy brama, kilka razy mrugnąwszy, przestała istnieć, niechętnie wypuścił saidina. Wszystkie strumienie Mocy zniknęły z nieba. Może niektórzy Asha’mani jeszcze obejmowali Źródło, ale kazał im przerwać. Uprzedził, że gdy tylko sam przestanie przenosić, bez ostrzeżenia zabije każdego przenoszącego mężczyznę. A nie chciał później dowiedzieć się, że zabił swojego człowieka. Oparł się o blanki i czekał, żałując, że nie może choćby na chwilę usiąść. Bolały go nogi, bok palił, w jakiejkolwiek pozycji by stanął, ale musiał nie tylko czuć cudze sploty, lecz również je widzieć.

Miasto nie uspokoiło się do końca. Z kilku stron dobiegały go dalekie krzyki, słabe poszczękiwanie metalu o metal. Sammael nie zostawił Illian bez obrony, mimo że przerzucił tylu ludzi do granicy. Rand obracał się, starając obserwować wszystkie dzielnice miasta równocześnie. Spodziewał się, że Sammael przyjdzie do Pałacu Króla bądź do tego przeciwległego, jednak nie mógł być pewien. Na jednej z ulic dostrzegł Saldaean walczących z nieustępującymi im siłą jeźdźcami w błyszczących napierśnikach, kolejni ludzie Bashere wygalopowali nagle z boku i walczący zniknęli mu z oczu za budynkami. W innej części miasta wypatrzył oddział Legionu Smoka, maszerujący przez niski mostek na jednym z kanałów. Oficer z wysokim czerwonym pióropuszem na hełmie szedł na czele dwudziestu mężczyzn niosących szerokie tarcze, sięgające im aż do ramion, za nimi z kolei podążało z dwustu żołnierzy uzbrojonych w ciężkie kusze. Jacy okażą się w walce? Okrzyki i dźwięczenie stali gdzieś mieszało się ze słabymi okrzykami umierających ludzi.

Słońce skłaniało się ku zachodowi, cienie nad miastem wydłużały. Zmierzch nadchodził pod czerwoną kopułą słońca. Rozbłysły pierwsze gwiazdy. Czyżby się pomylił? Czyżby Sammael zwyczajnie wyniósł się w nieznane, w poszukiwaniu innego kraju, którym mógłby zawładnąć? Czyżby to, co usłyszał, było tylko jego własnym szaleńczym bredzeniem?

Jakiś mężczyzna przeniósł. Rand zamarł na chwilę, wpatrzony w Wielki Dwór Rady. Takiej ilości saidina wystarczyłoby do utworzenia bramy; oddalony o całą długość placu nie wyczułby słabszego strumienia. To musiał być Sammael.

W mgnieniu oka objął Źródło, utkał bramę i przeskoczył przez nią z błyskawicą gotową wystrzelić z rąk. Znalazł się w przestronnej komnacie, rozświetlonej ogromnymi stojącymi lampami wyposażonymi w odblaśnice i innymi, które wisiały na łańcuchach, ściany ze śnieżnobiałego marmuru zdobiły fryzy obrazujące bitwy i statki tłoczące się przy bagnistych brzegach Illian. Pod przeciwległą ścianą, na wysokim białym podium z prowadzącymi doń stopniami stało dziewięć bogato rzeźbionych i pozłacanych krzeseł podobnych tronom, przy czym środkowe miało wyższe oparcie niż pozostałe. Zanim zdążył uwolnić bramę, szczyt wieży, na której wcześniej się czaił, rozsadził wybuch. Poczuł zalew Ognia i Ziemi w tym samym momencie, w którym przez bramę buchnęła mu w twarz nawałnica kamiennych odłamków i pyłu. Upadł, czując kłujący ból w boku, ostrą czerwoną lancę, która wraziła się w Pustkę, sprawiając, że wypuścił sploty bramy. Cudzy ból, cudza słabość. W Pustce potrafił je ignorować.

Poruszył się, przymuszając mięśnie tego drugiego człowieka do pracy, podźwignął się i poderwał do chwiejnego biegu w stronę podium. Właśnie setki czerwonych włókien przepaliło na wskroś strop i posadzkę z marmuru morskiej barwy, tworząc szeroki krąg dookoła miejsca, gdzie jeszcze blakły pozostałości po bramie. Jedno z tych włókien przebiło mu podeszwę buta, a potem piętę, i padając na posadzkę, usłyszał własny krzyk. Ale ból nie był jego, ani ten w boku, ani ten w stopie. Nie jego.

Przewróciwszy się na plecy, dostrzegł resztki tych płonących czerwonych pasm, dostatecznie świeżych, by potrafił wyróżnić w nich Ogień i Powietrze splecione w nie znany mu sposób. Wypatrzył też kierunek, z którego pochodziły. Czarne dziury w posadzce i zdobnym białym tynku sufitu syczały i trzeszczały głośno w podmuchach powietrza.

Podniósł ręce i zaczął tkać ogień stosu. Czyjś policzek rozgorzał od zapamiętanego uderzenia, głos Cadsuane zasyczał i zatrzeszczał w jego głowie niczym te dziury wypalone przez czerwone włókna. “Nigdy więcej, chłopcze, nigdy więcej tego nie zrobisz”. Wydało mu się, że słyszy w dalekim skowycie Lewsa Therina, lęk tamtego o to, co zaraz miał utracić, lęk przed tym, co niegdyś omal nie unicestwiło świata. Wszystkie strumienie oprócz Ognia i Powietrza odpadały, tkał, kopiując to, co właśnie zobaczył. Tysiąc cienkich jak włos pasem czerwieni wykwitło między jego dłońmi, rozkładając się niczym wachlarz, gdy wystrzeliwały w górę. Wycięty w suficie krąg o średnicy dwóch kroków runął na posadzkę w postaci gradu kamiennych odłamków i sproszkowanego tynku.

Dopiero wtedy zaczął podejrzewać, że między nim a Sammaelem mógł znaleźć się jakiś człowiek. Zamierzał być dziś świadkiem śmierci Sammaela, jeżeli miał przy tym ginąć ktoś jeszcze... Sploty zniknęły w chwili, gdy po raz kolejny podnosił się ciężko i pospiesznie kuśtykał do wysokich bocznych drzwi z płycinami; w każdej osadzone było po dziewięć złotych pszczół wielkości jego pięści.

Niewielki strumień Powietrza otworzył jedno ze skrzydeł drzwi, nim jeszcze do nich dotarł, strumień zbyt mały, by dało się go wykryć z dowolnej odległości. Utykając, wyszedł na korytarz i tam opadł na jedno kolano. Bok tamtego drugiego człowieka stał w ogniu, piętę katował ból nie do zniesienia. Podniósł swój miecz i wsparł się na nim, czekając. Zza rogu wyjrzał ostrożnie jakiś ogolony mężczyzna z pulchnymi różowymi policzkami, poszarpana liberia zdradzała sługę. W każdym razie z wierzchu zielony, a od spodu żółty kaftan wyglądał jak liberia. Mężczyzna spostrzegł Randa i, noga za nogą, jakby poruszając się odpowiednio wolno, mógł pozostać nie zauważony, zniknął. Prędzej czy później, Sammael będzie musiał...

— Illian należy do mnie! — Głos zadudnił w powietrzu, dobiegając z wszystkich stron jednocześnie, i Rand zaklął. To musiał być splot taki sam jak ten, którego użył na placu albo bardzo podobny: wymagał tak niewielkich ilości Mocy, że nikt nie mógłby wyczuć strumieni, nawet gdyby znalazł się w odległości dziesięciu kroków od przenoszącego mężczyzny. — Illian jest moje! Nie zniszczę tego, co należy do mnie, tylko po to, by cię zabić, i tobie też nie pozwolę tego zniszczyć. Masz czelność atakować mnie właśnie tutaj? Masz odwagę znowu mnie ścigać? — Do grzmiącego głosu wkradła się lekko drwiąca nuta. — Stać cię na to? — Gdzieś w górze otworzyła się i zaraz zamknęła brama, teraz Rand nie miał żadnych wątpliwości.

Odwaga? Czy starczy mu odwagi?

— Jestem Smokiem Odrodzonym — mruknął — i zamierzam cię zabić. — Utkawszy bramę, przeszedł przez nią do jakiegoś miejsca znajdującego się kilka kondygnacji wyżej.

Zobaczył jeszcze jeden korytarz, obwieszony gobelinami z wizerunkami statków na pełnym morzu. Na jego przeciwległym końcu ostatni czerwony skrawek tarczy słońca przeświecał przez krużganki. W powietrzu unosiły się resztki Sammaelowej bramy, rozpraszające się strumienie podobne do duchów otoczonych słabą łuną. Ale nie tak blade, by Rand nie mógł ich dostrzec i zidentyfikować. Zaczął tkać, po czym nagle przestał. Wskoczył tu, nie pomyślawszy o pułapce. Jeżeli skopiuje dokładnie to, co widział, to trafi dokładnie tam, dokąd udał się Sammael, albo tak blisko, że to nie będzie czyniło żadnej różnicy. Wystarczy nieznaczna zmiana; nie istniał sposób, by sprawdzić, czy różnica wyniesie pięćdziesiąt czy pięćset stóp, ale dzięki temu i tak znajdzie się dostatecznie blisko.

Pionowa srebrna kreska zaczęła się obracać, stopniowo ukazując morze ruin skryte w cieniach, ale nie w takiej pomroce, jaka wypełniała wnętrze korytarza. Płat poczerwieniałego słońca widziany przez bramę był tutaj nieco grubszy, częściowo schowany za roztrzaskaną kopułą. Znał to miejsce. Ostatnim razem, kiedy tam się wybrał, musiał dodać kolejne imię Panny do listy w swojej głowie; to tutaj Padan Fain dotarł w pogoni za nim, stając się czymś gorszym od Sprzymierzeńca Ciemności. Pościg za Sammaelem do Shadar Logoth pod wieloma względami oznaczał zatoczenie pełnego koła. Teraz jednak nie można było tracić czasu na zbyteczne rozważania. Zanim brama skończyła się rozszerzać, wbiegł do zniszczonego miasta, które kiedyś nazywało się Aridhol, wbiegł, lekko kulejąc i równocześnie wypuszczając splot. Podeszwy butów głośno szurały na roztrzaskanych płytach chodnika i uschłych pędach chwastów.

Wyjrzał zza pierwszego rogu, do którego dotarł. Ziemia zatrzęsła się pod jego stopami, a z miejsca, skąd przybył, ścigały go ryki, błyskawice, jedna za drugą, jarząc się w pomroce zmierzchu. Czuł obmywające go Ziemię, Ogień i Powietrze. W tle ogłuszających łomotów pobrzmiewały jakieś wrzaski i wycia. Odkuśtykał stamtąd, nie oglądając się za siebie, czując pulsowanie saidina we wnętrzu swego jestestwa. Po chwili zaczął biec. Dzięki przepełniającej go Mocy widział wszystko wyraźnie, nawet w najmroczniejszych cieniach.

Miasto wypełniały ogromne marmurowe pałace, z czterema albo i pięcioma kopułami o fantazyjnych kształtach, malowane purpurą przez zachodzące słońce, spiżowe fontanny i posągi na każdym skrzyżowaniu, wielkie ciągi kolumn biegnące ku wieżom, które szybowały ku słońcu. Niewiele jednak zostało z ich świetności, większość bowiem wieńczyły poszarpane krawędzie. Na każdą kopułę, która stała nietknięta, przypadało dziesięć przypominających popękane skorupy jaj, z odrąbanym wierzchołkiem albo bokiem. Posągi albo leżały w szczątkach na ziemi, albo jeszcze stały, za to bez głów czy rąk. Prędko zapadający mrok pędził po rozległych kopcach gruzu, kilka skarlałych drzew przywarło do ich zboczy niczym połamane palce rozczapierzone na tle nieba.

Ruina, która niegdyś mogła być pałacem, rozpościerała się na kształt wachlarza z cegieł i kamienia, połowa frontu przestała istnieć, reszta krużgankowej fasady chyliła się pijacko ku ulicy. Zatrzymał się na samym środku drogi, tuż przed tym kamiennym pobojowiskiem, i czekał, badając zmysłami, czy ten drugi używa saidina. Skradanie się skrajem ulicy nie było dobrym pomysłem i wcale nie dlatego, że któryś budynek mógł lada chwila się zawalić. Z okien podobnych do wydrążonych oczodołów zdawało się obserwować go tysiące niewidzialnych oczu, obserwować z niemalże wyczuwalnym napięciem. Jakby zza grubej zasłony czuł pulsowanie nowej rany w boku, płonącej szramy dźwięczącej echem zła, które przywarło nawet do kurzu Shadar Logoth. Stara blizna zacisnęła się niczym pięść, ból w stopie zdawał się zaiste bardzo odległy. Bliżej tętniła obejmująca go Pustka, skaza Czarnego na saidinie uderzała w rytm cięć noża przez żebra. Shadar Logoth było niebezpiecznym miejscem nawet za dnia. Nocą...

W głębi ulicy, za zwieńczonym iglicą pomnikiem, który cudem jeszcze stał prosto, coś się poruszyło, jakiś niewyraźny kształt mknął przez mrok. Rand omal nie przeniósł, ale nie potrafił uwierzyć, by Sammael skradał się w taki sposób. Kiedy po raz pierwszy wszedł do miasta, gdy Sammael próbował zniszczyć wszystko wokół jego bramy, usłyszał przeraźliwe wrzaski. Wtedy ledwie je zarejestrował. W Shadar Logoth nie istniało żadne życie, nie mieszkały w nim nawet szczury. Sammael zapewne sprowadził tu jakichś swoich totumfackich, ludzi, którzy nie cofnęliby się nawet przed zabijaniem, byle tylko dopaść Randa. Może jeden z takich zaprowadziłby go do Sammaela. Pośpieszył przed siebie, tak szybko jak mógł, tak bezgłośnie, jak tylko był w stanie. Potrzaskany chodnik chrzęścił pod jego butami odgłosem podobnym pękającym kościom. Miał nadzieję, że jest tak hałaśliwy jedynie dla swego wzmocnionego saidinem słuchu.

