Robert Jordan

Gilotyna marzeń

Pamięci Charlesa St. George Sinklera Adamsa

6 lipca 1976 — 13 kwietnia 2005

Słodycz triumfu i gorycz porażki…

Obie są gilotyną marzeń.

Madoc Comadrin, Mgła i stal

Prolog

Sypią się skry na zeschłą trawę

Wolno pełznące przez poranny nieboskłon słońce ciskało długie cienie na drogę przed konnym oddziałem. Galad wraz z trzema zbrojnymi towarzyszami pędził prosto jak strzelił przez gąszcz dębów i liści skórzastych, sosen i tulipanowców, naznaczony czerwienią świeżych, wiosennych pędów. Starał się nie myśleć o niczym, trwać w niewzruszonym spokoju, ale rozmaite drobnostki wciąż mu przeszkadzały. Jedynym odgłosem, jaki słyszeli przez cały dzień, był tętent kopyt ich koni. Żaden ptak nie zaśpiewał na gałęzi, nie zakwiliła wiewiórka. Osobliwie cicho, zważywszy na porę roku, jakby las wstrzymał oddech. Na długo przed tym, nim w ogóle powstała Amadicia czy Tarabon, droga stanowiła część ważnego szlaku handlowego. Jeszcze dziś fragmenty starożytnego kamienia prześwitywały spod stwardniałej, pożółkłej gliny. W tej chwili jedynym znakiem życia w okolicy był odległy chłopski wóz zaprzężony w oderwanego od pługa wołu. Handel szedł teraz po trasach północnych, okoliczne farmy i wioski podupadały, a osławione kopalnie Aelgaru ziały zapomnianymi sztolniami wśród posępnych łańcuchów górskich, których skalna formacja zawiązywała się tu, ledwie parę mil na południe. Kłębiące się nad nimi czarne chmury obiecywały deszcz po południu, pod warunkiem oczywiście, że nic nie powstrzyma ich marszu. Czerwonoskrzydły jastrząb krążył nad skrajem drzew, patrolując granicę lasu. Myśliwy, jak on. Ale ostrożniejszy, nieośmielający się zapuścić w głąb.

Nagle zamajaczyły przed nimi zabudowania dworu, który Seanchanie podarowali Eamonowi Valdzie. Galad ściągnął wodze i machinalnie sięgnął do paska hełmu, reagując na zaskoczenie. Zapomniał, że hełmu na głowie nie było. Musiał zadowolić się dopięciem pasa z mieczem, co było gestem całkowicie niepotrzebnym. Wcześniej doszedł do wniosku że nie ma sensu wdziewać zbroi. Jeśli tego ranka wszystko potoczy się zgodnie z przewidywaniami, tak czy siak będzie musiał pozbyć się napierśnika i kolczugi, a jeśli wszystko pójdzie źle, zbroja już mu się na nic nie przyda.

Dwór, ongiś wiejska posiadłość króla Amadicii, pysznił się wielkim budynkiem o niebieskim dachu z pomalowanymi na czerwono balkonami — prawdziwy drewniany pałac z drewnianymi iglicami w narożnikach, przycupnięty na kamiennym fundamencie niczym niski pagórek. Pozostałe zabudowania: stajnie, stodoły, domki rzemieślników, ściśnięte były na przestrzeni rozległej polany, otaczającej główne domostwo, niemniej wrażenie sprawiały równie wspaniałe w identycznej szacie błękitów i czerwieni. Wokół zabudowań kręciła się garstka mężczyzn i kobiet — z tej odległości wszyscy wydawali się maleńcy — pod okiem dorosłych bawiły się dzieci. Ucieleśnienie normalności w miejscu, gdzie nic nie było normalne. Towarzysze Galada siedzieli w siodłach, błyszczały hełmy i napierśniki, oczy patrzyły spokojnie. Konie niecierpliwie przestępowały z nogi na nogę, po nocnym wypoczynku nie zmęczone jeszcze krótką jazdą z obozu.

— Zrozumiem, gdyby opadły cię wątpliwości, Damodred — powiedział po chwili Trom. — To poważne oskarżenie, gorzkie jak piołun, ale...

— Ja żadnych wątpliwości nie mam — przerwał mu Galad. Już wczoraj zdecydował nieodwołalnie. Trudno jednak było zlekceważyć ten wyraz dobrej woli. Trom dostarczył mu wymówki, na wypadek, gdyby jej potrzebował. Wcześniej, kiedy opuszczał obóz, po prostu, bez jednego słowa do niego dołączył. Wówczas wydawało się, że chwila jest nieodpowiednia na słowa. — Ale co z wami trzema? Podejmujecie ryzyko, przyjeżdżając tu ze mną. Ryzyko zresztą wcale niekonieczne. Cokolwiek dziś się stanie, nigdy wam tego nie zapomnę. To jest moja sprawa, niniejszym udzielam wam zezwolenia na zajęcie się swoimi — dokończył niezbyt zgrabnie, ale tego ranka słowa jakoś nie chciały gładko spływać z ust i zamierały w ściśniętym gardle. Krępy mężczyzna pokręcił głową.

— Prawo jest prawem. Poza tym nadarza się okazja, abym skorzystał z uprawnień, jakie daje mi niedawny awans. — Znamionujące kapitańską szarżę trzy złote węzły w kształcie gwiazd lśniły pod symbolem promiennego słońca na piersi białego płaszcza. Pod Jeramel poległo ich naprawdę wielu, w tym co najmniej trzech Lordów Kapitanów. Ale wówczas walczyli przeciwko Seanchanom, a nie ramię w ramię z nimi.

— Dokonywałem strasznych czynów w służbie Światłości... — oznajmił ponuro Byar o zapadniętej twarzy, głęboko osadzone oczy lśniły gniewem, jakby w obliczu nieustannie przeżywanej urazy — ...mrocznych jak bezksiężycowa noc, zapewne też nie uniknę ich w przyszłości, ale są rzeczy, na które pozwalać nie można. — Wyglądał, jakby zaraz miał splunąć z obrzydzeniem.

— Prawda — mruknął młody Bornhald, ocierając usta dłonią w rękawiczce. Galad nie potrafił myśleć o nim inaczej jak o „młodym”, chociaż w istocie tamten był od niego ledwie parę lat młodszy. Dain spoglądał przekrwionymi oczyma, zeszłej nocy brandy była mu przyjaciółką. — Jeżeli dopuściłeś się zła, choćby w służbie Światłości, sprawiedliwość domaga się odkupienia go czynami w imię tego, co prawe.

Byar mruknął coś gorzko pod nosem. Zapewne wcale nie o to mu chodziło.

— Dobrze więc — oznajmił Galad — ale pamiętajcie, że nie będę miał pretensji do tego, który zawróci. Ta sprawa jest moja i tylko moja.

Mimo to, kiedy pognał konia cwałem, ucieszył się, słysząc, że pogalopowali za nim, dogonili, a potem jechali w ślad. Poły białych płaszczy łopotały za ich plecami. Oczywiście pojechałby sam, ale dzięki ich obecności być może tamci nie aresztują go i nie powieszą od ręki. I tak nie spodziewał się przeżyć całej przygody. Co winno być zrobione, zrobić trzeba, niezależnie jaką przyjdzie zapłacić cenę.

Donośny tętent końskich kopyt na kamiennej rampie prowadzącej do zabudowań dworu niósł się daleko, kiedy więc wjechali na przestronny centralny dziedziniec, przywitał ich wzrok wielu — pięćdziesięciu Synów Światłości w lśniących zbrojach i stożkowych hełmach po większej części siedziało już w siodłach, a tym, którzy jeszcze stali, przytrzymywali wierzchowce pochyleni, ciemno odziani amadicjańscy stajenni. Wewnętrzne balkony były zupełnie opustoszałe, wyjąwszy kilku służących, którzy przyglądali się ukradkiem, udając, że trzepią dywany. Sześciu Śledczych, potężnie zbudowanych, ze szkarłatnymi pastorałami wyhaftowanymi na połach płaszczy pod tarczą słońca, otaczało ściśle, niczym straż przyboczna, Rhadama Asunawę, separując go od pozostałych. Między Dłonią Światłości a resztą Synów mocą obyczaju zawsze istniał dystans, który ci drudzy w pełni szanowali. Siwowłosy Asunawa, przy którego wycieńczonej twarzy oblicze Byara zdawało się wręcz pucołowate, był jedynym z Synów, który nie miał na sobie zbroi, a na śnieżnobiałym płaszczu wyhaftowany tylko jaskrawoczerwony pastorał — kolejna rzecz, która odróżniała go od reszty. Galad przelotnie zarejestrował zgromadzonych, przed oczyma miał jednego tylko człowieka. Być może Asunawa w jakiś sposób był wplątany we wszystko — sprawa pozostawała nie do końca jasna — ale wyłącznie sam Lord Kapitan Komandor Synów Światłości miał prawo żądać wyjaśnień od Wielkiego Inkwizytora.

Eamon Valda nie był człowiekiem szczególnie imponującej postury, niemniej jego smagła twarz o ostrych rysach zdradzała kogoś, kto przyzwyczajony jest do okazywanego mu posłuszeństwa. Bezwzględnego posłuszeństwa. Stał na szeroko rozstawionych nogach, w wysokich butach i białozłotym, długim kaftanie Lorda Kapitana Komandora narzuconym na pozłacany półpancerz — jedwabny kaftan był znacznie bardziej zdobny niż te, które zwykł wdziewać Pedron Niall, głowę zaś trzymał wysoko, promieniał autorytetem. Do tego biały płaszcz, także jedwabny, z wyszywanymi złotą nicią na obu połach dwoma słońcami, wreszcie jedwabny wyszywany złotem biały kaftan pod zbroję. Hełm, który trzymał pod pachą, był pozłacany, ozdobiony na czole złotym słońcem. Na palcu lewej ręki, nasadzony na stalową rękawicę pysznił się wielki szafir, ryty w kształt tarczy słońca. Kolejny symbol łask, jakimi cieszył się u Seanchan.

Kiedy Galad i jego towarzysze zeskoczyli przed nim z koni i zasalutowali, przykładając dłonie do piersi, Valda zmarszczył nieznacznie czoło. Uniżeni stajenni pospieszyli wziąć wodze wierzchowców.

— Dlaczego nie jesteś w drodze do Nassadu, Trom? — W słowach Valdy wyraźnie słychać było dezaprobatę. — Pozostali Lordowie Kapitanowie pewnie już dojeżdżają na miejsce. — On sam zawsze spóźniał się na spotkania z Seanchanami... być może wyłącznie po to, by dać do zrozumienia, iż Synom Światłości pozostała jeszcze bodaj ta drobina niezależności. Tak więc co najmniej zaskakujący był fakt, że zastali go już gotowego do wyjazdu, skąd należało wnosić o ważności spotkania, niemniej od swoich wyższych dowódców wymagał, aby docierali zawsze na czas, nawet gdy trzeba było wstawać przed świtem. Najpewniej nie chciał zbytnio nadużywać cierpliwości swoich nowych panów. Seanchanie nie bardzo ufali Synom Światłości.

Na twarzy Troma nie było widać śladu niepewności, jakiej należałoby oczekiwać po kimś, kto ledwie od miesiąca cieszy się nową szarżą.

— Chodzi o pilną sprawę, Lordzie Kapitanie Komandorze — odparł bez zająknienia, kłaniając się z idealną precyzją, ani o włos głębiej, ale też ani o włos z mniejszym szacunkiem, niż wymagał ceremoniał. — Znajdujący się pod moją komendą Syn wniósł oskarżenie przeciwko jednemu z Synów Światłości o obrazę czci swojej krewniaczki i domaga się prawa do Sądu Światłości, którego wedle prawa możesz mu odmówić lub udzielić.

Zanim Valda zdążył cokolwiek powiedzieć, odezwał się Asunawa, w namyśle pochylając wspartą na złożonych dłoniach głowę:

— Osobliwa prośba, mój synu. — Nawet głos Wielkiego Inkwizytora był żałobny, słowa brzmiały tak, jakby ignorancja Troma sprawiała mu niekłamany ból. Niemniej oczy lśniły niczym czarne, rozżarzone węgle w palenisku piecyka. — Zazwyczaj to oskarżony uciekał się do prośby o to, by miecz wydał swój osąd i zazwyczaj czynił to, jak mniemam, kiedy przekonany był, iż dowody są niepodważalne. Tak czy inaczej, Sąd Światłości nie był ogłaszany już od prawie czterystu lat. Podaj mi imię oskarżonego, a ja po cichu załatwię wszystko. — W jego głosie zadźwięczały tony lodowate, jakby dobywające się z wnętrza pozbawionej słońca jaskini w samym sercu zimy, ale oczy wciąż gorzały. — Znajdujemy się teraz między obcymi, nie możemy pozwolić, by dowiedzieli się, że któryś z Synów zdolny jest do takich rzeczy.

— Prośba adresowana była do mnie, Asunawa — warknął Valda. Można by uznać, że z jego oczu wyziera najczystsza nienawiść. Ale mogło być to tylko wzburzenie faktem, że ktoś śmiał mu przerwać. Odrzucił połę płaszcza, odsłaniając miecz o jelcu z wąsami w kształcie pierścieni, wsparł dłoń na długiej rękojeści i spiął się w sobie. Zawsze w lot chwytający okazje do pompatycznych gestów, Valda uniósł głos tak, że prawdopodobnie nawet ludzie wewnątrz domostwa go słyszeli i właściwie nie przemówił, a wydeklamował: — Wierzę, że wiele naszych dawnych obyczajów zasługuje na wskrzeszenie i że rzeczone prawo wciąż obowiązuje. Że zawsze będzie obowiązywać, ponieważ źródłem jego jest wiekowa tradycja. Światłość stanowi podstawę sprawiedliwości, ponieważ Światłość jest sprawiedliwością. Powiedz swojemu człowiekowi, Trom, że może rzucić wyzwanie i spotkać się z oskarżonym miecz w miecz. Jeśli ten zaś spróbuje się uchylić, oznajmiam, że tym samym przyzna się do winy i z mego rozkazu powieszony zostanie na miejscu, a dobytek jego i szarża przyznane zostaną jego oskarżycielowi, jako nakazuje prawo. Rzekłem. — Ostatniemu słowu towarzyszył kolejny mars pod adresem Wielkiego Inkwizytora. Być może naprawdę wchodziła tu w grę autentyczna nienawiść.

Trom po raz drugi skłonił się ceremonialnie.

— Właśnie usłyszał wyrok z ust twych, mój Lordzie Kapitanie Komandorze. Damodred?

Galad poczuł przeszywający go lodowaty dreszcz. Nie był to jednak dreszcz strachu, lecz ten, który towarzyszy objęciu pustki. Kiedy w pijackim zamroczeniu Dain podzielił się z nim niejasnymi plotkami, jakie dotarły do jego uszu, i kiedy później Byar niechętnie przyznał, że nie są to wyłącznie plotki, Galada przepełniła wściekłość, palący do głębi płomień, który omal nie pochłonął go żywcem. Wtedy nie na żarty bał się, że głowa mu eksploduje, o ile serce nie pęknie wcześniej. Teraz był czystym lodem, wyzutym z wszelkich emocji. Skłonił się równie ceremonialnie. Po większej części treść jego przemowy była ustalona przez prawo, niemniej resztę słów dobrał pieczołowicie, aby, na ile to tylko możliwe, ochronić przed hańbą drogie mu wspomnienie.

— Eamonie Valda, Synu Światłości, wyzywam cię na Sąd Światłości za bezprawny zamach na osobę Morgase Trakand i jej zabójstwo. — Nikt nie potrafił ostatecznie potwierdzić, że kobieta, którą uważał za swoją matkę, nie żyje, inaczej wszakże być nie mogło. Kilkunastu ludzi przysięgało mu, że zniknęła z Fortecy Światłości, zanim ta wpadła w ręce Seanchan, drugie tyle zaświadczyło, że nie była w mocy opuścić jej podle woli.

Valdzie nawet powieka nie drgnęła w obliczu zarzutu. W jego uśmiechu można było odczytać bodaj tylko żal, że szaleństwo Galada pchnęło go do sformułowania takiego roszczenia, żal zaprawiony zapewne odrobiną pogardy. Otworzył usta, ale Asunawa znowu mu przerwał:

— To jakiś absurd — powiedział tonem, w którym smutek grał o lepsze z gniewem. — Aresztujcie tego głupca, a my już odkryjemy, z jakim to spiskiem Sprzymierzeńców Ciemności przeciwko Synom mamy tu do czynienia. — Skinął dłonią i natychmiast dwaj barczyści Śledczy dali krok w stronę Galada. Na twarzy jednego pojawił się okrutny uśmiech, oblicze drugiego było zupełnie beznamiętne — robotnik przy pracy.

Zdążyli wszakże dać tylko jeden krok. Po całym dziedzińcu podniósł się jednostajny szelest: Synowie Światłości dobywali mieczy z pochew. Co najmniej kilkunastu obnażyło ostrza, na razie wszakże trzymali je swobodnie zwieszone u boków. Amadicjańscy stajenni skurczyli się w sobie, próbując stać się niewidzialni. Zapewne najchętniej w ogóle by uciekli, gdyby tylko mieli okazję. Asunawa rozejrzał się dookoła, uniósł z niedowierzaniem krzaczaste brwi, zaciśnięte ręce wpił w poły płaszcza. Dziwne, ale nawet Valda na moment zdawał się zbity z tropu. Ale przecież nie mógł się spodziewać, że Synowie zgodzą się na aresztowanie w obliczu wygłoszonej przed chwilą przez niego proklamacji. Mimo to szybko doszedł do siebie.

— Widzisz, Asunawa — oznajmił niemalże radośnie — Synowie przestrzegają moich rozkazów i prawa, a nie zachcianek Śledczych. — Wyciągnął rękę, najwyraźniej dając do zrozumienia, by ktoś odebrał od niego hełm. — Zaprzeczam twemu niedorzecznemu oskarżeniu, młody Galadzie, i ciskam ci twe ohydne kłamstwo prosto w twarz. Ponieważ jest to kłamstwo, a w najlepszym razie szaleńcza i niczym nieuzasadniona wiara w złośliwe plotki, rozpowszechniane przez jakichś Sprzymierzeńców Ciemności czy innych niegodziwców, co pragną klęski Synów Światłości. Tak czy siak, spotwarzyłeś mnie w najgorszy sposób, dlatego przyjmuję twe wyzwanie na Sąd Światłości, na którym cię zabiję. — Ledwie, ledwie mieściło się to w ramach przewidywanej przez ceremoniał repliki, niemniej musiało wystarczyć, w końcu zarzutów się wyparł, wyzwanie natomiast przyjął.

W tym momencie Valda zrozumiał, że hełm wciąż tkwi w jego wyciągniętej dłoni i wpatrzył się spod zmarszczonych brwi w jednego ze stojących obok Synów, szczupłego Saldaeanina imieniem Kashgar. Tamten wreszcie ugiął się pod ciężarem tego znaczącego spojrzenia, podszedł i uwolnił go od hełmu. Kashgar był tylko podporucznikiem, o twarzy omalże chłopięcej, choć naznaczonej wielkim zakrzywionym nosem i grubymi wąsiskami, przypominającymi odwrócone do góry nogami rogi, a mimo to kwapił się do tego. Trudno się więc dziwić, że głos Valdy nabierał coraz mroczniejszych i bardziej kwaśnych tonów, w miarę jak mówił, a równocześnie odpinał pas, by go również wręczyć Kashgarowi:

— Ostrożnie, Kashgar. To klinga ze znakiem czapli. — Rozpiął jedwabny płaszcz i pozwolił mu opaść na kamienie bruku, po nim spadł kaftan, on zaś zabrał się za sprzączki zbroi. Najwyraźniej nie miał ochoty przekonać się, czy inni równie chętnie pospieszą z pomocą. Jego twarz pozostawała niewzruszona, tylko z gorejących oczu wyzierała obietnica Pomsty... nie tylko na Galadzie. — Jak rozumiem, twoja siostra chce zostać Aes Sedai, Galad. Wydaje mi się, że dokładnie wiem, skąd ten pomysł się wziął. Jakiś czas temu może nawet zasmuciłaby mnie twa śmierć, ale już nie dziś. Może nawet poślę twoją głowę do Białej Wieży, by wiedźmy na własne oczy zobaczyły owoce swych knowań.

Dain wziął od Galada płaszcz i pas od miecza, a potem stanął z boku, ze zmartwioną twarzą, przestępując z nogi na nogę, niepewny, czy dobrze robi. Cóż, moment, w którym mógł jeszcze coś zrobić, minął, a teraz było już za późno, żeby zmienić zdanie. Byar położył dłoń na ramieniu Galada i pochylił się ku niemu.

— Lubi pchnięcia na ramiona i nogi — powiedział przyciszonym głosem, oglądając się przez ramię na Valdę. Charakter tych spojrzeń zdradzał jakieś nie załatwione sprawy między nimi. Choć oczywiście niewiele odbiegał od zwyczajowo ponurego wyrazu oblicza. — Najchętniej dąży do wykrwawienia przeciwnika i dopiero wtedy, gdy ten nie może już dać kroku lub unieść miecza, zadaje śmiertelny cios. Jest szybszy niż żmija, ale uderzać będzie częściej na twoją lewą stronę i oczekiwać będzie tego po tobie.

Galad pokiwał głową. Wielu praworęcznych tak postępowało, jednak u mistrza miecza wydawało się to dziwną słabością. Gareth Bryne i Henre Haslin kazali mu podczas ćwiczeń wciąż zmieniać układ dłoni na rękojeści, chcąc oduczyć tego rodzaju nawyków. Dziwnym mu się też zdawało, że Valda będzie chciał przeciągać walkę. Jego nauczono, by kończyć rzecz tak szybko i czysto, jak się tylko da.

— Wielkie dzięki — powiedział, a zapadnięte oblicze tamtego wykrzywił kwaśny grymas. Byar nie bardzo dawał się lubić, sam ze swej strony nie lubił nikogo, prócz chyba tylko młodego Bornhalda. Z całej trójki, która przyjechała, jego obecność była pewnie największym zaskoczeniem, niemniej był tutaj i tylko to się liczyło.

Tymczasem pośrodku dziedzińca, Valda, już tylko w haftowanym złotem białym kaftanie, z rękoma wspartymi na biodrach, zwracał się do otaczających go ciasno ludzi:

— Wszyscy się cofnąć — grzmiał głośny rozkaz. Kopyta końskie zastukały na bruku, kiedy Synowie i stajenni posłuchali jak jeden mąż. Asunawa i jego Śledczy nie mieli innego wyjścia, jak też schwycić swe wierzchowce za uzdy, na obliczu Wielkiego Inkwizytora trwał skrzepły grymas lodowatej furii. — Zróbcie miejsce na środku. Tam się spotkam z młodym Damodredem...

— Proszę o wybaczenie, mój Lordzie Kapitanie Komandorze — powiedział Trom, kłaniając się lekko — ale skoro uczestniczysz w Sądzie, nie możesz być Arbitrem. Nie licząc Wielkiego Inkwizytora, który jest po tobie najwyższy rangą ze zgromadzonych, a któremu wszakże prawo zakazuje pełnienia tej funkcji, pozostaję tylko ja, dlatego jeśli pozwolisz...

Valda spojrzał na niego wściekle, a potem usunął się na bok i stanął obok Kashgara, zaplatając ramiona na piersiach. Z całej jego postawy aż tchnęło ostentacyjnym wyczekiwaniem, niecierpliwie wystukiwał nogą rytm.

Galad westchnął. Jeśli, na co wszystko wskazywało, ten dzień skończy się dlań źle, przyjaciel zyska sobie wroga w osobie najpotężniejszego z Synów Światłości. Z pewnością Trom i tak niewielkie miał szanse na uniknięcie takiego losu, bo po tym, co się stało, był on już właściwie przypieczętowany.

— Nie spuszczaj ich z oka — zwrócił się do Bornhalda, ruchem głowy wskazując konnych Śledczych, skupionych przy bramie. Podwładni Asunawy wciąż otaczali go niczym straż przyboczna, żaden nie zdejmował dłoni z rękojeści miecza.

— Dlaczego? Nawet Asunawa nie może zatrzymać tego, co się zaczęło. Złamałby prawo.

Ze sporym trudem stłumił kolejne westchnienie. Młody Dain służył znacznie dłużej od niego, jego ojciec zaś oddał Synom Światłości całe swoje życie, a mimo to wydawał się wiedzieć o wszystkim znacznie mniej, niż Galad zdołał się na własną rękę wyuczyć. Dla Śledczych prawem było to, co oni sami za prawo uznawali.

— Po prostu ich obserwuj.

Trom stanął pośrodku dziedzińca, uniósł w górę obnażoną prawą dłoń z mieczem, którego klinga skierowana była poziomo i w przeciwieństwie do Valdy wypowiedział słowa co do joty zgodne z ceremoniałem:

— W imię Światłości zebraliśmy się tutaj, by być świadkami Sądu Światłości, który jest świętym prawem każdego Syna Światłości. Światłość rozjaśnia prawdę, a teraz rozjaśni sprawiedliwość. Niech nie odzywa się słowem nikt, komu nie przysługuje prawny przywilej, a każdy, kto zechce przeszkodzić, na miejscu zostanie zasieczon. Albowiem tu i teraz Światłość objawi sprawiedliwość, której poszukuje mąż, co przysięgał Światłości, i mocą swego ramienia oraz z woli Światłości sprawiedliwość znajdzie. Niech obaj rywale podejdą nieuzbrojeni do miejsca, gdzie stoję — ciągnął dalej, opuszczając miecz do boku — i przemówią na osobności słowami tylko do swoich uszu adresowanymi. Może Światłość zlituje się nad nimi i pozwoli im znaleźć słowa, które pozwolą uniknąć rozlewu krwi, ponieważ, jeśli tak się nie stanie, jeden z Synów umrzeć będzie musiał dzisiejszego dnia, a jego imię wymazane zostanie z naszych zwojów, a pamięć jego obłożona będzie anatemą. Zaklinam się na Światłość, tak też i będzie.

Powiedziawszy to, Trom odszedł, kierując się na skraj dziedzińca, Valda zaś natychmiast ruszył w kierunku opuszczonego przezeń miejsca, przybierając po drodze formę zwaną Kot Przemierzający Dziedziniec, co należało uznać za objaw skrajnej arogancji. Jakby niepomny na wypowiedziane słowa, dawał do zrozumienia, że nic nie powstrzyma rozlewu krwi. Że w jego oczach walka już się rozpoczęła. Galad spokojnie poszedł mu na spotkanie. Był nieomal o głowę wyższy od Valdy, tamten jednak trzymał się tak, jakby było odwrotnie i nadto całkowicie był pewny zwycięstwa.

Tym razem w jego uśmiechu nie było nic prócz pogardy.

— Zabrakło ci słów, co, chłopcze? Nic dziwnego, mając na względzie, że za niecałą minutę mistrz miecza odetnie ci głowę. Zanim cię jednak zabiję, chciałbym, abyś jedną rzecz zrozumiał. Dziewka miewała się dobrze, kiedym ostatni raz ją widział, a jeśli twierdzisz, że nie żyje, to jest mi jej naprawdę żal. — Uśmiech na jego twarzy poszerzył się, zdradzając równocześnie i rozbawienie, i pogardę. — Nigdy nie ujeżdżałem równie dobrej kobyły i miałem nadzieję jeszcze kiedyś tego zaznać.

Galad poczuł, jak w jego wnętrzu wzbiera czerwony żar furii, jakoś udało mu się jednak odwrócić plecami do Valdy i odejść, równocześnie karmiąc swym gniewem imaginacyjny płomień, zgodnie z tym, co wpajali mu obaj nauczyciele. Mężczyzna, który walczył w gniewie, umierał w gniewie. Zanim dotarł do miejsca, gdzie stał młody Bornhald, osiągnął stan, który Gareth i Henre zwali jednością. Zawieszony w pustce, wyciągnął podany przez Bornhalda miecz z pochwy i w jednej chwili lekko zakrzywiona klinga stała się częścią jego ciała.

— Co powiedział? — zapytał Dain. — Widziałem, jak przez chwilę na twojej twarzy gościł mord.

Byar pociągnął Daina za rękaw.

— Nie rozpraszaj go — mruknął.

Galada już nie sposób było zdekoncentrować. Każde skrzypnięcie skóry uprzęży brzmiało w jego uszach jasno i wyraźnie, słyszał każdy, najdelikatniejszy nawet stuk kopyta o kamień. Muchy bzyczące w odległości dziesięciu stóp zdawały się krążyć tuż nad uchem. Omal dostrzegał poruszenia ich skrzydełek. Był jednością z muchami, z dziedzińcem, dwoma towarzyszami. Wszyscy stanowili część tej jedności, którą był. Nie było w niej miejsca na dekoncentrację.

Po drugiej stronie dziedzińca Valda czekał, aż Galad się odwróci i dopiero potem błyskawicznym ruchem obnażył własną broń — klinga zalśniła, wirując w lewej dłoni, potem przeskoczyła do prawej, gdzie zatoczyła kolejny błyszczący krąg i dopiero potem zastygła, uniesiona i nieruchoma jak głaz, w oburęcznym chwycie. Ruszył naprzód, znowu Kot Przemierzający Dziedziniec.

Galad uniósł klingę i poszedł mu naprzeciw, mimowolnie przybierając formę kroku, którą narzucił mu stan umysłu. Nosiła ona miano Pustki i tylko wyćwiczone oko potrafiło ją odróżnić od zwyczajnego kroku spacerowego. Tylko dla wyćwiczonego oka było jasne, że każdy najdrobniejszy ruch jest ekspresją idealnej równowagi. Valda jednak nie zdobył ostrza ze znakiem czapli w nieuczciwy sposób. Pięciu mistrzów miecza osądziło jego umiejętności i jednogłośnie zdecydowało o przyznaniu mu tytułu. Decyzja musiała być jednogłośna. W przeciwnym razie pozostawało tylko pokonać w uczciwym — jeden na jednego — pojedynku właściciela klingi. Kiedy się to stało, Valda był młodszy niż Galad w chwili obecnej. Ale to było bez znaczenia. Nie chodziło mu o śmierć Valdy. O nic mu nie chodziło. Wiedział tylko, że Valda umrze, nawet gdyby w tym celu trzeba było Objąć Miecz, świadomie zgodzić się na to, by zdobiona czaplą klinga wraziła się w jego ciało. Nie wykluczał, że do tego też może dojść.

Valda nie tracił czasu na podchody. Gdy tylko znalazł się w zasięgu, Zrywanie Nisko Wiszącego Jabłka pomknęło ku szyi Galada niczym błyskawica, jakby naprawdę w pierwszej minucie walki miała spaść jego głowa. Forma ta dopuszczała kilka możliwych zasłon, a wszystkie wytężone ćwiczenia jednakowo zmieniły w instynkt, niemniej w odległych zakątkach umysłu wciąż rozbrzmiewało ostrzeżenie Byara, jak też i samego Valdy. Podwójne ostrzeżenie. Bez namysłu zdecydował się na inną zasłonę: dał pół kroku w bok i do przodu dokładnie w chwili, gdy Zrywanie Nisko Wiszącego Jabłka przeszło w Pieszczotę Pantery. Oczy Valdy rozszerzyły się z zaskoczenia, gdy jego pchnięcie o dobre kilka cali minęło lewe udo Galada, a potem rozszerzyły się jeszcze bardziej, gdy Rozcinanie Jedwabiu pozostawiło krwawy ślad na jego prawym przedramieniu. Mimo to natychmiast wyprowadził gołębia Zrywającego się do Lotu, tak szybko, że Galad musiał się wycofać i zamiast pójść za ciosem, zasłonił się — ledwo, ledwo zresztą — Zimorodkiem Okrążającym Staw.

I tak tańczyli na zmianę formy, w tę i we w tę po dziedzińcu. Jaszczurka w Krzakach przeciwko Trzyzębej Błyskawicy. Liść na Wietrze napotkał Węgorza wśród Wodnych Lilii, a Dwa Skaczące Zające zmierzyły się z Kolibrem Całującym Miodową Różę. Raz jeden, raz drugi, gładko, jak podczas demonstracji form na treningu. Galad próbował ataku za atakiem, ale Valda naprawdę był szybki niczym żmija. Taniec Głuszca kosztował go płytkie nacięcie na lewym barku, a Nurkujący Czerwony Jastrząb kolejne, nieco głębsze, niżej na ramieniu. Rzeka Światła mogła go kosztować całe ramię, ale udało mu się głębokie cięcie zablokować rozpaczliwie szybko złożonym Deszczem na Silnym Wietrze. Atak, zasłona — klingi nie ustawały na moment, wypełniając powietrze szczękiem stali.

Nie potrafił powiedzieć, jak długo już walczą. Czas zniknął, została tylko chwila teraźniejsza. Zdawało mu się, że i on, i Valda poruszają się jakby pod wodą, że ruchy obu spowalnia opór powietrza. Na obliczu Valdy błyszczały krople potu, ale wciąż uśmiechał się z wyższością, jakby zupełnie nieporuszony cięciem na przedramieniu, jedyną raną, jaką dotąd odniósł. Galad czuł też pot spływający po swoim czole, kłujący w oczy. I krople krwi sączące się z ran. W końcu te draśnięcia osłabią go, odbiorą szybkość — być może już to się stało — ale dwie rany na lewym udzie były zdecydowanie bardziej poważne. Czuł chlupotanie krwi w bucie, zdawał sobie sprawę, że lekko utyka — z czasem stanie się to bardziej widoczne. Jeśli Valda ma zginąć, musi to nastąpić szybko.

Rozmyślnie wyraźnie wziął głęboki oddech, potem szeroko rozwartymi ustami drugi. Niech Valda sądzi, że się zadyszał. Jego klinga skoczyła naprzód w Nawlekaniu Igły, wymierzonemu w lewę ramię Valdy, ale nie tak szybkim, jak powinna. Tamten łatwo sparował Zrywającą się do Lotu Jaskółką i natychmiast przeszedł w Skaczącego Lwa. Kosztowało to Galada trzecie draśnięcie w udo — nie odważył się w obronie poruszać szybciej niż w ataku.

Znowu zaatakował Nawlekaniem Igły w bark Valdy i znowu, i jeszcze raz, przez cały czas oddychając ustami. Tylko szczęściu zawdzięczał, że nie odniósł kolejnych ran podczas tej wymiany. A może Światłość rzeczywiście czuwała nad jego walką.

Uśmiech Valdy powoli robił się coraz szerszy, najwyraźniej uwierzył, że Galad dotarł już do kresu sił, że wyczerpał szybkość i technikę. Kiedy więc Galad znowu zaczął Nawlekanie Igły, po raz piąty, już zdecydowanie zbyt wolno, znowu odpowiedział Zrywającą się do Lotu Jaskółką, ale wykonaną omalże mechanicznie. Zebrawszy w sobie wszystkie rezerwy szybkości, Galad zmienił formę ataku, a Żęcie Jęczmienia podcięło Valdę tuż pod żebrami.

Przez chwilę wydawało się, że tamten nie zdaje sobie sprawy, iż został trafiony. Dał krok naprzód, zaczął coś, co mogło być Kamieniami Sypiącymi się ze Zbocza. W jednej chwili wszakże oczy jego rozszerzyły się, zachwiał się, osunął na kolana, miecz wypadł mu z dłoni i szczęknął na bruku. Rękoma sięgnął do głębokiej rany, jakby chciał powstrzymać wnętrzności wysypujące się z brzucha, otworzył usta, wbił szklisty wzrok w oczy Galada. Cokolwiek zamierzał powiedzieć, tylko strużka krwi wydobyła się spomiędzy warg i potoczyła po brodzie. Padł na twarz i więcej się nie poruszył.

Galad automatycznie zakręcił klingą, żeby strzepnąć krew oblepiającą czubek ostrza, potem pochylił się, by otrzeć ją o biały kaftan Valdy. Ból dotąd lekceważony szarpnął jego ciałem. Lewy bok i lewe ramię paliły żywym ogniem. Wyprostowanie się wymagało poważnego wysiłku. Być może faktycznie dotarł do kresu sił, jak wcześniej podejrzewał Valda. Jak długo walczyli? Zdało mu się, że powinien odczuwać satysfakcję z pomszczenia matki, ale nie znalazł w sobie nic prócz pustki. Śmierć Valdy była na nic. Tę pustkę mogła zapełnić tylko żywa Morgase Trakand.

Nagle dotarły do niego rytmiczne oklaski. Uniósł wzrok i zobaczył, że wszyscy Synowie jak jeden mąż uderzają rękawicami w opancerzone ramiona, wyrażając aprobatę. Wszyscy. Prócz Asunawy i jego Śledczych. Nie było ich nigdzie widać.

Podbiegł Byar z małym skórzanym workiem, ostrożnie rozsunął przecięty materiał kaftana Galada.

— To trzeba będzie szyć — mruknął — ale te mogą poczekać. — Ukląkł, wyciągnął z worka bandaże i zaczął owijać nimi rany na udzie. — Te też potrzebują szycia, ale zanim się tym zajmiemy, trzeba coś zrobić, żebyś się nie wykrwawił na śmierć. — Pozostali powoli gromadzili się wokół nich z gratulacjami, piesi przodem, za nimi konni. Nikt nawet nie zerknął na trupa, wyjąwszy Kashgara, który wziął do ręki miecz tamtego i wytarł o nasiąknięty już krwią kaftan.

— Gdzie jest Asunawa? — zapytał Galad.

— Odjechał, w momencie gdy Valda oberwał po raz ostatni — niepewnie odparł Dain. — Z pewnością udał się do obozu po kolejnych Śledczych.

— Pojechał w drugą stronę, ku granicy — wtrącił ktoś. Nassad leżał tuż za granicą.

— Lordowie Kapitanowie — powiedział Galad, a Trom przytaknął.

— Żaden z Synów nie pozwoli cię Śledczym aresztować za to, co się tu stało, Damodred. Chyba że mu rozkaże dowódca. Przypuszczam wszak, że niektórym może to przyjść do głowy. — Wokół podniosły się gniewne szmery, wszyscy zaprzeczali, jakoby byli do tego zdolni, ale Trom uciszył ich, unosząc dłonie. — Sami wiecie, że tak by było — oznajmił donośnie. — Wszystko inne oznaczałoby jawny bunt. — Tamci zamilkli jak rażeni gromem. Wśród Synów Światłości w całej ich historii nigdy nie doszło do buntu. Najprawdopodobniej nie zdarzyło się nic, co byłoby równie bliskie buntu jak ich zachowanie sprzed chwili. — Wypiszę ci dymisję ze służby u Synów, Galad. Ktoś może zechce zarządzić twoje aresztowanie, ale najpierw będą cię musieli znaleźć i dogonić. Minie pół dnia, nim Asunawa dotrze do pozostałych Lordów Kapitanów, a ci, którzy dadzą mu się przekonać, nie dotrą tu wcześniej niż przed zmrokiem.

Galad gniewnie pokręcił głową. Trom miał rację, ale równocześnie się mylił. Całkowicie.

— Pozostałym też wypiszesz dymisje? Wiesz, że Asunawa znajdzie sposób, aby ich również oskarżyć. Wypiszesz dymisje wszystkim Synom, którzy nie chcą dopuścić do tego, by Seanchanie odebrali nam nasze ziemie w imię człowieka zmarłego ponad tysiąc lat temu? — Kilku Tarabonian wymieniło spojrzenia i pokiwało głowami, chwilę później podobnie zareagowali pozostali, bynajmniej nie wyłącznie Amadicjanie. — Co z ludźmi, którzy bronili Fortecy Światłości? Czy jakakolwiek dymisja uwolni ich z łańcuchów albo skłoni Seanchan do tego, by nie zaharowywali ich na śmierć niczym zwierzęta? — Kolejne wściekłe pomruki; kwestia jeńców wciąż stanowiła drażliwą kwestię wśród Synów.

Trom zaplótł ramiona na piersiach i przyglądał mu się, jakby go widział po raz pierwszy w życiu.

— Cóż byś zrobił na moim miejscu?

— Postarałbym się razem z Synami znaleźć kogoś, kogokolwiek, kto walczy z Seanchanami i przyłączył się do niego. I dzięki temu Synowie Światłości mogliby wziąć udział w Ostatniej Bitwie, zamiast pomagać Seanchanom w ściganiu Aielów i podboju naszej ziemi.

— Kogokolwiek? — zapytał wysokim głosem Cairhienianin imieniem Doirellin. Nikt jednak nigdy nie naśmiewał się z głosu Doirellina. Choć niski, był niesamowicie barczysty, na jego ciele nie sposób było znaleźć bodaj uncji tłuszczu; miażdżył orzechy gołymi dłońmi, wkładając je między palce i zaciskając pięści. — Jemu chyba chodzi o Aes Sedai.

— Jeżeli chcesz wziąć udział w Tarmon Gai’don, wówczas musisz walczyć u boku Aes Sedai — odpowiedział spokojnie Galad. Młody Bornhald skrzywił się ze straszliwym niesmakiem i nie był w tym odosobniony. Byar odruchowo chciał się wyprostować, ale się zreflektował i wrócił do wykonywanego zadania. Niemniej nikt nie wyraził otwartego sprzeciwu. Doirellin natomiast powoli pokiwał głową, jakby ta kwestia nigdy jeszcze nie przyszła mu do głowy.

— Nie bardziej od innych stoję po stronie wiedźm — oznajmił Byar na koniec, nie unosząc już tym razem głowy znad swego dzieła. Krew przesączała się przez bandaże z taką samą szybkością, z jaką je zawiązywał. — Ale Regulamin powiada, że aby pokonać kruka, można się sprzymierzyć z wężem, choć tylko na czas bitwy. — Pozostali zgodnie pokiwali głowami. Kruk symbolizował Cień, wszyscy jednak już wiedzieli, że widnieje też na Seanchańskiej Pieczęci Imperialnej.

— Będę walczył u boku wiedźm — oznajmił szczupły Tarabonianin — albo nawet u boku tych Asha’manów, o których tyle się słyszy, jeśli oczywiście występują przeciwko Seanchanom. W Ostatniej Bitwie też będę walczył. Jak też z każdym, kto stanie mi na drodze. — Potoczył wzrokiem po zebranych, najwyraźniej gotów swą obietnice od razu wprowadzić w czyn.

— Wychodzi więc na to, że sprawy potoczą się wedle twojej woli, mój Lordzie Kapitanie Komandorze — powiedział Trom, skłaniając się znacznie niżej niż przed Valdą. — Przynajmniej z początku. Któż może dzisiaj orzec, co przyniesie następna godzina, a cóż dopiero dzień jutrzejszy?

Galada samego zaskoczył własny śmiech. Od chwili, gdy wczoraj usłyszał koszmarne wieści, sądził, że już nigdy w życiu się nie roześmieje.

— Kiepskie żarty, Trom.

— Tak głosi prawo. Zresztą Valda nieprzymuszony zawarł to w swej proklamacji. Poza tym miałeś odwagę powiedzieć, co wielu z nas myślało po cichu, a ja wśród nich. Od śmierci Pedrona Nialla nikt nie wypowiedział słów, które głębiej zapadłyby w uszy Synów Światłości.

— Mimo to wciąż uważam, że to kiepski żart. — Cokolwiek głosiło prawo, przynajmniej tę jego część ignorowano od czasu końca Wojny Stuletniej.

— Przekonamy się, co sami Synowie mają w tej kwestii do powiedzenia — odparł Trom, uśmiechając się szeroko — kiedy poprosisz ich, by wzięli udział w Tarmon Gai’don u boku wiedźm.

Mężczyźni znów zaczęli łomotać rękawicami, głośniej niż w obliczu jego zwycięstwa. Z początku ledwie paru, ale potem po kolei przyłączali się pozostali, póki do owacji nie przyłączyli się wszyscy, włączywszy Troma. To znaczy wszyscy, prócz Kashgara. Saldaeanin ukłonił się nisko i podał na wyciągniętych dłoniach pochwę, a której tkwił miecz z godłem czapli.

— Należy do ciebie, mój Lordzie Kapitanie Komandorze. Galad westchnął. Miał nadzieję, że te absurdy wywietrzeją im z głów, zanim dotrą do obozu. Sam pomysł powrotu był już dość głupi, żeby jeszcze dodatkowo pogrążać się tego typu roszczeniami. Najprawdopodobniej zostanie aresztowany i skuty w kajdany, o ile od razu nie zatłuką go na śmierć. Ale musiał jechać. To było jedyne słuszne wyjście.

Mimo iż słońce jeszcze nawet nie łypnęło spod horyzontu, na niebie chłodnego wiosennego poranka powoli rozkwitał blask, toteż Rodel Ituralde podniósł do oczu szkło powiększające w złotej oprawie i przyjrzał się tarabońskiej wiosce rozciągającej u stóp wzgórza, gdzie siedział na swym dereszowatym wałachu. Nienawidził tego czekania na światło. Uważając, żeby się nie zdradzić błyskiem soczewek, trzymał długą tuleję jedną dłonią, a drugą osłaniał jej koniec. O tej porze wartownicy byli najmniej czujni, zadowoleni, że pierzchał już mrok, w którym mógł czaić się nieprzyjaciel, ale z drugiej strony, od czasu opuszczenia Równiny Almoth wciąż słyszał historie o oddziałach Aielów. Gdyby sam był wartownikiem stojącym wobec groźby ataku Aielów, z pewnością postarałby się wyhodować dodatkową parę oczu. Co najmniej dziwne, że w całym kraju nie wrzało niczym w ulu. Dziwne, o ile nie wręcz złowieszcze. Oczywiście spokój był tylko pozorny, wszędzie było mnóstwo broni — Seanchanie i zwasalowani przez nich Tarabonianie, istne hordy cywilnych Seanchan budujących farmy, a nawet całe wioski — ale dotarcie tak daleko okazało się nieomal dziecinnie łatwe. Dziś jednak ta łatwa podróż dobiegła końca.

Wśród drzew za jego plecami konie niecierpliwie przestępowały z nogi na nogę. Domani z towarzyszącego mu stuosobowego oddziału zachowywali całkowitą ciszę — wyjąwszy okazjonalne skrzypienie siodła, gdy któryś zmieniał pozycję — ale prawie namacalnie wyczuwał ich napięcie. Szkoda, że nie ma ich dwakroć tylu. Pięciokroć. Z początku fakt, że będzie dowodził oddziałem złożonym z prawie samych Tarabonian, wydawał mu się wyrazem zaufania. Teraz już nie był taki pewny, czy decyzja była właściwa. Tak czy inaczej, za późno, żeby sobie robić z tego powodu wyrzuty.

Serana, leżąca w połowie drogi między Elmorą a granicą amadicjańską, zajmowała płaską, trawiastą dolinę wśród zalesionych wzgórz; ze wszystkich stron dzieliła wioskę od skraju lasu przynajmniej mila pustej przestrzeni; w miejscu, z którego jej się przyglądał, miał przed sobą porośnięte trzcinami jezioro, zasilane dwoma szerokimi strumieniami. Za dnia nie sposób się podkraść niepostrzeżenie. Przed przybyciem Seanchan wioska stanowiła rojne miejsce, przystanek dla karawan kupieckich zmierzających na wschód, szczycący się tuzinem karczem i tyloma też ulicami. Dzisiejszego ranka mieszkańcy już przystąpili do codziennych obowiązków — kobiety wędrowały po ulicach, balansując koszami na głowach, rozpalały ogień pod kotłami z praniem na tyłach swoich domów, mężczyźni maszerowali do pracy, zatrzymując się, by wymienić kilka słów. Najnormalniejszy w świecie poranek. Dzieci gonią się i bawią, toczą kółka i mrowiem uganiają za ciskanymi woreczkami z fasolą. Ginący w oddali szczęk młotów na kowadłach kuźni. Nad kominami dym śniadaniowych ogni.

Na ile był w stanie się zorientować, żaden z mieszkańców Serany nie zwracał uwagi na trzy pary wartowników o napierśnikach zdobnych w jaskrawe pasy, którzy, prowadząc wierzchowce za uzdy, spacerowali w tę i we w tę jakieś ćwierć mili przed linią domów. Czwarty bok wioski osłaniało skutecznie jezioro, znacznie szersze, niż zajmowany przez nią teren. Wyglądało na to, że wartownicy wtopili się w codzienne życie, podobnie jak garnizon Seanchan, dzięki któremu przecież ilość mieszkańców wioski podwoiła się.

Ituralde lekko pokręcił głową. On sam z pewnością nie przytuliłby w ten sposób garnizonu do wioski. Wprawdzie wszystkie dachy Serany były kryte dachówką — czerwoną, zieloną, niebieską — ale domy bez wyjątku były drewniane, a przez to każdy pożar wioski natychmiast musiał ogarnąć obóz wojskowy. Nadto w obozie znajdowały się nie tylko namioty, w których spali żołnierze, ale również znacznie od nich liczniejsze i znacznie większe namioty magazynowe, nie wspominając już o wielkich stosach beczek, baryłek i skrzyń. Skuteczne zabezpieczenie towarów przed zakusami wieśniaków o lepkich palcach wydawało się przedsięwzięciem niemalże nie do wykonania. Każda mieścina na świecie mogła się poszczycić kilkoma podejrzanymi ptaszkami, którzy wyciągali ręce po wszystko, co, jak sądzili, mogli bezkarnie sobie przywłaszczyć, a nawet ludziom poniekąd uczciwym czasami trudno się było oprzeć zbyt jawnej pokusie. Takie umiejscowienie obozu oznaczało mniejszy dystans, jaki trzeba było pokonać, zaopatrując go w wodę, jak też krótszą drogę do piwa i wina dla żołnierzy poza służbą, ale pozwalało też domniemywać, że dowódca nie potrafi narzucić dyscypliny.

Niezależnie jednak od tego, czy w obozie panowała dyscyplina, czy nie, tętnił on życiem. Przy zajęciach wojskowych prace rolnicze wydają się odpoczynkiem. Żołnierze opatrywali zwierzęta, spętane w długich szeregach, chorążowie musztrowali szeregowych w szyku, setki robotników ładowały i rozładowywały wozy, stajenni wprzęgali pociągowe zwierzęta. Każdego dnia karawany wozów spływały drogami ze wschodu i z zachodu, mijając się z wyjeżdżającymi. Ituralde podziwiał sprawność Seanchan w organizacji dostaw dla armii. Zaprzysięgli Smokowi z Tarabon — ludzie o skrzepłych rozczarowaniem twarzach, przekonani, że Seanchanie bezpowrotnie ukradli im ich marzenie — nie mieli wielkiej ochoty dołączyć do jego oddziału, niemniej podzielili się posiadaną wiedzą. Wedle ich doniesień w obozie znajdowało się wszystko, od butów do mieczy, od strzał do podków i manierek, w ilości wystarczającej na całkowite wyekwipowanie tysięcznej armii. Strata będzie więc z pewnością dotkliwa.

Opuścił szkło powiększające, aby odpędzić zieloną muchę natarczywie krążącą mu przed twarzą. Natychmiast na jej miejsce pojawiły się dwie następne. W Tarabon roiło się od much. Zawsze pojawiały się tu tak wcześnie? Kiedy wróci do Arad Doman, pora ich lęgu dopiero się rozpocznie. Jeżeli wróci. Nie, żadnych czarnych myśli. Kiedy wróci. W przeciwnym razie Tamsin byłaby zawiedziona, a sprawianie jej poważnego zawodu nigdy nie było szczególnie mądrym posunięciem.

Większość ludzi w obozie stanowili wynajęci robotnicy, nie zaś żołnierze, wśród tych drugich było nie więcej niż stu Seanchan. Niemniej przybycie trzech setek Tarabonian w pasiastych zbrojach zmusiło go wczoraj w południe do zmiany planów. Na dodatek wieczorem pojawił się kolejny ich oddział, w podobnej sile, akurat na czas, żeby zjeść coś i rozwinąć koce, gdzie kto stał — świece i oliwa do lamp stanowiły dla żołnierzy nieosiągalny luksus. I jeszcze... w obozie znajdowała się jedna z tych kobiet na smyczy, damane. Żałował, że nie może zaczekać do czasu jej wyjazdu — z pewnością zmierzała gdzieś indziej, jaki pożytek z damane w obozie zaopatrzeniowym? — ale wyznaczony dzień ataku przypadał właśnie dzisiaj, pod żadnym pozorem nie należało dawać Tarabonianom powodów do podejrzeń, iż się waha. Niektórzy gotowi byli skorzystać z byle pretekstu, żeby pojechać swoją drogą. Wkrótce i tak go opuszczą, zależało mu jednak, aby pozostali jeszcze przez kilka dni.

Spojrzał na zachód, tym razem nie korzystając z pomocy szkła powiększającego.

— Teraz — szepnął i jakby faktycznie na jego rozkaz spomiędzy drzew wyjechało dwustu zbrojnych w kolczych welonach ochraniających twarze. Zatrzymali się natychmiast, konie przestępowały z nogi na nogę i manewrowały, szukając miejsca w szyku, unikając stalowych grotów lanc, podczas gdy dowódcy gnali wzdłuż szeregu, wściekle wymachując rękami i najwyraźniej próbując narzucić formacji bodaj pozory ordynku.

Z takiej odległości Ituralde nawet za pomocą szkła powiększającego nie był w stanie rozpoznać twarzy, niemniej bez trudu wyobrażał sobie wściekłość na obliczu Tornaya Lanasieta, zmuszonego uczestniczyć w tej szaradzie. Krępy wyznawca Smoka aż się palił do walki z Seanchanami. Od dnia, gdy przekroczyli granicę, niełatwo było mu wyperswadować myśl o natychmiastowym ataku. Wczoraj wręcz nie posiadał się z radości, gdy wreszcie mógł zdrapać z napierśnika znienawidzone paski, oznakę lojalności wobec Seanchan. Ale to nieważne, jak dotąd co do joty wypełniał rozkazy.

Kiedy najbliżsi Lanasieta wartownicy zawrócili konie i popędzili ku wiosce, ku obozowi Seanchan, Ituralde znowu podniósł do oczu szkło powiększające i spojrzał w ślad za nimi. Ostrzeżenie miało okazać się spóźnione. Ruch wokół wioski zamarł już wcześniej. Jakieś ręce wskazywały na jeźdźców po drugiej stronie wioski, reszta wydawała się tylko patrzeć — i żołnierze, i robotnicy. Ostatnią rzeczą, jakiej oczekiwali, była szarża. Niezależnie czy plotki o napaściach Aielów były prawdziwe, Seanchanie wyraźnie uważali Tarabon za swój i nie mylili się w tej kwestii. Kolejny raz objął spojrzeniem wioskę — ludzie stali na ulicach, patrząc na dziwnych jeźdźców. Oni również nie spodziewali się żadnej walki. Jego zdaniem Seanchanie mieli całkowitą rację, ale tym spostrzeżeniem nie miał zamiaru się dzielić ze swymi tarabońskimi sprzymierzeńcami, przynajmniej w najbliższej przyszłości.

Wszelako, kiedy ma się do czynienia z dobrze wyszkolonymi ludźmi, zaskoczenie może trwać tylko przez chwilę. Żołnierze w obozie już biegli do swoich koni, wiele było jeszcze nieosiodłanych, niemniej stajenni już się przy nich uwijali. Jakichś osiemdziesięciu seanchańskich pieszych, łuczników, sformowało szyk i teraz przedzierało się przez uliczki Serany. Zrozumiawszy to jako oznakę zbliżającej się walki, ludzie brali małe dzieci na ręce, a starsze zaganiali ku bezpiecznym, jak mieli nadzieję, schronieniom domostw. W ciągu kilku chwil ulice opustoszały, wyjąwszy łuczników w lakierowanych zbrojach i dziwacznych hełmach.

Ituralde spojrzał w stronę Lanasieta i zobaczył go, jak galopuje na czele linii jeźdźców.

— Czekaj — warknął. — Czekaj.

I znowu zdawało się, jakby Tarabonianin usłyszał jego słowa, ponieważ uniósł dłoń i wstrzymał szarżę. Wciąż znajdowali się co najmniej pół mili od wioski. Gorącogłowy głupiec miał zająć pozycje w dwukrotnie większej odległości, na samym skraju lasu, a nadto sprawiać wrażenie, że dowodzi zwykłą hałastrą, którą można zmieść bez wysiłku — trudno, trzeba się będzie zadowolić tym, co jest. Zdławił impuls, by musnąć dłonią rubin w lewym uchu. Bitwa już się zaczęła, a kiedy dowodzi się w bitwie, przede wszystkim należy sprawiać na podkomendnych wrażenie, że jest się całkowicie spokojnym, że całkowicie panuje się nad sytuacją. Zwłaszcza gdy ma się do czynienia z chwiejnym sprzymierzeńcem. Emocje dowódcy w jakiś sposób potrafiły zarazić jego ludzi, a rozzłoszczeni żołnierze zachowywali się głupio, łatwo pozwalając się zabić, czego bezpośrednim skutkiem bywały z kolei przegrane bitwy.

Dotknął czarnej opaski w kształcie półksiężyca, przesłaniającej oko — w dniu takim jak dzisiejszy, mężczyzna powinien wyglądać najlepiej, jak może — i kilkukrotnie odetchnął miarowo, póki naprawdę nie opanował go spokój, odpowiadający zewnętrznym pozorom; potem spojrzał w kierunku obozu. Większość Tarabonian siedziała już na koniach, czekali wciąż jednak na galopujących do obozu Seanchan, prowadzonych przez wysokiego dowódcę z pojedynczym, cienkim piórem na dziwacznym hełmie — gdy tamci przybyli, uszykowali się za nimi, wieczorni przybysze zajęli miejsca na tyłach.

Ituralde przyjrzał się uważniej postaci dowódcy, widocznej w przestrzeni między domami. Pojedyncze pióro oznaczało pewnie porucznika, może nawet podporucznika. Czyli najprawdopodobniej gołowąs na swym pierwszym posterunku albo posiwiały weteran, który potrafi bezlitośnie wykorzystać najdrobniejszy błąd wroga. Dziwny był fakt, że damane, łatwo rozpoznawalna po srebrnej smyczy łączącej ją z siodłem kobiety na drugim koniu, poganiała swego wierzchowca równie ochoczo co wszyscy. Zawsze mu mówiono, że damane są więźniarkami, ta jednak wydawała się równie gorliwa co tamta druga kobieta, sul’dam. Może...

Nagle poczuł, że oddech zamiera mu w gardle, a wszelkie myśli o damane pierzchają z głowy. Na uliczkach wioski wciąż byli ludzie — grupka złożona z siedmiorga czy ośmiorga mężczyzn i kobiet wędrowała przed galopującą kolumną, zdając się nie słyszeć narastającego za plecami stukotu kopyt. Seanchanie nie mieli już czasu, by zatrzymać rozpędzony oddział, nawet gdyby chcieli, a przecież nie mogli chcieć, skoro wróg czekał z przodu... niemniej ręka dowódcy nawet nie zadrżała na wodzach, kiedy stratowali tamtych. A więc weteran. Mamrocząc modlitwę za zmarłych, Ituralde opuścił szkło. Temu co nastąpi za chwilę, lepiej przyglądać się gołym okiem.

Jakieś dwieście kroków za granicą wioski, w miejscu gdzie wcześniej zajęli pozycję łucznicy, oficer zaczął formować swój oddział. Jedną dłonią dając znaki Tarabonianom na tyłach, drugą uniósł do oka szkło powiększające i spojrzał na Lanasieta. Promienie słońca zamigotały w metalu oprawy. Dniało. Tarabonianie zgrabnie podzielili szyk, groty lanc zalśniły, drzewce ustawiły się pod tym samym kątem, zdyscyplinowana kawaleria zajęła miejsca po obu stronach stanowisk strzeleckich.

Oficer pochylił się w siodle i przez chwilę naradzał z sul’dam. Gdyby teraz dał jej i damane wolną rękę, wszystko mogło skończyć się katastrofą. Oczywiście, w przeciwnym wypadku też się mogło tak skończyć. Ostatni Tarabonianie — ci, którzy najpóźniej przybyli na miejsce — ustawili się szeregiem jakieś pięćdziesiąt kroków za pozostałymi: wbili groty lanc w ziemię i wyciągnęli z futerałów w jukach krótkie łuki. Lanasiet, żeby go skręciło, pognał swych ludzi do szarży.

Ituralde na moment odwrócił głowę i przemówił na tyle głośno, by żołnierze go usłyszeli.

— Przygotujcie się. — Skóra siodeł zaskrzypiała, kiedy tamci wzięli wodze w dłonie. Potem cicho odmówił kolejną Modlitwę za poległych i wyszeptał: — Już.

Jak jeden mąż trzy setki stojących w jednym szeregu Tarabonian uniosło łuki i wypuściło strzały. Nie potrzebował szkła powiększającego, żeby zobaczyć, jak sul’dam, damane i oficer zmieniają się w trzy naszpikowane strzałami jeże. Kilkanaście trafień, które każde z nich otrzymało, niemalże zmiotło ich z siodeł. Ten rozkaz nie przyszedł mu łatwo, jednak kobiety były najgroźniejszymi wrogami. Reszta salwy powaliła większość łuczników i dała się we znaki jeździe. Zanim jednak ciała konnych dotknęły ziemi, w powietrze wzbiła się kolejna salwa, dobijając łuczników i wymiatając kolejne siodła.

Wzięci z zaskoczenia Tarabonianie, lojalni wobec Seanchan, z początku chcieli walczyć. Ci, którzy uniknęli strzał, zawrócili konie i zniżyli lance do ataku. Pozostali jednak, prawdopodobnie zdjęci paraliżem władz umysłowych, który czasem dotyka żołnierzy na polu bitwy, próbowali użyć swoich łuków. I wtedy runęła na nich trzecia salwa, kotwowe groty strzał z tej odległości łatwo przebijały napierśniki, a niedobitki zrozumiały wreszcie, kim właściwie są — to znaczy niedobitkami. Większość ich towarzyszy leżała już na ziemi, nieliczni próbowali wstać, mimo iż naszpikowani kilkoma drzewcami. Wciąż jeszcze trzymający się na koniach, znaleźli się w obliczu przewagi liczebnej wroga. Wystarczyło, że kilku zawróciło konie i w jednej chwili pozostali gnali kupą na południe, ścigani ostatnią salwą, która powaliła jeszcze paru.

— Wstrzymać ostrzał — mruknął Ituralde. — Nie ruszać się.

Kilku konnych łuczników wystrzeliło wprawdzie, ale pozostali przezornie zastosowali się do rozkazu. Mogli zabić jeszcze paru, nim wróg znajdzie się poza zasięgiem, niemniej tamci zostali już pokonani, a nie minie wiele czasu, kiedy będzie się liczyła każda strzała. Chwała im za to, że żaden nie rzucił się w pościg.

Oczywiście Lanasiet nie potrafił się powstrzymać. Z rozwianymi połami płaszczy on i jego dwustu jeźdźców gnali za uciekającymi. Ituralde prawie potrafił sobie wyobrazić, że słyszy krzyki hordy ścigającej ofiarę. — Podejrzewam, że właśnie po raz ostatni widzieliśmy Lanasieta, mój panie — powiedział Jaalam, ściągając wodze swego siwka obok Ituralde.

Ten tylko nieznacznie wzruszył ramionami.

— Niewykluczone, mój młody przyjacielu. Z drugiej strony, może jednak nabierze rozumu. Tak czy siak, nawet przez moment nie przypuszczałem, że Tarabonianie wrócą z nami do Arad Doman. A ty?

— Nie, mój panie — odpowiedział wyższy z dwu mężczyzn. — Ale zakładałem, że honor każe mu przynajmniej dotrzymać pola w jednym boju.

Ituralde uniósł szkło powiększające, żeby spojrzeć na Lanasieta, wciąż gnającego na złamanie karku. Można już było o nim zapomnieć, mało prawdopodobne, by nabrał rozumu. Trzecia część jego sił zniknęła równie nieodwołalnie, jakby zabiła ich ta damane. Liczył jeszcze na kilka dni. Teraz będzie musiał zmienić plany, być może wybrać jakiś inny cel.

Zmusił się, żeby zapomnieć o Lanasiecie i spojrzał w miejsce, gdzie stratowano tamtą grupkę... aż jęknął ze zdziwienia. Nie dostrzegł żadnych stratowanych ciał. Musieli je zabrać przyjaciele i sąsiedzi, choć przypuszczenie takie w obliczu bitwy szalejącej tuż za granicą wioski wydawało się równie absurdalne, co przypuszczenie, że podnieśli się o własnych siłach i odeszli, gdy konie odjechały.

— Czas ruszać i spalić te wszystkie śliczne magazyny Seanchan — oznajmił. Schował szkło powiększające do przypiętego u siodła futerału, wdział hełm i pchnął Wiernego w dół zbocza, Jaalam wraz z pozostałymi ruszył za nim dwójkową kolumną. Koleiny kół wozów i złamana linia brzegowa przy wschodnim strumieniu znamionowały bród. — I jeszcze jedno, Jaalam, każ kilku ludziom powiadomić wieśniaków, żeby zaczęli wynosić to, co chcą ocalić. Niech zaczną od najbliższych obozowi domów. — Ogień może się roznieść w różne strony, jak to zapewne się stanie.

Po prawdzie, to już udało mu się wzniecić ten najważniejszy pożar. A przynajmniej rozdmuchać pierwsze skry. Jeśli Światłość mu sprzyjała — jeśli nikomu gorliwość ani rozpacz na widok tego, co Seanchanie zrobili z Tarabon, nie była złym doradcą — jeśli, dalej, nikomu nie przydarzyło się nieszczęście, które potrafi zepsuć najstaranniejsze plany, wówczas na całym obszarze Tarabonu co najmniej dwadzieścia tysięcy ludzi zadało ciosy analogiczne do jego albo zada je, nim zajdzie słońce. A jutro znowu. Wszystko co mu teraz pozostało do zrobienia, to przedrzeć się z powrotem przez ponad czterysta mil tarabońskiego terytorium, pozbywając się Zaprzysięgłych Smokowi i zbierając własnych ludzi, a potem pokonać Równinę Almoth. Jeśli Światłość będzie mu sprzyjać, wzniecony pożar przypali Seanchan tak mocno, że zdjęci furią pognają za nim. Pognają na ślepo, jak miał nadzieję. I przez to wpakują się na łeb na szyję w pułapkę, którą zastawił wcześniej. A nawet gdyby z Seanchanami się nie udało, to rezultatem jego misji będzie przynajmniej uwolnienie Tarabonu, jego ojczyzny, od Zaprzysięgłych Smokowi i równoczesne związanie Zaprzysięgłych Smokowi Domani z koroną, przeciwko której dotąd walczyli. Wreszcie, gdy zorientują się, że wpadli w pułapkę...

Ituralde uśmiechał się, zjeżdżając ze zbocza. Jeżeli dostrzegą pułapkę, wówczas zadziała inny, również zawczasu ułożony plan, za którym miał w rezerwie jeszcze kolejny. Zawsze wybiegał myślą daleko naprzód i zawsze miał przygotowany plan na każdą ewentualność, jaką sobie potrafił wyobrazić, wyjąwszy może tylko możliwość nagłego pojawienia się tuż przed nim Smoka Odrodzonego we własnej osobie. Te plany, które posiadał, na jakiś czas wystarczą.

Wysoka Lady Suroth Sabelle Meldarath leżała z otwartymi oczami na łóżku i wpatrywała się w sufit. Księżyc już zaszedł, zza sklepionych potrójnym łukiem, wychodzących na ogrody pałacowe okien wyglądała ciemność, ale jej oczy już się przyzwyczaiły do mroku, mogła więc wyłowić przynajmniej zarysy zdobnych, malowanych plafonów. Do świtu nie zostało więcej niż godzina, dwie, nie przespała jeszcze ani chwili. Od zniknięcia Tuon przeleżała, nie śpiąc, większość nocy, sen morzył ją dopiero wówczas, gdy wyczerpanie wbrew woli kleiło udręczone powieki. Wraz ze snem przychodziły koszmary, o których po przebudzeniu wolała nie myśleć. W Ebou Dar nigdy nie bywało naprawdę zimno, niemniej noce przynosiły odrobinę chłodu, dość, aby trwała na jawie, kuląc się pod jedwabnym prześcieradłem. Temat prześladującej ją w snach udręki był jednoznaczny i brutalny. Czy Tuon żyła, czy zginęła?

Ucieczka damane Atha’an Miere i morderstwo królowej Tylin przemawiały za jej śmiercią. Trzy wydarzenia tej miary rozgrywające się jednej nocy to właściwie nijak nie mógł być zbieg okoliczności, a makabryczny charakter dwu pierwszych jak najgorzej wróżył losowi Tuon. Ktoś próbował zasiać strach w sercach Rhyagelle, Tych Którzy Wrócili, a być może nawet pokrzyżować plany całego Powrotu. Jaki lepszy sposób na osiągnięcie tego celu niż zabicie Tuon? Co gorsza, to musiał zrobić ktoś z wewnątrz. Ponieważ wysiadła na brzeg w welonie, nikt z tubylców nie mógł wiedzieć, z kim ma do czynienia. Tylin bez wątpienia została zabita Jedyną Mocą, czyli przez jakąś sul’dam i jej damane. Suroth z radością uczepiłaby się hipotezy o winie Aes Sedai, ale w końcu i tak ktoś, kto miałby w tej sprawie coś do powiedzenia, zapytałby, w jaki sposób te kobiety mogły wejść do pałacu pełnego damane, do miasta pełnego damane i uniknąć natychmiastowego wykrycia. Potrzebna była przynajmniej jedna sul’dam, żeby zdjąć obrożę damane Ludu Morza. A w tym samym niemalże czasie zniknęły jej dwie sul’dam.

W każdym razie ich nieobecność odnotowano dwa dni później, a od nocy, gdy znikła Tuon, nikt już ich nie widział. Osobiście nie wierzyła, aby były zamieszane w całą sprawę choć znajdowały się w zagrodach. Po pierwsze dlatego, że nie potrafiła sobie wyobrazić Renny albo Sety, zdejmujących obroże damane. Oczywiście miały dość powodów, żeby uciec jak najdalej i szukać sobie zajęcia u kogoś, kto nie będzie miał pojęcia o ich plugawym sekrecie, u kogoś w rodzaju Egeanin Tamarath, która ukradła parę damane. Rzecz sama w sobie bardzo dziwna, zwłaszcza u kogoś świeżo wyniesionego w szeregi Krwi. Dziwna, ale ostatecznie nieistotna — nie potrafiła znaleźć żadnego związku między Egeanin a resztą swych kłopotów. Najpewniej dla prostej żeglarki wymogi i komplikacje szlachectwa okazały się progiem nie do przebycia. Cóż, w końcu i tak zostanie odnaleziona i aresztowana.

Ważną sprawą o potencjalnie śmiertelnej wadze było, że Renna i Seta zniknęły, a nikt nie umiał powiedzieć precyzyjnie, kiedy to nastąpiło. Jeśli moment ich dezercji zwróci uwagę niewłaściwej osoby i osoba ta wyciągnie niedobre wnioski... Potarła oczy dłońmi i westchnęła głęboko, co zabrzmiało prawie jak jęk.

Nawet jeżeli uda jej się uniknąć podejrzenia o zamordowanie Tuon — o ile faktycznie nie żyła — to z pewnością nie uniknie osobistego przepraszania Imperatorowej, oby żyła wiecznie. Ponieważ chodzi o śmierć oficjalnej dziedziczki Kryształowego Tronu, jej przeprosiny z pewnością potrwają długo i będą równie bolesne, co poniżające; niewykluczone, że finał swój znajdą w rękach kata albo na targu niewolników. Jeżeli chodzi o ostatnią możliwość, racjonalnie rzecz biorąc, wydawała się mało prawdopodobna, co w niczym nie przeszkadzało powracającym wciąż koszmarom. Jej dłoń wsunęła się pod poduszkę, muskając spoczywający tam obnażony sztylet. Klinga była niewiele dłuższa niż dłoń, ale dostatecznie ostra, żeby otworzyć nią żyły — najlepiej w ciepłej kąpieli. Kiedy nadejdzie czas na przeprosiny, nie dożyje końca podróży do Seandaru. Jeżeli dostatecznie wielu uwierzy, że sam akt był rodzajem przeprosin, może to zmniejszyć rozmiar zmazy ciążącej na jej imieniu. Najlepiej zostawić list, który wszystko wytłumaczy. To z pewnością dobry pomysł.

Z drugiej strony wciąż istniała szansa, że Tuon jeszcze żyje i tymczasem Suroth postanowiła uczepić się tej szansy. Zabicie jej i usunięcie ciała mogło stanowić skutek jakiejś skomplikowanej intrygi zaaranżowanej z obszaru Seanchan przez jedną z pretendujących do tronu sióstr, niemniej Tuon już nieraz organizowała własne rzekome zniknięcia. Na korzyść tego przypuszczenia świadczył fakt, że dziewięć dni temu der’sul’dam Tuon zabrała wszystkie swoje sul’dam i damane na manewry polowe i jak dotąd nie wróciła. Rutynowe manewry damane nie wymagały dziewięciu dni. I jeszcze dzisiaj — nie, już wczoraj — Suroth dowiedziała się, że dowódca straży przybocznej Tuon również opuścił miasto dziewięć dni temu, zabierając ze sobą spory kontyngent żołnierzy i jak dotąd też nie wrócił. Znowu zbyt wiele zbiegów okoliczności, jak na czysty przypadek, może więc należy to potraktować jako prawie dowód? A przynajmniej dostateczną przesłankę dla nadziei.

Niemniej wszystkie poprzednie zniknięcia stanowiły część kampanii Tuon, mającej na celu zdobycie aprobaty Imperatorowej, oby żyła wiecznie, i oficjalną deklarację sukcesji. Za każdym razem któraś z jej konkurentek do tronu była zmuszona lub ośmielona do działań, które ostatecznie — po ponownym pojawieniu się Tuon — przyczyniały się do obniżenia jej pozycji. Ale co miałby przynieść jej taki gambit, tu i teraz? Niezależnie jak wysilała mózg, Suroth nie potrafiła wyobrazić sobie, jakiego przeciwnika mogła mieć Tuon spoza Seanchan? Przyszło jej nawet do głowy, że być może ona sama stanowiła cel, ale była to myśl przelotna, zrodzona raczej z desperacji, iż nie potrafi nic wymyślić. Wystarczyłyby trzy słowa Tuon, żeby pozbawić ją pozycji w hierarchii Powrotu. I jeden gest — zdjęcie woalu; oto ja, Córka Dziewięciu Księżyców, dowodząca Powrotem, mówię głosem Imperium. Najlżejsze podejrzenie, że Suroth jest Atha’an Shadar, jedną z tych, których po tej stronie Oceanu Aryth nazywano Sprzymierzeńcami Ciemności, wystarczyłoby, żeby ją wydać w ręce Poszukiwaczy. Nie, Tuon chciała uderzyć w kogoś innego, w coś innego. Jeśli wciąż żyła. Ale przecież nie mogło być inaczej. Suroth nie chciała umierać. Musnęła palcami ostrze.

O kogo czy też o co chodziło, było bez znaczenia, liczył się tylko fakt, że rozwiązanie tej kwestii może dostarczyć ewentualnej wskazówki na temat losu Tuon — a to było najważniejsze. Już, mimo starannie rozsiewanych plotek o wyjeździe z niezapowiedzianą inspekcją, wśród Krwi krążyły szepty, że Tuon nie żyje. Im dłużej jej nie będzie, tym szepty będą coraz głośniejsze, a wraz z nimi narastać będzie presja na Suroth, by wróciła do Seanchan i pokajała się. Presji tej mogła stawiać czoło tylko przez jakiś czas, ostatecznie uznana zostanie za sei’mosiev w sposób tak powszechny, że słuchać jej będzie tylko służba i niewolnicy. Będzie musiała chodzić ze wzrokiem wbitym w ziemię. Pomniejsza Krew pójdzie śladem Szlachetnej, być może nawet pospólstwo przestanie z nią rozmawiać. Pewnego dnia obudzi się na statku, nieważne czy będzie tego chciała, czy nie.

Bez wątpienia Tuon nie miała ochoty, by ją znaleziono, wydawało się jednak nadzwyczaj mało prawdopodobne, że kiedy stanie się inaczej, jej niezadowolenie będzie na tyle wielkie, aby pozbawiła Suroth czci i zmusiła do podcięcia nadgarstków — stąd też wynika, że Tuon trzeba za wszelką cenę znaleźć. Jej odnalezieniem zajmowali się wszyscy Poszukiwacze w Altarze, a przynajmniej ci, o których istnieniu Suroth wiedziała. Oczywiście nie wiedziała, kim byli Poszukiwacze należący do Tuon, ale oni prawdopodobnie prowadzili poszukiwania z podwójną zaciętością. Chyba że wiedzieli, co się święci. Ale w ciągu siedemnastu dni na jaw wyszła tylko ta absurdalna historia o ekspropriacjach, jakie Tuon podjęła wobec jubilerów i znał ją już każdy żołnierz. Może więc...

Sklepione łukiem drzwi do przedpokoju zaczęły się powoli otwierać, a Suroth odruchowo zamknęła przyzwyczajone do ciemności oczy, żeby nie oślepiło ich wpadające przez szczelinę światło. Szczelina powiększyła się, a gdy tylko była dostatecznie szeroka, wślizgnęła się przez nią do sypialni jasnowłosa kobieta w przezroczystych szatach da’covale, a potem cicho zamknęła drzwi, zatapiając znów pomieszczenie w całkowitych ciemnościach. Dopiero kiedy Suroth znowu otworzyła oczy, ujrzała mglistą sylwetkę, skradającą się do jej łóżka. A ułamek sekundy później drugą, potężną, w rogu komnaty — to bezgłośnie podniósł się Almandaragal. Lopar był w stanie w jednej chwili pokonać dystans i skręcić kark kobiecie, mimo to Suroth nie wypuściła rękojeści sztyletu. Zawsze lepiej mieć coś w rezerwie, nawet gdy pierwsza linia obrony wydaje się nie do pokonania. Na krok przed łóżkiem da’covale zatrzymała się. W ciszy słychać było wyraźnie jej urywany oddech.

— Zbierasz się na odwagę, Liandrin? — zapytała ostro Suroth. Bez trudu rozpoznała przybyłą po miodowych włosach zaplecionych w liczne warkoczyki.

Da’covale pisnęła, opadła na kolana i pochyliła się, wciskając czoło w dywan. Przynajmniej tyle zdążyła się nauczyć. — Nigdy bym ci nie wyrządziła krzywdy, Wysoka Lady — skłamała. — Przecież dobrze o tym wiesz. — Mówiła szybko, z trudem łapiąc przyspieszony oddech. Przyswojenie sobie, kiedy można, a kiedy nie można się odzywać oraz jak z szacunkiem odnosić się do lepszych od siebie, wydawało się poza jej zasięgiem. — Obie razem służymy Wielkiemu Władcy, Wysoka Lady. Czyż nie okazałam się użyteczna? Przecież usunęłam Alwhin dla ciebie, czyż nie? Powiedziałaś, że chcesz ją widzieć martwą, Wysoka Lady, a ja już dopatrzyłam, żeby umarła.

Suroth skrzywiła się w ciemnościach i usiadła, a prześcieradło ześlizgnęło się na biodra. Tak łatwo było zapomnieć o obecności da’covale, nawet tej szczególnej da’covale, że niekiedy pozwalała sobie na niebaczne słówka tu czy tam. Alwhin nie stanowiła zagrożenia, co najwyżej przysparzała drobnych kłopotów, gdyż nie do końca zręcznie radziła sobie jako Głos Suroth. Osiągnąwszy wysoką pozycję, zdobyła wszystko, na czym jej w życiu zależało, trudno zatem było podejrzewać, że narazi to na szwank najmniejszą bodaj zdradą. Prawda, gdyby skręciła kark, spadając ze schodów, Suroth poczułaby pewną ulgę, pozbywszy się powodu do irytacji, ale wybałuszone od trucizny oczy i posiniała twarz to już trochę za wiele. Ponadto, w gorączce poszukiwań Tuon, oczy Poszukiwaczy zwróciły się na dom Suroth. Sama musiała się tego domagać, właśnie dlatego, że zamordowano jej Głos. Nie miała nic przeciwko ciągłej obecności Słuchaczy; w każdym ważniejszym domu rezydowali Słuchacze. Poszukiwacze, z drugiej strony, nie ograniczali się do biernego słuchania, mogli odkryć więc to, co musiało pozostać ukryte.

Zaskakująco wiele wysiłku kosztowało ją opanowanie gniewu, a jej głos był chłodniejszy, niż zamierzała:

— Mam nadzieję, że nie obudziłaś mnie tylko po to, żeby znowu męczyć błaganiami, Liandrin.

— Nie, nie! — Ta głupia kobieta uniosła głowę i spojrzała jej bezczelnie w oczy! — Przybył oficer od generała Galgana, Wysoka Lady. Czeka, aby towarzyszyć ci w drodze do generała.

Suroth aż coś łupnęło w głowie z irytacji. Ta kobieta zwlekała z dostarczeniem wiadomości od Galgana i zamiast tego patrzyła jej prosto w oczy! Nagle zalała ją ochota, by udusić Liandrin gołymi rękami. Z pewnością druga śmierć, zaraz po pierwszej, zintensyfikowałaby zainteresowanie Poszukiwaczy jej domem, ale wcale nie musieliby się przecież o tym dowiedzieć, a Elbar z łatwością pozbyłby się ciała — znakomicie sobie radził z tego rodzaju zadaniami.

Tyle że bawiło ją posiadanie byłej Aes Sedai, która swego czasu tak się nad nią wynosiła. A proces kształtowania z niej idealnej da’covale obiecywał w przyszłości kolejne rozkosze. Niestety, nadszedł czas, żeby założyć tej kobiecie obrożę. Wśród służby już krążyły denerwujące plotki o marath’damane bez smyczy. Wydziwianiom może nie być końca, kiedy sul’dam odkryje, że Liandrin została w jakiś sposób oddzielona tarczą tak, że nie mogła przenosić, ale dalej nie będzie jasne, dlaczego nie została wcześniej wzięta na smycz. Elbar będzie jednak musiał znaleźć jakąś Atha’an Shadar wśród sul’dam. To zawsze było dość trudne — o dziwo, tylko nieliczne spośród sul’dam polecały się Wielkiemu Władcy — ona zaś podejrzliwie odnosiła się do wszystkich sul’dam bez różnicy... niemniej może Atha’an Shadar okaże się bardziej godna zaufania.

— Zapal dwie lampy, a potem podaj mi szatę i pantofle — powiedziała, stawiając stopy na posadzce. Liandrin na kolanach podeszła do stołu, gdzie na pozłacanym trójnogu stała misa piasku z pokrywką i zaraz syknęła, dotknąwszy jej nieuważnie dłonią; opanowała się jednak, znalazła szczypce, wzięła nimi rozżarzony węgielek, rozdmuchała i zapaliła dwie srebrne lampy, dostosowując knoty, żeby nie filowały i nie dymiły. Ze sposobu wypowiadania się można by wnosić, że uważa się za równą Suroth, nie zaś za jej własność, ale pasy już zdążyły ją nauczyć skwapliwego wykonywania poleceń. Uniosła jedną z trzymanych lamp, a potem drgnęła i jęk uwiązł jej w gardle na widok sylwetki Almandaragala, majaczącej w kącie i utkwionych w niej czarnych, okolonych wyrostkami kostnymi oczu. Można by pomyśleć, że jeszcze nigdy go nie widziała! Fakt, stanowił widok zaiste przerażający: dziesięć stóp w kłębie i prawie dwa tysiące funtów wagi, bezwłosa skóra niczym czerwono-brązowa rękawiczka przednie łapy prostujące się leniwymi ruchami, pojawiające się wciąż i chowające szóstki pazurów.

— Leżeć — rozkazała Suroth loparowi. Komenda należała do zakresu zupełnie podstawowych, niemniej stwór z początku tylko rozdziawił szeroko paszczę, ukazując ostre kły i dopiero po chwili ułożył się na posadzce, wspierając niczym pies wielki łeb na przednich łapach. Ale oczu nie przymknął. Lopary były bardzo inteligentne i ten najwyraźniej nie ufał Liandrin bardziej niż jego pani. Mimo przerażających spojrzeń Almandaragala da’covale poruszała się na tyle sprawnie, by już za moment podać Suroth z rzeźbionej szafy pantofle z niebieskiego aksamitu i białą, jedwabną szatę, misternie haftowaną zielenią, czerwienią i błękitem. Potem wprawdzie podała jej rękawy, w które Suroth włożyła ręce, ale długą szatę Suroth musiała już sobie sama zawiązać i dopiero, gdy podniosła stopę, Liandrin przyszło do głowy, że powinna uklęknąć i wsunąć na nią pantofel. To, że patrzyła w oczy, to jedna rzecz, ale poza tym ta kobieta była zupełnie niekompetentna! Pozłacane, stojące przed ścianą lustro odbiło w półmroku postać Suroth. Podkrążone zmęczeniem, zapadnięte oczy, jak zawsze po nocy koniec grzebienia włosów spływający luźnym warkoczem na plecy, czaszka ewidentnie domagająca się brzytwy. Bardzo dobrze. Wysłannik Galgana bez wątpienia uzna to za objawy żałoby po Tuon i nie pomyli się zbytnio. Przed wysłuchaniem wiadomości od generała miała jeszcze jedną, drobną rzecz do załatwienia.

— Biegnij do Rosali i poproś ją, żeby cię demonstracyjnie wychłostała, Liandrin — nakazała.

Zaciśnięte małe usteczka da’covale otworzyły się w zdumieniu, rozwarła szeroko oczy.

— Ale dlaczego? — zajęczała. — Przecież nic nie zrobiłam!

Suroth zajęła palce ciaśniejszym związywaniem szarfy, ale aż ją świerzbiło, żeby uderzyć Liandrin. Przez miesiąc musiałaby chodzić ze wzrokiem wbitym w ziemię, gdyby wyszło na jaw, iż własnoręcznie ukarała da’covale. Ale oczywiście nic jej nie kazało odpowiadać na pytania swojej własności. Kiedy Liandrin przejdzie szkolenie, nie będzie już wielu okazji uświadomienia jej, jak nisko upadła.

— Ponieważ zwlekałaś z powiadomieniem mnie o przybyciu posłańca od generała. Ponieważ wciąż mówisz o sobie “ja” zamiast „Liandrin”. Ponieważ ośmielasz się patrzeć mi w oczy. — Nie potrafiła się powstrzymać i ostatnie zdanie wysyczała. Z każdym słowem Liandrin coraz bardziej kurczyła się w sobie, póki wreszcie nie zamarła ze wzrokiem wbitym w podłogę, jakby to mogło odkupić jej wcześniejszą bezczelność. — Ponieważ kwestionowałaś moje rozkazy, zamiast je wykonywać bez słowa. A w końcu dlatego, że... w końcu, co nie znaczy, że jest to najmniej ważne... ponieważ mam ochotę, żeby cię wychłostano. Teraz biegnij i przedstaw Rosali wszystkie powody, dla których masz zostać wychłostana.

— Liandrin słucha i jest posłuszna, Wysoka Lady — zajęczała da’covale, najwyraźniej w końcu coś pojmując i padła płasko nas posadzkę, gubiąc jeden z pantofli. Zbyt przerażona, by poszukać go po omacku, a być może nawet nie zdając sobie sprawy z faktu... i dobrze, bardzo dobrze... podpełzła do drzwi, powstała, otworzyła je i uciekła. Dyscyplinowanie niewolnicy nie powinno sprawiać aż takiej satysfakcji, ale Suroth czuła... o tak, prawdziwą, niekłamaną satysfakcję.

Dłuższą chwilę zabrało jej opanowanie przyspieszonego oddechu. Wygląd osoby pogrążonej w żałobie był jedną rzeczą, zdradzanie wewnętrznego podniecenia czymś zupełnie innym. Przepełniało ją rozdrażnienie wobec Liandrin, powidoki nocnych koszmarów, obawy o los Tuon, a przede wszystkim o własny los, czekała jednak, dopóki oblicze w lustrze nie nabrało wyrazu całkowitego spokoju i dopiero potem podążyła śladem da’covale.

Przedpokój jej sypialni wystrojony był na kiczowatą modłę Ebou Dar: niebieski sufit z wymalowanymi białym obłokami, żółte ściany, na przemian żółte i niebieskie płytki posadzki. Mimo że zastąpiła meble własnymi wysokimi parawanami, z których dwa tylko wyszły spod pędzli pośledniejszych rzemieślników, a na wszystkich pyszniły się śliczne ptaki i kwiaty, niewiele to pomogło wobec rzucającej się w oczy ostentacji. Na widok zewnętrznych drzwi, najwyraźniej pozostawionych otworem przez Liandrin w trakcie ucieczki, poczuła, że w gardle nabrzmiewa jęk, ale opanowała się, przestała myśleć o da’covale i skupiła się na sylwetce człowieka, który stał w nich, oglądając parawan z wymalowanym kori — wielkim cętkowanym kotem z Sen T’jore. Szczupły, siwiejący, w ozdobionej niebieskimi oraz żółtymi pasami zbroi, na odgłos jej kroków odwrócił się szybko i, choć należał do gminu, opadł na jedno kolano. Na hełmie pod pachą były trzy cienkie, niebieskie pióra, a więc wiadomość musiała być ważna. Oczywiście, musiała być ważna, skoro ważył się ją niepokoić o tej porze. Zdecydowała, że wybaczy mu to. Tym razem...

— Generał sztandaru Mikhel Najirah, Wysoka Lady. Kapitan-Generał Galgan przesyła pozdrowienia i informuje o otrzymaniu doniesień z Tarabonu.

Suroth wbrew sobie uniosła brwi. Tarabon? W Tarabonie było równie spokojnie jak w Seandarze. Machinalnie wykonała drobne gesty palcami, ale przecież nie znalazła jeszcze zastępstwa za Alwhin. Będzie musiała porozmawiać z tym człowiekiem. Irytacja nada jej słowom twardego brzmienia, ale nie miała zamiaru się hamować. Ukląkł, zamiast się ukorzyć!

— Jakie doniesienia? Jeśli okaże się, że obudzono mnie, aby mi przekazać wieści o jakichś Aielach, nie będę zadowolona, generale sztandaru.

Ton jej głosu nie zdołał onieśmielić żołnierza. Nawet uniósł odrobinę oczy, prawie napotykając jej spojrzenie.

— Nie chodzi o Aielów, Wysoka Lady — oznajmił spokojnie. — Kapitan-Generał chce ci je osobiście przekazać, abyś mogła właściwie ocenić sytuację.

Oddech na moment uwiązł jej w gardle. Czy Najirah bał się wprost przekazać treść tych doniesień, czy też rozkazano mu, aby tego nie robił? W obu wypadkach wróżyło to dość złowrogie konsekwencje.

— Prowadź — rozkazała, a potem wyszła z pomieszczenia, nie czekając na niego i ignorując, na ile potrafiła, postaci stojące niczym posągi po obu stronach. Straż Skazańców. Na myśl o „honorze”, jakiego rzekomo zaznała, otrzymując tych wartowników w czerwono- zielonych zbrojach, cierpła jej skóra. Od zniknięcia Tuon konsekwentnie udawała, że nie istnieją.

Wzdłuż korytarza stały pozłacane, wysokie lampy, ich płomienie migotały w przeciągach, które poruszały też arrasy z tkanymi motywami statków na pełnym morzu. Korytarz był pusty, nie licząc garstki służby w pałacowej liberii, spieszącej gdzieś z porannymi zadaniami — wszyscy najwyraźniej uważali, że mniej lub bardziej głębokie ukłony są dostatecznym wyrazem szacunku, a ponadto zupełnie otwarcie jej się przyglądali! Może trzeba porozmawiać z Beslanem? Nie, nowy król Altary był jej teraz równy rangą, przynajmniej w obliczu prawa, poza tym wątpiła, by potrafił narzucić służbie właściwy sposób zachowania. Pozostawało więc udawać, że się nic nie zauważa. Przeszła korytarz ze wzrokiem nieruchomo wbitym w przestrzeń przed sobą.

Najirah szybko ją dogonił, usłyszała tylko głuche uderzenia jego butów na zbyt jaskrawych, niebieskich płytkach posadzki i już szedł obok niej. Po prawdzie nie potrzebowała przewodnika. Wiedziała, gdzie musi przebywać Galgan.

Komnata była kiedyś salą balową, miała kształt regularnego kwadratu o boku jakichś trzydziestu kroków, sufit zdobiły malunki egzotycznych ryb i ptaków, igrających wśród fal i obłoków. Poza zdobieniami sufitu nic już nie zdradzało jej pierwotnego przeznaczenia. Obecnie pod bladoczerwonymi ścianami stały tylko lampy z odblaśnikami i rzędy półek, na których archiwizowano raporty w skórzanych futerałach. Odziani w brązowe kaftany urzędnicy przemykali wolnymi przestrzeniami między długimi, zasłanymi stosami map stołami, które zajmowały większość tanecznej posadzki z zielonych płytek. Młody oficer, podporucznik bez żadnego jeszcze pióra na czerwono-żółtym hełmie, przebiegł obok Suroth, wykonując tylko bardzo nieznaczny gest symbolizujący ukorzenie. Urzędnicy zwyczajnie, bez słowa, ścieśniali się, żeby zrobić jej przejście. Galgan zdecydowanie pozwalał swoim ludziom na zbyt wiele. Twierdził, że, jak to określał, nadmiernie niewolnicze przywiązanie do ceremoniału „w niestosownym czasie” tylko szkodzi efektywności; w jej oczach był to wyłącznie afront.

Lunal Galgan — wysoki mężczyzna w czerwonej szacie haftowanej w jaskrawo upierzone ptaki, ze śnieżnobiałymi włosami grzebienia i ciasno, choć dość nieporządnie splecionym warkoczem, zwisającym na ramię — stał przy stole znajdującym się w centrum pomieszczenia w otoczeniu wysokich rangą oficerów, jedni byli w napierśnikach, strój innych był równie niedbały jak jej. Najwyraźniej nie do niej pierwszej posłał wiadomość. Poczuła, jak zalewa ją gniew, ale opanowała się i nic po sobie nie pokazała. Galgan przypłynął wraz z Tuon i Powrotem, dlatego też niewiele o nim wiedziała, wyjąwszy znajomość drzewa genealogicznego i świadomość, że wywodził przodków od pierwszych, którzy wsparli dążenia Luthaira Paendraga, oraz cieszył się znakomitą reputacją żołnierza i dowódcy. Cóż, reputacja i rzeczywistość niekiedy się pokrywały. Powodem jej antypatii była raczej sama osoba.

Odwrócił się ku niej, ceremonialnie położył dłonie na jej ramionach i pocałował w oba policzki, tak że nie miała innego wyjścia, niż odwzajemnić pozdrowienie, starając się nie marszczyć zbyt demonstracyjnie nosa od piżmowego zapachu, jaki go otaczał. Oblicze Galgana było całkowicie nieruchome i gładkie, jeśli nie liczyć pokrywających je zmarszczek, niemniej wydawało jej się, że dostrzegła cień zmartwienia w błękitnych oczach. Na twarzach licznie zebranych wokół niego mężczyzn i kobiet, głównie z gminu i niższej Krwi, zamarł nieskrywany niepokój.

Powody tego niepokoju były wyraźnie widoczne na wielkiej mapie rozłożonej na stole i przytrzymywanej w rogach przez cztery lampy. Pokrywały ją liczne znaczniki, czerwone trójkąty znamionowały maszerujące siły Seanchan, czerwone gwiazdy oznaczały garnizony, każdemu znacznikowi towarzyszyły maleńkie papierowe proporczyki, podające liczebność i skład wojsk. Na całej mapie rozrzucone zostały czarne dyski, oznaczające miejsca zbrojnych starć oraz, jeszcze liczniejsze, białe dyski, czyli siły zbrojne wroga, wiele nie nieopatrzonych białymi proporczykami. Skąd w Tarabonie znaleźli się w ogóle jacyś wrogowie? Tarabon był bezpieczny jak...

— Co się stało? — zapytała.

— Jakieś trzy godziny temu zaczęły przybywać rakeny z informacjami od Porucznika- Generała Turana — zaczął Galgan tonem swobodnej konwersacji, dając w ten sposób wyraźnie do zrozumienia, że nie składa raportu. Mówiąc, przyglądał się mapie i ani razu nie spojrzał w stronę Suroth. — Dane nie są kompletne... każdy nowy raport przynosi informacje o kolejnych oddziałach, ale spodziewam się, że obraz całościowy nie ulegnie większym zmianom... i tak to mniej więcej wygląda. Wczorajszego ranka siedem dużych obozów zaopatrzeniowych zostało zdobytych i spalonych prócz tego jakieś dwadzieścia pięć mniejszych. Zaatakowano dwadzieścia konwojów zaopatrzeniowych, wozy i ich ładunek spalono. Starto siedemnaście małych posterunków, od jedenastu patroli nie ma żadnych informacji, odnotowano także jakieś piętnaście drobnych potyczek. I kilka ataków na naszych osadników. W tym ostatnim wypadku ofiar śmiertelnych jest tylko garstka, głównie mężczyzn, którzy postanowili bronić dobytku, ale straty w wozach i magazynach, jak też na poły zbudowanych domach są znaczne. Podobne wieści docierają zewsząd. To jak wiadomość: „Opuśćcie Tarabon!”. Wszystko to jest dziełem oddziałów liczących od dwustu do jakichś pięciuset żołnierzy. Całościowe szacunki podają minimalną liczbę dziesięciu tysięcy, ale nie wykluczają dwukrotnie wyższej; praktycznie rzecz biorąc, sami Tarabonianie. Ach, tak — zakończył ostrożnie — i większość jest odziana w pasiaste zbroje.

Miała ochotę zgrzytać zębami. Galgan dowodził żołnierzami Powrotu, ale ona miała pod swoją komendą Hallem, Zwiastunów, i dlatego też miała wyższą rangę, czego nie mogły zmienić żadne grzebienie z włosów i lakierowane paznokcie. Podejrzewała, że jedynym powodem, dla którego już w samym momencie przybycia nie domagał się, aby Zwiastunów włączono do Powrotu, był fakt, iż wówczas musiałby wziąć na siebie odpowiedzialność za bezpieczeństwo Tuon. Jeżeli zaś chodzi o pokajanie się, na wypadek gdyby było konieczne... „Dezaprobata” nie było właściwym słowem na określenie jej stosunku do Galgana. Napawał ją odrazą.

— Bunt? — zapytała, dumna z chłodu i opanowania pobrzmiewających w jej głosie. Wewnątrz zaczynała się gotować.

Biały czub Galgana zakołysał się lekko, kiedy ten pokręcił głową.

— Nie. Wszystkie raporty potwierdzają, że nasi Tarabonianie walczyli dzielnie, poza tym odnieśliśmy też kilka sukcesów i wzięliśmy jeńców. Żadnego z nich nie ma w rejestrze lojalistów. Kilku zidentyfikowano jako Zaprzysięgłych Smokowi z formacji, które miały grasować po terytorium Arad Doman. Kilkakrotnie też padło imię Rodela Ituralde, który rzekomo ma być mózgiem całej operacji, jak też jej dowódcą. To Domani. Podobno jest jednym z najlepszych generałów na tym brzegu oceanu, dlatego jeśli ma to być jego dzieło — gestem dłoni objął mapę — to nie pozostaje mi nic innego, jak uwierzyć. — W głosie tego durnia brzmiał niekłamany podziw! — To nie bunt. To najazd na gigantyczną skalę. Ale nie uda mu się ujść ze wszystkimi, których poprowadził w bój.

Zaprzysięgli Smokowi. Nawet wypowiedziane w myślach słowo więzło Suroth kluchą w gardle.

— To są ci Asha’mani?

— Ci mężczyźni, co potrafią przenosić? — Galgan skrzywił się i wykonał znak chroniący od złego, najwyraźniej zupełnie sobie nie zdając sprawy, co czyni. — O nich raporty nie wspominają — uciął sucho — a przypuszczam, że nikt by nie pominął takiego szczegółu.

Buzujący w jej wnętrzu gniew domagał się upustu, ale gdyby zaczęła krzyczeć na innego członka Szlachetnej Krwi, poniżyłaby się nawet we własnych oczach. A ponadto, co równie upokarzające, nic by nie zyskała. Niemniej dłużej już opanowywać złości nie potrafiła. Musiała się na kimś wyładować. Dumna była z tego, co udało jej się osiągnąć w Tarabonie, teraz kraj najwyraźniej z powrotem staczał się w chaos, w którego uścisku trwał przed wylądowaniem jej wojsk. A winny temu był jeden człowiek.

— Ten Ituralde... — Słowa mroziły chłodem. — Muszę mieć jego głowę!

— Bez obawy — mruknął Galgan, splatając dłonie za plecami i pochylając się nad jakimś detalem mapy. — Wkrótce już będzie uciekał z podwiniętym ogonem do Arad Doman przed wojskami Turana, a jeśli szczęście nam dopisze, to i jego samego ogarnie jakiś oddział.

— Szczęście? — warknęła. — Nie interesuje mnie szczęście! — Gniew już otwarcie w niej gorzał i nie czyniła najmniejszego wysiłku, aby go opanować. Jej oczy gorączkowo biegały po mapie, jakby na niej mogła znaleźć Ituralde. — Jeśli, zgodnie z twoimi słowami, Turan ściga naraz sto oddziałów, będzie potrzebował więcej zwiadowców, żeby je wszystkie wytropić, a ja chcę, żeby tak się właśnie stało. Chcę, żeby złapali wszystkich. Zwłaszcza Ituralde. Generale Yulan, chcę, aby cztery z każdych pięciu... nie, dziewięć z każdych dziesięciu rakenów w Altarze i Amadicii odwołano do Tarabonu. Jeżeli przy ich pomocy Turan nie odnajdzie wszystkich oddziałów, wówczas może przyjdzie mu się przekonać, czy dla załagodzenia mego gniewu wystarczy jego głowa.

Yulan, smagły, niski mężczyzna w niebieskiej szacie haftowanej w czarnogrzywe orły, musiał ubierać się naprawdę pospiesznie i zapomniał o kleju przytrzymującym jego perukę na czaszce, ponieważ wciąż nerwowo poprawiał zsuwające się włosy. Był Kapitanem Powietrza Zwiastunów, ale skoro Kapitan Powietrza Powrotu był tylko w randze generała sztandaru, ponieważ zastąpił zmarłego w trakcie podróży morskiej przełożonego, Yulan nie powinien mieć kłopotów z przeforsowaniem jej rozkazu.

— Mądre posunięcie, Wysoka Lady — powiedział, oglądając mapę spod zmarszczonych brwi. — Ale może mógłbym zaproponować, żeby pominąć rakeny stacjonujące w Amadicii, jak też przydzielone generałowi sztandaru Khirganowi. Rakeny najlepiej spisują się w zadaniach wymagających lokalizacji Aielów, poza tym dwa dni minęły, a my wciąż nie znaleźliśmy tych Białych Płaszczy. Generał Turan otrzyma mimo wszystko...

— Z każdym dniem Aielowie stanowią coraz mniejszy problem — ucięła zdecydowanie — a garstka dezerterów to żaden problem. — Skłonił głowę na zgodę, ręką przytrzymując perukę. Mimo wszystko był tylko niższej Krwi.

— Siedem tysięcy żołnierzy trudno chyba określić mianem „garstki dezerterów” — mruknął z przekąsem Galgan.

— Będzie tak, jak rozkażę! — warknęła. „Niech sczezną ci przeklęci, tak zwani Synowie Światłości!”. Wciąż jeszcze nie zdecydowała, czy nie obrócić w da’covale Asunawy i tych kilku tysięcy, którzy mu jeszcze zostali. Trwali przy nim, ale któż zaręczy, że niedługo w ich sercach też nie zalęgnie się zdrada? A Asunawa jeszcze na dodatek żadną miarą nie potrafił opanować swej irracjonalnej nienawiści do damane... do damane!„Ten człowiek miał nie w porządku z głową!”.

Galgan tylko wzruszył ramionami, całkowicie nieporuszony. Lakierowany na czerwono paznokieć kreślił linie na mapie, jakby planując ruchy wojsk.

— Póki nie chcesz wziąć żadnych to’rakenów, nie mam obiekcji. Nic nie może stanąć na przeszkodzie realizacji tego planu. Altara już jest gotowa wpaść w nasze ręce, właściwie bez walki, nie jestem jeszcze gotów do ataku na Illian, ale Tarabon musi na powrót zostać szybko spacyfikowany. Jeżeli nie będziemy w stanie zapewnić ludziom bezpieczeństwa, szybko powstaną przeciwko nam.

Suroth zaczynała już żałować, że pofolgowała swemu gniewowi. On nie ma obiekcji? On nie jest jeszcze gotów do ataku na Illian? Dał do zrozumienia, że nie będzie się stosował do jej rozkazów, praktycznie rzecz biorąc, stwierdził to wprost, a równocześnie przecież najwyraźniej nie miał zamiaru brać na siebie za nią odpowiedzialności.

— Oczekuję, że ta wiadomość zostanie wysłana do Turana, generale Galgan. — Ton jej głosu był spokojny, ale chyba wyłącznie dzięki sile woli. — Ma mi dostarczyć głowę Rodela Ituralde, choćby najpierw musiał go ścigać przez całe Arad Doman aż na Ugór. A jeżeli nie przyniesie mi głowy Ituralde da swoją.

Usta Galgana zacisnęły się na ułamek sekundy, zmarszczył czoło nad wbitymi w mapę oczyma.

— Turanowi czasami potrzebna jest solidna ostroga — mruknął — a Arad Doman i tak miało być jego następnym celem. Dobrze więc. Twój rozkaz zostanie dostarczony, Suroth.

Zdawało jej się, że nie wytrzyma już ani chwili dłużej w tym samym pomieszczeniu co on. Wyszła bez słowa. Gdyby miała się odezwać, pewnie zaczęłaby krzyczeć. Całą drogę do swych apartamentów pokonała na sztywnych nogach, nie maskując wykrzywiającego oblicze gniewu. Strażnicy Skazańców, rzecz jasna, nie zwrócili na to uwagi, równie dobrze mogli stanowić posągi wyrzeźbione w kamieniu. Co ją dodatkowo rozzłościło do tego stopnia, że trzasnęła za sobą drzwiami. Może to wreszcie zauważą!

Ruszyła prosto do łóżka, po drodze zrzucając z nóg pantofle i pozwalając opaść szacie. Musi znaleźć Tuon. Musi. Gdyby tylko skądś się dowiedzieć, kim był cel intrygi Tuon, kim mogła być ta kobieta. Gdyby tylko...

Nagle ściany jej sypialni, sufit, a nawet podłoga zaczęły świecić srebrnym światłem. Wyglądały, jakby całe stały się tym światłem. Ze zdumienia szeroko otworzyła oczy, odwróciła się powoli, ogłupiałym wzrokiem tocząc po świetlistej klatce, w którą zamieniło się pomieszczenie... póki wreszcie nie zobaczyła postaci kobiety, utkanej z kłębiących się płomieni, odzianej w jęzory ognia. Almandaragal był już na nogach, oczekując od swej pani rozkazu do ataku.

— Jestem Semirhage — powiedziała kobieta głosem przypominającym powolne bicie pogrzebowego dzwonu. — Leżeć, Almandaragal!

Komendzie tej, wyuczonej jeszcze w dzieciństwie, dla płochej zabawy obserwowania, jak lopar poniża się przed małą dziewczynką, towarzyszył głuchy jęk, gdy sama natychmiast się do niej zastosowała. Całując czerwono-zielony dywan, Suroth powiedziała:

— Żyję po to, by słuchać i być posłuszną, Wielka Pani. — Nie miała choćby cienia wątpliwości, że kobieta jest tą, za którą się podaje. Któż odważyłby się podszywać pod takie imię? Albo potrafił objawić w tumanach ognia?

— Sądzę, że być może spodobałoby ci się dla odmiany wydawanie poleceń. — W powolnym biciu dzwonu zabrzmiało lekkie rozbawienie, ale potem natychmiast ton stwardniał. — Spójrz na mnie! Nie lubię tego, jak wy, Seanchanie, unikacie mojego spojrzenia. Zaraz zaczynam podejrzewać, że coś ukrywacie. Z pewnością nie chcesz nic przede mną ukryć, Suroth.

— Oczywiście, że nie, Wielka Pani — zapewniła Suroth i podniosła się, przysiadając na piętach. — Przenigdy, Wielka Pani. — Uniosła wzrok, ale wyżej niż usta tej kobiety nie odważyła się zerknąć. Z pewnością to wystarczy.

— Już lepiej — mruknęła Semirhage. — Dobrze. Jak chciałabyś rządzić tymi ziemiami? Kilka śmierci... Galgan i może jeszcze paru... i mogłabyś obwołać się Imperatorową, oczywiście z moją pomocą. Nie jest to może najważniejsza sprawa, ale okoliczności są sprzyjające, a ty z pewnością okażesz się bardziej spolegliwa, niż była dotąd obecna Imperatorowa.

Suroth poczuła, jak ją ściska w żołądku. Obawiała się, że w każdej chwili może zwymiotować.

— Wielka Pani — zaczęła głuchym głosem. — Kara za taki akt polega na tym, że jest się dostarczonym przed oblicze prawdziwej Imperatorowej, oby żyła wiecznie, a potem żywcem obdartym ze skóry, w taki sposób, aby się żyło jak najdłużej podczas całej operacji. A następnie...

— Kreatywne, choć dość prymitywne — przerwała jej ironicznie Semirhage. — Ale to nie ma znaczenia. Imperatorowa Radhanan nie żyje. Zdumiewające, ile krwi potrafi pomieścić ludzka istota. Zalała cały Kryształowy Tron. Radzę ci, przyjmij propozycję, Suroth. Nie usłyszysz jej powtórnie. Z twoją pomocą pewne drobne sprawy mogą potoczyć się szybciej, ale aż tak bardzo mi na tym nie zależy, żebym musiała się powtarzać.

Suroth siłą woli zmusiła się do zaczerpnięcia oddechu.

— W takiej sytuacji Tuon jest Imperatorową, oby żyła... — Tuon przybierze nowe imię, rzadko wymieniane poza najbliższym kręgiem cesarskiej rodziny. Imperatorowa była po prostu Imperatorową, oby żyła wiecznie. Suroth ciasno objęła się ramionami i zaczęła łkać, trzęsąc się niepowstrzymanie. Almandaragal uniósł łeb i zaskowytał pytająco.

Semirhage roześmiała się muzyką basowych gongów.

— To wyraz żałoby po Radhanan, Suroth, czy głębokiej odrazy do myśli, że Tuon zostanie Imperatorową? — Głosem urywanym przez niepowstrzymany szloch, Suroth rozpoczęła wyjaśnienia. Jako mianowana dziedziczka, Tuon została Imperatorową z chwilą śmierci matki. Chyba że jej matka została zamordowana, co musiało być dziełem którejś z sióstr Tuon, i znaczyło, że ona sama z pewnością również nie żyje. Co nie robiło żadnej różnicy. Wszystkie formy zostaną zachowane. Będzie musiała wrócić do Seanchan i pokajać się za dopuszczenie do śmierci Tuon, jak również za śmierć Imperatorowej, w obliczu kobiety, która do nich doprowadziła. I która, oczywiście, nie obejmie tronu, póki śmierć Tuon nie stanie się faktem oficjalnym. Ale nie potrafiła się zmusić do przyznania, że pierwej odbierze sobie życie; to była myśl zbyt hańbiąca, żeby ją wypowiadać na głos. Słowa zamarły na jej ustach, z których dobył się tylko kolejny szloch. Nie chciała umierać. Obiecano jej, że będzie żyła wiecznie! Tym razem śmiech Semirhage był tak zaskakujący, że Suroth natychmiast przestała płakać. I spojrzała na odrzuconą w tył głowę z płomieni, z ust której wydobywały się delikatne odgłosy radosnych dzwoneczków. W końcu Semirhage odzyskała panowanie nad sobą i ognistymi palcami otarła płomienne łzy. — Jak widzę, nie wyraziłam się dosyć jasno. Radhanan nie żyje, a wraz z nią jej córki, jej synowie i połowa imperialnego dworu również. Nie ma już rodziny cesarskiej, wyjąwszy Tuon. Nie ma Imperium. Seandar znajduje się w rękach buntowników i grabieżców, podobna sytuacja panuje w kilkunastu innych miastach. O tron walczy ze sobą przynajmniej pięćdziesiąt rodzin szlacheckich, armie już wyruszyły w pole. Wojna rozgorzała od Gór Aldael do Salaking. I z tego właśnie powodu nic ci nie zagrozi, jeśli usuniesz Tuon i sama się ogłosisz Imperatorową. Zadbałam nawet o okręt, który przybędzie wkrótce, przywożąc wiadomość o katastrofie. — Zaśmiała się znowu i dodała słowa cokolwiek dziwne: — Niech rządzi władca chaosu.

Suroth wbrew sobie zagapiła się na tamtą. „Imperium... zniszczone? Semirhage zabiła...?”. Skrytobójstwo nie było niczym niezwykłym wśród Krwi, szlachetnej czy niskiej, nie wspominając już o rodzinie cesarskiej, ale nawet sam pomysł, że ktoś mógłby ot tak sobie sięgnąć w jej samo serce, wydawał się czymś niewyobrażalnie potwornym. Nawet jeśli chodziło o jedno z Da’concion, Wybranych. Z drugiej strony... zostać Imperatorową, nawet jeśli tylko na tym kontynencie. Kręciło się jej w głowie, miotał nią stłumiony, histeryczny śmiech. W ten sposób mogłaby zamknąć cykl: podbić te ziemie, a potem wysłać armie na rekonkwistę Seanchan. Nadludzkim wysiłkiem udało jej się opanować.

— Wielka Pani, jeżeli Tuon rzeczywiście żyje, wówczas... wówczas jej usunięcie może okazać się nadzwyczaj trudne. — Te słowa ledwie przeszły jej przez gardło. Zostać Imperatorową. Czuła takie zawroty głowy, jakby ta miała zaraz odfrunąć z jej ramion. — Ona ma ze sobą swoje sul’dam i damane, nie wspominając już o części Straży Skazańców. — „Trudne? W tych okolicznościach zabicie jej może okazać się całkiem niemożliwe. Chyba że da się nakłonić Semirhage, aby się tym zajęła. Ale sześć damane może się okazać nawet dla niej niebezpieczne”. Poza tym, wśród gminu krążyło pewne powiedzenie. Możni każą mniejszym od siebie grzebać w błocie, żeby zachować czyste ręce. Przypadkiem wpadło jej do ucha, nadto ukarała tego, który wypowiedział te słowa, niemniej były prawdziwe.

— Myśl, Suroth! — Gongi zabrzmiały teraz z całą siłą nakazu. — Kapitan Musenge i pozostali zniknęliby tej samej nocy co Tuon i jej pokojówka, gdyby tylko wiedzieli z góry, co się święci. Sami jej szukają. Ty oczywiście musisz dołożyć wszelkich starań, żeby ją znaleźć pierwsza, ale nawet jeśli ci się nie powiedzie, Straż Skazańców Tuon okaże się znacznie słabszą ochroną, niż można by z pozoru sądzić. Każdy żołnierz twojej armii słyszał już, że przynajmniej niektórzy Strażnicy wzięli stronę samozwańca. Wedle panującego w miarę powszechnie mniemania samozwaniec i wszyscy, którzy udzielili mu poparcia, powinni zostać rozerwani na strzępy i pochowani w kupie gnoju. Po cichu. — Ogniste usta wygiął pełen rozbawienia uśmieszek. — Aby uniknąć hańby Imperium.

„Niewykluczone, że dałoby się zrobić. Oddział Straży Skazańców powinien być łatwy do zlokalizowania. Trzeba będzie odkryć dokładną liczebność oddziału Musenge i posłać Elbara z siłą przewyższającą tamtych w stosunku pięćdziesięciu na jednego. Nie, stu na jednego, żeby zneutralizować damane. A potem...”.

— Wielka Pani, rozumiesz moje wątpliwości proklamowania czegokolwiek, zanim zdobędę pewność, że Tuon nie żyje?

— Oczywiście — zgodziła się Semirhage. Dzwoneczki znowu rozbrzmiały rozbawieniem. — Ale pamiętaj, jeżeli Tuon uda się bezpiecznie powrócić, nie będzie to miało dla mnie większego znaczenia, dlatego nie ociągaj się.

— Nie będę, Wielka Pani. Zamierzam zostać Imperatorową, a w tym celu muszę zabić Imperatorową. — Tym razem słowa przyszły jej bez trudu.

Wedle oceny Pevary pokoje Tsutamy Rathy były efektowne ponad wszelką ekstrawagancję i na tej opinii bynajmniej nie ważyły skromne początki jej samej jako córki rzeźnika. Na widok salonu po prostu zakręciło się jej w głowie. Pod złoconym gzymsem przedstawiającym jaskółki w locie, ściany zdobił podwójny pas draperii, na jednym pyszniły się jaskrawoczerwone, krwiste róże, na drugim pnącza snu pokryte szkarłatnym kwieciem o średnicy większej niż dwie dłonie razem złożone. Stoliczki i krzesła były iście filigranowej konstrukcji, jeśli pominąć rzeźbienia i złocenia, których wystarczyłoby na najświetniejszy tron. Pozłotą też ociekały stojące lampy oraz rzeźbiony w pędzące rumaki gzyms kominka, wieńczący marmurowy cokół. Na kilku stoliczkach wyeksponowano porcelanę Ludu Morza, z najrzadszych gatunków, cztery wazony i sześć mis, które same w sobie warte były małą fortunę, nie wspominając już o niezliczonych figurkach z jadeitu i kości słoniowej, sporych rozmiarów, oraz jednej statuetce tancerki, wysokiej może na dłoń i z pozoru wyrzeźbionej z rubinu. Spontaniczny pokaz bogactwa — ona zaś wiedziała, że poza pozłacanym zegarem cylindrycznym na kominku, drugi znajdował się w sypialni Tsutamy, a jeszcze jeden w jej garderobie. Trzy zegary! To już nie było nawet spektakularne, to zaćmiewało wszelkie pozłoty i rubiny.

A jednak pomieszczenie w jakiś sposób idealnie pasowało do kobiety siedzącej naprzeciw niej i Javindhry. „Spektakularna” było słowem, które znakomicie oddawało jej wygląd.

Tsutama była kobietą uderzająco piękną, włosy miała upięte delikatną, złotą siatką, wokół szyi i przy uszach tańczyły rozbłyski ognistych łez, a ubrana była jak zawsze w karmazynową suknię, której stanik uwydatniał pełne łono, dziś jeszcze dodatkowo podkreślone złotym wolutowym haftem. Gdyby się jej nie znało, można by dojść do pochopnego wniosku że specjalnie próbuje przyciągnąć uwagę mężczyzn. Swej antypatii do mężczyzn dawała jednak wyraz na długo przed swoim wygnaniem; jak powiadała, prędzej by zlitowała się nad wściekłym psem niż nad mężczyzną.

W owym czasie była twarda jak stal, ale gdy wróciła do Wieży, wiele myślało, że stała się niczym pęknięty dzban. Ale każda, która spędziła z nią choćby kilka godzin, szybko dochodziła do wniosku, że rozbiegane oczy nie były objawem nerwowości. Wygnanie zmieniło ją, ale bynajmniej nie tak, jak się to z pozoru zdawało. Te wiecznie ruchome oczy należały raczej do polującego kota, rozglądającego się za wrogami lub ofiarą. Reszta oblicza Tsutamy była nieruchoma niczym maska. Oczywiście, jeśli nie udało się jej wprawić w stan kipiącego gniewu. Ale nawet wówczas jej głos był zimny jak lód.

— Tego ranka słyszałam niepokojące plotki o bitwie pod Studniami Dumai — odezwała się znienacka. — Cholernie niepokojące. — Nowa Tsutama nabrała dziwnego zwyczaju popadania w długie okresy milczenia, które zastępowały jej zwykłą towarzyską rozmowę; przerywały je nagłe, niespodziewane stwierdzenia. Na wygnaniu jej mowa stała się też bardziej wulgarna. Atmosfera na farmie, na którą została zesłana, musiała być doprawdy... ciekawa. — A najbardziej niepokojące są wieści o tym, że trzy spośród sześciu zabitych sióstr były z naszych Ajah. Matczyne mleko w pucharze! — Wszystko to wypowiedziała tonem całkowicie pozbawiony wyrazu. Niemniej oczy patrzyły oskarżycielsko.

Pevara nie dała nic po sobie poznać. Wszystkie spojrzenia Tsutamy wydawały się oskarżycielskie, a niezależnie od targających nią uczuć, doskonale zdawała sobie sprawę, że w obecności Najwyższej lepiej nic po sobie nie pokazywać. Ta kobieta potrafiła runąć na najmniejszy objaw słabości niczym sokół.

— Nie potrafię pojąć, dlaczego Katerine miałaby nie posłuchać twoich rozkazów, nakazujących jej trzymanie ust na kłódkę, a ty nie potrafisz uwierzyć, że Tarna będzie chciała zdyskredytować Elaidę. — „A przynajmniej nie oficjalnie”. Tarna pilnowała manifestacji swoich uczuć wobec Elaidy równie bacznie, jak kot pilnuje mysiej dziury. — Ale siostry otrzymują przecież raporty od swoich szpiegów. Nie mamy sposobu, by zapobiec przeciekowi informacji. Zaskoczona jestem, że trwało to tak długo.

— Otóż to — dodała Javindhra, wygładzając suknię. Kobieta o niezbyt kobiecych kształtach nie nosiła żadnej biżuterii prócz pierścienia z Wielkim Wężem, a jej suknia całkowicie pozbawiona była ozdób, nadto miała barwę tak ciemnej czerwieni, że wpadała w czerń. — Wcześniej czy później wszystkie fakty wyjdą na jaw, choćbyśmy się urobiły po łokcie. — Zaciśnięte usta sprawiały takie wrażenie, jakby wciąż coś żuła, niemniej w głosie brzmiała prawie satysfakcja. Dziwne. Była przecież pieskiem pokojowym Elaidy.

Spojrzenie Tsutamy spoczęło na niej i po kilku sekundach policzki Javindhry zabarwiły się czerwienią. Pociągnęła długi łyk z filiżanki, być może po to, żeby zerwać kontakt wzrokowy. Oczywiście była to filiżanka z kutego złota, ozdobiona sylwetkami panter i jelenia — niczego innego po Tsutamie nie można było obecnie oczekiwać. Najwyższa wciąż się w nią wpatrywała w milczeniu, ale czy patrzyła na Javindhrę, czy w przestrzeń za jej plecami, Pevara nie potrafiła stwierdzić.

Kiedy Katerine przyniosła wiadomość, że Galina poległa pod Studniami Dumai, Tsutama została właściwie przez aklamację wyniesiona na jej miejsce. Cieszyła się znakomitą reputacją jako Zasiadająca Komnaty, przynajmniej zanim wyszedł na jaw jej udział w odrażających wydarzeniach, które doprowadziły do jej upadku, drugą przyczyną było zapewne dominujące wśród Czerwonych przekonanie, że trudne czasy domagają się kobiety równie twardej co Najwyższa. Śmierć Galiny zdjęła wielki ciężar z ramion Pevary „Najwyższa, będąca Sprzymierzeńcem Ciemności, to była dopiero potworność!”. Tsutamy nie potrafiła jednak zgłębić. Było w niej teraz coś... dzikiego. Coś... nieprzewidywalnego. Może nie była do końca zdrowa na umyśle? Ale to samo pytanie można było postawić w odniesieniu do całej Białej Wieży. Jak wiele sióstr posiadało całkowicie zdrowy umysł?

Jakby wyczuwając te myśli, Tsutama spojrzała jej w oczy swym nieustępliwym wzrokiem. Pevara oczywiście ani się nie zarumieniła, ani nawet nie drgnęła, jak to czyniło wiele z nich, ale zapragnęła znienacka, żeby była przy niej Duhara, choćby po to, by Najwyższa miała trzecią Zasiadającą na którą by patrzyła — dzięki temu ciężar spojrzeń można by podzielić przez trzy. Żałowała, że nie ma pojęcia, dokąd ta kobieta się udała i dlaczego, gdy wokół Tar Valon obozowała buntownicza armia. Na ile Pevara się orientowała, przeszło tydzień temu Duhara nie mówiąc nikomu ani słowa, po prostu wynajęła statek i odtąd żadna już nie wiedziała nawet, czy pojechała na północ, czy na południe. Czasy przyszły takie, że Pevara podejrzliwie odnosiła się do wszystkich i prawie wszystkiego.

— Czy wezwałaś nas z powodu czegoś, co wyczytałaś w tym liście, Najwyższa? — zapytała w końcu. Spojrzała spokojnie w te pozbawione wyrazu oczy, choć w środku aż ją skręcało, żeby też pociągnąć łyk z własnej zdobnej filiżanki i pewnie wolałaby, aby było to wino, a nie herbata. Wyważonym gestem ustawiła podstawkę na wąskiej poręczy fotelika. Pod spojrzeniem tamtej czuła prawie namacalnie biegające po jej skórze pająki.

Po dłuższej chwili Tsutama przeniosła wzrok na leżący na jej kolanach zwinięty list. Tylko wsunięte weń palce powstrzymywały go przez zwinięciem się w ciasny rulon. List był na cieniutkim papierze, jakiego używano do wiadomości przesyłanych przez gołębie, a atrament drobnych literek prześwitujących na drugą stronę pokrywał go gęsto.

— Wiadomość pochodzi od Sashalle Anderly — powiedziała, co wywołało grymas litości na twarzy Pevary i niezidentyfikowany u Javindhry. Biedna Sashalle. Tsutama jednak ciągnęła dalej, nie zdradzając po sobie żadnych uczuć: — Ta przeklęta kobieta uważa, że Galina uszła z życiem, ponieważ list adresowany jest do niej. Większość tego, co pisze, zasadniczo potwierdza nasze wcześniejsze informacje z innych źródeł, włączając Toveine. Ale pisze też, cholera, nie wymieniając imion, że „przewodzi większości sióstr zgromadzonych w mieście Cairhien”.

— Jak Sashalle może przewodzić jakimkolwiek siostrom? — Javindhra pokręciła przecząco głową. — Może oszalała?

Pevara nic nie powiedziała. Tsutama udzielała odpowiedzi, kiedy miała na to ochotę, a nie kiedy usłyszała pytanie. Wcześniejszy list Toveine, również adresowany do Galiny, w ogóle nie wspominał o Sashalle czy pozostałych dwóch, ale oczywiście ona z pewnością postrzegałaby całą kwestię jako ekstremalnie niesmaczną. Nawet myśl o czymś takim była niczym jedzenie zgniłych śliwek. Większość jej listu poświęcona była próbie obarczenia winą Elaidy, chociaż nie bezpośrednio.

Tsutama z błyskiem sztyletów w oczach zerknęła na Javindhrę, ale mówiła dalej, nie przerywając nawet na moment.

— Sashalle wspomina przeklętą wizytę Toveine i pozostałych sióstr w Cairhien, jak też cholernych Asha’manów, choć najwyraźniej nie ma pojęcia o przeklętej więzi. Wszystko to wydaje jej się zdecydowanie dziwne, przede wszystkim siostry przestające z Asha’manami w atmosferze „napiętej, choć często przyjaznej”. Krew i krwawe popioły! Tak właśnie to ujęła, żebym sczezła! — Ton słów Tsutamy sugerował, że właśnie omawia ceny koronek, a choć jej oczy gorzały, nie sposób było z niego wywnioskować, co naprawdę czuje. — Sashalle pisze dalej, że kiedy odjechali, zabrali ze sobą cholernych Strażników należących do sióstr, które jej zdaniem są z chłopakiem, czyli wydaje się, cholera, raczej jasne, że szukali go i zapewne już znaleźli. Nie ma jednak pojęcia dlaczego. Ale potwierdza też zdanie Toveine w stosunku do Logaina. Najwyraźniej ten cholernik nie jest już poskromiony.

— Niemożliwe — mruknęła pod nosem Javindhra, prawie niedosłyszalnie. Tsutama nie lubiła, jak podważano jej twierdzenia. Pevara zatrzymała swoje zdanie dla siebie i zajęła się własną filiżanką. Dotąd w liście nie było żadnej wzmianki godnej poważniejszej dyskusji, wyjąwszy bodaj tylko kwestię tego, jak niby Sashalle miałaby „przewodzić” komukolwiek, a ona wolałaby myśleć o czymkolwiek, tylko nie o losie Sashalle. Herbata smakowała czarną porzeczką. Gdzie Tsutama zdobyła czarne porzeczki o tej porze roku? Być może posłużyła się suszonymi.

— Przeczytam wam pozostałą część listu — oznajmiła Tsutama, a potem rozwinęła stroniczkę i przebiegła wzrokiem do końca. Dopiero potem zaczęła czytać. Najwyraźniej raport Sashalle był bardzo szczegółowy. O czym Najwyższa nie chciała im powiedzieć? Tak wiele podejrzeń. — „Minęło tak wiele czasu, odkąd nie nawiązałam łączności, ponieważ nie bardzo wiedziałam, jak mam sformułować to, co powiedzieć muszę. W końcu jednak doszłam do wniosku, że nie ma innego sposobu, niż tylko przedstawić fakty. Wraz z grupą innych sióstr, którym sumieniom pozostawiam osobiste przyznanie się do tego, co nastąpiło, złożyłam przysięgę wierności Smokowi Odrodzonemu, przysięgę zachowującą ważność do czasu, kiedy stoczona zostanie Tarmon Gai’don”.

Javindhra wyglądała, jakby zaczęła się dusić, ale Pevara szepnęła tylko:

— Ta’veren. — Oczywiście nie mogła powiedzieć nic innego. „Ta’veren” to było jej ulubione wyjaśnienie wszystkich niepokojących plotek, napływających z Cairhien.

Tsutama na moment nie przerwała lektury.

— „Co czynię, czynię dla dobra Czerwonych Ajah i dla dobra Wieży. Jeżeli nie zgadzacie się z moją decyzją, poddam się waszemu wyrokowi. Po Tarmon Gai’don. Jak prawdopodobnie słyszałyście, Irgain Fatamed, Ronaille Vevanios i ja zostałyśmy ujarzmione, kiedy Smok Odrodzony wydostał się na wolność pod Studniami Dumai. Później jednak zostałyśmy Uzdrowione przez mężczyznę o imieniu Damer Flinn, który jest jednym z Asha’manów i najwyraźniej w pełni doszłyśmy do siebie. Jakkolwiek nieprawdopodobnie mogłoby to brzmieć, przysięgam na Światłość, jak też na moją nadzieję zbawienia i odrodzenia, że jest to prawda. Czekam z niecierpliwością na powrót do Wieży, gdzie będę mogła po raz drugi złożyć Trzy Przysięgi i potwierdzić na powrót przynależność do mych Ajah oraz do Wieży”. — Tsutama zwinęła list i lekko pokręciła głową. — Na tym nie koniec, ale reszta listu to tylko cholerne błagania, byśmy uznały te poczynania za dobre dla Ajah i Wieży. — Błysk w jej oczach zdradzał jednoznacznie, że Sashalle może jeszcze pożałować, jeśli uda jej się przeżyć Ostatnią Bitwę.

— Jeżeli Sashalle naprawdę została Uzdrowiona... — zaczęła Pevara, ale nie potrafiła skończyć zdania. Umoczyła usta w herbacie, a za moment znowu podniosła filiżankę i upiła łyk. Możliwość ta wydawała się zbyt cudowna, była nadzieją, która może stopnieć niczym płatek śniegu pod dotykiem dłoni.

— To niemożliwe — jęknęła Javindhra, chociaż bez większego przekonania. Niemniej słowa wyraźnie były skierowane pod adresem Pevary, na wszelki wypadek, żeby pod żadnym pozorem Najwyższa nie wzięła ich do siebie. Głęboki mars uczynił jej oblicze jeszcze bardziej surowym. — Ujarzmienia nie można Uzdrowić. Prędzej owce będą latać! Sashalle musi mieć jakieś urojenia.

— Toveine mogła się mylić — powiedziała Tsutama głosem bardzo zdecydowanym — choć jeśli tak faktycznie jest nie potrafię pojąć, dlaczego ci przeklęci Asha’mani zrobili Logaina jednym z nich, a cóż dopiero dowódcą, niemniej nie wydaje mi się, żeby Sashalle miała się, cholera, mylić w odniesieniu do samej siebie. W jej liście nie ma nic, co świadczyłoby o jakichkolwiek urojeniach. Czasami przeklęta niemożliwość jest niemożliwością tylko do czasu, aż jakaś kobieta udowodni, iż jest inaczej. Czyli tak. Ujarzmienie może być Uzdrowione. Przez mężczyznę. Ta cholerna szarańcza Seanchan zakuwa w łańcuchy wszystkie potrafiące przenosić kobiety, wśród których znalazła się już pewna liczba sióstr. Dwanaście dni temu... Cóż, równie dobrze jak ja wiecie, co się stało. Świat jest dziś miejscem znacznie bardziej niebezpiecznym niż kiedykolwiek od czasu Wojen z Trollokami, a być może i od samego Pęknięcia. Dlatego też, Pevara, postanowiłam pozwolić na realizację twojego planu w stosunku do tych przeklętych Asha’manów. Jest odrażający i ryzykowny, ale, żebym sczezła, nie mamy innego wyboru. Ty i Javindhra zajmiecie się jego wdrożeniem.

Pevara skrzywiła się. Ale powodem nie była myśl o Seanchanach. Byli ludźmi i niezależnie od tego, jak dziwnymi się posługiwali ter’angrealami, w końcu zostaną pokonani. Skrzywiła się, ponieważ mimo wysiłków zapanowania nad rysami twarzy nie potrafiła przejść do porządku nad tym, co Przeklęci zrobili dwanaście dni temu. A nie mógł to być nikt inny, nikt nie potrafiłby uwolnić tyle Mocy naraz. Na ile tylko mogła, starała się nie myśleć o nich, a także o tym, co osiągnęły. Drugi raz skrzywiła się, gdy usłyszała, jak jej przypisuje się autorstwo propozycji nałożenia na Asha’manów więzi zobowiązań. To jednak było pewnie nieuniknione od chwili, gdy przedstawiła Tsutamie sugestię Tarny, równocześnie wstrzymując oddech w oczekiwaniu nieuchronnego wybuchu. Przytoczyła również argument na rzecz zwiększenia rozmiaru połączonych kręgów i włączenia w nie mężczyzn, czego bezpośrednim powodem była znowuż tamta monstrualna demonstracja Mocy. Ku jej zaskoczeniu żaden wybuch nie nastąpił. Tsutama powiedziała tylko, że się zastanowi, a potem zażądała, aby jej dostarczono z biblioteki odpowiednie materiały na temat kręgów i mężczyzn. Po raz trzeci wszakże skrzywiła się, słysząc, że ma pracować z Javindhrą. W chwili obecnej miała dość na głowie, a poza tym współpraca z Javindhrą nigdy jej się dobrze nie układała. Tamta przeciwstawiała się prawie wszystkim pomysłom, które nie wyszły od niej.

Javindhra wcześniej żywiołowo sprzeciwiała się nakładaniu na Asha’manów więzi zobowiązań, przerażona w równej mierze pomysłem posiadania Strażników przez Czerwone, co robienia Strażnikami mężczyzn potrafiących przenosić, niemniej bezpośredni rozkaz Najwyższej zamknął jej usta. Ale i tak znalazła sposób, by zaprotestować:

— Elaida nigdy na to nie pozwoli — mruknęła. Błyszczące oczy Tsutamy pochwyciły jej spojrzenie. Koścista kobieta z widocznym wysiłkiem przełknęła ślinę.

— Elaida nie dowie się, póki nie będzie za późno, Javindhra. Dotrzymuję jej sekretów: katastrofa ekspedycji przeciwko Czarnej Wieży, katastrofa pod Studniami Dumai... najlepiej, jak potrafię, ponieważ wyniesiona została spośród Czerwonych, ale ona jest Zasiadającą na Tronie Amyrlin, należy więc do wszystkich Ajah i do żadnych. Oznacza to, że nie jest już Czerwoną, a ta sprawa należy do Czerwonych, nie zaś do niej. — W jej głosie zaczęły pobrzmiewać niebezpieczne tony. I ani razu nie zaklęła. Oznaczało to, iż znajduje się na krawędzi wybuchu furii. — Nie zgadzasz się ze mną w tej kwestii? Zamierzasz poinformować Elaidę, mimo iż w sposób niedwuznaczny powiedziałam, co o tym sądzę?

— Nie, Najwyższa — zapewniła szybko Javindhra, a potem schowała twarz w filiżance. Dziwne, ale można było odnieść wrażenie, że skrywa uśmiech.

Pevara poprzestała na przeczącym ruchu głowy. Jeżeli nie było innego wyjścia, a ona doskonale zdawała sobie sprawę, że nie ma, wówczas Elaida nie może się o niczym dowiedzieć. Dlaczego Javindhra się uśmiechała? Zbyt wiele podejrzliwości.

— Jestem nadzwyczaj zadowolona, że obie się ze mną zgadzacie — ucięła sucho Tsutama, odchylając się na oparcie fotela. — Proszę, możecie już iść.

Zostało jeszcze tylko tyle czasu, ile trzeba było na odstawienie filiżanek i wykonanie ukłonów. Wśród Czerwonych, kiedy Najwyższa rozkazywała, wszystkie słuchały, włącznie z Zasiadającymi. Jedynym wyjątkiem, wedle prawa Wieży, było głosowanie w Komnacie, ale i tu niektóre z Najwyższych potrafiły tak wszystko zorganizować, by każde głosowanie, na którym im zależało, szło po ich myśli. Pevara była pewna, że Tsutama zamierzała być jedną z nich. Zanim się to jednak stanie, walka będzie z pewnością nieprzyjemna. Miała tylko nadzieję, że będzie w stanie odpłacić pięknym za nadobne.

W korytarzu Javindhra wymamrotała coś na temat korespondencji i zanim Pevara zdążyła odpowiedzieć bodaj słowo, pomknęła po białych płytkach posadzki, naznaczonych czerwonym Płomieniem Tar Valon. Pevara wprawdzie nie zamierzała niczego komentować, ale pewna była — równie mocno jak tego, że brzoskwinie są trujące — iż z tamtej będzie niewielki pożytek, a wszystko spadnie na jej głowę. Światłości, to była najgorsza rzecz z możliwych, w najgorszym możliwym momencie.

W swoich apartamentach zabawiła tyle tylko, ile trzeba było, aby zabrać szal z długimi frędzlami i sprawdzić godzinę — za kwadrans południe; poczuła jakby rozczarowanie, że wskazania jej zegara zgadzały się z godziną na czasomierzu Tsutamy — a potem opuściła kwatery Czerwonych i pospieszyła ku dolnym kondygnacjom Wieży, gdzie poniżej kwater sióstr znajdowały się powszechnie dostępne rewiry. Szerokie korytarze oświetlały jasno stojące lampy z odblaśnikami, ale ludzi na nich prawie nie było, przez co przypominały ponure jaskinie o surowych, białych ścianach z gzymsami pod sufitem. Poruszające się niekiedy od przeciągów jaskrawo ubarwione arrasy wyglądały złowieszczo, jakby jedwabie i wełny nagle obudziły się do życia. Nieliczni ludzie, jakich spotkała, bez wyjątku należeli do służby, wszyscy mieli Płomień Tar Valon na piersiach i skrupulatnie przykładali się do swych obowiązków, przerywając je tylko na moment pospiesznego ukłonu. Dzięki temu nie musieli podnosić oczu. W sytuacji, w której Ajah praktycznie rzecz biorąc, podzieliły się na zwalczające obozy, atmosfera w Wieży była ciężka od napięcia oraz antagonizmów i łatwo zarażała służących. A przynajmniej napełniała ich przerażeniem.

Nie była tego pewna, ale przypuszczała, iż w Wieży nie mogło zostać więcej niż dwieście sióstr. Większość bez szczególnej potrzeby nie opuszczała kwater swoich Ajah, dlatego też nie spodziewała się żadnej dziś spotkać. Kiedy więc na kilkustopniowym podejściu łączącym korytarz boczny z głównym zobaczyła Adelornę Bastine, zaskoczyło to ją tak, że aż się wzdrygnęła. Adelorna, która mimo całkowitego braku pretensji do statecznej sylwetki, jakoś potrafiła swej szczupłej postaci nadać imponujący wyraz, przeszła obok, jakby zupełnie nie dostrzegając Pevary. Saldaeanka miała na sobie szal — obecnie poza kwaterami Ajah nie sposób było uświadczyć kobiety bez szala — a za nią szło trzech jej Strażników. Różniący się od siebie fizycznie jak to tylko możliwe, wszyscy mieli przypasane miecze, a ich oczy nawet na moment nie traciły czujności. Strażnicy z mieczami, najwyraźniej strzegący swej Aes Sedai... w Wieży! Ostatnimi czasy widok ten był już dość powszechny, Pevara jednak za każdym razem czuła, jak łzy prawie napływają jej do oczu. Tyle że powodów do płaczu było zbyt wiele. Zamiast martwić się akurat tym, lepiej zająć się sprawą, w której można coś zdziałać.

Tsutama mogła wydać rozkaz nałożenia na Asha’manów więzi zobowiązań, mogła zakazać im informowania Elaidy, ale lepiej porozmawiać z siostrami, które — niewykluczone — rozważały ten pomysł na własną rękę, zwłaszcza w obliczu plotek o trzech Czerwonych siostrach zabitych przez mężczyzn w czerni. Jedną z tych, które miała na myśli, była Tarna Feir, zacznie więc od poufnej rozmowy z nią. Może poda jej imiona innych, podobnie usposobionych. Największym problemem i tak będzie nawiązanie w tej sprawie kontaktu z Asha’manami. Najprawdopodobniej się nie zgodzą, choćby dlatego, że sami już nałożyli więź zobowiązań na pięćdziesiąt jeden sióstr. Światłości świata, pięćdziesiąt jeden! Najlżejsza wzmianka na ten temat będzie wymagała siostry o nadzwyczajnych talentach dyplomatycznych i zdolności wysławiania się. Oraz żelaznych nerwach. Wciąż obracała w głowie rozmaite imiona, gdy dostrzegła kobietę, z którą miała się spotkać; stała na umówionym miejscu, pozornie przyglądając się długiemu gobelinowi.

Drobną, ale smukłą, zawsze otaczała iście królewska aura. Teraz odziana była w bladosrebrne jedwabie, wykończone u nadgarstków i dekoltu nieco ciemniejszą koronką. Na pierwszy rzut oka Yukiri wydawała się całkowicie pochłonięta zdobną materią i zupełnie spokojna. Pevara raz tylko widziała ją w stanie, który mógł się kojarzyć ze zdenerwowaniem — a przecież przesłuchanie Talene mogłoby zszargać nerwy niejednej. Yukiri była oczywiście sama, chociaż ostatnimi czasy ponoć wspominała tu i ówdzie o ponownym wzięciu sobie Strażnika. Bez wątpienia u podstaw tej decyzji spoczywała zarówno obecna sytuacja w Wieży, jak i ich osobiste położenie. Pevara też by nie pogardziła Strażnikiem czy dwoma.

— Jest w tym bodaj ziarno prawdy czy to wszystko fantazja tkacza? — zapytała, dołączając do tamtej. Gobelin przedstawiał bitwę z trollokami z czasów dawno minionych, albo przynajmniej coś w tym stylu. Większość artystycznych przedstawień powstawała długo po fakcie, a tkacze zazwyczaj opierali się wyłącznie na ustnych przekazach. Ten gobelin był na tyle stary, że rozpadłby się, gdyby nie został zabezpieczony Mocą.

— Znam się na gobelinach mniej więcej tak, jak świnia na kowalstwie, Pevara. — Mimo całej elegancji Yukiri zazwyczaj wcześniej czy później zdradzała swoje wiejskie pochodzenie. Poprawiła szal na ramionach, zafalowały srebrno-szare frędzle. — Spóźniłaś się, a więc załatwmy wszystko szybko. Czuję się jak kura obserwowana przez lisa. Marris załamała się tego ranka i sama przyjęłam od niej przysięgę posłuszeństwa, podobnie jak w wypadku innych, jej “jeszcze jedna” jest poza Wieżą. Sądzę, że z buntowniczkami... — zamilkła na widok dwu służących, zbliżających się korytarzem; niosły wielki wiklinowy kosz z praniem, z którego wystawały schludnie złożone pościele. Pevara westchnęła. Na początku wszystko wyglądało tak zachęcająco. Przerażająco i przytłaczająco również, niemniej początek wydawał się znakomity. Talene znała imię tylko „jeszcze jednej” Czarnej siostry, aktualnie przebywającej w Wieży, kiedy jednak Atuan została porwana — Pevara wolała nazywać to „aresztowaniem”, choć przy okazji naruszała co najmniej połowę praw Wieży i wiele wiążących obyczajów — kiedy więc Atuan bezpiecznie znalazła się w ich rękach, szybko nakłoniona została do wyjawienia imion bliskich jej sercu: Karale Sanghir, Szara Domani, Marris Thornhill, Brązowa Andoranka. Z nich dwu tylko Karale miała Strażnika, ale on również okazał się Sprzymierzeńcem Ciemności. Na szczęście, kiedy tylko dowiedział się, że jego Aes Sedai go zdradziła, zdołał przyjąć truciznę w piwnicznym pomieszczeniu, gdzie był przetrzymywany w trakcie przesłuchania Karale. „Na szczęście” było w tym wypadku dość dziwnym określeniem, ale przecież Różdżka Przysiąg działała tylko na te, które potrafiły przenosić, samozwańczych śledczych było zaś zbyt mało, aby mogły strzec i doglądać więźniów. Początki były więc obiecujące, choć trudne, ale teraz znalazły się w impasie, który z pewnością potrwa do chwili, gdy jedna z wymienionych wróci do Wieży. Na razie więc mogły tylko zgłębiać wydobyte zeznania, szukając sprzeczności między tym, co siostry twierdziły, że robiły, a tym, czego można było dowieść; zadanie to dodatkowo utrudniał fakt, iż większość sióstr w typowy dla siebie sposób wypowiadała się nadzwyczaj niejasno o swoich przedsięwzięciach. Oczywiście, Talene i pozostałe trzy natychmiast doniosą im, czego się dowiedzą — wymuszała to na nich przysięga posłuszeństwa — ale z pewnością każda wiadomość bardziej doniosła od na przykład: „weź to i zanieś w takie to a takie miejsce”, będzie zaszyfrowana w sposób możliwy do odczytania wyłącznie dla tej, która ją wysłała i tej, dla której była przeznaczona. Niektóre tego typu informacje strzeżone były splotem, który powodował zniknięcie atramentu, kiedy niepowołane ręce łamały pieczęć — sztuczka wymagała tak niewielkich ilości Mocy, że łatwo pozostawała niezauważona, a poza tym najwyraźniej nie istniał sposób złamania zabezpieczeń. Nawet jeśli słowo „impas” wydawało się zbyt mocne, trzeba było przyznać, iż fala sukcesów została zredukowana do zwykłego strumyczka. I przez cały czas istniało niebezpieczeństwo, że zwierzyna dowie się o urządzanym na nią polowaniu i sama zmieni się w myśliwych. Niewidzialne myśliwe teraz były niewidzialną zwierzyną. Niemniej dysponowały imionami czterech sióstr gotowych przyznać, że są Sprzymierzeńcami Ciemności, choć zapewne Marris równie szybko jak pozostałe trzy oznajmi, iż odrzuca Cień, żałuje za grzechy i ponownie oddaje się pod opiekę Światłości. Materiału było dość, żeby przekonać każdą siostrę. Czarne Ajah rzekomo wiedziały o wszystkim, co trafiało do gabinetu Elaidy, jednak być może rzecz warta była ryzyka. Pevara nie potrafiła przekonać się do hipotezy Talene, że sama Elaida jest Sprzymierzeńcem Ciemności. Mimo wszystko inicjatywa poszukiwań wyszła od niej. Zasiadająca na Tronie Amyrlin była w stanie poderwać całą Wieżę. Może rewelacje o prawdziwym istnieniu Czarnych Ajah zdołają dokonać tego, czego nie spowodowało pojawienie się armii rebeliantek, może wreszcie Ajah przestaną reagować na siebie niczym rozjuszone koty i odnajdą zagubioną jedność. Rany Wieży domagały się radykalnych środków. Służące oddaliły się poza zasięg głosu i Pevara już miała sformułować krążącą po głowie propozycję, kiedy Yukiri powiedziała: — Ostatniej nocy Talene otrzymała wiadomość nakazującą jej stawić się przed ich „Najwyższą Radą”. — Jej usta skrzywiły się z niesmakiem, jakby jadła coś okropnego. — Jak twierdzi, zdarza się to tylko wówczas, kiedy wezwaną czeka jakiś zaszczyt albo nadzwyczaj poważne zadanie. Albo kiedy ma być poddana przesłuchaniu. — Jej wargi wciąż mełły poprzednie paskudztwo. Z tego co się dowiedziały, środki, jakich Czarne Ajah używały podczas interrogacji, były równie ohydne, co niewiarygodne. Wbrew woli zmusić kobietę, żeby dołączyła do kręgu? Wykorzystać krąg do zadawania bólu? Pevara czuła, jak wywraca się jej żołądek. — Talene nie sądzi, aby czekał ją jakiś zaszczyt bądź zadanie — ciągnęła — a więc błagała, żeby ją gdzieś ukryć. Saerin zamknęła ją w pomieszczeniu na najniższym poziomie piwnic. Talene może się mylić, ale zgadzam się z Saerin. Pozwolić jej pójść, to jak wpuścić psa do kurnika i mieć nadzieję, że wszystko dobrze się skończy.

Pevara od jakiejś chwili przyglądała się gobelinowi, wiszącemu ponad ich głowami. Zbrojni wymachiwali mieczami i toporami, wbijali włócznie i halabardy w wielkie, człekokształtne postaci o pyskach dzików i wilków, z koźlimi i baranimi rogami. Bez wątpienia tkacz widział na własne oczy trolloki. Albo przynajmniej ich dokładne wizerunki. Ramię w ramię z trollokami walczyli ludzie. Sprzymierzeńcy Ciemności. Niekiedy walka z Cieniem wymagała rozlewu krwi. I rozpaczliwych środków.

— Niech Talene idzie na to spotkanie — zaproponowała. — Wszystkie pójdziemy. Nie będą się nas spodziewać. Możemy je pozabijać, schwytać i tym samym odciąć łeb Czarnej bestii. Najwyższa Rada musi znać imiona wszystkich. Zniszczymy Czarne Ajah.

Yukiri wzięła w dwa smukłe palce frędzle szala Pevary i zaczęła się im ostentacyjnie przyglądać.

— Zaiste, czerwone. Przez chwilę myślałam, że zzieleniały. Wiesz, że tamtych będzie trzynaście. Nawet jeśli część z nich znajduje się poza Wieżą, pozostałe sprowadzą inne siostry.

— Wiem — niecierpliwie odpowiedziała Pevara. Talene okazała się prawdziwą fontanną informacji, z których większość była bezużyteczna, sporo przerażających, niemalże przekraczających zdolność pojmowania. — Pójdziemy wszystkie. Możemy rozkazać Zerah i innym, żeby walczyły po naszej stronie, do Talene i jej zgrai to się również odnosi. Zrobią, co im się każe. — Na początku miała mocno ambiwalentne uczucia wobec tej przysięgi posłuszeństwa, ale z czasem do wszystkiego można przywyknąć.

— To nas osiemnaście przeciwko trzynastu — zamyśliła się Yukiri, ale jej głos brzmiał jakby nazbyt pogodnie. Nawet sposób, w jaki poprawiała szal na ramionach, promieniował pogodą ducha. — Oraz wszyscy, którzy zostaną przez tamte uznani za niezbędnych dla ochrony spotkania. Najbardziej o swoje sakiewki troszczą się złodzieje. — Ostatnie zdanie zabrzmiało denerwująco niczym stare przysłowie. — Najlepiej uznać, że siły będą wyrównane, może ze wskazaniem na “nie”. Jak wiele z nas zginie w zamian za złapanie czy zabicie ilu z nich? A co ważniejsze, ile z nich ucieknie? Pamiętaj, że spotykają się zamaskowane. Jeżeli choć jedna ucieknie, nie będziemy wiedziały, kto to był, ale ona będzie znała nas i wkrótce będą wiedziały wszystkie Czarne Ajah. W moich oczach nie wygląda to na odrąbanie łba kurczakowi, raczej próba zapasów z panterą w ciemnościach. — Pevara otworzyła usta, a potem zamknęła je bez jednego słowa. Yukiri miała rację. Sama powinna policzyć siły i dojść do podobnego wniosku. Z drugiej strony chciała się bić, z czymś, z czymkolwiek i nic dziwnego. Głowa jej Ajah zdradzała objawy szaleństwa; otrzymała rozkaz, by przekonać Czerwone, które zgodnie ze starożytnym zwyczajem na nikogo nie nakładały więzi zobowiązań, żeby teraz postąpiły inaczej, a w grę nie wchodzili jacyś tam mężczyźni, lecz Asha’mani; polowanie na Czarne siostry w Wieży znalazło się w ślepym zaułku. Bić się? Miała ochotę gryźć cegły zębami. Uznała, że ich spotkanie dobiegło końca, w końcu przyszła tylko po to, by się dowiedzieć, jak postępują sprawy z Marris i zebrać gorzkie, jak okazało się, żniwo wiedzy, ale Yukiri wzięła ją pod ramię. — Przejdźmy się jeszcze odrobinę. Stoimy tu już zbyt długo, a chciałabym cię jeszcze o coś zapytać. — W obecnych czasach na widok Zasiadających Komnaty różnych Ajah, przestających ze sobą zbyt długo, plotki rosły niczym grzyby po deszczu. Z jakiegoś powodu rozmowa podczas przechadzki nie wzbudzała większego poruszenia. Nie było w tym sensu, ale tak się sprawy miały. Yukiri dłuższy czas zabrało przejście do sedna sprawy. Płytki posadzki, po której szły, zdążyły się zmienić z zielonej i niebieskiej mozaiki na żółtą i brązową. Wciąż znajdowały się w jednym z głównych korytarzy, łagodnym łukiem spirali okrążającym Wieżę, przeszły pięć pięter, nie spotykając nikogo, zanim wreszcie przemówiła: — Czy Czerwone mają jakieś wiadomości od sióstr z ekspedycji Tovaine?

Pevara omal nie potknęła się o własne stopy. Ale przecież powinna się tego spodziewać. Tovaine nie mogła być jedyną, która napisała z Cairhien.

— Od samej Tovaine — odrzekła, a potem opowiedziała prawie o wszystkim, co znajdowało się w liście Tovaine. W zaistniałych okolicznościach nic innego zrobić nie mogła. Zataiła tylko oskarżenia pod adresem Elaidy oraz datę przybycia listu. Ta pierwsza kwestia pozostawała wyłącznie w gestii jej Ajah, jak wierzyła, podczas gdy druga wymagałaby dalszych wyjaśnień.

— My otrzymałyśmy informacje od Akoure Vayet. — Yukiri przeszła w milczeniu kilka kroków, po czym mruknęła: — Krew i krwawe popioły!

Brwi Pevary uniosły się, jakby kierowane własną wolą. Słyszała wcześniej dosadne słowa z ust Yukiri, ale nigdy przekleństw. Zwróciła jednak uwagę, że tamta też nie powiedziała, kiedy przyszedł list od Akoure. Czy Szare otrzymywały inną jeszcze korespondencję z Cairhien, od sióstr, które złożyły przysięgę Smokowi Odrodzonemu? Nie mogła zapytać. W ramach polowania gotowe były poświęcić za siebie życie, ale sprawy Ajah pozostawały sprawami Ajah.

— Co zamierzasz zrobić z tą informacją?

— Dla dobra Wieży zataimy ją. Wiedzą tylko Zasiadające Komnaty i głowa naszych Ajah. Evanellein jest za usunięciem Elaidy, ale teraz nie możemy do tego dopuścić. W obliczu tego, co się stało z Wieżą, konieczności uporania się z Seanchanami i Asha’manami, być może nigdy nie nadejdzie właściwy moment. — Powiedziała to wszystko tonem nieszczególnie uszczęśliwionym.

Pevara zdusiła nabrzmiewającą w niej irytację. Nie lubiła Elaidy, ale przecież nie trzeba lubić Zasiadającej na Tronie Amyrlin. Wśród noszących stułę była niezmierzona liczba nie dających się lubić kobiet, ale ich zasługi dla Wieży nie ulegały wątpliwości. Ale czy niewola pięćdziesięciu jeden sióstr może być nazwana zasługą? Czy zasługują na tę nazwę Studnie Dumai, gdzie poległy cztery siostry, a ponad dwadzieścia trafiło w inny rodzaj niewoli, w moc ta’veren? Nieważne. Elaida wywodziła się z Czerwonych, a nazbyt wiele czasu już minęło, odkąd Czerwona doszła do stuły i laski. Gdy tylko pojawiły się buntowniczki, wszystkie te pospieszne działania i nieprzemyślane decyzje stały się sprawą przeszłości, a uratowanie Wieży przed Czarnymi Ajah stanowić będzie odkupienie jej wszystkich porażek.

Oczywiście ujęła to innymi słowami.

— Ona jest odpowiedzialna za nasze poszukiwania, Yukiri, pod jej auspicjami powinnyśmy doprowadzić je do końca. Światłości, wszystkiego, czego się dotąd dowiedziałyśmy, dowiedziałyśmy się przez czysty przypadek, a teraz mamy impas. Jeśli chcemy posunąć się dalej, potrzebujemy autorytetu Zasiadającej na Tronie Amyrlin.

— Nie wiem — powiedziała niepewnie tamta. — Wszystkie cztery potwierdzają, że Czarne wiedzą o wszystkim, co dzieje się w gabinecie Elaidy. — Zagryzła wargę i nerwowo wzruszyła ramionami. — Może gdybyśmy się spotkały z nią samą, gdzieś poza gabinetem...

— Tu jesteście. Szukałam was wszędzie.

Pevara z całkowitym spokojem odwróciła się w stronę właścicielki głosu dobiegającego zza ich pleców, ale Yukiri wyraźnie drgnęła i wyszeptała jakieś kwaśne słowa. Jeśli się nie poprawi, będzie równie nieznośna jak Doesine. Albo Tsutama.

Seaine szła w ich stronę szybkim krokiem, aż kołysały się frędzle jej szala, czarne brwi uniosły się na widok spojrzenia Yukiri. Jakie to typowe dla Białych — zawsze logicznych i często ślepych na cały świat. Seaine trochę zbyt często sprawiała wrażenie, że nie zdaje sobie sprawy z niebezpieczeństwa, w jakim się znalazły.

— Szukałaś nas? — Yukiri prawie wysyczała te słowa, wspierając dłonie na biodrach. Mimo drobnej postaci potrafiła w przekonujący sposób dać pokaz szalejącego gniewu. Bez wątpienia po części powodem był fakt, że wcześniej dała się podejść, z drugiej strony jednak zdecydowanie uważała, że dla własnego dobra Seaine powinna być wciąż pilnowana, niezależnie od zdania Saerin, a tu proszę... ta sobie chodzi, gdzie chce, i na dodatek sama.

— Ciebie, Saerin, którejkolwiek z nas — spokojnie odparła Seaine. Jej wcześniejsze lęki, strach przed tym, że Czarne Ajah dowiedzą się o zadaniu zleconym przez Elaidę, całkiem już się rozwiały. Błękitne oczy patrzyły ciepło, poza tym jednak cała była typową Białą, kobietą lodowatego panowania nad sobą. — Mam naglące wieści — powiedziała tonem, który wskazywał na coś wręcz przeciwnego. — Oto mniej istotna. Tego ranka wpadł mi w ręce list od Ayako Norsoni, który przyszedł do Wieży kilka dni temu. Z Cairhien. Ona, Tovaine i wszystkie pozostałe wpadły w ręce Asha’manów i... — Przekrzywiła głowę i wpatrywała się to w jedną, to w drugą. — Nie jesteście zaskoczone. Oczywiście. Wy też otrzymałyście listy. Cóż, tak czy siak, w tej sprawie nic już nie można zrobić.

Pevara wymieniła spojrzenia z Yukiri, a potem powiedziała:

— To jest ta mniej nagląca sprawa, Seaine?

Opanowanie Zasiadającej Komnaty w imieniu Białych rozwiało się jak dym, jego miejsce zastąpił grymas zmartwienia, zaciskający usta i rysujący zmarszczkami kąciki oczu. Skurczone w pięści ręce wpiły się w szal.

— Jeśli o nas chodzi, tak. Właśnie wracam ze spotkania z Elaidą. Chciała wiedzieć, jak mi idzie. — Seaine wciągnęła głęboki oddech. — Z odkryciem dowodu na to, iż Alviarin prowadzi zdradziecką korespondencję ze Smokiem Odrodzonym. Naprawdę, za pierwszym razem mówiła tak okrężnie, w tak zawoalowany sposób, że nic dziwnego, iż nie zrozumiałam, o co jej chodzi.

— Lis już chodzi po moim grobie — szepnęła Yukiri. Pevara przytaknęła. Pomysł, żeby porozmawiać z Elaidą, wyparował niczym letnia rosa. Przekonanie, że Elaida nie jest Czarną Ajah, opierało na tym, iż to ona zainicjowała poszukiwania, ale skoro o nic takiego nie chodziło... Przynajmniej Czarne Ajah nie miały pojęcia o ich istnieniu. To im chociaż zostało. Ale na jak długo?

— Po moim też — dodała cicho.

Alviarin szła przez korytarze niższej Wieży, roztaczając wokół siebie atmosferę spokoju, której to maski nigdy nie zrzucała. Mimo stojących lamp z odblaśnikami noc zdawała się wylewać ze ścian, duchy cieni tańczyły tam, gdzie żadnych nie powinno być. Z pewnością były to tylko igraszki wyobraźni, ale świadomość tego faktu nie płoszyła nieustannego ruchu na skraju pola widzenia. Korytarze były właściwie zupełnie puste, choć właśnie dobiegła końca druga tura kolacji. W obecnych czasach większość sióstr wolała, by jedzenie przynoszono im na pokoje, niemniej najbardziej zdecydowane i uparte z nich okazjonalnie schodziły do refektarza, a tylko zupełna garstka trwała przy dawnych obyczajach. Nie mogła ryzykować, że któraś zobaczy ją podnieconą lub zdjętą pośpiechem; nie powinny dojść do wniosku, że ukradkiem załatwia jakieś niejasne sprawy. Po prawdzie, to w ogóle nie lubiła, jak się jej przyglądano. Na zewnątrz opanowana, w środku aż się gotowała.

Nagle przyłapała się na tym, że wciąż muska palcami miejsce na czole, gdzie dotknął ją Shaidar Haran. Gdzie Wielki Władca naznaczył ją jako swoją. Wraz z tą myślą wezbrała w niej histeria, ale siłą woli zachowała panowanie nad sobą i tylko delikatnie wygładziła suknię. Ten ruch da jakieś zajęcie dłoniom. Wielki Władca ją naznaczył. Najlepiej o tym nie myśleć. Ale w jaki sposób nie myśleć? Wielki Władca... Na jej obliczu niezmiennie trwał wyraz całkowitego opanowania, wewnątrz kłębiło się upokorzenie, nienawiść i coś, co zapewne należałoby nazwać skowytem najczystszego przerażenia. Ale liczył się tylko zewnętrzny spokój. I ziarno nadziei, jakie jej zostało. To też się liczyło. Nadzieja ta dotyczyła kwestii tak dziwnej, że prawie nie zasługującej na swoje miano, ale cenne było wszystko, dzięki czemu można utrzymać się przy życiu.

Zatrzymała się przed gobelinem, na którym kobieta w ozdobnej koronie klęczała przed którąś Amyrlin z minionych wieków i udawała, że mu się przygląda, równocześnie rzucając ukradkowe spojrzenia na lewo i prawo. Korytarz był równie pozbawiony życia, co opustoszały grobowiec. Szybkim ruchem wsunęła rękę za krawędź gobelinu i w jednej chwili już wędrowała z powrotem, ściskając zwitek z wiadomością. Prawdziwy cud, że dotarła do niej tak szybko. Papier zdawał się palić jej dłoń, ale tu nie mogła go przeczytać. Odmierzonym krokiem wracała niechętnie do kwater Białych Ajah. Z pozoru całkowicie spokojna i niewzruszona. Wielki Władca ją naznaczył. Inne siostry będą się jej przyglądały.

Białe były najmniejszymi ze wszystkich Ajah, a obecnie w Wieży przebywało niewiele ponad dwadzieścia sióstr, jej wydało się wszak, że chyba wszystkie zgromadziły się w głównym hallu. Spacer po nieskazitelnie białych płytkach posadzki był niemal wyzwaniem.

Mimo później pory Seaine i Ferane miały szale na ramionach, najwyraźniej wybierały się dokądś, a Seaine uśmiechnęła się do niej współczująco — wzbudzając tym samym w Alviarin mordercze zapędy wobec swej Zasiadającej, która zawsze wtykała nos w nie swoje sprawy. Na obliczu Ferane nie było nawet śladu sympatii. Zmarszczyła brwi, zdradzając rozgniewanie, na które z pewnością nie pozwoliłaby sobie żadna z pozostałych sióstr. Wszystko co Alviarin mogła uczynić, to zignorować miedzianoskórą kobietę, starając się, by nie zrobić tego w sposób nazbyt ostentacyjny. Ferane nie bardzo kojarzyła się z typową Domani — krępa i przysadzista, z dobroduszną zazwyczaj twarzą i smugą atramentu na nosie — ale Pierwsza Rezonerka posiadała jak najbardziej właściwy swemu pochodzeniu, żywiołowy temperament. Zdolna była do wyznaczenia srogiej pokuty za najdrobniejsze nawet przewinienie, nie mówiąc już o siostrze, która jej zdaniem „zniesławiła” tak siebie, jak Białe.

Ajah nadzwyczaj dotkliwie odczuły hańbę, jaką było pozbawienie jej stuły Opiekunki. Większość gniewała również utrata wpływów. Na każdym kroku gorzały złe spojrzenia i to również w oczach tych, które powinny by posłuszne każdemu jej rozkazowi. Pozostałe demonstracyjnie odwracały się plecami.

Równym, wolnym krokiem pokonała zasieki tych wszystkich spojrzeń i afrontów, ale i tak czuła, że palą ją policzki. Próbowała skupić uwagę wyłącznie na uspokajającym wystroju kwater Białych. Na praktycznie pozbawionych ozdób białych ścianach, wzdłuż których stały lustra w srebrnych oprawach, wisiały pojedyncze gobeliny, przedstawiające pokryte śniegiem szczyty, cieniste lasy, bambusowe gaje prześwietlone ukośnymi promieniami słońca. Od czasu wyniesienia do szala przywoływała te obrazy w chwilach, gdy poszukiwała ukojenia od nadmiaru napięcia. Wielki Władca ją naznaczył. Ścisnęła fałdy sukni, próbując opanować rozedrgane dłonie. Wiadomość zdawała się gorzeć w palcach. Równy, odmierzony krok.

Dwie siostry, które przed momentem minęła, zignorowały jej obecność, ale tylko dlatego, że jej zwyczajnie nie zauważyły. Astrelle i Tesan omawiały kwestię psującej się żywności. „Omawiały” nie było właściwym słowem, kłóciły się — mimo nieporuszonych twarzy ich oczy gorzały, a głosy prawie drżały od przepełniających je emocji. Obie były arytmetyczkami — jakby logikę można było sprowadzić do liczb — i najwyraźniej nie zgadzały się, jak owych liczb należy używać.

— Jeżeli liczyć to wedle Odchylenia Standardowego Radun, wynik jest jedenaście razy większy, niż powinien być — mówiła Astrelle podniesionym głosem. — Co więcej, uważam że nie sposób wytłumaczyć tego inaczej, jak zaznaczającym się wpływem Cienia...

Tesan weszła jej energicznie w słowo, aż zastukały paciorki niezliczonych cienkich warkoczyków.

— Cień, tak, ale Odchylenie Standardowe Radun uważane jest już za zdezaktualizowane. Powinnaś wziąć Pierwszą Regułę Średnich Covane i obliczyć osobno dla zgniłego i gnijącego mięsa. Właściwy wynik jest, jak twierdzę, trzynaście i dziewięć. Nie sprawdziłam go jeszcze w odniesieniu do mąki, fasoli i rzepy, ale wydaje się intuicyjnie oczywiste, że...

Astrelle nadęła się, a ponieważ była pulchną kobietą o pokaźnym łonie, wyglądało to imponująco.

— Pierwsza Reguła Covane? — wybuchła, wchodząc tamtej w słowo. — Nie została jeszcze efektywnie udowodniona. Metody adekwatne i właściwie dowiedzione zawsze są lepsze od jakichś nieeleganckich...

Alviarin przeszła obok nich, uśmiechając się. Ktoś w końcu zauważył, że dłoń Wielkiego Władcy spoczęła na Wieży. Ale żadna wiedza nie pozwoli im odmienić istniejącego stanu rzeczy. Uśmiechała się, ale krótko, ponieważ radość zniknęła jak zdmuchnięta, gdy usłyszała obok siebie głos:

— Też będziesz się krzywić, Ramesa, kiedy cię będą chłostać codziennie przed śniadaniem — powiedziała Norine, zdecydowanie zbyt głośno i najwyraźniej po to, żeby Alviarin usłyszała. Ramesa, szczupła, wysoka kobieta, w haftowanej białą nicią sukni z naszytymi na rękawach dzwoneczkami, wyglądała na zdziwioną sposobem, w jaki się do niej zwrócono i zapewne było to niekłamane zdziwienie. Norine miała tylko garstkę przyjaciółek, ale teraz ciągnęła dalej, rzucając spojrzenia w stronę Alviarin, żeby upewnić się, czy ta słyszy: — Jest rzeczą całkowicie irracjonalną nazywanie pokuty prywatną i udawanie, że się nic nie stało, kiedy pokutę wyznaczyła Zasiadająca na Tronie Amyrlin. Ale trzeba ci wiedzieć, że jej racjonalność moim zdaniem była zawsze mocno przeceniana.

Na szczęście Alviarin zostało naprawdę niewiele do własnych apartamentów. Weszła do środka, starannie zamknęła za sobą drzwi i zasunęła zasuwkę. Zapewne żadna z sióstr nie będzie miała ochoty jej przeszkadzać, ale nie dlatego przeżyła dotąd, że podejmowała ryzyko, którego podejmować nie musiała. Lampy świeciły, na białym marmurowym kominku płonął niewielki ogień, rozpraszając chłód wczesnowiosennego wieczoru. Przynajmniej służba wciąż wypełniała swoje obowiązki. Lecz nawet służba wiedziała.

Po jej policzkach zaczęły w milczeniu płynąć łzy upokorzenia. Miała ochotę zabić Silvianę, oznaczałoby to jednak tylko tyle, że każdego ranka chłostałaby ją nowa Mistrzyni Nowicjuszek, póki Elaida się nie zmiłuje. Wyjąwszy tylko to, że Elaida nigdy się nie zmiłuje. Zabicie jej pewnie miałoby więcej sensu, ale tego rodzaju morderstwa należało ostrożnie reglamentować. Zbyt wiele niewyjaśnionych śmierci z pewnością wywołałoby pytania, może nawet niebezpieczne.

Zrobiła wszakże wszystko, co tylko mogła, żeby zaszkodzić Elaidzie. Wieści od Katerine na temat tamtej bitwy szerzyły się wśród Czarnych Ajah i przedostawały nawet do innych. Podsłuchała siostry nie należące do Czarnych, jak w szczegółach omawiały historię Studni Dumai, a jeżeli szczegóły rozrastały się w miarę opowiadania, tym lepiej. Wkrótce podobny los czeka wieści z Czarnej Wieży, które zapewne rozniosą się po Białej Wieży w ten sam sposób. Szkoda, że tego nie wystarczy, aby Elaidę pogrążyć w niełasce i doprowadzić do jej detronizacji — a nie wystarczy w obliczu tych przeklętych buntowniczek właściwie już u bram Tar Valon. Niemniej, mając na głowie Studnie Dumai i tamtą katastrofę w Andorze, nie będzie mogła zniweczyć tego, co Alviarin już udało się zbudować. Rozkazano jej strzaskać Białą Wieżę od środka. Siać niezgodę i zamęt w każdym krańcu Wieży. Kiedy usłyszała ten rozkaz, jakaś jej część zareagowała bólem, jakaś jej część wciąż jeszcze ten ból czuła, ale Wielki Władca był depozytariuszem zasadniczej części jej lojalności. Dziełem samej Elaidy było pierwsze pęknięcie w Wieży, Alviarin natomiast zniszczyła jej połowę tak, że nie nadawała się już do naprawy.

Nagle zrozumiała, że znowu dotyka tego miejsca na czole i natychmiast opuściła rękę. Nie było tam żadnego znamienia, nic, co można wyczuć lub zobaczyć. Ale za każdym razem, gdy patrzyła w lustro, nie potrafiła się powstrzymać, żeby nie sprawdzać. I czasami wydawało jej się, że inni przyglądają się jej czołu, jakby widzieli coś, co umknęło jej oczom. To były niemożliwe, irracjonalne myśli, a przecież ciągle powracały. Otarła łzy z twarzy wierzchem dłoni wciąż ściskającej wiadomość zza gobelinu, drugą wyciągnęła dwie następne z sakwy przy pasie i podeszła do biurka pod ścianą.

Biurko było całkiem zwyczajne, pozbawione zdobień, podobnie jak większość jej mebli, co, jak podejrzewała, stanowiło tylko wynik indolencji rzemieślników. Zresztą kwestia była bez znaczenia, jak dotąd meble wywiązywały się z przeznaczonych im funkcji i tylko to było ważne. Położyła trzy wiadomości na blacie biurka obok małej, poszczerbionej miedzianej miseczki, potem z sakwy wydobyła klucz, otworzyła okuty mosiądzem kufer stojący obok i zaczęła przeglądać zgromadzone w nim skórzane segregatory, póki nie znalazła poszukiwanego — wszystkie były otoczone osłonami, tak że w wypadku, gdyby dotknęła ich niepowołana ręka, atrament natychmiast by zniknął. W użyciu funkcjonowało zbyt wiele szyfrów, aby miała obciążać pamięć znajomością wszystkich. Utrata tych materiałów byłaby ciężkim ciosem, ich odtworzenie wiązałoby się z istną męką, stąd mocny kufer i dobry zamek.

Szybko rozdarła cienkie paski papieru chroniące wiadomość zza gobelinu, przysunęła je do płomienia lampy, a potem upuściła do miski, w której się dopaliły. Na paskach były tylko wskazówki odnośnie do tego, gdzie zostawić wiadomość, po jednej dla każdej z kobiet w długim łańcuchu, plus kilka dodanych wyłącznie dla kamuflażu liczby stadiów, jakie musiała pokonać wiadomość. Więcej środków ostrożności nie sposób było przedsięwziąć. Nawet siostry bliskie jej sercu wierzyły jej nie bardziej niż ona im. Tylko trzy z grona Najwyższej Rady znały jej tożsamość, a gdyby istniała taka możliwość, nie dopuściłaby nawet do tego. Nigdy dosyć środków ostrożności, zwłaszcza w obecnych czasach.

Po odczytaniu — pochylona zdekodowała wiadomość, zapisując jawny tekst na drugiej kartce — sam tekst potwierdził tylko jej przeczucia z ubiegłej nocy, kiedy Talene się nie pojawiła. Tamta opuściła kwatery Zielonych wczesnym rankiem, zabierając ze sobą tylko juki i niewielki kuferek. Ponieważ nie miała służby, niosła wszystko sama. Nikt najwyraźniej nie wiedział, dokąd się udała. Zasadniczą kwestią pozostawało, czy przeraziła się wezwania przed Najwyższą Radę, czy chodziło o coś zupełnie innego? O coś innego, zdecydowała Alviarin. Talene patrzyła na Yukiri i Doesine, jakby oczekiwała od nich... wskazówki. Pewna była, że jej się nie zdawało. A może? Niemniej to było już najdrobniejsze ziarnko nadziei. Musi chodzić o coś więcej. Naprawdę potrzebowała zagrożenia dla Czarnych, w przeciwnym razie Wielki Władca mógł przestać je chronić.

Ze złością oderwała dłoń od czoła.

Ani razu nie brała pod uwagę wykorzystania skrzętnie ukrytego, małego ter’angreala, żeby wezwać Mesaanę. Przede wszystkim, co było absolutnie najważniejsze, tamta z pewnością zamierzała ją zabić, wyraźnie wbrew założeniom ochrony zapewnianej przez Wielkiego Władcę. W tej samej chwili gdy ochrona ta zniknie. Widziała przecież twarz Mesaany, poznała jej upokorzenie. Żadna kobieta nie zapomni o czymś takim, zwłaszcza jedna z Wybranych. Każdej nocy śniła o zabiciu Mesaany, często na jawie wyobrażała sobie, jak można tego dokonać — tylko w sytuacji, gdy uda jej się podejść ją tak, żeby o tym nie wiedziała. Tymczasem potrzebne były jej dalsze dowody. Najprawdopodobniej ani w oczach Mesaany, ani Shaidara Harana zachowanie Talene nie będzie potwierdzeniem niczego. Czasami, choć nadzwyczaj rzadko, zdarzało się przecież, że siostry panikowały i uciekały, a przypuszczenie, iż Mesaana oraz Wielki Władca są tego nieświadomi, oznaczało dopraszanie się o kłopoty.

Przytknęła po kolei do płomienia świecy zaszyfrowaną wiadomość i jej jawną treść, a potem trzymała każdą kartkę za rożek, póki ogień niemal nie poparzył palców i dopiero wtedy upuszczała na kopczyk popiołów w misce. Za pomocą gładkiego, czarnego kamienia, który służył jej za przycisk do papierów, miażdżyła je dokładnie i mieszała popioły. Nie wydawało jej się prawdopodobne, by ktoś potrafił odtworzyć słowa ze spalenizny, ale mimo to...

Wciąż na stojąco odcyfrowała dwie pozostałe wiadomości i dowiedziała się, że Yukiri oraz Doesine śpią w pokojach zabezpieczonych przed wtargnięciem. Nie było w tym nic zaskakującego — w obecnych czasach dotyczyło to pewnie większości sióstr w Wieży — ale oznaczało, że porwanie ich może być trudne. Takie przedsięwzięcia zazwyczaj przeprowadzano najgłębszą nocą, rękoma sióstr z macierzystych Ajah danej kobiety. Zresztą wciąż się może okazać, że te spojrzenia były efektem zbiegu okoliczności albo igraszką wyobraźni. Powinna się nad tym zastanowić raz jeszcze.

Z westchnieniem wzięła z kufra kilka małych segregatorów i miękko osunęła się na wyściełane poduszką z gęsiego pierza krzesło za biurkiem. Niemniej okazało się, że ruch był i tak zbyt gwałtowny, siadając, skrzywiła się z bólu. Zdusiła nabrzmiewający w gardle jęk. Z początku poniżenie, jakiego przysparzały jej rózgi Silviany, uznawała za znacznie gorsze od bólu, ale ból przez to nie znikał. Jej pośladki były jednym siniakiem. A jutro Mistrzyni Nowicjuszek pogorszy jeszcze stan rzeczy. A pojutrze i następnego dnia... Ponura wizja niekończących się dni wycia pod rózgą Silviany i unikania spojrzeń sióstr, które doskonale wiedziały, co się dzieje w gabinecie Mistrzyni Nowicjuszek.

Spróbowała odegnać od siebie te myśli, umoczyła nową stalówkę w atramencie i zaczęła pisać zaszyfrowane rozkazy na cienkich karteczkach papieru. Talene, rzecz jasna, należy znaleźć i sprowadzić z powrotem. Na karę i egzekucję, jeśli tylko zwyczajnie spanikowała, w przeciwnym zaś wypadku, to znaczy, jeżeli znalazła sposób na złamanie przysiąg... Alviarin tej właśnie nadziei się trzymała, gdy kazała dokładnie obserwować Yukiri i Doesine. Znajdzie się jakiś sposób, żeby je pojmać. A jeśli nawet okaże się, że wszystko było rzeczą przypadku i imaginacji, na pewno jakaś korzyść przyjdzie z ich przesłuchania. Sama będzie kierować strumieniami kręgu. Na pewno się uda.

Zatopiona w pisaniu, nie zdawała sobie sprawy, że jej uniesiona dłoń błądzi po czole, poszukując niewidzialnego znamienia.

Promienie popołudniowego słońca kładły się ukosem pod koronami wysokich drzew, rosnących na grzbiecie wzgórza ponad wielkim obozem Shaido, w powietrzu tańczyły plamki światła, ptaki śpiewały w gałęziach. W trzepocie barw przemykały sójki i jakieś czerwone ptaki. Galina zapatrzyła się w górę i uśmiechnęła. Rankiem spadł ulewny deszcz, po którym zostały rozproszone wolno płynące obłoki, lecz w powietrzu wciąż czuć było chłodne tchnienie. Siwa klacz Galiny o łukowato sklepionej szyi i żywym chodzie z pewnością musiała wcześniej należeć do jakiejś szlachcianki lub bogatego kupca. Nikt inny — prócz, oczywiście, siostry — nie mógłby sobie pozwolić na tak szlachetne zwierzę. Uwielbiała przejażdżki na klaczy, której dała imię Chyża, ponieważ któregoś dnia miała ją chyżo ponieść ku wolności; wolny czas samotności wykorzystywała na rozmyślania o tym, co z odzyskaną wolnością pocznie. Miała już szczegółowe plany, jak odpłaci tym, którzy ją zawiedli, poczynając od Elaidy. Rozkoszowała się każdym etapem tych planów, najwięcej radości dostarczał jej sam moment ich zwieńczenia.

Radość tę wszakże odczuwała w sposób niezmącony tylko wówczas, gdy udawało jej się zapomnieć, że przywilej samotnych wycieczek stanowił jedynie szczególnie dobitną oznakę faktu, iż Therava posiadała ją bez reszty, podobnie jak grubą, białą szatę, którą nosiła, jej wysadzany ognistymi łzami pasek i obrożę. I jak zawsze, wraz z tą myślą jej uśmiech przeszedł w ponury grymas. Ozdóbki dla pieska, który mógł się bawić do woli, ale tylko w chwilach, gdy nie zabawiał swojej pani. Przecież nie mogła zdjąć tych drogocennych symboli swej niewoli, nawet tutaj. Ktoś mógłby zobaczyć. Przyjechała w to miejsce, aby być jak najdalej od Aielów, ale skąd pewność, że nie ma ich w lesie? Therava mogła się dowiedzieć o jej wypadach. Niełatwo przyznać, ale rozpaczliwie bała się sokolookiej Mądrej. Therava nawiedzała jej sny i nigdy nie były one przyjemne. Często budziła się spocona i zalana łzami. Pobudka z koszmaru przynosiła zawsze ulgę, choć często do rana już nie potrafiła zmrużyć oczu.

Podczas tych przejażdżek nie wiązał jej żaden wyraźny rozkaz zabraniający ucieczki, ale to tylko pogłębiało jej rozgoryczenie. Therava wiedziała, że Galina wróci, niezależnie jak źle była traktowana, ponieważ tak naprawdę niewoliła ją nadzieją, iż pewnego dnia zdjęta zostanie z niej ta przeklęta przysięga posłuszeństwa. I będzie znowu mogła przenosić, kiedy i jak zechce. Sevanna czasami kazała jej przenosić, czy podczas wykonywania jakichś podłych obowiązków, czy po prostu dlatego, żeby zademonstrować swą władzę, zdarzało się to jednak tak rzadko, iż łaknęła nawet tych nielicznych okazji, kiedy przynajmniej mogła na moment objąć saidara. Therava natomiast nadzwyczaj rzadko pozwalała jej zaledwie dotknąć źródła, a choć Galina błagała i pełzała przed nią, nie było mowy o przeniesieniu bodaj strumyczka. Niekiedy długo czołgała się w prochu, błagając o ten jeden okruch Mocy — na nic. Przyłapała się na tym, że zgrzyta zębami i zmusiła się, by przestać.

Może tę przysięgę anulować można nie tylko różdżką znajdującą się w posiadaniu Theravy, ale również Różdżką Przysiąg w Wieży, skąd jednak wziąć pewność? Mimo wszystko nie były identyczne. Wedle jej zrozumienia różnice dotyczyły tylko oznaczeń, ale niewykluczone, że były to różnice decydujące. Nie ośmieliłaby się uciec bez różdżki Theravy. Mądra często zostawiała ją na wierzchu w namiocie, ale powiedziała wcześniej: „Nigdy nie weźmiesz jej do ręki”.

Tak więc Galina mogła dotknąć grubego jak nadgarstek białego pręta, głaskać jego gładką powierzchnię, ale jakkolwiek próbowała, nie potrafiła zamknąć na nim ręki. Chyba żeby ktoś jej podał różdżkę... Liczyła, że jej świadomość nie zakwalifikuje tego, jako „wzięcia do ręki”. Na pewno. Myśl, że mogłaby się mylić, napawała ją najgłębszym przerażeniem. Rozpaczliwa tęsknota, jaka musiała być widoczna w jej oczach, gdy patrzyła na różdżkę, potrafiła wywołać jeden z rzadkich uśmiechów na twarzy Theravy.