Przystanął pod iglicą, grubą, kamienną, pokrytą jakimś falistym pismem, wytężył wzrok. Ktokolwiek tam się ruszał, zdążył zniknąć; tylko głupcy albo owładnięci szaleństwem śmiałkowie zapuszczali się do Shadar Logoth nocą. Zło, które skaziło Shadar Logoth, zło, które zamordowało Aridhol, nie umarło wraz z nim. W oddali, z jednego z okien wychynęła macka srebrzystoszarej mgły, popełzła w stronę drugiej takiej, wylewającej się z wielkiej szczeliny w wysokim kamiennym murze. W środku wgłębienia coś lśniło, jakby skrył się tam księżyc w pełni. Gdy zapadała noc, Mashadar tułał się po swym więzieniu, Mashadar, czyli ogromny bezkształtny byt, który potrafił pojawiać się w kilkunastu miejscach równocześnie, nawet w stu. Dotknięcie Mashadara nie było miłym sposobem umierania. Rand czuł, jak skaza saidina w jego wnętrzu atakuje coraz silniej: odległy ogień w boku migotał niczym dziesięć tysięcy błyskawic, nadlatujących jedna za drugą. Nawet ziemia zdawała się kipieć pod jego stopami.

Odwrócił się, rozważając nawet pomysł, by się stąd wynieść, zrezygnować. Całkiem możliwe, że Sammael odszedł w tej samej chwili, gdy po ulicach zaczął grasować Mashadar. Całkiem prawdopodobne, że zwabił go tutaj, w nadziei, iż będzie przeszukiwał ruiny, póki Mashadar go nie zabije. Odwrócił się i zatrzymał, przykucając obok iglicy. Ulicą skradały się dwa trolloki, zwaliste sylwetki w czarnych kolczugach, wyższe o połowę od niego, albo i więcej. Z ramion i łokci ich zbroi wystawały kolce, w rękach zaś trzymały włócznie z długimi czarnymi czubkami i złowieszcze haki. Jego wypełniony saidinem wzrok wyraźne rozróżniał rysy ich pysków, jeden zniekształcony dziobem orła, drugi ryjem i kłami dzika. Każdy ruch zdradzały przepełniający je strach — trolloki uwielbiały zabijać, uwielbiały krew, ale Shadar Logoth je przerażało. Gdzieś blisko musiał czatować jakiś Myrddraal, żaden trollok nie wszedłby do tego miasta nie zagnany przez Myrddraala. Żaden Myrddraal nie wszedłby do tego miasta nie zagnany przez Sammaela. Co razem oznaczało, że Sammael musiał nadal gdzieś tu się czaić, gdyż inaczej trolloki umykałyby do bram miasta, a nie polowały. Bo one rzeczywiście polowały. Tamten z pyskiem dzika węszył, próbując złapać trop.

Wtem z okna, pod którym właśnie przechodziły trolloki, wyskoczyła jakaś postać w łachmanach, runęła na nie i z miejsca jęła dźgać włócznią. Kobieta Aiel, z shoufą na głowie, ale bez zasłony na twarzy. Trollok z orlim dziobem wrzasnął, gdy czubek włóczni wbił się głęboko w jego bok, po czym wyrwany ponownie go dźgnął. Kiedy padał, wierzgając nogami, jego towarzysz, ten z pyskiem dzika, odwrócił się, warcząc i złowieszczo wymachując swoją włócznią, ale kobieta zrobiła unik przed czarnym zakrzywionym ostrzem i wbiła swój grot w brzuch stwora — bez jednego jęku padł na cielsko towarzysza.

Rand nie myśląc wiele, powstał z ziemi i rzucił się do biegu.

— Liah! — krzyknął. Myślał, że ona nie żyje, porzucona tutaj przez niego, martwa z jego winy. Liah z Cosaida Chareen, to właśnie imię płonęło na czele listy.

Obróciła się na pięcie, by spojrzeć mu w twarz, z włócznią w pogotowiu, ze skórzaną tarczą w drugiej ręce. Twarz, którą zapamiętał jako piękną mimo blizn na obu policzkach, była teraz zniekształcona wściekłością.

— Jest moje! — syknęła ostrzegawczo przez zęby. — Moje! Nikomu nie wolno tu wchodzić! Moje!

Zatrzymał się jak wryty. Włócznia czekała, spragniona smaku jego ciała.

— Liah, znasz mnie przecież — powiedział cicho. — Znasz mnie. Zabiorę cię z powrotem do Panien, z powrotem do twych sióstr-włóczni. — Wyciągnął rękę.

Wściekłość na jej twarzy powoli ustępowała niedowierzaniu. Przekrzywiła głowę.

— Rand al’Thor? — spytała powoli. A kiedy spojrzenie zogromniałych oczu padło na martwe trolloki, na twarzy dziewczyny wykwitło bezgraniczne przerażenie. — Rand al’Thor — wyszeptała, po omacku usiłując zarzucić czarną zasłonę na twarz tą ręką, w której trzymała włócznię. — Car’a’carn — załkała. I uciekła.

Pokuśtykał za nią, niezdarnie brnąc przez sterty gruzu zalegające ulicę, padając, rozdzierając sobie kaftan, znowu padając i niemal zdzierając go sobie z ciała, turlając się i podnosząc. Słabość ciała była czymś odległym, jak i ból, ale nawet dryfując w głębinach Pustki, na nic więcej nie potrafił się zdobyć. Liah zniknęła gdzieś w nocnym mroku, za następnym pogrążonym w czerni rogiem, jak mu się zdawało.

Pokonał go, kuśtykając tak szybko, jak mógł. I omal nie wpadł na cztery trolloki w czarnych kolczugach i Myrddraala, w płaszczu atramentowej barwy, który zwisał mu z pleców nienaturalnie nieruchomo. Zaskoczone trolloki warknęły, ale otrząsnęły się w mgnieniu oka. Zakrzywione włócznie i miecze o ostrzach w kształcie kosy podniosły się, w garści Myrddraala błysnęło czarne jak śmierć ostrze, od którego rany były niemal tak śmiertelne jak od sztyletu Faina.

Rand nawet nie próbował dobywać swego miecza ze znakiem czapli. Niczym śmierć odziana w podarty czerwony kaftan przeniósł i już w ręku trzymał miecz z ognia, tętniący ciemno od pulsowania saidina, wykonał nim zamaszysty ruch i odrąbał bezoką głowę od karku. Prościej byłoby zniszczyć ich wszystkich na raz, tak jak to robili Asha’mani pod Studniami Dumai, ale zmiana splotów mogłaby okazać się fatalna w skutkach. Te miecze mogły go nawet zabić. Puścił je w ruch podobny tańcowi; pośród ciemności rozświetlanych płomieniem tętniącym w jego dłoniach, wpatrywał się w cienie pomykające po twarzach górujących nad nim sylwetek, po tych wilczych i koźlich pyskach, które wykrzywiał wrzask, gdy jego płonąca głownia drążyła czarną kolczugę i ukryte pod nią ciało, jakby było wodą. W zwykłej walce trolloki stosowały taktykę opartą na przewadze liczebnej i porażającym okrucieństwie. Teraz przeciwko niemu i mieczowi utkanym z Mocy nie mogły nic poradzić, równie dobrze mogłyby stać nieruchome, nie uzbrojone.

Miecz zniknął. Rand dokończył formę zwaną Wykręcaniem Wiatru — otaczały go już same trupy. Ostatni trollok jeszcze się rzucał, kozie rogi drapały o popękany chodnik. Pozbawiony głowy Myrddraal nadal młócił rękoma, obute nogi wierzgały szaleńczo, Półludzie nie umierali szybko, nawet jeśli pozbawiono ich głowy.

Ledwie miecz zniknął, bezchmurne rozgwieżdżone niebo zaczęło pluć srebrnymi błyskawicami.

Pierwsza uderzyła w ziemię z ogłuszającym rykiem w odległości mniejszej niż cztery kroki. Świat pobielał i Pustka rozsypała się na kawałki. Grunt pod nim podskoczył, kiedy runęła kolejna i zaraz za nią następna. Dopiero wtedy zauważył, że leży twarzą w dół. Powietrze jakby pękało. Zamroczony podźwignął się i rzucił do ucieczki na łeb na szyję przed tym gradem błyskawic, który rozdzierał ulicę przy wtórze rumoru zapadających się budowli. Słaniając się, brnął przed siebie, nie dbając dokąd, byle jak najdalej.

Nagle w głowie rozjaśniło mu się na tyle, by pojął, gdzie się znalazł, że oto przemierza chwiejnie jakąś kamienną posadzkę pokrytą kęsami kamiennych odłamków, niekiedy tak dużymi jak on sam. Tu i ówdzie w płytach posadzki ziały ciemne nierówne dziury. Dookoła wznosiły się wysokie ściany i wsporniki głębokich balkonów. Po wielkim dachu został jedynie fragment w jednym z rogów budowli. Na niebie jasno świeciły gwiazdy.

Dał niepewny krok i posadzka zapadła się pod nim. Desperacko zamachał rękoma, prawa dłoń natrafiła na chropawą krawędź. Zawisł w absolutnej ciemności. Przepaść pod jego nogami mogła prowadzić do jakiejś piwnicy i sięgać najwyżej kilka piędzi, równie dobrze jednak i całą milę — to wszystko, co był w stanie orzec. Mógł umocować pasma uplecione z Powietrza do poszarpanej krawędzi dziury nad jego głową i na nich się podciągnąć, tyle że... Jakimś sposobem Sammael wyczuł stosunkowo niewielką ilość saidina użytego do utworzenia miecza. Wprawdzie błyskawice uderzyły z pewnym opóźnieniem, ale nie miał bladego pojęcia, ile czasu zajęło mu zabijanie trolloków. Minutę? Sekundy?

Z wysiłkiem wyrzucił lewą rękę w górę, starając się uchwycić brzegu otworu. Przeszył go ból w boku, nie tłumiony przez Pustkę — jakby ktoś wbijał w to miejsce sztylet. Przed oczyma zatańczyły mu plamy. Co gorsza, prawa ręka omsknęła się po skruszałym kamieniu i poczuł, że słabną mu palce. Będzie musiał...

Czyjaś wyciągnięta ręka pochwyciła jego prawą dłoń.

— Dureń z ciebie — przemówił głęboki męski głos. — Uważaj się za szczęśliwca, że dzisiaj nie mam ochoty oglądać cię martwym. — Ręka zaczęła go wciągać do góry. — Pomożesz mi czy nie? — spytał głos. — Nie zamierzam ani dźwigać cię na swoich barkach, ani też zabijać Sammaela w twoim imieniu.

Otrząsnąwszy się, Rand wyciągnął rękę i zacisnął palce na brzegu otworu, podciągając się, mimo śmiertelnego bólu w boku. Mimo ogarniającej go słabości udało mu się też odzyskać Pustkę i objąć saidina. Nie przeniósł, ale chciał być gotowy.

Jego głowa i ramiona wynurzyły się ponad posadzkę i wtedy zobaczył tamtego mężczyznę, rosłego, nieco odeń starszego, z włosami czarnymi jak noc i odzianego w czarny kaftan, podobny do tych, które nosili Asha’mani. Rand nigdy wcześniej go nie widział. Przynajmniej nie był to jeden z Przeklętych, ich twarze znal. W każdym razie tak mu się wydawało.

— Kim jesteś? — spytał.

Mężczyzna, nie ustając w wysiłkach, wybuchnął śmiechem.

— Powiedzmy tylko, że jestem wędrowcem, który akurat tędy przechodził. Czy naprawdę chcesz teraz rozmawiać?

Oszczędzając oddech, Rand mozolnie piął się w górę — wydostał już pierś ponad krawędź, chwilę później biodra. I raptem dostrzegł, że posadzkę zalewa jakaś łuna, jasna jak księżyc w pełni.

Obróciwszy się, by spojrzeć ponad ramieniem, zobaczył Mashadara. Nie pojedynczą mackę, ale lśniącą srebrzystoszarą falę wytaczającą się z jednego z balkonów, sklepionych łukiem nad ich głowami. Opadała.

Nie myśląc, podniósł wolną rękę i wystrzelił ogniem stosu, pręgą płynnego białego ognia tnącego na wskroś sunącą ku nim falę. Mgliście zarejestrował pojawienie się jeszcze jednej pręgi jasnego litego ognia tryskającego z wolnej dłoni mężczyzny. Zetknęły się.

Poczuł, jakby w jego głowie zahuczał nagle gong, ciałem targnęły konwulsje, saidin i Pustka roztrzaskały się. Widział wszystko podwójnie, balkony, odłamki kamienia zalegające posadzkę. Wydawało mu się, że widzi dwóch mężczyzn, których sylwetki nakładały się na siebie, każdy ściskał głowę w dłoniach. Mrugając, Rand szukał Mashadara. Fala lśniącej mgły zniknęła, łuna pozostała na górnych balkonach, ale kiedy wzrok zaczął mu się poprawiać, dostrzegł, że ciemnieje, cofa się. Najwyraźniej nawet bezrozumny Mashadar uciekał przed ogniem stosu.

Powstał niepewnie i wyciągnął rękę.

— Chyba powinniśmy wynieść się stąd jak najszybciej. Co się tu stało?

Mężczyzna podźwignął się, patrząc krzywo na wyciągniętą rękę Randa. Był z pewnością równie jak on wysoki: rzadkość, jeśli nie liczyć Aielów.

— Nie mam pojęcia, co tu się stało — warknął. — Uciekaj, jeśli chcesz żyć. — I natychmiast sam wprowadził swoją radę w czyn, mknąc w stronę szeregu otwartych łuków — jednak nie w najbliższym murze, gdyż stamtąd przed chwilą wychynął Mashadar.

Po omacku szukając Pustki, Rand kuśtykał jego śladem, tak szybko, jak potrafił, ale zanim obaj zdążyli pokonać przestrzeń wnętrza, znowu runęła na nich ulewa błyskawic, burza srebrnych strzał. Obaj dopadli do sklepionych przejść, ścigani łomotem ścian i posadzek rozpadających się za nimi w chmurach kurzu i gradzie kamieni. Kuląc się i osłaniając dłonią twarz, nękany atakiem kaszlu, Rand przebiegł wielką komnatę, gdzie łukowe sklepienia drżały przy wtórze sypiących się kamieni.

Zanim się zorientował, już był na zewnątrz, pęd zepchnął go jeszcze z trzech stopni. Ból w boku sprawiał, że miał ochotę zgiąć się w pół, ale bał się, że wtedy upadnie na dobre. Czuł pulsowanie w poranionej stopie, miał wrażenie, że minął rok, odkąd czerwony drut z Ognia i Powietrza poraził mu piętę. Jego wybawca przyglądał mu się — od stóp do głów pokryty kurzem, mimo to nadal wyglądał niczym król.

— Kim jesteś? — spytał ponownie Rand. — Jednym z ludzi Taima? Czy może uczyłeś się sam? Mógłbyś udać się do Caemlyn, do Czarnej Wieży. Nie musisz żyć w strachu przed Aes Sedai. — Z jakiegoś powodu mówiąc to, skrzywił się, ale nie rozumiał dlaczego.

— Nigdy w życiu nie bałem się Aes Sedai — odwarknął mężczyzna, po czym zrobił głęboki wdech. — Prawdopodobnie powinieneś oddalić się stąd jak najprędzej, ale jeśli zamierzasz zostać i zabić Sammaela, to lepiej zacznij myśleć jak on. Pokazałeś, że potrafisz. On zawsze najbardziej lubił niszczyć człowieka w otoczeniu największych jego zdobyczy. A jeśli nie miał po temu okazji, to niszczył go w dowolnym miejscu, które dlań było jakoś ważne, które traktował jak swoje.

— Brama — powiedział wolno Rand. Jedyne miejsce, które w Shadar Logoth mógł traktować jako swoje, stanowiła Brama. — Sammael czeka gdzieś w pobliżu Bramy. I bez wątpienia zastawił pułapki. — I zapewne utkał też zabezpieczenia, takie same jak tamte w Illian, dzięki którym mógł wykryć przenoszącego mężczyznę. Sammael dobrze to wszystko obmyślił.

Mężczyzna zaśmiał się zdawkowo.

— Wychodzi na to, że jak chcesz, to jednak potrafisz znaleźć sposób. Pod warunkiem że ktoś cię prowadzi za rękę. Postaraj się nie potknąć. Wiele planów trzeba będzie odłożyć na później, jeśli dasz się teraz zabić. — Odwróciwszy się, przeszedł na drugą stronę ulicy, kierując się do jakiejś bocznej alejki.

— Zaczekaj! — zawołał Rand. Mężczyzna szedł dalej, nie oglądając się za siebie. — Kim jesteś? Jakie plany? — Lecz mężczyzna już zniknął w alejce.

Rand ruszył za nim niepewnym krokiem, ale kiedy dotarł do wylotu alejki, nikogo już nie zobaczył. Widział ciąg nie zrujnowanych murów, które biegły na odległość dobrych stu kroków do następnej ulicy, rozświetlonej łuną świadczącą o tym, że znowu jakaś cząstka Mashadara błąkała się swobodnie. Nieznajomy mężczyzna wszakże zniknął. Co było właściwie niemożliwe. Miał oczywiście czas, by zrobić bramę, jeśli potrafił, ale jej resztki byłyby jeszcze widoczne, a poza tym saidin tkany tak blisko, w takich ilościach, wręcz krzyczałby w głos.

Nagle uprzytomnił sobie, że nie poczuł saidina również wtedy, gdy mężczyzna utkał ogień stosu. Wystarczyło, że tylko o tym pomyślał, o tych dwóch dotykających się strumieniach, i od nowa zaczął widzieć podwójnie. Tylko przez krótką chwilę widział znowu twarz mężczyzny, bardzo wyraźnie, mimo iż wszystko inne było zamazane. Potrząsnął głową, żeby tło nabrało ostrych konturów.

— Kim ty, na Światłość, jesteś? — wyszeptał. I po chwili: — Czym, na Światłość, jesteś?

Mężczyzna, kimkolwiek albo czymkolwiek był, zniknął jednakie. Sammael nadal krążył po Shadar Logoth. Z wysiłkiem ponownie objął Pustkę. Skaza saidina wibrowała teraz, szumiąc w nim głęboko, wibrowała nawet sama Pustka. Ale słabość w zwiotczałych mięśniach i ból ran ustępowały. Nim nastanie poranek, zabije jednego z Przeklętych.

Cały czas utykając, błąkał się niczym duch po ciemnych ulicach, nadzwyczaj uważnie stawiając stopy. Nie martwił się jednak wydawanymi dźwiękami, gdyż noc była teraz pełna hałasów. Z daleka dobiegały wrzaski i gardłowe krzyki. Bezrozumny Mashadar zabijał wszystko, co znalazł na swej drodze — tej nocy więc trolloki ginęły w Shadar Logoth tak samo jak dawno, dawno temu. Spostrzegał je niekiedy w bocznych uliczkach, po dwa, po pięć albo i dziesięć, czasami towarzyszył im Półczłowiek, zazwyczaj wszak były same. Żaden z tych stworów go nie zauważył, a on ich nie zaczepiał. Nie dlatego tylko, że Sammael wyczułby przenoszenie. Trolloki i Myrddraale, których Mashadar nie zabił, były i tak już martwe. Sammael z pewnością sprowadził je tutaj przez Drogi, ale najwyraźniej nie połapał się, jaką też zdobyczą sztuki Randa było otoczenie tutejszej Bramy.

Tuż przed placem, na którym znajdowała się Brama, zatrzymał się i rozejrzał dookoła. W pobliżu stała jakaś wieża, z pozoru cała. Nie tak wysoka jak inne, jednak szczyt znajdował się co najmniej na wysokości pięćdziesięciu kroków ponad ziemią. Z ciemnego otworu wejściowego u jej podstawy ziało pustką, drzwi dawno temu zgniły, a rdza ze szczętem przeżarła zawiasy. Wspinał się powoli po kręconych schodach, przedzierających się przez mrok rozświetlony jedynie światłem gwiazd padającym przez okna, wzniecając niewielkie obłoczki kurzu, przy każdym kroku czując ukłucia bólu w nodze. Odległego bólu. Na szczycie wieży oparł się o gładki parapet, by złapać oddech.

Ponad domami, którym brakowało dachów, widział fragmenty wielkiego placu, niegdyś najważniejszego w Aridhol. Dawno, dawno temu większość tego obszaru porastał gaj Ogirów, ale w ciągu trzydziestu lat od czasu odejścia budowniczych, którzy wznieśli najstarsze dzielnice miasta, mieszkańcy ścięli drzewa, by zrobić miejsce dla rozwijającej się metropolii. Ogromny plac otaczały pałace i ruiny tych pięknych budowli — w głębi kilku okien pobłyskiwała łuna Mashadara — na jednym z jego krańców wznosił się kopiec gruzu, ale w samym środku stała Brama: na pierwszy rzut oka niczym nie różniąca się od masywnej kamiennej płyty. Rand nie znajdował się dostatecznie blisko, by widzieć misternie rzeźbione liście i pnącza, ale widział przewrócone fragmenty wysokiego ogrodzenia, które niegdyś ją otaczało. Metal wykuty Mocą nie zaśniedział, jego sterty błyszczały w nocnym mroku. Widział także pułapkę, którą utkał wokół Bramy, przenicowaną, dzięki czemu nie mogło jej zauważyć niczyje oko oprócz jego. Nie miał jak orzec, czy trolloki i Półludzie rzeczywiście przez nią przeszli, ale jeśli tak, to niebawem mieli pomrzeć. Okropność. Nie widział żadnej z pułapek, jakie tam musiał zastawić Sammael, przewidział jednak ich istnienie. Efekty ich uruchomienia zapewne też nie były przyjemne.

Z początku nie dostrzegł nawet śladu tamtego, ale po chwili ktoś się poruszył pośród żłobionych kolumn otaczających jeden z pałaców. Rand czekał. Pragnął się upewnić, wiedział, że będzie miał tylko jedną szansę. Postać postąpiła do przodu, wyłaniając się spomiędzy kolumn, i zrobiła krok na plac, rozglądając się na wszystkie strony. Był to Sammael, w lśniących śnieżnobiałych koronkach przy szyi, który czekał, aż Rand wejdzie na plac, prosto w jedną z pułapek. Łuna w oknach pałacu za jego plecami pojaśniała. Sammael ogarnął wzrokiem mrok zalegający przeciwległą stronę placu, z jednego z okien wylał się Mashadar, gęste kłęby srebrzystoszarej mgły, stapiające się nad jego głową. Sammael zrobił kilka kroków w bok i fala jęła opadać, powoli nabierając prędkości.

Rand potrząsnął głową. Sammael już był jego. Strumienie potrzebne do ognia stosu zdawały się prężyć do skoku, mimo odległego echa głosu Cadsuane, które pobrzmiewało w jego głowie. Podniósł rękę.

Nagle krzyk rozdarł ciemność, krzyk kobiety targanej śmiertelnym bólem. Rand zobaczył Sammaela, który skierował spojrzenie w stronę wielkiego kopca gruzu, w tym samym momencie jego wzrok także skoczył w tamtą stronę. Na szczycie kopca stała postać, wyraźnie obrysowana na tle nieba, odziana w bury kaftan i spodnie. Pojedyncza macka Mashadara oplatała jej nogę. Z wyciągniętymi na boki ramionami miotała się, niezdolna odejść stamtąd, usta wykrzywione bezsłownym łkaniem niemo wypowiadały jego imię.

— Liah — wyszeptał. Nie myśląc, wyciągnął rękę, jakby mimo dzielącego ich dystansu mógł jej dosięgnąć i ją uratować. Nic jednak nie mogło uratować tego, co zostało dotknięte przez Mashadara, tak jak nic nie mogłoby uratować jego, gdyby sztylet Faina ugodził go w samo serce. — Liah — wyszeptał. I z jego ręki wyskoczył ogień stosu.

Sylwetka chyba stała tam jeszcze przez mgnienie oka, cała w surowych czerniach i śnieżnych bielach, a potem zniknęła, martwa na sekundy wcześniej, nim zaczęła się agonia.

Krzycząc przeraźliwie, Rand smagnął ogniem stosu ponad placem; gruzy obracały się w gruzy, a on siał w krąg śmierć, która wypalała wszelkie ślady w czasie — i uwolnił saidina, zanim pręga bieli musnęła choćby fale Mashadara, które teraz przelewały się po placu, pieniąc obok Bramy, sunąc w stronę rzek rozjarzonej szarości, które napływały z pałacu stojącego po przeciwnej stronie. Sammael musiał być martwy. Musiał. Nie zdążyłby uciec, nie zdążyłby utkać bramy, a nawet gdyby starczyło mu na to czasu, to Rand poczułby, że ktoś posługuje się saidinem. Sammael nie żył, zabity przez zło prawie tak wielkie jak to, które wcielał. Po powierzchni Pustki sunęły emocje, miał ochotę się śmiać, czy może raczej płakać. Przybył tu, by zabić jednego z Przeklętych, a zamiast tego zabił kobietę, którą porzucił ongiś na pastwę losu.

Przez dłuższy czas stał na szczycie wieży, gdy tymczasem ubywający księżyc u schyłku trzeciej kwadry przepełzł część swej drogi po nieboskłonie. Rand stał i przyglądał się, jak Mashadar wypełnia plac, do momentu, w którym ponad powierzchnię mgły wystawał już tylko czubek Bramy, a potem zaczyna cofać się powoli, ruszając na polowanie w jakimś innym miejscu. Gdyby Sammael przeżył, to właśnie teraz mógłby z łatwością zabić Smoka Odrodzonego. Rand nie był pewien, czy to by go w ogóle obeszło: Ostatecznie otwarł bramę do Przemykania i zrobił platformę w kształcie dysku, w połowie białego i w połowie czarnego. Przemykanie było wolniejsze od Podróżowania, toteż potrzebował co najmniej pół godziny, by dotrzeć do Illian, i przez całą tę drogę bez końca wytrawiał w swych myślach imię Liah, bez końca biczował się kojarzonym z nim poczuciem winy. I żałował, że nie potrafi płakać. Miał wrażenie, że zapomniał, jak to się robi.

Czekali na niego w Pałacu Króla, w sali tronowej. Bashere, Dashiva i Asha’mani. Była to niemal taka sama komnata jak ta, którą odwiedził po przeciwnej stronie placu, wyposażona w takie same stojące lampy, rzeźbione frezy i długie białe podium. Niemal taka sama, tyle że nieco większa, a na podium, zamiast dziewięciu krzeseł, stał wielki pozłacany tron z poręczami w kształcie lampartów oraz zapleckiem udekorowanym dziewięcioma złotymi pszczołami wielkości pięści, które miały koronować głowę każdego, kto na tym tronie zasiądzie. Znużony Rand przysiadł na stopniach podium.