„Czy moja mała Lina chce się uwolnić od przysięgi?” — pytała wówczas szyderczo. — „A więc Lina musi być dobrym pieskiem, ponieważ zastanowię się, czy ją uwolnić tylko wtedy, kiedy uznam, że nawet bez przysięgi pozostanie wiernym pieskiem”.

Całe życie w roli zabawki Theravy i przedmiotu jej wybuchów? Dziewczynka do bicia, służąca Theravie do wyładowania wściekłości na Sevannie? Trwoga nie była właściwym słowem do wyrażenia tego, co czuła wobec takiej perspektywy. Najgłębsza zgroza była bardziej odpowiednim pojęciem. Obawiała się, że w takiej sytuacji może oszaleć. A równocześnie obawiała się, że być może w szaleństwo też nie zdoła uciec.

Zupełnie podłamana, osłoniła oczy dłonią i oceniła wysokość słońca na niebie. Therava luźno zasugerowała jej, że ma być przed zachodem, a zatem pozostały jej przynajmniej dwie godziny, westchnęła jednak z żalem i ruszyła po stoku w kierunku drzew otaczających obóz. Mądre lubowały się w wymuszaniu posłuszeństwa, bez uciekania się do bezpośrednich rozkazów. Tysiąc sposobów zmuszenia jej, by pełzała. Jeśli zależy jej na bezpieczeństwie, musi najlżejsze sugestie tamtej brać jako rozkazy. Kilkuminutowe spóźnienie sprowadzało kary, na wspomnienie których Galina jeszcze teraz się krzywiła, równocześnie popędzając klacz do szybszego biegu wśród drzew. Therava nie dopuszczała żadnych wymówek.

Nagle zza grubego pnia drzewa wyszedł Aiel i zastąpił jej drogę; był bardzo wysoki, odziany w cadin’sor, włócznie miał zatknięte za paski uprzęży podtrzymującej na plecach futerał z łukiem, zasłona zwisała na piersi. Bez słowa schwycił jej konia za uzdę.

Przez krótką chwilę przyglądała mu się z niedowierzaniem, potem uniosła się w siodle.

— Głupcze! — warknęła. — Przecież musisz już wiedzieć kim jestem. Puść konia, albo Sevanna i Therava na zmianę będą cię obdzierać ze skóry!

Twarze Aielów rzadko zdradzały ich uczucia, wydało jej się jednak, że oczy tego nieznacznie się rozszerzyły. Zanim jednak zdołała to zinterpretować, chwycił ją wielką dłonią za szatę i ściągnął z siodła. Krzyknęła.

— Bądź cicho, gai’shain — powiedział, ale w taki sposób jakby mu było obojętne, czy posłucha.

W swoim czasie pewnie by musiała, ale od kiedy się rozniosło, że musi wykonywać wszystkie polecenia, natychmiast wielu zabawiało się najgłupszymi pomysłami, które bez reszty zajmowały jej czas, gdy niepotrzebna była Sevannie i Theravie; później Mądre ograniczyły ilość rozkazodawców do kilku spośród nich i oczywiście samej Sevanny. Dlatego teraz wrzeszczała i wierzgała w desperackiej nadziei, że przyciągnie uwagę kogoś, kto wiedział, iż należy wyłącznie do Theravy. Szkoda, że nie pozwalano jej nosić noża. Dlaczego ten człowiek jej nie rozpoznał, dlaczego nie wiedział, co oznaczają obroża i pasek? Obóz wprawdzie był tak ogromny, że jego mieszkańcy mogliby stanowić populację niejednego miasta, niemniej z pozoru wszyscy znali pokojowego pieska z mokradeł, należącego do Theravy. Therava na pewno obedrze go ze skóry, a Galina będzie się cieszyć każdą chwilą krwawego widowiska.

Natychmiast okazało się, że i tak z noża nie miałaby żadnego pożytku. Mimo szarpaniny napastnik obezwładnił ją z łatwością i nasunął jej kaptur na twarz, zasłaniając oczy — część materii wepchnął do ust, resztą omotał głowę. Schwycił ją za nogi, a następnie ciasno związał nadgarstki oraz kostki.

Łatwo, jakby była dzieckiem! Wciąż jeszcze się ciskała, ale były to próżne wysiłki.

— Chciał jakiegoś gai’shain, który nie byłby Aielem, Gaul, ale gai’shain w jedwabiach, klejnotach i na koniu? — zapytał męski głos, a Galina zesztywniała. Głos nie należał do Aiela. Pobrzmiewał w nim akcent z Murandy! — Z pewnością nie takie są wasze zwyczaje, nieprawdaż?

— Shaido. — Słowo padło z ust Aiela niczym przekleństwo.

— Cóż, potrzeba jeszcze kilku, jeśli chcemy mieć pewność. Może nawet więcej. Tam na dole są dziesiątki tysięcy w bieli, ona może być wszędzie wśród nich.

— Wydaje mi się, że ta, którą złapaliśmy, może powiedzieć Perrinowi Aybarze wszystko, co chciałby wiedzieć, Fagerze Nealdzie.

Jeśli rzec, że Galina wcześniej zesztywniała, to teraz zupełnie ją sparaliżowało. W żołądku rosła kula lodu, w sercu druga. Tych ludzi wysłał Perrin Aybara? Gdyby zaatakował Shaido i zginął podczas próby oswobodzenia żony, na nic wszystko, co udało jej się uzyskać u Faile. Na wieść o śmierci męża Faile przestałoby na czymkolwiek zależeć, a pozostali nie mieli żadnych sekretów, które można wykorzystać. Galina z przerażeniem zdała sobie sprawę, że jej nadzieje na zdobycie różdżki topnieją z każdą chwilą. Musiała go powstrzymać. Ale jak?

— Dlaczego ci się tak wydaje, Gaul?

— To jest Aes Sedai. I najwyraźniej również przyjaciółka Sevanny.

— Doprawdy? — zapytał Murandianin tonem pełnym namysłu. — Nie mylisz się?

Dziwne, ale w głosie żadnego nie było bodaj śladu niepokoju, jaki powinien okazać każdy rozsądny mężczyzna, dowiadując się, z kim ma do czynienia. A Aiel najwyraźniej zrobił, co zrobił, będąc w tego pełni świadom. Nawet jakiś renegat Shaido nie mógł wiedzieć, iż jej nie wolno przenosić bez pozwolenia. Wiedziała o tym tylko Sevanna i garstka Mądrych. Cała ta sytuacja z każdą chwila robiła się coraz bardziej niejasna.

Nagle poczuła, że unoszą ją do góry, a potem przerzucają przez coś. Przez siodło, zrozumiała po chwili. Nie minęło wiele czasu, jak zaczęła się rytmicznie kołysać na twardej skórze, a jeden z mężczyzn podtrzymywał ją, podczas gdy klacz biegła truchtem.

— Udajmy się do miejsca, gdzie będziesz mógł stworzyć dla nas jedną ze swych dziur w powietrzu, Fagerze Nealdzie.

— Wystarczy, że znajdziemy się po drugiej stronie wzgórza, Gaul. Cóż, bywam tu tak często, że właściwie wszędzie mógłbym otworzyć bramę. Czy wy, Aielowie, zawsze biegacie?

Bramę? O czym ten człowiek bredził? Przestała zwracać uwagę na wypowiadane przez niego nonsensy i zaczęła się zastanawiać nad własnym położeniem oraz drogami wyjścia. Nie wyglądało to najlepiej. Była związana jak owca na sprzedaż, była zakneblowana tak, że nawet gdyby zaczęła krzyczeć z całej siły, nie słyszano by jej z odległości dziesięciu kroków — jej szanse na ucieczkę były zerowe, chyba żeby porywaczom przeszkodził patrol Shaido. Ale czy naprawdę tego chciała? Jeżeli nie spotka się z Aybarą, nie będzie mogła mu przeszkodzić w zrujnowaniu planów. Z drugiej strony, jak długo potrwa droga do jego obozu? Z pewnością jest dość daleko, w przeciwnym razie Shaido dawno by go znaleźli. Wiedziała, że zwiadowcy patrolują dokładnie obszar w promieniu dziesięciu mil od obozowiska. Niezależnie od tego, ile dni zabierze ta podróż, powrót zajmie tyle samo. Spóźni się nie o minuty, ale o całe dni.

Therava nie zabije jej za to. Po prostu sprawi, by zapragnęła nie żyć. Może da się coś wyjaśnić. Zmyśli jakąś bajeczkę o porwaniu przez bandytów. Dwóch bandytów — bardziej wiarygodne, że dwóch mężczyzn podkradło się do obozu niż to, że zrobiła to cała banda. Ponieważ nie mogła przenosić, ucieczka zabrała jej sporo czasu. Potrafi opowiedzieć tę historyjkę w przekonujący sposób. Może przekonać Theravę. Jeśli powie na przykład... To na nic. Za pierwszym razem, gdy Therava ukarała ją za spóźnienie, przyczyną był pęknięty popręg i konieczność prowadzenia Chyżej. Therava okazała się głucha na tłumaczenie i podobnie zareaguje na wymówkę porwania. Galinie zachciało się płakać. W istocie, jak sobie zdała sprawę, już od jakiegoś czasu płakała beznadziejnymi łzami, których nie potrafiła powstrzymać.

Koń zatrzymał się i zanim Galina zdążyła się zastanowić co robi, już szarpała się dziko, próbując ześlizgnąć się z siodła i krzyczeć, na ile pozwalał knebel. Z pewnością zależy im na uniknięciu wartowników. Z pewnością Therava zrozumie gdy wartownicy przyprowadzą ją i jej porywaczy, nawet jeśli oznaczało to spóźnienie. Z pewnością poradzi sobie z Faile, nawet kiedy ta dowie się o śmierci męża.

Zarobiła tylko mocny cios ciężką ręką.

— Cicho — powiedział Aiel i znowu ruszyli truchtem.

Łzy znowu popłynęły z jej oczu i wkrótce jedwabny kaptur okrywający twarz zrobił się mokry. Therava już się postara, żeby wyła pod jej dłonią. Ale mimo płaczu w głowie układała sobie słowa, które powie Aybarze. Musi się skupić na zachowaniu choć najmniejszych szans na zdobycie różdżki. Therava z pewnością... Nie. Nie! Powinna się skoncentrować na tym, co sama może zdziałać. Obrazy okrutnookiej Mądrej z rózgą w dłoni — z pasem, z linką... — przemykały jej przed oczami, ale za każdym razem przeganiała je, koncentrując się na pytaniach, jakie zada Aybara i odpowiedziach, jakich sama udzieli. Albo nad tym, jak go przekonać, by jej właśnie powierzył bezpieczeństwo swej żony.

W żadnej spośród swoich kalkulacji nie uwzględniła ewentualności, że podróż skończy się w niecałą godzinę od momentu, gdy została schwytana.

— Rozsiodłaj jej konia, Noren, zaprowadź go do pozostałych zwierząt — powiedział Murandianin.

— Już się robi, panie Nealdzie — padła odpowiedź. W słowach pobrzmiewał cairhieniański akcent.

Pęta opadły z kostek, ostrze noża prześlizgnęło się między jej nadgarstkami, rozcinając sznur, wreszcie zniknęło i to, co przytrzymywało knebel w ustach. Wypluła jedwab przesiąknięty śliną, i odrzuciła kaptur na plecy.

Niski mężczyzna w czarnym kaftanie odprowadzał właśnie Chyżą poprzez niechlujne zbiorowisko wielkich, połatanych brązowych namiotów oraz niedużych, nieporządnych chatynek, najwyraźniej wykonanych z gałęzi drzew, w tym ze zbrązowiałej sośniny. Jak wiele czasu zabiera igłom sosny nabranie brązowej barwy? Dni, może tygodnie. Sześćdziesięciu, siedemdziesięciu ludzi zajmujących się gotowaniem strawy albo siedzących po prostu na drewnianych stołkach przypominało jej chłopów w prymitywnych kaftanach — ale niektórzy ostrzyli miecze, włócznie i halabardy, gdzieniegdzie widniały stojaki z bronią. W przestrzeniach między namiotami i szałasami widziała kolejnych mężczyzn w hełmach i napierśnikach, na koniach, z długimi lancami o wąskich grotach. Żołnierze udający się na patrol. Ilu nie widziała? Nieważne. Widok rozciągający się przed jej oczyma nie mógł istnieć! Rutynowe warty Shaido obejmowały perymetr większy niźli odległość, w jakiej znajdował się ten obóz. Nie mogło być inaczej!

— Nawet gdyby nie charakterystyczne oblicze — mruknął Neald — starczyłoby tego chłodnego, szacującego spojrzenia. Jakby przyglądała się robakom pod kamieniem, który właśnie odwróciła. — Okazał się smukłym mężczyzną w czarnym kaftanie, teraz w zadumie podkręcał nawoskowanego wąsa, ostrożnie, by nie zniszczyć szpicu. Przy pasie miał miecz, ale nie wyglądał ani na żołnierza, ani w ogóle na człowieka parającego się bronią. — Cóż, chodźmy więc, Aes Sedai — powiedział, poklepując ją po ramieniu. — Lord Perrin z pewnością będzie chciał zadać ci parę pytań. — Spróbowała mu się wyszarpnąć, a wtedy spokojnie zacieśnił uchwyt. — Nie rób tego.

Wysoki Aiel, Gaul, wziął ją pod drugie ramię i mogła wybierać, czy pójdzie sama, czy ją zawloką. Poszła więc, wysoko unosząc głowę, udając, że tamci to tylko eskorta — oczywiście każdy, kto zerknąłby na jej ręce, wiedziałby, jak się rzeczy mają. Choć wzrok utkwiła w przestrzeń przed sobą, mimo wszystko widziała zbrojnych chłopów, w większości bardzo młodych, patrzących w ślad za nią. Jak to możliwe, że ci dwaj tak niefrasobliwie traktowali Aes Sedai? Niektóre spośród Mądrych, widząc, jak skwapliwie słucha poleceń i ulega Theravie, a nieświadome natury jej przysiąg, wyrażały wątpliwości względem tego, za kogo się podaje — ci dwaj jednak wiedzieli. I nie obchodziło ich to. Zrodziło się w niej podejrzenie, że ci chłopi też wiedzieli... i żadnego nie zaskakiwał sposób, w jaki się z nią obchodzą. Poczuła gęsią skórkę na karku.

Kiedy zbliżyli się do wielkiego namiotu w biało-czerwone pasy, z odrzuconymi, wielkimi klapami wejścia, usłyszała dobiegające z wnętrza głosy:

— ...powiedział, że wkrótce będzie — mówił mężczyzna.

— Nie dam rady karmić jeszcze jednej gęby, zwłaszcza gdy nie wiem, na jak długo — odparł drugi. — Krew i krwawe popioły! Jak dużo czasu ma zajmować zorganizowanie spotkania z tymi ludźmi?

W wejściu do namiotu Gaul musiał się schylić, Galina natomiast weszła do środka dumnie, jakby to był jej apartament w Wieży. Mogła być więźniem, ale przede wszystkim była Aes Sedai i to stanowiło jej najgroźniejszą broń. I tarczę. Z kim on chciał się spotkać? Z pewnością nie mogło chodzić o Sevannę.

Po niechlujnym obozie wnętrze namiotu uderzało przepychem: znakomity dywan w kwiaty jako podłoga, dwa jedwabne gobeliny tkane w ptaki i kwiaty, na cairhieniańską modłę zwieszone z poziomego stelażu podtrzymującego dach. Jej spojrzenie od razu przykuł wysoki mężczyzna o szerokich ramionach — stał plecami do niej, bez kaftana, opierając dłonie na delikatnym stole, ozdobionym szeregiem złoceń i zasłanym mapami oraz arkuszami papieru. Aybarę widziała raz tylko, z oddali, w Cairhien, ale nie było żadnych wątpliwości, że, mimo jedwabnej koszuli i wypastowanych butów, oto ma przed sobą chłopaka z rodzimej wioski Randa al’Thora. Nawet zawinięte cholewy butów były wypastowane. A poza tym wszyscy zgromadzeni w namiocie patrzyli tylko na niego.

W momencie, w którym Galina weszła do środka, wysoka kobieta kładła mu właśnie czułym gestem dłoń na ramieniu. Ubrana była w zieloną jedwabną suknię z wysokim karczkiem, ozdobioną odrobiną koronki na makietach i przy dekolcie; lawina czarnych loków spływała jej na ramiona. Galina rozpoznała ją.

— Sprawia wrażenie bardzo ostrożnej, Perrin — powiedziała Berelain.

— Moim zdaniem obawia się pułapki, lordzie Perrinie — wtrącił siwiejący mężczyzna o porytej zmarszczkami twarzy, w zdobnym napierśniku, nałożonym na szkarłatny kaftan.

„Ghealdanin” — pomyślała Galina. Przynajmniej obecność jego i Berelain tłumaczyła, skąd w obozie wzięli się żołnierze. Była zadowolona, że nie spotkała Berelain w Cairhien. W przeciwnym razie cała obecna sytuacja byłaby, łagodnie mówiąc, dość dziwna. Żałowała, że nie ma wolnych dłoni, by obetrzeć ślady łez z policzków, ale tamci wciąż trzymali ja mocno. Trudno, nic się nie da zrobić. Była Aes Sedai. Tylko to miało znaczenie. Tylko na tym się skoncentruje. Otworzyła usta, żeby zapanować nad sytuacją...

Aybara nagle spojrzał na nią przez ramię, jakby jakoś wyczuł jej obecność i na widok jego złotych oczu słowa zamarły jej na ustach. Nie wierzyła w opowieści o jego wilczych oczach, teraz jednak mogła się przekonać, że były prawdziwe. Wilcze oczy w twarzy jakby wykutej z kamienia. Ghealdanin wyglądał przy nim nieomal na zniewieściałego. Ale w tych żółtych oczach czaił się smutek, który podkreślała jeszcze krótko przystrzyżona broda. Bez wątpienia chodzi o żonę. A to da się wykorzystać.

— Aes Sedai w bieli gai’shain — powiedział spokojnie odwracając się ku niej. Był naprawdę potężnie zbudowany i choć nie dorównywał Aielowi, dominował nad otoczeniem, a żółte oczy widziały wszystko. — Oraz więźniarka, jak się wydaje. Nie chciała przyjechać?

— Rzucała się niczym pstrąg wyrzucony na brzeg rzeki, kiedy Gaul ją wiązał, mój panie — odparł Neald. — Jeśli o mnie chodzi, nie miałem nic do roboty, tylko stać i się przyglądać.

Dziwne słowa i na dodatek wypowiedziane osobliwie znaczącym tonem. Czego on chciał? Nagle dostrzegła drugiego mężczyznę w czarnym kaftanie, przysadzistego, pomarszczonego, ze srebrną szpilką o kształcie miecza w wysokim kołnierzu. I wtedy przypomniała sobie, kiedy po raz ostatni widziała mężczyzn w czarnych kaftanach... Wyskakiwali z dziur w powietrzu na moment przed tym, nim sytuacja pod Studniami Dumai przemieniła się w kompletną katastrofę. Neald, jego dziury, jego bramy. Ci mężczyźni potrafili przenosić.

Potrzeba było całej siły woli, jaką potrafiła zgromadzić, żeby nie szarpnąć się w uchwycie Murandianina, żeby nawet nie drgnąć. Żołądek jej się wywracał od jego bliskości. Dotykał ją... Z jej gardła wyrywał się skowyt i to ją wreszcie otrzeźwiło. Przecież jest twardsza! Skoncentrowała się na tym, by sprawiać wrażenie całkowicie spokojnej, równocześnie próbując odzyskać panowanie nad głosem.

— Twierdzi, że jest przyjaciółką Sevanny — dodał Gaul.

— Przyjaciółka Sevanny — powtórzył Aybara, marszcząc czoło. — Ale w szacie gai’shain. Jedwabna szata, klejnoty, niemniej... Nie chciałaś pojechać po dobroci, ale nie przeniosłaś, żeby powstrzymać Gaula i Nealda. I jesteś przerażona. — Pokręcił głową. Skąd wiedział, że jest przerażona?

— Po tym, co się stało pod Studniami Dumai, zaskoczony jestem, widząc Aes Sedai w obozie Shaido. A może nic nie wiesz? Puśćcie ją, puśćcie. Wątpię, by chciała uciekać, skoro pozwoliła wam się przywieźć tak daleko.

— Studnie Dumai nie mają tu nic do rzeczy — powiedziała spokojnie, wreszcie wolna od dotyku męskich rąk. Niemniej tamci wciąż stali obok niczym straż i dlatego dumna była z pewności głosu. Mężczyzna potrafiący przenosić. Dwóch, a ona sama. Sama i niezdolna przenieść choćby strumyczka Mocy. Stała więc wyprostowana, z uniesioną głową. Była Aes Sedai i tamci mają widzieć w niej Aes Sedai, w każdym calu. Skąd wiedział, że ona się boi? W jej słowach nie zabrzmiała nawet nutka lękliwości. O opanowanie na twarzy była spokojna, nawet kamień mógłby jej pozazdrościć. — Biała Wieża kieruje się celami, których nikt prócz sióstr nie zna i pojąć nie potrafi. Wypełniam tu misję zleconą przez Białą Wieżę, a wy się wtrącacie. Jak na mężczyzn, to dość nierozważne. — Ghealdanin pokiwał ze smutkiem głową, jakby miał kiedyś okazję na własnej skórze przekonać się o prawdziwości tych słów. Aybara tylko popatrzył na nią pozbawionym wyrazu wzrokiem. — Tylko to, że usłyszałam twoje imię, powstrzymało mnie przed drastycznym postępkiem wobec tych dwóch — kontynuowała. Gdyby Murandianin albo Aiel podnieśli kwestię tego, ile czasu zabrało im jej obezwładnienie, powie, że z początku była oszołomiona, ale ponieważ milczeli, mówiła dalej szybko i przekonująco: — Twoja żona Faile znajduje się pod moją ochroną, podobnie jak królowa Alliandre, a kiedy zakończę załatwiać sprawy z Sevanną, zabiorę je ze sobą w bezpieczne miejsce, a potem pomogę dotrzeć, dokąd zechcą. Tymczasem twoja obecność tutaj zagraża mojej misji, sprawom Białej Wieży, a na to pozwolić nie mogę. Zagraża także twojemu życiu, życiu twojej żony i Alliandre. W obozie są dziesiątki tysięcy Aielów. Wiele dziesiątków tysięcy. Jeżeli zaatakują cię... a ich zwiadowcy znajdą cię wcześniej czy później, o ile już tego nie zrobili... zetrą twoje nędzne siły z powierzchni ziemi. Z pewnością nie przyczyni się to do poprawy losu twojej żony i królowej Alliandre. Mogę nie być w stanie powstrzymać Sevanny. To jest bezwzględna kobieta, a wiele Mądrych potrafi przenosić, prawie cztery setki, i wszystkie najwyraźniej palą się do użycia Mocy w charakterze broni, podczas gdy ja jestem tylko jedną Aes Sedai i na dodatek powstrzymują mnie przysięgi. Jeśli chcesz ochronić żonę i królową, zwiń obóz i zmykaj ile sił w nogach. Może cię nie zaatakują, kiedy zobaczą, że się wycofujesz. To jedyna nadzieja, na jaką może liczyć twoja żona. — Dobrze. Jeśli bodaj kilka ziarenek, jakie właśnie posiała, wzejdzie, powinno wystarczyć, aby się wycofał.

— Skoro Alliandre jest w niebezpieczeństwie, lordzie Perrinie... — zaczął Ghealdanin, ale Aybara uciszył go gestem uniesionej dłoni. Żołnierz zacisnął szczęki tak mocno, że wydało jej się, iż słyszy zgrzytanie, ale nic więcej nie powiedział.

— Widziałaś Faile? — zapytał młodzieniec, a w jego głosie pobrzmiewało napięcie. — Ma się dobrze? Nikt jej nie wyrządził krzywdy? — Głupiec, chyba nie zrozumiał żadnego jej słowa, prócz bezpośrednio odnoszących się do jego żony.

— Dobrze, ponieważ jest pod moją ochroną, lordzie Perrinie. — Jeśli ten kmiotek karierowicz chce nazywać się lordem, ona może przez jakiś czas to znosić. — I ona, i Alliandre. — Żołnierz popatrzył gniewnie na Aybarę, ale nie skorzystał z okazji, by przemówić. — Musisz mnie posłuchać. Shaido cię zabiją...

— Podejdź i spójrz na to — przerwał jej Aybara, odwracając się do stołu i przyciągając do siebie wielki arkusz papieru.

— Musisz mu wybaczyć brak manier, Aes Sedai — mruknęła Berelain, podając jej kuty srebrny pucharek z winem. — Jak nietrudno sobie wyobrazić, żyje w stanie nieustannego napięcia. Nie przedstawiłam się. Jestem Berelain, Pierwsza z Mayene.

— Wiem. Możesz mi mówić Alyse.

Kobieta uśmiechnęła się, jakby wiedziała, że imię jest fałszywe, a równocześnie akceptowała ten fakt. Pierwszej z Mayene nie można było zarzucić braku subtelności. Szkoda że to z chłopakiem trzeba było rozmawiać, a nie z nią — najmniej trudności sprawiali subtelni ludzie, którzy sądzili, iż mogą igrać z Aes Sedai. Wieśniacy natomiast, z czystej ignorancji, bywali uparci. Ten Aybara powinien już jednak coś wiedzieć o Aes Sedai. Może gdyby go potraktować z góry, zacząłby się zastanawiać na tym, kim i czym ona właściwie jest.

Wino zostawiło na języku posmak kwiatów.

— Jest bardzo dobre — powiedziała z niekłamaną wdzięcznością. Od tygodni nie miała w ustach przyzwoitego wina. Therava nie pozwalała jej na przyjemności, jakich Mądre sobie samym odmawiały. Gdyby odkryła, że Galina znalazła w Malden kilka antałków, ta nie miałaby nawet mało przyzwoitego wina. I na dodatek zostałaby porządnie obita.

— W naszym obozie przebywa kilka sióstr, Alyse Sedai. Masuri Sokawa, Seonid Traighan oraz moja osobista doradczyni, Annoura Larisen. Może chciałabyś z nimi porozmawiać, kiedy już skończysz z Perrinem?

Z udawaną niefrasobliwością Galina naciągnęła kaptur na głowę, a potem upiła kolejny łyk wina i zaczęła się zastanawiać. Obecność Annoury była zrozumiała, mając na względzie jej rolę u boku Berelain, ale co robiły tu pozostałe dwie? Należały do tych, które uciekły z Wieży, po detronizacji Siuan i wyniesieniu Elaidy. Prawda, żadna nie może wiedzieć od Elaidy o jej udziale w próbie porwania al’Thora, niemniej...

— Nie sądzę — mruknęła. — One mają swoje sprawy, ja mam swoje. — Wiele by oddała, aby dowiedzieć się, jakie też są sprawy tamtych, ale koszty ewentualnego rozpoznania mogły być zbyt wysokie. Każdy przyjaciel Smoka Odrodzonego zapewne posiada pewne... wyobrażenia... na temat Czerwonych. — Pomóż mi przekonać Aybarę, Berelain. Twoja Skrzydlata Gwardia nie jest żadnym przeciwnikiem dla tego, co Shaido mogą wystawić przeciw tobie. Ghealdanie, których masz ze sobą, też pewnie nie na wiele się przydadzą. Cała armia nie przydałaby się na wiele. Shaido jest po prostu zbyt wielu, mają ze sobą setki Mądrych, gotowych posługiwać się Jedyną Mocą jako bronią. Widziałam na własne oczy. Ty też możesz zginąć, jeśli nawet skończy się tylko na niewoli. Nie mogę zagwarantować, że przekonam Sevannę, by cię wypuściła, kiedy opuszczę jej obóz.

Berelain zaśmiała się beztrosko, jakby tysiące Shaido i setki przenoszących Mądrych nie stanowiły żadnej groźby.

— Och, nie bój się, nie znajdą nas. Ich obóz znajduje się dobre trzy dni drogi stąd, może cztery. Na dodatek po trudnym terenie.

Trzy dni, może cztery. Galina zadrżała. Powinna sama to wydedukować. Trzy, cztery dni drogi pokonane w godzinę. Poprzez dziurę w powietrzu wykonaną z użyciem męskiej połowy Mocy. Była dostatecznie blisko, żeby dotknął jej saidin. Wewnętrzne rozterki nie znalazły jednak odbicia w wypowiadanych słowach:

— Nawet w takim wypadku musisz mi pomóc go przekonać, żeby nie atakował. To byłaby katastrofa dla niego, jego żony, dla wszystkich. Poza tym, moja misja jest naprawdę istotna dla Wieży. Zawsze byłaś zdecydowaną popleczniczką Wieży. — Pochlebstwo dla władczyni jednego miasta i kilku skrawków ziemi, ale przecież z równą siłą działało na pozbawionych znaczenia, jak i na naprawdę potężnych.

— Perrin jest uparty, Alyse Sedai. Wątpię, bym była w stanie wpłynąć na jego decyzję. Kiedy już coś postanowi, niełatwo go przekonać. — Z jakiegoś powodu młoda kobieta uśmiechnęła się, uśmiechem na tyle tajemniczym, że mógłby zdobić twarz siostry.

— Berelain, możesz później dokończyć rozmowę? — zapytał niecierpliwie Aybara i nie była to tylko niezobowiązująca propozycja. Grubym palcem stukał w rozłożony arkusz papieru. — Alyse, może też spojrzysz? — To też nie była wyłącznie uprzejma propozycja. Za kogo ten człowiek się uważał, żeby rozkazywać Aes Sedai?

Jeżeli podejdzie do stołu, znajdzie się przynajmniej dalej od Nealda. Prawda, stamtąd będzie bliżej do tego drugiego, który wciąż badawczo się jej przyglądał, ale dzielić ich będzie zasłany mapami blat. Słaba osłona, niemniej, przyglądając się mapie pod palcem Aybary, nie będzie musiała na niego patrzeć.

W końcu okazało się, że tylko z najwyższym unika unoszenia wzroku. Na mapie było zaznaczone miasteczko Malden, wraz z akweduktem, który dostarczał do niego wodę z odległego o pięć mil jeziora oraz zarys obozu Shaido wokół miasta. Prawdziwym zaskoczeniem okazał się fakt, iż mapa uwzględniała kolejne szczepy, które zasilały Shaido od czasu przybycia pod Malden — wynikało stąd, że ludzie Aybary już od jakiegoś czasu obserwują obóz. Na drugim planie, narysowanym wyraźnie od ręki, było miasto, przedstawione nawet w miarę szczegółowo.

— Widzę, że już wiesz, jak duży jest obóz — powiedziała. — Musisz więc zdawać sobie sprawę, że uwolnienie jej siłą stanowi przedsięwzięcie beznadziejne. Nawet gdybyś dysponował setkami tych ludzi — niełatwo przyszło jej wspomnieć o nich i nie do końca potrafiła ukryć pogardę w głosie — nie wystarczyłoby. Te Mądre będą walczyć. A są ich setki. Skończy się rzezią, tysiące polegną, wśród nich prawdopodobnie twoja żona. Mówiłam ci, że ona i Alliandre znajdują się pod moją ochroną. Kiedy załatwię swoje sprawy, zabiorę je w bezpieczne miejsce. Słyszałeś moje słowa, a więc wiesz, że Trzy Przysięgi gwarantują ich prawdziwość. Wolałabym, abyś nie popełnił błędu, sądząc, że twoje koneksje z Randem al’Thorem uchronią cię przed karą za wtrącanie się w sprawy Wieży. Tak, wiem, kim jesteś. Czy sądzisz, że twoja żona mi nie powiedziała? Ufa mi, a jeśli zależy ci na jej bezpieczeństwie, również ty musisz mi zaufać.

Ten idiota patrzył na nią takim wzrokiem, jakby słowa omijały go, nie trafiając do uszu. Te oczy były naprawdę niepokojące.

— Gdzie ona sypia? Ona i wszyscy pozostali, których razem z nią pojmano? Pokaż mi.

— Nie mogę — odpowiedziała tonem bez wyrazu. — Gai’shain rzadko sypiają w jednym miejscu dwie noce z rzędu. — Wraz z tym kłamstwem zniknęła ostatnia szansa na to, że Faile i jej towarzysze pozostaną przy życiu. Och, nie zamierzała narażać szans własnej ucieczki, pomagając im, ale to zaniedbanie można by ostatecznie zawsze wyjaśnić nieszczęsnym zbiegiem okoliczności. Ale nie mogła ryzykować, że naprawdę uciekną któregoś dnia i jej kłamstwo wyjdzie na jaw.

— Uwolnię ją — warknął, ale niemalże zbyt cicho, w dosłyszała. — Nie dbam o ofiary.

Czuła w głowie gonitwę myśli. Wychodziło na to, że nie wyperswaduje mu tego, ale przynajmniej mogła odwlec bezpośrednią akcję. Przynajmniej tyle musi zrobić.

— Byłbyś skłonny odwlec nieco datę ataku? W ciągu kilku dni, najwyżej tygodnia, załatwię pewnie swoje sprawy. — Ostateczny termin być może doda ostrogi wysiłkom Faile. Wcześniej takie podejście uznała za zbyt niebezpieczne: groźba bez pokrycia traciła całą swoją siłę, a istniało prawdopodobieństwo, że Faile może nie zdobyć różdżki w wyznaczonym czasie. Teraz trzeba było ryzykować. — Jeżeli mi się uda, a potem wyjadę z twoją żoną i pozostałymi, nie będziesz musiał ginąć na marne. Tydzień.

Z twarzą wykrzywioną irytacją Aybara uderzył pięścią w stół tak, że ten aż podskoczył.

— Dam ci kilka dni — warknął — może nawet tydzień czy więcej, pod warunkiem... — zmełł w ustach słowa, które zamierzał wypowiedzieć. Poczuła na sobie spojrzenie tych dziwnych oczu. — Ale nie mogę obiecać, ile to będzie dni — ciągnął dalej. — Gdyby to ode mnie zależało, już bym atakował. Nie pozwolę, by Faile cierpiała w niewoli choć jeden dzień dłużej, tylko dlatego, że muszę czekać, aż wydadzą owoce jakieś knowania Aes Sedai względem Shaido. Mówisz, że znajduje się pod twoją ochroną, ale jaką ochronę możesz jej zapewnić, nosząc taką szatę? W obozie wyraźnie widać oznaki pijaństwa. Nawet wartownicy piją. Mądre też?

Nagła zmiana tematu sprawiła, że omal nie zamrugała.

— Mądre piją tylko wodę. Nie możesz liczyć na to, że znajdziesz je w stanie oszołomienia — poinformowała go sucho. I zgodnie z prawdą. Zawsze ją bawiło, gdy mogła się posłużyć prawdą dla swoich celów. Oczywiście okazjonalnej prawdomówności nie zawdzięczała szkoleniu, jakiemu poddawały ją Mądre. Faktycznie wśród Shaido szerzyło się pijaństwo. Każdy oddział przywoził do obozu całe wino, jakie udało mu się znaleźć. Dziesiątki małych destylarni wytwarzały paskudne dekokty ze zbóż, a na miejsce każdej zniszczonej przez Mądrych powstawały dwie nowe. Gdyby mu jednak o tym powiedziała, tylko by go zachęciła do ataku. — Jeśli zaś chodzi o innych, to powiem tyle, że zdarzało mi się już podróżować w towarzystwie armii i widziałam gorsze picie niż wśród Shaido. Jeżeli nawet stu jest pijanych wśród dziesiątek tysięcy, co z tego? Naprawdę, lepiej będzie, jak dasz mi tydzień. A jeszcze lepiej dwa.

Przeniósł spojrzenie na mapę, prawą dłoń znów zacisnął w pięść, ale w jego głosie nie było już gniewu:

— Czy Shaido często udają się za mury miasta?

Postawiła pucharek z winem na stole i wyprostowała się. Spojrzenie w żółte oczy wymagało nieco wysiłku, ale jakoś się udało.

— Myślę, że już czas, abyś nauczył się okazywać stosowny szacunek. Jestem Aes Sedai, a nie twoją służką.

— Czy Shaido często udają się za mury miasta? — powtórzył tym samym, całkowicie opanowanym tonem. Miała ochotę zgrzytać zębami.

— Nie — warknęła. — Złupili wszystko, co się nadawało do złupienia oraz nieco z tego, co się nie nadawało. — Pożałowała swoich słów, gdy tylko je wypowiedziała. Wydawały się nie nieść żadnego ryzyka, póki sobie nie przypomniała mężczyzn wyskakujących z dziur w powietrzu. — Nie chcę przez to powiedzieć, że nigdy tam nie bywają. Nieustannie przebywa tam od dwudziestu do trzydziestu, czasami więcej, w grupach po dwu, trzech. — Czy był na tyle rozgarnięty, żeby zrozumieć, co to znaczy? Lepiej się upewnić. — Nie poradzisz sobie ze wszystkimi. Kilku ci ucieknie, żeby zaalarmować obóz.

Aybara tylko pokiwał głową.

— Kiedy zobaczysz Faile, powiedz jej, że w dniu, gdy zobaczy mgłę na wzgórzach i usłyszy wilki wyjące do słońca, ona i pozostali muszą przedostać się do twierdzy lady Cairen na północnym krańcu miasta i tam się ukryć. Powiedz jej, że ją kocham. Powiedz, że idę po nią.

Wilki? Czy ten człowiek był niespełna rozumu? Skąd może mieć pewność, że wilki... Nagle poczuła na sobie spojrzenie wilczych oczu i już nie była taka pewna, czy chce wiedzieć.

— Powiem jej — skłamała. A może chciał wykorzystać tylko mężczyzn w czarnych kaftanach dla odbicia żony? Ale w takim wypadku po co w ogóle czekać? Te żółte oczy skrywały tajemnice, które chętnie by poznała. Z kim chciał zorganizować spotkanie? Z pewnością nie mogło chodzić o Sevannę. Miała ochotę dziękować Światłości, choć już dawno porzuciła tego rodzaju głupoty. Kto był gotów pojawić się u niego w każdej chwili? Wspomniano jednego człowieka, ale mógł to być król na czele armii. Albo al’Thor we własnej osobie? W tym wypadku modlitwa byłaby jak najbardziej stosowna, jego miała nadzieję już nigdy w życiu nie spotkać.

Jej obietnica jakby coś wyzwoliła w młodzieńcu. Powoli wypuścił powietrze z płuc, a napięcie, którego wcześniej nie dostrzegła, zniknęło z twarzy.

— Kłopot z zagadką kowala — powiedział cicho, stukając palcem w granice Malden — polega zawsze na tym, by włożyć na miejsce kluczowy element. Cóż, stało się. Albo już wkrótce.

— Zostaniesz na kolacji? — zapytała Berelain. — Godzina jest odpowiednia.

Niebo w otwartym wejściu powoli ciemniało. Chuda służąca w ciemnych wełnach, z białymi włosami upiętymi w kok, weszła i zaczęła zapalać lampy.

— Obiecasz, że dasz mi przynajmniej tydzień? — domagała się Galina, ale Aybara tylko pokręcił głową. — W takim razie liczy się każda godzina. — Nie zamierzała zostać nawet chwili dłużej niż to konieczne, niemniej trzeba jeszcze było wydusić z siebie ostatnie słowa. — Czy jeden z twoich... ludzi... mógłby mnie zabrać tak blisko obozu, jak się tylko da?

— Zajmij się tym, Neald — rozkazał Aybara. — I postaraj się być przynajmniej grzeczny. — Powiedział coś takiego!

Wzięła głęboki oddech i naciągnęła kaptur na głowę.

— Chcę, żebyś mnie tu uderzył. — Dotknęła policzka. — Na tyle mocno, żeby został ślad.

W końcu udało jej się powiedzieć coś, co poruszyło tego człowieka. Żółte oczy rozszerzyły się, on zaś zatknął kciuki za pas, jakby chroniąc dłonie.

— Nie zrobię tego — powiedział tonem szaleńca. Ghealdanin zamarł z rozdziawionymi ustami, a służąca zagapiła się na nią, płonąca drzazga zawisła niebezpiecznie blisko spódnic.

— Domagam się — oznajmiła twardo Galina. Dla przekonania Theravy potrzebne jej będzie wszystko, co uprawdopodobni opowieść. — Zrób to!

— Nie sadzę, by był w stanie — powiedziała Berelain, zbierając suknię i przysuwając się bliżej. — On ma bardzo zdecydowane, trochę może zaściankowe poglądy. Może ja jeśli pozwolisz?

Galina niecierpliwie skinęła głową. Nie miała nic przeciwko, prócz tego, że kobieta prawdopodobnie nie pozostawi dostatecznie przekonujących śladów... I nagle pociemniało jej w oczach, a gdy już doszła do siebie, wciąż chwiała się lekko. Uniosła dłoń do policzka i zamrugała.

— Za mocno? — z niepokojem zapytała Berelain.

— Nie — wymamrotała Galina, starając się nie dać niczego po sobie poznać. Gdyby mogła przenosić, urwałaby tej kobiecie głowę! Oczywiście, gdyby mogła przenosić, nic takiego nie wydarzyłoby się. — Dobrze, teraz w drugi policzek, I niech ktoś przyprowadzi mi konia.

Odjechała w towarzystwie Murandianina w kierunku lasu. Po jakimś czasie dotarli do miejsca, gdzie wielkie drzewa leżały po części powalone, a po części dziwnie pochylone. Przez cały czas wmawiała sobie, że skorzystanie z dziury w powietrzu będzie poważną trudnością, ale kiedy tamten stworzył pionową srebrno-niebieską szczelinę, za którą potem ukazało się strome zbocze, nie myślała już o saidinie. Poganiając Chyżą w prześwit, myślała tylko o Theravie.

Niemal zawyła, kiedy zrozumiała, że znalazła się po przeciwnej stronie zbocza niż obóz. Zaczął się szaleńczy wyścig z zachodzącym słońcem. Przegrała.

Na swoje nieszczęście miała rację. Therava nie chciała słuchać żadnych wymówek. A w szczególną złość wprawiły ją siniaki. Sama nigdy nie zostawiała śladów na twarzy Galiny. A potem nastąpiły chwile, które niczym nie ustępowały jej koszmarom. I trwały znacznie dłużej. W chwilach, gdy krzyczała najgłośniej, prawie zapominała o pragnieniu zdobycia różdżki. Ale poza tym nic innego jej nie zostało. Zdobyć różdżkę, zabić Faile oraz jej przyjaciół i będzie wolna.

Egwene powoli odzyskiwała świadomość, a ponieważ wciąż jeszcze była mocno oszołomiona, ledwie zdołała zapanować nad sobą i nie otwierać oczu. Udawanie, że wciąż jest nieprzytomna, okazało się aż nazbyt łatwe. Jej głowa opierała się na ramieniu jakiejś kobiety, nie potrafiłaby jej unieść, nawet gdyby spróbowała. Ramię należało do Aes Sedai, była w stanie wyczuć jej zdolność przenoszenia. Wydawało jej się, że głowę ma wypchaną watą, myśli krążyły wolno i chwiejnie, ciało pozostawało odrętwiałe. Po chwili dotarło do niej, że suknię do konnej jazdy i płaszcz ma suche, choć pamiętała dobrze, że w rzece przemokła ze szczętem. Cóż, dzięki Mocy bez trudu dawało się to osiągnąć. Nie łudziła się szczególnie, że to dla jej wygody osuszono jej ubrania. Siedziała wciśnięta między dwie siostry, podtrzymywana przez nie, od kwiatowych perfum jednej z nich kręciło w nosie. Wnosząc z rytmicznego kołysania i stuku końskich kopyt na kamieniach bruku, musiała znajdować się w jakimś powozie. Ostrożnie chyliła powieki.

Zasłonki powozu były odsunięte, choć smród, jaki dociekł spoza nich, natychmiast sprawił, że zapragnęła, by było inaczej. Gnijące śmieci! Jak Tar Valon mogło upaść tak nisko? Rozpaczliwie zaniedbany stan miasta sam w sobie stanowił wystarczającą przesłankę konieczności usunięcia Elaidy.

Sącząca się przez okna powozu mętna księżycowa poświata wyławiała z mroku sylwetki trzech Aes Sedai siedzących naprzeciw, przodem do kierunku jazdy. Wprawdzie w obecnej kondycji nie potrafiła wyczuć ich zdolności do przenoszenia, niemniej miały na sobie szale z frędzlami. W Tar Valon kobieta, która nie była Aes Sedai i założyła szal z frędzlami, mogła się narazić na srogie nieprzyjemności. Dziwne, ale siostra siedząca po lewej wyraźnie separowała się od pozostałych, a ponieważ miejsca w powozie nie było zbyt dużo, musiała wciskać się w jego burtę; pozostałe też wyraźnie unikały kontaktu z nią. Bardzo dziwne.

Nagle zdała sobie sprawę, że nie jest oddzielona tarczą od źródła. W głowie jej się kręciło. Nie potrafiła jasno rozważać wszystkich konsekwencji tego odkrycia, ale sam fakt zupełnie pozbawiony był sensu. Były w stanie wyczuć jej siłę, podobnie jak ona czuła ich Moc, a choć żadna nie była słaba, poradziłaby sobie z całą piątką, gdyby tylko reagowała dostatecznie szybko. Prawdziwe źródło lśniło niczym ogromne słońce tuż poza krawędzią pola widzenia, wzywało. Podstawowym pytaniem jednak było: czy się odważy, tak od razu? Myśli błądzące chaotycznie w jej głowie nie gwarantowały, że w ogóle uda jej się ująć saidara — kiedy bodaj spróbuje, zorientują się natychmiast. Lepiej wcześniej dojść trochę do siebie. Natychmiast pojawiło się drugie pytanie: jak długo odważy się zwlekać? Wcześniej czy później oddzielą ją tarczą od źródła. Na próbę poruszyła palcami stóp w grubych skórzanych butach i z radością stwierdziła, że słuchają jej rozkazów. Do rąk i nóg powoli wracało życie. Uznała, że dałaby radę unieść głowę, choć pewnie już nie tak łatwo, jak przed chwilą palcami. Cokolwiek jej zadały, przestawało powoli działać. Jak długo jeszcze?

Wszelkim jej zamierzeniom kres położyła ciemnowłosa siostra, siedząca pośrodku tylnego siedzenia. Pochyliła się naprzód i uderzyła tak mocno, że Egwene upadła na kolana kobiety, o którą się opierała. Ręka jakby kierowana własną wolą uniosła się do obolałego policzka. Tyle wyszło z udawania nieprzytomnej.

— Nie było potrzeby, Katerine — powiedział zgrzytliwy głos nad jej głową, a potem właścicielka głosu uniosła ją znowu do pozycji siedzącej. Okazało się, że potrafi utrzymać głowę w górze, choć z trudnością. Katerine. To pewnie będzie Katerine Alruddin, Czerwona. Z jakiegoś powodu uważała, że dobrze będzie, gdy pozna tożsamość porywaczek, choć o samej Katerine nie wiedziała nic, prócz imienia i Ajah. Siostra, na którą upadła, miała słomiane włosy i okrągłą twarz, należącą do zupełnie nieznanej kobiety. — Sądzę, że dałaś jej zbyt wiele tego widłokorzenia — mówiła dalej.

Poczuła dreszcz, przenikający ją do szpiku kości. A więc tym ją napoiły! Gorączkowo przetrząsała pamięć w poszukiwaniu wszystkiego, co usłyszała od Nynaeve na temat tego podłego naparu, ale myśli wciąż krążyły powoli. Choć jakby nieco żwawiej niż przed momentem. Pamiętała tylko, że zdaniem Nynaeve upłynie sporo czasu, nim w pełni dojdzie do siebie.

— Dałam jej dokładnie odmierzoną dawkę, Felaana — odrzekła sucho siostra, która ją wcześniej uderzyła — i, jak sama widzisz, efekt jest dokładnie zgodny z przewidywaniami. Nim dotrzemy do Wieży, ma już chodzić o własnych siłach. Nie mam zamiaru znów jej nosić. — Skończyła, patrząc ze złością na kobietę siedzącą po lewej stronie Egwene, ale ta tylko niechętnie pokręciła głową. To była Pritalle Nerbaijan, Żółta siostra, która zazwyczaj robiła wszystko, aby uniknąć uczenia nowicjuszek oraz Przyjętych, a zmuszona, dawała wszystkim wyraźnie do zrozumienia, co sądzi o niechcianym zajęciu.

— Nadzwyczaj niestosowne byłoby, gdyby to mój Harril miał ją nosić — oznajmiła lodowatym głosem. — Osobiście wolałabym, żeby mogła sama pójść, ale jeśli nie będzie w stanie, cóż... W każdym razie już się cieszę na chwilę, gdy będę mogła ją przekazać innym. Ty nie chcesz jej nosić, Katerine, ja nie chcę pilnować jej przez pół nocy w jakiejś celi.

Katerine lekceważąco pokręciła głową.

Cele. Oczywiście, miała trafić do jednego z tych małych ciemnych pomieszczeń na pierwszym poziomie piwnic Wieży. Elaida oskarży ją o fałszywe pretensje do Tronu Amyrlin Karą za to była egzekucja. Dziwne, ale ta myśl nie budziła w niej lęku. Może to wpływ ziela. Czy po jej śmierci Romanda lub Lelaine wyrzekną się swych waśni, pozwalając innej zostać Amyrlin? Czy będą ze sobą walczyć do końca, podczas gdy rebelia powoli osłabnie i zamrze, a siostry stopniowo wrócą do Elaidy? Ponura myśl. Koszmarna. Skoro jednak potrafiła czuć smutek, to znaczy, że widłokorzeń nie tłumił jej emocji, dlaczego więc się nie bała? Potarła kciukiem pierścień z Wielkim Wężem. Spróbowała... i przekonała się, że zniknął. Zawrzał w niej gniew, rozpalony do białości. Mogą ją zabić, ale nie mogą jej pozbawić tytułu Aes Sedai.

— Kto mnie zdradził? — zapytała, zadowolona, że głos brzmiał chłodno i opanowanie. — Możecie mi powiedzieć i tak jestem w waszej mocy. — Siostry zapatrzyły się na nią, jakby zdziwione, że potrafi mówić.

Katerine pochyliła się naprzód, uniosła rękę. Ale już w następnym momencie oczy Czerwonej siostry rozbłysły niebezpiecznym płomieniem — to jasnowłosa Felaana schwyciła ją za rękę, nim zdążyła uderzyć Egwene.

— Nie ma wątpliwości, że zostanie stracona — oznajmiła zdecydowanie swoim chropawym głosem — ale jest inicjowaną Wieży i żadna z nas nie ma prawa jej bić.

— Nie dotykaj mnie, Brązowa — warknęła Katerine i znienacka otoczyła ja poświata saidara.

W jednej chwili wszystkie kobiety w powozie, prócz Egwene, rzecz jasna, ujęły źródło. Spoglądały na siebie jak obce koty, które właśnie się spotkały i które zaraz zaczną syczeć i drapać pazurami. Nie, nie wszystkie — Katerine i wysoka siostra odsuwająca się od niej nawet nie zerknęły na siebie. Ale pozostałe rekompensowały tę osobliwą obojętność. Na światłość, co się działo? Powietrze było tak gęste od wzajemnych animozji, że można było je kroić niczym chleb.

Po chwili Felaana puściła nadgarstek Katerine i rozsiadła się wygodnie, lecz żadna z sióstr nie uwolniła źródła. Egwene znienacka przyszło do głowy, że żadna nie chciała być tą, która zacznie. Ich twarze w świetle księżyca były ucieleśnieniem opanowania, ale dłonie Brązowej mięły szal, a siostra odsuwająca się od Katerine bez przerwy wygładzała suknię.

— Chyba już najwyższy czas na to — powiedziała Katerine, splatając tarczę. — Lepiej nie czekać, aż spróbujesz czegoś... bez sensu. — Uśmiechała się podle. Egwene tylko westchnęła, gdy opadł na nią splot. Wątpiła, by była w stanie objąć saidara, a jeżeli nawet, niewiele by jej z tego przyszło w zmaganiach z pięcioma siostrami aktualnie czerpiącymi Moc. Brak reakcji najwyraźniej rozczarował Czerwoną. — Prawdopodobnie to twoja ostatnia noc na tym świecie — ciągnęła dalej. — W ogóle się nie zdziwię, jeśli Elaida każe cię już jutro ujarzmić i ściąć.

— Albo jeszcze dziś — wtrąciła jej szkapowata towarzyszka, kiwając głową. — Moim zdaniem nic nie sprawi większej radości jej oczom niż widok twego końca. — W przeciwieństwie do Katerine mówiła takim tonem, jakby konstatowała sprawę właściwie już dokonaną; na pewno kolejna Czerwona. Pozostałe siostry szacowała czujnym spojrzeniem, najwyraźniej przekonana, że w każdej chwili mogą czegoś spróbować. Niesamowicie dziwne!

Egwene przywdziała maskę idealnego opanowania, nie mając zamiaru zdradzać im swoich uczuć. Nie da satysfakcji Katerine. Zachowa swoją godność aż po kres wędrówki na pieniek kata. Do innych należała przyszła ocena, czy poradziła sobie dobrze jako Amyrlin, od niej samej zależało, czy umrze w sposób przystający Zasiadającej na Tronie Amyrlin. A tak się stanie.

Kobieta odsuwająca się od dwu Czerwonych wreszcie przemówiła, a jej głos, wręcz ociekający akcentem z Arafel, pozwolił wreszcie Egwene przypisać imię do twardej, pociągłej twarzy, ledwie widocznej w świetle księżyca. Berisha Terakuni, Szara, ciesząca się reputacją rygorystycznej, wręcz surowej interpretatorki prawa. Zawsze zgodnie z literą i nawet odrobiny miłosierdzia.

— Ani dzisiaj, ani jutro, Barasine, chyba że Elaida po nocy zamierza zwołać kolegium Zasiadających Komnaty, a one raczą przychylnie zareagować na jej apel. Rzecz wymaga rozpatrzenia przez Sąd Najwyższy, co nie jest kwestią minut ani nawet godzin, poza tym ostatnimi czasy Komnata w znacznie mniejszym stopniu skłonna jest pójść Elaidzie na rękę, czemu zresztą nie należy się dziwić. Moim zdaniem dziewczyna zostanie osądzona, ale posiedzenie Komnaty w jej sprawie odbędzie się dopiero w terminie dogodnym dla kolegium.

— Komnata zbierze się, kiedy sobie zażyczy Elaida, albo wszystkie Zasiadające otrzymają taką pokutę, że pożałują — warknęła Katerine. — Widziałyście, jak popędziły Jala i Merym, kiedy zobaczyły, kogo złapałyśmy? Elaida już wie o wszystkim i założę się, że wyciągnie Zasiadające z łóżek, choćby własnoręcznie. — W jej głosie pobrzmiewały tony równocześnie pełne samozadowolenia i złości. — A ty może zostaniesz mianowana Orędowniczką Łaski. Chciałabyś?

Berisha wyprostowała się z irytacją, poprawiając szal na ramionach. W niektórych przypadkach Orędowniczka Łaski otrzymywała tę samą karę jak ta, której broniła. Być może ewentualne zarzuty wobec Egwene podpadały właśnie pod definicję takiej sytuacji; mimo najlepszych wysiłków Siuan, mających na celu uzupełnienie jej wykształcenia, Egwene nie wiedziała.

— Ja natomiast chciałabym się dowiedzieć... — powiedziała po chwili milczenia Szara, ostentacyjnie ignorując kobietę siedzącą obok — co zrobiłaś z łańcuchem zaporowym? Jak można ten proces odwrócić?

— Nie można go odwrócić — odparła Egwene. — Trzeba wam wiedzieć, że teraz jest on już czystym cuendillarem. Nawet Moc go nie skruszy, tylko wzmocni. Przypuszczam, że mogłybyście go sprzedać, ale najpierw trzeba go zdemontować, a w tym celu zburzyć odpowiednie fragmenty bram strzegących zatoki. Oczywiście pod warunkiem, że na świecie istnieje ktoś, kogo stać na tak wielki cuendillar. Albo ktoś, kto by go chciał.

Tym razem żadna nie spróbowała powstrzymać Katerine przed uderzeniem jej, mocnym uderzeniem.

— Pilnuj swego języka! — krzyknęła Czerwona siostra.

Rada wydawała się słuszna, jeśli nie chciała ciągle obrywać za najmniejsze głupstwo. Już czuła w ustach smak krwi. Pilnowała więc swego języka, cisza zapanowała w kołyszącym się powozie i tylko siostry popatrywały na siebie podejrzliwie, wciąż otoczone poświatą saidara. Nie do wiary! Dlaczego Elaida wpadła na pomysł, żeby do tego zadania wybrać siostry, które wyraźnie gardziły sobą? Tylko dlatego, że mogła, jako rodzaj demonstracji potęgi? Nieważne. Jeśli Elaida pozwoli jej doczekać ranka, w nocy będzie mogła poinformować Siuan, co się z nią stało... i co zapewne stało się z Leane. Siuan dowie się, że zostały zdradzone. Potem pozostanie tylko się modlić, żeby Siuan udało się znaleźć zdrajczynię. Od razu pomodliła się krótko w tej intencji. Sprawa była ważniejsza od wszystkich innych.

Kiedy woźnica ostrym szarpnięciem wodzy osadził konie, była już w stanie na tyle dobrym, by o własnych siłach wyjść z powozu w ślad za Katerine i Pritalle; pozostał jedynie nieznaczny szum w głowie. Potrafiła ustać na nogach, ale wątpiła, by w tej sytuacji uciekła dalej niż kilka kroków. Stała więc potulnie obok czarnego, lakierowanego powozu i czekała równie cierpliwie jak konny zaprzęg. Ostatecznie jej też do pewnego stopnia nałożono jarzmo. Biała Wieża górowała nad nimi pękatą, białą iglicą sięgającą w noc. Tylko w pojedynczych oknach na samej górze paliło się światło, niewykluczone, że były to apartamenty Elaidy. Bardzo dziwne. Była więźniarką, zapewne nie pożyje zbyt długo, a mimo to czuła się tak, jakby właśnie wróciła do domu. Wieża wlewała w nią nowe siły.

Dwaj forysie w liberiach Wieży, z płomieniem Tar Valon na piersiach, którzy wcześniej rozłożyli składane schodki teraz stali, pomagając wysiadać kolejnym kobietom — ale tylko Berisha skorzystała z podanej dłoni i tylko dlatego, jak podejrzewała Egwene, aby szybko stanąć na ziemi, równocześnie nie spuszczając oka z pozostałych sióstr. Barasine potraktowała ich takim spojrzeniem, że jeden głośno przełknął ślinę, a drugi wyraźnie zbladł. Felaana, również bez reszty skupiona na pozostałych siostrach, zwyczajnie odprawiła ich gestem dłoni. Nawet tutaj cała piątka wciąż nie wypuszczała saidara.

Znajdowały się przed głównym tylnym wejściem. Marmurowe schody z kamiennymi poręczami wiodły od razu na pierwsze piętro Wieży, cztery masywne brązowe latarnie rozlewały na nich kałuże migoczącego światła. Ku swemu zaskoczeniu Egwene dostrzegła samotną nowicjuszkę, stojącą u podstawy schodów, otuloną białym płaszczem dla ochrony przed nocnym chłodem. Prawie się spodziewała, że Elaida osobiście wyjdzie im na spotkanie, aby triumfować nad swą ofiarą w gronie pochlebczyń. Po bliższym przyjrzeniu okazało się, że nowicjuszką jest Nicola Treehill. Kolejne zaskoczenie. Biała Wieża była ostatnim miejscem, w którym spodziewałaby się spotkać uciekinierkę.

Nicola była chyba jeszcze bardziej zaskoczona, ponieważ na widok wysiadającej z powozu Egwene jej oczy rozszerzyły się, ale opanowała się i przywitała każdą z sióstr eleganckim ukłonem.

— Amyrlin powiedziała... powiedziała, że macie ją przekazać Mistrzyni Nowicjuszek, Katerine Sedai. Powiedziała też że już wydała stosowne polecenia Silvianie Sedai.

— Wychodzi na to, że przynajmniej chłosta cię nie ominie — z uśmiechem mruknęła Katerine. Egwene zastanawiała się, czy ta kobieta czuje do niej osobistą urazę, czy po prostu nienawidzi wszystkiego i wszystkich. Chłosta. Nigdy jeszcze nie była świadkiem tej operacji, ale opowiadano jej. Z opisu rzecz wyglądała na nadzwyczaj bolesną. Spojrzała Katerine w oczy i po chwili uśmiech zniknął z twarzy tamtej. Ale wyglądała, jakby zaraz miała ją znów uderzyć. Aielowie potrafi radzić sobie z bólem. Poddawali się mu, ulegali mu, nie walcząc, nawet nie próbując powstrzymywać krzyków. Może to był sposób. Mądre mawiały, że dzięki temu można stępić ból, pozbawić go władzy nad sobą.

— Jeżeli Elaida ma zamiar wszystko niepotrzebnie przeciągać, to na dzisiejszą noc pozwolę sobie nie uczestniczyć w całym przedsięwzięciu — oznajmiła Felaana, spoglądając spod zmarszczonych brwi na wszystkie siostry po kolei, a potem jeszcze na Nicolę. — Dziewczyna powinna być ujarzmiona i ścięta i na tym powinnyśmy poprzestać. — Słomianowłosa siostra zebrała suknię i przebiegła po schodach obok Nicoli. Naprawdę pobiegła! Gdy znikała wewnątrz, wciąż otaczała ją poświata saidara.

— Zgadzam się — chłodno rzekła Pritalle. — Harril, będę ci towarzyszyć, kiedy odprowadzisz Lancę Krwi do stajni. — Na te słowa skłonił się przed nią smagły, krępy mężczyzna, który właśnie wychynął z mroku, prowadząc wysokiego gniadosza. Jego twarz była niczym wykuta z kamienia, miał na sobie kameleonowy płaszcz Strażnika, który sprawiał, że gdy stał bez ruchu, prawie znikał, a gdy szedł, migotał barwami. W całkowitym milczeniu odszedł za Pritalle w ciemność, ale cały czas oglądał się przez ramię, strzegąc jej pleców. Pritalle również nawet na moment nie wypuściła źródła. Działo się tu coś, co umykało Egwene.

Nagle Nicola rozłożyła spódnice w kolejnym ukłonie, tym razem znacznie głębszym i z jej ust popłynął strumień słów:

— Wybacz mi, że uciekłam, matko. Myślałam, że tutaj pójdzie mi łatwiej. Areina i ja myślałyśmy...

— Nie mów tak do niej! — krzyknęła Katerine, a równocześnie strumień Powietrza smagnął nowicjuszkę po pośladkach tak, że pisnęła i podskoczyła. — Skoro najwyraźniej masz dzisiaj dyżur przy Zasiadającej na Tronie Amyrlin, to idź do niej i powiedz, że jej polecenia zostaną wypełnione. Biegiem!

Z ostatnim, z lekka szalonym spojrzeniem na Egwene, Nicola zebrała suknię i poły płaszcza, a potem ruszyła po schodach tak szybko, że dwukrotnie potknęła się, prawie padając. Biedna Nicola. Wszelkie nadzieje, jakie wiązała z Wieżą, z pewnością zostały rozwiane, a jeżeli siostry odkryją jej prawdziwy wiek... Musiała skłamać, aby ją przyjęły... kłamstwo stanowiło jeden z jej licznych złych nawyków. Egwene przepędziła z głowy myśli o dziewczynie. Los Nicoli nie zależał już od niej.

— Po co na śmierć straszyć to dziecko? — znienacka zapytała Berisha. — Nowicjuszki należy uczyć, a nie nękać. — Te słowa jakoś nie bardzo przystawały do jej koncepcji prawa.

Katerine i Barasine zwróciły się ku Szarej siostrze, obie groźnie na nią spojrzały. Jak przedtem było pięć kotów, tak teraz były dwa, ale oba spoglądały na mysz.

— Masz zamiar samotnie odprowadzić nas do Silviany? — zapytała Katerine, a jej usta wykrzywił zdecydowanie nieprzyjemny uśmiech.

— Nie boisz się, Szara? — dodała Barasine głosem, w którym dźwięczała nuta szyderstwa. Z jakiegoś powodu lekko kołysała dłonią, frędzle szala powtarzały ten ruch. — Ty sama i my dwie?

Dwaj forysie stali nieruchomo niczym posągi, wyraźnie było widać, że woleliby być gdziekolwiek indziej, a nie mając takiej możliwości, próbowali wtopić się w otoczenie tak bardzo, jak to tylko możliwe.

Berisha nie była wyższa niż Egwene, wyprostowała się więc, jak mogła i otuliła szalem.

— Groźby są w sposób wyraźny zakazane przez prawo...

— Barasine ci groziła? — łagodnie weszła jej w słowo

Katerine. Jej głos był cichy, ale można się było w nim doszukać stalowych tonów. — Zapytała tylko, czy się nie boisz? A powinnaś się bać?

Berisha nerwowo oblizała wargi. W jej twarzy nie było nawet kropli krwi, a oczy stawały się coraz szersze i szersze, jakby patrzyły na coś, czego wcale oglądać nie chciała.

— Myślę... myślę, że pospaceruję sobie po terenach Wieży — powiedziała na koniec zduszonym głosem, a potem odeszła, przez cały czas nie spuszczając wzroku z dwu Czerwonych. Gdy zniknęła im z oczu, Katerine zaśmiała się cicho i z satysfakcją.

To było już zupełne szaleństwo! Nawet siostry, które się nienawidziły, nie zachowywały się w ten sposób. Żadna kobieta, która tak łatwo poddawała się strachowi jak Berisha, nie miała najmniejszych szans zostać Aes Sedai. Ale się działo w Wieży. Bardzo źle.

— Weź ją — powiedziała Katerine, wstępując na schody. Barasine mocno ścisnęła ramię Egwene i ruszyła za nią.

Dobrze choć, że wypuściła saidara. Ale i tak nie było innego wyjścia, jak zebrać porozcinaną suknię i pójść. W stanie osobliwego uniesienia ducha. Wejście na teren Wieży naprawdę było jak powrót do domu. Białe ściany ozdobione fryzami i gobelinami, jaskrawe barwy płytek posadzki — wszystko to było znajome niczym kuchnia matki w rodzinnym domu. W pewien sposób najbardziej, ponieważ znacznie więcej czasu minęło, odkąd opuściła Pole Emonda, niż od ostatniej przechadzki po tych korytarzach. Z każdą chwilą czuła nowy przypływ sił. Ale w znajomym otoczeniu wyczuwało się również obcość. Świeciły się wszystkie stojące lampy, godzina nie mogła być więc zbyt późna, mimo to korytarze ziały całkowitą pustką. Zazwyczaj nawet najgłębszą nocą w Wieży można było zobaczyć jakieś siostry. Miała ten obraz jak żywy przed oczyma: któraś z sióstr, spiesząca korytarzem o świcie, a równocześnie taka dostojna, pełna wdzięku. Aes Sedai żyły według własnych rytmów doby, niektóre z Brązowych w ogóle unikały światła dnia. W nocy łatwiej było skupić się na badaniach, noc nie odrywała od lektury. A tutaj — zupełna pustka. Ani Katerine, ani Barasine nie skomentowały tego faktu, tylko w milczeniu przemierzały pozbawione życia korytarze. Najwyraźniej ta martwa pustka była teraz regułą.

Dopiero gdy dotarły do schodów z jasnego kamienia, osadzonych w bocznej niszy, zobaczyły siostrę. Schodziła w dół. Kobieta była pulchna, odziana w suknię do konnej jazdy ozdobioną czerwonymi rozcięciami. Jej usta wyglądały na skore do uśmiechu, szal na ramionach obrębiony był długimi frędzlami z czerwonego jedwabiu. Można było zakładać, że w dokach Katerine i pozostałe nosiły szale, aby każdy wiedział, z kim ma do czynienia — nikt w Tar Valon nie zaczepiłby kobiety w szalu z frędzlami, większość trzymała się z dala od nich, szczególnie dotyczyło to mężczyzn — ale szal tutaj?

Na widok Egwene grube, czarne brwi siostry uniosły się ponad jasnymi błękitnymi oczami, wsparła dłonie na obfitych biodrach, aż szal zsunął się na łokcie. Egwene nie sądziła, by miała okazję poznać tę kobietę, najwyraźniej tamta była innego zdania.

— Cóż, kogo my tu mamy? Panna al’Vere? To ją wysłano do Północnej Przystani? Elaida ci się pięknie odwdzięczy za tę noc, możesz być pewna. Ale spójrzcie na nią. Patrzcie, jak dumnie kroczy. Można by pomyśleć, że wy dwie stanowicie tylko eskortę honorową. A przecież powinna raczej wyć i błagać zmiłowania.

— Prawdopodobnie ziele wciąż stępia jej zmysły — mruknęła Katerine, rzucając z ukosa ponure spojrzenie na Egwene. — Chyba nie zdaje sobie sprawy z powagi swego położenia. — Barasine, która wciąż ściskała ramię eskortowanej, potrząsnęła nią brutalnie. Egwene, początkowo wytrącona z równowagi, odzyskała ją szybko, a wraz z nią nieporuszony wyraz twarzy i siłę, by ignorować wściekłe spojrzenia wyższej z sióstr.

— Szok — zgodziła się pulchna Czerwona, kiwając głową. W jej głosie nie było zbyt wiele współczucia, jednak w porównaniu z głosem Katerine wydawał się niemalże ciepły. — Widziałam to już.

— Jak poszły sprawy w Południowej Przystani?

— Najwyraźniej nie tak dobrze jak wam. Byłyśmy dwie i nasza obecność sprawiła, że wszyscy wokół krzyczeli niczym zarzynane prosięta, bałam się, że spłoszymy naszą ofiarę. Dobrze choć, że byłyśmy w stanie usłyszeć się nawzajem. Skończyło się na tym, że złapałyśmy tylko jedną dzikuskę, a i tak wcześniej zdążyła zmienić w cuendillar pół łańcucha w zatoce. Prawie zajeździłyśmy zaprzęg, gnając tu jak... jakbyśmy złapały to, co wy. Zanica się uparła. Nawet kazała swojemu Strażnikowi zająć miejsce woźnicy.

— Jedną dzikuskę... — powtórzyła pogardliwie Katerine.

— Tylko pół? — Ulga wyraźnie odbijała się w głosie Barasine. — Wobec tego Południowa Przystań nie jest zablokowana.

Melare najwyraźniej zdała sobie sprawę z implikacji tego stwierdzenia, ponieważ znów uniosła brwi.

— Czy nie jest zablokowana, przekonamy się rano — powiedziała powoli — kiedy spróbują opuścić tę część, która wciąż składa się z żelaza. W każdym razie druga połowa wystaje sztywno z wody, jakby była zrobiona z... no, cóż, z cuendillara. Osobiście wątpię, by jakiś większy statek zdołał wypłynąć. — Pokręciła głową z zakłopotaniem. — Ale zdarzyło się też coś dziwnego. Z początku nie byłyśmy w stanie znaleźć tej dzikuski. Nie potrafiłyśmy wyczuć, jak przenosi. Nie otaczała jej poświata i nie widziałyśmy splotów. Łańcuch po prostu zaczął robić się biały. Gdyby Strażnik Arebis nie dostrzegł łodzi, pewnie by skończyła i odpłynęła.

— Mądra Leane — mruknęła Egwene. Na mgnienie zacisnęła mocno powieki. Leane przygotowała się porządnie do dzieła, zanim jeszcze zobaczyła zatokę. Odwróciła sploty i zamaskowała swoją zdolność do przenoszenia. Gdyby ona sama okazała się równie mądra, zapewne uciekłaby bez trudu. Ale po fakcie zawsze jest się bardziej przewidującą.

— I jeszcze to imię, które podała — powiedziała Melare, marszcząc czoło. Brwi tej kobiety, grube jak dwie czarne gąsienice, potrafiły zaiste wiele wyrazić. — Leane Sharif. Z Zielonych Ajah. Dwa idiotyczne kłamstwa. Desala właśnie chłoszcze ją na dole od stóp do głów, ale ona nie chce nic odwołać. Musiałam wyjść na zewnątrz, żeby zaczerpnąć tchu. Nigdy nie lubiłam chłosty, nawet tak zasłużonej jak ta. Znasz tę jej sztuczkę, dziecko? W jaki sposób ukryć sploty?

Och, Światłości! Uznały, że Leane jest dzikuską udającą Aes Sedai.

— Mówi prawdę. W efekcie ujarzmienia zniknęło pozbawione śladów wieku oblicze i zaczęła wyglądać na młodszą. Została Uzdrowiona przez Nynaeve al’Meara, a ponieważ nie była już Błękitną siostrą, wybrała nowe Ajah. Zapytajcie ją o coś, co tylko Leane Sharif może wiedzieć... — przerwał jej knebel Powietrza, który wypełnił usta, rozciągając szczęki, aż coś w nich chrupnęło.

— Nie musimy wysłuchiwać tych bzdur — warknęła Katerine.

Melare jednak spojrzała głęboko w oczy Egwene.

— Brzmiało to rzeczywiście jak czysty bełkot — powiedziała po chwili — ale podejrzewam, że nie zaszkodzi zadanie paru pytań innych niż „Jak masz na imię?”. W najgorszym razie usłyszymy coś ciekawszego niż te same nudne odpowiedzi. Czy mamy ją zaprowadzić na dół do celi, Katerine? Nie ośmielę się zostawić Desali zbyt długo z nią sam na sam. Ona gardzi dzikuskami, a już naprawdę nienawidzi kobiet podszywających się pod Aes Sedai.

— Nie zabieramy jej do celi — odpowiedziała Katerine. —

Elaida rozkazała, żeby ją zaprowadzić najpierw do Silviany.

— Dobrze, ale rezerwuję sobie prawo do nauczenia się sztuczki, o której ona wspominała, a którą ta druga najwyraźniej też zna. — Melare naciągnęła szal na ramiona, odetchnęła głęboko, a potem ruszyła na dół po schodach, sprawiając wrażenie kobiety, na którą czeka niewdzięczna praca. Egwene poczuła jednak przypływ nadziei względem Leane, ponieważ dla Melare była już „tą drugą”, a nie „dzikuską”.

Katerine szybko ruszyła korytarzem. Nie odzywała się ani słowem, ale Barasine, która praktycznie pchała Egwene przed sobą, nie przestawała mamrotać pod nosem o idiotyzmie rojeń, że siostra może się czegoś nauczyć od dzikuski oraz o nazbyt ambitnej Przyjętej, opowiadającej niestworzone kłamstwa. Zachowanie bodaj minimum godności jest nadzwyczaj utrudnione w sytuacji, kiedy jest się w poniżeniu pchanym po korytarzu przez długonogą siostrę, a z szeroko rozwartych ust ślina ścieka na brodę, niemniej Egwene starała się, jak mogła. Po prawdzie, to właściwie o tym nie myślała. Melare dostarczyła jej dość materiału do przemyślenia. Melare i zachowanie sióstr w powozie. Z pewnością nie należało wyciągać stąd zbyt oczywistych wniosków, ale gdyby właśnie taka miała być prawda...

Wkrótce niebieskie i białe płytki posadzki ustąpiły miejsca czerwonym i zielonym, one zaś dotarły do nieoznakowanych drzwi między dwoma gobelinami, na których widniały okryte kwieciem drzewa i ptaki o grubych dziobach, tak wściekle ubarwione, że prawie nierealne. Drzwi nie były oznakowane, ale za to wypolerowane na błysk i znane wszystkim inicjowanym Wieży. Katerine zastukała w sposób, w którym właściwie można było dostrzec pokorę, a kiedy silny głos ze środka zawołał: „Wejść!”, wciągnęła głęboki oddech i dopiero wtedy nacisnęła klamkę. Czy zachowała złe wspomnienia z czasu nowicjatu lub postulatu, czy też po prostu bała się oczekującej ich kobiety?

Gabinet Mistrzyni Nowicjuszek był dokładnie taki, jakim Egwene go zapamiętała: mały, wyłożony ciemną boazerią pokój, umeblowany prosto i solidnie. Wąski stolik przy drzwiach był delikatnie rzeźbiony w osobliwe wzory, resztki pozłoty wciąż lśniły na rzeźbionej ramie wiszącego lustra, poza tym brakowało innych ozdób. Stojące lampy i dwie lampy na biurku miały oprawę z prostego mosiądzu, choć stylistyka wykonania wskazywała na sześciu różnych rzemieślników. Piastująca urząd Mistrzyni Nowicjuszek zwyczajowo zmieniała się wraz z nastaniem nowej Amyrlin, ale Egwene gotowa była się założyć, że kobieta, która jako nowicjuszka odwiedzała ten gabinet sto lat temu, rozpoznałaby większość wystroju, a może i cały.

Obecna Mistrzyni Nowicjuszek — przynajmniej ta w Wieży — powitała je na stojąco. Była dość mocno zbudowaną kobietą, przynajmniej tak wysoką jak Barasine, ciemne włosy miała splecione w kok na karku, wysunięty podbródek świadczył o silnej woli. Silvianę Brehon otaczała atmosfera rzeczowości. Wywodziła się z Czerwonych, czarną suknię zdobiły delikatne, czerwone rozcięcia, dobrze choć, że szal wisiał na oparciu krzesła przy biurku. Wielkie oczy napawały niepokojem. Jakby jednym spojrzeniem ogarnęła od razu całą Egwene i poznała nie tylko wszystkie jej myśli, ale również myśli jutrzejsze.

— Zostawcie ją ze mną i poczekajcie na zewnątrz — poleciła Silviana niskim, mocnym głosem. — Mamy ją zostawić? — zapytała z niedowierzaniem Katerine.

— Którego słowa nie zrozumiałaś, Katerine? Czy mam powtórzyć? — Najwyraźniej nie było potrzeby. Katerine spłonęła rumieńcem, ale nic więcej już nie powiedziała. Silvianę tymczasem otoczyła poświata saidara, potem zręcznie przejęła tarczę Egwene, nie zostawiając podczas tej operacji najmniejszej szczeliny, przez którą ta mogłaby dosięgnąć źródła. A teraz zyskała już pewność, że dałaby radę. Tyle że Silviana nie była słaba, nie ma szans strzaskania trzymanej przez nią tarczy. W jednej chwili zniknął knebel Powietrza, ona zaś chwilę poświęciła na ocieranie śliny z brody za pomocą wydobytej z sakwy chusteczki. Sakwa wcześniej została przeszukana — zawsze trzymała chusteczkę na wierzchu, a nie pod wszystkim innym — ale czas na inwentarz zawartości przyjdzie później. Tak czy inaczej, nie nosiła w niej nic, co mogłoby się przydać więźniarce. Grzebień, paczka igieł, małe nożyczki. Stuła Amyrlin. Czy uda jej się zachować bodaj odrobinę godności podczas chłosty, nie zależało od niej — ale tamto, to była przyszłość, teraz zaś to teraz. Silviana przyglądała się jej z ramionami splecionymi na piersiach, póki drzwi nie zamknęły się za dwoma Czerwonymi siostrami. — Przynajmniej nie zaczynasz od razu histeryzować — powiedziała. — To dużo ułatwi, pytaniem jednak pozostaje, dlaczego nie histeryzujesz?

— Co by mi z tego przyszło? — odpowiedziała Egwene, chowając chusteczkę do sakwy. — Jakoś nie potrafię sobie niczego wyobrazić.

Silviana podeszła do biurka i stanęła przy nim, czytając coś z kartki papieru. Od czasu do czasu zerkała na Egwene. Wyraz jej twarzy układał się w idealną maskę opanowania Aes Sedai, nieodgadnioną. Egwene czekała cierpliwie z dłońmi złożonymi w małdrzyk. Nawet do góry nogami potrafiła w literach rozpoznać charakterystyczną rękę Elaidy, niemniej odczytać listu już nie potrafiła. Silviana nie powinna sobie jednak wyobrażać, że denerwuje ją czekanie. Cierpliwość była obecnie jedyną bodajże bronią, jaka jej została.

— Wychodzi na to, że Amyrlin od dłuższego czasu zastanawiała się, co z tobą zrobić — powiedziała na koniec Silviana. Jeśli nawet spodziewała się, że Egwene zacznie przestępować z nogi na nogę albo wyłamywać palce, nie okazała swego rozczarowania. — Ułożyła sobie szczegółowy plan. Ona nie chce dopuścić, żeby Wieża cię utraciła. Jestem podobnego zdania. Elaida doszła więc do wniosku, że zostałaś przez pozostałe wykorzystana jako figurantka, za co nie powinnaś ponosić winy. Nie zostaniesz więc oskarżona o samozwańcze podszywanie się pod Zasiadającą na Tronie Amyrlin. Imię twoje zostało wymazane z rejestrów Przyjętych i wpisane do księgi nowicjuszek. Jeśli mam być szczera, to zgadzam się z tą decyzją, aczkolwiek stanowi ona precedens. Pomijając twoje zdolności w posługiwaniu się Mocą, brakuje ci, praktycznie rzecz biorąc, całej wiedzy, którą powinna zdobyć nowicjuszka. Z drugiej strony nie musisz się obawiać, że powtórnie każą ci przechodzić inicjację. Nie umiałabym nikogo zmusić.

— Jestem Aes Sedai mocą wyniesienia na Tron Amyrlin — spokojnie odparła Egwene. Nie było błędem upieranie się przy tytule, którego własność mogła oznaczać śmierć. Uległość okazałaby się równie wielkim ciosem dla rebelii jak jej egzekucja. Może gorszym. Znowu nowicjuszka? Śmieszne! — Jeśli masz ochotę, mogę ci zacytować odpowiedni ustęp prawa.

Silviana uniosła brwi, usiadła i otworzyła oprawną w skórę księgę. Księgę kar. Zanurzyła pióro w prostym szklanym kałamarzu i zaczęła pisać.

— Właśnie zarobiłaś sobie pierwszą wizytę w moim gabinecie. Ale zamiast od razu przekładać cię przez kolano, dam ci noc na przemyślenie wszystkiego. Miejmy nadzieję, że kontemplacja wyda spodziewane owoce.

— Sądzisz, że lanie sprawi, iż zaprzeczę temu, kim jestem? — Egwene bardzo się starała, by w jej głosie nie słychać było niedowierzania. Nie była pewna, czy jej się udało.

— Jest lanie i lanie — odparła spokojnie tamta. Wytarła stalówkę skrawkiem papieru, umieściła pióro w szklanym uchwycie i przyjrzała się Egwene. — Przywykłaś do Sheriam Bayanar w roli Mistrzyni Nowicjuszek. — Silviana pokręciła głową z niesmakiem. — Przejrzałam jej księgę kar. Pozwalała dziewczętom na zbyt wiele, a poza tym była zbyt spolegliwa wobec swych faworytek. W efekcie zmuszona była do zarządzania repetycji zdecydowanie zbyt często, niż to być powinno. W mojej księdze jest jedna trzecia tych kar co u Sheriam, ponieważ zawsze dbam o to, by każda z ukaranych nade wszystko pragnęła już nigdy więcej do mnie nie trafić.

— Cokolwiek zrobisz, nigdy nie zmusisz mnie do zaparcia się siebie — zdecydowanie oznajmiła Egwene. — W ogóle sobie nie wyobrażam, jak to miałoby działać? Będę eskortowana na wykłady i przez cały czas odgrodzona tarczą?

Silviana rozsiadła się w krześle, przyciskając doń plecami wiszący na oparciu szal, dłonie wsparła na krawędzi biurka.

— Masz zamiar się opierać tak długo, jak zdołasz, prawda?

— Zrobię, co będę musiała zrobić.

— I ja zrobię, co będę musiała. Za dnia nie będziesz otoczona tarczą. Ale co godzina będziesz dostawać słaby napar z widłokorzenia. — Kiedy wymawiała to słowo, jej usta wykrzywiły się. Wzięła do ręki kartkę z notatkami Elaidy, jakby chciała czytać, ale po chwili pozwoliła jej opaść na biurko. Na koniec otarła palce, jakby przylgnęło do nich coś paskudno. — Nienawidzę tego ohydztwa. Wygląda, jakby żywcem wymyślono je przeciwko Aes Sedai. Ludzie, którzy nie potrafią przenosić, mogą wypić dawkę pięciokrotnie większą od tej, która zbije siostrę z nóg, i najwyżej lekko im się zakręci w głowie. Ohydny napar. Ale najwyraźniej skuteczny. Może będzie też działał na tych Asha’manów. Będzie dość słaby, żebyś nie czuła oszołomienia, ale nie będziesz mogła przenieść tyle, żeby sprawiać jakiekolwiek problemy. Zostaną ci tylko drobinki Mocy. Jak nie będziesz piła z własnej woli, wleje ci się go do gardła przemocą. Pozostaniesz pod ścisłą obserwacją, dlatego pieszo też nie uciekniesz. Spać będziesz odgrodzona tarczą, ponieważ gdyby ci dać na noc dość widłokorzenia, żebyś straciła świadomość, rankiem męczyłyby cię mdłości. Jesteś nowicjuszką, Egwene, i będziesz nią. Wiele sióstr wciąż cię uważa za uciekinierkę, niezależnie od zaleceń, jakie wydała w tej sprawie Siuan Sanche, wiele z pewnością uzna za błąd, że Elaida cię nie ścięła. Będą się przyglądać, szukając najmniejszych wykroczeń, najdrobniejszych błędów. Teraz możesz sobie drwić z lania, ponieważ jeszcze go nie otrzymałaś, ale co zrobisz, kiedy będziesz odsyłana do mnie pięć, sześć razy dziennie? Zobaczymy, ile czasu zajmie ci zmiana decyzji. — Samą Egwene zaskoczył cichy śmiech, wydobywający się z jej ust. Brwi Silviany uniosły się prawie na czoło. Palce drżały, jakby chcąc sięgnąć po pióro. — Powiedziałam coś śmiesznego, dziecko?

— Nie, wcale nie — odrzekła zgodnie z prawdą Egwene. Przyszło jej do głowy, że poradzi sobie z bólem na sposób Aielów. Miała nadzieję, że potrafi, ale równocześnie trzeba się będzie wyrzec wszelkich nadziei na zachowanie godności. Przynajmniej na czas trwania kary. Jeżeli zaś chodzi o resztę, zrobi, co będzie w stanie.

Silviana zerknęła na pióro, ale w końcu wstała, nie dotykając go.

— Wobec tego skończyłam z tobą. Na dziś. Zobaczymy się przed śniadaniem. Chodź ze mną.

Ruszyła ku drzwiom pewna, że Egwene pójdzie za nią i tak też się stało. Gdyby zaatakowała tamtą gołymi rękoma, zarobiłaby tylko kolejny wpis do księgi. Widłokorzeń. Cóż, znajdzie na niego jakiś sposób. Jeśli nie... Wolała o tym nie myśleć.

Katerine i Barasine były, łagodnie mówiąc, zaskoczone, gdy dowiedziały się o planach Elaidy wobec Egwene i nieszczególnie zadowolone, gdy okazało się, że to one będą jej strzec i oddzielą tarczą na noc. Uspokoiły się dopiero, gdy Silviana obiecała, że za godzinę lub dwie przyśle im jakieś siostry.

— Dlaczego my dwie? — chciała wiedzieć Katerine, za co zarobiła wściekłe spojrzenie od Barasine. Gdyby zlecono to zadanie jednej z nich, nie byłaby to z pewnością Katerine, która stała wyżej w hierarchii.

— Po pierwsze dlatego, że tak mówię... — Silviana urwała, czekając, póki nie skiną głowami. Skinęły z wyraźną niechęcią, ale od razu. Wychodząc na korytarz, Silviana nie założyła szala, co na Egwene już zaczęło sprawiać dziwne wrażenie, jakby tamta była nie na swoim miejscu. — A po drugie dlatego, że, moim zdaniem, to dziecko może mieć swoje pomysły. Chcę, żeby ją ściśle obserwowano, na jawie i we śnie. Która z was ma jej pierścień?

Po chwili Barasine wyciągnęła złoty krążek z sakwy przy pasie, jednocześnie mrucząc:

— Chciałam go tylko zachować na pamiątkę. Zdławienia buntu. Ponieważ teraz z pewnością są już skończone.

— Na pamiątkę? To była po prostu zwykła kradzież! Egwene wyciągnęła rękę po pierścień, ale Silviana była szybsza i to do jej sakwy powędrowało złoto.

— Zatrzymam go do czasu, aż zdobędziesz prawo do niego, dziecko. Teraz zaprowadźcie ją do kwater nowicjuszek i ulokujcie tam. Pokój powinien być już gotów.

Katerine przejęła tarczę, a Barasine znowu sięgnęła po ramię Egwene, ale ta wyciągnęła dłoń ku Silvianie.

— Poczekaj. Jest coś, o czym ci muszę powiedzieć. — Dotąd zmagała się ze sobą, czy powinna. Zbyt łatwo będzie zdradzić więcej, niżby było wskazane. Ale musiała. — Mam Talent Śnienia. Nauczyłam się odróżniać prawdziwe sny i interpretować niektóre z nich. Śniłam o szklanej lampie, w której tańczył biały płomień. Kruki wyleciały z mgły, trąciły lampę i poleciały dalej. Lampa chwiała się, rozpryskując wokół krople płonącej oliwy. Niektóre wypalały się w powietrzu, inne lądowały wszędzie wokół, a lampa wciąż się chwiała, prawie przewracając. Oznacza to, że Seanchanie zaatakują Białą Wieżę i wyrządzą wielkie szkody.

Barasine parsknęła. Katerine syknęła z pogardą.

— Śniąca — powiedziała bezbarwnym głosem Silviana. — Czy jakaś siostra gotowa jest potwierdzić twoją interpretację? A jeśli nawet, skąd możesz mieć pewność, że twój sen mówi o Seanchanach? Moim zdaniem kruki wskazywałyby na Cień.

— Jestem Śniącą, a kiedy Śniąca ma pewność, to taka jest prawda. Nie chodzi o Cień. To Seanchanie. Natomiast w kwestii tej, która potwierdziłaby me słowa... — Egwene wzruszyła ramionami. — Jedyna, która ma w tej sprawie coś do powiedzenia, to Leane Sharif, którą przetrzymuje się w piwnicznej celi. — Nie znalazła sposobu zaangażowania Mądrych w całą sprawę, musiałaby zdradzić zdecydowanie zbyt wiele.

— Ta kobieta jest dzikuską, nie... — zaczęła gniewnie Katerine, ale zamilkła, gdy Silviana uniosła rozkazującym gestem dłoń.

Mistrzyni Nowicjuszek badawczo przyglądała się Egwene, ale z jej twarzy nie sposób było nic wyczytać.

— Naprawdę wierzysz, że jesteś tą, którą twierdzisz, że jesteś — powiedziała na koniec. — Pozostaje tylko mieć nadzieję, że twoje Śnienie nie spowoduje tylu kłopotów, co Przepowiednie młodej Nicoli. Jeżeli naprawdę potrafisz Śnić. Cóż, przekażę twoje ostrzeżenie. Nie potrafię sobie wyobrazić, jak Seanchanie mogliby uderzyć na Tar Valon, ale czujności nigdy za wiele. I przepytam tę kobietę, która jest przetrzymywana na dole. Oględnie. Jeżeli nie potwierdzi twojej opowieści, wówczas twoja wizyta u mnie rankiem okaże się dla ciebie jeszcze bardziej godna zapamiętania. — Machnęła dłonią na Katerine. — Zabierzcie ją, zanim wręczy mi nowy klejnot i tym samym sprawi, że w ogóle nie będę spała tej nocy.

Tym razem nie tylko Barasine, ale i Katerine przez całą drogę mamrotała pod nosem. Obie jednak zaczekały, nim znalazły się w miejscu, skąd Silviana już nie mogła ich słyszeć. Ta kobieta będzie godnym przeciwnikiem. Egwene pozostawało tylko mieć nadzieję, że uległość wobec bólu okaże się tak skuteczna, jak twierdziły Mądre. W przeciwnym razie... lepiej nie myśleć.

Szczupła, siwowłosa służąca skierowała je do pokoju, który właśnie skończyła doprowadzać do ładu — na trzecim krużganku kwater nowicjuszek — i umknęła, wcześniej przelotnie skłoniwszy się Czerwonym. Na Egwene nawet nie spojrzała. Kim była w jej oczach kolejna nowicjuszka? Egwene poczuła, że zaciska szczęki. Musiała zadbać o to, żeby pozostali nie widzieli w niej kolejnej nowicjuszki.

— Spójrz na jej twarz — powiedziała Barasine. — Myślę, że w końcu zaczyna do niej docierać.

— Jestem, kim jestem — spokojnie odparła Egwene. Barasine popchnęła ją w kierunku schodów, które prowadziły w górę na ograniczone balustradami krużganki, oświetlone okrągłym księżycem w trzeciej kwadrze. Delikatny szmer wiatru był jedynym odgłosem. Wszystko wyglądało tak spokojnie. W szczelinach pod drzwiami nie świeciło się żadne światło. Nowicjuszki już z pewnością spały, wyjąwszy dziewczęta zatrudnione przy nocnych obowiązkach. Wokół panował całkowity spokój, którego Egwene nie miała jednak zaznać.

Maleńki, pozbawiony okna pokój równie dobrze mógł być tym, który zajmowała zaraz po przybyciu do Wieży: wąskie posłanie wbudowane w ścianę, ogień płonący na mikroskopijnym kominku. Świeciła się lampa, na niewielkim stoliczku, ale oświetlała właściwie tylko jego blat, a oliwa musiała zjełczeć, ponieważ wydzielała słaby, nieprzyjemny zapach. Umeblowania dopełniała umywalnia oraz trójnogi stołek, na którym zaraz spoczęła Katerine, układając suknię niczym na tronie. Barasine zrozumiała, że dla niej nie ma siedzącego miejsca, dlatego tylko zaplotła ramiona na piersiach i popatrzyła ze złością na Egwene.

Trzy kobiety w tym pokoiku stanowiły już tłok, ale Egwene postanowiła udawać, że tamte nie istnieją. Przygotowała się do snu: powiesiła płaszcz, pasek i suknię na trzech kołkach wbitych równolegle w ścianę, nie poprosiła o pomoc przy guzikach. Kiedy położyła równo zwinięte pończochy na butach, Barasine już umościła się ze skrzyżowanymi nogami na podłodze i wetknęła nos w oprawioną w skórę książeczkę, którą musiała wyciągnąć z sakwy przy pasku. Katerine nie spuszczała wzroku z Egwene, jakby się spodziewała, że ta w każdej chwili może pobiec ku drzwiom.

Egwene wsunęła się w bieliźnie pod lekki, wełniany koc, a potem przytuliła głowę do poduszki — z pewnością nie była wypchana gęsim puchem! — i oddała swoim ćwiczeniom rozluźniającym, które pomogą jej zasnąć. Robiła to już tyle razy, że z pozoru ledwie zaczęła i już spała...

...unosząc się bez postaci w ciemnościach rozpościerających między światem jawy a Tel’aran’rhiod, w wąskiej szczelinie pomiędzy snem a rzeczywistością, w rozległej pustce wypełnionej miliardami mrugających iskierek światła, które były snami wszystkich śpiących na świecie. Krążyły wokół niej jak okiem sięgnąć w miejscu, gdzie nie istniała ani góra, ani dół, gasnąc, gdy śpiący budził się, zapalając, gdy zaczynał śnić. Niektóre potrafiła rozpoznać na pierwszy rzut oka, nadać im ludzkie imię, ale nigdzie nie było tego, którego szukała.

Musiała porozmawiać z Siuan, która zapewne wiedziała już o katastrofie i która być może nie może zasnąć, marząc tylko o tym, by wyczerpanie strąciło ją w niepamięć. Przygotowała się na dłuższe oczekiwanie. W miejscu gdzie przebyta nie istniał czas, a wraz z nim nie istniała nuda. Ale powinna ułożyć sobie w myślach, co powie. Tyle się zmieniło od czasu ostatniego przebudzenia. Tyle się dowiedziała. Przez pewien czas była przekonana, że wkrótce umrze, pewna, że siostry w Wieży murem stoją za Elaidą. Teraz... Elaida sądziła, że zamknęła ją w szczelnym więzieniu. Mniejsza o plany uczynienia z niej na powrót nowicjuszki, nawet jeśli Elaidzie wydawały się realne, dla Egwene al’Vere stanowiły czystą mrzonkę. Za więźniarkę również się nie uważała. We własnym mniemaniu zaniosła płomień bitwy do samego serca Wieży. Gdyby w miejscu, gdzie się znajdowała, miała usta, uśmiechnęłaby się.

1

Kiedy dzwonią na kompletę

Koło Czasu obraca się, a Wieki nadchodzą i mijają, pozostawiając wspomnienia, które stają się legendą. Legenda staje się mitem, ale nawet mit jest już dawno zapomniany, kiedy znowu nadchodzi Wiek, który go zrodził. W jednym z Wieków, zwanym przez niektórych Trzecim Wiekiem, Wiekiem, który dopiero nadejdzie, Wiekiem dawno już minionym, wiatr podniósł się nad strzaskaną górą, zwaną Górą Smoka. Wiatr ten nie był prawdziwym początkiem. Nie istnieją ani początki, ani zakończenia w obrotach Koła Czasu. Niemniej był to jakiś początek.

Narodzinom wiatru przyświecał okrągły księżyc w trzeciej kwadrze, ich miejscem była wysokość, na której człowiek nie mógłby już zaczerpnąć tchu oraz wirujące prądy powietrzne, ogrzane ogniem szalejącym w kraterze poszarpanego szczytu. Z początku wiatr był tylko lekką bryzą, ale nabierał siły, mknąc w dół ostrego, kamienistego stoku. Niosąc ze sobą odór płonącej siarki, wiatr wył ponad zaśnieżonymi szczytami wzgórz, które nieoczekiwanie łamały jednolitą formację masywu gór, wznosząc się nad równiną wokół Góry Smoka. Wył i szarpał po nocy gałęziami drzew.

Zawodził ponad wielkim obozem polowym, położonym na wschód od wzgórz — obóz właściwie zasługiwał na miano sporej wioski namiotów, poprzecinanej drewnianymi chodnikami, biegnącymi obok zamarzniętych śladów kół. Wkrótce już zamarznięte koleiny stopnieją, resztki śniegu znikną, a na ich miejsce pojawią się wiosenne deszcze i błoto. O ile obóz dotrwa do tego czasu. Mimo późnej godziny wiele Aes Sedai wciąż nie spało, zbierały się w małych grupkach, chronionych osłonami przed podsłuchem, i omawiały wydarzenia dzisiejszej nocy. Dyskusje często były dość ożywione, na granicy kłótni, a niekiedy granicę tę przekraczały. Gdyby nie chodziło o Aes Sedai, z pewnością byłoby dużo wymachiwania pięściami lub jeszcze gorzej. Zasadnicze pytanie brzmiało: co zrobić? Każda siostra wiedziała już o wydarzeniach nad rzeką, ale szczegóły wciąż pozostawały niejasne. Amyrlin osobiście i po kryjomu udała się, by zamknąć Północną Przystań, a jej łódź odnaleziono przewróconą do góry dnem w trzcinach. Szansa uratowania się z lodowatych, bystrych prądów Erinin była bliska zeru i z każdą godziną malała, póki nie przeszła w pewność. Zasiadająca na Tronie Amyrlin nie żyła. Każda siostra w obozie zdawała sobie sprawę, że jej przyszłość, a może i życie wisi na włosku, nie wspominając już o przyszłości Białej Wieży. Co teraz robić? Głosy zamilkły dopiero wówczas, gdy w obóz uderzył potężny podmuch wiatru, szarpiąc płótnem namiotów jak sztandarami, obsypując je śniegiem. Mocny odór spalonej siarki zawisł ciężko w powietrzu, niechybnie wskazując, skąd przybył wiatr — Aes Sedai uniosły głowy i niejedna pomodliła się cicho od złego. Za moment wszakże wiatr pomknął dalej, a siostry powróciły do swoich dysput o przyszłości, która teraz wydawała im się równie ponura jak ostry, rozwiewający się zapach, który wiatr po sobie zostawił.

A wiatr wiał dalej, ku Tar Valon, z każdą chwilą nabierając siły huraganu, póki nie dotarł do obozu wojskowego nad rzeką. Tam zahuczał nad głowami śpiących żołnierzy, zrywając z nich koce, budząc leżących w namiotach szarpaniem za płótno; wyrywał z ziemi kołki, grał na linkach. Załadowane wozy trzęsły się i kołysały, wyrwane z ziemi drzewce sztandarów sterczały ukośnie niczym włócznie postawione przeciwko niewidocznemu wrogowi. Nisko pochyleni mężczyźni zmagali się z nawałnicą, zmierzając do rżących i wierzgających ze strachu koni. Nikt tutaj nie wiedział tego, co wiedziały Aes Sedai, ale wszyscy rozumieli, że dławiący, siarkowy odór, wypełniający lodowate powietrze stanowi zły znak — i nawet twardzi weterani modlili się równie głośno jak młode gołowąsy. Modlili się też ludzie z taborów, równie żarliwie, płatnerze, kowale, wytwórcy strzał, żony, praczki i szwaczki, wszyscy zdjęci nagłym strachem, że oto noc udzieliła schronienia czemuś mroczniejszemu niż czerń.

Szaleńcze łopotanie napiętego do granic wytrzymałości płótna namiotu ponad głową, mamrotanie głosów i kwik koni na tyle głośny, by przedrzeć się przez zawodzenie wichru, po raz drugi uchroniły Siuan Sanche przed zaśnięciem. Odór płonącej siarki sprawił, że łzy napłynęły jej do oczu, za co zresztą była wdzięczna. Egwene potrafiła przywdziewać i zrzucać sen niczym parę pończoch, dla niej było to zupełnie poza zasięgiem. Ostatecznie położyła się z rozsądku, ale sen i tak nie chciał przyjść. Kiedy dotarły do niej wieści znad rzeki, pewna była, że zaśnie dopiero wówczas, gdy całkowicie zmorzy ją wyczerpanie. Pomodliła się za Leane, niemniej największe nadzieje i tak rokowało dzieło Egwene, uznała więc wówczas, że najwyraźniej nadzieje te schną wypatroszone na słońcu. Wykończyły ją te wszystkie nerwy, zamartwianie się i przechadzanie się w kółko. Teraz z kolei iskierka nadziei zamigotała na powrót, ona zaś bała się zmrużyć oczy, bojąc się, że zaśnie i nie obudzi przed południem, o ile... Huraganowy podmuch zamarł, ale wciąż słuchać było krzyki ludzi i rżenie koni.

Zmęczonym gestem odrzuciła koce i niepewnie wstała. Jej posłanie nie bardzo zasługiwało na miano wygodnego, za podstawę służyła mu płócienna podłoga w kącie niezbyt wielkiego, kwadratowego namiotu, ale zdecydowała się właśnie na ten namiot, choć, żeby tu dotrzeć, musiała jechać wierzchem. Oczywiście wtedy padała z nóg i niemal odchodziła od zmysłów z rozpaczy. Musnęła palcami skręcony pierścień ter’angreala, który ciężko zwisał na rzemyku zawieszonym na szyi. Kiedy obudziła się po raz pierwszy, co stanowiło przeżycie równie traumatyczne jak obecne przebudzenie, pierwszą myślą było właśnie wyjęcie go z sakwy i zawieszenie. Cóż, rozpaczy już nie czuła i tego musi starczyć, żeby normalnie funkcjonować. Można by pomyśleć, że wiadomość od Egwene, fakt, że Egwene żyła i mogła przesłać wiadomość, wystarczy, by przepędzić to śmiertelne zmęczenie. Ale okazało się, że tak nie jest.

Na moment rozświetliła ciemność kulą światła, dostrzegła latarnię na głównym maszcie namiotu i zapaliła ją strumieniem Ognia. Pojedynczy płomień rzucał wokół blade, drżące cienie. W namiocie były jeszcze inne lampy, ale w uszach dźwięczały jej utyskiwania Garetha nad złym stanem zapasów oliwy. Nie zapaliła też mosiężnego piecyka — choć Gareth na temat węgla drzewnego nie miał wiele do powiedzenia, gdyż było go znacznie łatwiej zdobyć niż oliwę — ponieważ po prostu nie czuła zimna. Spod zmarszczonych brwi spojrzała na nietknięte posłanie po przeciwnej stronie namiotu. Gareth z pewnością wiedział o odkryciu łodzi i o tym, kim była pasażerka. Siostry dokładały wszelkich starań, żeby o niczym nie wiedział, ale jakimś sposobem spora część ich sekretów do niego docierała. Nieraz zaskakiwał ją rozległością wiedzy. Czy biegał teraz po nocy, przygotowując żołnierzy na ewentualne rozkazy Komnaty? A może już uciekł, porzucając straconą sprawę? Powinien wiedzieć, że sprawa wcale jeszcze nie jest stracona.

— Nie — mruknęła pod nosem, czując się jak... zdrajczyni... przez to, że zwątpiła w tego człowieka, choćby tylko myślą. Wraz ze świtem będzie na posterunku, podobnie jak podczas wszystkich następnych świtów, póki Komnata go nie dymisjonuje. A może nawet i po tym. Nie wierzyła, aby mógł porzucić Egwene, niezależnie od rozkazów Komnaty. Był zbyt dumny i uparty. Nie, nie o to chodziło. Słowo Garetha Bryne’a było dlań tyle warte co jego honor. Raz dawszy słowo, nie cofał go, póki nie został zeń zwolniony, nie biorąc pod uwagę kosztów. Poza tym, może... może miał jeszcze inny powód, żeby zostać. Ale o tym nie chciała myśleć.

Zmusiła się, by o nim nie myśleć... Co ją podkusiło, żeby przyjść do jego namiotu? Znacznie prościej byłoby położyć się w swoim, w obozie sióstr, choć taki zatłoczony. Albo nawet znosić towarzystwo zapłakanej Chesy... choć po namyśle ta druga możliwość wydała się jej nie do przyjęcia. Naprawdę nie znosiła płaczliwości, a pokojówka Egwene z pewnością nie przestałaby... Zmusiła się więc, by naprawdę nie myśleć o Garecie, pospiesznie przeczesała włosy, zmieniła bieliznę i ubrała się szybko w mętnym świetle. Jej prosta błękitna suknia do konnej jazdy była mocno pognieciona, na lamówce zaschły plamy błota — osobiście poszła, żeby zobaczyć łódź — ale nie traciła czasu na jej czyszczenie i prasowanie Mocą. Trzeba było się spieszyć.

Namiot w niczym nie przypominał płóciennego pałacu, jakiego by można oczekiwać po generale, a spiesząc się, uderzyła biodrem w polowe biurko tak mocno, że jedna z nóg omal się nie złożyła, potem potknęła się o taboret, jedyny sprzęt do siedzenia w namiocie, by wreszcie kilkakrotnie walnąć goleniami w wieka stojących wszędzie, okutych mosiądzem kufrów. Zaklęła tak paskudnie, że gdyby ją ktoś usłyszał, z pewnością zwiędłyby mu uszy. Te kufry pełniły podwójną funkcję — przypisaną im, ale także zaimprowizowanych siedzeń — a jeden z nich służył jako umywalnia i na jego płaskim wieku stał biały dzban oraz miednica. Po prawdzie, to nie stały wcale przypadkowo, rozmieszczone były w zgodzie z pewnym porządkiem, ale był to nadzwyczaj idiosynkratyczny porządek Garetha Bryne’a. On sam potrafił znaleźć między nimi drogę nawet w najgłębszych ciemnościach. Każdy inny połamałby sobie nogi, nim by dotarł do jego posłania. Podejrzewała, że miało to coś wspólnego z ewentualnymi zabójcami, choć sam Bryne nigdy otwarcie nic takiego nie przyznał.

Schwyciła z wieka kufra ciemny płaszcz i przewiesiła przez ramię, zatrzymała się jeszcze na moment, by zgasić latarnię strumieniem Powietrza. Stała przez chwilę, wpatrzona w drugą parę butów Garetha, w nogach jego posłania. Przeniosła i w ciemności rozjarzyła się kula światła, a potem poszybowała ku butom. Tak, jak podejrzewała. Były świeżo wypastowane. Ten przeklęty mężczyzna upierał się, by rygorystycznie odpracowywała swój dług, a potem za jej plecami... gorzej, podczas gdy spała... sam sobie pastował cholerne buty! Przeklęty Gareth Bryne traktował ją niczym służącą, nigdy jej nawet nie spróbował pocałować!

Aż się szarpnęła, zamierając z rozdziawionymi ustami. A ta myśl skąd się wzięła? Nieważne, co twierdziła Egwene, nie kochała cholernego Garetha Bryne’a! Ani trochę! Miała zbyt dużo do zrobienia, żeby tracić czas na takie głupoty.

„I dlatego właśnie przestałaś nosić haftowane suknie, jak mniemam — wyszeptał cichy głos w głębi jej głowy. — Wszystkie te śliczne rzeczy, wepchnięte na dno kufra, ponieważ się boisz”. Bać się? Żeby sczezła, jeśli miała się bać jego lub jakiegokolwiek innego mężczyzny.

Uważnie przeniosła Ziemię, Ogień i odrobinę Powietrza, a potem położyła splot na butach. Natychmiast zeszła z nich cała pasta, jak też spora część barwnika i razem uformowały zgrabną, lśniącą kulę w powietrzu; z kolei skóra butów wyraźnie poszarzała. Przez moment rozważała myśl, by umieścić kulę wśród jego koców. Miałby dopiero niespodziankę, kiedy wreszcie przyjdzie się położyć!

Z westchnieniem odsunęła klapę namiotu i zabrała paskudną kulę na zewnątrz, gdzie miała ostatecznie rozprysnąć się na ziemi. Gareth potrafił reagować w sposób szybki i całkowicie wyzbyty szacunku, gdy zdarzało jej się nie zapanować nad swym temperamentem, przekonała się o tym zaraz na początku, gdy uderzyła go w głowę czyszczonymi właśnie butami. I gdy do tego stopnia ją zdenerwował, że nasypała mu soli do herbaty. Sporo soli, ale przecież to nie była jej wina, że w pośpiechu jednym łykiem wychylił całą filiżankę. Och, zazwyczaj mu nie przeszkadzało, kiedy krzyczała a czasem sam na nią krzyczał — a czasem tylko się uśmiechał, co zupełnie ją wyprowadzało z równowagi! — jednak istniały granice. Oczywiście, mogłaby go powstrzymać prostym strumieniem Powietrza, ale też miała swój honor, nie inaczej niż on, żeby sczezł! Tak czy inaczej, musiała żyć blisko niego. Tak powiedziała Min, a ta dziewczyna nigdy się nie myliła. I to był jedyny powód, dla którego jeszcze nie wepchnęła Garethowi Bryne’owi garści złota w gardło i nie powiedziała mu, że jest spłacony i żeby sczezł. Jedyny powód! Oprócz honoru, rzecz jasna.

Ziewnęła, wypuściła splot i czarna kałuża rozpłynęła się blaskiem w świetle księżyca. Jeśli wdepnie w nią, zanim wyschnie, jeśli wścieknie się na bałagan w środku, wszystko to jego wina, nie jej. Przynajmniej odór siarki trochę osłabł. Z oczu już przestały płynąć łzy, ale co z tego, kiedy dzięki temu jeszcze wyraźniej widziała rozciągający się przed nią obraz spustoszenia.

W rozległym, spowitym teraz nocą obozie nigdy nie panował wielki porządek. Ulice zamarzniętych kolein były proste, prawda, i szerokie na tyle, by żołnierze swobodnie nimi maszerowali, ale cała reszta zawsze wyglądała jak przypadkowa zbieranina namiotów, nieporządnych szałasów oraz kamiennych osłon wokół ognisk do gotowania strawy. Teraz wyglądał, jakby został zaatakowany. Wszędzie wokół widać było zwalone namioty, niektóre padając, częściowo przygniatały inne, a teraz stały pochylone; dziesiątki wozów i wózków leżały na burtach lub kołami do góry. Zewsząd podnosiły się głosy domagające się pomocy dla rannych, których najwyraźniej było wielu. Ulicą przed namiotem Garetha szli żołnierze, wsparci na ramionach innych, gdzieniegdzie uwijały się grupki ludzi z kocami w charakterze noszy. W oddali widziała otulone w koce kształty leżące na ziemi, klęczały przy nich skulone i lamentujące kobiety.

Dla umarłych nie mogła nic zrobić, ale żywym przydadzą się jej umiejętności Uzdrawiania. Nigdy nie specjalizowała się w tym Talencie, nawet nie miała w tym kierunku zbyt wielkich zdolności, ale te, które posiadała, odzyskała w pełni, gdy Nynaeve ją Uzdrowiła. Poza tym w obozie raczej nie było innej siostry. Większość z nich unikała żołnierzy. Lepiej więc skromny Talent niż żaden. Niestety, miała do przekazania wieści najwyższej wagi. Powinny jak najszybciej dotrzeć do właściwych uszu. Dlatego też postanowiła zamknąć uszy na jęki i lamenty, nie widzieć połamanych rąk i szmat owijających zakrwawione głowy. Pospieszyła do koni stojących na skraju obozu, gdzie dziwnie słodki zapach końskiego łajna dominował nad odorem siarki. Jakiś wychudzony, nieogolony człowiek spróbował przemknąć obok niej, ale schwyciła go za rękaw kaftana.

— Osiodłaj mi najspokojniejszego konia, jakiego tu masz — rozkazała. — I to już. — Bela oczywiście byłaby najlepsza, ale nie miała pojęcia, gdzie można ją znaleźć wśród tych wszystkich zwierząt, i najmniejszego zamiaru czekać, aż ktoś ją. znajdzie.

— Wybierasz się na przejażdżkę? — zapytał z niedowierzaniem, wyrywając rękaw. — Skoro masz konia, to sobie go sama osiodłaj, jeśli jesteś taka głupia. Ja mam przed sobą resztę zimnej nocy na opiekowanie się tymi, które się poraniły i będę miał szczęście, jeśli tylko parę mi padnie.

Siuan zazgrzytała zębami. Ten imbecyl wziął ją za jedną ze szwaczek. Albo jedną z żon! Z jakiegoś powodu ta druga możliwość wydała się jej znacznie bardziej upokarzająca. Zwiniętą w pięść dłoń podstawiła mu pod nos ruchem tak gwałtownym, że aż cofnął się z przekleństwem na ustach, ale dostatecznie blisko, by pierścień z Wielkim Wężem był jedyną rzeczą, jaką zobaczył. Zezując, spojrzał na złoto.

— Najłagodniejszego konia, jakiego znajdziesz — powtórzyła głosem pozbawionym wyrazu. — Ale szybko.

Widok pierścienia podziałał. Przełknął ślinę, podrapał się po głowie, spojrzał na uwiązane konie, które przestępowały z nogi na nogę i drżały niepowstrzymanie.

— Łagodny — wymamrotał. — Zobaczę, co da się zrobić, Aes Sedai. Łagodny wierzchowiec. — Potarł kłykciami czoło, a potem pospieszył wzdłuż szeregu zwierząt, wciąż mamrocząc pod nosem.

Siuan nerwowo czekała na niego, mruczała coś pod nosem i przechadzała się, trzy kroki w jedną stronę, trzy w drugą. Pod podeszwami jej mocnych butów śnieg topniał, a potem znowu marzł. Z tego co widziała, całe godziny może zabrać znalezienie wierzchowca, który nie zrzuci jej, sprowokowany najdrobniejszym ruchem jakiegoś piechura. Narzuciła płaszcz na ramiona, niecierpliwym ruchem zapięła małą, srebrną broszkę, o mały włos nie kłując się w palec. Bała się, tak? Ona jeszcze pokaże temu przeklętemu, przeklętemu Garethowi! W tę i we w tę. Może powinna pójść pieszo. Nie będzie to miły spacer, ale lepsze to niż spaść z konia i przy okazji połamać sobie wszystkie kości. Dosiadając konia — Bela była tu jedynym wyjątkiem — zawsze wyobrażała sobie swoje połamane kości. W tym momencie tamten wrócił, prowadząc osiodłaną karą klacz; siodło miało wysokie łęki.

— Jest łagodna? — zapytała sceptycznie Siuan. Zwierzę przestępowało z nogi na nogę, jakby gotowe tańczyć, poza tym jego sierść była gładka i lśniąca. To rzekomo miało oznaczać, że koń jest szybki.

— Nocna Lilia jest łagodna jak mleko z wodą, Aes Sedai. Należy do mojej żony, a Nemaris ceni sobie delikatność. Poza tym nie lubi, kiedy koń jest zbyt energiczny.

— Skoro tak mówisz... — odparła, ale po chwili prychnęła. Doświadczenie podpowiadało jej, że konie rzadko bywały pokorne. Ale nic w tej sprawie nie da się już zrobić. Wzięła wodze do ręki, niezgrabnie wspięła się na siodło, potem okazało się, że siadając, przygniotła płaszcz, który teraz ją dusił. Klacz wciąż tańczyła pod nią, niezależnie jak bardzo ściągała wodze. Koszmarne przewidywania stawały się rzeczywistością. Już próbowała połamać jej wszystkie kości. Marzyła wyłącznie o łodzi, łodzi z dwoma wiosłami, która płynie, dokąd się zechce, i która zatrzymuje się tam, gdzie się chce — chyba że ktoś jest całkowitym ignorantem w kwestii przypływów, prądów czy wiatrów. Natomiast konie miały mózgi, jakkolwiek małe, a to oznaczało, że mogły zignorować wędzidło i wodze, jak też zamiary jeźdźca. Należało to wziąć pod uwagę, kiedy się dosiadało przeklętego konia.

— Jedna prośba, Aes Sedai — powiedział mężczyzna, podczas gdy ona wciąż szukała wygodnej pozycji w siodle. Dlaczego siodła zawsze wydawały się twardsze niż drewno? — Na twoim miejscu pozwoliłbym jej dzisiaj iść w miarę swobodnie. Ten wiatr, sama rozumiesz, cały ten smród, cóż, może być trochę wyprowadzona z równowagi...

— Nie mam czasu — odpowiedziała Siuan i wbiła obcasy w boki klaczy. Łagodna niczym woda z mlekiem Nocna Lilia skoczyła naprzód tak błyskawicznie, że Siuan prawie przeleciała przez tylny łęk siodła. Tylko dzięki temu, że kurczowo chwyciła kulę, nie spadła. Wydawało jej się, że tamten coś za nią krzyczy, ale nie miała pewności. Jakiegoż konia, na Światłość, Nemaris mogła uważać za „zbyt energicznego”? Klacz przemknęła przez obóz, jakby chciała zwyciężyć w wyścigu, a potem pomknęła w kierunku zachodzącego księżyca i Góry Smoka, ciemnej iglicy wznoszącej się na gwiaździstym niebie.

Mimo iż pęd rozwiewał poły jej płaszcza za plecami, Siuan nie czyniła żadnych wysiłków, by powstrzymać klacz, przeciwnie, wbijała jej obcasy w boki i okładała kark wodzami, jak to widziała u innych, gdy poganiali swe wierzchowe. Musiała dotrzeć do sióstr, zanim któraś przedsięweźmie coś nieodwracalnego. A do głowy przychodziły jej najgorsze możliwości. Klacz mijała w galopie zagajniki, maleńkie osady oraz rozległe farmy z otoczonymi kamiennym murem pastwiskami i polami. Bezpiecznie schowani pod pokrytymi śniegiem dachami z łupku, za kamiennymi i ceglanymi ścianami, ich mieszkańcy nie dbali o straszny wicher; okna wszystkich budynków były ciemne i głuche. Nawet cholerne krowy i owce pewnie zażywają spokojnej drzemki. Farmerzy zawsze hodowali krowy i owce. I świnie.

Podskakując, obijając się o twardą skórę siodła, Siuan równocześnie próbowała patrzeć ponad karkiem klaczy. Tak właśnie robili inni, widziała na własne oczy. Prawie natychmiast noga wyślizgnęła się ze strzemienia, ona zaś obsunęła się na bok. Tylko dzięki temu, że przez cały czas kurczowo ściskała wodze, udało jej się w końcu wsunąć nogę z powrotem na miejsce. Zrozumiała, że pozostaje jej tylko siedzieć sztywno i nieruchomo, jedną dłonią ściskając wodze, drugą kulę siodła. Łopoczący za plecami płaszcz nieprzyjemnie ściskał za gardło. Trzęsło ją tak mocno, że usłyszała wyraźne trzaskanie zębów, gdy niebacznie otworzyła usta, niemniej nie odpuszczała, a raz nawet pognała obcasami wierzchowca. Och, Światłości, o świcie będzie cała posiniaczona. Ale dalej gnała przez noc, uderzając o skórę siodła z każdym krokiem konia. Przynajmniej zaciśnięte zęby nie pozwalały rozdzierająco ziewać.

W końcu w ciemnościach zamajaczyły przed nią, widziane przez cienki szpaler drzew, szeregi koni i rzędy wozów, otaczające obóz Aes Sedai. Z westchnieniem ulgi ściągnęła z całej siły wodze. Skoro koń biegnie tak prędko, z pewnością należy się mocno przyłożyć, żeby go zatrzymać. I faktycznie Nocna Lilia zatrzymała się, ale tak gwałtownie, że Siuan przeleciałaby nad jej łbem, gdyby równocześnie klacz nie wspięła się na tylne nogi. Z szeroko rozwartymi oczyma ściskała szyję zwierzęcia, póki wreszcie nie stanęło czterema kopytami na ziemi.

Zdała sobie sprawę, że Nocna Lilia ciężko dyszy, ale nie znalazła w sobie nawet odrobiny współczucia. Głupie zwierzę próbowało ją zabić, konie właśnie takie są! Niemniej szybko doszła do siebie, poprawiła płaszcz, zebrała wodze i spokojnym truchtem przejechała obok długich szeregów zwierząt i wozów. W ciemnościach poruszały się mgliste sylwetki jakichś ludzi, bez wątpienia to stajenni i kowale opiekowali się zdenerwowanymi zwierzętami. Jej klacz wydawała się niemal posłuszna. Ostatecznie nie było aż tak źle.

Kiedy wjechała na teren właściwego obozu, zawahała się na moment i objęła saidara. Dziwny pomysł, żeby traktować obóz pełen Aes Sedai jako niebezpieczne miejsce, ale przecież dwie jej siostry tu zamordowano. Mając na względzie okoliczności towarzyszące ich śmierci, wydawało się wątpliwe, by samo utrzymywanie źródła mogło ją uratować, gdyby miała być następnym celem, niemniej saidar dawał przynajmniej złudzenie bezpieczeństwa. Póki nie zapomniała, że jest to tylko złudzenie. Po chwili splotła strumienie Ducha, które skryją jej zdolność przenoszenia i zgaszą otaczającą poświatę Mocy. Ostentacja była zupełnie niepotrzebna.

Nawet o tej godzinie — a księżyc wisiał nisko nad zachodnim horyzontem — na drewnianych chodnikach widziało się parę osób: służące i rzemieślnicy, dopełniający jakichś spóźnionych obowiązków. Zresztą, może “wczesnych” byłoby lepszym słowem. Większość namiotów, we wszystkich rozmiarach i kształtach, była ciemna, ale w kilku największych paliły się lampy lub świece. Nic dziwnego, biorąc pod uwagę, co się zdarzyło. Wokół każdego z nich lub przed frontem stali mężczyźni. Strażnicy. Nikt inny nie potrafił stać tak nieruchomo, prawie rozpływając się w nocy, zwłaszcza że powietrze było naprawdę zimne. Wypełniona Mocą widziała Strażników w ich płaszczach, dla nieuzbrojonego oka wyglądaliby po prostu jak cienie. Nic dziwnego, biorąc pod uwagę z jednej strony morderstwa sióstr, z drugiej zaś wszystko, co musieli czuć w więziach zobowiązań. Podejrzewała, że niejedna siostra miała ochotę rwać włosy z głowy. Strażnicy też ją zauważyli i kolejno odprowadzali badawczym spojrzeniem, gdy powoli przejeżdżała po zamarzniętych koleinach.

Komnata, rzecz jasna, usłyszy o wszystkim, ale najpierw należało powiedzieć pozostałym. W jej ocenie one właśnie były najbardziej skłonne do działań... najbardziej pochopnych. I najprawdopodobniej katastrofalnych w skutkach. Wiązała je przysięga, ale przysięga złożona pod przymusem kobiecie, którą uważały już za zmarłą. Natomiast większość Zasiadających Komnaty, akceptując miejsce w niej, tym samym zdeklarowała swą lojalność. Żadna nie zrobi żadnego ruchu, póki nie będzie całkiem pewna, jakie będą konsekwencje.

Namiot Sheriam był za mały, żeby pomieścić zgromadzenie, którego oczekiwała, a poza tym — co zauważyła, przejeżdżając — ciemny. Wątpiła, by sama Sheriam spała w środku. Z kolei namiot Morvrin byłby dostatecznie pojemny, gdyby nie te wszystkie książki, które Brązowa siostra jakiś cudem zdobywała podczas marszu — niemniej w nim też nie paliło się światło. Udało się dopiero za trzecim razem. Ściągnęła wodze Nocnej Lilii w pewnej odległości od namiotu.

Myrelle zajmowała w obozie dwa namioty, jeden był dla niej, drugi dla jej trzech Strażników — dla trzech, do których odważyła się przyznać. W jej namiocie paliły się jasne światła, a cienie kobiet poruszały się na tle połatanych płóciennych ścian. Trzech zupełnie różnych od siebie mężczyzn stało na chodniku przed namiotem — nieruchome sylwetki wskazywały na Strażników — ale postanowiła nie zwracać na nich uwagi. O czym one rozmawiały w środku? Pewna, że jest to próżny trud, splotła Powietrze z drobiną Ognia... a potem jej splot dotknął namiotu i odbił się od osłony przed podsłuchem. Odwróconej, rzecz jasna, i dlatego niewidzialnej. Podjęła tę próbę, kierując się wyłącznie cieniem szansy, że tamte okażą się nieostrożne. Był to naprawdę tylko cień szansy, mając na względzie sekrety, jakich tamte strzegły. Ale cienie na płótnie namiotu zamarły. Wiedziały, że ktoś próbował podsłuchiwać. Odcinek dzielący ją od namiotu przejechała, nie przestając się zastanawiać, o czym tamte mówiły.

Kiedy zsiadła z konia — a przynajmniej kiedy udało jej się upadek z siodła zmienić w coś w rodzaju skoku na ziemię — jeden ze Strażników, Arinvar, połączony z Sheriam, szczupły Cairhienianin niewiele wyższy od niej, podszedł, ukłonił się i chciał wziąć od niej wodze. Gestem dłoni dała mu do zrozumienia, że nie ma potrzeby. Wypuściła saidara, uwiązała klacz do drewnianej poręczy chodnika, stosując węzeł, jakiego by użyła, mocując sporą łódź na mocnym wietrze i przy silnym prądzie. Żadnego swobodnego zarzucania wodzy, to nie dla niej. Nienawidziła jazdy konnej, ale kiedy szło do wiązania konia, wolała, żeby był na miejscu, kiedy po niego wróci. Arinvar spod uniesionych brwi ironicznie obserwował, jak kończyła węzeł, ale to nie on będzie musiał zapłacić, jeśli przeklęte zwierzę gdzieś się zgubi.

Tylko jeden z dwu pozostałych Strażników należał do Myrelle. Avar Hachami, Saldaeanin z orlim nosem i grubym, przyprószonym siwizną wąsem. Zerknął na nią, przechylił głowę, a potem wrócił do obserwowania nocy. Jori, Strażnik Morvrin, niski, łysy, bardzo barczysty, w ogóle na nią nie spojrzał. Patrzył w ciemność, z dłonią wspartą swobodnie na długiej rękojeści miecza. Powiadano, że był najlepszym szermierzem wśród Strażników. Ale gdzie byli pozostali? Oczywiście, nie mogła tego dociekać, tak jak nie mogła zapytać, kto jest wewnątrz namiotu. Wywołałaby u tych mężczyzn poważny wstrząs. Żaden nie zabronił jej wejść. Przynajmniej sprawy nie stały jeszcze tak źle.

We wnętrzu, ogrzewanym przez dwa piecyki, rozsiewające woń róż i czyniące namiot niemalże przytulnym, zobaczyła wszystkie, których się spodziewała. Patrzyły na nią.

Myrelle siedziała na mocnym krześle z prostym oparciem, mając na sobie jedwabną szatę w czerwone i żółte kwiaty, a ręce zaplecione na piersiach. Na jej oliwkowej twarzy widniał wyraz tak idealnego opanowania, że właściwie tylko podkreślał żar ciemnych oczu. Otaczała ją poświata Mocy. Mimo wszystko był to jej namiot, ona splotła otaczające go osłony. Sheriam siedziała wyprostowana na krańcu polowego łóżka, udając, że wygładza spódnice z niebieskimi rozcięciami — wyraz jej twarzy był równie gniewny jak oczu, na widok Siuan gniew tylko się pogłębił. Nie miała na sobie stuły Opiekunki, zły znak.

— Powinnam wiedzieć, że to ty — powiedziała zimnym głosem Carlinya, wspierając dłonie na biodrach. Nigdy nie była szczególnie miła, ale teraz pukle włosów, które nie sięgały nawet ramion, okalały oblicze wyrzeźbione z lodu jasnego niczym jej suknia. — Wolałabym, żebyś nie podsłuchiwała moich prywatnych rozmów, Siuan. — Ach, tak, doszły do wniosku, że to już koniec.

Morvrin o okrągłej twarzy choć raz nie wyglądała na roztargnioną czy senną, tylko jej brązowa wełniana suknia była po staremu wymięta. Spacerowała wokół niewielkiego stołu, na którym stała lakierowana taca z wysokim, srebrnym dzbankiem i pięcioma srebrnymi kubkami. Wyglądało, że żadna nie ma ochoty na herbatę, wszystkie kubki były nieużywane. Siwowłosa siostra sięgnęła do sakwy przy pasie, a potem wyciągnęła rzeźbiony, rogowy grzebień i podała Siuan.

— Masz kompletnie potargane włosy, kobieto. Doprowadź się do porządku, zanim jakiś szubrawiec weźmie cię za tawernianą dziewkę i zechce pohuśtać na kolanie. — Egwene i Leane żyją i są więzione w Wieży — oznajmiła Siuan głosem niezdradzającym żadnego z kłębiących się w niej uczuć. Tawerniana dziewka? Przesunęła dłonią po włosach i zorientowała się, że tamta ma całkowitą rację, po czym posłusznie przystąpiła do rozplątywania kołtunów. Jeśli chce się być traktowaną poważnie, nie można sprawiać wrażenia ulicznicy. W obecnej sytuacji miała dość kłopotów, które skończą się zapewne dopiero wtedy, gdy dostanie w swoje ręce Różdżkę Przysiąg. — Rozmawiałam we śnie z Egwene. Udało im się zablokować przystanie, w większości, ale zostały schwytane. Gdzie są Beonin i Nisao? Jedna z was powinna po nie pójść. Nie mam ochoty dwa razy skrobać tej samej ryby. — Proszę bardzo. Jeżeli wydawało im się, że zostały uwolnione od swych przysiąg, że są już wolne od wymogów posłuszeństwa wobec Egwene, to powinno im uświadomić prawdę. Tyle że żadna nawet nie drgnęła.

— Beonin musiała się położyć — powiedziała Morvrin, cedząc słowa i przyglądając się Siuan. Nadzwyczaj uważnie. Za tą przeciętną twarzą, krył się bystry umysł. — Była zbyt zmęczona na dalsze rozmowy. A dlaczego miałybyśmy prosić Nisao, żeby się do nas przyłączyła? — Myrelle zareagowała na te słowa nieznacznym skrzywieniem, ponieważ Nisao była jej przyjaciółką, pozostałe dwie natomiast pokiwały głowami. One i Beonin nie uważały Nisao za jedną z nich, mimo wspólnych dla nich przysiąg wasalnych. W opinii Siuan te kobiety nigdy nie porzuciły wiary, że w jakiś sposób znowu odzyskają kontrolę nad wydarzeniami, mimo iż ster dawno już został wyjęty z ich rąk.

Sheriam podniosła się z łóżka, jakby chciała wybiec na zewnątrz, zebrała nawet suknie, ale nie miało to nic wspólnego z poleceniem Siuan. Gniew na jej twarzy ustąpił miejsca roześmianej zapalczywości.

— Tak czy siak nie są nam do niczego potrzebne. „Schwytane” znaczy, że czekają w którejś z piwnicznych cel, póki Komnata nie zbierze się na sąd. Możemy Podróżować i uwolnić je, zanim Elaida zrozumie, co się stało.

Myrelle krótko skinęła głową, wstała i zabrała się do rozwiązywania szarfy w talii.

— Sądzę, że lepiej będzie nie brać ze sobą Strażników. Na nic się nie przydadzą. — Sięgnęła głębiej do źródła, już gotując się do boju.

— Nie! — ostro zaprotestowała Siuan i skrzywiła się gdy grzebień szarpnął splątane włosy. Czasami miała ochotę obciąć je krócej niż Carlinya, dla wygody, ale Gareth wciąż prawił jej komplementy, opowiadając, jak lubi, gdy muskają jej ramiona. Światłości, nawet tutaj nie mogła się uwolnić od człowieka? — Egwene nie będzie sądzona i nie przebywa w celi. Nie powiedziała mi, gdzie ją przetrzymują, tylko tyle że nieustannie jej pilnują. I zakazuje jakichkolwiek prób jej uwolnienia z udziałem sióstr.

Pozostałe patrzyły na nią, zdumienie odebrało im mowę. Po prawdzie, to ona sama długo kłóciła się z Egwene na ten temat, ale bez skutku. To był rozkaz wydany przez Zasiadającą na Tronie Amyrlin i poparty całym jej majestatem.

— Twoje słowa są irracjonalne — oznajmiła na koniec Carlinya. Ton głosu był chłodny, twarz spokojna, ale dłonie cały czas i zupełnie niepotrzebnie wygładzały fałdy sukni. — Jeżeli schwytamy Elaidę, osądzimy ją i ujarzmimy. — „Jeżeli”, a nie: „kiedy”. Wciąż więc nie pozbyły się wątpliwości i lęków. — Ponieważ ona schwytała Egwene, z pewnością tak właśnie z nią postąpi. Nie potrzebuję Beonin, żeby powiedziała mi, jak stanowi prawo w tej kwestii.

— Musimy ją uratować, niezależnie od tego, czego sama chce! — głos Sheriam aż tętnił z napięcia, kontrastując z poprzednim spokojem Carlinyi. Palce zaciśniętych dłoni wpiła w spódnice. — Nie zdaje sobie sprawy, w jakim jest niebezpieczeństwie. Pewnie nie do końca odzyskała panowanie nad sobą. Czy zasugerowała, gdzie mogą ją przetrzymywać? — Nie próbuj nic przed nami ukrywać, Siuan — ostro powiedziała Myrelle. W jej oczach płonął ogień, a dla podkreśla swych słów zacisnęła mocno jedwabną szarfę. — Nie chciała ci powiedzieć, gdzie jest?

— Ponieważ bała się właśnie tego, co przyszło do głowy Sheriam i tobie. — Siuan zrezygnowała z doprowadzenia do ładu splątanych wiatrem włosów i cisnęła grzebień na stół. Przecież nie mogła tak sobie stać i rozczesywać włosów, a równocześnie domagać się od nich uwagi. Niech sobie będą splątane. — Strzegą ją, Myrelle. Siostry. I nie oddadzą jej łatwo. Jeżeli podejmiemy próbę jej uwolnienia, Aes Sedai będą ginąć z rąk Aes Sedai, pewne jak ikra srebrawy w trzcinach. Zdarzyło się to już raz i nie powinno zdarzyć się znowu, albo pożegnajmy się z nadzieją pokojowego zjednoczenia Wieży. Nie możemy sobie na to pozwolić. I nie będzie operacji ratunkowej. Dlaczego Elaida zrezygnowała z sądu, nie mam pojęcia. — Egwene wypowiadała się w tej kwestii niejasno, jakby sama nie rozumiała. Niemniej fakty przedstawiła jednoznacznie, a nie powiedziałaby tego, gdyby nie była pewna.

— Pokojowego... — mruknęła Sheriam, opadając na łóżko. W słowie zabrzmiał ton goryczy. — Czy od samego początku istniała choćby najmniejsza szansa? Elaida zniosła Błękitne Ajah! Jak po czymś takim może jeszcze być szansa na pokój?

— Elaida nie może po prostu pozbyć się jakichś Ajah — mruknęła Morvrin, jakby miało to cokolwiek wspólnego z tematem rozmowy. Pogłaskała Sheriam po ramieniu, ale płomiennowłosa odtrąciła jej rękę.

— Zawsze jest jakaś szansa — powiedziała Carlinya. — Wystanie są zablokowane, co wzmacnia naszą pozycję. Negocjatorki spotykają się każdego ranka... — urwała, a w jej oczach pojawił się wyraz zakłopotania. Pospiesznie nalała herbaty do kubka i wypiła do połowy jednym łykiem, wcześniej nawet nie dodając miodu. Zablokowanie przystani z pewnością położy kres negocjacjom, które i tak zmierzały donikąd. Poza tym, czy Elaida będzie dalej chciała rozmawiać, mając Egwene w rękach?

— Nie rozumiem, dlaczego Elaida nie chce postawić Egwene przed sądem — podjęła Morvrin — skoro wyrok skazujący nie ulegałby wątpliwości, faktem jednak pozostaje, że jest więźniem. — Nie było po niej widać ani spokoju Carlinyi, ani emocji Sheriam i Myrelle. Zwyczajnie przedstawiała fakty i tylko w kącikach ust widać było lekkie napięcie. — Jeżeli nie będą jej sądzić, to bez wątpienia spróbują złamać. Okazała się znacznie silniejsza, niż z początku myślałam, ale nikt nie jest dość silny, by oprzeć się Białej Wieży, kiedy ta postanowi kogoś złamać. Musimy się zastanowić, jakie będą konsekwencje, jeżeli nie uda nam się jej wydostać.

Siuan pokręciła głową.

— Nawet nie wychłostały jej, Morvrin. Też nie pojmuję dlaczego, ale z pewnością nie kazałaby zostawić się w spokoju, gdyby czekały ją tortury...

Urwała, gdy klapa namiotu została odrzucona na bok i w wejściu ukazała się Lelaine Akashi, z szalem o błękitnych frędzlach na ramionach. Sheriam wstała, choć wcale nie musiała, Lelaine była Zasiadającą Komnaty, ale Sheriam była Opiekunką. Z drugiej strony Lelaine, mimo iż szczupła, wyglądała dziś zaiste imponująco w aksamitnej sukni z niebieskimi rozcięciami — ucieleśnienie godności; poza tym roztaczała wokół siebie aurę władzy w stopniu dotąd niespotykanym. Każdy kosmyk włosów na swoim miejscu, jakby wkraczała na posiedzenie Komnaty po smacznie przespanej nocy.

Siuan bez namysłu odwróciła się i wzięła dzbanek ze stołu. Na tym normalnie by polegała jej rola w tym towarzystwie: nalewałaby herbatę i pytana odpowiadała. Być może, jeśli nie będzie się rzucała w oczy, Lelaine załatwi swoje sprawy i sobie pójdzie, jak zwykle nie zwracając na nią uwagi. — Wydawało mi się, że widziałam, jak wjeżdżasz do obozu na tym koniu, który stoi sobie na zewnątrz, Siuan. — Spojrzenie Lelaine przesunęło się po wszystkich obecnych, ich twarze były już idealnymi maskami opanowania. — Przeszkadzam?

— Siuan twierdzi, że Egwene żyje — powiedziała Sheriam takim tonem, jakby rozmawiała o cenach, jakich w dokach żądano za okonie z delty. — Leane też. Egwene rozmawiała z Siuan we śnie. Nie zgadza się, żeby ją uwolnić. — Myrelle rzuciła jej spojrzenie z ukosa, zupełnie nieodgadnione, ale Siuan miała ochotę wytargać ją za uszy! Lelaine zapewne byłaby następną, do której by się udała, ale w rozmowie z nią odpowiednio dobierałaby słowa, a nie wylewała wszystkiego, jak wiadrem za burtę. Sheriam na stare lata stała się płocha niczym nowicjuszka.

Lelaine zacisnęła usta i wbiła w Siuan spojrzenie oczu jak bliźniacze dłuta.

— Doprawdy? Naprawdę powinnaś nosić stułę, Sheriam. W końcu jesteś Opiekunką. Przejdziesz się ze mną, Siuan. Od dawna już nie rozmawiałyśmy w cztery oczy. — Odsunęła klapę namiotu, równocześnie obdarzając siostry tym przeszywającym spojrzeniem. Sheriam zarumieniła się w taki sposób, jak to tylko rude potrafią, najczystszą czerwienią, a potem wyjęła wąską, błękitną stułę z sakwy i założyła na ramiona; ale Myrelle i Carlinya popatrzyły na Lelaine oczyma zupełnie pozbawionymi wyrazu. Morvrin głaskała się po brodzie czubkiem palca, jakby nieświadoma niczyjej obecności. Co zresztą mogło być prawdą.

Czy posłuchają rozkazów Egwene? Siuan nie miała okazji nawet raz groźnie spojrzeć, ponieważ była zajęta dzbankiem. Propozycja z ust siostry o pozycji Lelaine, nieważne czy jest Zasiadającą czy nie, stanowiła rozkaz dla takich jak Siuan. Zebrała płaszcz, suknię i wyszła, po drodze dziękując Lelaine za przytrzymanie klapy. Światłości, pozostawało mieć nadzieję, że te głupie kobiety słuchały, co im mówiła.

Na zewnątrz było teraz czterech Strażników, jednym z nich był Burin czekający na Lelaine, krępy miedzianoskóry Domani w płaszczu zupełnie zakrywającym większość sylwetki, natomiast Avara zastąpił inny Strażnik Myrelle, Nuhel Dromand, wysoki, potężnie zbudowany, z brodą na modłę illiańską, obejmującą wygoloną, górną wargę. Stał tak nieruchomo, że można było wziąć go za posąg, gdyby nie obłoczki pary unoszące się przed twarzą. Arinvar skłonił się Lelaine płytko, lecz ceremonialnie. Nuhel i Jori nawet nie drgnęli. Podobnie zresztą Burin.

Węzeł, którym przywiązała była Nocna Lilia, rozwiązywało się równie długo, jak wiązało, ale Lelaine czekała cierpliwie, póki Siuan nie wyprostowała się z wodzami w dłoniach, potem ruszyły wolno chodnikiem wzdłuż szeregu ciemnych namiotów. Twarze skrywał księżycowy cień. Lelaine nie ujęła źródła, więc Siuan też tego nie zrobiła. W milczeniu szła obok, prowadząc klacz, Burin podążał za nimi. Przywilejem Zasiadającej było rozpocząć rozmowę i to nie tylko dlatego, że była Zasiadającą. Siuan zwalczyła w sobie pokusę, by się nieco zgarbić i tym samym nie być już wyższą od tamtej. Rzadko myślała o czasach, gdy sama była Amyrlin. Po raz kolejny stała się Aes Sedai, a częścią tej roli była umiejętność instynktownego wpasowania się w niszę wśród sióstr. Ten przeklęty koń wciskał pysk w jej rękę, jakby uważał się za domowe zwierzątko, przełożyła wodze do drugiej dłoni i otarła rękę w płaszcz. Wstrętna, zaśliniona bestia. Lelaine spojrzała na nią z ukosa, poczuła, jak ją pieką policzki. Instynkt.

— Dziwne masz przyjaciółki, Siuan. Z tego co wiem, są wśród nich takie, który optowały za odesłaniem cię, gdy pojawiłaś się w Salidarze. Jak rozumiem, Sheriam była jedną z nich, choć sądzę, że niezręczność sytuacji bierze się stąd, iż obecnie tak bardzo przewyższa cię pozycją. Z tego też powodu ja cię unikałam, mianowicie żeby ustrzec się niezręczności. — Siuan zagapiła się na tamtą w zdumieniu. Ta kwestia sytuowała się niebezpiecznie blisko spraw, o których nigdy nie mówiono, stanowiąc omalże złamanie tabu, którego nigdy nie spodziewałaby się po tej kobiecie. Co innego ona sama. Wprawdzie przystosowała się do swej niszy, ale nie mogła przecież zapomnieć, kim była. Ale Lelaine! — Mam nadzieję, że ty i ja możemy znów zostać przyjaciółkami, Siuan, chociaż zrozumiem, jeśli okaże się to niemożliwe. To dzisiejsze spotkanie po nocy potwierdza, co powiedziała mi Faolain. — Lelaine zaśmiała się cicho i zaplotła dłonie w małdrzyk. — Och, nie krzyw się tak, Siuan. Nie zdradziła cię, a przynajmniej nie świadomie. Powiedziała w pewnej chwili odrobinę zbyt wiele, a ja postanowiłam ją mocno przycisnąć. Nie potraktowałabym w ten sposób drugiej siostry, ale ona jest tak naprawdę tylko Przyjętą i będzie nią, póki nie przejdzie próby. Faolain wyrośnie na dobrą Aes Sedai. Bardzo się opierała, żeby mi wszystkiego nie zdradzić. W końcu wydobyłam z niej jakieś strzępy i fragmenty, kilka imion, ale w połączeniu z twoją obecnością na tym spotkaniu daje mi to chyba pełny obraz. Przypuszczam, że teraz mogę już ją wypuścić z odosobnienia. Z pewnością drugi raz nie pomyśli, by mnie szpiegować. Ty i twoje przyjaciółki byłyście bardzo wierne Egwene. Czy będziecie równie wierne mnie?

A więc to dlatego Faolain gdzieś zniknęła. Ile „strzępów i fragmentów” zdradziła, kiedy została „mocno przyciśnięta”? Faolain nie wiedziała wszystkiego, choć najlepiej założyć, że Lelaine już wie. Równocześnie nic nie zdradzać samej, póki się nie zostanie mocno przyciśniętą. Siuan stanęła jak wryta, zbierając się w sobie. Lelaine również się zatrzymała, najwyraźniej czekając na jej słowa. Mimo że jej twarz do połowy skryta była w cieniu księżyca, wszystko było jasne. Siuan musiała rzucić wszystkie siły do walki z tą kobietą. U Aes Sedai pewne instynkty były najgłębszą naturą.

— Jestem wierna tobie jako Zasiadającej Komnaty z ramienia moich Ajah, ale to Egwene al’Vere jest Zasiadającą na Tronie Amyrlin.

— Zaiste, jest. — Wyraz twarzy Lelaine nie zmienił się nawet odrobinę, przynajmniej na ile potrafiła dostrzec. — Rozmawiała z tobą we śnie? Opowiedz mi, jak wygląda jej położenie. — Siuan zerknęła przez ramię na krępego Strażnika. — Nie zwracaj na niego uwagi — powiedziała Zasiadająca. — Od dwudziestu lat nie mam przed Burinem sekretów.

— W moich snach — zgodziła się Siuan. Z pewnością nie zamierzała przyznać, że w Tel’aran’rhiod została wezwana właśnie do Salidaru. Poza tym, nie miała prawa posiadać tego pierścienia. Komnata odbierze go jej, gdy się dowie. Zachowując pozory spokoju, zdała sprawę z tego, co powiedziała Myrelle i pozostałym, a potem powiedziała jeszcze więcej. Ale nie wszystko. Z pewnością zaś nawet nie wspomniała o swoich podejrzeniach zdrady. Zdrada musiała się zalęgnąć w samej Komnacie, nikt inny nie znał planu zablokowania przystani, prócz zaangażowanych weń kobiet, z drugiej strony, zdrajczyni mogła nie wiedzieć, że Egwene osobiście zrealizuje własny plan. Może chciała tylko pomóc Elaidzie, co już samo w sobie było dość zagadkowe. Dlaczego któraś z nich miałaby pomagać Elaidzie? Od samego początku była mowa o sekretnych popleczniczkach Elaidy, ale ona sama dawno już porzuciła te podejrzenia. Z pewnością wszystkie Błękitne zapalczywie chciały detronizacji Elaidy, póki jednak nie znała imienia, nie miała zamiaru opowiadać wszystkiego ani Zasiadającej, ani Błękitnej siostrze. — Zwołała posiedzenie Komnaty na jutro... nie, na dziś wieczór, wraz z wybiciem komplety — zakończyła. — W Wieży, w Komnacie Wieży.

Lelaine zaśmiała się tak głośno, że musiała ocierać łzy z oczu.

— Och, to zupełnie niesamowite. Komnata zasiadłaby tuż pod nosem Elaidy, by tak rzec. Prawie żałuję, że nie mogę jej o tym poinformować, choćby po to, żeby zobaczyć wyraz jej twarzy. — W jednej chwili znowu spoważniała. Lelaine zawsze była chętna do śmiechu, kiedy tylko pojawiła się okazja, ale w głębi duszy zachowywała nieustanną powagę. — Zatem Egwene uważa, że Ajah zwróciły się przeciwko sobie. Nie sadzę, by to było możliwe. Sama powiedziałaś, że spotkała tylko kilka sióstr. Mimo to trzeba będzie następnym razem sprawdzić w Tel’aran’rhiod. Może któraś powinna sprawdzić, co się da znaleźć w kwaterach Ajah, zamiast szukać tylko w gabinecie Elaidy.

Siuan ledwie udało się nie mrugnąć. Sama planowała drobne poszukiwania w Tel’aran’rhiod. Kiedy udawała się do Wieży w Świecie Snów, za każdym rogiem zmieniała się w inną kobietę, w innej sukni, teraz będzie musiała być jeszcze ostrożniejsza.

— Zakaz operacji ratunkowej jest, jak sądzę, zrozumiały, nawet godny pochwały... żadna z nas nie chce kolejnych ofiar wśród sióstr... ale też nadzwyczaj ryzykowny — ciągnęła dalej Lelaine. — Ani sądu, ani nawet chłosty? W co Elaida gra? Czy sobie wyobraża, że znowu zrobi z niej Przyjętą? To nie wydaje się prawdopodobne. — Ale nieznacznie skinęła głową, jakby mimo wszystko rozważała tę hipotezę.

Cała rozmowa zmierzała w niebezpiecznym kierunku. Jeżeli siostry przekonają same siebie, że wiedzą, gdzie Egwene może być, wzrośnie ryzyko, iż któraś spróbuje ją uwolnić, nie bacząc na pilnujące jej Aes Sedai. Chybiona próba operacji ratunkowej mogła okazać się równie niebezpieczna, co udana, jeśli nie bardziej. Co gorsza, Lelaine nie dostrzegała zasadniczej rzeczy.

— Egwene zwołała posiedzenie Komnaty... — zaczęła kwaśno Siuan. — Zamierzasz się na nie udać? — Odpowiedzią było potępiające milczenie, a ją policzki znowu zapiekły. Niektóre rzeczy miało się wbite w duszę.

— Oczywiście, że pójdę — powiedziała na koniec Lelaine. Stwierdzenie było niedwuznaczne, towarzyszyła mu jednak lekka pauza. — Cała Komnata się pojawi. Egwene al’Vere jest Zasiadającą na Tronie Amyrlin, a my dysponujemy dostatecznym zapasem sennych ter’angreali. Być może wyjaśni nam, jak ma zamiar dać sobie radę, gdy Elaida nakaże, aby ją złamać. Bardzo chętnie wysłucham.

— Wobec tego dlaczego pytasz mnie, czy dochowam ci wierności?

Zamiast odpowiedzieć, Lelaine podjęła wolny spacer w księżycowej poświacie, delikatnym gestem poprawiając szal na ramionach. Burin szedł za nią niczym na poły niewidzialny lew pośród nocy. Siuan dogoniła ją, ciągnąc Nocną Lilię za uzdę i oganiając się przed klaczą, która znowu wciskała pysk w jej ręce.

— Egwene al’Vere jest z mocy prawa Zasiadającą na Tronie Amyrlin — powtórzyła na koniec Lelaine. — Póki żyje. Albo póki nie została ujarzmiona. Gdy zdarzy się któraś z tych rzeczy, Romanda znowu będzie próbowała zdobyć laskę i stułę, a ja będę ją powstrzymywać. — Parsknęła. — Ta kobieta byłaby katastrofą nie mniejszą od Elaidy. Nieszczęśliwie się składa, że ma dostatecznie silne poparcie, aby pokrzyżować moje plany. Wrócimy do tej kwestii, ale oczekuję, że jeśli Egwene zostanie stracona lub ujarzmiona, ty i twoje przyjaciółki będziecie mi równie wierne jak jej. I postaracie się, abym to ja została Zasiadającą na Tronie Amyrlin, a nie Romanda.

Siuan poczuła w żołądku kulę lodu. Żadna Błękitna siostra nie mogła stać za tamtą zdradą, ale teraz miała przed sobą Błękitną, która dysponowała wszelkimi przesłankami, by zdradzić Egwene w przyszłości.

2

Dotyk Czarnego

Jak to miała w zwyczaju, Beonin obudziła się o pierwszym brzasku, mimo że przez ściany namiotu przesączał się tylko cień dziennego światła. Nawyki były dobre pod warunkiem, że były funkcjonalne. Przez lata wykształciła w sobie kilka takich. Powietrze wewnątrz namiotu było jeszcze zimne po nocy, ale zdecydowała nie rozpalać piecyka. I tak długo tu nie posiedzi. Przeniosła odrobinę Mocy, zapaliła mosiężną lampę, potem podgrzała wodę w białym, ceramicznym dzbanie, umyła twarz na chwiejnej umywalni z mętnym lustrem. Właściwie wszystkie meble w małym namiocie były zdezelowane, począwszy od maleńkiego stoliczka, a skończywszy na wąskim łóżku polowym; jedyny, który zasługiwał na miano solidnego, czyli jej krzesło o niskim oparciu, był tak prostacki, że mógłby pochodzić z kuchni jakiegoś wiejskiego biedaka. Niemniej jakoś do tego przywykła. Nie zawsze posiedzenia sądu, w których uczestniczyła, odbywały się w pałacach. Najmarniejsze sioła również zasługiwały na sprawiedliwość. W imię sprawiedliwości zdarzało jej się sypiać w stodołach czy nawet szałasach.

Rozważnie odmierzając ruchy, założyła swoją najlepszą suknię do konnej jazdy, ze znakomicie skrojonego szarego jedwabiu, obcisłe buty do kolan, a potem zaczęła czesać włosy o barwie starego złota szczotką o rękojeści z kości słoniowej. Odziedziczyła ją po matce. Lustro zniekształcało jej odbicie. Z jakiegoś powodu dzisiaj fakt ten napełniał ją szczególną irytacją.

Rozległo się skrobanie w klapę namiotu, a potem męski głos z murandiańskim akcentem zawołał wesoło:

— Jeśli masz ochotę, śniadanie gotowe, Aes Sedai. — Opuściła dłoń trzymającą szczotkę i sięgnęła do źródła.

Nie posiadała osobistej służącej, toteż często wydawało jej się, że za każdym razem ktoś inny przynosi posiłek, ale zapamiętała nieustannie uśmiechniętą twarz krępego, siwiejącego mężczyzny, który teraz, na jej zaproszenie, wszedł do namiotu, niosąc tacę przykrytą białym płótnem.

— Proszę, postaw to na stole, Ehvin — powiedziała, wypuszczając saidara. Ehvin zrewanżował jej się jeszcze szerszym niż zazwyczaj uśmiechem; ukłonił się raz, gdy stawiał tace na stole, drugi raz, wychodząc. Siostry nazbyt często zapominały o drobnych wyrazach uprzejmości wobec stojących niżej. A to właśnie dzięki drobnym uprzejmościom maszyneria codziennego życia funkcjonowała gładko.

Spojrzała bez entuzjazmu na tacę i powróciła do szczotkowania włosów. Wykonywany dwa razy dziennie rytuał uspokajał ją. Niestety tego ranka miarowy ruch szczotki zatracił swe cudowne właściwości, musiała się zmusić do przysłowiowych „stu pociągnięć”. Kiedy wreszcie skończyła, odłożyła szczotkę na umywalnię obok stanowiących komplet grzebienia i lusterka. Ongiś potrafiłaby góry uczyć cierpliwości, ale po Salidarze jej samej przychodziła ona z coraz większą trudnością. Po Murandy prawie zapomniała, co kryje się pod tym słowem. Zaczęła ją świadomie ćwiczyć, jak wcześniej świadomie pielęgnowała w sobie pragnienie udania się do Białej Wieży, wbrew życzeniom matki, a w samej Wieży dyscyplinę towarzyszącą nauce. Wieża nauczyła ją, że można wiele osiągnąć dzięki panowaniu nad sobą. Teraz była dumna z tej umiejętności.

Umiejętność panowania nad sobą nic nie mogła zmienić w fakcie, że spokojne rozkoszowanie się śniadaniem okazało się równie trudne jak wcześniejszy rytuał czesania włosów. Śliwki były ususzone na wiór, w owsiance rozgotowały się na papkę, chleb pokrywały ciemne plamki. Prawdopodobnie nie udało jej się wszystkich usunąć. Próbowała sobie wmawiać, że to, co trzaska między zębami, to są ziarna jęczmienia lub żyta. Nie pierwszy raz zdarzało jej się jeść chleb zawierający wołki zbożowe, ale i tak nie było się z czego cieszyć. Herbata również miała dziwny posmak, jakby też zaczynała się psuć.

Kiedy wreszcie przykryła lnianą serwetką rzeźbioną, drewnianą tacę, prawie odetchnęła z ulgą. Na jak długo jeszcze starczy w obozie jadalnych zapasów? Czy w Tar Valon panuje identyczna sytuacja? Bez wątpienia. Dotyk Czarnego spoczął na świecie — myśl o tym była równie ponura, co pejzaż gołoborzy. Ale czas zwycięstwa jeszcze nadejdzie. Nie dopuszczała do siebie innej możliwości. Młody al’Thor nie uniknie odpowiedzialności za ogrom różnych rzeczy, jakie uczynił, ale zwycięstwo musi odnieść! Jakoś. Poczynania Smoka Odrodzonego znajdowały się poza obszarem jej wpływów. Pozostawało przyglądać się z daleka rozwojowi wydarzeń. Nigdy nie lubiła biernej obserwacji.

Wszystkie te gorzkie rozmyślania były zupełnie na nic. Czas ruszać. Wstała tak gwałtownie, że przewróciła krzesło i tak je zostawiła, leżące na płótnie podłogi namiotu.

Wystawiła głowę przez wyjście i zobaczyła siedzącego na stołku Tervaila, ciemny płaszcz odrzucił na plecy, sam wspierał się na pochwie z mieczem, opartej o ziemię między butami. Słońce wychynęło właśnie zza horyzontu, widać było już dwie trzecie złotej kuli, ale ciemne chmury gromadzące się nad Górą Smoka zwiastowały rychłe opady śniegu. A może deszczu. Po chłodzie minionej nocy promienie słońca wydawały się prawie ciepłe. Tak czy inaczej, przy odrobienie szczęścia wkrótce już czeka ją przytulne wnętrze.

Tervail przywitał ją nieznacznym skinieniem głowy, równocześnie nie przerywając na moment tego, co z boku mogło wyglądać na bezmyślne przyglądanie się ludziom w zasięgu wzroku. W tej chwili w pobliżu byli wyłącznie prości robotnicy: mężczyźni w zgrzebnych wełnach z koszami na plecach, równie obszarpani mężczyźni i kobiety na wozach o wysoko zawieszonych osiach, które turkotały po koleinach z drewnem, workami węgla i baryłkami wody. Ponieważ była z nim połączona więzią zobowiązań, wiedziała doskonale, że w jego obserwacji nie było bezmyślności. Jej Tervail był skoncentrowany niczym zmierzająca do celu strzała. Przyglądał się tylko mężczyznom, a jego spojrzenie omijało tych których znał. Skoro dwie siostry i Strażnik zginęli z rąk potrafiącego przenosić mężczyzny — tego rodzaju zbrodnia wciąż wydawała jej się niepodobieństwem — wszyscy bacznie przyglądali się obcym mężczyznom. Wszyscy, którzy wiedzieli, rzecz jasna. Nie rozpowszechniono szczególnie tych informacji.

Nie potrafiła sobie wyobrazić, po czym, jak sądził, potrafi rozpoznać zabójcę — tamten przecież nie będzie miał ze sobą żadnego sztandaru — ale przecież nie mogła go rugać czy poniżać za to, że próbował wykonywać swoje obowiązki. Tervail był szczupły i zwarty jak bicz, miał wydatny nos, szeroką bliznę na szczęce zarobił w służbie u niej; kiedy go po raz pierwszy ujrzała, ledwie wyrósł z lat chłopięcych, a już był jednym z najlepszych szermierzy w jej rodzimym Tarabon i potem przez te wszystkie lata całkowicie spełniał pokładane w nim nadzieje. Co najmniej dwadzieścia razy uratował jej życie. Pomijając już zbójców i włóczęgów zbyt głupich, żeby rozpoznać Aes Sedai, ferowanie sądowych wyroków bywało niebezpieczne, kiedy ta czy inna strona postanawiała nie dopuścić do niekorzystnego dla siebie wyroku — Tervail często orientował się w tym niebezpieczeństwie szybciej niż ona sama.

— Osiodłaj Ziębę i przyprowadź swojego konia — poleciła. — Czeka nas mała przejażdżka.

Tervail spojrzał na nią spod oka, potem przypasał miecz do prawego biodra i ruszył szybko po drewnianym chodniku w stronę końskich szeregów. Nigdy nie zadawał niepotrzebnych pytań. Być może była znacznie bardziej zdenerwowana, niż się jej wydawało.

Wróciła do wnętrza namiotu, pieczołowicie zawinęła lusterko w jedwabną chustę, z tkanym wzorem czarno-białej taireńskiej mozaiki, a potem wraz ze szczotką i grzebieniem wsunęła do wewnętrznej kieszeni swego szarego płaszcza. Starannie złożony szał i mała szkatułka z misternie rzeźbionego, czarnego drzewa trafiły do drugiej kieszeni. W szkatułce było trochę klejnotów, dziedzictwo matki i babci ze strony matki. Rzadko nosiła inną biżuterię poza pierścieniem z Wielkim Wężem, w podróż zawsze zabierała jednak szkatułkę, szczotkę, grzebień i lusterko, na pamiątkę po kobietach, które kochała i szanowała za wszystko, czego ją nauczyły. Babka była znanym adwokatem w Tanchico, jej zawdzięczała pasję do jurydycznych subtelności, natomiast od matki wzięła przekonanie, że zawsze warto pracować nad sobą. Adwokaci rzadko zarabiali krocie, mimo to Collaris stać było na życie co najmniej wygodne, dlatego też mocno się sprzeciwiała, gdy jej córka Aeldrine została kupcem, choć ta w efekcie zgromadziła małą fortunę na handlu barwnikami. Zawsze należało dążyć do stania się lepszą, niż się jest i korzystać z okazji, gdy ta się nadarzała, i tak też postąpiła sama Beonin, gdy Elaida a’Roihan zdetronizowała Siuan Sanche. Niestety od czasu tej znamiennej decyzji sprawy nie posuwały się tak szybko, jakby sobie życzyła. Wydarzenia, jak zawsze, toczyły się własnym rytmem. Dlatego też mądra kobieta przygotowana była na cały wachlarz możliwości.

Początkowo chciała zaczekać, aż Tervail wróci — oporządzenie dwóch koni trochę potrwa — ale teraz, gdy już nadszedł czas, jej zapasy cierpliwości były najwyraźniej na wyczerpaniu. Zarzuciła płaszcz na ramię i zdmuchnęła lampę, temu ostatniemu towarzyszyła aura nieodwołalności. Dopiero na zewnątrz zmusiła się, żeby przystanąć, miast powędrować przed siebie po nieporządnie zbitym z desek chodniku. A spacer w miejscu też z pewnością przyciągnie spojrzenia, któraś z sióstr może uznać, że Beonin boi się być sama. Po prawdzie, to trochę się bała. Istnieją wszelkie powody do obaw, gdy niepostrzeżenie może uderzyć niewidzialny mężczyzna. Z drugiej strony nie zależało jej na towarzystwie. Otuliła się więc płaszczem i naciągnęła kaptur na głowę, dając do zrozumienia, że zależy jej na prywatności.

Bury kot, chudy i z postrzępionymi uszami, zaczął się ocierać o jej kostki. W obozie było mnóstwo kotów, zawsze ciągnęły do Aes Sedai, przy których zachowywały się niczym łagodne domowe zwierzątka, niezależnie jak dzikie były wcześniej. Po kilku chwilach drapania za uszami kot poszedł sobie dumny jak król, szukając kogoś, kto się nim dalej zajmie. Kandydatek nie zabraknie.

Przed chwilą wokół widać było tylko obszarpanych robotników i woźniców, teraz cały obóz zaczynał już tętnić życiem. Grupki Nowicjuszek w bieli, tak zwane „rodziny”, spieszyły chodnikiem na lekcje, odbywające się w namiotach dostatecznie dużych, żeby je wszystkie pomieścić, lub nawet na wolnym powietrzu. Przechodząc obok niej, przerywały swą dziecięcą paplaninę i kłaniały się z zachowaniem wszelkich form. Ten widok nigdy nie przestał jej zadziwiać. I gniewać. Sporo tych „dzieci” było już w średnim wieku lub starszych — parę miało włosy przyprószone siwizną, kilka było nawet babciami! — a tak łatwo poddawały się starożytnej dyscyplinie, jak pierwsze lepsze dziewczęta przybywające do Wieży. I tyle ich było. Po ulicach toczyła się z pozoru niekończąca rzeka. Ile Wieża straciła na swojej strategii obejmującej tylko dziewczęta urodzone z iskrą talentu oraz te, które własne, na ślepo czynione próby doprowadziły do przenoszenia, podczas gdy reszta miała sama znaleźć drogę do Tar Valon? Ile straciła, twierdząc, że żadna dziewczyna powyżej osiemnastego roku życia nie potrafi poddać się dyscyplinie? Ona sama nigdy nie próbowała niczego zmieniać — życiem Aes Sedai rządziły prawo i obyczaj, Biała Wieża zbudowana została na tej skale — i pewne zmiany, jak choćby rodziny tych nowicjuszek, wydawały się zbyt radykalne, ale wciąż nawracało to samo pytanie: ile Wieża straciła? Na chodnikach widać było również siostry, w parach lub trójkach, zazwyczaj w towarzystwie Strażników. Strumień nowicjuszek opływał je ze wszystkich stron zmarszczkami ukłonów i spojrzeń kierowanych pod adresem sióstr, które udawały, że niczego nie dostrzegają. Tylko nielicznych Aes Sedai nie otaczała poświata Mocy. Beonin miała ochotę syknąć z irytacji. Nowicjuszki wiedziały, że Anaiya i Kairen nie żyją — nikomu nie przyszło do głowy, żeby postawić pogrzebowe stosy gdzieś na uboczu — ale wiedza o tym, jak zeszły z tego świata, z pewnością by je przeraziła. Nawet najmłodsze stażem, wpisane do księgi nowicjuszek w Murandy, nosiły już biel dostatecznie długo, by się orientować, że siostry chodzące wszędzie w poświacie saidara nie są widokiem normalnym. W końcu zaczną się bać i jaki z tego pożytek? Zabójca z pewnością nie uderzy w chwili, gdy wokół są dziesiątki sióstr.

Jej wzrok przyciągnęła grupa pięciu sióstr, które powoli jechały na wschód, wokół nich nie zobaczyła nawet śladu migotania saidara. Za każdą z sióstr ciągnął niewielki orszak, obejmujący sekretarkę, służącą, służącego na wypadek, gdyby trzeba było podnosić jakieś ciężary oraz jednego lub więcej Strażników. Wszystkie Aes Sedai miały kaptury naciągnięte na głowy, ale łatwo można było je rozpoznać. Varilin, też z Szarych Ajah, to będzie ta wysoka jak mężczyzna, Takima, Brązowa, to ta drobniutka. Płaszcz Saroiyi pysznił się mnóstwem białych haftów — musiała pewnie traktować go saidarem, że tak połyskiwał czystością — natomiast fakt, że w ślad za Faiselle jechało dwóch Strażników, identyfikował ją równie nieomylnie jak jaskrawozielony płaszcz. Konsekwentnie, ostatnią siostrą odzianą w szarości musiała być Magla z Żółtych Ajah. Kogo zastaną na miejscu, w Darein? W obecnej sytuacji na pewno nie będą to negocjatorki z Wieży. Pojechały w ogóle pewnie tylko dlatego, że uznały, iż mimo wszystko nic ich nie zwalnia od wcześniejszych ustaleń. Ludzie często obstawali przy utrwalonych zachowaniach, mimo że przyświecający im cel dawno zniknął. Dziwił tylko fakt, że to stwierdzenie można było zastosować do Aes Sedai.

— Nie widać, żeby łączyło je poczucie wspólnej misji, prawda, Beonin? Wyglądają, jakby po prostu jechały w tym samym kierunku.

I tyle, jeśli chodzi o symboliczne znaczenie naciągniętego kaptura jako deklaracji potrzeby prywatności. Na szczęście doskonale kontrolowała, mimowolne u większości ludzi, gesty zdradzające prawdziwy stan uczuć, jak choćby westchnienia. Dwie siostry, które przystanęły obok, były słusznego wzrostu, o delikatnej budowie ciała, ciemnowłose, piwnookie — ale na tym podobieństwo się kończyło. Wąska twarz Ashmanaille obdarzona wystającym nosem rzadko zdradzała jakiekolwiek emocje. Jej jedwabna suknia ze srebrnymi rozcięciami wyglądała, jakby przed momentem wyszła spod ręki szwaczki, podbity futrem płaszcz z kapturem obszyty był srebrnym haftem. Natomiast ciemne wełny Phaedrine były mocno pogniecione, a nawet poplamione w kilku miejscach, a wełniany płaszcz zupełnie pozbawiony ozdób zdecydowanie potrzebował cerowania; ona sama zbyt często marszczyła brwi, choćby w tej chwili. Gdyby nie to, mogłaby być nawet ładna. Dziwna para przyjaciółek — zazwyczaj dość niechlujna Brązowa i Szara, która co najmniej tyleż czasu poświęcała ubiorom, co wszystkim innym zajęciom.

Beonin spojrzała w ślad za odjeżdżającymi Zasiadającymi. Faktycznie, wyglądały na raczej przypadkowe towarzyszki podróży niż na delegację zjednoczoną wspólnym celem. Tylko nerwowości dzisiejszego poranka należało przypisywać, że nie zwróciła na to uwagi.

— Może... — powiedziała, odwracając się ku niepożądanemu towarzystwu — wciąż dumają nad konsekwencjami zeszłej nocy, tak, Ashmanaille? — Pożądane czy niepożądane, należało przestrzegać form grzeczności.

— Przynajmniej Amyrlin żyje — odpowiedziała jej Szara siostra — i z tego co mi powiedziano, wnioskuję, że pozostanie przy życiu i... pozostanie w dobrym zdrowiu. I ona, i Leane. — Nawet cuda, jakich Nynaeve dokazała, Uzdrawiając Siuan i Leane, nie zdjęły językowego tabu z ujarzmienia.

— Żywa i uwięziona to, jak przypuszczam, lepiej niż ścięta. Ale niewiele lepiej. — Kiedy Morvrin obudziła ją, aby przekazać wieści, nie bardzo potrafiła dzielić podniecenie Brązowej. Czy też to, co u Morvrin za podniecenie uchodziło. Czyli nieznaczny uśmiech. Poza tym wieści w niczym nie wpłynęły na zmianę planów Beonin. Liczyły się tylko fakty. Egwene została pojmana i tyle. — Nie zgadzasz się ze mną, Phaedrine?

— Oczywiście — zaczepnie odparła Brązowa. Ale Phaedrine zawsze taka była, zawsze tak pogrążona w czymś, co akurat przykuło jej uwagę, że niepomna, jak się należy zachowywać. I najwyraźniej jeszcze nie skończyła. — Ale nie dlatego cię szukałyśmy. Ashmanaille twierdzi, że wyznajesz się na morderstwach. — Nagły podmuch wiatru szarpnął materią ich płaszczy. Beonin i Ashmanaille zgrabnie sobie poradziły, Phaedrine zupełnie nie zwróciła uwagi, że poły jej okrycia powiewają swobodnie. Nie spuszczała wzroku z twarzy Beonin.

— Być może doszłaś do jakichś wniosków odnośnie do naszych morderstw, Beonin — powiedziała łagodnie Ashmanaille. — Może zechciałabyś się nimi z nami podzielić? Phaedrine i ja dużo na ten temat myślałyśmy, ale nie doszłyśmy do niczego. Osobiście znam się lepiej na kwestiach cywilnych. Ale z tego co słyszałam, tobie udało się wyjaśnić kilka nienaturalnych zgonów.

Rzecz jasna, zastanawiała się nad tymi morderstwami. Czy była choć jedna siostra w obozie, która tego nie robiła? Beonin nie potrafiłaby, nawet gdyby próbowała ze wszystkich sił. Wykrycie mordercy dostarczało znacznie większej satysfakcji, wręcz radości, niż rozstrzygnięcie sporu granicznego. Morderstwo było najbardziej odrażającą ze zbrodni, kradzież czegoś, czego nie można odzyskać, wszystkich lat, które można było przeżyć, wszystkiego, co w tym czasie można było zrobić. Nadto chodziło o Aes Sedai, tym samym więc w oczach wszystkich sióstr sprawa nabierała charakteru osobistego. Zaczekała, aż minie je ostatnie stadko odzianych w biel kobiet — tamte, a wśród nich były dwie mocno już posiwiałe, skłoniły się migiem i pospieszyły dalej. Strumień nowicjuszek na chodnikach powoli zaczynał się przerzedzać. Koty szły w ślad za nimi. Nowicjuszki były też znacznie bardziej chętne do obdzielania pieszczotami niż Aes Sedai.

— Mężczyzna, który z chciwości sięga po nóż — powiedziała, gdy żadna nowicjuszka nie mogła już jej usłyszeć — kobieta, która z zazdrości sięga po truciznę, są jednym i tym samym. Nasza sprawa wygląda zupełnie inaczej. Mamy dwa morderstwa, dokonane wyraźnie przez jednego mężczyznę, które dzieli ponad tydzień. Należy stąd wnioskować o cierpliwości i planowaniu. Motyw jest niejasny, ale ofiary z pewnością nie zostały dobrane przypadkowo. Ponieważ o sprawcy nie wiemy nic poza tym, że potrafi przenosić, trzeba się zastanowić nad tym, co mogło łączyć ofiary. W naszym wypadku zarówno Anaiya, jak i Kairen należały do Błękitnych Ajah. Zadałam więc sobie pytanie, jaki jest związek między Błękitnymi Ajah a mężczyzną, który potrafi przenosić. I oto odpowiedź, jaką uzyskałam: Moiraine Damodred i Rand al’Thor. Poza tym Kairen się z nim kontaktowała, prawda?

Mars na czole Phaedrine pogłębił się.

— Nie sugerujesz chyba, że to on jest zabójcą? — Naprawdę, trochę już przesadzała.

— Nie — grzecznie odpowiedziała Beonin. — Mówię, że należy iść śladem tego powiązania. Co natychmiast prowadzi nas do Asha’manów. Mężczyzn, którzy potrafią przenosić. Mężczyzn, którzy potrafią przenosić i wiedzą, jak Podróżować. Mężczyzn, którzy mają wszelkie powody, żeby obawiać się wszystkich Aes Sedai. Powiązanie nie jest jeszcze dowodem — przyznała niechętnie — ale coś w tym musi być, prawda?

— Dlaczego jakiś Asha’man miałby dwukrotnie pojawić się w obozie i za każdym razem zabić jedną siostrę? Wygląda to tak, jakby zabójca wziął na cel tylko te dwie i żadnej innej. — Ashmanaille pokręciła głową. — Skąd mógł wiedzieć, kiedy Anaiya i Kairen będą same? Nie sądzisz chyba, że czai się gdzieś przebrany za robotnika. Z tego co wiem, Asha’mani są zbyt pyszni, żeby się do tego zniżać. Mnie się wydaje znacznie bardziej prawdopodobne, że mamy do czynienia z prawdziwym robotnikiem, który potrafi przenosić i żywi jakieś urazy.

Beonin parsknęła pogardliwie. Czuła zbliżającego się Tervaila. Pewnie biegł, skoro uwinął się tak szybko.

— Ale dlaczego czekał aż do teraz? Ostatnich nowych robotników przyjęłyśmy w Murandy przeszło miesiąc temu.

Ashmanaille otworzyła usta, żeby coś powiedzieć, ale Phaedrine weszła jej w słowo, niczym wróbel kradnący gołębiowi okruszek.

— Być może dopiero teraz dowiedział się, jak to zrobić. Dzikus, by tak rzec. Słyszałam rozmowy robotników. W takim samym stopniu się ich boją, co im zazdroszczą. Pewnego razu byłam przy tym, jak któryś mówił, że żałuje, iż nie ma na tyle odwagi, by samemu pójść do Czarnej Wieży.

Szara siostra uniosła nieznacznie lewą brew, co u innej kobiety pewnie oznaczałoby okrzyk zdumienia. Była przyjaciółką Phaedrine, ale nawet przyjaciółki nie lubią, kiedy im się wchodzi w ten sposób w słowo. Na koniec powiedziała jednak tylko tyle:

— Asha’man mógłby go odnaleźć. Jestem tego pewna. Beonin czuła Tervaila stojącego kilka kroków za nią, ale pozwoliła mu czekać. W więzi pulsował niezmienny spokój i cierpliwość, której nie powstydziłyby się góry. Tak bardzo chciałaby móc na nich polegać, jak polegała na jego fizycznej sile.

— To zapewne nigdy nie nastąpi, jestem pewna, że się ze mną zgodzicie — powiedziała cichym głosem. Romanda i jej popleczniczki wymyśliły wprawdzie ten absurdalny „alians” z Czarną Wieżą, ale od momentu sformułowania koncepcji nie potrafiły uzgodnić najprostszych rzeczy: w jaki sposób go wdrożyć, co powinno się znaleźć w stosownej umowie jak zacząć negocjacje. Każda propozycja była dziesiątki razy dyskutowana, odrzucana, potem znowu przyjmowana i znowu odrzucana. Ostatecznym losem pomysłu było fiasko, dzięki Światłości.

— Muszę już iść — powiedziała i odwróciła się, żeby wziąć wodze Zimowej Zięby z rąk Tervaila. Jego wysoki, gniady wałach był zgrabny, mocny i szybki, idealnie wyszkolony rumak bojowy. Jej brązowa klacz była dość przysadzista i niezbyt szybka, ale Beonin zawsze przedkładała wytrwałość nad szybkość. Zięba potrafiła biec jeszcze, gdy wyższe, rzekomo silniejsze zwierzęta padały. Włożyła stopę w strzemię, zamarła jeszcze na moment z rękoma na łękach. — Dwie siostry nie żyją. Ashmanaille, i obie są z Błękitnych. Porozmawiaj z tymi, które je znały i dowiedz się, co jeszcze miały ze sobą wspólnego. Żeby znaleźć mordercę, musisz się kierować powiązaniami.

— Bardzo wątpię, że zawiodą nas one do Asha’manów, Beonin.

— Ale mordercę trzeba znaleźć, to jest najważniejsze — odparła, wspinając się na siodło i ruszając, nim tamta znalazła odpowiednie słowa. Dość raptowny koniec rozmowy, i niezbyt grzeczny, ale powiedziała wszystko, co miała do powiedzenia, a poza tym czas już zaczynał naglić. Tarcza słońca w całości już była widoczna nad horyzontem i pięła się raźno w górę. Zmitrężyła dość czasu, teraz trzeba się było spieszyć.

Przejażdżka na poletko stanowiące punkt wyjściowy Podróży trwała tylko chwilę, niemniej na miejscu od razu rzucała się w oczy kolejka kilkunastu Aes Sedai, czekających u wysokiego, płóciennego ekranu; niektóre były bez płaszczy, jakby spodziewały się, że za moment trafią do ciepłego wnętrza, dwie z jakiegoś powodu miały na sobie szale. Połowie sióstr towarzyszyli Strażnicy, z których część miała na sobie charakterystyczne zmiennobarwne płaszcze. Siostry łączył fakt, że wszystkie otaczała poświata saidara. Na widok celu ich podróży Tervail niczym nie okazał zdziwienia, wciąż był tak samo opanowany. Ufał jej. Na terenie ograniczonym ekranami rozbłysło srebrne światło, a po czasie, jaki zabiera wolne policzenie do trzydziestu, dwie Zielone, które pojedynczo nie potrafiłyby otworzyć bramy, zajęły miejsce poprzedniczki czy poprzedniczek, a czterej Strażnicy prowadzili za nimi konie. Do Podróżowania już zdążył przylgnąć obyczaj prywatności. O ile siostra nie wyraziła zgody na przyglądanie się, jak tka sploty, próba podglądania miejsca przeznaczenia jej Podróży traktowana była jak wtrącanie się w nie swoje sprawy. Beonin czekała więc cierpliwie w siodle Zimowej Zięby, a Tervail górował nad nią z grzbietu Młota. Przynajmniej zgromadzone tu siostry szanowały wymowę naciąganego kaptura. A może miały własne powody do zachowania milczenia. W każdym razie nie musiała z żadną rozmawiać. W takiej chwili jak ta miałaby z tym poważne trudności.

Kolejka przed nią poruszała się szybkim tempem i nie minęło wiele czasu, jak ona i Tervail zsiadali z koni na czele znacznie krótszej kolejki, bo złożonej już tylko z trzech sióstr. Strażnik uniósł ciężką płachtę i przepuścił ją przodem. Ekrany z płótna zawieszone były na wysokich tyczkach, ograniczały kwadrat zdeptanego śniegu o powierzchni dwadzieścia kroków na dwadzieścia — niezliczone ślady butów i kopyt na nierównym gruncie urywały się pośrodku jak nożem uciął. Tam właśnie wszystkie otwierały bramę. Powierzchnia ziemi lśniła lekko, co mogło zapowiadać kolejną lekką odwilż, po której zapewne wszystko znowu zamarznie. Wiosna przychodziła tutaj później niż w Tarabonie, ale jej początek był bliski.

Gdy tylko Tervail puścił płótno, objęła saidara i niemalże pieszczotliwie utkała sploty. Splot nie przestawał jej fascynować: odkrycie wiedzy uznawanej za dawno utraconą, z pewnością największe ze wszystkich odkryć Egwene al’Vere. Za każdym razem, gdy go tkała, z powrotem ogarniało ją poczucie cudu, które czuła właściwie nieprzerwanie w nowicjacie i postulacie, a które gdzieś się zagubiło wraz ze zdobyciem szala. Coś nowego i wspaniałego. Rozjarzyła się przed nią pionowa srebrna pręga, dokładnie na linii urywających się śladów i w jednej chwili zmieniła w szczelinę, ta z kolei stała się zaraz kwadratowym otworem w powietrzu, w którym pojawiły się rozłożyste dęby o pokrytych śniegiem koronach. Lekki wiatr powiał jej w twarz i szarpnął poły płaszcza. Ongiś uwielbiała spacerować wśród tych drzew albo siadywać z książką na niższych gałęziach, oczywiście nie zimą.

Tervail nie rozpoznał dębowego gaju, dlatego skoczył przez bramę z mieczem w dłoni, ciągnąc za sobą Młota; nie minęła chwila i po drugiej stronie bramy spod kopyt bojowego rumaka bryzgnął śnieg. Niemniej twarz Tervaila pozostawała nieporuszona, a w więzi też panował spokój.

— Myślę, że zaplanowałaś dla nas coś niebezpiecznego, Beonin. — Wciąż trzymał w dłoni obnażone ostrze.

Położyła mu dłoń na ramieniu. To powinno go dostatecznie uspokoić; przecież nie blokowałaby ramienia z mieczm, gdyby groziło im jakieś niebezpieczeństwo.

— Nie bardziej niebezpiecznego niż...

Słowa zamarły jej na ustach, kiedy w odległości jakichś trzydziestu kroków zobaczyła kobietę, idącą w jej kierunku przez gaj masywnych pni. Musiała się wcześniej ukrywać za drzewem. Aes Sedai w sukni staromodnego kroju, z prostymi, siwymi włosami, upiętymi na karku w zdobioną perłami srebrną plecionkę i spływającymi do pasa. Niemożliwe. Ale tej silnej twarzy z ciemnymi, nakrapianymi oczyma i zakrzywionym nosem nie sposób było pomylić z żadną inną. Turanine Merdagon zmarła, kiedy Beonin była jeszcze Przyjętą. W pół kroku postać tamtej zniknęła.

— O co chodzi? — Tervail odwrócił się, uniósł miecz, spojrzał w kierunku, w którym ona wcześniej patrzyła. — Co cię tak przeraziło?

— Dotyk Czarnego spoczął na świecie — odpowiedziała cicho. Niemożliwe! Ale równie niemożliwe było, że jej się zdawało, ponieważ nigdy nie pozwalała sobie na igraszki płochej wyobraźni. Widziała to, co widziała. Drżała, choć nie miało to nic wspólnego z sięgającym po kostki śniegiem. Modliła się w milczeniu: „Niech Światłość spływa na mnie po kres moich dni, a dłoń Stwórcy mnie prowadzi ku niechybnej i nieodpartej nadziei zbawienia i odrodzenia”.