— Jak rozumiem, Sammael nie żyje — powiedział Bashere, mierząc go wzrokiem od stóp do głów w tym poszarpanym, okrytym kurzem kaftanie.

— Nie żyje — potwierdził Rand. Dashiva głośno westchnął z ulgą.

— Miasto należy do nas — ciągnął Bashere. — A raczej do ciebie, powinienem rzec. — I ni stąd, ni zowąd wybuchł śmiechem. — Walki rychło ustały, kiedy ludzie się dowiedzieli, że to ty. Pod koniec w zasadzie nie było już z kim walczyć. — Na rozdartym rękawie kaftana miał czarną plamę zaschnię tej krwi. — Rada z niecierpliwością oczekiwała twojego powrotu. Z niepokojem, można by powiedzieć — dodał z krzywym uśmiechem.

Kiedy Rand wchodził do sali tronowej, zwrócił uwagę na ośmiu spoconych mężczyzn, którzy stali pod przeciwległą ścianą. Byli odziani w kaftany z ciemnego jedwabiu, ozdobione złotymi albo srebrnymi haftami na wyłogach i rękawach, oraz kaskadami strojnych koronek wokół szyi i nadgarstków. Niektórzy mieli brody, choć równocześnie golili wąsy, ale każdego zdobiła szarfa z zielonego jedwabiu, biegnąca ukośnie przez pierś, z dziewięcioma złotymi pszczołami.

Na znak Bashere podeszli do przodu, co trzeci krok kłaniając się Randowi, jakby widzieli go w pełni majestatu. Wysoki mężczyzna zdawał się przywódcą, miał krągłą twarz i brodę, a także wyraz wrodzonej godności na twarzy o rysach napiętych od trosk.

— Lordzie Smoku — powiedział, kłaniając się i przyciskając obie dłonie do serca. — Wybacz mi, ale nijak nie możemy znaleźć lorda Brenda i...

— I nie znajdziecie go — zimno przerwał mu Rand.

W twarzy mężczyzny zadygotał mięsień, gdy usłyszał ton Randa. Nerwowo przełknął ślinę.

— Jako rzeczesz, Lordzie Smoku — wymamrotał. — Jestem lord Gregorin den Lushenos, Lordzie Smoku. Pod nieobecność lorda Brenda to ja przemawiam w imieniu Rady Dziewięciu. Oferujemy ci... — Któryś z idących u jego boku zamachał energicznie w stronę niższego mężczyzny, bez brody, który postąpił naprzód, wyciągając poduszkę owiniętą w zielony jedwab. — ...oferujemy ci Illian. — Niższy mężczyzna odgarnął tkaninę, ukazując ciężką złotą obręcz, wieniec z liści laurowych, grubości dwu cali. — Miasto jest twoje, ma się rozumieć — ciągnął z niepokojem Gregorin. — Zdusiliśmy wszelki opór. Oferujemy ci koronę, tron i całe Illian.

Rand bez jednego poruszenia wpatrywał się w ułożoną na poduszce koronę. W Łzie ludzie myśleli, że on chce koronować się na ich króla, bali się tego w Cairhien i Andorze, nikt jednak dotychczas naprawdę nie ofiarował mu korony.

— A to dlaczego? Czyżby Mattin Stepaneos zamierzał abdykować?

— Król Mattin zniknął przed dwoma dniami — odparł Gregorin. — Niektórzy z nas obawiają się... Obawiamy się, że ma coś z tym wspólnego lord Brend. Brend istotnie... — Urwał i odkaszlnął. — Brend miał spory wpływ na króla, niektórzy powiadają, że zbyt wielki, ale w ostatnich miesiącach bywał roztargniony i Mattin jął na powrót umacniać swą władzę.

Strzępy brudnego rękawa kaftana i porwanej koszuli zakołysały się, kiedy Rand podniósł Laurową Koronę. Smok opleciony wokół jego przedramienia zalśnił w świetle lamp tak jasno jak złoto Korony. Obrócił ją w dłoniach.

— Nie podałeś mi jeszcze waszych racji. Czy to dlatego, że zdobyłem miasto? — Podbił Łzę i Cairhien, ale w obu tych krajach wciąż byli tacy, którzy mu się opierali. A jednak wydawało się, że to jedyna droga.

— To jeden z powodów — odparł sucho Gregorin. — Wszak mogliśmy wybrać kogoś spośród nas; zdarzało się już, że królowie wywodzili się z członków Rady. Jednakowoż, dzięki ziarnu, które na twój rozkaz przysyłają z Łzy, twoje imię jest na ustach wszystkich tutaj, wymieniane jednym tchem ze Światłością. Bez niego całe rzesze pomarłyby z głodu. Brend pilnował, by każda kromka chleba szła na potrzeby armii.

Rand zamrugał i oderwał dłoń od korony, by possać ukłuty palec. Wśród liści laurowych ukryte były ostre czubki mieczy. Ile czasu minęło, odkąd wydał rozkaz, by Tairenianie sprzedawali ziarno swemu odwiecznemu wrogowi, zresztą pod groźbą śmierci na wypadek odmowy? Nie miał pojęcia, że nie zaprzestali, gdy dowiedzieli się o przygotowaniach do inwazji na Illian. Może przestali to robić oficjalnie, ale najwyraźniej zboże dalej szło. Niewykluczone więc, że jednak zasłużył na prawo noszenia tej korony.

Ostrożnie nasadził wieniec z laurowych liści na głowę. Jedna połowa mieczy była wycelowana w górę, druga w dół. Nikt nie dałby rady nosić tej korony na co dzień, wymagało to zbyt dużo uwagi i ostrożności.

Gregorin ukłonił się gładko.

— Oby Światłość opromieniła Randa al’Thora, króla Illian — zaintonował i siedmiu pozostałych lordów skłoniło się razem z nim, mrucząc: — Oby Światłość opromieniła Randa al’Thora, króla Illian.

Bashere zadowolił się ukłonem głowy — ostatecznie był wujem królowej — za to Dashiva zawołał:

— Chwała Randowi al’Thorowi, Królowi Świata! — Flinn i pozostali podjęli okrzyk.

— Chwała Randowi al’Thorowi, Królowi Świata!

— Chwała Królowi Świata!

W tych głosach kryła się nadzieja na lepszą przyszłość.

Opowieść ta rozniosła się, jak to bywa z opowieściami, i zmieniała się wraz z upływem czasu i pokonywaną odległością, wywieziona z Illian przez statki przybrzeżne, karawany kupieckie i potajemnie wysłane gołębie, rozchodząc się falami, które mieszały się z innymi falami i wspólnie tworzyły nowe. Do Illian przybyła armia, powiadano, armia Aielów, armia Aes Sedai pojawiających się znikąd, armia mężczyzn, którzy przenosili z grzbietów skrzydlatych bestii, nawet armia Saldaean, aczkolwiek w to ostatnie wierzyło niewielu. Jedni opowiadający twierdzili, że Rada Dziewięciu ofiarowała Smokowi Odrodzonemu Laurową Koronę Illian, inni, że sam Mattin Stepaneos miał paść przed nim na kolana. Powiadali, że to Smok Odrodzony zdarł koronę z głowy Mattina, a potem jeszcze nabił tę głowę na pal. Nie, Smok Odrodzony zrujnował Illian i pogrzebał króla w jego gruzach. Nie, on i jego armia Asha’manów spalili Illian do gołej ziemi. Nie, to było Ebou Dar, które zniszczył po zniesieniu z powierzchni ziemi Illian.

Ale był jeden niezmienny element, który zawsze pojawiał się we wszystkich tych relacjach. Laurowa Korona Illian otrzymała nowe miano: Korony Mieczy.

I z jakiegoś powodu mężczyźni i kobiety, którzy przekazywali te opowieści, często odczuwali potrzebę dodawania niemal identycznych słów. Nadciąga burza, mówili, patrząc z troską na południe. Nadciąga burza.

Pan błyskawic, jeździec burzy

ten, który nosi Koronę Mieczy, ten, który odmienia los,

Ten, któremu zdaje się, iż obraca Kołem Czasu,

może zbyt późno usłyszeć prawdy głos.

Z fragmentarycznego tłumaczenia Proroctw Smoka na język zwany wówczas mową, przypisywanego lordowi Mangore Kiraminowi, bardowi Miecza Aramelle i Strażnikowi Caraighan Maconar (ok. 300 OP).

Glosariusz

Nota o datach w poniższym glosariuszu.

Kalendarz Tomański (opracowany przez Tomę dur Ahmida) został przyjęty około dwu wieków po śmierci ostatniego mężczyzny Aes Sedai i rejestrował lata, które upłynęły Od Pęknięcia Świata (OP). Wiele zapisów uległo zniszczeniu podczas Wojen z Trollokami i pod ich koniec wybuchł spór o poszczególne daty liczone według starego systemu. Opracowany został zatem nowy kalendarz, autorstwa Tiama z Gazar, którego początkiem był koniec Wojen i który uświetniał wyzwolenie spod zagrożenia ze strony trolloków. Każdy odnotowany w nim rok określano jako Wolny Rok (WR). Kalendarz Gazarański wszedł do powszechnego użytku w ciągu dwudziestu lat od zakończenia Wojen. Artur Hawkwing starał się wprowadzić nowy kalendarz datujący swój początek od ufundowania jego imperium (OU), ale dzisiaj znany jest on jedynie historykom. Po tym, jak Wojna Stu Lat przyniosła z sobą ogólną destrukcję, śmierć i zniszczenia, pojawił się trzeci kalendarz, opracowany przez Uren din Jubai Szybującą Mewę, uczoną Ludu Morza, i upowszechniony przez Farede, Panarch Tarabon. Kalendarz Faredański, zapisujący lata Nowej Ery (NE), liczone od arbitralnie przyjętego końca Wojny Stu Lat, jest obecnie w powszechnym użytku.

a’dam (AYE-dam): Instrument służący do podporządkowania kobiety, która potrafi przenosić; przydatny jedynie w odniesieniu do kobiet, które potrafią przenosić, lub też takich, które można nauczyć przenoszenia. Tworzy połączenie między dwoma kobietami. Jego seanchańska odmiana składa się z kołnierza i bransolety, połączonych smyczą ze srebrzystego metalu, ale powstał też jeden unikatowy egzemplarz bez takiej smyczy i podobno istnieje również taka odmiana a’dam, dzięki której kobieta może kontrolować mężczyznę potrafiącego przenosić. Jeżeli połączy się takiego mężczyznę z kobietą, która potrafi przenosić, za pomocą zwykłej a’dam, wówczas oboje zapewne umrą. Już samo dotykanie a’dam może wywołać ból u mężczyzny, który potrafi przenosić, jeżeli a’dam jest noszona przez kobietę potrafiącą przenosić. Patrz również: łączenie, Seanchanie.

Ajah (AH ;jah): Społeczności Aes Sedai; jest ich w sumie siedem i swoje nazwy biorą od poszczególnych barw: Błękitne, Czerwone, Białe, Zielone, Brązowe, Żółte i Szare. Należą do nich wszystkie Aes Sedai, z wyjątkiem Zasiadającej na Tronie Amyrlin. Wszystkie wyznają odrębne filozofie korzystania z Jedynej Mocy i celu, jakim służą Aes Sedai. Czerwone Ajah całą swoją energię koncentrują na wyszukiwaniu i poskramianiu mężczyzn, którzy próbują władać Mocą. Brązowe Ajah, dla odmiany, odmawiają zaangażowania w sprawy świata i poświęcają się poszukiwaniu wiedzy, natomiast Białe Ajah rezygnują i z jednego, i z drugiego, poświęcając się pytaniom filozoficznym oraz ogólnej teorii prawdy. Zielone Ajah (nazwane Bojowymi Ajah podczas Wojen z Trollokami) trwają w gotowości, oczekując Tarmon Gaidon, Żółte oddają się studiom nad Uzdrawianiem, a Błękitne siostry uczestniczą aktywnie w sprawach polityki i sprawiedliwości. Szare są mediatorami, poszukującymi harmonii i wzajemnego zrozumienia. Pogłoski o istnieniu Czarnych Ajah, które poświęciły się służbie dla Czarnego, są oficjalnie dementowane.

algai’d’siswai: W Dawnej Mowie “wojownicy włóczni”. Nazwę tę nadaje się tym Aielom, którzy walczą z użyciem włóczni i regularnie uczestniczą w bitwach, w odróżnieniu od tych, którzy zajmują się rzemiosłem.

Altara (al-TAH-rah): Kraina położona na Morzu Sztormów, ale tak naprawdę to niewiele ją jednoczy oprócz nazwy. Altaranie uważają siebie za mieszkańców danego miasta albo wioski, lub też poddanych jakiegoś lorda albo lady, a dopiero w drugiej kolejności za mieszkańców Altary. Niewielu arystokratów płaci podatki na rzecz Korony, bądź czyni coś więcej poza opowiadaniem się za swym państwem. Władca Altary (obecnie królowa Tylin Quintara z Domu Mitsobar, TIE-lihn quin-TAHR-ah; MIHT-soh-bahr) rzadko kiedy jest kimś więcej niż najpotężniejszym arystokratą w kraju, a bywało, że nie był nawet kimś takim. Tron Wiatrów dysponuje tak nieznaczną władzą, że wielu arystokratów wzdragałoby się przed jego przyjęciem, gdyby stanęli wobec takiej konieczności. Na sztandarze Altary widnieją dwa złote lamparty na tle czerwono-niebieskiej szachownicy. Godłem Domu Mitsobar jest kotwica skrzyżowana z mieczem. Patrz również: Mądre Kobiety.