Kiedy powiedziała mu, że widziała siostrę zmarłą ponad czterdzieści lat temu, nie próbował jej niczego perswadować, tylko sam wymruczał pod nosem modlitwę. W więzi zobowiązań nie było strachu. Ona sama się bała, on wcale. Śmierć nie mogła przerazić człowieka, który żył tak, jakby każdy dzień był dla niego ostatnim. Gdy jednak wyjawiła, co zamierza, jego spokój się ulotnił. A nie powiedziała mu wszystkiego. Równocześnie spoglądała w lusterko i pieczołowicie tkała sploty. Szkoda, że nie znała się lepiej na Iluzji. W końcu splot osiadł, a twarz w lusterku zmieniła się. Zmiana nie była szczególnie poważna, niemniej nowe oblicze nie było już obliczem Aes Sedai, nie było obliczem Beonin Marinye — ot, jakaś tam kobieta, w odległy sposób podobna, o zdecydowanie jaśniejszych włosach.

— Dlaczego chcesz się spotkać z Elaidą? — zapytał podejrzliwie. Nagle w więzi pojawiło się napięcie. — Chcesz się dostać w jej pobliże, a potem zrzucić Iluzję, tak? Ona się na ciebie rzuci, a wtedy... Nie, Beonin, pozwól, żebym sam poszedł. W Wieży przebywa zbyt wielu Strażników, żeby mogła znać wszystkich, a nigdy jej nie przyjdzie do głowy, iż to Strażnik mógłby ją zabić. Zanim zrozumie, co się dzieje, przebiję sztyletem jej serce. — Jak błyskawica w jego prawej dłoni błysnął sztylet.

— Wszystko co robię, robię sama, Tervail. — Odwróciła i podwiązała splot Iluzji, potem przygotowała na wszelki wypadek kilka innych splotów i te również podwiązała, wreszcie utkała nadzwyczaj skomplikowany, który położyła na sobie. Miał skryć jej zdolność przenoszenia. Zawsze ją interesowało, dlaczego pewne sploty, jak na przykład Iluzja, można było położyć na sobie samej, podczas gdy innymi, jak Uzdrawianie, w ogóle nie dawało się dotknąć własnego ciała. Kiedy jako Przyjęta zadała to pytanie, Turaine odpowiedziała jej swoim pamiętnym, głębokim głosem: „Równie dobrze możesz pytać, dziecko, dlaczego woda jest mokra, a piasek suchy. Zajmij się raczej pytaniami o to, co możliwe, zamiast dociekaniem, dlaczego coś możliwe nie jest”. Dobra rada, choć do serca wzięła sobie tylko jej pierwszą część. Umarli zmartwychwstawali. „Niech Światłość spływa na mnie po kres moich dni...” Podwiązała ostatni splot, ściągnęła z palca pierścień z Wielkim Wężem i schowała go w sakwie przy pasie. Teraz mogła zupełnie niepostrzeżenie wejść między Aes Sedai. — Zawsze ufałeś mi, że wiem, co jest najlepsze — ciągnęła dalej. — Wciąż mi ufasz?

Jego oblicze pozostało równie nieprzeniknione, co twarz dowolnej siostry, ale więź zadrżała.

— Ależ oczywiście, Beonin.

— Wobec tego weź Ziębę i udaj się do miasta. Wynajmij pokój w gospodzie i poczekaj tam na mnie. — Otworzył usta, ale uciszyła go ostrzegawczym gestem dłoni. — Idź, Tervail.

Przez czas jakiś przyglądała się, jak z końmi znika wśród drzew, potem odwróciła się w kierunku Wieży. Umarli zmartwychwstawali. Ale ważne było tylko, żeby dotrzeć do Elaidy. Tylko to.

W porywistych podmuchach wiatru grzechotały szybki okien. Płonący na marmurowym kominku ogień ogrzał pomieszczenie do tego poziomu, że wilgoć skraplała się na szkle i spływała w dół łzami deszczu. Elaida do Avriny a’Roihan, Strażniczka Pieczęci Płomienia Tar Valon, Zasiadająca na Tronie Amyrlin, siedziała za biurkiem ze spokojnie splecionymi dłońmi oraz nieprzeniknionym obliczem i słuchała tyrady mężczyzny, stojącego naprzeciwko niej. Tamten garbił się i od czasu do czasu wymachiwał pięścią.

— ...trzymano mnie związanego i zakneblowanego przez większość podróży, dzień i noc w kabinie nie większej od koi! Za to domagam się, by kapitan tego statku został ukarany, Elaido. Co więcej, domagam się przeprosin od ciebie i Białej Wieży. Niech mnie Los pokarze, Zasiadająca na Tronie Amyrlin nie ma już prawa porywać królów! Biała Wieża nie ma prawa! Domagam się...

Znowu zaczął się powtarzać. Ledwie urwał na moment, by zaczerpnąć tchu. Niełatwo było się skoncentrować na tym, co mówił. Jej spojrzenie zbłądziło na jaskrawe gobeliny zdobiące ściany, na idealnie ułożone róże na białych postumentach w rogach. Zaczynało już ją to męczyć: zmuszanie się do zewnętrznego spokoju i wysłuchiwanie powodzi słów. Miała ochotę wstać i go uderzyć. Jak on śmiał! Odzywać się w ten sposób do Zasiadającej na Tronie Amyrlin! Ale ze względów politycznych lepiej było odcierpieć swoje. Niech się wygada.

Mattin Stepaneos den Balgar miał muskularne ciało, które w młodości na pewno przyciągało niejedno spojrzenie, ale wiek okazał się dlań niełaskawy. Siwa broda nie obejmująca wygolonej górnej wargi była starannie przystrzyżona, ale na głowie prawie już nie miał włosów, nos zdradzał ślady wielokrotnego złamania, a wściekłość pogłębiała zmarszczki na nabiegłym krwią obliczu. Zielony, jedwabny kaftan, wyszywany na rękawach w Złote Pszczoły Illian, został wyszczotkowany i wyczyszczony prawie tak dobrze, jak mogła to zrobić siostra, używając Mocy, ale innego odzienia w podróży nie miał i pewne plamy najwyraźniej nie dały się wywabić. Wiozący go statek należał do raczej nieruchawych, przybył spóźniony dopiero wczoraj, niemniej choć raz Elaida życzliwie patrzyła na czyjąś opieszałość. Światłość jedna wiedziała, jakie zamieszanie wywołałaby Alviarin, gdyby statek przybył na czas. Ta kobieta zarobiła sobie wizytę u kata przez kłopoty, jakie ściągnęła na Wieżę, z których to kłopotów Elaida musiała teraz się wyplątać; nie wspominając już o tym, że miała czelność szantażować Zasiadającą na Tronie Amyrlin.

Mattin Stepaneos urwał nagle i cofnął się pół kroku, stając na wzorzystym, tarabońskim dywanie. Elaida natychmiast przywołała się do porządku. Zawsze, kiedy myślała o Alviarin, dziwne rzeczy działy się z jej twarzą.

— Czy jesteś zadowolony z przydzielonych ci pokoi? — zapytała, przerywając przedłużającą się ciszę. — Służba ci odpowiada?

Mrugnął, zaskoczony nagłą zmianą tematu.

— Pokoje wygodne są, zaiste, a służba też ujdzie — odparł znacznie łagodniejszym tonem, być może pamiętając jej grymas. — Cóż z tego, skoro...

— Powinieneś być więc wdzięczny Wieży, Mattinie Stepaneosie, oraz mnie. Rand al’Thor zdobył Illian w kilka dni po tym, jak opuściłeś miasto. Razem z Laurową Koroną. Nazwał ją Koroną Mieczy. Czy potrafisz uwierzyć, że zawahałby się zdjąć ci ją razem z głową? Wiedziałam, że z własnej woli nie wyjedziesz. Uratowałam ci życie. — Tak. Powinien wierzyć, że wszystko odbyło się z uwzględnieniem jego interesów.

Głupiec zdobył się na śmiałość i dumnie zaplótł dłonie na piersiach.

— Jeszcze nie jestem bezzębnym, starym psem, Matko. Wiele razy stawiałem czoło śmierci w obronie Illian. Czy naprawdę wierzysz, że tak bardzo boję się śmierci, że przedłożę nad nią twoją „gościnę”, która może potrwać do końca moich dni? — Po raz pierwszy od wejścia do jej gabinetu, zwrócił się do niej właściwym tytułem.

Bogato zdobiony, pozłacany zegar stojący odegrał kuranty, po trzech poziomach jego sceny zaczęły się poruszać małe figurki ze srebra i złota. Na najwyższym, ponad tarczą, król i królowa klękali przed Zasiadającą na Tronie Amyrlin. W odróżnieniu wszelako od stuły spoczywającej na ramionach Elaidy, stuła maleńkiej Amyrlin wciąż miała siedem pasków. Jakoś nie potrafiła się zmobilizować, żeby sprowadzić lakiernika. Mnóstwo ważniejszych rzeczy miało pierwszeństwo.

Poprawiła stułę spływającą na jaskrawoczerwony jedwab sukni, oparła się plecami o wysokie, pozłacane oparcie krzesła, tak by Płomień Tar Valon, ułożony z księżycowych kamieni, znalazł się dokładnie nad jej głową. Chciała uświadomić temu mężczyźnie całość symboliki otaczającej ją samą, jak i to, co sobą reprezentowała. Gdyby miała pod ręką laskę zwieńczoną Płomieniem, podsunęłaby mu ją pod nos.

— Martwy człowiek nie może sobie rościć żadnych praw, mój synu. Ale ty, z moją pomocą, być może odzyskasz swoją koronę i swoje królestwo.

Mattin Stepaneos rozchylił nieznacznie wargi, wciągnął powietrze i uniósł głowę, niczym mężczyzna wietrzący zapach domu, na którego zobaczenie stracił już nadzieję.

— A w jakiż to sposób masz zamiar do tego doprowadzić, Matko? Jak rozumiem, nad miastem władzę sprawują ci... Asha’mani — lekko zająknął się na przeklętym słowie — oraz Aielowie, wypełniający rozkazy Smoka Odrodzonego. — Najwyraźniej ktoś z nim rozmawiał, ktoś nie potrafił zapanować nad językiem. Odtąd dostęp do wieści będzie miał ściśle racjonowany. Prawdopodobnie służących trzeba będzie wymienić. Ale w tonie jego głosu nadzieja walczyła o lepsze z gniewem i to był dobry znak.

— Odzyskanie twojej korony wymagać będzie planowania i czasu — zapewniła go, choć w tej chwili nie miała pojęcia, w jaki sposób można cel osiągnąć. Z pewnością jednak zamierzała znaleźć sposób. Porwanie króla Illian pierwotnie pomyślane zostało jako demonstracja siły, ale ostatecznie fakt przywrócenia go na tron w znacznie większym stopniu spełniłby to zadanie. Znowu wróciło stare marzenie: restauracja chwały Białej Wieży z czasów, kiedy trony drżały na jedno uniesienie brwi Amyrlin. — Musisz być zmęczony po podróży — powiedziała, wstając. Jakby z własnej woli się w nią udał. Miała nadzieję, że okaże się dość inteligentny, aby podtrzymywać te pozory. Posłużą im lepiej niż prawda w dniach, które nadejdą. — W południe zjemy razem obiad i zastanowimy się, co można zrobić. Cariandre, odprowadź Jego Wysokość na pokoje i sprowadź krawca. Niech uszyje nowe ubrania. Powiedzmy, że będzie to prezent ode mnie. — Pulchna Czerwona z Ghealdan, która dotąd cicho jak myszka stała przy drzwiach do przedpokoju, podeszła i dotknęła ramienia króla. On zawahał się, wyraźnie nie chcąc jeszcze wychodzić, ale Elaida zdecydowana była nie dawać mu pretekstu. — Po drodze poproś Tarnę do mnie. Czeka nas dziś wiele pracy — dodała na jego użytek.

W końcu Mattin Stepaneos pozwolił się wyprowadzić, ona zaś usiadła, zanim jeszcze dotarł do drzwi. Na blacie jej biurka stały w przewidzianym porządku trzy lakierowane szkatułki, w jednej była jej korespondencja, trzymała tam otrzymane ostatnio listy i raporty od Ajah. Czerwone dzieliły się z nią wszystkim, o czym donosiły ich siatki szpiegowskie — tak przynajmniej uważała — ale od pozostałych Ajah otrzymywała jedynie jakieś skrawki, chociaż przez ostatni tydzień znalazło się w tym trochę niezbyt pożądanych informacji. Niezbyt pożądanych choćby z tego względu, że wskazywały kontakty z buntowniczkami znacznie wykraczające poza zasięg tych groteskowych negocjacji. Ale zamiast się w nie zagłębić, otworzyła leżącą przed nią skórzaną teczkę ze złoceniami. Sama administracja Wieży produkowała tyle raportów, że pogrzebałyby jej biurko, gdyby próbowała sama je sprawdzać; z Tar Valon spływało dziesięciokroć więcej. Większość załatwiali urzędnicy, do niej docierały wyłącznie najważniejsze. Ale wciąż był tego porządny stos.

— Chciałaś mnie widzieć, Matko? — powiedziała spokojnie Tarna, zamykając za sobą drzwi. Ton głosu nie zdradzał braku szacunku, słomianowłosa kobieta po prostu z natury była taka jak wyraz jej lodowatobłękitnych oczu. Elaidzie to nie przeszkadzało. Przeszkadzał jej natomiast fakt, że jaskrawoczerwona stuła Opiekunki na szyi Tarny była niewiele więcej niż szeroką wstążką. Bladoszarą suknię zdobiła wystarczająca liczba czerwonych rozcięć, żeby domniemywać dumę z macierzystych Ajah, dlaczego więc stuła była taka wąska? Mimo to Elaida głęboko ufała tej kobiecie, a ostatnimi czasy zaufanie to był najrzadszy towar.

— Jakieś wieści z przystani, Tarna? — Nie było potrzeby dodawać, z której. Tylko Południowa Przystań rokowała jakieś widoki, poza gruntowanym remontem.

— Mogą do niej wpłynąć tylko statki o najmniejszym zanurzeniu — powiedziała Tarna, idąc po dywanie ku biurku. Równie dobrze mogłaby rozmawiać o pogodzie. Nic nie było w stanie jej poruszyć. — Ale pozostałe mogą na zmianę dokować przy tej części łańcucha, która zmieniła się w cuendillar, tam przeładowują towar na barki. Kapitanowie skarżą się, cała procedura zabiera znacznie więcej czasu, niemniej przez jakiś czas może funkcjonować.

Elaida zacisnęła usta, zaczęła bębnić palcami po blacie. Na jakiś czas. Nie mogła rozpocząć remontu przystani, póki bunt nie załamie się całkowicie. Jak dotąd przynajmniej ani razu nie zaatakowały, Światłości dzięki. Z pewnością atak zostałby przeprowadzony wyłącznie z pomocą regularnych wojsk, lecz siostry i tak musiałyby uczestniczyć w jego odparciu, a tego należało unikać za wszelką cenę. Ale zburzenie wież przystani, czego bezwzględnie wymagał plan napraw oznaczałoby otwarcie zatok w każdym sensie słowa, a to mogłoby nasunąć drugiej stronie jakieś desperackie pomysły. Światłości! Walk należy za wszelką cenę unikać. Armię Garetha Bryne’a planowała włączyć w szeregi Gwardii Wieży, oczywiście po tym, jak rebeliantki zrozumieją, że to koniec i poddadzą się jej władzy. Oczyma duszy już widziała, jak Gareth Bryne dowodzi w jej imieniu Gwardią Wieży. Nieskończenie lepszy kandydat na Naczelnego Dowódcę niż Jimar Chubain. Wtedy świat zobaczy siłę Wieży! Nie chciała, żeby jej żołnierze zabijali się wzajem, nie chciała, żeby jej Aes Sedai ginęły, osłabiając Wieżę. Buntowniczki w takim samym stopniu podlegały jej władzy, jak wierne jej siostry i zdecydowana była zmusić je do uznania tego faktu.

Wzięła pierwszą kartkę ze stosu raportów, przebiegła wzrokiem.

— Najwyraźniej, mimo mych wyraźnych rozkazów, wciąż nie sprząta się ulic. Dlaczego?

W oczach Tarny zabłysły niepokojące iskierki, chyba po raz pierwszy Elaida zobaczyła u niej jakieś objawy zakłopotania.

— Ludzie się boją, Matko. Nie opuszczają domów, jeśli nie ma po temu naglącej potrzeby, a nawet wówczas dwa razy się zastanowią. Powiadają, że umarli spacerują po ulicach.

— Czy te wieści zostały potwierdzone? — cicho zapytała Elaida. Znienacka poczuła, jak krew ścina jej się w żyłach. — Czy któraś z sióstr również to widziała? — Żadna z Czerwonych, przynajmniej na ile wiem. — Była Opiekunką, pozostałe z nią rozmawiały, ale nie należało oczekiwać, że będą rozmawiały zupełnie swobodnie, że dopuszczą ją do konfidencji. Jak, na Światłość, poradzić sobie z czymś takim? — Ale ludzie w mieście nie słuchają żadnych perswazji. Upierają się, że widzieli.

Odmierzonym ruchem Elaida odłożyła raport na blat biurka. W środku cała się trzęsła. A więc tak. Przeczytała na temat Ostatniej Bitwy wszystko, co mogła znaleźć, nawet studia i Przepowiednie tak archaiczne, że nigdy nie zostały przetłumaczone z Dawnej Mowy, które pokrywały się kurzem w najciemniejszych kątach biblioteki. Al’Thor był oczywiście pierwszym zwiastunem, teraz jednak wychodziło na to, że Tarmon Gai’don nadejdzie szybciej, niźli ktokolwiek oczekiwał. Kilka spośród starożytnych Przepowiedni, pochodzących z najwcześniejszych dni Wieży, uznawało pojawienie się umarłych za pierwszy znak, miało ono być wynikiem osłabienia rzeczywistości, spowodowanym narastaniem siły Czarnego. Wkrótce nastąpią gorsze rzeczy.

— Jeśli nie będzie innego wyjścia, niech Gwardia Wieży siłą wyciągnie z domów wszystkich zdolnych do pracy mężczyzn — poleciła spokojnie. — Ulice mają być czyste i to od dziś. Dziś!

Blade brwi tamtej uniosły się w zaskoczeniu — naprawdę zapodziała się gdzieś jej sztywna samokontrola! — ale oczywiście powiedziała tylko:

— Jak rozkażesz, Matko.

Elaida przywdziała maskę opanowania, ale było to zwykłe udawanie. Będzie, co będzie. A ona wciąż nie miała żadnej kontroli nad tym chłopcem. Pomyśleć, że raz już go miała w ręku! Gdyby tylko wówczas wiedziała... Przeklęta Alviarin i jej po trzykroć przeklęta proklamacja, nakładająca anatemę na każdego, kto zechce z nim paktować inaczej, jak za pośrednictwem Wieży. Anulowałaby ją, gdyby nie oznaczało to objawu słabości, zresztą tak czy inaczej szkoda już została zrobiona, nienaprawialna szkoda. Dobrze choć, że wkrótce będzie miała w ręku Elayne, a kluczem do zwycięstwa w Tarmon Gai’don był Królewski Dom Andoru. Taka była treść jej Przepowiedni sprzed wielu lat. Poza tym nadzwyczaj przyjemną lekturą okazały się wieści o antyseanchańskim powstaniu w Tarabonie. Nie wszystko więc wyglądało jak gęste zarośla kłujących ze wszystkich stron pnączy.

Przejrzała następny raport i skrzywiła się. Nikt nie przepadał za ściekami, niemniej składały się na jedną trzecią zasadniczych arterii miasta; pozostałe dwie trzecie stanowiła czysta woda i handel. Bez ścieków Tar Valon stanie się siedliskiem dziesiątek chorób, z którymi nie poradzi sobie żadna akcja sióstr, nie wspominając już o natężeniu smrodu na i tak już nieładnie pachnących od gnijących śmieci ulicach. I choć handel w danej chwili prawie nie funkcjonował, położone w górze rzeki ujęcie wciąż dostarczało wodę do wież ciśnień na całym terenie miasta, a stamtąd do fontann i studzienek, z których każdy mógł czerpać do woli... Ale odpływy ścieków w dole rzeki były niemal zatkane. Umoczyła pióro w kałamarzu i u góry stronicy napisała: CHCĘ, ŻEBY DO JUTRA ZOSTAŁY PRZECZYSZCZONE, i podpisała się. Jeżeli urzędnicy mieli choć odrobinę rozsądku, prace już trwały, niestety, ona nie bardzo w to wierzyła.

Następny raport sprawił, że otworzyła szeroko oczy.

— Szczury w Wieży? — To chyba jakieś żarty! Taki raport powinien znaleźć się na pierwszym miejscu! — Niech któraś sprawdzi Osłony, Tarna. — Osłony funkcjonowały od czasu zbudowania Wieży, ale może przez trzy tysiące lat osłabły. Ile spośród tych szczurów było szpiegami Czarnego?

Rozległo się pukanie do drzwi i zaraz do środka weszła pulchna Przyjęta, imieniem Anemara. Rozłożyła suknię w głębokim ukłonie.

— Jeśli pozwolisz, Matko, Felaana Sedai i Negaine Sedai przyprowadziły tu kobietę, którą znalazły na korytarzach Wieży. Ich zdaniem chce ona przedstawić petycję Tronowi Amyrlin. — Powiedz jej, żeby zaczekała i zaproponuj herbatę — ucięła ostro Tarna. — Matka jest zajęta...

— Nie, nie — zaprotestowała Elaida. — Każ im wejść, dziecko. — Minęło tak dużo czasu, odkąd po raz ostatni ktoś przyszedł, żeby przedstawić jej jakąś petycję. Z góry miała ochotę wyrazić zgodę, niezależnie co się w niej znajdzie, pod warunkiem, że nie będzie zupełną bzdurą. Być może jest to zwiastun dalszych. Może choć pod tym względem rzeczy wracają do normy. Kiedy po raz ostatni jakaś siostra przyszła do niej, nie wezwana? Być może te dwie Brązowe też są zwiastunkami.

Ale do gabinetu weszła tylko jedna kobieta i starannie zamknęła za sobą drzwi. Wnosząc z jedwabnej sukni do konnej jazdy i niezłego płaszcza, mogła być szlachcianką albo prosperującym kupcem, świadczyłyby o tym też jej swobodne maniery. Elaida pewna była, że nigdy jej w życiu nie spotkała, a jednak w okolonej jasnymi włosami twarzy — jaśniejszymi nawet niż u Tarny — było coś znajomego.

Elaida wstała, wyszła zza biurka, wyciągnęła ręce, a na jej twarzy zagościł rzadki uśmiech. Próbowała sprawiać krzepiące wrażenie.

— Jak rozumiem, masz dla mnie petycję, córko. Tarna, nalej jej herbaty. — Herbata była w srebrnym dzbanku na srebrnej tacy na mniejszym stoliczku, a ten powinien zachować jeszcze bodaj odrobinę ciepła.

— Pozwoliłam im wierzyć w petycję, ponieważ chciałam dotrzeć do ciebie w jednym kawałku, Matko — odpowiedziała kobieta tarabońskim akcentem, potem ukłoniła się... a w pół ukłonu jej twarz stała się obliczem Beonin Marinye.

Tarna objęła saidara i otoczyła Beonin tarczą, Elaida jednak poprzestała na wsparciu się rękoma na biodrach.

— Rzec można, że zdumiona jestem, iż ośmieliłaś się pokazać tu swoją twarz, Beonin, ale to byłoby mało powiedziane.

— W Salidarze udało mi się wejść w skład ciała, które można by określić jako radę rządzącą — odpowiedziała spokojnie Szara siostra. — Dbałam o to, żeby siedziały na miejscu i nic nie robiły, rozsiewałam plotki, wedle których wiele z nich miało być twoimi sekretnymi popleczniczkami. Dzięki moim działaniom siostry nigdy nie nabrały do siebie pełnego zaufania, wedle mej oceny, a w pewnym momencie właściwie zaczęły się zbierać, aby wrócić do Wieży... Ale wtedy przybyły kolejne Zasiadające, uzupełniając stan Błękitnych. Zanim się obejrzałam, wybrały własną Komnatę Wieży oraz radę rządzącą i było właściwie po sprawie. Mimo to robiłam, co mogłam. Wiem, że kazałaś mi z nimi zostać, póki nie będą gotowe wrócić do Wieży, ale teraz to już jest z pewnością tylko sprawa dni. Jeśli mogę coś rzec, Matko, decyzja o niepostawieniu zarzutów Egwene jest zaiste najlepsza z możliwych. Przede wszystkim, to jej geniusz odkrył nowe sploty, jest pod tym względem lepsza nawet niż Elayne Trakand czy Nynaeve al’Meara. Po drugie, zanim Egwene została wyniesiona, Lelaine i Romanda walczyły bezowocnie o tytuł Amyrlin. Póki Egwene żyje, żadna z nich nie ma szans na zwycięstwo w tej walce. Osobiście uważam, że już wkrótce siostry pójdą za moim przykładem. Za tydzień lub dwa Lelaine i Romanda zostaną same, może z paroma wyjątkami kobiet, należących do tej tak zwanej Komnaty.

— Skąd wiedziałaś, że dziewczyna nie będzie sądzona? — zapytała Elaida. — Skąd wiedziałaś, że w ogóle żyje? Opuść tarczę, Tarna.

Tarna posłuchała polecenia, a Beonin skinęła w jej kierunku głową, jakby na znak wdzięczności. W porównaniu ze spokojem wyzierającym z wielkich błękitnoszarych oczu tamtej Beonin mogła się wydać kobietą omalże nerwową, ale w istocie jej opanowaniu nie sposób było czegokolwiek zarzucić. To właśnie samokontroli — w połączeniu z pełnym oddaniem prawu, jak też ambicją, której posiadała aż nadto — zawdzięczała fakt, iż Elaida dostrzegła w niej idealną kandydatkę do udania się śladem sióstr uciekających z Wieży. A teraz ta kobieta zawiodła na całej linii! Och, z pewnością posiała odrobinę niezgody, ale tak naprawdę nie osiągnęła nic z tego, czego Elaida się po niej spodziewała. Nic! Przekona się wkrótce, że nagroda będzie współmierna do porażki.

— Egwene potrafi się przenieść do Tel’aran’rhiod, Matko. Zwyczajnie zasypia i już. Sama też w nim byłam i ją widziałam, ale nie potrafię tego zrobić bez pomocy ter’angreala. A nie potrafiłam zdobyć żadnego z posiadanych przez buntowniczki i dlatego nie przywiozłam ze sobą. W każdym razie rozmawiała z Siuan Sanche, we śnie, jak tamta twierdziła, chociaż osobiście przypuszczam, że chodzi o Świat Snów. Najwyraźniej doniosła, że jest więziona, ale nie chciała powiedzieć, gdzie i zakazała wszelkich prób jej uwolnienia. Mogę sobie nalać trochę tej herbaty?

Elaida była tak wstrząśnięta, że nie potrafiła wykrztusić słowa. Gestem udzieliła Beonin zezwolenia, Szara ukłoniła się, podeszła do stoliczka i wierzchem dłoni ostrożnie sprawdziła temperaturę dzbanka. Dziewczyna potrafiła dostać się do Tel’aran’rhiod? Istniały ter’angreale, dzięki którym było to możliwe? Świat Snów był właściwie legendą. A ponadto, wedle tych niepokojących strzępów informacji, jakimi dzieliły się z nią Ajah, dziewczyna odkryła splot umożliwiający Podróżowanie, nie wspominając już o innych odkryciach. Fakt ten okazał się zresztą decydujący dla zostawienia jej przy życiu i zachowania dla Wieży. Ale teraz słyszała już rzeczy nie mieszczące się w głowie!

— Jeżeli Egwene naprawdę to wszystko potrafi, Matko, to może rzeczywiście jest Śniącą — powiedziała Tarna. — Ostrzeżenie, które przekazała Silvianie...

— Jest pozbawione sensu, Tarna. Seanchanie wciąż tkwią zagrzebani w Altarze, ledwie zerkając na Illian. — Przynajmniej Ajah chętnie dzieliły się wszystkim, czego udało im się dowiedzieć o Seanchanach. Albo raczej, miała nadzieję, że się dzieliły. Od nagłego podejrzenia jej głos stwardniał. — Zakładając, że Seanchanie nie nauczą się Podróżować, jakie jeszcze mogłybyśmy przedsięwziąć środki ostrożności oprócz tych, które kazałam wprowadzić w życie? — Nie było takich środków. Dziewczyna zakazała prób jej uwolnienia. Z pozoru było to korzystne, ale równocześnie oznaczało, że wciąż uważa się za Amyrlin. Cóż, Silviana wkrótce wybije jej to z głowy, jeśli zawiedzie dyscyplina szkolna. — Czy odpowiednia ilość naszej mikstury może jej uniemożliwić wejście do Tel’aran’rhiod?

Tarna skrzywiła się lekko — żadna z sióstr nie pozostawała obojętna wobec faktu istnienia ohydnego naparu, nawet Brązowe, które na ochotnika zgłosiły się do przetestowania go — i pokręciła głową.

— Możemy ją zmusić do przespania nocy, ale następnego dnia nie będzie się do niczego nadawała, a któż wie, jak w dłuższej perspektywie wpłynie to na jej zdolności?

— Mogę ci nalać, Matko? — zapytała Beonin, balansując w palcach cieniutką białą filiżanką. — Tarna? Najważniejsze wieści, jakie przynoszę...

— Nie mam ochoty na żadną herbatę — powiedziała ostro Elaida. — Czy masz mi do zaoferowania coś, dzięki czemu uratujesz skórę w obliczu tak żałosnej porażki? Znasz splot Podróżowania albo Przemieszczania, albo... — Tego było tak wiele. Zapewne odkrywały tylko Talenty i umiejętności ongiś zatracone, najwyraźniej jednak większość nie została jeszcze na powrót nazwana.

Szara siostra spojrzała na nią znad filiżanki, jej twarz była zupełnie nieruchoma. — Tak — oznajmiła na koniec. — Nie potrafię stworzyć cuendillara, ale nie gorzej od większości sióstr posługuję się nowymi splotami Uzdrawiania i znam je wszystkie. — W jej głosie zabrzmiała odległa nuta podniecenia. — Najcudowniejsze jest Podróżowanie. — Nie pytając o pozwolenie, objęła źródło i zaczęła tkać Ducha. Na tle jednej ze ścian pojawiła się srebrna pręga, za nią mignął widok pokrytych śniegiem dębów. Podmuch zimnego wiatru wdarł się do pomieszczenia, zatańczyły płomienie na kominku. — To się nazywa brama. Można jej użyć tylko w wypadku, gdy dobrze się zna miejsce, do którego chce się dotrzeć, miejsce zaś poznaje się, kiedy otwiera się w nim bramę, natomiast do nieznanego miejsca udajemy się za pomocą Przemieszczania. — Zmieniła splot, otwór w powietrzu skolapsował w srebrną pręgę, a potem otworzył się ponownie. Miejsce dębów zajęła ciemność i pomalowana na szaro platforma z poręczami i bramą, zawieszona pośród nicości.

— Puść splot — powiedziała Elaida. Miała poczucie, że jeśli wejdzie na tę platformę, otoczy ją nieskończona ciemność. Że w tej ciemności będzie spadać przez całą wieczność. Zakręciło jej się w głowie. Otwór... brama... zniknęła. Wspomnienie wszakże pozostało.

Wróciła na swoje krzesło za biurkiem, otworzyła największą z lakierowanych szkatułek, tę, którą zdobiły czerwone róże i złote woluty. Z górnej przegródki wzięła maleńką figurkę z kości słoniowej, jaskółkę o rozwidlonym ogonie, pożółkłą ze starości i zaczęła kciukiem gładzić krzywizny skrzydeł.

— Bez mojego pozwolenia nie będziesz nikogo niczego uczyć.

— Ależ... dlaczego nie, Matko?

— Niektóre z Ajah występują przeciwko Matce prawie z równą zajadłością, co tamte zza rzeki — wyjaśniła Tarna.

Elaida spojrzała ponuro na Opiekunkę, ale w zbroi opanowania tamtej takie rzeczy nie mogły spowodować najmniejszego uszczerbku.

— To ja zdecyduję, która jest... na tyle godna zaufania... żeby się uczyć, Beonin. Musisz mi obiecać. Nie, musisz przysiąc.

— Idąc tutaj, widziałam siostry rozmaitych Ajah, które patrzyły na siebie z nienawiścią. Co się stało w Wieży, Matko?

— Przysięgnij, Beonin.

Tamta nawet nie drgnęła, stała, wpatrując się w filiżankę tak długo, aż Elaida zaczęła podejrzewać, że odmówi. Ale ambicja zwyciężyła. Beonin wczepiła się w spódnice Elaidy w nadziei na względy i teraz już jej nie porzuci.

— W imię Światłości i nadziei na zbawienie oraz odrodzenie przysięgam, że bez pozwolenia Zasiadającej na Tronie Amyrlin nie będę nikogo uczyła splotów, które poznałam wśród buntowniczek... — zawiesiła głos i upiła łyk herbaty. — Jeżeli chodzi o niektóre siostry w Wieży, to prawdopodobnie są w znacznie mniejszym stopniu godne zaufania, niż ci się wydaje. Próbowałam się przeciwstawić, ale ta „rada rządząca” wysłała dziesięć sióstr z powrotem do Wieży, żeby rozpowszechniały plotki o Czerwonych Ajah i Logainie. — Elaida rozpoznała kilka imion, które tamta zdradziła, aż wreszcie padło imię ostatnie. Poderwała się z krzesła.

— Mam kazać je aresztować, Matko? — zapytała Tarna, wciąż chłodna jak lód.

— Nie. Każ je obserwować. Obserwuj, która się z którą prowadza. — A więc istniał kanał przekazu informacji między Ajah z Wieży a buntowniczkami. Jak głęboko spisek zapuścił korzenie? Jakkolwiek głęboko, ona wyrwie wszystkie ze szczętem!

— To może się okazać trudne w obecnym stanie rzeczy, Matko.

Elaida uderzyła wnętrzem dłoni w blat, biurko odpowiedziało głośnym trzaskiem.

— Nie pytam, czy to będzie trudne, czy łatwe. Powiedziałam, wykonać! I poinformuj Meidani, że zapraszam ją wieczorem na kolację. — Ta kobieta wciąż chciała nawiązać przyjaźń, która skończyła się wiele lat temu. Teraz okazało się dlaczego. — Idź i zajmij się wszystkim. — Przez twarz Tarny przemknął cień, kiedy się kłaniała. — Nie przejmuj się — kontynuowała Elaida. — Niniejszym udzielam Beonin pozwolenia, żeby nauczyła cię wszystkich splotów, jakie zna. — Mimo wszystko ufała Tarnie, a w obliczu takich względów twarz tamtej rozjaśniła się nieco.

Kiedy drzwi zamknęły się za Opiekunką, Elaida odsunęła na bok skórzaną teczkę i oparła łokcie na stole. Wzrok wbiła w Beonin.

— Dobrze. Pokaż mi wszystko.

3

W ogrodach

Aran’gar przybyła w odpowiedzi na wezwanie Moridina, wyszeptane w przestrzeń jej szalonych snów, tylko po to, aby się przekonać, że nie dotarł jeszcze na miejsce. Nie zaskoczyło jej to, wiedziała, że lubi dramatyczne wejścia. Pośrodku podłogi z drewnianych desek stało jedenaście foteli o wysokich oparciach, rzeźbionych i krytych pozłotą — wszystkie były puste. W kącie pomieszczenia Semirhage, jak zwykle cała na czarno, obejrzała się, żeby zobaczyć, kto wszedł, a potem powróciła do poufnej rozmowy z Demandredem i Mesaaną. W gniewie haczykowaty nos Demandreda dodawał jego twarzy wyrazu. Oczywiście nie mogła sobie z nim na nic pozwolić. Był zbyt niebezpieczny. Nie potrafiła jednak nie zwrócić uwagi, jak dobrze leżał na nim znakomicie skrojony kaftan z brązowego jedwabiu, z pianą śnieżnej koronki wokół karku i na mankietach. Mesaana również była ubrana na modłę tego Wieku, w ciemniejsze, haftowane brązy. Z jakiegoś powodu sprawiała wrażenie schorowanej i przyciszonej, jakby naprawdę coś jej dolegało. Cóż, niewykluczone. Ten Wiek mógł się poszczycić paroma naprawdę paskudnymi chorobami, a mało prawdopodobne było, żeby zaufała bodaj nawet Semirhage i pozwoliła jej się Uzdrowić. Graendal, ostatnia z zebranych tu istot ludzkich, stała w przeciwległym kącie, trzymając w dłoni kryształowy puchar z ciemnym winem; zamiast pić, przyglądała się tamtym. Tylko idioci nie zwracali uwagi na to, że przygląda im się Graendal, tamtych wszakże z pozoru interesowała wyłącznie ich konwersacja.

Fotele rozmazały się, a wraz z nimi reszta otoczenia. Nagle okazało się, że pomieszczenie posiada ściany widokowe, iluzją psuł tylko kamienny łuk nad wejściem. Tutaj, w Tel’aran’rhiod, fotele mogły przybrać dowolny kształt, czemu więc nie odpowiadały stylistycznie wystrojowi wnętrza i po co jedenaście, skoro potrzebne będzie najwyżej dziewięć? Asmodean i Sammael z pewnością nie żyli, Be’lal i Rahvin też. Dlaczego nie zwyczajne, migawkowe drzwi pokoju widokowego? Nowy wystrój obejmował widziane z poziomu posadzki Ogrody Ansaline, a w nich ogromne rzeźby Cormalinde Masoon, przedstawiające stylizowane postaci ludzi i zwierząt górujące nad niskimi budynkami, które same przywodziły na myśl delikatne rzeźby w dmuchanym szkle. W Ogrodach podawano tylko najświetniejsze wina, najlepsze potrawy i właściwie zawsze istniała możliwość zaimponowania pięknej kobiecie wielką wygraną na kołach chinje, chociaż niełatwo przychodziło oszukiwać tak zręcznie, żeby wciąż wygrywać. Niełatwe to było, lecz niemajętna uczona nie miała właściwie innego wyjścia. W trzecim roku wojny całość Ogrodów została obrócona w perzynę.

Złotowłose, nieustannie uśmiechnięte zomara w powłóczystej białej bluzce oraz obcisłych spodniach ukłoniło się zgrabnie i zaproponowało Aran’gar kryształowy puchar z winem ze srebrnej tacy. Istoty te, pełne wdzięku i przepięknie androginiczne, z pozoru zresztą całkowicie ludzkie, wyjąwszy tylko te ciemnoczarne oczy, należały do mniej błyskotliwych tworów Aginora. Mimo to, nawet w ich rodzimym Wieku, kiedy Moridin nosił imię Ishamael — była już właściwie pewna jego tożsamości — ufał im bardziej niż jakimkolwiek ludzkim służącym, choć nie radziły sobie z żadnymi zadaniami prócz najprostszych. Musiał gdzieś znaleźć szkatułę stazy, wypełnioną ich ciałami. Miał ich dziesiątki, ale rzadko pokazywał je publicznie. A tu proszę — dziesięć stało w oczekiwaniu, wdzięcznych, nawet bez ruchu. Prawdopodobnie spotkanie uznane zostało za ważniejsze od zwyczajowych.

Wzięła puchar, odprawiła zomara, choć już odwracało się uprzedzając gest. Nienawidziła zdolności odgadywania życzeń, jaką miały te istoty. Dobrze choć, że nie potrafiły przekazać innym, czego się w ten sposób dowiedziały. Wspomnienia o wszystkim, prócz wydanych poleceń, rozwiewały się w ciągu kilku chwil. Nawet Aginor miał dość rozumu, żeby tak wszystko urządzić. Czy pojawi się dzisiaj? Osan’gar opuszczał wszystkie spotkania od czasu klęski w Shadar Logoth. Pytanie jednak brzmiało: czy zasilił szeregi umarłych, czy w tajemnicy realizował jakieś zadanie, może pod bezpośrednim kierunkiem Wielkiego Władcy? Niezależnie od wszystkiego, jego nieobecność nastręczała wiele sposobności, natomiast ta druga możliwość napawała trwogą. Ostatnio dużo myślała o różnych zagrożeniach. Od niechcenia podeszła ku Graendal.

— Jak sądzisz, kto przybył pierwszy, Graendal? Niech mnie Cień pochłonie, ktokolwiek to był, zdecydował się na przygnębiający wystrój. — Lanfear aranżowała spotkania zawieszone pośród nocy bez końca, w jakimś sensie one były jeszcze gorsze, atmosfera niczym na cmentarzu.

Graendal próbowała zdobyć się na słaby uśmiech, ale żaden wysiłek nie potrafiłby jej ustom nadać słabego czy bladego wyrazu. „Bujna”, tym słowem można było określić właściwie całą Graendal: bujna... dojrzała i piękna, poza tym ledwie ukryta za mgłą ubioru streith. Może tylko pierścieni za dużo, wszystkie, prócz jednego, wysadzone kamieniami. Rubinowy diadem też kłócił się z jej słonecznozłotymi włosami. Szmaragdowy naszyjnik Aran’gar dostarczony przez Delanę jej zdaniem znacznie lepiej komponował się z gładką, jedwabną suknią. Oczywiście, choć szmaragdy były rzeczywiste, jedwabie stanowiły wytwór Świata Snów. Na jawie przyciągałaby zbyt wiele uwagi, gdyby założyła suknię wyciętą zbyt nisko, poza tym nie było pewności, że w niej właśnie trafi do Świata Snów. Poza tym to rozcięcie, które obnażało lewe udo aż do biodra. Nogi miała lepsze niż Graendal. Wcześniej rozważała nawet rozcięcia z dwu stron. Jej zdolności nie dorównywały umiejętnościom niektórych. Nie potrafiła na przykład odnaleźć snów Egwene, jeśli dziewczyna nie znajdowała się tuż obok. Ale potrafiła stworzyć sobie taki ubiór, jaki chciała. Lubiła, jak jej ciało było przedmiotem podziwu, ale im bardziej je uwydatniała, tym bardziej inni traktowali ją z wyższością.

— Ja przybyłam pierwsza — powiedziała Graendal, marszcząc leciutko brwi. — Zachowałam ciepłe wspomnienia z Ogrodów.

Aran’gar zdołała się zaśmiać.

— Podobnie jak ja, podobnie jak ja. — Ta kobieta była taką samą idiotką jak pozostali, żyli przeszłością, strzępami tego, co bezpowrotnie utracone. — Nigdy już nie ujrzymy Ogrodów, ale może zobaczymy coś im podobnego. — Ona jedna we własnej opinii nadawała się do tego, by władać tym Wiekiem. Była jedyną, która rozumiała kultury prymitywne. Specjalizowała się w nich przed wojną. Niemniej Graendal dysponowała pożytecznymi umiejętnościami oraz znacznie szerszymi kontaktami wśród Sprzymierzeńców Ciemności... zapewne nie spodoba jej się sposób, w jaki Aran’gar miała zamiar te kontakty wykorzystać, gdy już je przejmie. — Przyszło ci może do głowy, że wszyscy pozostali nawiązali jakieś alianse, a tylko my dwie jesteśmy same? — Jak też Osan’gar, o ile żył, ale tej kwestii lepiej nie podnosić.

Ubiór Graendal zmienił barwę na grafitową, niestety zasłaniając to, co pod nim. Prawdziwy streith. Aran’gar też znalazła dwie szkatuły stazy, ale jej wypełnione były właściwie samym śmieciem.

— Czy tobie przyszło do głowy, że w tym pomieszczeniu ściany mają uszy? Zomaran były już na miejscu, kiedy przyszłam.

— Graendal. — Wymruczała imię tamtej. — Jeżeli nawet Moridin słucha, przyjmie, że próbuję cię zaciągnąć do łóżka. On wie, że nigdy z nikim nie nawiązuję żadnych aliansów. — Po prawdzie, to było inaczej, ale jej sprzymierzeńcom zawsze przydarzały się nieszczęśliwe wypadki, kiedy ich użyteczność dobiegała końca, a wiedzę o związkach z nią łączących zabierały do grobu. Oczywiście ci, którzy mieli szczęście znaleźć własny grób.

Streith przybrał barwę czarną niczym środek nocy, kremowe policzki Graendal pokryły plamy czerwieni. W jej oczach zalśnił błękitny lód. Ale słowa nie miały wiele wspólnego z wyrazem twarzy, a w miarę jak mówiła, powoli, z namysłem, ubiór znów stawał się prawie całkiem przejrzysty,

— Ciekawa koncepcja. Nigdy wcześniej nie wzięłam jej pod uwagę. Ale może teraz się zastanowię. Może. Będziesz mnie musiała... przekonać. — Dobrze. Tamta była równie bystra jak zawsze. Co równocześnie było ostrzeżeniem, że powinna zachować czujność. Chciała wykorzystać Graendal, a potem pozbyć się jej, a nie wpaść w którąś z jej pułapek.

— Potrafię przekonywać piękne kobiety. — Wyciągnęła dłoń, żeby pogłaskać jej policzek. Chwila była odpowiednia, żeby innych też zacząć przekonywać. Poza tym może zrodzi się z tego coś więcej niż sojusz. Graendal zawsze się jej podobała. Tak naprawdę nie pamiętała już czasów, kiedy była mężczyzną. W swoich wspomnieniach nosiła zawsze to samo ciało co teraz, przez co ich treść nabierała niekiedy dość osobliwego charakteru, ale poza tym wpływ ciała niczego nie zmieniał. Jej apetyty nie uległy zmianie, tylko poszerzył się ich krąg. Bardzo chciałby mieć taki ubiór streith. I oczywiście wszystkie pozostałe rzeczy, jakie mogły znajdować się w posiadaniu Graendal, ale tylko o tej sukience zdarzało jej się śnić. Jedynym powodem, dla którego dziś nie założyła jej na siebie, było przekonanie, że tamta uzna to za niewolnicze naśladownictwo.

Streith pozostawał nieznacznie tylko nieprzejrzysty, ale Graendal umknęła przed pieszczotą, spoglądając za plecy Aran’gar. Ta odwróciła się i zobaczyła zbliżającą Mesaanę, której po bokach towarzyszyli Demandred i Semirhage. Demandred wciąż wydawał się rozgniewany, a Semirhage w chłodny sposób rozbawiona. Mesaana była blada, ale już nie wyglądała na chorą. Ani przyciszoną. Była niczym coreer, syczący i plujący jadem.

— Dlaczego pozwoliłaś jej pójść, Aran’gar? Miałaś ją kontrolować! Czy aż tak cię wciągnęły drobne gierki oniryczne, w które się z nią zabawiałaś, że zapomniałaś poznać jej prawdziwe zamiary? Rebelia załamie się bez niej w roli figurantki. Wszelkie moje plany obrócą się wniwecz, ponieważ ty nie potrafiłaś zapanować nad głupią dziewczyną!

Aran’gar postanowiła nie dać się wyprowadzić z równowagi. Potrafiła nad sobą panować, kiedy chciała. Zamiast coś odwarknąć, uśmiechnęła się. Czy Mesaana naprawdę zamieszkała w Białej Wieży? Jak by było cudownie, gdyby udało jej się wbić klin między tę trójkę.

— Ostatniej nocy podsłuchałam o zamiarach zwołania posiedzenia Komnaty buntowniczek. W Świecie Snów, tak, żeby mogło mieć miejsce w Białej Wieży. Egwene ma przewodniczyć. Wbrew temu, co ci się zdaje, ona nie jest figurantką. Próbowałam ci o tym powiedzieć, ale nie słuchałeś. — Zbyt mocne słowa. Z wysiłkiem złagodziła ton głosu. — Egwene przedstawiła im sytuację w Wieży, poinformowała, że Ajah rzucają się sobie do gardeł. Przekonała je, że Wieża właściwie się rozsypuje i że tam, gdzie jest, będzie mogła najwięcej zdziałać. Na twoim miejscu martwiłabym się, czy Wieża przetrwa dostatecznie długo, by wciąż stanowić dogodny teren konfliktów.

— Postanowiły trwać przy swoim? — zapytała pod nosem Mesaana. Aran’gar przytaknęła. — Dobrze. Dobrze. Więc wszystko przebiega zgodnie z planem. Myślałam już, że będę musiała zaaranżować coś w rodzaju „operacji ratunkowej”, ale może powinnam zaczekać do czasu, aż Elaida ją złamie. Jej powrót do obozu rebeliantek mógłby wywołać jeszcze większe zamieszanie. Powinnaś siać więcej niezgody, Aran’gar. Zanim z nimi skończę, chcę, żeby te tak zwane Aes Sedai nienawidziły siebie do szpiku kości.

Pojawiło się zomara, kłaniając wdzięcznie i podając tacę, na której stały trzy puchary. Mesaana, Demandred i Semirhage wzięli puchary, nie spoglądając nawet na istotę, ta zaś ukłoniła się powtórnie i odeszła.

— W sianiu niezgody zawsze była dobra — powiedziała Semirhage.

Demandred roześmiał się. Aran’gar zdławiła nabrzmiewający w niej gniew. Upiła łyk wina. Było zupełnie niezłe, o bogatym aromacie, choć i tak nie dorównywało winom serwowanym w Ogrodach. Potem położyła wolną dłoń na ramieniu Graendal i zaczęła się bawić jednym z pukli o barwie słońca. Tamta nawet nie mrugnęła, streith przybrał odcień najrzadszej mgły. Albo jej się podobało, ale potrafiła nad sobą panować lepiej, niż to z pozoru możliwe. Uśmiech Semirhage stał się szerszy. Ona również nie stroniła od poszukiwania wszelkiego rodzaju przyjemności, choć przyjemności Semirhage jakoś nigdy w oczach Aran’gar nie wydawały się szczególnie atrakcyjne.

— Jeśli macie zamiar się pieścić — warknął Demandred — róbcie to w ustronnym miejscu.

— Zazdrosny? — mruknęła Aran’gar i zaśmiała się perliście na widok jego grymasu. — Gdzie trzymają dziewczynę, Mesaana? Nie chciała powiedzieć.

Wielkie błękitne oczy Mesaany zwęziły się. Właściwie tylko oczy miała naprawdę ładne, ale gdy marszczyła brwi, wyglądały zupełnie zwyczajnie.

— Czemu chcesz wiedzieć? Żebyś sama mogła ją „uratować”? Nie powiem ci.

Graendal syknęła, a Aran’gar zdała sobie sprawę, że ściska w zaciśniętej pięści jej złote loki, ciągnąc głowę do tyłu. Jej twarz pozostała maską spokoju, ubiór był już jednak krwawą mgłą i z każdą chwilą ciemniał, tracił przejrzystość. Uchwyt Aran’gar zelżał, ale nie puściła jej całkiem. Pierwszy krok zawsze polegał na tym, by ofiara przyzwyczaiła się do dotyku. Tym razem nawet się nie postarała, żeby gniew nie odbił się w jej głosie. Warknęła przez obnażone zęby:

— Chcę tę dziewczynę, Mesaana. Bez niej pozostają mi tylko raczej kiepskie narzędzia.

Mesaana spokojnie upiła łyk wina, dopiero potem odpowiedziała:

— Z tego co mówisz, w ogóle nie jest ci potrzebna. Od początku był to mój plan, Aran’gar. Gotowa jestem go zmodyfikować zależnie od okoliczności, ale jest mój. I ja zdecyduję, kiedy i gdzie dziewczyna zostanie uwolniona.

— Nie, Mesaana. Ja zdecyduję, kiedy, gdzie i czy w ogóle będzie wolna — oznajmił Moridin, wkraczając pod kamiennym łukiem do pomieszczenia. A więc to on umieścił tu swoje oczy i uszy. Tym razem ubrany był w jednolitą czerń, ciemniejszą jeszcze niż barwa sukni Semirhage. Jak zwykle w ślad za nim szły Moghedien i Cyndane, obie ubrane w czerwień i czerń, które na żadnej nie leżały dobrze. Na czym polegała jego władza nad nimi? Moghedien, na przykład, nigdy z własnej woli nikomu się nie podporządkowała. Jeśli zaś chodzi o tę piękną, piersiastą, jasnowłosą laleczkę, Cyndane... Aran’gar próbowała ją wysondować, na wypadek gdyby przypadkiem udało się czegoś dowiedzieć, a dziewczyna zupełnie na zimno zagroziła, że wyrwie jej serce, jeśli jeszcze raz ją tknie. Słowa nie bardzo przystające komuś, kto rzekomo łatwo ulega innym. — Sammael się znowu pojawił — dodał, wędrując przez komnatę ku stołowi. Był potężnie zbudowany i chyba dzięki temu zdobny fotel z wysokim oparciem, na którym usiadł, nabrał nagle charakteru jakby tronu. Moghedien i Cyndane usiadły po jego obu stronach, ale co ciekawe, zaczekały, aż usiądzie pierwszy. Zomaran w śnieżnej bieli natychmiast podbiegli z winem i jemu zaproponowali pierwszemu. Cokolwiek się tu działo, wyczuwali to bezbłędnie.

— Nie bardzo mi się to wydaje prawdopodobne — powiedziała Graendal, kiedy wszyscy ruszyli zająć miejsca. Jej ubiór był obecnie ciemnoszary i zasłaniał dokładnie wszystko. — Nie wierzę, że żyje. — Żadne się nie spieszyło. Moridin był Nae’blis, ale nikt prócz Moghedien i Cyndane nie zamierzał okazać tego najdrobniejszym bodaj służalczym gestem. Z pewnością Aran’gar nie zamierzała.

Zajęła fotel na ukos od Moridina, stąd mogła w miarę niepostrzeżenie go obserwować. Jako też Moghedien i Cyndane. Moghedien siedziała tak nieruchomo, że gdyby nie jaskrawa suknia, pewnie wtopiłaby się w oparcie fotela. Cyndane była niczym królowa, a jej oblicze chłodne jak wyrzeźbione z lodu. Próba zamachu na Nae’blis zapewne okazałaby się katastrofą, niemniej ewentualnym kluczem mogły być te dwie. Gdyby tylko domyśliła się, jak przekręcić ten klucz. Graendal usiadła obok niej, a jej fotel jakimś sposobem znalazł się bliżej. Aran’gar mogła położyć dłoń na ręce tamtej, postanowiła się jednak powstrzymać i poprzestała na leniwym uśmiechu. Lepiej się nie rozpraszać.

— Nie wierzę, że tak długo potrafił się ukrywać — wtrącił Demandred, rozpierając się w krześle między Semirhage i Mesaaną. Założył nogę na nogę, jakby czuł się zupełnie swobodnie. Wątpliwy pokaz. Była pewna, że jest jednym z niepogodzonych. — Sammael nie potrafi normalnie funkcjonować, jeśli wszystkie oczy nie są zwrócone na niego.

— Mimo to Sammael, albo ktoś podszywający się pod niego, wydał rozkazy Myrddraalom, a one posłuchały. Rozkazy musiały więc pochodzić od jednego z Wybranych. — Moridin rozejrzał się po zebranych, jakby w ten sposób mógł odkryć, kto je wydał. Czarne saa tańczyły w jego błękitnych oczach nieustannym wirem. Teraz już nie żałowała, że prawo do korzystania z Prawdziwej Mocy zarezerwowane zostało wyłącznie dla niego. Cena była zdecydowanie zbyt wysoka. Ishamael w swoim czasie był na poły szalony, teraz jako Moridin z pewnością nie miewał się lepiej. Jak długo jeszcze trzeba będzie czekać, zanim da się go usunąć?

— Zamierzasz nam powiedzieć, jakie to były rozkazy? — głos Semirhage był chłodny, ona zaś spokojnie piła wino, przyglądając się Moridinowi znad krawędzi pucharu. Wprawdzie siedziała w krześle wyprostowana niczym struna, ale to było dla niej normalne. Ona również wydawała się czuć całkiem swobodnie, choć przecież było to niemożliwe w takich okolicznościach. Moridin zacisnął szczęki.

— Nie wiem — niechętnie powiedział na koniec. Nie lubił tych słów. — Ale zgodnie z nimi setka Myrddraali i tysiące trolloków znalazły się w Drogach.

— To faktycznie wygląda na pomysł Sammaela — powiedział z namysłem Demandred, kręcąc pucharem i obserwując wirującą powierzchnię wina. — Niewykluczone więc, że się mylę. — Jak na niego dość niezwykła samokrytyka. Choć może w istocie próba ukrycia, że to on podszył się pod Sammaela. Aran’gar chętnie by się dowiedziała, kto zaczął grać w jej grę. Albo czy Sammael rzeczywiście żyje.

Moridin mruknął z przekąsem:

— Przekażcie rozkazy podległym Sprzymierzeńcom Ciemności. Każdy raport o zaobserwowaniu trolloków lub Myrdraali poza Ugorem ma natychmiast trafić w moje ręce. Czas Powrotu zbliża się wielkimi krokami. Odtąd zakazuję wam podejmowania jakichkolwiek awanturniczych działań na własną rękę. — Przyjrzał się każdemu z nich po kolei, z wyjątkiem Moghedien i Cyndane. Aran’gar spojrzała mu w oczy z uśmiechem jeszcze bardziej omdlewającym, niźli widywała na twarzy Graendal. Mesaana odwróciła wzrok. — Jak się na własnej skórze przekonałaś — zwrócił się do tej ostatniej, a jej twarz pobladła, o ile to możliwe, jeszcze bardziej. Długo piła z pucharu, słychać było szczękanie zębów o krawędź kryształu. Semirhage i Demandred unikali spoglądania na nią.

Aran’gar i Graendal wymieniły spojrzenia. Mesaana poniosła karę za to, że nie pojawiła się w Shadar Logoth, coś się stało, ale co? Niegdyś tak poważne zaniedbanie oznaczałoby śmierć. Obecnie byli zbyt nieliczni. W oczach Cyndane i Moghedien błyszczało podobne zaciekawienie... a więc one też nie wiedziały.

— Znaki są dla nas równie jasne jak dla ciebie, Moridin — powiedział Demandred zirytowanym głosem. — Czas się zbliża. Musimy znaleźć resztę pieczęci z więzienia Wielkiego Władcy. Kazałem szukać wszędzie, ale bez powodzenia.

— Ach, tak. Pieczęcie. Zaiste, trzeba je znaleźć. — Uśmiech Moridina był omalże beztroski. — Tylko trzy zostały, wszystkie ma al’Thor, chociaż wątpię, by zabierał je ze sobą. Są już zbyt kruche. Z pewnością gdzieś je ukrył. Wyślij swoich ludzi do miejsc, gdzie bywał. Sam je znajdź.

— Najprostszym sposobem byłoby porwanie Lewsa Therina. — W przeciwieństwie do wyglądu sugerującego żelazną dziewicę Cyndane mówiła głosem chrapliwym i namiętnym, głosem kogoś, kto spędza życie na poduszkach i w skąpym odzieniu. W wielkich błękitnych oczach zalśnił palący żar. — Mogę nakłonić go do wyznania, gdzie ukrył pieczęcie.

— Nie! — warknął Moridin, patrząc na nią twardym wzrokiem. — Zabijesz go i powiesz, że przypadkowo. Czas i sposób śmierci al’Thora wybiorę sam. Ja i nikt inny. — Przyłożył wolną dłoń do piersi, a Cyndane z jakiegoś powodu skrzywiła się wyraźnie. Moghedien zadrżała. — I nikt inny — powtórzył twardym głosem. — Nikt inny — echem odpowiedziała Cyndane. Kiedy opuścił dłoń, powoli wypuściła powietrze i sięgnęła po puchar z winem. Krople potu lśniły jej na czole. Aran’gar za to dużo dowiedziała się z tej wymiany zdań. Wychodziło na to, że kiedy pozbędzie się Moridina, dostanie na smyczy dziewczynę i Moghedien. Naprawdę znakomicie. Moridin usiadł prosto, objął wzrokiem zgromadzonych. — To dotyczy was wszystkich. Al’Thor jest mój. Żadne z was nie wyrządzi mu krzywdy! — Cyndane schowała twarz w pucharze, z pozoru nie interesowało jej nic innego, jak tylko wino, ale nienawiść gorzejąca w oczach świadczyła o czymś innym. Graendal utrzymywała, że to nie jest Lanfear, że jest znacznie słabsza w posługiwaniu się Jedyną Mocą, z pewnością wszak al’Thor był dla niej ważny, poza tym nazywała go imieniem, którym posługiwała się Lanfear. — Jeżeli macie ochotę kogoś zabić — ciągnął dalej — zabijcie tych dwóch! — Nagle w środku kręgu pojawiły się podobizny dwóch młodzieńców w prostych, wiejskich ubraniach; obracały się, aby każdy mógł dobrze obejrzeć twarze. Jeden był wysoki i barczysty, na dodatek z żółtymi oczyma, drugi był znacznie szczuplejszy i miał na twarzy zawadiacki uśmiech. Ponieważ sylwetki były tworami Tel’aran’rhiod, poruszały się sztywno, a wyraz ich twarzy nie zmieniał na jotę. — Perrin Aybara i Mat Cauthon to ta’veren, łatwo więc ich znaleźć. Znajdźcie i zabijcie.

Graendal zaśmiała się śmiechem pozbawionym radości.

— Znalezienie ta’veren nigdy nie było takie proste, jak to przedstawiasz, a teraz jest trudniejsze niż kiedykolwiek. Cały wzór nieustannie fluktuuje, pełen jest prądów i fal.

— Perrin Aybara i Mat Cauthon — mruknęła Semirhage, przyglądając się dwóm sylwetkom. — A więc tak wyglądają. Kto wie, Moridin. Gdybyś wcześniej podzielił się z nami tą wiedzą, może już byłoby po wszystkim.

Pięść Moridina uderzyła w poręcz fotela.

— Znajdźcie ich! Niech wszyscy wasi protegowani poznają ich twarze. Znajdźcie Aybarę i Cauthona, i zabijcie ich! Nadchodzi Czas, a oni muszą dać głowę!

Aran’gar upiła łyk wina. Nie miała nic przeciwko zabiciu tych dwóch, jeśli przypadkowo wpadną w jej ręce, ale w kwestii al’Thora na Moridina czekała sroga niespodzianka.

4

Pakt

Perrin siedział w siodle Steppera niedaleko linii drzew i obserwował wielką łąkę, gdzie wśród zbrązowiałej od zimy trawy którą śniegi ubiły na jednolity dywan, wybijały czerwone i niebieskie kwiaty polne. Zagajnik porastały głównie skórzaste liście, które przez zimę zachowały swoje szerokie, ciemne listowie, ale gałęzie rozsianych między nimi ambrowców zdobiły tylko nieliczne blade liście. Bułany ogier przestępował z nogi na nogę, podzielając niecierpliwość Perrina, który wszakże nie zdradzał jej równie otwarcie. Słońce wisiało niemal idealnie ponad ich głowami, czekali już od prawie godziny. Silny, stały wiatr dął od zachodu — przez łąkę, wprost ku niemu. Dobrze.

Od czasu do czasu dłonią w rękawiczce przesuwał wzdłuż opartej na łęku siodła krótkiej tyczki wyciętej z prawie prostej gałęzi dębu, grubszej niż jego przedramię i dwakroć tak długiej. Na połowie długości odarł korę i wygładził drewno. Łąka, obrośnięta wokół przez sosny i niską odmianę ambrowca, zza których wyglądały wielkie dęby i skórzaste liście, miała mniej niż sześćset kroków szerokości, za to była znacznie dłuższa. Gałąź powinna jednak wystarczyć. Przygotował plany na różne możliwości rozwoju wydarzeń. Gałąź mieściła się w kilku z nich. — Moja Pierwsza, powinnaś wrócić do obozu — powiedział Gallene, z irytacją pocierając nie pierwszy raz czerwoną opaskę na oku. Hełm ze szkarłatnym piórem zwisał z łęku jego siodła, długie do ramion, siwe włosy rozwiewał wiatr. Zdarzało się słyszeć, jak powiadał, w obecności Berelain, że większość siwizny jej właśnie zawdzięcza. Kiedy jego kary rumak bojowy spróbował uszczypnąć Steppera, ostro ściągnął wodze szerokopierśnego wałacha, na moment nawet nie odrywając spojrzenia od Berelain. Od początku sprzeciwiał się jej udziałowi w tej wyprawie. — Grady może cię odwieźć i wrócić, podczas gdy my na niego zaczekamy i zobaczymy, czy Seanchanie się pokażą.

— Zostanę, kapitanie. Zostanę. — Ton głosu Berelain był twardy i spokojny, jednak w jej woni pod zwyczajową cierpliwością drżała nuta zatroskania. Nie była tak pewna siebie, na jaką chciała wyglądać. Zaczęła nawet perfumować się lekkim zapachem kwiatów. Perrin czasami przyłapywał się na tym, że próbuje zgadywać, jakie to są kwiaty, ale dziś był zbyt skoncentrowany na czym innym.

W woni Annoury wyraźnie wybijało się zdenerwowanie, choć jej pozbawiona śladów wieku twarz Aes Sedai, okolona dziesiątkami cieniutkich warkoczyków, pozostawała równie niewzruszona jak zawsze. Z drugiej strony, Szara siostra z orlim nosem niezmiennie pachniała nerwowością od czasu pojawienia się niesnasek między nią a Berelain. Które były zresztą wyłącznie jej winą — nie miała prawa za plecami Pierwszej spotykać się z Masemą. Niemniej ona również była przeciw udziałowi Berelain w ekspedycji. Teraz próbowała zbliżyć się na swej kasztance, a Berelain, pozornie nie patrząc nawet na swą doradczynię, anglezowała swą siwkę w przeciwnym kierunku. Znów dało się wyczuć zdenerwowanie.

Czerwona suknia Berelain do konnej jazdy, ciężka od złotych, misternych haftów, wycięta była nisko, jak się to już jej dawno nie zdarzało, pozory skromności zapewniał szeroki naszyjnik z ognistych łez i opali. Przy dopasowanym pasku spinającym talię wisiał sztylet o rękojeści wysadzanej klejnotami. Delikatna korona Mayene — złoty jastrząb w locie nad jej czołem — spoczywała na czarnych włosach, ale przy pasku i naszyjniku sprawiała blade wrażenie. Berelain była piękną kobietą, wydawała mu się taką zwłaszcza teraz, gdy, jak mniemał, przestała się za nim uganiać, ale oczywiście daleko jej było do Faile.

Annoura miała na sobie pozbawioną ozdób szarą suknię do konnej jazdy, ale pozostali członkowie oddziału przywdziali swoje najlepsze stroje. W przypadku Perrina był to kaftan z ciemnozielonego jedwabiu ze srebrnymi haftami na rękawach i ramionach. Nie przepadał za wymyślnymi ubiorami — Faile właściwie zmusiła go do nabycia tego, co posiadał; “zmusiła” było właściwym słowem, choć wszelkie jej zabiegi miały nadzwyczaj delikatny charakter. Dziś jednak chciał wywrzeć odpowiednie wrażenie. Jeśli wrażenie to psuł szeroki prosty pasek skórzany zapięty na płaszczu, trudno.

— Na pewno przyjedzie — mruknął Arganda. Pierwszy Kapitan Alliandre był niski i krępy. Nie zdjął srebrnego hełmu, na którego szczycie sterczały trzy krótkie, białe pióra i siedząc w siodle, luzował wciąż miecz w pochwie, jakby atak był blisko. Napierśnik też miał posrebrzany. W słońcu można go było dostrzec z odległości mil. — Musi.

— Prorok miał w tej kwestii inne zdanie — wtrącił Aram zapalczywie, podjeżdżając na długonogim siwku do Steppera. Odziany był w kaftan w zielone pasy, znad ramienia sterczała mosiężna głowica rękojeści miecza w kształcie wilczego łba. Kiedyś można go było nazwać zbyt przystojnym jak na mężczyznę, teraz z każdym dniem twarz miał coraz bardziej ponurą. Roztaczał wokół siebie atmosferę wycieńczenia: zapadnięte oczy, ściągnięte usta. — Prorok mówi, że albo się pojawią, albo to pułapka. Mówi, że nie powinniśmy ufać Seanchanom. Perrin w milczeniu zżuł złość, w równym stopniu skierowaną na siebie, co na niegdysiejszego Druciarza. Balwer doniósł mu, że Aram zaczął spędzać coraz więcej czasu z Masemą, nieprzyzwoitym wydawało mu się wyraźnie go upominać, żeby nie donosił tamtemu o wszystkim, co Perrin robi. Co się stało, nie odstanie się, na przyszłość wszakże będzie wiedział lepiej. Rzemieślnik powinien znać swe narzędzia i dbać, by nie zniszczały. To samo odnosiło się do ludzi. Jeśli zaś chodzi o Masemę, nic dziwnego, że nie chciał dopuścić do spotkania z kimś, kto wiedział o jego własnych negocjacjach z Seanchanami.

Oddział był dość spory, większość jego siły miała pozostać wśród drzew. Pięćdziesięciu konnych Skrzydlatych Gwardzistów Berelain w czerwonych hełmach z okapami i czerwonych napierśnikach pod powiewającym na wietrze sztandarem złotego jastrzębia na błękitnym polu; na długich lancach o stalowych grotach kołysały się czerwone proporce. Oprócz nich pięćdziesięciu konnych Ghealdan w wypolerowanych napierśnikach i ciemnozielonych, stożkowych hełmach — nad nimi łopotał sztandar z trzema srebrnymi gwiazdami na czerwonym tle. Proporce ich lanc były zielone. Wszyscy wyglądali bardzo dzielnie, ale Perrin wiedział, że daleko im do śmiertelnie groźnego Jura Grady, choć on wypadał przy nich blado w swym prostym, czarnym kaftanie ze srebrnym mieczem u kołnierza i pomarszczoną, chłopską twarzą. Sam zresztą doskonale zdawał sobie z tego sprawę, toteż stał obok gniadego wałacha ze swobodą człowieka przygotowującego się do codziennej pracy.

W odróżnieniu do niego Leof Torfinn i Tod al’Caar, jedyni obecni tu ludzie z Dwu Rzek, z podniecenia prawie podskakiwali w siodłach, mimo długiego wcześniejszego oczekiwania. Pewnie by się tak nie cieszyli, gdyby wiedzieli, że wybrał ich, ponieważ pasowali mu najbardziej ze wszystkich w swoich pożyczonych kaftanach z ciemnej, dobrze utkanej wełny. Leof dzierżył sztandar Perrina z Czerwonym Wilczym Łbem, Tod zaś Czerwonego Orła Manetheren — płótna łopotały na drzewcach dłuższych niż lance. Prawie się pobili, co który poniesie. Perrin miał nadzieję, że nie dlatego, iż żaden nie miał zamiaru wznosić Czerwonego Wilczego Łba. Leof mimo wszystko wyglądał na zadowolonego. Tod na wniebowziętego. Oczywiście nie miał pojęcia, dlaczego Perrin zabrał ze sobą chorągiew. Jak to często powiadał Mat, dobijając targu, należało wzbudzić w kontrahencie przekonanie, że zyskuje coś ekstra. W głowie Perrina zawirowały barwy i przez moment wydawało mu się, że widzi Mata, rozmawiającego z niską, smagłą kobietą. Przepędził tę wizję. Liczyło się tylko to, co tu i teraz, dzisiaj. Liczyła się tylko Faile.

— Przybędą — warknął Arganda w odpowiedzi na pytanie Arama, choć równocześnie spojrzał przez kraty hełmu tak, jakby oczekiwał sprzeciwu.

— A jeśli nie? — dopytywał się Gallene, patrząc jednym okiem z równym ogniem jak Arganda dwojgiem swoich. Jego lakierowany na czerwono napierśnik błyszczał równie mocno jak posrebrzany napierśnik Argandy. Małe szanse, aby udało ich się namówić na przyczernienie ich. — A jeśli to jest pułapka?

Arganda odwarknął coś nieartykułowanego z głębi gardła, prawie jak wilk. Ten człowiek był na krawędzi utraty panowania nad sobą.

Wiatr przyniósł zapach koni dosłownie na moment, nim Perrin usłyszał pierwsze trele sikorek modrych, zbyt ciche dla innych uszu. Ptaki śpiewały w gałęziach drzew rosnących wokół łąki. Do lasu wkroczyły liczne oddziały, najpewniej nieprzyjazne. Rozległy się kolejne trele, bliżej.

— Już są — powiedział, ściągając na siebie znaczące spojrzenia Argandy i Gallene. Zawsze starał się nie zdradzać czułości swego słuchu tudzież węchu, ale teraz postanowił z góry zapobiec awanturze między tamtymi. Kolejne trele, jeszcze bliżej.

— Nie mogę narażać Pierwszej, jeśli istnieje jakakolwiek możliwość zasadzki — powiedział Gallene, dopinając hełm.

Wszyscy znali znaczenie sygnału alarmowego.

— Ja decyduję, Kapitanie — odpowiedziała Berelain, zanim Perrin zdążył otworzyć usta.

— Ale twoje bezpieczeństwo jest moją sprawą, moja Pierwsza. — Berelain wciągnęła głęboki oddech, jej twarz pociemniała, ale Perrin zdążył uprzedzić wybuch. — Tłumaczyłem ci, w jaki sposób rozbroimy tę pułapkę, jeżeli faktycznie ją na nas zastawiono. Wiesz, że Seanchanie są podejrzliwi. Zapewne boją się wpaść w naszą zasadzkę.

Gallene wydał z gardła nieartykułowany odgłos. W woni Berelain niewzruszone wyczekiwanie zaczęło zanikać, by po chwili powrócić, silniejsze niż przedtem.

— Powinieneś go słuchać, Kapitanie — powiedziała uśmiechając się do Perrina. — On wie, co robi.

Na przeciwległym skraju łąki pojawił się oddział jeźdźców, tamci natychmiast ściągnęli wodze. Nietrudno było dostrzec Tallanvora. W ciemnym kaftanie, na dobrym tarantowatym koniu, był jedynym mężczyzną bez zbroi pomalowanej żywą czerwienią, żółcią i błękitem. Oprócz niego zbroi nie miały na sobie też dwie kobiety, jedna w błękitach z czerwienią na piersiach i druga w szarościach. W promieniach słońca lśniła łącząca je nić. Tak... Sul’dam i damane. Podczas negocjacji odbywających się za pośrednictwem Tallanvora nie było o tym mowy, niemniej Perrin wziął i tę możliwość pod uwagę.

— Czas — powiedział, zbierając jedną dłonią wodze Steppera. — Zanim ona dojdzie do wniosku, że to my coś szykujemy.

Zanim Berelain zdążyła ruszyć, Annoura zdołała się przedostać dość blisko, by położyć dłoń na jej ramieniu.

— Powinnaś mi pozwolić jechać ze sobą, Berelain. Możesz potrzebować mojej rady... To będą pewnego rodzaju negocjacje, a w nich właśnie się specjalizuję.

— Podejrzewam, że Seanchanie potrafią już rozpoznać oblicze Aes Sedai, prawda, Annoura? Nie wydaje mi się, by byli skłonni z tobą negocjować. Poza tym — dodała Berelain, nieco zbyt słodkim głosem — musisz tu zostać, żeby pomagać panu Grady. Plamy czerwieni zabarwiły na moment policzki Aes Sedai, szerokie usta zacisnęły się. Trzeba było się odwołać do autorytetu Mądrych, by nakłonić ją dziś do słuchania rozkazów Grady’ego, choć Perrin wolał nie wiedzieć, jak to zostało osiągnięte, ona zaś od chwili wyruszenia z obozu próbowała się wykręcić z danego słowa.

— Ty też zostajesz — powiedział Perrin, gdy Aram wyraźnie chciał ruszać z innymi. — Ostatnio bywasz w gorącej wodzie kąpany, nie mogę ryzykować, że zrobisz coś nieprzemyślanego. Na szali spoczywa życie Faile. — Szczera prawda. Nie było potrzeby wspominać, że nie ma ochoty, aby wszystko co zostanie powiedziane, dotarło natychmiast do uszu Masemy. — Rozumiemy się?

W woni Arama zakłębiło się rozczarowanie. Z niechęcią skinął głową, a potem oparł dłonie na łęku siodła. Mimo rodzącego się w nim uwielbienia dla Masemy wciąż gotów byt po stokroć narażać życie dla Faile. Przynajmniej jeśli mowa o czynach świadomych i kontrolowanych. Bezmyślność była czymś zupełnie innym.

Perrin wyjechał na otwartą przestrzeń, mając u jednego boku Argandę, a u drugiego Berelain i Gallene. Chorążowie ruszyli za nimi, potem dziesiątka z Mayene i dziesiątka z Ghealdan, w kolumnach dwójkowych. Na ten widok Seanchanie też ruszyli w ich stronę, również szykiem kolumny; Tallanvor jechał na czele obok dowódców, jednego na gniadoszu, drugiego na dereszowatym kasztanku. Kopyta końskie nie wydawały żadnych odgłosów na ugniecionej trawie. Las umilkł, nawet Perrin niczego nie słyszał.

W pewnym momencie Mayenianie i Ghealdanie rozsypali się w tyralierę, po chwili podobnie postąpili Seanchanie w swych jaskrawych zbrojach, natomiast Perrin i Berelain ruszyli w kierunku Tallanvora i towarzyszącej mu dwójki — jeden miał na przypominającym łeb owada, lakierowanym hełmie trzy cienkie, niebieskie pióra, drugi tylko dwa. Sul’dam i damane też podjechały. Spotkali się pośrodku łąki, w otoczeniu ciszy i polnych kwiatów, sześć kroków od siebie.

Tallanvor zajął miejsce z boku, między dwoma grupkami, zbrojni Seanchanie zdjęli hełmy dłońmi w żelaznych rękawicach, o barwach takich jak reszta ich zbroi. Ten z dwoma piórami okazał się słomianowłosym mężczyzną o kwadratowej twarzy, pokrytej licznymi bliznami. Wyraźnie weteran, który, co dziwne, najwyraźniej wietrzył dobrą zabawę. Perrina przede wszystkim interesował tamten drugi. Gniadego, doskonale — w jego opinii — wyszkolonego rumaka bojowego, dosiadała kobieta, wysoka, o szerokich ramionach, choć poza tym raczej szczupła, niemłoda. Siwizna pstrzyła na skroniach jej czarne, krótko przycięte, kręcone włosy. Skórę miała czarną jak świeżo zaorana gleba, na twarzy zaś tylko dwie blizny. Jedna biegła przez lewy policzek. Druga, na czole, zabrała cześć prawej brwi. W oczach niektórych blizny były oznaką tego, że jest się groźnym. Perrin sądził, że im mniej ma się blizn, tym lepszym trzeba być w boju. Wiatr przyniósł mu jej woń, w której dominowało zaufanie we własne siły.

Powiodła spojrzeniem po łopocących sztandarach. Uznał, że chwilę dłużej zatrzymała je na Czerwonym Orle Manetheren, a potem na Złotym Jastrzębiu Mayene — zanim jednak zdążył się o tym przekonać, już badawczo patrzyła na niego. Wyraz jej twarzy nie zmienił się na jotę, kiedy zobaczyła żółte oczy, ale równocześnie w jej woń wkradła się osobliwa nuta, ostra i twarda. Na widok ciężkiego, kowalskiego młota w pętli przy siodle niezidentyfikowany zapach pogłębił się.

— Mam zaszczyt przedstawić Perrina t’Bashere Aybarę, pana Dwu Rzek, suwerena królowej Alliandre z Ghealdan — ogłosił Tallanvor, wskazując dłonią Perrina. Twierdził, że Seanchanie są obsesyjnymi maniakami ceremoniału, Perrin wszak nie miał pojęcia, czy są to formy seanchańskie, czy coś z Andoru. Tallanvor mógł zresztą wszystko zmyślić. — Mam zaszczyt przedstawić Berelain sur Paendrag Paeron, Pierwszą z Mayene, Błogosławioną Światłością, Obrończynię Fal, Głowę Domu Paeron. — Skłonił się im, a potem przełożył wodze i drugą dłonią wskazał Seanchan. — Mam zaszczyt przedstawić: Generał Sztandaru Tylee Khirgan z Zawsze Zwycięskiej Armii, w służbie Imperatorowej Seanchan. Mam zaszczyt przedstawić Kapitana Bakayara Mishimę z Zawsze Zwycięskiej Armii, w służbie Imperatorowej Seanchan. — Kolejny ukłon, a potem Tallanvor zawrócił siwka i odjechał na miejsce obok chorążych. Twarz miał ponurą, jak nie przymierzając Aram, niemniej pachniał nadzieją.

— Cieszę się, że nie przedstawił cię jako Wilczego Króla, mój panie — powiedziała z silnym akcentem generał sztandaru. Rozciągała słowa tak, że Perrin musiał natężać uwagę, żeby cokolwiek zrozumieć. — W przeciwnym razie uznałabym, że trwa już Tarmon Gai’don. Znasz Proroctwa Smoka? „Kiedy Wilczy Król bierze do ręki młot, oto znak ostatnich dni. Lis bierze śluby z krukiem, a trąba bojowa grzmi”. Osobiście nigdy nie wiedziałam, co znaczy ten drugi wers. I ty, moja pani. Sur Paendrag. To z pewnością oznacza potomkinię Paendraga.

— Moja rodzina wywodzi się w prostej linii od Artura Paendraga Tanrealla — odparła Berelain, unosząc nieco głowę. Podmuch wiatru przyniósł do nozdrzy Perrina nutę dumy wśród cierpliwości i perfum. Wcześniej uzgodnili, że Perrin będzie prowadził rozmowy, ona miała być tu po to, aby oszołomić Seanchan pięknem młodej władczyni, ewentualnie żeby wesprzeć go, niemniej na bezpośrednie pytanie musiała przecież odpowiedzieć.

Tylee pokiwała głową, jakby dokładnie takiej odpowiedzi się spodziewała.

— To czyni cię daleką kuzynką rodziny cesarskiej, moja pani. Bez wątpienia Imperatorowa, oby żyła wiecznie, chętnie cię przywita. Oczywiście, o ile nie będziesz zgłaszać roszczeń do imperium Jastrzębiego Skrzydła.

— Przedmiotem moich roszczeń jest wyłącznie Mayene — oznajmiła z dumą Berelain. — I jego będę bronić do ostatniego tchu.

— Nie przybyłem tutaj, żeby rozmawiać o Proroctwach, Jastrzębim Skrzydle czy twojej Imperatorowej — z irytacją uciął Perrin. Po raz drugi w ciągu kilku ostatnich chwil barwy w jego głowie próbowały skrzepnąć w obraz, tylko po to, by się zaraz rozpłynąć. Nie było czasu. Wilczy Król? Gdyby to Skoczek usłyszał, śmiałby się, na tyle, na ile wilk potrafił się śmiać. Każdy wilk by się uśmiał. Mimo to poczuł przeszywający dreszcz. Nie zdawał sobie wcześniej sprawy, że Proroctwa wspominają o nim. A młot miał być zwiastunem Ostatniej Bitwy? Stop. Liczyła się tylko Faile. I jej wolność. — Warunkiem tego spotkania miało być nie więcej niż po trzydziestu ludzi z każdej strony, wy jednak rozmieściliście żołnierzy w lesie po obu naszych stronach. Mnóstwo żołnierzy.

— Wy też — powiedział Mishima, z uśmiechem zniekształconym przez bliznę sięgającą kącika ust — w przeciwnym razie nie wiedzielibyście o naszych. — Mówił z jeszcze silniejszym akcentem niż Tylee.

Perrin nie spuszczał wzroku z generał sztandaru.

— Póki tam są, może się coś wydarzyć. Nie chcę, żeby się coś stało. Chcę oswobodzić żonę z rąk Shaido.

— A jak niby twoim zdaniem mamy doprowadzić do tego, aby nic się nie stało? — zapytał Mishima, machinalnie wymachując końcówką wodzy. Z tonu jego głosu można by wnosić, że sprawa bynajmniej nie jest istotna. Wychodziło na to, że Tylee zadowolona jest, pozwalając mu mówić, podczas gdy ona mogła obserwować reakcje Perrina. — Mamy zaufać wam i pierwsi wycofać naszych czy wy nam zaufacie i pierwsi wycofacie swoich? “Na wysokościach nie masz innych ścieżek, jak tylko wyłożone ostrzami sztyletów”. Nie ma tu wiele miejsca na zaufanie. Przypuszczam, że obopólnie możemy wydać rozkazy, zgodnie z którymi nasi ludzie wycofają się w tym samym czasie, ale wciąż istnieje możliwość, iż jedna strona będzie oszukiwać. Perrin pokręcił głową. — Ty będziesz musiała mi zaufać, generale sztandaru. Ja nie mam żadnych powodów, by was zaatakować lub wziąć do niewoli, a wszelkie powody, by tego nie robić. Nie mogę mieć tej pewności w odniesieniu do was. Możecie uznać pojmanie Pierwszej z Mayene za warte niewielkiej zdrady. — Berelain zaśmiała się cicho. Nadszedł czas na zrobienie użytku z tyczki. Nie tylko po to, żeby wypłoszyć Seanchan z lasu, ale żeby przekonać ich, iż powinni cenić, co ma im do zaoferowania. Ustawił pionowo gałąź przed sobą. — Spodziewam się, że wasi ludzie to dobrzy żołnierze. Moi ludzie nie są żołnierzami, choć walczyli z trollokami i Shaido, i poradzili sobie. — Ujął gałąź u podstawy, uniósł wysoko ponad głowę, równocześnie przekręcając do poziomu; okorowane fragmenty znalazły się po obu stronach. — Ale umieją bić lwy, pantery i górskie koty, które schodzą na dół, by polować na nasze stada, jak też dziki i niedźwiedzie, które same potrafią zmienić się w łowców, w górach podobnych tym. — W tym momencie gałąź szarpnęła się gwałtownie pod jego rękawicą, podwójne uderzenie grotów w drewno omalże nie wyrwało mu ramienia ze stawu. Opuścił gałąź i zademonstrował dwie bliźniacze strzały, których ostre groty przebiły twardy dąb na wylot. Trzysta kroków stanowiło dystans naprawdę spory jak na rozmiar celu, strzelcami byli jednak Jondyn Barran i Jori Congar. Najlepsi, jakimi dysponował. — Jeśli do czegoś dojdzie, wasi ludzie nawet nie będą wiedzieć, kto ich zabija, a te zbroje nie przydadzą się na wiele przeciwko długim łukom z Dwu Rzek. Mam wszelako nadzieję, że do niczego nie dojdzie. — Zebrawszy wszystkie siły, cisnął gałąź w powietrze.

— Moje oczy! — warknął Mishima, jego ręka sięgnęła do miecza, mimo iż on sam równocześnie ściągał wodze deresza i obserwował perrinową gałąź. Jego hełm spadł na trawę.

Generał sztandaru nawet nie wykonała ruchu ku broni, choć ona również obserwowała Perrina i gałąź. Przynajmniej z początku. Ostatecznie przyglądała się jej tylko do momentu, gdy gałąź znalazła się jakieś sto stóp ponad ziemią, ponieważ wtedy ogarnęła ją kula ognia tak gorąca, że Perrin poczuł, jakby ktoś otworzył drzwiczki paleniska. Berelain uniosła dłoń, zakrywając twarz. Tylee po prostu przyglądała się z namysłem.

Ogień gorzał parę chwil, ale tego było dość, żeby z drewna została tylko garść popiołów, unoszonych przez wiatr. Garść popiołu i dwa metalowe drobiazgi, które spadły na trawę. Natychmiast zaczęła dymić, pojawiły się małe płomyki, potem większe. Nawet rumak bojowy parsknął lękliwie. Klacz Berelain zaczęła tańczyć, próbując wyrwać jej wodze z rąk i uciec.

Perrin zaklął pod nosem — nie powinien zapomnieć o grotach strzał — i zabrał się za zsiadanie z konia, żeby zdeptać ogień. Nie zdążył przełożyć przez siodło nawet jednej nogi, gdy płomienie zniknęły, zostawiając tylko wąskie wstążki dymu, unoszące się nad spłachetkiem poczerniałej trawy.

— Dobra Norie — mruknęła sul’dam, poklepując damane. — Norie jest wspaniałą damane. — Słysząc pochwałę, odziana w szarości kobieta uśmiechnęła się nieśmiało. Wbrew pełnym otuchy słowom w oczach sul’dam czaił się niepokój.

— Tak... — zaczęła Tylee — masz ze sobą marath... — urwała, zaciskając usta. — Masz ze sobą Aes Sedai. Więcej niż jedną? Nieważne. Nie mogę powiedzieć, by te Aes Sedai, jakie widywałam, wywarły na mnie wielkie wrażenie.

— To nie była marath’damane, pani generał — powiedziała cicho sul’dam.

Tylee siedziała przez chwilę w milczeniu, badawczo obserwując Perrina. — Asha’mani — powiedziała w końcu i nie było to pytanie. — Zaczynasz mnie zaciekawiać, mój panie.

— Wobec tego może w ten sposób cię wreszcie przekonam — oznajmił Perrin. — Tod, zwiń sztandar wokół drzewca i przynieś tutaj. — Ponieważ nie usłyszał za plecami żadnego poruszenia, obejrzał się przez ramię. Tod patrzył na niego osłupiały. — Tod.

Tod jakoś się w końcu otrząsnął i zaczął zwijać sztandar. Kiedy jednak podjechał do Perrina i wręczył mu drzewce, wciąż wyglądał na bardzo nieszczęśliwego. Potem usiadł, gdzie stał, z wyciągniętymi rękoma, jakby wierzył, że zaraz jego brzemię spocznie w nich na powrót.

Perrin pchnął Steppera ku Seanchanom, trzymając sztandar poziomo przed sobą.

— Dwie Rzeki były niegdyś sercem Manetheren, generale sztandaru. Ostatni król Manetheren padł w bitwie dokładnie tam, gdzie dziś jest Pole Emonda, wioska, w której się urodziłem i dorastałem. Manetheren wciąż śpiewa w naszej kroi. Ale Shaido uwięzili moją żonę. Żeby ją uwolnić, zrezygnuję ze wszelkich roszczeń do odrodzonego Manetheren, podpiszę każdy akt abdykacji, jakiego zażądasz. A ziemia ta może okazać się niczym gąszcz jeżyn dla was, Seanchan. Ty zaś możesz być tą, która gąszcz ten wypleni, nie rozlewając nawet kropli krwi. — Za nim ktoś rozpaczliwie jęknął. Uznał, że Tod.

Nagle wiatr zmienił się w huraganowy podmuch, wiejący w przeciwnym niż dotąd kierunku. Obsypał ich piach, a podmuch był tak silny, że Perrin musiał wczepić się w siodło, żeby nie spaść. Niewidzialne ręce szarpały mu kaftan. Co się działo? Skąd ten wiatr, skoro przecież ściółka leśna była grubą na kilka cali warstwą martwych liści? Porywisty podmuch niósł woń spalonej siarki, Perrina aż zakręciło w nosie. Konie zarzucały łbami, ale wycie wichru tłumiło odgłosy przerażenia dobywające się z rozwartych pysków.

Trwało to tylko parę chwil, a potem skończyło równie nagle, jak zaczęło, zostawiając tylko bryzę wiejącą znów w przeciwnym kierunku. Zwierzęta drżały, parskały, szarpały się w wędzidłach i przewracały oczami. Perrin poklepał Steppera po karku i wymruczał uspakajające słowa, z niewielkim skutkiem.

Generał sztandaru wykonała dziwny gest i mruknęła:

— Uchroń nas przed Cieniem. Skąd to się, na Światłość, wzięło? Słyszałam opowieści o dziwach. A może była to dalsza część twej perswazji, mój panie?

— Nie — powiedział zgodnie z prawdą Perrin. Okazało się, że Neald potrafi wpływać na pogodę, ale Grady nie miał o tym pojęcia. — A jakie ma znaczenie, skąd się to wzięło?

Tylee przypatrzyła mu się z namysłem, potem pokiwała głową.

— Jakie to ma znaczenie? — powtórzyła, jakby niekoniecznie się z nim zgadzała. — Znamy historie o Manetheren. To byłyby jeżyny pod stopami i żadnych butów. Pół Amadicii trzęsie się

od plotek na temat twój i tego sztandaru, na temat wskrzeszenia Manetheren i “wyzwolenia” Amadicii spod naszej władzy. Mishima, zagraj do odwrotu. — Słomianowłosy bez wahania podniósł do ust mały, prosty rożek, który wisiał na czerwonym rzemyku na jego szyi. Zagrał cztery ostre nuty i dwukrotnie powtórzył sekwencję, a potem upuścił rożek na pierś. — Ja swoje zrobiłam — zauważyła Tylee.

Perrin odrzucił głowę do tyłu, a potem krzyknął tak głośno i wyraźnie, jak tylko potrafił:

— Dannil! Tell! Kiedy ostatni Seanchanie wycofają się na koniec łąki, zbierz wszystkich i dołącz do Grady’ego!

Generał sztandaru wsadziła mały palec do ucha i podłubała nim, nie bacząc na okrywającą go rękawicę.

— Masz silny głos — powiedziała sucho. Dopiero wtedy sięgnęła po drzewce sztandaru i oparła niedbale o siodło. Po raz drugi na niego nie spojrzała, tylko jedna dłoń gładziła materię, być może nieświadomie. — Powiedz mi więc, w czym możesz dopomóc mi w realizacji moich planów, mój panie?

Mishima przerzucił nogę nad wysokim łękiem swego siodła, a potem zeskoczył, żeby podnieść hełm. Wiatr potoczył go po ziemi prawie na pół drogi ku stojącym w szeregu żołnierzom seanchańskim. Spośród drzew dobiegł krótki trel słowika, dołączył do niego drugi, potem następny. Seanchanie wycofywali się. Czy oni również poczuli na własnej skórze ten wiatr? Nieważne.

— Nie mam nawet w przybliżeniu tylu ludzi co ty — przyznał Perrin. — Poza tym nie są to wyszkoleni żołnierze. Ale mam Asha’manów, Aes Sedai i Mądre, które potrafią przenosić, a każde z nich jest na wagę złota. — Otworzyła usta, żeby coś powiedzieć, ale uciszył ją gestem dłoni. — Musisz mi dać słowo, że nie będziesz próbowała nałożyć im smyczy. — Zerknął znacząco na sul’dam i damane. Sul’dam nie spuszczała wzroku z Tylee, oczekując rozkazów, równocześnie głaskała swą podopieczną po włosach, jak głaszcze się kota, żeby go uspokoić. Norie zaś prawie mruczała! Światłości! — Potrzebne mi twoje słowo, że będą przed tobą bezpieczne, jak też wszyscy w obozie, którzy noszą białe szaty. Większość z nich to i tak nie są Shaido, a jedynie Aielowie wśród nich są moimi przyjaciółmi. Tylee pokręciła głową.

— Masz dziwnych przyjaciół, mój panie. Tak czy owak przy bandach Shaido znaleźliśmy ludzi z Cairhien i Amadicii, a potem puściliśmy ich wolno, choć większość Cairhienian zdawała się nie wiedzieć, co z sobą dalej począć. Jedynymi ludźmi w bieli, jakich zatrzymujemy, są Aielowie. W przeciwieństwie do reszty tych gai’shain są z nich znakomici da’covale. Mimo to zgadzam się puścić twoich przyjaciół wolno.

I dam spokój twoim Aes Sedai oraz Asha’manom. Zapobieżenie temu zgrupowaniu może okazać się bardzo ważne. Powiedz mi, gdzie stacjonują, a spróbuję włączyć cię w swoje plany. Perrin potarł palcem czubek nosa. Wydawało się nadzwyczaj nieprawdopodobne, by wielu spośród tych gai’shain należało do Shaido, ale po co o tym wspominać? Niech odzyskają szansę na wolność, gdy minie ich rok i dzień.

— Obawiam się, że musimy pozostać przy moich planach. I choć Sevanna to ciężki orzech do zgryzienia, wymyśliłem, jak tego dokonać. Przede wszystkim ma ze sobą jakieś sto tysięcy Shaido, a z każdą chwilą gromadzi więcej. Nie wszyscy to algai’d’siswai, niemniej każdy dorosły w potrzebie potrafi posłużyć się włócznią.

— Sevanna. — Tylee uśmiechnęła się z zadowoleniem. — Słyszeliśmy już to imię. Z ogromną radością sprezentuję Sevannę z Jumai Shaido Kapitanowi-Generałowi. — Uśmiech zbladł. — Sto tysięcy to znacznie więcej, niż oczekiwałam, ale i tej liczbie jestem w stanie podołać. Walczyliśmy już z tymi Aielami w Amadicii. Co, Mishima?

Mishima podjechał do nich i roześmiał się, ale w tym śmiechu nie było rozbawienia.

— Walczyliśmy, walczyliśmy, generale sztandaru. To są groźni wojownicy, zdyscyplinowani i zręczni, ale można sobie z nimi poradzić. Trzeba otoczyć jedną z ich band, szczepów, trzema lub czterema damane, a potem tłuc tak długo, póki się nie poddadzą. Paskudna robota. Mają ze sobą rodziny. Dzięki temu poddają się szybciej.

— Rozumiem, że dysponujecie dziesiątkami damane — powiedział Perrin — ale czy tego wystarczy, żeby pokonać trzysta, czterysta potrafiących przenosić Mądrych?

Generał sztandaru zmarszczyła brwi.

— Wspomniałeś o tym już wcześniej. Mądre, które potrafią przenosić. W każdej ze złapanych przez nas band były Mądre, ale żadna nie przenosiła.

— Dlatego, że wszystkie spośród Shaido zgromadziły się przy Sevannie — odparł Perrin. — Co najmniej trzysta, może czterysta. Mądre, które są ze mną, nie mają w tej kwestii większych wątpliwości.

Tylee i Mishima wymienili spojrzenia, a generał sztandaru westchnęła. Mishima patrzył ponuro. — No, cóż — powiedziała ona — niezależnie od rozkazów, nie ma mowy o tym, żeby załatwić wszystko po cichu. Córka Dziewięciu Księżyców z pewnością będzie zaniepokojona, gdy za całą akcję korzyć się będę w obliczu Imperatorowej, oby żyła wiecznie. A korzyć się będę. — Córka Dziewięciu Księżyców? Najwyraźniej jakaś Seanchanka wysokiej rangi. Czemu miałoby to ją zaniepokoić?

Mishima skrzywił się, co na pobliźnionej twarzy stanowiło widok iście przerażający.

— Czytałem, że pod Semalaren było po obu stronach po czterysta damane i skończyło się wszystko prawdziwą rzezią. Pół imperialnej armii poległo na polu, a spośród buntowników co najmniej trzech na czterech.

— Nieważne, Mishima, musimy to zrobić. A właściwie ktoś musi. Od ciebie przeprosiny nie będą wymagane, ale mi się nie upiecze. — Cóż, na Światłość, było tak niepokojącego w przeprosinach? Ta kobieta pachniała... rezygnacją. — Nieszczęśliwie się składa, że całe tygodnie, jeśli nie miesiące, zabierze zebranie dostatecznej liczby żołnierzy i damane, aby wyrwać ten wrzód. Dziękuję ci za propozycję pomocy, mój Panie. Nie pójdzie w niepamięć. — Tylee wyciągnęła przed siebie rękę ze sztandarem. — Należy do ciebie, ponieważ ja nie potrafię się wywiązać z mojej części umowy. Najpierw jednak drobna rada. Zawsze Zwycięska Armia może mieć przed sobą inne zadania na ten moment, ale nie pozwolimy nikomu korzystać z okazji i tworzyć pod naszym bokiem żadnego królestwa. Chcemy odzyskać te ziemie, a nie rozbijać je na dzielnice.

— A my chcemy zatrzymać nasze ziemie — oznajmiła zapalczywie Berelain, zmuszając klacz do pokonania skokiem tych kilku kroków martwej trawy, dzielącej ją od Seanchan. Klacz była chętna do skoku, chętna do biegu jak najdalej od paskudnego wiatru i Berelain miała trudności z jej opanowaniem. Nawet jej woń była zapalczywa. Bez śladu cierpliwości. Pachniała niczym wilczyca broniąca swego poranionego samca. — Słyszałam, że miano waszej Zawsze Zwycięskiej Armii jest już raczej cokolwiek zdezaktualizowane. Słyszałam, że Smok Odrodzony rozbił was na Południu. Niech wam się więc nie wydaje, że Perrina Aybary nie stać na to samo. — Światłości, a on się martwił nieoględnością Arama!

— Nie chcę bić nikogo prócz Shaido — oznajmił zdecydowanie Perrin, walcząc z mentalnym obrazem, jaki kształtował mu się przed oczyma. Splótł ręce na łęku siodła. Przynajmniej Stepper powoli się uspokajał. Ogier wciąż od czasu do czasu drżał, przestał natomiast przewracać oczyma.

— Jest sposób, dzięki któremu dokonamy naszego dzieła, a równocześnie utrzymamy rzeczy w tajemnicy, tak że nie będziesz musiała nikogo przepraszać. — Jeżeli ta kwestia była w jej oczach tak doniosła, nie zawaha się przed jej wykorzystaniem. — Córka Dziewięciu Księżyców może być spokojna. Mówiłem ci, że wszystko mam zaplanowane. Tallanvor poinformował mnie, że posiadasz jakiś napar, od którego potrafiącym przenosić kobietom robi się słabo w nogach.

Po chwili Tylee z powrotem wsparła sztandar na łęku siodła i znowu zaczęła przyglądać się badawczo Perrinowi.

— Działa na kobiety i mężczyzn — powiedziała na koniec, zaciągając. — Słyszałam, że paru mężczyzn w ten sposób złapano. Ale w jaki sposób chcesz to podać tym czterystu kobietom, jeśli otacza je sto tysięcy Aielów?

— Tak, aby nie wiedziały, co piją. Potrzebuję jednak wszystkiego, co możesz zdobyć. Prawdopodobnie całe wozy Wody podgrzać nie można, rzecz jasna, dlatego to musi być słaby napar.

Tylee zaśmiała się cicho.

— Śmiały plan, mój panie. Przypuszczam, że w fabryce, gdzie się to produkuje, mogą tyle mieć, ale to jest daleko stąd, w Amadicii, nad granicą tarabońską. Kilka funtów potrafię załatwić od ręki, żeby dostać więcej, będę musiała powiadomić kogoś wyższej rangi i wytłumaczyć, do czego mi potrzebne. A przecież zachowanie tajemnicy jest tu kwestią zasadniczą.

— Asha’mani znają się na czymś, co nazywają Podróżowaniem — uspokoił ją Perrin. — Jednym krokiem można pokonać sto mil. Jeśli zaś chodzi o zezwolenie, być może to okaże się pomocne. — Z rękawicy wyciągnął zwinięty, zatłuszczony arkusz papieru.

W miarę jak czytała, brwi Tylee unosiły się coraz wyżej. Perrin znał krótki tekst na pamięć. OKAZICIEL NINIEJSZEGO PISMA JEST POD MOJĄ OSOBISTĄ OCHRONĄ. W IMIĘ IMPERATOROWEJ, OBY ŻYŁA WIECZNIE, NALEŻY MU SIĘ WSZELKA POMOC, JAKIEJ DOMAGAŁBY SIĘ W SŁUŻBIE IMPERIUM, JAK POSZANOWANIE ŚCISŁEJ TAJEMNICY, W RAMACH KTÓREJ DZIAŁA. Nie miał zielonego pojęcia, kim była Suroth Sabelle Meldarath, ale jeśli podpisała swoim imieniem coś takiego, musiała być kimś ważnym. Może chodziło o Córkę Dziewięciu Księżyców.

Generał sztandaru oddała pismo Mishimie, a potem spojrzała na Perrina. Ten ostry, natarczywy zapach powrócił, silniejszy niż dotąd.

— Aes Sedai, Asha’mani, Aielowie, twoje oczy, młot, a teraz jeszcze to! Kim ty jesteś? Mishima gwizdnął przez zęby. — Własnoręczny podpis Suroth — mruknął. — Jestem człowiekiem, który chce odzyskać żonę — odrzekł Perrin — i w tym celu będę się targował nawet z Czarnym. — Spojrzeniem unikał sul’dam i damane. Właściwie niewiele już brakowało. — Umowa stoi?

Tylee spojrzała na jego wyciągniętą dłoń, potem ujęła ją zdecydowanie. Miała mocny uścisk. Umowa z Czarnym. Ale gotów był na wszystko, żeby uwolnić Faile.

5

Coś… dziwnego

Deszcz, bębniący o dach namiotu przez większość nocy, niedawno zelżał nieco. Faile ze spuszczonymi dla okazania szacunku oczyma podchodziła do siedziska Sevanny — mocno rzeźbiony i pozłacany tron stał pośrodku warstw jaskrawych dywanów, stanowiących podłogę namiotu. Wiosna przyszła nagle, w mosiężnych piecykach już nie płonął ogień, ale w powietrzu jeszcze wisiał ziąb. Ukłoniła się głęboko, uniosła tacę ze srebrnej plecionki. Sevanna wzięła złoty puchar z winem i opróżniła go, nie patrząc nawet w jej stronę. Mimo to wykonała kolejny głęboki ukłon, wycofała się i postawiła tacę na okutej mosiądzem, niebieskiej skrzyni, na której stał już srebrny dzban o długiej szyjce i trzy puchary. Wreszcie wróciła na miejsce, gdzie między stojącymi tam lampami z odblaśnikami a ścianą namiotu z czerwonego jedwabiu oczekiwała pozostała jedenastka gai’shain. Namiot był przestronny i wysoki. Nie dla Sevanny zwykłe namioty Aielów.

Czasami miewała trudności w ogóle z dostrzeżeniem w niej Aiela. Tego ranka leniuchowała w obszernej, brokatowej szacie jedwabnej, związanej w taki sposób, że sięgające prawie talii rozcięcie ukazywało połowę jej pokaźnego łona, skrytego wszakże za taką ilością naszyjników ze szlachetnymi kamieniami — szmaragdami, łzami ognistymi, opalami — i sznurami pereł, że właściwie stanowiła widok prawie przyzwoity. Aielowie nie nosili pierścieni, ale każdy palec Sevanny zdobił pierścień z klejnotem. Gruba obręcz ze złota i łez ognistych, spoczywająca na przepasce z błękitnego jedwabiu, spinającej sięgające do pasa jasne włosy, pełniła rolę diademu, jeśli już nie korony. Nie było w niej nic z Aiela.

Faile i pozostałych jedenastu, sześć kobiet i pięciu mężczyzn, obudzono w środku nocy, żeby czuwali przy łożu Sevanny — łoże stanowiły dwa puchowe materace, ułożone jeden na drugim — na wypadek, gdyby się obudziła i czegoś potrzebowała. Czy któremukolwiek z władców świata towarzyszył podczas snu tuzin służących? Zwalczyła narastające pragnienie ziewania. Karę można było otrzymać za różne rzeczy, ziewanie z pewnością było jedną z nich. Gai’shain mieli zachowywać się skromnie i chętnie zaspokajać wszelkie życzenia, a to oznaczało najwyraźniej służalczość posuniętą do granic niewolniczości. Bain i Chiad, mimo iż zazwyczaj tak zapalczywe, z jakiegoś powodu nie miały trudności z zaakceptowaniem całej sytuacji. Z Faile było inaczej. Minął już prawie miesiąc od czasu, gdy za próbę ukrycia noża została wychłostana i związana ciasno niczym kowalska układanka, a w ciągu tego miesiąca bito ją jeszcze dziewięć razy za drobne przewinienia, które oko Sevanny całkiem inaczej klasyfikowało. Jeszcze nie zniknęła ostatnia kolekcja siniaków, nie miała ochoty na następną skutkiem zwyczajnej nieuwagi.

Miała nadzieję, że Sevanna uzna, iż złamała ją tamta noc na zimnie. Wówczas uszła z życiem tylko dzięki Rolanowi i jego mosiężnym piecykom. Miała też nadzieję, że nie została złamana. Kiedy zbyt długo udaje się kogoś, kształtuje się swoją drugą naturę. W niewoli pozostawała od niecałych dwóch miesięcy i już zdążyła zapomnieć, ile to dokładnie dni. Czasami zdawało jej się, że od lat nosi białe szaty. Czasami szeroki pasek i obroża z płaskich, złotych ogniw zdawały się czymś naturalnym. To ją przerażało. Pozostawała tylko nadzieja. Wkrótce ucieknie. Na pewno. Zanim Perrin się zorientuje i spróbuje uwolnić. Dlaczego jeszcze się nie zorientował? Shaido nie ruszali się od dawna ze swego obozu w Malden. Przecież jej nie zostawił? Jej wilk przybędzie na pomoc. Musiała uciec, zanim odda życie w beznadziejnej próbie uwolnienia jej. Zanim udawanie wejdzie jej w krew. — Jak długo ma trwać kara przeznaczona dla Galiny Sedai, Therava? — zapytała Sevanna, spoglądając spod zmarszczonych brwi na Aes Sedai. Therava siedziała przed nią ze skrzyżowanymi nogami na błękitnej poduszce ozdobionej frędzlami, prosta i surowa. — Wczorajszej nocy przygotowała mi zbyt gorącą wodę do kąpieli, poza tym jest tak poraniona, że musiałam nakazać, aby bito ją po stopach. Niewiele będzie z niej pożytku, jeśli nie da rady chodzić.

Faile unikała patrzenia na Galinę od chwili, gdy Therava przywlokła ją do namiotu, kiedy jednak wymieniono imię, oczy same pomknęły ku niej. Galina klęczała wyprostowana nieco z boku, między dwoma kobietami Aielów, na policzkach widniały brązowe siniaki, skórę miała mokrą i śliską od deszczu, stopy i kostki pokryte błotem. Za jedyną odzież służyły jej złota obroża wysadzana ognistymi łzami i takiż pasek, przez co wyglądała na bardziej nagą, niż gdyby była zupełnie naga. Na głowie pozostał tylko krótki meszek. Wszystkie włosy zostały opalone z jej ciała przy użyciu Jedynej Mocy. Faile wcześniej słyszała opis tej operacji, opowiadano jej, jak Aes Sedai wisiała głową w dół, przygotowana na pierwsze bicie. Od wielu dni gai’shain o niczym innym tak często nie rozmawiali. Tylko ci, którzy wiedzieli, co oznacza pozbawiona wieku twarz, wciąż wierzyli, że Galina jest Aes Sedai, a nawet wśród nich niektórzy żywili podobne wątpliwości, jakie zrodziły się w głowie Faile, gdy po raz pierwszy zobaczyła Aes Sedai w szeregach gai’shain. Choć miała twarz i pierścień, niezrozumiałe wydawało się, jak Aes Sedai mogła pozwolić Theravie na takie traktowanie? Faile często zadawała sobie to pytanie, bez skutku. Wiedziała, że Aes Sedai robią, co robią z sobie tylko zrozumiałych względów, a ciągłe powtarzanie tej mądrości nie czyniło sprawy jaśniejszą.

Jakiekolwiek były powody, dla których Galina tolerowała niekończące się upokorzenia, teraz w utkwionych w Theravę szeroko rozwartych oczach nie było nic prócz strachu. Oddychała tak ciężko, że piersi jej falowały. Miała powody do obaw. Każdy, kto mijał namiot Theravy, mógł usłyszeć dobiegające z wnętrza błagania o litość. Od czterech dni Faile widywała czasami spieszącą z jakimś zleceniem Galinę, bez włosów, nagą, a z każdym kolejnym dniem na jej ciele widoczne były następne sińce, pokrywające ją już od ramion po kolana. Kiedy jedne znikały, Therava odświeżała je. Faile słyszała wygłaszane półgłosem opinie Shaido, że Galina traktowana jest zbyt surowo, ale oficjalnie nikt nie chciał się wtrącać w sprawy Mądrych.

Therava, kobieta wzrostem dorównująca większości Aielów, poprawiała teraz ciemny szal na ramionach, towarzyszył temu stukot bransolet: złotych i z kości słoniowej. Patrzyła na Galinę jak orzeł na mysz. Jej naszyjniki, także ze złota i kości słoniowej, przy przepychu biżuterii Sevanny wypadały blado, ciemne wełniane spódnice i biała bluzka stroju algode wyglądała w porównaniu z suknią tamtej niczym łach, ale z dwu kobiet Faile zdecydowanie bardziej obawiała się Theravy niż Sevanny. Sevanna mogła ją ukarać za każde potknięcie, Therava mogła ją zabić lub złamać, kierując się zwykłym widzimisię. I tak się z pewnością stanie, gdy Faile spróbuje ucieczki.

— Póki na jej twarzy zostanie najbledszy choćby siniec, reszta ciała będzie wyglądać tak samo. Tylko z przodu jej ciało jest zdrowe, żeby można ją było karać za inne przewinienia.

Faile odwróciła wzrok. Samo patrzenie sprawiało jej ból. Gdyby nawet udało jej się ukraść różdżkę z namiotu Theravy, czy Aes Sedai będzie w stanie pomóc jej w ucieczce? Z pozoru została całkowicie złamana. Straszna myśl, niemniej więzień powinien umieć wznieść się ponad wszystko. A może Galina zdradzi ją, żeby uniknąć bicia? Zagroziła, że ją zdradzi, jeżeli Faile nie zdobędzie różdżki. Oczywiście Sevanna będzie chciała zachować przy sobie żonę Perrina Aybary, niemniej Galina w desperacji mogła spróbować nieprzemyślanych działań. Faile modliła się do niej, by znalazła siły i wytrwała. Rzecz jasna snuła też inne plany ucieczki, na wypadek gdyby Galina nie dotrzymała obietnicy zabrania jej ze sobą, plan tamtej wydawał się wszakże znacznie prostszy, bardziej dla wszystkich bezpieczny... pod warunkiem, że się uda. “Och, Światłości, dlaczego Perrin jeszcze nic nie zrobił? Nie! Trzeba się skoncentrować na tym, co tu i teraz”.

— W takim stanie wywiera raczej kiepskie wrażenie — mruknęła Sevanna, marszcząc brwi i mierząc wzrokiem wnętrze pucharu. — Mimo pierścienia nie bardzo wygląda na Aes Sedai. — Z irytacją pokręciła głową. Z jakiegoś względu, który dla Faile pozostawał niejasny, Sevanna chciała, żeby wszyscy widzieli w Galinie siostrę. Posunęła się nawet do tego, by przy każdej okazji tytułować ją właściwie. — Dlaczego pojawiłaś się tak wcześnie, Therava? Jeszcze nie zjadłam. Napijesz się wina?

— Wody — zdecydowanie odrzekła Therava. — Wcześnie, cóż... Słońce już jest nad horyzontem. Przerwałam post, zanim wzeszło. Pobłażasz sobie jak mieszkanka mokradeł, Sevanno.

Lusara, obfita gai’shain z Domani, szybko napełniła puchar z dzbana na tacy. Sevannę wyraźnie bawiło, że Mądre upierały się przy piciu wyłącznie wody, mimo to woda zawsze na nie czekała. Inne zachowanie mogłoby być potraktowane jak obraza, a tego wolała unikać. Choć miedzianoskóra Domani była kiedyś kupcem, i to już w średnim wieku, nawet tych kilka pasm siwizny wśród burzy czarnych włosów w niczym nie wpłynęło na poprawę jej losu. Poszło o to, że była oszałamiająco piękna, a Sevanna lubowała się w pięknych, możnych i bogatych, mających największe szanse zostać jej gai’shain. Gai’shain było zresztą już tak wielu, że nikt nie skarżył się, jeśli mu któregoś odebrano. Teraz Lusara skłoniła się wdzięcznie, podała tacę Theravie, wszystko z zachowaniem idealnych form grzeczności. Dopiero zmierzając od miejsca, gdzie Mądra siedziała na poduszce, ku innym gai’shain, uśmiechnęła się do Faile. Co gorsza, był to wyraźnie konspiracyjny uśmiech.

Faile zdławiła narastające w gardle westchnienie. Ostatnią chłostę odebrała właśnie za wzdychanie w niewłaściwym momencie. Lusara należała do tych, którzy w ostatnich kilku tygodniach złożyli jej przysięgę lenną. Po sprawie z Aravine Faile próbowała bardziej ostrożnie dobierać te, którym ją proponowała, z drugiej strony odrzucenie kogoś, kto sam chciał złożyć przysięgę, równało się stworzeniu potencjalnego zdrajcy — w efekcie miała wielu popleczników, większość z nich raczej niepewnych. Zaczynała powoli wierzyć, że Lusara jest godna zaufania, a przynajmniej, że nie zdradzi jej z własnej woli. Problem polegał na tym, że w oczach tamtej cały plan ucieczki był niczym dziecięca zabawa, bez żadnych kosztów w wypadku porażki. Kupiectwo chyba traktowała w podobny sposób, zarabiając i tracąc w życiu kilka fortun. Oczywiście, jeśli tu przegrają, Faile nie będzie miała drugiej szansy. Ani Alliandre czy Maighdin. Ani Lusara. Jeżeli któryś z gai’shain Sevanny próbował uciekać, zakuwano go w łańcuchy, uwalniając tylko na czas wykonywania przepisanych obowiązków.

Therava upiła łyk wody, postawiła puchar na kwietnym dywanie i wbiła stalowe spojrzenie w Sevannę.

— Mądre uważają, że już czas, abyśmy wyruszyli na północ i na wschód. W tamtejszych górach bez trudu znajdziemy nadające się do obrony doliny. Możemy dotrzeć do nich w ciągu dwóch tygodni, mimo iż gai’shain opóźnią marsz. To miejsce jest otwarte ze wszystkich stron, a w poszukiwaniu żywności nasi ludzie muszą się zapuszczać coraz dalej.

Zielone oczy Sevanny nawet nie mrugnęły pod wejrzeniem tamtej, Faile wątpiła, aby ją samą było na coś takiego stać. Sevanna nie lubiła, gdy pozostałe Mądre naradzały się bez niej, często mściła się za to później na swoich gai’shain. Teraz uśmiechnęła się tylko, upiła łyk wina i odpowiedziała tonem pełnym cierpliwości, jakby po raz kolejny wyjaśniała to samo osobie zbyt tępej, by zrozumiała od razu: — Tutaj jest dobra ziemia pod siewy, oprócz własnego mamy też zdobyczne ziarno. Kto wie, jaka ziemia jest w górach? Nasi ludzie wciąż pędzą do obozu krowy, owce i kozy. Tutaj są dobre pastwiska. A jakie pastwiska są w górach, Therava? Tutaj jest więcej wody, niż potrzeba wszystkim klanom. Czy wiesz, gdzie w górach można znaleźć wodę? Jeśli zaś chodzi o możliwości obrony, któż mógłby nas zaatakować? Mieszkańcy mokradeł uciekają przed naszymi włóczniami.

— Nie wszyscy uciekają — sucho odrzekła Therava. — Niektórzy są nawet całkiem dobrzy w tańcu włóczni. A jeżeli Rand al’Thor wyśle przeciwko nam któryś z klanów? Nie dowiemy się, póki nie zagrzmią rogi. — Ku zaskoczeniu uśmiechnęła się, ale uśmiech ten nie objął oczu. — Niektórzy powiadają, że twój plan polega na tym, aby dać się schwytać i zostać gai’shain Randa al’Thora, a potem nakłonić go do ożenku. Zabawny pomysł, zgodzisz się?

Faile wbrew sobie mrugnęła. Szaleńczy pomysł Sevanny, żeby się wydać za al’Thora — musiała być nienormalna, jeśli sądziła, że jej się uda! — tylko pogłębiał niebezpieczeństwo zagrażające Faile ze strony Galiny. Jeżeli kobieta Aielów nie wiedziała o związkach między Perrinem i al’Thorem, Galina mogła jej wszystko opowiedzieć. Powie, jeżeli nie dostanie w końcu tej przeklętej różdżki. A wtedy Faile trafi w łańcuchy równie nieodwołalnie jak za próbę ucieczki.

Sevanna nie bardzo wyglądała na rozbawioną. W oczach zapaliły się jej groźne błyski, pochyliła się, a szata rozchyliła się do tego stopnia, że niczego nie skrywała.

— Kto tak mówi? Kto? — Therava wzięła swój puchar i napiła się wody. Zrozumiawszy, że odpowiedzi nie będzie, Sevanna usiadła i poprawiła szatę. Jej oczy wciąż błyszczały niczym wypolerowane szmaragdy, w słowach brzmiało zdecydowanie. — Wyjdę za Randa al’Thora, Therava. Miałam go już prawie w rękach, a wtedy ty i inne Mądre zawiodłyście mnie. Wyjdę za niego, zjednoczę klany i podbiję całe mokradła!

Therava parsknęła znad swego pucharu.

— Couladin był Car’a’carnem, Sevanno. Nie dowiedziałam się jeszcze, które Mądre udzieliły mu zgody na pójście do Rhuidean, ale dowiem się. Rand al’Thor jest tworem Aes Sedai. One powiedziały mu, co ma mówić w Alcair Dal i nadszedł czarny dzień, gdy wyjawił sekrety, które nie są dla wszystkich, tylko dla najsilniejszych. Ciesz się, że większość uznała, iż kłamał. Ale, ale... zapomniałam. Nigdy nie poszłaś do Rhuidean. Sama uwierzyłaś w jego sekretne kłamstwa.

Do namiotu zaczęli wchodzić kolejni gai’shain, ich białe szaty były zupełnie przemoczone, podkasywali je, póki nie znaleźli się w środku. Każdy miał złotą obrożę i pasek. Miękkie, białe buty obszyte koronką zostawiały brudne ślady na dywanach. Później, kiedy wyschną, sami będą musieli je wyczyścić, gdyby mieli poplamione szaty, zasługiwaliby na chłostę. Sevanna życzyła sobie idealnych gai’shain. Żadna z kobiet Aielów nie zwróciła najmniejszej uwagi na wchodzących, Sevanna wyraźnie była przejęta słowami Theravy.

— Dlaczego chcesz wiedzieć, kto udzielił zezwolenia Couladinowi? To nie jest istotne — powiedziała, a kiedy nie uzyskała odpowiedzi, wykonała taki gest, jakby odpędzała muchę. — Couladin nie żyje. Rand al’Thor nosi znamiona, nieważne, skąd je wziął. Wyjdę za niego, a potem go wykorzystam. Skoro Aes Sedai mogą go kontrolować, a widziałam, że traktowały go niczym dziecko, wobec tego mnie się też uda. Z odrobiną pomocy z twojej strony. A ty tej pomocy mi udzielisz. Zgadzasz się przecież, że należy zjednoczyć klany, niezależnie jakich to będzie wymagało środków. Kiedyś się zgadzałaś. — W tonie jej głosu zabrzmiała wyraźna groźba. — Dzięki temu my, Shaido, od razu staniemy się najpotężniejszym z klanów.

Nowo przybyli gai’shain zdejmowali z głów kaptury i bez słowa stawali pod ścianami namiotu: dziewięciu mężczyzn, trzy kobiety, wśród nich Maighdin. Od dnia, kiedy Therava znalazła ją w namiocie Mądrych, ponury grymas nie schodził z twarzy jasnowłosej. Cokolwiek Therava jej zrobiła, Maighdin komentowała to tylko groźbami morderstwa pod adresem tamtej. Czasami wszakże jęczała przez sen.

Wszelkie ewentualne opinie na temat zjednoczenia klanów Therava postanowiła zachować dla siebie.

— Podnosi się wiele głosów, żeby tu dłużej nie zostawać. Każdego ranka liczni wodzowie szczepów wkładają czerwone krążki na swoje nar’baha. Radzę ci, żebyś poszła za głosem Mądrych.

Nar’baha? Znaczyło to „szkatułka głupców” lub coś w tym rodzaju. Ale o co może chodzić? W każdej chwili wolnego czasu Bain i Chiad wciąż uczyły ją obyczajów Aielów i nigdy dotąd nie wspomniały o czymś takim. Maighdin stanęła obok Lusary. Szczupły cairhieniański szlachcic imieniem Doirmanes zajął miejsce obok Faile. Był młody i bardzo przystojny, ale wciąż nerwowo przygryzał wargę. Gdyby się dowiedział o przysięgach lennych, trzeba by go zabić. Z pewnością od razu pobiegłby do Sevanny.

— Zostaniemy tutaj — ze złością oznajmiła Sevanna, przewracając puchar i oblewając dywan strugą wina. — Przemawiam w imieniu wodza klanu i takie jest moje ostatnie słowo!

— Takie jest twoje słowo — zgodziła się spokojnie Therava. — Bendhiun, wódz szczepu Zielonej Soli, otrzymał pozwolenie na udanie się do Rhuidean. Pięć dni temu opuścił obóz wraz z dwudziestoma algai’d’siswai i czterema Mądrymi, które będą mu świadczyć.

Dopiero kiedy nowi gai’shain zajęli swoje miejsca Faile i pozostali naciągnęli na głowy kaptury i zaczęli przesuwać się pod ścianami w kierunku wyjścia z namiotu, po drodze unosząc szaty ponad kolana. Ostatnimi czasy w stoicki sposób przyjmowała konieczność obnażania w ten sposób nóg.

— On chce zająć moje miejsce, a ja dopiero teraz się o tym dowiaduję?

— Nie twoje, Sevanna. Couladina. Jako wdowa po nim przemawiasz w imieniu wodza klanu, póki nowy wódz nie przybędzie z Rhuidean, ale wodzem klanu nie jesteś.

Faile wyszła na chłodną, szarą, poranną mżawkę, a klapa namiotu ucięła dalsze słowa Sevanny. Co się działo między tymi dwoma kobietami? Czasami, jak tego ranka, wydawały się nieprzyjaciółkami, innymi razy sprawiały wrażenie niechętnych współspiskowców, połączonych czymś, czego żadna do końca nie akceptowała. Albo może u podstaw ich konfliktu leżał sam fakt, że żadna nie bardzo mogła poradzić sobie bez drugiej? Cóż, nie potrafiła wymyślić, jak mogłoby to pomóc w jej planach ucieczki, uznała więc rzecz za nieistotną. Niemniej zagadka ją dręczyła.

Przed namiotem siedziało sześć Panien, zasłony zwisały im na piersi, włócznie miały zatknięte w uprzężach mocujących na plecach futerały z łukami. Bain i Chiad z pogardą wyrażały się o tym, że Sevanna śmie wykorzystywać Panny Włóczni w charakterze straży honorowej, mimo iż sama nigdy nie była Panną, jak też o tym, że przez cały czas kazała im strzec namiotu, i że nigdy, dzień czy noc, nie było przy nim mniej niż sześć kobiet. O samych Shaido też wyrażały się z pogardą, ponieważ bez słowa znosili takie rzeczy. Ani wódz klanu, ani nikt, kto przemawiał w jego imieniu, nie miał prawa do takiego autorytetu, jakim na innych ziemiach cieszyła się szlachta. Palce Panien migały w szybkiej konwersacji. Zdołała zobaczyć powtórzony kilkakrotnie symbol na oznaczenie Car’a’carna, ale poza tym nie zrozumiała, co mówiły, ani nawet czy chodziło o al’Thora, czy Couladina.

Było wszakże oczywiste, że gdyby mogła zostać na miejscu dostatecznie długo, w końcu by się połapała. Pozostali gai’shain wędrowali już po błotnistej uliczce, a Panny z pewnością nabrałyby podejrzeń. Mogłyby ją wychłostać, ot tak, albo, co gorsze, użyć do tego jej sznurowadeł. Zaznała już trochę takiego traktowania ze strony Panien za, jak to określały, „obraźliwe spojrzenia”, i nie miała ochoty na więcej. Zwłaszcza gdy wiązało się z tym publiczne obnażenie. Status gai’shain Sevanny nie dawał żadnej ochrony. Każdy Shaido miał prawo dyscyplinować gai’shain, kiedy uznał to za stosowne. Nawet dziecko, jeśli dziecku zlecono kontrolę nad wykonywaniem przez gai’shain swoich obowiązków. Z drugiej strony, zimny deszcz, choć już nieco zelżał i tak wkrótce przemoczy jej białe szaty. Od namiotu dzielił ją tylko krótki spacer, nie więcej niż ćwierć mili, ale z pewnością, jak zwykle, po drodze zdarzą się jakieś przeszkody.

Odwróciła się plecami do wielkiego, czerwonego namiotu i wtedy ziewnęła szeroko. Myślała już tylko o kocach i paru godzinach snu. Najbliższe obowiązki dopiero po południu. Na czym miały polegać, nie wiedziała. Wszystko byłoby znacznie prostsze, gdyby Sevanna z góry określiła, czego chce, od kogo i kiedy, a nie wybierała imiona z pozoru zupełnie przypadkowo, zawsze w ostatniej chwili. To utrudniało planowanie podstawowych zupełnie czynności, nie mówiąc już o ucieczce.

Wokół namiotu Sevanny rozpościerało się morze namiotów: zwykłe, ciemne namioty Aielów, barwne namioty stożkowate, namioty willowe; namioty we wszelkich rozmiarach, kształtach i wyobrażalnych kolorach, rozdzielone plątaniną błotnistych uliczek, które zmieniły się obecnie w rzeki błota. Nie mając dość własnych, Shaido porywali wszystkie namioty, jakie im wpadły w ręce. Wokół Malden obozowało obecnie czternaście szczepów, sto tysięcy Shaido i tyleż gai’shain, a plotki głosiły, że jeszcze dwa szczepy, Morai i Białe Urwiska, przybędą w ciągu kilku najbliższych dni. Oprócz małych dzieci goniących się w błocie z rozdokazywanymi psami, większość ludzi w zasięgu jej wzroku miała na sobie poplamione biele i zajmowała się przenoszeniem koszy lub wypchanych worków. Kobiety nie spieszyły się — one biegły. Wyjąwszy kowalstwo, Shaido rzadko kiedy sami zajmowali się jakąś pracą, a kiedy już do tego doszło, powodem była zazwyczaj, jak podejrzewała, nuda. W otoczeniu tak wielu gai’shain wynajdywanie im pracy samo staje się pracą. Sevanna nie była jedyną, która lubiła siedzieć w wannie i pozwalać gai’shain skrobać sobie plecy. Żadna z Mądrych jeszcze się tak daleko nie posunęła, ale niektórzy z pozostałych nie mieli zamiaru przejść dwu kroków po cokolwiek, kiedy mogli kazać zrobić to gai’shain.

Znajdowała się już prawie w części obozu przeznaczonej dla gai’shain i wciśniętej w szare kamienne mury Malden, kiedy zobaczyła jedną z Mądrych, zmierzającą ku niej z szalem owiniętym wokół głowy dla ochrony przed deszczem. Faile nie zatrzymała się, ale kolana się pod nią nieco ugięły. Meira nie była tak przerażająca jak Therava, choć dość nieprzyjemna. Miała wciąż ponurą twarz i była niższa od Faile, a kiedy stawała w obliczu kogoś od siebie wyższego, na bezustannie zaciśnięte, wąskie usta wypełzał zły, wiele mówiący grymas. Można by sądzić, że wieści, iż jej własny szczep, Białe Urwiska, wkrótce będzie na miejscu, rozpromienią nieco tę kobietę... najwyraźniej nic z tego.

— A więc zwyczajnie się obijasz — powiedziała Meira, podchodząc bliżej. Jej oczy były niczym szafiry, małe i twarde. — Zostawiłam Rhiale z pozostałymi, ponieważ obawiałam się, że jakiś pijany głupiec zaciągnął cię do namiotu. — Rozejrzała się ponuro, jakby szukając tego pijanego głupca.

— Nikt mnie nie nagabywał, Mądra — szybko oznajmiła Faile. W ciągu ostatnich kilku tygodni zdarzyło się to parę razy, niektórzy byli pijani, inni trzeźwi, ale w ułamku sekundy zawsze pojawiał się Rolan. Dwukrotnie potężny Mera’din musiał walczyć o jej cześć i raz zabił przeciwnika. Spodziewała się dziesiątków kłopotów, zamiast tego Mądre uznały, że walka była czysta, a Rolan doniósł, iż jej imię nawet nie padło. Mimo iż Bain i Chiad upierały się, że to sprzeczne ze wszystkimi zwyczajami, kobiety gai’shain stały w obliczu nieustannego zagrożenia napaścią. Wiedziała z całą pewnością, że Alliandre przydarzyło się to co najmniej raz, zanim ona i Maighdin również zdobyły cienie Mera’din. Rolan zaprzeczył jednak, że musiał ich prosić o pomoc dla jej ludzi. Powiedział, że po prostu byli znudzeni i szukali czegoś do roboty. — Przepraszam, że się spóźniłam.

— Nie płaszcz się tak. Nie jestem Therava. Nie obiję cię dla samej przyjemności. — Słowa wypowiedziane tonem stosownym dla kata. Meira nie biła nikogo dla przyjemności, fakt, ale Faile z doświadczenia wiedziała, jaką miała twardą rękę przy rózdze. — Teraz opowiedz mi, co Sevanna mówiła i robiła. Ta woda padająca z nieba może być cudem świata, chodzenie w niej jest straszne.

Łatwo było wypełnić to polecenie. Sevanna nie budziła się w nocy, a kiedy wstała, mówiła tylko o tym, jakie klejnoty i stroje na siebie włoży. Szkatułę na biżuterię zrobiła z kufra na ubiory, wypełniona była po brzegi skarbami, których nie posiadała niejedna królowa. Zanim Sevanna w ogóle wkładała cokolwiek na siebie, spędzała czas na przymiarce rozmaitych kombinacji naszyjników i pierścieni, a potem oglądaniu się w pozłacanym tremo. Wszystko było strasznie zawstydzające. Zwłaszcza dla Faile.

W opowieści swojej dotarła właśnie do przybycia Theravy i Galiny, kiedy nagle krajobraz przed jej oczyma zafalował. Ona sama straciła na moment równowagę! I nie była to gra wyobraźni. Błękitne oczy Meiry zogromniały, ona też poczuła. Wszystko wokół drżało, włączywszy nią samą, mocniej niż przed momentem. Faile, wstrząśnięta, wyprostowała się i puściła rąbek szaty. Za trzecim razem, gdy świat zafalował jeszcze mocniej i kiedy zaburzenie rzeczywistości przeszyło ją na wskroś, zdało jej się, że zaraz porwie ją wiatr albo zwyczajnie rozpuści się we mgle.

Oddychając ciężko, czekała na czwartą falę, tę, która w jej przekonaniu miała zniszczyć ją i wszystko inne. Kiedy nic się nie stało, z ulgą wypuściła długo wstrzymywany oddech.

— Co się stało, Mądra? Co to było?

Meira chwyciła jedną ręką drugą dłoń, jakby była pewna, że złapie wyłącznie powietrze, a nie ciało i kość.

— Nie... nie wiem — odrzekła powoli. Potem wzięła się w garść i dodała: — Zajmij się swoimi sprawami, dziewczyno. — Podkasała spódnice i prawie truchtem przebiegła obok Faile, rozpryskując stopami błoto.

Dzieci zniknęły z uliczki, teraz słychać było tylko ich zawodzenia dobiegające z namiotów. Porzucone psy drżały i wyły z podkulonymi ogonami. Ludzie z niedowierzaniem dotykali samych siebie i Shaido, i gai’shain. Faile klasnęła w dłonie. Oczywiście, że istniała. Tylko wydawało jej się, że rozpływa się w mgle. Oczywiście. Zakasawszy szatę, żeby uniknąć zmoczenia jej bardziej niż to konieczne, ruszyła przed siebie. A potem pobiegła, nie dbając o to, że plami błotem i siebie, i innych. Rozumiała, że przed następnym z tych zaburzeń rzeczywistości nie będzie ucieczki. Ale i tak biegła tak szybko, jak niosły ją nogi.

Namioty gai’shain tworzyły szeroki krąg wokół wysokich, granitowych murów obronnych Malden, różniły się od siebie w takim samym stopniu jak namioty w pozostałej części obozu, choć zasadniczo były znacznie mniejsze. Jej własny stożkowaty namiot, w którym wygodnie mogły się wyspać dwie osoby, mieścił oprócz niej jeszcze trzy: Alliandre, Maighdin oraz byłą cairhieniańską szlachciankę imieniem Dairaine, jedną z tych, które próbowały wkraść się w łaski Sevanny, donosząc na innych gai’shain. To oczywiście komplikowało sprawy, ale nic nie można było poradzić, chyba żeby tamtą zabić, a Faile nie wyraziła zgody. Przynajmniej do czasu, aż zacznie stwarzać prawdziwe zagrożenie. Kiedy było trzeba, spały wtulone w siebie jak szczenięta, grzejąc się wzajem wśród zimnych nocy.

Wsadziła głowę do środka, ale wnętrze namiotu było ciemne. W obozie brakowało lamp oliwnych i świec, poza tym nikt nie chciał marnować ich dla gai’shain. Zobaczyła tylko zagrzebaną w kocach Alliandre. Tamta leżała twarzą w dół, a obite pośladki przykryła ziołowym kataplazmem. Przynajmniej Mądre wyraziły zgodę, by nie tylko Shaido, lecz również gai’shain mogli używać leczniczych ziół. Alliandre nie zrobiła nic złego, została po prostu wymieniona wśród piątki, którą Sevanna wczoraj uznała za najmniej zadowalającą. W przeciwieństwie do wielu nieźle się trzymała w trakcie wymierzania kary — Doirmanes zaczynał płakać, zanim jeszcze musiał się położyć na skrzyni — ale bicie i tak aplikowano jej co dwa, trzy dni. Będąc królową, niewiele się można nauczyć o tym, jak służyć królowej. Z drugiej strony Maighdin miała te same kłopoty, choć była pokojówką, nawet jeśli niezbyt zręczną. Faile kara za to „przewinienie” spotkała tylko raz.

Miarą upadku ducha w Alliandre był fakt, że nawet nie chciało jej się przykryć, uniosła się tylko na łokciach. Włosy jednak wyczesała. Gdyby pozostawiła w nieładzie długie loki, Faile zrozumiałaby, że dosięgła dna.

— Czy zdarzyło ci się... coś... dziwnego, moja pani? — zapytała głosem nabrzmiałym strachem.

— Zdarzyło — potwierdziła Faile, kucając pod masztem namiotu. — Nie mam pojęcia, co to było. Meira też nie wiedziała. Wątpię, by którakolwiek z Mądrych miała pojęcie. Ostatecznie nic się nikomu nie stało. — Oczywiście, że nic się nie stało. Nic. — Poza tym to niczego nie zmienia w naszych planach. — Ziewnęła, rozpięła szeroki, złoty pasek i rzuciła na koce, potem szarpnęła wierzchnią szatę, chcąc ją ściągnąć przez głowę.

Alliandre ukryła twarz w dłoniach i zaczęła cicho płakać.

— Nigdy nie uciekniemy. Wieczorem znowu zostanę zbita. Wiem. Przez resztę życia codziennie będę bita.

Faile z westchnieniem zostawiła szatę na miejscu i uklękła, by pogłaskać swoją lenniczkę po włosach. Zobowiązania istniały i na górze, i na dole.

— Od czasu do czasu też nękają mnie te lęki — przyznała cicho. — Ale nie pozwalam, żeby nade mną zapanowały. Uciekniemy. Musisz zachować odwagę, Alliandre. Wiem, że jesteś odważna. Wiem, że nie straciłaś nerwów, radząc sobie z Masemą. Teraz też wytrzymasz, tylko musisz się postarać.

W wejściu do namiotu pojawiła się głowa Aravine. Tamta była niewyróżniającą się, pulchną kobietą, szlachcianką wedle przekonania Faile, choć nigdy się do tego nie przyznała. Teraz nawet w mroku można było dostrzec, że jej twarz jaśnieje. Miała na sobie pasek i obrożę Sevanny.

— Moja pani, Alvon i jego syn mają coś dla ciebie.

— Będą musieli poczekać kilka minut — powiedziała Faile. Alliandre przestała już płakać i tylko leżała, milcząca i nieruchoma.

— Moja pani, z pewnością nie chcesz, żeby to zaczekało. Faile poczuła, jak oddech więźnie jej w gardle. Czy to możliwe? Byłoby zbyt piękne, gdyby było prawdziwe.

— Już się opanowałam — oznajmiła Alliandre, unosząc głowę i spoglądając na Aravine. — Jeżeli Alvon ma to, co mam nadzieję, że ma, wówczas wytrzymam, nawet gdy Sevanna weźmie mnie na przesłuchanie.

Faile porwała pasek — przebywanie na zewnątrz bez paska i obroży karane było prawie równie surowo jak próba ucieczki — i wybiegła z namiotu. Mżawka przeszła już w mgiełkę kropel, niemniej naciągnęła kaptur. Wciąż było zimno.

Alvon był potężnie zbudowanym mężczyzną, a jego syn, Theril, był jeszcze wyższy, choć strasznie chudy. Obaj mieli na sobie ubrudzone gliną, prawie białe szaty, wykonane z płótna namiotowego. Theril, najstarszy syn Alvona, miał dopiero czternaście lat, czego nie sposób było wytłumaczyć Shaido, dostrzegającym tylko jego wzrost — dorównujący większości amadicjańskich mężczyzn. Faile od początku gotowa była zaufać Alvonowi. Wśród gai’shain on i jego syn stanowili coś w rodzaju legendy. Uciekali trzykrotnie i za każdym razem trwało dłużej, nim Shaido sprowadzali ich z powrotem. I mimo coraz brutalniejszych kar, w dniu, gdy złożyli jej przysięgę lenną, wyznali, że planują czwartą próbę powrotu na łono swojej rodziny. Faile nigdy nie widziała, by któryś się śmiał, dziś był pierwszy raz. W pomarszczonej twarzy Alvona i wychudłej Therila szczerzyły się szeroko pełne garnitury białych zębów.

— Co dla mnie macie? — zapytała, pospiesznie zapinając pasek na biodrach. Wydawało jej się, że serce wyrywa się z piersi.

— To zasługa mojego Therila, moja pani — rzekł Alvon. Drwal i węglarz mówił z twardym akcentem, przez który prawie go nie rozumiała. — Rozumiesz, szedł sobie właśnie i nikogo wokół nie było, w ogóle nikogo, a więc pochylił się, skoczył do środka... pokaż pani, Theril.

Theril wstydliwie sięgnął do szerokiego rękawa — szaty miały zazwyczaj w tym miejscu wszyte kieszenie — i wyciągnął długą na stopę i szeroką jak nadgarstek gładką, białą różdżkę, która wyglądała niczym zrobiona z kości słoniowej.

Faile rozejrzała się dookoła, czy nikt nie patrzy — prócz nich uliczka była pusta, przynajmniej w tym momencie — potem szybko wzięła różdżkę i schowała we własnym ręka wie. Znajdująca się tam kieszeń była ledwie na tyle głęboka, by zdobycz nie wypadła, ale raz mając ją w ręku, nie zamierzała już wypuścić. W dotyku przypominała szkło, była zdecydowanie zimna, chłodniejsza niż powietrze poranka. Pewnie angreal lub ter’angreal. Wyjaśniałoby to, dlaczego Galina tak jej pragnęła, ale nie dlaczego nie wzięła sobie sama. Faile wsunęła dłoń do rękawa i mocno ścisnęła różdżkę. Galina przestała stanowić zagrożenie. Teraz była zbawieniem

— Zdajesz sobie sprawę, Alvon, że Galina może nie zabrać was ze sobą, kiedy ucieknie — powiedziała. — Obiecała to tylko mnie i tym, które razem ze mną schwytano. Ale z kolei obiecuję tobie, że znajdę sposób na uwolnienie ciebie i wszystkich, którzy mi zaprzysięgli. Pozostałych postaram się również uwolnić, ale tych nade wszystko. W imię Światłości i mojej nadziei na zbawienie oraz odrodzenie, przysięgam. — Jak to zrobi, nie miała pojęcia. Choćby jednak wymagało zmobilizowania armii ojca, wierzyła w swe słowa.

Drwal już chciał splunąć, potem spojrzał na nią a jego twarz poczerwieniała. Zamiast tego przełknął ślinę.

— Ta Galina nikomu nie pomoże, moja pani. Mówi, że jest Aes Sedai i te rzeczy, ale jeśli chcesz znać moje zdanie, to jest tylko zabawką Theravy, a Therava nigdy nie pozwoli jej odjechać. Tak czy siak, wiem przecież, że jeżeli się uwolnisz, to wrócisz po nas wszystkich. Nie musisz przysięgać, ani nic. Powiedziałaś, że chcesz mieć tę różdżkę, jeśli komuś wpadnie w ręce, a Theril zdobył ją dla ciebie, i to wszystko.

— Chcę być wolny — znienacka oświadczył Theril — ale jeśli dzięki nam ucieknie ktoś inny, znaczy, że wygraliśmy. — Zaskoczony chyba swoją śmiałością spłonął głębokim rumieńcem. Ojciec spojrzał na niego spod zmarszczonych brwi, potem pokiwał głową w zamyśleniu.

— Bardzo dobrze powiedziane — delikatnie pochwaliła chłopca Faile — ale ja dotrzymam mojej przysięgi. Ty i twój ojciec... — urwała, czując na ramieniu dłoń Aravine. Tamta patrzyła ponad jej ramieniem. Uśmiech na twarzy ustąpił miejsca przerażeniu. Faile odwróciła głowę i zobaczyła obok namiotu Rolana. Był o dwie dłonie wyższy od Perrina, teraz miał shoufę owiniętą wokół szyi, a czarna zasłona kołysała się mu na piersiach. Deszcz spływał po twarzy, przylepiając do czoła kosmyki krótkich rudych włosów. Od jak dawna tam stał? Od niedawna, Aravine zobaczyłaby go z pewnością. Za maleńkim namiotem nie bardzo można się było ukryć. Alvon i syn równocześnie przygarbili ramiona, jakby chcieli zaatakować Mera’din. Kiepski pomysł. „Mysz rzucająca się na kota powinna najpierw się głęboko zastanowić” — mawiał Perrin. — Zajmij się swoimi obowiązkami, Alvon — powiedziała szybko. — Ty też, Aravine. Idźcie już.

Aravine i Alvon mieli dość rozsądku, żeby się jej nie kłaniać. Rzuciwszy pojedyncze, zaniepokojone spojrzenia na Rolana, zebrali się do odejścia, natomiast Theril na poły uniósł dłoń do czoła, zanim się zorientował. Zarumieniony, pospieszył w ślady ojca.

Rolan wyszedł zza namiotu i stanął przed nią. W jednym ręku trzymał bukiecik niebieskich i żółtych kwiatów polnych. Dziwne. Różdżka ukryta w rękawie parzyła rękę. Gdzie ją schować? Kiedy Therava zorientuje się, że jej nie ma, przewróci obóz do góry nogami.

— Powinnaś na siebie uważać, Faile Bashere — powiedział Rolan, uśmiechając się do niej. Alliandre nazywała go nie całkiem przystojnym, Faile uważała, że się myli. Błękitne oczy i uśmiech czyniły go prawie pięknym. — To, co chcesz zrobić, jest niebezpieczne, a mnie niedługo może już nie być przy tobie, żeby cię ochraniać.

— Niebezpieczne? — Poczuła przeszywający ją dreszcz. — Co masz na myśli? Dokąd się wybierasz? — Myśl, że mogłaby utracić swego obrońcę, spowodowała, że zaczęło ją ściskać w żołądku. Nieliczne kobiety z mokradeł uniknęły zakusów mężczyzn Shaido. Bez niego...

— Niektórzy z nas myślą o powrocie na Ziemię Trzech Sfer. — Uśmiech zniknął z jego twarzy. — Nie potrafimy opowiedzieć się po stronie Car’a’carna, który jest mieszkańcem mokradeł, ale możemy spróbować żyć własnym życiem na rodzimej ziemi. Zastanawiamy się. Przeszliśmy długą drogę od domu, a ci Shaido wzbudzają w nas obrzydzenie.

Znajdzie sposób, żeby sobie poradzić, kiedy on odejdzie. Na pewno.

— A co niby robię takiego niebezpiecznego? — próbowała mówić tonem lekkim, ale nie przychodził jej łatwo. Światłości, co się z nią stanie bez niego?

— Ci Shaido są ślepi, nawet gdy są trzeźwi, Faile Bashere — odrzekł spokojnie. Zdjął z jej twarzy kaptur, a potem wsunął za ucho jeden z polnych kwiatków. — My, Mera’din, wiemy, jak używać oczu. — Kolejny kwiatek trafił we włosy, po drugiej stronie twarzy. — Ostatnimi czasy znalazłaś sobie wielu nowych przyjaciół i zamierzasz razem z nimi uciec. Plan jest śmiały, ale niebezpieczny.

— Chcesz poinformować o tym Mądre lub Sevannę? — Poczuła zaskoczenie, gdy usłyszała spokojny ton własnego głosu. Żołądek skręcał się w supeł.

— Dlaczego miałbym to zrobić? — zapytał, upiększając ją kolejnym kwiatkiem. — Jhoradin chce zabrać ze sobą Lacile Aldorwin na Ziemię Trzech Sfer, mimo iż jest Zabójczynią Drzew. Wierzy, że przekona ją, aby uplotła wianek ślubny i położyła go u jego stóp. — Lacile sama zapewniła sobie ochronę, wślizgując się pod koce Mera’din, którzy uczynili z niej gai’shain, Arella postąpiła tak samo wobec jednej z Panien, które ją pojmały. Faile wątpiła wszakże, aby życzenie Jhoradina miało się spełnić. Obie kobiety dążyły do ucieczki, niczym strzały zmierzające do celu. — A ja pomyślałem, że zabiorę cię ze sobą, gdy odejdę.

Faile zagapiła się na niego. Deszcz moczył jej włosy.

— Na Pustkowie? Rolan, kocham mego męża. Powiedziałam ci i taka jest prawda.

— Wiem — mówił dalej, dodając kolejne kwiatki do stroiku. — Ale w danej chwili wciąż nosisz biel, a co się robi w bieli, ulega zapomnieniu, gdy się ją zdejmie. Twój mąż nie może ci czynić żadnych wyrzutów. Poza tym, jeżeli odejdziemy razem, kiedy znajdziemy się w pobliżu miasta mieszkańców mokradeł, pozwolę ci odejść. Nigdy nie powinienem robić z ciebie gai’shain. Obroża i pasek zapewnią ci dość pieniędzy, byś zdołała wrócić do męża.

Zaskoczona aż otworzyła usta. Potem nieoczekiwanie dla siebie samej uderzyła pięścią w jego potężną pierś. Gai’shain absolutnie nie wolno było uciekać się do przemocy, ale tamten tylko się do niej uśmiechnął.

— Ty...! — Uderzyła go znowu, mocniej. Zaczęła bić. — Ty...! Nie potrafię wymyślić dostatecznie paskudnego słowa na ciebie. Pozwoliłeś mi myśleć, że zostawisz mnie z tymi Shaido, a równocześnie chciałeś mi pomóc w ucieczce?

W końcu złapał jej pięść i trzymał bez trudu dłonią, w której tonęła zupełnie.

— Jeżeli naprawdę odejdziemy, Faile Bashere. — Zaśmiał się. Śmiał się! — To jeszcze nie zostało postanowione. Tak czy siak, mężczyzna nie może pozwolić kobiecie myśleć, że mu za bardzo zależy. — Po raz kolejny zaskoczyła samą siebie, tym razem śmiejąc się i płacząc równocześnie, tak mocno, że musiała oprzeć się o niego, aby nie przewrócić. Ten przeklęty Aiel miał poczucie humoru! — Jesteś taka piękną z kwiatami wplecionymi we włosy, Faile Bashere — mruknął, upiększając ją następnym kwiatkiem. — I bez nich też. A w tej chwili wciąż nosisz biel.

Światłości! Różdżka w rękawie przypomniała chłodem o swej obecności, a ona nie miała jak jej przekazać Galinie, póki Therava nie pozwoli jej znowu swobodnie chodzić po obozie i żadnego sposobu, upewnienia się, że tamta kobieta nie zdradzi jej z rozpaczy. Rolan zaproponował jej ucieczkę, pod warunkiem wszakże, iż wszyscy Mera’din opuszczą obóz, ale przez cały czas z pewnością będzie próbował zwabić ją pod swoje koce, oczywiście, póki będzie nosiła biel. A jeżeli Mera’din nie zdecydują się wracać do domu, czy któryś z nich doniesie o jej planach? Jeżeli wierzyć Rolanowi, wszyscy wiedzieli! Nadzieja i zagrożenie, splątane w nierozerwalny węzeł. Co za gmatwanina.

Później okazało się, że miała całkowitą rację, przewidując reakcję Theravy. Tuż przed południem wszystkich gai’shain zagnano na otwartą przestrzeń i rozebrano do naga. Kryjąc się najlepiej, jak potrafiła za rozczapierzonymi dłońmi, Faile stała wraz z innymi, odziana tylko w pasek i obrożę Sevanny — które kazano im założyć w pierwszej kolejności. Marząc o skromności, czekała, aż Shaido skończą rewidować namioty gai’shain. Wszystkie ich rzeczy lądowały w błocie. Ale Faile nie potrafiła myśleć o niczym innym, tylko o kryjówce w mieście i modlić się. Nadzieja i niebezpieczeństwo, i żadnego sposobu rozdzielenia ich od siebie.

6

Drzewce i brzytwa

Mat tak naprawdę ani przez moment nie wierzył, że Luca opuści Jurador po jednodniowym postoju — otoczone kamiennym murem miasto soli było naprawdę bogate, a Luca naprawdę lubił pieniądze, zwłaszcza te, które trafiały do jego kieszeni — nie zdziwił się więc, słysząc, iż Wielkie Wędrowne Widowisko i Wspaniała Wystawa Cudów oraz Dziwów pozostanie na miejscu jeszcze przez dwa dni. No, może trochę, ponieważ w skrytości ducha pozwalał sobie na rojenia, że i w tym wypadku szczęście mu dopisze, bodaj dlatego, że był ta’veren. Ale z drugiej strony, wedle jego wiedzy, z faktu bycia ta’veren nigdy nie wyniknęło dlań nic dobrego.

— Kolejki do wejścia są już tak długie, jak były wczoraj w najlepszej porze — powiedział Luca, gestykulując zamaszyście. Znajdowali się wewnątrz paradnego wozu Luki, wczesnym rankiem następnego dnia po śmierci Renny, a wysoki mężczyzna siedział w pozłacanym krześle za wąskim stołem, prawdziwym stołem, pod który wsunięto taborety dla gości. W większości pozostałych wozów za stół służyły podwieszone u sufitu blaty, a ludzie siadali na łóżkach, żeby zjeść. Luca nie przywdział jeszcze swego ekstrawaganckiego kaftana, choć nadrabiał gestykulacją. Latelle, jego żona, gotowała śniadaniową owsiankę na żelaznej płycie małego piecyka, wbudowanego w róg pozbawionego okien wozu i w powietrzu wisiała ostra woń przypraw. Ta kobieta sypała do wszystkiego tyle przypraw, że jej potrawy były zdaniem Mata właściwie niejadalne, co nie przeszkadzało Luce pochłaniać je niczym najprzedniejsze delikatesy. Zapewne miał język ze skóry. — Dzisiaj spodziewam się dwakroć tylu gości, jutro też. Ludzie nie są w stanie za jednym razem obejrzeć wszystkiego, a w tym mieście stać ich na to, żeby przyjść kilkakrotnie. Słowo się rozchodzi, Cauthon. Słowo się rozchodzi. Szeptana propaganda działa równie skutecznie jak nocne kwiaty Aludry. Wszystko idzie tak świetnie, że wydaje mi się, jakbym był jakimś ta’veren. Wspaniała publiczność i jeszcze lepsze perspektywy. List żelazny od Wysokiej Lady. — Luca urwał nagle, a w jego oczach rozbłysło zakłopotanie, jakby sobie właśnie przypomniał, że imię Mata zostało wyraźnie wymienione w liście, jako osoby wyłączonej spod jego ochrony.

— Gdybyś naprawdę był ta’veren, zaręczam, że nie spodobałoby ci się — mruknął Mat, czym sobie zarobił zdziwione spojrzenie tamtego. Wsunął palec pod czarną chustkę, kryjącą bliznę wisielczą i szarpnął machinalnie. Na moment zdało mu się, że go trochę dusi. Nocą męczyły go koszmary, w których główną rolę odgrywały trupy spływające z prądem rzeki, budził się do wtóru kości toczących w głowie, co zawsze stanowiło zły znak. W tej chwili kości zresztą też się toczyły, bardziej dokuczliwie niż kiedykolwiek przedtem. — Mogę ci zapłacić tyle, ile zarobisz na wszystkich przedstawieniach stąd do Lugardu, przy założeniu maksymalnej widowni. Oprócz tego, co ci obiecałem za dowiezienie nas na miejsce. — Gdyby wędrowne widowisko nie zatrzymywało się w każdej mieścinie, mogliby czas podróży ograniczyć do jednej czwartej, co najmniej. Lepiej, byłby wówczas w stanie przekonać Lucę, by spędzał w trasie całe dnie, a nie jak teraz po pół.

Luca z pozoru nadstawiał ucha na jego słowa, kiwał się z namysłem, w końcu jednak pokręcił głową z wyraźnie udawanym smutkiem i rozłożył ręce.

— A jakby to wyglądało, wędrowne widowisko, które nie daje żadnych przedstawień? Wyglądałoby podejrzanie, otóż to. Mam list żelazny, a prócz tego Wysoka Lady obiecała, że powie parę słów w moim imieniu, mimo to nie chciałbym, żeby Seanchanie siedli nam na karku. Bezpieczniej jest tak, jak jest. — A przecież tamtego nic nie obchodziło przeklęte bezpieczeństwo Mata Cauthona, zależało mu tylko na pieniądzach, myślał że na przedstawieniach zarobi więcej, niż płacił Mat. Zresztą może nie tylko o pieniądze chodziło, świadomość, że uwaga widzów skupiała się na nim w równej mierze co na wykonawcach, była dla niego prawie tak samo cenna jak złoto. W rozmowach artystów przewijały się czasami kwestie tego, co będą robić, kiedy już opuszczą scenę. Dla Luki te problemy mogłoby nie istnieć. Zamierzał ciągnąć to wszystko póki nie padnie martwy w środku przedstawienia. I zaaranżuje rzecz tak, by mieć przy tym największą możliwą widownię.

— Gotowe, Valan — oznajmiła z uczuciem Latelle. Za pomocą ochronnych rękawic wzięła z kuchenki żelazny garnek i postawiła go na grubej, plecionej podkładce, leżącej na blacie. Wcześniej zastawiła stół podwójnym nakryciem: glazurowane na biało talerze i srebrne łyżki. Luca upierał się przy srebrnych sztućcach, mimo iż wszyscy pozostali używali cynowych, metalowych, drewnianych czy nawet rogowych. Treserka niedźwiedzi miała groźne wejrzenie, srogo zaciśnięte usta i w długim, białym fartuchu, narzuconym na wyszywaną cekinami błękitną suknię, wyglądała raczej dość dziwacznie. Jednego spojrzenia jej oczu pewnie wystarczało, żeby niedźwiedzie szukały sobie najbliższego drzewa. Jeszcze dziwniejsze wydawało się, że tak nadskakiwała mężowi. — Zje pan z nami, panie Cauthon? — Nie było to zaproszenie, jeśli już to coś w rodzaju groźby, poza tym nie wykonała najmniejszego ruchu w stronę kredensu, gdzie przechowywała talerze.

Mat ukłonił się jej, co tylko pogłębiło ponury grymas twarzy. Zachowywał się wobec tej kobiety z nieodmienną galanterią, ale ona jakoś nie chciała go polubić.

— Dziękuję za uprzejmość, pani Luca, ale nie. — Parsknęła cicho. Tyle z galanterii. Włożył kapelusz i wyszedł, kości nie ustawały nawet na moment.

Wielki wóz Luki, lśniący błękitem i czerwienią, wymalowany był w złote gwiazdy i komety — nie wspominając już o srebrze księżyców we wszelkich kwadrach — i znajdował się pośrodku terenu zajmowanego przez widowisko, najdalej jak tylko możliwe od klatek i koni. Otaczały go mniejsze wozy, w istocie małe domki na kołach, w większości pozbawione okien i monochromatyczne, bez żadnych dodatkowych ozdób, oraz namioty willow rozmiarów niedużych domów, niebieskie, zielone, czasami w paski. Tarczę słońca dzieliła już od horyzontu odległość równa jej średnicy, po niebie wolno dryfowały stada białych obłoczków. Dzieci biegały za kółkami i piłkami, artyści rozgrzewali się i rozciągali przed dzisiejszymi występami, na trykotach i sukniach lśniły mokre plamy potu. Aż mrugnął na widok czwórki akrobatów w cienkich spodniach związanych w kostkach i koszulkach tak przezroczystych, że niewiele zostawiały wyobraźni. Dwaj ludzie-gumy stali na głowach na kocach rozpostartych obok ich czerwonych namiotów, podczas gdy pozostała dwójka splotła swe ciała w nierozplątywalne z pozoru węzły. Kręgosłupy to chyba mieli z drutu sprężynowego! Petra, siłacz, stał z obnażoną piersią obok zielonego wozu, który dzielił z żoną i rozgrzewał się, podnosząc jedną ręką ciężary, jakich Mat pewnie by i dwoma nie udźwignął. Tamten miał ramiona grubsze niż uda Mata i w ogóle się nie męczył. Pieski Clarine stały w szeregu u stóp schodów do wozu, machając ogonami i czekając na swą panią. W przeciwieństwie do niedźwiedzi Latelle psy pulchnej treserki występowały nie ze strachu, lecz z chęci zadowolenia jej.

Gdy kości toczyły się mu w głowie, zawsze kusiło go, żeby usiąść gdzieś z boku, w spokoju, i zaczekać, aż się zatrzymają. I choć chętnie by się przyglądał akrobatkom, które miały na sobie równie niewiele co ludzie-gumy, zdecydował się na półmilowy spacer do Juradoru. Musiał coś kupić. Poszedł więc, po drodze przyglądając się przechodniom na szerokiej, ubitej, glinianej drodze.

W przytłaczającej większości byli to widzowie, którzy po dojściu na miejsce stawali w długiej kolejce, ciągnącej się wzdłuż wysokich, płóciennych ścian, ograniczających widowisko; wśród nich tylko garstka kobiet miała bodaj drobinę haftu na sukniach, podobnie skromnie odziani byli mężczyźni. Farmerzy też przybywali, wół lub koń ciągnął jeden z wozów na wysokich kołach. W tle pielgrzymujących ludzi poruszały się skrzydła wiatraków, pompujących solankę ze studni na niskich wzgórzach za miastem i pracujących przy tężniach. Kiedy dochodził do miasta, wypadła z niego kupiecka karawana dwudziestu wozów krytych płótnem, zaprzężonych w sześciokonne zaprzęgi, sam kupiec w jaskrawozielonym płaszczu siedział obok woźnicy na pierwszym koźle. Stado wron krążyło nad głowami, budząc w nim złe przeczucia, ale żadna nie zniknęła na jego oczach i wszystkie — na ile był w stanie stwierdzić — rzucały długie cienie. Drogą nie wędrował dzisiaj żaden cień umarłego, choć przysiągłby, że wczoraj było inaczej.

Wstający z grobów umarli z pewnością nie mogli oznaczać nic dobrego. Bez wątpienia miało to coś wspólnego z Tarmon Gai’don i Randem. Kolory zatańczyły mu w głowie i na moment zobaczył Randa z Min przed wielkim łożem, całowali się. Zachwiał się i o mało nie potknął o własne buty. Byli zupełnie nadzy! Należy unikać myślenia na temat Randa... Barwy zawirowały znowu, ponownie ułożyły się w obraz, a on ponownie się potknął. Można było zobaczyć gorsze rzeczy niż pocałunki. Trzeba panować nad myślami. Światłości!

Przy okutych żelazem bramach dwaj strażnicy stali oparci na halabardach, zahartowane oblicza, białe napierśniki i stożkowe, białe hełmy ze spływającymi na karki pióropuszami. Przyglądali mu się podejrzliwie. Pewnie sądzili, że jest pijany. Skinął im uspakajająco głową, ale nie osiągnął żadnego skutku. Tak na marginesie, przydałoby się coś mocniejszego. Strażnicy zresztą nie próbowali go zatrzymać, tylko się przyglądali, kiedy przechodził. Pijani mogli narobić kłopotów, zwłaszcza pijany o tej porze dnia, ale pijak w niezłym kaftanie — prostym, niemniej dobrze skrojonym i z dobrego jedwabiu — z odrobiną koronki przy rękawach, to była pewnie inna sprawa.

Nawet o tej godzinie brukowane kamieniem ulice Juradoru były hałaśliwe — handlarze biegali z tacami albo stali za wózkami, okrzykując swe towary; sklepikarze zza wąskich lad, wystawionych przed sklepy, zachwalali jakość swych towarów, bednarze wbijali obręcze na baryłki przeznaczone do rzecznego transportu soli. W szczęku krosien tkaczy ginął prawie okazjonalny łoskot młota na kowadle, nie wspominając już wylewającej się przez okna gospód i tawern muzyki fletów, bębenków i cymbałów. Miasto było bezładną zbieraniną budynków najrozmaitszego przeznaczenia — sklepy, domy, gospody wciśnięte między tawerny i stajnie — wszystko z kamienia i pokryte czerwoną dachówką. Solidne miasto, takie wrażenie na Macie sprawiał Jurador. Ale też przywykłe do złodziejstwa. Większość okien na parterze chroniły mocne kraty z kutego żelaza. Podobnie okna na górnych piętrach domów bogaczy, bez wątpienia w większości kupców solnych. Muzyka gospód i tawern wabiła przechodniów. Zapewne wszędzie można liczyć na grę w kości. Oczyma wyobraźni widział już siebie za stołem. Chyba zbyt dużo czasu minęło, od kiedy słyszał kości toczące się po stole, zamiast w głowie, niestety, dzisiaj czekały go ważniejsze sprawy.

Nie zdążył zjeść śniadania, podszedł więc do pomarszczonej kobiety z tacą zawieszoną na szyi, która krzyczała co sił w płucach:

— Pierożki z mięsem, z najlepszej wołowiny w Altarze. — Postanowił uwierzyć na słowo i podał jej żądane miedziaki. W pobliżu Juradoru na żadnej z farm nie widział dotąd krowy, tylko owce i kozy, zresztą lepiej się nie zastanawiać nad pierożkami kupowanym na ulicach jakichkolwiek miast. W końcu gdzieś na pobliskich farmach mogły paść się jakieś krowy. Niby czemu nie? Tak czy inaczej, pierożek był smaczny i, o dziwo, wciąż jeszcze ciepły. Szedł zatłoczoną ulicą i jadł pierożek, przerzucając go z ręki do ręki i ocierając tłuszcz z warg.

Dokładał wszelkich starań, żeby nikogo nie potrącić w ciżbie. Altaranie z reguły bywali drażliwi. W tym miasteczku pozycję każdego przechodnia bez trudu można było odgadnąć po haftach na sukni, kaftanie, płaszczu — im więcej, tym wyższym szacunkiem cieszył się właściciel — zanim człowiek znalazł się na tyle blisko, by odróżnić wełnę od jedwabiu. Bogatsze kobiety skrywały oliwkowe twarze za przezroczystymi woalami, zwisającymi ze zdobnych grzebieni, wplecionych w ciasno zwinięte warkocze. I mężczyźni i kobiety, niezależnie od pozycji społecznej, kupcy solni i sprzedawcy wstążek, mieli przy pasach długie noże z zakrzywionymi ostrzami, które od czasu do czasu muskali dłońmi, jakby marząc o walce. Zawsze starał się unikać niepotrzebnych starć, choć w tej kwestii szczęście rzadko mu dopisywało. Najwyraźniej ta’veren miał w tej sprawie własne zdanie. Toczące się kości nigdy nie były zwiastunem walki — bitwy tak, ale nigdy przepychanki w ciemnej uliczce — mimo to idąc, zachowywał dalece posuniętą ostrożność. Oczywiście nic nie zależało od niego. Kości zatrzymywały się, kiedy chciały i wtedy już nie było wyjścia z sytuacji. Niemniej, lepiej nie ryzykować. Nienawidził ryzyka. Gra, rzecz jasna, była wyjątkiem od tej reguły, poza tym trudno powiedzieć, by grając, tak naprawdę bardzo ryzykował. Przed frontem sklepu z mieczami i sztyletami dostrzegł baryłkę pełną grubych pałek i wędrownych kosturów, przyglądał jej się bacznym okiem krępy gość o pobliźnionych kłykciach i z nosem, który nieraz już był złamany. Przy pasie, obok nieodłącznego sztyletu, miał grubą maczugę. Ochrypłym głosem podawał do wiadomości, że wszystkie klingi na wystawie są andorańsiej roboty, co nie zaskakiwało, ponieważ każdy, kto nie robił własnych ostrzy, zawsze przypisywał im andorańskie lub pograniczne pochodzenie. Czasami ewentualnie taireńskie. W Łzie wytwarzano dobrą stal.

Ku miłemu zaskoczeniu Mata wśród broni w baryłce znajdowały się smukłe drzewce na pozór z czarnego cisu, dłuższe o stopę niż wynosił jego wzrost. Wciągnął je, obejrzał delikatne, prawie paciorkowate słoje. Faktycznie, czarny cis. Gęsta słojowatość dawała łukom z tego drewna solidną moc naciągu, dwukrotnie większą niż w wypadku innego materiału. Nigdy nie można było mieć ostatecznej pewności, póki nie zdjęło się wierzchniej warstwy, niemniej drzewce wyglądało prawie doskonale. Skąd, na Światłość, wziął się czarny cis w południowej Altarze? Pewien był, że rośnie tylko w Dwu Rzekach.

Kiedy właścicielka, ponętna kobieta z dekoltem obszytym haftem w jaskrawo upierzone ptaki, wyszła i zaczęła wychwalać wartość stali, zapytał:

— Ile za ten czarny kij, pani?

Zamrugała, zaskoczona, że człowiek w jedwabiach i koronkach chce kupić zwykłą pałkę — mimo iż taka cienka, w jej przeklętych oczach ta przeklęta rzecz nie mogła być niczym innym jak pałką! — i wymieniła cenę, którą zapłacił bez targów. Wtedy ona zamrugała znowu i zmarszczyła brwi, najwyraźniej dochodząc do wniosku, że powinna zażądać więcej. I zapłaciłby więcej za osiągi łuku z Dwu Rzek. Z drzewcem łuku przewieszonym przez ramię poszedł dalej. Przełknął ostatni kęs pierożka i wytarł ręce o kaftan. Nie śniadanie, nie gra i nie drzewce łuku stanowiły cel jego wizyty w mieście. Tym celem były stajnie.

Stajnie wynajmujące konie i powozy zawsze miały kilka zwierząt na sprzedaż, a kiedy zaoferowało się odpowiednią cenę, można było kupić coś i z pozostałego inwentarza. Przynajmniej tak było przed przybyciem Seanchan. Na szczęście jak dotąd seanchańska obecność w Juradorze zaznaczyła się dość przelotnie. Mat szedł od stajni do stajni, przyglądając się wyłącznie klaczom i wałachom: gniadym, dereszowatym, karodereszowatym, karosrokatym, bułanym, izabelowatym, karym, siwym i tarantowatym. Ogier był mu na nic. Większość zwierząt miała zapadnięte boki i długie pęciny, z pozostałych też żadne jakoś nie przypadło mu do gustu. Dopóki nie wszedł do wąskiej stajni, wciśniętej między wielką kamienną gospodę o nazwie Dwanaście Solnych Studni a warsztat tkacki. Można by sądzić, że nieustanny hałas krosien będzie przeszkadzał zwierzętom, ku zdziwieniu Mata stały spokojnie, najwyraźniej przyzwyczajone. Boksy również ciągnęły się w głąb dalej, niż oczekiwał, słabe światło padające przez drzwi wspomagały wiszące na hakach latarnie. W powietrzu wisiał pył, którego źródłem był stryszek z sianem, pachniało sianem, owsem i końskim nawozem. Mężczyźni z łopatami w dłoniach uwijali się wśród koni. Właściciel dbał o czystość. Oznaczało to mniejszą szansę na to, by koń złapał jakąś chorobę. Z niektórych stajni wychodził, tylko raz wciągnąwszy powietrze w nozdrza.

Karosrokata klacz stała uwiązana poza swoim boksem, a tymczasem stajenny kładł do niego świeżą słomę, klacz stała mocno na nogach, strzygła uszami, okazując czujność. W kłębie miała jakieś piętnaście dłoni, wysoko sklepioną pierś i mocne boki obiecujące wytrzymałość, nogi doskonale proporcjonalne, z krótkimi pęcinami i dobrze zbudowanym stawem pęcinowym. Łopatki świetnie wysklepione, a zad na jednej linii z kłębem. Pokrój miała równie dobry jak Oczko, może nawet lepszy. Co więcej, wywodziła się z rasy hodowanej w Arad Doman, o której słyszał, ale której nigdy nie miał nadziei zobaczyć na oczy, a zwanej brzytwą. Żadna inna rasa nie mogła mieć tak charakterystycznego umaszczenia. W jej maści biel graniczyła z czernią liniami tak ostrymi, jakby wykonano je brzytwą, stąd nazwa. Obecność klaczy w tym miejscu świata równie trudno było wytłumaczyć, jak czarnego cisu. Z tego co słyszał, żaden Domani nie sprzedałby brzytwy obcemu. Udając, że wcale nie przygląda się temu cudu, przeniósł wzrok na inne zwierzęta w boksach. Czy kości powoli zatrzymywały się? Nie, to tylko igraszka wyobraźni. Pewien był, że toczą się równie niepowstrzymanie jak w wozie Luki.

Żylasty mężczyzna z wianuszkiem siwych włosów wokół łysiny podszedł do niego, zaplatając ramiona na piersiach i kłaniając się.

— Toke Fearnim, mój panie — przedstawił się z wyraźnym akcentem, podejrzliwym wzrokiem obrzucając drzewce łuku na ramieniu Mata. Ludzie w jedwabnych kaftanach i ze złotym sygnetem na placach rzadko nosili tego rodzaju rzeczy. — Czym mogę służyć? Mój pan chciałby wynająć konia? Czy kupić? — Haft w kształcie małych, kolorowych kwiatków zdobił ramiona kamizelki, którą włożył na koszulę, niegdyś z pewnością białą. Mat unikał przyglądania się kwiatkom. Fearnim miał przy pasie jeden z tych zakrzywionych noży, a pomarszczoną twarz znaczyły dwie długie, jasne blizny. Stare blizny. Widocznie walki stoczone ostatnio, jeśli takie były, nie zostawiły na nim widocznego śladu.

— Kupić, panie Fearnim, jeśli masz coś na sprzedaż. Jeśli znajdę tu zwierzę bodaj w połowie przyzwoite. Proponowano mi dzisiaj tyle ochwaconych osiemnastolatków jako sześciolatków, że powinienem się od nich oganiać kijem. — Z uśmiechem uniósł lekko drzewce łuku. Ojciec twierdził, że targowanie się lepiej idzie, jeśli się skłoni ewentualnego kontrahenta do uśmiechu.

— Mam trzy na sprzedaż, mój panie, i żaden nie jest ochwacony — odpowiedział żylasty, kłaniając się po raz drugi; na jego twarzy nie było siadu uśmiechu. Potem przeszedł do rzeczy. — Jeden jest w tym boksie. — Wskazał gestem. — Pięć lat, świetny koń, mój panie. Okazja za dziesięć koron. W złocie — dodał obojętnie.

Mat udał, że ze zdziwienia opada mu szczęka.

- Za karosrokacza? Wiem, że Seanchanie wywindowali ceny, ale to jest absurd.

— Cóż, to nie jest zwykła karosrokata klacz, mój panie. To jest brzytwa. Na brzytwach jeździ tylko szlachta Domani.

Krew i krwawe popioły! Tyle, jeśli chodzi o okazję.

— Tak mówisz, tak mówisz? — mruczał Mat, stawiając drzewce łuku końcem na ziemi, żeby się na nim oprzeć. Biodro nie dokuczało mu jak dawniej, chyba że dużo chodził, a tego ranka wszak chodził i już czuł lekkie mrowienie. Cóż, okazja czy nie, trzeba było grać w tę grę. Handel końmi miał swoje zasady. Złamać je, to prosić się o opróżnienie sakiewki. — W życiu nie słyszałem o żadnym koniu nazywającym się brzytwa. Co masz jeszcze? Pamiętaj, tylko klacze lub wałachy.

— Na sprzedaż mam tylko wałachy, oprócz tej klaczy, brzytwy, mój panie — poinformował go Fearnim, kładąc lekki akcent na słowo „brzytwa”. Odwrócił się w kierunku dalszej części stajni i zawołał: — Adela, przyprowadź tego wielkiego gniadosza, co jest na sprzedaż. — Chuda, młoda kobieta o piegowatej twarzy, w bryczesach i prostej ciemnej kamizelce, wyskoczyła z głębi stajni i rzuciła się, wypełnić polecenie. Fearnim kazał jej przejść się z gniadym, a potem z tarantowatym ku światłu wejścia. Mat musiał mu to oddać. Pokrój obu koni nie był zły, ale gniady był zbyt duży, wyższy w kłębie niż siedemnaście dłoni, a tarantowaty kładł uszy po sobie i dwukrotnie próbował ugryźć Adelę w rękę. Widać było, że dziewczyna radzi sobie ze zwierzętami i łatwo uniknęła jego niesfornych zapędów. Nawet gdyby już się nie zdecydował na brzytwę, też musiałby z nich zrezygnować. Pojawił się chudy, pasiasty, szary kocur, niczym górska pantera w miniaturze, siadł u stóp Fearnima i zaczął lizać ranę na łapie. — Szczury są tego roku plagą, jakiej nie pamiętam — mruknął właściciel stajni, zerkając na kota. — Są też bardziej zajadłe. Muszę wziąć jeszcze jednego kota, może dwa. — Ale szybko wrócił do interesu. — Skoro inne mu nie pasują, może mój pan chciałby zobaczyć moją gwiazdę?

— Dobrze, mogę obejrzeć tę karosrokatą, panie Fearnim — z powątpiewaniem zgodził się Mat. — Ale nie za dziesięć koron.

— W złocie — dodał Fearnim. — Hurd, przejdź się z brzytwą dla naszego lorda. — Znowu zaakcentował rasę. Utargowanie czegoś może się okazać trudne. Chyba że dla odmiany pomoże mu fakt, iż jest ta’veren. Jego szczęście nigdy się nie wtrącało w tak przyziemne rzeczy jak jakiś handelek. Hurd okazał się tym, który wcześniej zmieniał słomę w boksie brzytwy, przysadzistym mężczyzną z może trzema białymi włoskami na czaszce i zupełnie bez zębów. Okazało się to przy pierwszym uśmiechu, a uśmiechał się nieprzerwanie, prowadząc klacz w kole. Najwyraźniej lubił to zwierzę, miał zresztą jak najbardziej słuszne po temu powody. Szła dobrze, mimo to Mat z uwagą się jej przyglądał. Z zębów wynikało, że Fearnim nie skłamał odnośnie do wieku — tylko głupiec przekłamywał w znacznym stopniu wiek konia, o ile kupujący nie był kompletnym głupcem; dziwne tylko, jak wielu sprzedających uważało wszystkich kontrahentów za skończonych głupców — a kiedy pogłaskał ją po nozdrzach, żeby sprawdzić oczy, zastrzygła uszami. Oczy były czyste i jasne, ani śladu kaprawości. Pomacał nogi, nie znajdując ognisk zapalnych i opuchlizny. Żadnych zmian na skórze otarć ani liszajów. Łatwo mógł wsadzić pięść między żebra a łokieć — świadczyło to o długim kroku — a z koleinie potrafił wcisnąć płaskiej dłoni między ostatnie żebro i guz biodrowy. Z pewnością jest wytrzymała i nie nadweręży sobie ścięgna w galopie. — Mój pan zna się na koniach, jak widzę.

— Znam się, panie Fearnim. I dziesięć koron w złocie to za dużo, szczególnie za karosrokatą. Niektórzy twierdzą, że takie przynoszą pecha, rozumie pan. Oczywiście ja w to nie wierzę, ani trochę, inaczej w ogóle bym jej nie brał pod uwagę.

— Pecha? Nigdy o tym nie słyszałem, mój panie. Ile proponujesz?

— Za dziesięć koron w złocie mógłbym dostać coś z taireńskiej hodowli. Może nie najlepsze zwierzę, ale prawdziwe taireńskie. Dam ci dziesięć koron. W srebrze.

Fearnim odrzucił głowę do tyłu i roześmiał się gromko, a kiedy przestał, zaczęli się targować. W końcu Mat zapłacił pięć koron w złocie, do tego cztery marki w złocie i trzy srebrne korony, wszystkie bite w Ebou Dar. W skrzyni pod łóżkiem trzymał monety z wielu krain świata, z obcą walutą bywały jednak problemy, ponieważ zazwyczaj wymagała znalezienia banku lub kantoru, żeby ją zważyć i ustalić, ile jest warta na miejscu. W ten sposób nie tylko ściągnąłby na siebie uwagę, ale zapłaciłby za zwierzę więcej, może nawet całe dziesięć koron w złocie. Szale w kantorach jakoś tak działały. Nie spodziewał się zbić ceny na tyle, wnioskując wszak z uśmiechu Fearnima, tamten nie spodziewał się tyle dostać. Najlepszy koniec końskich targów — kiedy obie strony sądzą, że wyszły na tym lepiej. Kości nie kości, dzień zaczął się zupełnie nieźle. Powinien wiedzieć, że to nie potrwa długo.

Kiedy w południe wrócił na teren widowiska — a ze względu na dokuczające biodro i toczące się w głowie kości jechał na grzbiecie brzytwy — przede wszystkim zobaczył kolejkę znacznie dłuższą niż rano; wszyscy czekali na możliwość przejścia pod wielkim, niebieskim transparentem, rozpiętym na dwu wysokich tyczkach, na którym wypisano czerwonymi literami nazwę widowiska. Pierwsi w kolejce wrzucali monety do wielkiego szklanego dzbana, trzymanego przez potężnie zbudowanego koniuszego w kaftanie z nieczesanej wełny, a potem pod okiem kolejnego koniuszego, jeszcze większego niż tamten, wchodzili do okutej żelazem skrzyni — tymczasem na tył kolejki dołączali następni, i tym sposobem robiła się coraz dłuższa. Już sięgała poza koniec liny i skręcała za róg. Dziwne, ale nikt się nie przepychał i nie kłócił. W kolejce stali prawdziwi chłopi, w szorstkich wełnach z brudem wrośniętym w dłonie, dobrze, że choć ich żony i dzieci miały umyte twarze. Na nieszczęście, Luca miał swą wymarzoną publiczność. Nic go nie przekona, żeby jutro ruszać. Toczące się kości oznaczały, że coś się wydarzy, coś, co zaważy na losie przeklętego Mata Cauthona, ale co to może być? Czasami kości zatrzymywały się, a on dalej nie miał pojęcia, co się stało.

Tuż za płócienną ścianą, obok ludzkiej strugi podziwiającej artystów po obu stronach głównego traktu widowiska, Aludra odbierała dostawę baryłek najrozmaitszych rozmiarów, załadowanych na skrzynie dwu wozów. Chyba nie były to tylko baryłki.

— Pokażę wam, gdzie macie stanąć — oznajmiła szczupła kobieta woźnicy pierwszego wozu, chudzielcowi z wystającą szczęką. Długie do pasa warkocze Aludry zakołysaly się, kiedy odwróciła głowę, spoglądając za Matem... moment minął i szybko zajęła się znowu woźnicą. — Konie... po wszystkim odprowadzisz konie do innych, tak?

Co ona mogła kupować w takich ilościach? Jakieś materiały na swe ognie sztuczne, bez wątpienia. Każdego wieczoru, wkrótce po zapadnięciu ciemności, tuż przed tym jak ludzie kładli się spać, rozkwitały na niebie jej nocne kwiaty, po dwa lub trzy na miasteczko wielkości Juradoru tudzież na kilka wiosek położonych blisko siebie. Od czasu do czasu nawiedzały go pomysły w kwestii, do czego mógłby jej być potrzebny ludwisarz, niemniej jedyna sensowna odpowiedź z pozoru nie miała żadnego sensu.

Zaprowadził konia do innych zwierząt. Cóż, brzytwy tak naprawdę nigdzie nie można było ukryć, mimo to koń jest mniej widoczny wśród innych koni, a czas jeszcze nie nadszedł. Drzewce łuku zostawił w wozie, dzielonym z Egeanin i Domonem; kiedy stamtąd wychodził, kierując się do purpurowego wozu Tuon, żadnego z lokatorów jeszcze nie było na miejscu. Wóz Tuon stał obecnie niedaleko wozu Luki, choć Mat wolałby, aby znajdował się bliżej taborów. Tylko Luca i jego żona wiedzieli, że Tuon jest Wysoką Lady, nie zaś służącą, która zagroziła, że zdradzi romans Mata i Egeanin swemu rzekomemu mężowi, niemniej wielu artystów zaczynało już się zastanawiać, dlaczego Mat spędza z nią więcej czasu niż z Egeanin. Zastanawiali się i patrzyli krzywo. W większości była to dość dziwna zbieranina, nawet akrobaci. Ucieczka z żoną okrutnego lorda była czymś romantycznym. Prowadzanie się ze służącą było niemoralne. Skoro wóz Tuon stał teraz na faworyzowanym miejscu, przyznawanym przez Lucę najlepszym wykonawcom, ludziom, którzy byli z nim od lat, na pewno gadaniu nie będzie końca.

Ponieważ kości wciąż toczyły się w jego głowie, to, szczerze mówiąc, nie był pewny, czy w ogóle należy się spotykać z Tuon. W jej obecności jakoś szczególnie lubiły się zatrzymywać, ani razu nie dowiedział się, dlaczego. Za pierwszym razem może dlatego, że się spotkali. Kiedy o tym myślał, włosy jeżyły mu się na głowie. Doskonale wiedział, że w stosunkach z kobietami ryzyko jest nie do uniknięcia. A przy takiej kobiecie jak Tuon ryzykowało się dziesięć razy dziennie, nie znając stawki, póki nie było za późno. Nierzadko rozmyślał, dlaczego szczęście nie pomagało mu bardziej w tych sprawach. Kobiety były w końcu równie nieprzewidywalne jak w obecnej sytuacji było to poniżej ich godności — szybko więc pokonał krótkie schodki z tyłu wozu, zastukał raz, uchylił drzwi i wszedł do środka. Ostatecznie on płacił czynsz, poza tym o tej porze dnia pewnie nie wylegiwały się nago. Gdyby chciały, aby nikt im nie przeszkadzał, miały zasuwkę w drzwiach.