Amys (ah-MEESE): Mądra z Siedziby Zimnych Skał i wędrująca po snach. Kobieta Aiel ze szczepu Dziewięciu Dolin, Taardad Aiel. Żona Rhuarka, siostra-żona Lian (lee-AHN), pani dachu Siedziby Zimnych Skał oraz siostra-matka Aviendhy.

angreal (ahn-gree-AHL): Pozostałość Wieku Legend, dzięki któremu każdy, kto jest zdolny do przenoszenia Jedynej Mocy, może bezpiecznie zaczerpnąć jej więcej niż to jest możliwe bez wspomagania. Niektóre tworzono z myślą o mężczyznach, inne dla kobiet. Pogłoski o angrealach, których zdolni byliby używać zarówno mężczyźni, jak i kobiety, nie zostały nigdy potwierdzone. Sposób jego wytwarzania nie jest już znany. Pozostało ich niewiele. Patrz również: sa’angreal; ter’angreal.

Asha’man: (1) W Dawnej Mowie “opiekun” albo “obrońca”, silnie nacechowany dodatkowym znaczeniem, w sensie obrońcy prawdy i sprawiedliwości. (2) Miano przyjmowane przez wyznawców Smoka Odrodzonego, mężczyzn, którzy przybywają do miejsca zwanego obecnie Czarną Wieżą, aby tam uczyć się przenoszenia. Są wśród nich tacy, którzy zawsze marzyli, że posiądą tę umiejętność, mimo związanego z tym straszliwego ryzyka, ale są też tacy, którzy po prostu zdali sprawdziany wykrywające u nich zdolność do przenoszenia i teraz muszą się nauczyć, jak ową zdolność kontrolować, zanim ona ich zabije. Szkolą się nie tylko w posługiwaniu Jedyną Mocą, ale także we władaniu mieczem oraz w walce wręcz. Asha’ mani, którzy noszą wyróżniające ich czarne kaftany, są zhierarchizowani zgodnie z poziomem nabytej wiedzy, przy czym najniższą rangą jest Żołnierz. Następny poziom to Oddany, symbolizowany przez szpilę w kształcie srebrnego miecza wpinaną w kołnierz kaftana. Najwyżsi rangą to po prostu Asha’mani i ci wyróżniają się czerwono-złotą emaliowaną szpilą w kształcie Smoka, wpinaną w kołnierz kaftana po przeciwnej stronie miecza. W odróżnieniu od Aes Sedai, które bardzo pilnują, by szkolone przez nich kobiety nie ryzykowały, robiąc zbyt szybkie postępy, Asha’mani są od samego początku mocno poganiani, zwłaszcza w uczeniu się posługiwania Mocą w charakterze broni. O ile śmierć albo ujarzmienie nowicjuszki podczas szkolenia jest czymś, o czym zawsze mówiono z przerażeniem w Białej Wieży, o tyle w Czarnej Wieży z góry się zakłada, że pewna liczba Żołnierzy umrze lub wypali się w trakcie pobierania nauk. Powstanie Czarnej Wieży oraz związki Asha’manów ze Smokiem Odrodzonym sprawiły, że niektóre Aes Sedai zmieniły swe stanowisko względem konieczności natychmiastowego poskramiania przenoszących mężczyzn, wiele z nich jednakże nie zmieniło swoich poglądów. Patrz również: poskramianie, ujarzmianie.

Asunawa, Rhadam (ah-soo-NAH-wah, RAH-dam): Wysoki Inkwizytor Ręki Światłości. Żywi przekonanie, że paranie się Jedyną Mocą to uzurpowanie sobie władzy Stwórcy stanowiące przyczynę nieszczęść świata. Nade wszystko pragnie niszczyć wszystkie osoby, które potrafią przenosić, albo tylko o tym marzą; ci muszą wyznać swoje grzechy przed Ręką Światłości, a potem umrzeć. Patrz również: Śledczy.

Atha’an Miere (Ah-thah-AHN mee-EHR). Patrz: Lud Morza.

Berelain sur Paendrag (BEH-reh-fain suhr PAY-ehn-DRAG): Pierwsza z Mayene, Błogosławiona Światłością Obrończyni Fal, Zasiadająca na Wysokim Tronie Domu Paeron (pay-eh-ROHN). Piękna i zdecydowana młoda kobieta, nadto utalentowana władczyni. Patrz: Mayene.

Birgitte (ber-GEET-teh): Strażnik Elayne Trakand, uważana za pierwszą kobietę Strażnika w historii, który to fakt stanowił przyczynę wielu problemów, rzadko kiedy przewidywalnych. Birgitte to w rzeczywistości bohaterka legend o tym samym imieniu, jedna z tych, którzy mieli zostać wezwani z grobu przez Róg Valere, ale została wyrwana z Tel’aran’rhiod do świata żywych podczas potyczki z Moghedien i tylko więź z Elayne mogła ją uratować przed śmiercią. Z wyjątkiem urody i talentów łuczniczych, niewiele w niej tego, o czym opowiadają legendy. Patrz również: Przeklęci, Róg Valere, Strażnik.

Bryne Gareth (BRIHN, GAH-rehth): Niegdyś kapitan-generał Gwardii Królowej w Andorze, obecnie dowodzący armią tych Aes Sedai, które zbuntowały się przeciwko władzy Elaidy do Avriny a’Roihan. Uważany za jednego z najlepszych żyjących generałów. Jego stosunki z Siuan Sanche wprawiają go w niemalże równe zakłopotanie co ją. Godłem Domu Bryne jest dziki byk z różaną koroną Andoru na karku. Osobistym godłem Garetha Bryne’a są trzy złote pięcioramienne gwiazdy.

cadin’sor (KAH-din-sohr): Ubiór algai’d’siswai: kaftan i spodnie w barwach szarości i brązu, łatwo wtapiające się w skaliste lub cieniste otoczenie, oraz miękkie sznurowane buty sięgające kolan. W Dawnej Mowie: “ubiór roboczy”, aczkolwiek jest to, rzecz jasna, przekład niedokładny. Patrz również: algai’d’siswai.

Cadsuane Melaidhrin (CAD-soo-ain meh-LIE-drihn): Aes Sedai z Zielonych Ajah, która wśród Aes Sedai zdobyła status żywej legendy, aczkolwiek wiele sióstr uważa, że ona dawno temu umarła. Urodzona, jak się powszechnie uważa, około 705 r. NE w Ghealdan, co czyniłoby ją najstarszą z żyjących Aes Sedai, była także najsilniejszą w korzystaniu z Mocy, dopóki nie pojawiły się Nynaeve, Elayne oraz Egwene, a i tak nawet one nie prześcignęły jej w znacznym zakresie. Mimo iż należy do Zielonych, przez całe lata pojmała więcej mężczyzn, którzy potrafią przenosić, niż jakakolwiek inna z żyjących sióstr; do mało znanych osobliwości zalicza się fakt, że mężczyźni, których ona sprowadziła do Białej Wieży, zazwyczaj żyli dłużej po swym poskromieniu niż ci, których pojmały inne siostry.

Cairhien (KEYE-ree-EHN): Nazwa kraju położonego przy Grzbiecie Świata i jednocześnie nazwa jego stolicy. Miasto zostało spalone i złupione podczas Wojen z Aielami, podobnie jak wiele innych miast i wsi. Na skutek wojen opuszczone zostały tereny uprawne w pobliżu Grzbietu Świata, co z kolei zmusiło kraj do importu ogromnych ilości ziarna. Zabójstwo króla Galldriana (998 NE) wtrąciło Cairhien w wojnę domową o sukcesję na Tronie Słońca między szlacheckimi Domami, a także spowodowało przerwę w dostawach zboża i w konsekwencji klęskę głodu. Miasto było oblegane przez Shaido podczas konfliktu, zwanego obecnie przez niektórych Drugą Wojną z Aielami; z odsieczą oblężonym przyszli inni Aielowie dowodzeni przez Randa al’Thora. Potem wielu arystokratów z Cairhien, w tym liczni z Łzy, przysięgło lojalność wobec Smoka Odrodzonego, niemniej jednak w kraju, gdzie Grę Domów wyniesiono do rangi sztuki, nie dziwi wcale, że wśród tych, którzy przysięgli, zdarzają się ludzi gotowi spiskować, w celu osiągnięcia własnych korzyści. Sztandarem Cairhien jest złote słońce o licznych promieniach wschodzące na tle niebieskiego nieba.

Caraighan Maconar (kah-RYE-gihn mah-CON-ahr): legendarna Zielona siostra (212-373 OP), bohaterka około stu przygód, spośród których część nawet pewne Aes Sedai uważają za niewiarygodne, mimo iż wzmianki o nich zostały zamieszczone w dokumentach Białej Wieży; np. stłumienie rebelii w Mosadorin w pojedynkę, a także zażegnanie Zamieszek w Comaidin w czasie, kiedy Caraighan nie miała żadnych Strażników. Przez Zielone Ajah uważana za archetyp Zielonej siostry. Patrz również: Ajah.

Dawna Mowa: Język, którym mówiono w Wieku Legend. Jej znajomości oczekuje się zazwyczaj od ludzi szlachetnie urodzonych i wykształconych, większość jednak zna zaledwie kilka słów. Tłumaczenia często nastręczają wiele trudności, ze względu na to, że słowa posiadają kilka subtelnie różniących się znaczeń. Patrz również: Wiek Legend.

Druciarze: Właściwa nazwa Tuatha’ an (too-AH-thah-AHN); zwani również Ludem Wędrowców. Wędrowny lud, który mieszka w jaskrawo pomalowanych wozach i wyznaje pacyfistyczną filozofię, zwaną Drogą Liścia, która nie pozwala na zadawanie przemocy z jakiejkolwiek przyczyny. Ci Tuatha’anie, którzy wyrzekną się tej wiary, są nazywani “Straconymi” i przestają być uznawani przez pozostałych.

Dzikuska: Kobieta, która zupełnie sama nauczyła się przenosić Jedyną Moc; udaje się to tylko jednej na cztery. Takie kobiety zazwyczaj budują bariery mentalne wokół wiedzy dotyczącej tego, co rzeczywiście robią, ale kiedy uda się przełamać owe bariery, wówczas taka kobieta może znaleźć się wśród najpotężniejszych z przenoszących. Przydomku tego używa się często w pogardliwy sposób.

Ebou Dar: Stolica Altary. Wielki port i miasto, w którym obowiązuje wiele dziwacznych obyczajów trudnych do zaakceptowania dla cudzoziemców. Patrz również: Altara.

Elaida do Avriny a’Roihan (eh-Ly-da doh AHV-rih-nee ahROY-han): Aes Sedai, dawniej należąca do Czerwonych Ajah; obecnie wyniesiona do godności Zasiadającej na Tronie Amyrlin, aczkolwiek ma przeciwniczkę w osobie innej kobiety, która rości sobie prawo do tego tytułu. W przeszłości była doradczynią Morgase, królowej Andoru. Czasami potrafi głosić Przepowiednie.

Gaidin (GYE-deen): W Dawnej Mowie “Brat Bitew”. Tytuł, który Aes Sedai nadają Strażnikom. Patrz również: Strażnik.

gai’shain (GYE-shain): W Dawnej Mowie “Zaprzysiężony Pokojowi w Bitwie”. Aiel wzięty do niewoli podczas rajdu albo bitwy przez innego Aiela, który zgodnie z wymogami ji’e’toh musi służyć temu lub tej, którzy go pojmali, pokornie i posłusznie przez jeden rok i jeden dzień, nie dotykając broni i nie stosując przemocy. Nie można uczynić gai’shain z Mądrej, kowala, dziecka, bądź też z kobiety, która ma dziecko poniżej dziesięciu lat. Od czasu, gdy ujawniono, że przodkowie Aielów byli w rzeczywistości pacyfistycznymi wyznawcami Drogi Liścia, wielu gai’shain nie chce zdejmować bieli, kiedy ich czas się kończy. Ponadto, mimo iż zgodnie z tradycją, która jest tak silna jak prawo, nikt, kto nie wyznaje zasad ji’e’toh nie może zostać uczyniony gai’shain, Aielowie Shaido zaczęli ubierać jeńców z Cairhien i innych krajów w szaty gai’shain i wielu uznało, że skoro ci ludzie nie znają ji’e’toh, to w takim razie nie istnieje konieczność uwalniania ich po upływie przepisowego roku i jednego dnia.

Gawyn (GAH-wihn) z Dynastii Trakand (trah-KAND): Syn Królowej Morgase i brat Elayne, który będzie Pierwszym Księciem Miecza, gdy Elayne zasiądzie na tronie. Przyrodni brat Galada. Człowiek pochwycony w pułapkę nadzwyczaj trudnych dylematów, gardzi Aes Sedai, a jednak przyrzekł im służyć, i nienawidzi Randa al’Thora, a jednak przysiągł, że nie podniesie przeciwko niemu ręki: a to dlatego, ponieważ kocha Egwene al’ Vere do utraty zmysłów. Nie wie, że Egwene została nie tylko Aes Sedai, ale również Zasiadającą na Tronie Amyrlin, która kieruje buntem przeciwko tej Amyrlin, którą on sam uznał. Jego godłem jest biały dzik.

Grzbiet Świata: Wysokie pasmo górskie z nielicznymi przełęczami, które dzieli Pustkowie Aiel od ziem położonych na zachodzie. Zwany również Murem Smoka.

Illian (IHL-lee-ahn): Wielkie miasto portowe położone nad Morzem Sztormów; stolica kraju noszącego taką samą nazwę. Odwieczny wróg Łzy. Sztandarem Illian jest dziewięć złotych pszczół na zielonym polu.

Juilin Sandar (JUY-lihn salin-DAHR): Łowca złodziei z Łzy. Człowiek zakochany w zapewne ostatniej kobiecie, po której mógłby się spodziewać, że będzie obiektem jego miłości.

kalendarz: Tydzień składa się z dziesięciu dni, miesiąc z 28 dni, a rok z trzynastu miesięcy. Kilku świąt nie zalicza się do żadnego z miesięcy; należy do nich Niedziela (najdłuższy dzień w roku, Święto Dziękczynienia (raz na cztery lata podczas wiosennego zrównania dnia z nocą) oraz Święto Zbawienia Wszystkich Dusz, zwane również Dniem Wszystkich Dusz (raz na dziesięć lat podczas jesiennego zrównania dnia z nocą). Wiele świąt jest obchodzonych na całym świecie (na przykład Święto Świateł, które kończy stary rok i zaczyna nowy), ale każdy kraj posiada też własne święta, a niejednokrotnie zdarza się tak w przypadkach poszczególnych miast i wsi. Najmniej świąt obchodzi się w Ziemiach Granicznych, najwięcej zaś mają ich miasto Illian oraz Ebou Dar.

Kamień Łzy: Wielka forteca w mieście Łza, o której powiada się, iż wzniesiono ją wkrótce po Pęknięciu Świata. Była oblegana i atakowana niezliczoną ilość razy, zawsze jednak bez powodzenia; padła w ciągu jednej nocy, zdobyta przez Smoka Odrodzonego i kilka setek Aielów, w ten sposób wypełnione zostały dwa Proroctwa Smoka.

Komnata Wieży: Organ legislacyjny Aes Sedai, zgodnie z tradycją złożony z przedstawicielek wszystkich siedmiu Ajah, które wybierają swoje trzy Zasiadające w Komnacie. Obecnie w Białej Wieży obraduje Komnata, w której nie ma przedstawicielki Błękitnych, a oprócz niej istnieje jeszcze druga Komnata, ustanowiona przez Aes Sedai pozostające w opozycji wobec Elaidy do Avriny a’Roihan. W tej Komnacie z kolei nie ma przedstawicielek Czerwonych. Mimo iż zgodnie z prawem absolutną władzę sprawuje w Białej Wieży Zasiadająca na Tronie Amyrlin, to w rzeczywistości jej władza zawsze zależy od tego, czy potrafi pokierować Komnatą, względnie ją sobie podporządkować, jako że istnieje wiele sposobów, dzięki którym Komnata może przeciwstawić się wszelkim planom Amyrlin. Istnieją dwa poziomy porozumienia, jakie mogą być wymagane dla spraw, które przechodzą przez Komnatę: zgoda mniejszości i zgoda większości. Do osiągnięcia zgody większości konieczne jest powstanie wszystkich obecnych sióstr oraz obecność co najmniej jedenastu Zasiadających; wymagana jest także obecność co najmniej jednej Zasiadającej z każdej Ajah, chyba że sprawą omawianą przez Komnatę jest usunięcie Amyrlin albo Opiekunki, w którym to przypadku te Ajah, z których została wyniesiona, nie zostają poinformowane o głosowaniu, dopóki ono nie zostanie przeprowadzone. Do zgody mniejszości również wymagane jest kworum jedenastu Zasiadających, ale tylko dwie trzecie obecnych musi powstać, by dany wniosek przeszedł. Jeszcze jedna różnica polega na tym, że nie jest wymagana reprezentacja wszystkich Ajah, o ile nie chodzi o wypowiedzenie wojny przez Białą Wieżę, który to przypadek zalicza się do kilku takich, kiedy niezbędna jest zgoda mniejszości, a nie większości, jakby można się spodziewać. Zasiadająca na Tronie Amyrlin może nakazać każdej Zasiadającej zrezygnować z jej stanowiska, nawet wszystkim, i takie polecenie musi zostać wykonane. Do tego jednakże dochodzi rzadko, jako że nic nie powstrzymuje Ajah przed wybraniem tej samej Zasiadającej lub Zasiadających, oprócz zwyczaju, że mianowicie w Komnacie nie zasiadają ponowniete, które ją same opuściły. Miarą, jak poważne może się okazać takie wezwanie do masowej rezygnacji, jest to, co się zdarzyło cztery razy w liczącej sobie ponad trzy tysiące lat historii Białej Wieży. W dwóch przypadkach taka rezygnacja zakończyła się wyborami całkiem nowej Komnaty, w dwóch pozostałych doszło do rezygnacji i wygnania zaangażowanej w to Amyrlin.

Legion Czerwonej Ręki: (1) Legendarna formacja bohaterów (Shen an Calhar) Wojen z Trollokami, którzy zginęli podczas Bitwy na Polu Aemona, w wyniku której z kolei padło Manetheren. (2) Formacja militarna złożona z popleczników Mata Cauthona, która obecnie podąża niczym cień za zbuntowanymi Aes Sedai i ich armią, gdyż wyposażono ich w rozkazy zawiezienia Egwene al’Vere do Randa al’Thora, gdyby ta wyraziła życzenie, że pragnie się wywikłać z jej obecnej sytuacji.

Lini (LIHN-nee): Piastunka lady Elayne, a przed nią jej matki, Morgase, a także matki Morgase. Kobieta dysponująca wielką siłą wewnętrzną, spostrzegawczością oraz mnóstwem powiedzonek.

Logain Ablar (loh-GAIN): Urodzony w 972 NE, niegdyś proklamował się Smokiem Odrodzonym. Pojmany po tym, gdy wywołał wojnę w Ghealdan, Altarze i Murandy, zawieziony do Białej Wieży i tam poskromiony. Uciekł w trakcie zamieszania, jakie wynikło w związku z obaleniem Siuan Sanche. Przypadkowe odzyskanie przez niego umiejętności przenoszenia stanowiło dowód na to, że utrata tej umiejętności nie jest czymś nieodwracalnym. Wzięty do niewoli po tym, jak go Uzdrowiono, uciekł ponownie i obecnie jego miejsce pobytu nie jest znane. Patrz również: poskramianie, ujarzmianie.

Lud Morza: Bardziej właściwa nazwa Atha’an Miere (a-tha-AHN-mee-AIR), Morski Naród. Większą część życia spędzają na statkach i bardzo nie lubią oddalać się od oceanu. Stosunkowo niewiele wiadomo na temat ich obyczajów, przez co towarzyszy im mgła egzotycznej tajemnicy, i opowiada się o nich nadzwyczaj wymyślne historie. Główna część handlu morskiego jest uskuteczniana za pomocą statków Ludu Morza, najszybszych i największych na świecie, a sami Atha’an Miere są uważani przez mieszkańców portowych miast za jeszcze lepszych w targowaniu się niż mieszkańcy Arad Doman. Ponieważ przeżycie na morzu często zależne jest od natychmiastowego wypełniania rozkazów, nie powinno dziwić, że Atha’an Miere ściśle przestrzegają swojej hierarchii władzy, aczkolwiek bywa ona w niektórych przypadkach zaskakująco labilna. Atha’an Miere dzielą się na rozliczne klany, i duże, i małe, na czele których stoją Mistrzynie Fal. Podlegają im Mistrzynie Żagli, które są kapitanami statków należących do danego klanu. Mistrzyni Fal ma ogromną władzę, a na to stanowisko jest wybierana przez Dwanaście Pierwszych z jej klanu i można ją z tego stanowiska usunąć z rozkazu Mistrzyni Statków Atha’an Miere. Mistrzyni Statków ma tak wiele władzy, że mogliby jej pozazdrościć dowolny król czy królowa ze stałego lądu, niemniej ona również jest wybierana, dożywotnio, drogą głosowania dwunastu najstarszych Mistrzyń Fal: to one właśnie są Dwunastoma Pierwszymi. (Termin “Dwanaście Pierwszych” jest również używany przez dwanaście najstarszych Mistrzyń Fal albo Mistrzyń Żagli obecnych na dowolnym zgromadzeniu). Stanowisko Mistrza Ostrzy jest piastowane przez mężczyznę, który może, ale nie musi, być mężem Mistrzyni Statków. Jest on odpowiedzialny za obronę i handel Ludu Morza, a następnymi po nim w hierarchii władzy są Mistrzowie Ostrzy danych Mistrzyń Fal oraz Mistrzowie Cargo Mistrzyń Żagli; ci sprawują władzę jedynie w obrębie tych dziedzin, o ile kobieta, której służą, nie poruczy im jakiegoś specjalnego zadania. To, dokąd i kiedy dany statek pożegluje, zależy zawsze od Mistrzyni Żagli, ale ponieważ handel i finanse znajdują się całkowicie w rękach Mistrza Cargo (albo, na wyższych poziomach, Mistrza Miecza służącego pod Mistrzem Ostrzy), wymagana jest tutaj bliska współpraca osób zajmujących te stanowiska. Każdy statek Ludu Morza, jakkolwiek by był mały, a także każda Mistrzyni Fal, ma swoją Poszukiwaczkę Wiatru, kobietę, która prawie zawsze potrafi przenosić i jest wyszkolona do Tkania Wiatrów, jak Atha’an Miere nazywają manipulowanie pogodą. Poszukiwaczka Wiatrów Mistrzyni Statków stoi ponad Poszukiwaczkami Wiatrów Mistrzyń Fal, które mają z kolei władzę nad Poszukiwaczkami Wiatrów Mistrzyń Żagli swoich klanów. Jeden z osobliwszych obyczajów Ludu Morza polega na tym, że wszyscy muszą zaczynać od najniższej rangi i stopniowo piąć się w górę, ponadto każdy, oprócz Mistrzyni Statków, może zostać zdegradowany przez tych, którzy stoją wyżej, nawet do najniższej rangi w ekstremalnych przypadkach.

Lączenie: Umiejętność kobiet zdolnych do przenoszenia, która polega na łączeniu strumieni Jedynej Mocy. Połączonymi splotami kieruje jedna kobieta, dzięki czemu można je wykorzystać znacznie bardziej precyzyjnie i ze znacznie lepszym skutkiem niż w przypadku pojedynczych splotów. Mężczyźni nie są w stanie łączyć swoich zdolności, jeżeli w utworzonym przez nich kręgu nie bierze udziału co najmniej jedna kobieta. Z kolei kobiety mogą się połączyć w krąg złożony z trzynastu bez udziału mężczyzny. Przy pomocy jednego mężczyzny krąg może się rozrosnąć do dwudziestu sześciu. Dzięki dwóm mężczyznom kobiet w kręgu może być trzydzieści cztery i tak dalej, dopóki nie zostanie osiągnięta granica sześciu mężczyzn i sześćdziesięciu sześciu kobiet. Zdarzają się połączenia, w których bierze udział więcej mężczyzn, a za to mniej kobiet, ale wyjąwszy połączenie jednego mężczyzny z jedną kobietą, w kręgu musi być zawsze o co najmniej jedną kobietę więcej niż mężczyzn. W większości kręgów połączenie może kontrolować zarówno mężczyzna, jak i kobieta, ale to mężczyzna musi kontrolować krąg złożony z siedemdziesięciu dwóch osób czy też kręgi mieszane, w których bierze udział liczba mniejsza niż trzynaście. Mimo iż to mężczyźni są zasadniczo silniejsi we władaniu Jedyną Mocą, to jednak najsilniejsze kręgi stanowią te, w których liczba mężczyzn i kobiet jest mniej więcej równa.

Łza: Kraj położony nad Morzem Burz, a także stolica tego kraju, wielki port. Na sztandarze Łzy widnieją trzy białe półksiężyce na polu w połowie czerwonym, a połowie złotym. Patrz również: Kamień Łzy.

Mayene (may-EHN): Miasto-państwo nad Morzem Burt, terytorialnie i historycznie zawsze zależne od Łzy. Obecnie władcą Mayene jest “Pierwsza z Mayene”; przedtem władał nim zawsze Pierwszy Lord albo Pierwsza Lady. Pierwsi nieodmiennie utrzymują, iż są potomkami Artura Hawkwinga. Godłem Mayene jest złoty jastrząb w locie na niebieskim tle.

Mazrim Taim (MAHZ-rihm tah-EEM): Człowiek, który wszczął zamieszki w Saldaei; ostatecznie pokonano go i pojmano, ale potem uciekł z niewoli, niewątpliwie dzięki pomocy swych popleczników. Nie tylko zdolny przenosić, ale również dysponujący znaczną siłą. Obecnie znany jest jako M’Hael (MA’kHAIL, w Dawnej Mowie “przywódca”). Patrz również: Asha’mani.

Mądra: Wśród Aielów Mądre są kobietami wybranymi przez inne Mądre i wyuczonymi w leczeniu, stosowaniu ziół itp., mniej więcej tak, jak Wiedzące. Cieszą się wielkim autorytetem, ale również spoczywa na nich znaczna odpowiedzialność; ich wpływ na wodzów klanów i szczepów jest niemały, chociaż mężczyźni często oskarżają je o wtrącanie się w nie swoje sprawy. Wiele Mądrych potrafi przenosić, z mniejszym lub większym skutkiem; wyszukują wszystkie kobiety Aielów, które urodziły się z iskrą, i większość tych, które mogą się uczyć przenoszenia. Zgodnie z obyczajem, Aielowie nie mówią o tym, że Mądre potrafią przenosić, dlatego wielu Aielów nie ma pewności co do tego, która Mądra potrafi, a która nie. Również zgodnie z obyczajem, Mądre unikają wszelkich kontaktów z Aes Sedai, bardziej jeszcze niż pozostali Aielowie. Tradycyjnie, Mądre stały ponad wszelkimi waśniami krwi i bitwami; obecnie jednak ta tradycja legła w gruzach, być może na zawsze. Jeszcze się okaże, jaki to może mieć skutek na zgodną z nakazami ji’e’toh ochronę, jaką Aielowie winni otaczać Mądre.