Pani Anan nie było w środku, mimo to wnętrze wydawało się równie ciasne jak zawsze. Niewielki stół wisiał na sznurach z sufitu, stały na nim niedopasowane talerze z chlebem, oliwkami i serem, jak też jeden z najlepszych smukłych srebrnych dzbanów Luki, nadto graniasty dzban w paski i pucharki w kwiaty. Tuon, na głowie której od miesiąca już odrastały zwinięte, czarne loki, siedziała na pojedynczym stołku przy przeciwnym krańcu stołu; Selucia zajmowała miejsce na jednym z łóżek, Noal i Olver na drugim, łokciami wspierali się na stole. Dziś Selucia miała na głowie szarfę w kwiaty, a odziana była w granatową suknię z Ebou Dar, która tak mocno odsłaniała jej wiekopomne łono, Tuon zaś miała na sobie czerwoną suknię, z pozoru wykonaną wyłącznie z drobnych plisów. Światłości, ledwie wczoraj kupił ten jedwab! W jaki sposób udało jej się przekonać szwaczkę widowiska, żeby tak szybko uwinęła się z robotą? Pewien był, że zazwyczaj potrzeba na to znacznie więcej czasu. Odpowiedź pewnie była prosta: stało się to dzięki jego złotu. Cóż, kiedy się kupuje kobiecie jedwabie, trzeba być przygotowanym, żeby zapłacić za ich uszycie. Powiedzonko to usłyszał w młodości, gdy nawet nie marzył, że kiedykolwiek stać go będzie na jedwabie, ale tkwiła w nim czysta prawda Światłości.

— ...tylko ich kobiety widuje się, wychodzące z wiosek — kończył jakiś wywód Noal, przerwał jednak na widok wchodzącego Mata. Noal był pokręconym, siwowłosym starcem, poszarpane fragmenty koronki przy jego rękawach z pewnością widziały już lepsze czasy, podobnie jak świetnie skrojony kaftan z delikatnej, szarej wełny. I kaftan, i koronki były idealnie czyste, choć w niczym to nie umniejszało dziwnego wrażenia, jakie sprawiały w kontraście z wykrzywionymi palcami i pomarszczoną twarzą. Wyglądał niczym postarzały, tawerniany zabijaka, który nie potrafił na czas zerwać z bójkami. Olver, w ładnym, błękitnym kaftanie, który Mat kazał dla niego uszyć, szczerzył zęby w uśmiechu jak ogier. Światłości, to był dobry chłopak, ale z tymi odstającymi uszami i szerokimi ustami nigdy nie będzie przystojny. Poza tym jego maniery wobec kobiet stanowczo domagały się poprawy, jeśli miał marzyć o jakichkolwiek sukcesach u płci przeciwnej. Mat próbował spędzać więcej czasu z Olverem, by osłabić wpływ, jaki mieli nań “wujkowie”, to znaczy Vanin, Harnan i pozostali Czerwonoręcy, co chłopakowi bardzo się podobało. Tyle że nie w takim stopniu jak gra w węże i lisy z Tuon i wgapianie się w biust Selucii. Świetnie, że tamci uczyli go strzelania z łuku, robienia mieczem i temu podobnych, kiedy jednak Mat wreszcie się dowie, kto go uczył tych lubieżnych spojrzeń...

— Maniery, Zabaweczko. — Rozwlekły akcent Tuon był niczym miód spływający z łyżki. Twardniejący miód. W jego obecności... wyjątkiem były chwile, gdy grali w kamienie... wyraz jej twarzy był niczym oblicze sędziego ferującego wyrok śmierci, a ton jej głosu idealnie mu odpowiadał. — Pukasz, a potem czekasz, aż zostaniesz zaproszony. Chyba że jesteś niewolnikiem lub służącym. Wtedy nie pukasz. Poza tym masz tłuszcz na kaftanie. Oczekuję od ciebie, że będziesz zachowywał czystość. — Wobec takiego strofowania uśmiech zniknął z twarzy Olvera. Noal przeczesał włosy zakrzywionymi palcami i westchnął, a potem zaczął się wpatrywać w stojący przed nim zielony talerz, jakby wśród znajdujących się na nim oliwek próbował wypatrzyć szmaragdy.

Przykre słowa jakoś nie przeszkadzały Matowi w czerpaniu radości z widoku kobiety, która miała zostać jego żoną. Która w połowie już była jego żoną. Światłości, wszystko co musiała zrobić, to wypowiedzieć trzy zdania i po sprawie. Ależ była piękna. Swego czasu zobaczył w niej tylko dziecko, ponieważ była taka niska, a jej twarz zakrywał welon. Bez welonu nie mogło być najmniejszych wątpliwości, że twarz w kształcie serca należała do kobiety. W ciemnych stawach oczu mężczyzna mógł pływać przez resztę życia. Rzadkie uśmiechy bywały tajemnicze lub psotne, przez rzadkość tym bardziej je cenił. Lubił ją rozśmieszać. Oczywiście, o ile nie śmiała się z niego. Prawda, była nieco szczuplejsza, niż lubił, ale gdyby nie było w pobliżu Selucii, a on mógł ją przytulić, z pewnością by mu to nie przeszkadzało. A może udałoby się skraść kilka pocałunków tym pełnym ustom. Światłości, nieraz o tym marzył! Mniejsza, że traktowała go, jakby już byli mężem i żoną. Cóż, prawie. Za nic nie pojmował, dlaczego kilka plam tłuszczu miało o czymkolwiek decydować. Lopin i Nerim, dwaj służący, których wsadzono mu na kark, walczyliby o prawo wyczyszczenia jego kaftana. Mieli tak mało do roboty, że zapewne słowa te okazałyby się literalnie prawdziwe, gdyby im z góry nie przydzielał zadań. Ale nie powiedział tego na głos. Kobiety najbardziej lubiły stawiać mężczyzn w sytuacji, gdy musieli się bronić, a kiedy to już się stało, oznaczało to ich zwycięstwo.

— Postaram się o tym nie zapominać, Skarbie — odparł, uśmiechając się najładniej, jak umiał i wślizgując na miejsce obok Selucii; kapelusz położył po jej drugiej stronie. Koc zwinął się między nimi, a mimo iż siedzieli w odległości stopy, można by uznać, że wciska się biodrem w jej udo. Jej oczy były lodowato błękitne, ale teraz zapłonął w nich żar, zdolny osmalić jego kaftan. — Mam nadzieję, że w pucharku Olvera jest więcej wody niż wina.

— To kozie mleko — z pogardą odpowiedział chłopak. Aha. Cóż, może Olver był wciąż za młody nawet na wino mocno rozcieńczone wodą.

Tuon wyprostowała się, ale i tak wciąż była niższa od Selucii, też przecież niewysokiej.

— Jak mnie nazwałeś? — zapytała tonem na tyle ostrym, na ile zezwalał akcent.

— Skarbem. Ty masz dla mnie pieszczotliwe imię, pomyślałem więc, że też dla ciebie coś wymyślę, Skarbie. — Wydawało się, że oczy Selucii wychodzą jej z orbit.

— Rozumiem — mruknęła Tuon, zaciskając usta w namyśle. Palce jej prawej dłoni poruszyły się, z pozoru bezwiednie, niemniej Selucia poderwała się zaraz i podeszła do kredensu. Mimo to zdążyła jeszcze Matowi rzucić wściekłe spojrzenie ponad głową Tuon. — Bardzo ładnie — podjęła ta po chwili. — Ciekawe, kto wygra tę grę, Zabaweczko.

Mat poczuł, jak uśmiech znika z jego oblicza. Grę? Chciał po prostu przywrócić nieco równowagi w ich wzajemnych stosunkach. Ale ona zobaczyła grę, co znaczyło, że można przegrać. I zapewne tak się stanie, ponieważ nie miał pojęcia, na czym gra polegała. Dlaczego kobiety zawsze wszystko... komplikują?

Selucia wróciła na swoje miejsce i postawiła przed nim poszczerbiony pucharek oraz talerz z niebieską glazurą, na którym leżało pół bochenka chleba z brązową skórką, pięć rodzajów marynowanych oliwek i trzy rodzaje sera. To mu na powrót dodało ducha. Na to właśnie miał nadzieję, żeby nie powiedzieć, iż na to właśnie liczył. Kiedy kobieta zaczyna kogoś karmić, potem już niełatwo jej przyjdzie pozbyć się go.

— Cała rzecz polega na tym — wtrącił Noal, podejmując przerwaną opowieść — że w tych wioskach Ayyadów widuje się kobiety w każdym wieku, ale żadnych mężczyzn powyżej dwunastego roku życia. Żadnych. — Oczy Olvera rozszerzyły się. Chłopak chłonął każde słowo z opowieści Noala o Kainach, jakie tamten widział, nawet o ziemiach poza Pustkowiem Aiel; wierzył we wszystko bez zastrzeżeń.

— Jesteś może spokrewniony z Jainem Charinem, Noal? — Mat przeżuł oliwkę i dyskretnie wypluł pestkę w dłoń. Smakowała, jakby była zepsuta. Podobnie następna. Ale był głodny, więc zjadł wszystkie, potem kawałek kruszącego się koziego sera, cały czas ignorując groźne spojrzenia Tuon.

Twarz starego skrzepła w kamień, Mat ułamał kawałek chleba i zdążył zjeść, nim Noal odpowiedział:

— To mój kuzyn — przyznał na koniec niechętnie. — Był moim kuzynem.

— Jesteś kuzynem Jaina Długi Krok? — z podnieceniem zapytał Olver. Podróże Jaina Długi Krok były jego ulubioną książką, nad którą spędzał przy lampce długie chwile, gdy był już czas spać, oczywiście pod warunkiem, że pozwalali Juilin i Thera. Mawiał, że gdy dorośnie, chce zobaczyć wszystko to, co widział Jain, wszystko i jeszcze więcej.

— Kim jest ten człowiek o podwójnym nazwisku? — zapytała Tuon. — Tylko prawdziwie wielcy ludzie mają do tego prawo, a wy mówicie o nim, jakby każdy go znał.

— Był głupcem — oznajmił ponuro Noal, zanim Mat zdążył bodaj otworzyć usta; Olver natomiast zamarł z rozdziawionymi ustami i trwał tak, póki starzec kontynuował. — Włóczył się po świecie, zostawiwszy w domu dobrą żonę, która zmarła w gorączce, nie mając nikogo, kto by trzymał ją za rękę. W rezultacie stał się narzędziem... — W jednej chwili twarz Noala zmieniła się w pozbawioną wyrazu maskę. Patrzył w przestrzeń ponad głową Mata i pocierał czoło, jakby próbując sobie coś przypomnieć.

— Jain Długi Krok był wielkim człowiekiem — zapalczywie protestował Olver. Dłonie zacisnął w piąstki, gotów walczyć za swego bohatera. — Walczył z trollokami i Myrddraalami i miał więcej przygód niż ktokolwiek inny na świecie! Więcej nawet niż Mat! Złapał Cowin Gemallan po tym, jak Gemallan zdradziła Malkier dla Cienia!

Noal ocknął się ze wzdrygnięciem i poklepał Olvera po ramieniu.

— Tego dokonał, chłopcze. To mu trzeba oddać. Ale jaka przygoda warta jest tego, by twoja żona umierała w samotności? — Mówił takim głosem, jakby sam miał zaraz paść trupem na miejscu.

Na to Olver już nie znalazł odpowiedzi, twarz mu się skurczyła. Jeśli Noalowi uda się odebrać chłopcu radość z ulubionej książki, Mat będzie musiał z nim poważnie porozmawiać. Czytanie książek było bardzo ważne — sam czytał, czasami, naprawdę — i zadbał, by Olver miał książki, które lubił.

Tuon podniosła się, pochyliła nad stołem i położyła dłoń na ramieniu Noala. Z jej twarzy zniknął srogi grymas, zastąpiła go czułość. Jej talię spinał szeroki pasek z wytłaczanej, żółtej skóry, podkreślając łagodne krzywizny figury. Kolejny wydatek. Cóż, nigdy nie miał kłopotu ze zdobywaniem pieniędzy, a gdyby ona ich nie wydawała, zapewne czyniłaby to inna kobieta.

— Ma pan dobre serce, panie Charin. — Do każdego zwracała się z szacunkiem, po nazwisku, wyjąwszy Mata Cauthona!

— Doprawdy, moja pani? — zapytał Noal takim tonem, jakby rzeczywiście zależało mu na jej opinii. — Czasami wydaje mi się... — Cokolwiek mu się wydawało, teraz nie mieli się dowiedzieć.

Drzwi otworzyły się gwałtownie i Juilin wsadził głowę do wnętrza wozu. Stożkowaty kapelusz taireńskiego łowcy złodziei tkwił na głowie pod zwyczajowym karkołomnym kątem, ale w smagłej twarzy był niepokój.

— Seanchańscy żołnierze na drodze. Idę zawiadomić Therę. Jeśli usłyszy to od kogoś innego, przerazi się. — I równie szybko jak się pojawił, zniknął, a drzwi kołysały się jeszcze czas jakiś.

7

Chłód medalionu

Seanchańscy żołnierze. Krew i krwawe popioły! Tego tylko było Matowi potrzeba w obliczu kości wciąż toczących się w głowie.

— Noal, znajdź Egeanin i powiedz jej. Olver, ostrzeż Aes Sedai, Bethamin i Setę. — Cała piątka powinna być razem albo przynajmniej niedaleko. Dwie byłe sul’dam chodziły za siostrami wszędzie, kiedykolwiek zdarzyło im się opuścić wóz, który razem zajmowały. Światłości, żeby tylko żadna nie wybrała się akurat do miasta. Byłoby to jak wpuszczenie łasicy do kurnika! — Pójdę do wejścia i spróbuję się zorientować, jakie możemy mieć kłopoty.

— Ona nie reaguje na to imię — mruknął Noal, wysuwając się zza stołu. Ruszał się całkiem energicznie, jak na człowieka, któremu w takim czy innym okresie życia złamano połowę kości w ciele. — Sam wiesz.

— A ty wiesz, kogo mam na myśli — ostro uciął Mat, spoglądając spod zmarszczonych brwi na Tuon i Selucię. Te głupoty z imionami były ich winą. Selucia poinformowała Egeanin, że odtąd nazywa się Leilwin Bez Łodzi i tamta nie reagowała na inne imię. Cóż, on nie miał zamiaru się wtrącać ani w jej imieniu, ani w swoim. Wierzył, że wcześniej czy później odzyska rozsądek.

— Przypominam tylko — odciął się Noal. — Idziemy, Olver.

Mat ruszył za nimi, ale zanim dotarł do drzwi, usłyszał słowa Tuon:

— Nie ostrzeżesz nas, abyśmy się nie ruszały z wozu, Zabaweczko? Nie zostawisz nikogo na straży?

Kości powiedziały, że powinien znaleźć Hamana albo jednego z Czerwonorękich i na wszelki wypadek postawić przed wozem, ale zamiast tego rzekł bez wahania:

— Dałaś słowo. — Włożył kapelusz. Żeby sczezł, te słowa sprawiły, że twarz jej pojaśniała. Kobiety zawsze w coś grały, niemniej ich uśmiech czasami stanowił wystarczającą wygraną.

Kiedy znalazł się przy wejściu, od pierwszego rzutu oka pojął, że szczęśliwe dni bez Seanchan w Juradorze dobiegły końca. Po drugiej stronie drogi kilkuset żołnierzy zdejmowało zbroje, rozładowywało wozy, rozbijało namioty w równych rzędach, wytyczało miejsca dla koni. Szło im nadzwyczaj sprawnie. Zobaczył tarabońską kawalerię z welonami kolczymi zwisającymi z hełmów i napierśnikami wymalowanymi w niebieskie, żółte, zielone pasy; piechotę w identycznych barwach, wbijającą piki w ziemię i odstawiającą łuki na stojaki, łuki były znacznie krótsze niż broń z Dwu Rzek. Doszedł do wniosku, że muszą to być Amadicjanie. Ani Tarabon, ani Altara nie bardzo mogły się poszczycić piechotą, a z jakiegoś powodu Altaranie w seanchańskiej służbie przyjmowali inne barwy. Prawdziwi Seanchanie też tu byli, dostrzegał jakichś dwudziestu czy trzydziestu. Nie można się było pomylić, patrząc na malowane zbroje płytowe i dziwne, insektoidalne hełmy.

Trzech żołnierzy powoli przeszło przez drogę, wszyscy szczupli, stwardniali w bojach weterani. Błękitne kaftany z kołnierzami w zielono-żółte paski, były — mimo żywych barw — raczej proste i nosiły ślady odcisków zbroi, ale żadnych dystynkcji. Nie byli to oficerowie, ale mimo to wciąż groźni jak czerwone żmije. Dwóch mogło się urodzić w Andorze lub Murandy, czy nawet w Dwu Rzekach, trzeci miał skośne oczy jak Saldaeanie i cerę barwy miodu. Nie zatrzymując się, weszli na teren widowiska.

Jeden z koniuszych przy wejściu zagwizdał ostro trzy nuty, które poniosły się po całym terenie, drugi, człowiek o zmrużonych oczach imieniem Bollin, podsunął tej trójce szklany dzban.

— Wejście kosztuje srebrnego grosza od głowy, Kapitanie — oznajmił ze zwodniczą łagodnością. Mat słyszał już ten ton, na chwilę przed tym, nim tamten uderzył drugiego koniuszego stołkiem w głowę. — Dzieci płacą pięć miedziaków, jeśli sięgają mi wyżej niż do pasa, a trzy jeśli są niższe, tylko dzieci na rękach mają darmowe wejście.

Seanchanin o miodowej skórze podniósł dłoń, jakby chciał odsunąć Bollina z drogi, potem zawahał się, a rysy jego twarzy stwardniały jeszcze bardziej, o ile to w ogóle możliwe. Słysząc głośny tupot butów, pozostali stanęli obok niego z zaciśniętymi pięściami — oto zbiegali się chyba wszyscy ludzie z widowiska, artyści w swych fantazyjnych strojach i koniuszowie w zgrzebnych wełnach. Każdy dzierżył w dłoni jakąś pałkę, pojawił się też uzbrojony w ten sposób Luca, w jaskrawoczerwonym kaftanie sięgającym wywiniętych cholew butów i haftowanym na całej długości w złote gwiazdy, wreszcie nawet obnażony do pasa Petra, który był najłagodniejszym człowiekiem, jakiego Mat w życiu spotkał. Teraz wszak jego oblicze zasnuwały chmury.

Światłości, to zapowiadało masakrę, przecież uzbrojeni towarzysze tej trójki znajdowali się nie dalej niż sto kroków. Czas najwyższy, żeby Mat Cauthon wyniósł się stąd. Ukradkiem dotknął noży ukrytych w rękawach, poruszył łopatkami, sprawdzając wiszący na karku, noży pod kaftanem i w butach nie mógł skontrolować, nie przyciągając uwagi. Kości toczyły się w nieustającym grzmocie. Zaczął układać plany wydostania Tuon i pozostałych. Jakiś czas jeszcze będzie musiał z nią wytrzymać.

Zanim rozwarły się wrota katastrofy, pojawiła się kolejna Seanchanka, w zbroi paskowanej na niebiesko, zielono i żółto, z hełmem pod prawą pachą. Miała nakrapiane źrenice i miodową skórę, krótko przystrzyżone, czarne włosy znaczyła siwizna. Na jej widok tamci się natychmiast wyprostowali, mimo iż była prawie o głowę niższa od trójki pobratymców i na hełmie nie miała żadnych piór, tylko małe godło nad czołem w kształcie brązowego grotu strzały.

— Ciekawe, dlaczego nie jestem zaskoczona, widząc cię tutaj, Murel, w samym środku pięknie zapowiadających się zamieszek. — W jej śpiewnym akcencie kryła się ostra nuta. — O co tu chodzi?

— Zapłaciliśmy, co trzeba, chorążyno — odparł tym samym akcentem miodoskóry — a potem oni kazali nam płacić podwójnie, ponieważ jesteśmy żołnierzami Imperium.

Bollin otworzył już usta, ale ona uciszyła go gestem dłoni. Taka była otaczająca ją aura autorytetu. Powiodła wzrokiem po półkolu mężczyzn uzbrojonych w pałki, na Luce zatrzymała wzrok nieco dłużej, pokiwała głową, a potem zwróciła się do Mata:

— Widziałeś, co tu się stało?

— Widziałem — odparł Mat — i stało się tyle, że chcieli wejść bez płacenia.

— Dobrze dla ciebie, Murel — oznajmiła, a tamten zamrugał zaskoczony. — Dobrze dla całej trójki. Ponieważ to oznacza, że zaoszczędzicie swoje pieniądze. A to dlatego mianowicie, że na dziesięć dni macie zakaz opuszczania obozu, a po tych dziesięciu dniach przedstawienia już tu nie będzie. Oczywiście, przez dziesięć dni żołd nie będzie wam wypłacany. Rozkaz brzmiał: rozładować wozy, żeby okoliczna ludność nie myślała, iż uważamy się za lepszych od nich. A Może wolisz zarzut szerzenia buntu w szeregach? — Wszyscy trzej w widoczny sposób pobledli. Najwyraźniej zarzut był poważny. — Tak też myślałam. Teraz znikać i do roboty, zanim zrobi się z tego miesiąc zamiast tygodnia.

— Tak, chorążyno — krzyknęli jak jeden mąż i pobiegli przez drogę, wygładzając kaftany. Twardzi weterani, ale chorążyna najwyraźniej była twardsza.

Jeszcze nie skończyła. Luca wystąpił naprzód, ukłonił się ceremonialnie, chcąc coś powiedzieć. Nie dopuściła go do głosu.

— Nie lubię, jak ktoś grozi pałkami moim ludziom — oznajmiła, przeciągając słowa i wspierając dłoń na rękojeści miecza — nawet Murelowi, przy takim stosunku sił. Wychodzi jednak na to, że macie charakter. Może któryś z was, wspaniali chłopcy, marzy o przygodzie i chwale? Przyjdźcie do mnie na drugą stronę drogi, a ja wam pomogę się zaciągnąć. Ty, tam w śmiesznym czerwonym kaftanie. Wyglądasz mi na urodzonego lansjera. Założę się, że nie minie dużo czasu, a zrobię z ciebie prawdziwego bohatera. — Wśród zebranych przeszła fala kręcenia głowami, kilku, widząc, że kłopoty się skończyły, zaczęło wracać do swoich zajęć. Petra był jednym z nich. Luca wyglądał, jakby oberwał halabardą. Kilku pozostałych wyglądało na równie zbitych z tropu propozycją. Artyści zarabiali znacznie lepiej od żołnierzy, a poza tym nie istniało ryzyko, że ktoś ich dziabnie mieczem. — Cóż, póki będziemy sąsiadami, może któregoś przekonam. U mnie raczej nikt się nie wzbogaci, ale żołd jest zazwyczaj na czas i zawsze są szanse na łupy, jeśli rozkaz pozwoli. Od czasu do czasu się zdarza. Jedzenie bywa różne, ale zazwyczaj ciepłe i zazwyczaj dość, by napchać brzuch. Dni bywają długie, dzięki temu potem lepiej się śpi. Kiedy nie ma roboty w nocy. Są jacyś zainteresowani?

Luca wreszcie się otrząsnął.

— Dziękuję, kapitanie, nie — powiedział zduszonym głosem. Niektórzy głupcy wyobrażali sobie, że żołnierzom pochlebia przypisywanie wyższej rangi niż posiadana. — Teraz proszę mi wybaczyć. Czeka nas przedstawienie. I widzowie, którzy nie będą uszczęśliwieni zbyt długim oczekiwaniem. — Rzucił ostatnie, czujne spojrzenie na kobietę, jakby wciąż się obawiał, że może go zawlec za kołnierz do wojska, a potem zwrócił się do swoich ludzi: — Wszyscy na swoje miejsca. Co wy tu właściwie robicie, leniuchy? Panuję nad sytuacją. Wszyscy na miejsca, zanim widzowie zaczną się domagać zwrotu pieniędzy. — Co w jego opinii byłoby ostateczną katastrofą. Mając do wyboru zwrot pieniędzy i porządną burdę z żołnierzami, Luca z pewnością długo by się zastanawiał, co jest gorsze.

Kiedy tłum wykonawców się rozpraszał, a Luca odchodził wciąż rzucając przez ramię spojrzenia na kobietę, ta zwróciła się do Mata, który jeden, prócz koniuszych, został na placu boju:

— A może ty? Na pierwszy rzut oka mógłbyś zostać oficerem i wydawać mi rozkazy — mówiła tak, jakby ją samą pomysł rozbawił.

Wiedział, o co jej chodzi. Ludzie w kolejce widzieli trzech seanchańskich żołnierzy, których odprawiła biegiem, któż mógł mieć pewność, o co poszło? Teraz jednak na własne oczy widzieli, jak sama rozpędziła znacznie większy tłum. Bez wahania zaproponowałby jej stanowisko chorążyny w Legionie.

— Byłby ze mnie naprawdę kiepski żołnierz, chorążyno — powiedział, uchylając kapelusza. Zaśmiała się.

Kiedy odwrócił się, by odejść, usłyszał, jak Bollin mówi cicho:

— Nie słyszałeś, co powiedziałem tamtemu żołnierzowi? Srebrny grosz za ciebie i drugi za twoją szlachetną towarzyszkę. — Monety zadzwoniły w dzbanie. — Dziękuję. — Rzeczy wracały do normalności. A kości wciąż toczyły się w głowie.

Wędrował przez teren widowiska, gdzie akrobaci z powrotem wykonywali na oczach widzów salta i przewroty na drewnianych platformach, żonglerzy żonglowali, psy Clarine toczyły wielkie drewniane kule, a pantery Miyory stawały na tylnych łapach za kratami z pozoru ledwie zdolnymi do ich powstrzymania — w końcu zdecydował odwiedzić Aes Sedai. Skojarzyły mu się z panterami. Szeregowi żołnierze nie będą pracować przez całe dnie, ale gotów był się założyć o ostatnie pieniądze, że nie minie wiele czasu, aż niektórzy przynajmniej oficerowie zaczną zaglądać. Ufał Tuon — zdziwiła go ta myśl — a Egeanin miała dość rozsądku, by się nie pokazywać w obecności Seanchan, wątpił tylko w rozsądek Aes Sedai. Nawet Teslyn i Edesina, które spędziły przecież swój czas w charakterze damane, wciąż potrafiły głupio ryzykować. Joline, która nie miała takich doświadczeń, uważała się za niezniszczalną.

Wszyscy dookoła już wiedzieli, że trzy kobiety są Aes Sedai, mimo to ich wielki wóz, pokryty spłowiałym od deszczu płótnem, wciąż zajmował miejsce obok wozów z zaopatrzeniem i koni. Luca gotów był zmienić hierarchię swego interesu dla Wysokiej Lady, która wystawiła mu list żelazny, ale nie dla Aes Sedai, które tylko ściągały mu niebezpieczeństwo na głowę, a poza tym były bez grosza. Wśród artystów kobiety okazywały siostrom życzliwość, mężczyźni unikali ich w mniejszym lub większym stopniu — zawsze tak było z Aes Sedai. Luca najchętniej by się ich pozbył, żeby radziły sobie same bez pieniędzy Mata. Aes Sedai stanowiły groźbę dla każdego, w czyim towarzystwie pokazywały się na ziemiach pozostających pod władzą Seanchan. Oczywiście, Mat Cauthon nie mógł się spodziewać żadnych podziękowań, ale żadnych też nie oczekiwał. Wystarczyłaby mu odrobina szacunku, równie mało realna. Aes Sedai były mimo wszystko Aes Sedai.

Nigdzie nie było widać Strażników Joline, Blaerica i Fena, dzięki czemu uniknął długich tłumaczeń. Wszedł na zabrudzone schody na tyłach wozu i wtedy poczuł, że medalion z lisim łbem na piersiach stał się zimny i z każdą sekundą robi się bardziej lodowaty. Na moment zamarł bez ruchu. Te głupie kobiety przenosiły w środku! Gdy doszedł wreszcie do siebie, wbiegł po schodkach i gwałtownie otworzył drzwi.

W środku były wszystkie, które spodziewał się zastać: Joline, Zielona siostra, smukła, śliczna i wielkooka, Teslyn, Czerwona o wąskich ramionach, która wyglądała, jakby żywiła się wyłącznie kamieniami, Edesina, Żółta, przystojna raczej niż piękna, z falami czarnych włosów, spływającymi aż do pasa. Wszystkie trzy własnoręcznie uratował z niewoli u Seanchan, Teslyn i Edesinę wyciągnął z samych zagród damane, ich wdzięczność wszelako należało nazwać co najwyżej cząstkową. Bethamin, równie ciemnoskóra jak Tuon, tyle że wysoka i dobrze zaokrąglona oraz słomianowłosa Seta były sul’dam, zanim zostały zmuszone do współudziału w uwolnieniu trzech Aes Sedai. Cała piątka mieszkała razem w tym wozie, Aes Sedai pilnowały byłych sul’dam, byłe sul’dam miały oko na Aes Sedai. Żadne nie wiedziały o zadaniach drugich, wzajemna nieufność sprawiała, że bardziej się przykładały. Jedyną, której nie spodziewał się zastać w środku, okazała się Setalle Anan, karczmarka z Wędrownej Kobiety w Ebou Dar, oczywiście do czasu, póki z niewyjaśnionych powodów nie zdecydowała się na udział w operacji ratunkowej. Setalle chętnie brała udział w rozmaitych przedsięwzięciach. „Wtrącała się” byłoby tu chyba lepszym słowem. Nieustannie próbowała się wtrącać w związki łączące go z Tuon. Zupełnie natomiast nie spodziewał tego, co zobaczył.

Pośrodku wozu Bethamin i Seta stały sztywno jak słupy, ściśnięte ramię przy ramieniu między dwoma łóżkami, Joline biła Bethamin po twarzy, raz za razem, najpierw jedną ręką, potem drugą. Po policzkach wysokiej kobiety w całkowitej ciszy spływały łzy, a Seta patrzyła przerażona i przekonana, że zaraz przyjdzie jej kolej. Edesina i Teslyn stały z ramionami zaplecionymi na piersiach i przyglądały się obojętnie, podczas gdy pani Anan marszczyła czoło z wyraźną dezaprobatą za plecami sióstr. Nie potrafił powiedzieć ani go to obchodziło, czy powodem dezaprobaty było samo bicie, czy przewina, którą Bethamin na siebie ściągnęła.

Jednym krokiem pokonał wolną przestrzeń, chwycił Joline za uniesioną rękę i odwrócił ku sobie.

— Co ty, na Światłość... — tylko tyle zdążył powiedzieć, zanim drugą ręką wymierzyła mu taki cios, że aż w uszach zadzwoniło. — Dobra, przesadziłaś — powiedział i choć przed oczyma wciąż tańczyły mu gwiazdy, opadł na najbliższe łóżko i przełożył zaskoczoną Joline przez kolano. Jego prawa dłoń wylądowała z głośnym klapnięciem, tamta pisnęła zaskoczona. Medalion zrobił się jeszcze zimniejszy, a Edesina jęknęła, zdając sobie sprawę z fiaska próby użycia Mocy. Mimo to nie spuszczał oka z pozostałych sióstr oraz otwartych drzwi, na wypadek gdyby się pokazał któryś ze Strażników Joline, a równocześnie trzymał ją i tłukł co sił w ręku. Ponieważ nie miał pojęcia, ile bielizny i halek ma pod błękitnymi wełnami, chciał mieć pewność, że cokolwiek poczuje. Zdawało mu się, że uderzenia poddawały rytm toczącym się w głowie kościom. Joline szarpała się i wierzgała, przeklinając niczym woźnica, a medalion był już tak lodowaty, że Mat zaczął obawiać się odmrożeń. Wkrótce paskudne słowa zaczęły zastępować bezsłowne krzyki. Nie był tak silny w rękach jak Perrin, z drugiej strony nie był też wcale słaby. Ćwiczenia z łukiem i pałką wzmacniają ramiona.

Edesina i Teslyn stały z pozoru zupełnie sparaliżowane, to samo odnosiło się do dwu byłych sul’dam — obie trwały z szeroko rozwartymi oczyma i choć Bethamin się uśmiechała, wydawała się równie zdumiona co Seta — lecz kiedy wreszcie nieartykułowane krzyki Joline zajęły w jej ustach miejsce przekleństw, pani Anan spróbowała przepchnąć się między dwoma Aes Sedai. Dziwne, ale Teslyn ostrzegła ją gestem, żeby została na miejscu! Niewiele kobiet, a nawet mężczyzn, było zdolnych przeciwstawić się wyraźnym poleceniom Aes Sedai. Pani Anan tylko zmierzyła Czerwoną siostrę lodowatym spojrzeniem i jakoś przecisnęła się między dwoma Aes Sedai, szepcząc pod nosem coś, na co one zareagowały osobliwymi spojrzeniami. Wciąż na jej drodze pozostały Bethamin i Seta, Mat skorzystał więc z okazji, żeby poczęstować Zieloną siostrę serią mocnych uderzeń, a potem zrzucił ją z kolan. Ręka bolała go nie na żarty. Joline wylądowała na podłodze z głośnym łomotem, z jej ust wydobyło się przytłumione:

— Oj.

Pani Anan stanęła przed nim, na tyle blisko, że Joline miała kłopoty z powstaniem, zaplotła ramiona na piersiach i przyglądała się badawczo. Jej dekolt wezbrał obfitym biustem. Mimo że ubierała się na modłę Ebou Dar, nie była rodowitą mieszkanką tych stron, co jednoznacznie zdradzały skośne oczy, niemniej w uszach wisiały wielkie kolczyki, za paskiem tkwił zakrzywiony sztylet, a małżeński nóż zwisał z szerokiej, srebrnej obroży na szyi, w jego rękojeści tkwiły czerwone i białe kamienie, każdy na oznaczenie jednego syna lub córki. Ciemnozielone spódnice były podszyte po lewej stronie, ukazując czerwoną halkę. Z włosami lekko przyprószonymi siwizną stanowiła niemalże ideał karczmarki z Ebou Dar, pewnej siebie i przyzwyczajonej do wydawania rozkazów. Oczekiwał, że zostanie zrugany — kiedy szło o reprymendę, była w tym równie dobra jak dowolna Aes Sedai! — tak więc poczuł zaskoczenie, gdy przemówiła z namysłem:

— Joline z pewnością próbowała cię powstrzymać, Teslyn i Edesina na pewno również, ale nie udało im się. Podejrzewam więc, że musisz mieć jakiś ter’angreal, który zaburza strumienie Mocy. Słyszałam, że takie rzeczy istnieją... plotka twierdzi, że Cadsuane Melaidhrin taki posiada... ale nigdy czegoś podobnego na oczy nie widziałam. A bardzo bym chciała. Nie mam zamiaru próbować ci go odebrać, ale byłabym wdzięczna, gdybyś mi pokazał.

— Skąd znasz imię Cadsuane? — zapytała Joline, próbując wygładzić suknie na pośladkach. Pierwszy ruch dłoni wywołał skrzywienie na twarzy, za każdym następnym spoglądała wściekle na Mata, żeby mu pokazać, iż nie ma zamiaru zapomnieć. Łzy lśniły w jej wielkich piwnych oczach i na policzkach, skoro więc i tak przyjdzie zapłacić, mógł choć przez chwilę napawać się widokiem.

— Mówiła coś o próbach przed wdzianiem szala — powiedziała Edesina.

— Powiedziała: „Jak można przejść próby przed przywdzianiem szala, jeśli jest się zupełnie sparaliżowaną w chwilach takich jak ta?” — dodała Teslyn.

Usta pani Anan zacisnęły się na krótką chwilę, ale nawet jeśli została dotknięta do żywego, natychmiast odzyskała panowanie nad sobą.

— Może pamiętacie, że byłam właścicielką gospody — oznajmiła sucho. — Wielu gości odwiedzało Wędrowną Kobietę, wielu z nich mówiło różne rzeczy, niekonieczne rozważne.

— Żadna Aes Sedai nic by nie powiedziała... — zaczęła Joline i gwałtownie się odwróciła. Po schodach wchodzili Blaeric i Fen. Obaj pochodzili z Ziem Granicznych, obaj byli potężnie zbudowani, Mat więc szybko się podniósł, gotów w razie konieczności do wyciągnięcia noży. Pewnie go załatwią, ale nie bez walki.

Zaskoczyło go, gdy Joline podskoczyła ku drzwiom i zamknęła na zasuwkę tuż przed twarzą Fena. Choć Saldaeanin nie zrobił nic, żeby je wyważyć, bez wątpienia obaj zaczekają na zewnątrz. Kiedy się odwróciła, w jej oczach gorzał żar, łzy wciąż lśniły na policzkach, na chwilę całkiem zapomniała o pani Anan.

— Jeśli kiedykolwiek bodaj przyjdzie ci do głowy, by... — zaczęła, grożąc mu palcem.

Dał krok naprzód i podstawił jej pod nos własny palec tak szybko, że odruchowo się cofnęła i oparła o drzwi. Od których odbiła się z jękiem i zaczerwienionymi policzkami. Nie obchodziło go, czy to gniew, czy wstyd. Znowu otworzyła usta, nie miał jednak zamiaru pozwolić jej powiedzieć bodaj słowo.

— Gdyby nie ja, nosiłabyś do końca życia obrożę damane, razem z Edesiną i Teslyn — oznajmił porywczo, z pewnością w jego oczach też było widać targające nim emocje. — W podzięce wszystkie próbujecie mnie bez przerwy straszyć. Robicie, co chcecie i narażacie wszystkich na niebezpieczeństwo. Przenosiłyście, cholera, wiedząc, że po drugiej stronie drogi stoi oddział Seanchan! Nie wiedziałyście, że nie mają ze sobą damane, dwudziestu damane. — Wątpił, by do oddziału przydzielono choć jedną, niemniej wątpienie to nie pewność, w każdym razie nie miał zamiaru dzielić się swoimi wątpliwościami, nie z nią i nie teraz. — Cóż, może bym to jakoś wybaczył, chociaż wiedz, że moja cierpliwość powoli się wyczerpuje, ale nie dam się bić. Uderz mnie jeszcze raz, a przysięgam, że sprawię ci lanie dwakroć takie mocne i bolesne. Masz moje słowo!

— I następnym razem nie będę go próbowała powstrzymać — wtrąciła pani Anan.

— Ani ja — dodała Teslyn, a Edesina po chwili jej zawtórowała.

Joline wyglądała, jakby ją ktoś zdzielił młotem między oczy. Bardzo dobrze. Najlepiej niech trwa w tym stanie, póki Mat nie wymyśli, jak uniknąć połamania kości w rękach Blaerica i Fena.

— Może teraz któraś mi powie, po co, do cholery, zdecydowałyście się przenosić i to w takich ilościach, jakby pod bokiem szalała Ostatnia Bitwa? Masz zamiar wciąż je tak trzymać, Edesina? — Skinieniem głowy wskazał Setę i Bethamin. Oczywiście strzelał w ciemno, niemniej oczy Edesiny rozszerzyły się na moment, jakby uznała, że dzięki ter’angrealowi może widzieć sploty Mocy, a nie tylko je neutralizować. Tak czy inaczej, w jednej chwili obie kobiety były wolne. Bethamin z całkowitym spokojem zaczęła ocierać łzy białą, lnianą chusteczką. Seta usiadła na łóżku, otulając się ramionami i drżąc; wyglądała na bardziej wstrząśniętą niż Bethamin.

Żadna z Aes Sedai jakoś nie miała ochoty się tłumaczyć, pani Anan zrobiła to za nie.

— Wywiązała się kłótnia. Joline chciała pójść obejrzeć tych Seanchan i nie potrafiłyśmy jej tego wyperswadować. Bethamin postanowiła udzielić jej lekcji dyscypliny, jakby nie miała pojęcia, czym to się skończy. — Karczmarka pokręciła głową z niesmakiem. — Próbowała przełożyć Joline przez kolano, Seta jej pomagała, a wtedy Edesina związała je strumieniami Powietrza. Tak zakładam... — dodała, gdy wszystkie Aes Sedai popatrzyły na nią groźnie. — Może nie potrafię przenosić, ale mam oczy.

— To nie tłumaczy wszystkiego, co czułem — powiedział Mat. — Tu odbywało się naprawdę wielkie przenoszenie.

Pani Anan i trzy Aes Sedai przyglądały mu się badawczo, ich spojrzenia zdawały się nakłuwać go w poszukiwaniu medalionu. Pewne było, że o ter’angrealu nie zapomną.

Joline podjęła opowieść:

— Bethamin przeniosła. Nigdy w życiu nie widziałam takiego splotu, niemniej przez parę chwil, zanim nie została odcięta od źródła, po nas wszystkich tańczyły iskry. Myślę, że mogła wykorzystać wszelką Moc, jakiej potrafiła zaczerpnąć.

Bethamin wstrząsnęły nagłe łkania. Zgarbiła się, omal nie spadając na podłogę.

— Nie chciałam — szlochała, trzęsąc się i krzywiąc. — Myślałam, że chcecie mnie zabić, ale nie chciałam. Nie chciałam. — Seta zaczęła się kołysać, wpatrując z wyrazem ostatecznego przerażenia w przyjaciółkę. A może byłą przyjaciółkę. Obie wiedziały, że a’dam działa na nie jak zapewne na każdą sul’dam, niewykluczone wszak, że nie dotarło do nich jeszcze pełne znaczenie tego faktu. Kobieta, która potrafiła zawiadywać a’dam, mogła się nauczyć przenosić. Zapewne ze wszystkich sił starały się negować ten prosty fakt, zapomnieć o nim. Akt przenoszenia wszakże zmieniał wszystko.

Żeby sczezły, tylko tego mu jeszcze było trzeba.

— Co macie zamiar zrobić w tej kwestii? — To był problem pozostający wyłącznie w gestii Aes Sedai. — Kiedy już zaczęła, z pewnością nie przestanie. Tyle wiem.

— Niech zdycha — oznajmiła brutalnie Teslyn. — Możemy trzymać ją za tarczą, dopóki się jej nie pozbędziemy, a wtedy niech zdycha.

— Nie możemy tego zrobić — powiedziała Edesina, wyraźnie wstrząśnięta. Choć ewidentnie nie chodziło jej o nędzny koniec Bethamin. — Kiedy się jej pozbędziemy, będzie groźbą dla wszystkich dookoła.

— Już tego nie zrobię — łkała Bethamin błagalnym głosem. — Nie zrobię tego!

Joline przecisnęła się obok Mata, jakby był wieszakiem na płaszcze, stanęła przed Bethamin, wsparła ręce na biodrach i spojrzała jej w oczy.

— Nie przestaniesz. Nie dasz rady, skoro już zaczęłaś. Och, mogą minąć miesiące między kolejnymi próbami, ale spróbujesz znowu, potem jeszcze raz, a za każdym razem będzie to coraz bardziej niebezpieczne. — Z westchnieniem opuściła ręce. — Jesteś zdecydowanie zbyt stara, by trafić do księgi nowicjuszek, ale to nie ma znaczenia. Musimy cię uczyć. Musisz się nauczyć przynajmniej tyle, żeby nie zrobić komuś krzywdy.

— Uczyć ją? — pisnęła Teslyn i z kolei ona wsparła ręce na biodrach. — Mówię, niech zdycha! Czy macie pojęcie, jak te sul’dam traktowały mnie, kiedy byłam ich więźniem? — Nie wiemy, ponieważ nigdy nic nie opowiadałaś, wysłuchiwałyśmy tylko narzekań, jakie to było potworne — odparła sucho Joline, a potem dodała, bardziej zdecydowanym tonem: — Nie porzucę na pastwę losu żadnej kobiety, jeżeli istnieje jakieś inne wyjście.

Oczywiście na tym się nie skończyło. Kiedy kobieta chce się kłócić, potrafi tego dokonać bez niczyjej pomocy, a najwyraźniej wszystkie chciały. Edesina stanęła po stronie Joline, podobnie postąpiła pani Anan, jakby miała prawo wypowiadać się w sprawach Aes Sedai. Najdziwniejsze było, że Bethamin i Seta stanęły po stronie Teslyn, zaklinając się, że nie będą się uczyć przenoszenia, wymachując rękoma i krzycząc równie głośno jak pozostałe. Mat sprytnie skorzystał z okazji i wyślizgnął się z wozu, zamykając za sobą delikatnie drzwi. Nie ma potrzeby przypominać o swoim istnieniu. Aes Sedai i tak sobie wkrótce przypomną. Przynajmniej mógł się przestać zamartwiać, gdzie znaleźć przeklęte a’dam i sul’dam nie spróbują z nich znowu skorzystać.

Odnośnie do Blaerica i Fena miał rację. Czekali na niego u stóp schodów, ich czoła skrywały chmury. Bez wątpienia dokładnie wiedzieli, co się przydarzyło Joline. Ale, jak się okazało, nie mieli pojęcia, kogo o to winić.

— Co się stało w środku, Cauthon? — dopytywał się Blaeric, a jego błękitne oczy patrzyły niczym dwa świdry. Nieznacznie wyższy z dwójki, zgolił shienarański kosmyk i nie był teraz szczególnie uszczęśliwiony krótką szczeciną porastającą skalp.

— Brałeś w tym udział? — chłodno zapytał Fen.

— Jak miałbym brać w tym udział? — bronił się Mat, schodząc na dół krokiem swobodnym, jakby nie dbał o nic w świecie. — Ona jest Aes Sedai, gdybyście zapomnieli. Jeżeli chcecie wiedzieć, co się stało, proponuję, żebyście ją zapytali. Nie jestem na tyle durny, aby o tym rozmawiać, tyle wam powiem. Niemniej, na razie dałbym im spokój. Wciąż się kłócą. Wyślizgnąłem się, póki jeszcze jestem w jednym kawałku.

Nie były to może najszczęśliwiej dobrane słowa. Mimo iż wydawało się to niemożliwe, twarze Strażników pociemniały jeszcze bardziej. Ale pozwolili mu przejść, bez potrzeby sięgania po noże. I nic więcej się nie liczyło. Poza tym żaden jakoś nie pchał się do wozu. Zamiast tego siedli na stopniach i postanowili czekać jak jacyś głupcy. Wątpił, by Joline wszystko im chętnie opowiedziała i pewnie zanim się zorientują, że nie należy pytać, oberwą. Na ich miejscu znalazłby sobie jakieś zajęcie z dala od wozu na... powiedzmy... miesiąc czy dwa. To mogłoby pomóc. Nieco. W pewnych sprawach kobiety miały długą pamięć. Odtąd będzie musiał się przez ramię oglądać na Joline. Niemniej, warto było.

Ponieważ miał na głowie Seanchan po drugiej stronie drogi, skłócone Aes Sedai i przenoszenie Mocy, jakby ci Seanchanie nie istnieli, wreszcie toczące się w głowie kości, nawet zwycięstwo w dwu grach przeciwko Tuon nie mogło mu poprawić nastroju. Położył się spać — na podłodze, ponieważ Domon zajął drugie łóżko, a Egeanin zawsze spała na swoim — kości turkotały wewnątrz czaszki, ale z jakiegoś powodu wierzył, że jutro będzie lepiej. Cóż, nigdy nie mogło być cały czas dobrze. Miał tylko nadzieję, że nie będzie aż tak paskudnie.

8

Smocze jaja

Następnego ranka, jeszcze przed świtem, Luca kazał swoim ludziom zwinąć obóz. Wielkie, płócienne ściany, razem ze wszystkim innym, miały natychmiast trafić na wozy. To właśnie towarzyszące tym zajęciom okrzyki, łomoty i zamieszanie obudziły Mata. Od spania na podłodze był sztywny i otępiały. Zresztą przeklęte kości i tak nie dały mu się wyspać. Sny, jakie im towarzyszyły, potrafiły przepłoszyć najgłębszy sen. Na zewnątrz Luca miotał się bez kaftana i z latarnią w dłoni, bez przerwy wykrzykując rozkazy, które zapewne w większym stopniu przeszkadzały, niż pomagały, dopiero Petra, tak barczysty, że w ciemnościach przypominał niewysoki pagórek, choć przecież nie był wiele niższy od Mata, przerwał zaprzęganie czworokonnego zaprzęgu do jego oraz Clarine wozu i spróbował coś wyjaśnić. Światła było dość na rozmowę, przyświecał bowiem częściowo skryty za drzewami księżyc w trzeciej kwadrze, a latarnia przy koźle wozu rozlewała wokół kałużę przyćmionej jasności — na terenie całego obozu lśniły setki takich kałuż. Clarine wyprowadzała gdzieś psy, ponieważ odtąd większość czasu przyjdzie im spędzić w zamknięciu.

— Wczoraj... — Siłacz pokręcił głową i poklepał najbliższe zwierzę, koń cierpliwie czekał na dopięcie ostatnich popręgów i wcale nie potrzebował uspokajania. Może w ten sposób uspokajał siebie. Nocne powietrze było wprawdzie chłodne, ale nie lodowate, niemniej Petra miał na sobie ciemny kaftan i robioną na drutach czapeczkę. Żonę wciąż martwiło, że może się przeziębić, dbała zatem o niego nawet wtedy, gdy nie było to konieczne. — Cóż, wszędzie jesteśmy oby, rozumiesz, a wielu ludziom się wydaje, że z obcymi można sobie na dużo pozwolić. Za każdym razem, kiedy jednemu coś puścimy płazem, dziesięciu, o ile nie stu, zaraz skorzysta z okazji. Czasami możemy liczyć na lokalne władze i ich praworządność, ale tylko czasami. Ponieważ jesteśmy obcy i jutro nas już nie będzie, a też dlatego że ludzie uważają, iż obcy to nic dobrego. Musimy sami się bronić, walczyć o swoje, jeśli trzeba. Ale wtedy to znak, że czas już ruszać w drogę. Teraz jest tak samo jak kiedyś, gdy było nas z Lucą tylko parę dziesiątek, licząc koniuszych; w tamtych czasach zwinęlibyśmy obóz zaraz po odejściu żołnierzy. Z drugiej strony, w tamtych czasach nie było tyle pieniędzy do zarobienia — skończył sucho i przez parę chwil w milczeniu kręcił głową, może dumając nad chciwością Luki, może nad rozmiarami, do jakich rozrosło się widowisko. W końcu podjął dalej: — Ci trzej Seanchanie mają przyjaciół, a przynajmniej towarzyszy, którym nie spodoba się, jak ich potraktowano. I choć właściwie powinni mieć pretensje do pani chorąży, możesz być pewien, że wina spadnie na nas, ponieważ na nas mogą się odegrać, a na niej nie. Może oficerowie nie dopuszczą do złamania prawa czy naruszenia regulaminu, czy jak tam się to nazywa, ale pewności nie mamy. Pewne jest tylko, że tamci narobią kłopotów, jeżeli zostaniemy na kolejny dzień. Nie ma więc sensu zostawać, skoro miałoby to oznaczać walkę z żołnierzami, w konsekwencji kontuzje i niechybne kłopoty z prawem, w takiej czy innej postaci. — Było to najdłuższe przemówienie, jakie Mat kiedykolwiek słyszał z ust Petry, teraz tamten odkaszlnął, jakby sam zawstydzony tym, jak daleko się posunął. — Cóż — mruknął na koniec, pochylając się nad uprzężą. — Luca chce być jak najszybciej w drodze. A ty z pewnością zechcesz zajrzeć do swoich koni.

Mat niczego takiego nie chciał. W pieniądzach najlepsze było nie to, co można za nie kupić, ale to, że można było zapłacić komuś za wykonanie własnej pracy. Gdy tylko zdał sobie sprawę, że widowisko rusza w drogę, obudził czterech Czerwonorękich w namiocie, który dzielili z Chelem Vaninem, i kazał zaprząc konie do swojego wozu, do wozu Tuon, wydał też rozporządzenie co do brzytwy i Oczka. Krępy złodziej koni — od czasu spotkania z Matem nie ukradł jeszcze żadnego konia, ale wcześniej tym się wyłącznie zajmował — uniósł się na posłaniu na tyle tylko, żeby powiedzieć, iż wstanie, gdy inni wrócą, a potem zagrzebał się na powrót w koce i nim Harnan oraz pozostali wciągnęli buty, już chrapał. Umiejętności Vanina cieszyły się takim szacunkiem, że nikt nie powiedział słowa, a narzekania ograniczały się do wczesnej godziny, na co zresztą narzekaliby wszyscy — oprócz Hamana — gdyby nawet dać im spać do południa. Wiedzieli doskonale, że kiedy przyjdzie czas, Vanin odpłaci im po dziesięciokroć, nawet Fergin to rozumiał. Chudy Czerwonoręki nie był szczególnie bystry w żadnych sprawach prócz czysto żołnierskich, ale tutaj jego rozum jakoś funkcjonował. W wystarczającym zakresie.

Widowisko opuściło Jurador, zanim choćby rąbek tarczy słońca łypnął znad horyzontu — długi wąż wozów toczył się przez ciemność po szerokiej drodze, jego głowę stanowiła estetyczna makabra Luki ciągnięta przez sześć koni. Wóz Tuon jechał za nim, na koźle siedział Gorderan, tak barczysty, że prawie sam wyglądał na siłacza; Tuon i Selucia, w płaszczach z naciągniętymi kapturami, wcisnęły się po jego obu stronach. Tabory, klatki ze zwierzętami i zapasowe konie zamykały kolumnę. Z seanchańskiego obozu ich odjazdowi przyglądali się wartownicy — ciche postaci w zbrojach, maszerujące miarowym krokiem po perymetrze. Natomiast w samym obozie cicho nie było. Między namiotami stały w sztywnych szeregach cienie, wykrzykiwały wezwanie w miarowym rytmie, a inne im odpowiadały. Mat praktycznie rzecz biorąc wstrzymywał oddech do czasu, aż te okrzyki ucichły w dali. Jechał na Oczku obok wozu Aes Sedai, mniej więcej pośrodku długiej kolumny i krzywił się za każdym razem, gdy medalion chłodził skórę na piersiach, co zaczęło się, odkąd pokonali pierwszą milę drogi. Joline nie marnowała czasu. Fergin trzymając wodze plotkował z Metwynem o koniach i kobietach. Obaj byli szczęśliwi jak zające w kapuście, ale w końcu żaden nie miał pojęcia, co się dzieje w wozie. Na szczęście medalion nie robił się lodowaty, tylko chłodny, a i to tylko od czasu do czasu. Używały drobnych porcji mocy. Niemniej nie lubił być świadom jakiegokolwiek przenoszenia. Doświadczenie pouczało go, że w ślad za Aes Sedai idą kłopoty, którymi te nie wahały się obarczać innych, nie dbając o nic. Nie, w sytuacji gdy kości wciąż toczyły się w głowie, najlepiej znajdować się dziesięć mil od najbliższej Aes Sedai.

Najchętniej jechałby przy wozie Tuon, choćby dla możliwości porozmawiania z nią — cóż z tego, że Selucia oraz Gorderan słyszeliby każde słowo — ale kobietom nie należało pokazywać, iż mężczyźnie za bardzo zależy. Kiedy się orientowały, że tak jest, to albo natychmiast wykorzystywały własną przewagę, albo wyślizgiwały się niczym kropla wody na rozgrzanej i tłustej patelni. Tuon i tak nie miała kłopotów z wykorzystywaniem własnej przewagi, jemu zaś nie chciało się marnować czasu na jej ściganie. Wcześniej czy później wymówi słowa dopełniające ceremonii zaślubin, co jest pewne jak to, że woda jest mokra, ale w obliczu tej pewności, tym bardziej chciał się dowiedzieć, jaka ona jest — a z tym, jak dotąd, nie bardzo sobie radził. Przy tej małej kobietce łamigłówka kowala wydawała się ucieleśnieniem prostoty. Jak może się ożenić z kobietą, jeżeli jej nie zna? Gorzej, musiał znaleźć jakiś sposób, by stać się dla niej czymś więcej niż Zabaweczką. Małżeństwo z kobietą, która nie będzie go szanowała, to gorzej niż na co dzień nosić koszulę z żądeł czarnych os. W istocie sytuacja prezentowała mu się jeszcze bardziej ponuro: musiał ją skłonić, żeby jej na nim zależało, inaczej zacznie uciekać przed swoją żoną, walczyć z nią, by nie zrobiła zeń swego da’covale! Na dokładkę wszystko to należało zrobić w czasie, jaki pozostał, nim będzie musiał ją odesłać do Ebou Dar. Niezły pasztet, bez wątpienia smaczny dla jakiegoś bohatera z legend, małe co nieco na chwilę wytchnienia przed oczekującym go wielkim czynem, tylko przeklęty Mat Cauthon nie był żadnym przeklętym herosem. Cóż z tego — misję i tak trzeba było wykonać, a po drodze nie było miejsca na fałszywy krok.

Choć nigdy dotąd nie wyruszali w drogę o tak wczesnej porze, wszelkie nadzieje, że Luca będzie jechał szybciej, wkrótce się rozwiały. Słońce powoli wspinało się nad horyzont, powoli mijali kamienne zabudowania farm, wtulone w zbocza wzgórz, od czasu do czasu przydrożne sioło o domkach krytych dachówką lub strzechą, położone wśród otoczonych kamiennymi murkami pól wydartych lasom, gdzie mężczyźni i kobiety przyglądali się przejeżdżającym wozom, a dzieci biegły obok, póki nie zawołali ich rodzice — wreszcie, koło południa, dotarli do jakiejś większej miejscowości. Runnieński Bród. Nazwa rzekomo od położenia przy moście nad rzeką o takie właśnie nazwie, którą zresztą można było pokonać w dwadzieścia kroków, nie zanurzywszy się po drodze głębiej niż po pas. Mieścina do pięt nie dorastała Juradorowi, niemniej mogła się poszczycić czterema dwupiętrowymi gospodami z kamienia krytymi zieloną i błękitną dachówką oraz półmilowym placem ubitej ziemi między rzeką a miastem, gdzie kupcy zatrzymywali się na noc. Ogrodzone kamiennymi murkami pola farm jak okiem sięgnąć tworzyły szachownicę wzdłuż drogi, a może też i dalej, za wzgórzami po obu jej stronach. Na ile Mat potrafił dostrzec, zbocza gór też pokrywały. To dla Luki było dość.

Zarządził rozbicie płóciennych ścian na parceli w pobliżu rzeki, aby łatwiej było poić zwierzęta. Potem powędrował do wioski w kaftanie i płaszczu, które były tak czerwone, że Mata rozbolały oczy, i tak gęsto pokryte złotymi haftami gwiazd oraz komet, że Druciarz płakałby ze wstydu, gdyby musiał coś takiego wdziać. Zanim zdążył wrócić w towarzystwie trzech mężczyzn i trzech kobiet, nad wejściem pojawił się niebiesko-czerwony transparent, wozy i platformy dla artystów trafiły na swoje miejsca, a ściana z płótna była już prawie wzniesiona. Wioska nie była tak znowu odległa od Ebou Dar, niemniej mieszkańcy, jeżeli sądzić po stylu ubiorów, należeli do zupełnie innej krainy. Mężczyźni nosili krótkie, wełniane kaftany w jaskrawych barwach, ozdobione na ramionach i rękawach meandrowymi haftami, oraz ciemne, workowate spodnie wpuszczane w wysokie do kolan buty. Kobiety miały na głowach rodzaj uplecionych koczków, suknie zaś niemal dorównujące ozdobnością strojom Luki, na wąskich spódnicach mieniły się łąki kwiatów. Cała szóstka miała przy pasach długie noże i choć ich ostrza pozbawione były złowieszczych krzywizn, to dłonie szukały rękojeści, gdy tylko ktoś na nich bodaj spojrzał — i to akurat się nie zmieniło. Altaranie byli Altaranami, gdy szło o drażliwość. W skład szóstki wchodził burmistrz, czwórka właścicieli gospód oraz chuda, pomarszczona, siwowłosa kobieta w czerwieni, do której pozostali zwracali się z szacunkiem: Matko. Ponieważ burmistrz o wydatnym brzuchu był równie siwy co ona, nie wspominając już, że prawie łysy, a żadnemu z czwórki też nie brakowało siwych włosów, Mat doszedł do wniosku, iż kobieta musi być lokalną Wiedzącą. Gdy go mijała, uśmiechnął się i uchylił kapelusza, ona zaś zmierzyła go ostrym spojrzeniem i parsknęła w doskonałej imitacji zachowania Nynaeve. O tak, Wiedząca.

Luca oprowadzał ich w uśmiechach, gestykulował zamaszyście, kłaniał się ceremonialnie, zamiatał połami płaszcza, tu i tam przystając, prosząc żonglera lub trupę akrobatów, żeby pokazali coś gościom — dopiero gdy odeszli i znaleźli się stosownie daleko, uśmiech przeszedł w kwaśny grymas.

— Wstęp wolny dla nich, ich mężów i żon oraz dla wszystkich dzieci — warknął do Mata — a kiedy zjadą kupcy, mam się pakować. Wprawdzie nie powiedzieli tego wprost, niemniej dali jasno do zrozumienia, zwłaszcza Matka Darvale. Jakby ta dziura była w stanie ściągnąć do siebie tylu kupców. Łotry i złodzieje, Cauthon. Wieśniacy to wszystko łotry i złodzieje, a taki uczciwy człowiek jak ja zawsze pozostaje na ich łasce.

I choć wkrótce zajął się obliczaniem zysków, jakie pozostaną po uwzględnieniu promocyjnych zwolnień z opłat, do końca nie przestał narzekać, nawet gdy kolejka przed wejściem rozrosła się prawie do rozmiarów tamtej z Juradoru. Po prostu uwzględnił w swoich narzekaniach skrupulatnie wyliczone straty, spowodowane wcześniejszym o trzy, cztery dni wyjazdem z miasta soli. Teraz to były trzy, cztery dni, a prawdopodobnie zwlekałby do czasu, aż publiczność przestałaby w ogóle przychodzić. Może ci Seanchanie to była robota ta’veren. Mało prawdopodobne, niemniej myśl przyjemna. Poza tym wszystko to było już przeszłością.

Tak właśnie wyglądała ich podróż. W najlepszym razie dwie mile drogi, może trzy, ale za to niespiesznym tempem, a potem Luca znajdował większą wioskę lub najlepiej kilka leżących obok siebie, które uznał za warte postoju. Decydującą rolę w uznaniu miejsca za „warte postoju” odgrywał przemożny śpiew srebra. Nawet gdy po drodze mijali tylko zupełne dziury, niewarte wznoszenia płóciennych ścian — i tak nie było mowy o więcej niż czterech ligach — Luca rzucał hasło postoju. Nie chciał ryzykować obozowania przy drodze. Jeśli nie było szansy na zyski z przedstawienia, wybierał jakąś polankę, na której można było swobodnie rozstawić wozy, w zupełnej ostateczności targował się z przygodnym chłopem o prawo postoju na nieużywanym pastwisku. I przez cały następny dzień pomstował na poniesione wydatki, choćby wynosiły tylko jeden srebrny grosz. Luca naprawdę miał węża w kieszeni.

Karawany kupieckich wozów mijały ich w tę i we w tę, pędziły szybko, aż spod kół podnosił się kurz. Kupcom zależało, by dostarczyć towar na rynek tak szybko, jak się tylko da. Od czasu do czasu widywali tabor Druciarzy, ich wozy raziły oczy jaskrawością kolorów ustępujących tylko gustom Luki. Co dziwne, wszyscy zmierzali ku Ebou Dar, jadąc z podobną szybkością co Luca. Mało prawdopodobne, by jadący w drugą stronę dogonili widowisko. Dwie, trzy ligi dziennie, a kości toczyły się tak, że Mat nie mógł nie wyobrażać sobie najgorszych rzeczy czyhających za najbliższym zakrętem lub następujących na pięty. Można było oszaleć.

Pierwszego wieczoru przy Runnieńskim Brodzie poszedł zobaczyć się z Aludrą. Obok swego jasnoniebieskiego wozu wydzieliła mały obszar ograniczony wysoką na osiem stóp płócienną ścianą, z którego miała odpalić nocne kwiaty. Kiedy odchylił klapę i wszedł do środka, napotkał jej wściekły wzrok. Lampa górnicza stojąca na ziemi w pobliżu płótna oświetlała trzymaną w dłoniach ciemną kulę rozmiarów sporego melona. Runnieński Bród zasługiwał tylko na pojedynczy kwiat. Otworzyła usta, najwyraźniej po to, by go zrugać. Nawet Luca nie miał tu wstępu.

— Tuleje miotające — powiedział szybko, wskazując drewnianą tuleję z metalowymi okuciami, długości jego wzrostu i średnicy stopy, stojącą przed nią na szerokiej drewnianej podstawie. — Do tego potrzebujesz ludwisarza. Aby odlać tuleje miotające z brązu. Tylko nie rozumiem, po co ci one. — Pomysł wydawał się zupełnie bez sensu... przy odrobienie wysiłku dwóch mężczyzn było w stanie jedną z jej drewnianych tulei umieścić na wozie, obok reszty wyposażenia; brązowa tuleja wymagałaby dźwigu... ale na nic więcej nie potrafił wpaść.

Ponieważ stała odwrócona plecami do latarni, w cieniu nie widział wyrazu jej twarzy, a w uszach miał tylko przedłużającą się ciszę.

— Bystry młody człowiek... — oznajmiła na koniec. Pokręciła głową i paciorki w warkoczach zastukały cicho. Jej śmiech był niski i gardłowy. — Powinnam pilnować swego języka. Zawsze pakuję się w kłopoty, kiedy coś obiecam bystrym młodym paniczom. Nie powinieneś sądzić, że wtajemniczę cię w sekrety, od których będziesz się rumienił, w każdym razie nie teraz. Wygląda na to, że masz już dwie kobiety na karku, a ja nie chcę być trzecią.

— A więc mam rację? — Ledwie potrafił stłumić tony niedowierzania w głosie.

— Masz — przyznała. I niefrasobliwie rzuciła mu jeden z nocnych kwiatów!

Złapał go ze zduszonym westchnieniem i dopiero gdy mocno trzymał w dłoniach, odważył się głębiej odetchnąć. Osłona była wykonana z rodzaju sztywnej skóry, z boku sterczał maleńki koniec lontu. Nie bardzo znał się na mniejszych sztucznych ogniach, podobno wybuchały jedynie od ognia lub wówczas, gdy ładunek stykał się z powietrzem — a przecież kiedyś otworzył jeden i nic się nie stało — któż wszakże mógł wiedzieć, co powoduje eksplozję nocnego kwiatu? Ten sztuczny ogień, który zdarzyło mu się rozbroić, mieścił się w jednej dłoni. Nabój wielkości nocnego kwiatu zapewne rozerwałby na strzępy i jego, i Aludrę.

Nagle poczuł się głupio. Zapewne nie rzucałaby, gdyby mogło to spowodować wybuch. Zaczął więc przerzucać kulę z ręki do ręki. Nie dlatego, że chciał pokazać, iż już się nie boi. Po prostu, żeby zająć czymś ręce.

— W jaki sposób tuleje odlane z brązu miałyby stanowić groźną broń? — A tego właśnie chciała: broni przeciwko Seanchanom, żeby odpłacić im za zniszczenie Gildii Iluminatorów. — Te wydają mi się dostatecznie groźne.

Aludra wyrwała mu z rąk nocny kwiat, mrucząc coś o niezgrabnych kretynach, potem podniosła kulę do oczu i dokładnie obejrzała jej skórzaną powłokę. Może ta zabawa nie była tak bezpieczna, jak zakładał.

— Dobrze zrobiona tuba miotająca — powiedziała, gdy upewniła się, że niczego nie uszkodził — załadowana właściwym ładunkiem i ustawiona pionowo, wyśle to na wysokość trzystu kroków. Kiedy ją pochylić pod odpowiednim kątem, zasięg będzie jeszcze większy. Ale tego mi mało. Nabój dostecznie duży, by zwiększyć zasięg, rozsadzi tuleję. Używając tulei z brązu, mogę ją nabić tak silnym ładunkiem, że nieco mniejszy pocisk doleci na odległość prawie dwu mil. Spowolnienie wolnego lontu, który będzie się dopalał w locie, jest nietrudne. Pocisk będzie mniejszy, ale cięższy, najlepiej z żelaza, nie nabiję go ślicznymi kolorami, tylko ładunkiem wybuchowym.

Mat gwizdnął przez zęby, widząc wszystko oczyma wyobraźni: wybuchy w szeregach wrogów, którzy nawet nie potrafią dokładnie dostrzec ich źródła. Paskudna rzecz. Jej wartość bojowa równała się posiadaniu w swoich szeregach Aes Sedai lub tych Asha’manów. Większa. Aes Sedai mogły używać Mocy jako broni tylko wtedy, gdy znalazły się w bezpośrednim niebezpieczeństwie, a choć słyszał plotki o setkach Asha’manów, wiadomo, że plotki rosły wraz z każdym powtórzeniem. Poza tym, jeżeli przyjąć, że Asha’mani są jak Aes Sedai, z pewnością zaraz sami będą chcieli podejmować decyzje taktyczne i wkrótce decydowaliby o przebiegu bitwy. Jego myśli same zaczęły szukać dalszych zastosowań dla broni Aludry i niemal od razu natrafił na poważny problem. Wszelka przewaga znikała, gdy wróg nadchodził z niewłaściwej strony albo znalazł się na tyłach, a ponieważ do poruszania tych rzeczy potrzebny byłby dźwig...

— Te tuleje miotające z brązu...

— Smoki — ucięła. — Z tulei miotających wykwitają nocne kwiaty, które cieszą oczy. Postanowiłam, że będę nazywać je smokami, Seanchanie zawyją, gdy ugryzie ich mój smok — mówiła tonem ponurym niczym przygniatający kamień.

— Dobrze, te smoki. Jakkolwiek je nazwiesz, będą ciężkie i trudne w transporcie. Czy możesz osadzić je na kołach? Jak wozy lub taczki? Czy konie będą w stanie je uciągnąć?

Znowu się zaśmiała.

— Miło widzieć, że masz coś więcej niż milutką buzię. — Wspięła się trzy stopnie po składanej drabinie, dzięki czemu talię miała na wysokości wylotu tuby miotającej, a potem upuściła nocny kwiat do środka, lontem na dół. Wsunął się odrobinę i znieruchomiał niczym wykwit na szczycie tulei. — Podaj mi to — poprosiła, wskazując na tyczkę o rozmiarach długiej pałki. Podał jej, a wtedy uniosła ją w górę i posługując się skórzaną nakładką na jednym z końców, upchnęła nocny kwiat głębiej. Wyraźnie wymagało to pewnego wysiłku. — Sporządziłam już plany smoczych wózków. Do pociągnięcia jednego wystarczą z łatwością cztery konie, poradzą sobie też z drugim wózkiem, na którym będą jaja. A nie nocne kwiaty. Smocze jaja. Rozumiesz, długo myślałam nad tym, do czego można wykorzystać moje smoki, a nie tylko nad tym, jak je zrobić. — Wyciągnęła stempel z tulei, zeszła na dół i wzięła do ręki latarnię. — Chodź. Muszę sprawić, aby niebo odrobinę zakwitło, a potem chcę jeść i do łóżka.

Tuż za płócienną ścianą znajdował się drewniany stojak pełen bardziej osobliwych utensyliów: rozwidlony pręt, długie szczypce, które stojąc na sztorc, byłyby wyższe od Mata, i wiele innych niezrozumiałych instrumentów; wszystkie były wykonane z drewna. Postawiła latarnię na ziemi, odłożyła zakończony skórą stempel na właściwe miejsce na stojaku, wzięła z półki drewnianą szkatułkę.

— Podejrzewam, że bardzo chciałbyś się dowiedzieć, jak robić sekretne prochy, tak? Cóż, obiecałam. Teraz Gildia to ja — dodała gorzko, otwierając wieko. Szkatułka też była co najmniej dziwna: lity kawałek drewna z nawierconymi od wewnątrz otworami, każdy z nich był zaczopowany małą zatyczką, patyczkiem. Wyjęła jedną i zamknęła wieko. — Ja decyduję o tym, co jest sekretem.

— Lepiej... chcę, żebyś pojechała ze mną. Znam kogoś, kto będzie szczęśliwy, mogąc sfinansować tyle twoich smoków, ile sobie tylko zażyczysz. On może skłonić wszystkich ludwisarzy od Andoru do Łzy, żeby przestali odlewać dzwony i zaczęli odlewać smoki. — Mimo iż starannie unikał mienia Randa, kolory zawirowały mu przed oczyma i na moment wyłonił się z nich Rand... dzięki Światłości, całkowicie ubrany... w pokoju wyłożonym boazerią rozmawiał przy lampie z Loialem. Byli tam też inni ludzie, ale wizja uwydatniała Randa, poza tym rozwiała się tak szybko, że Mat nie zdążył zobaczyć, kim byli tamci. Nie miał wątpliwości, że to, co widział, działo się naprawdę, niezależnie jak wydawało się to niemożliwe. Dobrze byłoby znów zobaczyć Loiala, ale, żeby sczezł, chciał mieć głowę wreszcie wolną od tych obrazów! — A jeżeli on nie będzie zainteresowany — barwy zawirowały znów, ale tym razem oparł się ich hipnotycznej mocy i po chwili zniknęły — sam zapłacę za jakieś sto wózków. W każdym razie opłacę ich wiele.

Legion nie uniknie poważnych starć z Seanchanami i pewnie też z trollokami. A Mat będzie na miejscu. Nie było innej możliwości. Choćby się wykręcał ze wszystkich sił, ten przeklęty ta’veren tak wszystko ustawi, że znajdzie się w samym przeklętym centrum wydarzeń. Tak więc gotów był rozdawać złoto jak miedziaki, jeżeli dzięki temu pozabija wrogów, zanim podejdą na tyle blisko, by podziurawić mu skórę.

Aludra przekrzywiła głowę, zacisnęła różane usta.

— Kim jest ten możny człowiek?

— To musi pozostać między nami. Thom i Juilin wiedzą, Egeanin i Domon wiedzą, wiedzą Aes Sedai, a przynajmniej Teslyn i Joline, poza tym Vanin i Czerwonoręcy, ale nikt inny i chcę, żeby tak zostało. — Krew i krwawe popioły, zbyt wielu już wiedziało. Zaczekał na jej krótkie skinienie głowy, po czym powiedział: — Smok Odrodzony. — Kolory zawirowały i mimo wysiłków, jakie wkładał w odzyskanie panowania nad sobą, przez mgnienie zobaczył znowu Randa i Loiala. To nie będzie takie łatwe, jak się zdawało.

— Znasz Smoka Odrodzonego — powiedziała z powątpiewaniem.

— Wychowaliśmy się w tej samej wiosce — odwarknął, już zmagając się z kolorowymi wizjami. Tym razem omalże nie skrzepły w obraz, nim zniknęły. — Jeżeli mi nie wierzysz, spytaj Teslyn i Joline. Zapytaj Thoma. Ale na osobności. Tajemnica, pamiętasz?

— Gildia była całym moim życiem, odkąd przestałam być dziewczynką. — Potarła jeden patyczek o bok szkatułki i rozjarzył się płomieniem! Zapachniało siarką. — Teraz moim życiem są smoki. Smoki i zemsta na Seanchanach. — Pochyliła się i przytknęła płonący koniec do ciemnego lontu, który znikał za płócienną ścianą. Gdy tylko udało jej się go rozpalić, potrząsała patyczkiem, aż płomień zgasł, potem upuściła na ziemię. Wśród trzaskającego posykiwania płomień pomknął po loncie. — Sądzę, że ci wierzę. — Wyciągnęła wolną dłoń. — Kiedy odjedziesz, pojadę z tobą. A ty pomożesz mi zrobić mnóstwo smoków.

Kiedy ściskał jej dłoń, przez moment pewien był, że kości zatrzymały się... ale ułamek sekundy później potoczyły się znowu. Pewnie igraszki wyobraźni. Choć umowa z Aludrą może pomóc Legionowi, a pewnie też Matowi Cauthonowi, utrzymać się przy życiu, trudno widzieć w niej epokowe wydarzenie. Nikt za niego tych bitew nie stoczy, a niezależnie jak dokładnie wszystko było zaplanowane, jak dobrze wyszkoleni ludzie, szczęście też grało swą rolę, szczęście i pech, nawet w jego przypadku. Smoki tego nie zmienią. Czy wcześniej kości toczyły się z aż tak głośnym turkotem? Raczej nie, ale skąd miał wiedzieć? Nigdy wcześniej nie zwalniały, żeby się potem zupełnie nie zatrzymać. Wszystko to igraszki wyobraźni, nic innego.

Wewnątrz wydzielonego obszaru rozległo się głuche łupnięcie i nad płócienną zasłoną uniósł się gryzący dym. Chwilę później w ciemnościach nad Runnieńskim Brodem rozkwitł nocny kwiat, wielkim kłączem czerwonych i zielonych barw... Potem rozkwitał jeszcze nieraz w jego snach, zarówno tej nocy, jak podczas wielu, które miały nadejść, rozkwitał wśród szarżującej kawalerii i lasów pik, zmieniał ciało w miazgę, rozrywał kamień. Później, w swoich snach próbował ująć w dłonie barwny kwiat, ograniczyć siłę jego wybuchu, ale on i tak spadał niekończącym się strumieniem ognia na setki bitewnych pól. W swoich snach opłakiwał śmierć i zniszczenie. I czasami wydawało mu się, że w grzechocie toczących się kości słyszy śmiech. Nie swój własny, lecz śmiech Czarnego.

Następnego ranka, kiedy słońce ledwie sięgnęło promieniami ku bezchmurnemu niebu, siedział na stopniach zielonego wozu, delikatnie strugając drzewce łuku ostrym nożem — trzeba było zachować wielką ostrożność, najwyższą delikatność, ponieważ niebaczny ruch ostrza mógł zniszczyć całą pracę — kiedy zza jego pleców wyszła Egeanin z Domonem. Dziwne, ale ubrali się szczególnie starannie, włożyli chyba najlepsze swoje rzeczy. Nie tylko on kupował materiały w Juradorze, ale nawet niekuszone złotem Mata szwaczki długo mozoliły się z szyciem dla Domona i Egeanin. Błękitnooka Seanchanka miała na sobie jasnozieloną suknię, pokrytą wzdłuż rękawów i wokół wysokiego karczka gęstym haftem białych i żółtych drobnych kwiatów. Kwiecista szarfa utrzymywała na głowie czarną perukę. Domon sprawiał nadzwyczaj dziwne wrażenie z krótko przystrzyżonymi włosami i tą illiańską brodą, która pozostawiała odsłoniętą górną wargę, wyszczotkował znoszony, brązowy kaftan tak, że sprawiał wrażenie prawie schludnego. Bez słowa, w pośpiechu przecisnęli się obok Mata, a ten szybko o nich zapomniał, aż pojawili się godzinę później i poinformowali, że byli w wiosce i Matka Darvale dała im ślub.

Z wrażenia zagapił się na nich jak głupi. Surowa twarz Egeanin i jej ostre wejrzenie dawały dobre pojęcie na temat jej charakteru. Co podkusiło Domona, że się z nią ożenił? Równie dobrze wybranką mogła zostać dzika niedźwiedzica. W końcu zdał sobie sprawę, że Illianin zaczyna nań źle spoglądać, pospiesznie powstał więc i ukłonił się w miarę przyzwoicie znad drzewca łuku.

— Gratulacje, panie Domon. Gratulacje, pani Domon. Niech Światłość was oboje oświeca. — Co jeszcze mógł powiedzieć?

Domonowi wciąż jednak źle patrzyło z oczu, jakby słyszał myśli Mata, a Egeanin parsknęła.

— Mam na imię Leilwin Bez Łodzi, Cauthon — powiedziała rozwlekłym akcentem. — To jest imię, które mi nadano, i imię, z którym umrę. I jest to dobre imię, ponieważ dzięki niemu podjęłam wreszcie decyzję, którą powinnam podjąć całe tygodnie temu. — Zmarszczyła brwi i spojrzała z ukosa na Domona. — Rozumiesz, dlaczego nie mogłam przyjąć twojego nazwiska, prawda, Bayle?

— Nie, kochanie — grzecznie odrzekł Domon, kładąc potężną dłoń na jej ramieniu — ale wezmę cię z takim imieniem, jakie życzysz sobie nosić, dopóki będziesz chciała być moją żoną. Mówiłem ci. — Uśmiechnęła się i dłonią przykryła jego dłoń, co z kolei wywołało uśmiech na jego twarzy. Światłości, zachowywali się koszmarnie. Jeżeli małżeństwo sprawia, że mężczyzna zaczyna się uśmiechać tak słodko i lepko... Cóż, Mata Cauthona to nie dotyczyło. Mat Cauthon może i był właściwie już poślubiony, ale nigdy nie zrobi z siebie takiego idioty.

I w taki sposób skończył w namiocie tureckim w zielone paski, niezbyt zresztą wielkim, który należał do pary szczupłych braci Domani, połykaczy ognia i mieczy. Nawet Thom przyznawał, że Balat i Abar byli dobrzy, lubili ich też inni artyści, dlatego znalezienie im miejsca do spania było łatwe, niemniej namiot kosztował go tyle co wóz! Wszyscy wiedzieli, że może sobie pozwolić na szastanie złotem, i ci dwaj, kiedy próbował się targować, po prostu wzdychali nad swoim przytulnym domkiem. Cóż, panna młoda i pan młody potrzebowali prywatności, a on chętnie im ją ofiarowywał, jeśli dzięki temu mógł uniknąć przyglądania się, jak z maślanymi oczyma kleją się do siebie. Poza tym męczyło go już to spanie na podłodze. W namiocie będzie miał przynajmniej własne polowe łóżko na każdą noc — choć wąskie i twarde, to naprawdę lepsze niż deski — a ponieważ miał mieszkać sam, miejsca było więcej niż w wozie, nawet po wniesieniu wszystkich rzeczy i spakowaniu ich w dwu wielkich kufrach. Miał też własną umywalnię, dość stabilne krzesło z drabinkowym oparciem, mocny stołek, stół z blatem, na którym mieścił się talerz i kubek, wreszcie parę przyzwoitych, mosiężnych lamp. Skrzynię ze złotem zostawił w zielonym wozie. Tylko ślepy głupiec próbowałby obrabować Domona. Tylko szaleniec próbowałby coś ukraść Egeanin. Leilwin, jeśli się upiera, choć wciąż był przekonany, że w końcu pójdzie po rozum do głowy. Po pierwszej nocy, którą spędził w swoim namiocie obok wozu Aes Sedai, podczas której prawie cały czas ziębił go medalion, kazał rozbić go przed wejściem do wozu Tuon, poniekąd metodą faktów dokonanych — Czerwonoręcy wznieśli go, zanim ktoś inny zgłosił prawo do wolnej przestrzeni.

— Mianowałeś się teraz moim strażnikiem? — zapytała dość chłodno Tuon, gdy po raz pierwszy zobaczyła namiot.

— Nie — odparł. — Po prostu mam nadzieję, że w ten sposób będę cię mógł częściej widywać. — Była to najczystsza w Światłości prawda, przynajmniej po części, gdyż chęć znalezienia się jak najdalej od Aes Sedai też odgrywała rolę, niemniej ta kobieta pogroziła Selucii palcem, a potem obie dostały ataku niepowstrzymanego chichotu. Dopiero po jakimś czasie doszły do siebie i zniknęły za spłowiałymi purpurowymi drzwiami wozu z godnością właściwą królewskim procesjom. Kobiety!

Nieczęsto miewał namiot wyłącznie dla siebie. Po śmierci Naleseana przyjął Lopina na służącego i przysadzisty Tairenianin o kwadratowej twarzy i brodzie spływającej prawie na pierś, coraz to zaglądał, by pochylić łysiejącą głowę i zapytać, czy „mój pan” nie ma ochoty na wino, herbatę lub talerz kandyzowanych fig, które zdobył gdzieś jakimś sobie tylko znanym sposobem. Lopin był nadzwyczaj dumny z umiejętności wyszperania delikatesów tam, gdzie warunki z pozoru były zdecydowanie ascetyczne. Innymi razy zabierał się do przeglądania skrzyń z ubraniami, sprawdzając, co wymaga zacerowania, czyszczenia, prasowania. I zawsze okazywało się, że jest coś takiego, choć zdaniem Mata wszystko było w najlepszym porządku. Towarzyszył mu często Nerim, Cairhienianin, chudy, siwy i melancholijny służący Talmanesa, głównie pewnie dlatego, że się nudził. Mat nie potrafił pojąć, jak może nudzić się ktoś, kto nie ma nic do roboty. Nerim raczył go niekończącymi się biadoleniami na temat tego, jak kiepsko musi się dziać osamotnionemu Talmanesowi, ponurymi spekulacjami, że zapewne już przyjął na jego miejsce kogoś innego — ostatecznie gotów był walczyć z Lopinem o swój udział w czyszczeniu i naprawie odzieży. Chciał nawet uzyskać formalne pozwolenie na regularne pastowanie butów Mata!

Noal wpadał, żeby snuć swe historie, Olver na grę w kamienie albo węże i lisy, oczywiście w chwilach, gdy nie grał z Tuon. Thom też nie miał nic przeciwko partyjce kamieni, jak też dzieleniu się plotkami, które zbierał w przydrożnych miasteczkach i wsiach; przedstawiając co smaczniejsze kawałki, podkręcał z lubością długiego wąsa. Juilin składał własne raporty, zawsze towarzyszyła mu Amathera. Z tymi swoimi usteczkami w kształcie pąka róży dawna Panarch Tarabonu była dostatecznie śliczna, aby Mat rozumiał zainteresowanie łowcy złodziei. Ona zaś trzymała Juilina pod ramię w sposób, który nasuwał przekonanie, że podziela jego uczucia, tyle że jej wielkie oczy zawsze zerkały lękliwie ku wozowi Tuon, nawet jeśli byli w namiocie Mata, a Tarabonianin musiał się bardzo starać, aby na widok Wysokiej Lady i Selucii nie próbowała klękać i wciskać twarz w ziemię. Wobec Egeanin zachowywała się podobnie, a Bethamin i Seta też wzbudzały w niej analogiczne odruchy. Mając na względzie, że Amathera była da’covale tylko przez kilka miesięcy, Mat na widok tego, co z nią zrobiono, czuł przeszywające dreszcze. Tuon przecież nie mogła sobie wyobrażać, że po ślubie uczyni zeń da’covale? A może?

Szybko musiał zakazać im znoszenia plotek o Randzie. Zmagania z wirującymi w głowie barwami pochłaniały zbyt wiele wysiłku, poza tym nie zawsze kończyły się powodzeniem. Czasami się udawało, ale nierzadko widywał mgnienia Randa i Min, którzy chyba zajmowali się czymś strasznym. Poza tym plotki zawsze były do siebie podobne. Smok Odrodzony nie żył, zabity przez Aes Sedai, przez Asha’manów, przez Seanchan, dziesiątki innych asasynów. Nie, ukrywał się, w tajemnicy gromadził armię, robił takie czy inne głupstwa, których natura zmieniała się wraz z każdą wioską czy wręcz gospodą. Pewne było tylko to, że Randa nie było już w Cairhien i nikt nie miał pojęcia, gdzie przebywa. Smok Odrodzony zniknął.

Zdumiewało tylko, że tak wielu altarańskich chłopów i wieśniaków do tego stopnia się tym faktem przejmowało, kupcy też o niczym innym właściwie nie mówili, podobnie pracujący dla nich mężczyźni i kobiety. Nikt z nich nic nie wiedział o Smoku Odrodzonym, prócz zasłyszanych po drodze plotek, niemniej jego zniknięcie przerażało ich nie na żarty. W tej kwestii Thom i Juilin byli zgodni, przynajmniej do czasu aż im zakazał poruszania tematu. Jeżeli Smok Odrodzony zginął, cóż pocznie bez niego świat? Takie pytanie zadawali sobie ludzie co ranka nad śniadaniem i co wieczór nad piwem, zapewne również w łóżku przed zaśnięciem. Mat mógł ich uspokoić, że Rand żyje — te przeklęte wizje nie zostawiały najmniejszych wątpliwości — ale bezstronne uzasadnienie subiektywnej pewności było zupełnie inną sprawą. Nawet Thom i Juilin nie bardzo wierzyli w migoczące barwami obrazy. Kupcy — i nie tylko oni — uznaliby go za wariata. A gdyby nawet uwierzyli, dołączyliby jego opowieść do swoich plotek, co tylko zwiększyłoby prawdopodobieństwo sprowadzenia mu na głowę Seanchan. A jemu nie zależało na niczym innym jak tylko na tym, żeby te przeklęte kolory zniknęły mu sprzed oczu.

Od kiedy przeprowadził się do namiotu, artyści i pracownicy widowiska zaczęli mu się osobliwie przyglądać. Nic dziwnego. Najpierw rzekomo uciekł z Egeanin — Leilwin, skoro się upierała — Domon miał być jej służącym, teraz ona wyszła za Domona, a Mata całkiem wyrzucili z wozu. Niektórzy uznawali, że dostał, na co zasłużył, uganiając się za Tuon, zaskakująco wielu wszakże okazywało mu współczucie. Mężczyźni ubolewali nad niestałością kobiet — oczywiście wtedy, gdy żadnych kobiet nie było w pobliżu — parę wolnych kobiet: akrobatki i szwaczki, zaczęło mu się przyglądać podejrzanie ciepłym wzrokiem. Nie miałby nic przeciwko temu, gdyby nie fakt, że rzucały mu powłóczyste spojrzenia w obecności Tuon. Za pierwszym razem, gdy miało to miejsce, był tak zaskoczony, że zamarł z wybałuszonymi oczami. I jeszcze na dodatek Tuon dostrzegła w tym zabawny motyw! A może tylko chciała sprawiać takie wrażenie. Tylko głupiec sądził, iż wie, o czym kobieta myśli, ponieważ na jej twarzy widnieje uśmiech.

Wciąż jadał u niej południowe posiłki, gdy nie znajdowali się w drodze, a na wieczorne rozgrywki w kamienie zaczął pojawiać się wcześniej, a zatem wtedy również musiała go karmić. Między Światłością a prawdą, jeżeli kobieta karmiła kogoś regularnie, była już w polowie zdobyta. To znaczy, obiadował u niej, kiedy wpuszczała go do wozu. Pewnego wieczoru przekonał się, że rygiel jest zasunięty i w żaden sposób nie potrafił namówić ani jej, ani Selucii, aby otworzyła drzwi. Dowiedział się tylko tyle, że za dnia ptak wpadł do środka, co stanowiło nadzwyczaj ponury omen, i chcąc odczynić zło, obie musiały spędzić całą noc na modlitwach i kontemplacji. Połową ich życia rządziły z pozoru najdziwniejsze przesądy. Na widok poszarpanej sieci pajęczej albo Tuon, albo Selucia wykonywały dziwne znaki dłońmi, a jak mu wyjaśniła ta pierwsza, całkiem na poważnie, usunięcie sieci bez uprzedniego przepłoszenia pająka oznaczało śmierć bliskiej osoby w ciągu miesiąca. Z wielokrotnie kołujących na niebie ptasich stad wróżyły burzę; można też było postawić palec na drodze mrówczych wędrówek, policzyć czas, jakiego mrówki potrzebowały, żeby znowu stworzyć ciągłą kolumnę i na podstawie tego przepowiedzieć, ile zostało jeszcze dni dobrej pogody — rzadko się to sprawdzało, ale co z tego? Cóż, trzy dni po ptasich wróżbach faktycznie spadł deszcz — na dodatek chodziło o wrony — ale po burzy nie było śladu, tylko szary, dżdżysty dzień.

— Najwyraźniej Selucia źle policzyła mrówki — wyjaśniła Tuon, kładąc kamień na planszy i racząc Mata widokiem przedziwnego, ale cudownie wdzięcznego łuku swych palców. Odziana w białą bluzkę i rozcięte spódnice Selucia, która spoglądała jej przez ramię, tylko skinęła głową. Zwyczajowo na krótkich włosach o barwie starego złota miała szarfę, noszoną nawet pod dachem, tym razem z czerwono-złotego jedwabiu. Tuon odziana była w brokatowy, błękitny jedwab, kamizelkę dziwnego kroju, skrywającą jej biodra, i rozcięte spódnice tak wąskie, że wyglądały jak szerokie spodnie. Sporo czasu spędzała, szczegółowo instruując szwaczkę, jak ma pracować, a efekt tej pracy rzadko przypominał cokolwiek, co widział wcześniej. Podejrzewał, że wszystko było szyte na modłę Seanchan, niemniej miała też kilka spódnic do konnej jazdy, w których wychodziła na zewnątrz i które nie przyciągały niczyjego spojrzenia. Deszcz stukał delikatnie o dach wozu. — Najwyraźniej ptasi przekaz zakłóciły informacje uzyskane od mrówek. To nigdy nie jest takie proste Zabaweczko. Musisz się tego nauczyć. Nie chcę, żebyś pozostał ignorantem. — Mat pokiwał głową, jakby rozumiał, o co jej chodzi, i umieścił na planszy czarny kamień. A ona przesądem nazywała niepokój, jaki ogarniał go na widok kruków i wron! Zawsze jednak warto wiedzieć, kiedy zmilczeć w obecności kobiet. Do mężczyzn też się to odnosiło, ale przede wszystkim do kobiet. Bez większych problemów można było zgadnąć, od czego mężczyźnie rozgorzeją oczy.

Rozmowy z nią bywały niebezpieczne z innych jeszcze względów.

— Co wiesz o Smoku Odrodzonym? — zapytała któregoś wieczoru.

Zakrztusił się winem, a wirujące przed oczyma kolory, rozpłynęły się w ataku kaszlu. Wino zresztą smakowało jak ocet, jednak nawet Nerim miał ostatnio kłopoty ze znalezieniem dobrego trunku.

— Cóż, jest Smokiem Odrodzonym — powiedział, gdy doszedł do siebie, ocierając grzbietem dłoni wino z brody. Na moment stanął mu przed oczyma Rand: jadł posiłek przy wielkim stole z ciemnego drewna. — Co jeszcze można tu wiedzieć?

Selucia wdzięcznie napełniła mu pucharek.

— Dużo. Po pierwsze, zanim stoczy Tarmon Gai’don musi uklęknąć przed Kryształowym Tronem. Proroctwa są w tej sprawie zupełnie jednoznaczne, a ja jeszcze nawet nie wiem, gdzie on przebywa. Podejrzewam natomiast, że sprawa z każdą chwilą jest coraz bardziej nagląca, jeśli to on zadął w Róg Valere.

— Róg Valere? — zapytał słabym głosem. Niby co Proroctwa mówiły? — A więc został odnaleziony?

— Musiał zostać odnaleziony, nieprawdaż, skoro dobyty został z niego ton? — ucięła sucho, na ile to oczywiście było możliwe przy jej akcencie. — Widziałam raporty z miejsca, gdzie zadęto w Róg, z miejsca zwanego Falme, i wszystkie one były niepokojące. Nadzwyczaj niepokojące. Znalezienie tego, który zadął w Róg, czy był to mężczyzna, czy kobieta, może okazać się równie ważne jak znalezienie Smoka Odrodzonego. Masz zamiar grać tym kamieniem czy nie, Zabaweczko? — Zagrał tym kamieniem, ale równocześnie był tak wstrząśnięty, że barwy wirowały mu przed oczyma, nie układając się w żaden obraz. Po prawdzie, to ledwie był w stanie wykombinować swój następny ruch, mimo że na planszy ewidentnie miał przewagę. — Ostatnie twoje ruchy to same błędy — zauważyła Tuon, spod zmarszczonych brwi spoglądając na planszę, w tej chwili już podzieloną równo na pola kontrolowane przez białe i czarne. Praktycznie rzecz biorąc widział, jak próbuje rozszyfrować to, o czym mówili na początku tej nieszczęsnej gry. Rozmowa z nią była niczym wędrówka po kruszącej się grani stromego urwiska. Jeden zły krok i Mat Cauthon jest równie martwy, co zeszłoroczna baranina. Tyle że musiał iść po tej grani. Nie miał cholernego wyboru. Poza tym, bawiło go to. Do pewnego stopnia. Im więcej spędzał z nią czasu, tym więcej miał okazji, aby ta twarz w kształcie serca wryła mu się w pamięć i potem pojawiała, gdy tylko przymknął powieki. I wciąż z przodu czyhał ten jeden błędny krok. Widział prawie, jak się wreszcie potyka.

Przez kilka dni po tym, jak ofiarował jej wiązankę jedwabnych kwiatów, nie kupował żadnych prezentów. Wydawało się, że wyczuwa u niej delikatną nutę rozczarowania, kiedy tak przychodził z pustymi rękami. Wreszcie, cztery dni po wyjeździe z Juradoru, w chwili gdy słońce łypało znad horyzontu ku prawie bezchmurnemu niebu, poprosił ją i Selucie o opuszczenie purpurowego wozu. Cóż, zależało mu tylko na obecności Tuon, lecz próby rozdzielenia ich odnosiły zazwyczaj taki sam skutek jak próba rozdzielenia kogoś z jego cieniem. Natychmiast wspomniał o tym, niby żartem, one z jakiegoś powodu demonstracyjnie pominęły rzecz milczeniem. Dobrze było wiedzieć, że Tuon normalnie potrafi śmiać się z żartów, ponieważ czasami sprawiała wrażenie, jakby w ogóle nie miała poczucia humoru. Selucia, owinięta ściśle płaszczem z ciemnozielonej wełny, z kapturem naciągniętym na głowę i skrywającym czerwoną szarfę, spojrzała na niego podejrzliwie, w tym wszakże nie było nic osobliwego, zawsze tak patrzyła. Tuon nigdy nie kryła włosów pod chustką, jej osobliwe, czarne włosy kaptur niebieskiego płaszcza osłaniał w wystarczający sposób.

— Zamknij oczy, Skarbie — powiedział. — Mam dla ciebie niespodziankę.

— Uwielbiam niespodzianki — odrzekła, kryjąc swe wielkie oczy za osłoną dłoni. Przez chwilę uśmiechała się w oczekiwaniu, tylko chwilę, niestety. — Niektóre niespodzianki, Zabaweczko — zabrzmiał w tym ostrzegawczy ton. Selucia stała zaś niewzruszenie u jej boku i choć wyglądała na całkowicie spokojną, coś mu mówiło, że jest napięta jak kot przed skokiem. Podejrzewał, że ona nienawidzi niespodzianek.

— Zaczekaj tutaj — nakazał, a potem obszedł purpurowy wóz. Wrócił, prowadząc za uzdy Oczko i brzytwę, okiełznane i osiodłane. Klacz stąpała skocznie, ciesząc się z wolności. — Możesz otworzyć oczy. Myślę, że wybierzemy się na przejażdżkę. — Mieli przed sobą ładnych kilka godzin, wnioskując z ruchu wśród wozów, widowisko mogło być całkowicie opuszczone. Tylko z paru metalowych kominów snuły się smużki dymu. — Jest twoja — dodał i zesztywniał, a słowa uwięzły mu w gardle. Tym razem nie mógł się mylić. Podarował jej konia i znienacka turkot toczących się w głowie kości ścichł. Nie zwolniły, teraz był już pewien. Po prostu chodziło o więcej niż jeden komplet. Jedne kości zatrzymały się, gdy zawarł umowę z Aludrą, następne, kiedy podarował Tuon klacz. To samo w sobie było dziwne. Jakiż wpływ na jego los mógł mieć taki podarunek? Niemniej, na Światłość, już źle było gdy musiał się przejmować ostrzeżeniem jednego kompletu kości. Ile wciąż toczyło się w jego głowie? Ile decydujących momentów życia miał przed sobą? Tuon natychmiast podeszła do brzytwy i cała w uśmiechach obejrzała zwierzę, równie dokładnie jak wcześniej on. W końcu dla zabawy ujeżdżała konie, nieprawdaż? Konie i damane, niech się Światłość nad nią zlituje. Dopiero po chwili zdał sobie sprawę, że Selucia obserwuje go badawczo, a jej twarz stanowi nieprzeniknioną maskę. Przez konia czy dlatego że stanął jak słup? — To jest brzytwa — podkreślił, gładząc szeroki nos Oczka. Wałach ostatnio dużo biegał, ale nastrój brzytwy i jemu się udzielił. — Szlachta Domani kocha się w brzytwach, jest więc nadzwyczaj mało prawdopodobne, że zobaczysz jakąś poza Arad Doman. Jakie dasz jej imię?

— Dawanie imienia koniowi, na którym się jeszcze nie jechało, przynosi pecha — odrzekła Tuon, biorąc od niego wodze. Jej twarz jaśniała. W wielkich oczach płonął blask. — To znakomite zwierzę, Zabaweczko. Wspaniały dar. Albo masz takie dobre oko, albo niesamowite szczęście.

— Mam dobre oko, Skarbie — powtórzył ostrożnie. Wydawała się tak bardzo zadowolona, że trudno było to wytłumaczyć samą jakością brzytwy.

— Skoro tak mówisz. Gdzie jest wierzchowiec Selucii?

No, cóż. Warto było spróbować. Lecz bystry mężczyzna obstawiał różne wyniki gry, tak więc wystarczył jeden ostry gwizd i już Metwyn biegł z osiodłanym tarantowatym. Mat zignorował szeroki uśmiech, który rozciął bladą twarz tamtego. Czerwonoręki z Cairhien był pewien, że Matowi nie uda się zostawić Selucii, mógł się chociaż teraz nie naigawać. W opinii Mata tarantowaty wałach miał jakieś dziesięć lat i był dostatecznie łagodny dla Selucii — wedle jego wspomnień pokojówki dam rzadko kiedy bywały dobrymi jeźdźcami — ale kobieta obejrzała zwierzę równie skrupulatnie jak wcześniej Tuon swoje. A kiedy skończyła, obrzuciła Mata spojrzeniem, które jednoznacznie mówiło, że pojedzie na nim, aby nie robić z igły widły, niemniej jej zdaniem zdecydowanie nie jest pozbawiony wad. Kobiety potrafiły wiele przekazać pojedynczym spojrzeniem.

Kiedy opuścili pole, na którym koczowało widowisko, Tuon puściła konia stępa po drodze, potem truchtem, wreszcie kłusem. Nawierzchnię stanowiła tutaj ubita, żółta glina, wysadzana starymi brukowcami. Dobrze podkutemu koniowi nie powinna sprawiać kłopotów, a on zadbał, by brzytwę ponownie podkuto. Mat na Oczku dorównywał kroku Tuon, głównie po to, by móc się cieszyć oglądaniem uśmiechu na jej twarzy. Kiedy Tuon się cieszyła, surowy sędzia gdzieś znikał, a jej oblicze lśniło czystą rozkoszą. Tyle że oglądanie jej wcale nie było takie proste, ponieważ Selucia starała się jechać między nimi. Słomianowłosa była naprawdę wytrawną przyzwoitką, a sądząc po rzucanych z ukosa spojrzeniach i drobnych uśmieszkach, ogromną przyjemność sprawiło jej psucie mu szyków.

Z początku mieli drogę tylko dla siebie, wyjąwszy może parę wozów drabiniastych, ale po chwili pojawił się przed nimi tabor Druciarzy — kolumna krzykliwie pomalowanych wozów pełzła powoli na południe, towarzyszyły jej wielkie psy. Te psy stanowiły jedyną ochronę Druciarzy. Jadący na czele woźnica w wehikule pomalowanym czerwienią dorównującą wściekłością barwie kaftanów Luki, na dodatek obrzeżoną żółcią i podkreśloną żółcią i zielenią kół, na poły uniósł się w koźle, żeby spojrzeć w stronę Mata, a potem usiadł mówiąc coś do jadącej obok kobiety. Bez wątpienia donosił o uspokajającej obecności dwu kobiet. Druciarze z konieczności byli ostrożną gromadką. Cały tabor pognałby konie i uciekł przed pojedynczym mężczyzną, gdyby woźnica doszedł do wniosku, że ten stanowi zagrożenie.

Mijając wóz, Mat skinął tamtemu głową. Kaftan szczupłego, siwowłosego mężczyzny był równie zielony co koła jego wozu, a suknia żony była we wszystkich odcieniach błękitu — większość znakomicie nadawałby się dla artystów widowiska. Siwowłosy uniósł dłoń, żeby odpowiedzieć na pozdrowienie...

I wtedy Tuon znienacka zawróciła brzytwę i pogalopowała ku drzewom; poły płaszcza tylko powiewały jej za plecami. W jednej chwili Selucia puściła swego wałacha za nią. Przytrzymując ręką kapelusz, Mat zawrócił Oczko i ruszył ich śladem. Na wozach podniosły się okrzyki, ale nie zwrócił na nie uwagi. Widział tylko Tuon przed sobą. Gorączkowo zastanawiał się, o co jej chodzi. Z pewnością nie o ucieczkę, dałby sobie rękę uciąć. Najprawdopodobniej tylko droczyła się z nim, chciała zobaczyć, jak wyrywa sobie włosy z głowy. Jeśli tak, istniały wszelkie szanse, że jej się uda.

Oczko szybko dogonił tarantowatego i zostawił z tyłu nachmurzoną Selucię, smagającą wodzami kark swego wierzchowca, lecz dystans do Tuon i brzytwy nie zmniejszał się, a wkrótce pofałdowany teren przeszedł w niskie wzgórza. Spod kopyt obu koni podrywały się stadka przestraszonych ptaków, szare gołębie i nakrapiane brązowo przepiórki, czasami nastroszony, brązowy cietrzew. Jeśli klacz się wystraszy, wszystko może skończyć się katastrofą. Najlepiej wyszkolony koń może się potknąć i przewrócić, kiedy spod kopyta wyskoczy mu ptak. Co gorsza, Tuon pędziła jak szalona, nie zwalniając, skręcając tylko wtedy, gdy zarośla robiły się zbyt gęste, przeskakując drzewa zwalone przez dawne burze, jakby doskonale wiedziała, co jest po drugiej stronie. Cóż, żeby dotrzymać jej kroku, sam musiał pędzić jak wariat, choć krzywił się za każdym razem, gdy Oczko przesadzał pień drzewa. Niektóre grubością niemalże dorównywały jego wzrostowi. Wbijał obcasy butów w boki wałacha, zmuszając go do szybszego biegu, choć wiedział, że Oczko gna, jak tylko może. Zbyt dobrze wybrał tę przeklętą brzytwę. Las robił się coraz gęstszy.

Równie nieoczekiwanie jak przedtem rzuciła się do szaleńczej gonitwy, Tuon ściągnęła wodze; znajdowali się ponad milę od drogi. Wokół rósł starodrzew, między pniami zostało sporo wolnej przestrzeni — czarne sosny wysokie na czterdzieści kroków i szerokie rozłożyste dęby o gałęziach chylących się ku ziemi, a potem znów podnoszących ku słońcu; można je było ciąć w poprzek na blaty stołów, przy których dwanaście osób siadłoby wygodnie. Grube pnącza porastały na poły zagrzebane w ziemi głazy kamiennej odkrywki, ale prócz nich tylko pojedyncze pędy wybijały ponad ściółkę. Pod tak wielkimi dębami nic nie było w stanie urosnąć.

— Twój koń jest lepszy, niż się z pozoru zdaje — oznajmiła ta idiotka, kiedy do niej podszedł, i poklepała klacz po szyi. Och, cała była ucieleśnieniem niewinności, po prostu miła przejażdżka. — Może faktycznie masz dobre oko. — Kaptur płaszcza zsunął się z głowy i odsłonił gęstą krótką czuprynę, lśniącą jak czarny jedwab. Zdławił w sobie pragnienie, by ją pogłaskać po głowie.

— Żebyś sczezła, takie mam dobre oko — warknął, wciskając kapelusz na głowę. Wiedział, że powinien mówić bardziej niefrasobliwie, ale głos i tak zgrzytał niczym pilnik. — Zawsze jeździsz niczym ślepa kura, ty głupia? Mogłaś skręcić klaczy kark, zanim otrzymała imię. Gorzej, sama mogłaś skręcić kark. Obiecałem, że bezpiecznie odwiozę cię do domu, i mam zamiar dotrzymać słowa. Jeżeli za każdym razem, gdy wybierzesz się na przejażdżkę, masz zamiar próbować popełnić samobójstwo, nie pozwolę ci jeździć. — Pożałował ostatnich słów, gdy tylko je wypowiedział. Mężczyzna mógłby się roześmiać w obliczu takiej groźby, jeśli się miało szczęście, ale kobieta... Teraz pozostało mu tylko czekać na jej wybuch. Spodziewał się, że nocne kwiaty Aludry zbledną w porównaniu.

Nasunęła częściowo na głowę kaptur płaszcza. Przyjrzała mu się, przekrzywiając głowę najpierw w jedną, potem w drugą stronę. Na koniec pokiwała głową do jakichś swoich myśli.

— Dam jej na imię Akein. To znaczy “jaskółka”.

Mat zamrugał. To wszystko? Żadnego wybuchu?

— Wiem. To dobre imię. Pasuje do niej. — O co jej teraz chodziło? Ta kobieta prawie nigdy nie zachowywała się w sposób, którego po niej oczekiwał.

— Co to za miejsce, Zabaweczko? — zapytała, spod zmarszczonych brwi obserwując las. — Czy może powinnam zapytać, co tu było kiedyś? Wiesz może?

O co jej chodziło, gdy pytała, co to za miejsce? To był przeklęty las, i tyle. Nagle jednak to, co wydawało się wielkim głazem po prawej stronie, stało się wielką kamienną głową, lekko przekrzywioną na bok. Kobiecą głową, uznał; te okrągłe kamyki to pewnie miały być klejnoty w jej włosach. Posąg, którego stanowiła zwieńczenie, musiał być gigantyczny. Widać było tylko piędź kamienia, a nad poziom ziemi wystawały jedynie oczy. A ta długa, biała, kamienna odkrywka, po której płożyły się korzenie dębu, to był fragment spiralnej kolumny. Teraz już wszędzie wokół dostrzegał kawałki kolumn i wielkie obrobione kamienie, które najwyraźniej wchodziły w skład wielkiej budowli, oraz kamienny miecz długi na dwie piędzi; wszystko do połowy pokrywała ziemia. Z drugiej strony, przecież ruiny miast czy posągów można było znaleźć w wielu miejscach i nawet Aes Sedai nie zawsze wiedziały, czym były niegdyś. Otworzył już usta, żeby powiedzieć, że nie wie, i wtedy między drzewami ujrzał szereg trzech wysokich wzgórz, odległych może o milę. Środkowe wzgórze miało rozszczepiony wierzchołek, jakby gładko rozcięty klinem, natomiast wzgórze po lewej miało takie dwa. I wtedy zrozumiał. Na świecie nie mogło być wiele takich rzeźb terenu.

Wzgórza nosiły miano Tancerzy, a miasto nazywało się ongiś Londaren Cor i było stolicą Eharon. Droga, którą przemierzyli, była wybrukowana i biegła przez środek miasta rozciągającego się na mile wokół. Ludzie powiadali, że mistrzostwo w obróbce kamienia, które ogirowie przynieśli do Tar Valon, wcześniej ćwiczyli w Londaren Cor. Oczywiście mieszkańcy każdego miasta ogirów twierdzili, że ich jest ładniejsze niż Tar Valon, tym samym potwierdzając probierczą wartość architektury Tar Valon. Z miasta zachował wiele wspomnień — tańce na balu w Pałacu Księżyca, wędrówki po żołnierskich tawernach, gdzie wiły się tancerki w welonach, przyglądanie się Procesji Fletów podczas Błogosławienia Mieczy — ale dysponował też wspomnieniem dotyczącym tych wzgórz, wspomnieniem mającym prawie pięćset lat, z czasów, kiedy trolloki nie zostawiły z Londaren Cor kamienia na kamieniu, a Eharon umarło w krwi i ogniu. Dlaczego Nerevan i Esandara uznali za konieczne przeprowadzenie inwazji na Shiotę, jak ten kraj się wówczas nazywał, nie miał pojęcia. Te stare wspomnienia były tylko wyrwanymi fragmentami, niezależnie jak długi okres względnego czasu obejmowało każde z nich, całość była usłana wyrwami. Nie miał pojęcia, skąd wzięły się nazwy wzgórz ani czym było Błogosławieństwo Mieczy. Pamiętał wszelako, jak był lordem Esandaranem, jak walczył wśród tych ruin, pamiętał, że miał te wzgórza przed oczyma, gdy strzała przeszyła mu gardło. Padł nie dalej niż pół mili od miejsca, gdzie teraz siedział na Oczku, tonąc we własnej krwi.

„Światłości, nienawidzę wspomnień o umieraniu” — pomyślał, a myśl ta zmieniła się w rozżarzony węgielek w mózgu. Węgielek, który jarzył się coraz mocniej. Pamiętał śmierć tych wszystkich ludzi, nie tylko jedną, ale wszystkie. Pamiętał... jak... umiera.

— Zabaweczko, źle się czujesz? — Tuon podjechała bliżej i zajrzała mu w twarz. W jej wielkich oczach zalśniło zatroskanie. — Jesteś blady jak księżyc.

— Jestem rześki jak woda w strumieniu — mruknął. Znalazła się na tyle blisko, że mógłby ją pocałować, ale nawet nie drgnął. Nie był w stanie. Myślał tak intensywnie, że już nie starczało sił na nic innego. W jakiś sposób, jedna tylko Światłość wie jaki, Eelfinn zgromadzili te wspomnienia, a potem włożyli mu je do głowy, jak jednak zdobyć wspomnienia trupa? Trupa, który zmarł w świecie ludzi, jeśli już o to chodzi. Pewien był, że po tamtej stronie poskręcanego ter’angreala w kształcie drzwi spędził nie więcej niż dziesięć minut. I przyszła mu do głowy pewna myśl, która mu się nie spodobała, ani trochę. Może Eelfinn tworzyli jakąś więź z ludźmi, którzy ich odwiedzali, więź, która pozwalała im na stworzenie kopii wszystkich wspomnień tych ludzi do momentu, aż umierali. W niektórych cudzych wspomnieniach był siwy, w innych tylko kilka lat starszy niż teraz, obejmowały też wszystkie pośrednie etapy ludzkiego życia, ale nie było nic z dzieciństwa i dorastania. Jakie były szanse na to, że napakowali mu do głowy przypadkowe fragmenty i strzępy, rzeczy, które uznali za śmieci i których się pozbyli? Tak w ogóle, co robili ze wspomnieniami? Musieli mieć jakieś powody do ich gromadzenia, inne niż tylko późniejsze rozdawanie. Nie, w ten sposób próbował uniknąć ostatecznych konkluzji, do których rozumowanie wiodło. Żeby sczezł, przeklęte lisy były teraz wewnątrz jego głowy! Nie było innego wytłumaczenia. Tylko to miało sens.

— Cóż, wyglądasz, jakbyś miał zaraz zwymiotować — powiedziała z wyrazem niesmaku na twarzy, cofając brzytwę.

— Kto w widowisku ma zioła? Ja się trochę znam...

— Wszystko ze mną dobrze, mówiłem. — Rzeczywiście, wcale go nie mdliło. Mieć te lisy w głowie, to było stokroć gorsze od kości, jakkolwiek głośno grzechotały. Czy Eelfinn patrzyli jego oczyma? Światłości, co z tym można zrobić? Wątpił, by któraś Aes Sedai potrafiła go z tego Uzdrowić, poza tym i tak by żadnej nie zaufał, gdyż oznaczało to zdjęcie z szyi lisiego łba. Nic nie można było zrobić. Będzie musiał z tym żyć. Aż jęknął na tę myśl.

W końcu przykłusowała Selucia, obrzuciła każde z nich szybkim spojrzeniem, jakby zastanawiała się, co też robili przez ten czas sami. Z drugiej strony, ona też się nie spieszyła, dając im ten czas. To dobrze wróżyło.

— Następnym razem ty możesz pojechać na tym łagodnym stworzeniu, a ja wezmę twojego wałacha — poinformowała Mata. — Wysoka Lady, ludzie z wozów idą za nami z psami. Pieszo, ale dotrą tu wkrótce. Psy nie szczekają.

— To znaczy, że psy są szkolone — powiedziała Tuon, zbierając wodze. — Konno łatwo im uciekniemy.

— Nie ma potrzeby i nie ma sensu — zapewnił je Mat. Tego powinien się spodziewać. — Ci ludzie to Druciarze, Tuatha’ani, którzy dla nikogo nie stanowią zagrożenia. Nie są zdolni do przemocy, nawet gdy ich życie jest w niebezpieczeństwie. Nie przesadzam, tak jest. Ale z pewnością widzieli, że wy dwie próbowałyście mi uciekać... tak to pewnie wyglądało w ich oczach... i że ja was ścigam. Teraz, kiedy psy podchwyciły trop, Druciarze pójdą za nami przez całą drogę do widowiska, żeby się upewnić, czy nie porwałem was i czy nie chcę wam wyrządzić krzywdy. Pojedziemy im na spotkanie i w ten sposób zaoszczędzimy czasu i trudu. — Mówił tak, ale nie chodziło mu o czas Druciarzy. Luca z pewnością nie miałby nic przeciwko, gdyby tabor Druciarzy opóźnił jego pochód, ale Mat miał.

Selucia spojrzała na niego z urazą i jej palce zamigały, Tuon tylko się roześmiała.

— Zabaweczka chce być dzisiaj dowódcą. Pozwólmy mu wydawać rozkazy i zobaczymy, dokąd nas to zaprowadzi. — Cholernie uprzejma.

Pojechali stępa w kierunku, skąd przyjechali — tym razem objeżdżając powalone drzewa, choć od czasu do czasu Tuon zbierała wodze, jakby miała ochotę na tor przeszkód, a potem częstowała Mata psotnym uśmiechem — i nie minęło dużo czasu, gdy zobaczyli Druciarzy, biegnących wśród drzew śladem swoich wielkich mastifów niczym szkółka motyli; pięćdziesięcioro mężczyzn i kobiet w jaskrawych barwach, często zestawionych w gryzące się kombinacje. Jeden z mężczyzn miał na sobie kaftan w czerwone i niebieskie pasy, do tego żółte, workowate spodnie wsadzone w wysokie do kolan buty, drugi fioletowy kaftan do czerwonych spodni, bywało też gorzej. Niektóre kobiety miały suknie w paski mieniące się tyloma kolorami, ile tylko istniało, a nawet takimi, dla których Mat nie znajdował nazwy, inne zaś spódnice i bluzki w rozmaitych odcieniach kolorystycznych i równie gryzące się co męskie kaftany oraz spodnie. Kilka wdziało też szale, chyba wyłącznie po to, by dodać kolejne barwy do opętańczej mieszaniny. Wyjąwszy siwowłosego mężczyznę, który prowadził tabor, pozostali wydawali się nawet nie w średnim wieku. Siwowłosy musiał być Poszukiwaczem, przewodnikiem karawany. Mat zsiadł z konia, Tuon i Selucia po chwili wahania poszły za jego przykładem.

Na ten widok Druciarze też się zatrzymali, odwołali psy. Wielkie zwierzęta przywarowały, wywiesiły ozory, a ich właściciele podeszli bliżej. Żaden nie miał w ręku nic więcej prócz kijka, a mimo iż Mat z pozoru również był nieuzbrojony, popatrywali na niego podejrzliwie. Mężczyźni skupili się przed nim, kobiety podeszły do Tuon i Selucii. Nie było żadnego niebezpieczeństwa, ale jakimś sposobem Tuon i Selucia zostały łatwo odeń odseparowane i kobiety Druciarzy mogły wypytać je w spokoju. Nagle przyszło mu do głowy, że Tuon może oskarżyć go o molestowanie i na dodatek uznać, że tym samym nie łamie reguł gry. Odjadą z Selucią w spokoju, podczas gdy on będzie się przepychał z tłoczącymi wokół Druciarzami, zanim dotrze do Oczka. Nic więcej mu nie zrobią, ale jeśli nie ucieknie się do przemocy, mogą go tak trzymać przez godziny, być może dostatecznie długo, by obie kobiety uciekły”.

Siwowłosy ukłonił się mu, przykładając dłonie do piersi.

— Pokój z tobą i twymi bliskimi, mój panie. Przeprosiny za to, że się wtrąciliśmy, ale uznaliśmy, iż psy wystraszyły konie dam.

Mat odkłonił się na tę samą modłę.

— Na zawsze pokój z tobą, Poszukiwaczu, i z całym twoim Ludem. Konie dam nie przestraszyły się. Damy... bywają czasami popędliwe. — Co mówiły kobiety? Próbował podsłuchiwać, ale ich głosy docierały doń jako przytłumione mamrotanie.

— Wiesz co nieco na temat Ludu, mój panie? — Poszukiwacz wydawał się zaskoczony i nic dziwnego. Tuatha’anowie trzymali się z daleka od ludzi, odwiedzali tylko niezbyt duże wioski. Rzadko miewali do czynienia z jedwabnymi kaftanami.

— Tylko trochę — odparł Mat. Tylko trochę. Miał wiele wspomnień ze spotkań z Druciarzami, ale sam nigdy z żadnym nie rozmawiał. O czym mówią te przeklęte kobiety? — Odpowiesz mi na pytanie? Ostatnimi czasy widywałem sporo waszych karawan, więcej, niż można by się spodziewać, wszystkie zmierzały do Ebou Dar. Jest po temu jakiś powód?

Tamten zawahał się, spojrzał w stronę kobiet. Wciąż mamrotały w oddali i nie mógł się nie zastanawiać, czemu ich rozmowa trwa tak długo. Mimo wszystko, trzeba tylko chwili, żeby powiedzieć: „Tak, potrzebujemy pomocy” albo: „Nie, nie potrzebujemy”.

— Chodzi o ludzi zwanych Seanchanami, mój panie — powiedział na koniec. — Wśród Ludu rozeszło się słowo, że pod rządami Seanchan panuje spokój i rządzi równa sprawiedliwość dla wszystkich. Gdzie indziej... rozumiesz, mój panie?

Mat rozumiał. Jak artyści widowiska, Druciarze wszędzie byli obcy, co gorsza cieszyli się niezasłużoną reputacją złodziei — no cóż, nie kradli częściej niż pozostali — i zasłużoną reputacją gorliwych misjonarzy własnego sposobu życia. Na dodatek Druciarze nawet się nie zastanawiali, czy walczyć, kiedy ktoś próbował ich obrabować lub przepędzić.

— Uważajcie na siebie, Poszukiwaczu. Za bezpieczeństwo, jakie oferują, trzeba zapłacić pewną cenę, a niektóre z ich praw są srogie. Wiesz, co robią z potrafiącymi przenosić kobietami?

— Dziękuję za troskę, mój panie — odrzekł tamten spokojnie — ale niewiele kobiet zaczyna przenosić spontanicznie, a jeżeli którejś się zdarzy, postąpimy jak zwykle i odwieziemy ją do Tar Valon.

Kobiety znienacka zaśmiały się chórem, było to niczym podmuch wiatru niosący głos dzwonków. Poszukiwacz w widoczny sposób się uspokoił. Skoro kobiety się śmiały, Mat nie mógł być człowiekiem, który zbije ich lub pozabija za to, że zastąpili mu drogę. Mat natomiast się nachmurzył. W tym śmiechu nie było dlań nic atrakcyjnego.

Druciarze zebrali się do powrotu, Poszukiwacz jeszcze raz przeprosił za to, że ich niepokoił. Odchodząc, kobiety oglądały się i śmiały przez przyciśnięte do ust dłonie. Mężczyźni podchodzili do nich, najwyraźniej próbując się dowiedzieć, o co poszło, ale one tylko kręciły głowami. I znowu się oglądały, i znowu śmiały.

— Co im powiedziałyście? — zapytał kwaśno Mat.

— Och, to nie twoja sprawa, Zabaweczko — odrzekła Tuon, a Selucia zaśmiała się. Och, właściwie, cholera, zachichotała. Zdecydował, że lepiej nie wiedzieć. Kobiety uwielbiały wtykać mężczyznom szpilki.

9

Skrót

Rzecz jasna, Tuon i Selucia nie były jedynymi kobietami, przez które Mat miał kłopoty. Czasami wydawało mu się, że większość kłopotów, jakie miał w życiu, spowodowana była przez kobiety, czego nie potrafił zrozumieć, ponieważ we własnej opinii zawsze starał się je traktować dobrze. Nawet Egeanin musiała dołożyć swoje, choć na szczęście nie było tego dużo.

— Miałam rację. Naprawdę sobie roisz, że uda ci się ją poślubić — powiedziała, rozciągając słowa, kiedy poprosił o pomoc w związku z Tuon. Zastał ją wraz z Domonem na schodach ich wozu, obejmowali się. Z fajki Domona snuła się ku niebu smużka dymu. Był późny ranek całkiem miłego dnia, mimo iż zbierające się chmury wróżyły wieczorny deszcz, a artyści występowali przed publicznością złożoną z mieszkańców czterech małych wiosek, których populacja razem liczyła może tyle, co Runnieński Bród. Mat nie miał ochoty się przyglądać. Och, wciąż lubił oglądać ludzi-gumy, a jeszcze bardziej akrobatki i żonglerki, ale kiedy codziennie ogląda się żonglerów, połykaczy ognia i im podobnych, nawet Miyora i jej pantery stają się, cóż... mniej interesujące.

— Lepiej nie dociekaj, co ja sobie wyobrażam, Egeanin. Powiesz mi, co o niej wiesz? Próba wyciągnięcia czegoś od niej równała się łapaniu zająca w jeżynach. Z zawiązanymi oczami i gołymi rękoma.

— Na imię mam Leilwin, Cauthon. Nigdy więcej o tym nie zapominaj — ucięła tonem takim, jakby wydawała rozkaz na pokładzie statku. Błękitne oczy patrzyły twardo, stwierdzając jednoznacznie, że nie żartuje. — Dlaczego miałabym ci móc? Za wysokie progi na twoje nogi, jesteś jak kret marzący o słońcu. Grozi ci egzekucja za samo stwierdzenie, że chcesz ją poślubić. To odrażające. Poza tym, wszystko to zostawiłam już za sobą. Czy może wszystko mnie zostawiło za sobą — dodała gorzko. Domon przytulił ją.

— Jeżeli zostawiłaś to za sobą dlaczego fakt, że chcę ją poślubić, wydaje ci się odrażający? — Tak. Wszystko zostało powiedziane. Przynajmniej po części.

Domon wyjął fajkę z ust i wydmuchnął w stronę Mata kółko dymu.

— Widzisz, że ona ci nie pomoże, czemu jej nie zostawisz w spokoju? — jego głos miał w sobie te same tony marynistycznej komendy.

Egeanin mruknęła coś pod nosem. Najwyraźniej zmagała się ze sobą. Na koniec pokręciła głową.

— Nie, Bayle. On ma rację. Skoro dryfuję, muszę znaleźć nowy statek i nowy kurs. Ponieważ nigdy nie wrócę do Seanchan, równie dobrze mogę odciąć kotwicę i zapomnieć.

Na jej wiedzę o Tuon składały się głównie plotki — wychodziło na to, że rodzina cesarska, choć skupiała na sobie oczy wszystkich, w istocie żyła odseparowana od świata murem, zza którego docierały tylko plotki — ale ich wystarczyło, żeby Mat poczuł, jak włosy stają mu dęba. Jego przyszła żona kazała zamordować brata i siostrę? Prawda, najpierw oni próbowali ją zabić, ale mimo wszystko! Co za rodzina mordowała się wzajemnie? Najwyraźniej właśnie seanchańska Krew i rodzina cesarska. Połowa jej rodzeństwa nie żyła, większość skrytobójczo zamordowana, pozostali pewnie też. Część tego, co Egeanin... Leilwin... miała do powiedzenia, stanowiło w Seanchan tajemnicę poliszynela, ale fakt ten jakoś nie bardzo uspokajał. Od najwcześniejszego dzieciństwa Tuon odbierała lekcje w sztuce snucia intryg, ćwiczyła walkę z bronią i wręcz, cały czas pieczołowicie strzeżona, niemniej przygotowywana, iż sama dla siebie będzie ostatnią linią obrony. Wszyscy urodzeni w szeregach Krwi uczyli się kamuflażu, maskowania swoich prawdziwych zamiarów i ambicji. Wśród Krwi konfiguracje władzy zmieniały się nieustannie, jedni wspinali się wyżej, inni obsuwali w dół, a taniec ten na łonie samej rodziny cesarskiej był jeszcze szybszy i bardziej niebezpieczny. Imperatorowa — zaczęła już mówić: „oby żyła wiecznie”, ale słowa wyraźnie nie chciały przejść jej przez gardło, przymknęła więc oczy i dopiero po dłuższej chwili podjęła opowieść — Imperatorowa powiła liczne potomstwo, jak to się zazwyczaj dzieje, aby wśród tych, którzy przeżyją, znalazł się ktoś godny rządzić jako jej następca. Przecież głupiec czy błazen nie powinien zasiadać na Kryształowym Tronie. Tuon z pewnością nie była ani jednym, ani drugim. Światłości! Kobieta, którą miał poślubić, była gorsza niż Strażnik i Aes Sedai razem wzięci. I zapewne równie groźna.

Odbył kilka takich rozmów z Egeanin — podczas nich dokładał wszelkich starań, żeby nie mówić do niej inaczej jak „Leilwin”, ponieważ nie na żarty bał się, iż wyciągnie na niego nóż; ale w myślach wciąż nazywał ją dawnym imieniem — próbując dowiedzieć się więcej, cóż z tego, skoro jej wiedza o Krwi była zasadniczo wiedzą zewnętrznego obserwatora, natomiast znajomość dworu imperialnego, co sama przyznawała, nie lepsza niż u ulicznego łobuziaka z Seandaru. Tego dnia, w którym sprezentował Tuon klacz, przez całą drogę jechał obok wozu Egeanin, prowadząc jedną z bezowocnych konwersacji. Z początku chciał dotrzymywać towarzystwa Tuon i Selucii, lecz one wciąż popatrywały na niego z ukosa, potem spoglądały po sobie i wybuchały śmiechem. Bez najmniejszych wątpliwości wciąż chodziło o to, co powiedziały kobietom Druciarzy. Mężczyzna nie potrafi długo czegoś takiego wytrzymać.

— Ta klacz to naprawdę chytry dar — powiedziała Egeanin, wychylając się z kozła i patrząc wzdłuż kolumny wozów. Domon trzymał lejce. Czasami ona też próbowała powozić, niemniej powożenia zaprzęgiem trudno się nauczyć na morzu. — Skąd wiedziałeś?

— O czym? — zapytał.

Usiadła prosto i poprawiła perukę. Nie miał pojęcia, dlaczego wciąż ją nosiła. Jej czarne włosy były krótkie, nie krótsze wszakże niż Selucii.

— O zaręczynowych podarunkach. Wśród Krwi, kiedy konkurent stara się o kogoś wyższego odeń pozycją, tradycyjnie obdarowuje go czymś rzadkim lub egzotycznym. Najlepiej jest, jeśli uda się utrafić z podarunkiem w upodobania obdarowanego, a wszyscy wiedzą, że Wysoka Lady uwielbia konie. Dobrze też, że w ten sposób pośrednio uznałeś swoją niższą pozycję. Oczywiście wszystko i tak nie zda się na nic. Nie mam pojęcia, dlaczego ona wciąż jedzie z nami, od kiedy przestałeś jej pilnować, ale nie możesz oczekiwać, że naprawdę wypowie te słowa. Kiedy wyjdzie za mąż, zrobi to w interesie Imperium, a nie dlatego, że jakiś utracjusz podaruje jej konia lub wywoła na ustach uśmiech.

Mat zazgrzytał zębami, tłumiąc cisnące się na usta przekleństwo. Co niby pośrednio uznał? Nic dziwnego, że przeklęty komplet kości się zatrzymał. Miał takie same szanse, że Tuon o tym zapomni, jak na śnieg w środku lata. Tego był pewien.

Jeżeli z rozmów z Leilwin Bez, do diabła, Łodzi wracał cokolwiek przybity, to w kość dawały mu dopiero Aes Sedai. Wiadomo zresztą, że Aes Sedai za niczym bardziej nie przepadały. Zrezygnowany, w końcu pozwolił im szwendać się po wszystkich przydrożnych wioskach i miasteczkach, zadawać pytania, robić nie wiadomo co. Oprócz rezygnacji nic nie pozostawało, ponieważ nie miał jak ich zatrzymać. Twierdziły, że zachowują ostrożność — przynajmniej Teslyn i Edesina; Joline warknęła, że przejmując się, wychodzi na głupca — niemniej nawet ostrożna Aes Sedai nie była byle kim, niezależnie czy ktoś rozpoznał w niej siostrę, czy nie. Ponieważ brakowało im pieniędzy na jedwabie, w Juradorze kupiły bele miękkiej wełny, a potem okazało się, że dla Aes Sedai szwaczki starają się równie bardzo co dla złota Mata, w końcu paradowały odziane jak bogaci kupcy, a nosiły się niczym czystej krwi szlachta. Nikt, kto miał okazję przyjrzeć się im przez chwilę, nie miał najmniejszych wątpliwości, że oto osoby nawykłe, by świat naginał się do ich woli. Trzy tego rodzaju kobiety, podróżujące na dodatek z wędrownym przedstawieniem, po prostu musiały wywołać mnóstwo plotek. Dobrze choć, że Joline nosiła pierścień w sakwie przy pasku, a pozostałym Seanchanie je odebrali. Gdyby Mat zobaczył pierścień na palcu Joline, prawdopodobnie by się rozpłakał.

Byłe sul’dam przestały mu donosić o poczynaniach sióstr. Joline miała już Bethamin całkowicie w garści — wysoka, smagłoskóra kobieta biegała, gdy Joline mówiła „biegnij”, i skakała, gdy Joline mówiła „skacz”. Wprawdzie Edesina też udzielała jej lekcji, lecz z jakiegoś powodu Joline uznawała Bethamin za osobisty projekt. Po otrzymanym laniu w obecności Mata nigdy nie zachowywała się opryskliwie, prawdopodobnie przygotowywała Bethamin do nauki w Wieży, a Bethamin odpłacała jej rodzajem wdzięczności i tego starczyło, by zmienić obiekt lojalności. Jeżeli zaś chodzi o Setę, słomianowłosa tak bała się sióstr, że nie była ich w stanie dłużej śledzić. Autentycznie zadrżała, kiedy o tym przypomniał. Seta i Bethamin do tego stopnia były przekonane, że wiedzą, jak widzą same siebie seanchańskie kobiety, które potrafiły przenosić, że nie sądziły, iż Aes Sedai mogą być inne. Bywały groźne, gdy spuszczono je ze smyczy, wszak nawet z groźnym psem można było sobie poradzić, kiedy się wiedziało jak, a ich zawód polegał właśnie na radzeniu sobie z tym szczególnym gatunkiem groźnych psów. Teraz wreszcie zrozumiały, że Aes Sedai nie były żadnymi psami. Były wilkami. Gdyby to było możliwe, Seta poszukałaby sobie innego miejsca do spania, od pani Anan dowiedział się, że Seanchanka zakrywała oczy dłońmi, gdy tylko Joline lub Edesina uczyły Bethamin w wozie.

— Jestem pewna, że potrafi dojrzeć sploty — doniosła mu Setalle. Rzekłby, iż w jej głosie pobrzmiewała zazdrość, gdyby nie uznawał jej za niezdolną do zazdrości. — Jest już prawie gotowa się do tego przyznać, w przeciwnym razie nie zakrywałaby oczu. Wcześniej czy później zdradzi się i też będzie się chciała uczyć. — Może to mimo wszystko była zazdrość.

Wolałby, żeby Seta ujawniła się raczej wcześniej niż później. Gdyby Aes Sedai więcej czasu poświęcały nauczaniu, mniej by im zostawało na przysparzanie mu zmartwień. Kiedy widowisko zatrzymywało się na popas, prawie nie mógł się odwrócić, żeby nie zobaczyć Joline lub Edesiny, jak popatrywały na niego zza namiotu czy wozu. W tych chwilach medalion zazwyczaj chłodził mu pierś. Nie potrafił dowieść, że był obiektem ich splotów, ale czysto subiektywnie odczuwał pewność tego. Nie dowiedział się, która z nich odkryła wadę jego osłony, to znaczy fakt, na który już wcześniej wpadły Adeleas i Vandene — że można bezkarnie ciskać w niego przedmiotami poruszanymi Mocą — kiedy to jednak nastąpiło, ledwie mógł wyjść z namiotu, aby nie oberwać, najpierw kamieniem, później innymi rzeczami: snopami palących iskier niczym deszczem z paleniska kuźni, strumieniami kłujących iskier, sprawiających, iż podskakiwał, a włosy jeżyły mu się na głowie. Zapewne była to sprawka Joline. Choćby dlatego, że właściwie nie spotykał jej już samej, zawsze pozostawała pod ochroną Blaerica i Fena. I uśmiechała się doń, uśmiechem kota na widok myszy.

Powoli zaczynał się zastanawiać, jak ją przydybać samą — albo ten sposób, albo będzie się musiał wciąż przed nią ukrywać — kiedy wdała się z Edesiną w kłótnię tak zażartą, że ta z Bethamin i Setą co sił w nogach wypadły ze spłowiałego wozu; dwie ostatnie odbiegły nawet spory kawałek, nim zawróciły i wpatrzyły się w wóz z szeroko rozdziawionymi ze zdumienia oczami. Żółta siostra zajęła się natomiast spokojnym rozczesywaniem słomianych włosów; jedną dłonią trzymała długie pasma, drugą przeciągała przez nie drewnianą szczotkę. Na widok Mata uśmiechnęła się, nie przerywając swego zajęcia. Medalion zrobił się zimy i krzyki ucichły jak nożem uciął.

Nigdy się nie dowiedział, co sobie powiedziały za osłoną z Mocy. Choć ze wszystkich mieszkających z nią kobiet jedyna Teslyn traktowała go w miarę przyzwoicie, nawet ona, kiedy zapytał, miała dla niego tylko znaczące spojrzenie i milczenie. Były to sprawy Aes Sedai i nic mu do nich. Cokolwiek wszakże się stało, kamienie i iskry przestały lecieć. Próbował podziękować Teslyn, a wtedy ona udała, że nie wie, o co chodzi.

— Kiedy o czymś się nie mówi, to się o tym nie mówi — oznajmiła zdecydowanie. — Lepiej byłoby dla ciebie, gdybyś nauczył się zachowywać w obliczu Aes Sedai, ponieważ pewnie nie uwolnisz się od nas do końca życia, o ile już nie jesteś nasz. — Przeklęta przepowiednia.

Teslyn nigdy też nie próbowała zmierzyć się zagadką ter’angreala, w przeciwieństwie do Joline i Edesiny. Nawet po kłótni codziennie próbowały zmusić go do udostępnienia im — Edesina dręczyła go osobiście, Joline rzucała mu wściekłe spojrzenia przez ramię, zza osłony swych Strażników. Zgodnie z prawem ter’angreale stanowiły własność Białej Wieży. Ter’angreale domagały się właściwych badań, zwłaszcza gdy posiadały równie osobliwe właściwości jak ten. Ter’angreale były potencjalnie zbyt niebezpieczne, żeby je zostawić w rękach ignorantów. Żadna nie powiedziała wprawdzie, że zwłaszcza w rękach mężczyzn, niemniej Joline prawie się do tego posunęła. Zaczynał już się martwić, że Zielona siostra po prostu każe Blaericowi i Fenowi zabrać mu go siłą. Tamci dwaj wciąż podejrzewali, że był w jakiś sposób wplątany w jej niemiłą przygodę, a z ich mrocznych spojrzeń wynikało jednoznacznie, że tylko czekają na pretekst, by stłuc go na kwaśne jabłko.

— To byłaby kradzież — poinformowała go pani Anan belferskim tonem, równocześnie otulając się płaszczem. Z nieba znikały ostatnie promienie słońca, podkradał się chłód. Stali przed wozem Tuon, do którego miał nadzieję wślizgnąć się na kolację. Noal i Olver byli już w środku. Setalle najwyraźniej wybierała się z wizytą do Aes Sedai, co ostatnio miała w zwyczaju. — Prawo Wieży jest w tej kwestii jednoznaczne. Być może trwałyby pewne... dyskusje... względem tego, czy należy ci go zwrócić. I sądzę, że ostatecznie raczej byś już go nie odzyskał... niemniej Joline i tak nie uniknęłaby poważnej kary za kradzież.

— Może jej się wydaje, że ter’angreal wart jest kary — mruknął. Zaburczało mu w brzuchu. Duszone zięby w cebulowym sosie, które z dumą podał mu Lopin na obiad, ku nieutulonemu wstydowi Tairenianina okazały się nieświeże, co oznaczało, że od śniadania Mat miał w ustach tylko kawałek chleba. — Bardzo dużo wiesz o Białej Wieży.

— Wiem tyle, lordzie Macie, że popełniłeś właściwie wszystkie błędy, jakich można się dopuścić wobec Aes Sedai, wyjąwszy tylko zamordowanie siostry. Powód, dla którego udałam się z tobą, zamiast odpłynąć z mężem, i częściowy powód, dla którego wciąż tu jestem, to właśnie chęć powstrzymania cię przed popełnieniem dalszych błędów. Prawdę mówiąc, nie mam pojęcia, dlaczego miałoby mnie to obchodzić, ale obchodzi i tyle. Gdybyś słuchał moich rad, nie miałbyś teraz z nimi kłopotów. Nie potrafię stwierdzić, ile z tego mogę jeszcze naprawić, niemniej dalej gotowa jestem spróbować.

Mat pokręcił głową. Były tylko dwa sposoby postępowania wobec Aes Sedai, które nie pociągały za sobą ryzyka — robić, co każą, albo trzymać się od nich jak najdalej. Pierwszego nie miał zamiaru czynić, drugiego nie mógł, musiał więc znaleźć trzecią drogę, choć wątpił, by stało się to w wyniku rad Setalle. Kobiety zazwyczaj doradzały stosowanie się do pierwszego sposobu, choć nigdy nie ujmowały tego tymi słowy. Mówiły o adaptacji, ale nigdy nie dotyczyło to Aes Sedai, one nie miały się adaptować.

— Częściowy powód? Jaki jest? — Jęknął, jak po ciosie w żołądek. — Tuon? Myślisz, że nie można mi ufać w związku z Tuon?

Panią Anan rozśmieszyły te słowa, śmiała się z niego w głos.

— Jesteś nicponiem, mój panie. Ale niektórzy z takich mężczyzn są potem dobrymi mężami, kiedy już trochę ich oswoić... mój Jasfer też był szelmą, kiedy go poznałam... ale tobie się wydaje, że możesz sobie latać z kwiatka na kwiatek, a potem na następny.

— Tym razem się nie wymigam — odrzekł Mat, patrząc spod zmarszczonych brwi na drzwi wozu. Kości postukiwały w jego głowie. — Nie da rady. — Nie był pewien, czy naprawdę chciałby, niezależnie wszak od jego chęci i żalów, by na dobre przesłoniła mu świat.

— Tak mówisz, co? — mruknęła. — Och, znakomicie wybrałeś kobietę, która złamała ci serce.

— Może i tak, pani Anan, ale mam swoje powody. Lepiej będzie, jak wejdę do środka, zanim zjedzą wszystko. — Odwrócił się, by wejść po stopniach do środka, a wtedy położyła ma rękę na ramieniu.

— Mogę to zobaczyć? Tylko zobaczyć.

Nie było wątpliwości, o co jej chodzi. Zawahał się, potem sięgnął za kołnierz koszuli po rzemyk, na którym wisiał medalion. Nie potrafił powiedzieć, dlaczego to zrobił. Joline i Edesinie nie pozwolił nawet spojrzeć. Medalion był znakomicie zrobiony, łeb lisa miał rozmiar niemal jego dłoni. Twórca ukazał go w ścisłym profilu, a zostało jeszcze dość światła, by w jedynym oku, kiedy się spojrzało z bliska, zobaczyć starożytny symbol Aes Sedai. Jej dłoń drżała lekko, kiedy obwiodła palcem to oko. Powiedziała, że chce tylko obejrzeć, pozwolił jej też dotknąć. Westchnęła głęboko.

— Byłaś kiedyś Aes Sedai — powiedział cicho, a jej dłoń znieruchomiała.

Doszła do siebie na tyle szybko, że być może wszystko było tylko grą jego wyobraźni. Miał przed sobą stateczną Setalle Anan, karczmarkę z Ebou Dar, z wielkimi złotymi kolczykami w uszach i małżeńskim nożem, zwisającym z szyi rękojeścią ku pokaźnemu biustowi, w niczym nie kojarzącą się z Aes Sedai.

— Siostry sądzą, że kłamię, mówiąc, iż nigdy nie byłam w Wieży. Przypuszczają, że jako młoda dziewczyna byłam tam służącą i nadstawiałam ucha, gdzie nie powinnam.

— Nie widziały twojej twarzy, kiedy patrzyłaś na to. — Podrzucił raz medalion na dłoni, a potem schował w bezpieczne miejsce, za koszulę. Ona udawała całkowitą obojętność, on udawał, iż nie widzi, że ona udaje.

Jej usta wykrzywił przelotny, smutny uśmiech, jakby wiedziała, co sobie pomyślał.

— Siostry by też zobaczyły, gdyby tylko chciało im się spojrzeć — powiedziała niezobowiązującym tonem, jakby rozmawiali o pogodzie — ale Aes Sedai nauczono wierzyć, że kiedy... to... się stanie, kobieta skromnie usunie się na bok i wkrótce umrze. Usunęłam się, ale Jasfer znalazł mnie głodną i chorą na ulicach Ebou Dar i zabrał do swojej matki. — Zachichotała, jakby była to zwykła opowieść kobiety o pierwszym spotkaniu z przyszłym mężem. — Bezdomne kocięta też przygarniał. No widzisz, teraz ty znasz moje tajemnice, a ja znam twoje. Powinniśmy chyba zatrzymać je dla siebie?

— Jakie niby moje tajemnice znasz? — dopytywał się, znienacka zaalarmowany. Niektórych z jego tajemnic lepiej było nie znać, gdyby zbyt wiele osób o nich wiedziało, przestałyby być tajemnicami.

Pani Anan zerknęła na wóz i zmarszczyła czoło.

— Ta dziewczyna bawi się z tobą tak samo, jak ty bawisz się z nią. Ale to nie jest ta sama gra. Ona w znacznie większym stopniu jest jak generał układający plany bitwy niż jak kobieta, o którą stara się mężczyzna. Jeżeli zdobędzie pewność, że się w niej zakochałeś, uzna to za swoją przewagę. Chcę, żebyś miał równe szanse. Przynajmniej na tyle, na ile może mieć mężczyzna z kobietą, która nie jest zupełnie pozbawiona rozumu. Umowa stoi?

— Stoi — przytaknął chętnie. — Umowa stoi. — Nie byłby zaskoczony, gdyby teraz właśnie kości stanęły, ale one wciąż się toczyły.

Gdyby obsesja sióstr na punkcie medalionu była jedynym powodem do zmartwień, jakie mu nastręczały, gdyby tylko poprzestały na byciu tematem przydrożnych plotek, uznałby ostatnie dni podróży za dość znośne, przynajmniej w kategoriach przymusowego towarzystwa Aes Sedai. Na nieszczęście, wkrótce po opuszczeniu Juradoru dowiedziały się, kim jest Tuon. Nie do końca wprawdzie, nie wiedziały, że jest Córką Dziewięciu Księżyców, miały ją za seanchańską Wysoką Lady, właścicielkę pozycji społecznej i wpływów.

— Masz mnie za głupca? — protestował Luca, kiedy Mat oskarżył go o donosicielstwo. Stał obok swego wozu, wsparty rękoma o biodra, a wnioskując ze spojrzenia, gotów był bronić swego honoru. — To jest sekret, na którego utrzymaniu zależy mi do czasu... cóż... do czasu, póki ona nie powie, że mogę skorzystać z listu żelaznego. Nie miałbym z tego listu żadnego pożytku, gdyby go anulowała tylko dlatego, że zdradziłem jakiś jej sekret. — Ton głosu był jednak trochę zbyt szczery, poza tym jakby unikał patrzenia Matowi prosto w oczy. Prawda była taka, że Luca lubił się przechwalać w tym samym stopniu, co lubił złoto. Musiał uznać, że można bezpiecznie — bezpiecznie! — powiedzieć siostrom, i zorientował się, że wpadł w pułapkę, gdy było za późno.

A była to pułapka groźna niczym dół pełen węży. Wysoka Lady Tuon, na wyciągnięcie ręki, stanowiła okazję, której żadna Aes Sedai by nie przepuściła. Teslyn okazała się w tej sprawie równie nieznośna co Joline i Edesina. Razem składały codzienne wizyty Tuon w jej wozie i rzucały się wręcz na nią, gdy tylko wyszła na spacer. Paplały o rozejmach, traktatach i negocjacjach, próbowały wysondować, co ją łączy z dowódcami inwazji, przekonywały, by pomogła zaaranżować rozmowy pokojowe. Zaoferowały jej nawet pomoc w opuszczeniu widowiska i powrocie do domu!

Nieszczęśliwie się dla nich składało, że Tuon nie widziała przed sobą trzech Aes Sedai, mandatariuszek Białej Wieży, niechybnie największej potęgi na świecie — nie widziała nawet wówczas, gdy szwaczki zaczęły im dostarczać zamówione ubiory i mogły wyrzucić łachmany, jakie znalazł dla nich Mat. Widziała tylko dwie zbiegłe damane i jedną marath’damane, z których nie mogło być żadnego pożytku, póki nie zostaną zacnie wzięte na smycz. Takich słów użyła. Kiedy przychodziły do niej, zamykała drzwi na zasuwkę, a jeśli nie zdążyła, wychodziła sama. Kiedy przypierały ją do muru, albo przynajmniej próbowały, wymijała je z obojętnością, niczym stojący na drodze pień. Mogły sobie zdzierać gardła. Nie słuchała.

Aes Sedai, które mając po temu dostateczne powody, mogłyby kamienie uczyć cierpliwości, za nic nie potrafiły przywyknąć do tego, że się je ignoruje. Mat z daleka widział narastającą w nich frustrację — w napięciu wokół oczu, w zaciśniętych ustach, które jakoś nie chciały się rozluźnić, w palcach ściskających fałdy spódnic, jakby po to, aby nie chwycić Tuon i nie potrząsnąć nią. Wybuch nastąpił znacznie szybciej, niż się spodziewał, i miał zupełnie innych charakter, niż sobie wyobrażał.

Wieczorem tego dnia, gdy podarował Tuon klacz, jadł kolację z nią i Selucią. Oczywiście Noal i Olver też tam byli. Obu udawało się spędzać z Tuon co najmniej tyle czasu co jemu. Lopin i Nerim usługiwali do stołu ceremonialnie, jakby byli w pałacu, a nie w pomieszczeniu, w którym musieli się przeciskać obok siebie; podali typowy posiłek wczesnej wiosny: żylastą baraninę z grochem, który nieco zesechł, i rzepą, która spędziła zbyt wiele czasu w czyjejś piwnicy.

O tej porze roku jeszcze nic nie dojrzewało. Mimo to Lopinowi udało się zrobić do baraniny pieprzowy sos. Nerim znalazł orzeszki piniowe, których wszędzie było pełno i nie były zepsute, i wymieszał je z grochem, w sumie był to zupełnie przyzwoity posiłek. Po kolacji Olver wyszedł, ponieważ już wcześniej zdążył rozegrać swoją turę z Tuon, Mat natomiast zamienił się miejscami z Selucią, żeby rozpocząć partię kamieni. Mimo licznych znaczących spojrzeń Mata Noal został i rozwodził się nad Siedmioma Wieżami w zatraconym Malkier, które rzekomo miały być cudem świata niedosiężnym dla wszystkiego, co znajdowało się w Cairhien i Shol Arbela, Mieście Dziesięciu Tysięcy Dzwonów w Arafel, jak też nad wszelkimi innymi dziwami Ziem Granicznych: niesamowitymi iglicami z kryształu twardszego niż stal, gigantyczną czaszą z metalu szeroką na sto kroków, osadzoną w zboczu wzgórza i temu podobnymi. Niekiedy wtrącał krytyczne komentarze na temat strategii Mata — na przykład, że odsłania się na lewej flance albo że zastawił pułapkę na prawej w momencie, gdy Tuon już miała w nią wpaść. Takie rzeczy. Mat prawie się doń nie odzywał, w ogóle niewiele mówił, od czasu do czasu tylko wymieniał słówko z Tuon, choć wielokrotnie musiał zaciskać zęby. W uszach Tuon natomiast paplanina Noala musiała brzmieć zabawnie.

Przyglądał się planszy, zastanawiając czy istnieje bodaj najmniejsza szansa na zdobycie przywileju ciągnienia, kiedy do wozu weszły Joline, Teslyn i Edesina, dumne niczym posągi chwały, od stóp do głów ucieleśnienie pogody ducha Aes Sedai. Przecisnęły się obok Selucii — obrzucając ją przy okazji dość chłodnymi spojrzeniami za to, że nie miała zamiaru im ustąpić — a potem zasiadły u końca wąskiego stołu. Noal zamilkł, zerknął parę razy na nie spode łba, jego dłoń powędrowała za pazuchę, jakby nóż mógł się w tej sytuacji na cokolwiek przydać.

— To się musi skończyć, Wysoka Lady — oznajmiła Joline, demonstracyjnie ignorując Mata. W jej głosie nie było śladu prośby, brzmiał rozkazująco; konstatacja tego, co będzie, ponieważ musi być. — Twój lud przyniósł na te ziemie wojnę, jakiej nie znaliśmy od czasu Wojny Stuletniej, być może od wojen z trollokami. Nadchodzi Tarmon Gai’don, a zanim nastanie, ta wojna musi się skończyć, w przeciwnym razie oznaczać będzie katastrofę dla całego świata. Ni mniej, ni więcej. A więc musisz przestać się z nami droczyć. Przekażesz naszą propozycję temu, który wśród was dowodzi. Możliwości są dwie: albo zapanuje pokój, nim wrócicie na swe ziemie za morzem, albo będziecie mieli przeciw sobie całą potęgę Białej Wieży, wspartą przez wszystkie trony od Ziem Granicznych po Morze Sztormów. Niewykluczone, że Tron Amyrlin już gromadzi sprzymierzeńców przeciwko wam. Słyszałam o ogromnych armiach Pogranicza stacjonujących na Południu, jako też o przemarszu innych armii. Lepiej skończyć to wszystko bez dalszego rozlewu krwi. Odpędź zatem widmo zniszczenia i pomóż w dziele pokoju.

Mat nie potrafił dostrzec reakcji Edesiny na te słowa, Teslyn tylko zamrugała. Jak na Aes Sedai, równie dobrze mogłaby westchnąć głęboko. Niewykluczone, że Joline nie uzgodniła wcześniej swej wypowiedzi. On sam zgrzytnął cicho zębami. Joline nie była z Szarych sióstr, kuglarsko zręcznych w negocjacjach, to już nie budziło żadnych wątpliwości, lecz on również nie był, a zdał sobie sprawę, że znalazła najprostszy sposób na zrażenie Tuon.

Ale ta tylko splotła dłonie pod stołem i wyprostowała się, patrząc na Aes Sedai, jakby tamta nie istniała. Nigdy jeszcze nie wiedział u niej tak srogiej twarzy.

— Selucia — powiedziała cicho.

Słomianowłosa stanęła za Teslyn, schyliła się szybko i wyciągnęła coś spod koca, na którym siedział Mat. Wyprostowała się, a wszystko stało się jakby jednocześnie. Szczęk i Teslyn krzyknęła, łapiąc się za gardło. Wilczy łeb zmienił się w lód na piersi Mata, Joline wykręciła głowę, żeby rzucić Czerwonej siostrze pełne niedowierzania spojrzenie. Edesina pobiegła do otwierających się drzwi, które przez moment jeszcze uchylone, natychmiast się zatrzasnęły. Wnosząc z łomotu ciał spadających po schodach, musiała uderzyć Blaerica i Fena. Edesina poderwała się na nogi i stała niczym słup z rękoma i fałdami sukni przywiązanymi do ciała przez niewidzialne więzy. Wszystko to nie trwało nawet paru chwil, a Selucia przez ten czas nie pozostawała bezczynna. Nachyliła się nad łóżkiem zajmowanym przez Noala, potem zatrzasnęła drugą srebrną obrożę a’dam na szyi Joline. Teraz Mat zrozumiał, że identyczną srebrną obręcz próbowała przed momentem daremnie zedrzeć ze swej szyi Teslyn. Już nie próbowała jej ściągnąć, tylko trzymała kurczowo, aż pobielały kłykcie. Pociągła twarz Czerwonej siostry była istną maską rozpaczy, w wybałuszonych oczach widać było strach. Joline zachowała niewzruszony spokój Aes Sedai, ale też nie potrafiła się powstrzymać i dotknęła segmentowej obroży otaczającej jej kark.

— Jeżeli sądzisz, że możesz... — zaczęła, a potem urwała nagle i jej usta zacisnęły się. W oczach zalśnił gniew.

— Widzisz, a’dam można używać do wymierzania kary, choć rzadko się to stosuje. — Tuon wstała i okazało się, że na obu nadgarstkach ma zapięte bransolety a’dam; lśniące smycze znikały pod kocami na łóżkach. Jak, na Światłość, udało jej się je zdobyć?

— Nie — powiedział Mat. — Obiecałaś nie robić krzywdy moim ludziom, Skarbie. — Przyszło mu do głowy, że w obecnej sytuacji nie powinien do niej tak się zwracać, ale wypowiedzianych słów cofnąć nie można. — Jak dotąd dotrzymywałaś danego słowa. Nie psuj teraz wszystkiego.

— Obiecałam, że nie będę szerzyć niezgody wśród twoich ludzi, Zabaweczko — ucięła krótko — poza tym jest oczywiste, że one nie zasługują na miano „twoich ludzi”. — Małe, zasuwane okienko, przez które rozmawiało się z woźnicą albo podawało jedzenie, otworzyło się z głośnym trzaskiem. Zerknęła przez ramię, sięgnęła dłonią i równie gwałtownie je zamknęła. Na zewnątrz męski głos zaklął, a potem rozległo się walenie w drzwi. — A’dam można też wykorzystywać jako instrument dostarczający przyjemności, czyli w charakterze wielkiej nagrody — Tuon poinformowała Joline, ignorując walenie do drzwi.

Wargi tej rozchyliły się, rozwarła szeroko oczy. Zachwiała się i schwyciła chybotliwego stołu, żeby nie upaść. Jeśli nawet poczuła się ugodzona do żywego, niczego nie dała po sobie poznać. Kiedy zapanowała nad sobą, długo wygładzała suknie, ale to mogło niczego nie oznaczać. Na jej twarzy było już tylko niewzruszone opanowanie Aes Sedai. Edesina z podobnym spokojem patrzyła teraz przez ramię, choć na jej szyi lśniło trzecie a’dam — w sumie jej twarz chyba była trochę bledsza — i tylko Teslyn płakała w milczeniu, ramiona jej drżały, a łzy spływały po policzkach.

Noal stał przyczajony jak człowiek, który zaraz zrobi coś głupiego. Mat kopnął go pod stołem, a kiedy tamten spojrzał na niego złym okiem, pokręcił głową. Mars na czole tamtego pogłębił się, lecz wyjął rękę zza kaftana i oparł się o ścianę. Wyraz oczu nie zmienił mu się nawet na jotę. Cóż, niech sobie patrzy. Nóż na nic się tu nie przyda, zostały tylko słowa. Gdyby tylko wszystko mogło się skończyć na słowach...

— Posłuchaj — Mat zwrócił się do Tuon. — Jeżeli się chwilę zastanowisz, bez trudu znajdziesz setkę przyczyn, dla których to się nie może udać. Światłości, ty sama jesteś w stanie nauczyć się przenosić. Czy ta wiedza nic nie zmienia? Wcale się od nich tak bardzo nie różnisz. — Równie dobrze mógłby być szepczącym niedosłyszalnie widmem, tyle zwracała na niego uwagi.

— Spróbuj objąć saidara — powiedziała tym swoim rozwlekłym akcentem, patrząc srogo na Joline. W porównaniu z wyrazem jej oczu, głos nawet nie brzmiał tak strasznie, mimo to jednoznacznie domagał się posłuszeństwa. Posłuszeństwa? Była niczym pantera wpatrująca się w trzy spętane kozy. Całkowicie własne wspomnienia podpowiadały mu, że już trzy razy w życiu stawał oko w oko z panterą. W takich chwilach człowieka opanowywał zupełnie wyjątkowy rodzaj uniesienia. — Dalej — powtórzyła. — Wiesz, że tarcza zniknęła. — Joline westchnęła zaskoczona, a Tuon skinęła głową. — Dobrze. Po raz pierwszy okazałaś mi posłuszeństwo. I nauczyłaś się, że mając na sobie a’dam, nie dotkniesz Mocy, jeśli ja tego nie zechcę. Ale teraz życzę sobie, żebyś dzierżyła Moc, a ty to czynisz, choć nie próbowałaś jej ująć. — Oczy Joline rozszerzyły się lekko, pierwsza szczelina w masce opanowania. — A teraz — ciągnęła dalej Tuon — chcę, żebyś wypuściła Moc. I już jej nie ma. Twoje pierwsze lekcje. — Joline wciągnęła głęboki oddech. Zaczynała wyglądać... może nie na przestraszoną, ale na zaniepokojoną.

— Krew i krwawe popioły, kobieto — warknął Mat — czy ci się wydaje, że możesz je prowadzać na smyczach i nikt tego nie zobaczy? — Od drzwi dobiegł odgłos potężnego uderzenia. Za drugim razem towarzyszył mu trzask pękającego drewna. Ten, który wcześniej dobijał się do drewnianych okiennic, też nie zaprzestał swego dzieła. Ale z jakiegoś powodu Mat nie czuł się przez to zobowiązany do działania. Jeżeli strażnicy wedrą się do środka, co mogą zrobić?

- Będę je przetrzymywać w ich wozie i szkolić nocą — odwarknęła z irytacją. — Nie jestem taka jak te kobiety, Zabaweczko. Wcale. Nawet jeśli mogę się nauczyć przenosić, zdecydowałam, że nie będę się uczyć, tak samo, jak zdecydowałam, że nie kradnę i nie morduję. Na tym polega różnica.

Opanowała się z widocznym wysiłkiem, usiadła, położyła ręce na stole i znowu spojrzała na Aes Sedai. — Odniosłam znaczące sukcesy z jedną z waszych kobiet. — Edesina wyszeptała imię, ale zbyt cicho, by Mat usłyszał. — Tak — potwierdziła Tuon. — Musiałyście spotykać moją Mylen w zagrodach albo podczas ćwiczeń. Was wyszkolę równie dobrze jak ją. Waszym przekleństwem jest piętno ciemności, ale ja was nauczę dumy ze służby Imperium.

— Nie po to wydostałem tę trójkę z Ebou Dar, żebyś je tam odwiozła z powrotem — zdecydowanie oznajmił Mat, wstając z łóżka. Łeb lisa zrobił się jeszcze zimniejszy, a z ust Tuon dobył się pełen zaskoczenia okrzyk.

— Jak to... zrobiłeś, Zabaweczko? Splot... zniknął... kiedy cię dotknął.

— Taki mam dar, Skarbie.

Wyprostował się, a wtedy Selucia uklękła przed nim, rozkładając ręce w błagalnym geście. Jej oblicze wykrzywiał strach.

— Nie możesz... — zaczęła.

— Przestań! — ostro ucięła Tuon.

Selucia powstała i cofnęła się, choć cały czas nie spuszczała go z oka. Dziwne, ale na jej twarzy nie potrafił już znależć strachu. Zdumiony, pokręcił głową. Wiedział, że Selucia nie zastanawia się ani chwili, słuchając rozkazów Tuon — mimo wszystko była jej so’jhin, ruchomym dobrem jak koń, co więcej, uznawała to za słuszne i właściwe. Ale jakiej głębi posłuszeństwa potrzeba, żeby przestać się bać na rozkaz?

— Zirytowały mnie, Zabaweczko — powiedziała Tuon, gdy jego dłonie spoczęły na obroży Teslyn. Czerwona siostra wciąż drżała, a łzy spływały jej po policzkach, jakby nie potrafiła uwierzyć, że naprawdę zdejmie tę przeklętą rzecz.

— Mnie też irytują. — Przyłożył palce we właściwe miejsce, nacisnął i obroża otworzyła się ze szczękiem.

Teslyn ujęła jego dłonie i zaczęła pokrywać pocałunkami.

— Dziękuję ci — szlochała. — Dziękuję ci. Dziękuję ci.

Mat odkaszlnął.

— Bardzo proszę, ale naprawdę nie ma potrzeby... Przestaniesz wreszcie? Teslyn? — Z pewnym trudem uwolnił wreszcie ręce.

— Życzyłabym sobie, żeby przestały mnie irytować, Zabaweczko — powiedziała Tuon, gdy podszedł do Joline. W innych ustach niż smagłej kobietki słowa te mogłyby oznaczać rozdrażnienie. W jej brzmiały jak rozkaz.

— Przypuszczam, że po tym pokazie same spełnią to życzenie — odrzekł sucho. Ale w tym momencie Joline spojrzała nań i dostrzegł, jak zaciskają się jej szczęki. — Zgadzasz się ze mną, prawda?

Zielona siostra nie odpowiedziała.

— Ja się zgadzam — znienacka odezwała się Teslyn. — Wszystkie się zgadzamy.

Joline wciąż uparcie patrzyła mu w oczy i Mat westchnął.

— Mógłbym pozwolić memu Skarbowi, żeby cię potrzymała parę dni, aż nie zmienisz zdania — obroża Joline ze szczękiem rozeszła się pod jego rękoma — ale tego nie zrobię.

Wciąż nie odrywając odeń spojrzenia, uniosła dłonie do gardła, jakby nie wierzyła, że obroża zniknęła.

— Nie chciałbyś zostać jednym z moich Strażników? — zapytała, a potem zaśmiała się cicho. — Nie patrz tak na mnie. Nawet gdybym chciała cię wbrew woli związać zobowiązaniami, nie zrobię tego, póki nosisz ten ter’angreal. Zgadzam się na twoją propozycję, panie Cauthon. Być może w ten sposób tracimy bezpowrotnie najlepszą szansę na powstrzymanie Seanchan, ale obiecuję, że nie będę dłużej niepokoić... twojego Skarbu.

Tuon syknęła jak zmoczony kot, a Mat znowu westchnął ciężko. Co się zyskiwało na skrótach, traciło się na objazdach.

Resztę nocy spędził, oddając się zajęciu, którego najbardziej na świecie nie cierpiał. Mianowicie pracy. Wykopał głęboki dół i pogrzebał trzy a’dam. Sam musiał to zrobić, ponieważ Joline, ku jego zaskoczeniu, chciała je zatrzymać.

Mimo wszystko były ter’angrealami, Wieża potrzebowała ich do badań. Może i tak, ale w takiej sytuacji niech sobie Wieża gdzie indziej ich szuka. Był pewien, że żaden z Czerwonorękich nigdy by ich nikomu nie oddał, gdyby miał rozkaz pogrzebać w ziemi, ale lepiej nie ryzykować, iż pojawią się znowu i narobią dalszych kłopotów. Zaczęło padać, nim dół był głęboki bodaj do kolan, potem z nieba lał zimny, zacinający deszcz, a kiedy wreszcie ustał, Mat był już przemoczony do nitki i po pas unurzany w błocie. Wspaniałe zakończenie wspaniałej nocy, a kości wciąż toczyły się pod czaszką.

10

Shiotańska wioska

Następny dzień przyniósł poprawę ich wzajemnych stosunków, przynajmniej wszelkie pozory na to wskazywały. Tuon w sukni do konnej jazdy z błękitnego jedwabiu i szerokim pasku z wytłaczanej skóry nie tylko pozwoliła mu jechać obok siebie wzdłuż pełznącej na północ karawany wozów, ale ostrzegawczo kiwała palcem na Selucię, ilekroć ta próbowała wcisnąć się między nich na bułanku. Selucia jakoś zdobyła wreszcie własnego wierzchowca, mocno zbudowanego wałacha, który wprawdzie nie dorównywał Oczku czy Akein, ale od tamtego dereszowatego był nieskończenie lepszy. Niebieskooka, która dziś skrywała włosy pod zieloną chustką — i kapturem płaszcza, rzecz jasna — zajęła miejsce przy drugim boku Tuon, a z jej kamiennego oblicza mogłaby być dumna każda Aes Sedai. Mat nie potrafił powstrzymać uśmiechu. Niech dla odmiany ona tłumi wewnętrzne frustracje. Ponieważ Aes Sedai nie miały koni, musiały podróżować na swoim wozie; Metwyn siedziała na koźle purpurowego wozu, zbyt daleko, by mogła podsłuchać, co powie Tuon; z nocnego deszczu na niebie zostało tylko kilka obłoczków; cały świat wydawał się wspaniałym miejscem. Nawet podskakujące pod czaszką kości nie mogły zepsuć tego wrażenia. Cóż, zdarzały się nie najlepsze chwile, ale to były tylko chwile.

Wcześniej nad ich głowami przemknęło z łopotem skrzydeł stado kruków, było ich co najmniej kilkanaście. Leciały prosto jak strzelił, szybko, nie potrafił się jednak powstrzymać, żeby nie odprowadzać ich wzrokiem, aż zmieniły się w maleńkie kropki i zniknęły. Nie pozwoli, żeby cokolwiek popsuło mu ten dzień. Mowy nie ma. Niech się to przydarzy komuś dalej na północy.

- Dostrzegasz w tym omen, Zabaweczko? — zapytała Tuon. W siodle trzymała się z takim samym wdziękiem jak podczas wszystkich innych czynności. Nie pamiętał, by kiedykolwiek zdała mu się niezgrabna. — Większość związanych z krukami znaków, o których wiem, każe zwracać uwagę na to, jak siedzą na dachu albo czy kraczą o wschodzie czy o zachodzie.

— To mogą być szpiedzy Czarnego — poinformował ją. — Kruki. Czasami wrony. Szczury. Ale ponieważ nie zatrzymały się, żeby na nas spojrzeć, nie powinniśmy się przejmować.

Przygładziła włosy dłonią w zielonej rękawiczce i westchnęła.

— Zabaweczko, Zabaweczko — mruknęła, naciągając na powrót kaptur płaszcza. — W ile jeszcze dziecięcych bajek wierzysz? Wierzysz, że jeśli w czasie pełni księżyca zaśniesz na Wzgórzu Starego Hoba, węże odpowiedzą ci na trzy pytania, a może wierzysz, że lisy zdzierają z ludzi ich skóry i wysysają z jedzenia wartości odżywcze tak, iż możesz napychać się do pełna, a równocześnie zagłodzić na śmierć?

Uśmiech wymagał odeń niejakiego wysiłku.

— Nie wydaje mi się, abym w ogóle o czymś takim słyszał — swobodny ton głosu też przyszedł mu z pewnym trudem. Jakie były szanse, że zupełnie przypadkowo wymieniła jednym tchem prawdomówne węże, o których wspominali Aelfinn, i lisy kradnące ludzkie skóry? Pewien był, że Eelfinn kradli ludziom skóry, a potem robili z nich wyprawkę. Naprawdę jednak ubodła go wzmianka o Starym Hobie. Pozostałe rzeczy można było zrzucić na karb siły ta’veren, wykrzywiającej porządek zdarzeń. Przecież nic nie mogła o nim wiedzieć, nic o wężach i lisach. Natomiast w Shandalle, rodzinnych stronach Artura Jastrzębie Skrzydło, imieniem Stary Hob, Caisen Hob, określano Czarnego. I Aelfinn, i Eelfinn z pewnością zasługiwali, by ich łączyć z Czarnym, niemniej zupełnie nie miał ochoty o tym myśleć, rozważając swe własne związki z przeklętymi lisami. I jeszcze węże? Taka możliwość sprawiała, że skręcało go w żołądku.

Mimo to potrafił się rozkoszować przejażdżką, dzień stawał się coraz cieplejszy, w miarę jak słońce przygrzewało, cóż z tego, że nie stanie się tak naprawdę gorący? Żonglował sześcioma kolorowymi, drewnianymi kulami, a Tuon śmiała się i klaskała w dłonie, czyli zachowywała, jak powinna. Sztuczka wywarła stosowne wrażenie na żonglerze, od którego kupił kule, wykonywana w siodle była znacznie trudniejsza. Opowiedział kilka dowcipów, a ona się śmiała, raz nawet przewróciła oczami i zamigała palcami do Selucii. Może nie w smak były jej żarty o dziewkach z karczmy. Żart bynajmniej nie był aż tak ryzykowny. Nie był głupcem. Po prostu chciał ją rozbawić. Potrafiła się cudownie śmiać, głosem pełnym, ciepłym i swobodnym. Rozmawiali o koniach i spierali się o metody szkolenia najbardziej upartych zwierząt. W jej ślicznej główce tkwiło parę dość osobliwych koncepcji, jak na przykład, że można nerwowego konia uspokoić, gryząc go w ucho! W jego oczach metoda kojarzyła się raczej z gaszeniem stogu siana za pomocą ognia. Z drugiej strony, ona nigdy nie słyszała, że należy cicho nucić pod nosem, żeby uspokoić konia, i nie potrafiła uwierzyć, że nauczył go tego ojciec, koniecznie domagała się pokazu.

— Cóż, niby jak mam to zrobić, nie mając w pobliżu konia, którego należałoby uspokoić? — odrzekł. Na te słowa przewróciła oczami. Selucia też przewróciła oczami.

W przekomarzaniach tych nie było żadnego gniewu, żadnej zapalczywości, tylko żywiołowy animusz. Tuon miała go tyle, że wydawało się niemożliwe, iż mieści się w tak drobnym ciele. Tylko chwile jej milczenia kładły się cieniem na tym dniu, nie zaś węże czy lisy. Tamte znajdowały się daleko i nic w ich sprawie nie można było zrobić. Ona była tuż obok i w związku z nią na wiele jeszcze musiał się zdobyć. Ani słowem nie wspomniała o tym, co przydarzyło się trójce Aes Sedai, o nich samych również nie mówiła. Nie pytała go o jego ter’angreal ani dlaczego wszelkie sploty, do których wykonania zmusiła Teslyn lub Joline, zawiodły. Wczorajsza noc równie dobrze mogła być snem.

Setalle powiedziała, że ona jest niczym generał układający strategię bitewną. Zdaniem Egeanin od dzieciństwa ćwiczona była w intrygach i ukrywaniu prawdziwych myśli. I to on był przedmiotem jej wszelkich zabiegów. Dlaczego? Z pewnością nie może chodzić o jakąś dziwaczną formę zalotów seanchańskiej Krwi. Egeanin niewiele na ten temat wiedziała, tyle wszak potrafił stwierdzić. Znał Tuon od kilku tygodni, porwał ją, nazywała go Zabaweczką, próbowała kupić — tylko próżny głupiec wyciągnąłby stąd wniosek, że oto ma przed sobą zakochaną kobietę. Przez co wachlarz możliwości niepomiernie się rozszerzał: od jakiegoś misternego planu zemsty, po... Światłość jedna wie co. Zagroziła, że zrobi zeń podczaszego. Zdaniem Egeanin, oznaczało to da’covale, choć skonstatowała to ironicznym tonem. Podczaszych wybierano dla ich piękna, w oczach Egeanin nie nadawał się. Cóż, prawdę mówiąc, we własnych również, choć głośno nigdy by się do tego nie przyznał. Niemało kobiet zachwycało się jego twarzą. Nic nie stało na przeszkodzie temu, by Tuon dopełniła ceremonii małżeństwa, a potem, kiedy już poczuje się wolny, bezpieczny i pewny, nie kazała go stracić. Wszystkie kobiety były skomplikowane, choć przy Tuon wydawały się proste jak dziecięce zabawy.

Od dłuższego czasu nie przejeżdżali obok żadnej farmy, dopiero jakieś dwie godziny po południu dotarli do sporej wioski. Z oddali dobiegały stłumione odgłosy młota na kowadle. Domy, niektóre nawet dwupiętrowe, konstrukcję ścian z grubych, drewnianych belek miały wypełnioną gipsem, do tego dochodziły spadziste dachy kryte strzechą i wysokie kominy. Na ten widok coś drgnęło w pamięci Mata, nie potrafił jednak powiedzieć co. Wokół rozciągał się nieprzebyty las, nie było w nim ani jednej farmy. A przecież wioski zawsze otoczone były przez gospodarstwa, z których żyły i które wspierały. Może po prostu znajdowały się z dala od drogi, skryte za lasem.

Dziwne było też, że mieszkańcy w ogóle nie zwracali uwagi na nadjeżdżającą karawanę wozów. Mężczyzna w samej tylko koszuli, który obok drogi ostrzył toporek na napędzanej pedałem osełce, zerknął raz tylko, a potem powrócił do swego zajęcia jak gdyby nigdy nic. Gromadka dzieci wypadła zza rogu, spojrzały raz w kierunku widowiska, a potem zniknęły za następnym rogiem. Bardzo dziwne. Większość wiejskich dzieci z otwartymi ustami przyglądałaby się zwykłej kupieckiej karawanie, a widowisko liczyło więcej wozów niż dowolny tabor kupców. Z naprzeciwka nadjeżdżał handlarz na wozie ciągniętym przez sześć koni, krytym plandeką, spod której błyszczały garnki, patelnie i kociołki. On również powinien przyciągnąć niejedno spojrzenie. Nawet duża wioska, przy uczęszczanej drodze, musiała kupować większość trwałego dobytku od takich handlarzy. Ale nikt nie zawołał, nikt nie wskazał na niego ręką... Ludzie zwyczajnie zajmowali się swoimi sprawami.

Jakieś trzysta kroków przed pierwszymi budynkami Luca stanął na koźle i spojrzał do tyłu ponad dachem swego wozu.

— Tu się zatrzymamy — zawołał, wskazując ręką na wielką łąkę, gdzie spod wiosennej trawy wysokiej już na stopę wybijały polne kwiaty: kocie stokrotki, podrywki i coś, co mogło być wstążeczkami zakochanych. Usiadł z powrotem i pierwszy zastosował się do własnego rozkazu, inne wozy poszły za jego przykładem; koła zapadały się w grząskiej od deszczu ziemi.

W momencie, gdy Mat zawracał Oczko ku łące, usłyszał stukot kopyt zaprzęgu handlarza na kamieniach bruku. Ten dźwięk sprawił, że aż się wyprostował w siodle. Drogi nie brukowano od czasów... Zawrócił swego wałacha. Wóz z płócienną plandeką toczył się po równej powierzchni szarego kamienia, rozciągającej się tylko w obrębie wioski. Sam handlarz, okrągły chłopina z kapeluszem o szerokim rondzie, zerkał na drogę i kręcił głową, zerkał na wioskę i kręcił głową. Handlarze zazwyczaj wybierali stałe trasy. Ten musiał tędy przejeżdżać setki razy. Powinien wiedzieć. Tymczasem wóz stanął, handlarz przywiązał lejce do dźwigni hamulca.

Mat złożył dłonie wokół ust.

— Jedź dalej, człowieku! — krzyknął co sił w płucach. — Najszybciej jak potrafisz! Jedź! — Handlarz zerknął w jego stronę, a potem, całkiem żwawo jak na kogoś o jego tuszy, skoczył na kozioł. Zaczął deklamować, czyniąc dłońmi gesty równie zamaszyste, jak miał w zwyczaju Luca. Mat nie słyszał słów, ale doskonale wiedział, o czym mowa. Wieści z szerokiego świata, które usłyszał po drodze, przeplecione ofertą towarów i ich reklamą. Z mieszkańców wioski nikt nie zatrzymał się, by posłuchać, czy bodaj zerknąć w jego stronę. — Jedź dalej! — krzyczał Mat. — Oni są martwi! Jedź! — Za plecami usłyszał cichy jęk. Tuon lub Selucia, może obie naraz.

W jednej chwili konie handlarza zakwiczały, szaleńczo zarzuciły łbami. Kwiczały niczym zwierzęta zdjęte ostatecznym przerażeniem i nie przestawały.

Oczko szarpnął się zalękniony i Mat miał już pełne ręce roboty — wałach tańczył wkoło, podrywał do galopu, chciał uciec jak najdalej stąd. Wszystkie konie widowiska usłyszały przerażające odgłosy wydawane przez swych pobratymców i zaniosły się przerażonym rżeniem. Lwy i niedźwiedzie zaczęły ryczeć, po chwili dołączyły do nich pantery. W ciągu kilku chwil zapanował wszechobecny jazgot. Kiedy Mat rozpaczliwie próbował utrzymać się w siodle i zapanować nad Oczkiem, wszyscy pozostali ściągali lejce, by nie pozwolić oszalałym zaprzęgom wpaść w popłoch i pokaleczyć się. Obok niego tańczyła klacz Tuon i bułanek Selucii. Obawa o Tuon przemknęła mu przez głowę, ale najwyraźniej radziła sobie z Akein równie dobrze jak wcześniej podczas ucieczki przez las. Nawet Selucia w miarę pewnie trzymała się w siodle, choć wałach pod nią rzucał się żwawo. Dostrzegł też przelotne mgnienie postaci handlarza — ściągnął kapelusz i patrzył w stronę wozów. W końcu Mat odzyskał panowanie nad Oczkiem. Koń dyszał ciężko, jakby miał za sobą wyczerpujący bieg, niemniej już nie próbował uciekać. I tak było za późno. Zapewne od początku było za późno. Z kapeluszem w dłoni handlarz zeskoczył na ziemię, żeby sprawdzić, co się stało z jego zaprzęgiem.

Wylądował, szarpnął się nieporadnie, spojrzał na swoje stopy. Kapelusz wypadł mu z dłoni, lądując na brukowanej drodze. I w tym momencie on też wrzasnął. Kamienie bruku zniknęły, on sam ugrzązł po kostki w nawierzchni drogi, podobnie jak wcześniej jego zwierzęta. Ugrzązł po kostki jak jego konie i wóz i jak one zanurzał się coraz bardziej w twardej z pozoru drodze niczym w bagnie, tonął. Cała wioska, ludzie i domy, zapadali się w głąb. Ludzie ani na moment nie przerwali wykonywanych czynności. Kobiety szły z koszami na ramionach, grupa idących gęsiego mężczyzn niosła grubą belkę na ramionach, dzieci goniły się, człowiek z osełką wciąż ostrzył toporek, a wszyscy już po kolana tkwili w gruncie.

Tuon schwyciła Mata za kaftan, Selucia z drugiej strony. Wtedy zdał sobie sprawę, że nieświadomie pchnął Oczko naprzód. W kierunku handlarza. Światłości!

— Co robisz, co ty sobie wyobrażasz? — krzyknęła do niego Tuon.

— Nic — odpowiedział. Jego łuk był już gotowy, na końce drzewca założył rogowe uchwyty cięciwy, lniane zaś splótł i nawoskował, pozostało mocowanie grotów na cisowych drzewcach strzał, a ponieważ powietrze wciąż było wilgotne, klej na opierzeniu z gęsich lotek wciąż nie chciał trzymać. Tylko o tym potrafił teraz myśleć, o dziele miłosierdzia, jakim byłoby wsadzenie strzały w serce handlarza, nim całkowicie go wciągnie. Czy umrze, czy zawloką go do tego miejsca, do którego udawali się martwi Shiotanie? Teraz już wiedział, co mu się dziwne wydawało w tych budynkach. W Shiocie nie budowano w ten sposób wiejskich domów od prawie trzystu lat.

Nie był w stanie nawet obetrzeć łez z oczu. Tonący w ziemi handlarz krzyknął tak głośno, że dało się go słyszeć przez przeraźliwe rżenie koni.

— Pomocy! — wołał, machając rękoma. Matowi wydawało się, że patrzy prosto na niego. — Pomocy! — I tak wciąż.

Mat zmuszał się, by czekać, aż tamten umrze, w nadziei, że tamten umrze — z pewnością to byłoby lepsze wyjście od tamtego drugiego — ale on wciąż krzyczał, zapadając się po pas, po pierś. W ostatniej chwili desperacko odchylił głowę, jak tonący, który próbuje zaczerpnąć ostatni oddech. Potem zniknęła głowa, widoczne były tylko ręce, szaleńczo machające, aż wreszcie i one zostały wchłonięte. Tylko leżący przy drodze kapelusz świadczył, że przed chwilą znajdował się tam człowiek.

Kiedy wreszcie ostatnie strzechy i wysokie kominy zniknęły mu sprzed oczu, Mat wydał z siebie długie westchnienie. Tam, gdzie wcześniej znajdowała się wioska, była teraz druga łąka, upstrzona kocimi stokrotkami i podrywkami, gdzie czerwone i żółte motyle przefruwały z kwiatka na kwiatek. Jakie spokojne miejsce... Żałował tylko, że jakoś nie potrafi uwierzyć w śmierć handlarza.