Mądra Kobieta: Jedna z osławionych uzdrowicielek z Ebou Dar, które wyróżniają się swymi czerwonymi pasami. O ich umiejętnościach w zakresie stosowania ziół i wiedzy medycznej mówi się nawet w Ziemiach Granicznych; uważa się, że ich pomoc jest najlepsza zaraz po Uzdrawianiu Aes Sedai. Mimo iż Ebou Dar to miasto kosmopolityczne, gdzie do miejskich gildii wstępuje wielu cudzoziemców, zauważono dziwną prawidłowość, a mianowicie, że wśród Mądrych Kobiet rzadko spotyka się kobiety rodem z Ebou Dar.

Melaine (meh-LAYN): Mądra ze szczepu Jhirad, Goshien Aiel. Wędrująca po snach. Umiarkowanie silna we władaniu Jedyną Mocą. Żona Baela (BAYL), wodza klanu Goshien. Siostra-żona Dorhindy (dohr-IHN-dah), pani dachu Siedziby Dymiących Źródeł.

Miary odlegtości:l0 cali =1 stopa; 3 stopy =1 krok; 2 kroki =1 piędź; 1000 piędzi =1 mila; 4 mile = 1 liga.

Miary wag: 10 uncji = 1 funt; 10 funtów = 1 kamień; 10 kamieni = 1 cetnar; 10 cetnarów = 1 tona.

Moiraine Damodred (mwah-RAIN DAHM-oh-drehd) : Aes Sedai z Błękitnych Ajah. Pochodząca z wówczas panującej Dynastii Damodred; zniknęła we wnętrzu ter’angreala w Cairhien podczas swej potyczki z Lanfear, najwyraźniej zabijając i siebie, i przeklętą. Ponieważ nie tylko znalazła Smoka Odrodzonego, ale również zabiła Be’lala, jednego z Przeklętych, zalicza się ją już do niemalże mitycznych sióstr, postrzeganych jako bohaterki z legend. Patrz również: Przeklęci.

Morgase (moor-GAYZ): Z Łaski Światłości Królowa Andoru, Obrończyni Królestwa, Opiekunka Ludu, Głowa Domu Trakand. Obecnie przebywa na wygnaniu, przy czym wielu ludzi jest przekonanych, że została zamordowana przez Smoka Odrodzonego. Jej godłem są trzy złote klucze. Godłem Domu Trakand jest srebrny klucz sklepienia.

Padan Fain (PAD-an FAIN): Niegdyś wędrowny handlarz krążący po Dwu Rzekach i Sprzymierzeniec Ciemności; w Shayol Ghul uległ transformacji, za sprawą której nie tylko jest zdolny odnaleźć młodego mężczyznę, który zostanie Smokiem Odrodzonym, tak jak psy myśliwskie odnajdują upolowaną zwierzynę dla myśliwego, ale również ma w sobie zaszczepioną potrzebę, by owego młodzieńca odnaleźć. Wynikły z tego ból zrodził w Fainie nienawiść zarówno wobec Czarnego, jak i Randa al’Thora. W trakcie swej pogoni za al’Thorem natknął się w Shadar Logoth na uwięzioną duszę Mordetha; dusza ta starała się zawładnąć ciałem Faina. Drogą tego stopienia Fain nabył umiejętności dalece wykraczające poza to, czym on sam i tamten drugi uprzednio dysponowali, aczkolwiek Fain jeszcze nie do końca pojmuje, na czym one dokładnie polegają. Większość ludzi obawia się bezokiego spojrzenia Myrddraala; Myrddraale czują lęk na widok spojrzenia Faina.

Płomień Tar Valon: Symbol Tar Valon, Zasiadającej na Tronie Amyrlin i Aes Sedai. Stylizowany wizerunek ognia, biała łza ustawiona czubkiem do góry.

Poskramianie: Uprawiany przez Aes Sedai akt unieszkodliwiania mężczyzny, który potrafi korzystać z Jedynej Mocy. Jest on niezbędny, ponieważ każdy mężczyzna, który nauczy się to robić, popada w obłęd pod wpływem skazy na saidinie i w swoim szaleństwie nieuchronnie będzie dokonywał straszliwych rzeczy z Mocą, nim skaza go zabije. Mężczyzna, który został poskromiony, nadal może wyczuwać Prawdziwe Źródło, jednak nie może go dotykać. Wszelkie oznaki szaleństwa, które dają się zauważyć przed poskromieniem, zostają powstrzymane przez akt poskramiania, mimo że samo szaleństwo nie zostaje uleczone, jednak jeśli wykona się ten akt dostatecznie szybko, można zapobiec śmierci. Należy jednak dodać, iż poskromiony mężczyzna nieuchronnie traci wolę życia; ci, którym nie udaje się popełnić samobójstwa, zazwyczaj i tak umierają przed upływem dwóch lat. Niegdyś uważano, że skutki poskromienia są nieodwracalne, obecnie jednak wiadomo, iż można je uleczyć za pomocą wysoce wyspecjalizowanej formy Uzdrawiania. Patrz również: Jedyna Moc; Ujarzmianie.

prawie-siostra, prawie-brat: Termin stosowany przez Aielów w relacjach pokrewieństwa, a oznaczający przyjaciółkę bądź przyjaciela równie bliskich, jak pierwsza-siostra czy pierwszy-brat. Prawie-siostry często adoptują się wzajemnie, czyniąc się pierwszymi-siostrami, podczas skomplikowanego ceremoniału odbywanego w obecności Mądrych, po którym są postrzegane przez pozostałych Aielów jako rodzone siostry bliźniaczki, tyle że urodzone przez dwie matki. Prawie-bracia nie czynią tego prawie nigdy.

Prorok: Bardziej rozbudowana forma tego miana to Prorok Lorda Smoka. Tytuł, jaki przypisał sobie Masema Dagar, były shienarański żołnierz, który naucza o Smoku Odrodzonym i jego powtórnych narodzinach. Zyskał ogromne czesze wyznawców w Ghealdan i północnej Amadicii, częściowo za sprawą szerzącej się wieści, że Smok istotnie się Odrodził, a częściowo za sprawą niezwykle brutalnego traktowania, z jakim jego wyznawcy obchodzą się nie tylko z każdym, kto nie chce uznać Smoka Odrodzonego, ale również z tymi, którzy nie chcą uznać władzy Proroka jako ręki i głosu Smoka Odrodzonego.

Przeklęci: Przydomek nadany trzynastu najpotężniejszym Aes Sedai Wieku Legend, jednym z najpotężniejszych, jacy kiedykolwiek żyli i którzy przeszli na stronę Czarnego podczas Wojny z Cieniem, w zamian za obietnicę nieśmiertelności. Sami siebie nazywają “Wybranymi”. Zgodnie z legendą, a także szczątkowymi zapisami, zostali uwięzieni razem z Czarnym, kiedy na mury jego więzienia ponownie nałożono pieczęcie. Nadane im imiona do dziś wykorzystuje się w celu straszenia dzieci. Oto one: Aginor (AGH-ih-nor), Asmodean (ahs-MOH-dee-an), Balthamel (BAAL-thah-mell), Be’lal (BEH-lahl), Demandred (DE-man-drehd), Graendal (GREHN-dahl), Ishamael (ih-SHAH-may-Ehl), Lanfear (LAN-feer), Mesaana (meh-SAH-nah), Moghedien (moh-GHEH-dee-ehn), Rahvin (RAAV-ihn), Sammael (SAHM-may-EHL) oraz Semirhage (SEH-mih-RHAHG). Ci, którzy są w posiadaniu aktualnych informacji, uważają, że spośród mężczyzn przy życiu ostali się tylko Demandred i Sammael, a spośród kobiet tylko Graendal, Mesaana, Moghedien i Semirhage. Doszło jednakże do wielu dziwnych spotkań, z których wynika, że Czarny być może wybrał kilku nowych Wybranych albo że Władca Grobu w niektórych przypadkach pokonał samą śmierć.

Przysięgi, Trzy: Przysięgi składane przez Przyjętą wynoszoną do godności Aes Sedai. Podczas ceremonii Przyjęta trzyma w dłoni Różdżkę Przysiąg, ter’angreal, który czyni przysięgę wiążącą. Sens przysiąg jest następujący: (1) Nie wypowiadać żadnych innych słów prócz prawdy. (2) Nie wytwarzać żadnej broni, za pomocą której jeden człowiek mógłby zabić drugiego. (3) Nigdy nie używać Jedynej Mocy jako broni, z wyjątkiem sytuacji, kiedy kieruje się ją przeciwko Pomiotowi Cienia, albo w ostateczności zagrożenia własnego życia, życia Strażnika lub innej Aes Sedai.

Druga Przysięga jest historycznie pierwsza, była efektem Wojny z Cieniem. Pierwsza przysięga, jeżeli traktować ją literalnie, daje się częściowo przynajmniej ominąć, dzięki ostrożnemu dobieraniu słów. Sądzi się jednak, iż pozostałe dwie są nienaruszalne.

Rhuidean (RHUY-dee-ahn): Wielkie miasto, jedyne w Pustkowiu Aiel i całkowicie nie znane zewnętrznemu światu. Porzucone od blisko trzech tysięcy lat. W przeszłości mężczyznom spośród Aielów wolno było wejść do Rhuidean tylko raz, po to by poddać ich sprawdzianowi we wnętrzu wielkiego ter’angreala, czy nadają się na wodza klanu (po takim sprawdzianie żył tylko jeden na trzech), kobietom natomiast dwa razy, celem odbycia sprawdzianu w tym samym ter’angrealu i ponownie, gdy miały zostać Mądrymi, aczkolwiek w ich przypadku liczba tych, które owe próby przeżyły, była znacznie większa. Obecnie miasto jest ponownie zamieszkane przez Aielów i w jednym krańcu doliny Rhuidean znajduje się wielkie jezioro, zasilane przez wielki podziemny ocean świeżej wody, który dla odmiany zasila jedyną rzekę płynącą przez Pustkowie.

Róg Valere (vah-LEER): Legendarny cel Wielkiego Polowania na Róg. Uważa się, iż za jego pomocą można wezwać z grobu legendarnych bohaterów, aby walczyli z Cieniem. Obecnie ogłoszono nowe Polowanie na Róg i w wielu krajach można napotkać zaprzysiężonych Myśliwych. Nawet wśród Aes Sedai niewielu wie, że Róg został odnaleziony i użyty i że jest obecnie ukryty w Białej Wieży.

sa’angreal (SAH-ahn-GREE-ahl): Pozostałości Wieku Legend, które pozwalają posiadającej je osobie korzystać ze znacznie większej ilości Jedynej Mocy, niż to w innym przypadku jest możliwe albo bezpieczne. Sa-angreal jest podobny, lecz znacznie potężniejszy od angreala. Ilość Mocy, którą można zaczerpnąć za pomocą sa’angreala, jest porównywalna z ilością Mocy, z której można korzystać za pomocą angreala. Inaczej ujmując, ilość Mocy, którą można władać za pomocą angreala, równa się ilości Mocy, którą można władać bez wspomagania. Sposób jego wytwarzania nie jest już znany. Tak jak w przypadku angreali, istnieją sa’angreale przeznaczone tylko dla kobiet, a inne wyłącznie dla mężczyzn. Egzemplarzy sa’angreali pozostała już jedynie garstka, znacznie mniej jest ich niż angreali.

Seanchan (SHAWN-CHAN): Kraina, z której przybyli Seanchanie.

Seanchanie: Potomkowie armii wysłanych przez Artura Hawkwinga na drugi brzeg oceanu Aryth, którzy dokonali podboju tamtejszych ziem. Uważają, że każda kobieta, która potrafi przenosić, winna być kontrolowana dla bezpieczeństwa innych, i że z tych samych względów powinno się zabijać wszystkich mężczyzn, którzy potrafią przenosić.

Shayol Ghul (SHAY-ol GHOOL): Góra w Ziemiach Przeklętych, za Wielkim Ugorem, teren więzienia Czarnego.

siostra-żona: Termin stosowany przez Aielów w relacjach pokrewieństwa. Te kobiety Aielów, które są dla siebie prawie-siostrami albo pierwszymi siostrami, a odkryją, że kochają tego samego mężczyznę, lub też nie chcą, by jakiś mężczyzna stanął między nimi, poślubiajągo obie, tym samym stając się siostrami-żonami. Kobiety, które kochają tego samego mężczyznę, starają się niekiedy sprawdzić, czy mogą się stać prawie-siostrami i adoptowanymi pierwszymi-siostrami, co stanowi pierwszy krok w celu zostania siostrami-żonami. Mężczyzna Aiel, który znajdzie się w takiej sytuacji, ma taki wybór, że może poślubić albo obie kobiety, albo żadnej; jeśli jest żonaty z kobietą, która postanowi przysposobić sobie siostrę-żonę, przekonuje się pewnego dnia, że jest żonaty z dwiema kobietami.

siswai’aman: W Dawnej Mowie: “włócznie smoka”, przy czym termin ten jest jeszcze wyposażony w dodatkowy sens oznaczający przynależność. Miano przyjmowane przez wielu mężczyzn Aielów, ale nigdy kobiety. Tacy mężczyźni nie przyznają się do tego miana — inni też głośno go nie wymieniają — a za to obwiązują skronie paskiem czerwonej tkaniny, na którym namalowany jest dysk, w połowie biały, a w połowie czarny. Mimo iż gai’shain zazwyczaj zabrania się nosić cokolwiek, co mogliby nosić algai’d’siswai, wielu gai’shain nawykło nosić taką opaskę. Patrz również: gai’shain.