Wyjąwszy tych parę wozów, które śladem Luki zdążyły wjechać na łąkę, pozostałe stały kolumną na drodze, całkowicie opuszczone — wszyscy ludzie znaleźli się na ziemi, kobiety pocieszały płaczące dzieci, mężczyźni próbowali uspokoić drżące ze strachu konie, rozmowy toczyły się głosami podniesionymi i przerażonymi tak, że nie tłumiły ich nawet odgłosy wydawane przez lwy, pantery i niedźwiedzie. Powszechne wzburzenie nie objęło tylko trzech Aes Sedai. Szły szybko wzdłuż drogi, za Joline wędrowali Blaeric i Fen. Sądząc tylko po wyrazie twarzy — zarówno Aes Sedai, jak Strażników — zapadające się w ziemię wioski były zjawiskiem równie powszechnym co domowe koty. Zatrzymały się obok leżącego na ziemi kapelusza handlarza i zerknęły w dół. Teslyn uniosła go, przez chwilę obracała w dłoniach, potem upuściła. Następnie siostry poszły na miejsce, gdzie kiedyś widniała wioska, idąc, naradzały się, przyglądając temu czy owemu, jakby można było cokolwiek stwierdzić na podstawie rosnących tam teraz traw i polnych kwiatów. Żadna nie założyła płaszcza, ale ten jeden raz Mat nie miał ochoty ich rugać. Niewykluczone, iż przenosiły, jeśli już, to tak drobne ilości Mocy, że lisi łeb nie zlodowaciał. Nawet gdyby, nic by im nie powiedział. Nie dzisiaj, nie po tym, co zobaczył przed chwilą.

Od razu też zaczęły się kłótnie. Nikt nie miał zamiaru wjeżdżać na ten ubity grunt, który wcześniej wybrukowany był kamieniem. Ludzie przekrzykiwali się nawzajem, nawet szwaczki i koniuszy dokładnie wiedzieli, co Luca ma zrobić oraz że ma to zrobić natychmiast. Niektórzy chcieli zawracać, aż nie znajdą wiejskiej drogi, a potem bocznymi drogami dotrzeć do Lugardu. Inni chcieli w ogóle zrezygnować z jazdy do Lugardu i bocznymi drogami udać się do Illian czy nawet z powrotem do Ebou Dar i jeszcze dalej. Padały nazwy: Amadicia, Tarabon. Nawet Ghealdan, jeśli już o to chodzi. Tyle jest miast i wiosek, a wszystkie leżą daleko od tego przez Cień przeklętego miejsca.

Mat wciąż siedział w siodle, machinalnie zabawiając się wodzami Oczka, zachowując całkowity spokój w obliczu tych krzyków i wymachiwania rękami. Od czasu do czasu wałacha przeszywał dreszcz, ale już się nie wyrywał. Przez rozwrzeszczany tłum przepchnął się Thom i położył dłoń na karku Oczka. Juilin i Amathera nadeszli zaraz za nim, ona tuliła się do jego ramienia i popatrywała lękliwie na pozostałych. Popojawili się Noal i Olver. Chłopak wyglądał, jakby najchętniej też się do kogoś przytulił, a równocześnie był już na tyle dorosły, że skrywał swe pragnienie pociechy. Na twarzy Noala malowało się zmartwienie, kręcił głową i mruczał coś pod nosem. Wciąż spoglądał ku trzem Aes Sedai na drodze. Bez wątpienia jeszcze przed wieczorem będzie twierdził, że widział już wcześniej coś takiego, tyle że na większą skalę.

— Przypuszczam, że odtąd będziemy podróżować sami — cicho rzekł Thom, a Juilin przytaknął ponuro.

— Skoro nie ma innego wyjścia — rzekł Mat. Poszukiwacze zaginionej dziedziczki Imperium Seanchan z pewnością większą uwagę zwracają na małe oddziały, w przeciwnym razie już dawno rozstałby się z wędrownym widowiskiem. Bez osłony karawany wozów dotarcie na bezpieczne tereny może okazać się trudniejsze, ale niekoniecznie niemożliwe. Niemożliwe natomiast było przekonanie tych ludzi. Wystarczył jeden rzut oka na przerażone twarze, by zrozumiał, że nie ma dostatecznej ilości złota. Być może nawet w całym świecie nie ma dostatecznej ilości złota.

Otulony jaskrawoczerwonym płaszczem Luca słuchał w milczeniu, póki tamci się nie zmęczyli. Gdy krzyki nieco uścichły, odrzucił poły płaszcza i wstąpił w tłum. Najwyraźniej uznał, że teraz nie czas na żadne pozy. Tego poklepał po ramieniu, tej zajrzał troskliwe w oczy. Boczne drogi? Po deszczach będą błotniste, właściwie strumienie nie drogi. W ten sposób droga do Lugardu potrwa dwa, trzy razy tyle, może dłużej. Mat omal się nie zakrztusił, gdy Luca wysunął argument szybkiej podróży, ale tamten się dopiero rozgrzewał. Mówił o trudzie wydobywania wozów z błota, rozwijał przed oczyma słuchaczy wstrząsające wizje tego, jak unurzani po pas pomagają zaprzęgom ciągnąć zatopione po osie wozy. Żadna, nawet najbardziej boczna droga nie mogła być taka zła, on jednak był mistrzem perswazji. Przynajmniej Matem udało mu się wstrząsnąć. Przy bocznych drogach właściwie nie ma miasteczek, wioski nieliczne i maleńkie. Widownia, o której nawet nie ma co wspominać, trudności ze zdobyciem jedzenia. Te ostatnie słowa wygłosił, uśmiechając się smutno do dziewczynki może sześcioletniej, patrzącej na niego spod osłony matczynych spódnic — wiadomo było, że snuje perspektywę płaczu i głodu. Niejedna kobieta w tym momencie przytuliła swą pociechę.

Jeżeli zaś chodzi o Amadicię, Tarabon i, tak... Ghealdan, z pewnością warto występować w tych miastach. Wielkie Wędrowne Widowisko i Wspaniała Wystawa Cudów oraz Dziwów Valana Luki z pewnością odwiedzi te strony i ściągnie nieprzebrane tłumy. Pewnego dnia. Żeby dotrzeć tam teraz, należało najpierw cofnąć się do Ebou Dar, przebyć tę samą drogę, którą się pokonało w ciągu ostatnich kilku tygodni, odwiedzić te same miasteczka, gdzie zapewne niewielu się znajdzie chętnych, by wyłożyć ciężko zapracowane monety na obejrzenie przedstawienia, widzianego tak niedawno. Długa droga, podczas której sakiewki zrobią się lżejsze, a brzuchy puste. Można też pojechać do Lugardu.

W tym momencie w jego głosie zabrzmiały energiczne tony. Gestykulował, choć w niewyszukany sposób. Wciąż się przechadzał w ciżbie, szedł jednak szybciej. Lugard to wspaniałe miasto. Ebou Dar to tylko cień Lugardu. Lugard naprawdę należy do największych miast świata, jest tak ludny, że przedstawienia można dawać przez całą wiosnę, a tłumy wciąż będą walić drzwiami i oknami. Mat nigdy nie był w Lugardzie, słyszał natomiast, że jest na poły ruiną, że króla nie stać na zapłatę za sprzątanie ulic — w ustach Luki rodziła się wizja drugiego Caemlyn. Niektórzy spośród słuchaczy z pewnością wiedzieli, jak się sprawy mają, słuchali wszelako z twarzami równie rozjaśnionymi jak wtedy, gdy opisywał pałace, przy których Pałac Tarasin w Ebou Dar jawił się psią budą, rzesze odzianej w jedwabie szlachty, która przyjdzie oglądać przedstawienia, a może nawet zamówi spektakle prywatne. Z pewnością król Roedran zażyczy sobie takiego występu. Czy któryś z nich kiedykolwiek występował przed królem? A teraz będą. Na pewno. Z Lugardu prosta droga do Caemlyn, przy którym on sam jest z kolei tylko imitacją miasta. Caemlyn, jedno z największych i najbogatszych miast świata, gdzie przez całe lata występować będą przed niemalejącymi tłumami.

— Z chęcią zobaczyłabym te miasta — powiedziała Tuon, podprowadzając Akein do boku Oczka. — Pokażesz mi je, Zabaweczko?

Selucia jak cień jechała za nią. Wyglądała dość spokojnie, ale z pewnością wydarzenie sprzed chwili musiało nią wstrząsnąć.

— Może Lugard. Tam znajdę sposób, by odesłać cię do Ebou Dar. — Pod ochroną dobrze strzeżonej karawany kupieckiej i tylu strażników przybocznych, ilu uda mu się wynająć. Tuon zapewne była tak niebezpieczna i skuteczna, jak wyobrażała sobie Egeanin, niemniej dwie samotne kobiety byłyby zbyt łakomym kąskiem dla wielu, nie tylko dla bandytów. — Może Caemlyn. — Niewykluczone, że będzie potrzebował więcej czasu, niż zajmie droga do Lugardu.

— Będzie, co będzie — tajemniczo odpowiedziała Tuon, potem zaczęła rozmawiać z Selucią mową palców.

“Rozmawiają o mnie za moimi plecami, tyle że czynią to pod moim nosem”. Nienawidził tego.

— Luca jest równie dobry jak bard Thom, ale nie sądzę, żeby ich przekonał.

Thom parsknął z pogardą, a potem podkręcił kciukiem długie, siwe wąsy.

— Jest niezły, muszę mu to oddać, ale żaden z niego bard. Niemniej, moim zdaniem, ma ich. Założymy się, chłopcze? Powiedzmy, jedna złota korona?

Mat sam siebie zaskoczył wybuchem śmiechu. Pewien był, że nie roześmieje się, póki w jego głowie na dobre nie zblednie obraz handlarza zapadającego się pod ziemię. I konie. Wciąż miał w uszach ich rżenie, na tyle głośne, że prawie zagłuszało stukot kości.

— Ze mną chcesz się założyć? Dobra. Stoi.

— W kości z tobą nie zagram — sucho uciął Thom — ale wiem, kiedy człowiek skutecznie miesza ludziom w głowach, kiedy mam to przed oczyma. Sam tak robiłem.

Luca tymczasem skończył z Caemlyn i przybrał jedną ze swoich zwyczajowych póz. Już się nie przechadzał, paradował.

— A stamtąd — oznajmił — do samego Tar Valon. Wynajmę statki, które nas tam zawiozą. — Słysząc to, Mat omal się nie zakrztusił. Luca wynajmie statki? Luca, który był tak skąpy, że najchętniej wystawiałby myszom rachunki za łój od świec? — W Tar Valon będą nas oglądać takie tłumy, że możemy spędzić tam resztę życia wśród splendorów wielkiego miasta, gdzie zbudowane przez ogirów sklepy wyglądają jak pałace, a pałace wymykają się wszelkim opisom. Władcy, którzy po raz pierwszy przybywają do Tar Valon płaczą, że ich miasta są jak zwykłe wioski, a ich pałace to nic więcej niż wieśniacze szałasy. Pamiętajcie, że w Tar Valon znajduje się sama Biała Wieża, największa budowla świata. Z pewnością Zasiadająca na Tronie Amyrlin będzie chciała zobaczyć nasze przedstawienie. Udzieliliśmy schronienia trzem Aes Sedai w potrzebie. Któż ośmieliłby się twierdzić, że nie szepną o nas słówka samej Amyrlin?

Mat zerknął za siebie i zobaczył, że trzy siostry zaprzestały swej przechadzki po łące, z której zniknęła wioska. Stały teraz obok siebie na drodze i przyglądały się mu z idealnym spokojem Aes Sedai. Nie, zdał sobie sprawę, to nie jemu się przyglądały. Obserwowały Tuon. Obiecały, że nie będą się jej dłużej naprzykrzać, a ponieważ były Aes Sedai, wiązało je dane słowo. Z drugiej strony, jak daleko sięgało słowo Aes Sedai? Zawsze potrafiły znaleźć sposób ominięcia Przysięgi Prawdomówności. A więc Tuon nie zobaczy Caemlyn i pewnie nie zobaczy nawet Lugardu. Zapewne w obu miastach są jakieś Aes Sedai. Cóż prostszego, niż donieść, że Tuon jest Wysoką Lady Seanchan? Wedle wszelkiego prawdopodobieństwa Tuon znajdzie się w drodze do Białej Wieży, zanim się zdąży obejrzeć. Rzecz jasna jako „gość” i to wszystko w celu zakończenia walk. Bez wątpienia wielu zgodziłoby się, że to właściwy sposób postępowania, że sam powinien ją oddać do Białej Wieży i powiedzieć, kim naprawdę jest, z drugiej strony — dał słowo. Zaczął więc obliczać, jak blisko Lugardu musi się znaleźć, zanim zacznie szukać dla niej transportu do Ebou Dar.

Luca miał właśnie pewne trudności z odmalowaniem Tar Valon w barwach jeszcze żywszych, niż to przed chwilą uczynił z Lugardem; gdyby jakimś cudem faktycznie dotarli do Tar Valon, wielu z pewnością poczułoby pewne rozczarowanie w obliczu jego szaleńczych hiperboli — Biała Wieża wysoka na tysiąc kroków? Pałace ogirów wielkości małych gór? Powiedział nawet, że w mieście jest zamieszkany stedding ogirów! — w końcu wszakże zarządził głosowanie nad dalszą podróżą przed siebie. Do góry podniosły się wszystkie ręce, nawet ręce dzieci, które nie miały prawa głosu.

Mat wyciągnął sakiewkę z kieszeni kaftana i podał Thomowi złotą dariańską koronę.

— Nigdy się bardziej nie cieszyłem z przegranej, Thom. — Cóż, nigdy się nie cieszył z żadnej przegranej, a w tym wypadku była ona lepsza niż zwycięstwo.

Thom wziął monetę z nieznacznym ukłonem.

— Sądzę, że zatrzymam ją sobie na pamiątkę — powiedział, obracając monetę w palcach. — Będzie mi przypominała, że nawet najszczęśliwszy człowiek na świecie może przegrać.

Mimo wcześniejszej aklamacji w głosowaniu, wciąż cień niepewności padał na odcinek drogi, gdzie wcześniej była wioska. Luca wspiął się na kozioł i patrzył przed siebie, a Latelle tuliła się do niego, jak wcześniej Amathera do Julina. W końcu mruknął coś, co z pewnością było przekleństwem i pognał zaprzęg uderzeniem wodzy. Zanim konie dotarły do fatalnego miejsca, pędziły już galopem, Luca zaś zwolnił dopiero dobrze za miejscem, gdzie wcześniej turkotały po bruku koła wozu handlarza. Podobnie postąpili pozostali: chwilowe zatrzymanie, póki poprzedni wóz się nie oddalił, potem strzał z wodzy i galop. Mat też wciągnął głęboki oddech, zanim ruszył. Ale puścił Oczko stępa, nie galopem, tyle że przez cały czas musiał walczyć z pokusą wbicia obcasów w boki konia, zwłaszcza obok kapelusza handlarza. Na smagłej twarzy Tuon i bladej twarzy Selucii nie dostrzegł więcej emocji niż na obliczach Aes Sedai.

— Pewnego dnia zobaczę Tar Valon — spokojnie oznajmiła Tuon w trakcie tej makabrycznej przejażdżki. — Zapewne uczynię je swoją stolicą. Wtedy będziesz musiał mi pokazać miasto, Zabaweczko. Byłeś w nim?

Światłości! To była mała, twarda kobieta. Cudowna, a jednak twarda jak stal.

Lucę pewnie natchnął własny pokaz galopady, ponieważ odtąd widowisko poruszało się szybszym tempem niż zwyczajowy spacerek. Słońce wisiało coraz niżej nad horyzontem, minęli kilka przydrożnych łąk, dostatecznie rozległych, by pomieścić wszystkich, a Luca wciąż parł do przodu, póki nie zaczęli rzucać długich cieni, a słońce nie zmieniło się w tłustą, czerwoną kulę za plecami. Nawet wówczas, zanim zarządził postój, siedział długo i wpatrywał się w połać trawy obok drogi.

— To zwyczajne pole — oznajmił na koniec, trochę zbyt głośno i wjechał na nie swoim wozem.

Kiedy Metwyn wziął wodze ich wierzchowców, Mat poszedł za Tuon i Selucią do purpurowego wozu, choć tego wieczoru nie miało być ani posiłku, ani gry w kamienie.

— To będzie noc modlitw — poinformowała go, zanim zniknęła w środku ze swą pokojówką. — Nic nie wiesz, Zabaweczko? Zmartwychwstający umarli to znak, że Tarmon Gai’don jest blisko. — Jakoś nie potrafił w tych słowach dostrzec wyrazu jednego z jej przesądów, mimo wszystko sam czuł podobnie. Nie bardzo potrafił się modlić, choć zdarzyło się to parę razy w różnych okolicznościach. Czasami po prostu nic innego nie można było zrobić.

Mało kto potrafił zasnąć, dlatego lampy w obozowisku paliły się do późnej nocy. Nikt też nie chciał jej spędzać sam. Mat wprawdzie zjadł kolację wyłącznie we własnym towarzystwie — bez apetytu, z głośniejszym niż zwykle, jak się wydawało, grzechotem kości pod czaszką — ale kiedy skończył, przyszedł Thom na partyjkę kamieni, wkrótce po nim pojawił się Noal. Lopin i Nerim zaglądali co parę minut, kłaniając się i pytając, czy komu czego nie trzeba, a gdy przynieśli wino i pucharki — Lopin postawił na stole wysoki, ceramiczny dzban i złamał woskową pieczęć; Nerim na drewnianej tacy rozstawił drewniane pucharki — Mat kazał im poszukać Hamana i pozostałych żołnierzy.

— Nie wątpię, że właśnie się upijają. Mnie samemu wydaje się to najlepszym pomysłem — powiedział. — Ale to rozkaz. Powiedz im, że mają się podzielić.

Lopin skłonił się ponuro nad swym wielkim brzuchem.

— Pomagałem w różnych sprawach dowódcy oddziału, załatwiałem dla niego co nieco, mój panie. Spodziewam się, że nie będzie miał oporów przed podzieleniem się brandy. Chodź, Nerim. Lord Mat chce, żebyśmy się upili, to upijesz się ze mną, choćbym miał ci siedzieć na brzuchu i przemocą wlewać alkohol do gardła. — Pociągłą twarz ascetycznego Cairhienianina wykrzywił grymas niesmaku, ale skłonił się i z dziwną radością podążył za Tairenianinem. Mat nie sądził, by przemoc była potrzebna, nie dziś.

Juilin pojawił się w towarzystwie Amathery i Olvera, przez co grano nie tylko w kamienie, na małym stoliczku, ale też w węże i lisy, na podłodze namiotu. Amathera okazała się niezłym graczem w kamienie, nic dziwnego u byłej władczyni, z drugiej strony wydęła nadąsane usteczka, kiedy razem z Olverem przegrała w węże i lisy, choć przecież nikt nigdy nie wygrał w tę grę. Matowi nasunęło to myśl, że pewnie nie była zbyt dobrą władczynią. Ci, którzy akurat nie grali, siedzieli na łóżku polowym. Kiedy przypadała tura Mata na wycofanie z gry, siedział i przyglądał się, podobnie postępował Juilin, gdy grała Amathera. Rzadko odrywał od niej wzrok na dłużej, chyba że akurat grał. Noal snuł swe historie — nie przerywał nawet w trakcie gry i najwyraźniej nieustanna paplanina nie miała żadnego wpływu na jego umiejętności — a Thom siedział, czytając list, który Mat dostarczył mu z pozoru całe wieki temu. Stronica była straszliwie pomięta od traktowania, jakiego zaznawała w kieszeni kaftana Thoma, i poplamiona od ciągłego czytania. Thom powiedział, że jest to list od martwej kobiety.

Wszystkich zaskoczyło, kiedy klapa namiotu uchyliła się i do środka wszedł Domon z Egeanin. Trudno powiedzieć, by w ścisłym słowa znaczeniu unikali Mata od czasu jego wyprowadzki z zielonego wozu, ale żadne szczególnie nie szukało jego towarzystwa. Podobnie jak reszta nosili już znacznie lepsze rzeczy od łachów, które początkowo służyły im za przebranie. Rozcięte spódnice Egeanin i kaftan z wysokim kołnierzem były zrobione z niebieskiej wełny haftowanej żółtą — prawie złotą — nicią na mankietach oraz brzegach i miały coś z mundurowego kroju; Domon, w dobrze skrojonym brązowym kaftanie i workowatych spodniach wepchniętych w wysokie buty o cholewach wywiniętych tuż pod kolanami, wyglądał w każdym calu może nie na bogatego, lecz w każdym razie dobrze prosperującego illiańskiego kupca.

Na widok Egeanin grająca właśnie z Olverem na podłodze Amathera natychmiast uklękła i skłoniła się nisko. Juilin westchnął i wstał od stołu, przy którym siedział naprzeciwko Mata, Egeanin okazała się szybsza.

— Naprawdę nie ma potrzeby się kłaniać ani przede mną, ani przed nikim — powiedziała rozciągając słowa, a potem pochyliła się, ujęła Amatherę za ramiona i postawiła na nogi. Ta wstała powoli, z wahaniem, z oczyma wbitymi w ziemię, póki Egeanin nie ujęła jej za podbródek i delikatnie nie uniosła do góry. — Patrz mi w oczy. Każdemu patrz w oczy. — Tarabonianka nerwowo oblizała wargi, ale patrzyła Egeanin prosto w oczy nawet po tym, jak tamta cofnęła dłoń. Z drugiej strony trzeba stwierdzić, że jej oczy były rozwarte bardzo szeroko.

— To już jakiś postęp — podejrzliwie stwierdził Juilin. W tonie jego głosu słychać też było nutkę gniewu; stał bez ruchu niczym posąg z ciemnego drzewa. Nie lubił Seanchan, choćby za to, co zrobili Amatherze. — Wcześniej nazwałaś mnie złodziejem za to, że ją uwolniłem. — To już zabrzmiało groźniej. Nienawidził złodziei. I przemytników, a Domon był właśnie kimś takim.

— Z czasem wszystko się zmienia — jowialnie zauważył Domon, równocześnie uśmiechając się pojednawczo. — Cóż, rozmawia pan z porządnym człowiekiem, panie łowco złodziei. Leilwin zmusiła mnie, żebym jej obiecał, iż zrezygnuję z przemytu, i od tego uzależniła przyjęcie moich oświadczyn. Żeby mnie tak fortuna ukarała, jeśli kiedykolwiek słyszałem o kobiecie, która nie chciała poślubić mężczyzny, póki ten nie porzuci lukratywnego zajęcia. — Roześmiał się, jakby właśnie opowiedział najśmieszniejszy dowcip świata.

Egeanin dała mu sójkę pod żebra tak mocno, że śmiech przeszedł w jęk. Od czasu ślubu jego bok musiał się zmienić w jeden wielki siniak.

— Oczekuję, że dotrzymasz tej obietnicy, Bayle. Ja się zmieniłam i ty też musisz. — Zerknęła przelotnie na Amatherę, zapewne po to, by się przekonać, czy wciąż jest posłuszna jej słowom. Egeanin wymagała, by wszyscy robili, co im każe. A potem wyciągnęła dłoń do Juilina. — Zmieniam się, panie Sandar. Czy pan również zmieni zdanie na mój temat?

Juilin zawahał się, a potem uścisnął jej dłoń.

— Spróbuję. — W jego głosie brakowało trochę przekonania.

— O nic więcej nie proszę. — Rozejrzała się po namiocie, zmarszczyła brwi, pokręciła głową. — Widywałam już najniższy pokład mniej zatłoczony niż ten namiot. Mamy w wozie trochę zacnego wina, panie Sandar. Może wraz ze swoją panią przyłączycie się do nas nad szklaneczką?

Juilin znowu się zawahał.

— Właściwie mój przeciwnik już wygrał tę partię — powiedział wreszcie. — Nie ma sensu jej kończyć. — Nasadził swój stożkowaty kapelusz na głowę, zupełnie niepotrzebnie obciągnął ciemny, rozkloszowany taireński kaftan i ceremonialnie zaoferował Amatherze swoje ramię. Schwyciła je kurczowo, a choć próbowała spoglądać Egeanin prosto w oczy, drżała przy tym niepohamowanie. — Podejrzewam, że Olver zechce tu zostać i pograć jeszcze, ale moja pani i ja będziemy szczęśliwi, mogąc napić się wina w towarzystwie twoim i twego męża, Leilwin Bez Łodzi. — W jego spojrzeniu czaił się cień wyzwania. Było jasne, że jego zdaniem Egeanin musi w bardziej przekonujący sposób dowieść, iż nie uważa już Amathery za skradzioną własność.

Egeanin skinęła głową, jakby doskonale zrozumiała.

— Niech Światłość przyświeca wam dzisiejszej nocy, jak też przez wszystkie dni i noce, jakie nam jeszcze zostały — życzyła wszystkim zamiast pożegnania. Bardzo miłe.

Zaraz po tym, jak tamci wyszli, nad obozowiskiem przetoczył się huk gromu. Potem kolejny i deszcz zabębnił o płótno namiotu, szybko zmieniając się w potop, który nagiął zielone paski nad głowami. Jeśli Juilin i tamci nie biegli co sił w nogach, wino będą pić mokrzy.

Noal zajął miejsce naprzeciw Olvera przy czerwonym płótnie i podjął grę w miejscu przerwanym przez Amatherę; potoczyły się kości dla węży i lisów. Czarne piony, teraz należące do niego i Olvera, znajdowały się prawie na brzegu płóciennej pajęczyny planszy, niemniej było oczywiste, że im się nie uda. Oczywiste dla wszystkich prócz, rzecz jasna, Olvera. Jęknął głośno, gdy biały krążek oznaczony falującymi liniami wąż, dotknął jego piona i znowu, gdy krążek oznaczony trójkątem dotknął piona Noala.

Noal tymczasem podjął opowieść, przerwaną wejściem Egeanin i Domona, historię rzekomej podróży na pokładzie rakera Ludu Morza.

— Kobiety Atha’an Miere należą do najbardziej wdzięcznych na świecie — powiedział, przesuwając czarne piony z powrotem na okrąg w środku planszy. — Nie ustępują nawet Domani, a dobrze wiecie, że to już jest coś. A kiedy statek znajdzie się poza zasięgiem wzroku od brzegu... — urwał gwałtownie, odchrząknął i spojrzał na Olvera, który ustawiał węże i lisy w rogach planszy.

— Co wtedy robią? — zapytał Olver.

— Cóż... — Noal potarł nos sękatym palcem. — Cóż... Tak zręcznie skaczą po wantach, że można by pomyśleć, iż zamiast nóg wyrosła im dodatkowa para rąk. To właśnie robią. — Olver aż sapnął z zadowolenia, a Noal cicho westchnął z ulgą.

Mat zaczął zdejmować czarne i białe kamienie z planszy na stole, chowając do dwu rzeźbionych szkatułek z drewna. Kości w jego głowie toczyły się i grzechotały, tłumiąc nawet najgłośniejsze gromy.

— Jeszcze partyjkę, Thom? Siwowłosy oderwał wzrok od swego listu.

— Nie sądzę, Mat. Mój umysł jest dziś zmącony.

— Jeżeli nie obrazisz się o pytanie, Thom, to czemu wciąż na nowo czytasz ten list? I czasami masz taki wyraz twarzy, jakbyś nie miał pojęcia, co on oznacza.

Olver zaśmiał się, ponieważ wyszedł mu świetny rzut kośćmi.

— Dlatego, że tak właśnie jest. Przynajmniej do pewnego stopnia. Masz. — Wyciągnął dłoń z listem, ale Mat pokręcił przecząco głową.

— To nie moja sprawa. Thom. List jest twój, poza tym nie jestem szczególnie dobry w rozwiązywaniu zagadek.

— Ależ nie, to również twoja sprawa. Moiraine napisała go na krótko przed tym, jak... Cóż, liczy się to, że go napisała. — Mat przyglądał mu się dłuższą chwilę, nim wziął do ręki pomarszczony list, a kiedy jego wzrok padł na rozmyte litery, zamrugał. List zaczynał się od słów: „Najdroższy Thomie”. Któż by mógł podejrzewać, że właśnie Moiraine zwracać się będzie do Thoma Merrilina tymi słowy? — Thom, to jest osobisty list. Nie sądzę, że powinienem...

— Czytaj — uciął Thom. — Zobaczysz sam.

Mat wziął głęboki oddech. List od nieżyjącej Aes Sedai, która była postacią nadzwyczaj zagadkową i o której do pewnego stopnia nigdy nie przestał myśleć? Zdecydowanie nie miał ochoty go czytać. Ale zaczął. A to, co wyłaniało się z listu, sprawiło, że włosy stanęły mu dęba na głowie.

Najdroższy Thomie!

O tylu rzeczach chciałabym Ci napisać, tyle słów mam w sercu, ale wstrzymam się, ponieważ nie mogą, a poza tym zostało naprawdę niewiele czasu. O wielu rzeczach napisać Ci nie mam prawa, gdyż ściągnęłyby na nas niechybną katastrofę, napiszę więc tylko o tym, co konieczne. Rozważ dokładnie me słowa. Niedługo przyjdzie mi udać się do doków, by tam stawić czoła Lanfear. Skąd wiem? Nie mogę powiedzieć, ta tajemnica należy nie tylko do mnie. Wystarczy, że wiem, i wiedza ta niech służy jako dowód prawdziwości tego, co przeczytasz poniżej.

Kiedy otrzymasz ten list, powiedzą Ci, że nie żyję. Wszyscy w to uwierzą. Ale nie jest to prawda: żyję i być może przeżyję wszystkie przeznaczone mi lata. Może się też tak zdarzyć, że Ty, Mat Cauthon i jeszcze jeden człowiek, mężczyzna, którego imienia nie znam, spróbujecie mnie uratować. Powiadam, może się zdarzyć, ponieważ może się też okazać, że nie będziesz mógł lub chciał, jak też że Mat odmówi. W przeciwieństwie do Ciebie nie darzy mnie szczególnie ciepłymi uczuciami, ku czemu ma swoje powody, w których słuszność nie powątpiewa. Jeżeli jednak podejmiecie próbę ratowania mnie, musi być was trzech: Ty, Mat i tamten trzeci. Większa liczba osób to dla wszystkich niechybna śmierć. Mniejsza, to również śmierć. A nawet, gdy pojawisz się, jak przewidziane, tylko z Matem i tamtym, też możecie zginąć. Widziałam, jak próbujecie i giniecie — Ty, dwóch z was, wszyscy trzej. Widziałam, jak podczas próby ratowania mnie ginę sama. Widziałam także, jak wszyscy ocalamy życie, lecz trafiamy do niewoli.

Jeżeli wszak postanowisz podjąć próbę ratowania mnie, młody Mat wie, jak mnie znaleźć, niemniej pokazać mu ten list możesz dopiero wówczas, gdy o niego zapyta. Ta kwestia jest sprawą najwyższej wagi. Nie może dowiedzieć się o niczym, co zawarte jest w tym liście, póki o niego nie zapyta. Wydarzenia muszą toczyć się okręślonym torem, niezależnie, jakie będą tego koszty.

Jeżeli spotkasz kiedyś Lana, powiedz mu, że to najlepsze wyjście. Jego los toczyć się będzie odtąd inną koleją niż mój. Życzę mu wszelkiego szczęścia z Nynaeve. Ostatnia kwestia. Przypomnij sobie, co wiesz o grze w węże i lisy. Przypomnij sobie i zastanów się nad tym. Już czas, a ja muszę zrobić to, co zrobić trzeba.

Niech Światłość Cię oświeca i ześle Ci wiele radości najdroższy Thomie, niezależnie czy przyjdzie nam się jeszcze kiedyś spotkać. Moiraine

Kiedy czytał ostanie słowa, nad głowami przetoczył się grzmot. Bardzo stosowne. Kręcąc głową, oddał list.

— Thom — powiedział łagodnie. — Więź zobowiązań Lana została naruszona. Tylko śmierć może tego dokonać. Lan powiedział, że ona nie żyje.

— A list twierdzi, że wszyscy w to uwierzą. Ona wiedziała, Mat. Wiedziała z góry.

— Może i tak, ale Moiraine i Lanfear przeszły przez ten ter’angreal w kształcie drzwi, a on rozpłynął się w powietrzu. Był zrobiony z jakiegoś czerwonego kamienia, przynajmniej wyglądał jak kamień, Thom, a przecież stopił się niczym wosk. Widziałem na własne oczy. Poszła tam, gdzie żyją Eelfinn, a nawet jeśli żyje, nie mamy sposobu, by ją odnaleźć.

— Wieża Ghenjei — wtrącił Olver i trzy głowy zwróciły się w jego stronę. — Birgitte mi powiedziała. — Lekko wystraszony, zaczął się tłumaczyć: — Wieża Ghenjei jest drogą do krainy Aelfinn i Eelfinn. — Wykonał gest, który zaczynał grę w węże i lisy: trójkąt wykreślony w powietrzu i falista linia na wskroś niego. — Ona zna nawet więcej opowieści od ciebie, panie Charin.

— Chodzi o Birgitte Srebrny Łuk, czy tak? — ironicznie zapytał Noal.

Chłopak spojrzał na niego z ukosa.

— Nie jestem dzieckiem, panie Charin. Ale ona faktycznie niesamowicie strzela z łuku, to może i chodzi o tę samą osobę. To znaczy o Birgitte odrodzoną na powrót.

- Nie wydaje mi się, aby tak mogło być — wtrącił Mat. — Też z nią rozmawiałem, rozumiesz, i ostatnią rzeczą, na jakiej jej zależy, to bycie heroiną w dowolnym sensie słowa. — Dotrzymywał obietnicy, sekrety Birgitte były u niego bezpieczne. — W każdym razie, ta wiedza na nic się nam nie przyda, o ile nie powiedziała ci, gdzie znaleźć wieżę. — Olver pokręcił głową ze smutkiem, a Mat pochylił się, by wzburzyć mu włosy. — To nie twoja wina, chłopcze. Bez ciebie nie wiedzielibyśmy nawet, że wieża istnieje. — Nie na wiele się to zdało. Olver wbił zrozpaczone spojrzenie w czerwone płótno planszy.

— Wieża Ghenjei... — zawiesił głos Noal, siedząc na skrzyżowanych nogach i obciągając kaftan. — Niewielu dziś pamięta jeszcze tę opowieść. Jain zawsze się zaklinał, że pewnego dnia ją odnajdzie. Twierdził, że znajduje się gdzieś na Cienistym Wybrzeżu.

— To wciąż daje ogromny teren do przeszukania. — Mat zamknął wieko jednej ze szkatułek. — To może zabrać całe lata. — Lat nie mieli, jeżeli Tuon się nie myliła, a pewien był, że się nie myli.

Thom pokręcił głową.

— Ona pisze, że będziesz wiedział, Mat. „Mat wie, jak mnie znaleźć”. Bardzo wątpię, by pisała, co jej ślina na język przyniosła.

— Cóż, nie odpowiadam za to, co napisała, prawda? O Wieży Ghenjei pierwszy raz usłyszałem dziś wieczorem.

— Szkoda — westchnął Noal. — Chętnie bym ją zobaczył... Pomyślcie... Coś, czego nie widział nawet przeklęty Jain Długi Krok. Równie dobrze możecie od razu o tym zapomnieć — dodał, widząc, że Thom już otwiera usta. — Przecież nigdy by nie zapomniał, że ją widział, nawet gdyby nie wiedział, jak się nazywa; pomyślałby o niej, wiedząc, że chodzi o dziwną wieżę, dzięki której ludzie mogą przenikać na inne światy. Powiadano mi, że ta wieża lśni niczym wypolerowana stal, ma grubość dwustu stóp i średnicę czterdziestu i nie ma w niej żadnego otworu wejściowego. Któż mógłby zapomnieć o czymś takim?

W tym momencie Mat zamarł. Czarna chustka, którą skrywał bliznę wisielczą, nagle zdała mu się strasznie ciasna. Blizna zaś świeża i rozpalona. Nie potrafił zaczerpnąć oddechu.

— Jeżeli nie ma do niej wejścia, w jaki sposób wejdziemy do środka? — dopytywał się Thom.

Noal wzruszył ramionami. I znowu odezwał się Olver:

— Birgitte mówiła, że należy w ścianie wieży wyryć znak nożem z brązu. — Znowu wykonał gest rozpoczynający grę. — Mówiła, że nóż musi koniecznie być z brązu. Trzeba zrobić znak i drzwi się otworzą.

— Co jeszcze ci powiedziała o... — zaczął Thom, a potem urwał i zmarszczył czoło. — Co ci dolega, Mat? Wyglądasz, jakbyś był chory.

A dolegała mu pamięć i przynajmniej tym razem nie chodziło o wspomnienia tamtych wszystkich obcych ludzi. Wspomnienia te zostały upchane w jego głowie, żeby wypełnić luki po jego własnych wspomnieniach, zresztą aż nadto skutecznie, jak się wydawało. Z pewnością pamiętał znacznie więcej dni, niż sam przeżył. Ale równocześnie utracił całe partie własnego życia, a inne wydawały mu się niczym koce przeżarte przez mole albo mgliste i zamglone krajobrazy. Zachował tylko fragmentaryczne wspomnienia o ucieczce z Shadar Logoth, nadzwyczaj blade o ucieczce na rzecznym statku Domona i tylko jedną rzecz widzianą w tym czasie pamiętał wyraźnie. Wieżę lśniącą niczym wypolerowana stal. Chory? Miał ochotę zwymiotować całą zawartość żołądka.

— Chyba wiem, gdzie znajduje się ta wieża, Thom. To znaczy, Domon wie. Ale nie mogę pojechać z wami. Eelfinn będą wiedzieć, że przybywam, może Aelfinn również. Żebym sczezł, być może już wiedzą o tym liście, ponieważ go przeczytałem. Może znają wszystkie słowa, jakie wypowiedzieliśmy. Nie wolno im ufać. Wykorzystają to bezwzględnie, jeśli tylko dać im możliwość. A jeżeli dowiedzą się, że przybywacie, wszystko sobie z góry zaplanują. Obedrą was ze skóry i zrobią sobie z niej uprząż. — Te wspomnienia były całkowite jego własne, ale w wystarczającym stopniu potwierdzały ten osąd. Patrzyli na niego, jakby zwariował, nawet Olver. Nie zostało mu nic innego, jak opowiedzieć o swoich spotkaniach z Eelfinn i Aelfinn. Przynajmniej tyle, ile było trzeba. Nie wspomniał, rzecz jasna, o odpowiedziach, które otrzymał od Eelfinn i obu darach Aelfinn. Dopiero wówczas, gdy spróbował wyjaśnić, co wydedukował na temat więzi, jaka do tej pory łączy go z Aelfinn i Eelfinn, konieczne okazało się odwołanie do cudzych wspomnień. Jak też natura uprzęży z jasnej skóry, noszonej przez Eelfinn, to również wydawało mu się ważne. I to, jak spróbowali go zabić. To było bardzo ważne. Jak powiedział, że chce odejść, i zapomniał dodać, że chce odejść żywy, a wtedy wyprowadzili go na zewnątrz i powiesili. Zdjął nawet chustkę, aby widok blizny dodał ciężaru słowom, a nadzwyczaj rzadko czynił to przy ludziach. Tamci trzej słuchali w milczeniu. Thom i Noal z najwyższą uwagą, Olver z rozdziawioną ze zdumienia buzią. Oprócz jego głosu żaden dźwięk nie zakłócał bębnienia deszczu o płótno namiotu. — Nic z tego, co powiedziałem, nie może opuścić ścian tego namiotu — zakończył. — Aes Sedai mają już dość powodów, żeby chcieć mnie dostać w swoje ręce. Jeżeli dowiedzą się o tych wspomnieniach, nigdy się od nich nie uwolnię. — Czy w ogóle kiedyś uwolni się od nich? Powoli dochodził do wniosku, że nigdy, mimo to nie należało dodatkowo kusić losu.

— Może ty jesteś krewnym Jaina? — zapytał Noal i równocześnie uniósł dłonie w przepraszającym geście. — Spokojnie, człowieku. Ta opowieść po prostu przekracza wszystko, co kiedykolwiek zrobiłem. I wszystko, co zrobił Jain. Nie będziesz miał nic przeciwko, jeśli się do was przyłączę? Potrafię być przydatny w potrzebie, sam wiesz.

— Żebym sczezł, czy wszystko, co powiedziałem, weszło ci jednym uchem i wypadło drugim? Będą wiedzieli, że się zbliżam. Być może już wiedzą!

— To nie ma znaczenia — wtrącił Thom — przynajmniej dla mnie. Jak będzie trzeba, pójdę sam. Ale jeśli prawidłowo zrozumiałem — zaczął znowu rozkładać list, jego palce dotykały go nieomal pieszczotliwie — jedyną nadzieją na pomyśłny koniec jest to, abyś był jednym z trzech. — I siedział w milczeniu na łóżku, całkowicie nieruchomy, patrząc Matowi w oczy.

Mat ze wszystkich sił chciał uciec wzrokiem, ale nie potrafił. Przeklęta Aes Sedai! Ta kobieta z całą nieomal pewnością już nie żyła, a wciąż próbowała go zmusić, by został bohaterem. Cóż, bohaterów głaskało się po głowie, a potem odsuwało na bok, do czasu, aż bohater znowu będzie potrzebny. Oczywiście, jeśli najpierw udało im się ujść z życiem ze swoich bohaterskich przygód. A jakże często się nie udawało. Nigdy tak naprawdę nie ufał Moiraine, nawet jej szczególnie nie lubił. Tylko głupcy ufali Aes Sedai. Z drugiej strony, gdyby nie ona wciąż tkwiłby w Dwu Rzekach, wybierając łajno ze stodoły i dojąc krowy ojca. Albo by nie żył. Siedzi ten stary Thom, nic nie mówi, tylko patrzy. Tu tkwiła zasadzka. Lubił Thoma.

„Och, krew i krwawe popioły”.

— Żebym sczezł, jakem głupi — mruknął. — Idę.

Nad głowami rozbłysła błyskawica i światło zalało wnętrze namiotu, chwilę później po niebie potoczył się grzmot. Kiedy ucichł, zapanowała martwa cisza. W jego głowie również. Ostatni komplet kości zatrzymał się. Chciało mu się płakać.

11

Mordownia w Maderin

Mimo iż tej nocy wszyscy siedzieli do późna, następnego ranka karawana wozów wyruszyła nadzwyczaj wcześnie. Mat z piekącymi oczyma i szumem w głowie wyszedł z namiotu pod mroczne niebo i zobaczył spieszących wszędzie mężczyzn oraz kobiety z latarniami w dłoniach; wszyscy pokrzykiwali, żeby się spieszyć. Wielu poruszało się niepewnym krokiem ludzi, którzy nie zmrużyli w nocy oka. Z pewnością łączyło ich powszechne mniemanie, że im dalej znajdą się od wioski, którą na ich oczach pochłonęła ziemia, tym lepiej. Wielki, ekstrawagancki wóz Luki potoczył się po drodze, nim słońce zdążyło wzejść i znowu właściciel widowiska narzucił ostre tempo. Po drodze minęli dwie karawany kupieckie, liczące po jakieś dwadzieścia wozów, i powolny tabor Druciarzy — wszyscy zmierzali na południe. Nie minął ich nikt zdążający w przeciwną stronę. Im dalej, tym lepiej.

Mat podróżował w towarzystwie Tuon i choć tym razem Selucia nie czyniła żadnych wysiłków, by znaleźć się między nimi, i choć się starał, rozmowa jakoś się nie kleiła. Wyjąwszy okazjonalne spojrzenia, gdy droczył się z nią lub opowiadał żart, Tuon patrzyła prosto przed siebie, kaptur niebieskiego płaszcza skrywał jej twarz. Nawet żonglerką nie potrafił przyciągnąć jej uwagi. W jej milczeniu kryło się coś ponurego i to go martwiło. Kiedy kobieta milczy w obecności mężczyzny, ten zazwyczaj powinien się obawiać nadciągających kłopotów. W wypadku Tuon można było opuścić słowo: „zazwyczaj”. Mat wątpił wszakże, by powodem jej zasępienia wciąż jeszcze było wspomnienie o wiosce umarłych. Na to była zbyt twarda. Nie, nie, należało wyglądać kłopotów.

Minęła dobra godzina od wyruszenia w drogę, kiedy ich oczom ukazały się pofałdowane tereny farmy: szerokie pastwisko, na którym pasły się dziesiątki czarnopyskich kóz i wielki gaj oliwny. Chłopcy pielący ziemię między rzędami ciemno ulistnionych drzewek oliwnych porzucili swoje haczki i podbiegli do kamiennego murku, zza którego obserwowali przejazd widowiska, z podnieceniem wykrzykując pytania, starając się dowiedzieć, kim są, dokąd zmierzają, skąd przyjeżdżają. Z obszernych, krytych dachówką zabudowań farmy i dwu wielkich, krytych strzechą stodół wysypali się mężczyźni i kobiety, osłaniając dłońmi oczy. Mat z ulgą powitał ten widok. Martwi nie zwracali uwagi na żyjących.

Karawana toczyła się dalej i w miarę przebytej drogi pola i oliwne gaje występowały coraz częściej, póki całkowicie nie zajęły poboczy, odpychając las na co najmniej milę od traktu. Dobrze przed południem dotarli do bogatego miasteczka większego od Juradoru. Długa kolumna krytych plandeką kupieckich wozów właśnie wjeżdżała przez główną bramę, przy której straż pełnił oddział żołnierzy z halabardami, w lśniących, stożkowych hełmach i skórzanych kaftanach naszytych metalowymi krążkami. Oddział kuszników czuwał na szczytach dwu wież. Tak liczni zbrojni nasuwali podejrzenia, że lord Maderin, niejaki Nathin Sarmain Vendare, spodziewa się kłopotów, niemniej jeśli nawet tak było, nic więcej na to nie wskazywało. Pola uprawne i oliwne gaje sięgały pod kamienne mury miasta, co stanowiło widok z wojskowego punktu widzenia dość niezwykły i co pewne, w wypadku oblężenia mogło okazać się poważnym błędem. Luca musiał długo targować się z pewnym farmerem o prawo rozbicia na nieużywanym pastwisku, do karawany wrócił, mrucząc pod nosem, że właśnie zafundował łajdakowi nowe stado kóz. Szybko jednak doszedł do siebie, zaczął wszystkich poganiać i wkrótce stała już płócienna ściana. Pierwsze przedstawienie miało się odbyć dzisiaj, drugie wczesnym rankiem. Bardzo wczesnym. Nikt nie narzekał, nikt nie strzępił języka po próżnicy. Im dalej, tym lepiej.

— I nie mówcie nikomu, coście widzieli — wielokrotnie ostrzegał Luca. — Nic niezwykłego nie widzieliśmy. Nie chcemy przecież odstraszyć naszych klientów. — Ludzie patrzyli na niego, jakby oszalał. Nikt nie chciał nawet myśleć o znikającej wiosce i losie handlarza, co dopiero gadać na ten temat.

Mat w samej koszuli siedział w namiocie i czekał, aż Thom i Juilin wrócą z miasta, gdzie mieli rozpytywać o ewentualną obecność Seanchan. Leniwie rzucał kości na małym stoliczku. Po kilku rzutach, które w większości dały wysokie wyniki, ostatnie dziesięć razy wypadło po pięć pojedynczych oczek — w opinii większości Oczy Czarnego stanowiły najbardziej pechowy rzut.

Klapa namiotu podniosła się i do środka weszła Selucia. Mimo iż ubrana była w proste, brązowe spódnice do konnej jazdy i białą bluzkę, zachowywała się niczym królowa wkraczająca do stajni. Nadzwyczaj brudnej stajni, jeśli sądzić po wyrazie twarzy. Najwyraźniej za nic miała skrzętność Lopina i Noala, których sprzątanie mogłoby usatysfakcjonować najbardziej surową matkę.

— Chce się z tobą widzieć — powiedziała bez wstępów, rozciągając samogłoski. Równocześnie musnęła palcami chustkę na głowie, sprawdzając, czy nie odsłania jej krótkich słomianych włosów. — Chodź.

— Czego ona ode mnie chce? — zapytał, opierając się łokciami na stole. Potem wyciągnął nogi i skrzyżował w kostkach. Kiedy kobieta uzna, że jest się na każde jej skinienie, zawsze już tak będzie.

— Ona ci powie. Marnujesz czas, Zabaweczko. Nie będzie zadowolona.

— Jeżeli mój Skarb oczekuje, że będę na każde jej skinienie, lepiej niech się przygotuje na szereg rozczarowań. — Selucia skrzywiła się. Choć jej pani tolerowała to imię, dla niej było osobistą obrazą. Zaplotła ramiona na wydatnych piersiach. Było jasne jak słońce, że miała zamiar czekać, aż zdecyduje się pójść za nią, a odwlekanie nieuchronnego stanowiło w jej oczach dowód braku piątej klepki. Rzucił kości. Oczy Czarnego. Spodziewają się, że będzie skakał, gdy Tuon powie: “żaba”. Ha! Kolejny rzut, kości potoczyły się po stole, jedna prawie wypadła za krawędź blatu. Oczy Czarnego. W końcu i tak nie miał nic innego do roboty. I choć podjął decyzję, ociągał się z wkładaniem kaftana z dobrego, ufarbowanego na brązowo jedwabiu. Zanim nasadził kapelusz, Selucia już niecierpliwie wybijała rytm stopą. — Cóż, na co jeszcze czekamy? — zapytał.

Syknęła na niego. Trzymała uniesioną klapę namiotu i zwyczajnie syczała na niego niczym kot.

Kiedy wszedł do wnętrza wozu, Setalle i Tuon siedziały na łóżkach i rozmawiały. W momencie gdy się pojawił, zamilkły, obrzucając go przelotnymi, acz badawczymi spojrzeniami. Z czego wynikało, że przed chwilą rozmawiały właśnie o Macie Cauthonie. Poczuł, jak włosy jeżą mu się na głowie. Najwyraźniej Tuon chciała czegoś, o czym wiedziała, że mu się nie spodoba. I nie miała zamiaru przyjąć do wiadomości ewentualnego „nie”. Wiszący stół znajdował się pod sufitem, Tuon zajęła więc miejsce na stołku, a równocześnie Selucia przecisnęła się obok niego i stanęła przy swej pani; śliczne, wielkie oczy patrzyły bacznie z groźnej twarzy. „Od ręki powieście wszystkich więźniów”.

— Chciałabym zobaczyć wspólną salę w gospodzie — oznajmiła. — Albo w tawernie. Nigdy w żadnej nie byłam. Zabierzesz mnie do miasta, Zabaweczko.

Wypuścił długo wstrzymywany oddech.

— Proszę bardzo. Gdy tylko Thom i Juilin wrócą z wiadomością, że jest bezpiecznie.

— To musi być naprawdę podłe miejsce. To, co się nazywa mordownią.

Opadła mu szczęka. Podłe? Mordownie były najpodlejsze z podłych, brudne, mroczne, podawano w nich tanie ale i wino, które i tak nie były warte połowy swej ceny, jedzenie jeszcze gorsze, a siadające na kolanach kobiety myślały tylko o tym, jak opróżnić komuś kieszeń lub odciąć sakiewkę, albo pozostawały w zmowie z dwoma łotrami, którzy rozwalą ci czaszkę, gdy pójdzie się z nią do jej pokoju. O każdej godzinie dnia i nocy można było w nich zasiąść do kilkunastu rodzajów kości, a gra czasami toczyła się o zaskakująco wysokie stawki, jeśli wziąć pod uwagę otoczenie. Nie grano o złoto — tylko skończony głupiec pokazywałby złoto w mordowni — ale srebra na stołach bywało sporo. Tylko nieliczni spośród graczy mogli się poszczycić z grubsza uczciwym sposobem, dzięki któremu weszli w posiadanie swych monet, ale ci nieliczni mieli spojrzenia równie twarde cołamignaty i nożownicy żerujący nocą na pijanych. W mordowniach zawsze było paru osiłków z pałkami na wypadek rozróby i przez większość czasu pracowali oni ciężko na swą zapłatę. Zazwyczaj skutecznie potrafili uchronić klientów przed pozabijaniem się nawzajem, kiedy im się nie udało, wywlekali trupa tylnymi drzwiami i porzucali w zaułku lub na śmietniku. W trakcie tej operacji picie i gra trwały w mordowni w najlepsze. Tak to wyglądało. Skąd się w ogóle dowiedziała o istnieniu takich miejsc?

— Czy to ty podpowiedziałaś jej ten chory pomysł? — zwrócił się do Setalle.

— Na Światłość, dlaczego tak sądzisz? — odparła, patrząc na niego wielkimi oczyma, jak zawsze czyniły kobiety, udając niewinność. Albo kiedy chciały, żeby mężczyzna sądził, że udają niewinność, aby w ten sposób dodatkowo zmącić mu w głowie. Nie potrafił zrozumieć, po co tyle trudu. Od kobiet mąciło mu się w głowie, nawet jeśli nic nie robiły.

— To wykluczone, Skarbie. Kiedy wejdę do mordowni z kobietą taką jak ty, w ciągu godziny, o ile dożyję jej upływu, będę musiał sześć razy walczyć na noże.

Tuon uśmiechnęła się z zadowoleniem. Uśmiech trwał tylko ulotny moment, ale zdecydowanie wyrażał zadowolenie.

— Naprawdę tak ci się wydaje?

— Wiem to z doświadczenia. — To wywołało na jej ustach kolejny uśmiech rozkoszy. Rozkoszy! Ta przeklęta kobieta o niczym innym nie marzyła, jak zobaczyć go w walce na noże!

— Mimo to, Zabaweczko, przecież obiecałeś. — W najlepsze kłócili się, czy faktycznie obiecał, ponieważ on spokojnie upierał się przy logice, że zwykłe stwierdzenie zdecydowanie nie jest obietnicą, Tuon uparcie twierdziła, że obiecał, natomiast Setalle wzięła do ręki tamborek z haftem, a Selucia przyglądała się rozbawionym wzrokiem kogoś, kto ogląda gracza na straconej pozycji, a przecież nie krzyczał, niezależnie, co imputowała mu Tuon, kiedy rozległo się pukanie do drzwi. Tuon zamilkła. — Widzisz, Zabaweczko — powiedziała po chwili — tak to się właśnie robi. Pukasz, a potem czekasz. — Skinęła przez ramię na swoją pokojówkę.

— Możesz stanąć przed obliczem pani — zawołała Selucia, prostując się godnie. Zapewne oczekiwała, że wchodzący ukorzy się zaraz po wejściu!

W drzwiach pojawił się Thom, ubrany był w ciemnoszary kaftan, dzięki któremu pasował do wnętrza dowolnej karczmy czy tawerny: ani zbyt strojny, ani zbyt ubogi. Mężczyzna, który płaci za siebie, przysłuchując się plotkom, a kiedy postawi również drugiemu, to tylko po to, by wysłuchać jego wieści czy najnowszych plotek. Nie ukorzył się wprawdzie, ale mimo chorej nogi ukłonił elegancko.

— Moja pani — mruknął do Tuon, a potem spojrzał na Mata. — Harnan powiedział, że widział cię, jak szedłeś w tę stronę. Mam nadzieję, że nie przeszkadzam? Słyszałem... głosy.

Mat zmarszczył czoło. Na pewno nie krzyczał.

- Nie przeszkadzasz. Czego się dowiedziałeś?

— Że w mieście od czasu do czasu pokazują się Seanchanie. Ale nie żołnierze. Wychodzi na to, że budują dwie rolnicze wioski kilka mil na północ i trzy wioski na południu. Wieśniacy od czasu do czasu przychodzą do miasta, żeby coś kupić.

Mat zdołał się nie uśmiechnąć. Potem odwrócił się przez ramię i powiedział tonem, w którym zadźwięczała nawet nuta udawanego żalu:

— Obawiam się, że nici z twojej wycieczki do Maderin, Skarbie. To zbyt niebezpieczne.

Tuon splotła dłonie na piersiach, podkreślając w ten sposób ich kształt. Miała znacznie bardziej kobiecą figurę, niż początkowo sądził. Oczywiście do Selucii było jej daleko, ale mimo to miło było spojrzeć.

— Farmerzy, Zabaweczko — lekceważąco rozciągała samogłoski. — Żaden farmer nigdy nie widział mojej twarzy. Obiecałeś mi wizytę w tawernie albo we wspólnej sali gospody i nie zasłonisz się tak śmieszną wymówką.

— Nie powinno być żadnych kłopotów z wizytą w gospodzie — powiedział Thom. — Tym farmerom zależy na nożyczkach lub garnkach, nie na pijaństwie. Wygląda na to, że sami robią własne ale i nie przepadają za lokalnym trunkiem.

— Dziękuję, Thom — odparł Mat przez zaciśnięte zęby. — Ona chce zobaczyć mordownię.

Siwowłosy bard rozkaszlał się donośnie, a potem żwawo podkręcił wąsa.

— Mordownię... — mruknął.

— Mordownię. Znasz może w tym mieście jakąś mordownię, do której mógłbym ją zabrać, nie prowokując zamieszek? — w zamierzeniu słowa te miały brzmieć sarkastycznie, ale Thom zaskoczył go, ponieważ skinął głową.

— Jest chyba takie miejsce — oznajmił powoli. — Nazywa się Biały Pierścień. I tak chciałam tam iść, żeby się trochę rozpytać.

Mat zamrugał ze zdziwienia. Choć Thom wszędzie wtapiał się w tło, w mordowni jego szary kaftan z pewnością przyciągnie uwagę. Zresztą to może zbyt łagodnie powiedziane. Zwyczajowy ubiór bywalców takiego przybytku stanowiły grube brudne wełny i poplamione lny. Poza tym zadawanie pytań w mordowni było prostą drogą do noża w plecy. Z drugiej strony, może Thom uznał, że Biały Pierścień nie jest taką znowu ostatnią mordownią. Tuon nie musi się zorientować, gdy lokal okaże się po prostu trochę gorszy niż zazwyczaj.

— Mam zabrać Harnana i tamtych? — zapytał, sprawdzając swoją hipotezę.

— Och. Wydaje mi się, że będziesz wystarczającą ochroną dla damy — rzekł Thom, uśmiechając się do Mata cieniem uśmiechu, na którego widok Mat zdecydowanie się uspokoił.

Ostrzegł wszakże obie kobiety — rzecz jasna, nie było mowy, aby Selucia została; pani Anan zaś odmówiła zaproszeniu Tuon, twierdząc, że widziała już dość mordowni jak na jedno życie — o konieczności ukrycia głów pod kapturami. Tuon mogła mieć rację, utrzymując, że żaden farmer nigdy nie widział jej oblicza, ale jeśli kot może popatrzeć na króla, jak głosiło stare porzekadło, to farmer mógł kiedyś popatrzeć na Tuon, kwestią szczęścia pozostawało to, czy jeden z nich nie pojawi się akurat w Maderin. W jego opinii ta’veren wykrzywiał Wzór zazwyczaj w niezbyt korzystny sposób.

— Zabaweczko — powiedziała czule Tuon, kiedy Selucia podawała jej płaszcz — w trakcie wizyt na wsi spotykałam wielu farmerów, ale wszyscy stosownie wbijali wzrok w ziemię, nawet gdy pozwalałam im wstać. Uwierz mi, żaden nie widział mojej twarzy.

Tak. Poszedł po swój płaszcz. Słońce, które jeszcze nie dotarło do zenitu, chowało się za białymi obłokami, jak na wiosnę dzień był dość rześki, na dodatek wiał mocny wiatr.

Mieszkańcy miasteczka tłoczyli się na głównym pasażu widowiska: mężczyźni w grubo tkanych wełnach albo dość surowych kaftanach z lepszego materiału, ozdobionych tylko odrobiną haftu; kobiety często w koronkowych czepkach, w równie mało ekstrawaganckich sukniach z kołnierzami, wkładanych pod długie, białe fartuchy albo ciemnych sukniach z wysokim karczkiem, ze spiralnym haftem na dekolcie; dzieci biegały wszędzie, uciekając przed rodzicami, wszystkie wydawały głośne zachwyty na widok panter Miyory, niedźwiedzi Latelle, żonglerów i połykaczy ognia — Balata i Abara, szczupłych braci, którzy dawali widowisko symultaniczne. Mat zatrzymał się tylko na sekundę, żeby zerknąć na akrobatki, a potem już tylko przepchnął się przez tłum, trzymając Tuon pod rękę i przyciskając jej dłoń do swojej. Zawahała się przez chwilę, gdy jej zaproponował ramię, a potem skinęła głową, niczym królowa udzielająca pozwolenia chłopu. Thom też zaproponował ramię Selucii, ale ona pozostała przy lewym boku swej pani. Przynajmniej nie próbowała się znowu wciskać między nią a Mata.

Pod transparentem u wejścia stał Luca w szkarłatnym kaftanie oraz płaszczu i obserwował monety wpadające z brzękiem do szklanego słoja, a potem, z następnym brzękiem, do sejfu. Uśmiechał się szeroko. Kolejka oczekujących na wejście ciągnęła się niemalże na sto kroków wzdłuż płóciennej ściany, z miasta wciąż wychodzili kolejni ludzie, zmierzając ku widowisku.

— Dwa, trzy dni tu spędzone mogłyby nam nieźle podreperować kasę — poinformował Mata. — Mimo wszystko to porządne miasto, a poza tym jesteśmy już dość daleko od… — Uśmiech zniknął mu z twarzy niczym płomień zdmuchniętej świecy. — Sądzisz, że jesteśmy dostatecznie daleko, co?

Mat westchnął. W duszy Valana Luki złoto zawsze zwycięży strach.

Trzymając Tuon pod rękę, nie mógł równocześnie otulać się płaszczem, poły powiewały więc za plecami, ale nie przeszkadzało mu to. Kulący się przy bramie strażnicy przyglądali im się podejrzliwie, a jeden nawet lekko się ukłonił. Jedwabie i koronki potrafiły wywołać takie wrażenie, przynajmniej na zbrojnych z prowincji, a tym właśnie ci żołnierze byli, mimo ich wypolerowanych hełmów i brygantyn. Większość wspierała się na swoich halabardach jak chłopi na łopatach. Po kilku krokach za murami miasta Thom przystanął i odwrócił się, a Mat nie miał innego wyjścia, jak też się zatrzymać, ponieważ ostatecznie nie wiedział, gdzie znajduje się Biały Pierścień.

— Liczna straż, kapitanie — powiedział Thom, a w jego głosie zabrzmiały troskliwe tony. — Dużo tu zbójców w okolicy?

— Nie ma tu żadnych przestępców — ponuro zaprzeczył posiwiały strażnik. Wypukła biała blizna wskroś kwadratowej twarzy w połączeniu ze zmrużonymi oczyma jemu samemu nadawała wygląd zbója. On nie wspierał się na halabardzie, trzymał ją w sposób wskazujący na umiejętność obchodzenia się z nią. — Seanchanie zlikwidowali tych paru, których nam nie udało się znaleźć. Przechodź dalej starcze. Blokujesz bramę. — W zasięgu wzroku nie było ani jednego wozu czy powozu, a tych kilku przechodniów zajmowało niewiele miejsca. Łuk bramy byłby w stanie pomieścić dwa wozy jadące obok siebie, dopiero wtedy może ocierałyby się osiami.

— Seanchanie powiedzieli, że wystawiamy za słabe warty — wtrącił wesoło przysadzisty strażnik, mniej więcej w wieku Mata — a lord Nathin uważnie wsłuchuje się w słowa Seanchan.

Siwy dowódca uderzył go dłonią w stalowej rękawicy w tył hełmu tak mocno, że tamten aż się zachwiał.

— Pilnuj swego języka, gdy gadasz z obcymi, Keilar — warknął — w przeciwnym razie, zanim zdążysz mrugnąć, już będziesz z powrotem u pługa. Mój panie — dodał jeszcze, zwracając się tym razem do Mata i unosząc odrobinę głos — z pewnością powinieneś przywołać do porządku służącego, zanim narobi sobie kłopotów.

— Proszę o wybaczenie, kapitanie — pokornie rzekł Thom i skłonił białą głowę, tworząc idealny wizerunek skarconego sługi. — Bez obrazy. Uprzejmie przepraszam.

— Ciebie też by zdzielił, gdyby mnie nie było w pobliżu — Mat poinformował Thoma, gdy ten go dogonił. Thom wyraźnie utykał. Z pewnością musiał być bardzo zmęczony, jeśli sobie na to pozwalał. — O mało tego nie zrobił. I czego się dowiedziałeś, żeby to było warte ryzyka?

— Gdyby ciebie nie było, gdybyś nie był taki wystrojony, nie zapytałbym — zachichotał Thom, gdy zanurzali się w miasto. — Pierwsza lekcja, jakie pytania zadawać, druga, równie ważna, kiedy pytać. Dowiedziałem się, że żadnych bandytów w okolicy nie ma, co zawsze lepiej wiedzieć, chociaż w sumie to nigdy nie słyszałem o bandach dostatecznie licznych, żeby mogły zaatakować naszą karawanę. Dowiedziałem się, że Seanchanie mają Nathina w garści. Albo posłuchał ich rozkazów odnośnie do liczebności wart, albo traktuje ich uwagi jak rozkazy. A co najważniejsze, dowiedziałem się, że zbrojni Nathina nie są przeciwko Seanchanom.

Mat zerknął na niego spod oka.

— Nie plują, wypowiadając to słowo, Mat. Nie krzywią się, nie zniżają głosu. Nie będą walczyć z Seanchanami, póki Nathin nie rozkaże, a on tego nie zrobi. — Thom westchnął ciężko. — Dziwna sprawa. Od Ebou Dar aż tutaj, wszędzie to samo. Ci obcy przychodzą, przejmują władzę, narzucają swoje prawa, niewolą przenoszące kobiety, a jeśli nawet szlachcie jest to nie w smak, niewielu prostych ludzi podziela jej odczucia. Oczywiście, chyba że krewnej lub żonie założą na szyję obrożę. Bardzo dziwne i źle wróży perspektywom ich wypędzenia. Z drugiej strony, Altara to Altara. Założę się, że w Amadicii czy Tarabon spotykają się ze znacznie chłodniejszym przyjęciem. — Pokręcił głową. — Musimy w to wierzyć, w przeciwnym razie... — nie powiedział, co w przeciwnym razie, ale nietrudno było sobie wyobrazić.

Mat zerknął na Tuon. Co czuła, słysząc, jak Thom mówi w ten sposób o jej ludzie? Nie powiedziała nic, tylko szła, spod kaptura ciekawie obserwując wszystko.

Domy o trzech lub czterech piętrach i ceglanych ścianach kryte dachówką, ograniczały szerokie, brukowane kamieniem ulice Maderin. Między nie wciskały się sklepy i gospody, których szyldy i godła kołysał silny wiatr. Nad łukowato sklepionymi drzwiami do stajni i domostw bogaczy świeciły wielkie latarnie, mniejsze przyświecały skromniejszym budynkom biedoty i oświetlały sznury prania, wiszące niemalże w każdym oknie. Wozy i taczki załadowane balami, skrzyniami i baryłkami, z pewnością pełne osławionych produktów przemysłowych Południa, powoli przeciskały się przez niezbyt gęsty tłum: mężczyźni i kobiety kroczyli żwawo, dzieci bawiły się w ganianego. Tuon wszystkiemu przyglądała się z tym samym zainteresowaniem. W równym stopniu jej uwagę przyciągał mężczyzna z przenośną osełką, krzyczący, że ostrzy noże i nożyczki do tego stopnia, iż są w stanie wykrawać marzenia, co chuda kobieta o ponurym obliczu, w skórzanych spodniach i z dwoma mieczami przytroczonymi na plecach. Bez wątpienia strażniczka karawany kupieckiej lub Myśliwy Polujący na Róg, tak czy siak, osobliwość. Piersiasta Domani w obcisłej, czerwonej sukni, właściwie prawie przezroczystej, z dwoma umięśnionymi strażnikami w łuskowych zbrojach, zasłużyła sobie na równie uważne spojrzenie co wygłodzony, jednooki handlarz szpilkami, igłami i wstążkami, w znoszonych wełnach. Tego rodzaju ciekawości nie zdradzała w Juradorze, może dlatego że tam interesowały ją głównie jedwabie. Tutaj próbowała wbić sobie w pamięć wszystko co widziała.

Thom wkrótce zaprowadził ich w labirynt krętych uliczek, z których większość zasługiwała na swoje miano tylko dlatego, że wybrukowano je kocimi łbami, wielkości złożonych pięści mężczyzny. Nad głowami wznosiły się budynki prawie tak wysokie jak te na głównej ulicy — sklepy na parterze, nieba właściwie nie widać. Większość tych bocznych uliczek była zbyt wąska, żeby zmieścił się w nich wóz — w niektórych miejscach Mat wcale nie musiał rozkładać szeroko rąk, żeby dotknąć przeciwległych ścian — i nieraz przyciskał Tuon do frontonu, żeby przepuścić turkoczącą po kamieniach wyładowaną taczkę, wśród głośnych przeprosin wykrzykiwanych przez niemającego zamiaru zwolnić taczkarza. W tej gmatwaninie przejść można było też spotkać tragarzy — szli przygięci niemal do ziemi ciężarem jakiejś beli czy skrzyni, opartej o zamocowaną na biodrach wyściełaną podpórkę. Na sam widok Mata rozbolały plecy. Przypomniało mu się, jak bardzo sam nienawidzi pracy.

Już miał zapytać Thoma, jak daleko jeszcze — Maderin nie było aż tak wielkie — kiedy dotarli do Białego Pierścienia, który znajdował się w jednym z tych najwęższych zaułków, w których można objąć ramionami cały prześwit uliczki. Budynek był z cegły, dwupiętrowy, mieścił się naprzeciw warsztatu wytwarzającego noże. Malowane godło wisiało nad czerwonymi drzwiami i na widok frywolnego pierścienia z koronki jego obawy powróciły. Pierścień pierścieniem, ale jeśli to nie była damska podwiązka, to chyba w życiu żadnej nie widział na oczy. Być może faktycznie nie była to mordownia, ale miejsca w ten sposób oznaczone zazwyczaj cieszyły się własnym rodzajem złej sławy. Poluzował noże w rękawach, w podeszwach butów, sprawdził te za połą kaftana, wreszcie wzruszył ramionami, żeby poczuć ostrze, które wisiało między łopatkami. Choć, jeśli sprawy zajdą aż tak daleko... Tuon z aprobatą pokiwała głową. Ta przeklęta kobieta aż umierała z pragnienia, by zobaczyć go w walce na noże! Selucia miała dość rozumu, by zmarszczyć brwi.

— Ach, tak — powiedział Thom. — Słuszna ostrożność. — I sam dokonał przeglądu swoich noży, co tylko pogłębiło niepokój Mata. Thom nosił przy sobie prawie tyle ostrzy, co on, w rękawach, za kaftanem.

Selucia zamigała palcami do Tuon i znienacka rozpętała się między nimi milcząca kłótnia. Oczywiście, wiadomo było, jak się skończy — w końcu to Tuon była panią Selucii, jak człowiek jest panem psa, a nikt nie spiera się ze swoim psem — ale kłótnia była porządna, a obie kobiety patrzyły na siebie z coraz większym uporem. Na koniec Selucia złożyła wreszcie dłonie i skłoniła głowę. Niechętne podporządkowanie rozkazom.

— Wszystko będzie dobrze — próbowała rozweselić ją Tuon. — Zobaczysz. Będzie dobrze.

Mat żałował, że sam nie ma takiej pewności. Wciągnął głęboki oddech, podał Tuon rękę i ruszył za Thomem.

W przestrzennej, wyłożonej boazerią wspólnej sali Białego Pierścienia znajdowało się ponad dwadzieścioro mężczyzn i kobiet, w połowie byli wyraźnie obcy; siedziało się przy kwadratowych stołach pod sklepieniem z grubych belek. Wszyscy obecni byli dość schludnie odziani w niezłe wełny, pozbawione ekstrawaganckich zdobień, większość w parach rozmawiała nad winem, płaszcze wisiały na niskich oparciach krzeseł, niemniej trzech mężczyzn i jedna kobieta oddawało się grze w kości, kości były jaskrawoczerwone. Z kuchni dolatywały przyjemne zapachy — między innymi pieczonego mięsa. Najpewniej koźlina. Obok szerokiego, kamiennego kominka, na którym płonął skromny ogień i na którego gzymsie pysznił się cylindryczny zegar w oprawie z polerowanego mosiądzu, kołysząc biodrami, śpiewała wielkooka kobieta, wdziękami dorównująca Selucii — aby nie było w tej kwestii żadnych wątpliwości, bluzkę miała rozwiązaną prawie do talii — śpiewała do akompaniamentu cymbałów i fletu piosenkę o kobiecie zmieniającej kochanków jak rękawiczki. Głos miała lubieżny stosownie do słów. Żaden z gości najwyraźniej jej nie słuchał.

Wiosną poszłam na spacer po rosie,

Młody Jac właśnie siano kosił,

włosy miał jasne i oczy urocze.

Dałam mu buzi, jak niby miałam się oprzeć?

Dotykał mnie, głaskał, aż pora późna nastała

Nie powiem, nie powiem, ile razy wzdychałam.

Tuon zsunęła kaptur, weszła do środka i spod zmarszczonych brwi rozejrzała się po pomieszczeniu.

— Jest pan pewien, że to naprawdę mordowania, panie Merrilin? — zapytała. Szeptem, dzięki Światłości. Z niektórych miejsc za takie pytanie można było od razu wylecieć i nikt by się nie oglądał na jedwabne kaftany. W innych po prostu podwajano ceny.

— Zapewniam cię, że o tej godzinie nigdzie w Maderin nie znajdziesz większej kolekcji złodziei i łotrów — mruknął Thom, gładząc wąsa.

Teraz Jac ma godzinkę, gdy jasne jest niebo,

a Willi ma godzinkę, gdy ojca nie ma.

Na stryszku, na sianie Moril mnie tuli i koi,

w południe przychodzi Keilin, on się niczego nie boi!

Wieczorem lord Brelan mnie w łóżku rozgrzewa.

Rankami pan Andril, choć lat mu nie zbywa.

Och, cóż, cóż biednej dziewczynie zostało?

Miłości tak wiele, a godzin tak mało.

Tuon najwyraźniej nie była przekonana, ale z Selucią u boku podeszła do dziewczyny i zaczęła się jej uważnie przyglądać. Tamta zająknęła się, niemniej zaraz podjęła piosenkę. Śpiewała nad głową Tuon, próbując ją demonstracyjnie ignorować. Wychodziło na to, że z każdą zwrotką dodawała kolejnego kochanka do listy. Muzyk grający na cymbałach uśmiechnął się do Selucii i otrzymał w zamian lodowate spojrzenie. Podobny los spotkał także dwie kobiety, jedna była drobna i miała krótkie czarne włosy, druga znowuż wdziękami mogłaby rywalizować z pieśniarką, na głowie miała chustkę — niemniej skończyło się na spojrzeniach. Goście zajmowali się swoimi sprawami.

— To nie jest mordownia, co to za miejsce? — cicho zapytał Mat. — Dlaczego w środku dnia jest tu tylu ludzi? — Tylko rankami i wieczorami wspólne sale gospód bywały równie pełne.

— Miejscowi sprzedają oliwę, koronki i emalię — odpowiedział cicho Thom — a zamiejscowi kupują. Wychodzi na to, że lokalny zwyczaj nakazuje spędzić najpierw jakiś czas przy winie i rozmowie. Jeżeli się nie ma mocnej głowy — dodał oschle — po wytrzeźwieniu może się okazać, że interes wcale nie wygląda tak dobrze, jak przedtem.

— Światłości, Thom, ona nigdy nie uwierzy, że to mordownia. Myślałem, że nas zabierzesz w jakieś miejsce, gdzie piją strażnicy karawan kupieckich albo czeladnicy. Wtedy może by się dała przekonać.

— Zaufaj mi, Mat. Sądzę, że musisz dopiero odkryć, iż pod pewnymi względami ona naprawdę żyła dotąd w wieży w kości słoniowej.

„W wieży z kości słoniowej? Skoro bracia i siostry próbowali ją zabić?”.

— Może się założymy o koronę?

Thom zachichotał.

— Zawsze chętnie położę rękę na twoim złocie.

Tuon i Selucia wróciły, z ich twarzy trudno było coś wyczytać.

— Oczekiwałam, że klienci będą gorzej ubrani — cicho oznajmiła Tuon — i może jakiejś walki, niemniej ta piosenka jest zbyt obsceniczna jak na przyzwoitą gospodę. Z drugiej strony śpiewaczka jest za bardzo ubrana, żeby ją dobrze zaśpiewać. O co tu chodzi? — w jej głos wkradły się podejrzliwe tony, kiedy Mat podawał Thomowi monetę.

— Och — odrzekł Thom, wsuwając monetę do kieszeni kaftana — podejrzewałem, że możesz być rozczarowana obecnością wyłącznie bardziej prosperujących łotrów... nie zawsze są równie barwnymi postaciami co ci biedniejsi... ale Mat upierał się, że nie zauważysz. — Zmierzyła Mata spojrzeniem, a ten aż usta rozdziawił z obrazy. I zaraz je zamknął. Co można dodać? Już warzył się w kotle z ukropem. Po co jeszcze podsycać ogień. Kiedy podeszła do nich karczmarka, okrągła kobieta z podejrzanie czarnymi włosami pod koronkowym czepkiem, wciśnięta w szarą suknię, haftowaną czerwienią i zielenią na co najmniej obfitym dekolcie, Thom ukłonił się i mruknął: — Wybaczcie mi, mój panie, moja pani, ale pozwolę sobie się oddalić — powiedział dostatecznie głośno, by pani Heilin słyszała.

Karczmarka miała nieustępliwy uśmiech, ale obecnością szlachty poczuła się zobowiązana, ukłoniła się tak głęboko, że wyprostowanie się później kosztowało ją sporo trudu, a potem w niewielkim tylko stopniu okazała rozczarowanie, gdy Mat zamówił wyłącznie wino i może coś do zjedzenia, nie zaś pokoje. Najlepsze wino. Mimo to, płacąc, pozwolił jej zajrzeć do sakiewki i przekonać się, że jest w niej złoto obok srebra. Jedwabny kaftan wprawdzie wywierał odpowiednie wrażenie, ale płacący złotem łachmaniarz zazwyczaj miał lepszą obsługę niż lord z miedziakami.

— Poproszę ale — zażyczyła sobie Tuon, zaciągając. — Nigdy w życiu jeszcze nie piłam ale. Powiedz mi, poczciwa kobieto, kiedy ci ludzie zaczną się bić na noże?

Mata kompletnie zamurowało.

Pani Heilin zamrugała, a po chwili przekrzywiła głowę, jakby niepewna, że usłyszała to, co usłyszała.

— Nie obawiaj się, moja pani — odrzekła. — Od czasu do czasu wprawdzie się to zdarza, gdy wino zagra w głowach, ale bez trudu sobie z każdym poradzę.

— Jeśli chodzi tylko o mnie, to nie, dziękuję — poinformowała ją Tuon. — Ludzie muszą się zabawić.

Uśmiech na obliczu karczmarki zrobił się zdecydowanie krzywy, właściwie to prawie zniknął, jednak jakoś zdołała się ukłonić, a potem odeszła z monetą Mata w garści. Po drodze krzyczała:

— Jera, wina dla lorda i lady, dzban Kiranaille. Oraz kufel ale.

— Nie możesz zadawać takich pytań, Skarbie — cicho wyjaśniał Mat, prowadząc Tuon i Selucię do wolnego stolika. Selucia nie miała zamiaru siadać. Wzięła od Tuon płaszcz, przewiesiła go przez oparcie krzesła, odsunęła je dla Tuon i stanęła za jej plecami. — To niegrzeczne. Poza tym, to cię poniża w ich oczach. — Dzięki Światłości za wszystkie te rozmowy z Egeanin, jakimkolwiek imieniem chciała się posługiwać. Seanchanie gotowi byli zrobić każde głupstwo, byle uniknąć czegoś, co ich poniży w oczach obecnych.

Tuon pokiwała z namysłem głową.

— Wasze obyczaje bywają niekiedy bardzo osobliwe, Zabaweczko. Będziesz mi musiał więcej o nich powiedzieć. Co nieco już się dowiedziałam, ale muszę przecież znać wszystkie obyczaje ludzi, którymi będę rządzić w imieniu Imperatorowej, oby żyła wiecznie.

— Z chęcią nauczę cię wszystkiego, co wiem — zapewnił ją Mat, rozpinając płaszcz i pozwalając, by zsunął się swobodnie na oparcie krzesła. — Na pewno przyda ci się wiedza o naszym życiu, nawet jeśli ostatecznie władać będziesz domeną znacznie mniejszą, niż ci się wydaje. — Kapelusz położył na stole.

Tuon i Selucia jęknęły jednym głosem, obie natychmiast sięgnęły po kapelusz. Tuon schwyciła go pierwsza i szybko zdjęła na krzesło obok siebie.

— To jest bardzo zły znak, Zabaweczko. Nigdy nie kładź kapelusza na stole. — Wykonała jeden z tych dziwnych gestów przeciw złemu: zawinęła dwa środkowe palce, a pozostałe dwa sztywno wyprostowała. Selucia postąpiła podobnie.

— Będę o tym pamiętał — powiedział chłodno. Być może zbyt chłodno. Tuon rzuciła mu złe spojrzenie. Bardzo złe.

— Postanowiłam, że nie będziesz moim podczaszym, Zabaweczko. Przynajmniej do chwili, nim nie nauczysz się pokory, której próbuję cię nauczyć wyłącznie z takim skutkiem, że doprowadzasz mnie do szału. Być może zamiast tego zrobię cię forysiem. Znasz się na koniach. Podobałoby ci się, gdybyś mógł biec przy moim strzemieniu? Ubranko jest dość podobne jak u podczaszych, ale twoje dodatkowo ustroję wstążeczkami. Różowymi.

Udało mu się utrzymać kamienną twarz, ale poczuł, że palą go policzki. Tylko od jednej osoby mogła się dowiedzieć o jego przygodach z różowymi wstążkami, Tylin jej powiedziała. Nie mogło być inaczej. Żeby sczezł, kobiety naprawdę wszystko sobie mówiły!

Służąca, która przyniosła ich napoje, wybawiła go od konieczności sformułowania zgrabnej riposty. Jera okazała się uśmiechniętą dziewczyną, zaokrągloną w sposób nieomal równie apetyczny co śpiewaczka, a choć krągłości te nie były tak wyeksponowane jak u tamtej, to obcisły fartuszek też nie krył ich znowu tak bardzo. To samo można było powiedzieć o szarej, wełnianej sukience. Oczywiście, raz tylko, przelotnie na nią zerknął. W końcu był w towarzystwie swojej przyszłej żony. Zresztą tylko największy głupiec przyglądał się kobietom, będąc z inną.

Jera postawiła na stole cynowy dzban i dwa cynowe pucharki, a potem podała Selucii kufel piwa i zamrugała ze zdziwieniem, gdy ta przekazała go Tuon, a sama przysunęła sobie pucharek. Dał jej srebrny grosz, żeby za dużo nie myślała, ona zrewanżowała mu się olśniewającym uśmiechem i ukłonem. Potem podbiegła realizować następne zamówienie karczmarki. Nieczęsto pewnie dostawała srebro.

— Czemu się do niej nie uśmiechnąłeś, Zabaweczko”? — zapytała Tuon, podnosząc kufel do ust i marszcząc nos. — Jest śliczna. Miałeś tak kamienny wyraz twarzy, że pewnie się przestraszyła. — Spróbowała i jej oczy rozszerzyły się z zaskoczenia. — To jest zupełnie niezłe.

Mat westchnął i upił spory łyk ciemnego wina, w którego bukiecie można było wyczuć ślad kwiatów. W żadnych wspomnieniach, ani własnych, ani tamtych mężczyzn, nie znajdował zrozumienia dla kobiet. Cóż, może parę razy się udało, tu i ówdzie, ale nigdy w pełni.

Tuon sączyła ale — nie miał zamiaru mówić jej, że ale się pociąga, a nie sączy. Być może świadomie postanowiła się upić, aby w pełni zaznać rozkoszy wizyty w mordowni; dziś nie czuł się na siłach niczego w niej zmieniać, pewnie zresztą nigdy do tego nie dojdzie. W każdym razie sącząc ale, ta denerwująca, mała kobietka wypytywała go o obyczaje. Wyjaśnienie jej, jak zachowywać się w mordowni, było stosunkowo proste. Nie rozglądać się, nie zadawać pytań, usiąść plecami do ściany w pobliżu drzwi na wypadek, gdyby trzeba było się natychmiast wynosić. Najlepiej w ogóle tam nie chodzić, ale kiedy nie ma innego wyjścia... Szybko jednak przeszła do pytań o dwory i pałace, a tu niewiele mógł jej pomóc. Więcej wiedział o obyczajach panujących na dworach Eharon i Shioty czy dziesiątek innych martwych krain niż o współczesności. Strzępy tego, co zapamiętał z wizyt w Caemlyn i Łzie stanowiły całą jego wiedzę, do tego jeszcze okruchy wspomnień z Fal Dary i Shienaru. No cóż, pozostawał jeszcze Ebou Dar, ale o tym już wiedziała.

— A więc dużo podróżowałeś i gościłeś w innych pałacach, nie tylko u Tarasin — powiedziała i dopiła resztkę ale z kufla. On nie wypił jeszcze połowy pucharka, Selucia poprzestała na dwóch może łyczkach. — Ale najwyraźniej nie jesteś szlachetnie urodzony. Do takiego doszłam wniosku.

— Nie jestem — potwierdził zdecydowanie. — Szlachta...__urwał i odkaszlnął. Jakoś nie potrafił jej powiedzieć w oczy, że uważa szlachtę za głupców, którzy tak zadzierają nosa, że nie widzą ziemi pod stopami. Mimo wszystko była, kim była. Tuon odsunęła kufel na bok i przyglądała mu się jakiś czas spojrzeniem bez wyrazu. Wciąż nie odrywając wzroku od jego twarzy, zasygnalizowała coś Selucii palcami lewej dłoni, na co tamta głośno klasnęła w dłonie. Kilku gości spojrzało na nich z zaskoczeniem.

— Nazwałeś się graczem — ciągnęła dalej Tuon — a pan Merrilin określił cię jako najszczęśliwszego człowieka na świecie.

Nadbiegła Jera, a Selucia podała jej kufel.

— Następny, szybko — nakazała, choć w dość miły sposób. Mimo wszystko miała iście królewskie maniery. Jera ukłoniła się pospiesznie i odbiegła, jakby na nią nakrzyczano.

— Czasami mam szczęście — ostrożnie przyznał Mat.

— Przekonajmy się, czy dzisiaj ci dopisze, Zabaweczko. — Tuon zerknęła w kierunku stołu, gdzie po blacie toczyły się kości.

Nie potrafił dostrzec nic złego w tym pomyśle. Bez wątpienia wygra więcej, niż straci, a niezależnie jak bardzo będzie mu dopisywać szczęście, mało prawdopodobne, by jeden z kupców sięgnął po nóż. Zresztą nie dostrzegł przy żadnym pasie długich noży, jakie nosili chyba wszyscy dalej na południe. Wstał, podał Tuon ramię, a ona delikatnie wsparła dłoń na jego nadgarstku. Selucia zostawiła swój pucharek na stole i ruszyła za panią.

Dwaj mężczyźni, wyraźnie z Altary, jeden chudy i łysy, właściwie tylko z wianuszkiem włosów dookoła głowy, drugi z okrągłą twarzą nad potrójnym podbródkiem, nadąsali się, gdy zapytał, czy obcy może z nimi zagrać, a trzeci, siwiejący i mocno zbudowany, z obwisłą dolną wargą, zesztywniał niczym słup. Kobieta z Tarabon okazała się bardziej gościnna.

— Oczywiście, oczywiście. Czemu nie? — powiedziała, nieco niewyraźnie wymawiając słowa. Policzki miała zaróżowione, a uśmiech, jakim go potraktowała, był nieco lepki. Najwyraźniej z całego towarzystwa ona właśnie miała najsłabszą głowę. Miejscowi pewnie dbali, by była zadowolona ponieważ marsy zniknęły z czół i tylko siwowłosy nie zmienił wyrazu twarzy. Mat przyniósł od sąsiedniego stołu krzesła dla siebie i Tuon. Selucia zajęła poprzednią pozycję, co akurat było bardzo wskazane. Sześć osób przy stole musiałoby się już trochę tłoczyć.

Pojawiła się Jera, cała w ukłonach podała Tuon kufel obiema rękami i mruknęła:

— Moja pani...

A zaraz potem następna służąca, siwiejąca i o równie imponującej postaci, co pani Heilin, wymieniła dzban z winem na stole graczy. Łysy mężczyzna uśmiechnął się i napełnił pucharek Tarabonianki prawie po brzegi. Chcieli, żeby była zadowolona i pijana. Jednym łykiem opróżniła połowę, a potem roześmiała się i otarła delikatnie usta koronkową chusteczką. Dopiero za drugim razem udało jej się schować ją do rękawa. Dziś nie zrobi dobrego interesu.

Mat przyglądał się chwilę i wkrótce rozpoznał grę. Grano czterema kośćmi, nie zaś dwoma, ale bez wątpienia była to odmiana piri, czyli par, w którą grano na tysiące lat przed Arturem Jastrzębie Skrzydło. Małe stosiki srebra, spod którego gdzieniegdzie połyskiwało złoto, leżały przed każdym z graczy, on też położył więc na stole srebrną markę, żeby kupić kości, podczas gdy krępy zbierał poprzednią wygraną. Nie spodziewał się ze strony kupców żadnych kłopotów, ale znacznie ograniczy ich prawdopodobieństwo, jeśli zabierze im srebro, a nie złoto.

Chudy dołożył do puli, Mat zagrzechotał czerwonymi kośćmi w cynowym kubku, a potem wysypał na stół. Zatrzymały się, ukazując cztery piątki.

— To zwycięski rzut? — zapytała Tuon.

— Nie, póki nie uzyskam identycznego wyniku do pary — odparł Mat, wsadzając kości z powrotem do kubka — a po drodze nie przydarzy mi się czternastka albo Oczy Czarnego. — Kości zagrzechotały w kubku, ze stukiem potoczyły się po stole. Cztery piątki. Szczęście go nie opuściło, to pewne. Przysunął jedną monetę, drugą zostawił na swoim miejscu.

Znienacka siwy odsunął głośno krzesło i wstał.

— Mam dość — mruknął i zaczął upychać leżące przed nim monety do kieszeni kaftana. Dwaj pozostali Altaranie przyglądali mu się z niedowierzaniem.

— Opuszczasz nas, Vane? — zapytał chudy. — W tym momencie?

— Powiedziałem, że mam dość, Camrin — warknął siwy i odszedł, łomocząc buciorami po drodze do drzwi.

Kobieta z Tarabon pochyliła się niepewnie, paciorki w licznych warkoczykach zastukały o blat stołu i poklepała grubego po nadgarstku.

— To znaczy, że od ciebie kupię moją emalię, panie Kostelle — powiedziała niewyraźnie. — Od ciebie i pana Camrina.

Potrójny podbródek Kostelle zatrząsł się od śmiechu.

— Nie inaczej, pani Alstaing. Nie inaczej. Nieprawdaż, Camrin?

— Tak sądzę — ponuro odparł zapytany. — Tak sądzę. — Dołożył markę do leżącej na stole monety Mata.

I znów kości potoczyły się po stole. Tym razem wynik dał sumę czternastu.

— Och — powiedziała Tuon z rozczarowaniem w głosie. — Przegrałeś.

— Wygrałem, Skarbie. To zwycięski rzut, jeśli jest pierwszy. — Zostawił pierwotną stawkę na stole. — Jeszcze raz? — zapytał z uśmiechem.

Szczęście mu dopisywało, w porządku, równie fantastycznie co zawsze. Jaskrawoczerwone kości toczyły się po stole, skakały po nim, czasami odbijały się od leżących tam monet i rzut za rzutem wychodziło czternaście białych oczek. Czternaście wychodziło na wszelkie możliwe sposoby. Nawet przy stawce jednej monety stosik przed nim stale rósł. Połowa gości gospody zebrała się przy stole i przyglądała grze. Uśmiechnął się do Tuon, która odpowiedziała skinieniem głowy. Brakowało mu tego: kości we wspólnej sali, monety na stole, pytanie, jak długo dopisze szczęście. I piękna kobieta obok. Miał ochotę w głos śmiać się z radości.

Kiedy kolejny raz kręcił kubkiem, handlarka z Tarabon zerknęła na niego i przez moment wcale nie wyglądała na pijaną. Znienacka odechciało mu się śmiać. Rysy jej twarzy rozmyły się zaraz, a oczy zaszły mgłą, ale w tamtej chwili były niczym dłuta. Miała znacznie mocniejszą głowę, niż przypuszczał. Wychodziło na to, że Camrinowi i Kostelle nie uda się jej wcisnąć kiepskiego towaru za dobrą cenę, czy na czym ich intryga polegała. Przede wszystkim wszak martwiło go, że kobieta okazała swą podejrzliwość wobec niego. W sumie przecież nie postawiła nawet jednej monety. Dwaj Alatarnie patrzyli nań złym okiem, ale trudno oczekiwać od przegrywających, żeby nie byli źli na pecha. Ona doszła do wniosku, że znalazł sposób na oszukiwanie. Mniejsza o to, że grał ich kośćmi, a najpewniej kośćmi gospody — za oskarżenie o oszustwo można było zostać obitym nawet w kupieckiej gospodzie. Mat rzadko czekał na dowód tego rodzaju zarzutów.

— Ostatnia kolejka — powiedział — i myślę, że na tym skończymy. Pani Heilin? — Karczmarka była wśród kibiców. Podał jej kilka świeżo wygranych srebrnych monet. — Dla uczczenia mojej dobrej passy proszę podawać wszystkim, co chcą, póki nie skończą się monety. — Za to doczekał się aprobujących pomruków, a ktoś poklepał go po plecach. Człowiek, któremu się stawia, raczej nie wpadnie na to, że pije za wyłudzone pieniądze. Albo przynajmniej zawaha się dość długo, żeby on i Tuon uciekli.

— Przecież to nie może trwać wiecznie — mruknął Camrin, przeczesując dłonią nieistniejące włosy. — Co powiesz, Kostelle? Po połowie? — Wygrzebał złotą monetę z leżącego przed nim stosu, położył ją obok srebrnej marki Mata. — Jeśli została tylko jedna kolejka, zagrajmy o prawdziwe pieniądze. Po tak dobrej passie, musi wreszcie mieć pecha. — Kostelle zawahał się, potarł podbródki w namyśle, potem skinął głową i dołożył własną złotą koronę.

Mat westchnął. Mógł się nie zgodzić na większą stawkę, ale gdyby teraz zrezygnował, pani Alstaing mogła go oskarżyć. Podobne skutki mogło wywołać zwycięstwo w tej kolejce. Niechętnie przesunął po blacie stołu srebrne marki, uzupełniając pulę. Przed nim zostały tylko dwie. Szczególnie uważnie kręcił kubkiem, zanim wysypał kości na stół. Nie wierzył, aby to miało cokolwiek zmienić. Po prostu rozładowywał emocje.

Czerwone kości potoczyły się po blacie, uderzyły w stos monet, odbiły się, zawirowały i dopiero potem zatrzymały.

Na każdej było pojedyncze oczko. Oczy Czarnego.

Camrin i Kostelle śmiali się tak, jakby to nie swoje monety wygrali z powrotem, a potem przystąpili do podziału wygranej. Kibice powoli się rozchodzili, gratulując dwóm kupcom, mrucząc słowa pociechy do Mata, niektórzy salutowali mu kolejką, za którą zapłacił. Pani Alstaing pociągnęła długi łyk ze swego pucharka, przyglądając mu się badawczo sponad jego krawędzi, wedle wszelkiego podobieństwa pijana jak gęś. Wątpił, by wciąż uznawała go za szulera, przecież ostatecznie wygrał tylko jedną srebrną markę. Czasami pech można nazwać szczęściem.

— A więc twoje szczęście nie trwa bez końca, Zabaweczko — powiedziała Tuon, kiedy odprowadzał ją do stołu. — A może masz szczęście tylko w drobnych sprawach?

— Nikomu szczęście nie może dopisywać bez końca, Skarbie. Osobiście sądzę, że ostatni rzut był jednym z najszczęśliwszych w moim życiu.

Wyjaśnił, dlaczego zafundował wino całej sali i opowiedział o podejrzeniach kobiety z Tarabon. Przy stole odsunął jej krzesło, ale nie usiadła, tylko patrzyła na niego.

— Mógłbyś sobie świetnie poradzić w Seandar — powiedziała na koniec, wciskając mu w ręce prawie pusty kufel. — Popilnuj tego, póki nie wrócę.

Wyprostował się, znienacka przestraszony.

— Dokąd idziesz? — Ufał jej, że nie ucieknie, ale nie wierzył, iż bez niego ustrzeże się kłopotów.

Na jej twarzy pojawił się wyraz niekończącej się udręki. Nawet teraz wyglądała pięknie.

— Jeśli już musisz wiedzieć, to w miejsce, do którego każdy chodzi sam, Zabaweczko.

— Och. Karczmarka powie ci, gdzie to jest. Albo jedna ze służących.

— Dziękuję ci, Zabaweczko — powiedziała słodko. — Nie przyszłoby mi do głowy, żeby spytać. — Zamigała palcami do Selucii i obie odeszły na tył gospody, przez całą drogę rozmawiając w milczeniu i chichocząc.

Usiadł i ponuro spojrzał w pucharek z winem. Kobietom wyraźnie sprawiało przyjemność robienie głupców z mężczyzn. A on był w połowie poślubiony tej kobiecie.

— Gdzie są panie? — zapytał Thom, osuwając się na krzesło obok Mata i stawiając na stole prawie pełny pucharek. Mruknął coś po nosem, gdy Mat wyjaśnił, a potem zaczął mówić przyciszonym głosem, oparty łokciami o stół tak, żeby mieć głowę blisko głowy Mata: — Kłopoty przed nami i za nami. Tymi przed nami możemy się jeszcze nie przejmować, ale najlepiej wyjdźmy, gdy tylko wrócą.

Mat usiadł prosto.

— Jakie kłopoty?

— Z kilkoma karawanami kupieckimi, które nas wyprzedziły po drodze, nadeszły wieści o morderstwie w Juradorze, które zdarzyło się mniej więcej w czasie naszego wyjazdu. Może dzień, dwa później. Nieboszczyka znaleziono w jego własnym łóżku, gardło miał rozerwane, tyle że mało było krwi. — Nie musiał nic więcej dodawać.

Mat upił duży łyk wina. Przeklęty gholam wciąż szedł za nim. Skąd wiedział, że ma go szukać w widowisku Luki? Ale ponieważ był wciąż dzień, dwa za nimi, mimo tempa, w jakim posuwała się karawana, nie dogoni go szybko. Przez materię kaftana musnął srebrny łeb lisa. Przynajmniej miał czym z nim walczyć, kiedy się pojawi. Potwór po dziś dzień nosił bliznę po spotkaniu z nim.

— A kłopoty przed nami?

— Na granicy z Murandy stacjonuje seanchańska armia. W jaki sposób udało im się ją tam skomasować bez mojej wiedzy... — Dmuchnął w wąsy, wyraźnie poruszony własną nieudolnością. — Cóż, nieważne. Każdemu, kto przejeżdża obok, dają do wypicia jakiś ziołowy napar.

— Zioła? — z niedowierzaniem zapytał Mat. — Co jest złego w ziołach?

— Od czasu do czasu kobieta, która go wypije, czuje słabość, a wtedy pojawiają się sul’dam i nakładają jej obrożę. Ale nie to jest najgorsze. Bardzo intensywnie poszukują drobnej, smagłej Seanchanki.

— No cóż, jasne, że poszukują. Spodziewałeś się, że będzie inaczej? To rozwiązuje mój podstawowy problem. Thom, kiedy podjedziemy do ich pozycji, możemy opuścić widowisko i ruszyć lasem. Tuon i Selucia pojadą dalej z Lucą. Luca z pewnością będzie bohaterem, kiedy im odda Córkę Dziewięciu Księżyców.

Ten ponuro pokręcił głową.

— Szukają samozwańca, Mat. Kobiety, która utrzymuje, że jest Córką Dziewięciu Księżyców. Tyle że opis jakoś zbyt dobrze pasuje. Nie mówią o tym otwarcie, ale zawsze znajdzie się ludzi, co piją za dużo, a spośród nich niektórzy zawsze za dużo mówią. Kiedy ją znajdą, mają zabić na miejscu. Ma to coś wspólnego z rzekomym zmazaniem hańby, jaką spowodowała.

— Światłości! — Matowi zaparło dech. — Jak to możliwe, Thom? Przecież dowodzący tą armią generał musi znać jej twarz, no nie? I pozostali oficerowie również, jak mi się wydaje. Muszą tam być jacyś szlachcice, którzy ją znają.

— Nic jej z tego nie przyjdzie. Nawet prosty żołnierz od razu poderżnie jej gardło albo w inny sposób zabije, skoro tak brzmi rozkaz. Słyszałem te opowieści z kilku źródeł. Nawet jeśli wszystkie są plotką, miałbyś ochotę ryzykować? — Mat nie miał najmniejszej ochoty i jeszcze nad winem zabrali się do układania planów. Zresztą nie pili dużo. Mimo, a może właśnie dzięki nieustannym wizytom we wspólnych salach i tawernach, Thom pijał oszczędnie, a Mat chciał zachować jasność myśli. — Luca oszaleje, gdy będzie musiał się pozbyć koni dla wszystkich, niezależnie ile mu zapłacisz — skonstatował w pewnym momencie Thom. — Poza tym będą nam potrzebne juczne zwierzęta, jeśli mamy podróżować lasem.

— Wobec tego zacznę je kupować. Zanim nadejdzie chwila odjazdu, będziemy mieli tyle zwierząt, ile będzie potrzeba. Założę się, że kilka dobrych koni mogę nabyć tutaj, na miejscu. Vanin też ma dobre oko. Nie przejmuj się. Zapewniam cię, że za nie zapłaci. — Thom z powątpiewaniem pokiwał głową. Nie podzielał optymizmu Mata odnośnie do przełomu moralnego Vanina.

— Aludra jedzie z nami? — białowłosy bard zapytał z zaskoczeniem chwilę później. — Będzie chciała zabrać całą swoją armaturę. To oznacza więcej jucznych koni.

— Mamy czas, Thom. Do granicy z Murandy jeszcze długa droga. Chcę ruszyć na północ, ku Andorowi, albo na wschód, jeśli Vanin zna drogę przez góry. Lepiej na wschód. — Każda droga znana Vaninowi będzie traktem przemytniczym albo rezerwową trasą ucieczki koniokradów. Taka trasa gwarantowała mniejsze szanse niechcianych spotkań. W Altarze zapewne wszędzie można się było natknąć na Seanchan, a droga na północ z konieczności zbliżała go ku nieprzyjacielskiej armii.

Pojawiły się Tuon i Selucia. Mat wstał, wziął do ręki przewieszony przez oparcie krzesła płaszcz tej pierwszej. Thom również się podniósł i zaopiekował płaszczem drugiej.

— Wychodzimy — nakazał Mat, próbując podać Tuon jej płaszcz. Selucia wyrwała mu go z ręki.

— Nie widziałam jeszcze żadnej bójki — protestowała Tuon, zbyt głośno. Ludzie oglądali się: i kupcy, i służba.

— Wyjaśnię na zewnątrz — zapewnił ją cicho. — Z dala od niepowołanych uszu.

Tuon popatrzyła na niego pozbawionymi wyrazu oczyma. Wiedział, że jest twarda, ale wydawała mu się taka drobna, niczym śliczna laleczka, którą szorstkie traktowanie mogło zniszczyć. Zdecydowany był zrobić wszystko, co konieczne, żeby nic jej się nie stało. Wszystko. W końcu skinęła głową i pozwoliła, by Selucia otuliła ją niebieskim płaszczem. Thom spróbował w ten sam zaopiekować się z kolei Selucią, ale wyrwała mu okrycie z ręki i sama się sobą zajęła. Mat nie przypominał sobie, by komukolwiek pozwalała podawać sobie płaszcz.

Kręta uliczka była całkowicie wyludniona. Bury pies o zapadniętych żebrach przyjrzał im się podejrzliwie, po chwili odtruchtał za najbliższy róg. Mat ruszył równie szybko w przeciwną stronę, po drodze dzielił się otrzymanymi od Thoma informacjami. Jeśli nawet oczekiwał wstrząsu czy zdumienia, to spotkało go rozczarowanie.

— To pewnie sprawka Ravashi lub Chimal — powiedziała z namysłem mała kobietka, jakby cała seanchańska armia wysłana na jej poszukiwania była niczym więcej niż tylko drobną zawadą. — Moje siostry, najbardziej zbliżone do mnie wiekiem. Aurana jest na to chyba za młoda, ma dopiero osiem lat. Wy byście powiedzieli: czternaście. Chimal wystrzega się afiszowania ze swymi ambicjami, ale Ravashi zawsze uważała, że dziedzictwo jej się należy z tytułu starszeństwa. Niewykluczone, że to ona zaczęła rozsiewać plotki, zorientowawszy się, że zniknęłam. To byłby naprawdę sprytny ruch. Jeśli faktycznie o nią chodzi. — Mówiła tak spokojnie jakby wiodła konwersację na temat tego, czy będzie padać.

— Z tym spiskiem można by sobie bez trudu poradzić, gdyby moja pani znajdowała się w pałacu Tarasin, gdzie jej miejsce — powiedziała Selucia, a Tuon natychmiast zrzuciła maskę opanowania.

Cóż, wyraz jej oblicza stał się jeszcze zimniejszy, teraz już zupełnie niczym twarz kata, ale równocześnie ruszyła na swą pokojówkę, migocząc palcami tak wściekle, że prawie iskry leciały. Selucia zbladła, osunęła się na kolana, przywarła głową do ziemi, skuliła w sobie. Wykonała pojedynczy gest palcami, a Tuon opuściła ręce, stała tak spoglądając na owiniętą chustką głowę Selucii, dysząc ciężko. Po chwili pochyliła się i pomogła tamtej wstać. Stojąc tuż przy niej, powiedziała coś krótkiego mową palców. Selucia odpowiedziała w tym samym, milczącym języku, Tuon znowu wykonała ten sam gest, a potem wymieniły nieśmiałe uśmiechy. Łzy zalśniły w ich oczach. Łzy!

— Powiecie mi, o co tu chodziło? — spytał Mat.

Odwróciły głowy i spojrzały nań badawczo.

— Co zaplanowałeś, Zabaweczko? — zapytała w końcu Tuon.

— Ebou Dar odpada, jeśli o to ci chodzi, Skarbie. Jeżeli jedna armia otrzymała rozkazy zabicia cię na miejscu, istnieje prawdopodobieństwo, że inne także, a po drodze do Ebou Dar spotkalibyśmy nazbyt wielu żołnierzy. Nie przejmuj się, wymyślę jakiś sposób, żeby cię tam bezpiecznie dostarczyć.

— A więc zawsze... — Spojrzała ponad jego ramieniem, jej oczy rozszerzyły się, powędrował za jej wzrokiem i zobaczył siedmiu czy ośmiu mężczyzn, wychodzących zza zakrętu alejki. Każdy dzierżył w dłoni obnażony miecz. Na jego widok przyspieszyli.

— Uciekaj, Tuon! — krzyknął, odwracając się ku napastnikom. — Thom, zabierz ją stąd!

Noże z rękawów znalazły drogę do dłoni, rzucił je niemal równocześnie. Lewa klinga wbiła się w oko siwiejącego mężczyzny, prawa ugodziła w gardło jakiegoś chudzielca. Pod oboma załamały się nogi, osunęli się na kolana, zanim jednak ich miecze zadzwoniły po bruku, on już biegł w ich stronę, ściskając w dłoniach noże dobyte z podeszew butów.

Zaskoczyło ich chyba, że tak łatwo stracili dwu ludzi, jak też fakt, że zaatakował, zamiast uciekać. Ponieważ ruszał się błyskawicznie, oni zaś przeszkadzali sobie nawzajem w wąskiej uliczce, odebrał im większość przewagi, jaką miecz ma nad nożem. Na nieszczęście, nie do końca. Potrafił odbić ostrzem klingę miecza, ale tylko wtedy, gdy któryś wyraźnie zaznaczał sztych. Prawie natychmiast dorobił się kolekcji draśnięć: na żebrach, lewym udzie, prawym policzku, ostatni cios z pewnością poderżnąłby mu gardło, gdyby na czas nie uchylił głowy. Gdyby jednak spróbował uciec, dopadliby go z tyłu. Skrwawiony i żywy to lepiej niż martwy.

Szermował szybciej niż kiedykolwiek w życiu, ruchy jego rąk były precyzyjne, prawie delikatne. Każda próba popisywania się oznaczała śmierć. Zatopił ostrze noża w sercu jakiegoś grubasa, wyrwał je, zanim jeszcze nogi się pod tamtym ugięły. Przeciął ścięgno w łokciu mężczyzny zbudowanego jak kowal, tamten wypuścił miecz z dłoni i niezgrabnie sięgnął lewą ręką do pasa po długi nóż. Mat zignorował to niebezpieczeństwo — tamten już słaniał się z utraty krwi, zanim ostrze opuściło pochwę. Człowiek o kwadratowej twarzy tylko westchnął, gdy ostrze Mata ugodziło go w kark. Sięgnął dłonią za głowę, zdołał przejść dwa kroki i padł. Gdy jedni umierali, inni zajmowali ich miejsce, a on poruszał się jeszcze szybciej, tańcząc tak, że jeden, który padał, osłaniał go przed mieczem następnego, a on tymczasem wślizgiwał się pod miecz trzeciego. Świat zmienił się w jego dwa noże i mężczyzn, którzy przepychali się, by go dostać; noże bezbłędnie znajdowały najbardziej wrażliwe miejsca ciał. Niektóre z tych starożytnych wspomnień pochodziły od ludzi, którzy wcale nie byli sympatyczni.

A potem, cud nad cuda, został już tylko on i ten ostatni, którego z początku nie dostrzegł, a choć krwawił obficie, krew zbyt gorąco tętniła mu w żyłach, by czuł ból. Ona była młoda i szczupła pod łachmanem sukienki, byłaby nawet ładna, gdyby się umyła, a odrażający grymas nie odsłaniał zębów. Sztylet, który przerzucała z ręki do ręki, był obosieczny i miał klingę długości dwóch jego dłoni.

— Nie wierzysz chyba, że sama skończysz, czemu razem nie poradziliście — powiedział. — Uciekaj. Nie zrobię ci krzywdy.

Z sykiem rozwścieczonego kota rzuciła się na niego, dziko wymachując ostrzem. Mógł tylko niezgrabnie się cofać, próbując odbijać kolejne ciosy. W pewnej chwili poślizgnął się w kałuży krwi, zachwiał i zrozumiał, że zaraz umrze.

Nagle obok pojawiła się Tuon, lewą ręką schwyciła nadgarstek napastniczki — niestety, akurat nie ten, w którym trzymała sztylet, pech — wykręciła, zakładając dźwignię na łokieć, a dziewczyna złamała się w pół. A potem nie miało już znaczenia, w której ręce było ostrze, ponieważ prawa dłoń Tuon uderzyła jak topór w gardło, a Mat usłyszał wyraźny odgłos miażdżonej tchawicy. Tamta kaszlnęła, uniosła rękę do gardła, osunęła się na kolana, a potem upadła, rozpaczliwie próbując zaczerpnąć tchu.

— Kazałem ci uciekać — Mat nie był do końca pewien, do której z nich dwóch się zwraca.

— O mało co nie pozwoliłeś się zabić, Zabaweczko — surowo napomniała go Tuon. — Dlaczego?

— Obiecałem sobie, że nigdy już nie zabiję kobiety — wyjaśnił zmęczonym głosem. Krew powoli stygła mu w żyłach i, Światłości, ależ bolało! — Wygląda na to, że kaftan jest zupełnie zniszczony — mruknął, dotykając palcem jednego z krwawych rozcięć. Zabolało, znów się skrzywił. Kiedy otrzymał to cięcie w lewe ramię?

Jej spojrzenie przeszywało go na wskroś, po chwili pokiwała głową, jakby znalazła odpowiedź.

Thom i Selucia stali w głębi uliczki przed powodem, dla którego Tuon nie uciekła i mogła przyjść mu z pomocą — ładnych kilka ciał leżało na kamieniach bruku. Thom miał noże w obu dłoniach, Selucia właśnie przez rozcięcie kaftana przyglądała się ranie na jego żebrach. Dziwne, ale jeśli sądzić po ciemnych plamach lśniącej wilgoci na kaftanie, odniósł mniej obrażeń niż Mat. Ten zastanowił się przelotnie, czy Tuon również brała udział w rozprawie, z pozoru bowiem była zupełnie nietknięta. Ramię Selucii zdobiło długie rozcięcie, które najwyraźniej nie dokuczało jej wcale.

— Stary już jestem — oznajmił znienacka Thom — i czasami wydaje mi się, że widzę coś, co nie istnieje, na szczęście wszak zawsze o tym zapominam.

Selucia przerwała oglądanie jego rany i zmierzyła lodowatym spojrzeniem. Może i była pokojówką damy, ale krew nie wywierała na niej żadnego wrażenia.

— A o czym to próbujesz zapomnieć?

— Nie pamiętam — odparł Thom.

Selucia skinęła głową i wróciła do jego rany.

Mat pokręcił głową. Czasami nie był do końca pewny, czy Thom zachował wszystkie klepki w głowie. Jeśli już o tym mowa, to Selucię też od czasu do czasu podejrzewał o ich brak.

— Nie przeżyje i nie będzie jej można poddać przesłuchaniu — powiedziała Tuon, zaciągając na modłę Seanchan i spod zmarszczonych brwi przyglądając się leżącej u jej stóp kobiecie — a nawet gdyby, i tak nie jest w stanie mówić. — Pochyliła się z gracją, wyjęła kobiecie z ręki sztylet i zatopiła jej w piersi. Rozpaczliwe rzężenie ucichło, szkliste oczy patrzyły w wąski pasek nieba nad głowami. — Miłosierdzie, na które sobie nie zasłużyła, ale nie ma potrzeby przedłużać jej cierpienia. Wygrałam, Zabaweczko.

— Wygrałaś? O czym ty mówisz?

— Ty pierwszy wymówiłeś moje imię, a więc wygrałam.

Mat zagwizdał cicho przez zęby. Kiedy myślał o tym, jaka jest twarda, ona zawsze znajdowała sposób, by mu pokazać, że nie wie nawet połowy. Gdyby ktoś właśnie wyglądał przez okno, mógłby zawiadomić magistrat i skończyłoby się przesłuchaniem, być może nawet przed obliczem samego lorda Nathina. Ale w żadnym oknie nie potrafił dostrzec nawet mgnienia twarzy. Ludzie, na ile mogli, unikali wplątywania w takie sprawy. Podczas walki na ulicy powinno być przynajmniej kilku tragarzy lub taczkarzy. Z pewnością zawrócili i podkulili pod siebie ogony. Osobną kwestią pozostawało, czy któryś zawiadomił straże lorda Nathina. Mimo to nie bał się ani Nathina, ani magistratu. Dwóch mężczyzn w towarzystwie dwóch kobiet z pewnością nie rzuciłoby się na kilkunastoosobowy oddział zbrojnych w miecze. Najprawdopodobniej i tamci mężczyźni, i kobieta znani byli strażnikom.

Kulejąc podszedł do zabitych, żeby odzyskać swe noże, zamarł, gdy spróbował wyciągnąć ostrze z oczodołu siwiejącego. Przedtem nie zdążył się dokładnie przyjrzeć twarzy. Wszystko działo się tak szybko, że pamiętał tylko zarysy sylwetek. Dokładnie wytarł nóż o kaftan tamtego, wsadził do rękawa i wyprostował się.

— Plany się zmieniły, Thom. Wyjeżdżamy z Maderin najszybciej, jak się da, i opuszczamy widowisko najszybciej, jak się da. Luca też będzie chciał się nas pozbyć, da nam więc wszystkie konie, jakich zechcemy.

— Trzeba powiadomić władze, Zabaweczko — surowo oznajmiła Tuon. — Nie wywiązanie się z tego obowiązku, jest w takim samym stopniu przestępstwem jak to, co oni zrobili.

— Poznałeś tego człowieka? — zapytał Thom.

Mat pokiwał głową.

— Ma na imię Vane i nie sądzę, by ktokolwiek w tym mieście uwierzył, że szacowny kupiec napadł na nas na ulicy. Luca da nam konie, żeby się nas pozbyć. — To było bardzo dziwne. Tamten nie przegrał z nim nawet jednej korony, nie postawił ani jednej. Dlaczego więc? Zaiste, bardzo dziwne.

Wystarczający to powód, żeby się stąd jak najszybciej wynosić.

12

Manufaktura

Perrin zjeżdżał na Stayerze w stronę dachów Almizaru, wysoko po niebie przemykały pojedyncze, białe obłoki, południowe słońce Amadicii grzało mu głowę. Znajdował się sto mil na południowy wschód od Amadoru. Niecierpliwił się i poganiał konia w kłus. Po obu stronach drogi jak okiem sięgnąć ciągnęły się farmy, z kominów nad strzechami unosił się dym, kury rozgrzebywały ziemię wokół stodół. Owce o grubych ogonach i czarne krowy w białe łaty pasły się na okolonych murkami pastwiskach, mężczyźni i chłopcy orali pola lub obsiewali już zaorane. Najwyraźniej był to też dzień prania, pod ścianami grzały się na ogniach wielkie kotły, kobiety wraz z córkami wieszały na długich linkach koszule, bluzki, pościele. Przyroda była tu właściwie udomowiona, pozostały jedynie rozproszone zagajniki, większość najwyraźniej świadomie pielęgnowana na drewno opałowe.

Sięgnął myślami ku wilkom i napotkał pustkę. Nic dziwnego. Wilki trzymały się z dala od wielkich zbiorowisk ludzkich, odstraszała je okolica bez reszty poddana władzy człowieka. Otulił się płaszczem, wiało coraz silniej. Choć zdawał sobie sprawę z wagi wrażenia, jakie powinien wywierać, płaszcz był z prostej, brązowej wełny. Jedyny jedwabny płaszcz, jaki posiadał, był obszyty futrem i nie nadawał się na tę pogodę. Musi wystarczyć zielony kaftan haftowany srebrem. Oraz zapinka do płaszcza w kształcie dwu wilczych łbów, w srebrze i złocie. Prezent od Faile. Zazwyczaj zbyt zdobny jak na jego gust, niemniej dziś sytuacja była wyjątkowa, toteż pogrzebał w kuferku. Przynajmniej płaszcz nie będzie raził zgrzebnością.

Jedynym zaskoczeniem, jeśli o jakimś zaskoczeniu można mówic, okazały się tabory Druciarzy, z których co najmniej pięć obozowało na polach wokół miasteczka. Elyas twierdził, że już spotkanie dwóch taborów stanowiło okazję do uczty, a gdy było ich więcej, rzecz kończyła się wielodniowym świętowaniem, niemniej liczniejsze zgromadzenia zdarzały się właściwie tylko latem, najczęściej w niedzielę, i zazwyczaj na wyznaczonych z góry miejscach. Prawie pożałował, że nie wziął ze sobą Arama, choć wcześniej zdecydował inaczej, powodowany troską, by Masema zbyt wiele się od chłopaka nie dowiedział. Może gdyby spędził parę chwil wśród swoich, poszedłby po rozum do głowy i odłożył miecz. Żadne inne rozwiązanie problemu nie przychodziło mu do głowy, choć i to pewnie nie na wiele by się zdało. Aram za bardzo polubił miecz. Z drugiej strony oddalić go nie potrafił. W końcu to przez niego młody Druciarz wszedł na drogę miecza i teraz razem ze swym mieczem stanowił dla niego kwestię sumienia. Światłość jedna wie, co się z nim stanie, gdy na dobre przystanie do Masemy.

— Przyglądasz się Tuatha’anom i marszczysz czoło, mój panie — powiedziała z zamorskim akcentem Tylee Khirgan, generał sztandaru. Im więcej spędzał z nią czasu, tym lepiej rozumiał jej obcą wymowę. — Macie z nimi problemy na waszych ziemiach? U nas taki lud nie żyje. Niemniej jedyne kłopoty, jakie chyba powodują, to wzburzenie wśród lotnych populacji. Najwyraźniej uważani są za rasowych złodziei.

Ona i Mishima założyli dzisiaj paradne mundury: niebieskie płaszcze zdobione żółcią i czerwienią, czerwone kurtki z niebieskimi mankietami i klapami również obrzeżonymi żółcią. Na jej lewej piersi rangę znamionowały trzy drobne, pionowe baretki w kształcie cienkich piór seanchańskiego hełmu; Mishima miał dwie. Drużyna żołnierzy podążająca za nimi miała normalne uzbrojenie — pasiaste zbroje, barwne hełmy i lance o stalowych grotach, uniesione pod idealnie równym kątem. Gromadka akolitów Faile jechała za Seanchanami, była ich również dokładnie dwunastka, ale mimo bojowych nastrojów i wyglądu — taireńskie kaftany z watowanymi rękawami, zdobione satynowymi wyłogami ciemne cairhieniańskie kaftany z paskami Domów skroś piersi, miecze — czemuś sprawiali mniej groźne wrażenie niż żołnierze i wyraźnie zdawali sobie z tego sprawę. Dmący w plecy Perrina wiatr przynosił zapach zdenerwowania. Mało prawdopodobne, by chodziło o Seanchan. Żołnierze pachnieli przyczajeniem, oczekiwaniem, niczym wilki, które wiedzą, że wkrótce, ale jeszcze nie teraz, będą potrzebować swoich kłów. Jeszcze nie teraz...

— Ach, cóż, od czasu do czasu ukradną kurę, generale — zaśmiał się Neald, szarpiąc nawoskowanego wąsa — ale nie nazwałbym ich rasowymi złodziejami. — Wiele radości sprawiła mu okazja do zadziwienia Seanchan stworzoną przez siebie bramą i wciąż jeszcze się puszył; mimo iż siedział nieruchomo w siodle, nieodparcie nasuwał na myśl dumnie maszerującego koguta. A przecież gdyby nie zdobył czarnego kaftana, wciąż pracowałby na farmie ojca i może marzył o ślubie z jakąś wieśniaczką za rok czy dwa. — Rasowy złodziej musi być odważny, a w Druciarzach nie ma nawet śladu dzielności.

Ciasno otulony ciemnym płaszczem Balwer skrzywił się... a może uśmiechnął. U tego małego, zasuszonego człowieczka różnica między jednym a drugim czasami nie była wyraźna. Perrin zazwyczaj orientował się dopiero po zapachu. Balwera i Nealda zabrał ze sobą dlatego, że Khirgan towarzyszyli Mishima i siwowłosa sul’dam z chłodnooką damane o przyprószonych siwizną skroniach, czyli żeby po obu stronach zgadzała się liczebność świty. W oczach Seanchan połączone segmentową, metalową smyczą sul’dam i damane liczyły się jako jedna osoba. On sam poprzestałby na wzięciu samego Nealda lub ostatecznie Nealda i Balwera, ale ostatecznie okazało się, że Tallanvor miał całkowitą rację w kwestii czołobitności Seanchan wobec protokołu. Negocjacje ciągnęły się przez trzy dni, a choć ich poważną część zajęły debaty nad tym, czy przyjąć plan Perrina, czy też włączyć go w większą strategię, którą miała wymyślić Tylee — a ponieważ ostatecznie nic nie potrafiła zaproponować, skończyło się właśnie na tym — ale sporo czasu zmarnowały dyskusje nad obustronnym składem towarzyszących orszaków. Miały być równoliczne, a generał sztandaru upierała się, że musi wziąć setkę żołnierzy i parę damane. Tego domagała się należna jej cześć. Zdumiało ją, kiedy się dowiedziała, że Perrin myśli o znacznie mniejszej grupie, przystała na propozycję dopiero wówczas, gdy poinformował ją, że wszyscy ludzie Faile wywodzą się ze szlachty ich krajów. A wtedy z kolei odniósł wrażenie, że uznała się za oszukaną, ponieważ nie potrafiła odwzajemnić się podobną pozycją swoich ludzi. Dziwny lud, ci Seanchanie. Cóż, przynajmniej nie było wątpliwości co do charakteru, w jakim tu razem występowali. Sojusz był tymczasowy, nie wspominając już o tym, że nadzwyczaj kruchy, a generał sztandaru zdawała sobie z tego sprawę równie dobrze co on.

— Dwukrotnie zaoferowali mi gościnę, mnie i moim przyjaciołom, i niczego nie chcieli w zamian — cicho powiedział Perrin. — A jednak najlepiej pamiętam ich z tej chwili, gdy trolloki otoczyły Pole Emonda. Tuatha’ani stali na łące z dziećmi na plecach, z naszymi i tą garstką własnych, która przeżyła. Nie zamierzali walczyć, oni nigdy nie walczą, ale gdyby trolloki nas pokonały, spróbowaliby uciec z dziećmi w bezpieczne miejsce. Nasze dzieci z pewnością spowolniłyby ucieczkę i już prawie niemożliwą, uczyniły praktycznie beznadziejną, niemniej sami poprosili o to zadanie.

Neald zakasłał ze zmieszaniem i odwrócił wzrok. Jego policzki zabarwił rumieniec. Mimo wszystkiego, co widział i robił, był bardzo młody, nie więcej niż siedemnaście lat. I tym razem nie było już żadnych wątpliwości: wąskie usta Balwera rzeczywiście wykrzywił uśmiech.

— Coraz bardziej jestem przekonana, że twoje życie mogłoby znaleźć miejsce w opowieściach — odrzekła generał, a wyraz jej twarzy zachęcał, by kontynuował.

— Wolałbym bardziej zwyczajne życie — zapewnił ją. Opowieści to nie miejsce dla człowieka, który chce tylko pokoju.

— Pewnego dnia chętnie zobaczyłbym któregoś z tych trolloków, o których wszyscy tyle mówią — Mishima przerwał przedłużającą się ciszę. W jego woni dominowało rozbawienie, ale cały czas, być może nieświadomie, muskał rękojeść miecza.

— Możesz być pewien, że cię to nie minie — zareagował natychmiast Perrin. — Wcześniej czy później zobaczysz i zapewniam cię, że nie spodoba ci się ten widok.

Tamten zastanawiał się przez chwilę, a potem skinął poważnie głową. Zrozumiał i rozbawienie rozwiało się jak dym. Niewykluczone, że już wierzy, iż trolloki oraz Myrddraale to coś więcej niż postacie z bajek podróżników. A jeżeli wciąż ma wątpliwości... cóż, przyjdzie czas, który rozwieje je raz na zawsze.

Wjechali do Almizaru. Wąską drogą dla powozów ruszyli ku północnej części miasteczka, a Balwer swoim zwyczajem zaraz odłączył od oddziału. Medore miała mu towarzyszyć. Była szczupłą kobietą o cerze prawie tak smagłej jak Tylee, ale skontrastowanej z ciemnoniebieskimi oczyma, a na jej ubiór składały się ciemne spodnie i męski kaftan z bufiastymi rękawami w czerwone paski, przy pasie nosiła miecz. Balwer jechał z ramionami przygarbionymi, niczym ptak, który przypadkiem przysiadł na końskim siodle, Medore sztywno wyprostowana i dumna, w każdym calu córa Wysokiego Lorda i najważniejsza z ludzi Faile — mimo to trudno było powiedzieć, że jechała obok, raczej wlokła się jego śladem. Dziwne, ale akolici Faile bez trudu zaakceptowali fakt, że otrzymują instrukcje od opryskliwego staruszka. Ale dzięki niemu przestali nastręczać tyle kłopotów co niegdyś, można rzec, że stali się nawet do pewnego stopnia użyteczni, co Perrin wcześniej uważał za niemożliwe. Tylee nie oponowała, gdy tamci odjeżdżali, choć patrzyła za nimi z namysłem.

— To miło ze strony lady, że zgodziła się odwiedzić przyjaciółkę służącego — mruknęła. Taką właśnie legendę stworzył na swój użytek Balwer: mianowicie, że znał kiedyś mieszkankę Almizaru, a Medore zechciała ją poznać, pod warunkiem, iż ta jeszcze żyła.

— Medore jest naprawdę życzliwa — odparł Perrin. — Łaskawość wobec służby stanowi część naszych obyczajów. — Tylee obrzuciła go pojedynczym spojrzeniem, tylko jednym, ale natychmiast upomniał się w myślach, by nie uważać jej za głupią. Żałował, że nie wie właściwie nic o obyczajach Seanchan, wówczas może wymyśliłby lepszą przykrywkę. Z drugiej strony, Balwera opanowało szaleństwo, szaleństwo wprawdzie suche i przykurzone, ale jednak, i koniecznie chciał wykorzystać szansę zdobycia informacji na temat życia w Amadicii pod władzą Seanchan. Z kolei Perrina bodaj nic nie obchodziło mniej. Teraz liczyła się tylko Faile. Później zajmie się pozostałymi sprawami.

Tuż za północną granicą Almizaru Seanchanie rozebrali kamienne murki dzielące siedem czy osiem pól, żeby uzyskać długi pas obnażonej ziemi, który wyglądał jak zabronowany, ponieważ grunt był wzruszony i wyrównany. Przedziwny, ogromny stwór, na którego grzbiecie przycupnęła dwójka zakapturzonych postaci, rozpędzał się niezgrabnie po pasie ziemi, jego dwie nogi wydawały się zbyt kruche przy masywnym korpusie ciała. Po prawdzie, to słowo „przedziwny” nie do końca oddawało jego wygląd. Pomarszczona, szara skóra, wężowa szyja i podobnie smukły, ale dłuższy od niej ogon, który teraz sterczał sztywno wyprostowany — zwierzę było znacznie większe od konia, nawet jeśli nie liczyć wspomnianych członków. Biegnąc, wymachiwał żebrowanymi jak u nietoperza skrzydłami, których rozstaw był jak długość rzecznego statku od rufy do dziobu. Perrin już wcześniej widział to monstrum, ale w powietrzu, na dystans. Tylee poinformowała go, że nazywa się raken. W końcu raken wzbił się w powietrze, omalże muskając wierzchołki drzew wypielęgnowanego lasku na końcu pola. Perrin zadarł głowę, śledząc stwora, który wzbijał się powoli w niebo — w locie cała jego niezgrabność znikała bez śladu. Podróż na jednym z nich musiała być niesamowitym przeżyciem! Zdusił w sobie tę myśl, znienacka zawstydzony i rozgniewany, że w obecnej sytuacji pozwolił sobie na płoche marzenia.

Khirgan ściągnęła wodze swego gniadosza i spod zmarszczonych brwi spojrzała na pole. Na jego przeciwległym krańcu ludzie karmili jeszcze bardziej osobliwe zwierzęta, podstawiając im wielkie wiadra — żwawo ruszały się rogate pyski, rytmicznie żuły wyposażone w rogowe wyrostki paszcze. Perrin nie chciał nawet sobie wyobrażać, co też może jeść taki zwierz.

— Powinni mieć tu znacznie więcej rakenów — mruknęła. — Jeżeli to wszystko...

— Bierzemy, co mają, i ruszamy dalej — odparł. — Jak nie, to nie. I tak wiemy, gdzie są Shaido.

— Wolałabym się upewnić, czy nie dzieje się coś, o czym nie wiemy — ucięła sucho, znowu ruszając szybciej.

Na pobliskiej farmie, którą Seanchanie objęli w posiadanie, kilkunastu żołnierzy grało w kości przy chwiejnych stołach przed frontem krytego strzechą domu. W drzwiach kamiennej stodoły też kłębił się tłumek, choć Perrin wokoło nie dostrzegał nawet śladu koni, wyjąwszy tylko zaprzęg przy wozie, z którego właśnie dwaj mężczyźni w zgrzebnych wełnach wyładowywali skrzynie, baryłki i jutowe worki. Tych pierwszych Perrin uznał za żołnierzy, ale po bliższym wejrzeniu przestał być taki pewny: połowę stanowiły kobiety, mężczyźni zaś byli w większości równie niscy jak one, a jeśli zdarzył się jakiś wyższy, był niemożliwie chudy, poza tym żaden nie miał przypasanego miecza. Z drugiej strony wszyscy odziani byli w ściśle dopasowane kurtki i każdy uzbrojony był w parę noży w pochwach umocowanych do obcisłych butów. A te mundury sugerowały żołnierzy.

“Mat czułby się jak w domu wśród tej zgrai” — myślał, przyglądając się, jak śmieją się nad dobrymi rzutami i jęczą nad kiepskimi. W momencie, w którym pomyślał imię przyjaciela, przed oczyma znowu zawirowały znane barwy i przez moment ujrzał Mata zjeżdżającego z drogi w las na czele kolumny jeźdźców i jucznych koni. Było to tylko mgnienie, ponieważ natychmiast przegnał wizję i zmusił się do zastanowienia, dlaczego Mat wjeżdża do lasu i kto mu towarzyszy. W jego sercu było miejsce tylko na Faile. Tego ranka zawiązał pięćdziesiąty pierwszy węzeł na noszonym w kieszeni skórzanym rzemyku. Od pięćdziesięciu jeden dni Faile żyła w niewoli. Miał nadzieję, że wciąż żyła. Jeśli nie... Dłoń zacisnęła się na głowicy wiszącego przy pasie młota, aż zabolały kłykcie.

Zdał sobie sprawę, że generał i Mishima przyglądają mu się: Mishima czujnie, z dłonią błądzącą przy rękojeści miecza, Tylee z namysłem. Kruchy sojusz i niewiele zaufania po obu stronach.

— Przez moment wydawało mi się, że chcesz pozabijać awiatorów — oznajmiła cicho. — Masz moje słowo. Uwolnimy twoją żonę. Albo pomścimy.

Perrin wciągnął urywany oddech i zwolnił chwyt. Faile musi żyć. Alyse zapewniała, że ma ją pod swoją ochroną. Ale ile mogła być warta ochrona Aes Sedai, która nosiła biel gai’shain?

— Róbmy swoje. Czasu nie zostało wiele. — Ile jeszcze węzłów będzie musiał zawiązać na tym rzemieniu? Niech Światłość sprawi, że niewiele.

Zsiadł z konia, wodze Stayera podał Carlonowi Belcelonie, gładko ogolonemu Tairenianinowi z długim nosem i nieszczęśliwie sterczącym podbródkiem. Carlon miał zwyczaj głaskać się po tym podbródku, jakby zastanawiając, gdzie podziała się jego broda, często też, z tym samym wyrazem zdumienia na twarzy, przeczesywał włosy, jakby nie pojmował, czemu związane są wstążką w koński ogon spływający na ramiona. Poza tym nic nie zapowiadało, że porzuci to idiotyczne udawanie Aiela, jakiemu się wszyscy oddawali. Dobrze choć, że wykonywali instrukcje Balwera. Zostawiwszy konie pod opieką garstki żołnierzy, zmierzali ku stołom, jedni wyciągali monety, inni skórzane manierki z winem. Ten widok wzbudził wśród żołnierzy wyraźne i zdecydowane protesty, co było nadzwyczaj dziwne u przedstawicieli tej profesji; niemniej posiadaczy srebra chętnie zapraszali do stołów.

Perrin raz tylko zerknął w ich stronę, potem zatknął rękawice za pas i wszedł śladem dwojga Seanchan do wnętrza budynku, po drodze odrzucając połę płaszcza, by było widać jedwabny kaftan. Zanim wyjdzie na zewnątrz, ludzie Faile — przypuszczał, że w obecnych okolicznościach czyni to z nich jego ludzi — wyciągną sporo informacji z tamtych mężczyzn i kobiet. Tego się nauczył od Balwera. Informacja bywa bardzo użyteczna, a na dodatek nigdy nie wiadomo, który jej strzęp okaże się cenniejszy niż złoto. Szkoda, że w tej chwili jedyna informacja, która go naprawdę interesowała, pozostawała nieosiągalna.

We frontowej izbie budynku farmy biurko stało obok biurka, przodem do wejścia siedzieli urzędnicy, przeglądając papiery lub pisząc. Na jedyne odgłosy składało się skrobanie piór po papierze i uporczywy kaszel jakiegoś człowieka. Urzędnicy byli w ciemnobrązowych kaftanach i spodniach, kobiety w sukniach identycznego odcienia. Niektórzy mieli przypięte szpilki w kształcie gęsich piór, srebrne lub mosiężne. Wyglądało na to, że Seanchanie wszystkich ubierali w mundury. Na widok Tylee człowiek o okrągłej twarzy, z dwoma srebrnymi miniaturami piór na piersi, wstał od stolika przy końcu sali i skłonił się nisko; wydatny brzuch wypełniał mu kaftan. Buty generalskiej świty łomotały głośno na drewnianych deskach podłogi. Urzędnik wyprostował się dopiero wtedy, gdy podeszli do jego biurka.

— Tylee Khirgan — oznajmiła krótko. — Chciałabym rozmawiać z kimś, kto tu dowodzi.

— Jak rozkażesz, generale sztandaru — tamten odpowiedział służalczo, ukłonił się znowu i szybko zniknął za drzwiami z tyłu.

Kaszlący urzędnik, na pewno młodszy od Perrina, chłopak o gładkiej twarzy, który na oko swobodnie mógłby pochodzić z Dwu Rzek, nagle zaczął się prawie dusić i osłonił dłonią usta. Głośno oczyścił gardło, ale ostry kaszel natychmiast powrócił.

Mishima popatrzył na niego i zmarszczył czoło.

— Przecież ten człowiek jest chory, nie powinien pracować — mruknął. — A jeśli choroba okaże się zakaźna? Ostatnio wciąż się słyszy o jakichś dziwnych chorobach. Człowiek rano jest okazem zdrowia, a o zmierzchu już trupem i to jeszcze rozdętym do podwójnej wielkości, a nikt nie wie, na co umarł. Słyszałem o kobiecie, która straciła zmysły w ciągu godziny, a każdy, kto jej dotknął, również pogrążał się w szaleństwie. Nie minęły trzy dni, a wszyscy mieszkańcy jej wioski nie żyli, przynajmniej ci, co nie uciekli. — Wykonał osobliwy gest: złożył kciuk i palec wskazujący, tak że powstał między nimi łuk, a pozostałe place zacisnął.

— Powinieneś wiedzieć lepiej i nie wierzyć plotkom, a zwłaszcza ich nie powtarzać — ostro napomniała go Tylee, wykonując zresztą identyczny znak. Chyba zupełnie nieświadomie.

Przysadzisty urzędnik wrócił. Przytrzymał drzwi, w których zobaczyli siwiejącego mężczyznę o pociągłej twarzy z czarną przepaską w miejscu, gdzie kiedyś było prawe oko. Przez czoło ku przepasce i dalej aż na policzek biegła wypukła, biała blizna. Był równie niski, co ludzie na zewnątrz, kurtkę miał w ciemniejszym odcieniu błękitu, na piersiach dwie drobne, białe baretki i tylko pochwy noży przy butach były identyczne.

— Kapitan Faloun, Generale Sztandaru — powiedział, kłaniając się, a urzędnik tymczasem pospieszył do swego biurka. — W czym mogę pomóc?

— Kapitanie Faloun, musimy pomówić na... — Tylee urwała, ponieważ kaszlący chłopak znienacka poderwał się na równe nogi, przewracając z łomotem biurko.

Potem schwycił się za brzuch, zgiął w pół i zwymiotował strumień ciemnej cieczy, która rozlała się po podłodze i natychmiast zmieniła w stado drobnych, czarnych żuków, pierzchających na wszystkie strony. Ktoś zaklął, słowa poniosły się donośnie w martwej ciszy. Chłopak patrzył z przerażeniem na owady i kręcił głową, jakby nie chciał przyjąć do wiadomości widoku, jaki miał przed oczyma. Potem potoczył po pomieszczeniu oszalałym wzrokiem, wciąż kręcąc głową. Otworzył usta, jakby chciał coś powiedzieć. Ale zgiął się tylko znowu i wypuścił z ust kolejną strugę cieczy, jeszcze bardziej gwałtownie, a ona znowu zmieniła się w pomykające po podłodze żuki. Skóra na twarzy zaczęła się mu marszczyć, jakby kolejne owady wyrywały się na wolność. Jakaś kobieta krzyknęła, w jej głosie brzmiało najczystsze przerażenie i nagle wszyscy urzędnicy z wrzaskiem rzucili się do ucieczki, przewracając na gwałt krzesła i nawet stoły, rozpaczliwie unikając rozpełzłego po podłodze ciemnego mrowia. Chłopak wymiotował już właściwie nieprzerwanie. Osunął się na kolana, przewrócił i leżał wstrząsany drgawkami, a z jego ust płynął równy strumień insektów. Wydawał się jakoś bardziej... płaski. Oklapły. Po chwili spazmy ustały i tylko z rozdziawionych ust ciemne żuki wymaszerowywały równą kolumną na podłogę. W końcu — Perrinowi wydawało się, że trwało to godzinę, ale w istocie nie mogła to być więcej niż minuta, dwie — powódź insektów skurczyła się i zamarła. Po chłopaku zostało tylko płaskie, blade truchło, zagubione wśród ubrania, jak skóra bukłaka na wino, który ktoś opróżnił. Oczywiście krzyki nie ustały nawet na moment. Połowa urzędników znajdowała się na stojących jeszcze biurkach, mężczyźni. kobiety, ile sił w płucach modlili się, przeklinali, czasami jedno i drugie na przemian. Druga połowa znajdowała się już za drzwiami. Po podłodze pełzło na wszystkie strony ciemne mrowie. Izba cuchnęła grozą.

— Słyszałem plotkę — ochrypłym głosem powiedział Faloun. Na jego czole zastygły krople potu. Rozsiewał wokół woń strachu. Nie grozy, ale właśnie strachu. — Dotarła tu ze wschodu. Tylko że tam to były stonogi. Małe, czarne stonogi. — Jakieś żuczki rzuciły się w jego stronę, odskoczył z przekleństwem, robiąc ten sam znak, co wcześniej Tylee i Mishima.

Perrin rozdeptał czarne owady. Ich widok jeżył mu włosy na głowie, ale liczyła się tylko Faile. I nic więcej!

— To są tylko owady. Można je znaleźć pod każdym próchniejącym drzewem.

Faloun zadrżał, uniósł wzrok i drgnął znowu, kiedy zobaczył oczy Perrina. Potem omiótł spojrzeniem młot przy jego pasie i zerknął w stronę generał sztandaru.

— Te żuki nie wzięły się z żadnego próchna. To jest dzieło Zmory Serc!

— Może i tak — spokojnie odparł Perrin. Przypuszczał, że Zmora Serc to przydomek Czarnego. — Bez różnicy. — Uniósł stopę i pokazał przylepione do podeszwy buta siedem, osiem zgniecionych insektów. — Można je deptać. Ale ja nie mam czasu na to, by rozgniatać żuki.

— Musimy porozmawiać na osobności, kapitanie — dodała Tylee. W jej woni też było mnóstwo strachu, ale trzymanego pod kontrolą. Dłoń Mishimy uwięzła w tym samym dziwnym geście. Ale jego strach był pod równie żelazną kontrolą co jej.

Faloun wyraźnie zebrał się w sobie, woń strachu słabła. Nie zniknęła do końca, ale można było wyczuć, że już nad sobą panuje. Wciąż omijał wzrokiem żuki.

— Jak sobie życzysz, generale. Atal, zejdź ze stołu i każ wymieść te... te stwory. I zajmij się przygotowaniem do właściwego pochówku Mehtana. Jakkolwiek umarł, zginął na służbie. — Przysadzisty urzędnik skłonił się niepewnie i zlazł ze stołu, potem skłonił się po raz drugi, ale kapitan już się odwracał. — Proszę za mną, generale.

Jego gabinet wcześniej chyba był sypialnią, teraz stało w nim biurko z płaskimi kasetkami pełnymi dokumentów i wielki stół, zasłany mapami, których zwijaniu się zapobiegały kałamarze, kamienie oraz małe, mosiężne statuetki. Drewniany stojak pod ścianą mieścił rulony, które zapewne były kolejnymi mapami. Do tego zimny kominek z szarego kamienia. Faloun gestem wskazał im zdekompletowane krzesła, stojące rzędem na nagiej podłodze przed biurkiem, i zaproponował, że pośle po wino. Kiedy Tylee odmówiła, na jego twarzy pojawiło się rozczarowanie. Może miał ochotę się napić dla uspokojenia nerwów. Wciąż otaczała go śladowa woń przestrachu.

Tylee przeszła od razu do rzeczy:

— Potrzebuję sześć rakenów, kapitanie, i osiemnaście morat’rakenów. I pełną kompanię obsługi naziemnej. Siły, które mi przydzielono, znajdują się gdzieś w Amadicii, kierując na zachód; nie jestem w stanie nawiązać z nimi kontaktu.

Faloun skrzywił się.

— Generale, jeżeli straciłaś swoje rakeny, to pech, bo musisz wiedzieć, że praktycznie niczym nie dysponuję, ponieważ... — Spojrzał przelotnie na Perrina swoim jedynym okiem, a potem dopiero odkaszlnął i ciągnął dalej: — Prosisz o trzy czwarte stanu, jakim dysponuję. Może wystarczyłoby ci mniej, dajmy na to, jedno lub dwa zwierzęta?

— Cztery — zdecydowanie ucięła Tylee — i dwunastu awiatorów. Na to mogę się zgodzić. — Kiedy chciała, potrafiła słowom wymawianym z melodyjnym seanchańskim akcentem nadać naprawdę ostre brzmienie. — Z tego, co słyszałam, w tym regionie jest spokojnie jak w Seandarze, poza tym i tak zostawiam ci cztery zwierzęta.

— Jak rozkażesz, generale sztandaru — Faloun odparł z westchnieniem. — Mogę zobaczyć rozkazy? Wszystko trzeba wprowadzić do akt. Od kiedy straciłem możliwość latania, spędzam czas przy biurku jak jakiś urzędnik.

— Lordzie Perrinie? — powiedziała Tylee, on zaś wyciągnął z kieszeni kaftana dokument podpisany przez Suroth.

W miarę lektury brwi Falouna podjeżdżały coraz wyżej na czoło, na koniec palcem pogłaskał delikatnie woskową pieczęć, ale podobnie jak Tylee nie zakwestionował autentyczności dokumentu. Najwyraźniej Seanchanie byli przyzwyczajeni do takiego trybu załatwiania spraw. Z wyraźną ulgą zwrócił Perrinowi pismo i machinalnie wytarł dłonie o kaftan. A więc mimo wszystko nie czuł się w tej sytuacji swobodnie. Przyglądał się Perrinowi, próbując nadać swemu obliczu wyraz chytrej podejrzliwości, ale ostatecznie widniało na niej tylko pytanie, które wcześniej zadała mu generał sztandaru. Kim był, skoro dysponował takimi upoważnieniami?

— Potrzebuję też mapy Altary, kapitanie, oczywiście, jeśli ją posiadasz — ciągnęła dalej Tylee. — Poradzę sobie bez niej, ale dużo by mi ułatwiła. Interesuje mnie północno-zachodni region kraju.

— Światłość ci chyba sprzyja, generale — odrzekł tamten, schylając się, żeby z najniższego poziomu stojaka wyciągnąć zwinięty rulon. — Mam dokładnie to, czego ci trzeba. Całkowicie przypadkowo zaplątała się w zbiorze map Amadicii, które mi przydzielono. Dopiero teraz, kiedy powiedziałaś, przypomniałem sobie, że ją mam. Rzekłbym, zupełnie niezwykły uśmiech losu. — Perrin lekko pokręcił głową. A więc przypadek, a nie dzieło ta’veren. Nawet Rand nie był dostatecznie silnym ta’veren, żeby coś takiego sprokurować. Barwy zawirowały mu przed oczyma, ale przepędził je, nim zdążyły uformować się w wizję.

Faloun rozłożył mapę na stole, przytrzymał jej rogi obciążnikami w kształcie mosiężnych rakenów, a potem pozwolił generał przyglądać się jej przez chwilę i znaleźć punkty orientacyjne. Mapa była tak duża, że pokrywała cały stół i ukazywała dokładnie to, o co poprosiła, wraz z wąskimi pasami Amadicii i Ghealdan; odwzorowanie było nadzwyczaj szczegółowe, maleńkimi literami wypisano nazwy miasteczek, wiosek, rzek, a nawet strumieni. Perrin zdawał sobie sprawę, że patrzy na dzieło mistrza kartografii, znacznie lepsze niż większość map, z jakimi miewał do czynienia. Może to jednak sprawa ta’veren? Nie. Niemożliwe.

— Tutaj znajdą moich żołnierzy — powiedziała rozciągając samogłoski i wskazując palcem punkt docelowy. — Mają wyruszyć natychmiast. Jeden awiator na każdego rakena i żadnego osobistego inwentarza. Polecą nocą, start najszybciej jak się da. Chcę, żeby dotarli na miejsce jutro przed wieczorem. Morat’rakeny będą podróżować z obsługą naziemną. Wymarsz w ciągu najbliższych paru godzin. Zarządź zbiórkę i przygotowania.

— Furmanki — powiedział Perrin. Neald nie potrafił stworzyć dostatecznie dużej bramy, żeby wóz się w niej zmieścił. — Sprzęt muszą zapakować na furmanki, nie na wozy. — Faloun zdumiony, bezgłośnie obracał w ustach to słowo.

- Furmanki — zgodziła się Tylee. — Zajmij się tym, kapitanie.

W bijącej od niego woni Perrin wyczuwał gotowość, którą zinterpretował jako gotowość do zadawania dalszych pytań, ale tamten tylko skłonił się i powiedział:

— Twoje rozkazy, generale sztandaru, zostaną wypełnione co do joty.

Kiedy w towarzystwie kapitana wrócili do pierwszego pomieszczenia, zastali w nim już zupełnie inny rozgardiasz. Urzędnicy uwijali się wszędzie, szaleńczo wymiatając lub dobijając miotłami pozostałe jeszcze insekty. Niektóre kobiety płakały, wymachując miotłami, paru mężczyzn wyglądało, jakby też miało na to ochotę, a wszędzie było czuć grozę. Po martwym chłopaku nie zostało nawet śladu, Perrin jednak zauważył, że sprzątający stawiają uważnie stopy i omijają miejsce, na którym padł. Po żukach również próbowali nie deptać, co z kolei wymagało akrobatycznego niemalże balansowania na czubkach palców. Kiedy Perrin w drodze do drzwi brutalnie przeszedł po resztach insektów, zatrzymali się i zagapili na niego.

Na dworze nastroje były spokojniejsze, ale niewiele. Żołnierze Tylee wciąż stali w szeregu ze swymi wierzchowcami, a Neald roztaczał wokół siebie atmosferę demonstracyjnej obojętności, włączywszy w to okazjonalne ziewanie i afektowane zasłanianie ust dłonią. I tylko sul’dam uspokajająco poklepywała drżącą damane i szeptała jej do ucha ciche słowa, a żołnierze w niebieskich kurtkach, znacznie liczniej zebrani, w małych grupkach rozmawiali z przejęciem. Cairhienianie i Tairenianie podbiegli natychmiast do Perrina, prowadząc swoje konie i gadając jeden przez drugiego.

— Czy to prawa, mój panie? — zapytała Camaille z twarzą wykrzywioną strapieniem.

Jej brat, Barmanes, dodał niespokojnie:

— Czterech ludzi wyniosło stąd coś w kocach, ale nawet nie potrafili patrzeć na to, co nieśli.

Wchodzili sobie w słowo, pachnieli niepohamowaną prawie paniką.

— Powiadają, że zwymiotował żuki...

— Mówią, że żuki przez niego wygryzły sobie drogę na świat...

— Światłości, zmiłuj się nad nami, wymiatają żuki na dwór, już po nas...

— Żeby sczezła ma dusza, to Czarny wyrywa się na wolność... — i potem mówili jeszcze inne tego rodzaju rzeczy, równie pozbawione sensu.

— Cisza — ostro powiedział Perrin i, o dziwo, zamilkli jak nożem uciął. Zazwyczaj woleli się z nim droczyć, twierdząc, że nie służą jemu, lecz Faile. Teraz zastygli, wbijając w niego spojrzenia, czekając, aż uspokoi ich strachy. — Człowiek zwymiotował żuki i umarł, ale żuki są zupełnie zwyczajne, można je znaleźć pod każdym spróchniałym drzewem. Potrafią mocno uszczypnąć, kiedy się na którymś siądzie, i to wszystko. Najprawdopodobniej było to jakieś paskudne dzieło Czarnego, skoro jednak nie ma nic wspólnego z uwolnieniem lady Faile, nie powinniśmy poświęcać mu cennej uwagi. Uspokójcie się i weźcie do roboty.

Dziwne, ale poskutkowało. Niejeden policzek pokrył się rumieńcem, a woń strachu zastąpił — a przynajmniej zdławił — zapach wstydu wywołanego świadomością, że tak łatwo stracili panowanie nad sobą. Wyglądali na zupełnie zdruzgotanych. Dopiero kiedy dosiedli koni, przyrodzony charakter wziął górę i odzyskali nieco pewności siebie. Najpierw jeden, potem któryś następny zaczął się przechwalać bohaterskimi czynami, jakich dokona dla uwolnienia Faile i wkrótce znowu tylko o tym na przemian gadali. Wiedzieli, że to czyste przechwałki, ponieważ każdą kwitowały wybuchy gromkiego śmiechu, mimo to każda następna wypowiedź była bardziej fantastyczna od poprzedniej.

Kiedy z rąk Carlona brał wodze Stayera, zdał sobie sprawę, że generał sztandaru znowu mu się przygląda. Co w nim widziała? Czego spodziewała się dowiedzieć?

— Dlaczego odesłali wszystkie rakeny?

— Powinniśmy się tym zająć dopiero w drugiej czy trzeciej kolejności — odpowiedziała, sadowiąc się w siodle. — Wciąż jeszcze muszę zdobyć a’dam. Zasadniczy cel naszej wizyty tutaj dotąd od siebie odsuwałam... może wmawiając sobie, że nie powinno być z tym najmniejszych problemów... ale równie dobrze możemy przejść do sedna. Czas poddać prawdziwej próbie ten dokument, jeśli się nie uda, starania o a’dam nie będą miały sensu. — Kruchy sojusz i niewielkie zaufanie.

— Dlaczego? Wszystko poszło dobrze.

— Faloun jest żołnierzem, mój panie. Teraz będziemy rozmawiać z funkcjonariuszem imperialnym — ostatnie słowa wypowiedziała z lekką pogardą. Zawróciła gniadosza i nie miał innego wyjścia, jak dosiąść swego konia i pojechać za nią.

Almizar był miasteczkiem sporym i bogatym, a choć nie miał murów obronnych, otaczało go sześć wież strażniczych. Perrin dowiedział się od Elyasa, że prawo Amadicii zabraniało wznoszenia murów obronnych wszędzie poza Amadorem; prawo to ustanowiono na życzenie Białych Płaszczy, oni też egzekwowali jego przestrzeganie od każdego, kto zasiadał na tronie kraju. Balwer bez wątpienia mógłby się dowiedzieć, kto został władcą po śmierci Ailrona. Ulice miasteczka wyłożone były granitowymi płytami, biegły wśród masywnych budynków o dwóch lub trzech piętrach, z cegły, szarego czy czarnego kamienia, dachy w większości pokrywał ciemny łupek, resztę — strzechy. Ludzka ciżba wypełniała ulice, przemykając między wozami, powozami i wózkami: handlarze okrzykiwali swe towary, kobiety w wielkich czepkach osłaniających twarze niosły koszyki na sprawunki, mężczyźni w długich do kolan kaftanach kroczyli dumnie obok nich, czeladnicy w fartuchach spieszyli z jakimiś zleceniami. Na ulicach było mnóstwo żołnierzy, co najmniej jeden przypadał na każdego mieszkańca miasteczka: kobiety i mężczyźni o cerze równie smagłej co Tairenianie, o cerze barwy miodu, mężczyźni o jasnej jak Cairhienianie karnacji, ale z blond włosami i wysocy — a wszyscy w barwnych seanchańskich mundurach. Poza nimi inni, zbrojni tylko w krótkie noże lub sztylety, wśród których tylko od czasu do czasu można było zobaczyć miecz. Szli dwójkami, uważnie rozglądając się dookoła, przy pasach mieli pałki. Straż miejska, jak podejrzewał, choć strasznie liczna jak na miasto wielkości Almizaru. Cały czas w zasięgu wzroku znajdował się jakiś patrol.

Z drzwi wysokiej, krytej łupkiem gospody wyszli dwaj mężczyźni w towarzystwie kobiety, a potem cała trójka dosiadła przyprowadzonych przez stajennych koni. Płci kobiety domyślił się tylko po wydęciu na piersiach jej długiego, rozciętego z tyłu kaftana, ponieważ włosy miała ostrzyżone krócej nawet niż jej towarzysze, odzienie męskie, a przy pasie miecz, podobnie jak tamtych dwóch. I oblicze równie twarde co oni. Kiedy cała trójka odjechała galopem w głąb ulicy, Mishima mruknął ponuro:

— Myśliwi Polujący na Róg. Gotów jestem postawić własne oczy, że się nie mylę. Te znamienite osoby powodują kłopoty, gdziekolwiek się udadzą. Wszczynają bójki, wtykają nosy, gdzie ich nie trzeba. Słyszałem, że Róg Valere został już odnaleziony. Co na ten temat sądzisz, mój panie?

— Ja też słyszałem, że się znalazł — ostrożnie odpowiedział Perrin. — Wszędzie krąży mnóstwo plotek.

Żadne z nich nie spojrzało na niego, a na zatłoczonej ulicy złowienie ich woni było właściwie niemożliwe, ale z jakiegoś powodu doszedł do wniosku, że rozważają jego odpowiedz, poszukując w niej drugiego dna. Światłości, czy podejrzewali, że może mieć cokolwiek wspólnego z Rogiem? Choć dobrze wiedział, gdzie się znajduje Róg. Moiraine zawiozła go do Białej Wieży. Wszelako nie miał zamiaru ich o tym informować. Ograniczone zaufanie odnosiło się do obu stron.

Miejscowi nie poświęcali żołnierzom większej uwagi niż sobie wzajem, nie interesowali się ani generałem, ani jej zbrojnym orszakiem, tylko w przypadku Perrina sprawa miała się inaczej. Przynajmniej od chwili, gdy zobaczyli jego żółte oczy. Od razu było wiadomo, gdy któryś się zorientował. Szarpnięcie kobiecej głowy i rozdziawione usta. Mężczyzna, zamierający ze spojrzeniem wbitym w niego. Pewien człowiek wręcz potknął się o własne nogi i przewrócił na kolana. A potem wciąż niezdolny oderwać oczu podniósł się i uciekł, roztrącając ludzi, jakby obawiał się, że Perrin za nim pogoni.

— Podejrzewam, że jeszcze nigdy nie widzieli człowieka o żółtych oczach — kwaśno zauważył Perrin.

— Często się ich spotyka w miejscu, gdzie się urodziłeś? — zapytała generał.

— Nie można powiedzieć, że tak znowu często, ale mogę cię poznać z człowiekiem, który też ma takie.

Ona i Mishima wymienili spojrzenia. Światłości, miał nadzieję, że w Proroctwach nie napisano nic o dwu mężczyznach z żółtymi oczyma. Barwy zawirowały, ale nie odwróciły jego uwagi.

Generał sztandaru dokładnie wiedziała, dokąd zmierzają — chodziło o kamienną stajnię na południowym skraju miasta — kiedy jednak zsiedli z koni na pustym podwórzu, na ich powitanie nie wybiegł żaden stajenny. Przy stajni znajdował się otoczony kamiennym murkiem padok, ale nie było na nim bodaj jednego konia. Tylee oddała wodze jednemu ze swoich żołnierzy i przez chwilę stała wpatrzona w jedyne otwarte drzwi stajni. Z otaczającej ją woni Perrin wywnioskował, że przygotowuje się wewnętrznie.

— Chodźmy, mój panie — powiedziała na koniec — Proszę, żadnego niepotrzebnego słowa. To może się okazać jak najbardziej nie na miejscu. Jeżeli będziesz chciał coś powiedzieć, zwróć się do mnie. Daj wyraźnie do zrozumienia, że mówisz tylko do mnie.

Brzmiało to dość złowieszczo, ale skinął głową. I zaczął planować, jak ukraść widłokorzeń, kiedy nie uda się go zdobyć legalnie. Trzeba będzie sprawdzić, czy to miejsce jest dobrze strzeżone w nocy. Może Balwer już wie. Do małego człowieczka tego rodzaju informacje zdawały się same kleić, pozornie bez żadnego wysiłku z jego strony. Ruszył do środka, Mishima zaś z wyraźną ulgą został przy koniach. Co to wszystko znaczy? Czy w ogóle cokolwiek znaczy? Seanchanie. Nie spędził nawet kilku dni w ich towarzystwie, a już we wszystkim zaczynał się doszukiwać ukrytego znaczenia.

Budynek, który kiedyś był stajnią, zdradzał już wyraźne oznaki nowego przeznaczenia. Kamienna podłoga była zamieciona tak skrupulatnie, że nie powstydziłaby się jej żadna żona farmera, w środku nie było śladu po koniach, a ciężka, miętowa woń skutecznie tłumiła resztki końskich zapachów, pod warunkiem oczywiście, że nie dysponowało się węchem równie czułym co Perrin czy Elyas. Boksy od frontu pełne były stojących jedna na drugiej drewnianych skrzyń, z tyłu zaś przegrody usunięto, pozostawiając tylko konstrukcję podtrzymującą strop i tworząc w ten sposób wolną przestrzeń — miejsce pracy. Stali tam mężczyźni i kobiety, jedni przy moździerzach i tłuczkach, inni przy sitach na stołach, kolejni wreszcie przy płaskich tyglach na mosiężnych trójnogach, pod którymi płonęły piecyki na węgiel drzewny; ci ostatni za pomocą długich szczypiec roztrząsali jakieś korzenie.

Młody, szczupły mężczyzna w samej koszuli, który właśnie wkładał jutowy worek do jednej ze skrzyń, ukłonił się Tylee równie głęboko jak wcześniej urzędnik, aż jego grzbiet znalazł się dokładnie równolegle do powierzchni ziemi. Nie wyprostował się, póki nie przemówiła:

— Generał sztandaru Khirgan. Chciałabym mówić z tym, który tu dowodzi — mówiła tonem zupełnie innym niż wcześniej, nie było w nim nawet śladu rozkazu.

— Jak rozkażesz — odparł chudzielec z akcentem na pozór amadicjańskim. Nawet jeśli był Seanchaninem, mówił odpowiednio szybko i nie przeżuwał słów.

Potem skłonił się znowu, równie głęboko, i pospieszył do miejsca, gdzie w połowie lewego rzędu sześć boksów obudowano ścianką. Zapukał nieśmiało w drzwi, a potem czekał na pozwolenie wejścia do środka. Kiedy pojawił się znowu, od razu ruszył w głąb wielkiego pomieszczenia, ani razu nie zerknąwszy w stronę Perrina i Tylee. Minęło kilka minut oczekiwania. Perrin już chciał coś powiedzieć, ale Tylee skrzywiła się i pokręciła głową, zamknął więc usta i nastawił się na dalsze oczekiwanie. Czekali jeszcze dobry kwadrans, a Perrin z każdą chwilą coraz bardziej tracił cierpliwość. Generał sztandaru pachniała spokojem.

W końcu z wydzielonego pomieszczenia wyszła przyjemnie pulchna kobieta w żółtej sukni o dziwnym kroju, ale nie podeszła od razu do nich, tylko zatrzymała się i zlustrowała prace trwające w głębi budynku; właściwie można rzec, że wręcz zignorowała Tylee i Perrina. Połowę głowy miała dokładnie wygoloną! Pozostałe włosy, zaplecione w gruby, siwiejący warkocz spływały jej na ramię. Ostatecznie skinęła głową z zadowoleniem i powoli ruszyła w ich stronę. Na błękitnej, owalnej tarczy na piersiach miała wyhaftowane trzy złote dłonie. Tylee skłoniła się równie głęboko jak wcześniej Faloun przed nią, pamiętając o jej wcześniejszych przestrogach, Perrin postąpił identycznie. Elegancka kobieta tylko skinęła głową. Nieznacznie. Pachniała dumą.

— Chciałaś ze mną rozmawiać, generale sztandaru? — jej głos był delikatny, równie elegancki jak ona sama. I niesczególnie życzliwy. Oto ktoś znowu naprzykrzał się bardzo zajętej kobiecie. Kobiecie zajętej, a równocześnie świadomej swej pozycji.

— Tak, Czcigodna — odpowiedziała z szacunkiem Tylee. W otaczającej ją woni cierpliwości pojawiły się tony irytacji, a potem znowu zniknęły. Oblicze wszak pozostało całkowicie wyzbyte wyrazu. — Czy zechciałabyś mnie poinformować, ile masz pod ręką gotowego widłokorzenia?

— Dziwna prośba — powiedziała tamta, jakby zastanawiając się, czy ją spełnić. Przekrzywiła głowę w namyśle. — Cóż, dobrze — kontynuowała po chwili. — Wedle bilansu z południa mam cztery tysiące osiemset siedemdziesiąt trzy funty i dziewięć uncji. Warto przy okazji nadmienić, że stan magazynu jest w najwyższym stopniu zadowalający, biorąc pod uwagę zarówno to, ile już wyekspediowałam, jak też coraz większe trudności, które mają kopacze ze znalezieniem w okolicy dziko rosnących roślin. — Choć to z pozoru niemożliwe, zapach jej dumy stał się jeszcze bardziej dojmujący. — Wszelako rozwiązałam ten problem, nakłaniając lokalnych farmerów, by poświęcili część swych areałów pod uprawę widłokorzenia. Latem będę musiała postawić większe pomieszczenie, aby pomieścić manufakturę. Wyznam ci, że nie byłabym zaskoczona, gdybym otrzymała za to nowe imię. Choć oczywiście nie muszę na nie wyrazić zgody. — Uśmiechnęła się nieznacznie, dystyngowanie, a potem delikatnie przesunęła palcami po tarczy na piersiach gestem omalże pieszczotliwym.

— Światłość z pewnością będzie ci sprzyjać, Czcigodna — mruknęła Tylee. — Mój panie, czy zechcesz wyświadczyć mi honor i okazać Czcigodnej dokument? — Towarzyszył temu ukłon przed Perrinem, znacząco głębszy niż ten, którym przed chwilą powitała Czcigodną. Brwi tamtej zadrgały.

Wyciągnęła rękę po dokument, spojrzała mu w oczy i wtedy zamarła. Wreszcie się zorientowała. Z całym szacunkiem dla form natychmiast jednak opanowała się, spuściła wzrok i bez żadnych jawnych oznak zaskoczenia zaczęła czytać. Wreszcie zwinęła papier i zaczęła uderzać nim o wnętrze dłoni.

— Wygląda na to, że spacerujesz po wyżynach, generale sztandaru. Na dodatek w nadzwyczaj dziwnym towarzystwie. Jakiej pomocy oczekujesz... czy też on oczekuje... ode mnie?

— Chcemy widłokorzenia, Czcigodna — powiedziała cicho Tylee. — Wszystkiego, co posiadasz. Chcemy, żeby go natychmiast załadowano na furmanki. Obawiam się też, że to ty musisz dostarczyć i furmanki, i woźniców.

— Niemożliwe! — warknęła elegancka kobieta, z egzaltacją zadzierając głowę. — Opracowałam dokładny harmonogram tego, ile funtów spreparowanego widłokorzenia jestem w stanie wyekspediować co tydzień i muszę stosować się ściśle do tego harmonogramu, w przeciwnym razie bilans nie będzie się zgadzać. Szkoda, jaką poniesie Imperium, będzie niewyobrażalna. Sul’dam wciąż wszędzie znajdują kolejne marath’damane.

— Proszę o wybaczenie, Czcigodna — powiedziała Tylee, kłaniając się znowu. — Jeżeli jesteś w stanie wymyślić jakiś sposób, dzięki któremu moglibyśmy zdobyć...

— Generale sztandaru — wtrącił Perrin. Najwyraźniej spotkanie to miało skrajnie delikatny charakter, dlatego próbował panować nad wyrazem twarzy, ale mars i tak wypełzł mu na czoło. Nie był pewien, czy nawet pełne pięć ton produktu wystarczy, a ona próbowała negocjować mniejszą ilość! Myśli biegły jak szalone, szukając sposobu na rozwiązanie problemu. Zawsze twierdził, że pośpiech w tych sprawach jest nic nie wart, ponieważ najczęściej prowadził do pomyłek i wypadków, ale teraz nie miał wyboru. — Być może Czcigodnej wcale to nie obchodzi, ale Suroth obiecała śmierć i los gorszy od śmierci każdemu, kto stanie na drodze realizacji jej planów. Nie przypuszczam, by jej gniew skupił się jeszcze na kimś poza tobą i mną, niemniej wyraźnie napisała: wszystko.

— Oczywiście, że to nie na Czcigodnej skupi się gniew Wysokiej Lady — w głosie Tylee brzmiały tony wyraźnie przeczące treści wypowiadanych słów.

Elegancka kobieta zaczęła ciężko oddychać, błękitna tarcza z haftem trojga dłoni unosiła się i opadała. Ukłoniła się przed Perrinem równie głęboko, co wcześniej Tylee.

— Potrzeba mi większej części dnia, żeby zgromadzić dość furmanek i załadować je wyrobem. Czy to cię zadowala, mój panie?

— Będzie musiało, nieprawdaż? — powiedział Perrin, biorąc dokument z jej ręki. Oddała z wyraźną niechęcią, a potem patrzyła pożądliwym wzrokiem, gdy wpychał go do kieszeni kaftana.

Kiedy już znaleźli się na podwórzu stajni i dosiadali koni, generał kręciła z niedowierzaniem głową.

— Interesy z Pomniejszą Dłonią zawsze są ryzykowne. Żadne z nich nic pomniejszego w samym sobie nie widzi. Zakładałam, że manufakturę oddano pod zarząd kogoś Czwartej lub Piątej Rangi, ale nawet wówczas należało oczekiwać trudności. Kiedy zobaczyłam Trzecią Rangę... tylko dwa szczeble niżej od Dłoni samej Imperatorowej, oby żyła wiecznie... pewna byłam, że nie zdobędziemy więcej niż kilkaset funtów, o ile w ogóle. Ale ty poradziłeś sobie świetnie. Ryzykowałeś, niemniej było to ryzyko przepięknie skalkulowane.

— Cóż, nikt nie chce kusić śmierci — odrzekł Perrin, a potem ruszyli z powrotem do miasta, zgrabną kolumną. Teraz musieli zaczekać na furmanki, najlepiej w jakiejś gospodzie. Niecierpliwość paliła go ukropem. Niechaj Światłość sprawi, by nie musieli jeszcze nocy spędzić w mieście.

— Nie rozumiesz — wyszeptała smagłolica. — Ta kobieta wiedziała, że padł na nią cień śmierci w momencie, gdy przeczytała słowa Suroth, ale gotowa była ponieść ryzyko w imię służby Imperium. Pomniejsza Dłoń Trzeciej Rangi cieszy się wystarczająco wysoką pozycją, że w obecnej sytuacji mogłaby uniknąć śmierci, usprawiedliwiając się wykonywaniem obowiązków. Ale ty wypowiedziałeś imię Suroth. Zazwyczaj to niewiele oznacza, wyjąwszy chwile, gdy zwracasz się do samej Wysokiej Lady, niemniej w oczach Pomniejszej Dłoni czyni cię albo miejscowym ignorantem, albo kimś, kto pozostaje w intymnych relacjach z samą Suroth. Światłość ci sprzyjała, ponieważ uznała, że zachodzi ta druga okoliczność. — Roześmiał się pozbawionym wesołości śmiechem. Seanchanie. A może też wpływ ta’veren. — Powiedz mi, jeśli oczywiście nie poczujesz się urażony mym pytaniem, czy twoja lady wniosła ci w posagu jakieś istotne koneksje, a może wielkie posiadłości?

Pytanie zaskoczyło go do tego stopnia, że odwrócił się w siodle i spojrzał na nią. W tym momencie coś mocno uderzyło go w pierś, smagnęło pręgą ognia wzdłuż klatki piersiowej, wbiło się w ramię. Za nim koń kwiknął z bólu. Ogłuszony spojrzał na sterczącą z lewego ramienia strzałę.

— Mishima — usłyszał, jak generał warknęła, wskazując gdzieś ręką — ten trzypiętrowy budynek ze strzechą, między dwoma z dachówką. Widziałam ruch na dachu.

Mishima krzyknął rozkaz: „Za mną”, a potem pogalopował na czele sześciu seanchańskich lansjerów przez zatłoczoną ulicę, kopyta koni zadzwoniły po bruku. Ludzie uskakiwali z drogi. Pozostali przyglądali się z boku. Nikt chyba nie wiedział, co się stało. Dwaj lansjerzy zeskoczyli z siodeł, uspokajając wierzchowca żołnierza, który otrzymał postrzał w ramię. Perrin musnął palcem pęknięty guzik, wiszący na pojedynczej nitce. Od guzika przez całą pierś jedwabnego kaftana biegło rozcięcie. Sączyła się spod niego krew, wsiąkając w koszulę, cieknąc po ręce. Gdyby nie odwrócił się dokładnie w tym momencie, strzała przeszyłaby mu serce, a nie ramię. Być może druga też by w niego trafiła, ale ta z pewnością by wystarczyła. Drzewce z Dwu Rzek nie odbiłoby się tak łatwo.

Gdy zsiadł z konia, Cairhienianie i Tairenianie zgromadzili się wokół niego, wszyscy chętni do pomocy, choć on żadnej pomocy nie potrzebował. Wyciągnął zza pasa nóż, ale Camaille wyjęła mu go z ręki i zgrabnie nacięła drzewce tak, że mógł je odłamać czysto, tuż nad raną. Ramieniem aż wstrząsnęło szarpnięcie bólu. Jej wyraźnie nie kłopotało, że będzie miała krew na palcach, po chwili sięgnęła do rękawa po koronkową chusteczkę, w odcieniu znacznie bledszej zieleni, niż zazwyczaj używali Cairhienianie, i otarła je, a potem obejrzała koniec drzewca sterczący z rany, żeby upewnić się, iż nie zostały żadne drzazgi.

Generał sztandaru też zeskoczyła z siodła i teraz przyglądała mu się, marszcząc czoło.

— Ze wstydem spuszczam oczy na widok twej rany, mój panie. Słyszałam, że ostatnio przestępczość znacznie wzrosła: podpalenia, niepotrzebne morderstwa podczas rabunków, zabójstwa dokonane bez żadnych wyobrażalnych przyczyn. Powinnam lepiej cię chronić.

— Proszę zacisnąć zęby, mój panie — powiedział Barmanes, zawiązując skórzany rzemień tuż ponad grotem strzały. — Jesteś gotów, mój panie?

Perrin zacisnął szczęki i pokiwał głową, a wtedy Barmanes szarpnięciem wyrwał zakrwawione drzewce. Perrin stłumił jęk.

— Nie musisz spuszczać oczu — oznajmił ochrypłym głosem. Cokolwiek to znaczyło. Wnioskując z tonu słów, na pewno nic dobrego. — Nikt od ciebie nie oczekiwał, że zawiniesz mnie w becik. Z pewnością ja tego nie oczekiwałem. — Przez tłumek otaczający go przecisnął się Neald i już unosił dłonie, ale Perrin oddalił go gestem. — Nie tutaj, człowieku. Ludzie zobaczą. — Przechodnie ostatecznie zorientowali się, że coś się stało i zaczęli gromadzić wokół, mamrocząc do siebie w podnieceniu. — On potrafi to Uzdrowić w taki sposób, że nie będzie śladu — wyjaśnił, na próbę zginając ramię. Aż zamrugał z bólu. To nie był dobry pomysł.

— Pozwolisz mu, żeby potraktował cię Mocą? — z niedowierzaniem zapytała Tylee.

— Żeby pozbyć się dziury w ramieniu i rozciętej piersi? Kiedy tylko znajdziemy się w miejscu, gdzie nie będzie się na nas gapić połowa miasteczka. Ty byś się nie zgodziła?

Zadrżała i znowu wykonała ten dziwny znak palcami. Wkrótce będzie ją musiał zapytać, o co właściwie chodzi.

Pojawił się Mishima, prowadził za sobą konia i patrzył ponuro.

— Dwóch mężczyzn spadło z dachu, mieli przy sobie łuki i kołczany — oznajmił cicho — ale to nie upadek ich zabił. Choć mocno uderzyli w bruk, krwi było zadziwiająco mało. Myślę że połknęli truciznę, kiedy zorientowali się, że zawiedli.

— To nie ma sensu — mruknął Perrin.

— Ludzie wolą się zabić, niż donieść o porażce... — ponuro wyjaśniła Tylee. — To oznacza, że masz potężnego wroga.

Potężnego wroga? Masema z pewnością ucieszyłby się, gdyby Perrin zginął, ale jego ręce nie sięgały tak daleko.

— Wszyscy moi wrogowie znajdują się daleko i nie mają pojęcia, gdzie jestem. — Ostatecznie Tylee i Mishima zgodzili się, że w tej sprawie Perrin ma najlepsze rozeznanie, mimo to z ich twarzy nie zniknął wyraz powątpiewania. Pozostawali tylko Przeklęci. Niektórzy już wcześniej próbowali pozbawić go życia. Inni wykorzystać. Nie wydawało mu się jednak rozsądne, żeby o nich wspominać. Ramię pulsowało. Rozcięcie na piersi również. — Spróbujmy znaleźć gospodę, gdzie będę mógł wynająć pokój. — Pięćdziesiąt jeden węzłów. Ile jeszcze? Światłości, ile jeszcze?

13

Oblężenie

— Odeprzeć ich! — krzyknęła Elayne. Płomienne Serce próbował tańczyć, zdenerwowany wąską, wysadzaną kocimi łbami uliczką, pełną innych koni i szykujących się kobiet; w końcu silną ręką opanowała karego wałacha. Birgitte cały czas upierała się, że dowódca powinien być na tyłach. Upierała się! Jakby Elayne była jakąś bezmózgą idiotką! — Odeprzeć ich, choćbyście sczeźli!

Oczywiście na jej wołanie nie zwrócił uwagi nikt z setek ludzi na szerokiej drodze straży, biegnącej po szczycie murów obronnych miasta. Mury były z pożyłkowanego bielą szarego kamienia i wysokie na pięćdziesiąt stóp. Nadzwyczaj wątpliwe, by ją słyszeli. Mieli tylko własne krzyki, przekleństwa i wrzaski, szczęk stali ponad szeroką ulicą, która biegła wzdłuż murów obronnych oraz południowe słońce zawieszone na rzadkim o tej porze roku, bezchmurnym niebie, które oświetlało mężczyzn w pocie czoła zabijających się nawzajem: mieczem, włócznią czy halabardą. Bój toczył się na przestrzeni jakichś dwustu kroków, ogarniając trzy z wysokich, okrągłych wież, nad którymi łopotał Biały Lew Andoru i zagrażając dwu następnym, choć — dzięki Światłości! — zagrożenie nie było jeszcze bardzo poważne. Ludzie kłuli, siekli i dźgali, nikt nie oddawał pola i nie okazywał miłosierdzia, przynajmniej na ile mogła dojrzeć. Kusznicy w czerwonych kaftanach ze szczytów wież odbierali swą daninę śmierci, ale raz wystrzelona kusza potrzebowała mozolnego naciągu. Poza tym, tak czy siak, było ich zbyt mało, aby przesądzić o losach starcia. W końcu tylko kusznicy byli z gwardii. Oprócz nich walczyli wyłącznie najemnicy. Oraz Birgitte.

Przy tak niewielkiej odległości więź zobowiązań poprowadziła wzrok Elayne prosto do jej Strażnika — misternie spleciony złoty warkocz kołysał się, gdy mobilizowała swoich żołnierzy, łukiem wskazując, gdzie potrzebne jest wsparcie. Miała na sobie krótki, czerwony kaftan z białym kołnierzem oraz szerokie spodnie barwy nieba, wsunięte w cholewy butów, i jako jedyna na murach była bez jakiejkolwiek zbroi. Nalegała, aby Elayne przywdziała proste szarości, miało ją to bronić przed przyciąganiem uwagi wroga, jak też przed próbą porwania lub zamachu — niektórzy spośród żołnierzy wroga na murach mieli przytroczone na plecach kusze oraz łuki, a dla niezaangażowanych w bezpośredni bój strzał na odległość pięćdziesięciu kroków stanowił dziecinną igraszkę — ale znamionujące rangę cztery złote węzły na ramieniu Birgitte z pewnością czyniły z niej cel dla każdego z ludzi Arymilli, pod warunkiem że miał oczy. Przynajmniej nie rzucała się w wir najgorętszego boju. Przynajmniej...

Elayne poczuła, jak oddech zamiera jej w piersiach, ponieważ żylasty żołnierz w napierśniku i stożkowym hełmie właśnie zaatakował mieczem Birgitte. W jednej chwili okazało się wszak, że złotowłosa spokojnie uniknęła pchnięcia — z uczuć tętniących w więzi należałoby wnosić, że to tylko emocjonująca przygoda, nic więcej! — a potem na odlew uderzyła tamtego łukiem w skroń, zrzucając z parapetu. Miał jeszcze czas krzyknąć, a potem z głuchym łomotem uderzył o kamienie bruku. Spoczął wśród mnogości ciał zaścielających ulicę. Birgitte mówiła, że ludzie nie pójdą za nikim, kogo nie uznają za zdolnego dzielić niebezpieczeństwa i trudy, jakim sami stawiali czoła, gdyby jednak teraz dała się zabić przez typowo męską brawurę...

Elayne nie zdawała sobie sprawy, że wbija obcasy w boki Płomiennego Serca, póki Caseille nie schwyciła uzdy.

— Nie jestem idiotką, poruczniku gwardii — oznajmiła chłodno. — Nie mam zamiaru się zbliżać, póki nie będzie to... bezpieczne.

Arafellianka cofnęła gwałtownie dłoń, a jej oblicze zdało się zupełnie martwe za kratami lśniącego, stożkowego hełmu. Elayne zrobiło się przykro za ten wybuch, Caseille po prostu wypełniała swoje obowiązki. Ale równocześnie wciąż targała nią lodowata furia. Nie będzie przepraszać. I nagle, w obliczu tak małostkowych myśli, zalał ją wstyd. Krew i krwawe popioły, bywały chwile, gdy miała ochotę zabić Randa za to, że teraz musiała nosić w łonie jego dzieci. Ostatnio miała coraz większe kłopoty z panowaniem nad targającymi nią emocjami, które na dodatek potrafiły się zmieniać z chwili na chwilę. A one się zmieniały...

— Jeżeli tak to wygląda, kiedy jest się w ciąży — powiedziała Aviendha, poprawiając ciemny szal na ramionach — to raczej wolę nie mieć dzieci. — Siodło o wysokich łękach, nałożone na grzbiet jej bułanki, zmuszało do wysokiego podciągania workowatych spódnic, stanowiących typowy strój kobiet Aielów, i obnażania nóg w pończochach aż po kolana; mimo to nie znać było po niej wstydu. Kiedy klacz stała nieruchomo, można by nawet uznać, że Aviendha w siodle czuje się swobodnie. Z drugiej strony Mageen, jak brzmiało imię jej klaczy, a co w Dawnej Mowie znaczyło „stokrotka”, była łagodnym, spokojnym zwierzęciem, wręcz rozsądnym. Na szczęście Aviendha zbyt mało wiedziała o koniach, żeby się w tym zorientować.

Odgłos stłumionego śmiechu za plecami kazał Elayne się odwrócić. Kobiety z jej straży przybocznej — wszystkie dwadzieścia jeden, którym tego ranka przypadła służba, wliczając Caseille, w wypolerowanych hełmach i napierśnikach — miały twarze zupełnie nieruchome, po prawdzie, to zbyt nieruchome; bez wątpienia w środku aż się skręcały ze śmiechu, natomiast stojące za nimi cztery Kuzynki przykrywały dłońmi usta i nachylały się ku sobie. Alise, w normalnych okolicznościach kobieta o miłej, urzekającej twarzy, ozdobionej muśnięciami siwizny na skroniach, zobaczyła, że Elayne patrzy — cóż, w istocie mierzy je wzrokiem — i ostentacyjnie przewróciła oczami, co wywołało u pozostałych kolejny napad głośnej wesołości. Caiden, pulchna i śliczna Domani, śmiała się tak bardzo, że musiała oprzeć się na Kumiko, choć krępa, siwiejąca Kuzynka też miała kłopoty z utrzymaniem się na nogach. Elayne poczuła napływ irytacji. Nie chodziło o śmiech — dobrze, może trochę — z pewnością też nie chodziło o Kuzynki. Przynajmniej nie do końca. One były bezcenne.