Sorilea (soh-rih-LEE-ah): Mądra z siedziby Shende, Jana Chareen. Ledwie jest zdolna przenosić, jest również najstarszą żyjącą Mądrą, aczkolwiek nie jest aż tak wiekowa, jak się powszechnie uważa.

Sprzymierzeńcy Ciemności: Wyznawcy Czarnego, którzy wierzą, że zdobędą wielką władzę i nagrody, a nawet nieśmiertelność, po tym jak on zdoła uwolnić się ze swego więzienia. Z konieczności działając w ukryciu, organizują się w grupy zwane “kołami”, przy czym członkowie jednego “koła” rzadko kiedy są znani członkom innego. Rangi, jakie im przysługują w zewnętrznym świecie, w kołach nie mają znaczenia; król albo królowa, którzy zaliczają się do Sprzymierzeńców Ciemności, są obowiązani wypełniać rozkazy żebraka, który pokaże im właściwe znaki. Między sobą posługują się niekiedy dawnym mianem “Przyjaciół Ciemności”.

Strażnik: Wojownik połączony zobowiązaniem z Aes Sedai. Zobowiązanie zostaje utrwalone za pomocą Jedynej Mocy, dzięki czemu Strażnik jest obdarzony zdolnością szybkiego odzyskiwania zdrowia, długiego obywania się bez jedzenia, wody albo wypoczynku, a także wyczuwania z dużej odległości skazy Czarnego. Dopóki dany Strażnik żyje, dopóty Aes Sedai, z którą jest połączony zobowiązaniem, wie, że on żyje, niezależnie od tego, jak duża dzieli ich odległość; gdy zaś umiera, Aes Sedai zna dokładnie moment i sposób, w jaki umarł. Więź zobowiązania nie mówi jej natomiast, jak daleko od niej znajduje się Strażnik, ani też w której stronie świata. Większość Aes Sedai jest zdania, że mogą być połączone zobowiązaniem tylko z jednym Strażnikiem, przy czym Czerwone Ajah nie chcą więzi z żadnym, natomiast Zielone Ajah uważają, że Aes Sedai może być połączona więzią z tyloma Strażnikami, z iloma tylko zechce. Zgodnie z etyką, Strażnik winien wyrazić zgodę na połączenie go zobowiązaniem, znane są jednak przypadki, gdy czyniono to wbrew jego woli. To, co Aes Sedai zyskują dzięki więzi zobowiązania, jest utrzymywane w ścisłej tajemnicy. Według wszelkich zapisków historycznych, Strażnicy byli zawsze mężczyznami, jednak ostatnio została związana więzią kobieta. Patrz również: Birgitte.

Synowie Światłości: Społeczność wyznająca surowe, ascetyczne reguły, która powstała w celu pokonania Czarnego i zniszczenia wszystkich Sprzymierzeńców Ciemności. Założona podczas Wojny Stu Lat w celu nawracania rosnących Czesz Sprzymierzeńców Ciemności, przekształciła się podczas wojny w organizację całkowicie militarną, nadzwyczaj sztywno trzymającą się swych reguł, zrzeszającą ludzi bezgranicznie przekonanych, że tylko oni znają prawdę i prawo. Nienawidzą Aes Sedai, uważając je i wszystkich, którzy je popierają albo się z nimi przyjaźnią, za Sprzymierzeńców Ciemności. Pogardliwie nazywa się ich Białymi Płaszczami, ich godłem jest promieniste słońce na białym tle. Patrz również: Śledczy.

Śledczy: Społeczność należąca do Synów Światłości. Ich celem jest odkrywanie prawdy na drodze dysput i demaskowanie Sprzymierzeńców Ciemności. W poszukiwaniu prawdy i Światłości, w najlepszy ich zdaniem sposób, są jeszcze bardziej gorliwi niż pozostali Synowie Światłości. Ich normalną metodą prowadzenia śledztwa jest zadawanie tortur, zazwyczaj z góry znają prawdę i potrzebują tylko zmusić swoją ofiarę do jej wyznania. Śledczy nazywają samych siebie Ręką Światłości i czasami zachowują się tak, jakby działali całkowicie niezależnie od Synów Światłości i Rady Pomazańców, która przewodzi Synom. Przywódcą Śledczych jest Czcigodny Inkwizytor, który Zasiada w Radzie Pomazańców. Ich godłem jest kij pasterski barwy krwi. Patrz również: Synowie Światłości.

Talenty: Zdolności używania Jedynej Mocy w różnych poszczególnych dziedzinach. Uzdolnienia w zakresie poszczególnych Talentów różni się w zależności od danej osoby i rzadko kiedy związane są z siłą, jaką taka osoba dysponuje w przenoszeniu Mocy. Istnieją Talenty znaczniejsze; najlepiej spośród nich znanym jest oczywiście Uzdrawianie. Innymi przykładami będą tu: Tańczenie po Chmurach, czyli kontrolowanie pogody, oraz Śpiewanie Ziemi, czyli kontrolowanie ruchów ziemi: zapobieganie, względnie powodowanie trzęsień ziemi lub lawin. Istnieją również pomniejsze Talenty, takie na przykład, jak umiejętność rozróżniania ta’veren, aczkolwiek jedynie na bardzo ograniczonych terenach, zazwyczaj nie wiekszych niż kilka stóp kwadratowych. Niektóre, takie jak Podróżowanie (zdolność przenoszenia się z miejsca na miejsce bez konieczności pokonywania dzielącej je przestrzeni) zostały dopiero niedawno ponownie odkryte. Inne, jak Wróżenie (zdolność przepowiadania przyszłych wydarzeń, ale na sposób ogólny i wysoce abstrakcyjny), występują obecnie rzadko, jeśli w ogóle. Kolejnym Talentem, o którym długo myślano, iż został zapomniany, jest Śnienie, które zawiera w sobie, między innymi, zdolność przepowiadania przez Śniącego przyszłości w sposób znacznie bardziej szczegółowy, niż ma to miejsce we Wróżeniu. Niektórzy Śniący posiadają umiejętność wejścia do Tel’aran’rhiod, Świata Snów oraz (jak się twierdzi) w sny innych ludzi. Ostatnią znaną Śniącą była Corianin Nedeal (coh-ree-AHN-ihn neh-dee-AHL), która zmarła w roku 526 NE, obecnie jednak objawiła się jej następczyni.

Tallanvor, Martyn (TAL-lahn-vohr, mahr-TEEN): Były porucznik Gwardii Królowej, który kocha swoją królową bardziej niż własne życie albo honor. Patrz również: Morgase.

ta’veren (tah-VEER-ehn): Osoba, wokół której Koło Czasu oplata wątki losów otaczających ją ludzi, a może nawet wątki losów wszystkich ludzi. Proces ten jest słabo zbadany, wiadomo jedynie, iż pod wieloma względami polega na zmianie losu; to, co mogłoby się zdarzyć, aczkolwiek przy niewielkim prawdopodobieństwie, dzieje się rzeczywiście. Czasami efekty oddziaływania ta’veren dają się umiejscowić. Ktoś, na kogo oddziałuje ta’veren, mówi albo robi coś, co powiedziałby albo zrobiłby jedynie raz na milion w tego typu okolicznościach. Dzieją się z pozoru nieprawdopodobne zdarzenia, na przykład dziecko spada z wieży wysokości stu stóp i wychodzi cało z takiego upadku. Niekiedy skutki te zdają się wpływać na samą historię, aczkolwiek jest tak często za sprawą efektów umiejscowionych. Uważa się, że to właśnie jest powodem, dla którego rodzą się ta’veren: ich celem jest zmienianie historii i przywracanie równowagi obrotom Koła.

ter’angreal (TEER-ahn-GREE-ahl): Jedna z kilku pozostałości po Wieku Legend, służących do korzystania z Jedynej Mocy. W odróżnieniu od angreala i sa’angreala, każdy ter’angreal został wykonany w specyficznym celu. Niektóre są używane przez Aes Sedai, aczkolwiek ich pierwotne przeznaczenie jest zasadniczo nieznane. Jedne wymagają przenoszenia, innymi może się posłużyć każdy. Są też takie, które mogą zabić zdolność do przenoszenia Mocy u kobiety, która ich użyje. Podobnie jak w przypadku angreali i sa’angreali, wiedza o ich wytwarzaniu została utracona podczas Pęknięcia Świata. Patrz również: angreal; sa’angreal.

Thom Merrilin (TOM MER-rih-lihn): Nie tak zwyczajny bard i podróżnik.

Ujarzmianie: Akt unieszkodliwiania kobiety, która potrafi korzystać z Jedynej Mocy. Kobieta, która została ujarzmiona, nadal wyczuwa Prawdziwe Źródło, jednak nie może go dotykać. Oficjalnie, ujarzmienie jest następstwem procesu i wyroku za popełnioną zbrodnię; ostatnim razem do takiego procesu doszło w roku 859 NE. Nowicjuszkom zawsze każe się uczyć na pamięć nazwisk i przestępstw tych kobiet, które zostały ujarzmione w wyniku procesu. Kiedy do utraty umiejętności przenoszenia dochodzi przypadkowo, jest to nazwane wypaleniem, aczkolwiek równie często używa się tu terminu “ujarzmienie”. Ujarzmione kobiety, niezależnie od przyczyny, rzadko żyją długo; poddają się jakby i umierają, chyba że znajdą coś, co im wypełni pustkę pozostałą po Jedynej Mocy. Niegdyś wierzono, że ujarzmienie jest procesem nieodwracalnym, ostatnio jednak odkryto nową odmianę Uzdrawiania, ale wydaje się, że są tu pewne ograniczenia, które dopiero czekają na swoje zbadanie.

Valda, Eamon(VAIHL-dah, AY-mon): Lord Kapitan Synów Światłości, człowiek niecierpliwy, który w życiu kieruje się przekonaniem, że nie da się zrobić kolacji bez rozbicia jaj i że czasami trzeba spalić stodołę, żeby pozbyć się szczurów. Uważa się za pragmatyka i korzysta z wszystkiego, co mu podsuwa los. Jest pewien, że Rand al’Thor to tylko marionetka Białej Wieży i że zapewne nie potrafi nawet przenosić. W życiu kieruje się przede wszystkim nienawiścią do Sprzymierzeńców Ciemności, do których, rzecz jasna, zalicza Aes Sedai. Patrz także: Synowie Światłości.

Wiek Legend: Wiek zakończony Wojną o Cień i Pęknięciem Świata. Czasy, w których Aes Sedai czyniły cuda, o jakich dzisiaj nikomu nawet się nie śni.

Wielki Władca Ciemności: Przydomek, którego Sprzymierzeńcy używają, mówiąc o Czarnym, twierdząc; że używanie jego prawdziwego imienia byłoby bluźnierstwem.

Wojna z Aielami: (976-978 NE) Kiedy król Cairhien, Laman, ściął Avendoralderę, cztery klany Aielów przekroczyły Grzbiet Świata. Złupili i spalili stolicę Cairhien, podobnie zresztą jak wiele innych miast i miasteczek, a konflikt rozszerzył się na tereny Andoru i Łzy. Powszechnie mówi się, że Aielowie zostali na koniec pokonani w Bitwie pod Lśniącymi Murami, pod Tar Valon, ale w rzeczywistości w tej bitwie zginął Laman, a spełniwszy swój zamiar, Aielowie powrócili za Grzbiet Świata. Patrz również: Cairhien, Grzbiet Świata.

zabójcy drzew: Pogardliwe miano, jakim Aielowie określają Cairhienian, nazywając ich również “tymi, którzy złamali przysięgę”. Oba te terminy powstały z winy króla Lamana, który ściął Avendoralderę, podarunek od Aielów, który to czyn stanowił pogwałcenie przysiąg złożonych w czasie ofiarowania tego daru. Dla Aielów oba przezwiska zaliczają się do najgorszych, jakimi można kogokolwiek nazwać. Patrz również: Wojna z Aielami.

Zaprzysięgli Smokowi: Termin oznaczający wyznawców Smoka Odrodzonego, stosowany zazwyczaj przez tych, którzy albo tworzą jego opozycję, albo pragną pozostać neutralni. W rzeczy samej, wielu tych, którym nadano takie miano, nigdy nie składało żadnej przysięgi. Często nazywa się tak bandytów, wśród których część obiera to miano w nadziei, że pomoże im ono przezwyciężyć ewentualny opór. Ludzie twierdzący, iż są Zaprzysięgłymi Smokowi, dopuścili się wielu zbrodni.

Content

Robert Jordan
Korona Mieczy

Prolog Błyskawice

1 Wysokie Chasaline

2 Dziedziniec rzeźnika

3 Wzgórze złotego świtu

4 Do Cairhien

5 Pęknięta korona

6 Stary strach i nowy strach

7 Pułapki i przeszkody

8 Figurantka

9 Dwie srebrawy

10 Niewidzialne oczy

11 Przysięga

12 Poranek zwycięstwa

13 Czara Wiatrów

14 Białe pióra

15 Robactwo

16 Dotknięcie na policzku

17 Triumf logiki

18 Jak pług rozcina ziemię

19 Diamenty i gwiazdy

20 Wzory wewnątrz wzorów

21 Noc Swovan

22 Drobne poświęcenia

23 Następne drzwi obok tkacza

24 Rodzina

25 Duszołapka

26 Słowa, których nie da się cofnąć

27 Samotny

28 Chleb i ser

29 Święto Ptaków

30 Pierwsza filiżanka

31 Mashiara

32 Zapieczętowane dla płomienia

33 Kąpiel

34 Ta’veren

35 W lesie

36 Ostrza

37 List z pałacu

38 Sześć pięter

39 Obietnice, których nie można złamać

40 Włócznie

41 Korona Mieczy

Glosariusz