Bój na murach nie był skutkiem ani pierwszej, ani drugiej czy nawet trzeciej ofensywy, jaką Arymilla przeprowadziła w ciągu ostatnich tygodni. W rzeczy samej, częstotliwość ataków rosła, co kilka dni następował potrójny lub poczwórny szturm. Tamta doskonale wiedziała, że Elayne brakuje żołnierzy do obrony sześciu lig murów. Żeby sczezła, Elayne sama wiedziała, że wyszkolonych żołnierzy nie starcza nawet do strzeżenia tych wszystkich mil murów i wież. Niewyszkoleni tylko by przeszkadzali. Arymilli pozostawało zgromadzić siłę wystarczającą dla zdobycia bramy. Wówczas przeniosłaby bitwę na ulice miasta, gdzie Elayne musiałaby ulec liczebnej przewadze. Może ludność miasta chwyciłaby za broń w jej imię, ale nie było to pewne, poza tym, gdyby czeladnicy, stajenni i sklepikarze musieli walczyć ze zbrojnymi najemnikami, krwi polałoby się znacznie więcej. I którakolwiek zasiadłby wówczas na Tronie Lwa — a zapewne nie byłaby to Elayne Trakand — miałaby na rękach krew Caemlyn. Tak więc prócz załogi bram i wież, resztę sił wycofała do Wewnętrznego Miasta, blisko Królewskiego Pałacu, a na jego najwyższych iglicach rozmieściła czujki ze szkłami powiększającymi. Kiedy tylko któraś zasygnalizowała formowanie się ataku, połączone w krąg Kuzynki otwierały bramy, by przerzucić żołnierzy na miejsce. Rzecz jasna, nie brały udziału w samej bitwie. Nie pozwoliłaby im używać Mocy w charakterze broni, nawet gdyby się tego domagały.

Jak dotąd strategia się sprawdzała, choć czasami niewiele brakowało. Dolne Caemlyn, położone poza murami obronnymi, stanowiło labirynt domów, sklepów, gospód i magazynów, które pozwalały niezauważenie podejść blisko. Trzykrotnie jej żołnierze zmuszeni zostali do walki wewnątrz murów, żeby odzyskać którąś z wież. Zawsze kończyło się to krwawo. Najchętniej spaliłaby do gołej ziemi Dolne Caemlyn, żeby tylko pozbawić napastników dogodnej kryjówki, ale ogień z łatwością mógłby przeskoczyć mury i roznieść pożar po całym mieście, niezależnie od wiosennych deszczów. Nawet w obecnych warunkach każda noc przynosiła wewnątrz murów po kilka podpaleń, których gaszenie i tak nastręczało dość trudności. Poza tym, mimo oblężenia ludzie wciąż mieszkali w tych domach, a ona nie chciała przetrwać w ich pamięci jako ta, która zniszczyła im domostwa i dobytek. Nie, denerwowało ją, że wcześniej nie wpadła na taki sposób wykorzystania umiejętności Rodziny. Gdyby była mądrzejsza, nie miałaby na karku Ludu Morza i nie przehandlowałaby mili kwadratowej Andoru. Światłości, mila kwadratowa! Jej matka nie oddała nigdy nawet cala. Żeby sczezła, przez to oblężenie nie miała czasu na właściwe odprawianie żałoby po matce. Ani po Lini, jej starej piastunce. Rahvin zamordował jej matkę, a Lini zapewne poległa w jej obronie. Mimo iż siwa jak gołąbek i drobniutka, Lini nie przestraszyłaby się nawet jednego z Przeklętych. Wspomnienie piastunki przywiodło na myśl jej słowa wypowiedziane niegdyś szeleszczącym głosem: „Nie da się włożyć miodu z powrotem do plastra”. Co się stało, to się nie odstanie, a ona musi z tym żyć.

— Już po wszystkim — zauważyła Caseille. — Rozglądają się za drabinami. — Była to prawda. Żołnierze Elayne nacierali na całej długości muru, a wojownicy Arymilli cofali się, skracając przez blanki do miejsc, gdzie stały ich drabiny. Ludzie wciąż ginęli na drodze straży, ale było już po bitwie.

Elayne samą siebie zaskoczyła, znienacka wbijając obcasy w boki Płomiennego Serca. Tym razem nikt nie zdążył jej złapać. Ścigana krzykami pogalopowała po ulicy, dotarła do stóp najbliższej wieży i tam zeskoczyła z siodła, zanim jeszcze wałach zdążył się na dobre zatrzymać. Pchnęła ciężkie drzwi, zebrała rozcięte spódnice i pobiegła w górę po skręcających przeciwnie do ruchu wskazówek zegara spiralnych schodach; po drodze mijała spore wnęki, z których ścigały ją zdumione spojrzenia zbrojnych. Wieże zostały zaprojektowane tak, by łatwiej było się bronić przed napastnikami, którzy opanowali mury i prowadzili atak na miasto. W końcu dotarła do wielkiego pomieszczenia, z którego wychodziły w przeciwną stronę skręcone schody. Dwudziestu ludzi w niedopasowanych hełmach i napierśnikach odpoczywało po walce. Oparci o ścianę grali w kości, rozmawiali i śmiali się, jakby za podwójnymi okutymi żelazem drzwiami nie spoczywali polegli. Cokolwiek jednak robili, na jej widok przerwali swe czynności i zagapili się na nią.

— Hm, moja pani, odradzałbym to — powiedział ochrypły głos, gdy wsparła dłonie na żelaznej sztabie blokującej drzwi. Zignorowała radę, uniosła sztabę na zawiasie i pchnęła drzwi. Czyjaś ręka schwyciła jej suknię, ale się wyrwała.

Na murach nie było już ani jednego człowieka Arymilli. Przynajmniej żaden nie trzymał się na nogach. Dziesiątki ludzi leżały na zalanej krwią drodze straży, jedni zupełnie nieruchomo, inni jęcząc. Wśród nich mogli być żołnierze wroga, niemniej szczęk broni ścichł już zupełnie. Najemnicy opatrywali rannych albo po prostu siedzieli na piętach, łapiąc oddech.

— Strąćcie ich i wciągnijcie te cholerne drabiny! — krzyczała Birgitte. Wypuściła strzałę w kierunku ciżby próbującej uciekać po klepisku uliczek Dolnego Caemlyn, nasadziła następną na cięciwę, wystrzeliła znowu. — Jak będą chcieli znowu zaatakować, niech sobie zbudują nowe! — Najemnicy przechylili się przez blanki, ale była ich tylko garstka. — Wiedziałam, że nie powinnam ci dziś pozwolić brać udziału w walce — ciągnęła spokojniejszym głosem, cały czas równo szyjąc strzałami. Z wież również nieustannie sypały się bełty, ale trafiały coraz rzadziej, ponieważ większość uciekających zdążyła się już skryć po krytymi dachówką stropami magazynów.

Chwilę zabrało, zanim Elayne zrozumiała, że słowa skierowane były do niej i poczuła rumieniec wypełzający na twarz.

— A niby jak byś mnie powstrzymała? — zapytała ostro prostując się.

Ponieważ kołczan Birgitte był już pusty, więc ta opuściła łuk i z marsem na czole odwróciła się ku Elayne.

— Związałabym cię i kazała jej na tobie usiąść — powiedziała, ruchem głowy wskazując na Aviendhę, która właśnie wychodziła z drzwi wieży. Otaczała ją poświata saidara w ręku lśniło obnażone ostrze noża. Za nią wysypały się Caseille i pozostałe gwardzistki, miecze w dłoniach, twarze ponure. Fakt, iż zobaczyły Elayne nietkniętą, nie zmienił na jotę wyrazu ich oblicz. Te przeklęte kobiety zachowywały się doprawdy nieznośnie, traktując ją jak delikatny dzban z dmuchanego szkła, który może pęknąć trącony palcem. Po tym, co zrobiła, będzie jeszcze gorzej. Odcierpi swoje.

— Złapałabym cię — mruknęła Aviendha, rozcierając biodro — gdyby ten przeklęty koń mnie nie zrzucił. — W wypadku tak łagodnego zwierzęcia, wyjaśnienie zakrawało na absurd. Aviendha po prostu zwyczajnie spadła. Widząc, że wszystko w porządku, schowała szybko nóż i udawała, iż wcale go nie dobyła. Poświata saidara zniknęła także.

— Nic mi się nie może stać — Elayne bardzo się starała, by jej słowa nie brzmiały kwaśno, ale niespecjalnie jej się udało. — Min opowiedziała mi o swej wizji, w której wychowują dzieci, siostro. Póki się nie urodzą, jestem bezpieczna.

Aviendha wolno pokiwała głową, ale Birgitte warknęła:

— Wolałabym, żebyś nie sprawdzała prawdziwości jej wizji. Jak będziesz tyle ryzykować, może się okazać, że jednak nie zawsze się sprawdzają. — Oczywiście wiedziała, że gada bzdury. Min nigdy się nie myliła. Nigdy.

— To była kompania Aldina Miheresa — powiedział wysoki najemnik rozkołysanym, choć szorstkim, murandiańskim akcentem. Potem zdjął hełm, spod którego wyłoniła się pociągła, spocona twarz z siwymi wąsami, nawoskowanymi w szpic. Rhys a’Balaman, jak kazał się nazywać, miał oczy niczym dwa kamyki i uśmiech, który zawsze przywodził na myśl lubieżny grymas. Przysłuchiwał się ich wcześniejszej rozmowie i cały czas popatrywał spod oka na Elayne. — Poznałem go, naprawdę. To był dobry żołnierz. Znaczy Miheres. Zaiste, walczyłem przy jego boku więcej razy, niż jestem w stanie wyliczyć. Prawie zdążył się schować w drzwiach magazynu, kiedy twoja strzała trafiła go w kark, Kapitanie-Generale. Szkoda.

Elayne zmarszczyła brwi.

— Dokonał wyboru, podobnie jak ty, kapitanie. Możesz żałować śmierci przyjaciela, mam jednak nadzieję, że nie żałujesz dokonanego wyboru. — Większość najemników, których relegowała z miasta, natychmiast podpisała kontrakt z Arymillą, może nawet wszyscy. Obecnie najbardziej się bała tego, że kobieta przekupi całe kompanie stacjonujące w obrębie murów. Żaden z najemnych dowódców jeszcze o żadnych próbach przekupstwa nie doniósł, ale pani Harfor twierdziła, że podejmowano starania. Między innymi wobec a’Balamana.

Murandianin zaszczycił ją swym lubieżnym uśmiechem oraz ceremonialnym ukłonem, wymachując połą nieistniejącego płaszcza.

— Och, równie często walczyłem przeciwko niemu, moja pani. Gdybyśmy tego pięknego dnia stanęli naprzeciw siebie, ja bym go zabił albo on zabiłby mnie. Ostatecznie to po prostu raczej kolega po fachu niż przyjaciel. Poza tym wolę brać złoto za obronę takich murów niż za ich zdobywanie.

— Widzę, że niektórzy z twoich ludzi mają kusze na plecach, kapitanie, ale nie widziałam, by ich używali.

— Wojska zaciężne nie biją się w ten sposób — wtrąciła Birgitte. W więzi zobowiązań pulsowała irytacja, choć nie sposób było stwierdzić, czy jej powodem jest a’Balaman czy Elayne. Zresztą szybko zniknęła. Od chwili, kiedy okazało się, w jaki sposób więź odzwierciedla wzajemne emocje, Birgitte nauczyła się maskować swoje. Zapewne chciałaby, aby Elayne też to potrafiła, a i samej Elayne na niczym innym nie zależało.

A’Balaman wsparł hełm o biodro.

— Zrozum, moja pani, chodzi o to, że kiedy zbyt mocno naciska się na przeciwnika, kiedy próbuje się wycofywać, na przykład wysyła za nim pościg i temu podobne, cóż, następnym razem los może się odwrócić, a wtedy on się zrewanżuje. Mimo wszystko ten, kto się wycofuje, już nie walczy, prawda?

— Chyba że ma zamiar jutro zaatakować znowu — warknęła Elayne. — Następnym razem chcę widzieć te kusze w robocie!

— Jak rozkażesz, moja pani — sztywno odparł a’Balaman, równie sztywno się kłaniając. — Teraz, proszę, wybacz mi, muszę się zająć moimi ludźmi. — Odszedł, nie czekając na pozwolenie i krzycząc na swoich, by ruszali leniwe giry.

— W jakim stopniu mogę mu ufać? — zapytała cicho Elayne.

— W takim jak każdemu najemnikowi — odparła równie cicho Birgitte. — Jeżeli ktoś zaproponuje mu odpowiednią sumę w złocie, wówczas jest to rzut kości i nawet Mat Cauthon nie potrafiłby powiedzieć, jak wylądują.

To była nadzwyczaj dziwna uwaga. Żałowała, że nie wie, co się dzieje z Matem. I kochanym Thomem. Oraz biednym małym Olverem. Każdej nocy modliła się, by zdołali uciec Seanchanom. Nie mogła jednak nic zrobić, by im pomóc. Miała dość na głowie, żeby w tej chwili martwić się tylko o siebie. — Będzie mi posłuszny? Chodzi o te kusze.

Birgitte pokręciła przecząco głową, a Elayne westchnęła. To źle, że wydała rozkaz, który nie zostanie wysłuchany. W ten sposób ludzie uczyli się nawyku nieposłuszeństwa.

Podeszła bliżej i zniżyła głos prawie do szeptu:

— Wyglądasz na zmęczoną, Birgitte — słowa nie były przeznaczone dla cudzych uszu. Twarz Birgitte była ściągnięta oczy zapadnięte. To mógł dostrzec każdy, ale więź mówiła, że Birgitte jest skonana i nie odpoczywała już od wielu dni. Ze swej strony Elayne też czuła to ociężałe zmęczenie, jakby członki miała z ołowiu. Więź przekazywała ich stany w obie strony. — Nie musisz sama dowodzić każdym kontratakiem.

— A kogo jeszcze mam? — Przez chwilę zmęczenie odbiło się też w głosie Birgitte. Jej ramiona na moment obwisły, ale natychmiast się wyprostowała i głos znowu nabrał twardych tonów. Dzieło czystej siły woli. Elayne potrafiła ją wyczuć, jak kamień tkwiła w więzi, niemniej chciało jej się płakać. — Moi oficerowie to niedoświadczeni chłopcy — ciągnęła Birgitte — albo weterani, którzy wrócili z emerytury, a powinni grzać swe kości przy kominkach wnuków. Pominąwszy dowódców najemników, a nie ma wśród nich nikogo, komu bym w pełni zaufała. I tu wracamy do pytania: „Kto prócz mnie?”.

Elayne otworzyła już usta, żeby zaprotestować. Nie w kwestii najemników. Birgitte wszystko jej wyjaśniła, z goryczą, ale wyczerpująco. Najemnicy potrafili czasami walczyć równie zażarcie co gwardziści, innymi razy woleli się wycofać, aby nie ponieść zbyt wielkich strat. Straty oznaczały mniej złota przy następnym zleceniu, chyba że uda się je uzupełnić równie dobrze wyszkolonym żołnierzem. Przegrywano wygrane bitwy, ponieważ najemnicy opuszczali pole walki, nie chcąc ponieść zbyt dużych strat. Wszelako, kiedy ich robocie przyglądał się ktoś spoza najemniczego grona, prawdopodobieństwo takiego zachowania było mniejsze. Niszczyło to reputację i obniżało cenę. Ale ten ktoś musiał być. Z drugiej strony, nie mogła pozwolić, by Birgitte padła z wyczerpania. Światłości, jakże żałowała, iż nie ma pod ręką Garetha Bryne’a. Wprawdzie Egwene go potrzebowała, niemniej ona także. Otworzyła usta, a wtedy nagły grzmot przetoczył się przez miasto za jej plecami. Spojrzała za siebie i zamarła z otwartymi ustami, bardzo zdumiona.

Tam gdzie przed momentem z jasnego nieba ponad Wewnętrznym Miastem świeciło słońce, teraz niczym ostre zbocze górskiego łańcucha kłębiła się masa czarnych chmur, a rozwidlone błyskawice spływały w dół szarej ściany deszczu, z pozoru równie solidnej co miejskie mury. Błyszczące jeszcze przed momentem pozłacane kopuły Królewskiego Pałacu skrywała kurtyna ulewy. Pogodowy fenomen objął wyłącznie Wewnętrzne Miasto, reszta nieba była jasna i bezchmurna. Na pewno nie było to naturalne zjawisko. Niemniej zdumienie trwało tylko parę chwil. Srebmo-niebieskie błyskawice o trzech, o pięciu grotach biły w Caemlyn, siejąc zniszczenie, a może i śmierć. Skąd się wzięły te chmury? Sięgnęła po saidara, żeby je rozproszyć. Prawdziwe źródło wymknęło się jej, raz, a potem znowu. Jakby próbowała złapać szklany paciorek w dzbanie tłuszczu. Kiedy już myślała, że je ma, wyślizgiwało się. Zbyt konsekwentnie, a więc to też nie przypadek.

— Aviendha, zechcesz się tym zająć, jeśli mogę prosić?

— Oczywiście — odpowiedziała Aviendha, z łatwością obejmując saidara.

Elayne zdusiła w sobie odruch zazdrości. Jej kłopoty były winą przeklętego Randa, nie jej siostry.

— Dziękuję. Wyszłam trochę z wprawy.

Nie była to prawda, tylko próba oszczędzenia własnych uczuć. Aviendha zaczęła splatać w skomplikowane wzory Powietrze, Ogień, Wodę i Ziemię, równie zgrabnie, jak sama by to uczyniła, choć znacznie wolniej. Jej siostrze nie dostawało zręczności w manipulowaniu pogodą, ale przecież nie miała okazji skorzystać z zaawansowanych lekcji Ludu Morza. Oczywiście chmury nie zniknęły w jednej chwili. Najpierw błyskawice przestały się wielokrotnie rozdwajać, stały się mniej liczne, wreszcie przestały bić. To było najtrudniejsze. Ściągnięcie błyskawicy z nieba było łatwe niczym podrzucenie piórka w porównaniu z powstrzymaniem jej. To bardziej przypominało próbę podniesienia kowalskiego kowadła. Wreszcie chmury zaczęły się rozpraszać, przerzedzać, blednąć. Ten proces również zajął nieco czasu. Zbyt pochopne sterowanie pogodą mogło wywołać efekty uboczne nad całym krajem i nigdy nie miało się pewności, jakie będą skutki. Szalejące burze czy gwałtowne powodzie były równie prawdopodobne co pogodne dni i delikatne zefiry. Kiedy chmury rozproszyły się na tyle, że sięgały już granic Caemlyn, były jasnoszare, padała z nich równomierna mżawka, która szybko przylepiła loki Elayne do czoła.

— Wystarczy? — Aviendha uśmiechnęła się i wystawiła twarz na deszcz. — Uwielbiam, jak woda pada z nieba. — Światłości, można by sądzić, że deszcz już się jej znudził. Od nastania wiosny padało przecież każdego przeklętego dnia.

— Czas wracać do pałacu, Elayne — powiedziała Birgitte, chowając cięciwę do kieszeni kaftana. Zaczęła ją zdejmować z łuku, gdy tylko chmury ruszyły w ich stronę. — Ci ludzie będą potrzebowali pomocy sióstr. A mnie się wydaje, że śniadanie jadłam dwa dni temu.

Elayne się nachmurzyła. Więź zobowiązań powiedziała jej wszystko, co musiała wiedzieć. Muszą wracać do pałacu, żeby deszcz nie zaszkodził Elayne w jej delikatnym stanie. Jakby była z cukru! Nagle dotarły do jej uszu jęki rannych i spłonęła rumieńcem. Tym ludziom naprawdę potrzebna była pomoc sióstr. Nawet gdyby była w stanie ująć saidara, najmniejsze z ich obrażeń znajdowały się daleko poza granicą jej skromnych możliwości, Aviendha nie była w tym lepsza.

— Zaiste, już czas — powiedziała. Gdyby tylko potrafiła panować nad swoimi emocjami! Birgitte też by była z tego powodu zadowolona. Rumieńce wciąż barwiły jej policzki echem wstydu. Stanowiły osobliwy kontrast z marsem na czole, który towarzyszył zapędzaniu jej do wyjścia z wieży.

Płomienne Serce, Mageen i pozostałe konie czekały cierpliwie tam, gdzie je zostawiono ze swobodnie zwisającymi wodzami, czego zresztą Elayne oczekiwała. Nawet Mageen była dobrze wyszkolona. Przez jakąś chwilę miały ulicę pod murami wyłącznie dla siebie, wkrótce jednak z poprzecznego zaułka wyłoniła się Alise w towarzystwie pozostałych Kuzynek. Nigdzie nie było żadnego wozu ani powozu. W zasięgu wzroku wszystkie drzwi były szczelnie zamknięte, okna zasłonięte, choć niekoniecznie ktoś był w środku. Większość ludzi miała dość rozumu, by opuścić domostwa na pierwszy widok setek mężczyzn gotujących się w pobliżu do krwawej rzezi. Któraś zasłonka lekko zadrżała, przez moment mignęła za nią kobieca twarz, potem zniknęła. A inni czerpali demoniczną przyjemność z przyglądania się jatce.

Cztery Kuzynki naradziły się cicho między sobą, a potem stanęły w miejscu, gdzie kilka godzin wcześniej otwierały bramę. Mierzyły spojrzeniami zwłoki żołnierzy na ulicy i kręciły głowami, choć nie były to przecież pierwsze ofiary, jakie widziały. Żadnej nie dopuszczono do inicjacji na Przyjętą, mimo to były spokojne, opanowane i równie pełne godności co siostry, choć deszcz moczył im włosy i suknie. Kiedy Egwene zapoznała je ze swymi planami wobec Rodziny, która miała stać się ekspozyturą Wieży i miejscem, gdzie mogłyby znajdować schronienie siostry po wycofaniu się z aktywnego życia, uspokoiło to nieco ich obawy przed przyszłym losem, zwłaszcza gdy dowiedziały się, że ich Reguła zostanie zachowana, a byłe Aes Sedai też będą jej przestrzegać. Nie wszystkie uwierzyły — w ciągu ostatniego miesiąca siedem z nich uciekło, zostawiając tylko krótkie liściki — niemniej większość zdecydowała się zaryzykować i ze świata nadziei czerpały teraz swoją siłę. Dzięki poczuciu, że są potrzebne, odzyskały też dumę. Elayne w ogóle nie zdawała sobie sprawy, że tamte czują dojmujący uszczerbek na honorze, póki nie przestały widzieć w sobie uciekinierek, w pełni od niej zależnych. Nawet głowy już nosiły wyżej. Troski zniknęły z ich twarzy. Ale niestety nie zginały już tak chętnie karków w obecności sióstr. To było prostą konsekwencją dawniejszych doświadczeń. Kiedyś uważały Aes Sedai za coś większego niż zwykłe śmiertelniczki, a potem ku swemu rozczarowaniu przekonały się, że szal nie czyni z kobiety niczego ponad to, czym byłaby bez niego.

Alise przyglądała się Elayne, na moment zacisnęła usta i zupełnie niepotrzebnie wygładziła spódnice. Zdecydowanie opowiadała się przeciwko pozwoleniu — pozwoleniu! — Elayne na udział w walce. A Birgitte omal się przed nią nie ugięła! Alise była silną kobietą.

— Jesteś gotowa, Kapitanie-Generale? — zapytała.

— Jesteśmy gotowe — powiedziała Elayne, ale Alise czekała, aż Birgitte skinie głową i dopiero wtedy połączyła się z pozostałymi trzema Kuzynkami. Poza tym jednym spojrzeniem całkowicie ignorowała Elayne. Naprawdę, Nynaeve źle zrobiła, że bodaj pomyślała o tym, jak je „uczyć posiadania moralnego kręgosłupa”, ujmując rzecz jej słowami. Kiedy wpadnie jej w ręce, czeka je poważna rozmowa.

Znajoma pionowa pręga pojawiła się w powietrzu, potem obróciła się pozornie i w przestrzeni zamajaczył widok na podwórze pałacowych stajni — otwór w powietrzu miał prawie cztery kroki na cztery, ale widok za nim, na wysokie sklepione łukiem drzwi do stajni z białego marmuru, zdawał się przesunięty. Zrozumiała dlaczego, dopiero kiedy kopyta konia zastukały na mokrym bruku podwórza. Tuż obok była druga otwarta brama, nieco mniejsza. Kiedy próbowało się otworzyć bramę w miejscu, gdzie już jedna istniała, brama przesuwała się nieco tak, aby obie się nie dotykały, choć w odległość między nimi zazwyczaj nie dałoby się wsunąć ostrza brzytwy. Z drugiej bramy wylewała się na podwórze podwójna kolumna żołnierzy, zakręcając, aby następnie opuścić podwórze przez nabijane żelazem bramy — sprawiali takie wrażenie, jakby wyjeżdżali wprost z zewnętrznej ściany stajni. Niektórzy mieli na głowach lśniące hełmy i napierśniki, inni zbroje płytowo-kolcze, każdy odziany był w czerwony kaftan z białym kołnierzem znamionujący gwardię królowej. Wysoki, barczysty mężczyzna z dwoma złotymi węzłami na lewym rękawie czerwonego kaftana stał w deszczu i przyglądał im się, hełm oparł o biodro.

— To widok, który cieszy zmęczone oczy — mruknęła Birgitte. Niewielkie grupki Kuzynek przetrząsały okolicę w poszukiwaniu ewentualnych zwolenników Elayne, ale wyniki tych poszukiwań były dość dwuznaczne. Jak dotąd Kuzynki doniosły o dziesiątkach grup próbujących się przedrzeć ku miastu, ale udało im się zlokalizować tylko pięć oddziałów liczących w sumie mniej niż tysiąc żołnierzy. Rozeszło się słowo o sile armii Arymilli oblegającej miasto i zwolennicy Domu Trakand obawiali się ujawnić. Obawiali się też tego, by ich kto nie znalazł.

Na widok Elayne odziani w czerwień stajenni z Białym Lwem na lewym ramieniu podbiegli do niej. Wychudzony, szczerbaty człeczyna z wianuszkiem białych włosów wokół czaszki wziął od Elayne wodze Płomiennego Serca, a chuda, siwiejąca kobieta przytrzymała strzemię. Ignorując deszcz, podeszła prosto do wysokiego mężczyzny, każdy krok sprawiał, że wody z kałuż się rozbryzgiwały. Włosy tamtego były przyklejone ze wszystkich stron do czaszki, ale od razu dostrzegła, że jest młody, zapewne nawet nie myśli jeszcze o wieku średnim.

— Niech cię Światłość oświeca, poruczniku — powiedziała. — Twoje imię? Jak wielu przyprowadziłeś? I skąd? — W tle niewielkiej bramy dostrzegała kolumnę jeźdźców ciągnącą się jak okiem sięgnął wśród wysokich drzew. Kiedy jedna dwójka przejeżdżała przez bramę, zza drzew pokazywała się na końcu kolumny następna. Nie uwierzyłaby, że gdziekolwiek pozostało jeszcze tylu gwardzistów.

— Charlz Guybon, Wasza Wysokość — odparł, przyklękając na jedno kolano i przyciskając pięść w rękawicy do kamienia bruku. — Kapitan Kindlin z Aringill udzielił mi pozwolenia na próbę przebicia się do Caemlyn. Po tym, jak się dowiedzieliśmy, że lady Naean i pozostali uciekli.

Elayne się roześmiała.

— Wstań, człowieku. Jeszcze nie jestem królową. — Aringill? Nigdy nie było tam tylu gwardzistów.

— Jak sobie życzysz, moja pani — oznajmił, kiedy się już wyprostował, a potem wykonał ukłon stosowny wobec dziedziczki tronu.

— Możemy kontynuować tę rozmowę w środku? — wtrąciła zirytowana Birgitte. Guybon objął wzrokiem jej kaftan ze złotymi baretkami na mankietach oraz węzłami szarży i zasalutował jej. Oddała honory, przyciskając przedramię do piersi. Nawet jeśli zaskoczył go widok kobiety na stanowisku Kapitana-Generała, to był na tyle mądry, żeby nie dać tego po sobie poznać. — Jestem przemoczona do nitki i ty też, Elayne. — Aviendha stała tuż za nią z szalem owiniętym wokół głowy, bluzką przylegającą do ciała oraz ciemnymi spódnicami ociekającymi wodą i już nie wydawała się tak uradowana deszczem jak wcześniej. Gwardzistki prowadziły swe konie do jednej ze stajni, wyjątkiem była ósemka, która miała towarzyszyć Elayne do czasu zmiany wart. Guybon tego widoku również nie skomentował. Bardzo mądry człowiek.

Elayne pozwoliła się poganiać, ale tylko do prostej kolumnady, otaczającej wejście do właściwego pałacu. Nawet tutaj gwardzistki otaczały ją ściśle, cztery z przodu, cztery z tyłu tak, że czuła się niczym więzień. Gdy wreszcie deszcz przestał jej padać na głowę, zbuntowała się. Chciała wiedzieć. Znowu spróbowała objąć saidara — Moc w nadzwyczajnym stopniu ułatwiała pozbycie się wilgoci z odzieży — ale źródło umknęło jej kolejny raz. A ponieważ Aviendha nie znała splotów, zmuszone były stać tak i ociekać wodą. Proste, żelazne lampy pod ścianami wciąż pozostawały niezapalone, a chmury powodowały, że w przedsionku było ciemno. Guybon doprowadził palcami włosy do jakiego takiego porządku. Światłości, był prawie piękny! Z zielonych oczu w kształcie migdałów wyzierało zmęczenie, ale oblicze wydawało się stworzone do uśmiechu. Patrzył, jakby już nazbyt długo nie dane mu było się uśmiechać.

— Kapitan Kindlin powiedział, że powinienem odszukać mężczyzn zwolnionych ze służby przez Gaebrila, moja pani, a oni zaczęli przybywać, gdy tylko rozesłałem wici. Byłabyś zaskoczona, ilu schowało do kufrów mundury, czekając na dzień, kiedy znowu będą potrzebni. Wielu zachowało również swoje zbroje, do czego zresztą nie mieli prawa, ale o co naprawdę nie mam do nich pretensji. Kiedy usłyszałem o oblężeniu, bałem się, że zwlekałem zbyt długo. Już myślałem, by przebić się do bram miasta, kiedy znalazła mnie pani Zigane i jej przyjaciółki. — Na jego twarzy pojawiła się konsternacja. — Bardzo się zdenerwowała, gdy nazwałem ją Aes Sedai, ale przecież dostaliśmy się tu dzięki Jedynej Mocy...

— To prawda, prawdą jest też, że one nie są Aes Sedai — niecierpliwie wyjaśniła Elayne. — Jak wielu was jest, człowieku?

— Cztery tysiące siedmiuset i sześćdziesięciu dwóch gwardzistów, moja pani. Po drodze spotkałem też sporo oddziałów szlachty, próbującej dotrzeć do Caemlyn ze swoimi zbrojnymi. Możesz być zadowolona. Upewniłem się, że są wobec ciebie lojalni, zanim pozwoliłem się do nas przyłączyć. Nie wywodzą się z wielkich Domów, ale przyprowadzili ze sobą prawie dziesięć tysięcy ludzi, moja pani — powiedział to w taki sposób, jakby naprawdę nie miało większego znaczenia. — Oto w stajni czeka na ciebie czterdzieści koni, ułożonych pod siodło. Przyprowadziłem ci dziesięć tysięcy żołnierzy.

Elayne roześmiała się i uradowana zaklaskała w dłonie.

— Wspaniale, kapitanie Guybon! Wspaniale! — Arymilla wciąż miała przewagę liczebną, ale już nie tak druzgoczącą jak wcześniej.

— Porucznik Gwardii, moja pani. Jestem porucznikiem.

— Od tej chwili jesteś kapitanem Guybonem.

— I moim zastępcą — dodała Birgitte — przynajmniej na czas obecny. Udowodniłeś swoją zaradność, sądząc po wyglądzie, masz doświadczenie, a tutaj potrzebne będą ci obie te cechy.

Guybon wydawał się wstrząśnięty, kłaniał się i jąkając, mruczał podziękowania. Cóż, mężczyzna w jego wieku mógł w normalnych okolicznościach oczekiwać przynajmniej służby przez dziesięć lub piętnaście lat, zanim mógłby marzyć o szarży kapitana, nie wspominając już o stanowisku zastępcy Kapitana-Generała, jakkolwiek miało się to okazać tymczasowe.

— A teraz już najwyższy czas, żebyśmy przebrali się w suche rzeczy — ciągnęła Birgitte. — Zwłaszcza ty, Elayne. — W więzi Strażnika drgało niezwykłe zdecydowanie, po którym można było wnosić, że Birgitte gotowa jest zawlec Elayne siłą, gdy ta się będzie ociągać.

W Elayne zawrzały emocje, zapalczywe i gorące, ale tym razem zdecydowanie je stłumiła. Dziś liczba jej żołnierzy powiększyła się prawie dwukrotnie i nie pozwoli, by cokolwiek zepsuło ten dzień. Poza tym, sama też bardzo chciała się przebrać.

14

Mokre rzeczy

W pałacu płonęły już pozłacane lampy stojące — zwyczajny widok, ponieważ światło dnia nigdy właściwie nie przenikało do tych wnętrz; pod nieobecność szklanych osłon płomienie migotały. Odbłyśniki dostarczały dobrego światła intensywnemu ruchowi na korytarzach, służący w liberiach żwawo uwijali się wszędzie, zamiatali, myli posadzki. Służący z Białym Lwem na lewej piersi czerwonego kaftana ze szczytów wysokich drabin zdejmowali zimowe gobeliny, przedstawiające głównie ukwiecone pola oraz inne letnie sceny, a zamiast nich wieszali wiosenne dekoracje, nawiązujące zasadniczo do jesiennej orgii barw. Utarło się od niepamiętnych czasów, żeby przedstawienia były przesunięte o dwie pory roku w przód względem panującej na świecie aury, miało to na celu zapewnienie oczom odrobiny odpoczynku od letniego żaru i zimowego chłodu, przypomnienie, że choć na gałęziach właśnie wyrastają świeże liście, ostatecznie kiedyś znów staną się nagie i pokryje je śnieg, a z drugiej strony, że choć czasami sypią się liście z drzew, idą pierwsze śniegi i chwyta ziąb, kiedyś nadejdzie wiosna. Gdzieniegdzie zdarzały się wśród nich sceny batalistyczne, obrazujące szczególnie chwalebne triumfy Andom, ale Elayne wcale nie podobały się już tak bardzo jak w czasach dzieciństwa. Mimo to, w obecnej sytuacji jak najbardziej zasługiwały na swoje miejsce — symbole realności walki. Obrazy różnic między dziecięcym a dorosłym sposobem patrzenia na świat. Chwałę zawsze okupywało się krwią. A już nawet o chwale nie wspominając, wiele rzeczy w życiu zdobywało się kosztem walki i krwi.

Służby było zbyt mało, żeby na czas wywiązać się z tego rodzaju obowiązków, poza tym sporą część stanowili siwowłosi emeryci, którzy nie bardzo potrafili się żwawo uwijać. Mimo ich wątpliwej przydatności, otuchą napełniał ją fakt, że zechcieli się dla niej poświęcić, choćby w roli nauczycieli dla młodych, których szeregi znacznie uszczupliły liczne dezercje za rządów Gaebrila czy Randa, po tym jak zdobył Caemlyn, i że dzięki nim pałac nie zamienił się w stajnię. Brudną stajnię. Dobrze, że zimowe chodniki zniknęły już z posadzek, ponieważ idąc, zostawiała za sobą mokry ślad na czerwono-białych płytkach — i nie tylko ona, gdyby ich nie zdjęto, wkrótce wszystkie chodniki zaszłyby pleśnią.

Służba w czerwono-białych liberiach przyglądała się jej z przerażeniem i choć wszyscy kłaniali się poprawnie, znowu podupadła na duchu. Jakoś nikomu nie przeszkadzał widok Aviendhy czy Birgitte przemoczonych do suchej nitki, ociekających wodą, tudzież podobnie żałosny obraz, jaki prezentowały gwardzistki. Żeby sczezła, chyba wszyscy oczekiwali od niej, że pozwoli się niańczyć od świtu do zmierzchu! Wkrótce jej grymas stał się tak niemiły, że służba ograniczała się tylko do najbardziej pospiesznych ukłonów, a potem uciekała. Napady jej gniewu powoli stawały się tematem wieczornych opowieści przy kominku, choć przecież bardzo się starała, żeby nad sobą panować w obecności poddanych, wszystkich, naprawdę, ale w szczególności służących. Oni nie mieli żadnej możliwości odpłacenia jej pięknym za nadobne.

Pierwotnie zamierzała się udać prosto do swych apartamentów i tam natychmiast przebrać, ale na widok Reanne Corly wychodzącej z bocznego korytarza, na którym posadzki były jednolicie czerwone, zmieniła zdanie. I przerażone spojrzenia służby nie miały tu nic do rzeczy. Wcale nie była uparta. Była mokra, bardzo potrzebowała suchych rzeczy i ciepłego ręcznika, ale widok Kuzynki okazał się zaskoczeniem, podobnie jak osób, które jej towarzyszyły. Birgitte wymamrotała pod nosem przekleństwo, niemniej poszła za nią wymachując drzewcem łuku, jakby miała zamiar kogoś uderzyć. W więzi tętniła mieszanina ogromnego zmęczenia i irytacji, które wkrótce zniknęły. Aviendha zareagowała podobnie, ponieważ nigdy nie odstępowała Elayne, jednak po krótkiej chwili zaczęła demonstracyjnie wyżymać szal. Mimo iż po przekroczeniu Grzbietu Świata widziała już dość swobodnie płynącej wody: rzeki, wielkie cysterny pod miastem, znowu skrzywiła się na widok marnotrawstwa, jakim była drogocenna ciecz spływająca na posadzkę. Osiem gwardzistek zaskoczonych jej nagłym zwrotem pospieszyło, by ją dogonić, czujne, w całkowitej ciszy, zmąconej tylko stukaniem butów po posadzce. Dać komuś miecz i buty, a zaraz zacznie nimi łomotać.

Jedną z kobiet towarzyszących Reanne okazała się Kara Defane, która, póki nie trafiła na smycz Seanchan, była mądrą kobietą, a może Uzdrowicielką, w wiosce rybackiej na Głowie Tomana. Pulchna i wesołooka, w brązowych wełnach haftowanych u mankietów w niebieskie i białe kwiaty, Kara na pozór wydawała się niewiele starsza od Elayne, choć zbliżała się do pięćdziesiątki. Drugą kobietą była Jillari, niegdysiejsza damane Seanchan. Mimo wszystko na jej widok Elayne poczuła mróz na skórze. Cokolwiek powiedzieć o tej kobiecie, to przecież Seanchanka.

Nawet sama Jillari nie znała liczby przeżytych przez siebie lat, wyglądała natomiast na kobietę w średnim wieku. O filigranowej sylwetce, z długimi płomiennorudymi włosami i oczyma zielonymi jak u Aviendhy, upierała się — a wtórowała jej Marille, druga z urodzonych w Seanchan damane, jakie przebywały w pałacu — że wciąż jest damane i że powinna zostać wzięta na smycz przez wzgląd na to, co może narobić. Codzienne przechadzki były jednym ze sposobów, na jakie Kuzynki próbowały je przyzwyczaić do wolności. Rzecz jasna, odbywały się pod ścisłym nadzorem. Obie kobiety były uważnie obserwowane, właściwie dzień i noc. W przeciwnym razie, któraś mogła podjąć próbę uwolnienia sul’dam. Jeśli już o tym mowa, to samej Karze również nie pozwalano zostawać sam na sam z sul’dam, to samo odnosiło się do Lemore, młodej tarabońskiej szlachcianki, schwytanej po upadku Tanchico. Oczywiście żadna z nich nie wpadłaby na ten pomysł, ale nikt nie był w stanie zagwarantować, co zrobią, gdy sul’dam każe im pomóc sobie w ucieczce. Wymuszone posłuszeństwo mocno wgryzło się w dusze i Kary, i Lemore.

Na widok Elayne oczy Jillari rozszerzyły się, natychmiast z głośnym łomotem opadła na kolana. Następnie próbowała położyć się poddańczo na podłogę, ale Kara schwyciła ją za ramiona i delikatnie podniosła. Elayne zrobiła wszystko, żeby odczuwany niesmak nie odbił się na jej twarzy. I miała nadzieję, że jeżeli jej się nie udało, to wszystkie zrozumieją to jako odrazę wobec klękania i czołobitności. Dlaczego jakakolwiek kobieta chciałaby być wzięta na smycz? Znowu usłyszała głos Lini i zadrżała. “Nigdy nie poznasz pobudek działania innej kobiety, póki przez rok nie pochodzisz w jej sukni”. Niech sczeźnie, jeśli miała na to bodaj odrobinę ochoty!

— Nie ma potrzeby — tłumaczyła tamtej Kara. — My robimy to w ten sposób. — I ukłoniła się, zresztą nieszczególnie wdzięcznie. Zanim zabrali ją Seanchanie, w życiu nie widziała miasteczka większego niż liczące kilkuset mieszkańców. Po chwili jednak rudowłosa też rozłożyła suknie, z jeszcze mniejszą gracją. Po prawdzie, to omal się nie przewróciła, chwilę potem spłonęła szkarłatem.

— Jillari przeprasza — wyszeptała, splatając dłonie w talii. Oczy wciąż wbijała w posadzkę. — Jillari postara się zapamiętać.

— „Ja” — powiedziała Kara. — Pamiętasz co ci mówiłam? Ja mówię do ciebie „Jillari”, ale ty sama mówisz o sobie “ja” lub „mnie”. Spróbuj. I patrz na mnie. Potrafisz — mówiła takim głosem, jakby przemawiała do dziecka.

Seanchanka oblizała wargi, popatrując z ukosa na Karę.

— Ja — powiedziała cicho. I natychmiast zaczęła płakać, łzy spływały jej po policzkach szybciej, niż nadążała je ocierać dłońmi. Kara przytuliła ją i szeptała coś uspokajająco do ucha. Sama też wyglądała na gotową się rozpłakać. Aviendha niespokojnie przestąpiła z nogi na nogę. Nie chodziło o łzy, ponieważ i mężczyźni, i kobiety Aielów płakali całkiem otwarcie, kiedy uznali, że powinni, ale wzajemne czułości nie były sprawą publiczną.

— Może wy dwie przejdziecie się gdzieś same — powiedziała Reanne z łagodnym uśmiechem, który pogłębił nieznaczne zmarszczki w kącikach oczu. Głos miała wysoki i miły, idealny dla śpiewaczki. — Potem was dogonię i zjemy razem obiad. — Jej też się ukłoniły i odeszły. Jillari płakała, a Kara wciąż obejmowała ją ramieniem. — Jeżeli pozwolisz, moja pani — powiedziała Reanne, zanim zdążyły się oddalić — możemy porozmawiać w drodze do twoich apartamentów.

Twarz miała spokojną, nawet szczególnie nie zaakcentowała wypowiedzianych słów, ale Elayne poczuła, jak zaciskają jej się szczęki. Zmusiła się, by zachować spokój. Nie było sensu trwać w głupim uporze. Drżała, choć dzień nie zasługiwał na miano chłodnego.

— Znakomity pomysł — powiedziała, zbierając przemoczone spódnice. — Chodźmy.

— Mogłybyśmy iść nieco szybciej — wymamrotała Birgitte, nie całkiem niedosłyszalnie.

— Mogłybyśmy pobiec — dodała Aviendha, nawet nie próbując mówić przyciszonym głosem. — Wysiłek sprawi, że zaraz wyschniemy.

Elayne zignorowała niewczesne uwagi i szła dalej stosownym krokiem. Gdyby chodziło o jej matkę, z pewnością zasługiwałby na miano królewskiego. Nie była pewna, czy udało jej się stanąć na wysokości zadania, ale przecież nie będzie biegać po pałacu. Czy choćby się spieszyć. Taki widok zrodziłby z pewnością dziesiątki plotek, o ile nie setki, a każda byłaby bardziej złowieszcza od poprzedniej. A przecież plotek i tak krążyło zbyt wiele. Wedle najgorszej miasto miało upaść, a ona planowała ucieczkę, zanim to nastąpi. Nie, lepiej trochę pocierpieć, ale sprawiać wrażenie niewzruszonej. Wszyscy powinni widzieć, że jej pewność siebie jest całkowita. Nawet jeśli będzie to tylko zewnętrzna fasada. Inaczej lepiej się od razu poddać Arymilli. Strach przed porażką przyczynił się do przegrania tyluż bitew co rzeczywista słabość, ona zaś nie mogła przegrać tej, którą właśnie toczyła.

— Sądziłam, że Kapitan-Generał wysłała cię na zwiady, Reanne.

Birgitte pierwotnie wykorzystywała dwie kobiety Rodziny w charakterze zwiadowców, chodziło o te, które nie potrafiły stworzyć bramy dość wielkiej, by zmieścił się w niej powóz, ale kiedy okazało się, że kręgi Kuzynek są w stanie wspólnie otwierać bramy dostatecznie duże, by szedł nimi handel i transporty wojsk, dokooptowała jeszcze sześć potrafiących samodzielnie Podróżować. Oblegająca miasto armia nie stanowiła dla nich żadnej przeszkody. Ale świetnie skrojone, delikatne błękitne wełny Reanny, mimo iż nieozdobione w inny sposób jak tylko okrągłą, emaliowaną broszką przy wysokim karczku, zdecydowanie nie nadawały się do podróży po stolicy.

— Kapitan-Generał doszła do wniosku, że zwiadowcom potrzeba trochę odpoczynku. O siebie jakoś nie potrafiła się zatroszczyć — dodała z troską, puszczając oko do Birgitte. W więzi zamigotała irytacja. Aviendha roześmiała się z jakiegoś powodu. Elayne wciąż nie rozumiała poczucia humoru Aielów. — Jutro oczywiście wyruszę znowu. Czuję się jak za dawnych czasów, gdy zajmowałam się handlem, a mój cały towar niósł na grzbiecie jeden muł. — W trakcie swoich długich żywotów Kuzynki imały się najrozmaitszych zajęć, zawsze zmieniając miejsce pobytu i profesję, nim stało się oczywiste dla otoczenia, że nie starzeją się w odpowiednim tempie. Najstarsze były mistrzyniami co najmniej pół tuzina fachów, z łatwością przerzucając się z jednego na drugi. — Wolny dzień postanowiłam wykorzystać, by pomóc Jillari wybrać nazwisko. — Reanne się skrzywiła. — W Seanchan obyczaj nakazuje wymazanie imienia dziewczyny z rodzinnych zwojów po tym, jak nałożono jej obrożę, dlatego ta biedna kobieta uważa, że nie ma prawa do imienia, z którym się urodziła. „Jillari” mówiono do niej od czasu wzięcia na smycz i chce, żeby tak do niej dalej mówić.

— Istnieje więcej powodów nienawiści do Seanchan, niż jestem w stanie zliczyć — powiedziała zapalczywie Elayne. Dopiero potem, z opóźnieniem, dotarła do niej waga słów Reanne. Nauka ukłonów. Wybór nazwiska. Żeby sczezła, jeśli jeszcze na dodatek ciąża ma ją do tego stopnia ogłupiać! — Kiedy Jillari zmieniła zdanie w kwestii obroży? — Nie było powodów, żeby wszyscy orientowali się w jej dzisiejszej nieporadności umysłowej.

Wyraz twarzy tamtej kobiety nie zmienił się na jotę, ale zawahała się na dość długo, by Elayne pojęła, że jej manewr został zdemaskowany.

— Dopiero dziś rano, zaraz po wyjściu twoim i Kapitan-Generał, w innym razie zostałabyś natychmiast powiadomiona. — Reanne szybko ciągnęła dalej, by kwestia sprzed chwili nie zdążyła się zaognić: — Poza tym są jeszcze inne wieści, prawie równie dobre. Przynajmniej poniekąd dobre. Jedna z sul’dam, Marli Noichin — pamiętasz ją? — przyznała się, że widzi strumienie.

— Och, to naprawdę pomyślne wieści — mruknęła Elayne. — Bardzo dobrze. Zostało nam jeszcze dwadzieścia osiem, ale sprawa może być prostsza po tym, jak jedna się ugięła. — Przyglądała się próbom przekonania Marli, że mogłaby się nauczyć przenosić, że jest w stanie dostrzec sploty Mocy. Pulchna Seanchanka uparcie protestowała, mimo iż po twarzy płynęły jej strumienie łez.

— “Poniekąd dobre”, jak powiedziałam — westchnęła Reanne. — Marli czuje się tak, jakby się właśnie przyznała do dzieciobójstwa. Teraz upiera się, żeby ją też wziąć na smycz. Błaga o a’dam. Kiedy to widzę, dostaję dreszczy. Nie mam pojęcia, co z nią zrobić.

— Odeślijmy ją z powrotem do Seanchan, najszybciej jak to będzie możliwe — odparła Elayne.

Reanne stanęła jak wryta, jej brwi podjechały prawie na czoło. Birgitte głośno odkaszlnęła — w więzi zatańczyła niecierpliwość, ale po chwili została stłumiona — a Kuzynka wzdrygnęła się i po chwili ruszyła znowu, tym razem znacznie szybszym krokiem.

— Ale oni zrobią z niej damane. Nie potrafię skazać kobiety na taki los.

Elayne spojrzała na swojego Strażnika wzrokiem, który ześliznął się po twarzy tamtej, jak sztylet ześlizguje się po dobrej zbroi. Wyraz twarzy Birgitte był... nieodgadniony. W oczach złotowłosej rola Strażnika pokrywała się po części z rolą starszej siostry. A niekiedy również matki.

— Ja mogę — powiedziała z naciskiem, wydłużając krok. Cóż, mimo wszystko lepiej byłoby już być suchą. — Współpracowała w zniewoleniu tylu kobiet, że mogłaby sama posmakować ich losu, Reanne. Ale nie dlatego chcę ją odesłać. Jeżeli któraś z pozostałych zechce zostać i uczyć się, żeby zrekompensować swoje przewinienia, to z pewnością nie przystanę na wydanie jej Seanchanom, ale prawda Światłości, mam nadzieję, iż wszystkie zareagują jak Marli. Nałożą jej a’dam, Reanne, ale nie utrzymają w tajemnicy tego, kim jest. Każda była sul’dam, którą mogę odesłać do Seanchan, będzie niczym czerw podgryzający ich korzenie.

— Trudna decyzja — ze smutkiem skwitowała Reanne. Gniewnym gestem zebrała spódnice, wygładziła je, potem szarpnęła znowu. — Być może rozważysz to jeszcze przez kilka dni? Z pewnością decyzji nie trzeba podejmować od razu.

Elayne zazgrzytała zębami. Ta kobieta dała do zrozumienia, że podjęła decyzję pochopnie, być może pod wpływem swych wahań nastrojów! A przecież myślała całkiem rozsądnie i logicznie. Nie mogły w nieskończoność więzić sul’dam. Odesłanie do Seanchan tych, które nie chciały być wolne, było sposobem na pozbycie się kłopotu i równocześnie zadanie Seanchanom ciosu. Bynajmniej nie wynikało to wyłącznie z nienawiści do Seanchan. Oczywiście, że nie. Żeby sczeznąc, tak bardzo nienawidziła chwil, gdy nie była pewna trafności swoich decyzji! Nie stać jej było na popełnianie błędów. Mimo to, faktycznie, nie było pośpiechu. Tak czy siak, lepiej odesłać całą grupę, jeśli to okaże się konieczne. W ten sposób będą mniejsze szanse, że którejś przydarzy się „wypadek”. Seanchan podejrzewała o najgorsze.

— Pomyślę jeszcze o tym, Reanne, ale wątpię, bym zmieniła zdanie.

Reanne westchnęła znowu, tym razem głębiej. Najbardziej ze wszystkiego zależało jej na obietnicy, że uda się do Białej Wieży i przywdzieje biel nowicjuszki — słyszano, jak wyrażała zazdrość wobec Kristian i Zaryi — a ostatecznie zielony szal Ajah. Elayne wszakże miała w tej kwestii swoje wątpliwości. Reanne miała dobre serce, w istocie należałoby pewnie rzec: miękkie serce, a Elayne nigdy nie spotkała Zielonej siostry, którą można by określić tym mianem. Nawet te, które z pozoru wydawały się afektowane lub kruche, wewnątrz zrobione były ze stali.

W bocznym korytarzu przed nimi ukazała się sylwetka Vandene, kroczyła majestatycznie, szczupła, siwowłosa i pełna gracji, w szarych wełnach, ozdobionych ciemnobrązowymi detalami; najwyraźniej nieświadoma ich obecności, skręciła w tę samą stronę, w którą się udawały. Ona właśnie należała do Zielonych Ajah, a twarda była niczym głowica młota. Jaem, jej Strażnik, szedł obok, nachylając głowę w przyciszonej konwersacji i od czasu do czasu przeczesując dłonią rzednące, siwe włosy. Był wiekowy, już nieco przygarbiony i wychudzony, a ciemnozielony kaftan wisiał na nim jak na strachu na wróble, mimo to w każdym calu był równie twardy co ona, niczym stary korzeń zdolny oprzeć się każdemu toporowi. Ich śladem szły skromnie Kristian i Zarya w bieli nowicjuszek, z zaplecionymi z przodu dłońmi: jedna blada cairhieniańską cerą, druga niska i wąska w biodrach. Jak na uciekinierki, którym udało się to, co niewielu się udało, czyli unikanie przez lata uwagi Białej Wieży — w wypadku Kristian przez trzysta lat — ze zdumiewającą łatwością wpasowały się w role nowicjuszek. Ale w końcu Reguła Rodziny stanowiła mieszaninę kodeksów nowicjuszek z zasadami normującymi życie Przyjętych. Być może jedyną zmianą w ich życiu były białe, wełniane suknie i utrata swobody poruszania się, choć i tę ostatnią kwestię Rodzina w pewnym stopniu kontrolowała.

— Bardzo mnie cieszy, że te dwie zdołały jakoś zająć jej uwagę — mruknęła współczującym tonem Reanne. W jej oczach lśniła zbolała troska. — Żałoba po siostrze jest jak najbardziej stosowna, obawiam się jednak, że bez Kristian i Zaryi śmierć Adeleas mogła stać się dla niej obsesją. Próbowałam ją pocieszyć — mam pewne doświadczenie w oferowaniu pociechy ludziom, ponieważ byłam przez czas jakiś Mądrą Kobietą w pewnej wiosce, jak też nosiłam czerwony pasek w Ebou Dar, wiele już, wiele lat temu — ale nie chciała ze mną nawet dwu słów zamienić.

Po prawdzie, to Vandene nosiła obecnie wyłącznie ubrania martwej siostry, jak też kwietne perfumy Adeleas. Chwilami Elayne wydawało się, że Vandene próbuje zmienić się w Adeleas, złożyć się w ofierze, by Adeleas wróciła do życia. Ale czy można kogoś winić, że ma obsesję na punkcie wykrycia mordercy siostry? Zaledwie garstka ludzi wiedziała, że ona tym się przede wszystkim zajmuje. Wszyscy wierzyli, podobnie jak Reanne, że absorbują ją bez reszty nauki udzielane Kristian i Zaryi oraz kary wymierzane im za ucieczkę sprzed lat. Vandene oczywiście tym się również zajmowała, całkiem zresztą ochoczo, faktycznie jednak była to zasadniczo tylko maska dla jej ważniejszych poczynań.

Nie patrząc, Elayne sięgnęła w bok i znalazła tam dłoń Aviendhy, czekała na pocieszający uścisk. Odpowiedziała jej tym samym, nawet nie próbując sobie wyobrażać bólu, jakim napełniłaby ją strata Aviendhy. Wymieniły krótkie spojrzenia, rozumiejąc się bez słów, przynajmniej to zrozumienie odczytała w jej oczach. Czy naprawdę myślała kiedyś, że oblicza Aielów są pozbawione wyrazu i nieodgadnione?

— Słusznie powiadasz, Reanne, Kristian i Zarya z pewnością zajmują jej uwagę. — Reanne nie była wśród nielicznych dopuszczonych do tajemnicy poczynań Vandene. — Każde z nas na własny sposób obchodzi żałobę. Vandene też kiedyś znajdzie pociechę na ścieżce, którą kroczy.

Należało mieć nadzieję, że nastąpi to, kiedy znajdzie mordercę Adeleas. Jeżeli to nie złagodzi jej bólu... Cóż, z tym trzeba będzie się zmierzyć, gdy to się stanie. Teraz pozostawało tylko dać Vandene wolną rękę. Zwłaszcza że miała przeczucie, iż Zielona siostra nie pozwoliłaby nikomu się powstrzymać. Na myśl o tym poczuła już nie tylko irytację, ale prawdziwą furię. Musiała przyglądać się, jak Vandene zmierza ku zagładzie, a do tego wykorzystywać ten fakt. To, że nie miała innego wyboru, nie czynił sprawy bardziej znośną.

Dokładnie w chwili, gdy Vandene i jej świta skręcili w kolejny boczny korytarz, w wejściu do następnego, tuż przed Elayne pojawiła się Reene Harfor: przysadzista, cicha kobieta z siwiejącymi włosami upiętymi w wysoki koczek i spowita w atmosferę królewskiej iście godności. Jej ceremonialny, szkarłatny kaftan z Białym Lwem Andoru jak zawsze wydawał się świeżo wyprasowany. Elayne nigdy jeszcze nie widziała u niej jednego bodaj nie zaczesanego włoska, choćby śladu nieporządku w garderobie, nawet po długim dniu spędzonym na nadzorowaniu pałacu. Choć nie tylko do tego sprowadzały się jej obowiązki. Teraz na jej okrągłej twarzy zastygł z jakiegoś powodu wyraz konsternacji, ale Elayne zinterpretowała go jako troskę o własny, żałosny stan.

— Cóż, moja pani, najwyraźniej jesteś przemoczona do nitki — powiedziała wstrząśnięta i dopiero potem się ukłoniła. — Musisz natychmiast zrzucić te mokre rzeczy.

— Dziękuję, pani Harfor — powiedziała przez zęby Elayne. — Sama nigdy bym tego nie zauważyła.

W jednej chwili pożałowała swego wybuchu — Pierwsza Pokojówka była jej tak samo wierna jak wcześniej jej matce — ale najgorsze było, że pani Harfor przeszła nad wszystkim do porządku, nawet nie mrugnąwszy. Nikt już szczególnie się nie przejmował humorami Elayne Trakand.

— Jeśli pozwolisz, to będę ci towarzyszyć przez chwilę, moja pani — powiedziała spokojnie, zajmując miejsce obok Elayne. Piegowata, młoda służąca z koszem złożonej pościeli akurat w tym momencie chciała się im ukłonić, ukłon był w takim samym chyba stopniu adresowany do Elayne co do Pierwszej Pokojówki, ale Reene odprawiła ją pospiesznym gestem; dziewczyna umknęła, zanim go dokończyła. Być może chodziło o to, żeby nie podsłuchiwała. Reene bowiem nie przestawała mówić nawet na chwilę: — Trzej dowódcy najemników domagają się widzenia z tobą. Ulokowałam ich w Błękitnej Komnacie Audiencji i ostrzegłam służących, że mają uważać, aby żaden z cennych drobiazgów nie skończył w ich kieszeniach. Jak się okazało, martwiłam się niepotrzebnie. Wkrótce pojawiły się Careane Sedai i Sareitha Sedai, żeby dotrzymać kapitanom towarzystwa. Kapitan Mellar też przybył.

Elayne zmarszczyła brwi. Mellar. Próbowała wyszukiwać mu zajęcia, żeby trzymać z dala od kłopotów, ale w jakiś sposób zawsze znajdował się tam, gdzie go najmniej potrzebowała. Jeśli już o tym mowa, to podobnymi umiejętnościami dysponowały Careane i Sareitha. Jedna z nich musiała być morderczynią z Czarnych Ajah. Chyba że winna okaże się Merilille, ale ona znajdowała się poza zasięgiem. Reene doskonale o wszystkim wiedziała. Utrzymywanie jej w nieświadomości graniczyłoby ze zbrodnią. Poza tym miała wszędzie dojście, mogła najprędzej zdobyć użyteczną wskazówkę.

— Czego chcą najemnicy, pani Harfor?

— Więcej pieniędzy, jak mniemam — warknęła Birgitte i machnęła drzewcem łuku niczym pałką.

— Najprawdopodobniej — zgodziła się Reene — ale nie chcieli mi powiedzieć. — Jej usta zacisnęły się nieznacznie. Tylko tyle, ale wrażenie było takie, jakby ci najemnicy zdołali śmiertelnie ją obrazić. Jeżeli byli na tyle głupi, żeby nie zdawać sobie sprawy, iż mają do czynienia z kimś więcej niż ze zwykłą przełożoną pokojówek, wówczas naprawdę byli tępakami.

Minęła róg korytarza i stanęła twarzą w twarz z dwoma Poszukiwaczkami Wiatru, ledwie stłumiła cisnące się na usta westchnienie. Lud Morza był ostatnim narodem ze wszystkich ludów ziemi, z którymi chciała mieć obecnie do czynienia. Chanelle din Seran Biały Rekin była szczupła, smagłoskóra i bosa, ubrana w brokatowe spodnie z czerwonego jedwabiu i brokatową bluzę z niebieskiego oraz zieloną szarfę zawiązaną w misterny węzeł, ponadto nazywała się aż nazbyt stosownie. Elayne nie miała wprawdzie pojęcia, jak wygłąda biały rekin — być może był malutką rybką — ale w wielkich oczach Chanelle gorzało dość ognia, by czynić z niej strasznego drapieżcę, zwłaszcza gdy patrzyła na Aviendhę. Dużo było między nimi złej krwi. Wytatuowana dłoń Chanelle podniosła do nosa złote puzderko z pachnidłem, wykonane ze złotej siateczki i zawieszone na łańcuszku na szyi, ona sama zaś głęboko wciągnęła ostry, korzenny zapach, jakby chcąc przytłumić jakiś wstrętny odór. Aviendha zaśmiała się w głos i w jednej chwili pełne usta usta Chanelle zacisnęły się w cienką kreskę. A przynajmniej w cieńszą. Bardziej przekonującego wyrazu złości chyba po prostu nie była w stanie nimi przekazać.

Drugą kobietą była Renaile din Calon, swego czasu osobista Poszukiwaczka Wiatru Pani Okrętów. Miała na sobie niebieskie, lniane spodnie i czerwoną bluzkę z niebieskimi rozcięciami, związaną w jeszcze bardziej misterny węzeł. Obie kobiety nosiły długie, białe stuły, znak żałoby po Neście din Reas, mimo iż Renaile musiała odczuć tę śmierć znacznie bardziej boleśnie. Trzymała w dłoni rzeźbioną szkatułkę z przyborami do pisania, w jej jednym rogu osadzony był kałamarz z wieczkiem, do szkatułki przymocowany był zaciskiem arkusz papieru z kilkoma nabazgranymi liniami pisma. Pasma posiwiałych włosów na skroniach skrywały po sześć złotych kolczyków w każdym uchu, znacznie cieńszych niż te, które nosiła, nim dowiedziała się o śmierci Nesty, a złoty łańcuch zaszczytów skroś smagłego lewego policzka wydawał się zbyt masywny dla pojedynczego medalionu z nazwą rodzimego klanu. Zgodnie z obyczajem Ludu Morza śmierć Nesty oznaczała dla Renaile degradację na sam dół społecznej hierarchii, od momentu gdy zrzekła się wszystkich swoich zaszczytów, była równa rangą kobiecie, która dopiero zakończyła terminowanie. Z twarzy nie sposób było jednak usunąć wyrazu dumy, nieco tylko przygaszonej faktem, iż służyła obecnie jako sekretarka Chanelle.

— Właśnie zamierzałam... — zaczęła Elayne, ale Chanele arogancko weszła jej w słowo.

— Masz jakieś wieści o Talaan? Albo Merilille? Czy w ogóle próbujesz je odnaleźć?

Elayne odetchnęła głęboko. Krzykiem nigdy wiele nie potrafiła zdziałać u Chanelle. Ta kobieta uwielbiała wrzaskliwe kłótnie i nadzwyczaj rzadko słuchała głosu rozsądku. A więc nie wolno dać się wciągnąć w kolejną awanturę. Przemykający po obu stronach służący nie przystawali, żeby się ukłonić — potrafili wyczuć, jakie tu panują nastroje — ale popatrywali ponuro na kobiety Ludu Morza. To było miłe, choć nie powinni tak otwarcie tego okazywać. Jakkolwiek nieznośne, Poszukiwaczki Wiatru były gośćmi. I faktycznie były, niezależnie od wiążącej ją z nimi umowy. Chanelle nieraz uskarżała się na demonstracyjną ospałość służby i letnią wodę w kąpieli. Domniemane powody tych skarg też były miłe. Mimo to ona sama musiała zachowywać się i godnie, i grzecznie.

— Od wczoraj nic się w tej sprawie nie zmieniło — odparła pojednawczym tonem. Cóż, spróbowała pojednawczego tonu. Jeżeli w jej głosie wciąż pobrzmiewały ostre nuty, to Poszukiwaczki jakoś to przeżyją. — Podobnie jak od zeszłego tygodnia i jeszcze poprzedniego. Pytano o nie w każdej gospodzie Caemlyn. Twojej uczennicy nie odnaleziono. Merilille nie odnaleziono. Wychodzi na to, że jakoś zdołały opuścić miasto. — Strażników przy bramie uprzedzono, żeby wypatrywali kobiety Ludu Morza z wytatuowanymi dłońmi, ale oczywiście nie zatrzymaliby żadnej Aes Sedai tudzież nikogo, kto byłby z nią. A poza tym, najemnicy przepuściliby każdego, kto zaoferowałby im parę monet. — A teraz, proszę, wybaczcie mi, ale właśnie zamierzałam...

— To mi nie wystarczy — odezwała się Chanelle głosem tak płomiennym, że gotowym chyba osmalić skórę rozmówczyni. — Wy, Aes Sedai, trzymacie się razem jak kolonie ostryg. Merilille porwała Talaan i sądzę, że ją ukrywasz. Ale będziemy ich szukać i zaręczam ci, że kiedy je znajdziemy, zostanie ona przykładnie ukarana, a potem odesłana na statki, żeby wywiązać się ze swej części umowy.

— Chyba się trochę zapominasz — wtrąciła Birgitte. Jej głos był uprzejmy, twarz spokojna, niemniej w więzi tętnił gniew. Ściskała drzewce łuku obiema dłońmi, jakby potrzebne jej to było, żeby nie zaciskać pięści. — Natychmiast cofniesz swoje oskarżenia albo pożałujesz. — Być może nie panowała nad sobą w takim stopniu, jak się to z pozoru zdawało. W ten sposób nie można było niczego osiągnąć z Poszukiwaczkami Wiatru. Wśród swego ludu były kobietami o znaczącej pozycji i przywykły do wszelkich uprawnień, jakie ta zapewniała. Ale Birgitte się nie wahała. — Zgodnie z zawartą przez Zaidę umową podlegacie władzy lady Elayne. Podlegacie mojej władzy. Poszukiwaniom możecie się oddawać, ale tylko wtedy, kiedy nie zostaną wam zlecone inne zajęcia. A jeśli mnie pamięć nie myli, to w chwili obecnie macie się znajdować w Łzie i nadzorować załadunek ziarna i solonej wołowiny. Stanowczo sugeruję, abyście natychmiast tam Podróżowały, w przeciwnym razie same dowiecie się. jak wygląda przykładna kara. — Och, to był całkowicie błędny sposób postępowania z Poszukiwaczkami Wiatru.

— Nie — powiedziała Elayne z równym, co przed chwilą Chanelle żarem w głosie, czym zaskoczyła samą siebie. — Szukaj sobie, jeśli chcesz, Chanelle, razem ze swoimi Poszukiwaczkami Wiatru. Przeszukaj Caemlyn od piwnic po dachy. A kiedy już nie znajdziesz Talaan i Merilille, wtedy przyjdziesz i przeprosisz za to, że zarzuciłaś mi kłamstwo. — Cóż, ta kobieta, praktycznie rzecz biorąc, to jej właśnie zarzuciła. A przynajmniej zasugerowała raczej jednoznacznie. Poczuła intensywne pragnienie, by uderzyć Chanelle. Miała ochotę — Światłości, jej gniew i gniew Birgitte podsycały się wzajemnie! Rozpaczliwie spróbowała opanować swoją złość, zanim wybuchnie atakiem furii, ale jedynym skutkiem okazała się nagła ochota, by się nad sobą rozpłakać. Biedna, dlaczego one ją zmuszają do takich awantur?

Chanelle wyprostowała się, zmarszczyła czoło.

— Twierdzisz, że nie wywiązujemy się z umowy. Od co najmniej miesiąca harujemy jak dziewki na dolnym pokładzie. Nie pozbędziesz się nas, póki nie wywiążesz się ze swojej części umowy. Renaile, Aes Sedai przebywającym w Srebrnym Łabędziu powiedz jednoznacznie — jednoznacznie, powiadam! — że mają przekazać Merilille i Talaan w nasze ręce. W przeciwnym razie będziemy dochodzić u nich należności, jakie winna jest nam Biała Wieża. Oczywiście nie spłacą całej sumy, ale przynajmniej odbierzemy jakiś zadatek.

Renaile zaczęła odkręcać wieczko kałamarza.

— Daruj sobie pisaninę — warknęła Chanelle. — Idź i im powiedz. Teraz.

Renaile zakręciła wieczko, skłoniła się nisko, przelotnie musnęła czubkami palców pierś.

— Jak rozkażesz — wymamrotała, a jej twarz była niczym czarna maska. Do rozkazu zastosowała się całkowicie literalnie, ponieważ pobiegła truchtem w stronę, z której przyszły, ściskając pod pachą szkatułkę z przyborami do pisania.

Wciąż zmagając się z równoczesnym pragnieniem uderzenia Chanelle i rozpłakania się, Elayne zamrugała. Nie pierwszy raz kobiety Ludu Morza wyprawiały się do Srebrnego Łabędzia ani też drugi czy trzeci, ale za każdym razem prosiły uprzejmie, nie zaś stawiały ultimatum. W gospodzie przebywało obecnie dziewięć sióstr — liczba ta zmieniała się w miarę, jak siostry opuszczały miasto, a na ich miejsce przybywały nowe, plotka zaś głosiła, że w mieście przebywają także inne Aes Sedai — martwiło ją, iż żadna jeszcze nie pokazała się w pałacu. Sama trzymała się od tej gospody z dala — doskonale wiedziała, jak bardzo Elaida chce ją dostać w swoje ręce, nie wiedziała natomiast, po czyjej stronie stoją siostry z gospody, ani nawet, czy po czyjejkolwiek stoją; w obecności Sareithy i Careane nabierały wody w usta — niemniej teraz powinna oczekiwać wizyty w pałacu, którą jej złożą choćby w tym celu, by wyjaśnić, co się kryje za roszczeniami Ludu Morza. Dlaczego w Caemlyn znajdowało się tyle Aes Sedai, skoro Tar Valon też było oblegane? Pierwszym powodem, który przychodził na myśl, była jej własna osoba, a to tylko umacniało jej przekonanie, że należy unikać wszystkich sióstr, o których nie wiedziała, że otwarcie popierają Egwene. To nie powstrzyma wszakże plotek o umowie, którą zawarły w zamian za pomoc przy użyciu Czary Wiatrów oraz o cenie, jaką Biała Wieża zdecydowała się zapłacić za tę pomoc. Żeby sczezła, te wieści, kiedy staną się tajemnicą poliszynela wśród Aes Sedai, będą niczym przeklęty wóz fajerwerków odpalonych w jednej chwili. Całe tabory wozów.

Przyglądała się odbiegającej Renaile i walczyła o panowanie nad emocjami. Odezwała się dopiero, gdy była pewna, że ton jej głosu będzie nosił przynajmniej pozory uprzejmości.

— Wydaje mi się, że dobrze znosi zmianę swego statusu.

Chanelle pogardliwie wydęła usta.

— I nic dziwnego. Każda Poszukiwaczka Wiatru wie, że będzie awansować i upadać wiele razy, nim jej ciało z powrotem pochłonie sól. — Spojrzała w ślad za tamtą i w jej głosie zadźwięczały złośliwe tony. — Spadła z wysokości większej niż to zazwyczaj ma miejsce i nie powinna być zaskoczona, że lądowanie okazało się twarde, po tym ile rąk podeptała, wspinając się... — Zacisnęła zęby, a potem szarpnęła głową, by spojrzeć na Elayne, Birgitte, Aviendhę i Reene, a nawet gwardzistki, na wypadek chyba, gdyby któraś chciała coś powiedzieć.

Elayne rozważnie zmilczała, podobnie, Światłości dzięki, postąpiły pozostałe. Jeśli o nią chodzi, to szalejące emocje już się uspokajały, nie chciało jej się tak rozpaczliwie płakać i nie miała ochoty powiedzieć niczego, co skłoni Chanelle do krzyku i zniszczy efekty jej dotychczasowych starań. Ale w rzeczy samej, po usłyszeniu takiego komentarza miała pustkę w głowie. Wątpiła, by częścią obyczajowości Atha’an Mierre była zemsta na kimś, kogo posądzało się o nadużywanie właszy. Niemniej było to bardzo ludzkie.

Poszukiwaczka Wiatru zmierzyła ją wzrokiem od stóp do głów i zmarszczyła brwi.

— Jesteś mokra — powiedziała, jakby dopiero teraz zauważyła. — W twoim stanie nie powinnaś chodzić w mokrych rzeczach. Najlepiej jak najszybciej się przebrać.

Elayne odrzuciła do tyłu głowę i wrzasnęła na całe gardło, wręcz zawyła, pełnią swej wściekłości i urazy. Krzyczała, póki nie zbrakło jej tchu, a potem przed długą chwilę dyszała ciężko.

W ciszy, która nastała, spoczęły na niej zdumione spojrzenia wszystkich obecnych. Prawie wszystkich. Aviendha zaczęła się śmiać tak głośno, że musiała się oprzeć o gobelin przedstawiający konnych myśliwych atakujących odwróconą grzbietem panterę. Drugą dłonią trzymała się za brzuch jakby ją bolały żebra. Przez więź też sączyło się rozbawienie — rozbawienie! — choć oblicze Birgitte pozostało nieporuszone niczym u Aes Sedai.

— Muszę już Podróżować do Łzy — powiedziała po chwili Chanelle ochrypłym głosem i odwróciła się bez jednego słowa czy uprzejmego gestu. Reene i Reanne ukłoniły się, przy czym żadna nie potrafiła spojrzeć Elayne w oczy, i wymówiły się naglącymi obowiązkami.

Elayne patrzyła to na Birgitte, to na Aviendhę.

— Jeżeli któraś ma zamiar coś powiedzieć... — ostrzegła.

Birgitte zrobiła minę niewiniątka, rozpaczliwie zresztą fałszywą, a w więzi było tyle rozbawienia, że samej Elayne zachciało się śmiać. Aviendha śmiała się dalej.

Elayne zebrała spódnice i tyle godności, na ile było ją stać, a potem ruszyła ku swym apartamentom. Szła szybciej niż przedtem, ale cóż, naprawdę czas już był pozbyć się tych mokrych rzeczy. Innych powodów nie było. Nie.

15

Odmienne umiejętności

Ostatnią kroplą, która przepełniła czarę cierpliwości Elayne i doprowadziła ją do furii objawiającej się zgrzytaniem zębów, był fakt, że zabłądziła w drodze na swe pokoje. Należały do niej od dnia, w którym opuściła żłobek, a dwukrotnie skręcała w korytarzach tylko po to, by się przekonać, że droga nie wiedzie, jak powinna. Wreszcie wbiegła szybko po stromych schodach z marmurowymi poręczami i wyszła w zupełnie już złą stronę. Niech sczeźnie, ta ciąża zupełnie miesza w głowie! Kiedy wspinała się na następne schody w więzi czuła konfuzję, a nawet lekki przestrach. Kilka gwardzistek zaczęło niespokojnie szemrać, póki dowodząca nimi chorąży, szczupła, chłodnooka Saldaeanka imieniem Devore Zarbayan, nie uciszyła wszystkich ostrym słowem. Nawet Aviendha zaczynała popatrywać z powątpiewaniem. Cóż, nie miała zamiaru pozwolić, by któraś rzuciła jej w twarz, że zgubiła się w pałacu, w swoim pałacu!

— Ani słowa — oznajmiła ponuro. — Milczeć, wszystkie! — dodała, widząc, że Birgitte już otwiera usta.

Złotowłosa zamknęła usta i szarpnęła gruby warkocz, prawie takim samym gestem, jak to miała w zwyczaju robić Nynaeve. Tym razem nie dbała o dezaprobatę widoczną na obliczu, w więzi wciąż milcząco tkwiły zakłopotanie i zmartwienie. Dość, by Elayne sama zaczęła się martwić. Zaczęła się więc zmagać z tymi uczuciami, nie chcąc doprowadzić do sytuacji, w której będzie się tłumaczyć i załamywać palce. Uczucie było tak silne.

— Jeżeli mogę wtrącić kilka słów, to powiem, że chyba spróbuję na własną rękę trafić do moich pokoi — oznajmiła Birgitte napiętym głosem. — Chcę się wysuszyć, zanim buty mi się rozejdą. Później o tym porozmawiamy. Obawiam się, że w tej kwestii nic się nie da zrobić, niemniej... — Ze sztywnym ukłonem, który nieznacznie tylko zgiął jej kark, odeszła, po drodze wymacując drzewcem łuku.

Elayne omalże nie zawołała za nią. Chciała. Ale Birgitte potrzebowała suchych rzeczy w takim samym stopniu co ona. Poza tym, jej nastrój przeszedł teraz w nadąsanie i upór. Nie miała zamiaru dyskutować o tym, że zgubiła drogę w korytarzach, w których wyrosła, ani teraz, ani nigdy. Nic się nie da zrobić? Co to niby miało znaczyć? Może Birgitte chciała powiedzieć, że Elayne jest już do tego stopnia ogłupiała, że nic się na to nie poradzi! Poczuła, jak szczęki zaciskają się jej znowu.

W końcu, po następnym niespodziewanym zakręcie, odnalazła wysokie, rzeźbione w lwy drzwi do swoich apartamentów i wydała głębokie westchnienie ulgi. Już zaczęła podejrzewać, że zupełnie zapomniała, jak wygląda pałac. Na jej widok dwie strzegące drzwi gwardzistki wyprostowały się dziarsko — wyglądały naprawdę wspaniale w kapeluszach o szerokich rondach z białymi piórami i w obrzeżonych koronką bandoletach z haftem Białego Lwa, narzuconych na błyszczące napierśniki oraz dalszą pianą koronki przy mankietach i kołnierzach. Od dawana w wolnych chwilach zastanawiała się nad pokryciem napierśników czerwonym lakierem tak, by pasowały do jedwabnych kaftanów i spodni. Jeżeli już miały być tak piękne, by każdy napastnik z góry je zlekceważył — oczywiście póki nie będzie za późno — równie dobrze mogła sięgnąć granic ostentacji i dobrego smaku. Żadnej z gwardzistek to najwyraźniej nie przeszkadzało. W rzeczy samej z ogromną niecierpliwością oczekiwały na lakierowane napierśniki.

Posłuchała kiedyś kogoś, kto nie zdając sobie sprawy z jej obecności, lekceważąco wyrażał się o gwardzistkach — głównie o kobietach, ale też o ich dowódcy, Doilinie Mellarze — sama jednak całkowicie ufała ich zdolnościom do wywiązania się z wyznaczonej roli. Były odważne i zmotywowane, w przeciwnym razie nie byłoby ich tutaj. Yurith Azeri i kilka innych, które wcześniej pracowały jako strażniczki kupieckich karawan — profesja przecież rzadka u kobiet — udzielały im codziennych lekcji szermierki, a każdego dnia ten czy inny Strażnik miał z nimi dodatkową lekcję. Ned Yarman, Strażnik Sareithy, i Jaem, Strażnik Vandene, wypowiadali się całkiem chwalebnie o ich postępach. Jaem powiedział, że uczą się szybko, ponieważ nie wydaje im się, że cokolwiek już umieją w kwestii władania ostrzem, co z pozoru brzmiało niezbyt mądrze. Jak ktoś, kto pobierał lekcje, mógł uważać, że cokolwiek umie?

Mimo straży przed drzwiami Devore posłała dwie ze swego oddziału, które z obnażonymi mieczami weszły do apartamentów, podczas gdy Elayne, Aviendha i reszta czekały — ta pierwsza wybijała podeszwą buta niecierpliwy rytm. Wszystkie unikały jej wzroku. Przeszukanie komnaty nie było aktem przygany wobec strażniczek — sama dobrze wiedziała, że można się wspiąć po zewnętrznej ścianie, liczne rzeźby dostarczały dobrych uchwytów na dłonie — ale denerwowało ją, że musi czekać. Dopiero kiedy pojawiły się na powrót i doniosły Devore, że w środku nie czają się żadni zabójcy, nie oczekuje żadna Aes Sedai, która zaraz zawlokłaby Elayne do Elaidy i Białej Wieży, ona i Aviendha otrzymały pozwolenie na wejście, które odbyło się wzdłuż zaimprowizowanego szpaleru gwardzistek. Nie była pewna, czy użyłyby siły fizycznej, gdyby nie zechciała zaczekać, ale lepiej nie wystawiać ich na próbę. Gdyby jej przyboczne strażniczki użyły wobec niej przemocy, nie zniosłaby chyba tego, nieważne, czy tylko wykonywałyby swą pracę. Lepiej nie kusić losu.

W przedpokoju ogień płonął na białym marmurowym kominku. Ogień był niewielki i dawał niewiele ciepła. Z nadejściem wiosny usunięto dywany, a od płytek posadzki ciągnęło chłodem przez podeszwy butów, mimo iż były takie grube. Essande, jej szczupła, białowłosa pokojówka, rozłożyła w ukłonie ozdobione czerwienią szare spódnice; poruszała się wciąż z zaskakującą gracją, choć przecież cierpiała na bóle w stawach, których uparcie nie pozwalała sobie Uzdrówić. Równie zajadłe protesty wzbudzały w niej wszelkie sugestie, by wróciła na emeryturę. Na jej piersiach pyszniła się wielka Złota Lilia Elayne. Dwie, znacznie młodsze od niej kobiety pochylały się teraz w ukłonie o krok za nią. Miały na sobie podobne liberie, tylko róże były mniejsze; ich imiona brzmiały: Sephanie i Naris, były siostrami o podobnych, kwadratowych twarzach. Wstydliwe, ale dobrze wyszkolone przez Essande, kłaniały się zaiste skwapliwie i wdzięcznie, prawie tuląc się do posadzki.

Essande mogła być powolna i krucha, niemniej nigdy nie traciła czasu na błahe pogawędki i potwierdzanie oczywistości. A więc nie było wydziwiania, jak mokre są Elayne i Aviendha, choć bez wątpienia gwardzistki wcześniej ją uprzedziły o stanie pani.

— Wysuszymy i ogrzejmy was, moja pani, a potem ubierzemy w coś stosownego na spotkanie z najemnikami. Czerwone jedwabie z ognistymi łzami u karczku będą w sam raz. Najwyższa też pora coś zjeść. Nie kłopocz się zapewnianiem, że już jadłaś, moja pani. Naris biegnij do kuchni po posiłek dla lady Elayne i lady Aviendhy. — Ta druga parsknęła śmiechem, choć dawno już zrezygnowała z protestów, gdy nazywano ją „lady”. I dobrze, ponieważ Essande i tak nie zwracała na nie najmniejszej uwagi. Służbie pewne rzeczy można było rozkazać, inne trzeba było po prostu znosić.

Naris skrzywiła się i z jakiegoś powodu z jej piersi dobyło się głębokie westchnienie, ale ukłoniła się znowu, tym razem przed Essande i odrobinę tylko bardziej uniżenie przed Elayne — ona i siostra traktowały starszą kobietę z równą czcią oraz lękiem, co dziedziczkę tronu Andoru — a potem zebrała spódnice i wybiegła na korytarz.

Elayne też się skrzywiła. Gwardzistki, także Essande, poinformowały o spotkaniu z najemnikami. Oraz o tym, że nic nie zjadła. Nienawidziła ludzi, którzy mówili o niej za jej plecami. Ale, znowuż, ile w jej reakcji było przesady wynikającej z wahań nastrojów? Nie potrafiła sobie przypomnieć, aby kiedyś denerwował ją fakt, iż pokojówka wiedziała z góry, jaką suknię przygotować, albo że jest głodna, albo że należy bez pytania posłać po posiłek. Służba mówiła — po prawdzie to bezustannie plotkowała, tak już był urządzony ten świat — i przekazywała sobie informacje pozwalające lepiej usłużyć pani; im lepsza służba, tym tych informacji było więcej. Essande była w tym niezrównana. A jednak irytowało ją to, tym bardziej, im lepiej zdawała sobie sprawę z irracjonalności własnych uczuć.

Pozwoliła, by Essande zaprowadziła ją i Aviendhę do ubieralni, Sephanie poszła za nimi. Nagle poczuła się bardzo żałośnie, mokra i drżąca, nie wspominając, że wściekła na Birgitte, iż ta ją opuściła, wreszcie przerażona zagubieniem się w pałacu, który znała jak własną kieszeń, na koniec nadąsana, że strażniczki śmiały o niej plotkować. Jednym słowem, czuła się... wykończona.

Nie minęło wszak wiele czasu, a Essande zdjęła z niej mokre rzeczy i owinęła w wielki, biały ręcznik, który wcześniej wisiał na wieszaku przed szerokim, marmurowym kominkiem, zajmującym tylną ścianę pomieszczenia. Efekt był kojący i natychmiastowy. Ogień nie zdawał się już tak niewielki, pomieszczenie w istocie było niemal zbyt nagrzane, a upragnione ciepło wkrótce napełniło ciało i przegnało dreszcze. Essande wytarła do sucha włosy Elayne, a Sephanie zajęła się w ten sam sposób Aviendhą, co tamtą znowu wprawiło w zdumienie, mimo iż nie był to pierwszy raz. Ona i Elayne często wieczorami czesały się wzajem, a jednak ta prosta przysługa z rąk pokojówki damy wywołała na ogorzałych policzkach Aviendhy plamy barw.

Kiedy Sephanie otworzyła garderobę umiejscowioną wzdłuż ścian gotowalni, Aviendha westchnęła głęboko. Owinęła się luźno ręcznikiem — wstydziła się, gdy kobieta wycierała jej włosy, ale odważny negliż nie sprawiał najmniejszych problemów — drugi, mniejszy, zawiązała na głowie.

— Sądzisz, że powinnam wdziać strój mieszkanek mokradeł, Elayne, skoro mamy się spotkać z najemnikami? — zapytała głosem, w którym brzmiała wyraźna niechęć.

Essande się uśmiechnęła. Lubiła stroić Aviendhę w jedwabie. Elayne natomiast skryła wypełzający na usta uśmiech, co nie było łatwe, ponieważ miała ochotę parsknąć. Jej siostra udawała niechęć do jedwabi, ale rzadko rezygnowała z okazji do ich założenia.

— Jeśli potrafisz to znieść — odrzekła uroczyście, poprawiając starannie własny ręcznik. Essande każdego dnia oglądała ją nago, podobnie Sephanie, ale nie należało obnażać się przed nimi bez powodu. — Dla uzyskania lepszego efektu powinnyśmy obie wywrzeć na nich piorunujące wrażenie. Nie masz nic przeciwko temu, co?

Aviendha była już przy garderobie, rozgarniała suknie, a ręcznik rozchylał się, ukazując właściwie wszystko. W innej garderobie znajdowało się kilka typowych strojów kobiet Aielów, wszakże przed opuszczeniem Ebou Dar Tylin podarowała im skrzynie pełne najprzedniej skrojonych jedwabi i wełen w liczbie wystarczającej do wypełnienia czwartej części rzeźbionych szaf.

Moment przelotnej wesołości odebrał Elayne ochotę do kłótni, bez dalszych dąsów pozwoliła więc Essande ubrać się w czerwone jedwabie ozdobione ognistymi łzami wielkości paznokcia, naszytymi w kształcie kołnierzyka na wysokim karczku sukni. Ubiór wywrze odpowiednio piorunujące wrażenie, co do tego nie było wątpliwości, nie musiała nawet zakładać żadnej biżuterii, poza tym pierścień z Wielkim Wężem na prawej dłoni starczał za wszelkie klejnoty. Siwowłosa miała delikatne ręce, mimo to Elayne skrzywiła się, kiedy zaczęła zapinać liczne, maleńkie guziczki na plecach, ściskając gorset na jej wrażliwym łonie. Opinie różniły się w kwestii, jak długo to potrwa, zgodne natomiast były, że jej piersi jeszcze się powiększą.

Och, jakże żałowała, że Randa nie było dostatecznie blisko, aby poprzez więź w pełni mógł poczuć to, co przeżywała. To by go nauczyło, że nie wolno beztrosko poczynać dzieci. Oczywiście mogła wypić napar z liścia serca, zanim się z nim położyła... Nie, zdecydowanie odepchnęła od siebie tę myśl. To wszystko było winą Randa, i koniec.

Aviendha wybrała błękity, jak to miała w zwyczaju, z dekoltem obszytym rzędami maleńkich pereł. Suknia nie była wycięta tak nisko, jak dyktowała moda Ebou Dar, choć wciąż sporo ukazywała — w Ebou Dar prawie nie sposób było znaleźć sukni bez dekoltu. Kiedy Sephanie zapinała jej guziki, Aviendha bawiła się czymś, co wyjęła z sakwy przy pasku: małym sztyletem o rękojeści z jeleniego rogu owiniętej złotą plecionką. To też był ter’angreal, choć Elayne nie zdążyła rozszyfrować jego przeznaczenia, nim ciąża położyła kres badaniom. Nawet nie wiedziała, że siostra nosi go przy sobie. Kiedy patrzyła na sztylet, oczy Aviendhy zasnuwała marzycielska mgła.

— Dlaczego cię tak fascynuje? — zapytała Elayne. Nie pierwszy raz uczestniczyła w takiej scenie.

Aviendha drgnęła i zamrugała, wciąż wpatrzona w sztylet w dłoniach. Jak dalece Elayne potrafiła stwierdzić, żelazna klinga, długością równa dłoni, stosunkowo szeroka — przynajmniej wyglądała jak żelazo i pod dotykiem sprawiała wrażenie czegoś w rodzaju żelaza — nie była nigdy ostrzona. Nawet czubek był zbyt tępy, aby nim zadać cios.

— Chciałam ci go dać, ale nigdy nic nie mówiłaś, dlatego pomyślałam, że mogę się mylić. A co by się stało, gdybyśmy uwierzyły, że jesteś bezpieczna, przynajmniej przed pewnymi rzeczami, a okazałoby się, że tak wcale nie jest. Postanowiłam więc zatrzymać go. W ten sposób, jeśli mam rację, to przynajmniej będę cię mogła obronić, a jeśli się mylę, to nic złego też się nie stanie.

Elayne pokręciła w zdumieniu okręconą ręcznikiem głową.

— Rację w odniesieniu do czego? O czym ty mówisz?

— O tym — powiedziała Aviendha, unosząc sztylecik. — Myślę, że dopóki będziesz go miała przy sobie, Cień cię nie zobaczy. Ani Bezocy, ani Wykoślawieni Cieniem, ani być może nawet Ten Który Oślepia Liść. Tylko że pewnie się mylę, skoro nie potrafisz sama tego dostrzec.

Sephanie westchnęła, jej ręce zamarły, aż Essande musiała jej udzielić drobnego napomnienia. Essande zbyt długo żyła na tym świecie, by zwykła wzmianka o Cieniu mogła zburzyć jej spokój. Jeśli już o tym mowa, to niewiele było takich rzeczy.

Elayne zagapiła się na siostrę. Próbowała nauczyć Aviendhę tworzyć ter’angreale, ale tamta nie dysponowała nawet śladowymi umiejętnościami w tym kierunku. Niewykluczone wszak, że posiadała inne umiejętności, które być może nawet zasługiwały na miano samodzielnego Talentu.

— Chodź ze mną — powiedziała i wzięła Aviendhę pod ramię, a potem prawie wyciągnęła siłą z ubieralni. Essande podążała za nimi wśród fali protestów, Sephanie wciąż próbowała w biegu dopinać guziki sukni Aviendhy.

W większym saloniku apartamentów zacne ognie płonęły na obu kominkach i choć wnętrze nie było tak nagrzane jak w gotowalni, było tu ciepło i przytulnie. Stół z ozdobionym wolutą brzegiem blatu, przy którym spożywała w towarzystwie Aviendhy większość posiłków, stał pośrodku wykonanej z białych płytek posadzki, obok niego znajdowały się foteliki o niskich oparciach. Na jednym krańcu stołu leżał stos książek z pałacowej biblioteki: historie Andoru i zbiory bajek. Stojące lampy z odbłyśnikami dawały dość światła, często zatem czytywały tu wieczorami.

Wszelako poczesne miejsce w salonie przypadało drugiemu stołowi, stojącemu pod ciemną boazerią ściany. Zasłany był wręcz ter’angrealami z ukrytego depozytu, którego Kuzynki strzegły w Ebou Dar: pucharki i miseczki, statuetki i figurki, biżuteria, wszelkie wyobrażalne przedmioty. Większość wyglądała dość niepozornie, pominąwszy może tylko egzotykę wzornictwa, a przecież nawet najbardziej z pozoru kruche, były niezniszczalne, a niektóre cięższe lub lżejsze, niż wyglądały na pierwszy rzut oka. Dalsze, poważniejsze badania nad nimi uznała za niebezpieczne — miała wprawdzie zapewnienie Min, że jej dzieciom nic się nie stanie, ale skoro i tak nie panowała już w pełni nad Mocą, możliwość popełnienia groźnego błędu była zbyt wielka — niemniej wystawkę na stole zmieniała każdego dnia, wybierając na chybił trafił z koszyków trzymanych w pakamerze. Niech stanowią chociaż asumpt do spekulacji na temat, czego mogłaby się dowiedzieć, gdyby nie była w ciąży. Nawet nie chodziło o to, że przedtem dowiedziała się za dużo — cóż, w istocie niczego się nie dowiedziała — ale po prostu lubiła te przedmioty. Nie bała się, że ktoś je ukradnie. Reene pozbyła się większości, jeśli nie wszystkich nieuczciwych służących, a stałe warty przed drzwiami zajmowały się resztą.

Z wyraźną dezaprobatą — ubierać się należy w przebieralni, przyzwoicie, a nie tam, gdzie w każdej chwili może ktoś wejść — Essande powróciła do guziczków Elayne. Sephanie, zapewne wyczuwając nastroje swej przełożonej, ciężko oddychała, zmagając się z guzikami Aviendhy.

— Wybierz któryś i powiedz mi, do czego według ciebie służy — zaproponowała Elayne. Z przyglądania się i samych spekulacji nic nie wyszło, zresztą wcale tego nie oczekiwała. Gdyby jednak okazało się, że Aviendha umie odkryć przeznaczenie ter’angreala, po prostu biorąc go do ręki... Zazdrość wezbrała w niej paląca i gorzka, ale zdławiła ją w sobie, a najchętniej jeszcze podeptałaby i opluła. Nie będzie zazdrosna o Aviendhę!

— Nie jestem pewna, czy potrafię, Elayne. Wydaje mi się tylko, że wiem, iż ten nóż zapewnia swego rodzaju ochronę. I zapewne się mylę, skoro ty tego nie wyczuwasz. Wiesz więcej o tych sprawach niż ktokolwiek.

Policzki Elayne pokrył rumieniec wstydu.

— Nawet sobie nie wyobrażasz, ile nie wiem. Spróbuj, Aviendha. Nigdy nie słyszałam o kobiecie, która byłaby zdolna do „odczytania” ter’angreala. Gdyby tobie się udało, choć w najbardziej mglisty sposób, czyż nie byłoby cudownie?

Aviendha skinęła głową, niemniej jej twarz wciąż wyrażała wątpliwości. Niepewnie dotknęła leżącej na środku cienkiej, czarnej różdżki, długiej na krok i tak elastycznej, że można było ją zwinąć w pierścień — kiedy się puściło, przybierała poprzedni kształt. Natychmiast gwałtownie cofnęła rękę, machinalnie ocierając dłoń o suknię.

— To sprawia ból.

— Nynaeve nam już o tym powiedziała — niecierpliwie oznajmiła Elayne, a Aviendha spojrzała na nią nieruchomym wzrokiem.

— Nynaeve al’Meara nie powiedziała, że można regulować ból, jaki zadaje każdy cios — znowu się zawahała, a jej głos brzmiał niezdecydowanie. — Przynajmniej tak przypuszczam. Myślę, że jeden cios może wywołać skutki pojedynczego ciosu albo setki. Ale tylko zgaduję, Elayne. Tak mi się tylko wydaje.

— Próbuj dalej — zachęcała ja Elayne. — Może odkryjemy coś, co przemieni przypuszczenia w pewność. Co o tym sądzisz? — Wybrała metalowy czepek o dziwnym kształcie. Pokryty był wymyślnymi, regularnymi wzorami, które przypominały drobniutkie i misterne żłobienia, ale na hełm był zbyt cienki, poza tym był co najmniej dwukrotnie cięższy niż z pozoru. Metal pod palcami zdawał się śliski: właśnie, nie tylko gładki, ale jakby naoliwiony.

Aviendha z niechęcią odłożyła sztylet i obróciła kilkukrotnie czepek w dłoniach, a potem odłożyła na stół i znów wzięła sztylet do ręki.

— Sądzę, że dzięki temu można kierować... jakimś urządzeniem. Maszyną. — Pokręciła owiniętą ręcznikiem głową. — Ale nie mam pojęcia jak ani nie wiem, co to za maszyna. Widzisz? Znowu zgaduję.

Elayne wszakże nie miała zamiaru na tym poprzestać. Podsuwała Aviendzie ter’angreal za ter’angrealem, a tamta dotykała ich przelotnie, niekiedy brała w dłonie i za każdym razem znajdowała odpowiedź. Odpowiedzi były pełne wahania, opatrzone zastrzeżeniami, iż stanowią tylko hipotezy, niemniej zawsze padały. Mała szkatułka na pozór z kości słoniowej z wieczkiem na zawiasach, pokryta czerwonymi i zielonymi falami zawierała zdaniem Aviendhy muzykę: setki melodii, może tysiące. Niewykluczone, skoro był to ter’angreal. W końcu dobra pozytywka mogła mieć tarcze wygrywające sto melodii, a niektóre grały naprawdę długo bez konieczności wymiany bębnów. Płaska, żółtobiała misa szeroka prawie na krok miała służyć do patrzenia na odległość, a wysoki dzban ze wzorem w zielone i niebieskie pnącza — niebieskie pnącza! — ekstrahował wodę z powietrza. Brzmiało to cokolwiek nonsensownie, niemniej oczy Aviendhy rozbłysły entuzjazmem, a po namyśle Elayne przyznała, że faktycznie, na Pustkowiu byłby całkiem użyteczny. Oczywiście, gdyby działał zgodnie z przewidywaniami Aviendhy. I udało się odkryć, jak zmusić go do działania. Czarno-biała figurka ptaka z rozłożonymi w locie skrzydłami służyła do porozumiewania się na odległość. Podobną funkcję spełniała mieszcząca się w dłoni niebieska statuetka kobiety w osobliwie skrojonej spódnicy i kaftaniku. Oraz pięć kolczyków, sześć pierścionków i trzy bransoletki.

Elayne zaczynała już podejrzewać, że Aviendha zrezygnowała i mechanicznie udziela wciąż tych samych odpowiedzi, ale wtedy zdała sobie sprawę, że za każdym razem głos siostry jest coraz mniej niepewny, że ustały protesty, iż tylko zgaduje. A jej „hipotezy” stawały się coraz bardziej szczegółowe. Zakrzywiona, pozbawiona cech szczególnych, ciemnoszara różdżka, szeroka jak jej nadgarstek — niby z metalu wykonana, ale obdarzona niesamowitą właściwością: jeden z końców dopasowywał się do trzymającej go dłoni — służyła do przecinania niezbyt grubych kawałków metalu lub kamienia. W każdym razie żadnych łatwopalnych materiałów. Wyglądająca na szklaną i wysoka na stopę statuetka mężczyzny z ręką uniesioną w geście „stop” odstraszała szkodniki, co z pewnością byłoby bardzo korzystne, mając na względzie trapiącą Caemlyn plagę szczurów i much. Kamienna rzeźba o rozmiarach dłoni, cała z błękitnych krzywizn — pod palcami przypominała kamień, niemniej z jakiegoś powodu nie wydawała się produktem rzeźbiarskiego dłuta — stymulowała wzrost. Ale nie chodziło o rośliny. Aviendha mówiła o dziurach, które jednak nie wydawały jej się w ścisłym sensie słowa dziurami. I twierdziła, że nie potrzebuje Mocy, aby działać, wystarczy zaśpiewać właściwą piosenkę! Prawda, niektóre ter’angreale nie wymagały przenoszenia, ale to już była przesada! Śpiewać?

Sephanie skończyła z suknią Aviendhy i najwyraźniej wciągnęła ją ta wyliczanka, bo jej oczy z każdym kolejnym przedmiotem robiły się coraz szersze. Essande też słuchała z zainteresowaniem, głowę przekrzywiła na bok, coraz to mruczała wyrazy zachwytu, choć nie wspinała się na palce za każdym razem jak Sephanie.

— A do czego ten służy, moja pani? — zapytała Sephanie, kiedy Aviendha na moment przerwała. Wskazywała statuetkę przysadzistego, brodatego mężczyzny z radosnym uśmiechem i książką w ręku. Wysoka na dwie stopy, z pozoru wyglądała na spatynowany brąz i z pewnością była odpowiednio ciężka. — Kiedy na niego patrzę, zawsze mam ochotę również się uśmiechnąć, moja pani.

— We mnie też wzbudza podobne odczucia, Sephanie Pelden — powiedziała Aviendha, głaszcząc brodacza po głowie. — On ma nie tylko tę jedną książkę, jakby można sądzić. Są ich tysiące. — Nagle otoczyła ją poświata saidara, musnęła brązową figurkę strumieniami Ognia i Ziemi.

Sephanie pisnęła, kiedy nad statuetką pojawiły się dwa słowa w Dawnej Mowie, czarne, jakby wypisane atramentem w powietrzu. Litery miały cokolwiek dziwny krój, niemniej słowa były zrozumiałe. Ansoen i Imsoen. Aviendha wyglądała na równie zaskoczoną co pokojówka.

— Chyba w końcu mamy dowód — oznajmiła Elayne głosem znacznie spokojniejszym niż to, co czuła. Serce uwięzło jej w gardle, łomocząc nieznośnie. „Zmyślenie” i „Prawda” tak można było te słowa przetłumaczyć. Czy może w innym kontekście: „Literatura” i „Fakt”. Dla niej dowód był wystarczający. Zaznaczyła miejsce, gdzie strumienie dotknęły figurki, żeby ułatwić sobie późniejsze badania. — Ale nie powinnaś postępować pochopnie. To niebezpieczne.

Poświata otaczająca Aviendhę w jednej chwili zniknęła.

— Och, Światłości — wykrzyknęła, rzucając się na szyję Elayne. — Nie myślałam! Mam wobec ciebie wielkie toh! Nie chciałam narażać na niebezpieczeństwo ciebie i twoich dzieci! Nigdy!

— Ja i moje dzieci jesteśmy bezpieczne — roześmiała się Elayne, odpowiadając uściskiem na uścisk. — Pamiętaj o wizji Min. — Jej dzieci są bezpieczne, przynajmniej do chwili, kiedy się urodzą. Tak wiele dzieci umierało w pierwszym roku życia. A Min nie potrafiła powiedzieć nic więcej jak tylko, że się urodzą zdrowe. Min nie wspomniała też nic o tym, że Elayne może się wypalić, ale nie zamierzała podnosić tej kwestii, żeby nie pogłębiać poczucia winy siostry. — Nie masz wobec mnie żadnego toh. To o ciebie się bałam. Mogłaś umrzeć lub się wypalić.

Aviendha odsunęła się na tyle, by spojrzeć w oczy Elayne. Najwyraźniej była zadowolona z tego, co ujrzała, ponieważ na jej ustach zakwitł uśmiech.

— Ale udało mi się go uaktywnić. Być może powinnam cię zastąpić w badaniach. Kiedy będziesz mnie nadzorować, nic się nie stanie. Miną całe miesiące, zanim będziesz mogła sama się nimi zająć. Mamy czas...

— Ty za to nie masz ani chwili — rozległ się od drzwi kobiecy głos. — Czas na nas. Mam nadzieję, że nie przyzwyczaiłaś się za bardzo do noszenia jedwabi. Widzę cię, Elayne.

Aviendha odskoczyła, oblała się szkarłatem i spojrzała na dwie kobiety Aielów, które właśnie weszły do pomieszczenia i które zdecydowanie nie były zwyczajnymi kobietami. Jasnowłosa Nadere, dorównująca wzrostem większości mężczyzn, na dodatek mocno zbudowana, była Mądrą cieszącą się poważaniem wśród Goshien; Dorindha o długich rudych włosach przyprószonych siwizną była żoną Baela, wodza klanu Goshien, choć przede wszystkim Panią Dachu Siedziby Dymiących Źródeł, największej siedziby klanu. To ona właśnie przemówiła.

— Widzę cię, Dorindho — wypowiedziała formułkę Elayne. — Widzę cię, Nadere. Dlaczego chcecie zabrać Aviendhę?

— Powiedziałaś, że mogę zostać z Elayne i strzec jej pleców — protestowała Aviendha.

— Tak powiedziałaś. — Elayne ujęła rękę siostry, a ta odwzajemniła uścisk. — Powiedziałaś i Mądre się zgodziły.

Dorindha poprawiła na ramionach ciemny szal, zaszczękały bransolety ze złota i kości słoniowej.

— Ile potrzebujesz strażniczek, Elayne? — zapytała sucho. — Masz pewnie setkę kobiet, które niczym innym się nie zajmują, wszystkie twarde jak Far Dareis Mai. — Uśmiech pogłębił zmarszczki w kącikach oczu. — Powinnaś wiedzieć, że te kobiety przed drzwiami próbowały odebrać nam noże, zanim wpuściły do środka.

Nadere musnęła dłonią rogową rękojeść noża, w jej zielonych oczach zapaliły się groźne ogniki, choć było nadzwyczaj mało prawdopodobne, by strażniczki tak daleko się posunęły. Nawet Birgitte, podejrzewająca wszystko i wszystkich, gdy w grę wchodziło bezpieczeństwo Elayne, ślepo ufała Aielom. Elayne zaś w trakcie ceremonii wzajemnej adopcji z Aviendhą musiała wziąć na siebie pewne zobowiązania. Mądre, które brały udział w ceremonii, na przykład Nadere, mogły wchodzić do pałacu, kiedy chciały, i chodzić po nim, gdzie chciały — tak przewidywało jedno z owych zobowiązań. Natomiast Dorindhę w spontaniczny sposób otaczała tak władcza atmosfera, że wydawało się niemożliwe, by ktoś jej gdziekolwiek nie wpuścił.

— Aviendho, zbyt długo zaniedbywałyśmy twoje szkolenie — zdecydowanie oznajmiła Nadere. — Idź i przebierz się w stosowne rzeczy.

— Ale ja tyle się uczę od Elayne, Nadere. Sploty, jakich nawet ty nie znasz. Myślę, że już potrafiłabym sprowadzić deszcz na Ziemię Trzech Sfer! A właśnie się dowiedziałyśmy, że potrafię...

— Czegokolwiek się nauczyłaś — ostro ucięła Nadere — wchodzi na to, że równie dużo zapomniałaś. Jak na przykład o tym, że wciąż jesteś uczennicą. Moc jest ostatnią z rzeczy, o których Mądre muszą mieć rozeznanie, w przeciwnym razie tylko te, które potrafią przenosić, mogłyby być Mądrymi. Teraz idź, przebierz się i dziękuj, że nie każę ci wrócić nago i poddać się chłoście. Ale Klan właśnie zwija namioty i jeśli przez ciebie wymarsz się opóźni, to chłosta cię nie minie.

Bez jednego słowa Aviendha puściła dłoń Elayne i wybiegła z komnaty, wpadając po drodze na Naris, która omal nie upuściła wielkiej, przykrytej serwetą tacy. Nieznaczny gest Essande wystarczył, by Sephanie pobiegła za nią. Oczy Naris rozszerzyły się na widok kobiet Aielów, Essande jednak tylko obsztorcowała ją za opóźnienia i skierowała z tacą do stołu. Młodsza kobieta pospiesznie wykonała polecenie, mamrocząc pod nosem przeprosiny.

Elayne też miała ochotę pobiec za Aviendhą, żeby wykorzystać do reszty tych parę chwil, jakie im jeszcze zostały, ale słowa Nadere osadziły ją w miejscu:

— Opuszczacie Caemlyn, Dorindho? Dokąd się udajecie? — Niezależnie jak bardzo Elayne ceniła Aielów, nie lubiła gdy wędrowali po okolicy. Sytuacja bez tego była wystarczająco niestabilna, nawet krótkie wyprawy na polowanie i handel często były nie w smak okolicznym mieszkańcom.

— Opuszczamy Andor, Elayne. Za kilka godzin znajdziemy się naprawdę daleko. Jeśli zaś chodzi o cel naszej wyprawy, to musisz zapytać Car’a’carna.

Nadere podeszła do stołu, aby przyjrzeć się, co też Naris przyniosła, a tamta natychmiast zaczęła się tak trząść, że talerze prawie leciały jej z rąk.

— Wygląda nieźle, ale nie poznaję niektórych ziół — skomentowała Mądra. — Twoja akuszerka pozwala ci jeść te rzeczy, Elayne?

— Akuszerkę wezwę, kiedy będzie czas, Nadere. Dorindha, nie sądzisz chyba, że Rand chciałby zataić przede mną cel waszej wyprawy. Co powiedział?

Dorindha lekko wzruszyła ramionami.

— Przysłał posłańca, jednego z tych czarnych kaftanów, z listem do Baela. Bael oczywiście pozwolił mi go przeczytać — z tonu jej głosu należało wnosić, że odwrotna możliwość w ogóle nie wchodziła w grę — ale Car’a’carn pisał, żeby nikomu nie mówić, dlatego i tobie nie powiem.

— Nie masz akuszerki? — z niedowierzaniem zapytała Nadere. — A kto ci reguluje dietę? Kto ci podaje odpowiednie zioła? Przestań tak na mnie patrzeć, kobieto. Melaine ma gorszy temperament niż ty kiedykolwiek będziesz miała, a jednak pokornie słucha wszystkich rad Monaelle odnoszących się do tych spraw.

— Każda chyba kobieta w pałacu sądzi, że ma prawo wtrącać się do tego, co jem — odpowiedziała gorzko Elayne. — Czasami wydaje mi się, że podobnie sądzi cała żeńska połowa Caemlyn. Dorindho, czy możesz w końcu...

— Moja pani, jedzenie stygnie — powiedziała grzecznie Essande, ale w jej słowach dźwięczały odległe, twarde tony, nigdy jednak nieprzekraczające granicy stosownej dla wiekowej emerytki.

Zgrzytając zębami, Elayne podeszła do krzesła i usiadła, Essande stanęła z tyłu. Powoli chyba traciła już grację ruchów. Można więc raczej rzec, że nie tyle podeszła, co sunęła majestatycznie. Essande zdjęła ręcznik z głowy Elayne, wydobyła szczotkę o trzonku z kości słoniowej i zajęła się czesaniem, podczas gdy Elayne jadła. Jadła, ponieważ gdyby wzgardziła posiłkiem, ktoś musiałby podgrzewać jej kolejne dania, ponieważ Essande i jej strażniczki kazałyby jej siedzieć przy stole, póki nie skończy. Niemniej, wyjąwszy niezłe suszone jabłka, reszta zdecydowanie nie była jej w smak. Chleb był chrupiący, ale pełen wołków zbożowych, a namoczona sucha fasola twarda i pozbawiona smaku; właściwie cały zapas fasoli należało uznać za zepsuty. Jabłka zostały podane w misce z ziołami — korzeń łopianu, kalina koralowa i śliwolistna, mlecz, liść pokrzywy — z odrobiną oliwy, na mięsne danie składał się kawałek cielęciny ugotowany w delikatnym bulionie. Wszystko praktycznie nieosolone, jak dalece zdołała się zorientować. Gotowa byłaby zabić za słony, krwisty, ociekający tłuszczem befsztyk! Na talerzu Aviendhy pyszniła się krojona wołowina, choć wyglądała na dość twardą. Ona mogła nawet poprosić o wino, Elayne do picia pozostawała woda lub kozie mleko. A herbaty chciało jej się równie rozpaczliwie co tłustego mięsa, ale nawet najsłabsza herbata sprawiała, że natychmiast biegła do łazienki, a z tymi sprawami już miała dość kłopotów. Jadła więc metodycznie, mechanicznie, próbując myśleć o wszystkim innym, tylko nie o smaku w ustach. No, może te jabłka...

Próbowała wyciągnąć od kobiet Aielów jakieś wieści o Randzie, ale najwyraźniej wiedziały mniej niż ona. Przynajmniej tylko do takiej wiedzy się przyznawały. Kiedy chciały, potrafiły nie puścić pary z ust. Ona wiedziała, że przebywał gdzieś na południowym wschodzie. Gdzieś w Łzie, jak przypuszczała, choć równie dobrze mogło chodzić o równinę Maredo lub Grzbiet Świata. Poza tym wiedziała, że żył, i kropka. Próbowała podtrzymywać rozmowę na temat Randa w nadziei, że wymknie im się jakieś słowo, równie dobrze jednak mogłaby czesać cegły palcami. Dorindhę i Nadere interesowała całkowicie inna sprawa, mianowicie przekonanie jej, iż powinna natychmiast wziąć sobie akuszerkę. Wciąż straszyły, jak może zaszkodzić sobie oraz dzieciom, i nawet wizja Min nie potrafiła ich przekonać.

— Dobrze, dobrze — powiedziała na koniec, z trzaskiem odkładając nóż i widelec. — Jutro sobie jakiejś poszukam. — A jeżeli nawet nie znajdzie, to one się o tym nie dowiedzą.

— Mam kuzynkę, która jest akuszerką, moja pani — powiedziała Essande. — Melfane stoi za ladą w sklepie z ziołami i maściami na ulicy Świec w Nowym Mieście, moim zdaniem jest naprawdę kompetentna. — Przyklepała na miejsce kilka niesfornych loków i z zadowolonym uśmiechem odsunęła się na krok. — Tak bardzo przypominasz mi swoją matkę, moja pani.

Elayne westchnęła. Wychodziło na to, że będzie miała akuszerkę, czy tego chce, czy nie. Ktoś inny się będzie za nią martwił niedobrym jedzeniem. Cóż, może akuszerka coś poradzi na nocne bóle pleców i powiększone łono. Dzięki Światłości, oszczędzono jej wymiotów. Potrafiące przenosić kobiety nie cierpiały w ciąży na tę dolegliwość.

Kiedy Aviendha wróciła, była już w stroju Aielów, na ramionach miała mokry wciąż szal, ciemną szarfą zawiązała włosy, na plecach niosła tobołek. A choć Dorindha i Nadere miały niezliczone bransolety i naszyjniki, Aviendha miała tylko pojedynczy srebrny naszyjnik z misternie kutych kręgów układających się w skomplikowany wzór oraz pojedynczą bransoletę z kości słoniowej. Rzeźbioną w gęsty ornament róż i cierni. Podała Elayne tępy sztylet.

— Dla bezpieczeństwa musisz go nosić. Będę cię odwiedzała tak często, jak to będzie możliwe.

— Może znajdziesz chwilę czasu na okazjonalną wizytę — surowo napomniała ją Nadere — ale masz zaległości i musisz ciężko pracować, żeby je nadrobić. Dziwne — zadumała się, kręcąc głową — żeby tak prosto można było sobie składać wizyty na takie odległości. Pokonać ligi, setki lig, jednym krokiem. Dziwnych rzeczy nauczyłyśmy się na mokradłach.

— Chodź, Aviendho, już czas — powiedziała Dorindha.

— Czekajcie — powiedziała Elayne. — Proszę, zaczekajcie jeszcze chwilę. — Ściskając w dłoni nóż, pobiegła do ubieralni. Sephanie stała tam, wciąż jeszcze z suknią Aviendhy w rękach, ukłoniła się, ale Elayne zignorowała ją i otworzyła rzeźbione wieko szkatułki z klejnotami. Wewnątrz w odpowiednich przegródkach znajdowały się naszyjniki, bransoletki i broszki, na nich spoczywała wielka, chyba bursztynowa, brosza w kształcie żółwia oraz druga, w kształcie siedzącej kobiety otulonej własnymi włosami, najwyraźniej wyrzeźbiona z pociemniałej z powodu upływu czasu kości słoniowej. Obie były angrealami. Umieściła w skrzyni sztylet o rogowej rękojeści, chwyciła żółwika, a potem, tknięta nagłym bodźcem, wzięła też pierścień snów z poskręcanego kamienia, w czerwieniach, błękitach i brązach. Od kiedy zaszła w ciążę nie przydawał się na nic; na wypadek gdyby nawet udało jej się upleść Ducha, wciąż pozostawał srebrny pierścień w kształcie spiralnych warkoczy, zabrany Ispan.

Pobiegła z powrotem do salonu, a tam zastała Dorindhę i Nadere w trakcie kłótni, a przynajmniej ożywionej dyskusji, natomiast Essande udawała, że sprawdza czystość mebli, przesuwając palcami pod skrajem blatu. Wnioskując jednak z nachylonej głowy, słuchała uważnie. Naris, która zdążyła posprzątać ze stołu, chciwie przyglądała się kobietom Aielów.

— Powiedziałam jej, że jeśli przez nią wymarsz się opóźni, to posmakuje rózgi — mówiła dość zapalczywie Nadere.

— Wiem, że to nie w porządku, ponieważ to nie jej wina, ale powiedziałam, co powiedziałam.

— Zrobisz, jak będziesz uważała za stosowne — spokojnie odparowała Dorindha, ale napięcie wokół oczu sugerowało, że rozmowa trwa już od jakiegoś czasu. — Być może zresztą nic się nie opóźni. A może Aviendha z radością zapłaci cenę, byle tylko móc się pożegnać z siostrą.

Elayne nawet przez myśl nie przeszło, by wstawić się za Aviendhą. Na nic by się to nie zdało. A ona sama roztaczała wokół siebie godną Aes Sedai atmosferę opanowania, jakby fakt, że zbiją ją za cudze przewiny, nie miał najmniejszego znaczenia.

— To dla ciebie — powiedziała Elayne, wciskając pierścień i broszę w dłoń siostry. — Obawiam się wszak, że nie możesz tego traktować jak podarunku. Biała Wieża będzie je chciała odzyskać. Ale korzystaj, póki możesz.

Aviendha przyjrzała się przedmiotom i westchnęła.

— Nawet jako pożyczka to są wspaniałe prezenty. Zawstydzasz mnie, siostro. Obawiam się, że nie mam ci się czym zrewanżować.

— Za wszystko wystarczy mi twoja przyjaźń. Dałaś mi siostrę. — Elayne poczuła łzę spływającą po policzku. Zmusiła się do śmiechu, ale był to słaby, udawany śmiech. — Jak możesz mówić, że nie masz mi co dać? Dałaś mi wszystko.

W oczach Aviendhy też błyszczały łzy. Mimo iż wszystkie patrzyły, przytuliła Elayne i uściskała mocno.

— Będę za tobą tęsknić, siostro — wyszeptała. — W moim sercu zagości nocny chłód.

— W moim też, siostro — szepnęła Elayne i zrewanżowała się równie mocnym uściskiem. — Też będę za tobą tęskniła. A czasami będziesz mnie odwiedzać. To nie potrwa wiecznie.

— Nie, nie potrwa wiecznie. Ale będzie mi ciebie brakowało.

Pewnie by sobie jeszcze popłakały, gdyby Dorindha nie położyła im dłoni na ramionach.

— Już czas. Musimy iść, jeśli chcesz mieć cień szansy na uniknięcie rózgi.

Aviendha wyprostowała się z westchnieniem, ocierając oczy.

— Obyś zawsze znalazła wodę i cień, siostro.

— Obyś zawsze znalazła wodę i cień, siostro. — W tej formule aielowego pożegnania kryło się coś ostatecznego, szybko więc dodała: — Póki znów nie ujrzę twego oblicza.

I w jednej chwili już ich nie było. W jednej chwili poczuła się bardzo samotna. Obecność Aviendhy była jak opoka; siostra, z którą można porozmawiać, pośmiać się, dzielić nadzieje oraz lęki, i tę pociechę właśnie jej odebrano.

Essande wyślizgnęła się z pokoju, kiedy żegnały się z Aviendhą, a teraz wróciła z diademem dziedziczki tronu, prostą, złotą obręczą z pojedynczą złotą różą nad czołem. Elayne włożyła ją.

— Żeby najemnicy nie zapomnieli, z kim mają do czynienia, moja pani.

Elayne nie zdawała sobie dotąd sprawy, że przygarbiła ramiona. Teraz się wyprostowała. Jej siostra odeszła, ale ona miała miasto, którego trzeba było bronić, i tron do zdobycia. Obowiązek będzie teraz jej opoką.

16

Nowy patriota

Błękitna Komnata Audiencji nazwę swą zawdzięczała sklepionemu sufitowi z wizerunkiem nieba i białych chmur oraz niebieskim płytkom posadzki, poza tym była najmniejszym pokojem oficjalnych spotkań w całym pałacu, niecałe dziesięć kroków na niecałe dziesięć. Wykończona łukami amfilada okien wychodziła na dziedziniec, a w ramach okiennych wciąż tkwiły kasetki szyb, chroniące przed wczesnowiosennym chłodem i, mimo padającego deszczu, wpuszczały całkiem sporo światła — ale choć w pomieszczeniu znajdowały się dwa wielkie kominki z marmurowymi gzymsami i gipsowa sztukateria z motywami lwów, po obu zaś stronach drzwi wisiały arrasy z Białym Lwem — delegacja kupców Caemlyn byłaby obrażona przyjęciem w Błękitnej Komnacie, bankierzy wpadliby we wściekłość. Zapewne z tej właśnie przyczyny pani Harfor ulokowała tu najemników, choć mało prawdopodobne było, aby impertynencja do nich dotarła. Pierwsza Pokojówka też była obecna, „nadzorując” parę młodych służących w liberiach, które dbały o to, by kielichy były pełne, dolewając wino z wysokich, srebrnych dzbanów trzymanych na tacy na symbolicznie tylko rzeźbionym kredensie. Do piersi przyciskała skórzaną teczkę z tłoczeniami, w której gromadziła swoje raporty, jakby przekonana, że najemnicy szybko sobie pójdą. W kącie przyczaił się Halwin Norry, z wianuszkiem białych włosów za uszami, które Elayne zawsze przywodziły na myśl pióra, i też przyciskał do wąskiej piersi skórzaną teczkę. Ich sprawozdania stanowiły część codziennej rutyny, ostatnimi czasy rzadko rozweselającej. Można by rzec, że wręcz przeciwnie.

Ostrzeżeni wejściem gwardzistek wszyscy oczekiwali jej na stojąco. Na czele dwóch pozostałych gwardzistek Elayne wkroczyła do pomieszczenia. Deni Colford, która teraz zastąpiła Devore w roli dowódcy straży przybocznej, zignorowała jej rozkaz postawienia wart przed drzwiami. Zignorowała bez słowa wytłumaczenia! Nie potrafiła nie zgrzytać zębami, choć z drugiej strony podejrzewała, że gwardzistki stanowią znakomite uzupełnienie widowiska ostentacyjnie zamanifestowanej arogancji.

Careane i Sareitha w strojach ceremonialnych, to znaczy z szalami na ramionach, z szacunkiem skłoniły nieznacznie głowy, natomiast Mellar zamaszyście wykonał ceremonialny ukłon piórami swego kapelusza, drugą dłoń przyciskając do koronkowej szarfy przecinającej wypolerowany napierśnik. Sześć mosiężnych węzłów przymocowanych do napierśnika — po trzy na każdym ramieniu — wciąż ją niepomiernie denerwowało, ale jak dotąd nie poruszyła z nim tej kwestii. Na ostrej i wydłużonej twarzy zastygł mu zdecydowanie zbyt ciepły uśmiech — mimo iż odnosiła się do niego lodowato, to, ponieważ nie zaprzeczyła plotce głoszącej, że dzieci, które nosi, są jego, prawdopodobnie sądził, iż wciąż ma u niej jakieś szanse. Powody, dla których jeszcze nie zdementowała tej ohydnej historii, zdążyły już się zmienić, nie sądziła, że musi w ten sposób chronić swe dzieci, dzieci Randa, niemniej mówi się trudno. Wystarczy dać tamtemu czas, a sam uplecie pętlę na swą szyję. A jeśli tak się nie stanie, to ona zrobi to za niego.

Najemnicy, wszystko wiarusy dobrze już w swoich latach, zareagowali na jej wejście ułamek sekundy później niż Mellar i, rzecz jasna, ich ukłony nie były takie ceremonialne. Evard Cordwyn, wysoki Andoranin o kwadratowej szczęce, miał w lewym uchu wielki rubin, a Aldred Gomaisen, niski i szczupły, z wygolonym czołem, przód kaftana nosił pokryty co najmniej w połowie pionowymi pasami czerwieni, zieleni i błękitu; było ich znacznie więcej, niż stanowiła jego tytulatura w rodzimym Cairhien. Wreszcie posiwiały Hafeen Bakuvun z grubymi, złotymi kółkami w uszach i pierścieniami z klejnotami na każdym palcu. Domani był ogromny, ale ze sposobu, w jaki się poruszał, wynikało wyraźnie, że pod tłuszczem kryje się warstwa twardych mięśni.

— Nie masz żadnych obowiązków, kapitanie Mellar? — zapytała zimno Elayne, zajmując jeden z nielicznych w komnacie fotelików. Było ich tylko pięć, prosto rzeźbionych w motywy liści i pnączy, pozbawionych bodaj śladu złoceń. Ustawiono je rzędem, tyłem do okien tak, by wpadające światło otaczało aureolą sylwetki tych, którzy na nich zasiadali. Podczas słonecznych dni blask kazał mrużyć oczy dopuszczonym przed oblicze królowej. Niestety, dzisiaj słońca nie było. Dwie gwardzistki stanęły po obu jej stronach z dłońmi wspartymi na rękojeściach mieczy i mierzyły najemników zapalczywymi spojrzeniami, pod którymi Bakuvun otwarcie się szczerzył, a Gomaisen pocierał policzek, skrywając drobny uśmieszek ironii. Gwardzistki nie wyglądały na urażone, dobrze wiedziały, jaki jest cel tych paradnych uniformów. Elayne ze swej strony pewna była, że gdyby poszło na ostrza, wszystkie uśmieszki natychmiast by znikły.

— Moim pierwszym i najważniejszym obowiązkiem jest cię chronić, moja pani. — Mellar poluzował miecz w pochwie, a potem zmierzył najemników takim wzrokiem, jakby oczekiwał, że zaraz zaatakują, ją albo jego. Gomaisen tłumił gorzkie rozbawienie, ale Bakuvun śmiał się w głos. Wszyscy trzej mieli puste pochwy, dwaj pierwsi przy pasach, Gomaisen dwie przytroczone na plecach; żadnemu z najemników nie pozwalano wnosić do pałacu nic więcej prócz sztyletu.

— Przecież wiem, że masz inne obowiązki — powiedziała bezbarwnym tonem — ponieważ sama ci je przydzieliłam, kapitanie. Masz szkolić ludzi, którzy ściągają do nas z okolicy. Nie spędzasz z nimi tyle czasu, ile oczekuję. Musisz wyszkolić kompanię żołnierzy, kapitanie. — Kompania składała się ze starców oraz chłopców, a została mu przydzielona głównie po to, by go czymś zająć. W ten sposób z jej strażą przyboczną nie przebywał wiele, a jego dowództwo nabrało coraz bardziej tytularnego charakteru. I dobrze. Zbyt lubił podszczypywać kobiece pośladki. — Proponuję, byś się nimi zajął. Natychmiast.

Przez wąskie oblicze Mellara przemknął cień gniewu — w istocie cały się zatrząsł! — ale natychmiast się opanował. Wszystko potoczyło się tak błyskawicznie, że mogła sobie to tylko wyobrazić. Ale wiedziała, że jest inaczej.

— Jak rozkażesz, moja pani — powiedział gładko. Jego uśmiech też był przymilny i śliski. — Całym moim honorem jest służba tobie. — Wykonał kolejny ceremonialny ukłon i ruszył ku drzwiom, właściwie nie szedł, a paradował. Niewiele mogło na dłuższą metę osłabić pychę Mellara.

Bakuvun roześmiał się znowu, aż musiał odrzucić w tył głowę.

— Ten człowiek nosi teraz tyle koronki, że, słowo, oczekiwałem, iż poprosi nas do tańca, ale nie, sam tańczy. — Cairhienianin roześmiał się znowu, gardłowym, paskudnym śmiechem.

Plecy Mellara zesztywniały, zgubił krok, potem dał niezgrabnie następny i w efekcie zderzył się w drzwiach z Birgitte. Nie przeprosił, tylko wymknął się szybko z komnaty, a Birgitte spojrzała w ślad za nim spod zmarszczonych brwi — w więzi zadrżał gniew, szybko stłumiony i niecierpliwość, która pozostała — nim zamknęła drzwi, podeszła do fotelika Elayne i stanęła za nim, kładąc jedną dłoń na oparciu. Gruby warkocz był zapleciony równie misternie co zazwyczaj, choć przecież musiała go rozplatać dla wysuszenia, a mundur Kapitana-Generała leżał na niej jak ulał. Na obcasach Birgitte była wyższa od Gomaisena i kiedy chciała, potrafiła roztaczać wokół siebie władczą atmosferę. Najemnicy ukłonili się lekko, z szacunkiem, lecz bez służalczości. Jakiekolwiek mogli mieć do niej z początku zastrzeżenia, zapewne większości się pozbyli po tym, jak dane im było widzieć ją z łukiem i w boju.

— Z twych słów można by wnosić, że znasz kapitana Mellara, kapitanie Bakuvun — Elayne nadała temu zdaniu z lekka pytający akcent, ale poza tym postarała się, by słowa brzmiały niezobowiązująco. Birgitte dbała, by w więzi była pewność siebie, wtórująca wyrazowi twarzy Elayne, ale wciąż przebijały spod niej czujność i zmartwienie. I wszechobecne zmęczenie. Elayne zacisnęła szczęki, żeby stłumić ziewnięcie. Birgitte naprawdę potrzebowała wypoczynku.

— Spotkałem go raz czy dwa razy w życiu, moja pani — ostrożnie odrzekł Domani. — W każdym razie nie więcej niż trzy, rzekłbym. Tak, zdecydowanie nie więcej niż trzy. — Przechylił głowę, patrząc na nią prawie spod oka. — Wiesz, że w przeszłości parał się moim fachem?

— Nie próbował tego ukrywać, kapitanie — odpowiedziała takim tonem, jakby temat zdążył już ją zmęczyć. Gdyby zdradził coś interesującego, można by później wypytać go na osobności, w obecnej sytuacji rzecz nie była warta świeczki: Mellar mógł się dowiedzieć. A wtedy pewnie by zbiegł, nim by się czegokolwiek o nim dowiedziała.

— Czy naprawdę Aes Sedai muszą być obecne przy naszej rozmowie, moja pani? — zapytał Bakuvun. — Tamte Aes Sedai — dodał, patrząc na jej pierścień z Wielkim Wężem. Uniósł srebrny pucharek, a jedna ze służących podskoczyła, aby go napełnić. Obie były ładne, może nie aż tak bardzo, ale ostatecznie Reene nie miała już z czego wybierać: większość to były dziewczynki lub staruszki nie tak żwawe jak niegdyś. — Przez cały czas, jaki tu spędziliśmy razem, nie robiły nic innego, jak tylko próbowały wpoić nam lęk wobec potęgi i zasięgu władzy Białej Wieży. Szanuję Aes Sedai, tak jak wszyscy mężczyźni... Prawda, szanuję... Niemniej, jeżeli mi wolno powiedzieć, męczące jest, gdy wciąż starają się zastraszyć człowieka wzrokiem. Przysięgam, że tak jest, moja pani.

— Mądry mężczyzna zawsze lęka się majestatu Wieży — powiedziała spokojnie Sareitha, poprawiając na ramionach szal z brązowymi frędzlami, być może po to, żeby zwrócić nań uwagę. Na jej smagłej, kwadratowej twarzy nie pojawił się jeszcze charakterystyczny wyraz uniemożliwiający stwierdzenie liczby przeżytych lat, wszelako wyraźnie za nim tęskniła.

— Tylko głupcy ignorują grozę i majestat Wieży — Careane powtórzyła za Sareitha. Zielona siostra była kobietą dość przysadzistą i szeroką w ramionach jak większość mężczyzn, toteż z pewnością słowa te nie były pustym gestem. Dla wszystkich, którzy wiedzieli, rysy jej twarzy równie nieomylnie zdradzały tożsamość, co pierścień na palcu wskazującym prawej dłoni.

— Z tego, co mi wiadomo — ponuro skomentował Gomaisen — to Tar Valon jest właśnie oblegane. Powiadają też, że w Białej Wieży nastąpił rozłam i teraz mamy dwie Amyrlin. Słyszałem nawet, że w Wieży panują teraz Czarne Ajah. — Odważny człowiek — rzucić w twarz Aes Sedai takie plotki, niemniej towarzyszyło im lekkie skrzywienie. Skrzywił się, ale nie zamilkł. — Jakiego więc majestatu każecie nam się lękać?

— Nie powinieneś wierzyć we wszystko, co powiadają, kapitanie Gomaisen — głos Sareithy pozostał niewzruszony, jakby stwierdzała tylko powszechnie znany fakt. — Prawda ma więcej odcieni, niż sobie wyobrażasz, a odległość często nadaje jej kształt zupełnie odmienny od faktów. Wszelako powinieneś wiedzieć, że niebezpiecznie jest powtarzać plotki o Sprzymierzeńcach Ciemności wśród sióstr.

— Najlepiej nie ustawać w wierze — dodała Careane, równie spokojnie — że Biała Wieża jest Białą Wieżą i pozostanie nią na zawsze. A ty stoisz przed trzema Aes Sedai. Powinieneś rozważniej dobierać słowa, kapitanie.

Gomaisen wierzchem dłoni otarł usta, a w jego ciemnych oczach lśnił sprzeciw. Sprzeciw poszczutego zwierzęcia.

— Powtarzam tylko, co mówi się na ulicach — mruknął.

— Czy spotkaliśmy się tutaj, żeby dyskutować o Białej Wieży? — zapytał Cordwyn, marszcząc czoło. Zanim podjął temat, opróżnił pucharek, jakby samo wspomnienie ośrodka władzy Aes Sedai napawało go niepokojem. Ile już zdążył wypić? Lekko chwiał się na nogach i niewyraźnie wypowiadał słowa. — Wieża znajduje się setki lig stąd, a co się w niej dzieje, to nie nasza sprawa.

— Prawda, przyjacielu — powiedział Bakuvun. — Prawda. Nasza sprawa to miecze... miecze i krew. Co prowadzi nas do niemiłej kwestii — wykonał zamaszysty gest grubymi upierścienionymi palcami — złota. Każdego dnia tracimy ludzi, dzień za dniem, bez końca, a w mieście trudno znaleźć uzupełnienia.

— Ja przynajmniej żadnych nie znalazłem — mruknął Cordwyn, mierząc wzrokiem pokojówkę napełniającą jego pucharek. Zarumieniła się pod jego spojrzeniem, szybko uniosła dziobek dzbana, przez co uroniła na posadzkę nieco ciemnej cieczy; pani Harfor zmarszczyła brwi. — Wszyscy zdolni do noszenia broni zaciągają się do gwardii królowej. — Była to prawda, zaciągi z każdym dniem rosły. Gwardia królowej stawała się powoli znaczną siłą. Przynajmniej kiedyś się nią stanie. Na nieszczęście miną miesiące, nim większość tych mężczyzn będzie w stanie utrzymać miecz, nie kalecząc się przy tym w stopę, nie wspominając już o posługiwaniu się nim w bitwie.

— Jako rzeczesz, przyjacielu — mruknął Bakuvun. — Jako rzeczesz. — Obdarzył Elayne szerokim uśmiechem. Może chciał w ten sposób wydać się jej życzliwy, ale jej skojarzył się z kimś, kto próbuje sprzedać prosiaka w worku. — Nawet kiedy już obronimy miasto, moja pani, znalezienie nowych ludzi nie będzie łatwe. Odpowiedni ludzie nie rodzą się na pniu, o nie. Mniej ludzi oznacza mniej pieniędzy przy następnym zleceniu. Taki już jest świat. Uważamy, że należy nam się sprawiedliwa rekompensata.

Elayne poczuła nagły napływ gniewu. Doszli do wniosku, że nie ma innego wyjścia, jak trzymać ich za wszelką cenę, tak sobie pomyśleli! Co gorsza, mieli rację. Ci ludzie dowodzili ponad tysiącem żołnierzy. Nawet licząc tych, których przyprowadził Guybon, rezygnacja z ich usług oznaczałaby niepowetowaną stratę. Zwłaszcza gdyby inni najemnicy zaczęli podejrzewać, że służą straconej sprawie. Najemnicy nienawidzili straconych spraw. Uciekliby od niej jak szczury z płonącego gmachu. Gniew wciąż w niej wzbierał, ale zdecydowała się nałożyć mu wędzidło. Ledwie się udało. W głosie zabrzmiał jednak ton przygany.

— Sądziliście, że obędzie się bez ofiar? Myśleliście, że wystarczy dosiąść konia i zabrać złoto bez potrzeby obnażania mieczy?

— Podpisaliście umowę na dniówkę w złocie — wtrąciła Birgitte. Nie powiedziała, ile wyniosła stawka, ponieważ każda kompania negocjowała oddzielnie. Ostatnią rzeczą, jakiej potrzebowały, była wzajemna zazdrość najemników o honorarium. Już i tak wychodziło na to, że połowę karczemnych bójek, jakie musiała pacyfikować gwardia, wszczynali najemnicy z różnych oddziałów. — Suma była ustalona z góry. A mówiąc brutalnie, im więcej tracicie ludzi, tym większe zyski na głowę.

— Ach, Kapitanie-Generale — oznajmił pojednawczo krępy najemnik — zapominasz o odszkodowaniach, które zostaną wypłacone wdowom i sierotom. — Gomaisen omal się nie zakrztusił, a Cordwyn z niedowierzaniem popatrzył na Bakuvuna, a potem skrył wzrok w pucharku z winem.

Elayne poczuła, jak nią trzęsie, dłonie zacisnęła na poręczach fotela. Nie pozwoli sobie na wybuch. Nie!

— Zamierzam trzymać się zawartych umów — oznajmiła chłodno. Cóż, przynajmniej nie krzyczała. — Zostanie wam wypłacony przewidziany żołd, włączywszy w to zwyczajową premię za zwycięstwo, kiedy zdobędę tron, ale ani grosza więcej. Jeżeli spróbujecie się wycofać, to założę, że zmieniacie sztandar i udajecie się na służbę do Arymilli, a w takim razie każę was aresztować, a potem wygnać za bramy bez broni i wierzchowców. — Pokojówka napełniająca pucharek Cordwyna znienacka pisnęła, a potem odskoczyła, rozcierając biodro. Gniew dotychczas tłumiony przez Elayne, eksplodował z całą mocą. — A jeżeli którykolwiek z was kiedykolwiek odważy się dotknąć mej pokojówki, to zostaniecie wygnani bez broni, koni i butów! Zrozumiano?

— Zrozumiano, moja pani — w głosie Bakuvuna pobrzmiewały zimne tony, a szerokie usta były zaciśnięte. — Zaiste, jaśniej nie można było powiedzieć. Skoro więc nasza... dyskusja... zdaje się dobiegła końca, czy wolno nam będzie odejść?

— Proponuję, byście się poważnie zastanowili — wtrąciła się Sareitha. — Czy Biała Wieża woli widzieć Aes Sedai na Tronie Lwa, czy niemądrą Arymillę Marne?

— Policzcie Aes Sedai przebywające w tym pałacu — dodała Careane. — Policzcie Aes Sedai w Caemlyn. A w obozie Arymilli nie ma ani jednej. Policzcie i zdecydujcie, po czyjej stronie jest przychylność Białej Wieży.

— Policzcie — uzupełniła Sareitha — i pamiętajcie, że niełaska Białej Wieży może okazać się śmiertelnie groźna.

Właściwie nie sposób było uwierzyć, że jedna z nich musi być Czarną Ajah, niemniej inne możliwości nie wchodziły w grę. Oczywiście, pominąwszy fakt, że mogła to być Merilille. Elayne zdecydowanie odpychała od siebie taki scenariusz rozwoju spraw. Lubiła Merilille. Z drugiej strony, Careane i Sareithę też lubiła. Nie w takim stopniu jak Merilille, ale jednak. Niezależnie jak na sprawę patrzeć, lubiła Sprzymierzeńca Ciemności, kobietę, na której ciążył wyrok śmierci.

Kiedy najemnicy pospiesznie się ukłonili i wyszli, a pani Harfor odesłała pokojówki z niedopitym winem, Elayne odchyliła się w foteliku i westchnęła głęboko.

— Bardzo źle mi poszło, nieprawdaż?

— Najemnicy potrzebują silnej ręki — odparła Birgitte, ale w więzi można było odczytać powątpiewanie. Powątpiewanie i troskę.

— Jeżeli mogę coś powiedzieć, moja pani — wtrącił Norry suchym głosem — nie wyobrażam sobie, co innego mogłabyś zrobić. Dobrotliwość skłoniłaby ich tylko do wysuwania następnych żądań. — Dotąd stał z boku tak cicho, że Elayne zapomniała o jego istnieniu. Z wciąż mrugającymi oczyma przypominał brodzącego ptaka, który zastanawia się, gdzie zniknęła cała woda. Pani Harfor była nieskazitelnie schludna, natomiast jego kaftan cały był poplamiony atramentem, podobnie palce. Z wyraźnym niesmakiem przyjrzała się skórzanej teczce w jego dłoniach.

— Sareitha, Careane, mogłybyście zostawić nas samych? — zaproponowała uprzejmie. Zawahały się na moment, ale nie mogły postąpić inaczej, jak tylko skłonić głowy i majestatycznie niczym łabędzie opuścić komnatę. — Wy dwie również — dodała przez ramię do gwardzistek. Nawet nie mrugnęły!

— Precz! — warknęła Birgitte, podrywając głowę, aż warkocz się zakołysał. — Już! — Och, teraz nie były takie nieporuszone, zaiste podskoczyły! Prawie biegiem ruszyły ku drzwiom!

Kiedy zamknęły się za nimi podwoje, Elayne popatrzyła tylko groźnie za nimi.

— Żebym sczezła, nie chcę słyszeć żadnych złych wieści, nie dziś. Nie chcę słyszeć nic o tym, ile jedzenia sprowadzanego z Illian i Łzy dociera zepsute na miejsce. Nie chcę słuchać o podpaleniach, mące czarnej od wołków zbożowych, ściekach rodzących szczury szybciej niż da się je tępić, albo rojach much tak gęstych, że można by pomyśleć, iż Caemlyn to wielka stajnia. Chcę dla odmiany usłyszeć jakieś dobre wieści. — Faktycznie, żeby sczezła, zachowywała się prawie histerycznie! Po prawdzie, to czuła ogarniającą ją powoli histerię. Jaki wstyd! Próbowała zdobyć tron, a zachowywała się jak dziecko w żłobku!

Pan Norry i pani Harfor wymienili spojrzenia, co tylko dodatkowo pogorszyło sprawę. On z westchnieniem żalu pogłaskał swoją teczkę. Naprawdę uwielbiał cytować te swoje cyferki, nawet gdy wyłaniał się z nich wyłącznie ponury obraz. Przynajmniej już się nie dąsali, gdy odbierała ich raporty w towarzystwie drugiego. Cóż, przynajmniej nie bardzo. Ponieważ byli zazdrośni o zakres własnych kompetencji, więc każde czujnie obserwowało poczynania drugiego i natychmiast wskazywało na wszelkie, nawet wyobrażone wykroczenia drugiej strony. Mimo to zawiadywali miastem oraz pałacem nadzwyczaj skutecznie, przy minimum sporów.

— Nikt nas nie usłyszy, moja pani? — zapytała Reene.

Elayne wzięła głęboki oddech i zabrała się za wykonywanie ćwiczeń nowicjuszek, które jakoś nie przyniosły uspokajających efektów, potem spróbowała objąć źródło. Ku jej zaskoczeniu saidar nadpłynął gładko, przepełnił ją słodyczą życia i radości. I podziałał na uspokojenie nastrojów. Zawsze tak było. Gniew, smutek, ciąża mogły uniemożliwić objęcie źródła, ale kiedy już się udało, emocje przestawały szaleć. Zręcznie splotła właściwe porcje Ognia i Powietrza, dodając odrobinę Wody, ale kiedy skończyła, nie wypuściła źródła. Poczucie wypełniającej ją Mocy było cudowne, lecz jeszcze wspanialsza była świadomość, że teraz już nie musi się obawiać, iż z byle powodu zacznie płakać czy krzyczeć. Niemniej nie była na tyle głupia, żeby zaczerpnąć zbyt wiele.

— Nikt nas nie słyszy — odrzekła. Poczuła, jak z zewnątrz saidar dotknął osłony i zniknął. Ktoś próbował podsłuchiwać, zdarzyło się to nie po raz pierwszy. Skoro w pałacu było tyle potrafiących przenosić kobiet, trudno się dziwić, że od czasu do czasu któraś próbowała podsłuchiwać, z pewnością jednak wolałaby wiedzieć, jak wyśledzić tę którąś. Tymczasem jednak nie sposób było zajmować się czymkolwiek poważnym, nie postawiwszy najpierw osłon.

— Wobec tego mogę ci przekazać nieco dobrych wiadomości — powiedziała pani Harfor, obracając teczkę w dłoniach, ale nie otwierając jej. — Od Jona Skellita. — Fryzjer okazał się pilnym dostarczycielem informacji, zadanie zleciła mu już dawno temu sama Reene, a on rewanżował się znoszeniem wszelkich wieści, jakie udało mu się zebrać w obozie pod miastem. Był częścią świty Naean Arawn, a ta poważnie wspierała dążenia Arymilli, można było więc wnosić, że raporty Skellita skorzystają na łączących ją z Arymillą dobrych stosunkach. Niestety, jak dotąd przypuszczenie to się nie sprawdziło. — Donosi, że Arymilla i popierające ją Głowy Domów zamierzają razem wjechać na czele pierwszego oddziału do Caemlyn. Wychodzi na to, że ona nie przestaje się tym chwalić.

Elayne westchnęła. Arymilla i pozostali przemieszczali się razem z obozu do obozu, a jak dotąd nie udało się znaleźć wzorca tych zmian miejsca. Od jakiegoś czasu wiele wysiłku wkładano w przewidywania, dokąd udadzą się w następnej kolejności. W ten sposób można by prosto rozstrzygnąć losy bitwy jednym decydującym uderzeniem — wysłać przez bramę silny oddział i jednym uderzeniem pozbawić siły wroga całego dowództwa. W każdym razie na tyle prosto, na ile proste takie rzeczy bywały. W najlepszych nawet okolicznościach ludzie zginą, niektóre z Głów Domów mogą uciec, gdyby jednak udało się schwytać samą Arymillę, losy sukcesji byłyby przesądzone. Elenia i Naean publicznie zrzekły się własnych roszczeń do tronu, co było faktem nieodwracalnym. Gdyby to im właśnie udało się uciec, mogłyby wciąż wspierać starania Arymilli — związki z nią były dość ścisłe — ale po jej uwięzieniu Elayne potrzebowałaby tylko poparcia co najwyżej czterech wielkich Domów. Jakby to było łatwe. Jak dotąd wszelkie starania w tym kierunku na nic się nie zdały. Może dzisiejszy dzień przyniesie tu jakieś rozstrzygnięcia. Niemniej to, co usłyszała, na nic przydać się nie mogło. Arymilla i tamci wjadą do Caemlyn dopiero wówczas, gdy miasto padnie. Co gorsza, jeżeli Arymilla chwaliła się tym, to musi wierzyć, że nastąpi to niedługo. Ta kobieta pod pewnymi względami była skończoną idiotką, niemniej pomyłką byłoby całkowite jej niedocenianie. Przecież jej roszczeń nie potraktowano by poważnie, gdyby wszyscy mieli ją za głupią.

— To mają być dobre wieści? — zapytała Birgitte. Ona też od razu dostrzegła wszelkie możliwe implikacje. — Przydałaby się wskazówka odnośnie do tego, kiedy to nastąpi.

Reene rozłożyła ręce.

— Arymilla dała kiedyś osobiście Skellitowi złotą koronę, moja pani. On przekazał mi ją na dowód, że się nawrócił. — Zacisnęła przelotnie usta. Skellit wprawdzie uratował głowę od szubienicy, ale zaufania nie odzyska nigdy. — Wówczas był ten jedyny raz, kiedy znalazł się w odległości dziesięciu kroków od niej. Musi poprzestawać na tym, co uda mu się wyłowić z cudzych plotek... — zawahała się. — On się bardzo boi, moja pani. Ludzie w obozach są pewni, że w ciągu kilku dni zdobędą miasto.

— Obawia się na tyle, by po raz trzeci zmienić przedmiot swej lojalności? — zapytała cicho Elayne. W tamtej drugiej kwestii nic już nie zostało do powiedzenia.

— Nie, moja pani. Jeżeli Arymilla lub Naean dowiedzą się, co zrobił, to straci życie i doskonale o tym wie. Ale boi się, że kiedy miasto upadnie, dowiedzą się. Obawiam się, że wkrótce może od nas odstąpić.

Elayne ponuro pokiwała głową. Najemnicy nie byli jedynymi szczurami uciekającymi z płonącego gmachu.

— Może ty masz jakieś dobre wieści, panie Norry?

Pierwszy Urzędnik stał dotąd cicho, głaszcząc wytłaczaną skórę swej teczki i udając, że nie słucha wypowiedzi Reene.

— Sądzę, że uda mi się przebić panią Harfor, moja pani.

— Niewykluczone, że w jego uśmiechu dałoby się wyłapać ślad triumfu. Ostatnimi czasy rzadko miewał lepsze wieści od niej. — Znalazłem człowieka, który z powodzeniem może śledzić Mellara. Mam go kazać wprowadzić?

Faktycznie, to były znakomite wieści. Pięciu ludzi oddało życie, śledząc Doilina Mellara, kiedy udawał się na noc do miasta, i zaiste trudno było w tym dopatrywać się przypadku. Za pierwszym razem wyglądało, jakby jej agent nadział się na rabusia, dłużej więc o nim nie myślała, wyznaczywszy tylko rentę wdowie. Gwardia utrzymywała przestępczość pod pewną kontrolą — przynajmniej wyjąwszy podpalenia — jednak zbóje krążyli pod osłoną ciemności. Pozostała czwórka skończyła jednak tak samo, w wyniku pojedynczego pchnięcia nożem, z opróżnionymi sakiewkami — jakkolwiek niebezpieczne były po nocy ulice, tutaj nie było mowy o żadnym zbiegu okoliczności.

Skinęła głową, a kruchy staruszek pospieszył do drzwi, po czym uchylił jedno skrzydło i wystawił głowę na zewnątrz. Nie usłyszała, co powiedział — zabezpieczenia działały w obie strony — ale za moment do komnaty wszedł potężny gwardzista, popychając przed sobą powłóczącego nogami mężczyznę; przyczyna dziwnego sposobu poruszania się wkrótce stała się jasna — tamten był skuty okowami w nadgarstkach i kostkach. Poza tym wszystko w nim wydawało się takie... przeciętne. Ani gruby, ani chudy, ni wysoki, ni niski. Włosy miał ciemne, ale w odcieniu, którego nie potrafiłaby nazwać, podobnie było z oczyma. Rysy twarzy do tego stopnia uderzały nijakością, że nie potrafiłaby ich opisać. Żadnych innych cech charakterystycznych. Równie nierzucające się w oczy odzienie: prosty, brązowy kaftan i spodnie z wełny ani dobrej, ani zgrzebnej, trochę pomarszczone i pobrudzone, nieznacznie wytłaczany skórzany pasek z prostą, metalową sprzączką, która zapewne miała w Caemlyn tysiące bliźniaczek. Jednym słowem, postać niewbijająca się w pamięć jak mało kto. Birgitte gestem nakazała gwardziście doprowadzić więźnia na miejsce znajdujące się kilka kroków przed rzędem fotelików, a potem wyjść z pomieszczenia.

— Człowiek godny zaufania — powiedział Norry, przyglądając się wychodzącemu gwardziście. — Afrim Hansard. Wiernie służył twojej matce, wie jak trzymać usta zamknięte na kłódkę.

— Łańcuchy? — zapytała Elayne.

— To natomiast jest Samwil Hark, moja pani — powiedział Norry, mierząc tamtego spojrzeniem pełnym zaciekawienia, które zazwyczaj wzbudzają w ludziach egzotyczne lub dziwnie ukształtowane zwierzęta — nadzwyczaj skuteczny kieszonkowiec. Gwardia pojmała go nie dalej niż wczoraj i tylko dlatego, że inny rzezimieszek... hm... sprzedał go, jak to się określa na ulicach, w nadziei na złagodzenie wyroku za trzeci z kolei rabunek z bronią w ręku. — Tak, złodziej skłonny byłby tak postąpić. Nie tylko chłosta była dłuższa, ale znamię na czole trudniejsze do ukrycia niż na kciuku, co stanowiło karę za pierwszą recydywę. — Każdy, komu tak długo udawało się uniknąć złapania jak panu Harkowi, powinien być w stanie wywiązać się ze zleconego zadania.

— Jestem niewinny, niewinny, moja pani. — Hark przycisnął pięść do czoła, zaszczękały łańcuchy, na jego ustach wykwitł przymilny uśmiech. Mówił bardzo szybko. — To wszystko kłamstwa i zbiegi okoliczności, przysięgam. Jestem dobrym poddanym królowej, nie kłamię. Podczas zamieszek nosiłem barwy twojej matki, pani. Oczywiście nie brałem udziału w zamieszkach. Jestem urzędnikiem, ale teraz nie mam pracy, kiedy tylko coś znajdę, wrócę do zawodu. Ale nosiłem jej barwy na czapce, żeby wszyscy widzieli. — Więź zobowiązań pełna była sceptycyzmu Birgitte.

— W pokojach pana Harka znaleziono kuferki pełne zgrabnie odciętych sakiewek — ciągnął dalej Pierwszy Urzędnik.  — Są ich tysiące, moja pani. Naprawdę tysiące. Przypuszczam, że teraz pożałuje niewczesnej ambicji kolekcjonowania... hm... trofeów. Większość kieszonkowców ma dość rozumu, żeby pozbyć się odciętej sakiewki najszybciej jak to tylko możliwe.

— Zbieram je, kiedy je znajdę na ulicy, moja pani, taka jest prawda. — Hark rozłożył ramiona na tyle, na ile pozwalały łańcuchy i wzruszył ramionami: wizerunek skrzywdzonej niewinności. — Może to było głupie, ale nigdy nikomu nic nie zrobiłem. To tylko nieszkodliwy rodzaj zabawy, pani.

Pani Harfor parsknęła głośno, na jej obliczu widniała skrajna dezaprobata. Harkowi natomiast udało się wyglądać na jeszcze bardziej skrzywdzonego.

— W jego pokojach znaleziono również pieniądze, na łączną sumę ponad stu dwudziestu złotych koron, schowanych pod deskami podłogi, w skrytkach w ścianach, za belkami pułapu, wszędzie. Wymawiał się... — tu Norry uniósł głos, ponieważ dostrzegł, że Hark znowu chce coś powiedzieć — twierdząc, że nie ufa bankom. Natomiast pieniądze pochodzą rzekomo ze spadku po starej ciotce z Czterech Królów. Osobiście szczerzę wątpię, czy magistrat Czterech Królów ma jakiekolwiek dane o takim spadku. Sędzia przewodniczący jego sprawie doniósł mi, że oskarżony wydawał się zdziwiony, słysząc o obowiązku rejestracji spadków. — Faktycznie, na tę wzmiankę uśmiech na obliczu Harka nieco zbladł. — Twierdzi, że pracował u Wilbina Saemsa, kupca, aż do śmierci tego cztery miesiące temu, ale teraz interes prowadzi córka pana Saemsa, a ani ona, ani inni urzędnicy nie pamiętają żadnego Samwila Harka.

— Nienawidzą mnie, dlatego tak mówią, moja pani — oznajmił Hark nadąsanym głosem. Pięściami ścisnął łańcuch łączący nadgarstki. — Zbierałem dowody na to, jak okradali szlachetnego pana... Jego własna córka, zwróćcie uwagę! Tylko że on umarł, zanim mu je przedstawiłem, a ja zostałem wyrzucony na ulicę bez grosza i referencji... Tak zrobili. Spalili zebrane przeze mnie dowody, pobili i wyrzucili.

Elayne z namysłem podrapała się po brodzie.

— Urzędnik, powiadasz. Większość urzędników jest bardziej elokwentna niż ty, panie Hark, ale pozwolę ci dowieść prawdziwości własnych roszczeń. Może pośle pan po przenośny pulpit, panie Norry?

Ten uśmiechnął się nieznacznie. W jaki sposób nawet uśmiech u niego mógł sprawiać suche wrażenie?

— Nie ma potrzeby, moja pani. Sędzia orzekający w tej sprawie wpadł na ten sam pomysł. — Po raz pierwszy w jej obecności naprawdę wyciągnął z przyciskanej do piersi teczki arkusz papieru. Chyba trąby powinny zagrzmieć! Uśmiech zupełnie opuścił oblicze Harka, a jego oczy jak zahipnotyzowane wędrowały za dokumentem w dłoniach Norry’ego.

Jeden rzut oka wystarczył. Mniej niż połowę kartki pokrywało kilka nierównych linii pisma, litery były powykrzywiane i niezgrabne. Odczytać dawało się najwyżej kilka słów, a i to ledwie.

— Trudno to określić jako charakter pisma urzędnika — mruknęła. Oddała Norry’emu papier i spróbowała groźnie spojrzeć. Była parę razy świadkiem, jak matka wydawała wyrok. Morgase stawała się wówczas bezlitosna. — Obawiam się, panie Hark, że posiedzisz w celi, póki sędziowie magistratu w Czterech Królach nie wydadzą swej opinii, a wkrótce potem zostaniesz zapewne powieszony. — Usta Harka zadrżały, sięgnął dłonią do gardła, jakby już czuł zaciskającą się pętlę. — Chyba że zgodzisz się dla mnie śledzić pewnego człowieka. Niebezpiecznego człowieka, który nie lubi być śledzony. Jeżeli doniesiesz mi, dokąd udaje się po nocy, to zamiast szubienicy zostaniesz wygnany do Baerlon. Gdzie zapewne powinieneś poszukać sobie innej pracy. Gubernator zostanie poinformowany o twojej osobie.

Nagły uśmiech Harka z powrotem rozświetlił mu oblicze.

— Oczywiście, moja pani. Jestem wprawdzie niewinny, ale potrafię dostrzec, że okoliczności sprzysięgły się przeciwko mnie, nieprawdaż? Będę śledził każdego, kogo mi tylko wskażesz. Byłem zwolennikiem twojej matki, przysięgam, i twoim człowiekiem też będę. Jestem lojalny, pani, nawet jeśli muszę za to płacić.

Birgitte parsknęła z pogardą.

— Birgitte, zadbaj o to, aby pan Hark mógł się przyjrzeć twarzy Mellara, nie będąc równocześnie przez niego widzianym. — Człowiek był nie do zapamiętania, ale lepiej nie ryzykować. — Potem go wypuść. — Hark wyglądał na gotowego tańczyć z radości, nie bacząc na żelazne okowy. — Ale najpierw... Widzisz to, panie Hark? — Uniosła prawą dłoń, żeby mógł zobaczyć pierścień z Wielkim Wężem. — Może słyszałeś, że jestem Aes Sedai? — Wypełniona Mocą nie miała najmniejszych kłopotów z utkaniem Ducha. — To prawda. — Splot, który położyła na sprzączce przy pasku tamtego, na jego butach, kaftanie i spodniach poniekąd podobny był do więzi zobowiązań Strażnika, choć znacznie prostszy. Za kilka tygodni, najwyżej miesięcy zniknie z ubrania, lecz w metalu Wykrywacz pozostanie na zawsze. — Położyłam na tobie splot Mocy, panie Hark. Teraz zawsze będzie cię można znaleźć. — Po prawdzie, to tylko ona będzie mogła, ponieważ Wykrywacz był dostrojony do swego autora, ale nie trzeba go o tym informować. — Tylko po to, by się upewnić, iż rzeczywiście pozostaniesz lojalny.

Uśmiech Harka zakrzepł, przyklejony do twarzy. Krople potu wystąpiły mu na czoło. Kiedy Birgitte podeszła do drzwi i wezwała Hansarda, a potem poinstruowała, by zabrać złodziejaszka i trzymać z dala od ciekawskich oczu, inkryminowany zadrżał i pewnie by się przewrócił w drodze do drzwi, gdyby nie mocne ręce gwardzisty.

— Obawiam się, że właśnie dostarczyliśmy Mellarowi szóstej ofiary — mruknęła Elayne. — Hark wygląda, jakby nie potrafił śledzić własnego cienia i nie przewrócić się o swoje buty. — Ale nie było jej żal jego ewentualnej śmierci. Inaczej zostałby powieszony. — Chcę dostać tego, kto nasłał Mellara na mój pałac. Chcę tego tak bardzo, że aż mnie zęby bolą! — W pałacu roiło się od szpiegów — poza Skellitem Reene odkryła kilkunastu, niemniej uważała, że to już wszyscy — ale niezależnie czy Mellara nasłano na przeszpiegi, czy żeby zaaranżował jej porwanie, wydawał się najgorszy. Dostać się do pałacu musiał po trupach innych ludzi, być może nawet sam ich pozabijał. Wszystko dla osiągnięcia aktualnej pozycji. Fakt, że ci ludzie myśleli, iż mają ją zabić nie czynił tu większej różnicy. Morderstwo to morderstwo.

— Zaufaj mi, moja pani — uspokajał ją Norry, głaszcząc się po nosie. — Kieszonkowcy są... hm... zręczni z natury, jednak rzadko żyją długo. Wcześniej czy później odetną sakiewkę komuś, kto okaże się szybszy od nich, komuś, kto nie zechce czekać na gwardię. — Wykonał szybki gest imitujący cios sztyletem. — Hark uprawia swój fach od co najmniej dwudziestu lat. Wiele z kolekcjonowanych przez niego sakiewek ma wyhaftowane wota dziękczynne za koniec wojny z Aielami. Jak sobie przypominam, bardzo szybko wyszły z mody.

Birgitte przysiadła na poręczy sąsiedniego fotelika i zaplotła ramiona na piersiach.

— Mogłabym aresztować Mellara — powiedziała cicho — i kazać go przesłuchać. Wówczas nie potrzebowałabyś usług Harka.

— Kiepski żart, moja pani, jeśli mogę tak to określić - surowo powiedziała pani Harfor.

Równocześnie odezwał się Norry:

— To byłoby... hm... wbrew prawu, moja pani.

Birgitte poderwała się na równe nogi, w więzi załopotała furia.

— Krew i krwawe popioły! Wiemy, że ten człowiek jest zepsuty jak ryba z zeszłego miesiąca.

— Nie — z westchnieniem powiedziała Elayne, walcząc z udzielającą się jej złością. — Mamy podejrzenia, nie dowody. Tych pięciu naprawdę mogło paść ofiarą bandytów. Prawo jednoznacznie stwierdza, kiedy kogoś można poddać śledztwu, a same podejrzenia do tego nie wystarczą. Potrzeba solidnych dowodów. Moja matka często powtarzała: „Królowa musi przestrzegać stanowionego przez siebie prawa, inaczej nie ma żadnego prawa”. Nie zacznę swej władzy od łamania prawa. — W więzi utkwiło coś jak... upór. Zmierzyła Birgitte twardym spojrzeniem. — Do ciebie się to w równym stopniu odnosi. Rozumiemy się, Birgitte Trahelion? W tym samym stopniu.

Ku jej zaskoczeniu upór trwał jedynie moment, a potem zastąpił go wstyd.

— To była tylko sugestia — przyznała pokornie Birgitte.

Elayne zastanawiała się, jak jej się to udało i jak można by to powtórzyć — czasami w myślach Birgitte znajdowała wątpliwości odnośnie do tego, kto tu rządzi — a wtedy do komnaty wślizgnęła się Deni Colford i odkaszlnęła, żeby przyciągnąć uwagę. Z jednej strony solidnej talii miała przy pasie długą, nabijaną mosiądzem maczugę, z drugiej miecz, który wciąż wyglądał trochę nie na miejscu. Deni coraz lepiej władała mieczem, ale wciąż preferowała pałkę, która służyła jej przez lata pracy w tawernie woźniców.

— Przyszedł służący i doniósł, że lady Dyelin już przybyła i gotowa jest stanąć przed twym obliczem, gdy tylko się trochę odświeży.

— Powiadom lady Dyelin, że spotkam się z nią w Komnacie Map. — Elayne poczuła nagły przypływ nadziei. Być może w końcu otrzyma jakieś dobre wieści.

17

Niedźwiedź z brązu

Elayne zostawiła panią Harfor i pana Norry’ego, a sama pospieszyła do Komnaty Map; nie wypuściła saidara. Spieszyła się, ale nie pędziła. Deni z trzema gwardzistkami szła przed nią — głowy poruszały się czujnie w poszukiwaniu niebezpieczeństwa — cztery pozostałe szły z tyłu. Wątpiła, by ablucje zajęły Dyelin wiele czasu, niezależnie jakie przywoziła wieści. Światłości, aby się okazały dobre. Birgitte z zaplecionymi na plecach dłońmi i marsem na czole zdawała się zatopiona w myślach, choć też zaglądała w każdy boczny korytarz, jakby oczekując ataku. W więzi szeptało zatroskanie. I zmęczenie. Elayne ziewnęła szeroko, nim zdołała się powstrzymać.

Dbała o to, by przemierzać korytarze pałacu równym krokiem, nie tylko dlatego, że nie chciała podsycać plotek. Obecnie wokół coraz częściej widywało się nie tylko służbę. Grzeczność wymagała, by udzielić schronienia w pałacu szlachcie, która przebiła się do miasta z orszakiem zbrojnych — choć to miano zasługiwało na dość swobodną interpretację: niektórzy byli dobrze wyszkoleni i na co dzień przypasani do miecza, inni zostali oderwani od pługa przez wici swoich lordów i lady — i spora liczba przyjęła propozycję gościny. Większość wśród nich stanowili ci, którzy nie mieli stałej rezydencji w Caemlyn, oraz, jak podejrzewała, ci, którzy liczyli każdy grosz. W opinii farmerów czy robotników wszyscy szlachcice byli bogaci i z pewnością większość była, choćby w porównaniu z tamtymi, ale wydatki związane z pozycją i obowiązkami zmuszały ich, by liczyli monety równie skrzętnie co jakakolwiek żona rolnika. Jeszcze nie postanowiła, co zaproponuje nowo przybyłym. Szlachta już spała po troje, czworo w łóżku, przynajmniej tam, gdzie łóżka były dostatecznie szerokie; wszystkie prócz najwęższych mogły pomieścić przynajmniej dwie osoby i tak się też działo. Wiele Kuzynek przeniosło się na sienniki w kwaterach służby, dzięki Światłości, że wiosna na to pozwalała.

Wyglądało tak, jakby cała gromada jej szlachetnych gości właśnie wybrała się na przechadzkę po korytarzach, wszyscy kłaniali się jej i wielokrotnie musiała przystawać, żeby zamienić bodaj po kilka słów. Na równą łaskawość zasłużyli sobie: Sergase Gilbearn, drobna, szczupła, z ciemnymi włosami przyprószonymi siwizną, w zielonej sukni do konnej jazdy, która przyprowadziła wszystkich dwudziestu zbrojnych pozostających w jej służbie, i zgorzkniały, żylasty Kelwin Janevor, w dyskretnie połatanym, niebieskim kaftanie z wełny, który przywiódł dziesięciu, i same Głowy Domów, nawet jeśli pomniejszych: chudy Barel Layden i krępa Anthelle Sharplyn. Wszyscy oni wspomogli ją wszystkim, co kto miał, żadne nie kalkulowało przemawiających przeciwko niej szans. Dziś jednak wyglądali na dość niespokojnych. Nikt nic nie powiedział — że przybyli pełni dobrych myśli i nadziei na szybką koronację, czy jakim jest dla nich honorem opowiedzenie się po jej stronie — ale niepokój widniał na twarzach. Arilinde Branstrom, zazwyczaj tak entuzjastyczna, że można by sobie pomyśleć, iż jej zdaniem naprawdę pięćdziesięciu żołnierzy może odwrócić losy bitwy na korzyść Elayne, nie była jedyną zagryzającą wargi, a Laerid Traehand, krępy, milczący, solidny jak kamień, nie był jedynym, którego czoło znaczył mars. Nawet wieści o przybyciu Guybona z poważnymi siłami wywołały tylko pojedyncze uśmiechy na twarzach, szybko zresztą i niewcześnie stłumione.

— Sądzisz, że słyszeli o przechwałkach Arymilli? — zapytała podczas jednej z krótkich przerw w grzecznościach. — Nie, tego nie starczyłoby, żeby zdenerwować Arilinde czy Laerida. — Arymilla w mieście na czele trzydziestu tysięcy żołnierzy, to zapewne też byłoby za mało.

— Nie o to chodzi — zgodziła się Birgitte. Zanim podjęła wątek, rozejrzała się dookoła, żeby sprawdzić, czy prócz gwardzistek nikt nie słucha. — Może martwi ich to, co mnie. Nie zgubiłaś się wtedy, po bitwie. A raczej, nie ty byłaś odpowiedzialna za to, że się zgubiłaś.

Elayne zatrzymała się, żeby wymienić kilka pospiesznych słów z siwowłosą parą w wełnach, które byłyby bardziej stosowne dla bogatych farmerów. Zresztą dwór Brannina i Elvaine Martanów w istocie przypominał większą farmę, zbudowaną tak, by pomieścić wielopokoleniową rodzinę. Jedną trzecią ich sił zbrojnych stanowili synowie i wnuki, siostrzeńcy, bratankowie i temu podobni. Do pracy na roli zostawiono tylko tych, którzy byli zbyt starzy lub zbyt młodzi na wojaczkę. Miała nadzieję, że uśmiechnięta para nie poczuła się urażona zbyt chłodnym przyjęciem, ponieważ ruszyła dalej właściwie od razu po wymianie grzeczności.

— Co masz na myśli, mówiąc, że nie ja byłam odpowiedzialna? — zapytała zaraz.

— Pałac się... zmienił. — Przez moment w więzi kłębiła się konfuzja. Birgitte się skrzywiła. — Wiem, że to brzmi nieprawdopodobnie, ale mam wrażenie, jakby wszystko zostało przebudowane zgodnie z trochę innym planem. — Jedna z idących przed nimi gwardzistek zgubiła krok, ale szybko odzyskała równowagę. — Mam dobrą pamięć... — Birgitte zawahała się, więź zapulsowała mnóstwem emocji, które szybko zostały stłumione. Większość jej wspomnień z przeszłości zniknęła jak niegdysiejsze śniegi. Nie zostało nic z czasów przed zbudowaniem Białej Wieży, a pamięć po czterech żywotach, jakie przeżyła na świecie między tym momentem a końcem wojen z Trollokami zaczynała się rozpadać na fragmenty. Tę kobietę niełatwo było przestraszyć, niemniej bała się utraty pozostałych wspomnień, zwłaszcza dotyczących Gaidala Caina. — Nie zapominam drogi, którą raz szłam — podjęła dalej — a niektóre z tych korytarzy nie są już takie jak kiedyś. Kilka... zmieniło miejsce. Innych nie ma wcale, przybyło też kilka nowych. Nie słyszałam, by ktoś o tym mówił, ale przypuszczam, że starsi milczą w tej sprawie, ponieważ boją się, iż tracą rozum, a młodsi boją się z kolei utraty pozycji.

— To jest... — Elayne zamknęła usta. Najwyraźniej wcale nie było takie niemożliwe. Birgitte nie cierpiała na nadmiar wyobraźni. I teraz w innym świetle dojrzała niechęć Naris do opuszczenia jej apartamentów, a być może również wcześniejszą konfuzję Reene. Prawie pożałowała, że nie są to negatywne konsekwencje bycia w ciąży. Ale jak to możliwe? — Nie chodzi o Przeklętych — oznajmiła zdecydowanie. Gdyby było ich na coś takiego stać, zrobiliby już to dawno temu i pewnie jeszcze gorsze rzeczy... — Dzień dobry, lordzie Aubremie.

Chudy, pokrzywiony i łysy, wyjąwszy tylko cienki wianuszek włosów, Aubrem Pensenor powinien teraz huśtać na kolanie dzieci swoich wnuków, niemniej trzymał się prosto, a oczy patrzyły jasno. Dotarł do Caemlyn jako jeden z pierwszych i przyprowadził prawie setkę zbrojnych, wreszcie przywiózł wieści o marszu Arymilli Marne na miasto i o sprzymierzeńcach, jakich znalazła w osobach Naean i Elenii. Teraz wdał się we wspomnienia udziału w sukcesji jej matki, póki Birgitte nie mruknęła, że lady Dyelin nie można pozwolić czekać.

— Och, w takim razie nie będę cię zatrzymywał, moja pani — oznajmił serdecznie. — Proszę przekazać pozdrowienia lady Dyelin. Była tak zajęta, że nie zdążyłem z nią wymienić dwu słów od czasu, jak dotarła do Caemlyn. Proszę przekazać serdeczne życzenia. — Od czasów niepamiętnych Dom Pensenor sprzymierzony był z Domem Taravin.

— A więc nie Przeklęci — powiedziała Birgitte, kiedy Aubrem oddalił się poza zasięg głosu. — Ale bezpośrednie przyczyny to tylko część problemu. Czy nastąpi to znowu? A jeżeli tak, czy zmiany zawsze będą niegroźne? A może obudzisz się pewnego dnia w pomieszczeniu bez drzwi i okien? Co się stanie, jeżeli będziesz akurat spała w komnacie, która zniknie? Jeżeli korytarz może zniknąć, to może zniknąć komnata. Co jeśli zmiany nie dotyczą wyłącznie pałacu? Musimy sprawdzić, czy ulice prowadzą wciąż tam, gdzie dotąd. A jeżeli następnym razem zniknie część murów obronnych?

— Naprawdę masz czarne myśli — smutno skomentowała Elayne. Mimo iż wypełniona była Mocą, ewentualne konsekwencje tych zdarzeń wywoływały skręty żołądka.

Birgitte przesunęła palcami po czterech złotych węzłach na ramieniu czerwonego kaftana z białym kołnierzem.

— Od czasu jak mam to. — Dziwne, ale od chwili, gdy podzieliła się zmartwieniem, w więzi było go jakoś mniej. Elayne miała nadzieję, że Birgitte nie spodziewa się, iż ona znajdzie odpowiedź. Nie, niemożliwe. Birgitte znała ją zbyt dobrze.

— To cię przeraża, Deni? — zapytała. — Przyznaję, że mnie tak.

— Nie bardziej niż powinno, moja pani — odpowiedziała przysadzista kobieta, nawet na moment nie przerywając lustracji korytarza. Pozostałe nie puszczały dłoni z rękojeści mieczy, jej ręka pieściła drzewce długiej pałki. Głos był uprzejmy i rzeczowy, podobnie oblicze. — Pewnego razu wielki woźnica imieniem Eldrin Hackly prawie skręcił mi kark. Zazwyczaj był dość spokojny, ale tej nocy upił się jak nigdy. Nie potrafiłam wyprowadzić mocnego ciosu, a pałka odskakiwała od jego czaszki bez żadnych skutków. Wtedy przeraziłam się bardziej, ponieważ byłam pewna, że nie przeżyję. Tu mamy do czynienia tylko z odległą możliwością, każdego ranka można się nie obudzić.

Każdego ranka można się nie obudzić. Elayne przypuszczała, że istniały gorsze sposoby patrzenia na świat. Mimo to zadrżała. Sama była bezpieczna, przynajmniej do czasu urodzin dzieci, ale poza nią nikt bezpieczny nie był.

Straż przy szerokich, rzeźbionych w lwy drzwiach do Komnaty Map pełnili doświadczeni gwardziści, jeden niski prawie chudy, drugi na tyle mocno zbudowany, że mimo średniego wzrostu wydawał się przysadzisty. Trudno było powiedzieć, dlaczego wybrano ich spośród pozostałych, ale tylko najbardziej zaufani ludzie, najlepsi szermierze otrzymywali ten przydział. Niski skinął Deni głową, potem wyprostował się sztywno, skarcony marsem na czole Birgitte. Deni uśmiechnęła się do niego nieśmiało — Deni! nieśmiało! — a dwójka gwardzistów wdrożyła nieuniknioną rutynę. Birgitte już otworzyła usta, lecz Elayne położyła jej dłoń na ramieniu, tamta więc tylko na nią spojrzała, pokiwała głową, gruby złoty warkocz zakołysał się powoli.

— Niedobrze, kiedy robią to na służbie, Elayne. Powinni przede wszystkim myśleć o swoich obowiązkach, a nie wpatrywać się w siebie okrągłymi oczyma. — Nie uniosła głosu, ale szkarłat powlekł okrągłe policzki Deni, przestała się uśmiechać, znów potoczyła spojrzeniem po korytarzu. Może tak było lepiej, mimo to szkoda. Chociaż ktoś powinien mieć z życia trochę radości.

Komnata Map była drugą co do wielkości salą balową pałacu, przestrzennym pomieszczeniem z czterema kominkami z żyłkowanego, czerwonego marmuru, na których pod rzeźbionymi gzymsami płonęły niewielkie ognie, z kopulastym sklepieniem, ozdobionym pozłotą i podtrzymywanym przez szeroką kolumnadę biegnącą w odległości dwu kroków od pozbawionych ozdób ścian z białego marmuru i ustawionych pod nimi lamp z odbłyśnikami zdolnych oświetlić pomieszczenie światłem prawie dorównującym dziennemu. Większą część posadzki z płytek zajmowała szczegółowa mozaika Caemlyn, której początki sięgały ponad tysiąca lat wstecz, czyli daty zbudowania Nowego Miasta, poprzedzającej ekspansję Dolnego Caemlyn. Na długo przedtem nim powstał Andor, na długo przed Arturem Jastrzębie Skrzydło. Od tego czasu poddawano ją wielokrotnej renowacji, zastępowano wyblakłe lub zniszczone kostki, tak więc wszystkie ulice zostały oddane wiernie — przynajmniej w stanie na wczoraj; Światłości, spraw, żeby nic się nie zmieniło — a choć z latami zastępowano budowle, niektóre z ulic biegły w taki sposób, jak to obrazowała pierwotna mapa.

A jednak w Komnacie Map w przewidywalnej przyszłości zapewne nikt nie będzie tańczyć. Na długich stołach wśród kolumnady leżały dalsze mapy, niektóre na tyle wielkie, że zwisały przez brzegi blatów, a na półkach pod ścianami znajdowały się stosy raportów zawierających treści na tyle krytyczne, żeby zamknąć je w sejfie lub po przeczytaniu spalić. W kącie pomieszczenia stało szerokie biurko Birgitte pokryte koszami na papiery, z których większość była pełna. Kapitan-Generał przysługiwał wprawdzie własny gabinet, niemniej gdy tylko odkryła Komnatę Map, zdecydowała, że szkoda jej nie wykorzystać.

Niewielki krążek drewna pomalowanego na czerwono oznaczał na zewnętrznym murze miejsce, w którym niedawno odparto atak. Birgitte porwała go w przelocie i cisnęła do okrągłego koszyka na biurku, pełnego innych tego rodzaju przedmiotów. Elayne pokręciła głową. Koszyk był niewielki, ale jeśli kierunków ataku miałoby być tyle, że przygotowano tak wiele znaczników...

— Moja lady Birgitte, mam raport o zapasach paszy, o który prosiłaś — oznajmiła siwiejąca kobieta, podając kartkę pokrytą równym pismem. Na piersi jej schludnej, brązowej sukienki widniał niewielki Biały Lew. Pięcioro innych urzędników zajmowało się swoją pracą, pióra skrzypiały po papierze. Należeli do najbardziej zaufanych ludzi pana Norry’ego, pani Harfor zaś osobiście prześwietliła sześciu posłańców w czerwono-białych liberiach, bystrych młodzieńców, właściwie chłopców, którzy teraz stali pod ścianami przy biurkach urzędników. Jeden z nich, śliczne dziecko, zaczął się już kłaniać, ale zamarł w pół ruchu z twarzą pokrytą rumieńcem. Kwestię ceremonialnej grzeczności, tak wobec niej, jak i reszty szlachty, Birgitte załatwiła w paru słowach. Najpierw praca, a jeżeli komuś się to nie podobało, to nie miał czego szukać w Komnacie Map.

— Dziękuję, pani Anford. Później się temu przyjrzę. Gdybyś zechciała wraz z innymi zaczekać chwilę na zewnątrz?

Pani Anford pozwoliła urzędnikom zakręcić kałamarze i osuszyć papier, a potem ich i posłańców wygoniła na korytarz. Żaden nie okazał śladu zaskoczenia. Przywykli do tego, że czasami potrzebna jest prywatność. Elayne słyszała, jak Komnatę Map nazywano Komnatą Tajemnic, choć w istocie nic tajnego tu się nie znajdowało. Wszystko było zamknięte na klucz w jej apartamentach.

Kiedy urzędnicy i posłańcy wychodzili, Elayne podeszła do jednego z długich stołów, na którym leżała mapa pokazująca Caemlyn i pięćdziesiąt mil jego okolic. Nawet Czarna Wieża została na niej zaznaczona: kwadrat niecałe dwie ligi na południe od miasta. Narośl na ciele Andoru i żadnego sposobu jej usunięcia. Wciąż od czasu do czasu wysyłała tam inspekcje gwardii — przez bramy — ale teren był na tyle duży, że Asha’mani mogli robić na nich, co chcieli, a ona i tak by się nie dowiedziała. Szpilki o emaliowanych główkach oznaczały osiem obozów Arymilli wokół miasta, a drobne metalowe figurki rozmaite inne siły. Sokół, świetnie wykuty w złocie, nie większy niż jej mały palec, to miejsce obozu Goshien. Po obozie Goshien. Już odeszli? Wsunęła sokoła do sakwy przy pasku. Aviendha była niczym sokół. Ponad stołem Birgitte spojrzała na nią pytająco.

— Odchodzą albo już odeszli — poinformowała ją Elayne. Będą się spotykać. Aviendha nie odeszła na zawsze. — Rand ich dokądś posłał. Ale dokąd, nie wiem, żeby sczezł.

— Zastanawiałam się, dlaczego Aviendha nie przyszła z tobą.

Elayne musnęła palcem brązowego jeźdźca, wysokości może dłoni, który stał kilka lig od miasta.

— Ktoś powinien udać się do obozu Davrama Bashere. Przekonać się, czy Saldaeanie też nas opuszczają. Jeszcze Legion Smoka... — W istocie nie miało to najmniejszego znaczenia. Dzięki Światłości nie wtrącali się w nic, a strach, że taka ewentualność może mieć miejsce, dawno już przestał hamować zapędy Arymilli. Ale nie lubiła, jak cokolwiek w Andorze działo się bez jej wiedzy. — Poślij też jutro gwardzistów do Czarnej Wieży. Każ im policzyć obecnych Asha’manów.

— A więc planuje wielką kampanię. Kolejną wielką kampanię. Zakładam, że przeciwko Seanchanom. — Birgitte splotła ramiona na piersiach i przyjrzała się mapie, marszcząc brwi. — Ciekawie byłoby się dowiedzieć gdzie i kiedy, ale mamy zbyt wiele roboty, żeby się nad tym zastanawiać.

Z mapy jasno wynikały powody, dla których Arymilla zaczęła ostatnio tak mocno naciskać. W pierwszym rzędzie ten niedźwiedź na północny wschód od Caemlyn prawie na skraju mapy, to znaczy brązowa statuetka w kształcie śpiącego niedźwiedzia, zwiniętego w kłębek z pyskiem osłoniętym przednimi łapami. Prawie dwa tysiące ludzi, niemalże tyle wyszkolonego żołnierza, ile mógł wystawić w pole cały Andor. Czworo władców z ziem granicznych w towarzystwie może i tuzina Aes Sedai, które jednak skrzętnie dbały o to, by nie rzucać się w oczy — poszukiwali Randa, ale z powodów nigdy jasno niestwierdzonych. Wedle jej wiedzy pogranicznicy nie mieli żadnych powodów, które mogłyby ich skłonić do opowiedzenia się przeciwko Smokowi Odrodzonemu — choć z drugiej strony nie zmusił ich do złożenia sobie hołdów lennych, jak to miało miejsce w wypadku innych krajów — ale z Aes Sedai była inna sprawa, zwłaszcza gdy nie wiadomo, gdzie spoczywa ich lojalność, a dwanaście sióstr nawet dla Randa mogło być groźnych. Cóż, czworo władców po części odgadło motywy nią kierujące, gdy poprosili o prawo przemarszu przez Andor, mimo to udało jej się uniknąć wyraźnej odpowiedzi w kwestii miejsca pobytu Randa. Niestety, Pogranicznicy najwyraźniej zdecydowani byli zadać kłam wszystkim opowieściom o tym, jak zręcznie i niepostrzeżenie potrafią przemieszczać swe wojska, ponieważ teraz utknęli w jednym miejscu, unikając zbliżania się do oblężonego miasta. Obce armie w bezpośredniej bliskości zbrojnych Andoru, na andorańskiej ziemi, powodowały drażliwą sytuację.

Wszędzie znajdą się jacyś w gorącej wodzie kąpani. Nietrudno o przypadkowy zatarg i już gotowy rozlew krwi lub, nie przymierzając, wojna. Gdyby nawet udało się tego uniknąć, ominięcie Caemlyn nie będzie sprawą łatwą: wiosenne deszcze zamieniły wąskie polne drogi w bagna, armia takich rozmiarów nie mogła się po nich poruszać szybko. Elayne byłaby zadowolona, gdyby zechcieli pomaszerować jakieś dwadzieścia, trzydzieści mil w kierunku Caemlyn. Wówczas ich obecność mogłaby wywrzeć wpływ na poczynania Arymilli. Jak do tego doprowadzić?

Ale jeszcze ważniejsze dla strategii Arymilli, a niewykluczone, że i dla niej, były dwie figurki kilka lig poniżej czarnej Wieży: maleńki, srebrny szermierz z uniesioną do góry klingą miecza i srebrny halabardnik, najwyraźniej pochodzący spod tej samej ręki, pierwszy znajdował się nieco na zachód od czarnego kwadratu, drugi na wschód. Luan, Ellorien i Abelle oraz Aemlyn, Arathelle i Pelivar mieli w tych dwóch obozach wszystkiego razem sześć tysięcy ludzi. Ich posiadłości, jak też dobra wasalnej szlachty musiały zostać ogołocone do cna. Te właśnie obozy wizytowała Dyelin w ciągu ostatnich paru dni, próbując wysondować zamiary.

Chudy gwardzista otworzył drzwi i przytrzymał ich skrzydło, a do środka weszła starsza służąca z tacą ze srebrnej plecionki, na której stały dwa złote dzbany na wino, otoczone kręgiem pucharów z niebieskiej porcelany Ludu Morza. Reene pewnie się zastanawiała, ilu może oczekiwać gości. Krucha służąca poruszała się powoli, wyraźnie dokładając wszelkich starań, żeby nie przechylić ciężkiej tacy i niczego nie upuścić. W odruchu pomocy Elayne już splotła strumień Powietrza, ale po chwili pozwoliła mu się rozpaść bezużytecznie. Kobieta mogłaby się poczuć urażona, ponieważ uznałaby to za objaw niezadowolenia z jej pracy. Skończyło się na tym, że gorąco jej podziękowała. Tamta uśmiechnęła się szeroko, najwyraźniej uszczęśliwiona i — uwolniona już od brzemienia tacy — głęboko się ukłoniła.

Kipiąca energią Dyelin weszła chwilę po służącej i natychmiast wypędziła ją z komnaty, a potem przez moment wybrzydzała nad jednym z dzbanów — Elayne westchnęła, bez wątpienia zawierał kozie mleko — po czym nalała sobie z drugiego. Nie miała czasu się wykąpać i przebrać, więc zapewne poprzestała na umyciu twarzy i wyszczotkowaniu złotych, przysypanych siwizną włosów, ponieważ ciemne suknie do konnej jazdy, ozdobione wyłącznie srebrną broszką z Sową i Dębem Taravin przy wysokim karczku, wciąż pstrzyły plamy błota.

— Coś mi tu poważnie nie pasuje — powiedziała, kołysząc winem w pucharze, ale nie pijąc go. Cienkie zmarszczki wokół oczu się pogłębiły. — Bywam w tym pałacu odkąd pamiętam, a dzisiaj dwukrotnie się zgubiłam.

— Wiemy o tym — zapewniła ją Elayne i szybko wyjaśniła, do czego doszły z Birgitte i jakie kroki miała zamiar przedsięwziąć. Zwyczajowo splotła zabezpieczenia przed podsłuchem i bynajmniej nie była zdziwiona, że i tym razem przecięły włókna saidara. Dobrze choć wiedzieć, że ta, która próbowała podsłuchiwać, oberwie smagnięciem naprężonych włókien. Wprawdzie nie bardzo, ponieważ wykorzystane sploty były tak cienkie, że wcześniej nawet ich nie wyczuła, niemniej zawsze coś. Może istnieje jakiś sposób, by następnym razem było to mocniejsze smagnięcie. I w ten sposób zniechęci się szpiegów na dobre.

— A więc może się to znowu zdarzyć — skomentowała Dyelin, kiedy Elayne skończyła. Ton głosu był spokojny, ale nerwowo oblizała wargi i napiła się wina, jakby jej nagle zaschło w ustach. — Tak. No, cóż. Jeżeli nie masz pojęcia, dlaczego to się stało i nie wiesz, czy nie stanie się znowu, to co możemy zrobić?

Elayne wytrzeszczyła na nią oczy. Znowu komuś się wydawało, że ona ma odpowiedzi na wszystkie pytania. Z drugiej strony, rola królowej tego właśnie chyba wymagała. Zawsze oczekiwano, że będzie znała odpowiedź albo będzie w stanie ją na poczekaniu znaleźć. Na tym też polegało bycie Aes Sedai.

— Nie wiemy, jak to powstrzymać, musimy więc nauczyć się z tym żyć, Dyelin, i nie dopuścić, aby ludzie zanadto się bali. Ogłoszę, co się stało i jak rozumiemy cały incydent, każę też siostrom powtarzać oficjalną wersję zdarzeń. Dzięki temu ludzie będą wiedzieli, że Aes Sedai zdają sobie sprawę z sytuacji, co przyczyni się do uspokojenia nastrojów. Przynajmniej nieco. Oczywiście wciąż będą się bali, ale już nie w takim stopniu, jakby miało to miejsce, gdybyśmy wszystkiemu zaprzeczyły, a pałac znowu się zmienił.

W jej oczach rzecz wyglądała nadzwyczaj mało przekonująco, zdziwiła się więc, gdy Dyelin bez wahania przystała na zaproponowane rozwiązanie.

— Zasugerowałabym jeszcze, żeby nie podejmować żadnych dalszych działań. Większość ludzi sądzi, że Aes Sedai potrafią sobie ze wszystkim poradzić. Pod warunkiem że okoliczności się nie zmienią, to powinno wystarczyć.

A kiedy zrozumieją, że Aes Sedai nie potrafią sobie ze wszystkim poradzić, że ona nie potrafi? Cóż, nad pokonaniem tej przeszkody będzie się zastanawiać, gdy przyjdzie na to czas.

— Wieści są dobre czy złe?

Zanim Dyelin zdążyła odpowiedzieć, drzwi znów się otworzyły.

— Słyszałam, że wróciła lady Dyelin. Powinnaś po nas posłać, Elayne. Nie jesteś jeszcze królową i nie możesz mieć przede mną żadnych sekretów. Gdzie jest Aviendha? — Catalyn Haevin, chłodnooka, niesforna i młoda kobieta — właściwie dziewczyna, wciąż na wiele miesięcy przed osiągnięciem pełnoletności, mimo iż opiekun opuścił ją już, by pójść własną drogą — była ucieleśnieniem dumy i hardości, co nawet w tej chwili widać było w uniesionym pulchnym podbródku. Oczywiście postawa ta niekoniecznie musiała być wynikiem wyłącznie trwałych cech charakteru, ponieważ w wysokim karczku jej niebieskiej sukni do konnej jazdy lśniła wielka emaliowana brosza z Błękitnym Niedźwiedziem Haevin. Do Dyelin zaczęła się odnosić z szacunkiem i pewną obawą, wkrótce po tym, jak przyszło dzielić jej łóżko z nią i z Sergase, ale wobec Elayne upierała się przy wszelkich prerogatywach należnych Głowie Domu.

— Wszyscy słyszeliśmy — dodał Conail Northan. Szczupły, wysoki, z roześmianymi oczyma i orlim nosem, niedawno wszedł w wiek dorosły, ponieważ kilka miesięcy temu obchodził szesnaste imieniny. Kołysał się na piętach i muskał dłonią rękojeść miecza zapiętego na czerwonym kaftanie, ale ostatecznie sprawiał niegroźne wrażenie. Tylko ta chłopięcość w nim przeszkadzała, nieszczęśliwa cecha u Głowy Domu. — I żadne z nas nie mogło się doczekać, kiedy Luan i pozostali do nas dołączą. Ci dwaj wręcz biegli całą drogę. — Zmierzwił włosy na głowach towarzyszących mu dwóch młodszych chłopców, Perivala Manteara i Branleta Gilyarda, którzy popatrzyli na niego groźnie i zaraz zabrali się za przygładzanie czupryn. Perival się zarumienił. Niski, ładniutki, mający dwanaście lat, był młodszym z dwójki, Branlet był starszy o rok.

Elayne westchnęła, nie potrafiła ich jednak poprosić, by wyszli. Choć były to tylko dzieci — Conail również, biorąc pod uwagę jego zachowanie — piastowali tytuły Głów Domów, a obok Dyelin stanowili jej najpotężniejszych sojuszników. Wolałaby jednak wiedzieć, skąd znali cel misji Dyelin. Cała sprawa miała być trzymana w ścisłej tajemnicy do powrotu tamtej i dopiero potem Elayne chciała zdecydować o podaniu przywiezionych wieści do publicznej wiadomości. Kolejne zadanie dla Reene. Niekontrolowane plotki, niebezpieczne plotki mogły być równie groźne jak szpiedzy.

— Gdzie jest Aviendha? — dopytywała się Catalyn. Dziwne, ale była wyraźnie pod wrażeniem Aviendhy. Zafascynowana — stanowiło pewnie lepsze słowo. Upierała się, by Aviendha uczyła ją posługiwania się włócznią, jakby już nie miała innych zajęć!

— A więc, moja pani — kontynuował Conail, podchodząc do stołu i nalewając sobie wina — kiedy się do nas przyłączą?

— Złe wieści są takie, że nigdy — spokojnie oznajmiła Dyelin. — Dobre wieści są takie, że każde z nich odrzuciło propozycję Arymilli. — Odkaszlnęła głośno i znacząco, kiedy Branlet sięgnął po dzban. Chłopak spłonął rumieńcem i udał, że przez cały czas zamierzał nalać sobie z drugiego. Głowa Domu Gilyard, ale mimo przypasanego miecza wciąż tylko dzieciak. Perival też miał przy pasku miecz, czubek pochwy ciągnął się za nim po posadzce i wyglądał właściwie śmiesznie, dobrze choć, że od razu sięgnął po kozie mleko. Conail nalał sobie wina i uśmiechnął się do chłopców z wyższością, która zniknęła natychmiast, gdy tylko Dyelin zmierzyła go wzrokiem.

— Jeśli to są dobre wieści, to ja jestem Amyrlin — wtrąciła Birgitte. — Żebym sczezła, jeśli tak jest. Przywozisz ze sobą cholerną, na poły wyschłą z głodu wiewiórkę, a twierdzisz, że to udziec wołowy.

— Zgryźliwa jak zawsze — sucho odrzekła Dyelin. Dwie kobiety przez chwilę mierzyły się wzrokiem, Birgitte zacisnęła pięści, Dyelin muskała dłonią sztylet przy pasku.

— Dość kłótni — powiedziała Elayne, nadając słowom ostre brzmienie. Pomógł gniew w więzi zobowiązań. Bywało, że obawiała się, iż naprawdę może dojść do bójki. — Nie mam zamiaru znosić dzisiaj waszych fochów.

— Gdzie jest Aviendha?

— Odeszła, Catalyn. Czego jeszcze się dowiedziałaś Dyelin?

— Dokąd odeszła?

— Odeszła daleko — spokojnie odpowiedziała Elayne. Niezależnie od kojących własności saidara, miała ochotę zdzielić tę dziewczynę. — Dyelin?

Tamta upiła łyk wina, maskując w ten sposób fakt, że wycofała się z pojedynku na spojrzenia z Birgitte. Stanęła obok Elayne, wzięła do ręki srebrnego szermierza, obróciła w dłoniach, odstawiła z powrotem.

— Aemlyn, Arathelle i Pelivar przekonywali mnie, żebym zgłosiła roszczenia do tronu, ale znacznie mniej stanowczo niż ostatnim razem, kiedy z nimi rozmawiałam. Sądzę, że prawie udało mi się wytłumaczyć im, dlaczego tego nie zrobię.

— Prawie? — Birgitte obarczyła to słowo pełnią sarkazmu. Dyelin demonstracyjnie ją zignorowała. Elayne upomniała swego Strażnika znaczącym uniesieniem brwi, a ta zmieszana przestąpiła z nogi na nogę i poszła nalać sobie wina. Nadzwyczaj satysfakcjonująca reakcja. Cokolwiek robiła właściwie, miała nadzieję, że będzie działać.

— Moja pani — powiedział z ukłonem Perival, podsuwając Elayne jeden z trzymanych w dłoniach pucharów. Udało jej się uśmiechnąć i ukłonić, nim wzięła poczęstunek. Kozie mleko. Światłości, powoli zaczynała nienawidzić paskudnej cieczy!

— Luan i Abelle wypowiadali się... niezobowiązująco — ciągnęła dalej Dyelin, spod zmarszczonych brwi przyglądając się halabardnikowi. — Niewykluczone, że skłaniają się ku tobie — słowa te nie brzmiały jednak szczególnie mocnym przekonaniem. — Przypomniałam Luanowi, że na samym początku uczestniczył wraz ze mną w aresztowaniu Naean i Elenii, ale chyba nie wywarło to na nim większego wrażenia niż wcześniej na Pelivarze.

— A więc być może czekają na zwycięstwo Arymilli? — zapytała ponuro Birgitte. — Jeżeli zwyciężysz, to opowiedzą się za tobą. Jeżeli zginiesz, wówczas jedno z nich zgłosi własne roszczenie. Ellorien jest następna po tobie w porządku sukcesji, prawda? — Dyelin nachmurzyła czoło, ale nie zaprzeczyła.

— A Ellorien? — zapytała cicho Elayne. Ale pewna była, że wie jak zabrzmi odpowiedź. Jej matka skazała Ellorien na chłostę. Stało się to pod wpływem Rahvina, niemniej niewielu wiązało te dwa wydarzenia. Niewielu wierzyło, że Gaebril to był Rahvin.

Dyelin się skrzywiła.

— Ta kobieta jest uparta jak osioł! Zgłosiłaby roszczenie w moim imieniu, gdyby dostrzegła korzyści takiego postępowania. Przynajmniej jest dość rozsądna, by wiedzieć, że to beznadziejne. — Elayne odnotowała, że nie padła nawet wzmianka o osobistych roszczeniach Ellorien. — W każdym razie, zostawiłam Keraille Surtovni i Julanyę Fote, żeby ich obserwowały. Wątpię, by wykonali jakiś ruch, ale jeżeli tak się stanie, będziemy o tym natychmiast wiedziały. — Z tego samego względu pograniczników obserwowały trzy Kuzynki, które samodzielnie nie potrafiły Podróżować.

Żadnych dobrych wieści, niezależnie w jakie piórka próbowała je stroić Dyelin. Wcześniej Elayne żywiła nadzieję, że ewentualne zagrożenie ze strony pograniczników skłoni kilka Domów do opowiedzenia się po jej stronie.

„Przynajmniej wciąż aktualnym pozostaje jeden z powodów, dla których pozwoliłam im na przejazd przez Andor” — pomyślała ponuro. Nawet gdyby nie zdobyła tronu, przysłuży się krajowi. Chyba że następny władca wszystko zepsuje. Przed oczyma duszy widziała Arymillę dokładnie w takiej właśnie roli. Cóż, Arymilla nie przywdzieje Różanego Wieńca i tyle. Tak czy inaczej, musi zostać powstrzymana.

— Jest zatem sześć, sześć i sześć — wtrąciła znienacka Catalyn, marszcząc brwi i pocierając kciukiem długi sygnet na lewej dłoni. Sprawiała wrażenie pogrążonej w namyśle, co w jej wypadku stanowiło widok dość niezwykły. Zazwyczaj mówiła, co jej przyszło na myśl, nie dbając o konsekwencje. — Choćby Candraed się do nas przyłączył, brakuje nam dziesięciu. — Zastanawiała się, czy przypadkiem nie związała Haevin z beznadziejną sprawą? Na nieszczęście, sojusz między ich Domami nie był tak ścisły, by nie dało się go rozwiązać.

— Byłem pewien, że Luan się za nami opowie — mruknął Conail. — Podobnie jak Abelle i Pelivar. — Upił głęboki łyk wina. — Kiedy pobijemy Arymillę, przyjdą do nas. Wspomnicie moje słowa.

— Ale co oni sobie właściwie wyobrażają? — gorączkował się Branlet. — Czy próbują rozpętać wojnę domową na trzy fronty? — w połowie wypowiedzi jego głos przeszedł z dyszkantu w bas, a twarz oblała się czerwienią. Schował nos w pucharze i wyraźnie się skrzywił. Zapewne w równym stopniu przepadał za kozim mlekiem co ona.

— Chodzi o pograniczników — Perival mówił dziecięcym głosem, ale w jego słowach brzmiała pewność. — Wahają się, ponieważ wiedzą, że zwycięzca wciąż będzie sobie musiał poradzić z pogranicznikami. — Podniósł statuetkę niedźwiedzia i ważył w dłoniach, jakby stąd mógł zaczerpnąć odpowiedź. — Nie rozumiem natomiast, dlaczego najechali nasz kraj? Andor jest tak daleko od ziem granicznych. I dlaczego nie pomaszerowali i nie zaatakowali Caemlyn? Mogliby zmiażdżyć siły Arymilli, a nie przypuszczam, by z nimi poszło nam równie łatwo. A więc, po co tu przybyli?

Conail uśmiechnął się i klepnął go w ramię.

— To dopiero będzie bitwa, gdy staniemy naprzeciw pograniczników. Tego dnia Orły Norman i Kowadła Mantear okryją się chwałą Andoru, co? — Perival pokiwał głową, ale perspektywa najwyraźniej go nie uszczęśliwiała. W przeciwieństwie do Conaila.

Elayne wymieniła spojrzenia z Dyelin i Birgitte, obie wyglądały na zadziwione. Elayne sama czuła zdumienie. Oczywiście obie kobiety wiedziały, ale mały Perival własnymi siłami prawie się zbliżył do odkrycia tajemnicy, której za wszelką cenę należało dochować. Ostatecznie inni też wykombinują sobie, że obecność pograniczników jest instrumentem, który ma skłonić inne Domy do przyłączenia się do niej, ale fakt ten nigdy nie zostanie oficjalnie potwierdzony.

— Luan i pozostali wysłali do Arymilli emisariuszy, prosząc o zawieszenie broni na czas obecności pograniczników — powiedziała po chwili Dyelin. — Odpowiedziała, że potrzebuje czasu na zastanowienie. Wedle moich obliczeń, to właśnie wówczas zdwoiła wysiłki szturmów na mury. Ich informuje, że wciąż się zastanawia.

— Pomijając wszystko inne — żywiołowo zadeklarowała Catalyn — już choćby dlatego właśnie Arymilla nie zasługuje na tron. Przedkłada własne ambicje nad bezpieczeństwo Andoru. Luan i tamci są chyba głupi, że tego nie widzą.

— Nie są głupi — sprostowała Dyelin. — Po prostu wydaje im się, że widzą przyszłość lepiej niż inni.

„A co jeśli to ona i Dyelin nie widziały jasno przyszłości” — dumała Elayne. Dla uratowania Andoru ogłosiłaby swe poparcie dla Dyelin. Bez większej radości, ale zrobiłaby to, żeby zakończyć rozlew andorańskiej krwi. Dyelin wsparłoby dziesięć Domów, więcej niż dziesięć. Nawet Danine Candraed zdecydowałaby się w końcu ruszyć ze swego leża i poprzeć Dyelin. Tyle że ta nie chciała być królową. Uważała, że to Elayne powinna nosić Różany Wieniec. Elayne też tak uważała. Ale co, jeśli się obie myliły? Nie pierwszy raz przychodziły jej do głowy te pytania, ale chyba po raz pierwszy, gdy tak patrzyła na mapę i jej złowróżbne znaki, nie potrafiła ich zlekceważyć.

Tego wieczoru, po kolacji okraszonej właściwie tylko niespodzianymi drobniutkimi truskawkami, zasiadła do lektury w większym salonie swoich apartamentów. Właściwie tylko udawała, że czyta. Oprawny w skórę tom dotyczył historii Andoru, jak większość jej lektur ostatnimi czasy. Ale trzeba było czytać, ile się da, ponieważ tylko w ten sposób — zestawiając kolejne wersje wydarzeń — można bodaj zbliżyć się do prawdy. Przede wszystkim książki publikowane za rządów danej monarchini nigdy nie wspominały jej błędów ani błędów jej poprzedniczek, jeśli przypadkiem wywodziły się z tego samego Domu. Trzeba było dopiero sięgać do dziejopisarstwa z epoki rządów Trakand, żeby poznać błędy Mantear, a do książek z epoki Mantear, żeby dowiedzieć się o pomyłkach popełnionych przez Norwelyn. Niemniej na błędach innych mogła uczyć się, jak nie popełniać własnych. Matka uczyniła z tego pierwszą lekcję władzy.

Ale i tak dziś nie potrafiła się skupić. Często przyłapywała się na tym, że bezmyślnie wbija wzrok w stronicę, nie widząc na niej żadnego słowa albo zaczyna coś mówić do Aviendhy, dopiero poniewczasie przypominając sobie, że siostry już nie ma. Czuła się strasznie samotna, co było absurdalne. Sephanie stała w kącie na wypadek, gdyby czegoś potrzebowała. Osiem gwardzistek strzegło drzwi do apartamentów, a jedna z nich, Yurith Azeri, była mistrzynią sztuki konwersacji, kobietą świetnie wykształconą, choć unikała rozmów o własnej przeszłości. Aviendhy żadna nie potrafiła jednak zastąpić.

Kiedy więc do pokoju wsunęła się Vandene, a jej śladem Kristian i Zarya, powitała ich widok z ulgą. Odziane na biało kobiety zatrzymały się przy drzwiach, na ich twarzach zastygł wyraz typowej pokory. Blada Kristian z rękoma zaplecionymi w talii, nietknięta jeszcze Różdżką Przysiąg, wyglądała na kobietę w średnim wieku, Zarya z nakrapianymi źrenicami i zakrzywionym nosem sprawiała wrażenie znacznie młodszej. W rękach trzymała coś zawiniętego w biały ręcznik.

— Wybacz, że przeszkadzam — zaczęła Vandene, a potem urwała i zmarszczyła brwi. Mimo charakterystycznego dla Aes Sedai braku śladów przeżytych lat twarz Zielonej siostry w jakiś sposób mimo wszystko sprawiała stare wrażenie. Rysy jej oblicza zmieniały się, raz miała dwadzieścia lat, raz czterdzieści, następnym z kolei razem coś między jednym a drugim. Może to te ciemne oczy, lśniące, głębokie i zbolałe, które zbyt wiele widziały. Otaczała ją atmosfera zmęczenia. Trzymała się prosto, ale widać było, że zaraz może się przewrócić. — To nie moja sprawa, rzecz jasna — podjęła delikatnie — ale czy istnieją jakieś powody, że przepełnia cię taka ilość Mocy? Na korytarzu uznałam, że może splatasz jakiś niezwykle skomplikowany wzór?

Elayne drgnęła i zrozumiała, że dzierży prawie tyle saidara, ile mogła bezpiecznie zaczerpnąć. Jak to się stało? Nie pamiętała, by czerpała więcej. Pospiesznie wypuściła źródło, i kiedy Moc upływała, wypełnił ją znajomy żal, a świat na powrót stał się... zwyczajny. W jednej chwili powróciły wahania nastrojów.

— Nie przeszkadzasz mi — powiedziała rozdrażnionym głosem, odkładając książkę na blat stołu. Nie przeczytała nawet trzech stron.

— Możemy więc porozmawiać na osobności?

Elayne skinęła głową — to nie była sprawa tej przeklętej kobiety, ile Mocy zaczerpnęła; równie dobrze jak Elayne znała niepisane reguły, o ile nie lepiej — i odesłała Sephanie do przedpokoju, gdy tymczasem Vandene splatała zabezpieczenia przed podsłuchem.

Mimo gotowych już zabezpieczeń Vandene zaczekała, aż drzwi zamkną się za pokojówką. Dopiero potem przemówiła:

— Reanne Corly nie żyje, Elayne.

— Och, Światłości, nie. — Rozdrażnienie przeszło w szloch, który wyrwał się z gardła. Elayne pospiesznie wyciągnęła z rękawa koronkową chusteczkę, by obetrzeć strumienie łez płynące po policzkach. Przeklęte fanaberie znowu się odezwały, niemniej Reanne z pewnością zasługiwała na łzy. Tak bardzo chciała zostać Zieloną Ajah. — Jak to się stało? — Żeby sczezła, znowu ten bełkot!

Vandene nie uroniła łzy. Być może wypłakała już oczy.

— Spaliła ją Moc. Ktokolwiek to uczynił, użył znacznie więcej, niż było trzeba. Wszędzie, na jej ciele i w pokoju, było pełno pozostałości saidara. Morderczyni chciała mieć pewność, że wszyscy dowiedzą się, jak zginęła.

— To nie ma sensu, Vandene.

— Może jednak ma. Zarya?

Saldaeanka położyła małe zawiniątko na stole i odwinęła, ukazując misternie wyrzeźbioną drewnianą lalkę. Była bardzo stara, prosta sukienka zetlała, z buzi odchodziła farba, brakowało oka, połowa ciemnych włosków zniknęła.

— Należała do Mirane Larinen — powiedziała Zarya. — Derys Nermala znalazła ją za kredensem.

— Nie rozumiem, co zgubiona lalka Mirane może mieć wspólnego ze śmiercią Reanne — powiedziała Elayne, ocierając oczy. Mirane była jedną ze zbiegłych Kuzynek.

— Tylko to... — odpowiedziała Vandene. — Kiedy Mirane udała się do Wieży, ukryła lalkę, ponieważ usłyszała, że wszystko, co posiada, zostanie spalone. Po swej relegacji odnalazła lalkę i wszędzie nosiła ze sobą. Wszędzie. To przerodziło się w dziwactwo, gdziekolwiek zatrzymywała się na dłużej, chowała tam lalkę. Nie pytaj dlaczego. Ale gdyby uciekła, nie zostawiłaby jej.

Wciąż trąc dłońmi oczy, Elayne odchyliła się w foteliku. Szlochy przeszły w pociąganie nosem, ale oczy wciąż wzbierały łzami.

— A więc Mirane nie uciekła? Została zamordowana, a jej ciało... usunięto. — Zabrzmiało to makabrycznie. — Myślisz, że z pozostałymi rzecz miała się tak samo? Ze wszystkimi?

Vandene pokiwała głową i na moment zgarbiła szczupłe ramiona.

— Tego się właśnie obawiam — powiedziała, prostując się. — Spodziewam się, że wskazówek należało szukać wśród pozostawionych przez nie rzeczy, ukochanych skarbów jak ta lalka, ulubionych detali biżuterii. Morderczyni chciała, żebyśmy myślały, że sprytnie zaciera ślady swych zbrodni, ale nie jest aż tak bardzo sprytna, tylko myśmy okazały się nie dość sprytne, żeby znaleźć te wskazówki, dlatego postanowiła zaaranżować coś bardziej bezczelnego.

— Żeby przerazić Kuzynki i skłonić do ucieczki — mruknęła Elayne. Taki cios nie będzie dla niej śmiertelny, niemniej skaże ją znowu na łaskę Poszukiwaczek Wiatru, a one z każdą chwilą stawały się coraz mniej chętne do pomocy. — Ile z nich już wie?

— Teraz już wszystkie, jak sądzę — sucho odparła Vandene. — Zarya kazała Derys nic żadnej nie mówić, ale tamta zbyt lubi brzmienie własnego głosu.

— To jest chyba wymierzone we mnie i ma pomóc Arymilli zdobyć tron, ale dlaczego którejś z Czarnych sióstr miałoby na tym zależeć? Nie potrafię sobie wyobrazić, by wśród nas były dwie morderczynie. Przynajmniej rozwiązuje to kwestię winy Merilille. Porozmawiaj z Sumeko i Alise. Tylko one mogą sprawić, żeby pozostałe nie spanikowały. — W rozumieniu Rodziny Sumeko zajmowała miejsce w hierarchii zaraz po Reanne, a choć Alise stała znacznie niżej, była kobietą o znacznych wpływach. — Od tej chwili żadna z nich nie może być sama, nawet na moment. Zawsze niech się trzymają po dwie, trzy, a najlepiej cztery. I ostrzeż je, by zwracały uwagę na Careane i Sareithę.

— Tego bym nie doradzała — szybko wtrąciła Vandene. — W grupach powinny być bezpieczne, a wieści o tym z pewnością dotrą do Careane i Sareithy. Ostrzec przed Aes Sedai? Kuzynki zrezygnują w jednej chwili. — Kristian i Zarya uroczyście pokiwały głowami.

Po krótkiej chwili Elayne niechętnie przystała na konieczność dalszego dochowanie tajemnicy. Rodzina powinna być bezpieczna w grupach.

— Niech Chanelle dowie się o Reanne i pozostałych. Nie potrafię sobie wyobrazić, co miałoby grozić Poszukiwaczkom Wiatru... a ich strata nie dotknęłaby mnie tak jak strata Rodziny... ale czy nie byłoby wspaniałe, gdyby pod wpływem tych wieści, same zdecydowały się odejść?

Nie oczekiwała, że tak się to skończy — Chanelle nade wszystko bała się powrotu na statki Ludu Morza bez korzyści gwarantowanych umową — ale gdyby... Byłoby to jasne światełko w pod każdym innym względem mrocznym tunelu dzisiejszego dnia. Przynajmniej niemożliwe, by miało zdarzyć się coś jeszcze gorszego. Myśl ta przejęła ją chłodem. Światłości, spraw, żeby się nie zdarzyło.

Arymilla skrzywiła się i odsunęła talerz gulaszu. Zaproponowano jej już łóżka, w jednym z nich spędzi noc — Arlene, jej pokojówka, właśnie dokonywała wyboru; dobrze wiedziała, co lubi jej pani — i najmniejszą rzeczą, jakiej oczekiwała, był przyzwoity posiłek, a tu baranina okazała się tłusta i zdecydowanie nadpsuta. Ostatnimi czasy zdarzało się to doprawdy nazbyt często. Tym razem kucharz nie uniknie chłosty! Nie wiedziała, do którego ze szlacheckich orszaków należał, ale miał być najlepszy — najlepszy! — co jednak w niczym jej nie powstrzyma. Zostanie wychłostany dla przykładu. A potem oczywiście oddalony. Ukaranemu kucharzowi nie można było już zaufać.

Nastroje w namiocie były nieszczególnie podniosłe. Kilkoro spośród obecnej w obozie szlachty oczekiwało na zaproszenie do kolacji, ale żadne z nich nie miało stosownie wysokiej pozycji. Zaczynała już żałować, że mimo wszystko nie zaprosiła któregoś, nawet któregoś z wasali Naean lub Elenii. Ich obecność mogłaby dostarczyć odrobiny rozrywki. Przy stole zgromadzili się najbliżsi sojusznicy, a atmosfera niczym na stypie. Cóż, tyczkowaty, stary Nasin — z potarganą, przerzedzoną i siwiejącą czupryną — jadł jak wilk, najwyraźniej nie zwracając uwagi na kondycję mięsa i od czasu do czasu po ojcowsku gładził ją po ręce. Uśmiechała się doń niczym posłuszna córka. Dureń założył na wieczór jeden ze swoich haftowanych w kwiaty kaftanów. Strój, w którym kobieta mogłaby się pokazać! Na szczęście wszystkie jego lubieżne uśmiechy adresowane były do siedzącej obok Elenii — za każdym razem miodowłosa kobieta wzdrygała się, a jej lisia twarz bladła, gdy napotykała jego spojrzenie. Cieszyła się dominującą pozycją w Domu Sarand, prawie jakby to ona była Głową Domu, a nie jej mąż, niemniej bała się, że Arymilla pozwoli Nasinowi zrobić z nią, co zechce. Szantaż nie był już konieczny, ale na wszelki wypadek lepiej jej nie popuszczać smyczy. Tak, Nasin najwyraźniej świetnie się bawił swoimi daremnymi zalotami wobec Elenii, niemniej pozostali siedzieli w ponurym milczeniu. Ledwie tknęli jedzenie i tylko dwójka służby wciąż napełniała puchary. Nigdy nie ufała cudzej służbie. Przynajmniej wino nie skwaśniało.

— Moim zdaniem powinniśmy przypuścić mocniejszy szturm — mruczał pijackim głosem Lir, Głowa Domu Baryn. Był żylastym mężczyzną, a na kaftanie nosił odciski od rzemieni zbroi i zawsze palił się do bitki. Subtelność była dla niego pustym słowem. — Moi szpiedzy donoszą, że każdego dnia coraz więcej ludzi przybywa do miasta przez te ich „bramy”. — Pokręcił głową i mruknął coś pod nosem. Naprawdę wierzył w te plotki o dziesiątkach Aes Sedai w Królewskim Pałacu. — Przez te wszystkie drobne ukąszenia tracimy tylko ludzi.

— Zgadzam się — poparła go Karind, zabawiając się wielką złotą szpilką, z emaliowanym Czerwonym Lisem Anshar w biegu, którą przypięła do łona. Była chyba w tym samym stopniu pijana co Lir. Rysy kwadratowej twarzy rozlewały się. — Musimy naciskać na nich, zamiast tracić ludzi. Kiedy już pokonamy mury, nasza przewaga liczebna weźmie górę.

Usta Arymilli się zacisnęły. Mogliby okazać choć cień szacunku kobiecie, która wkrótce zostanie królową Andoru, zamiast wciąż się z nią sprzeczać. Niestety, Baryn i Anshar nie byli z nią związani równie mocno co Sarand czy Arawn. W przeciwieństwie do Jarida i Naean, Lir i Karind poparli ją, ale bez stosownej pisemnej rezolucji. Zresztą odnosiło się to również do Nasina, ale o jego poparcie była spokojna. Owinęła go sobie wokół palca niczym pierścionek.

Uśmiechnęła się z wysiłkiem i postarała nadać głosowi jowialne brzmienie.

— Tracimy najemników. A po cóż innego są najemnicy jak nie po to, by umierać zamiast naszych zbrojnych? — Uniosła puchar i mężczyzna w zdobnej srebrem niebieskiej liberii natychmiast podbiegł, by go napełnić. Po prawdzie to tak się spieszył, że uronił kroplę na jej dłoń. Widząc grymas, natychmiast wydobył z kieszeni chusteczkę i wytarł plamkę, nim zdążyła cofnąć rękę. Własną chusteczką! Światłość jedna wiedziała, gdzie mógł przebywać ten brudny skrawek materii, a on dotknął nim jej ręki! Kiedy wycofywał się, kłaniając i mamrocząc przeprosiny, usta mu drżały ze strachu. Niech skończy służbę przy posiłku. Później będzie czas, by się go pozbyć. — Będziemy potrzebowali wszystkich naszych zbrojnych, kiedy wyruszę przeciwko pogranicznikom, prawda Naean?

Naean drgnęła jak ukłuta szpilką. Szczupła i blada, w żółtych jedwabiach haftowanych na staniku srebrnymi symbolami Potrójnego Klucza Arawn, ostatnio wyglądała na wycieńczoną; niebieskie oczy były podkrążone, wyzierało z nich zmęczenie. Spowijająca ją dawniej atmosfera niefrasobliwej wyższości gdzieś zniknęła.

— Oczywiście, Arymillo — powiedziała pokornie i wychyliła puchar do dna. Dobrze. Ją i Elenię miała w garści, niemniej dobrze było od czasu do czasu sprawdzić, czy któraś nie przypomniała sobie o własnej dumie.

— Jeżeli Luan i pozostali nie udzielą ci poparcia, co ci przyjdzie ze zdobycia Caemlyn? — Sylvase, wnuczka i dziedziczka Nasina, odzywała się tak rzadko, że to pytanie było niczym grom z jasnego nieba. Mocno zbudowana, niezbyt ładna, zazwyczaj patrzyła na świat zamglonym wzrokiem, który teraz wszakże zdawał się raczej ostry. Wszyscy zagapili się na nią. Zupełnie jej to nie zbiło z tropu. Obracała w dłoniach puchar, ale wedle obliczeń Arymilli dopełniano jej go tylko raz. — Jeżeli i tak musimy się zmierzyć z pogranicznikami, czy nie lepiej przyjąć propozycję rozejmu od Luana, by Andor mógł wystawić w pole całe swe siły?

Arymilla się uśmiechnęła. Miała ochotę uderzyć tę idiotkę. Ale to by rozgniewało Nasina. Upierał się, by Arymilla przetrzymywała ją w „gościnie”, ponieważ w ten sposób nie mogła spiskować na rzecz jego usunięcia — chyba do pewnego stopnia zdawał sobie sprawę, że postradał rozum; niemniej wciąż kurczowo czepiał się swej pozycji, którą chciał zatrzymać do śmierci i... kochał ją przecież.

— Ellorien i niektórzy z pozostałych jeszcze do mnie przyjdą, dziecko — odparła gładko. Ale wymagało to od niej pewnego wysiłku. Co sobie wyobrażała ta dzierlatka, że kim niby jest? — Aemlyn, Arathelle, Pelivar. Wszyscy mają urazy wobec Trakand. — Oczywiście, że przyjdą, gdy tylko Elayne i Dyelin zostaną usunięte. Te dwie nie przeżyją upadku Caemlyn. — Kiedy zdobędę miasto, będę ich miała w garści. Troje spośród popleczników Elayne to jeszcze dzieci, a Conail Northan jest niewiele więcej niż chłopcem. Ufam, że bez trudu przekonam ich do opublikowania stosownej rezolucji. — A jeśli jej się nie uda, to pan Lounalt z pewnością ich przekona. Wielka szkoda, jeśli trzeba będzie wydać dzieci w jego ręce i na pastwę jego rzemieni. — Wieczorem tego dnia, gdy padnie Caemlyn, będę już królową. Nieprawdaż, ojcze?

Nasin roześmiał się, rozpryskując po stole kęsy na poły przeżutego gulaszu.

— Tak, tak — mówił, głaszcząc dłoń Arymilli. — Słuchaj swojej ciotki, Sylvase. Rób, co ci każe. Wkrótce będzie królową Andoru. — Po chwili jednak uśmiech zniknął, a w głos wkradły się dziwne tony. Coś, jakby... błaganie. — Pamiętaj, po mojej śmierci zostaniesz Głową Domu Caeren. Po mojej śmierci. Będziesz Głową Domu.

— Jako rzeczesz, dziadku — mruknęła Sylvase, na moment skłaniając głowę. Kiedy podniosła wzrok, jej oczy były równie martwe co zawsze. Ostry błysk sprzed chwili musiał stanowić igraszkę światła. Jasna sprawa.

Nasin mruknął coś nieartykułowanego i powrócił do pożerania gulaszu.

— Najlepszy, jaki jadłem już od wielu dni. Myślę, że poproszę o następny talerz. Więcej wina, człowieku. Nie widzisz, że mam pusty puchar?

Cisza zalegająca nad stołem nagle zaczęła być krępująca. Przebłyski rozumu u Nasina zazwyczaj wywierały taki skutek.

— Dalej twierdzę — powiedział na koniec Lir, ale chyba tylko po to, żeby przeszkodził mu krępy zbrojny z czterema Srebrnymi Księżycami Marne na piersi, który właśnie wszedł do namiotu.

Ukłonił się z szacunkiem, a potem okrążył stół, podszedł do Arymilli i szepnął jej do ucha:

— Pan Hernvil prosi o słowo na osobności, moja pani.

Wszyscy prócz Nasina i jego wnuczki zaczęli udawać, że interesuje ich wyłącznie zawartość pucharów i że z pewnością nie zamierzają podsłuchiwać. Nasin dalej jadł. Ona obserwowała Arymillę z pozbawioną wyrazu twarzą. Ten ostry błysk musiał być tylko grą świateł.

— Wrócę za moment — oznajmiła Arymilla, wstając. Dłonią wykonała gest wskazujący na jedzenie i wino. — Bawcie się dobrze, póki nie wrócę. Bawcie się.

Lir zawołał o wino.

Na zewnątrz nawet się nie zatroskała, by unieść spódnice i uniknąć zabrudzenia ich błotem. Arlene i tak musiała je czyścić, co więc znaczy odrobina brudu więcej? W niektórych namiotach paliło się światło, ale zasadniczo obóz był ciemny, jedynie pod sierpem księżyca. Jej sekretarz, Jakob Hernvil, czekający niedaleko namiotu w prostym kaftanie, przyświecał sobie latarnią, która rozlewała wokół żółtą kałużę światła. Mały, szczupły, jakby wszelki tłuszcz zeń wygotowano. Ale najważniejszą jego cechą była przyrodzona dyskrecja, którą ona jeszcze podsycała sumami tak dużymi, że chyba tylko największe łapówki mogłyby go skłonić do zdrady, znacznie większe, niżby ktokolwiek chciał zaproponować skrybie.

— Wybacz, że przerywam ci posiłek, moja pani — oznajmił, kłaniając się — ale pewien byłem, że zechcesz natychmiast o tym usłyszeć — tak głęboki głos u tak drobnego mężczyzny zawsze zaskakiwał. — Zgodzili się. Ale najpierw chcą zobaczyć całą sumę w złocie.

Jej usta zacisnęły się, jakby kierowane własną wolą. Całą sumę. Miała nadzieję, że wystarczy najpierw zapłacić połowę. A potem któż ośmieli się wysuwać żądania spłaty długu wobec królowej?

— Napisz list do pani Andscale. Z rana go podpiszę. — Przekaz takiej ilości złota potrawa wiele dni. A jak długo powołanie zbrojnych pod broń? Te rzeczy nigdy jej nie interesowały. Lir mógłby jej powiedzieć, ale nienawidziła ujawniać swych słabych stron. — Powiedz im, że od jutra za tydzień, z dokładnością do dnia. To powinno wystarczyć. Za tydzień Caemlyn będzie jej. Tron będzie jej. Arymilla z Łaski Światłości, królowa Andoru, Obrończyni Dziedziny, Protektorka Ludu, Głowa Domu Marne. Uśmiechając się, wróciła do namiotu, by przekazać pozostałym wspaniałe wieści.

18

Wieści dla Smoka

— Wystarczy już, Loial — oznajmił zrezygnowany Rand, ubijając kciukiem tytoń w główce fajki o krótkim cybuchu. Kapciuch był z koziej skóry, tytoń pochodził z upraw taireńskich, nieco zanadto sfermentowany miał lekko oleisty posmak, jednak nic lepszego pod ręką nie było. Nad ich głowami przetoczył się grzmot, leniwy, głuchy.

— Gardło zedrę, odpowiadając na wszystkie twoje pytania.

Siedzieli przy długim stole w jednej z większych komnat dworu lorda Algarina, naczynia z resztkami obiadu stały z boku. Służba była dość wiekowa i ruszała się leniwie, przynajmniej od kiedy Algarin porzucił dom na rzecz Czarnej Wieży. Niedawna ulewa nieco straciła na gwałtowności, teraz tylko od czasu do czasu silne podmuchy wiatru trzęsły szybkami okien i zalewały je łzami kropel — potem żółtawe szyby przez chwilę dzwoniły. Szkiełka były kiepsko wykonane, nie dość, że pełne bąbelków, to jeszcze zniekształcały rozpaczliwie widoki na zewnątrz. Pozbawione zdobień stół i krzesła mogłyby z powodzeniem ujść w chłopskiej chacie, podobnie jak żółte gzymsy pod wysoko sklepionym sufitem. Równie niewyszukany charakter miały dwa kominki po obu stronach komnaty — szerokie, wysokie, z nie- ociosanego kamienia — oraz ich ruszty i żelazne utensylia. Algarin, choć szlachcic, bogaczem nie był.

Rand wsadził kapciuch do kieszeni, podszedł do jednego z kominków i małymi mosiężnymi szczypcami wziął drobinę żaru ze srebrnego dębu, by zapalić fajkę. Miał nadzieję, że jego zachowanie nikomu nie wyda się dziwne. Kiedy mógł, unikał przenoszenia, zwłaszcza w obecności innych — niełatwo było zapanować nad dręczącymi go wówczas zawrotami głowy — choć jak dotąd nikt nie śmiał nic na ten temat powiedzieć. Wiatr zaskrzeczał, jakby gałąź zaskrobała po szybie. Gra wyobraźni. Najbliższe drzewa rosły przecież w polu, co najmniej o pół mili stąd. Loial przyniósł sobie z kwater przeznaczonych dla Ogirów fotel rzeźbiony w motywy winorośli, w efekcie jego kolana znajdowały się teraz na poziomie blatu stołu, więc pisząc w swoim w skórę oprawionym notesie, musiał się mocno nachylać. Notes był stosunkowo niewielki, tak że mieścił się do jednej z pojemnych kieszeni kaftana — mimo to wielkością dorównywał większości ludzkich książek. Górną wargę i brodę Loiala obsypywał delikatny meszek; od paru tygodni próbował zapuszczać prawdziwą brodę i wąsy, ale jak dotąd nieszczególnie mu szło.

— Ale nie powiedziałeś mi jeszcze nic istotnego — grzmiał Ogir, co brzmiało, jakby bęben wybijał swoje rozczarowanie. Zakończone pędzelkami uszy obwisły. Mimo wyraźnego rozczarowania spokojnie zabrał się do czyszczenia stalówki w obsadce z polerowanego drewna. Obsadka była grubsza niż kciuk Randa, a równocześnie na tyle długa, że wydawała się smukła; idealnie pasowała do grubych palców Loiala.

— Nigdy nie wspominasz o czynach heroicznych, chyba że ktoś inny ich dokonał — ciągnął Ogir. — W twoich ustach wszystko brzmi tak zwyczajnie. Wnioskując z tego, jak o nim opowiadasz, upadek Illian był równie ekscytujący, co naprawa krosien w warsztacie tkacza. A oczyszczenie Prawdziwego Źródła? Połączyłeś się z Nynaeve, usiedliście i zaczęliście przenosić, podczas gdy inni dawali odpór Przeklętym. Nawet od Nynaeve dowiedziałem się więcej, choć ona równocześnie twierdzi, że właściwie nic nie pamięta. Nynaeve w pełnej krasie swojej biżuterii — miała na sobie wszystkie ter’angreale z osadzonymi w nich klejnotami, jak też ów osobliwy, angreal w kształcie bransolety połączonej z pierścieniami — poruszyła się w fotelu stojącym przed frontem bardziej odległego kominka, a potem znów powróciła do obserwacji Alivii. Od czasu do czasu zerkała w stronę okien i szarpała szeroki warkocz, niemniej jej spojrzenie wciąż wracało ku słomianowłosej Seanchance. Wtedy Alivia, stojąca przy drzwiach niczym na warcie, uśmiechała się nieznacznie, z rozbawieniem. Niegdysiejsza damane wiedziała, że demonstracyjne zachowanie Nynaeve skierowane było pod jej adresem. Ale uśmiech nie obejmował orlich oczu, które wciąż gorzały błękitnym płomieniem. Od czasu, gdy w Caemlyn zdjęto jej obrożę, płomień ten właściwie na moment nie przygasał. Dwie Panny, — Harilin z Żelaznej Góry Taardad i Enaila z Jarra Chareen, przykucnęły nieopodal i z pozoru zajęte były wyłącznie grą w kocią kołyskę, ale ich obecność sama w sobie stanowiła kolejną demonstrację. Wokół głów udrapowane miały shoufy, czarne zasłony zwisały na piersi, znad karków sterczały drzewca włóczni zatkniętych za uprzęże futerałów na łuki, a tarcze z byczej skóry spoczywały na posadzce. W posiadłości przebywało pięćdziesiąt Panien, wśród nich nawet kilka Shaido, i wszystkie chodziły takim krokiem, jakby w każdej chwili gotowe były tańczyć włócznie. Może nawet z Randem. Nie bardzo potrafiły przejść do porządku nad sprzecznością między zadowoleniem, że mogą go wreszcie chronić, a niezadowoleniem, że tak długo ich unikał.

On natomiast nie potrafił na nie spojrzeć, żeby w uszach nie dźwięczała litania kobiet, które dla niego zginęły, i kobiet, które sam zabił. Moiraine Damodred — ona na pierwszym miejscu. Jej imię wypisane było ognistymi literami we wnętrzu jego głowy. Liah z Cosaida Chareen, Sendara z Żelaznej Góry Taardad, Lamelle z Dymiących Wód Miagoma, Andhilin z Czerwonej Soli Goshien, Desora z Musara Reyn... Tyle imion. Czasami budził się po nocy, mamrocząc tę listę, a Min tuliła go i uspokajała jak dziecko. Zawsze zapewniał ją, że wszystko w porządku, i udawał senność, ale nie zasypiał i tylko z zamkniętymi oczyma przepowiadał sobie listę do końca. Czasami Lews Therin recytował razem z nim. Min podniosła oczy znad książki, którą otworzyła na stole, tom pochodził z księgozbioru Herida Fela. Jedna za drugą pożerała kolejne książki z jego biblioteki, a w charakterze zakładki służył jej list, jaki filozof przesłał Randowi na krótko, zanim został zamordowany; ten, w którym pisał, że jej uroda nie pozwala mu się skoncentrować. Min miała na sobie krótki niebieski kaftan haftowany na rękawach i wyłogach w białe kwiaty i skrojony tak, by ciasno opinał biust, ukazując równocześnie dość głęboki dekolt bluzeczki z kremowego jedwabiu. W jej wielkich, ciemnych oczach, okolonych długimi do ramion, ciemnymi lokami lśniło zadowolenie. W więzi zobowiązań czuł przepełniającą ją radość. Lubiła, gdy na nią patrzył. Bez najmniejszych wątpliwości więź przekazała jej, jak on bardzo lubił patrzeć. Dziwne było tylko to, że ona również lubiła się przyglądać jemu. Śliczna? Zanucił kilka taktów jakiejś piosenki, pocierając kciukiem płatek ucha. Była piękna. I bliższa mu teraz niż kiedykolwiek wcześniej. Podobnie jak Elayne i Aviendha. Jak je ochronić? Uśmiechnął się w nieco wymuszony sposób, krzywiąc usta, w których tkwił cybuch fajki, niepewny, do jakiego stopnia mistyfikacja podziała. Po jej stronie więzi poczuł drgnienie irytacji, choć nie potrafił pojąć, czemu jej miałaby się nie podobać jego opiekuńczość. Ach tak, Światłości, ona chciała chronić jego! — Rand nie jest szczególnie rozmowny, Loial — powiedziała, już się nie uśmiechając. W jej niskim, melodyjnym głosie nie było śladu gniewu, ale więź opowiadała zupełnie inną historię.

— Po prawdzie, to czasami ma tyle głosu, co ryba. — Rand westchnął pod spojrzeniem, jakim go obrzuciła. Wychodziło na to, że będzie mnóstwo gadania, gdy tylko zostaną sam na sam.

— Ja też niewiele potrafię ci opowiedzieć, natomiast pewna jestem, że Cadsuane i Verin powiedzą ci wszystko, co chcesz wiedzieć. Inni również. Ich zapytaj, jeśli zależy ci na czymś więcej niż „tak” i „nie” plus parę słów na dokładkę.

Krępa, niewysoka Verin szydełkująca na fotelu obok Nynaeve, wzdrygnęła się, usłyszawszy swe imię. Potem leniwie opuściła powieki, jakby zastanawiając się, o co może chodzić. Cadsuane, siedząca przy przeciwległym krańcu stołu obok otwartego koszyka z przyborami do szycia, tylko przelotnie uniosła oczy znad tamborka i zerknęła na Loiala. Zakołysały się złote ozdoby przy stalowo-siwym koczku upiętym wysoko na jej głowie. Tylko tyle — zwykłe spojrzenie, któremu nie towarzyszyło nawet zmarszczenie brwi — i Loial natychmiast zastrzygł uszami. Aes Sedai zawsze go onieśmielały, a Cadsuane szczególnie.

— Och, zapytam, Min, z pewnością zapytam — odparł Loial. — Ale Rand jest głównym bohaterem mojej książki. — Ponieważ nie miał pod ręką dzbanuszka z piaskiem, zaczął dmuchać na zapisane strony, żeby wysuszyć atrament, i jak to on, między kolejnymi dmuchnięciami nie przestawał gadać. — Twoje opowieści są beznadziejnie pozbawione szczegółów, Rand. Muszę wszystko z ciebie wyciągać. Cóż, nawet się nie zająknąłeś, że zostałeś uwięziony w Far Madding, dopiero Min mi powiedziała. Nawet słowem. Jakie były słowa Rady Dziewięciu, kiedy zaproponowali ci Koronę Laurową? Kiedy postanowiłeś zmienić jej nazwę? Nie przypuszczam, by byli uszczęśliwieni. Jak przebiegała koronacja? Czy towarzyszyły jej jakieś uroczystości, święta, parady? Ilu Przeklętych miałeś przeciwko sobie w Shadar Logoth? Którzy to byli? Jak to wszystko wyglądało na końcu? Jakie było ogólne wrażenie? Bez szczegółów nie napiszę dobrej książki. Pozostaje mieć nadzieję, że Mat i Perrin sprawią się lepiej. — Zmarszczył brwi, a ich długie pędzelki musnęły jego policzki. Przed oczyma Randa zawirowały kolory, niczym rozigrane bliźniacze tęcze w głębi wód. Wiedział już, jak sobie z nimi radzić, ale tym razem nawet nie spróbował. Zobaczył Mata jadącego lasem na czele kolumny jeźdźców. Chyba kłócił się z jadącą obok drobną smagłoskórą kobietą, która właśnie ściągnęła mu z głowy kapelusz, zajrzała do środka, a potem wcisnęła z powrotem na głowę. Wizja trwała naprawdę krótko i zaraz zastąpił ją obraz Perrina: ten siedział nad pucharkiem wina we wspólnej sali jakiejś gospody czy tawerny w towarzystwie mężczyzny i kobiety, odzianych w jednakowe czerwone kaftany, obrzeżone błękitem i żółcią. Dziwne to były stroje. Perrin sprawiał wrażenie ponurego jak śmierć, towarzysze przy stole zdradzali oznaki daleko posuniętej czujności. Jego się bali? — Mat i Perrin mają się dobrze — powiedział, z zimną krwią ignorując przeszywające spojrzenie Cadsuane. Wciąż nie wiedziała wszystkiego, on zaś wolał, żeby tak pozostało. Z pozoru był całkowicie spokojny, zadowolony, skupiony na puszczaniu kółek z dymu. Co czuł naprawdę, to zupełnie inna sprawa.

„Gdzie oni są?” — pomyślał ze złością odpychając od siebie kolejną falę wirujących kolorów. Powoli stawało się to tak naturalne jak oddychanie. „Potrzebuję ich, a oni wzięli sobie dzień wolny w Ogrodach Ansaline”. Znienacka przed jego oczyma wykwitł inny obraz — twarz mężczyzny — a Randowi zaparło dech w piersiach. Po raz pierwszy nie towarzyszyły temu żadne zawroty głowy. Po raz pierwszy mógł wyraźnie przyjrzeć się rysom tamtego, nim wizja się rozwiała. Mężczyzna był błękitnooki, miał kwadratowy podbródek i może parę lat więcej niż on. Choć nie, to nie był pierwszy raz. Przecież już go kiedyś widział, tyle że dawno temu. Kiedy ten nieznajomy uratował mu życie w Shadar Logoth w trakcie walki z Sammaelem. Co gorsza...

„On mnie widzi” — powiedział Lews Therin. Tym razem jego głos brzmiał całkiem przytomnie. Zdarzało się tak niekiedy, lecz ostatecznie zawsze szaleństwo zwyciężało. „W jaki sposób może mnie widzieć ktoś, kto jest wizją w moim umyśle?”.

„Jeżeli ty nie wiesz, czemu spodziewasz się, że ja będę wiedział?” — pomyślał Rand. „Też go widziałem”. Wrażenie było dość dziwne, niby... namacalne. Choć nie miało nic wspólnego z bezpośredniością doświadczania przedmiotów materialnych. Powidok wciąż trwał przed jego oczami. Zdawało mu się, jakby wystarczył najdrobniejszy ruch w tę lub tamtą stronę, a mógłby tamtego dotknąć.

„I myślę, że on widział mnie”.

Rozmowa z głosem rozbrzmiewającym w głowie nie raziła już cudacznością. Po prawdzie, od dawna spowszedniała. A ostatnio...? Ostatnio doszedł do tego fakt, że potrafi zobaczyć, co robią Mat i Perrin, wystarczy, że po prostu o nich pomyśli lub usłyszy, jak inni wymieniają ich imiona, miał też niezapowiedziane nawiedzenia tej obcej twarzy. Nie tylko twarzy. W obliczu takich cudów, czym były rozmowy z głosem w głowie? Niepokojące tylko, że tamten go widział, a ponieważ Rand widział go również, nawiązali kontakt wzrokowy.

„Kiedy w Shadar Logoth zetknęły się nasze strumienie ognia stosu, musiał powstać jakiś rodzaj połączenia. Innego wyjaśnienia podać nie potrafię. Spotkaliśmy się tylko ten jeden raz. On posługiwał się tym, co tamci nazywają Prawdziwą Mocą. Pewnie o to chodzi. Nie poczułem nic, nie widziałem nic prócz jego ognia stosu”. Nie dziwiła też umiejętność wygrzebania w pamięci fragmentów wiedzy, o których pewien był, że należą do Lewsa Therina. Pamiętał, naprawdę pamiętał, równie wyraźnie, jak farmę ojca, Ogrody Ansaline, zniszczone podczas Wojny z Cieniem. Przekaz wiedzy następował także w drugą stronę. Lews Therin czasami mówił o Polu Emonda, jakby się tam wychował. „Rozumiesz coś z tego?”. „Och, Światłości, dlaczego wciąż dręczy mnie ten głos w głowie?” — zajęczał Lews Therin. „Dlaczego nie mogę umrzeć? Och, Ilyeno, moja najdroższa Ilyeno, chcę do ciebie dołączyć”. Słowa przeszły w szloch. Zazwyczaj tak się kończyło, gdy zaczynał wspominać żonę, którą zamordował w napadzie szaleństwa. Nieważne. Rand zdusił w sobie odgłosy męskiego płaczu, aż stały się ledwie szeptem na krawędzi słyszalności. Pewien był, że ma rację. Ale kim jest tamten człowiek? Bez wątpienia Sprzymierzeniec Ciemności, choć żaden z Przeklętych. Lews Therin znał ich twarze jak swoją, a więc teraz do Randa też się to odnosiło. Nagle przyszło mu coś do głowy i aż się skrzywił. Co tamten mógł o nim wiedzieć? Ta’veren można było odnaleźć po skutkach jego oddziaływania na Wzór, ale tylko Przeklęci wiedzieli, jak to zrobić. Lews Therin z pewnością nigdy się nawet na ten temat nie zająknął — zresztą „konwersacje” z nim były zawsze krótkie, a interlokutor niechętny — i nic też jakoś nie przesączyło się z jego pamięci do umysłu Randa. Pewne było, że Lanfear i Ishamael umieli go w ten sposób odnaleźć, z drugiej zaś strony, po ich śmierci żadne z tamtych nie próbowało. Może zrodzona w Shadar Logoth więź funkcjonuje w podobny sposób? W takiej sytuacji wszystkim tu zgromadzonym groziłoby niebezpieczeństwo. Znacznie poważniejsze niż to, na które narażało ich samo przebywanie w jego towarzystwie.

— Wszystko dobrze, Rand? — zatroskał się Loial, który właśnie zakręcał kałamarz srebrną pokrywką grawerowaną w motywy liści. Kałamarz był z tak grubego szkła, że wytrzymałby pewnie i bezpośrednie uderzenie o kamień, Loial jednak traktował go z delikatnością należną przedmiotom nadzwyczaj kruchym. Zresztą w jego wielkich dłoniach faktycznie sprawia wrażenie kruchego. — Ser był już mocno przejrzały, a ty zjadłeś go naprawdę sporo.

— Czuję się znakomicie — powiedział Rand, ale oczywiście Nynaeve całkowicie zignorowała jego słowa. Zanim zdążył skończyć, poderwała się z fotela i pomaszerowała energicznie przez komnatę z szelestem błękitnych spódnic. Kiedy objęła saidara i wspięła się na palce, by położyć mu dłonie na głowie, poczuł gęsią skórkę. Moment później przeszył go zimny dreszcz. Ta kobieta nigdy nie pytała. Czasami zachowywała się, jakby wciąż była Wiedzącą w Polu Emonda, a on rankiem miał wracać na farmę.

— Nie jesteś chory — oznajmiła z ulgą. Zepsuta żywność wywoływała rozliczne dolegliwości wśród służby, niektóre nawet dość poważne. Gdyby nie obecność umiejących Uzdrawiać Asha’manów i Aes Sedai, ludzie by umierali. Mimo ciągłych napomnień Cadsuane i Nynaeve, jak też innych Aes Sedai, nie potrafili wyrzucić jedzenia nadającego się wyłącznie na pryzmę kompostową, ponieważ wydawało im się to marnotrawieniem pieniędzy pana. Nynaeve kontynuowała zabiegi i po chwili Rand poczuł inny rodzaj swędzenia, którego ośrodek stanowiła podwójna rana w lewym boku.

— Rana jest w tak samo paskudnym stanie — powiedziała, marszcząc brwi. Wcześniej próbowała ją uzdrowić, ale me powiodło się jej, podobnie jak Flinnowi. Z tym, że w odróżnieniu od Flinna nie potrafiła przejść nad tym do porządku. Nynaeve każdą porażkę traktowała jak osobistą zniewagę.

— Jakim sposobem w ogóle trzymasz się na nogach? Przecież to musi potwornie boleć.

— Nie zwraca na to uwagi — odrzekła Min tonem całkowicie pozbawionym wyrazu. O, tak, rozmowy z nią nie uniknie.

— Boli tak samo, czy siedzę, czy stoję — poinformował Nynaeve, delikatnie zdejmując jej dłonie ze swego czoła. Najczystsza prawda. Podobnie jak to, co powiedziała Min. Nie mógł sobie pozwolić, by ból uczynił go swym więźniem. Skrzypnęło skrzydło bliźniaczych drzwi i do środka wszedł siwowłosy mężczyzna w znoszonym żółtym kaftanie obrzeżonym czerwienią i błękitem, kaftan wisiał na nim niczym łachy stracha na wróble. Ukłonił się lekko, ale nie z braku szacunku, po prostu zawiodły go obolałe stawy.

— Mój Lordzie Smoku — powiedział głosem skrzypiącym tak. jak musiały skrzypieć jego stawy. — Lord Logain wrócił. Logain nie czekał na zaproszenie, wszedł do komnaty, właściwie depcząc staremu po piętach. Był wysoki, smagły jak na Ghealdanina, ciemne włosy lokami spływały na ramiona, kobiety zapewne uważały go za przystojnego, jednak męską urodę psuła mroczna nuta. W wysokim kołnierzu czarnego kaftana miał z jednej strony Miecz, z drugiej Smoka, zza pasa sterczała długa rękojeść miecza, ale pojawiło się też coś nowego: okrągła emaliowana brosza na piersi z trzema złotymi koronami na niebieskim polu. Logain przybrał sobie herb? Brwi starca uniosły się, zerknął na Randa, jakby pytając, czy chce, by tamtego usunąć.

— Wieści z Andoru należy określić mianem pomyślnych, jak mniemam — rzekł Logain, wsuwając rękawice za pas od miecza. Ukłonił się przed Randem, nieznacznie, właściwie tylko zaznaczył ukłon minimalnym ruchem karku. — Elayne wciąż panuje w Caemlyn, a Arymilla nadal go oblega, niemniej przewaga jest po stronie Elayne. Arymilla nie potrafi nawet przerwać szlaków zaopatrzenia miasta, cóż dopiero przeszkodzić docierającym do niego posiłkom. Nie musisz się krzywić. Trzymałem się z dala od Caemlyn. Na czarne kaftany nikt tam nie patrzy łaskawym okiem. Pogranicznicy wciąż stacjonują we wcześniejszym miejscu. Chyba jednak miałeś rację, dystansując się od nich. Plotki głoszą, że jest z nimi trzynaście Aes Sedai. Podobno szukają ciebie. Bashere już wrócił?

Nynaeve obrzuciła Logaina ponurym spojrzeniem, a potem usunęła się na bok, przez cały czas mocno ściskając warkocz, Nie miała nic przeciwko temu, gdy Aes Sedai nakładały na Asha’manów więzi zobowiązań, sytuacja odwrotna najwyraźniej wydawała jej się nie do przyjęcia.

Trzynaście i szukają go? Dystansował się od Pograniczników, ponieważ Elayne nie chciała jego pomocy — nazwała ją „wtrącaniem się”; po zastanowieniu dostrzegł mądrość jej słów, zaiste, w końcu miała zdobyć Tron Lwa, a nie otrzymać go w trybie łaski — niewykluczone jednak, że było to również pod innym względem właściwe postępowanie. Wszyscy władcy Ziem Granicznych utrzymywali ścisłe związki z Białą Wieżą a Elaida z pewnością nie porzuciła jeszcze ambicji dostania go w swe ręce. Elaida i jej szalone proklamacje, by kontaktu ze Smokiem Odrodzonym szukać wyłącznie za pośrednictwem Białej Wieży! Jeżeli wierzyła, że to go zmusi do zabiegania o jej protekcję, była idiotką.

— Dziękuję ci, to już wszystko, Ethin. Lord Logain? — zapytał, gdy służący kłaniał się, obrzucając równocześnie Logaina ostatnim, niespokojnym spojrzeniem. Rand uznał, że gdyby nakazał wyprosić Logaina, tamten faktycznie by to uczynił.

— Tytuł należy mu się mocą urodzenia — oznajmiła Cadsuane, nie unosząc oczu znad robótki. Z pewnością wiedziała, w końcu pomogła w jego schwytaniu... jego i Taima... gdy jeszcze mienił się Smokiem Odrodzonym. Pokiwała głową, a ozdoby na włosach zakołysały się. — Ba! Pomniejsze lordziątko ze spłachetkiem ziemi w górach, na którym trudno odnaleźć kawałek równego pola. Król Johanin i Wielka Rada Koronna pozbawili go ziemi i tytułu, kiedy rozpoznano w nim fałszywego Smoka.

Na policzkach Logaina wykwitły plamy czerwieni, niemniej głos pozostał chłodny i opanowany.

— Mogą odebrać mi moją ziemię, ale nie zabiorą tego, kim jestem.

Cadsuane zaśmiała się cicho, choć przez cały czas wydawała się całkowicie skoncentrowana na robótce. Druty Verin zatrzymały się. Spojrzała na Logaina niczym pulchny wróbel na robaka. Alivia również przeniosła płonący wzrok na gościa, Harilin i Enaila wyraźnie grały już wyłącznie mechanicznie, nie zwracając uwagi na ruchy. Min wciąż czytała, niemniej jakimś sposobem jej dłonie znalazły się tuż przy rękawach, w których miała noże. Nikt z zebranych nie ufał Logainowi.

Rand zmarszczył czoło. Niech tamten tytułuje się, jak mu się podoba, póki będzie robił, co doń należy; z drugiej strony należało przyznać, że Cadsuane dokuczała mu niemiłosiernie, jak zresztą każdemu w czarnym kaftanie, jak samemu Randowi. On też nie miał pewności, w jakim stopniu może ufać Logainowi... nieważne, pracuje się z narzędziami, jakie są pod ręką.

— To już wszystko? — Loial znowu odkręcał kałamarz. Obecność Logaina rodziła nadzieje na dalsze informacje.

— Ponad połowa stanu liczebnego Czarnej Wieży przebywa obecnie w Arad Doman i Illian. Zgodnie z twoim rozkazem wysłałem wszystkich ludzi połączonych z Aes Sedai więziami zobowiązań, wyjątkiem są przebywający tutaj. — Nie przestając mówić, Logain podszedł do stołu, wśród talerzy i półmisków z resztkami jedzenia znalazł niebieski glazurowany dzban i napełnił pokryty zieloną glazurą pucharek. Srebra w domu było naprawdę niewiele. — Powinieneś mi pozwolić sprowadzić więcej ludzi. Jak na mój gust, zbyt dużo tu Aes Sedai.

Rand mruknął:

— Ponieważ po części to twoja wina, musisz się z tym po godzić. Pozostali również. Mów dalej.

— Dobraine i Rhuarc przyślą przez Żołnierza wiadomości, gdy tylko nawiążą kontakt z kimś, kto ma we władaniu więcej niż jedną wieś. Rada Kupców wciąż uznaje władzę króla Alsalama, ale jej członkowie nie potrafią lub nie chcą zorganizował spotkania z nim tudzież wskazać, gdzie przebywa, poza tym sami wciąż rzucają się sobie do gardeł, a Bandar Eban właściwie opustoszało i rządzi w nim motłoch. — Logain zerkną w głąb pucharka i skrzywił się. — Resztki porządku zapewniają bandyckie gangi, które wymuszają na ludziach opłat w jedzeniu i pieniądzach za ochronę, a poza tym biorą, co chcą w tym kobiety. — W więzi rozgorzał nagle rozpalony do białości gniew, a Nynaeve warknęła gardłowo.

— Rhuarc postanowił, że z tym skończy. Gdy opuszczałem miasto, trwała w nim już regularna bitwa — skończył Logain — Bandyci nie będą się długo opierać Aielom. Jeżeli Dobraine nie znajdzie nikogo, kto by chciał przejąć władzę, wówczas sam będzie musiał to zrobić, przynajmniej na czas jakiś. — Jeżeli okaże się, że Alsalam nie żyje, a wszystko na to wskazywało, trzeba powołać Zarządcę, który w imieniu Lorda Smoka poprowadzi sprawy Arad Doman. Ale kogo? Z pewnością to musi być ktoś, kogo Domani zaakceptują. Logain upił łyk wina. — Taim nie był szczególnie uszczęśliwiony, że zabieram z Wieży tylu ludzi i nie informuję go, dokąd. Przez moment myślałem, że podrze twoje rozkazy. Próbował każdej sztuczki, by wyciągnąć ze mnie, gdzie przebywasz. Och, dałby chyba wszystko, żeby wiedzieć. Oczy mu się świeciły jak dwie gwiazdy. Chyba gotów byłby nawet mnie poddać przesłuchaniu, gdybym był na tyle głupi i spotkał się z nim sam na sam. I tylko z jednego był zadowolony: mianowicie, że nie zabrałem nikogo spośród jego najbliższych zauszników. To było widać na jego twarzy. — Uśmiechnął się mrocznym uśmiechem, w którym nie było śladu wesołości. — Tak na marginesie, jest ich teraz czterdziestu jeden. W ciągu ostatnich kilku dni rozdał kilkunastu ludziom szpilki ze Smokiem, ponad pięćdziesięciu natomiast uczestniczy w jego „specjalnych” kursach, większość zwerbowana niedawno. Oczywiste jest, że coś knuje, jak również, że ci się to nie spodoba.

„Mówiłem ci, żebyś go zabił, kiedy była szansa” — zachichotał Lews Therin, zdjęty wesołością szaleńca. „Mówiłem ci. A teraz jest za późno”. Rand gniewnie wypuścił z ust strumień szaroniebieskiego dymu.

— Zlituj się — powiedział, adresując słowa równocześnie do Logaina i Lewsa Therina. — Taim zbudował Czarną Wieżę. Teraz siłą prawie dorównuje Białej i z każdym dniem staje się coraz silniejsza. Gdyby był Sprzymierzeńcem Ciemności, jak twierdzisz, po cóż by to robił?

Logain spokojnie popatrzył mu w oczy.

— Ponieważ jego wpływy są mimo wszystko ograniczone. Z tego, co słyszałem, od początku werbunkiem zajmowali się ludzie nie będący jego przydupasami i nie potrafił znaleźć wymówki, żeby ich odsunąć. Ale zbudował własną Wieżę ukrytą we wnętrzu Czarnej Wieży, złożoną z ludzi lojalnych wobec niego, nie wobec ciebie. Zaktualizował listę dezerterów i teraz dołącza do niej prośbę o wybaczenie „legalnej pomyłki”, ale możesz się założyć o wszystko, co posiadasz, że to nie była żadna pomyłka. A jak daleko sięga lojalność Logaina? Jeżeli jeden fałszywy Smok mógł się potajemnie zbuntować przeciwko Smokowi Odrodzonemu, dlaczego nie drugi? Mógł dojść do wniosku, że jest w swoim prawie. Z dwu fałszywych Smoków Logain cieszył się większą sławą odnosił znakomitsze sukcesy, stworzył armię, która spustoszyła Ghealdan i prawie dotarła do Lugardu w marszu ku Łzie. Połowa znanego świata drżała przed imieniem Logaina. Niemniej to Mazrim Taim panował teraz w Czarnej Wieży, podczas gdy Logain Ablar był zwykłym Asha’manem. A Min wciąż widziała otaczającą go aureolę chwały. I tylko to, w jaki sposób do chwały dojdzie, pozostawało poza zasięgiem jej wizji.

Wyjął cybuch fajki z ust, rozgrzana główka oparzyła czaplę wypaloną we wnętrzu dłoni. Nieświadomie musiał ją rozdmuchać przed chwilą. Sednem sprawy było, że Taim i Logain stanowili problem drugorzędny. Musieli poczekać. To tylko narzędzia, które akurat znalazły się pod ręką. Z wysiłkiem nadał głosowi spokojne brzmienie.

— Taim usunął imiona tamtych z listy. Tylko to jest istotne. Jeżeli w grę wchodzi nieuczciwa protekcja, zajmę się tym, kiedy będę miał czas. Teraz najważniejsi są Seanchanie. I może Tarmon Gai’don.

— Jeżeli? — warknął Logain, odstawiając z trzaskiem pucharek na stół. Pucharek pękł, wino rozlało się na stole, a potem ściekło po krawędzi. Logain zmarszczył czoło i wytarł mokrą dłoń o kaftan. — Sądzisz, że to tylko moja wyobraźnia? —- Z każdym słowem w jego głosie rozbrzmiewały coraz hardziej gwałtowne tony. — A może wszystko zmyślam? Sądzisz, że to może zazdrość przeze mnie przemawia, al’Thor? Tak sobie myślisz?

— Posłuchaj... — zaczął Rand, unosząc głos, żeby przekrzyczeć łomot gromu.

— Powiedziałam, że oczekuję, iż ty i twoi kompanioni w czarnych kaftanach będziecie się właściwie zachowywać tak wobec mnie, jak też moich przyjaciółek i gości — rzekła ostro Cadsuane. — Ale teraz doszłam do wniosku, że dotyczy to również waszego zachowania w stosunku do siebie. — Wciąż nie uniosła głowy znad tamborka z haftem, jednak jej słowa brzmiały tak, jakby im wymachiwała palcem przed nosem. — Przynajmniej w mojej obecności. Co oznacza, że jeśli nie przestaniecie się kłócić, spuszczę wam obu lanie.

Harilin i Enaila zaczęły się śmiać tak głośno, że z kociej kołyski wyszedł im prosty sznurek. Nynaeve również się śmiała, choć próbowała kryć usta dłonią. Światłości, nawet Min się uśmiechnęła.

Logain zjeżył się, zacisnął szczęki tak mocno, że Randowi zdało się, iż słyszy zgrzyt zębów. Sam walczył o panowanie nad emocjami. Cadsuane i jej przeklęte zasady. A właściwie warunki, od których uzależniała, czy pozostanie jego doradczynią. Za każdym razem, gdy dodawała kolejny, udawała, że sam poprosił o jego wysunięcie. Reguły te zresztą nie były szczególnie dotkliwe, — choć samo ich istnienie z pewnością tak — niemniej sposób, w jaki o nich przypominała, zawsze przywodził na myśl poszturchiwanie zaostrzonym kijem. Otworzył usta, by odparować, że właśnie nastąpił koniec władzy jej zasad oraz, jeśli to równoznaczne, również jej obecności przy nim.

— Niezależnie, co Taim zamierza, z pewnością będzie musiał z tym poczekać do Ostatniej Bitwy — oznajmiła znienacka Verin. Na jej podołku spoczywała robótka: bezkształtna masa wełny o niemożliwym do zidentyfikowania przeznaczeniu. — A ta nadejdzie niebawem. Zgodnie ze wszystkim, co czytałam na ten temat, znaki nie pozostawiają wątpliwości. Połowa przepytywanej przeze mnie służby widziała na korytarzach martwych ludzi, znanych im za życia. Zdarzało się to już tyle razy, że wszyscy przywykli i nikt się nie boi. Parę mil na północ kilkunastu pasterzy krów podczas wędrówki na wiosenne pastwiska było świadkami, jak całkiem spore miasto rozpłynęło się we mgle.

Cadsuane uniosła dłoń i spojrzała na pulchną Brązową siostrę

— Dziękuję ci za rekapitulację wczorajszej przemowy, Verin — odezwała się sucho. Verin zamrugała, a potem powróciła do szydełkowania, marszcząc brwi, jakby sama również nie miała pojęcia, co wyjdzie z robótki.

Spojrzenia Min i Randa spotkały się, dziewczyna nieznacznie pokręciła głową, a on westchnął. W więzi pulsowały irytacja i czujność, podejrzewał, że to drugie uczucie wzbudziła w sobie rozmyślnie — chcąc go ostrzec. Wydawało mu się, niekiedy, że potrafi czytać w jego myślach. Cóż, jeżeli potrzebował Cadsuane, a Min twierdziła, że tak jest, wobec tego tak naprawdę nie było wyjścia z sytuacji. Ale chętnie by już poznał coś z jej obiecanych nauk, na razie nauczył się tylko zgrzytać zębami.

— Doradź mi, Cadsuane. Co sądzisz o moim planie?

— W końcu chłopiec postanowił zapytać — mruknęła odkładając haft do stojącego obok koszyka. — Wszystkie jego intrygi są już mocno zaawansowane, o niektórych nie mam zielonego pojęcia, a on pyta. Bardzo dobrze. Traktat pokojowy z Seanchanami nikomu się nie spodoba.

— Rozejm — sprostował. — A rozejm ze Smokiem Odrodzonym obowiązywać będzie tylko do momentu śmierć Smoka Odrodzonego. Kiedy umrę, wszyscy będą mogli powrócić do wojny z Seanchanami, wedle woli.

Min zatrzasnęła książkę i splotła ramiona na piersiach.

— Nie mów takich rzeczy! — rzekła, czerwona z gniewu. W więzi tkwił strach.

— Proroctwa, Min — odparł ze smutkiem. Nie było mu żal siebie, ale jej. Chciał ją chronić, podobnie jak Elayne i Aviendhę, jednak ostatecznie je skrzywdzi.

— Powiedziałam, nie mów takich rzeczy. Proroctwa nie twierdzą, że musisz umrzeć. A ja nie pozwolę ci umrzeć, Randzie al’Thor! Elayne i Aviendha nie pozwolą ci umrzeć! — Patrzyła płonącymi oczyma na Alivię, która w myśl jej wizji miała współuczestniczyć w śmierci Randa, a jej dłonie pełzły ku mankietom kaftana.

— Zachowuj się, Min — skarcił ją.

Jej dłonie odskoczyły od rękawów, ale wciąż zaciskała szczęki, a w więzi tętnił upór. Światłości, czy powinien się zacząć zamartwiać, że Min zabije Alivię? Zapewne nie miała większych szans, ponieważ równie dobrze można się było rzucać z nożem na Aes Sedai, ale jej mogła stać się krzywda. Nie był pewien, czy Alivia zna jakieś inne sploty prócz militarnych.

— Jako rzekłam, nikomu się nie spodoba — kontynuowała niewzruszenie Cadsuane, nieco unosząc głos. Zaszczyciła Min przelotnym spojrzeniem, a potem znów skupiła uwagę na Randzie. Jej twarz była gładka, opanowana: oblicze Aes Sedai. Ciemne oczy twarde niczym wypolerowane czarne kamyki. — Zwłaszcza w Tarabon, Amadicii i Altarze, ale też wszędzie indziej. Jeżeli pozwolisz Seanchanom zatrzymać to, co już zdobyli, co oddasz w następnej kolejności? W ten sposób będą na sprawę patrzeć wszyscy władcy.

Rand opadł w fotel, wyciągnął nogi i skrzyżował je w kostkach.

— Nie dbam, czy się to komukolwiek spodoba. Przeszedłem przez ten ter’angreal w kształcie drzwi w Łzie, Cadsuane. Wiesz o tym? Złote ozdoby podskoczyły, kiedy niecierpliwie pokiwała głową.

— Jedno z pytań, jakie zadałem Aelfinn, brzmiało: „Jak mogę wygrać Ostatnią Bitwę?”.

— Pytanie z rodzaju tych, które zadawać niezbyt przezornie — powiedziała cicho, — ponieważ dotyka spraw Cienia, W takich wypadkach skutki mogą być opłakane. Jak brzmiała odpowiedź?

— „Północ i wschód stać się muszą jednością. Zachód i południe stać się muszą jednością. Dwoje stać się musi jednością”. — Wydmuchnął kółko z dymu, a później przepuści drugie przez jego środek. To nie wszystko. Zapytał wtedy jeszcze, jak zwyciężyć i przeżyć. Odpowiedź na to ostatnie pytanie brzmiała: „Żeby żyć, musisz umrzeć”. Ale nie miał zamian wspominać o tym w obecności Min, przynajmniej nie w najbliższym czasie. Jeśli już o tym mowa, nie zamierzał wspominać nikomu, prócz Alivii. Pozostawało tylko wymyślić, jak przeżyć, umierając.

— Z początku sądziłem, że oznacza to, iż muszę podbić cały świat, ale przecież tego nie powiedzieli. A jeśli trzeba to rozumieć w ten sposób, że Seanchanie zdobędą zachód i południe, co prawdopodobnie już się stało, i że Ostatnią Bitwę stoczy sojusz złożony z Seanchan i ludzi pozostałych krain?

— Możliwe — zgodziła się. — Ale jeśli masz zamiar zawrzeć ten... rozejm... dlaczego wysyłasz poważne siły do Arad Doman i wzmacniasz armie już stacjonujące w Illian?

— Ponieważ Tarmon Gai’don nadchodzi, Cadsuane, a ja nie mogę walczyć równocześnie z Cieniem i z Seanchanami Zawrę z nimi rozejm albo zmiażdżę ich niezależnie od kosztów. Proroctwa głoszą, że muszę związać ze sobą Dziewięć Księżyców. Dopiero parę dni temu zrozumiałem, co to znaczy. Skoro tylko wróci Bashere, będę wiedział, gdzie i kiedy mam się spotkać z Córką Dziewięciu Księżyców. Jedynym pytaniem pozostanie wówczas, jak ją ze sobą związać, a na nie tylko ona potrafi odpowiedzieć.

Mówił głosem bez reszty rzeczowym, od czasu do czasu podkreślając słowa wydmuchiwanymi kółkami dymu. Reakcje zgromadzonych były różne. Loial pisał najszybciej, jak potrafił, starając się nie uronić ani słowa. Harilin i Enaila grały dalej. Znaczyło to, że jeśli trzeba będzie tańczyć włócznie, są gotowe. Alivia żywo kiwała głową bez wątpienia licząc na zgubę tych, którzy przez pięćset lat kazali jej nosić obrożę. Logain znalazł sobie następny pucharek i nalał do niego resztkę wina z dzbana, ale potem stał tylko bez ruchu, nie pijąc, a wyraz jego twarzy pozostawał nieodgadniony. Verin wpatrywała się z napięciem, choć tym razem w Randa, nie w swą robótkę. Jednak w końcu zawsze ją interesował. Skąd wszak, na Światłość, wziął się ten grobowy smutek Min? Natomiast Cadsuane...

— Kamień kruszy się pod odpowiednio mocnym ciosem — powiedziała, a jej twarz była maską spokoju Aes Sedai. — Pęka stal. Dąb zmaga się z wiatrem, ale w końcu się łamie. I tylko wierzba ugina się, kiedy trzeba, i wychodzi cało.

— Wierzba nie wygra Tarmon Gai’don — poinformował ją.

Drzwi zaskrzypiały znowu i do środka wbiegł Ethin.

— Mój Lordzie Smoku, przybyli trzej Ogirowie. Z największym zadowoleniem powitali fakt, że przebywa tu pan Loial. Wśród nich jest jego matka.

— Moja matka? — zakwiczał Loial, a jego pisk brzmiał niczym głuche wycie wiatru w jaskini. Poderwał się tak gwałtownie, że przewrócił fotel, potem zaczął załamywać ręce, uszy mu opadły. Kręcił głową w tę i we w tę, jakby szukając innego wyjścia z komnaty. — Co mam robić, Rand? Pozostała dwójka to z pewnością Starszy Haman i Erith. Co mam teraz robić?

— Pani Covril twierdziła, że za wszelką cenę musi z tobą porozmawiać, panie Loial — upierał się Ethin skrzeczącym głosem. — Za wszelką cenę. Cała trójka jest zupełnie przemoczona, ale kazano mi powiedzieć, że oczekują cię w salonie Ogirów na piętrze.

— Co mam robić, Rand?

— Powiedziałeś, że chcesz wziąć ślub z Erith — odrzekł Rand tak delikatnie, jak tylko umiał. Delikatność przychodziła mu niełatwo, wyjątkiem były chwile spędzane z Min.

— Ale moja książka! Moje notatki nie są kompletne, poza tym muszę się przekonać, co się dalej zdarzy. A Erith zabierze mnie ze sobą do Stedding Tsofu.

— Ba! — Cadsuane ponownie wzięła do ręki haft, a igła wznowiła swój miarowy, pajęczy ruch. Haftowała starożytny symbol Aes Sedai. Smoczy Kieł i Płomień Tar Valon na planie kręgu; biel i czerń oddzielone wężową linią. — Idź, spotkaj się z matką Loial. Jeżeli faktycznie jest to Covril, córa Elli, córa Soong, lepiej, żeby nie czekała. Jak sam zapewne wiesz.

Loial wyraźnie wziął słowa Cadsuane za rozkaz. Znów oczyścił stalówkę pióra, zakręcił kałamarz. Ale wszystko to robił z denerwującą powolnością a jego uszy obwisły smutno. Co jakiś czas mruczał ponuro pod nosem:

— Moja książka!

— Cóż — powiedziała Verin, przyglądając się swojej pracy. — Myślę, że już nic tu po mnie. Pójdę rozejrzeć się za Tomasem. Od takiej pogody bolą go kolana, choć oczywiście nigdy mi tego nie mówi wprost. — Zerknęła za okno. — Wygląda na to, że deszcz ustaje.

— A ja chyba poszukam Lana — zawtórowała jej Nynaeve, zbierając spódnice. — Jest zdecydowanie lepszym towarzyszem. — Ostatnie zdanie podkreśliła szarpnięciem za warkocz i ponurymi spojrzeniami na Alivię i Logaina. — Wiatr szepce mi, że nadchodzi burza, Rand. I doskonale wiesz, że nie chodzi o burzę z piorunami. — Ostatnia Bitwa? — zapytał Rand. — Kiedy? — Gdy w grę wchodziła pogoda, z wiatru potrafiła wyczytać czasami, co do godziny, kiedy spadnie deszcz.

— Może i tak. Jeśli chodzi o drugie pytanie, nie wiem. Chcę tylko, żebyś zapamiętał. Nadchodzi burza. Straszna burza — Nad ich głowami przetoczył się grzmot.

19

Przysięgi

Loial niespokojnie patrzył, jak Nynaeve i Verin rozchodzą się w przeciwne strony oświetlonego lampami korytarza. Obie sięgały mu nieco wyżej niż do pasa, ale przecież były Aes Sedai. Fakt ten do tego stopnia zasznurował mu usta, że zanim zebrał się na odwagę i poprosił o towarzystwo, zniknęły już za ostrymi rogami korytarza. Dwór był prawdziwym labiryntem, z biegiem lat bez żadnego widocznego na pierwszy rzut oka planu tworzono kolejne dobudówki, dlatego też korytarze często przecinały się pod dziwacznymi kątami. Naprawdę żałował, że żadna Aes Sedai nie będzie mu towarzyszyła podczas spotkania z matką. Choćby i Cadsuane, mimo iż denerwowało go, że tak często dokucza Randowi. Wcześniej czy później Rand tego nie zniesie i wybuchnie. To nie był ten sam człowiek, którego Loial spotkał w Caemlyn, ani nawet ten, którego zostawił w Cairhien. Atmosfera otaczająca Randa przywodziła teraz na myśl ciemny, ponury kamień albo gęste krzewy lilii i zdradziecki teren pod nimi. Taka atmosfera udzielała się każdemu domostwu, w którym przebywał Rand.

Chuda, siwowłosa służąca z koszem złożonych ręczników wzdrygnęła się na jego widok, potem pokręciła głową, mruknęła coś pod nosem i dopiero wtedy ukłoniła się, by na koniec pójść w swoją stronę. Po kilku krokach odstąpiła na bok, jakby obchodząc coś. Lub kogoś. Patrzył w to miejsce, drapiąc się za uchem. Być może on potrafiłby dojrzeć wyłącznie zmarłych Ogirów. Choć wcale nie chciał. Dostatecznie smutna była świadomość, że ludzcy zmarli nie mogą już zaznać spoczynku. Gdyby doszła do tego wiedza, iż dotyczy to również Ogirów, pewnie pękłoby mu serce. Tak czy siak, zapewne duchy Ogirów nie pokazują się poza stedding. Jednak bardzo chciałby zobaczyć znikające miasto. Nie prawdziwe miasto, ale miasto równie martwe, co duchy, które rzekomo widywali ludzie. Można by przejść się po jego ulicach, nim znikną, i zobaczyć, jacy ludzie żyli przed Wojną Stuletnią albo bodaj przed Wojnami z Trollokami. Tak mówiła Verin, a ona chyba wiedziała sporo na ten temat. Z pewnością takie doświadczenie warte byłoby wzmianki w książce. A książka zapowiadała się nadzwyczaj ciekawie. Podrapał się po brodzie dwoma palcami — zarost swędział! — i westchnął. To mogłaby być taka interesująca książka.

Wystawanie w korytarzu mogło tylko o parę chwil odwlec nieuniknione. Stare powiedzenie głosiło, że wystarczy na czas jakiś zaniedbać opieki nad krzewami, a natychmiast znajdzie się w nich pnącze dławicy. Tylko, że teraz czuł, jakby sam cały oplątany był pnączem dławicy, a nie tylko musiał je zwalczać w ogrodzie. Ciężko wzdychając, poszedł śladem służącej aż do szerokich schodów, prowadzących ku apartamentom dla Ogirów. Klatka schodowa miała po obu stronach solidne poręcze sięgające siwowłosej kobiecie do ramion, Ogirom natomiast zapewniające solidne oparcie dla dłoni. Loial często obawiał się choćby musnąć przeznaczone dla ludzi poręcze w obawie, że je połamie. Obok klatki schodowej przeznaczonej dla Ogirów i biegnącej po zewnętrznej stronie, przy wyłożonej boazerią ścianie znajdowały się odgraniczone poręczą stopnie stosowne dla stóp ludzkich. Kobieta była stara, przynajmniej według ludzkiej rachuby lat, niemniej szła po schodach szybciej niż on i zanim dotarł na szczyt, już zniknęła w korytarzu. Bez wątpienia ręczniki miały trafić do pokoju jego matki, Starszego Hamana i Erith. Tamci z pewnością zechcą się osuszyć przed rozmową. Sam by im to zaproponował. Dzięki temu zdobyłby odrobinę czasu do namysłu. Myśli w głowie pełzły równie leniwie, jak jego stopy po schodach, a te zdawały się ciężkie jak młyńskie kamienie. Wzdłuż korytarza mieściło się sześć sypialni przeznaczonych dla Ogirów, skład, łazienka z wielką miedzianą wanną i salon, sam korytarz zresztą też był dostosowany do ich rozmiarów — nawet gdyby wyciągnął do góry ręce, długość kroku dzieliłaby je od belek sufitu. Była to najstarsza część dworu postawiona przed prawie pięciuset laty. Całe życie dla nadzwyczaj nawet wiekowego Ogira, dla ludzi kilka żywotów. Tak szybko umierali — wyjątkiem były oczywiście Aes Sedai —- pewnie dlatego tak się trzepotali niczym kolibry. Z drugiej strony Aes Sedai też potrafiłyby być równie gwałtowne, co reszta, Prawdziwa zagadka.

Drzwi salonu rzeźbione były w Wielkie Drzewo, a dzieło artysty, — choć nie stanowiło roboty Ogirów — było bogate w szczegóły i natychmiast rozpoznawalne. Loial przystanął: wygładził kaftan, przyczesał palcami włosy, żałując, że nie starczy czasu na wypastowanie butów. Na mankiecie miał plamę od atramentu. Z tym również nic już nie zrobi. Cadsuane miała rację. Jego matka nie była kobietą, której każe się czekać. Dziwne, gdzie Cadsuane o niej słyszała. Albo skąd ją znała, co zdawało się wynikać z jej słów. Covril, córka Elli, córki Soong, była sławną Mówczynią, ale nie zdawał sobie sprawy, że jest znana na Zewnątrz. Światłości, ze zdenerwowania aż się zadyszał.

Starając się zapanować nad oddechem, wszedł do środka. Nawet tutaj zawiasy skrzypiały. Służący byli wstrząśnięci, gdy poprosił o odrobinę oliwy — oliwienie zawiasów było ich pracą, on był gościem, — ale ostatecznie sami jakoś nie potrafili się za to zabrać.

Pokój z wysokim sufitem był dość przestronny, ściany wyłożono ciemną, polerowaną tapetą, odpowiednich rozmiarów umeblowanie składało się z rzeźbionych w motywy winorośli krzeseł, niewielkich stolików i kutych w żelazie stojących lamp — ich płomienie tańczyły w odblaśnikach nad jego głową. Wyjąwszy półki na książki tak stare, że ich skórzane grzbiety łuszczyły się płatkami — książki zresztą już przez niego kiedyś czytane — tylko mała misa ze śpiewanego drzewa była dziełem Ogirów. Zresztą ślicznym, żałował, że nie ma pojęcia, kto ją wyśpiewał, ale była już tak stara, że na śpiew odpowiadała ledwie słyszalnym echem. Pozostałe przedmioty wykonał bez wątpienia ktoś, kto przynajmniej raz widział na własne oczy stedding. Nie raziłyby w żadnym otoczeniu. Rzecz jasna, pokój w niczym nie przypominał pomieszczeń stedding, niemniej widać było, że przodek lorda Algarina dołożył wszelkich starań, by jego goście czuli się w nim wygodnie.

Matka, kobieta o surowym obliczu, stała przed frontem jednego z ceglanych kominków, rozłożywszy fałdy haftowanych w winorośle spódnic, aby szybciej wyschły. Odetchnął z ulgą, widząc, że nie była tak mokra, jak należało się obawiać, ale natychmiast zrozumiał też, że nie ma sensu proponować, by się najpierw wysuszyli. Płaszcze przeciwdeszczowe musiały przeciekać. Wcześniej czy później zawsze do tego dochodziło, ponieważ ścierała się warstwa olejku anyżowego. Może nie będzie w tak przykrym nastroju, jak się tego wcześniej obawiał. Siwy Starszy Haman, którego jaskrawy płaszcz znaczyły w kilku miejscach spore plamy wilgoci, przyglądał się jednemu z toporów na ścianie, kręcąc głową. Drzewce długością dorównywało jego wzrostowi. Topór wykonano w czasie Wojen z Trollokami, a może nawet wcześniej, w pomieszczeniu znajdowały się dwa bliźniacze egzemplarze z głowicami wysadzanymi złotem i srebrem, jak też para zdobnych i ostrych noży ogrodniczych, również z długimi drzewcami. Oczywiście noże ogrodnicze z ostrzami po jednej stronie i z piłką po drugiej zawsze miały długie rękojeści, ale intarsje i długie czerwone pendenty wskazywały na ich militarne przeznaczenie. Niezbyt szczęśliwy dobór dekoracji do pomieszczenia przeznaczonego zasadniczo do konwersacji lub cichej medytacji trwania. Niemniej wzrok Loiala tylko prześlizgnął się po matce i Starszym Hamanie i podążył ku drugiemu kominkowi, gdzie suszyła swe spódnice Erith, drobna i zdająca się omalże kruchą. Usta miała proste, nos krótki i dobrze zaokrąglony, oczy idealnie w barwie dojrzałego owocu ośnieży miłości. Słowem, była piękna! A te jej uszy, wyrastające z gęstwy lśniących czarnych włosów, spływających na plecy... Miękkie i puchate, zakończone pędzelkami, które wydawały się tak delikatne jak włoski mleczów... najcudowniejsze uszy, jakie w życiu widział. Oczywiście nie mógł jej tego powiedzieć wprost, to byłoby niegrzeczne. Uśmiechnęła się do niego, uśmiechem nader tajemniczym, a wtedy jego uszy zadrżały z zakłopotania. Z pewnością nie mogła wiedzieć, co sobie przed chwilą pomyślał. A może? Rand twierdził, że kobiety czasami potrafią odgadnąć męskie uczucia, ale tyczyło to ludzkich kobiet.

— A więc wreszcie się spotykamy — powiedziała matka, wspierając się pięściami pod boki. Po niej nie należało oczekiwać żadnych uśmiechów. Brwi ściągnięte w dół, zaciśnięte zęby. Jeżeli tak miał się objawiać jej lepszy nastrój, to szkoda, że nie przemokła do suchej nitki.

— Muszę przyznać, że zafundowałeś mi wesołą gonitwę, ale teraz mam cię w ręku i nie zamierzam pozwolić uciec... Co to jest, to na twojej wardze? I na podbródku! Cóż, możesz to zaraz zgolić. Nie krzyw się na mnie, Synu Loialu.

Loial niepewnie dotknął palcem górnej wargi, spróbował się uśmiechnąć, — kiedy matka nazywa cię Synem, lepiej uważać, — ale przyszło mu to z trudem. Chciał mieć wąsy i brodę. Niektórzy mogliby to uznać za pretensjonalne w jego wieku, ale równie dobrze...

— Zaiste wesoła gonitwa — sucho rzekł Starszy Haman, wieszając topór z powrotem na ścianie. Miał długie, białe wąsy, które spływały mu z policzków, i długą, wąską brodę, sięgającą piersi. Prawda, liczył już sobie ponad trzysta lat, ale to wciąż wydawało się nie w porządku. — Nadzwyczaj wesoła gonitwa. Słysząc, że przebywasz, w Cairhien, najpierw tam się udaliśmy, ale ciebie na miejscu nie było. Po krótkim postoju, w Stedding Tsofu, poszliśmy do Caemlyn, gdzie młody al’Thor poinformował nas, że przebywasz w Dwu Rzekach, dokąd też nas zabrał. Ale tam też ciebie nie było. Rzekomo odszedłeś do Caemlyn — Jego brwi uniosły się do góry, podchodząc prawic do linii włosów. — Zacząłem już sobie myśleć, że zabawiamy się w dzwonek w dolinie.

— Mieszkańcy Pola Emonda dużo nam opowiadali o twoim bohaterstwie — powiedziała Erith. Jej wysoki głos brzmiał jak muzyka. Palcami obu dłoni ściskała fałdy spódnic, jej uszy drżały z podniecenia, wyglądała, jakby miała ochotę podskakiwać w miejscu. — Opiewali twoje walki z trollokami i Myrddraalami oraz samotną wyprawę w celu zapieczętowania Drogi Manetheren, by już nikt nie mógł ich napaść.

— To nie była samotna wyprawa — protestował Loial, wymachując rękami. W konfuzji tak gwałtownie strzygł uszami, że miał wrażenie, jakby same chciały się urwać z głowy. — Gaul był ze mną. Zrobiliśmy to razem. Nigdy bym nie dotarł do Bramy bez Gaula.

Zmarszczyła swój delikatny nosek, tym samym deprecjonując udział Gaula w całej przygodzie.

Matka parsknęła. Jej uszy były wyprężone w niesmaku.

— Głupoty. Walka w bitwie. Wystawianie się na niebezpieczeństwo. Ryzyko. Wszystko razem. Czyste głupoty, ale teraz z tym koniec. Starszy Haman odkaszlnął głucho, zastrzygł z irytacją uszami i założył dłonie za plecy. Nie lubił, jak mu przerywano.

— A więc znów wróciliśmy do Caemlyn, by tam powtórnie przekonać się, że ciebie już nie ma na miejscu.

— A ty tymczasem w Cairhien dalej wystawiałeś się na nie- bezpieczeństwo — wtrąciła matka Loiala, grożąc mu palcem. — Zupełnie postradałeś rozum? — Aielowie mówili, że byłeś bardzo dzielny pod Studniami Dumai — mruknęła Erith, zerkając na niego spod długich rzęs. Pod jej spojrzeniem ścisnęło go w gardle. Z wysiłkiem przełknął ślinę. Wiedział, że nie powinien się tak otwarcie w nią wpatrywać, ale jak tu zachować bodaj pozory skromności, kiedy ona tak patrzy?

— W Cairhien twoja matka doszła do wniosku, że nie potrafi dłużej wytrzymać rozłąki z Wielkim Pniem, choć nie pojmuję dlaczego, ponieważ oni i tak nie dojdą do niczego jeszcze przez rok czy dwa, tak więc zdecydowaliśmy się powrócić do Stedding Shangtai w nadziei znalezienia cię później. — Starszy Haman szybko wypluł z siebie te słowa, co rusz popatrując groźnie na obie kobiety, jakby bał się, że znowu mu przerwą: Włosy na brodzie i wąsach jeżyły mu się czupurnie.

Matka Loiala parsknęła ponownie, tym razem ostrzej. — Osobiście spodziewam się, że decyzja zapadnie bardzo szybko, za miesiąc, najdalej za dwa, w przeciwnym razie nie zrezygnowałabym z poszukiwań Loiala. Teraz, kiedy już go znalazłam, możemy załatwić sprawę i bezzwłocznie ruszać w drogę. — Popatrzyła na Starszego Hamana, który marszczył czoło, kładąc uszy po sobie, i złagodziła ton głosu. Mimo; wszystko był przecież Starszym. — Proszę o wybaczenie, Starszy Hamanie. Chciałam spytać, czy zechcesz odprawić ceremonię? — Sprawiłoby mi to ogromną przyjemność, Covril — odrzekł pojednawczo. Zbyt pojednawczo. Kiedy Loialowi zdarzało się słyszeć nauczyciela mówiącego takim tonem i kładącego równocześnie uszy po sobie, wiedział, że wpadł w nieliche kłopoty. O Starszym Hamanie powiadano, że gdy mówi takim głosem, gotów jest ciskać kredą w uczniów. — Zaiste powinno mi to sprawić przyjemność, ponieważ z tego właśnie powodu porzuciłem swoich uczniów, nie wspominając już o możliwości przemawiania u Wielkiego Pnia. Erith, jesteś bardzo młoda. — Skończyła już osiemdziesiąt lat, jest dość stara na małżeństwo — ostro ucięła matka Loiala, splatając ramiona na piersiach. — Jej matka i ja osiągnęłyśmy w tej kwestii porozumienie. Sam byłeś świadkiem, jak spisywałyśmy intercyzę narzeczeńską, ustalającą posag Loiala.

Uszy Starszego Hamana jeszcze bardziej przyległy do czaszki, jego ramiona obwisły, kiedy napięły się mięśnie splecionych za plecami rąk. Ani na chwilę nie spuścił oka z Erith.

— Wiem, że chcesz poślubić Loiala, lecz pytam, czy naprawdę jesteś gotowa? Mąż to ogromna odpowiedzialność. Loial żałował, że do niego nikt nie zwrócił się z tym pytaniem, ale obyczaj stanowi inaczej. Jego matka i matka Erith osiągnęły porozumienie i tylko Erith mogła w tej chwili stanąć na przeszkodzie jego realizacji. Jeżeli zechce. Czy on chciał, by lak się stało? Nie potrafił przestać myśleć o swojej książce. Nie potrafił przestać myśleć o Erith.

Erith wyglądała z pewnością odpowiednio poważnie.

— Moje tkaniny sprzedają się dobrze, zamierzam wkrótce kupić nowe krosna i zatrudnić terminatora. Ale chyba nie o to ci chodzi. Jestem gotowa zaopiekować się mężem. — Nagle uśmiechnęła się uroczym uśmiechem od ucha do ucha. — Zwłaszcza z takimi ślicznymi długimi brwiami. Loial zastrzygł uszami, podobnie jak Starszy Haman, choć ten drugi w sposób znacznie bardziej dyskretny. Kobiety między sobą potrafiły rozmawiać o takich rzeczach dość swobodnie, tak przynajmniej powiadano, ale zazwyczaj oszczędzały mężczyznom wstydu z tym związanego. Zazwyczaj. Uszy matki drżały z autentycznego rozbawienia.

Starszy odkaszlnął.

— To poważne sprawy, Erith. Dobrze. Jeśli nie masz wątpliwości, weź go za ręce.

Bez śladu wahania podeszła i stanęła przed Loialem, uśmiechnęła się i wzięła go za ręce. Jej drobne dłonie były bardzo ciepłe. Własne wydawały mu się zdrętwiałe, lodowate. Przełknął ślinę. To się działo naprawdę. — Erith, córo Ivy, córy Alar — powiedział Starszy Haman, wyciągając dłonie nad ich głowami. — Czy bierzesz Loiala, syna Arenta, syna Halana, za męża i przysięgasz na Światłość i na Drzewo, że będziesz osłaniać, szanować i kochać go, póki śmierć was nie rozłączy, że będziesz się nim opiekować i prowadzić jego kroki drogą, którą powinien wędrować? — Na Światłość i na Drzewo, przysięgam. — Głos Erith był zdecydowany i dźwięczny, a jej uśmiech zdawał się szerszy niż oblicze. — Loialu, synu Arenta, syna Halana, czy zgadzasz się, by Erith, córa Ivy, córy Alar, została twoja żoną i przysięgasz na Światłość i na Drzewo, że będziesz ją osłaniał, szanował i kolchał aż do śmierci, że będziesz się nią opiekował i kierował jej radą? Loial wziął głęboki oddech. Jego uszy zadrżały. Chciał się z nią ożenić. Naprawdę. Tylko jeszcze nie teraz. — Na Światłość i na Drzewo, przysięgam — powiedział ochryple. — W takim razie biorąc Światłość i Drzewo na świadków ogłaszam was mężem i żoną. Niech zawsze towarzyszy wam łaska Światłości i Drzewa.

Loial pochylił lekko głowę i popatrzył na swoją żonę. Na swoją żonę. Ona uniosła dłoń i pogładziła smukłymi palcami jego wąsy. Zaczątki wąsów przynajmniej. — Jesteś bardzo przystojny i sądzę, że w wąsach będzie ci bardzo do twarzy. Tak samo z brodą. — Bzdury — powiedziała jego matka. Ku zaskoczeniu Loiala, wycierała oczy maleńką koronkową chusteczką. A przecież nigdy nie zdradzała się ze swymi emocjami. — Jest zdecydowanie za młody na takie rzeczy.

Przez chwilę wydawało mu się, że uszy Erith kładą się po czaszce. Ale musiało mu się tylko zdawać. Wcześnie odbył z nią kilka długich rozmów — była wspaniałą rozmówczynią, choć — jeśli się nad tym zastanowić — głównie słuchała, niemniej rzadkie wypowiedzi zawsze padały nadzwyczaj à propos — w związku, z czym przekonany był, że nie sposób wytrącić jej z równowagi. Tak czy siak, nie miał czasu się nad tym zastanawiać. Ponieważ właśnie oparła mu ręce na ramionach, wspięła się na palce, on nieco się pochylił i potarli się nosami. Po prawdzie, pocierali się nosami zdecydowanie dłużej, niżby wypadało w towarzystwie Starszego Hamana i matki, ale gdy tylko wciągnął w płuca zapach swej żony, a ona jego zapach, zapomnieli o całym świecie. I to uczucie, które towarzyszyło dotykaniu nosem jej nosa. Czysta rozkosz! Ujął jej głowę i ledwie starczyło mu przytomności umysłu, żeby nie popieścić palcem ucha. Ona zaś pociągnęła go za pędzelek na jego uchu. Dopiero po dłuższej chwili usłyszał głosy świadków ceremonii.

— Wciąż mocno pada, Covril. Nie mówisz chyba poważnie o dalszej drodze, skoro tutaj mamy po raz pierwszy od dawna dach nad głową i odpowiednie łóżka. Nie, powiadam. Nie! Nie będę spał dziś pod gołym niebem albo w stodole czy, co byłoby najgorsze, w jakimś domu, w którym moje stopy sterczą za krawędź największego dostępnego łóżka. Bywały już chwile, gdy na poważnie rozważałem grzecznie podziękować za gościnę w Szczelinie. — Skoro nalegasz — zgodziła się niechętnie matka Loiala.

— Ale rankiem wstajemy o pierwszym brzasku. Nie zmarnuję nawet godziny dłużej niż to konieczne. Księga Przekładów musi zostać otwarta najszybciej, jak to tylko możliwe.

Loial aż się wyprostował, bez reszty wstrząśnięty.

— O tym rozmawia się u Wielkiego Pnia? Nie mogą tego zrobić, nie teraz!

— W końcu musimy opuścić ten świat, abyśmy mogli nań powrócić za następnym obrotem Koła — powiedziała matka, idąc do najbliższego kominka, by tam znów suszyć spódnice. — Tak jest napisane. Chwila właśnie nadeszła, im szybciej, tym lepiej.

— Ty też tak uważasz, Starszy Hamanie? — zapytał z niepokojem Loial.

— Nie, mój chłopcze, wręcz przeciwnie. Zanim opuściliśmy stedding, wygłosiłem trzygodzinną mowę, która jak mniemam, naprowadziła kilka osób na właściwszy tok myślenia. — Starszy Haman wziął wysoki żółty dzban i napełnił niebieską filiżankę, jednak zamiast wypić, przez dłuższą chwilę wpatrywał się w powierzchnię herbaty. — Obawiam się wszak, że twoja matka zebrała większe żniwo. Być może uda jej się nawet doprowadzić do tego, że decyzja zapadnie w trybie miesiąca, jak twierdzi. Erith nalała herbaty matce Loiala, a potem napełniła jeszcze dwie filiżanki, jedną podała mężowi. Koniuszki jego uszu znów zadrżały z zakłopotania. To on powinien jej służyć. Dużo się jeszcze musiał nauczyć o roli męża, tyle jednak wiedział.

— Żałuję, że ja nie mogę przemówić przy Pniu — oznajmił z goryczą.

— Mówisz tak, jakbyś bardzo tego pragnął, Mężu. — „Mężu”. To znaczyło, że Erith mówi z całą powagą. I było prawie równie groźne, co być nazwanym „Synem Loialem”.

— Co byś powiedział u Pnia? — spytała.

— Niepotrzebnie go zawstydzasz, Erith — powiedziała matka, zanim Loial zdążył bodaj otworzyć usta. — Loial potrafi ładnie pisać, a Starszy Haman twierdzi, że ma zadatki na uczonego, niemniej w obliczu setki słuchaczy nie wykrztusi nawet słowa. Poza tym wciąż jest tylko chłopcem.

Starszy Haman tak powiedział? Loial obawiał się, że uszyj już tak szybko nie przestaną mu drżeć.

— Każdy żonaty mężczyzna może wystąpić u Pnia — zdecydowanie oznajmiła Erith. Tym razem w jej głosie nie było wątpliwości. Położyła uszy po sobie. — Może pozwolisz, abym sama dbała o swego męża, Matko Covril? Usta matki zaczęły się poruszać, ale nie wydostał się z nich żaden dźwięk, a jej brwi uniosły się wysoko na czoło. Nie sądził, by kiedykolwiek w życiu widział ją tak zdetonowaną, choć czego innego miała oczekiwać? Żona zawsze stawała po stronie męża w sporze z matką.

— Cóż, Mężu, co byś im powiedział?

Nie był spragniony, był rozpaczliwie spragniony. Upił spory łyk przyprawionej herbaty, ale w ustach cały czas miał sucho. Matka miała rację, im większa liczba ludzi przysłuchiwała mu się, tym bardziej zapominał, co chciał powiedzieć, i wdawał się w niepotrzebne dygresje. W istocie przyznać musiał, że niekiedy nawet w obecności paru słuchaczy jego słowa nieco błądziły. Nieco. Niekiedy. Znał obowiązujące zasady dyskursu, — pięćdziesięcioletnie dziecko już je znało — a jednak nie umiał dobrać właściwych słów. A tych troje, którzy obecnie mu się przysłuchiwali, nie było żadnymi pierwszymi lepszymi. Jego matka była sławną Mówczynią, Starszy Haman też był pod tym względem poważany, nie wspominając już, że był Starszym. I jeszcze Erith. Mężczyzna chciał dobrze wypaść w oczach żony.

Odwrócił się do nich plecami, podszedł do najbliższego okna i stał tam, ściskając w dłoniach filiżankę z herbatą. Okno miało właściwe rozmiary, choć szybki osadzone w rzeźbionych kasetkach nie były większe niż w pozostałych częściach domu. Deszcz przeszedł w mżawkę siąpiącą z szarego nieba, a mimo że szkło w oknach obfitowało w skazy i bąbelki powietrza, potrafił rozróżnić gatunki drzew po drugiej stronie pól: sosny, tulipanowce, okazjonalne dęby, wszystko już zieleniejące na wiosnę. Ludzie Algarina dbali o las, zbierając chrust, żeby zlikwidować groźbę pożaru. Z ogniem należało postępować ostrożnie.

Teraz, gdy nie widział przyglądających mu się, słowa przyszły łatwiej. Może powinien zacząć od Tęsknoty? Czy ośmielą się odejść, wiedząc, że za parę lat zaczną umierać? Nie, to pytanie z pewnością zadano pierwsze i znaleziono na nie zadowalające odpowiedzi, w przeciwnym razie Pień nie skończyłby wcześniej niż za rok. Światłości, gdyby przyszło mu przemówić przed Pniem... Na moment zobaczył zebrane wokół niego tłumy, setki, setki mężczyzn i kobiet czekających na jego słowa, może nawet i parę tysięcy. Natychmiast język przyschnął mu do podniebienia. Zamrugał i już miał przed sobą tylko mętne szkło, a za nim drzewa. Musi to zrobić. Nie był szczególnie odważny, cokolwiek myślała sobie Erith, ale obserwując łudził dowiedział się już dość na temat odwagi, by rozumieć, że należy trzymać się swojej sprawy niezależnie, w którą stronę i jak silne wiatry wieją, walczyć, gdy brakuje nadziei, walczyć i zwyciężać dzięki desperackiej brawurze. Nagle już wiedział, co powie. — Podczas Wojny z Cieniem nie chowaliśmy się w naszych stedding, w nadziei, że żadne trolloki czy Myrddraale nie odważą się do nich wejść. Nie otworzyliśmy Księgi Przekładów i nie uciekliśmy. Poszliśmy razem z ludźmi i walczyliśmy z Cieniem. W najciemniejszej godzinie, kiedy wydawało się, że nadzieja umarła, walczyliśmy z Cieniem.

— A podczas Wojny Stuletniej nauczyliśmy się nie mieszać w ludzkie sprawy — wtrąciła matka. Zezwalano na to. Mowa w każdej chwili mogła stać się debatą, jeśli jej autor nie potrafił ująć słuchaczy samym pięknem swoich słów. Matka Loiala przemawiała raz od wschodu do zachodu słońca, broniąc niezbyt popularnej sprawy, i nikt jej ani razu nie przerwał następnego dnia zaś nikt też nie powstał, by przemówić przeciwko niej. Loial zdawał sobie sprawę, że nie potrafi układać pięknych zdań. Mógł powiedzieć tylko to, w co wierzył. Nie odwrócił się od okna.

— Wojna Stuletnia była sprawą czysto ludzką, my nie mieliśmy z tym nic wspólnego. Cień natomiast jest w takim samym stopniu naszą sprawą. Kiedy trzeba było walczyć z Cieniem naszym toporom zawsze wyrastały długie drzewca. Być może za rok, dwa czy pięć otworzymy Księgę Przekładów, ale jeśli zrobimy to teraz, nie będzie bezpiecznego miejsca, do którego moglibyśmy uciec. Tarmon Gai’don nadchodzi, a od jego wyniku zależą nie tylko losy tego świata, lecz każdego świata, do którego moglibyśmy uciec. Kiedy pożar grozi drzewom, nie uciekamy z nadzieją, że płomienie zostaną za nami. Walczymy. A teraz Cień nadchodzi jak pożar lasu i przed nim też nie uciekniemy. — Wśród drzew coś się poruszało, wzdłuż całej linii drzew w zasięgu wzroku. Bydło? Jeśli tak, stado musiało być ogromne.

— Nieźle — powiedziała matka. — Zbyt prosto powiedziane, by mogło mieć jakieś znaczenie przy Pniu stedding, a co dopiero przy Wielkim Pniu, rzecz jasna, ale w sumie całkiem nieźle. Mów dalej.

— Trolloki — wyszeptał. Na to właśnie patrzył, nie rozumiejąc: tysiące trolloków w czarnych, najeżonych kolcami kolczugach wylewały się spomiędzy drzew i biegły, unosząc zakrzywione jak kosy miecze, potrząsając długimi włóczniami, przyświecając sobie pochodniami. Trolloki jak okiem sięgnąć w lewo i w prawo. Nie tysiące, ale dziesiątki tysięcy.

Erith wcisnęła się obok niego na miejsce przy oknie i jęknęła:

— Ile ich! Zginiemy, Loial? — W jej głosie nie było strachu. Raczej... podniecenie!

— Nie, jeśli uda mi się ostrzec Randa i pozostałych. — zanim skończył, już maszerował ku drzwiom. Teraz ocalić ich mogły tylko Aes Sedai lub Asha’mani. — Hej, mój chłopcze, chyba będą nam potrzebne. Odwrócił się akurat na czas, by złapać topór o długim drzewcu, który rzucił mu Starszy Haman. Odchylone uszy tamtego przylegały płasko do czaszki. Loial zorientował się, że z nim jest podobnie.

— Erith, tutaj — spokojnie powiedziała jego matka, zdejmując ze ściany jeden z noży ogrodniczych. — Jeżeli dostaną się do środka, spróbujemy je zatrzymać na schodach.

— Jesteś moim bohaterem, Mężu — powiedziała Erith, biorąc drzewce do ręki. — Ale jeśli dasz się zabić, będę bardzo na ciebie zła. — Głos brzmiał tak, jakby mówiła całkiem poważnie. Chwilę potem wraz ze Starszym Hamanem pobiegli korytarzem, z łomotem po schodach w dół, krzycząc ostrzegawczo, co tchu w płucach — a moment później krzyk przeszedł w zawołanie bojowe, którego nie słyszano na świecie od dwóch tysięcy lat.

— Trolloki nadchodzą! Wznieś topory, oczyść pole! Trolloki nadchodzą!

— .. .tak więc ja zajmę się Łzą, Logain, podczas gdy ty… — Rand znienacka zmarszczył nos. Zapach gnijącej sterty nawozu nie był rzeczywistą wonią, którą można było uchwycić, ale wrażenie było inne, co gorsza zapach zdawał się nasilać.

— Pomiot Cienia — — powiedziała cicho Cadsuane, odkładając haft i wstając. Kiedy objęła Źródło, po skórze Randa przebiegł dreszcz. A może to Alivia objęła Źródło, ruszając żwawo ku oknu w ślad za Zieloną siostrą. Min podniosła się dobywając z rękawów parę noży.

W tym momencie zza grubych ścian dobiegło go słabe echo zawołania Ogirów. Z niczym nie można było pomylić tych głosów głębokich niczym łomot bębna. — Trolloki nadchodzą! Wznieś topory, oczyść pole! Zaklął, skoczył na równe nogi, podbiegł do okna. Tysiące trolloków biegły wśród mżawki przez świeżo zasiane pola — trolloki wysokie jak Ogirowie i wyższe, trolloki z rogami wołów i kozłów, z pyskami wilków, dzikich świń, trolloki z orlimi dziobami i grzebieniami z piór; rozmiękła ziemia bryzgała spod buciorów, kopyt i szponów. Biegły cicho jak śmierć. Za tyralierą galopowały Myrddraale, a poły ich płaszczy zwisały nieporuszone. Jednym rzutem oka ogarnął trzydziestu lub czterdziestu. Ilu może ich być po drugiej stronie dworu?

Pozostali również usłyszeli okrzyki Ogirów albo może właśnie spoglądali przez okna. Na szarżujące trolloki poleciały błyskawice. Srebrne groty uderzały z łomotem i rozrzucały wielkie cielska we wszystkie strony. Tu i ówdzie ziemia eksplodowała płomieniami, w powietrze wylatywało błoto zmieszane z fragmentami ciał trolloków — głowy, ręce i nogi bezładnie koziołkowały w górze. Ogniste kule uderzały napastników, każda wybuchając, zabijała dziesiątki. Ale trolloki wciąż biegły, szybko jak konie, o ile nie szybciej. Rand nie potrafił dostrzec splotów, z których rodziły się niektóre błyskawice. Zrozumiawszy, że zostały odkryte, trolloki zaczęły wydawać nieartykułowane wrzaski wściekłości. W drzwiach krytych strzechą przybudówek, w których mieściły się stodoły i stajnie, pojawiły się głowy Saldaean Bashere, ale szybko zniknęły, a mocne drzwi zawarte zostały na głucho.

— Powiedziałeś swoim Aes Sedai, że mogą przenosić we własnej obronie? — spokojnie zapytał Rand.

— Czy ja wyglądam ci na idiotę? — odwarknął Logain. Stał przy jednym z okien i już trzymał saidina, w ilości omalże dorównującej tej, którą Rand potrafił zaczerpnąć. Splatał tak szybko, jak tylko mógł. — Zamierzasz pomóc czy tylko będziesz się przyglądał, mój Lordzie Smoku? — W słowach brzmiało naprawdę zdecydowanie zbyt dużo sarkazmu, teraz jednak nie była pora o tym mówić.

Rand wziął głęboki oddech, wpił dłonie w ramy okienne, przygotowując się na mające nadejść mdłości — złote grzywy na łbach Smoków na grzbietach obu dłoni zdawały się prężyć — i sięgnął, by pochwycić Moc. W głowie zawirowało, kiedy saidin wlał się weń strugą: lodowaty płomień, kruszejąca góra, chaos próbujący wessać się w głąb. Ale błogosławienie czysty. Wciąż nie potrafił się temu nadziwić. W głowie mu się kręciło, żołądek wywracał się na nice, dawała o sobie znać stara choroba, która przecież powinna odejść wraz ze skazą, niemniej to nie dlatego coraz mocniej wpierał dłonie w okienne ramy. Już, już wypełniała go Jedyna Moc... ale w tamtej chwili oszołomienia Lews Therin wyrwał mu ją. Teraz otępiały z przerażenia obserwował trolloki i Myrddraale dobiegające do zabudowań. Z wrażliwością wspomaganą Mocą dostrzegał odznaki wpięte w kolczugi na masywnych ramionach. Srebrny wir oddziału Ahf’frait i krwistoczerwony trójząb Ko’bal. Rozdwojona błyskawica Ghraem’lan i zakrzywiony topór Al’ghol. Żelazna pięść Dhai’mon i czerwona, zakrwawiona pięść Kno’mon. Poza tym czaszki. Rogata czaszka Dha’vol i stos ludzkich czaszek Ghar’ghael, wreszcie czaszka rozpołowiona wygiętym na podobieństwo kosy mieczem Dhjin’nen, na koniec przebita sztyletem czaszka Bhan’sheen. Trolloki lubiły czaszki, jeśli w ogóle można powiedzieć, że cokolwiek lubiły. Wychodziło na to, że w operację zaangażowane były wszystkie z dwunastu głównych oddziałów i kilka pomniejszych. Widział odznaki, których nie rozpoznawał: coś, co wyglądało na wytrzeszczone oko, dłoń przebita sztyletem, sylwetka człowieka w płomieniach. Trolloki wbiegały już między zabudowania, gdzie nad strzechami ukazywały się saldaeańskie miecze — to żołnierze wycinali sobie przejścia na dach. Strzechy były trudne do przecięcia. Tamci będą się musieli naprawdę postarać. Dziwnej, jakie myśli przychodziły mu do głowy w chwili, gdy nękany samobójczymi obsesjami szaleniec mógł zaraz pozabijać ich wszystkich. Pchnięte strumieniami powietrza okno wyleciało na zewnątrz w kaskadzie szklanych odłamków i fragmentów drewna.

„Moje ręce” — dyszał Lews Therin. „Dlaczego nie mogę poruszyć rękoma? Muszę unieść ręce!”.

Ziemia, Powietrze i Ogień stworzyły splot, którego Rand nie znał, w istocie sześć splotów naraz. Tyle tylko, że kiedy już ujrzał splot, wiedział. Kwiecie Ognia. Wśród szarżujących, trolloków pojawiło się sześć pionowych czerwonych pręg, na dziesięć stóp wysokich i cieńszych niż przedramię Randa. Najbliższe trolloki musiały słyszeć przeszywający wizg instalacji, ale jeśli nie dotarł do nich przekaz wspomnień z Wojny z Cieniem, nie wiedziały, że oto słyszą śmierć. Lews Therin splótł ostatnią nitkę Powietrza i ogień zakwitł. Z wyciem, które wstrząsnęło dworem, każda czerwona pręga w okamgnieniu zmieniła się w krąg płomieni, szeroki na trzydzieści stóp. Rogate łby i zwierzęce pyski poleciały w powietrze wraz z wirującymi ramionami, obutymi nogami, kopytami i szponami. W promieniu ponad stu kroków od eksplozji trolloki padły na ziemię i tylko niektóre powstały na powrót. Tkając te sieci, Lews Therin równolegle plótł sześć kolejnych — Duch z odrobiną Ognia, więc splot otwierający bramę, ale potem położył nań muśnięcia Ziemi, tu i tam. Niedaleko od dworu, na terenie, który Rand znał wystarczająco dobrze, w pewnej odległości od siebie pojawiły się znane srebrzystoniebieskie pionowe pręgi, a potem skręciły się... bynajmniej nie w otwartą przestrzeń bram, ale ich zamglone rewersy, cztery kroki na cztery. I zamiast pozostać otwarte, bramy skręciły się i zamknęły ponownie, a potem znowu, i znowu. Poza tym nie zostały w miejscu, lecz pomknęły ku trollokom. Bramy, a równocześnie wcale nie bramy. Więc bramy śmierci. Gdy tylko Bramy Śmierci ruszyły, Lews Therin podwiązał sieci luźnym splotem, który utrzyma się tylko przez kilka minut, zanim pozwoli sieci się rozpuścić, i zaczął splatać znowu. Kolejne Bramy Śmierci, kolejne Kwiecia Ognia wstrząsały murami dworu, rozrzucały trolloki, kładąc je pokotem. Pierwsze z Bram śmierci uderzyły w szeregi trolloków i urządziły im krwawą kośbę. Nie chodziło tylko o tnącą krawędź zamykającej się i otwierającej wciąż bramy. Tam, gdzie przeszły Bramy Śmierci, nie zostawały żadne trolloki.

„Moje ręce!” — wył szaleniec. „Moje ręce!”.

Rand powoli uniósł dłonie, wystawił je za otwór okienny. Lews Therin natychmiast splótł Ogień i Ziemię w misternej kombinacji, a potem z koniuszków palców Randa trysnęły czerwone włókna, po dziesięć z każdego, jak wachlarz. Oto Strzały Ognia. Wiedział. Gdy tylko pierwsze się rozpłynęły, w ślad za nimi poszły następne, tak szybko, że nie tyle się rozpływały po kolei, ile migotały. Trafione włóknami trolloki szarpały się, ponieważ w jednej chwili ciało i krew wrzały poza punkt parowania, a potem eksplodowały; trolloki szarpały się i padały, w ich ciałach ziały dziury na skroś. Często jedno włókno zbierało dwie lub trzy ofiary, nim zgasło. Rand rozłożył ręce i poruszał nimi wahadłowym ruchem, siejąc śmierć wzdłuż całej nacierającej tyraliery. Gdzieniegdzie pojawiał się Kwiecia Ognia, które nie były jego dziełem, jak też Brama Śmierci, nieco mniejsze niż twory Lewsa Therina — to musiał być Logain. Pozostali Asha’mani również się przyglądali, ale niewielu mogło dostrzec z dala, jak powstały dwa ostatnie sploty. Trolloki padały setkami, tysiącami, rozłupywane grotami błyskawic i ognistymi kulami, Kwieciem Ognia, Bramami Śmierci i Strzałami Ognia, ziemia wybuchała pod ich stopami niemniej wciąż biegły, wyjąc i potrząsając bronią, a Myrddraale jechały w ślad za nimi z mieczami o czarnych klingach w dłoniach. Gdy wreszcie dotarły do zabudowań, otoczyły je gromadnie, bijąc pięściami w drzwi, włóczniami i mieczami szarpiąc deski ścian, na strzechę posypały się pochodnie. Saldaeanie szyli z góry strzałami tak szybko, jak potrafili, i skopywali na dół pochodnie, jednak te zaczepiały się o skraj dachu i wkrótce już płomienie zaczęły łapać namokniętą słomę. „Ognie” — pomyślał Rand, kierując słowa do Lewsa Therina. „Saldaeanie spłoną! Zrób coś!”.

Lews Therin nie odpowiedział, tylko z całych sił tkał śmierć i ciskał nią w trolloki: Bramy Śmierci i Strzały Ognia. Myrddraal przeszyty kilkoma włóknami zwisł z siodła, wkrótce ten sam los spotkał następnego. Trzeci stracił głowę od Strzały Ognia, jego czerep eksplodował wrzącą krwią i ciałem, ale ten akurat pojechał dalej, wymachując mieczem i jakby nie zdając sobie sprawy, że już nie żyje. Rand szczególnie się przykładał do wyszukiwania Myrddraali. Gdyby udało się je pozabijać może trolloki stracą ducha i uciekną. Lews Therin splatał już tylko Bramy Śmierci i Strzały Ognia. Zabita masa trolloków znajdowała się zbyt blisko budynku dworu, żeby ryzykować Kwiecie Ognia. Niektórzy z Asha’manów najwyraźniej nie zdawali sobie z tego sprawy. Pokój trząsł się od potężnych wybuchów, drżał cały dwór, jakby walił weń gigantyczny młot, dygotał, jakby w każdej chwili miał się rozpaść, a potem eksplozje ucichły i odzywały się tylko tam, gdzie wybuchała kula ognista, lub grunt podrywał się, rozrzucając trolloki niczym połamane zabawki. Niebo roniło błyskawice. Srebrnoniebieskie groty biły nieustannie i równomiernie, tak blisko dworu, że włosy na przedramionach Randa i włosy na jego głowie stały dęba.

Jakimś trollokom udało się wyważyć drzwi do jednej ze stodół, zaczęli się wlewać do środka. Rand wystawił dłonie w ich stronę, powalając tych, którzy nie zdążyli się schować — czerwone migoczące włókna wypalały dziury w ich ciałach. Z nielicznymi, którzy uciekli Strzałom Ognia, Saldaeanie będą sobie musieli sami poradzić. Na dach drugiej stodoły i stajni powoli wspinały się płomienie, łucznicy zaczynali kaszleć od kwaśnego dymu.

„Posłuchaj mnie, Lewsie Therinie. Pożar. Musisz coś zrobić!”.

Lews Therin nic nie powiedział, tylko splatał sieci, niosące śmierć trollokom i Myrddraalom.

— Logain — krzyknął Rand. — Pożary! Zgaś je!

Tamten również nie odpowiedział, ale Rand dostrzegł sploty, które odbierały płomieniom żar, tym samym je dławiąc. Po chwili pożary zgasły, zostawiając po sobie poczerniałe strzechy, znad których nie unosiły się nawet pojedyncze smużki dymu. Śmierć kroczyła w szeregach trolloków, ale były już tak, blisko, że nawet eksplozje ognistych kul wstrząsały podstawami domu.

Nagle pod oknem pojawił się pieszy Myrddraal, bezoka twarz spokojna była jak oblicze Aes Sedai, ostrze czarnego miecza runęło na Randa. Dwie włócznie Aielów trafiły go w pierś, w gardle wykwitła rękojeść ciśniętego przez kogoś noża, ale stwór tylko się zachwiał i znów wzniósł dłoń do ciosu. Rand złożył dłonie i na moment przed tym, nim dosięgła gol klinga, sto Strzał Ognia przeszyło Myrddraala, odrzucając ciało na dwadzieścia kroków, gdzie spoczęło podziurawione, barwiąc ziemię czarną krwią. Myrddraale rzadko umierały od razu, ten jednak nawet nie drgnął. Rand pośpiesznie rozejrzał się w poszukiwaniu innych celów, ale wtedy zrozumiał, że Lews Therin przestał przenosić. Wciąż czuł gęsią skórkę, z której wnioskował, że Cadsuane i Alivia dalej trzymają Moc, nadal czuł saidina wypełniającego Logaina, ale tamten też już nie splatał sieci. Na zewnątrz teren zaścielony był równo ciałami i fragmentami ciał — od pól po same ściany dworu. Kilka kroków od nich. Na nogach trzymało się tylko parę koni, osieroconych przez Myrddraale, jeden unosił przednią nogę, zapewne złamaną. Bezgłowy Myrddraal, zataczając się, chodził w kółko, machał dziko i na oślep mieczem. Tu i tam jakiś trollok jeszcze szarpał się albo niezgrabnie i bezskutecznie gramolił na nogi, oprócz tego nie poruszało się nic.

„To już koniec” — pomyślał. „To już koniec, Lewsie Therinie. Możesz już wypuścić saidina”. Harilin i Enaila stały przy stole, z zasłoniętymi twarzami i włóczniami w dłoniach. Min stała obok nich z obliczem ponurym, podrzucała noże w obu dłoniach. Więź pełna była strachu, ale jak podejrzewał, nie o siebie się bała. Uratowały mu życie, teraz sam musiał się uratować.

— Było blisko — mruknął Logain. — Gdyby atak nastąpił, zanim przybyłem na miejsce... Było blisko. — Wzdrygnął się i wypuścił Źródło, odwracając się od wybitego okna. — Te nowe sploty zamierzasz zatrzymać dla garstki faworytów, jak Taim? Te bramy. Dokąd wyekspediowały trolloki? Ja tylko dokładnie skopiowałem splot. — Nieważne, dokąd trafiły — powiedział Rand roztargnionym głosem. Całą jego uwagę przykuwał Lews Therin. Szaleniec, ten wściekły głos w jego głowie właśnie zaczerpnął odrobinę więcej Mocy. „Daj spokój, człowieku”. — Pomiot Clenia nie przeżyje podróży przez bramę.

„Chcę umrzeć” — powiedział Lews Therin. „Chcę się połączyć z Ilyeną”. „Jeżeli naprawdę chcesz umrzeć, czemu zabijałeś trolloki?” — zapytał w myślach Rand. „Dlaczego zabijałeś Myrddraale?”. — Ludzie znajdą grupki martwych trolloków i może Myrddraala, ale na żadnym nie będzie znaków, z których da się odczytać przyczynę śmierci — powiedział na głos. „Wydaje mi się, że pamiętam, jak umierałem” — mruknął Lews Therin. „Pamiętam, jak to zrobiłem”. Zaczerpnął jeszcze więcej Mocy, a Rand poczuł ból w skroniach.

— Tak czy siak, nie wszyscy trafią na jedno miejsce. Punkt docelowy zmienia się za każdym otwarciem Bramy Śmierci.

Rand potarł skronie. Ten ból był znakiem ostrzegawczym. Zbliżał się do granicy ilości saidina, jaką mógł zaczerpnąć i nie zginąć lub nie wypalić się.

„Nie możesz jeszcze umrzeć” — zwrócił się do Lewsa Therina. „Musimy dożyć do Tarmon Gai’don albo świat zginie”.

— Brama Śmierci — rzekł Logain, a w jego głosie zabrzmiała nuta niesmaku. — Dlaczego wciąż trzymasz Moc? — zapytał znienacka. — I to aż tyle. Jeżeli chcesz mi dowieść, że jesteś silniejszy ode mnie, to przecież już o tym wiem. Widziałem, jak wielkie były twoje... twoje „Bramy Śmierci” w porównaniu z moimi. Poza tym zwracam ci uwagę, że moim zdaniem dzierżysz już do ostatniej kropelki cały saidin, jaki jesteś w stanie w miarę bezpiecznie utrzymać.

Ostatnie słowa niechybnie przyciągnęły uwagę wszystkich zgromadzonych w pomieszczeniu. Min schowała noże i zeskoczyła ze stołu, więź znienacka zalała taka fala strachu, że zapulsowało. Harilin i Enaila wymieniły zaniepokojone spojrzenia, a potem wróciły do wyglądania przez okno. Nie uwierzą, że trolloki umarły, póki ciała nie poleżą w grobach przez trzy dni.

Alivia marszczyła brwi i dała krok w jego stronę, ale lekko pokręcił głową, więc wróciła do swego okna i tylko mars na czole pozostał. Cadsuane przeszła przez pokój, jej gładka twarz była pełnił determinacji.

— Co on czuje? — zwróciła się z pytaniem do Min. — Nie igraj ze mną, dziewczyno. Wiesz, ile to może kosztować. Wiem, że nałożył ci więź zobowiązań, a ty wiesz, że ja wiem. Boi się?

— On się nigdy nie boi — stwierdziła Min. — Chybił, że boi się o mnie albo... — Uparcie zacisnęła szczęki i splotła ramiona na piersiach, mierząc Cadsuane wyzywającym spojrzeniem. Splątane emocje w więzi sięgały od strachu do wstydu, który najbardziej chyba starała się stłumić, jakby miała jakieś pojęcie, czym może się skończyć prowokowanie Cadsuane.

— Masz mnie pod nosem — powiedział Rand. — Jeżeli chcesz wiedzieć, jak się czuję, mnie zapytaj.

„Lewsie Therinie?” — pomyślał. Odpowiedzi nie było, a wypełniający go saidin nawet nie drgnął. W skroniach zaczynało łupać.

— A więc? — niecierpliwiła się Cadsuane.

— Czuję się żwawy niczym strumień. — „Lewsie Therinie?”. — Ale teraz ja mam dla ciebie warunek, Cadsuane. Nie próbuj już grozić Min. W istocie, zostaw ją w spokoju.

— Proszę, proszę. Chłopak pokazuje ząbki. — Złote ptaki, ryby, księżyce i gwiazdy zakołysały się, gdy pokręciła głową. — Żeby tylko nie były zbyt ostre. Poza tym powinieneś najpierw spytać tę młodą kobietę, czy życzy sobie twojej ochrony. — Dziwne, ale Min teraz na niego popatrzyła; złym okiem, a w więzi zachrobotała irytacja. Światłości, już źle było, gdy nie chciała, by się o nią martwił. Teraz najwyraźniej zapragnęła sobie sama poradzić z Cadsuane, na co nawet on pewnie by się nie poważył.

„Możemy zginąć na polach Tarmon Gai’don” — powiedział Lews Therin i znienacka cała Moc opuściła Randa.

— Wypuścił — powiedział na głos Logain, jakby nagle postanowił stanąć po stronie Cadsuane.

— Wiem — poinformowała go. Zaskoczony aż szarpnął głową.

— Min może sobie robić z tobą, co chce — oznajmił Rand, ruszając ku drzwiom. — Ale nie próbuj jej grozić.

„Tak” — pomyślał. „Możemy zginąć na polach Tarmon Gai’don”.

20

Złoty żuraw

Wiatr ucichł, deszcz osłabł, szare chmury wciąż przesłaniały słońce. Siąpiącej z nich drobnej mżawki było dość żeby przechadzającemu się wśród ciał trolloków Randowi przemokły włosy, a czarny haftowany złotem kaftan nasiąkł wilgocią. Logain splótł sobie tarczę z Powietrza, po której spływały krople deszczu, tworząc kaskadę wokół pozornej nicości, Rand wszakże wolał nie ryzykować, że Lews Therin znowu przechwyci saidina. Obiecał, że ze swoją śmiercią zaczeka do Ostatniej Bitwy, ale do jakiego stopnia można w dowolnej sprawie zaufać szaleńcowi?

„Szaleńcowi?” — wyszeptał Lews Therin. „Naprawdę uważasz, że jestem bardziej szalony od ciebie?”. Zaniósł się dzikim śmiechem.

Nandera od czasu do czasu oglądała się przez ramię na Randa. Wysoka, żylasta kobieta z siwymi włosami schowanymi pod shoufą była najwyższą rangą Panną, przynajmniej po tej stronie Muru Smoka, a mimo to zdecydowała się osobiście dowodzić jego strażą przyboczną. Zielone oczy, a tylko je potrafił dojrzeć nad czarną zasłoną, patrzyły bez szczególnego wyrazu, niemniej pewien był, że martwi ją, iż nie zbudował sobie osłony przed deszczem. Panny zauważały najlżejsze nawet odstępstwa od normy. Miał nadzieję, że swoją wiedzę zachowają dla siebie.

„Musisz mi zaufać” — powiedział Lews Therin. „Zaufaj mi. Och, Światłości, błagam głos w mojej głowie. Zaiste, muszę być szalony!”. Nandera i jej pięćdziesiąt zamaskowanych Panien tworzyły wielki krąg wokół Randa, szły w ścisłym szyku, omal ramię; w ramię, i szturchały każdego mijanego trolloka oraz Myrddraala włóczniami, równocześnie ostrożnie przestępując odcięte mocarne członki, łby z rogami i kłami. Bywało, że jakiś trollok jęknął albo resztką sił próbował się odczołgać — ewentualnie szarpał się w ich stronę, warcząc, — ale nie trwało to długo. Wojna z trollokami była jak zmagania z hordami wściekłych psów. Ty ich albo oni ciebie. Nie było żadnej łaski, żadnych jeńców, żadnych stref zdemilitaryzowanych.

Wcześniej deszcz trzymał padlinożerców z dala, teraz wszędzie roiło się od kruków i wron lśniących czarną wilgocią, a jeśli nawet któreś z nich były stworami Czarnego, nie przeszkadzało im to w wydziobywaniu oczu trolloków albo wydzieraniu z ich ciał innych kąsków. Wystarczająco wiele trolloków zostało rozdartych na strzępy, by ptaki miały ucztę. Żaden wszakże nie zbliżał się do martwego Myrddraala, trolloków leżących w pobliżu niego też nie ruszały. Nie należało wyciągać stąd żadnych innych wniosków niż ten, że ptaki są po prostu ostrożne. Najpewniej Myrddraale źle ptakom pachniały. Wiadomo było, że krew Myrddraala potrafi skorodować stal, jeśli w miarę szybko nie oczyści się ostrza. Krukom i wronom musiała się wydawać trucizną.

Ocalali Saldaeanie strzelali do ptaków z łuków albo nadziewali je na swe esowato zakrzywione miecze, wreszcie zwyczajnie tłukli łopatami, haczkami, bronami, wszystkim, co mogło posłużyć za poręczną maczugę — na Ziemiach Granicznych zostawienie przy życiu wrony lub kruka było czymś nie do pomyślenia; zbyt często służyły Czarnemu za oczy — mimo to padlinożerców było zbyt wielu. Setki czarnopiórych kształtów leżały na ziemi wśród trolloków, ale wydawało się, że na każde truchło przypada setka skrzeczących i kłócących się o smaczniejsze kąski, w tym fragmenty ciał ich martwych krewniaków. Asha’mani i Aes Sedai najwyraźniej już zrezygnowali z prób pozabijania wszystkich.

— Nie lubię, gdy moi ludzie marnują w ten sposób siły — powiedział, Logain. Jego ludzie, ciekawe. — Ani siostry, jeśli już o tym mowa. O zmierzchu Gabrelle i Toveine będą padać z nóg. — Tym dwóm Aes Sedai osobiście nałożył więź, więc pewnie wiedział najlepiej. — Co zrobimy, jeżeli nastąpi kolejny atak?

Wokół budynku dworu i przybudówek, co raz to rozbłyskiwały ognie, tak jaskrawe, że ludzie osłaniali oczy — Aes Sedai i Asha’mani palili ciała trolloków oraz Myrddraali w miejscach, gdzie padły. Ciał było zbyt wiele, a brakowało siły roboczej, by bodaj zwlec je na stosy. Ponieważ Aes Sedai nie było nawet dwudziestu, Asha’manów zaś mniej niż tuzin, trolloków natomiast może i sto tysięcy, zapowiadało się na długą pracę. Zanim dobiegnie końca, odór rozkładu dołączy do pa|skudnych woni już wiszących w powietrzu: mdlącego, miedzianego smrodu Pomiotu Cienia, strasznego zapachu tego, co trolloki miały w swych rozprutych wnętrznościach. Nad czym najlepiej się nie zastanawiać. Być może żaden żywy rolnik czy wieśniak nie ostał się na obszarze między dworem a Grzbietem Świata. Ponieważ stamtąd zapewne trolloki przybyły, przez Portal przy Stedding Shangtai. Dobrze, że choć o dom Loiala można być spokojnym — żaden trollok ani Myrddraal nie wejdzie na obszar stedding, chyba że przymuszony, a i w takim wypadku przymus musiałby być naprawdę brutalny.

— Wolałbyś je tu zostawić, żeby zgniły? — dopytywała się Cadsuane, ale tonem pełnym wahania, jakby sama nie była pewna, co zrobić. Zebrała zielone spódnice, żeby jedwab nie ciągnął się po przesiąkniętym krwią błocie i rozsianych na ziemi wnętrznościach, przeszkody w postaci odciętych kończyn i głów omijała z równym spokojem, co Panny. Też splotła sobie parasol, podobny do tego, który chronił przed deszczem głowę Alivii, oczywiście ta druga wcześniej podpatrzyła splot u Zielonej siostry. Rand wielokrotnie prosił zaprzysięgłe mu siostry, I żeby nauczyły Seanchankę czegoś więcej o Mocy, ale słyszał nieodmiennie, że sprawa ta nie mieści się w ramach przysięgi wierności. Ponieważ Alivia nie stanowi zagrożenia ani dla siebie, ani dla innych, nie ma powodów do interwencji. Nynaeve też odmówiła, powołując się na wizję Min. Cadsuane natomiast chłodno poinformowała go, że nie jest jej zadaniem uczenie dzikusek. — Wtedy całe to miejsce stałoby się jedną wielką kostnicą powiedziała Min. Idąc, kołysała się uroczo, choć najwyraźniej starała się nie myśleć o tym, co ma pod stopami, a równocześnie unikać deptania obcasami bucików tego czegoś, o co potykała się od czasu do czasu. Ona również przemakała, deszcz przyklejał jej loki do czoła, niemniej w więzi nie było nawet śladu irytacji. Tylko gniew, i to chyba pod adresem Logaina, wnosząc z ostrych spojrzeń, jakimi go obrzucała.

— Dokąd pójdą służący czy ludzie pracujący na polach, w stodołach i stajniach? Jak mają dalej żyć?

— Nie będzie następnego ataku — orzekł Rand. — Przynajmniej nie wcześniej, niż inicjator nie dowie się o porażce, a może i wówczas nie. Wysłali wszystkich, którymi dysponowali. Myrddraale nie potrafiłyby wymyślić strategii szeregu masowanych ataków.

Logain mruknął coś pod nosem, ale nie znalazł kontrargumentów.

Rand obejrzał się na budynek dworu. W paru miejscach ciała trolloków leżały tuż przy podmurówce. Żaden nie wdarł się do wnętrza, ale...

„Logain miał rację” — pomyślał, obejmując wzrokiem pole rzezi. Naprawdę było blisko. Bez Asha’manów i Aes Sedai przyprowadzonych przez Logaina bitwa mogła się inaczej potoczyć. Było bardzo blisko. A jeśli jednak nastąpi kolejny atak...? Z pewnością ktoś znał sztuczkę Ishamaela. Albo ten błękitnooki w jego głowie naprawdę umiał zlokalizować miejsce jego pobytu. Kolejny atak, jeżeli nastąpi, przeprowadzony będzie jeszcze większymi siłami. Albo nadejdzie z nieoczekiwanej strony. Może powinien pozwolić Logainowi sprowadzić jeszcze kilku Asha’manów.

„Powinieneś ich pozabijać” — zapłakał Lews Therin. „Teraz jest już za późno. Za późno”.

„Źródło jest już czyste, głupcze” — pomyślał Rand.

„Tak” — odparł Lews Therin. „Ale czy oni są czyści? Ja?”.

Rand sam się nad tym zastanawiał. Podwójną ranę w boku zawdzięczał ciosom Ishamaela i Padana Faina, ten drugi użył sztyletu skażonego zmazą Shadar Logoth. Od czasu do czasu odzywała się pulsowaniem i wtedy sprawiała wrażenie, jakby żyła własnym życiem.

Krąg Panien rozstąpił się nieznacznie i do środka wszedł siwowłosy służący o długim, ostrym nosie, sprawiający wrażenie jeszcze bardziej kruchego niż Ethin. Ze wszystkich nieprawdopodobnych okryć dla osłony przed deszczem wybrał sobie dwuwarstwowy parasol Ludu Morza, któremu brakowało połowy zewnętrznego obszycia i którego wiekowy niebieski jedwab miał kilka poszarpanych dziur, więc drobne krople padały na żółty kaftan i głowę. Rzadkie włosy przylegały do czaszki, ociekając wodą. Nie sposób było się opędzić od myśli, że bez wadliwego okrycia zmókłby chyba mniej. Parasol był za pewne pamiątką po jakiejś przygodzie jednego z przodków Algarina i towarzysząca mu opowieść musiała być ciekawa. Ponieważ było mało prawdopodobne, by Lud Morza z lekkimi sercem oddał klanowy parasol Mistrzyni Fal.

— Mój Lordzie Smoku — powiedział tamten z ukłonem, a strumień wody wlał mu się za kołnierz. — Verin Sedai poleciła mi dostarczyć ci to natychmiast. — Spod kaftana wydobył list, złożony i zapieczętowany. Rand pośpiesznie schował papier do kieszeni kaftana, chroniąc przed deszczem. Atrament rozmakał nadzwyczaj łatwo.

— Dziękuję ci, ale z otwarciem będę musiał zaczekać, aż wrócę do środka. Najlepiej również pędź do domu, zanim przemokniesz do suchej nitki.

— Naprawdę powiedziała: „natychmiast”, mój Lordzie Smoku. — Tamten sprawiał wrażenie urażonego. — To słowa Aes Sedai.

Kiedy Rand skinął głową, służący ukłonił się znowu i ruszył powoli w kierunku budynku dworu, wyprostowany dumnie, pozwalając, by dziurawy parasol zalewał go strumieniami Wody. Aes Sedai. Wszyscy byli na każde zawołanie Aes Sedai, nawet w Łzie, gdzie nikt za nimi nie przepadał. Co Verin mogła mieć do powiedzenia, że musiała to zawrzeć w liście? Rand potarł kciukiem pieczęć i poszedł dalej.

Zmierzał ku stodole z częściowo poczerniałą strzechą. Do tego budynku trolloki zdołały się wedrzeć. Kiedy podszedł bliżej, potężnie zbudowany mężczyzna w obszarpanym, brązowym kaftanie i zabłoconych butach, opierający się o skrzydło otwartych wrót, wyprostował się i z jakiegoś powodu ukradkiem obejrzał za siebie; tymczasem Panny już otaczały stodołę.

W wejściu Rand przystanął jak wryty, Min i pozostali również, się zatrzymali. Logain warknął przekleństwo. Dwie lampy zwisające ze słupów podtrzymujących stryszek dawały mętne światło, którego wszak było dość, żeby zobaczyć warstwę pełzających much, pokrywającą wszystkie powierzchnie, nawet zasłane słomą klepisko. W powietrzu brzęczały następne roje.

— Skąd one się wzięły? — zapytał Rand. Algarin nie był szczególnie bogaty, niemniej jego stodoły i stajnie utrzymywane były we względnej czystości, jak dalece to oczywiście możliwe w przypadku takich miejsc. Potężny mężczyzna wzdrygnął się. Był młodszy niż większość służby we dworze, ale i tak już łysawy; szerokie usta i oczy otaczała siatka zmarszczek.

— Nie wiem, mój panie — mruknął, pocierając czoło kułakiem brudnej dłoni. Wpatrywał się w Randa z taką desperacją, że jasne było, iż za żadną cenę nie chce oglądać się za siebie. — Podszedłem do wrót, chcąc zaczerpnąć świeżego powietrza, a kiedy się odwróciłem, one były wszędzie. Pomyślałem... pomyślałem, że to może są martwe muchy. Rand pokręcił głową z odrazą. Muchy były aż nadto żywe Nie każdy z broniących stodoły Saldaean zginął, ale ciała wszystkich poległych zostały zgromadzone w tej stodole. Saldaeanie nie lubili pochówków w deszczu. Żaden z nich nie potrafił wyjaśnić dlaczego; twierdzili, że po prostu nie grzebie się ludzi, gdy pada. Dziewiętnaście ciał leżało w równym rzędzie na klepisku, wyglądali spokojnie, przynajmniej na tyle, na ile można z brakującymi członkami i rozpłatanymi głowami. Ułożyli ich przyjaciele, oni też zadbali o umycie twarzy i zamknięcie oczu. Dlatego właśnie Rand tu przyszedł. Nie, żeby się pożegnać czy zrobić coś równie łzawego — nie znał żadnego z tych ludzi bliżej, jak tylko z widzenia. Przyszedł przypomnieć sobie, że nawet bezdyskusyjne z pozoru zwycięstwo okupuje się krwią. A spoczywający tu ludzie zasłużyli na coś lepszego niż warstwa pełzających po nich much.

„Ja nie potrzebuję przypomnienia” — warknął Lews Therin.

„Nie jestem tobą” — pomyślał Rand. „Muszę stwardnieć” A na głos powiedział:

— Logain, pozbądź się tego przeklętego robactwa!

„Jesteś twardszy, niż ja kiedykolwiek byłem” — powiedział Lews Therin. Znienacka zachichotał. „Jeżeli nie jestem mną to kim jesteś?”.

— A teraz robi się ze mnie przeklętą muchołapkę? —mruknął Logain.

Rand odwrócił się ze złością w jego stronę, ale zanim zdążył coś powiedzieć, Alivia rzekła tym swoim rozwlekłym głosem:

— Pozwól mi spróbować, mój panie. — Można rzec, że poprosiła, ale niczym pierwsza lepsza Aes Sedai nie zamierzała czekać na pozwolenie. Kiedy ujęła saidara i przeniosła, poczuł gęsią skórkę.

Muchy unikały najlżejszego nawet deszczu, ponieważ pojedyncza kropla wody mogła muchę strącić na ziemię, gdzie stawała się łatwą zdobyczą, przynajmniej dopóki nie wysuszyła skrzydełek, teraz jednak we wrotach zaroiło się od owadów, jakby wszystkie znienacka wolały deszcz od wnętrza stodoły. Powietrze zrobiło się od nich aż gęste. Rand strzepywał muchy z twarzy, Min schowała oblicze w dłoniach, w więzi zagrało obrzydzenie — na szczęście owady interesowała wyłącznie ucieczka. W ciągu paru chwil już ich nie było. Łysiejący mężczyzna, który patrzył na Alivię z otwartymi ustami, znienacka zakaszlał i wypluł dwie muchy na dłoń. Cadsuane obrzuciła go takim spojrzeniem, że zaraz zamknął usta i znów zaczął pocierać czoło kłykciami. Jedno spojrzenie i po wszystkim — cała. ona.

— A więc obserwujesz — powiedziała do Alivii. Spojrzenie ciemnych oczu spoczęło na twarzy Seanchanki, ale Alivia nawet się nie zająknęła. Aes Sedai wywierały na niej znacznie mniejsze wrażenie niż na większości ludzi.

— I pamiętam, co zobaczyłam. Muszę się jakoś uczyć, jeśli mam pomóc Lordowi Smokowi. Nauczyłam się znacznie więcej, niż wam się wydaje. — W gardle Min zabrzmiał nieartykułowany odgłos, prawie jęk, a więź napęczniała gniewem; słomianowłosa kobieta zignorowała ją. — Nie jesteś na mnie zły? — zapytała Randa. W jej słowach pobrzmiewał niepokój.

— Nie jestem zły. Ucz się, ile możesz. Idzie ci bardzo dobrze.

Zarumieniła się i spuściła wzrok, niczym dziewczyna obdarzona nieoczekiwanym komplementem. Kąciki jej oczu znaczyły drobne zmarszczki, czasami jednak niełatwo było pamiętać, że jest sto lat starsza od dowolnej żyjącej Aes Sedai, nie zaś kilka lat młodsza od niego. Naprawdę trzeba znaleźć kogoś, kto ją czegoś nauczy.

— Randzie al’Thor — powiedziała gniewnie Min, splatając ramiona na piersiach. — Nie pozwolisz chyba tej kobiecie...

— Twoje wizje nigdy nie błądzą — wszedł jej w słowo. To, co widzisz, zawsze się sprawdza. Próbowałaś zmieniać tok wydarzeń, ale to się nigdy nie udawało. Sama powiedziałaś Min. Co każe ci sądzić, że tym razem będzie inaczej?

— Ponieważ tym razem musi być inaczej — oznajmiła zapalczywie. Pochyliła się lekko, jakby chciała się na niego rzucić. — Ponieważ ja chcę, żeby było inaczej. Ponieważ będzie inaczej. Tak czy siak, wszystkiego nie wiem. Ludzie przeprowadzają się w inne strony. Myliłam się w sprawie Moiraine. Widziałam mnóstwo rozmaitych rzeczy w jej przyszłości, a teraz ona nie żyje i nie ma przyszłości. Może też inne rzeczy, jakie widziałam, nigdy się nie spełniły.

„Tym razem nie może być inaczej” — dyszał Lews Therin „Obiecałeś!”.

Czoło Logaina przeciął lekki mars, nieznacznie pokręcił głową. Jemu nie mogło się podobać, gdy Min kwestionowała swe zdolności. Rand nie potrafił odżałować, że powiedział mu o jej widzeniu na jego temat, choć w owym czasie wydawało się to stosunkowo niegroźnym pocieszeniem. A tamten tymczasem poszedł do Aes Sedai, żeby potwierdziły umiejętności Min, choć był na tyle mądry, by zataić swe wątpliwości przed Randem.

— Nie potrafię pojąć, co sprawia, że ta młoda kobieta darzy cię tak namiętnym uczuciem — zadumała się Cadsuane. Jej wargi zacisnęły się w namyśle, po chwili pokręciła głową, a złote ozdoby zakołysały się. — Cóż, przystojny jesteś, jak można mniemać, ale co do reszty... nie rozumiem.

Aby uniknąć kolejnej kłótni z Min — ona oczywiście nie nazywała ich w ten sposób, mówiła o „rozmowach”, wszelako różnicę trudno było dostrzec — Rand wyjął list od Verin i złamał pieczęć z żółtego wosku, w którym odciśnięty był pierścień z Wielkim Wężem. Pajęcze pismo Brązowej siostry pokrywało większą część stronicy, kilka liter rozmazało się w miejscach, gdzie krople deszczu spadły na papier. Podszedł do najbliższej latarni. Rozsiewała wokół słabą woń płonącej oliwy.

Jako rzekłam, zrobiłam tu wszystko, co miałam do zrobienia. Ufam, że gdzie indziej lepiej wywiążę się z mojej przysięgi wierności, a więc zabieram Tomasa i ruszam w drogę. Mimo wszystko można ci służyć na rozmaite sposoby i rozmaite można podejmować w tej sprawie starania. Przekonana jestem, że możesz zaufać Cadsuane i z pewnością powinieneś słuchać jej rad, strzeż się jednak innych sióstr, włącznie z tymi, które przysięgły ci wierność. Taka przysięga nic nie znaczy w ustach Czarnej siostry, ale nawet te, którym Światłość jest łaskawa, mogą ją interpretować w sposób, który z pewnością by ci nie przypadł do gustu. Wiesz już, że nieliczne tylko rozumieją tę przysięgę jako nakaz absolutnego posłuszeństwa we wszystkich sprawach. Inne mogą znaleźć w niej kolejne szczeliny. Tak, więc niezależnie, czy chcesz, czy nie chcesz się stosować do rad Cadsuane, a powtarzam, że powinieneś, mam dla ciebie jeszcze jedną radę. Bądź nadzwyczaj czujny.

Podpisane było po prostu: „Verin”.

Rand westchnął ze smutkiem. Nieliczne tylko rozumieją tę przysięgę jako nakaz absolutnego posłuszeństwa? Chyba żadna z nich. Zazwyczaj były posłuszne, ale co do litery, nie zaś co do ducha. Choćby sama Verin. Ostrzegła go, że inne mogą robić rzeczy, które z pewnością nie przypadną mu do gustu, ale nie powiedziała, dokąd jedzie ani co zamierza tam robić. Bała się, że on tego nie zaaprobuje? A może dała o sobie znać tylko typowa skrytość Aes Sedai. Tajemniczość była dla sióstr niczym oddychanie.

Kiedy podał list Cadsuane, zobaczył, jak jej lewa brew leciutko zadrżała. Taki wyraz emocji świadczył, że musiała być naprawdę zaskoczona, niemniej wzięła list i podniosła do światła.

— Kobieta skrywająca się za wieloma maskami — powiedziała na koniec, oddając mu list. — Ale udzieliła ci dobrej rady. Co miała znaczyć uwaga o maskach? Już miał zapytać, kiedy we wrotach stajni ukazali się znienacka Loial ze Starszym Hamanem; na ramionach mieli topory o długich styliskach i ozdobnych głowicach. Zakończone pędzelkami uszy siwowłosego Ogira przylegały płasko do czaszki, twarz skrzepła w ponury grymas, uszy Loiala drżały. Z podniecenia, uznał Rand. Ale ostatecznie trudno było stwierdzić z całą pewnością!

— Mam nadzieję, że nie przeszkadzamy? — powiedział Starszy Haman, strzygąc smutno uszami na widok szeregu ciał.

— Nie przeszkadzacie — zapewnił go Rand, chowając list do kieszeni. — Żałuję, że nie mogę być na twoim ślubie Loial, ale...

— Och, ślub już się odbył, Rand — odrzekł Loial. Faktycznie musiał być podniecony, ponieważ nie miał w zwyczaju przerywać nikomu. — Matka nalegała. Nie ma czasu pewnie nawet na jakieś większe wesele, może w ogóle go nie będzie ponieważ ja muszę u Pnia...

Starszy Ogir położył mu rękę na ramieniu.

— Co? — zapytał Loial, spoglądając na niego. — Ach. Tak. Oczywiście. Dobrze. — Ogir podrapał się po górnej wardze palcem rozmiarów grubej kiełbasy.

Znowu coś, o czym nikomu nie wolno mówić? Wychodziło na to, że nawet Ogirowie mają swoje tajemnice. Rand musnął palcami list w kieszeni. Cóż, podobnie jak cała reszta.

— Jedno mogę ci obiecać, Rand — oznajmił Loial. — Cokolwiek się zdarzy, będę przy tobie w czas Tarmon Gai’don. Cokolwiek się zdarzy.

— Mój chłopcze — mruknął Starszy Haman. — Nie sądzę, że powinieneś... — Urwał, kręcąc głową i mrucząc pod nosem, co brzmiało niczym echo odległego trzęsienia ziemi.

Rand w trzech krokach pokonał zasłane słomą klepisko stajni i wyciągnął prawą rękę. Loial uśmiechnął się szeroko, co w przypadku Ogira oznaczało naprawdę od ucha do ucha, i ujął jego dłoń, która dosłownie zatonęła w olbrzymiej łapie. Stojąc tak blisko, Rand musiał mocno zadzierać głowę, żeby spojrzeć w oczy przyjaciela.

— Dziękuję ci, Loial. Nie potrafię powiedzieć, jak wiele to dl a mnie znaczy. Ale będziesz mi potrzebny znacznie wcześniej.

— Jestem ci... potrzebny?

— Loial, zapieczętowałem te Portale, o których istnieniu wiem: w Caemlyn, Cairhien, Illian i Łzie, a przy tym, który został zniszczony w pobliżu Fal Dara, zastawiłem nadzwyczaj paskudną pułapkę, niemniej nie potrafiłem odnaleźć Portalu właściwego dla Far Madding. Nawet wiedząc, że w mieście znajduje się Portal, sam go nie znajdę, poza tym tyle już miast, zniknęło z powierzchni ziemi. Loial, jesteś mi potrzebny po to, by znaleźć pozostałe, w przeciwnym razie trolloki będą mogły uderzać wszędzie i nikt nie będzie wiedział o nadciągającym zagrożeniu, póki nie znajdą się w samym sercu Andoru czy Cairhien.

Uśmiech zniknął z twarzy Loiala jak zdmuchnięty. Pędzelki uszu zadrżały, a brwi zwisły tak, że ich końce dotykały policzków.

— Nie mogę, Rand — powiedział z żalem. — Jutro o pierwszym brzasku ruszam w drogę i nie wiem, kiedy będę wstanie znów odwiedzić Zewnętrze.

— Wiem, że długo już przebywasz z dala od stedding, Loial. — Rand próbował nadać swym słowom łagodne brzmienie, ale wbrew jego wysiłkom zabrzmiały strasznie twardo. Delikatność, łagodność zdawały się snem prześnionym. — Porozmawiam z twoja matką. Przekonam ją, by pozwoliła ci wrócić, kiedy już odpoczniesz.

— Jemu potrzeba czegoś więcej niż odrobiny odpoczynku. — Starszy Haman oparł koniec styliska topora o klepisko, ściskając je równocześnie obiema dłońmi i obrzucając Randa srogim spojrzeniem. Ogirowie byli spokojnym ludem, on jednak w tej chwili bynajmniej na spokojnego nie wyglądał. — Od przeszło pięciu lat przebywa na Zewnątrz, zdecydowanie zbyt długo. Potrzeba mu, co najmniej wielu tygodni odpoczynku w stedding. Być może wielu miesięcy.

— Moja matka nie podejmuje już takich decyzji za mnie Rand. Choć prawdę mówiąc, wciąż jest zbyt zaskoczona, żeby zdać sobie z tego sprawę. Teraz to już pozostaje w gestii Erith. Mojej żony. — W tym wypowiedzianym grzmiącym głosem słowie brzmiała duma, od której Loial właściwie pękał. Wysunął pierś do przodu, a uśmiech na dwoje przecinał mu twarz.

— A ja nawet nie zdążyłem ci pogratulować — powiedział Rand, klepiąc go po ramieniu. Próba okazania serdeczności brzmiała fałszywie w jego własnych uszach, ale na nic więcej nie było go stać. — Jeżeli potrzebne ci są miesiące, niech będą miesiące. Co nie zmienia faktu, że bez Ogira nie odnajdę tych Portali. Rankiem osobiście zabiorę was wszystkich do Stedding Shangtai. Może tam uda mi się znaleźć kogoś, kto podejmie się tego zadania.

Starszy Haman spuścił oczy, wbijając wzrok w zaciśnięte na stylisku dłonie, i zaczął znowu coś mruczeć, zbyt cicho, by można było rozróżnić słowa: brzmiało to jak brzęczenie trzmiela wielkości mastyfa, obijającego się po wnętrzu wielkiego słoja w pomieszczeniu obok. Sprawiał wrażenie, jakby zmagał się sam ze sobą.

— To może potrwać — powątpiewająco odparł Loial. — Wiesz, że nie lubimy podejmować pochopnych decyzji. Nie jestem nawet pewien, czy wpuszczą istotę ludzką na teren stedding, a to przez wzgląd na obradujący Pień. Rand? Jeżeli nie dam rady zdążyć na Ostatnią Bitwę... Odpowiesz na wszystkie moje pytania odnośnie do tego, co się wydarzyło, kiedy przebywałem w stedding, prawda? To znaczy chodzi mi o to, abyś odpowiedział z własnej woli, żebym nie musiał z ciebie wszystkiego wyciągać...

— Odpowiem, jeśli będę mógł — zapewnił go Rand. „Jeśli będziesz mógł” — warknął Lews Therin. „Zgodziłeś, się, że umrzemy na polach Tarmon Gai’don. Zgodziłeś się, szaleńcze!”.

— Odpowie tak, jak będziesz sobie tego życzył, Loial — zdecydowanie orzekła Min. — Choćbym miała przez cały ten czas stać nad nim. — Więź przesiąkła gniewem. Chyba naprawdę znała jego myśli.

Starszy Haman odkaszlnął.

— Podejrzewam, że ze wszystkich Ogirów, wyłączywszy może mularzy, ja najbardziej przywykłem do przebywania na Zewnątrz. Hm. Tak. Po prawdzie, to wydaje mi się, że lepszego kandydata niż ja nie znajdziesz.

— Ba! — parsknęła Cadsuane. — Wychodzi na to, że nawet Ogirów potrafisz zarazić, chłopcze. — Ton głosu był surowy, ale jej twarz stanowiła idealną maskę opanowania Aes Sedai, niemożliwą do odczytania, skrywającą bez reszty myśli przemykające za ciemnymi oczami. Uszy Loiala wyprężyły się, jakby właśnie przeżył autentyczny wstrząs, stylisko topora wyślizgnęło się z ręki. Dopiero po chwili niezgrabnie złapał je w locie.

— Ty? Ale przecież Pień, Starszy Hamanie! Wielki Pień!

— Ufam, że tę sprawę mogę bezpiecznie złożyć w twoje ręce, mój chłopcze. Twe słowa były proste, ale jakże wymowne. Hmm... hmm... Jeśli chcesz mojej rady, nie staraj się mówić pięknie. Bądź elokwentny, ale w sposób umiarkowany, a zaskoczysz niejednego. Włącznie z twoją matką.

Wydawało się niemożliwością, aby uszy Loiala wyprężyły się jeszcze bardziej, niemniej tak się właśnie stało. Usta poruszały się bezdźwięcznie. Miał przemówić u Pnia. I to cała tajemnica?

— Mój Lordzie Smoku, lord Davram wrócił. — To był głos Elzy Penfell. Właśnie weszła do stodoły, Bashere szedł tuż za nią. Była urodziwą kobietą miała na sobie ciemnozieloną suknię do jazdy konnej, a gdy jej wzrok spoczął na Randzie w piwnych oczach zamigotało coś jakby płomień gorączki. O nią przynajmniej nie musiał się martwić. Oddanie Elzy graniczyło z fanatyzmem.

— Dziękuję ci, Elza — powiedział. — Najlepiej idź zaraz i pomóż w sprzątaniu. Dużo jeszcze zostało.

Jej usta zacisnęły się leciutko, zazdrosnym wzrokiem omiotła wszystkich zebranych, począwszy od Cadsuane, a skończywszy na Ogirach, i dopiero potem ukłoniła się, po czym odeszła. Tak, fanatyczne oddanie było właściwym słowem. Bashere był niski, szczupły, miał na sobie haftowany złotem, szary kaftan, za pas po stronie przeciwnej względem miecza wetknął buławę z kości słoniowej zwieńczoną złotym łbe wilka, oznakę władzy marszałka-generała Saldaei. Workowate spodnie były wetknięte w wywinięte cholewy butów wypastowanych na błysk, co było widać mimo smug błota z wierzchu Misja, z której właśnie wrócił, wymagała nadzwyczajnych talentów dyplomatycznych i poczucia godności, ale ani z jednym, ani z drugim akurat problemów nie miał. Nawet do Seanchan musiała dotrzeć jego wojskowa sława. Czarne włosy znaczyła siwizna, sumiaste wąsy okalały usta i spływały w dół niczym odwrócone rogi. Z ciemnych oczu o nakrapianych źrenicach wyzierał smutek. Przeszedł obok Randa kołyszącym się krokiem człowieka bardziej nawykłego do siodła niż poruszania się na własnych nogach, potem wolno powędrował wzdłuż szeregu martwych żołnierzy, wpatrując się z napięciem w każdą twarz. Choć Randem targała niecierpliwość, pozwolił tamtemu odprawić żałobę.

— W życiu jeszcze nie widziałem takiego widoku, jak ten na zewnątrz — powiedział cicho Bashere, nie zatrzymując się. — Na Ugorze tysiąc trolloków to już jest poważny atak. Większość oddziałów liczy zazwyczaj po kilka setek. A nawet wtedy potrzebna jest przewaga liczebna trzech, czterech na jednego, żeby mieć pewność, iż nie wyląduje się w kotle. Tutaj… Tak chyba może wyglądać przedsmak Tarmon Gai’don. Drobny wycinek Tarmon Gai’don. Miejmy nadzieję, że to naprawdę będzie Ostatnia Bitwa. Jeśli uda się nam przeżyć, raczej nie zapragniemy następnej. Niemniej ona i tak nadejdzie. Ponieważ zawsze jest jakaś następna bitwa. I zawsze będzie, póki Świat nie obróci się w Zgorzel. — Na końcu szeregu ciał przystanął przed poległym, którego głowa została rozłupana aż do gęstej czarnej brody. —- Ten tutaj, Ahzkan, miał przed sobą świetlaną przyszłość. Ale to samo można rzec o innych, którzy zginęli.

Westchnął ciężko i odwrócił się w stronę Randa.

— Córka Dziewięciu Księżyców spotka się z tobą za trzy dni w posiadłości położonej w północnej Altarze, w pobliżu granicy z Andorem. — Musnął dłonią kaftan na piersi. — Mam tu mapę. Przebywa już w okolicy, ale nie powiedziano mi gdzie, tłumacząc to brakiem bezpieczeństwa na tych terenach. Kiedy w grę wchodzi tajemniczość i sekrety, Aes Sedai przy tych Seanchanach sprawiają wrażenie prostodusznych wiejskich dziewuszek.

Cadsuane parsknęła.

— Podejrzewasz pułapkę? — Logain poluzował miecz w pochwie, być może zupełnie nieświadomie.

Bashere zbył go gestem dłoni, ale drugą też machinalnie sięgnął do miecza.

— Zawsze podejrzewam pułapkę. Nie o to chodzi. Wysoka Lady Suroth wciąż nie pozwala mi ani Manforowi porozmawiać z kimkolwiek oprócz niej. Literalnie nie możemy się z nikim komunikować. Nasi służący byli niemowami, jak wówczas, gdy jechaliśmy z Loialem do Ebou Dar.

— Mój miał odcięty język — powiedział Loial z niesmakiem, kładąc uszy po sobie. Zbielały kłykcie zaciśnięte na drzewcu topora. Hamanowi wydarł się z gardła nieartykułowany jęk, a uszy wyprężyły niczym sztachety w płocie.

— Altara koronowała nowego króla — ciągnął dalej Bashere. — Ale wszyscy w Pałacu Tarasin chodzą na paluszkach i oglądają się przez ramię, i Seanchanie, i Altaranie. Nawet Suroth sprawiała wrażenie, jakby miecz jej wisiał nad głową.

— Może przeraża ich perspektywa Tarmon Gai’don — zasugerował Rand. — Albo postać Smoka Odrodzonego. Trzeba będzie zachować ostrożność. Przestraszeni ludzie robią głupie rzeczy. Jakie są warunki porozumienia, Bashere?

Saldaeanin wyciągnął mapę zza pazuchy i podszedł do Randa, rozwijając ją po drodze.

— Są stosunkowo jednoznaczne. Jej towarzyszyć będzie sześć sul’dam i damane, ale poza tym nikt więcej.

Alivia prychnęła jak rozwścieczony kot, Bashere zaś zamrugał, zanim podjął dalej, bez wątpienia niepewny, czego oczekiwać po wyzwolonej damane, może nawet trochę przestraszony.

— Ty możesz mieć przy sobie pięciu zdolnych do przenoszenia ludzi. Druga strona przyjmie założenie, że każdy mężczyzna, którego weźmiesz ze sobą, będzie potrafił przenosić, ale możesz dołączyć do swojego orszaku pozbawioną tych zdolności kobietę, żeby honorowi stało się zadość.

W jednej chwili Min dopadła do Randa, zarzucając mu ręce na szyję.

— Nie — rzekł zdecydowanie. Nie miał zamiaru zabierać jej ze sobą w ewentualną pułapkę.

— Porozmawiamy o tym — mruknęła, a w więzi pojawiło się uparte postanowienie.

„Najbardziej przerażające słowa, jakie mogą wyjść z ust kobiety oprócz: »Zabiję cię«” — pomyślał Rand. Nagle przeszył go dreszcz. On to pomyślał? Czy Lews Therin? Szaleniec zachichotał cicho w głębi jego głowy. Nieważne. Za trzy dni kolejny problem zostanie rozwiązany, w taki czy inny sposób.

— Co jeszcze, Bashere? *

Nynaeve zdjęła z oczu wilgotną chustkę, ostrożnie, żeby przy okazji nie zahaczyć o włosy angrealem w kształcie czterech pierścieni połączonych ż bransoletą — obecnie ten angreal, jak też drugi, ozdobiony klejnotami, zdejmowała wyłącznie do snu — podniosła się i przysiadła na skraju łóżka. W sytuacji, gdy tylu ludzi potrzebowało Uzdrowienia naprawdę poważnych ran, kiedy tylu straciło rękę lub nogę, nadzwyczaj małostkowe wydawało jej się proszenie o Uzdrowienie bólu głowy, postanowiła, więc zdać się na korę wierzby, która zresztą podziałała równie dobrze. Tylko, że trwało to znacznie dłużej. Pierścień, w którym osadzony był bladozielony kamień, ostatnio jarzący się wewnątrz delikatną poświatą, od jakiegoś czasu wibrował, choć palcem drugiej dłoni nie potrafiła niczego wyczuć. Rytm wibracji był skomplikowany i zależał tak od saidara, jak od saidina — nieodmiennie od pewnego czasu przenoszonych poza domem. Jeśli już o tym mowa, to w domu też ktoś właśnie przenosił. Cadsuane była pewna, że pierścień powinien wskazywać też lokalizację przenoszenia, nie potrafiła jednak powiedzieć, jak go do tego zmusić. „Cha, cha” — tak należało skomentować Cadsuane i jej rzekomo ogromną wiedzę! Żałowała tylko, że nie potrafi tego powiedzieć tamtej w twarz. Nie chodziło o to, że Cadsuane ją onieśmielała — z pewnością nie mogło być o tym mowy; w nieformalnej hierarchii stała wyżej od Cadsuane — po prostu nie chciała wszczynać z tamtą otwartej wojny. I dlatego w jej obecności trzymała język za zębami.

Dzielone z Lanem apartamenty były obszerne, ale z tego też powodu hulały po nich przeciągi; poza tym chyba żadne szybki nie tkwiły szczelnie w kasetkach okien, a w miarę jak przemijały pokolenia mieszkańców, dom osiadał i cały czas trzeba było przycinać drzwi, aby pasowały do futryny — obecnie szczeliny w nich były już tak przepastne, że nic dziwnego, iż każdy podmuch szumiał w nich swobodnie. Płomienie na kominku pełgały niczym dławione przez wiatr ognisko na wolnej przestrzeni, drwa trzeszczały i pluły iskrami. W wyblakłym dywanie z ledwo widocznym wzorem wypalonych było tyle dziur, że nie sposób zliczyć. Łóżko z masywnymi słupkami i zetlałym baldachimem było wprawdzie wielkie i solidne, ale materace nierówne, poduszki wypchane większą ilością kłującego pierza niż puchu, a koce tak często łatane, że pod warstwą cer zniknął pierwotny materiał. Ale mieszkała z Lanem i nie zwracała uwagi na to wszystko. Dzięki niemu wnętrze stawało się pałacową komnatą. Stał wciąż przy tym samym oknie, przy którym zajął miejsce, gdy atak się zaczął, i obserwował prace na dole. Czy też właściwie rzeźnię, w jaką zmieniły się tereny posiadłości. Trwał tak nieruchomo, że równie dobrze mógł zmienić się w posąg: wysoki mężczyzna w dopasowanym, zielonym kaftanie, z ramionami tak szerokimi, że talia przy nich wydawała się wąska, sięgające do ramion, czarne włosy z odrobiną siwizny na skroniach miał spięte na czole skórzanym rzemykiem hadori. Oblicze surowe, lecz piękne. Przynajmniej w jej oczach, a inni niech sobie mówią, co chcą. Ale lepiej niech nie mówią w jej obecności. I to odnosiło się nawet do Cadsuane. Pierścień z pozbawionym najmniejszej skazy szafirem ochłodził palec prawej dłoni. Po chwili namysłu doszła do wniosku, że Lan czuje raczej gniew niż wrogość. Pierścień miał jednak skazę, czy może raczej wadę. Oczywiście dobrze wiedzieć, czy kimś w pobliżu targa wrogość lub gniew, lecz jeszcze lepiej byłoby wiedzieć, kto jest ich adresatem.

— Już czas, żebym wyszła na zewnątrz i pomogła — powiedziała, wstając.

— Jeszcze nie — poprosił, nie odwracając się od okna. Niezależnie, na co wskazywał pierścień, jego głęboki głos był spokojny. I zdecydowany. — Moiraine zazwyczaj traktowała ból głowy jako znak, że zbyt wiele i zbyt długo przenosiła. A to może być niebezpieczne. Zanim się zorientowała, ręka popełzła ku warkoczowi. Jakby więcej od niej wiedział o przenoszeniu! Cóż, zapewne pod pewnymi względami tak właśnie było. Przez dwadzieścia lat w roli Strażnika Moiraine dowiedział się o saidarze tyle, ile tylko mógł się dowiedzieć mężczyzna.

— Głowa przestała mnie boleć. Czuję się już całkowicie zdrowa.

— Nie dąsaj się, kochanie. Do zmierzchu tylko kilka godzin. Na jutro zostało dość pracy. — Jego lewa dłoń powędrowała do rękojeści miecza, zacisnęła się, potem rozkurczyła, znów zacisnęła. I tylko palce się poruszały.

Zacisnęła zęby. Nadąsana? Z wściekłością wygładziła spódnice. Wcale się nie dąsała! Nadzwyczaj rzadko odwoływał się do swego prawa rozkazywania jej w prywatnej przestrzeni życia — niech sczeźnie cały Lud Morza za to, że w ogóle Coś takiego wymyślili! — ale kiedy miało to już miejsce, nie sposób było się mu oprzeć. Oczywiście, mogła go nie posłuchać i pójść. Nie próbowałby jej zatrzymać przemocą. Tego była pewna. Raczej pewna. Tylko, że nie zamierzała naruszać swych małżeńskich przysiąg — żadną miarą. Nawet, kiedy miała ochotę kopnąć ukochanego męża w łydkę.

Zamiast tego ruszyła zamaszystym krokiem — kopniaki dostały się materii spódnic — podeszła do okna, stanęła obok niego i wzięła pod ramię. Jakby poczuła pod ręką kamień. Prawda, miał twarde mięśnie, cudownie twarde, ale teraz była to twardość skrajnego napięcia, jakby się natężał, podnosząc ogromny ciężar. Rozpaczliwie pożałowała, że nie do niej należy jego więź zobowiązań i że nie ma pojęcia, co go dręczy. Gdy tylko dostanie w swoje ręce Mirelle... Nie, lepiej nie myśleć o tej nierządnicy! Zielone! W kwestii mężczyzn po prostu nie można było im za nic ufać!

Za oknem, niedaleko od budynku dworu dostrzegła dwóch Asha’manów w czarnych kaftanach i siostry połączone z nimi więzią zobowiązań. O ile mogła, starała się ich unikać — Asha’manów z przyczyn oczywistych, sióstr, ponieważ były popleczniczkami Elaidy — niemniej nie sposób żyć z ludźmi w domu, nawet tak dużym i przepastnym jak siedziba Algarina by nie poznawać twarzy. Arel Malevin był Cairhienianinem a przez to, że sięgał Lanowi ledwie do piersi, sprawiał wrażenie jeszcze bardziej barczystego; Donalo Sandomere pochodził z Łzy, w lewym uchu miał kolczyk z granatem, przyprószoną siwizną brodę strzygł w szpic i namaszczał oliwą, aczkolwiek Nynaeve mocno wątpiła, czy jego pomarszczona, zniszczona twarz faktycznie należy do szlachcica. Malevin nałożył więź zobowiązań na Aisling Noon, płomiennooką Zieloną siostrę która tak szczodrze przeplatała swoją mowę przekleństwami z Ziem Granicznych, że czasami nawet Łan się krzywił. Nynaeve chciałaby wiedzieć, co znaczą, ale Lan odmawiał wyjaśnień. Jeńcem Sandomere stała się Ayako Norsoni, drobniutki Biała ze spływającymi do talii czarnymi lokami, smagłoskóra niczym Domani. Wyraźnie nieśmiała, co wśród Aes Sedai stanowiło prawdziwą rzadkość. Obie kobiety miały na ramionach szale z frędzlami. Był to właściwie już zwyczaj wśród schwytanych sióstr, zrozumiały gest oporu. Z drugiej strony, ich stosunki z mężczyznami układały się zdumiewająco dobrze. Nynaeve często widywała, jak życzliwie z nimi gawędzą, co niełatwo było pogodzić z typowym obrazkiem niechętnego więźnia. Podejrzewała, że nie tylko Logain i Gabrelle dzielą pozamałżeńskie łoże. Jakie to hańbiące! Nagle w dole wykwitły ogniska, sześcioma płomieniami zajęły się trolloki leżące przed Malevinem i Aisling, siedmioma rozjarzyły się ciała Pomiotu Cienia przed Sandomere i Ayako — Nynaeve musiała zmrużyć oczy, oślepione nagłym blaskiem. Jakby próbowała patrzeć wprost w trzynaście słońc świecących na bezchmurnym niebie. Tamci byli połączeni. Potrafiła to wydedukować ze sposobu, w jaki poruszały się strumienie saidara: sztywno, raczej przymuszane do zajęcia właściwego miejsca niźli, jak w normalnych okolicznościach łagodnie naprowadzane. Tak, to mężczyźni stali za tym przymusem. Żeńska część Źródła nie działała w ten sposób. Splatano czysty Ogień, ale płomienie były pełne żaru, jakiego nigdy nie oczekiwałaby po samym Ogniu. Rzecz jasna tamci używali również saidina, dodając, kto wie co jeszcze z jego morderczego chaosu? Śladowe wspomnienia, jakie zachowała z chwil, gdy była połączona z Randem, raz na zawsze przekonały ją, by nigdy nie mieć z tym nic wspólnego. Tymczasem płomienie po kilku chwilach przygasły, zostały po nich tylko płaskie wzgórki szarawych popiołów na spalonej ziemi, teraz popękanej i jakby stopionej. Z pewnością nie jest to korzystne dla gleby.

— Nie przypuszczam, żebyś się rozkoszował widokiem, Lan. O czym myślisz?

— Błądzę myślami — odpowiedział, a jego ramię pod jej palcami wciąż było twarde jak skała. Za oknem rozbłysły kolejne płomienie.

— Powiedz mi. — Udało jej się ten właściwie rozkaz złagodzić odrobiną pytającego zabarwienia. Treść jej przysiąg uważał za zabawną, niemniej, kiedy byli sami, nie reagował na żadne polecenie. Wszystkie jej prośby spełniał właściwie natychmiast... cóż, przynajmniej zazwyczaj... ale bez jednego słowa zostawiłby błoto na butach, póki nie zaczęłoby odpadać grudami, gdyby mu rozkazała uważać na błoto.

— To nie są miłe myśli, ale skoro chcesz... Widok Myrddraali i trolloków każe mi myśleć o Tarmon Gai’don.

— Zaiste niemiłe myśli.

Pokiwał głową wciąż nie odrywając oczu od okna. Twarz miał całkowicie pozbawioną wyrazu — od Lana nawet Aes Sedai mogłyby się uczyć ukrywania emocji! — ale w głosie pojawiła się jakby nuta żaru.

— Zbliża się wielkimi krokami, Nynaeve, a mimo to al’Thor sądzi, że ma przed sobą wieczność na zabawy z Seanchanami. Pomiot Cienia może właśnie spływa na świat z Ugoru przez... — Ze słyszalnym zgrzytem zacisnął zęby. Omalże nie powiedział: „przez ziemie Malkier zatraconej”, zamordowanej krainy jego dzieciństwa. Nie miała żadnych wątpliwości. On jednali po chwili mówił dalej, jakby nic się nie stało. — Za tydzień lub nawet jutro mogą uderzyć na Shienar, na całe Ziemie Graniczne. A al’Thor wciąż knuje swe seanchańskie intrygi. Powinien posłać kogoś do króla Easara i pozostałych, uzmysłowić im, na czym polega obowiązek na granicy Ugoru. Powinien zgromadzić wszystkie dostępne siły i pomaszerować z nimi na Ugór. Ostatnia Bitwa rozegra się tam, tam i pod Shayol Ghul. Tam czeka wojna.

Poczuła, jak wzbiera w niej smutek, ale w słowach nie było po nim nawet śladu.

— Powinieneś wrócić — powiedziała cicho.

Dopiero na te słowa odwrócił głowę, spojrzał na nią z góry i zmarszczył brwi. W jasnych, błękitnych oczach było tyle chłodu. Już nie wyzierała z nich śmierć, przynajmniej nie do tego stopnia, co kiedyś — tego była pewna — ale wciąż pozostawał ten chłód.

— Moje miejsce jest przy tobie, serce mego serca. Teraz i zawsze.

Zgromadziła całą swą odwagę, zebrała się w sobie, aż zabolało. Zapragnęła wyrzucić wszystko z siebie jednym tchem żeby mieć to już za sobą żeby zdążyć, nim się rozmyśli... ale opanowała się i mówiła powoli, wyraźnie:

— Słyszałam kiedyś od ciebie przysłowie Pograniczników „Śmierć jest lżejsza od pióra, obowiązek cięższy niż góra”. Mój obowiązek jest tutaj, muszę zapobiec temu, by Alivia zabiła Randa. Ale zabiorę cię na Ziemie Graniczne. Ponieważ ty tam masz swoje obowiązki. Chcesz dotrzeć do Shienaru? Wspominałeś Shienar i króla Easara. Stamtąd już blisko do Malkier.

Patrzył na nią przez długi czas, w końcu jednak odetchnął swobodniej, a równocześnie napięcie zniknęło z mięśni.

— Jesteś pewna, Nynaeve? Jeżeli jesteś, to wobec tego, tak, Shienar. Podczas Wojen z Trollokami Cień wykorzystywał Przełęcz Tarwina do przerzucania wielkich oddziałów trolloków, dokładnie tak, jak miało to miejsce niedawno, gdy szukaliśmy Oka Świata. Ale tylko pod warunkiem, że jesteś całkowicie pewna.

Nie, nie była pewna. Chciało jej się płakać, krzyczeć na niego, że jest głupcem, że powinien być przy niej, a nie umierać samotnie w beznadziejnej prywatnej wojnie z Cieniem. Tylko nie potrafiła tego powiedzieć. Mimo iż nie była połączona z nim więzią zobowiązań, widziała przecież, że jest wewnętrznie rozdarty, rozdarty między miłością do niej a poczuciem obowiązku, że to rozdarcie jest broczącą raną, równie głęboką, juk zadana mieczem. Nie chciała jej dalej rozdrapywać. Niemniej mogła zrobić coś, dzięki czemu jego szanse na przeżycie wzrosną.

— Czy proponowałabym, gdybym nie była pewna? — Ucięła sucho, sama zdziwiona pewnością swego głosu. — Wcale nie mam ochoty cię odsyłać, ale ty masz swoje obowiązki, a ja mam swoje.

Objął ją, przycisnął do piersi, z początku delikatnie, potem mocniej, póki nie zdało jej się, że się dusi. Ale nie miała pretensji. Wpijała się w niego równie żywiołowo, a kiedy przestała, musiała siłą odrywać swe dłonie od jego pleców. Światłości, tak jej się chciało płakać. I wiedziała, że za nic jej nie wolno.

Kiedy pakował juki, pośpiesznie przebrała się w suknię do jazdy konnej z zielonego jedwabiu z żółtymi rozcięciami oraz mocne, skórzane buty, a potem nie czekając na niego, wyślizgnęła się z pokoju. Algarin miał w dworze wielką bibliotekę, urządzoną w kwadratowym pomieszczeniu z wysokim sufitem; wzdłuż ścian biegły półki. Na podłodze stało bez ładu kilkanaście wyściełanych krzeseł, a długi stół i wysoki stojak na mapy dopełniały umeblowania. Na kamiennym kominku nie płonął ogień, lampy nie świeciły, przeniosła, więc drobinę Mocy, żeby zapalić trzy spośród nich. Po krótkiej chwili pospiesznych poszukiwań znalazła potrzebne jej mapy w romboidalnych przedziałach stojaka. Były równie stare jak większość książek, ale w końcu geografia nie mogła się wiele zmienić przez ostatnie dwieście czy trzysta lat. Kiedy wróciła na pokoje, Lan czekał w salonie, z jukami przewieszonymi przez ramię i w zmiennobarwnym płaszczu Strażnika. Jego oblicze było zupełnie nieruchome — kamienna maska. Nynaeve potrzebowała tylko chwili, by porwać swój własny płaszcz — z błękitnego jedwabiu, obrzeżony aksamitem — a potem w milczeniu ruszyli w kierunku stajni, gdzie stały ich wierzchowce; prawą dłonią ściskała jego lewy nadgarstek. Stajnie były ciemne, powietrze pachniało sianem, końską sierścią i nawozem, jak to zazwyczaj w stajniach.

Chudy, łysiejący stajenny z nosem zdradzającym ślady wielokrotnego złamania westchnął, słysząc, że Lan życzy sobie osiodłania Mandarba i Ślubnego Wianka. Siwowłosa kobieta zajęła się krępą kasztanką Nynaeve, a trzech staruszków wzięło na siebie zadanie osiodłania i wyprowadzenia z boksu wysokiego czarnego ogiera Lana.

— Chcę, żebyś mi coś obiecał — powiedziała cicho Nynaeve, gdy czekali. Mandarb tańczył w kółko tak, że próbujący nałożyć mu siodło pulchny stajenny musiał go gonić.

— Przysiągł. Mówię poważnie, Lanie Mandragoran. Nie jesteśmy już sami na świecie.

— Co chcesz, żebym przysiągł? — zapytał ostrożnie. Łysiejący stajenny zawołał do pomocy kolejnych dwóch ludzi.

— Że zanim przekroczysz granice Ugoru, pojedziesz najpierw do Fal Moran, a jeśli ktoś będzie chciał pojechać z tobą pozwolisz mu. Uśmiechnął się krzywo i ze smutkiem.

— Zawsze odmawiałem tym, którzy prosili mnie, bym poprowadził ekspedycję na Ugór, Nynaeve. Ongiś zdarzało mi się dowodzić ludźmi, ale nie...

— Skoro już dowodziłeś ludźmi — ucięła — możesz dowodzić znowu. Przysięgnij, w przeciwnym razie ja przysięgam, że całą drogę do Shienaru będziesz musiał odbyć konno.

— Kobieta dopinała popręgi przy siodle Ślubnego Wianka, ale tamci trzej wciąż nie potrafili nałożyć siodła na grzbiet Mandarba albo bodaj powstrzymać wierzchowca przed ciągłym zrzucaniem derki.

— Na jak głębokim południu Shienaru chcesz mnie zostawić? — zapytał z przekąsem. Kiedy nie odpowiedziała, skinął głową. — Bardzo dobrze, Nynaeve. Jeżeli tego naprawdę chcesz, przysięgam na Światłość oraz na moją nadzieję odrodzenia i zbawienia.

Z największym trudem przyszło jej stłumienie westchnienia ulgi. Udało jej się i nie musiała skłamać. Próbowała zachowywać się zgodnie z instrukcjami Egwene, to znaczy jakby już złożyła Trzy Przysięgi na Różdżkę Przysiąg, ale naprawdę trudno radzić sobie z mężem, jeżeli nie można skłamać nawet w chwili, gdy jest to absolutnie konieczne.

— Pocałuj mnie — powiedziała i dodała pośpiesznie: — To nie jest rozkaz. Po prostu chcę pocałować mojego męża. — Pocałować na pożegnanie. Później nie będzie czasu.

— Na oczach wszystkich? — zapytał, śmiejąc się. — zawsze się tak wstydziłaś.

Kobieta już prawie skończyła ze Ślubnym Wiankiem, jeden ze stajennych z całych sił trzymał Mandarba, podczas gdy dwaj pozostali pośpiesznie dopinali popręgi.

— Są zbyt zajęci, żeby się zorientować. Pocałuj mnie, bo w przeciwnym razie pomyślę, że jesteś jednym z tych... — Zamknął jej usta pocałunkiem. Dreszcz przeszył ją od stóp do głów.

Kilka chwil później oparła czoło o jego szeroką pierś, on głaskał ją po włosach.

— Być może w Shienarze uda nam się spędzić razem ostatnią noc — szepnął. — Pewnie minie sporo czasu, zanim będziemy razem, i będę tęsknił za podrapanymi plecami.

Spłonęła rumieńcem, niepewnie odsunęła się od niego, Stajenni skończyli i teraz dość demonstracyjnie wbijali wzrok w pokryte słomą klepisko, ale znajdowali się dość blisko, by wszystko słyszeć!

— Nie wydaje mi się. — Dumna była z siebie, że się nie jąka. — Nie chcę na tak długo zostawiać Randa z Alivią.

— On jej ufa, Nynaeve. Nie rozumiem, dlaczego, ale tak jest i tylko to się liczy.

Parsknęła. Jakby jakikolwiek mężczyzna mógł wiedzieć, co dla niego dobre.

Po drodze na spłachetek gruntu, który znała wystarczająco dobrze, by otworzyć tam bramę, jej przysadzista klacz parskała niespokojnie, mijając ciała martwych trolloków. Mandarb, wyszkolony rumak bojowy, nie zwracał uwagi na krew, smród i wielkie ścierwa. Od kiedy Lan go dosiadł, czarny ogier stał się równie niewzruszony jak jego pan. To akurat potrafiła zrozumieć. Na nią Lan również działał nadzwyczaj uspokajająco. Zazwyczaj. Ponieważ czasami było zupełnie na odwrót. Myśląc o nim, pożałowała, że nie spędzą tej ostatniej nocy razem. I natychmiast jej policzki zapałały znowu.

Zsiadła z konia, bez pomocy angreala zaczerpnęła saidara i splotła bramę na tyle wysoką, że mogła przeprowadzić przez nią Ślubny Wianek na łąkę porośniętą kępami buków o nakrapianych czernią liściach i jakichś innych drzew, których nie rozpoznała. Słońce było złotą kulą wiszącą wysoko na niebie, ale powietrze okazało się znacznie chłodniejsze niż w Łzie. Na tyle chłodne, by odruchowo otuliła się płaszczem. Na wschodzie, północy i południu wznosiły się pokryte śnieżnymi czapami górskie szczyty. Gdy tylko Lan znalazł się po drugiej stronie rozpuściła sploty bramy i natychmiast splotła kolejną większą równocześnie wskakując na siodło i otulając się płaszczem.

Lan odprowadził Mandarba kilka kroków w kierunku zachodnim, wbił wzrok przed siebie. Dwadzieścia kroków przed nim teren kończył się urwiskiem, poniżej — aż po horyzont — ciągnął się ocean.

— Co to ma znaczyć? — zapytał ostro, odwracając się

— To nie jest Shienar. To jest Kraniec Świata, w Saldaei, najdalej oddalone od Shienaru miejsce na Ziemiach Granicznych.

— Obiecałam, że zabiorę cię na Ziemie Graniczne, Lan, i zabrałam. Pamiętaj o swojej przysiędze, kochany, bo ja o niej nie zapomniałam. — Z tymi słowy wbiła obcasy w boki klaczy i pchnęła ją przez otwartą bramę. Usłyszała jeszcze, jak za nią woła, a potem zamknęła bramę. Dała mu w ten sposób szansę ocalenia życia.

Południe minęło ledwie parę godzin temu, o tej porze we wspólnej sali Lancy Królowej zajętych było tylko kilkanaście stołów. Większość porządnie odzianych mężczyzn i kobiet, którym towarzyszyli stojący teraz pokornie za nimi urzędnicy oraz służba, przybyła tu, by handlować lodowymi pieprzami rosnącymi obficie u podnóża Gór Banikhan, zwanych przez wiciu Saldaean Barierą Morza. Weilina Aldragorana pieprze nic interesowały. Kraina Bariery Morza przynosiła też inne plony, bardziej zyskowne.

— To moja ostateczna cena — oznajmił, podkreślając słowa gestem wyciągniętej dłoni. Na każdym palcu miał pierścień ze szlachetnym kamieniem. Klejnoty nie były wielkie, ale miały ładny szlif. Jubiler, od którego je kupił, powinien bardziej się reklamować. Innymi towarami też handlował: futrami, egzotycznym drewnem dla meblarzy, znakomitymi zbrojami i bronią, a od czasu do czasu czymś jeszcze innym, na czym można było dobrze zarobić, niemniej o tej porze roku klejnoty przynosiły największy zysk.

— Więcej już nie opuszczę. — Blat stołu pokryty był czarnym aksamitem, na którym pięknie prezentowały się najlepsze okazy jego kolekcji. Szmaragdy, łzy ogniste, szafiry, a przede wszystkim diamenty. Kilka było tak wielkich, że mogły przyciągnąć królewskie oko, reszta też była niemała. W żadnym nie dałoby się znaleźć najdrobniejszej skazy. Na całych Ziemiach Granicznych znany był z kamieni pozbawionych skaz.

— Albo się zgodzisz na cenę, albo poszukam innego kupca

Młodszy z dwu ciemnookich Illian siedzących naprzeciw niego, gładko wygolony niejaki Pavil Geraneos, gniewnie otworzył usta, ale starszy mężczyzna o imieniu Jeorg Damentanis z drżącą siwą bródką położył mu tłustą dłoń na ramieniu i obrzucił przerażonym spojrzeniem. Aldragoran nawet nie próbował skryć uśmiechu, spod którego błysnęły zęby.

Był niemowlęciem, kiedy trolloki spustoszyły Malkier, i nie zachował żadnych wspomnień z krainy dzieciństwa — rzadko w ogóle myślał o Malkier, kraj zginął i zniknął z ludzkiej pamięci — mimo to zadowolony był, że pozwolił wujom nałożyć sobie hadori. Przy drugim stole Managan przekrzykiwał się ze smagłą Tairenianką w koronkowej kryzie i kolczykach z dość podłymi klejnotami, w hałasie ich kłótni ginęła muzyka cymbałów, na których grała jakaś kobieta na niskim podwyższeniu przy wysokim, kamiennym kominku. Chudy młodzieniec nie zgodził się przywdziać hadori, podobnie jak, Gorenellin, który był prawie w wieku Aldragorana. Gorenellin właśnie targował się zażarcie z dwoma Altaranami o oliwkowej skórze, z których jeden miał niezły rubin w uchu — na czole Gorenellina lśniły kropelki potu. Nikt nie krzyczał na człowieka, który jak Aldragoran nosił hadori i miecz, mało, kto odważyłby się naciskać na niego tak mocno, by się spocił. Ludzie z hadori i mieczem cieszyli się reputacją nieprzewidywalnych i szalonych gwałtowników. Tak naprawdę rzadko bywał zmuszony sięgać do miecza przy pasie, ponieważ wszyscy i tak wiedzieli, że może to zrobić i zrobi.

— Zgadzam się. Panie Aldragoran — powiedział Damentanis, rzucając towarzyszowi spojrzenie spod brwi. Nie zauważywszy tego, Geraneos obnażył zęby w grymasie, który Aldragoran zapewne miał wziąć za uśmiech. Aldragoran postanowił puścić mu to płazem. Mimo wszystko był przecież kupcem. Reputacja to dobra rzecz, gdy zwiększała siłę negocjacyjną, ale tylko głupiec niepotrzebnie szukał bójki.

Urzędnik Illianina, niezgrabny i siwiejący, poza tym krajan kupca, otworzył obitą żelazem szkatułkę; przez cały czas oka z niego nie spuszczali dwaj potężnie zbudowani strażnicy z tymi ich dziwnymi brodami, do których golili górne wargi, odziani w skórzane kaftany naszywane metalowymi kółkami. Każdy miał przy pasie miecz i tęgą pałkę. Za plecami Aldragorana też znajdował się urzędnik, Saldaeanin o twardym spojrzeniu, który wszakże nie odróżniał jednego końca miecza od drugiego. Mimo to Aldragoran nigdy nie zatrudniał straży osobistej, tylko strażników, — ale czasowo i na z góry określonych zasadach. To tylko przyczyniało się do wzmocnienia jego reputacji. Poza tym, rzecz jasna, ich nie potrzebował.

Gdy tylko Damentanis indosował dwa listy własnościowe i przekazał mu trzy skórzane sakiewki wypchane złotem — Aldragoran przeliczył monety, ale nie trudził się ich ważeniem; z pewnością niektóre spośród tych grubych koron z dziesięciu różnych krain okażą się lżejsze niż pozostałe, ale był gotów zaakceptować nieuniknione straty — Illianie pieczołowicie zebrali kamienie, wkładając do odpowiednich sakiewek z wyprawionej skóry, które powędrowały do szkatuły z monetami. Aldragoran zaproponował im wino, lecz grubas grzecznie odmówił, a potem całe towarzystwo sobie poszło, strażnicy ponieśli okutą żelazem szkatułę. W jaki sposób z takim obciążeniem potrafiliby się wywiązać ze swych obowiązków, tego pojąć nie potrafił. Kayacun nie było wprawdzie miastem bezprawia, niemniej ostatnimi czasy zbójców było więcej niż zwykle: więcej zbójców, więcej morderców, więcej podpalaczy, więcej przestępców wszelkiego autoramentu, nie wspominając już o szaleństwach z rodzaju takich, o których nie sposób spokojnie myśleć. Nieważne — teraz klejnoty były zmartwieniem Illian.

Ruthan otworzył szkatułkę Aldragorana — na zewnątrz czekała para tragarzy, którzy ją poniosą, — ale ten tylko siedział bez ruchu, wpatrzony w listy własnościowe i sakiewki. Półtora raza tyle, ile spodziewał się otrzymać. Zakładając nawet, ze korony z Altary i Murandy okażą się lżejsze, co najmniej półtora raza tyle. Zapowiadał się najbardziej zyskowny rok w jego życiu. A wszystko dzięki temu, że Geraneos zdradził się ze swym gniewem. Po tym Damentanis bał się mocniej targować. Wspaniała rzecz — reputacja. — Pan Aldragoran? — zapytała jakaś kobieta, opierając się dłońmi o blat jego stołu. — Polecono mi pana jako kupca dysponującego rozległą siecią gołębi pocztowych.

Z przyzwyczajenia najpierw objął wzrokiem jej biżuterię. Cienki złoty pasek i długi naszyjnik wysadzane były bardzo przyzwoitymi rubinami, podobnie jak jedna z bransoletek, wśród rubinów znajdowały się bladozielone i niebieskie kamienie, których nie rozpoznał i natychmiast odruchowo zakwalifikował jako bezwartościowe. W złotej bransolecie na lewym nadgarstku, która stanowiła osobliwy okaz biżuterii, ponieważ połączona była łańcuszkami o spłaszczonych ogniwach z czterema pierścieniami, nie wspominając już, że misternie żłobiona, nie było żadnych kamieni i dopiero na dwu pozostałych bransoletach były ładne szafiry i dalsze nieznane zielone kamienie. Te same kamienie zdobiły dwa pierścienie na prawej dłoni, ale w dwu pozostałych osadzono nadzwyczajnej urody szafiry. Nadzwyczajnej. Dopiero po chwili dostrzegł, że na tym ręku nosi też piąty pierścień, włożony na palec, na którym był już jeden pierścień z bezwartościowym zielonym kamieniem. Złoty wąż pożerał własny ogon.

Wstrząśnięty spojrzał na nią i natychmiast przeżył kolejny szok. Wyzierająca spod kaptura płaszcza twarz była taka młoda... ale przecież miała pierścień, a niewiele było na tyle głupich, by nosić go bezprawnie. Poza tym widywał już młode Aes Sedai, dwa, może trzy razy. Nie, to nie wiek wywołał u niego wstrząs. Chodziło o to, że na czole miała ki’sain, czerwoną kropkę znamionującą kobietę zamężną. A przecież nie wyglądała na Malkierkę. Nie miała malkierskiego akcentu. Wielu młodych mówiło z akcentami z Saldaei, Kandoru, Arafel czy Shienaru — on sam miał akcent saldaeański — w jej słowach nie słyszało się żadnych cech fonetycznych charakterystycznych dla Ziem Granicznych. Poza tym nie przypominał sobie, by ostatnio słyszał o Malkierce udającej się do Białej Wieży. Wieża zawiodła Malkier w potrzebie i Malkierczycy odwrócili się plecami do Wieży. Mimo to podniósł się pośpiesznie. Zawsze lepiej okazać grzeczność Aes Sedai. Jej ciemne oczy pałały. Tak, grzeczność była jak najbardziej na miejscu.

— Czym ci mogę służyć, Aes Sedai? Chcesz, żebym wysłał dla ciebie wiadomość przez jednego z moich gołębi? Z najwyższą przyjemnością. — Wyrazem mądrości było też spełnianie wszelkich próśb Aes Sedai, a gołąb był doprawdy niewielką przysługą.

— Wiadomość do wszystkich kupców, z którymi utrzymujesz kontakt. Nadchodzi Tarmon Gai’don.

Niespokojnie wzruszył ramionami.

— To nie ma nic wspólnego ze mną, Aes Sedai. Jestem kupcem. — Prosiła o naprawdę wiele gołębi. Pozostawał w kontakcie z kupcami nawet w odległym Shienarze. — Ale wyślę twoją wiadomość. — Wyśle, ilekolwiek miałby poświęcić ptaków. Tylko idioci ślepi jak krety nie dotrzymywali obietnic złożonych Aes Sedai. Poza tym chciał mieć ją jak najszybciej z głowy wraz z jej gadaniną o Ostatniej Bitwie.

— Poznajesz to? — zapytała, wyławiając skórzany rzemyk zza karczku sukni.

Zaparło mu dech w piersiach, potem wyciągnął rękę i musnął palcem ciężki złoty sygnet na rzemyku. Godło żurawia w locie. Skąd to wzięła? Na Światłość, skąd?

— Poznaję — odparł ochrypłym z nagła głosem.

— Jestem Nynaeve ti al’Meara Mandragoran. Wiadomość, którą chcę przesłać, brzmi następująco: „Mój mąż jedzie z Krańca Świata ku Przełęczy Tarwina, ku polom Tarmon Gai’don. Czy dotrze tam sam?”. Zadrżał. Nie wiedział, czy śmiać się, czy płakać. Może obie rzeczy naraz? Była jego żoną?

— Wyślę twoją wiadomość, moja pani, ale ja nie chcę mieć z tym nic wspólnego. Jestem kupcem. Malkier spotkała zguba. Ostateczna zguba, powiadam ci. Żar w jej oczach rozgorzał jeszcze mocniej, jedną dłonią i szarpnęła swój gruby, czarny warkocz.

— Lan powiedział mi ongiś, że Malkier jest żywy, póki choć jeden mężczyzna nosi hadori na znak, że chce walczyć z Cieniem, póki choć jedna kobieta nosi ki’sain na znak, że pośle swych synów, by walczyli z Cieniem. Ja noszę ki’sain, panie Aldragoran. Mój mąż nosi hadori. Podobnie jak ty. Pytam, więc, czy Lan Mandragoran sam wstąpi na pola Ostatniej Bitwy?

Teraz już zdawał sobie sprawę, że się śmieje, że trzęsie się ze śmiechu. Ale równocześnie czuł spływające po policzkach łzy. To jakieś szaleństwo! Kompletne szaleństwo! Niemniej słowa same wyrwały się z ust:

— Nie będzie sam, moja pani. Nie mogę dać poręki za nikogo innego, ale przysięgam ci na Światłość oraz na moją nadzieję odrodzenia i zbawienia, że nie będzie sam.

Przez chwilę wpatrywała się w niego, potem zdecydowanie skinęła głową i odwróciła się. Sięgnął za nią dłonią.

— Pozwolisz sobie zaproponować wino, pani? Moja żona chętnie by cię poznała. — Alida była Saldaeanką, ale z pewnością chciałaby spotkać żonę Króla Bez Korony.

— Dziękuje, panie Aldragoran, ale powinnam dziś jeszcze odwiedzić kilka miast, a wieczorem muszę być w Łzie.

I odeszła, po drodze do drzwi zbierając poły płaszcza. Mrugał i patrzył w ślad za nią. Miała do odwiedzenia jeszcze kilka miasteczek, a wieczorem musi być w Łzie? Zaprawdę Aes Sedai zdolne były do cudów!

We wspólnej sali gospody zaległa cisza. Rozmowa z Aes Sedai nie toczyła się szeptem, więc nawet cymbalistka zorientowała się i przestała grać. Wszyscy patrzyli na niego. Większość cudzoziemców miała usta szeroko rozdziawione ze zdumienia.

— Cóż... Managan, Gorenellin — zawołał. — Pamiętacie jeszcze, jak się nazywacie? Pamiętacie, jaki wasz ród? Kto pojedzie ze mną na Przełęcz Tarwina?

Przez chwilę sądził, że żaden z tamtych się nie odezwie, ale wtedy Gorenellin poderwał się na nogi, w jego oczach lśniły łzy.

— Złoty Żuraw leci ku Tarmon Gai’don — oznajmił cicho.

— Złoty Żuraw leci ku Tarmon Gai’don! — krzyknął Managan, podrywając się i przewracając krzesło.

Śmiejąc się, Aldragoran dołączył do nich i wszyscy trzej krzyczeli, co sił w płucach:

— Złoty Żuraw leci ku Tarmon Gai’don!

21

Komnaty Kamienia

Dopiero pod samymi murami Łzy wszechobecne błoto podgrodzia ustąpiło miejsca brukowanym ulicom. W oczy Randowi przede wszystkim rzuciła się nieobecność straży u bram. Mimo imponujących parapetów i baszt miasto było znacznie słabiej strzeżone niż Stedding Shangtai, gdzie o pierwszym brzasku i jemu, i każdemu innemu człowiekowi delikatnie, acz stanowczo odmówiono by wstępu. Tutaj balkony łuczników na wieżach były puste. Okute żelaznymi sztabami drzwi przysadzistej, szarej wartowni wewnątrz szerokiej bramy stały rozwarte szeroko, a w ich świetle można było dostrzec kobietę w zgrzebnych wełnach z chudymi rękoma wystającymi z podwiniętych wysoko rękawów — prała, szorując ubrania na tarce w drewnianej balii. Sprawiała wrażenie, jakby była stałą mieszkanką przybytku; dwoje małych, brudnych dzieci ssało palce i przyglądało się przejeżdżającemu oddziałowi. Najbardziej koniom.

Tai’daishar zaiste potrafił przyciągać ludzkie spojrzenia — smukły kary ogier z szeroką piersią. Jedyną jego wadą był fakt, że za bardzo zwracał uwagę, mimo to Rand nie potrafił się oprzeć pokusie. Jeżeli Przeklęci nie mieli najmniejszych problemów ze znalezieniem go, a na to wskazywałby ostatni incydent w dworze Algarina, nie było sensu się kryć. A przynajmniej nie warto było wkładać w to zbyt wiele wysiłku. Więc tylko nałożył czarne rękawice do jazdy konnej, pod którymi skrywały się łby smoków na wierzchach dłoni i czaple wypalone w ich wnętrzach. Kaftan był z ciemnoszarej wełny bez śladu haftu, derka pod siodłem zupełnie zwyczajna, a rękojeść i pochwa miecza obite niewyprawioną skórą dzika jak w chwili, gdy wszedł w ich posiadanie — jednym słowem, nie ma się czemu przyglądać. Cadsuane też nałożyła pozbawione ozdób szare wełny, a głęboko naciągnięty na głowę kaptur ciemnozielonego płaszcza krył oblicze Aes Sedai, rzecz jasna Min, Nynaeve i Alivia nie musiały chować twarzy. Alę haftowany w kwiaty czerwony kaftan Min mógł ściągnąć na siebie spojrzenie, podobnie jak jej obcisłe spodnie i czerwone buty na wysokich obcasach. W Cairhien widywał kobiety, które naśladowały jej sposób ubierania się, jednak wydawało mu się nadzwyczaj nieprawdopodobne, by ta moda miała dotrzeć do Łzy, która tradycyjnie stanowiła ostoję skromności. Przynajmniej oficjalnie. Nynaeve miała na sobie błękitne jedwabie z żółtymi rozcięciami i całą posiadaną biżuterię, symbolicznie tylko ukrytą pod niebieskim płaszczem, niemniej w Łzie jedwabie z pewnością byty rzeczą na porządku dziennym. Zresztą jedwabna suknia bladła w obliczu pomysłu, przy którym się z początku upierała — chciała włożyć szal! Teraz spoczywał zapakowany w jukach. A wymagało to tylko odrobiny dobrej woli.

Dopiero po dłuższej chwili usłyszał ten dźwięk: miarowy, uporczywy stukot, od czasu do czasu podkreślany przenikliwym gwizdem. Z początku słaby, z każdą chwilą rozlegał się jakby bliższy. Mimo wczesnej godziny przestrzeń ulicy widziana spod bramy zdawała się pełna ludzi. I chyba połowę z nich stanowił Lud Morza: mężczyźni obnażeni do pasa, kobiety w barwnych, lnianych bluzkach i wszyscy z szarfami znacznie bardziej jaskrawymi, niż nosiło zazwyczaj taireńskie pospólstwo. Wszystkie głowy pozostawały zwrócone ku miejscu, z którego dobiegał dźwięk. W ciżbie uwijały się dzieci, wymijając wozy zaprzężone w długorogie woły, i też pędziły w tamtą stronę. Z kilku lektyk wysiedli ich właściciele i razem z nosicielami stali podobnie zagapieni. Kupiec z długą, rozdwojoną brodą i srebrnymi łańcuchami na piersiach kaftana wychylił się do polowy z okna lakierowanej czerwono karety i krzyczał na stangreta zmagającego się z nerwowym zaprzęgiem, równocześnie próbując coś dojrzeć w oddali.

Nagle ku niebu poderwały się białoskrzydłe gołębie, spłoszone ze spadzistego, krytego łupkiem dachu przez szczególnie ostry gwizd. Przypadkowo dwa stada zderzyły się ze sobą, a na widzów w dole posypał się deszcz ogłuszonych ptaków. Spadły wszystkie, co do jednego. Kilkoro ludzi oderwało wzrok od zbliżającego się hałasu i zerknęło w niebo. Zadziwiająco wielu podniosło ptaki z ziemi i natychmiast skręciło im karki, a dotyczyło to nie tylko bosego pospólstwa, lecz także odzianych w znoszone wełny. Stojąca obok jednej z lektyk kobieta w koronkach i jedwabiach szybko podniosła sześć ptaków i znowu spojrzała tam, gdzie wszyscy, a gołębie, trzymane za nóżki bezwładnie zwisały z jej rąk.

Alivia jęknęła zaskoczona.

— To dobry czy zły omen? — zapytała swoim rozwlekłym głosem. — Zapewne zły. Chyba, że macie tu inne gołębie? — Nynaeve obrzuciła ją ponurym spojrzeniem, ale nic nie powiedziała. Od czasu, gdy Lan wczoraj zniknął, była nadzwyczaj milcząca, a w kwestii losu Lana w ogóle się nie chciała wypowiadać.

— Niektórzy z tych ludzi umrą z głodu — oznajmiła ponuro Min. W więzi zaległ smutek. — Właściwie nie ma nikogo, kogo nie otaczałyby wizje.

„Jak miałbym się ukryć?” — zaśmiał się Lews Therin „Przecież jestem ta’veren!

„Jesteś martwy” — ostro pomyślał w odpowiedzi Rand. Ludzie na jego oczach będą umierać z głodu, a ten się śmieje? Oczywiście i tak nic w tej sprawie nie można było zrobić, ponieważ przepowiednie Min zawsze się sprawdzały, ale śmiech to zupełnie inna sprawa. „Ja jestem ta’veren. Ja!”.

Jakie jeszcze zdarzenia wywoła jego przybycie i dalsza obecność w Łzie? Czasami zdarzało się, że efekt ta’veren w ogóle mu nie towarzyszył, ale w innych wypadkach potrafił swym zasięgiem objąć całe miasto. Najlepiej zająć się od razu tym, po co tu przybył, zanim ludzie zaczną się zastanawiać, co znaczą zjawiska w rodzaju zderzających się w powietrzu gołębi. Jeżeli Przeklęci gotowi byli wysłać po niego armię trolloków i Myrddraali, zapewne każdy Sprzymierzeniec Ciemności chętnie skorzysta z okazji wsadzenia mu strzały w serce. Niezobowiązująca troska o zatajenie swej tożsamości nie była tym samym, co zupełna beztroska.

— Równie dobrze mogłeś zabrać ze sobą Sztandar Światłości i sześciotysięczną gwardię honorową w miejsce szóstki strażniczek — mruknęła sucho Cadsuane, mierząc wzrokiem Panny, które próbowały udawać, że nie mają nic wspólnego i oddziałem Randa, równocześnie otaczając go szerokim kręgiem; shoufy skrywały głowy, a czarne woale swobodnie zwisały na piersi. Dwie wywodziły się z Shaido i kiedy patrzyły na niego, w ich oczach gorzał ogień. Wszystkie Panny zatknęły włócznie za uprząż futerałów łuków na plecach, ale tylko, dlatego, że Rand zagroził, iż je zostawi i weźmie kogoś innego. Nandera upierała się przynajmniej przy kilku Pannach, a mówiąc to, patrzyła na niego oczami przypominającymi dwa szmaragdy. Pod tym spojrzeniem nawet mu do głowy nie przyszło się sprzeciwić. Poza tym, skoro był jedynym dzieckiem Panny, którego tożsamość znały, miał pewne zobowiązania do spełnienia.

Zebrał wodze Tai’daishara, a wtedy znienacka pojawił się przed jego oczami wielki wóz ciężko obładowany maszynerią. Maszyneria szczękała i syczała, ogromne, żelazne obręcze wozów krzesały iskry na szarych kamieniach bruku, a wóz pędził z szybkością ludzkiego truchtu. Otaczały go kłęby pary. Ciężki drewniany dyszel poruszał się w górę i w dół, uruchamiając drugi dyszel, poruszający się pionowo, z metalowego komina unosił się szary dym i tylko konia nie było, a zamiast niego z przodu znajdował się dziwny drążek, za pomocą, którego można było skręcać przednie kola. Jeden z trzech mężczyzn znajdujących się; na wozie pociągnął długi sznur i para z ostrym gwizdem wyleciała z tulei, znajdującej się na szczycie wielkiego żelaznego cylindra. Nastrój gapiów, którzy stali zadziwieni i co najwyżej zakrywali uszy, nie udzielił się zaprzęgowi kupca o rozwidlonej brodzie. Zwierzęta zarżały dziko, spłoszyły się roztrącając ludzi i o mały włos wyrzuciłyby przez okno karety swego właściciela. Ścigały je przekleństwa i kilka kwiczących mułów, które gryząc uzdy, w galopie ciągnęły za sobą wózki. Nawet kilka wołów poszło skwapliwie za ich przykładem. W więzi zobowiązań rozbłysło bezmierne zadziwienie Min.

Rand kolanami panował nad koniem, — ponieważ Tai’daishar był wyszkolonym rumakiem bojowym, reagował spokojnie, choć parskał — też patrzył zdumiony. Wychodziło na to, że pan, Poel naprawdę zbudował swój wóz parowy.

— Ale jak maszyna dotarła do Łzy? — zapytał głośno kierując swe słowa w przestrzeń. Ostatnim razem widział pojazd w Akademii Cairhieniańskiej, wówczas co kilka kroków przystawał.

— To się nazywa koń parowy, mój panie — odpowiedział mu bosy i brudny urwis w postrzępionej koszuli, podskakujący obok na bruku. Nawet w szarfie podtrzymującej workowate spodnie było tyle dziur, co w koszuli. — Widzę go już dziewiąty raz! A Com dopiero siódmy.

— Wóz parowy, Doni — zaprotestował jego równie obszarpany towarzysz. — Wóz, parowy wóz.

Żaden z nich nie mógł mieć więcej niż dziesięć lat i byli nie tyle chudzi, ile wręcz wynędzniali. Ubłocone nogi, podarte koszule i spodnie w dziurach oznaczały, że mieszkają poza murami miasta, na terenach biedoty. Rand zmienił wiele praw w Łzie, zwłaszcza te, które najbardziej dotkliwie dawały się we znaki biednym, ale nie był w stanie zmienić wszystkiego. Nie wiedział nawet, jak zacząć. Lews Therin zaczął coś bełkotać o podatkach i pieniądzach, które tworzą miejsca pracy, ale równie dobrze mógł dobierać słowa zupełnie przypadkowo, tyle Rand z tego rozumiał. Więc zamknął uszy na te słowa, które przycichły i zmieniły się w bzyczenie muchy po drugiej stronie pokoju.

— Cztery takie złączone razem, jeden za drugim, ciągnęły za sobą setkę wozów przez całą drogę z Cairhien — ciągnął dalej Doni, ignorując drugiego chłopaka. — Każdego dnia przejeżdżały prawie sto mil, mój panie. Sto mil!

Com westchnął ciężko.

— Było ich sześć, Doni, i ciągnęły tylko pięćdziesiąt wozów, ale za to przejeżdżały każdego dnia ponad sto mil. Niekiedy nawet i sto dwadzieścia, jak słyszałem, a mówił o tym jeden z parowych ludzi.

Doni odwrócił się, spojrzał na niego złym okiem i już rwali się do bitki.

— Tak czy siak, nadzwyczajne osiągnięcie — powiedział szybko Rand, zanim zaczęły padać ciosy.

Sięgnął do kieszeni, dobył z niej dwie monety i rzucił po jednej chłopakom, nie patrząc na nominały. Nim chłopcy zręcznie schwycili pieniądze, na moment w powietrzu zamigotało złoto. Tamci wymienili zaskoczone spojrzenia, a potem rzucili się szybko ku bramom, bez wątpienia przestraszeni, że może się domagać zwrotu. Taka ilość złota zapewni ich rodzinom wyżywienie przez całe miesiące.

Min popatrzyła za nimi zasmuconym spojrzeniem, które to uczucie natychmiast powtórzyła echem więź i które trwało w niej jakiś czas po tym, jak już pokręciła głową i zapanowała nad rysami twarzy. Co widziała? Prawdopodobnie śmierć. Rund nie czuł smutku, tylko gniew. Ile dziesiątek tysięcy umrze, zanim rozstrzygnie się Ostatnia Bitwa? Ile wśród nich to dzieci? Nie miał w sercu miejsca na smutek.

— Nadzwyczajna szczodrość — oznajmiła Nynaeve przez Ściśnięte gardło. — Ale czy mamy zamiar stać tu cały ranek? — Wóz parowy powoli znikał z pola widzenia, a mimo to jej pulchna kasztanka wciąż rżała nerwowo, rzucała łbem i sprawiała trudności, mimo iż z natury była zwierzęciem niesłychanie łagodnego usposobienia. Nynaeve jednak nie była nawet w połowie tak dobrą amazonką, za jaką się uważała. Wierzchowiec Min, pochodząca ze stajni Algarina siwa klacz o łabędziej szyi, tańczyła tak, że tylko zdecydowany chwyt czerwonych rękawiczek dziewczyny uchronił ją przed wyrwaniem wodzy z dłoni i choć deresz Alivii również próbował tańczyć, to była damane radziła sobie z nim tak łatwo, jak Cadsuane ze swoim gniadoszem. Alivia zdradzała talenty w zupełnie nieoczekiwanych dziedzinach. Po damane najwyraźniej oczekiwano zdolności hippicznych.

Kiedy zagłębiali się w miasto, Rand po raz ostatni zerknął na znikający wóz parowy. „Zdumiewający” było jak najbardziej właściwym słowem. Sto wozów czy tylko pięćdziesiąt — „tylko”! — to było zupełnie niewiarygodne. Czy kupcy zaczną je stosować zamiast koni? Mało prawdopodobne. Kupcy byli dość konserwatywnym ludem, znanym z niechęci do nowinek. Z jakiegoś powodu Lews Therin znów wybuchnął śmiechem.

Łza nie była tak piękna jak Caemlyn czy Tar Valon (próżno w niej szukać uroczych prospektów cechujących tamte metropolie), niemniej była spora — bez wątpienia jedno z wielkich miast świata — i wciąż się rozrastała, jak inne stolice bez ładu i składu. W gęstwinie krętych ulic i spadzistych dachów (krytych dachówką gospód i łupkiem stajni) wznosiły się gdzie niegdzie pałace z kwadratowymi, białymi kopułami oraz wysokie wieże otoczone balkonami i zwieńczone iglicami — właśnie te ostatnie sięgały ponad szary masyw, lśniąc bielą w słońcu wczesnego poranka. Kuźnie i wytwórnie noży, szwaczki i rzeźnicy, sklepy rybne i warsztaty tkackie wciskały się w marmurowe budowle o wysokich, brązowych drzwiach, skryte za białymi kolumnadami, za którymi mieściły się izby gildii oraz faktorie i kantory.

O lej porze na ulicach zalegał jeszcze głęboki cień, mimo to tętniły życiem sławnej południowej przedsiębiorczości. Lektyki niesione przez pary wychudzonych mężczyzn przeciskały się przez ciżbę nieomal równie łatwo jak dzieci bawiące się w gonionego; powozy i karety ciągnione przez szóstkowe czy czwórkowe zaprzęgi miały z tym jednak kłopoty i rzadko osiągały większą prędkość niż wozy i wózki zaprzężone w wielkie woły. Tragarze nieśli ciężary po dwóch, na tyczkach spoczywających na ramionach, czeladnicy na plecach dźwigali wytwory swoich mistrzów: zwinięte dywany, inne rękodzieło w skrzynkach. Uliczni handlarze zachwalali towar z tac i obwoźnych stoisk: szpilki, wstążki, pieczone orzechy, mięsne pierożki; na każdym właściwie skrzyżowaniu dawali przedstawienia żonglerzy, akrobaci i muzycy. Nikt by nie pomyślał, że miasto zaznało oblężenia.

Jednak nie wszystko sprawiało równie kojące wrażenie. Mimo iż ranek był naprawdę wczesny, Rand widział hałaśliwych pijaków wyrzucanych z karczm oraz tawern i tyle ulicznych walk na pięści, że właściwie trudno było znaleźć spokojne miejsce. W tłumie kręciły się zbrojne zbiry do wynajęcia — miecze przy boku, na szerokich rękawach wełnianych kaftanów barwy Domów, którym akurat służyli, ale nawet ci w napierśnikach i hełmach nie podejmowali żadnych starań, by przerywać bójki. Sami zresztą brali w nich udział — bili się między sobą, z Ludem Morza, z nieporządnie odzianymi ludźmi, którzy mogli być niewykwalifikowanymi robotnikami, czeladnikami lub rozrabiakami. Niemający nic do roboty żołnierze nudzili się, a znudzeni żołnierze upijali się i walczyli. Z zadowoleniem obserwował znudzonych żołnierzy buntowników.

Przeciskające się przez tłum Panny, które wciąż udawały, że nie mają nic wspólnego z Randem, przyciągały niepewne spojrzenia, głównie spod smagłych czół Ludu Morza i tylko czeredka dzieci biegła za nimi, gapiąc się zupełnie otwarcie. Tairenianie, wśród których wielu wcale nie było znacznie jaśniejszej karnacji, widywali już Aielów, a jeśli nawet zastanawiali się teraz, czemu tamci wrócili do miasta, to gnały ich przecież inne, ważniejsze sprawy. Z pozoru nikt nie poświęcał drugiego spojrzenia Randowi i jego kompanii. Na ulicy było wielu konnych, większość cudzoziemców — tu blady cairhieniański kupiec w skromnym kaftanie, tam Arafelianin ze srebrnymi dzwonkami w czarnych warkoczach, ówdzie miedzianoskóra Domani w omal przejrzystej sukni do jazdy konnej, ledwie przykrytej płaszczem, w towarzystwie pary potężnych strażników w skórzanych kaftanach naszywanych stalowymi krążkami, wreszcie Shienaranin z siwym kosmykiem na dokładnie wygolonej głowie i wydatnym brzuchem wypinającym guziki kaftana W Łzie nie sposób było dać dziesięciu kroków, żeby nie natknąć się na cudzoziemca. Taireński handel sięgał daleko.

Nie należy wszakże wnosić, że podróż przez miasto przebiegła bez żadnych dalszych incydentów. W pewnym momencie biegnący przed konnym towarzystwem chłopak od piekarza potknął się i upadł, wyrzucając kosz w powietrze. Kiedy Rand przejeżdżał obok, tamten podniósł się już i z otwartymi ustani wpatrywał w piramidę, która powstała z długich bochenków stojących na sztorc obok kosza. Jakiś człowiek bez kaftana pijący na pierwszym piętrze gospody, wychylił się z okna, stracił równowagę i wypadł z wrzaskiem na ulicę — wrzask jednak zamarł mu na ustach, gdy wylądował prosto na nogach, nie dalej niż dziesięć stóp od Tai’daishara, nawet nie wypuściwszy kufla z dłoni. Rand pojechał dalej, a tamten został na ulicy z szeroko rozwartymi oczyma, popatrując w zdumieniu po sobie. Zmarszczki odmienionych prawdopodobieństw szły za Randem, ogarniając całe miasto.

Nie każde wydarzenie okaże się równie niewinne, jak w przypadku chleba, tudzież znajdzie szczęśliwy finał pozwalający spadającemu wylądować na nogach, nie na głowie. Zmarszczki prawdopodobieństwa mogą zmienić nieszkodliwą kolizję w wypadek z połamanymi kośćmi czy skręconym karkiem. Waśnie na śmierć i życie mogą powstać, ponieważ ludzie zaczną wygłaszać słowa, które nigdy by nawet im na myśl nie przyszły. Kobiety mogą podjąć decyzję otrucia mężczyzn, Pchnięte do zbrodni trywialnymi obrazami, które pokornie tolerowały przez lata. Albo ktoś znajdzie zagrzebany we własnej piwnicy sparciały worek pełen złota, nie wiedząc, co mu kazało kopać w tym, a nie innym miejscu; inny poprosi o rękę kobiety, do której przez lata nawet zbliżyć się nie śmiał, i zostanie przyjęty; tyluż wszak spotka ruina w miejsce pomyślnego losu. Min nazywała to równowagą. Dobro musiało równoważyć każde zło. Choć Rand przychylał się raczej do przekonania, że to zło równoważy każde dobro. Trzeba jak najszybciej załatwić wszystko w Łzie i znikać stąd. Galop po zatłoczonych ulicach był wykluczony, jednak pognał konia szybciej, aż Panny musiały pobiec truchtem.

Cel swej wyprawy miał przed oczyma na długo, zanim znalazł się w mieście — masyw kamienia przypominający nagie wzgórze o ostrych stokach, rozpościerający się od rzeki Erinin to centrum miasta, pokrywający co najmniej osiem lub dziewięć marszów, czyli dobrą milę kwadratową lub więcej, i dominujący na niebie miasta. Kamień Łzy był najstarszą fortecą ludzkości, najstarszą budowlą w świecie, zbudowano go dzięki Jedynej Mocy w ostatnich dniach przed samym Pęknięciem. Był właściwie litym kamiennym masywem, którego ścian nie znaczyły żadne złączenia, choć ponad trzy tysiące lat deszczu i wiatru nadgryzły lekką erozją ich lico, czyniąc je już nieco nierównym. Najniższe parapety znajdowały się na wysokości stu kroków ponad ziemią niemniej niżej ziały liczne szczeliny łucznicze oraz występy, z których obrońcy mogli razić napastników wrzącym olejem i stopionym ołowiem. Nie było sposobu, aby oblegający mogli odciąć Kamień od dostaw, które wpływały doń przez ufortyfikowane doki, a liczne manufaktury I kuźnie mogły wytwarzać lub naprawiać każdą broń, jakiej by ewentualnie zabrakło w zbrojowniach. Na usytuowanej centralnie najwyższej wieży powiewał sztandar Łzy: w połowie złoty, w połowie czerwony, przecięty trzema srebrnymi półksiężycami i tak wielki, że Rand wyraźnie widział wszystkie szczegóły marszczącego się na silnym wietrze wzoru. Na niższych wieżach były mniejsze wersje sztandaru, ale naprzemiennie z innym wzorem: czarno- białym starodawnym symbolem Aes Sedai na czerwonym polu. Sztandar Światłości. Sztandar Smoka, nazywali go niektórzy, jakby miana tego nie nosił zupełnie inny sztandar. Wychodziło na to, że Wysoki Lord Darlin jawnie demonstrował swoją lojalność. To dobrze.

Alanna też tam była, ale czy to dobrze, czy źle, tego dopiero przyjdzie się dowiedzieć. Od czasu jak Elayne, Aviendha i Min wspólnie nałożyły mu więź zobowiązań, nie był już tak dotkliwie świadom jej obecności — przynajmniej tak mu się wydawało; jakimś sposobem zepchnęły ją na dalszy plan, od niej samej zaś usłyszał, że nie potrafi wyczuć więcej niż jego obecność, — ale wciąż była w głębi jego głowy, kłębek emocji i wrażeń cielesnych. Minęło już dużo czasu, odkąd znalazł się na tyle blisko, by je czuć. I znowu więź z nią zdała mu się czynem bezprawnym, rodzajem uzurpacji, jakiej Alanna dopuściła się wobec więzi łączącej go z Min, Elayne i Aviendhą. Czuł, że Alanna jest zmęczona, jakby ostatnio kiepsko sypiała, jakby była strasznie zirytowana, ale też rozgniewana czemuś i dodatkowo jeszcze ponura. Może negocjacje źle szły? Wkrótce się okaże. Alanna musi wiedzieć, że on znalazł się w mieście, że się zbliża, nawet, jeśli niewiele więcej. Min próbowała nauczyć go pewnej sztuczki zwanej maskowaniem, która rzekomo pozwalała ukryć istnienie więzi, ale nigdy nie potrafił właściwie jej zastosować. Rzecz jasna, Min przyznawała, iż sama też nie potrafi sprawić, by sztuczka zadziałała.

Wkrótce znalazł się na ulicy biegnącej prosto na plac otaczający Kamień z trzech stron, ale nie miał przecież zamiaru jechać bezpośrednio do miejsca przeznaczenia. Przede wszystkim, dlatego, że wszystkie nabijane żelazem bramy z pewnością będą zawarte. Ale też, dlatego, że u wylotu ulicy zobaczył kilkuset zbrojnych. Zapewne pod każdą z pozostałych bram należało się spodziewać podobnego widoku. Zbrojni nie bardzo wyglądali na kogoś, kto poważnie bierze się do oblężenia fortecy. Sprawiali wrażenie bezładnej hałastry — wielu zdjęło hełmy i oparło halabardy o ściany budynków, kręciły się wśród nich służące z pobliskich tawern i gospód, sprzedając z tac kufle piwa i kubki wina — z drugiej strony zapewne nie pozostaną bezczynni w obliczu próby przedostania się do Kamienia. Choć gdyby wiedzieli, z kim mają do czynienia, może zastanowiliby się dwa razy. Z łatwością mógł odeprzeć atak kilkuset ludzi, kosztowałoby go to nie więcej wysiłku niż walka ze stadem ciem.

Wszelako nie przybył do Łzy, by urządzać w niej rzeź — oczywiście pod warunkiem, że nie zostanie do tego zmuszony, — więc spokojnie wjechał na podwórze stajni przy krytej dachówką gospodzie, cieszącej oczy dwoma piętrami szarego kamienia i bogatym wyglądem. Godło nad drzwiami frontowymi było świeżo wymalowane, a odwzorowano na nim — jakby już nie było innych pomysłów! — niezdarne wizerunki stworów otaczających jego przedramiona. Artysta najwyraźniej doszedł do wniosku, że obraz wyłaniający się z opisu, jaki mu przedstawiono, jest niewystarczająco efektowny, ponieważ dodał długie, ostre zęby i skórzaste, żebrowane skrzydła. Skrzydła! Sprawiały wrażenie, jakby je skopiowano bezpośrednio z jednej z seanchańskich latających bestii. Cadsuane zerknęła na godło i parsknęła. Nynaeve zachichotała. Min również!

Nawet po tym, jak Rand zapłacił stajennym srebrem za oporządzenie koni, wciąż złym okiem patrzyli na Panny, ale prawdziwie twarde spojrzenia czekały na nich dopiero we wnętrzu wspólnej sali Smoka, gdzie goście biesiadowali pod belkowanym sufitem. Rozmowy urwały się jak ucięte nożem, gdy tylko Panny ze sterczącymi znad ramion grotami włóczni i tarczami z byczej skóry w rękach weszły do środka śladem Randa i jego towarzyszek. Mężczyźni i kobiety odziani zasadniczo w niewyszukane, choć dobrej jakości wełny odwrócili się na swych krzesłach o niskich oparciach i patrzyli. Na pierwszy rzut oka klientelę stanowili średni kupcy oraz solidni rzemieślnicy, ale gapili się niczym wieśniacy, którzy po raz pierwszy w życiu widzą miasto. Służące w ciemnych sukniach z wysokimi karczkami i krótkich, białych fartuchach, zatrzymywały się wytrzeszczając oczy znad tac. Umilkła nawet muzykantka, przygrywająca młoteczkami na cymbałach między dwoma kamiennymi kominkami, wygaszonymi tak pogodnego ranka.

Tylko jeden ciemnoskóry mężczyzna o kręcących się włosach siedzący za kwadratowym stołem przy drzwiach chyba w ogóle nie zauważył Panien. Rand z początku wziął go za przedstawiciela Ludu Morza, choć przeczył temu wrażeniu dziwny kaftan tamtego: bez kołnierzyka i klap, ongiś biały, obecnie poplamiony i pomarszczony.

— Zaręczam ci, że mam na statku mnóstwo, mnóstwo… tych robaczków, co wytwarzają... tak, wytwarzają... jedwab — przemawiał namiętnie z dziwnym, śpiewnym akcentem.

— Ale muszę mieć te... te... oziomki, tak, liście oziomki, którymi się je karmi. Będziemy bogaci.

Jego towarzysz machnął lekceważąco pulchną dłonią, równocześnie nie odrywając oczu od Panien.

— Robaczki? — zapytał z roztargnieniem. — Przecież wszyscy wiedzą, że jedwab rośnie na drzewach.

Rand przeszedł kilka kroków na spotkanie właściciela kręcąc głową. Robaczki! Jakich historii ludzie nie potrafili wymyślić, próbując pozbawić innych paru monet.

— Agardo Saranche do usług, mój panie, szlachetne damy — powiedział łysiejący chudzielec, kłaniając się głęboko

i rozkładając ręce. Żadną miarą nie można było twierdzić, im wszyscy Tairenianie byli smagli, ponieważ on miał cerę równie jasną, co dowolny Cairhienianin. — Czym mogę służyć? Spojrzenie ciemnych oczu coraz to uciekało ku Pannom i za każdym razem chudy lekko muskał palcami poły długiego, niebieskiego kaftana, jakby nagle go podduszał.

— Chcemy pokój z dobrym widokiem na Kamień — powiedział Rand.

— To naprawdę robaczki robią jedwab, przyjacielu — usłyszał za plecami słowa wypowiedziane ze znajomym akcentem rozwlekłych samogłoskach. — Przysięgam na moje oczy.

Słysząc to, Rand odwrócił się i zobaczył Alivię wpatrzoną szeroko rozwartymi oczami w mężczyznę w ciemnym kaftanie, który właśnie mignął w otworze drzwi wiodących na ulicę. Zaklął, pobiegł ku drzwiom, ale na zewnątrz od razu zorientował się, że tamten może być jednym z kilkunastu ludzi w ciemnych kaftanach, którzy przed momentem minęli gospodę. Nie było sposobu rozpoznania mężczyzny średniego wzrostu i budowy ciała, którego widziało się tylko od tyłu. Co Seanchanin robił w Łzie? Szpieg pracujący dla kolejnej inwazji? Trzeba się tym zająć. Ale tymczasem zawrócił od drzwi, żałując, że nie może dostać tamtego w swoje ręce. Lepiej mieć pewność, niż być zmuszonym do zgadywania.

Zapytał Alivię, czy przypadkiem nie widziała tamtego wyraźnie, ale tylko pokręciła w milczeniu głową. Wciąż była blada. Potrafiła z zapałem opowiadać, co też zrobi sul’dam, jednak najwyraźniej parę słów z ojczystym akcentem wytrącało ją z równowagi. Miał nadzieję, że nie okaże się to jej słabością. Miała mu pomóc... jakoś... i nie mógł pozwolić jej na okazywanie słabości.

— Kim był człowiek, który właśnie wyszedł? — zapytał Saranche’a. — Ten, który mówiąc, tak rozciągał głoski.

Karczmarz zamrugał.

— Nie mam pojęcia, mój panie. Nigdy go wcześniej nie widziałem. Życzysz sobie jednego pokoju, mój panie? — Zmierzył wzrokiem Min i pozostałe kobiety, poruszał przy tym ustami, jakby liczył.

— Jeżeli myśli pan o czymś nieprzystojnym, panie Saranche — powiedziała z urazą Nynaeve, szarpiąc za warkocz wychodzący spod kaptura jej płaszcza — to radzę się dwukrotnie zastanowić. Zanim wytargam pana za uszy.

Min syknęła cicho i zanim się zdążyła opanować, jedna jej dłoń powędrowała do rękawa. Światłości. Ależ tej dziewczynie ręce się paliły do noży!

— Co jest nieprzystojne? — zapytała Alivia, w jej słowach pobrzmiewały nuty konsternacji. Cadsuane parsknęła.

— Jeden pokój — cierpliwie powtórzył Rand.

„Kobiety zawsze znajdą sobie powód do urazy” — pomyślał. A może to był Lews Therin? Niepewnie wzruszył ramionami. I z odrobiną irytacji, która wszak nie odbijała się w słowach, dodał:

— Twój największy pokój z widokiem na Kamień. Nie zabawimy długo. Będziesz mógł go powtórnie wynająć jeszcze na dzisiejszą noc. Jednak niewykluczone, że konie zostaną dzień czy dwa.

Przez pociągłą twarz Saranche’a przemknął cień ulgi, choć w głosie brzmiały wyłącznie nuty z pewnością fałszywego smutku.

— Żałuję, ale mój największy pokój jest już wynajęty, mój panie. Po prawdzie, to wszystkie większe pokoje są zajęte. Nimniej będę szczęśliwy, mogąc cię odprowadzić do Trzech Księżyców, dalej przy tej samej ulicy i...

— Ba! — Cadsuane zsunęła kaptur z czoła na tyle, by ukazać oblicze i część złotych ozdób we włosach. Była istnym ucieleśnieniem opanowania, ale oczy patrzyły twardo, — Myślę, że jednak znajdziesz dla nas ten pokój, chłopcze. Myślę, że lepiej będzie dla ciebie, jak go znajdziesz. Zapłać mu dobrze — dodała, zwracając się do Randa; ozdoby zakołysały się na złotych łańcuszkach. — To była rada, a nie polecenie.

Saranche skwapliwie wziął od Randa cztery grube złote korony — należało wątpić, by tyle wynosił tygodniowy dochód z całej gospody, — ale oczywiście nie złoto, lecz oblicze Cadsuane spowodowało, iż pomknął w podskokach po schodach W tylnej części wspólnej sali i dosłownie po paru minutach wrócił, żeby zaprowadzić ich do pokoju na pierwszym piętrze z ciemną boazerią na ścianach i wygniecionym trzyosobowym łóżkiem; okna po obu stronach łóżka wypełniał masyw Kamienia, wyrastający ponad dachy. Poprzednia lokatorka opuściła pokój w takim pośpiechu, że zostawiła w nogach łóżka parę wełnianych pończoch, a na umywalni w kącie rzeźbiony grzebień z rogu. Następnie karczmarz zaproponował pomoc we Wniesieniu bagaży i wino. Zdziwił się, gdy Rand odmówił, niemniej starczyło jedno spojrzenie na twarz Cadsuane, by gospodarz umknął pośpiesznie w ukłonach.

Pokój był spory, jak na pomieszczenie w gospodzie, daleko mu jednak było do większości komnat w dworze Algarina, pałacu już nie wspominając. Zwłaszcza że miał posłużyć dwunastu osobom. W jednej chwili Randowi zdało się, że ściany walą się na niego. Coś go ścisnęło w piersiach. Każdy oddech przychodził z wysiłkiem. W więzi zapulsowało współczucie i troska.

„Skrzynia” — dyszał Lews Therin. „Muszę się wydostać ze skrzyni!”.

Rand nie odrywał oczu od przestrzeni za oknami, czuł, że za żadną cenę nie może stracić z oczu Kamienia, i dopiero po chwili perspektywa otwartej przestrzeni między Kamieniem i Smokiem oraz szerokie niebo w górze sprawiły, iż ucisk W piersiach zelżał nieco. Tylko odrobinę — wciąż nie odrywając wzroku od nieba nad Kamieniem, nakazał wszystkim stanąć pod ścianami. Posłuchali bez szemrania. Powiedzmy. Cadsuane najpierw obrzuciła go ostrym spojrzeniem, Nynaeve parsknęła, zanim dostojnie podeszła do ściany, ale pozostałe nie żartowały. Jeśli nawet uznały, że potrzebuje przestrzeni z jakichś względów bezpieczeństwa... cóż, w pewnym sensie można było tak powiedzieć. W każdym razie usunęły mu się sprzed oczu i pokój zaczął wydawać się większy. Tylko trochę, ale każdy cal był błogosławioną ulgą. W więzi pulsowała już nieskrywana niczym troska.

„Muszę się wydostać” — jęczał Lews Therin. „Muszę się wydostać”.

Rand uzbroił się w oczekiwaniu na to, o czym wiedział, że zaraz nadejdzie i obserwując Lewsa Therina, pochwycił męskią połowę Prawdziwego Źródła; zalał go saidin. Czy szaleniec znowu próbował mu je wyrwać? Musnął je, z pewnością go dotknął, ale tymczasem znalazło się już w posiadaniu Randa. Góry płomienia, walące się ognistymi lawinami i próbujące go pogrzebać. Fale, przy których lód zdawałby się ciepły, próbowały zgnieść go pośród oszalałych mórz. Pławił się w nich, znienacka tak żywy, że stan sprzed chwili wydawał się rojeniem. Słyszał oddechy wszystkich w pokoju, tak wyraźnie widział wielki sztandar łopoczący nad Kamieniem, że wydawało mu się, iż jest w stanie dostrzec fakturę tkaniny. Podwójna rana w boku pulsowała, jakby chcąc wyrwać się z ciała, ale miał w sobie Moc, więc potrafił zignorować ból. Chyba nawet cios miecza nie zrobiłby na nim większego wrażenia.

Niemniej z saidinem przyszły nieodłączne mdłości, prawie nieprzezwyciężalne pragnienie zgięcia się wpół i opróżnienia żołądka ze wszystkich posiłków, jakie w życiu zjadł. Zadrżały pod nim kolana. Walczył z tym uczuciem równie nieugięcie jak walczył z Mocą, ponieważ z saidinem trzeba walczyć, zawsze. Mężczyzna naginał saidina do swej woli albo ten go niszczył. Przed jego oczyma pojawiła się na moment twarz człowieka z Shadar Logoth. Oczy patrzyły wściekle. Bez wątpienia w tej chwili widział Randa, a Rand widział jego. Najlżejszy ruch dłoni i dotkną się. Jeden drobny ruch.

— Co się dzieje? — zapytała Nynaeve, podchodząc bliżej i patrząc z troską. — Poszarzałeś na twarzy. — Sięgnęła do jego czoła, a jemu po skórze popełzła gęsia skórka. Odepchnął jej dłoń.

— Wszystko w porządku. Odsuń się.

Nie poruszyła się i tylko poczęstowała go jednym z tych spojrzeń, które kobiety noszą chyba w mieszku przy pasku. Wynikało z niego, że wie, iż on kłamie, nawet, jeśli nie jest w stanie tego dowieść. Czy one ćwiczą te spojrzenia przed lustrami?

— Odsuń się, Nynaeve.

— Z nim jest wszystko w porządku, Nynaeve — powiedziała Min, choć jej oblicze też powlókł cień szarości, a obie ręce w czerwonych rękawiczkach przycisnęła do brzucha. Wiedziała.

Nynaeve parsknęła, zmarszczyła nos z odrazą, w końcu jednak odsunęła się. Może Lan miał już tego dość i uciekł od niej. Nie, niemożliwe. Lan nigdy by jej nie zostawił, dopóki by mu nie kazała, a nawet wówczas tylko na tak długo, jak byłoby to konieczne. Dokądkolwiek się udał, Nynaeve znała miejsce jego pobytu, a zapewne nawet sama go tam wysłała z sobie tylko znanych powodów. Aes Sedai i ich przeklęte sekrety.

Przeniósł Ducha z odrobiną Ognia i u stóp łóżka pojawiła się znana srebrna pręga; zawirowała, a potem w jej otworze zamajaczyły masywne kolumny pośród ciemności. Jedyne światło pochodziło z pokoju w gospodzie. Znajdujący się kilka cali nad podłogą otwór w powietrzu nie był większy niż drzwi do pokoju, ale dokładnie w momencie, gdy skończył się obracać, trzy Panny z welonami na twarzach i wyciągniętymi włóczniami przeskoczyły przez niego, a mgnienie oka później Rand poczuł gęsią skórkę — to Alivia ruszyła ich śladem. Obowiązek ochrony go wzięła na siebie z własnej woli, niemniej traktowała to równie poważnie jak Panny.

Po drugiej stronie nie było żadnej zasadzki, żadnego niebezpieczeństwa, więc poszedł za nimi, dając krok w dół. Od drugiej strony brama znajdowała się więcej niż stopę ponad wielkimi płytami z szarego kamienia, którego nie chciał niszczyć bardziej, niż uczynił to wcześniej. To było Serce Kamienia, a przepełniony Mocą i wspomagany światłem padającym przez bramę, z pomieszczenia pod Smokiem dostrzegł wąski otwór w jednym z tych kamieni, gdzie ongiś wbił w posadzkę Callandora „Ktokolwiek go dobędzie, stanie się wyznawcą”. Długo i głęboko zastanawiał się, zanim posłał Narishmę, żeby przyniósł mu Callandora. A choć Proroctwa twierdziły, że Narishma był jego wyznawcą, dzisiaj miał inne zajęcia. Wszędzie wokół wznosił się las ogromnych kolumn z czerwonego kamienia, sięgających w ciemność skrywającą niezapalone złote lampy i sklepiony sufit wielkiej kopuły. Odgłos kroków niósł się echem po ogromnej komnacie, nawet w przypadku miękkich butów Panien. W tej przestrzeni natychmiast rozwiało się bez śladu poczucie uwięzienia.

Min skoczyła do wnętrza zaraz za nim — z nożami w obu dłoniach, jej głowa kręciła się z prawa na lewo, oczy przepatrywały ciemność — ale Cadsuane stanęła na brzegu bramy i oznajmiła:

— Nie skaczę, chyba, że absolutnie nie mam wyboru, chłopcze. — Wyciągnęła dłoń i zaczekała, aż podejdzie i poda jej swoją

Pomógł jej zejść, podziękowała skinieniem głowy. Przynajmniej w ten sposób można było jej skinienie głowy zinterpretować, ponieważ równie dobrze mogło znaczyć: „No nareszcie, nie spieszyłeś się”. Kula światła pojawiła się we wnętrzu jej dłoni, chwilę później Alivia też bawiła się płonącą sferą. Wokół nich rozlała się kałuża światła, od którego otaczający mrok tylko zgęstniał. Nynaeve trzeba było potraktować z podobnymi wyrazami szacunku, ona przynajmniej miała dość uprzejmości by wymruczeć podziękowanie — natychmiast też rozbłysło jej dzieło, trzecia kula światła. Kiedy wszak, już poniekąd machinalnie, spróbował podać dłoń jednej z Panien — chyba była to Sarendhra, jedna z Shaido, nie miał pewności, ponieważ widział tylko parę błękitnych oczu nad czarnym woalem — ta ofuknęła go pogardliwie i skoczyła z włócznią w dłoni, a jej śladem poszły pozostałe dwie. Zamknął bramę, niemniej nie wypuścił saidina, choć w brzuchu mu się przewracało, a w głowie wirowało. Nie przypuszczał, że przed opuszczeniem Kamienia będzie potrzebował Mocy, z drugiej strony nie chciał dostarczać Lewsowi Therinowi okazji do przechwycenia Źródła.

„Musisz mi zaufać” — warknął Lews Therin. „Jeżeli mamy dotrwać do Tarmon Gai’don, gdzie wreszcie będziemy mogli Umrzeć, musisz mi zaufać”.

„Powiedziałeś mi kiedyś, żebym nie ufał nikomu” — pomyślał Rand. „Włącznie z tobą”.

„Tylko szaleniec nikomu nie ufa” — szepnął Lews Therin. Znienacka zaczął płakać. „Och, dlaczego muszę żyć z szaleńcem w głowie?”.

Rand stłumił w sobie echo słów tamtego.

Za wysokim łukiem, pod którym wychodziło się z Serca Kamienia, zaskoczył go widok dwóch Obrońców Kamienia w hełmach z grzebieniami, lśniących napierśnikach i bufiastych, czarnych kaftanach w czarno-złote pasy. Stali z wyciągniętymi mieczami, wpatrzeni w otwór pod łukiem, ich oczy miały w sobie mieszaninę konsternacji i ponurej determinacji. Bez wątpienia zdziwiły ich światła i odgłos kroków w pomieszczeniu, do którego prowadziło tylko jedno wejście; wejście, przy którym akurat stali. Przyczajone Panny z wyciągniętymi włóczniami szły ku nim powoli w formacji wachlarza.

— Na Kamień, to on — powiedział jeden z nich, pośpiesznie chowając miecz do pochwy. Był krępy, wydatna blizna przecinała twarz od czoła, biegła przez grzbiet nosa i kończyła się na szczęce. Ukłonił się głęboko, rozkładając szeroko stalowe rękawice.

— Mój Lordzie Smoku — rzekł. — Jestem Iagin Handar, mój panie. Kamień trwa. Z tamtego dnia wyniosłem taką pamiątkę. — Musnął dłonią bliznę na twarzy.

— Szlachetna rana, Handar, jako też i dzień, który upamiętnia — zapewnił go Rand, podczas gdy drugi strażnik, szczuplejszy, pośpiesznie chował ostrze i kłaniał się. Dopiero wtedy Panny opuściły włócznie, choć nie odsłoniły twarzy. Dzień wart upamiętnienia? Trolloki i Myrddraale w Kamieniu Drugi raz w życiu, gdy naprawdę władał Callandorem, Mieczem Który Nie Jest Mieczem, w sposób, do którego ten był przeznaczony. Wszędzie wokół ciała poległych. Martwa dziewczynka, której nie potrafił przywrócić do życia. Któż mógłby zapomnieć taki dzień.

— Pamiętam, że wydałem rozkazy, aby strzec Kamienia dopóki, Callandor się w nim znajduje, czemu więc wciąż tu stoicie?

Tamci wymienili zmieszane spojrzenia.

— Wydałeś rozkazy wystawienia wart, mój Lordzie Smoku — odrzekł Handar. — I Obrońcy są im posłuszni, aczkolwiek nie powiedziałeś nic na temat Callandora, prócz tego, by nie dopuszczać doń nikogo, kto nie będzie potrafił udowodnić że przychodzi z twej poręki.

Bardziej krępy z mężczyzn znienacka wzdrygnął się i znowu ukłonił, tym razem jeszcze głębiej.

— Wybacz mi, mój panie, jeżeli wygląda, jakbym ci zaprzeczał. Nie taki był mój zamiar. Czy mam wezwać do twych apartamentów Wysokich Lordów? Komnaty czekają w gotowości na twój powrót.

— Nie ma potrzeby — odparł Rand. — Darlin mnie oczekuje i wiem, gdzie go znaleźć.

Handar zamrugał. Drugi strażnik znienacka wbił wzrok w posadzkę, jakby pod stopami zobaczył coś nadzwyczaj interesującego.

— Być może potrzebny ci będzie przewodnik, mój panie — powiedział powoli Handar. — Korytarze... Czasami korytarze się zmieniają.

A więc tak. Wzór faktycznie powoli tracił spójność. Co oznaczało, że dotyk dłoni Czarnego bardziej ciąży na świecie niźli kiedykolwiek od czasu Wojny z Cieniem. Jeżeli przed nadejściem Tarmon Gai’don Wzór rozluźni się za bardzo, Koronka Wieków może się rozpleść. Co oznaczać będzie koniec czasu, rzeczywistości i stworzenia. Zanim to nastąpi, musi jakimś sposobem doprowadzić do Ostatniej Bitwy. Tyle, że nie śmiał. Jeszcze nie.

Zapewnił Handara i jego towarzysza, że nie potrzebuje przewodnika, tamci pokłonili się znowu, najwyraźniej przyjmując do wiadomości, że Smok Odrodzony może zrobić wszystko, o czym twierdzi, że zrobić może. A prawda była taka, że potrafił znaleźć Alannę — mógł nawet wskazać kierunek, w którym należało jej szukać — a od czasu, gdy wyczuł ją po raz pierwszy, ona zmieniła miejsce pobytu. Gotów był się założyć, że poszła poszukać Darlina i poinformować go, iż Rand al’Thor przybywa. Min wymieniła jej imię wśród tych, które miał w ręku, niemniej, Aes Sedai zawsze potrafiły wygrywać jednych przeciwko drugim. Niezmiennie miały jakieś swoje własne plany, własne cele. Jak Nynaeve i Verin. Jak którakolwiek z nich.

— Skaczą, kiedy mówisz „żaba” — chłodno oznajmiła Cadsuane, odrzucając kaptur płaszcza na plecy. Wyszli z Serca Kamienia. — Kiedy zbyt wielu ludzi robi bez pytania, co im każesz, może się to dla ciebie źle skończyć. — Naprawdę miała czelność, żeby to powiedzieć! Przeklęta Cadsuane Melaidhrin!

— Trwa wojna — odrzekł ostrym głosem. Przez te mdłości nie do końca panował nad emocjami. I po części, dlatego mówił do niej tak ostro. — Im mniej ludzi słucha moich rozkazów, tym większe szanse, że przegram, a jeśli ja przegram, przegniją wszyscy. Gdybym mógł zmusić wszystkich, by słuchali moich rozkazów, zrobiłbym to. — Zdecydowanie jeszcze zbyt wielu nie słuchało jego rozkazów albo wypełniało je na swój własny sposób. Dlaczego, na Światłość, Min się teraz nad nim lituje?

Cadsuane pokiwała głową.

— Tak też myślałam — mruknęła, na poły do swych własnych myśli. A cóż to z kolei miało znaczyć?

Kamień miał wszelkie atrybuty prawdziwego pałacu, począwszy od jedwabnych gobelinów i zdobnych chodników pochodzących z Tarabon, Altary i samej Łzy po złote stojaki lamp z odblaśnikami. Kufry pod kamiennymi ścianami mogły zawierać utensylia potrzebne służbie do sprzątania, niemniej zrobiono je z egzotycznego drewna częstokroć bogato rzeźbionego, zawsze wyposażone były w złote okucia. We wnękach stały czary i dzbany z porcelany Ludu Morza, cienkie jak papier i warte wielokrotnie więcej, niż wynosiła ich waga w złocie, jak też masywne, wysadzane klejnotami statuetki: wysoka na stopę złota pantera z rubinowymi oczami próbowała przygnieść do ziemi srebrnego jelenia z pokrytym perełkami porożem; obok prężył się jeszcze większy od niej złoty lew ze szmaragdowymi oczami i szponami z ognistych łez; wreszcie inne, z taką ekstrawagancją wysadzane klejnotami, że nie prześwitywał spod nich żaden metal. Służba w czarno-złotej liberii kłaniała się na widok Randa, gdy ten wędrował przez Kamień, a ci, którzy go rozpoznawali, pochylali się naprawdę głęboko. Kilka par oczu rozszerzyło się na widok Panien idących w ślad za nim, niej mniej zaskoczenie nigdy nie sprawiło, by ktoś zapomniał o koniecznych wyrazach szacunku.

Kamień miał wszelkie atrybuty prawdziwego pałacu, ale za równo jego wnętrze, jak i zewnętrze zaprojektowano z myślą o wojnie. Na każdym skrzyżowaniu korytarzy w suficie ziały otwory strzelnicze. Wysoko między gobelinami otwierały się szczeliny łucznicze, rozszerzające się tak, by polem ostrzału objąć obszar po obu stronach korytarza. W podobny sposób zabezpieczono wszystkie klatki schodowe, które w razie potrzeby mogła zasypać ulewa strzał z łuków i bełtów z kusz. Tylko raz napastnikom udało się wedrzeć do Kamienia, ale chodziło o, Aielów, którzy poza tym pokonali mury zbyt szybko, by obrońcy zdążyli wykorzystać większość instalacji obronnych; wszelki inny wróg, któremu przyszłoby walczyć we wnętrzach Kamienia, płaciłby straszną cenę krwi za każdy zdobyty korytarz. Choć obecnie Podróżowanie na zawsze odmieniło sztukę wojenną. Podróżowanie, Kwiecie Ognia i temu podobne. Cenę krwi wciąż przychodziło płacić, a kamienne ściany i wysokie wieże nie stanowiły już zapór przed atakiem. Przy Asha’manach Kamień stał się równie przestarzały, co miecze z brązu i kamienne topory — jedyna broń ludzi po Pęknięciu Świata. Najstarsza forteca ludzkości obecnie stała się zabytkiem.

Więź zobowiązań z Alanną wiodła go coraz wyżej, póki nie doszedł do wysokich, wypolerowanych drzwi ze złotymi klamkami w kształcie sylwetek panter. Była po drugiej stronie. Światłości, ależ chciało mu się wymiotować. Wziął się w garść, otworzył jedno skrzydło drzwi i wszedł do środka, zostawiając Panny na straży pod drzwiami. Min i pozostałe poszły za nim.

Wnętrze pomieszczenia było niemal równie bogate jak wystrój jego apartamentów w Kamieniu: ściany obwieszone wielkimi jedwabnymi arrasami ze scenami myśliwskimi i bitewnymi, wielki wzorzysty taraboński dywan na posadzce, warty tyle złota, za ile przez rok mogłaby się wykarmić spora wioska, czarny marmurowy kominek tak wysoki, że człowiek mógłby, nie schylając się, wejść do środka, i tak szeroki, że pomieściłby obok siebie ośmiu. Każdy element masywnego umeblowania był zdobnie rzeźbiony, pozłacany, posrebrzany, wysadzany klejnotami, podobnie jak wysokie złote lampy stojące, w których odblaśnikach migotało światło płomieni, zlewając się z poświatą słoneczną wpadającą przez oszklony sufit. Złoty niedźwiedź z rubinowymi oczami i srebrnymi szponami oraz zębami, na ponad krok wysoki, stał na pozłacanym postumencie pod jedną ścianą pomieszczenia, podczas gdy pod przeciwną identyczny postument gościł prawie równie wysokiego orła o oczach ze szmaragdów i ogonie z rubinów. I jak na Łzę były to dość skromne ozdoby.

Alanna siedziała w fotelu i wyglądała, jakby dopiero przed momentem weszła do środka, właśnie unosiła złoty puchar, dając znak jednej z dwu młodych służących w czerniach złotach, by nalała jej wina z wysokiego, złotego dzbana. W szarej sukni do jazdy konnej z zielonymi rozcięciami podkreślającymi szczupłą sylwetkę, Alanna wyglądała dziś tak pięknie, że na jej widok Lews Therin zaczął nucić pod nosem. Rand sam omalże nie podrapał się po uchu i dopiero w ostatniej chwili opanował machinalny ruch dłoni, znienacka niepewny czy gest był jego, czy szaleńca. Alanna uśmiechnęła się, ale był w tym uśmiechu mrok, a potem objęła spojrzeniem Min, Nynaeve, Alivię i Cadsuane, w więzi odbiła się podejrzliwość, nie wspominając już o gniewie i nadąsaniu. Dwa ostatnie uczucia nasiliły się, gdy zerknęła na Cadsuane. Ale radość też się w końcu pojawiła, zmieszana z całą resztą, kiedy jej spojrzenie spoczęło na Randzie. Oczywiście w głosie nie było po niej śladu.

— Cóż, któż mógł się ciebie spodziewać, mój Lordzie Smoku? — mruknęła z niejaką goryczą akcentując tytuł. Prawdziwa niespodzianka, zgodzisz się ze mną, mój lordzie Astorilu? — A więc mimo wszystko nikogo nie ostrzegła. Ciekawe.

— Nadzwyczaj miła niespodzianka — zgodził się starszy mężczyzna w kaftanie z paskowanymi czerwienią i błękitem rękawami, potem powstał, aby się ukłonić, wygładzając równocześnie wystrzyżoną w szpic i namaszczoną oliwą brodę. Twarz Wysokiego Lorda Astorila Damary była poryta zmarszczkami, sięgające ramion rzednące włosy białe jak śnieg, ale trzymał się, prosto, a ciemne oczy patrzyły bystro. — Od jakiegoś czasu wyglądałem już tego dnia. — Skłonił się znowu, tym razem przed Cadsuane, a chwilę później przed Nynaeve. — Aes Sedai — powiedział. Nadzwyczajny wyraz szacunku jak na Łzę, gdzie przenoszenie Mocy, jeśli już nie sama obecność Aes Sedai zakazane były, zanim Rand zmienił prawo.

W komnacie byli jeszcze inni goście. Darlin Sisnera, Wysoki Lord i Zarządca Łzy w imieniu Smoka Odrodzonego, odziany w zielony jedwabny kaftan z rękawami w żółte pasy i wysadzane złotem buty, był o głowę niższy od Randa, włosy miał krótko przycięte, brodę wystrzyżoną w szpic; wydatny nos i błękitne oczy rzadko spotykało się w Łzie. Teraz przerwał rozmowę prowadzoną z Caraline Damodred przy kominku, a jego oczy się rozszerzyły. Na widok Randa cairhieniańska szlachcianka wzdrygnęła się, choć on spodziewał się tu ją spotkać. Mimo to w głowie już zaczął sobie przepowiadać litanię, której używał do wykuwania w ogniu swej duszy, i dopiero po chwili zmusił się, by przestać. Kobieta była niska, szczupła i blada, miała wielkie, ciemne oczy, czarne włosy spływające falami do pasa spinał cienki złoty łańcuszek, zwieńczony na czole małym rubinem; była jak dwie krople wody podobna do swej kuzynki Moiraine. Tylko ubrała się dziwnie — nosiła długi, błękitny kaftan, haftowany w złote spiralne wzory w miejscach, gdzie nie przecinały go poziome pasy w barwach czerwieni, zieleni i bieli, narzucony na obcisłe, zielone bryczesy, spod których wyzierały niebieskie buty na obcasach. Wychodziło na to, że moda mimo wszystko wędruje po świecie. Ukłoniła się na kobiecą modłę, choć wyglądało to nieco dziwnie, zważywszy na strój. Lews Therin zanucił jeszcze głośniej, a Rand pożałował, Że tamten nie ma twarzy, w którą mógłby go uderzyć. Moiraine była wspomnieniem, którym dręczył i utwardzał swą duszę,a nie inspiracją do lubieżnego nucenia.

— Mój Lordzie Smoku — powiedział Darlin, kłaniając się sztywno. To nie był człowiek przyzwyczajony, by kłaniać się jako pierwszy. Cadsuane w ogóle się nie ukłonił, tylko obrzucił ją ostrym spojrzeniem i odtąd całkowicie ignorował. W swoim czasie przetrzymywała jego i Caraline jako „gości” w Cairhien. Zapewne nigdy jej tego nie zapomni ani nie wybaczy. Na jego znak dwie służące szybko podeszły, by zaproponować wino. Jak można było oczekiwać, Cadsuane natychmiast została rozpoznana i obsłużona pierwsza. Zaskakujące było, że potem przyszła kolej Nynaeve. Smok Odrodzony to jedna rzecz, a kobieta nosząca pierścień z Wielkim Wężem to coś zupełnie innego, nawet w Łzie. Cadsuane odrzuciła czarny płaszcz i wycofała się pod ścianę. Dziwny to był widok: usuwająca się na bok Cadsuane. Ale stamtąd mogła obserwować wszystko naraz. Alivia zajęła miejsce przy drzwiach, bez wątpienia kierowały nią identyczne pobudki.

— Uczyniłeś mi wielki honor. Choć mogę jeszcze stracić głowę, jeśli twoje Aes Sedai nie będą dokonywać szybszych postępów niż dotąd.

— Nie dąsaj się, Darlin — mruknęła Caraline, a w jej gardłowym głosie brzmiało rozbawienie. — Mężczyźni się dąsają, nieprawdaż, Min? — Z jakiegoś powodu Min wybuchnęła śmiechem.

— Co wy tu robicie? — Rand zwrócił się z tym pytaniem do dwojga, których obecność naprawdę go zaskoczyła. Wziął puchar od jednej ze służących, podczas gdy druga wahała się między Min i Alivią. Min wygrała, być może, dlatego, że Alivia miała na sobie prostą, niebieską sukienkę. Sącząc wino, Min podeszła, do Caraline. Przegnany jednym spojrzeniem Cairhienianki, Darlin odszedł, uśmiechając się. Potem dwie kobiety nachyliły głowy ku sobie i zaczęły szeptać. Wypełniony Mocą, Rand podchwytywał pojedyncze słowa. Swoje imię, Darlina.

Weiramona Saniago, również Wysokiego Lorda Łzy nie sposób było nazwać niskim, trzymał się prosto jak miecz, niemniej z jakiegoś powodu przywodził na myśl skojarzenie z puszącym się kogutem. Przyprószona siwizną broda, wystrzyżona w szpic i natarta oliwą, praktycznie rzecz biorąc aż się trzęsła z dumy.

— Chwała Panu Poranka — powiedział, kłaniając się. Albo raczej zaintonował. Weiramonowi świetnie wychodziły deklamacje i intonowanie. — Dlaczego tu jestem, mój panie? — Pytanie najwyraźniej zbiło go z tropu. — Cóż, kiedy usłyszałem, że Darlin jest oblegany w Kamieniu, jakie miałem inne wyjście, niż przyjść mu z pomocą? Żeby sczezła ma dusza próbowałem nawet namówić innych, by mi towarzyszyli. Razem szybko skończylibyśmy z Estandą i jej zgrają, przysięgam! — Zacisnął pięść, demonstrując, jak zmiażdżyłby buntowników. — Ale tylko Anaiyella miała dość odwagi. Cairhienianie są wszyscy zajęczego serca!

Caraline przerwała na moment pogawędkę z Min i obrzuciła go spojrzeniem, od którego z pewnością poczułby się jak przeszyty sztyletem, gdyby tylko je zauważył. Astoril zacisnął wargi i wbił wzrok we wnętrze swego pucharu z winem.

Wysoka Lady Anaiyella Narencelona też nosiła buty na wysokich obcasach i kaftan do bryczesów, choć uzupełniony kryzą z koronki i naszywany perłami. Na ciemne włosy nałożyła obcisły czepek z pereł. Była kobietą szczupłą i śliczną. Randa przywitała skwapliwym ukłonem, podczas którego udało jej się wywołać na nim takie wrażenie, jakby go chciała pocałować w rękę. Raczej nie sposób było jej określić mianem odważnej z drugiej strony słowo „nerwowa”…

— Mój Lordzie Smoku — zagruchała. — Żałuję, że nie możemy donieść o bezwarunkowym zwycięstwie, ale mój Mistrz Koni zginął w walkach z Seanchanami, a ty większość moich zbrojnych zostawiłeś w Illian. Mimo to udało nam się przeprowadzić udaną ofensywę w twoim imieniu.

— Zwycięstwo? Ofensywa? — Alanna popatrzyła ponurym wzrokiem na Weiramona i Anaiyellę, dopiero potem odwróciła się, by stanąć twarzą w twarz z Randem. — Jednym statkiem wylądowali w dokach Kamienia, ale większość zbrojnych i najemników zwerbowanych w Cairhien wysadzili na brzeg w górze rzeki. Z rozkazami wkroczenia do miasta i zaatakowania buntowników. — Ostatnie słowa podkreśliła nieartykułowanym odgłosem znamionującym odrazę. — Jedynym skutkiem było wielu poległych i cofnięcie naszych negocjacji z buntownikami do punktu wyjścia. — Głupawy, pełen rozradowania uśmiech zniknął z twarzy Anaiyelli, wyglądała teraz, jakby ją mdliło.

— Mój plan przewidywał równoczesną wycieczkę z Kamienia i zaatakowanie ich z dwóch stron — protestował Weiramon. — Darlin odmówił. Odmówił!

Darlin już się nie uśmiechał. Stał w rozkroku, wyglądając na kogoś, kto zdecydowanie wolałby mieć w ręku miecz zamiast pucharu.

— Powtarzałem ci, Weiramon. Nawet gdybym całkowicie ogołocił Kamień z Obrońców, wciąż mielibyśmy przeciwko sobie przewagę liczebną. W stosunku niemożliwym do przyjęcia. Tamci wynajęli wszystkich najemników od Erinin aż doi Zatoki Remara.

Rand usiadł w fotelu, przerzucił ramię przez oparcie. Masywne poręcze nie miały podparcia z przodu, więc i miecz nie sprawiał kłopotów. Caraline i Min najwyraźniej przeszły do dyskusji o modzie. A przynajmniej można było tak wnosić, widząc, jak muskają palcami swoje kaftany, poza tym słyszała słowa w rodzaju „stebnowanie” i „krój skośny”, cokolwiek znaczyły. Alanna patrzyła to na niego, to na Min, a w więzi czuł niedowierzanie walczące o lepsze z podejrzliwością.

— Zostawiłem was dwoje w Cairhien, ponieważ chciałem abyście byli w Cairhien — powiedział. Nie ufał żadnemu z nich, ale w Cairhien nie mogli wyrządzić wielkich szkód, ponieważ byli tam cudzoziemcami pozbawionymi władzy. Karmiony mdłościami gniew odbił się wyraźnie w jego głosie. — Proponuję, abyście najszybciej jak to tylko możliwe zaczęli przygotowywać plany podróży powrotnej. Najszybciej jak to tylko możliwe.

Grymas Anaiyelli nabrał jeszcze bardziej mdlącego wyrazu skuliła się lekko.

Weiramon był wykonany z twardszej gliny.

— Mój Lordzie Smoku, służę ci tam, gdzie rozkażesz, ale najlepiej mogę ci służyć na mej rodzinnej ziemi. Znam tych buntowników, wiem, w czym można im zaufać, a w czym...

— Najszybciej jak to tylko możliwe! — warknął Rand, uderzając pięścią w poręcz fotela tak mocno, że drewno głośno zatrzeszczało.

— Raz — powiedziała Cadsuane, całkiem wyraźnie i całkowicie niezrozumiale.

— Zdecydowanie sugeruję, abyś postąpił tak, jak on każe, lordzie Weiramonie. — Nynaeve popatrzyła na Weiramona spojrzeniem bez wyrazu i upiła łyk wina z pucharu. — Ostatnimi czasy miewa napady gniewu, gorsze niż kiedykolwiek wcześniej, a ty nie chciałbyś, żeby ten gniew skierował się przeciwko tobie.

Cadsuane ciężko westchnęła.

— Nie wtrącaj się, dziewczyno — powiedziała ostro. Nynaeve spojrzała na nią wściekłym wzrokiem, otworzyła usta, a polem skrzywiła się i zamknęła je znowu. Ścisnąwszy warkocz, przeszła na drugą stronę pomieszczenia, żeby porozmawiać z Min i Caraline. Szła majestatycznie, ostatnimi czasy coraz lepiej jej to wychodziło.

Weiramon wpatrywał się przez chwilę w Cadsuane, odchyliwszy głowę do tyłu tak, żeby móc sprawiać wrażenie, iż patrzy na nią z góry.

— Jak rozkaże Smok Odrodzony — powiedział na koniec — tak też uczyni Weiramon Saniago. Mój statek jutro będzie gotów do żeglugi, ślubuję. Czy to wystarczy?

Rand krótko skinął głową. Będzie musiało wystarczyć. Nie miał zamiaru marnować cennego czasu na tworzenie bramy, którą miałby odesłać tych dwojga głupców do miejsca, gdzie powinni przebywać.

— W mieście panuje głód — powiedział, mierząc wzrokiem złotego niedźwiedzia. Przez ile dni taka ilość złota zdolna byłaby wykarmić Łzę? Na myśl o jedzeniu ścisnęło go w żołądku. I choć nie było to pytanie, odpowiedzi doczekał się prawie natychmiast, tyle że z nieoczekiwanej strony.

— Darlin kazał zagnać do miasta bydło i owce — oznajmiła Caraline raczej dość zapalczywym głosem. Teraz na Randa przyszła kolej, by stał się celem spojrzeń ostrych jak sztylety. — Obecnie... — Głos jej zadrżał, ale w oczach wciąż płonął żar. — Obecnie mięso nie nadaje się do spożycia dwa dni po uboju, a więc zdecydował się na przyprowadzenie żywego inwentarza i wozów z ziarnem. Estanda i jej ludzie wzięli wszystko dla siebie.

Darlin uśmiechnął się do niej z wdzięcznością, jednak w jego głosie brzmiały przepraszające tony.

— Próbowałem to robić trzykrotnie, ale wychodzi na to, że Estanda jest chciwa. W końcu doszedłem do wniosku, że nie ma sensu zaopatrywanie moich wrogów. Twoich wrogów.

Rand pokiwał głową. Przynajmniej Darlin nie zamykał oczu na sytuację w mieście.

— Jest takich dwóch chłopców, którzy mieszkają poza murami miasta. Doni i Com. Znam tylko ich imiona. Wiek mniej więcej dziesięć lat. Kiedy buntownicy zostaną przywołani do porządku i będziesz mógł opuścić Kamień, dobrze by było, gdybyś znalazł ich i otoczył opieką.

W gardle Min zrodził się jęk, a poprzez więź napłynął smutek tak czarny, że niemal zdławił towarzyszące mu uczucie! miłości. Więc tak. Musiała widzieć śmierć. Ale myliła się w przypadku Moiraine. Może tę wizję ta’veren również jest w stanie odmienić.

„Nie” _ warknął Lews Therin. „Nie wolno zmieniać jej wizji. Musimy umrzeć”. Rand zignorował jego słowa.

Darlina prośba wyraźnie zaskoczyła, ale zgodził się — czy miał inne wyjście w obliczu Smoka Odrodzonego?

Rand chciał już wspomnieć o zasadniczym celu swej wizyty, kiedy do komnaty weszła Bera Harkin, kolejna Aes Sedai z wysłanych do Łzy w celu układania się z buntownikami; oglądała się za siebie, jakby Panny czyniły jej jakieś wstręty przy wejściu. Mogło tak być. W oczach Aielów zaprzysięgła Smokowi Odrodzonemu Aes Sedai były tylko uczennicami Mądrych, a Panny korzystały z każdej okazji, by przypomnieć uczennicom, że nie są jeszcze Mądrymi. Bera była przysadzistą kobietą, z krótko przystrzyżonymi, brązowym włosami okalającymi kwadratową twarz. Gdyby nie liczyć zielonych jedwabi i pozbawionego śladów upływu czasu oblicza Aes Sedai, wyglądałaby na chłopkę. Chłopkę, która silną ręką rządzi swoją chałupą i farmą i która potrafiłaby powiedzieć królowi, żeby nie wnosił błota do jej kuchni. Mimo wszystko była Zieloną Ajah wraz z całą dumą i drażliwością Zielonych. Na Alivię spojrzała spod zmarszczonych brwi, zdradzając pełną niechęć Aes Sedai wobec dzikusek i dopiero na widok Randa przybrała maskę opanowania.

— Cóż, nie mogę powiedzieć, że mając na względzie, co zdarzyło się rankiem, czuję zaskoczenie na twój widok — oznajmiła. Rozpięła prostą srebrną broszę przy płaszczu, schowała ją do sakwy przy pasku, a płaszcz przewiesiła przez ramię. — Choć może w istocie chodziło o wieści, że tamci są nie dalej niż o dzień drogi na zachód od Erinin.

— Tamci? — zapytał cicho Rand. Ale w jego słowach pobrzmiewała stal.

Bera jakoś się nie przejęła. Niewzruszenie wygładzała fałdy pluszcza.

— Tamci Wysocy Lordowie i Lady, oczywiście. Sunamon, Tolmeran, oni wszyscy. Najwyraźniej co sił w nogach wierzchowców pędzą ku Łzie.

Rand poderwał się tak gwałtownie, że zahaczył pochwą miecza o poręcz fotela. Ale zahaczył tylko na moment, ponieważ pozłacane drewno, nadwątlone jego poprzednim ciosem, pękło z głośnym trzaskiem, a poręcz spadła na dywan. Nawet na nią nie spojrzał. Głupcy! Seanchanie stoją na granicy Altary, a oni wracają do Łzy?

— Czy wszyscy już zapomnieli, co znaczy słuchać rozkazów? — zagrzmiał. — Chcę, żeby natychmiast wysłano do nich gońców! Mają wracać do Illian jeszcze szybciej albo posypią się głowy!

— Dwa — powiedziała Cadsuane. Co ona, na Światłość, liczyła? — Drobna rada, chłopcze. Zapytaj ją, co się stało dzisiejszego ranka. Podejrzewam dobre wieści.

Bera drgnęła, zdając sobie sprawę z obecności Cadsuane. Zerknęła na nią z ukosa, ostrożnie, zamarły dłonie wygładzające płaszcz.

— Doszliśmy do porozumienia — powiedziała, jakby od powiadając na pytanie. — Teodosian i Simaan wahali się jak zazwyczaj, ale Hearne był równie nieustępliwy jak Estanda. — Pokręciła głową. — Myślę, że Teodosian i Simaan zdecydowaliby się wcześniej, tylko że jacyś ludzie z obcym akcentem obiecywali im złoto i zbrojnych.

— Seanchanie — skonstatowała Nynaeve. Alivia otworzyła usta, po chwili zamknęła je, nic nie powiedziawszy.

— Może i tak — zgodziła się Bera. — Unikali nas i patrzyli, jakbyśmy były wściekłymi sukami, gotowymi ugryźć w każdej chwili. To zgadzałoby się z tym, co słyszałam o Seanchanach. Tak czy siak, po godzinie rozmów Estanda zaczęła pytać, czy Lord Smok przywróci jej tytuły i prawa do ziemi, a po chwili inni zgodzili się z nią. Kształt porozumienia jest następujący — Darlin zatrzymuje tytuł Zarządcy Łzy z ramienia Smoka Odrodzonego, uznane zostają wszystkie twoje prawa, — w ramach reparacji za wzniecenie rebelii zobowiązują się przez rok zaopatrywać miasto w żywność. Ty ze swej strony musisz zapewnić im pełną restytucję, Darlin zostanie królem Łzy, a oni uznają jego suzerenat. Merana i Rafela właśnie przygotowują dokumenty do podpisania i opieczętowania.

— Królem? — z niedowierzaniem zapytał Darlin. Caraline podeszła, by wziąć go pod ramię.

— Restytucja? — warknął Rand, odrzucając puchar i zalewając wszystko wokół winem. W więzi z Min poczuł ostrzeżenie, ale był zbyt wściekły, by się tym przejmować. Mdłości skręcające mu wnętrzności wykoślawiły również jego gniew. — Krew i krwawe popioły! Odebrałem im i tytuły, i majątki za to, że się przeciwko mnie zbuntowali. Mogą pozostać pospolitymi ludźmi i mnie przysiąc wierność!

— Trzy — powiedziała Cadsuane, Rand poczuł gęsią skórkę, a chwilę później coś smagnęło go po pośladkach niczym rozpędzona rózga. Usta Bery otwarły się ze zdziwienia, płaszcz zsunął się na posadzkę. Nynaeve roześmiała się w głos. Szybko się pohamowała, ale wcześniej naprawdę się roześmiała!

— Nie zmuszaj mnie, żebym ci przypominała o dobrych manierach, chłopcze — podjęła Cadsuane. — Alanna poinformowała mnie o warunkach, na jakie gotów byłeś się zgodzić... Darlin jako Zarządca, nienaruszalność twoich praw, reszta sprawą otwartą... i wychodzi na to, że zostały spełnione. Oczywiście, możesz sobie zrobić, co zechcesz, ale wysłuchaj jeszcze jednej drobnej rady. Kiedy ktoś akceptuje podane przez ciebie warunki, trzymaj się tego.

„W przeciwnym razie nikt ci nie zaufa” — powiedział Lews Therin całkiem przytomnym głosem. Na moment.

Rand ze złością spojrzał na Cadsuane i zacisnął pięści, gotów prawie spleść coś, co spali ją na miejscu. Pośladki bolały go, a w siodle będą dokuczały jeszcze bardziej. Urażone miejsce pulsowało, wraz z nim dygotał gniew. Cadsuane spokojnie wpatrywała się w niego znad pucharu z winem. Czy w jej wzroku dostrzegał iskierkę wyzwania, próbę sprowokowania go, by przeniósł? Ta kobieta każdą chwilę w jego obecności wykorzystywała, żeby go prowokować! Kłopot w tym, że rada była słuszna. Faktycznie zaproponował Alannie te warunki. Oczekiwał, że będą ostrzej negocjować, że zdobędą więcej, a dostał tyle, o ile na początku poprosił. Więcej. Nie pomyślał o reparacjach.

— Wychodzi na to, że los ci sprzyja, królu Darlinie — powiedział. Jedna ze służących ukłoniła się i podała Randowi drugi puchar z winem. Jej oblicze było maską opanowania, jak u Aes Sedai. Można by dojść do wniosku, że kłótnie mężczyzn siostrami są na porządku dziennym.

— Chwała królowi Darlinowi — zaintonował Weiramon, ale takim tonem, jakby go coś dusiło, chwilę później zawtórowała mu Anaiyella, jednak bez tchu, jakby właśnie przebiegła milę. Ongiś wyobrażała sobie koronę Łzy na własnej głowie.

— Ale dlaczego chcą mnie na swego króla? — zapytał Darlin, przeczesując dłonią włosy. — Czy kogokolwiek innego? W Kamieniu nie zasiadają królowie od czasu, gdy umarł Moreina, tysiąc lat temu. A może ty tego chciałaś, Bera Sedai?

Bera podniosła płaszcz z posadzki, wyprostowała się i zaczęła go otrzepywać.

— Takie było ich... „żądanie” to za mocne słowo... ich sugestia. Każde z nich rzuciłoby się na najmniejszą możliwość zdobycia korony, szczególnie Estanda.

Anaiyella zakrztusiła się.

— Ale oczywiście wiedzą że nie mają żadnych szans. Niemniej ten pomysł pozwala im uklęknąć przed tobą, a nie przed Smokiem Odrodzonym, co jest nieco łatwiejsze do przełknięcia.

— A gdy zostaniesz koronowany — wtrąciła Caraline — przyczyni się to do umniejszenia wagi tytułu Zarządcy Łzy w imieniu Smoka Odrodzonego. — Zaśmiała się gardłowo — Mogą nawet dorzucić jeszcze kilka chwalebnie brzmiących tytułów, aby ten jeden zupełnie się wśród nich zapodział.

Bera zacisnęła wargi, jakby tamta właśnie z ust jej wyjęła ostatnie słowa.

— A ty gotowa byłabyś poślubić króla, Caraline? — zapytał Darlin. — Przyjmę koronę, jeśli się zgodzisz oddać mil rękę. Choć koronę najpierw trzeba będzie zrobić.

Min odkaszlnęła.

— Jeżeli chcesz, powiem ci, jak powinna wyglądać.

Caraline zaśmiała się znowu i puściła ramię Darlina, odsuwając się nieco.

— Zanim się zdecyduję, najpierw chcę cię zobaczyć w koronie. Każ wykonać koronę wedle projektu Min, a jeżeli będziesz w niej dobrze wyglądał... — Uśmiechnęła się. — Wówczas może odpowiem twierdząco,

— Życzę wam dwojgu wszystkiego najlepszego — sucho rzekł Rand. — Czekają nas wszak sprawy znacznie bardziej niecierpiące zwłoki.

Min rzuciła mu ostre spojrzenie, przez więź przesączyła się dezaprobata. Nawet Nynaeve spojrzała na niego złym okiem. O co im chodzi?

— Przyjmiesz koronę, Darlin, a gdy tylko podpisane zostaną dokumenty porozumienia, chcę, żebyś aresztował tych Seanchan, a potem zgromadził w Łzie wszystkich mężczyzn potrafiących odróżnić jeden koniec miecza czy halabardy od drugiego. Przyślę ci Asha’mana, który zabierze cię do Arad Doman.

— I mnie też, mój Lordzie Smoku? — skwapliwie dopraszał się Weiramon. Prawie drżał z niecierpliwości i choć stał nieruchomo, wyglądał, jakby drobił nogami w miejscu. — Jeżeli szykuje się walka, posłużę ci lepiej w boju, niż tracąc czas W Cairhien.

Rand przyjrzał się mu. I Anaiyelli. Weiramon był nieporadnym idiotą poza tym nie ufał żadnemu z tej dwójki, ale nie potrafił sobie wyobrazić, jakie szkody mogliby spowodować wraz z co najwyżej garstką stronników.

— Dobrze. Wy dwoje możecie towarzyszyć Wysokiemu Lordowi... to jest królowi Darlinowi.

Anaiyella z wysiłkiem przełknęła ślinę, jakby akurat teraz doszła do wniosku, że raczej woli Cairhien.

— Ale jakie zadania mam wykonać w Arad Doman? — chciał wiedzieć Darlin. — Z tego, co słyszałem, a nie jest tego wiele, ten kraj to kompletny dom wariatów.

Lews Therin zaniósł się dzikim śmiechem w głowie Randa.

— Tarmon Gai’don nadciąga — powiedział Rand. Niech światłość sprawi, by nie nadciągnął za szybko. — Udajesz się do Arad Doman, by tam przygotować się na Tarmon Gai’don.

22

Aż kotwica zapłacze

Choć na długich niebieskich falach strasznie rzucało Harine din Togara siedziała sztywno wyprostowana obok swej siostry, tuż przed ludźmi trzymającymi nad nimi parasole i sternikiem przy długim rumplu. Z pozoru całkowitą uwagę Shalon pochłaniała dwunastka mężczyzn i kobiet, trudząca się przy wiosłach. A może po prostu pogrążyła się głęboko w myślach Ostatnimi czasy było, o czym myśleć — jak choćby to spotkanie, na które Harine została wezwana, — ale ona sama jakoś nie potrafiła się skupić. Ani uspokoić. Od momentu, gdy przybyła do Illian, przed każdym spotkaniem Dwunastu Pierwszych Atha’an Miere poświęcała mnóstwo czasu, aby się uspokoić. Kiedy dotarła do Łzy i przekonała się, że Błękitna Mewa Zaidy wciąż kotwiczy w zatoce, pewna była, że kobieta wciąż pozostaje w Caemlyn, ewentualnie płynie daleko z tyłu. Co okazało się bolesną pomyłką. Choć po prawdzie niewiele by zmieniło, gdyby miała Zaidę w odległości paru tygodni za plecami. Przynajmniej niczego by to nie zmieniło w sytuacji samej Harine. Nie. Lepiej nie myśleć o Zaidzie.

Tarcza słońca wsiała o dłoń tylko ponad wschodnim horyzontem, a kilka statków przykutych do brzegu zmierzało ku długiemu falochronowi, strzegącemu zatoki illiańskiej. Jeden miał trzy maszty i coś na kształt wysokiego ożaglowania, przy czym wszystkie główne żagle były w typie ożaglowania rejowego, sam statek jednak przysadzisty i kiepsko sterowny, więc kołysał się na niskiej fali w fontannach piany, zamiast ją równo przecinać. Poza nim większość była niewielka i nisko ożaglowana. Niektóre wyglądały nawet na szybkie, ale przykute do brzegu rzadko oddalały się od lądu poza zasięg wzroku i zazwyczaj ze strachu przed mieliznami kotwiczyły na noc, więc ich szybkość niewiele im dawała. Ekspresowe cargo szybko trafiało na okręty Atha’an Miere. Oczywiście po specjalnych cenach. Choć zazwyczaj stanowiło zresztą tylko część przewożonego przez nie ładunku; raz, przez wzgląd na cenę, dwa, dlatego że w istocie niewiele rzeczy domagało się ekspresowego transportu. Poza tym, choć opłata czarterowa gwarantowała przyzwoity zysk, to kiedy Mistrz Cargo handlował w imieniu statku, wszelkie zyski szły do załogi i klanu.

Jak okiem sięgnąć na zachód i wschód, wzdłuż linii brzegowej stały na kotwicowisku okręty Atha’an Miere: rakery, ślizgi, szybowce, dartery, otaczały je łodzie wiosłowe pełne przelewających się przez burty towarów, niczym w trakcie pijackich świąt nabrzeżnych. Przypływały tu z miasta i proponowały na sprzedaż wszystko, począwszy od suszonych owoców do ćwiartowanych tusz wołowych i baranich, od gwoździ i innych towarów żelaznych po miecze i sztylety, od kiczowatych illiańskich błyskotek, które mogły wpaść w oko chłopcu pokładowemu, po złoto i klejnoty. Choć złoto było zazwyczaj cienką folią, która ścierała się po kilku miesiącach, ukazując pod spodem mosiądz, a klejnoty okazywały się kolorowymi szkiełkami. Łodzie dostarczały też szczury, nawet jeśli nimi nie handlowano. Okręty stały na kotwicowisku od tak dawna, że szczury stały się prawdziwą plagą. Gryzonie i szybko psująca się żywność sprawiały, że dla handlarzy zawsze istniał rynek.

Łodzie wiosłowe otaczały również masywne, pochodzące, z seanchańskich stoczni okręty, których użyto podczas Ucieczki; były ich tu niezliczone dziesiątki. Ucieczką, z dużej litery, nazywano obecnie wielki odwrót z Ebou Dar. Wystarczyło powiedzieć „Ucieczka” i nikt nie pytał, o jaką ucieczkę chodzi. Okręty były wielkie, o pełnych dziobach, co najmniej dwukrotnie szersze od rakerów, ale osobliwie ożaglowane, z dziwnymi użebrowanymi żaglami, zbyt sztywnymi, aby je porządnie postawić. Mężczyźni i kobiety roili się na masztach i rejach, przerabiając ożaglowanie na bardziej użyteczne. Wszyscy jak ognia unikali tej pracy, ale stoczniom wiele lat zabierze uzupełnienie okrętów straconych pod Ebou Dar. Poza tym koszty! Nawet, jeżeli statki te były nazbyt brzuchate, to i tak pływać będą jeszcze przez wiele lat. Nawet straciwszy całe złoto na rzecz Seanchan w Ebou Dar, żadna Mistrzyni Żagli nie pogrążałaby się dobrowolnie w długach, biorąc pożyczki ze szkatuł klanów, jeśli potrafiła znaleźć inne wyjście z sytuacji. Oczywiście dla tych, które ani nie miały własnych okrętów, ani nie zdobyły żadnego z seanchańskich, alternatywy nie było.

Dwunastowiosłowa łódź Harine minęła masywną ścianę falochronu, pokrytą ciemnym szlamem i porośniętą długimi, włochatymi wodorostami, których jakoś nie potrafiły oderwać od szarego kamienia bijące weń grzywacze, i wpłynęła na rozległą szarozieloną zatokę illiańską otoczoną od strony lądu rozległymi bagnami; bagienna roślinność miejscami zmieniała ubarwienie z zimowych brązów na zieleń, brodziły wśród niej długonogie ptaki. Lekka bryza niosła nad łodzią pasma mgły, które muskały wilgocią włosy Harine, by podryfować dalej ponad zatokę. Wzdłuż granic bagna małe rybackie łodzie stawiały sieci, kłębiły się nad nimi liczne gatunki mew i rybołówek, kradnąc, co im wpadło w dzioby. Miasto nie interesowało Harine wcale, no, może poza obszarem długich, kamiennych doków z okrętami handlowymi, ale zatoka... Rozległa, prawie kolista wodna przestrzeń stanowiła największe kotwicowisko w znanym świecie, tętniące od ruchu morskiego i rzecznego, pełne statków czekających na miejsce przy nabrzeżu. Zatoka w dosłownym sensie tego słowa pełna była setek łodzi wszelkich typów i rozmiarów, choć nie wszystkie przykuto do brzegu, dostrzec można było też rakery — te smukłe trzymasztowce, które potrafiły iść w zawody z morświnami — oraz trzy niezgrabne seanchańskie potwory. Były łodzie Mistrzyń Fal i Mistrzyń Żagli, wchodzących w skład Dwunastu Pierwszych każdego klanu, a przynajmniej te, które zmieściły się w zatoce, póki w niej jeszcze było miejsce. Nawet kotwicowisko illiańskie miało swoje ograniczenia, a członkowie Rady Dziewięciu, nie wspominając już o Zarządcy Illian w imieniu Smoka Odrodzonego, zaczęliby robić kłopoty, gdyby Atha’an Miere stali się przyczyną przeszkód w handlu.

Znienacka z północy nadleciał silny, lodowaty wiatr. Nie, nie nadleciał, pojawił się znienacka, jakby już od dawna wiał Z całą siłą wzniecając na zatoce skłębioną pianę, niosąc ze sobą woń sosny i czegoś... ziemistego. Harine niewiele wiedziała o drzewach, ale znała wszystkie gatunki drewna, z którego budowano okręty. Nie podejrzewała wszak, by w pobliżu Illian rosły jakieś sosnowe lasy. Potem dostrzegła granicę mgły. Choć statki chybotały się i kołysały pod wiejącym na południe wiatrem, mgła wciąż niewzruszenie powoli dryfowała na północ. Nagle pełna godności i opanowania postawa zaczęła wymagać wysiłku. Wilgoć na włosach zdała się czymś nieczystym. Sądziła, że po Shadar Logoth nic już nią nie wstrząśnie, ale ostatnimi czasy widywała zbyt wiele... dziwactw... dziwactw, z których należało wnosić, że ze światem nie wszystko jest w porządku.

Równie nagle, jak się pojawił, wiatr ucichł. Podniosły się szmery, w równy rytm wioseł wkradły zakłócenia, a lewoburtowe wiosło numer cztery uderzyło w dryf, obryzgując wnętrze lodzi fontanną wody. Załoga wiedziała, że wiatr nie zachowuje się w ten sposób.

— Trzymać kurs — zdecydowanie powiedziała Harine. — Tak trzymać!

— Przywrócić rytm, wy przykuci do brzegu łachmaniarze — rozdarła się na dziobie jej oficer pokładowa. Jadein była chuda i pomarszczona jak skóra i miała chyba również skórzane płuca. — Mam wam podawać tempo? — W obliczu podwójnej obrazy kilka twarzy skurczyło się w gniewie, parę spłoniło od upokorzenia, ale wiosła znowu zaczęły pracować równo.

Teraz Shalon również przyglądała się mgle. Wypytywanie jej, co zobaczyła, do jakich doszła wniosków, będzie musiało zaczekać. Harine wolałaby, aby nikt z jej załogi nie usłyszał odpowiedzi. Widzieli dość, by już się bać.

Sternik zawrócił dwunastkę ku jednemu z krępych seanchańskich okrętów, od którego zazwyczaj odganiano każdą łódź wiosłową, zanim handlarz był w stanie zamienić z załogą bodaj dwa słowa. Okręt był jednym z większych, na wysokim kasztelu rufowym mieściły się trzy rzędy okien. Trzy! Poza tym miał parę autentycznych balkonów na rufie! Nawet nie próbowała sobie wyobrażać, co fala z rufy gnana przez cemaros lub jeden z tych soheen Oceanu Aryth może wyrządzić takiej konstrukcji. Pozostałe dwunastki i kilka ósemek czekały, aby przybić do burty, ustawione w porządku zgodnym z hierarchią pasażerów.

Siedząca na dziobie Jadein wstała i zwołała:

— Shodein! — Jej głos poniósł się donośnie i zbliżająca się do okrętu dwunastka zawróciła. Pozostałe łodzie cierpliwie oczekiwały swojej kolejki.

Harine nie wstała. Czekała, aż załoga pchnie wiosła wstecz, a potem wyciągnie z wody na burty. Dzięki temu dwunastka miękko podpłynęła dokładnie do miejsca, gdzie Jadein mogła schwycić zwisającą linę i przycumować maleńki stateczek obok wielkiego. Shalon westchnęła.

— Odwagi, siostro — poradziła jej, Harine. — Wyszłyśmy cało z Shadar Logoth, choć na łaskę Światłości, do dziś nie jestem pewna, przed czym właściwie uszłyśmy. — Roześmiała się w głos. — A co więcej, wyszłyśmy cało z rąk Cadsuane Melaidhrin, a wątpię, by któraś z oczekujących nas była do tego zdolna.

Shalon uśmiechnęła się słabo, ale przynajmniej był to uśmiech.

Harine wdrapała się po drabince sznurowej z taką łatwością jakby miała dwadzieścia lat mniej, i na pokładzie została oświstana przez oficera pokładowego, przysadzistego człowieka ze świeżą blizną pod skórzaną opaską, zakrywającą miejsce, gdzie kiedyś było prawe oko. Wielu odniosło rany podczas Ucieczki. Wielu zginęło. Nawet pokład tego okrętu sprawiał dziwne wrażenie pod jej bosymi stopami, deski ułożono w osobliwy wzór. Burta natomiast była właściwie obsadzona załogą: dwunastu obnażonych do pasa mężczyzn po jej lewej stronie, dwanaście kobiet w barwnych lnianych bluzkach po prawej, wszyscy kłaniali się tak głęboko, że przy sztywnych karkach mogli patrzeć prosto w pokład. Zanim ruszyła naprzód, poczekała na Shalon i nosicieli ich parasoli. Stojące na końcu szeregu Mistrzyni Żagli i Poszukiwaczka Wiatrów skłoniły się również, choć nie tak nisko, równocześnie dotykając serca, ust i czoła. Obie miały na sobie sięgające talii białe stuły żałobne, nic więcej, podobnie jak u niej i Shalon po licznych naszyjnikach nie było śladu.

— Mój okręt wita cię, Mistrzyni Fal — powiedziała Mistrzyni Żagli, wąchając puzderko z pachnidłami. — I niech spoczywa na tobie łaska Światłości, póki nie opuścisz tego pokładu. Pozostałe oczekują cię w wielkiej kajucie.

— I na tobie niech spoczywa łaska Światłości — odrzekła Harine. Turane była odziana w błękitne, jedwabne spodnie oraz czerwoną, jedwabną bluzkę i tak mocno zbudowana, że jej Poszukiwaczka Wiatrów, Serile, wyglądała przy niej na szczupłą, nie zaś przeciętnej budowy, jak było w rzeczywistości; poza tym miała świdrujące spojrzenie i kwaśno skrzywione usta, w czym wszakże nie należało się doszukiwać braku gościnności. Aż tak bezczelna Turane nie była. Po prostu wszystkich witała takim wzrokiem — jej okręt spoczywał na dnie zatoki w Ebou Dar, a tutejsza zatoka wydawała się śmierdząca po żegludze na czystym powietrzu otwartej soli.

Wielka kajuta zajmowała niemal całą długość wysokiego kasztelu rufowego, dwadzieścia dwie kobiety w jedwabiach nie mogły zająć jej całej, zwłaszcza, że nie było w niej żadnego umeblowania prócz trzynastu krzeseł i stołu pod ścianą grodzi, na którym stały napełnione winem dzbany o smukłych szyjkach i puchary z żółtej porcelany. Była ostatnią przybyłą z Dwunastu Pierwszych Atha’an Miere, a pozostałe na jej widok natychmiast zareagowały w sposób, który już wcześniej aż nadto dobrze potrafiła sobie wyobrazić. Lincora i Wallein demonstracyjnie odwróciły się plecami. Pyzata Niolle spojrzała ponuro, a potem poszła napełnić swój pucharek. Lacine, tak szczupła, że jej piersi wydawały się ogromne, pokręciła głową, jakby nie dowierzała temu, co ma przed oczyma, mianowicie obecności Harine. Pozostałe nie przerwały pogawędki, jakby ich dwóch wcale tu nie było. Wszystkie oczywiście nosiły żałobne stuły.

W końcu podeszła do niej Pelanna, długa, różowa blizna skroś prawego policzka kwadratowej twarzy nadawała jej groźny wygląd. Kręcące się i przylegające do głowy loki były właściwie zupełnie siwe, łańcuszek honorów na lewym policzku ciężki od złotych medalików, z których każdy przypominał kolejny triumf, a jeden stanowił pamiątkę po Ucieczce. Na kostkach i nadgarstkach wciąż znajdowały się ślady po seanchańskich okowach, choć obecnie skrywał je jedwab.

— Mam nadzieję, Harine, że z woli Światłości doszłaś już do siebie — powiedziała, przekrzywiając głowę i z udawanym współczuciem klaszcząc w pulchne, wytatuowane dłonie. — Wciąż obie macie kłopoty z siadaniem? Na wszelki wypadek położyłam poduszki na waszych krzesłach.

I zaniosła się grzmiącym śmiechem, równocześnie spoglądając na swoją Poszukiwaczkę. Ale Caire odpowiedziała spojrzeniem bez wyrazu, jakby wcześniej nie dosłyszała, i dopiero po chwili zaśmiała się słabo. Pelanna zmarszczyła czoło. Kiedy ona się śmiała, bez względu na powód, jej podwładni mieli również się śmiać. Jednak stateczna Poszukiwaczka Wiatrów miała swoje zmartwienia: córkę zagubioną wśród przykutych do brzegu, uprowadzoną przez Aes Sedai. Za co tamte będą musiały zapłacić. Nie trzeba było lubić Caire czy Pelanny, by wiedzieć, iż takich rzeczy nie puszcza się płazem.

Harine skwitowała je obie słabym uśmiechem, a potem przeszła obok Pelanny tak, blisko, że tamta musiała się cofnąć, chroniąc stopy, i poczuła satysfakcję na widok marsa na jej czole. „Córka piasków” — pomyślała kwaśno Harine.

Dopiero widok Mareil wywołał na jej obliczu szczery uśmiech. Wysoka, szczupła kobieta z długimi do ramion włosami, w których było tyle samo bieli, co czerni, była jej przyjaciółką od początku, gdy jako dziewczynki pokładowe służyły na starym rakerze pod żelazną ręką Mistrzyni Żagli, zgorzkniałej z braku perspektyw. Szczerze się ucieszyła, gdy dowiedziała się, że Mareil bez szwanku wydostała się z Ebou Dar. Ponownie zerknęła na Pelannę i Caire, tym razem spod ściągniętych brwi. Tebreille, Poszukiwaczka Wiatrów tamtej, poszła za jej przykładem, ale w przeciwieństwie do im podobnych zrobiła to nie, dlatego, że Mareil domagała się ciągłego podlizywania. Tebreille i Caire były siostrami, lecz łączyła je właściwie tylko troska o Talaan, córkę Caire, we wszystkich innych sprawach za miedziaka jedna drugiej chętnie poderżnęłaby gardło. Albo — jak należało się domyślać — jeszcze bardziej podobałoby się każdej, gdyby drugą zdegradowano do czyszczenia zęzy. Nie istniała nienawiść głębsza niż między rodzeństwem.

— Nie pozwól, by cię dziobały te błotne kaczki, Harine. — Mareil miała głos jak na kobietę niski, choć melodyjny. Podała Harine jeden z przyniesionych dwu pucharów. — Postąpiłaś w zgodzie ze swoim sumieniem, a jeśli Światłość raczy, wszystko dobrze się skończy.

Wbrew sobie Harine spojrzała na ucho osadzone w jednej belek nad głową. Mogłyby już je usunąć. Pewna była, że zostawiono je właśnie po to, by ją sprowokować. Ta dziwna młoda kobieta, Min, miała rację. Jej Targ dobity z Coramoorem uznany został za niekorzystny, zarzucono jej, że oddała zbyt wiele i zbyt mało dostała w zamian. W tej samej kabinie, na oczach reszty Dwunastu Pierwszych i nowej Mistrzyni Statków została rozebrana do naga i powieszona za nadgarstki na linie przechodzącej przez to ucho i przywiązanej do ucha pokładowego, a potem tak długo chłostana, aż wyła, ile sił w płucach, Siniaki i krwawe obrażenia już się zagoiły, ale wspomnienia dokuczały tym bardziej, im bardziej starała się je stłumić. Choć nie wyła przecież o zmiłowanie czy ulgę w cierpieniu. Gdyby tak było, nie miałaby wyjścia, jak ustąpić i zostać zwykłą Mistrzynią Żagli, a kto inny zostałby wybrany na Mistrzynię Fal klanu Shodein. Większość zgromadzonych w tej kajucie uważała, że i w następstwie tego rodzaju kary tak powinna ustąpić, być może nawet Mareil się do nich zaliczała. Ale otuchy dodawała jej druga część przepowiedni Min. Pewnego dnia zostanie Mistrzynią Statków. Prawo stanowiło, że Dwanaście Pierwszych Atha’an Miere może wybrać Mistrzynię Statków spośród wszystkich Mistrzyń Żagli, jednak tylko pięciokrotnie w ciągu ostatnich trzech tysięcy lat zdarzyło im się powołać którąś spoza własnego grona. Aes Sedai twierdziły, że przedziwne wizje Min zawsze się spełniają, niemniej nie zamierzała ryzykować.

— Wszystko się dobrze skończy, Mareil, jeśli taka będzie , wola Światłości — odrzekła. Ostatecznie. Trzeba było tylko zebrać się na odwagę i przetrwać to, co nastąpi wcześniej.

Jak zwykle przybycia Zaidy nie poprzedzały żadne szczególne ceremonie, po prostu weszła do kajuty, a za nią szły Shielyn, jej Poszukiwaczka Wiatru, wysoka szczupła, pełna rezerwy, Amylia, jasnowłosa Aes Sedai o bujnych kształtach, którą Zaida przywiozła z Caemlyn. Pozbawione śladów upływu czasu oblicze było jakby nieustannie zdziwione, świat wokół mierzyły szeroko otwarte, zaskakująco niebieskie oczy, ale z jakiegoś powodu pierś unosił przyspieszony oddech. Wszystkie się ukłoniły, ale Zaida zignorowała wyrazy grzeczności. Miała na sobie zielone brokaty i białą stułę żałobną, głowę porastał; czepek siwych loków. Była niska, a mimo to wyglądała na wyższą od Shielyn. Kwestia prezencji, musiała przyznać Harine. Zaidzie jej nie brakowało, no i trzeba było jeszcze dodać zdolność chłodnej kalkulacji, której nie straciłaby, nawet gdyby złapana została przez cemaros na zawietrznej stronie brzegu. Nie tylko wróciła na statki z pierwszą Aes Sedai, której targ zezwalał na korzystanie z Czary Wiatrów, ale zdołała też wytargować eksterytorialną ziemię w Andorze rządzącą się prawami Atha’an Miere, (w której to kwestii na jaw wyszły niedoskonałości Targu Harine), a dodatkowo jeszcze zdobyła niespodziewaną zupełnie korzyść. To i wreszcie fakt, że przybyła bezpośrednio do Illian przez jedną z tych dziwnych bram, na dodatek splecioną przez własną Poszukiwaczkę Wiatrów, nie stanowiły wyłącznych powodów, dla których była teraz Mistrzynią Statków, choć z pewnością nie zaszkodziły jej sprawie. Harine osobiście uważała to całe Podróżowanie za mocno przereklamowane. Shalon też już potrafiła stworzyć bramę. Co tego, skoro otworzenie jej na pokładzie okrętu, nawet na spokojnej wodzie jak tutejsza, a już zwłaszcza na pokładzie obcego statku, w najlepszym razie było przedsięwzięciem ryzykownym, żadna zaś nie potrafiła wykonać bramy dostatecznie dużej, by przepłynął przez nią okręt. Zdecydowanie przereklamowana umiejętność.

— Człowiek jeszcze nie przybył — oznajmiła Zaida, siadając na krześle plecami do wielkich okien rufowych i poprawiając długą, czerwoną szarfę z frędzlami, którą przewiązała się w pasie i zza której wystawała wysadzana szmaragdami rękojeść sztyletu. Była nadzwyczaj drobiazgową kobietą. Oczywiście porządek na pokładzie okrętu stanowił rzecz dla wszystkich naturalną, a schludność wchodziła w nawyk z konieczności, ona jednak była pedantyczna nawet jak na obowiązujące normy. Pozostałe krzesła, z których żadnego nie przymocowano na stałe do pokładu, stały w dwóch rzędach naprzeciw siebie. Mistrzynie Fal zaczęły zajmować miejsca, Poszukiwaczki Wiatrów stanęły za ich plecami.

— Wychodzi na to, że każe nam czekać. Amylia, zadbaj, by wszystkie puchary były napełnione. — Aha. Pewnie tamta znowu zrobiła coś złego.

Słysząc swe imię, Amylia podskoczyła, a potem zebrała brązowe spódnice nad kolanami i pobiegła do stołu, na którym znajdowały się dzbany z winem. Musiało być to coś nadzwyczaj niewłaściwego. Harine zastanawiała się, jak długo jeszcze Zaida będzie pozwalała jej nosić suknie zamiast spodni, które na pokładzie statku stanowiły odzienie znacznie praktyczniejsze. Z pewnością przeżyje niemały wstrząs, kiedy ląd zniknie z oczu, a kobiety zdejmą bluzki. Amylia była z Brązowych Ajah i chciała badać życie Atha’an Miere, niemniej na badania nie miała szczególnie dużo czasu. Spoczywał na niej obowiązek nauczenia Poszukiwaczek Wiatrów wszystkiego, co wiedziały Aes Sedai. Wciąż nie potrafiła przejść nad tym do porządku dziennego, ale w hierarchii Ludu Morza instruktorzy spośród przykutych do brzegu znajdowali się odrobinę tylko wyżej niż majtkowie — — z początku wydawało jej się, że pozycją dorównuje pozycji Zaidy, o ile jej nie przewyższa! — dopiero cep bosmana, regularnie lądujący na jej pośladkach, powoli uczył ją, jak się rzeczy naprawdę mają. Amylia trzykrotnie już próbowała zdezerterować! Dziwne, ale nie miała pojęcia, jak się tworzy bramę i wiedzę tę skwapliwie przed nią ukrywano, poza tym powinna chyba zdawać sobie sprawę, że jest zbyt ściśle obserwowana, aby przekupić jakiegoś, illiańskiego handlarza z łodzi wiosłowej. Cóż, zapewne po raz czwarty nie spróbuje. Plotka głosiła, że powiedziano jej, iż kolejnym razem może się spodziewać publicznej chłosty, po której zostanie powieszona za kostki na rei. Z pewnością nie było kobiety gotowej ryzykować taką hańbę. Mistrzynie Żagli i Mistrzynie Fal bywały degradowane na dziewczynki pokładowe i — co więcej — chętnie się na to zgadzały, ponieważ dzięki temu mogły rozmyć swą niełaskę w masie mężczyzn oraz kobiet ciągnących liny i stawiających żagle.

Harine zdjęła poduszkę ze swojego krzesła i pogardliwie upuściła na pokład, a potem zajęła miejsce na końcu lewego rzędu, Shalon stanęła za jej plecami. Zajmowała w hierarchii przedostatnie miejsce, przed siedzącą naprzeciwko Mareil. Ale nie należało zapominać, że Zaida siedziałaby tylko jedno krzesło wyżej, gdyby nie zrobiła tego, za co dostała po grubym złotym kółku do każdego ucha i łączący je łańcuszek. Małżowiny pewnie jeszcze bolą ją od przekłuwania. Miła myśl.

— Skoro on każe nam czekać, być może my również powinniśmy zmusić go do czekania, gdy wreszcie przybędzie. — Harine w jednej dłoni trzymała nietknięty pucharek z winem, drugą odprawiła zalęknioną Aes Sedai, która natychmiast podeszła do Mareil. Głupia kobieta. Czy nie wiedziała, że powinna najpierw obsłużyć Mistrzynię Statków, potem zaś Mistrzynie Fal, ale zgodnie ze starszeństwem?

Zaida bawiła się misternym puzderkiem zapachowym z metalowej plecionki, które zwisało z jej szyi na strasznie grubym złotym łańcuchu. Do tego nałożyła ciasny kołnierz z ciężkich złotych ogniw, prezent od Elayne z Andoru.

— Przybędzie od Coramoora — oznajmiła sucho Zaida — do którego miałaś się przyczepić jak pąkla. — Mówiła zwyczajnym głosem, ale każde słowo cięło Harine jak nóż. — Ten człowiek jest moim najbliższym kontaktem z Coramoorem, wyjątkiem są sytuacje krytyczne, kiedy mogę się do niego zwrócić osobiście, a to dlatego, że zgodziłaś się, iż nie musi się ze mną spotykać częściej niż trzy razy w ciągu dwóch lat. Przez ciebie będę musiała znosić afronty ze strony tego człowieka, który może się okazać ohydnym pijakiem, co drugie zdanie biegającym do relingu, by opróżnić żołądek. Ambasadorem, którego ja wyślę do Coramoora, będzie kobieta wiedząca, co to znaczy słuchać rozkazów.

Pelanna zachichotała i zadarła nos. Wydawało jej się, że wszystkie są takie jak ona.

Żeby dodać Harine otuchy, Shalon ścisnęła jej ramię, ale ta nie potrzebowała gestu wsparcia. Zostać przy Coramoorze? Nikomu, nawet Shalon nie potrafiła wyjaśnić okrutnych metod Cadsuane, którymi ta narzucała swą wolę, jak też całkowitego braku szacunku dla godności Harine. Nominalnie była ambasadorem Atha’an Miere, faktycznie musiała tańczyć, jak jej Aes Sedai zagrały. Łatwo przyznawała, nawet, jeśli tylko przed samą sobą, że prawie popłakała się z ulgi, gdy ta przeklęta kobieta pozwoliła jej wyjechać. Poza tym wizje dziewczyny zawsze się sprawdzały. Tak mówiły Aes Sedai, a one nie mogły kłamać. To jej wystarczy. Turane wślizgnęła się do kajuty i ukłoniła przed Zaidą.

— Emisariusz Coramoora przybył, Mistrzyni Statków. On... wyszedł z bramy prosto na pokład rufowy. —- To wywołało poruszenie wśród Poszukiwaczek Wiatrów, a Amylia zadrżała, jakby znowu poczuła cep bosmana.

— Mam nadzieję, że nie uszkodził go zbytnio, Turane — odrzekła Zaida. Harine schowała twarz w pucharku, żeby tamte nie dostrzegły jej uśmiechu. Najwyraźniej mężczyźnie przyjdzie teraz poczekać, przynajmniej czas jakiś.

— W ogóle, Mistrzyni Statków. — W głosie Turane brzmiało zaskoczenie. — Brama otworzyła się dobrą stopę nad pokładem, a on przeszedł przez nią wprost z nabrzeża miasta.

— Tak — szepnęła Shalon. — Potrafię sobie wyobrazić, jak to zrobić. — Wszystko, co miało jakikolwiek związek z Mocą uważała za istny cud.

— Musiałaś przeżyć wstrząs, zobaczywszy kamienne nabrzeże na swoim pokładzie rafowym — skomentowała Zaida. — Dobrze. Przekonam się, czy Coramoor przysłał mi ohydnego pijaka. Poproś go do środka, Turane. Ale nie śpiesz się. Amylia, dostanę jakieś wino, zanim się ściemni?

Turane wyszła, Aes Sedai zaś westchnęła i pobiegła napełnić pucharek, po drodze cicho jęcząc, jakby się miała zaraz rozpłakać. Światłości, co też Amylia nawyrabiała? Minęła dłuższa chwila, ale Zaida miała w ręku swe wino na długo wcześniej, niż do pomieszczenia wszedł potężnie zbudowany człowiek, z ciemnymi lokami spływającymi na szerokie barki. Z pewnością nie był ohydny, nie wyglądał też na pijaka. W wysokim kołnierzu czarnego kaftana miał wpiętą po jednej stronie srebrną szpilkę w kształcie miecza, a po drugiej czerwono-złotą broszę z jednym z tych stworów, które Coramoor miał owinięte wokół przedramion. Smoki. Tak, tak się nazywały. W okrągłym godle przypiętym do lewego ramienia znajdowały się trzy złote korony na emaliowanym niebieskim polu. Zapewne herb? Może był szlachcicem wśród przykutych do brzegu? Może Coramoor naprawdę uczynił Zaidzie zaszczyt, przysyłając tego człowieka? Znając, Randa al’Thora, wątpiła, aby był to świadomy zamiar. Nie, dlatego, żeby lubił upokarzać innych, ale nie dbał o honory i zaszczyty innych ludzi.

Mężczyzna ukłonił się przed Zaidą swobodnie radząc sobie z mieczem przy pasie, ale nie dotknął serca, ust i czoła. Niemniej przykutym do brzegu trzeba przecież wybaczyć drobne uchybienia.

— Przepraszam, że się spóźniłem, Mistrzyni Statków — powiedział, — ale postanowiłem zaczekać, aż się wszystkie zbierzecie. — Musiał mieć znakomite szkło powiększające, żeby dostrzec to z nabrzeża.

Spod zmarszczonych brwi Zaida obejrzała go od stóp do głów, potem upiła łyk wina.

— Masz jakieś imię?

— Jestem Logain — odpowiedział zwyczajnie mężczyzna.

Połowie obecnych w kajucie kobiet zaparło dech w piersiach, większość pozostałych rozdziawiła usta. Z niejednego pucharka rozlało się wino. Nie dotyczyło to wszak Zaidy ani Harine. Logain. Imię głośne nawet wśród Atha’an Miere.

— Mogę coś powiedzieć, Mistrzyni Statków? — zapytała szeptem Amylia. Ściskała porcelanowy dzban z taką siłą że Harine obawiała się, iż może pęknąć w jej dłoniach, ale przynajmniej kobieta miała dość rozumu, by nic nie mówić bez pozwolenia Zaidy. A potem słowa popłynęły z jej ust niepowstrzymanym strumieniem.

— Ten człowiek jest fałszywym Smokiem. Został za to poskromiony. Nie wiem, jak to możliwe, że znowu potrafi przenosić, ale przenosi saidina. Saidina! Jest skażony, Pani Okrętów. Jeżeli zechcesz mieć z nim cokolwiek do czynienia, ściągniesz na siebie gniew Białej Wieży. Wiem...

— Przestań — przerwała Zaida. — Powinnaś już sobie zdawać sprawę, jak bardzo się boję gniewu Białej Wieży.

— Ale…

Zaida uniosła palec, a usta Aes Sedai zamknęły się ze słyszalnym trzaskiem, potem wykrzywiły, jakby ją zemdliło. To jedno słowo mogło ją doprowadzić do ponownego pocałunku z siostrą bosmana i dobrze o tym wiedziała.

— Jej słowa są po części prawdziwe — spokojnie oznajmił Logain. — Jestem wprawdzie Asha’manem, ale skazy już nie ma. Saidin jest czysty. Wychodzi na to, że Stwórca zdecydował się okazać nam miłosierdzie. Mam wszakże pytanie do tej kobiety. Komu służysz, Aes Sedai, Egwene al’Vere czy Elaidzie a’Roihan?

Amylia nawet nie otworzyła ust, całkiem zresztą mądrze.

— Do końca przyszłego roku służy mnie, Logain — zdecydowanie oznajmiła Zaida. Aes Sedai zamknęła na moment jasne oczy, a kiedy znów odemknęła powieki, choć to wydawałoby się niemożliwe, był w nich wyraz jeszcze większego zdumienia niż wcześniej i ostateczne przerażenie. Czy to możliwe, by wierzyła, że Zaida zwolni ją przed upływem terminu?

— Powinieneś swe pytania ograniczyć do mojej osoby ciągnęła Mistrzyni Statków. — Najpierw jednak pozwól, że ja zadam ci dwa pytania. Gdzie jest Coramoor? Chcę wysłać do niego ambasador, a zgodnie z Targiem, musi ona rezydować w jego bezpośrednim otoczeniu. A po drugie: jakie wieści przywozisz od niego? Zapewne żądanie jakiejś służby.

— Nie potrafię powiedzieć, gdzie przebywa. — Uśmiechnął się, jakby właśnie opowiedział dowcip. Uśmiechnął się!

— Domagam się odpowiedzi — zaczęła Zaida, ale przerwał jej, co wywołało szepty i gniewne spojrzenia zgromadzonych. Ten głupiec najwyraźniej wyobrażał sobie, że jest równy Mistrzyni Statków.

— Obecnie chce utrzymać miejsce swego pobytu w tajemnicy, Mistrzyni Statków. Przeklęci podejmowali próby zgładzenia go. Wszelako chętnie zabiorę ze sobą Harine din Togara. Z tego, co słyszałem, jej osoba wydaje mu się jak najbardziej do przyjęcia.

Harine drgnęła tak mocno, że wino polało się jej po wierzchu dłoni, potem upiła potężny łyk. Ale nie, prędzej Zaida rozwiedzie się z Amelem i wyjdzie za kamień balastowy, niż uczyni z Harine din Togara swą ambasador. Mimo to na samą myśl język z przerażenia przywarł jej do podniebienia. Nawet zostanie Mistrzynią Statków może być niedostateczną rekompensatą za konieczność znoszenia Cadsuane.

Zaida przypatrywała się Logainowi z kamienną twarzą, po chwili kazała Amylii nalać mu wina. Aes Sedai drgnęła, a dotarłszy do stołu, trzęsła się tak bardzo, że dzban szczękał o krawędź pucharka. Tyleż samo wina poszło na pokład, co do wnętrza naczynia. Dziwne, ale Logain podszedł bliżej i położył rękę na jej dłoni, próbując uspokoić. Czy należał do tych, którzy nie umieli zostawić innym ich pracy?

— Nie masz się, czego bać z mojej strony, Amylio Sedai — zapewniał ją. — Minęło sporo czasu, od kiedy po raz ostatni zjadłem kogoś na śniadanie. — Popatrzyła na niego z rozdziawionymi ustami, jakby niepewna, czy faktycznie żartuje.

— A służba, jakiej się domaga? — zapytała Zaida.

— To nie jest żądanie, Pani Okrętów. — Musiał uważnie podnieść dzban, żeby wino nie przelało się przez krawędź pucharka. Wziął go do ręki, odsunął się ód Amylii, ale ona wciąż wbijała wzrok w jego plecy. Światłości, ta kobieta jak nikt umiała pakować się w kłopoty.

— To wezwanie do wywiązania się z twojej części umowy z Coramoorem. Obiecałaś mu między innymi okręty, które przewiozą żywność i inne towary z Illian i Łzy do Bandar Eban.

— To da się zrobić — powiedziała, Zaida, nie do końca maskując ulgę, choć równocześnie obrzuciła Harine złym spojrzeniem. Pelanna również patrzyła na nią z wściekłością, rzecz jasna, ale podobnie Lacine, Niolle i kilka innych. Harine stłumiła westchnienie.

Niektóre z ustaleń Targu były dość złowieszcze, to sama przyznawała, jak choćby wymóg, by Mistrzyni Statków przygotowana była, żeby stawić się na wezwanie Coramoora trzy kromie w ciągu dwóch lat. Proroctwa Jendai głosiły, że Atha’an Miere mieli służyć Coramoorowi, jednak raczej nieliczni byli przekonani, że służba znaczy między innymi gotowość Mistrzyni Statków na każde jego wezwanie. Ale tamci nie byli wraz z nią, targując się z Aes Sedai przekonaną, iż nie ma żadnej alternatywy dla propozycji Targu, prócz tej, jaką sama przedstawia. Na Światłość, to prawdziwy cud, że nie skończyło się gorzej!

— Towary dla ponad miliona ludzi, Mistrzyni Statków — wyjaśnił Logain tak swobodnym tonem, jakby prosił o drugi pucharek wina. — Nie potrafię powiedzieć, ilu dokładnie, ale w Bandar Eban szaleje głód. Okręty muszą tam dopłynąć możliwie jak najszybciej.

W kajucie zawrzało. Nie tylko Harine odczuła nagłą potrzebę napicia się wina. Nawet oczy Zaidy rozszerzyły się w zdumieniu.

— To może wymagać więcej rakerów, niż posiadamy — powiedziała na koniec, niezdolna opanować wyraźnie słyszalnego w słowach niedowierzania.

Logain wzruszył ramionami, jakby to nie miało większego znaczenia.

— A jednak on tego właśnie od was wymaga. Wykorzystajcie inne statki, jeśli będzie trzeba.

Zaida zesztywniała na krześle. Wymaga. Niezależnie, jak stanowił Targ, nierozważnie było w jej obecności używać takiego języka.

Do kajuty znowu wślizgnęła się Turane i łamiąc protokół, podbiegła do Zaidy; bose stopy plaskały po pokładzie. Pochyliła się nisko, wyszeptała coś do ucha Mistrzyni Statków. Oblicze Zaidy stopniowo przybierało wyraz grozy. Wzięła w palce pudełko z pachnidłami, potem zadrżała i upuściła je na swe łono.

— Przyślij ją do środka — powiedziała. — Natychmiast przyślij ją do środka. Od tych wieści aż kotwica zapłacze — ciągnęła, gdy Turane wybiegała z kajuty. — Pozwolę wam wysłuchać ich z ust tej, która je przyniosła. Musisz zaczekać — dodała, kiedy Logain już otwierał usta. — Ty też musisz zaczekać.

Miał dość rozumu, by nie nalegać, ale nie dość, by ukryć zniecierpliwienie; stanął pod ścianą kajuty z zaciśniętymi ustami i ściągniętymi brwiami.

Młoda kobieta, która weszła do środka i nisko ukłoniła się przed Zaidą, była wysoka i szczupła; zasługiwałaby pewnie na miano ładnej, gdyby niewycieńczona twarz. Lniana bluzka i zielone spodnie wyglądały, jakby nie zmieniała ich od wielu dni, ze zmęczenia chwiała się na nogach. Na łańcuszku honorów była tylko garstka medalików, jak przystało młodości, jednak Harine widziała, że co najmniej trzy oznaczały akty wielkiej odwagi.

— Jestem Cemeille din Selaan Długie Oczy, Pani Okrętów — powiedziała ochrypłym głosem. — Mistrzyni Żagli darlera Ścigacz Wiatru. Płynęłam tak szybko, jak mogłam, ale obawiam się, że już za późno, by cokolwiek zrobić. Zatrzymywałam się przy każdej wyspie między Tremalking a tym miejscem, ale zawsze byłam spóźniona. — Łzy popłynęły po jej policzkach, wszak zdawała się tego zupełnie nieświadoma.

— Przekaż Dwunastu Pierwszym własnymi słowami smutne wieści — delikatnie przykazała Zaida. — Amylia, daj jej wina! — To już wcale nie brzmiało delikatnie. Aes Sedai rzuciła się, by wykonać rozkaz.

— Prawie trzy tygodnie temu — zaczęła Cemeille — Amayarowie z Tremalking poprosili o dar podróży na wszystkie wyspy. Zawsze jeden mężczyzna i jedna kobieta na każdą wyspę. Ci, którzy zdecydowali się na Aile Somera, kiedy dowiedzieli się, że pozostaje pod panowaniem Seanchan, domagali się, by zwodowano ich w łodziach, tak by byli niewidoczni z lądu. — Wzięła z rąk Amylii pełny puchar, podziękowałaś skinieniem głowy, wypiła chciwie.

Harine wymieniła pytające spojrzenia z Mareil, która lekko pokręciła głową. Jak daleko Harine sięgała pamięcią, żaden Amayar nigdy nie poprosił o dar podróży, choć dla nich rzeczywiście byłby to dar, ponieważ nie oczekiwano by od nich nic w zamian. Niemniej oni unikali soli, trzymając się w swych maleńkich rybackich łodziach blisko brzegu, tak więc prośba o wysadzenie ich z dala od lądu była równie dziwna jak prośba o dar podróży. Wszelako nic złowieszczego jeszcze w tym nie było.

— Z portów odpłynęli wszyscy Amayarowie, nawet ci, którym stocznie czy wytwórnie lin winne były pieniądze, niemniej przez jakieś dwa, trzy dni nikt nie wiedział, o co chodził — Wino nie zdołało na tyle zwilżyć gardła Cemeille, by przestała chrypieć. Wierzchem dłoni otarła łzy z policzków. — Aż zorientowaliśmy się, że żaden nie wrócił. Rząd wysłał ludzi do wiosek Amayarów i tam znaleźli... — Zacisnęła powieki. — Amayarowie byli martwi lub umierali. Mężczyźni, kobiety — jej głos się załamał — dzieci.

Żałobny lament podniósł się w kajucie, zaskoczona Harine zdała sobie sprawę, że ostre tony pieśni wydobywają się również z jej ust. Dostatecznie smutne, by kotwica zapłakała? Tak smutne, że niebo powinno łkać. Nic dziwnego, że głos Mistrzyni Żagli był ochrypły. Ile godzin, ile dni musiała przepłakać, odkiedy dowiedziała się o tej katastrofie?

— Dlaczego? — dopytywała się Pelanna, kiedy lamentacja ucichła. Z oszalałą twarzą pochylała się na krześle. Trzymała puzderko z pachnidłami przy nosie, jakby dzięki temu jakoś mogła odepchnąć wstrętny odór usłyszanych wieści. — Jakaś choroba? Mów, kobieto!

— Trucizna, Mistrzyni Fal — odparła Cemeille. Spróbowała się opanować, ale łzy znowu popłynęły po policzkach. — Wszędzie, gdzie dotarłam, wyglądało to tak samo. Dali dzieciom truciznę, po której zasnęły snem, z którego już się nie obudziły. Trucizny wszak chyba nie starczyło dla wszystkich, więc wielu dorosłych przyjęło środki wolniej działające. Niektórzy żyli dość długo, by zastano ich przy życiu i wypytano. Wielka Dłoń Tremalking zniknęła. W miejscu wzgórza, na którym stała, jest teraz głęboka dziura. Wychodzi na to, że Amayarowie mieli proroctwo, które wspominało o Dłoni, a kiedy została zniszczona, uwierzyli, że oznacza to koniec czasu, jak oni mówią: koniec Iluzji. Uwierzyli, że naszedł czas, by opuścili tę... iluzję — zaśmiała się gorzko, wymawiając ostatnie słowo — którą my nazywamy światem.

— Żaden nie ocalał? — zapytała Zaida. — Ani jeden? — Na jej policzkach również lśniły łzy, ale Harine nie winiła jej za to. Jej własne policzki też były mokre.

— Żaden, Mistrzyni Statków.

Zaida wstała, mimo łez na policzkach otaczała ją władcza mira, a głos brzmiał mocno.

— Na każdą wyspę należy wysłać najszybszy statek. Nawet na Aile Somera. Trzeba znaleźć sposób, żeby tam dopłynąć. Kiedy po Pęknięciu sól uspokoiła się po raz pierwszy, Amayarowie poprosili nas o ochronę przed piratami i bukanierami, wciąż winniśmy im wywiązanie się z tej obietnicy. Nawet, jeśli znajdziemy tylko garstkę żyjących, nasze przyrzeczenie pozostanie w mocy.

— Jest to chyba najsmutniejsza historia, jaką w życiu słyszałem. — Głos Logaina grzmiał zbyt głośno w żałobnej ciszy, on sam podszedł i stanął przed Zaidą. — Ale wasze okręty muszą popłynąć do Bandar Eban. Jeśli nie macie dość rakerów, użyjcie innych szybkich jednostek. Wszystkie są niezbędne.

— Jesteś nie tylko bez serca, ale również szalony? — zapytała Zaida. Stanęła na rozstawionych nogach, wsparła się; pięściami pod boki, jakby miała pod stopami chybotliwy pokład rufowy. — Musimy odprawić żałobę. Uratować tych których uratować się da, odprawić żałobę po niezliczonych tysiącach, których uratować nie potrafiliśmy.

Równie dobrze mogła się uśmiechać, jeśli wnosić po skutku, jaki jej wściekłe spojrzenia wywarły na Logainie. Kiedy przemówił, Harine zdało się, że w kajucie powiało lodem, a światła przygasły. Nie była jedyną kobietą, która objęła się ramionami, osłaniając się przed chłodem.

— Odprawiajcie żałobę, jeżeli musicie — powiedział. — Ale odprawiajcie ją po drodze ku Tarmon Gai’don.

23

Wezwanie na posiedzenie komnaty

Magla i Salita przez cały ranek były nieobecne, więc Romanda miała połatany brązowy namiot wyłącznie dla siebie, co dawało jej wspaniałą okazję, by wreszcie poczytać. W spokojnej lekturze przeszkadzał tylko fakt, że niedopasowane mosiężne lampy na małym stole rozsiewały wokół woń zepsutej oliwy, wprawdzie słabą, ale kręcącą w nosie. Czasy były takie, że należało przywykać do tego rodzaju rzeczy. Gdyby ktoś zerknął na książkę, być może wydałaby mu się niegodna jej osiągnięć i pozycji — ongiś dziewczynie z Far Madding zabraniano czytania takiej literatury, — ale pozwalała się oderwać od suchych traktatów historycznych i przerażających raportów o psującej się żywności. Jeszcze niedawno wołowe tusze mogły przez wiele miesięcy pozostawać równie świeże, co w dniu zarżnięcia krowy, ale obecnie Konserwacje zawodziły jedna po drugiej. Niektóre zaczynały szemrać, że dowodzi to błędów dzieła Egwene, ale było to po prostu głupie gadanie. Jeżeli prawidłowo wykonany splot działał raz, musiał działać zawsze pod warunkiem, że nic nie zniszczyło splotu, a nowe wzory Egwene funkcjonowały zawsze zgodnie z przewidywaniami. To trzeba jej oddać. Poza tym, mimo iż właściwie każda próbowała, i to próbowała naprawdę poważnie, żadnej nie udało się znaleźć ewentualnych interwencji w sploty. Wyglądało to tak, jakby sam saidar słabł. Rzecz nie do pomyślenia. A w ewentualnych skutkach tragiczna. I co gorsza, żadna nie potrafiła wymyślić, co w tej sytuacji można zrobić! Z pewnością Romanda wymyślić nie potrafiła. Krótka ucieczka w świat przygody i romansu wydawała się znacznie milsza niż próżne deliberowanie nad tragiczną zawodnością i niemocą tego, co z samej swej natury było niezawodne.

Sprzątająca namiot nowicjuszka miała dość rozumu, by nie komentować jej lektury, czy bodaj nawet dwukrotnie spojrzeć na oprawioną w drewno książkę. Bodewhin Cauthon była całkiem śliczna, a równocześnie nie brakowało jej inteligencji, choć zdecydowanie miała w sobie za dużo z brata — w psotnych iskierkach oczu, ale i w głowie, w tym drugim przypadku zapewne więcej, niż gotowa była przyznać. Bez wątpienia też czyniła spore postępy na drodze do zostania Zieloną, a może Błękitną. Dziewczyna wyraźnie przedkładała prawdziwe przygody nad lekturę o przygodach, jakby życie Aes Sedai nie stanowiło gwarancji przygód, niezależnie, czy się tego chce, czy nie. Romanda nie żałowała domniemanego wyboru dziewczyny. Żółte miały, co wybierać z odpowiednich kandydatek. Oczywiście starsze kobiety nie wchodziły w grę, niemniej chętnych dalej było sporo. Skupiła się na książce. Naprawdę lubiła opowieść o Birgitte i Gaidalu Cainie.

Namiot nie był szczególnie duży, poza tym raczej zagracony. Trzy twarde łóżka polowe, których niewygodę trochę tylko łagodziły cienkie materace wypchane zbryloną wełną; trzy krzesła o drabinkowych oparciach, każde wyraźnie wykonane inną ręką; rozchybotana umywalnia z popękanym lustrem i wyszczerbionym niebieskim dzbanem w białej misce, której nogę, podobnie jak w przypadku stołu, trzeba było podpierać drewnianą szczapą; okute mosiądzem kufry na ubrania; pościele i dobytek osobisty. Jako Zasiadająca Komnaty mogłaby mieć całą tę przestrzeń dla siebie, ale wolała nie spuszczać z oka Magli i Sality. Sam fakt, że wszystkie zajmowały w Komnacie miejsca z ramienia Żółtych, nie stanowił jeszcze przesłanki do ślepego zaufania. Magla, która rzekomo miała być jej sprzymierzeńcem w Komnacie, zbyt często chadzała własnymi drogami, a Salita zawsze miała swoje pomysły. Namiot był, więc nie tylko zagracony, ale i niewygodny. Bodewhin miała z nim mnóstwo pracy, głównie zresztą ze sprzątaniem sukni i pantofli Sality, które rozrzucała po postrzępionych dywanikach, gdy dochodziła do wniosku, że nie pasują. Ta kobieta frywolnością dorównywała Zielonym. Każdego ranka przetrząsała chyba całą swoją garderobę! Zapewne myślała, że Romanda każe sprzątać swej służącej — zawsze uważała, że Aelmara jest w takim samym stopniu jej służącą, co Romandy, — ale Aelmara służyła Romandzie przez wiele lat i teraz właściwie była na emeryturze, nie wspominając już, że jakiś czas temu wybawiła ją z drobnych kłopotów w Far Madding i pomogła w ucieczce. Nie wyobrażała sobie, by wymagać od Aelmary zajmowania się również inną siostrą.

Zmarszczyła brwi, zrozumiawszy, że wpatruje się w książkę, nie widząc ani słowa. Dlaczego, na Światłość, Magla jeszcze w Salidarze upierała się przy kandydaturze Sality? Fakt, padło wówczas wiele imion, ale każde było bardziej nonsensowne od poprzedniego, a wypadło na Salitę, ponieważ Romanda doszła do wniosku, że pulchna Tairenianka ma największe szanse na zdobycie fotela. Romanda wolałaby na tym miejscu widzieć Dagdarę, która była znacznie bardziej odpowiednią kandydatką i którą poza tym łatwiej dałoby się podporządkować, jednak wówczas ona sama podejmowała starania o fotel Komnaty, a Magla już go miała. I tylko to się liczyło, natomiast nic ich nie obchodziło, że Romanda wcześniej zasiadała w Komnacie dłużej niż którakolwiek kobieta w pamięci żywych. Cóż, stało się, i to wszystko. Czego nie da się odmienić, trzeba wytrzymać.

Do namiotu weszła Nisao i w tej samej chwili otaczająca ją poświata saidara zgasła. Zanim z powrotem opadła klapa namiotu, przez moment w wejściu widać było Sarina, jej łysego, krępego Strażnika — z dłonią na rękojeści miecza taksował otoczenie, pełnił wartę. — Mogę z tobą porozmawiać na osobności? — zapytała drobniutka siostra. Była tak niska, że przy niej nawet Sarin wydawał się wysoki, Romandzie zawsze przywodziła na myśl i wielkookiego wróbla. Ale jeśli chodzi o jej władze intelektualne i zdolność obserwacji, nie miała w sobie nic śmiesznego. Była naturalną kandydatką do rady, którą stworzyły Ajah, żeby mieć na oku Egwene, i z pewnością nie należało jej obwiniać za to, iż rzeczona rada miała niewielki lub wręcz żaden wpływ na tę kobietę.

— Oczywiście, Nisao. — Romanda powoli zamknęła książkę i podniosła się, żeby wsunąć ją pod poduszkę z żółtymi frędzlami na swoim krześle. Lepiej, aby się nie rozniosło, co czyta. — Chyba już czas na twoją następną lekcję, Bodewhin. Z pewnością nie chcesz się spóźnić.

— Ależ nie, Aes Sedai! Sharina mogłaby się bardzo zdenerwować. — Nowicjuszka rozłożyła białą sukienkę w głębokim ukłonie i wybiegła z namiotu.

Usta Romandy zacisnęły się. Sharina mogłaby się bardzo zdenerwować. Ta kobieta stanowiła symbol wszelkiego zła, jakie wiązało się z dopuszczaniem kobiet powyżej osiemnastego roku życia w szeregi nowicjuszek. choć dysponowała wręcz; niewyobrażalnym potencjałem, nie miało to żadnego znaczenia. Osoba Shariny Melloy zakłócała normalny tok spraw. Ale jak się jej pozbyć? Jej i wszystkich pozostałych kobiet, zbyt starych, by ich imiona w ogóle znalazły się w księdze nowicjuszek. Kiedy kobieta została już wpisana do księgi, możliwości jej wydalenia ograniczały dość ścisłe klauzule. Nieszczęśliwie się składało, że istniał w tej sprawie precedens — otóż w przeszłości zdarzało się, że kobiety kłamały na temat swego wieku, aby zostać przyjęte do Wieży. Zazwyczaj w najgorszym wypadku chodziło tylko o parę lat, niemniej zwyczajowo pozwalano im zostać. W porównaniu z tym precedens ustanowiony przez Egwene al’Vere był znacznie gorszy. Musi istnieć jakiś sposób, żeby go unieważnić.

— Mogę zapewnić nam prywatność? — zapytała Nisao.

— Jak sobie życzysz. Dowiedziałaś się czegoś na temat negocjacji? — Mimo schwytania Egwene rozmowy trwały dalej, jak przedtem w namiocie u stóp mostu w Darein. A może raczej trwały symulowane rozmowy. Czy wręcz zwykła farsa, pantomima uporu. To jednak nie zwalniało z bacznego przyglądania się negocjatorkom. Wprawdzie zajmowała się tym głównie Varilin, powołując się na prerogatywy Szarych Ajah, ale Magla potrafiła się wkręcić w te sprawy, gdy tylko mogła, podobnie jak Saroiya, Takima i Faiselle. Co gorsza, najwyraźniej nie tylko żadna nie ufała innym w kwestii przebiegu negocjacji... ani w prawie żadnych innych sprawach, jeśli już o tym mowa... jednak czasami wydawało się, jakby negocjowały w imieniu Elaidy. No, może nie aż tak. Mimo wszystko zdecydowanie obstawały przeciwko absurdalnemu postulatowi tamtej, by rozwiązać Błękitne Ajah, i proponowały, choć już nie tak energicznie, konieczność ustąpienia Elaidy, gdyby jednak ona... i Lelaine, to trzeba przyznać... od czasu do czasu nie naprostowały ich odpowiednio, pewnie gotowe byłyby przystać na któreś z obraźliwych warunków Amyrlin z Białej Wieży. Światłości, czasami się wydawało, że zupełnie zapomniały, czemu ma służyć ten marsz na Tar Valon!

— Nalej nam herbaty — poprosiła, wskazując gestem tacę z malowanego drewna, stojącą na zestawionych pionowo kuferkach; na tacy znajdował się srebrny dzbanek i kilka powyginanych cynowych kubków. — I opowiedz, czego się dowiedziałaś.

Na krótką chwilę Nisao otoczyła poświata saidara, stworzenie osłon przed podsłuchem i podwiązanie splotu nie zabrało dużo czasu.

— O negocjacjach nic nie wiem — zaczęła, napełniając dwa kubki. — Chciałam cię prosić, żebyś porozmawiała z Lelaine.

Romanda przyjęła zaproponowany kubek i wolno pijąc kilka łyków, równocześnie zastanawiała się. Przynajmniej herbata jeszcze się nie zepsuła. Lelaine? Cóż takiego dotyczyło Lelaine, a wymagało osłon przed podsłuchem? Z drugiej strony wszystko, czego mogłaby się dowiedzieć na temat tamtej, mogło się przydać. Ostatnimi czasy Lelaine traktowała ją z taką wyższością, że nie sposób było czegoś nie podejrzewać. Umościła się wygodniej na poduszce krzesła.

— O czym? Dlaczego sama z nią nie porozmawiasz? Nie upadłyśmy jeszcze tak nisko, jak Biała Wieża najwyraźniej upadła pod panowaniem Elaidy.

— Już z nią rozmawiałam. A raczej to ona mówiła ze mną, i to w tonie dość gwałtownym. — Nisao usiadła, postawiła kubek na stole i pieczołowicie ułożyła suknie z żółtymi rozcięciami. Na jej czole zastygł drobny mars. Wyglądało, jakby również grała na czas. — Lelaine zażądała, abym przestała zadawać pytania o Anaiyę i Kairen — rzekła na koniec. — Jej zdaniem te morderstwa to wewnętrzna sprawa Błękitnych.

Romanda parsknęła, znowu poprawiła się na krześle. Drewniana okładka książki była nieznośnie twarda, rogi uwierały jął w pośladki.

— Zupełna bzdura. Ale dlaczego zadawałaś te pytania? Nie przypominam sobie, by te sprawy szczególnie cię interesowały. Tamta podniosła kubek do ust, ale nawet jeśli się napiła, musiał to być najdrobniejszy łyczek. Odstawiła kubek i nagle jakby urosła, tak sztywno się wyprostowała. Wróbel stawał się jastrzębiem.

— Ponieważ takie otrzymałam polecenie od Matki.

Romanda z najwyższym wysiłkiem zapanowała nad wyrazem ostatecznego zdziwienia, który miał odbić się na jej twarzy. A więc tak. Z początku zaakceptowała Egwene z tego samego powodu, jak podejrzewała, dla którego zaakceptowały ją pozostałe Zasiadające Komnaty. A już z pewnością Lelaine, gdy zrozumiała, że nie ma szans na zdobycie stuły i laski dla siebie. Podatna młoda dziewczyna miała okazać się marionetką w rękach Komnaty, a Romanda zdecydowana była zostać jedną z pociągających za sznurki. Później przez czas jakiś wszystkim wydawało się oczywiste, że prawdziwą panią marionetek jest Siuan i z pozoru nie istniał sposób na powstrzymanie jej, który nie oznaczałby rebelii przeciwko drugiej Amyrlin, co z pewnością oznaczałoby koniec rebelii, przeciwko Elaidzie. Romanda miała nadzieję, że Lelaine zaciśnie zęby i jak ona przejdzie nad tą sprawą do porządku. Teraz Egwene była w rękach Elaidy, a mimo to w trakcie kilku spotkań pozostawała spokojna i opanowana, zdecydowana trwać przy swojej strategii, jak i strategii sióstr poza murami Tar Valon. Romanda znalazła w sobie niechętny podziw dla dziewczyny. Nadzwyczaj niechętny, niemniej nie potrafiła go zanegować. To musiała być Egwene we własnej osobie. Komnata nie wypuszczała z ręki ter’angreala snów, a ponieważ żadnej nie udało się znaleźć tego, który został wypożyczony Leane przed tamtą nieszczęsną nocą, Romanda i Siuan praktycznie rzecz biorąc, wciąż skakały sobie do gardeł. Nie było większych wątpliwości, że Siuan wślizguje się, do Tel’aran’rhiod, by informować tę kobietę, co ma mówić. Czy możliwe, że Nisao doszła do tych samych wniosków na temat Egwene, nie zobaczywszy jej wcześniej w Niewidzialnym Świecie? Tajna rada dawała jej się mocno we znaki.

— I to uznałaś za dostateczny powód, Nisao? — Niebyło sposobu, żeby wyjąć niepostrzeżenie książkę. Znowu zmieniła pozycję, ale nie miała szans na znalezienie wygodniejszej. Jeśli tak dalej pójdzie, nabawi się siniaków.

Nisao przechyliła swój kubek, ale wciąż nie chciała odwrócić wzroku.

— To był główny powód. Z początku myślałam, że ona skończy jako twój piesek pokojowy. Albo Lelaine. Później, kiedy stało się jasne, że oparła się waszym wpływom, doszłam do wniosku, iż to Siuan trzyma smycz, wkrótce jednak okazało się, że się pomyliłam. Siuan była jej nauczycielką, tego jestem pewna, i doradczynią, a może nawet przyjaciółką, ale sama widziałam, jak Egwene przywoływała ją do porządku. Nikomu nie udało się nałożyć smyczy Egwene al’Vere. Jest inteligentna, spostrzegawcza, szybko się uczy i ma talent. Może zostać jedną z wielkich Amyrlin. — Ptasia siostra roześmiała się znienacka i przelotnie. — Zdajesz sobie sprawę, że będzie najdłużej panującą Amyrlin w dziejach? Żadna nigdy nie pożyje tak długo, by pobić jej rekord, chyba że ustąpi z własnej woli, — Uśmiech wkrótce ustąpił powadze, może nawet zmartwieniu. Jednak powodem nie był fakt, że poruszała się na granicy pogwałcenia obyczaju. Nisao znakomicie panowała nad swoim obliczem, ale w jej oczach widać było napięcie. — To znaczy, o ile pozbędziemy się Elaidy.

Słuchanie własnych myśli, które w wersji zredagowanej rzucane są w twarz, było naprawdę denerwujące. Wielka Amyrlin? Cóż! Wiele lat minie, nim się zweryfikuje przepowiednię. Ale niezależnie, czy Egwene uda się osiągnąć ten niezwykły i mało wiarygodny cel, najpierw będzie się musiała przekonać, że gdy jej uprawnienia wojenne wygasną, Komnata będzie znacznie mniej uległa niż dotąd. A z pewnością mniej uległa okaże się Romanda Cassin. Szacunek jest jedną rzeczą, bycie pieskiem kanapowym całkiem inną. Pod pretekstem wygładzenia ciemnożółtych sukni wstała, wyciągnęła spod poduszki książkę i spróbowała niepostrzeżenie upuścić. Drewniana okładka z hukiem upadła na dywan, brwi Nisao zadrżały. Romanda zignorowała wyraz twarzy tamtej i stopą wepchnęła książkę pod stół.

— Pozbędziemy się — wypowiedziała te słowa ze znacznie silniejszym przekonaniem, niż w istocie żywiła. Dziwaczne negocjacje i przedłużające się uwięzienie Egwene dały jej chwilę oddechu, oczywiście między bajki należało włożyć przekonanie dziewczyny, że od środka podkopie pozycję Elaidy. Choć wydawało się, że połowę jej pracy wykonują inne siostry, jeśli jej raporty na temat sytuacji w Wieży były adekwatne. Ale Romanda wierzyła, ponieważ wierzyć musiała. Nie miała zamiaru spędzić reszty życia odcięta od swoich Ajah, zgodzić się na pokutę i czekać, aż Elaida uzna ją za zdolną do bycia z powrotem pełną Aes Sedai, wreszcie zobaczyć Amyrlin w Elaidzie a’Roihan. Już lepsza Lelaine, a przecież głównym argumentem, jaki wysuwała w rozmowach z samą sobą na rzecz oddania Egwene stuły i laski, było właśnie niedopuszczenie do takiego obrotu spraw. Bez wątpienia Lelaine myślała w ten sam sposób o niej.

— Poinformuję Lelaine w słowach nierodzących wątpliwości, że masz prawo zadawać pytania, jakie zechcesz. Musimy rozwiązać zagadkę tych morderstw, poza tym morderstwo siostry jest sprawą wszystkich sióstr. Czego się już dowiedziałaś? — Nie było to może szczególnie grzeczne pytanie, ale z pozycją Zasiadającej Komnatę wiązały się określone przywileje. Przynajmniej Romanda zawsze tak uważała.

Nisao nie wydawała się zbita z tropu tą bezpośredniością i odpowiedziała bez wahania.

— Obawiam się, że bardzo mało — odrzekła ze smutkiem, spoglądając w głąb kubka i marszcząc brwi. — Sądziłam, że musi istnieć jakiś związek między Anaiyą i Kairen; coś, co sprawiło, iż właśnie one zostały przez mordercę wzięte na cel, ale dowiedziałam się tylko, że przyjaźniły się od wielu lat. Błękitne mówiły na nie i jeszcze jedną Błękitną siostrę, Cabriane. Mecandes: „Trójca”, ponieważ zawsze trzymały się razem. Ale nic więcej nie chciały mi powiedzieć. Żadna nie potrafiła sobie przypomnieć, by rozmawiała z którąś na temat jej spraw. Najwyraźniej rozmawiały tylko ze sobą. Tak czy siak, przyjaźń to chyba dość słaby motyw morderstwa. Wciąż mam nadzieję, że znajdę powód, dla którego ktoś chciałby je zamordować... zwłaszcza zaś zdolny do przenoszenia mężczyzna... przyznaję jednak, że nadzieja ta jest coraz słabsza.

Romanda zmarszczyła czoło. Cabriana Mecandes. Mało interesowała się sprawami innych Ajah — jej zdaniem tylko Żółte wypełniały naprawdę pożyteczne zadania; bo jak inne powołania mogły się równać z Uzdrawianiem? — niemniej na dźwięk tego imienia jakiś dzwonek zadźwięczał w jej głowie. Dlaczego? Wcześniej czy później sobie przypomni, a może nie. Zresztą rzecz mogła być zupełnie nieważna.

— Słaba nadzieja też potrafi wydać zaskakujące owoce Nisao. To stare powiedzenie z Far Madding, ale jak najbardziej prawdziwe. Kontynuuj dochodzenie. Pod nieobecność Egwene, o swoich odkryciach możesz informować mnie.

Nisao zamrugała, jej szczęki zacisnęły się przelotnie, ale niezależnie, czy podobał się jej pomysł donoszenia Romandzie, pozostawało jedynie posłuszeństwo. Nie bardzo mogła zasłaniać się zakazem wtrącania jednej siostry w sprawy drugiej. Morderstwo nie może być wyłączną sprawą jednej siostry. Poza tym, choć Magla mogła się cieszyć swym absurdalnymi wyborem na trzecią Zasiadającą Żółtych, to Romanda bez żadnego trudu zagwarantowała sobie pozycję Pierwszej Tkaczki. Mimo wszystko przed wycofaniem się z aktywnej działalności była głową Żółtych i nawet Magla nie mogła się jej przeciwstawiać. Z pozycją tą związana była znacznie mniejsza władza, niżby chciała, ale przynajmniej mogła liczyć na posłuch w większości kwestii. Posłuch Żółtych sióstr, jeśli już nie Zasiadających Komnaty.

Kiedy Nisao rozplątała swoje osłony przed podsłuchem i pozwoliła się rozpuścić splotom, do namiotu wsunęła głowę Theodrin. Miała szal na ramionach, noszony w pełnej krasie frędzli, jak to często czyniły świeżo wyniesione siostry. Gdy Egwene przyznała jej prawo do szala, smukła Domani wybrała Brązowe Ajah, ale Brązowe nie miały pojęcia, co z nią zrobić, więc z przymusu przyjęły ją w swoje szeregi. Jakby zdecydowały się ją ignorować, co samo w sobie było nadzwyczaj niestosowne, więc Romanda przygarnęła ją pod swoje skrzydła. Theodrin próbowała się zachowywać, jakby była prawdziwą Aes Sedai, oprócz tego jednak była bystra i miała dość zdrowego rozsądku. Rozłożyła brązowe spódnice w ukłonie. Ukłon był płytki, niemniej był to ukłon. Doskonale rozumiała, że nie nabędzie prawa do szala, póki nie przejdzie prób. Z powodzeniem. Okrucieństwem byłoby ukrywanie przed nią tego faktu.

— Lelaine zwołała posiedzenie Komnaty — oznajmiła bez tchu. — Nie potrafiłam się dowiedzieć, z jakiego powodu. Zaraz przybiegłam do ciebie, ale nie chciałam przeszkadzać, póki istniały osłony.

— I bardzo słusznie — odpowiedziała Romanda. — Nisao, pozwól, że cię przeproszę, muszę sprawdzić, co zamierza Lelaine. — Z wieka kuferka na odzież pochwyciła swój szal z żółtymi frędzlami, narzuciła go na ramiona, zerknęła do lustra, żeby sprawdzić stan fryzury, a potem wygoniła obie kobiety z namiotu i posłała swoją drogą. Nie podejrzewała wprawdzie, że Nisao zostawiona sama sobie będzie chciała sprawdzić, co spowodowało głośny łomot, ale lepiej nie ryzykować. Aelmara odłoży książkę na miejsce, to znaczy do osobistego kuferka Romandy, w którym znajdowało się kilka podobnych tomów. Kuferek miał mocny zamek, były do niego tylko dwa klucze — jeden znajdował się w mieszku przy sakwie Romandy, drugi w sakwie przy pasku Aelmary.

Ranek był rześki, mimo to wiosna raźno schodziła na świat. Ciemne chmury gromadzące się za strzaskanym szczytem Góry Smoka z pewnością nie przyniosą już śniegu, lecz deszcz, choć lepiej, by nad obozem nie padało. Wiele namiotów przeciekało, a uliczki były już prawdziwym grzęzawiskiem. Dostawcze wozy konne rozpryskiwały błoto spod wysokich kół, żłobiąc nowe koleiny — powoziły nimi zasadniczo kobiety, choć zdarzali się też pojedynczy siwowłosi mężczyźni. Obecnie dostęp mężczyzn do obozu Aes Sedai był ściśle kontrolowany. A mimo to prawie każda siostra wędrująca teraz w zasięgu wzroku Romandy po nierównych drewnianych chodnikach otoczona była poświatą saidara i strzeżona przez swego Strażnika (oczywiście, jeśli go posiadała). Romanda nie miała zamiaru obejmować Źródła przy każdym wyjściu na zewnątrz — ktoś musiał dawać przykład właściwego zachowania nawet w sytuacji, gdy wszystkie siostry chodziły po obozie jak na szpilkach — ale czuła, jakby jej czegoś brakowało. Strażnika zresztą też jej brakowało. Ograniczenie dostępu mężczyzn do obozu było dobrym pomysłem, niemniej morderca z pewnością nie będzie zwracał uwagi na żadne zakazy.

Przed nią z bocznej uliczki wyjechał Gareth Bryne, potężnie zbudowany mężczyzna z głową już prawie całkiem posiwiałą, na brązowo-żółtym kaftanie zapięty miał napierśnik, u łęku siodła wisiał hełm. Obok jechała Siuan, kolebiąc się na krępej, kudłatej klaczy; wyglądała na tak śliczną dziewczynę, że prawie można było zapomnieć, iż jest równie uparta i zjadliwa, co Amyrlin. Łatwo było też zapomnieć, iż wciąż pozostaje utalentowaną intrygantką. Błękitne zresztą zawsze takie były. Klacz, ociągając się leniwie, parła naprzód, ale w pewnymi momencie Siuan i tak by spadła, gdyby Bryne nie podał jej pomocnej dłoni. Na skraju kwater Błękitnych — obóz zbudowany został z grubsza na planie kwater Ajah w Wieży — zsiadł, pomógł jej zejść z siodła, a potem wskoczył na siodło swego gniadosza, ona zaś została z wodzami w dłoniach, patrząc w ślad za nim. Właśnie, dlaczego to robiła? To znaczy czerniła jego buty, prała rzeczy. Ta sytuacja była odrażająca. Błękitne powinny położyć temu kres. Jakkolwiek silny, obyczaj nie mógł być nadużywany w sposób, który wystawiał na śmieszność Aes Sedai.

Zawróciwszy w kierunku przeciwnym niż ten, w którym stała, Siuan, ruszyła ku namiotowi, gdzie obradowała tymczasowa Komnata Wieży. Mimo iż oczywiście przyjemnie było się spotykać w prawdziwej Komnacie, nie wspominając już, że odbyło się to pod samym nosem Elaidy, rzadko, które siostry potrafiły zasnąć o dowolnie wybranej porze, więc namiot wciąż będzie musiał się wywiązywać ze swej funkcji. Bez pośpiechu ruszyła chodnikiem. Nikt nie zobaczy, że śpieszy się na wezwanie Lelaine. Czego znów chce ta kobieta?

Zabrzmiał gong, jego dźwięk zasilony Mocą poniósł się wyraźnie po całym obozie — to kolejna z sugestii Shariny — i nagle chodniki zaroiły się od nowicjuszek, spieszących na następną lekcję lub do innych obowiązków. Nowicjuszki trzymały się zawsze w grupach rodzinnych, po sześć, siedem, razem słuchały wykładów, razem pracowały, w istocie wszystko robiły wspólnie. Działo się tak przy pełnej aprobacie Aes Sedai, które widziały w tym metodę radzenia sobie z tak wielką liczbą nowicjuszek — w ciągu ostatnich dwóch tygodni ich liczba powiększyła się o ponad pięćdziesiąt, co dawało prawie tysiąc nowicjuszek w obozie, z których połowa była w odpowiednim wieku; więcej niż Wieża gościła naraz w ciągu ostatnich stuleci! — Romanda żałowała tylko, że to znowu był koncept Shariny. Ta kobieta nawet nie uzgodniła swego pomysłu z Mistrzynią Nowicjuszek. Po prostu zorganizowała całą sprawę, potem przedstawiła Tianie jako fakt dokonany! Tymczasem nowicjuszki, a wśród nich były siwe i pomarszczone, tak, że nie sposób było nawet w myślach nazywać ich dziećmi, usuwały się na skraj chodnika, aby przepuścić siostry, i kłaniały się z szacunkiem, żadna jednak nie miała zamiaru pobrudzić sobie bucików w błocie. Znowu Sharina. Sharina dała do zrozumienia, że nie chce, by dziewczyny bez potrzeby brudziły śliczne białe wełny. Na tę myśl Romanda znowu zazgrzytała zębami. Kłaniające się akurat przed nią nowicjuszki wyprostowały się i właściwie uciekły.

W oddali zobaczyła Sharinę we własnej osobie, rozmawiała i Tianą, otuloną poświatą saidara. To znaczy ona mówiła, a Tiana od czasu do czasu kiwała głową. Oczywiście w zachowaniu Shariny nie było nic uwłaczającego, niemniej z pomarszczoną twarzą i małym, siwym koczkiem na głowie, mimo bieli nowicjuszki wyglądała na tę, którą była — czyli na babcię. Natomiast Tianę dotknęło nieszczęście wyjątkowo młodzieńczej aparycji. Budowa ciała i wielkie, brązowe oczy jakoś gasiły stateczny wyraz pozbawionego śladu przeżytych lat oblicza Aes Sedai. Niezależnie, z jakim szacunkiem Sharina by się do niej zwracała, wyglądała w oczach Romandy jak kobieta strofująca swą wnuczkę. Kiedy podeszła bliżej, Sharina ukłoniła się stosownie — jak najbardziej stosownie, musiała przyznać Romanda — i pośpiesznie odeszła, by dołączyć do czekającej na nią rodziny. Czy naprawdę z jej twarzy zniknęło parę zmarszczek? Cóż, nikt nie miał pojęcia, co się stanie z kobietą, która w jej wieku zacznie zajmować się Mocą. Sześćdziesięciosiedmioletnia nowicjuszka!

— Sprawia ci jakieś trudności? — zapytała Romanda a Tiana podskoczyła, jakby sopel lodu wślizgnął się jej za karczek sukni. Ta kobieta nie miała w sobie nawet śladu godności i powagi koniecznej dla Mistrzyni Nowicjuszek. Czasami sprawiała nadto wrażenie, jakby nadmiar obowiązków ją przytłaczał. Była też zbyt pobłażliwa w sytuacjach, które nie dopuszczały żadnych wymówek.

Tym razem szybko się opanowała, spokojnie ruszyła obok Romandy i tylko jej ręce zupełnie niepotrzebnie wygładzały! szare suknie.

— Trudności? Oczywiście, że nie. Sharina zachowuje się najlepiej ze wszystkich nowicjuszek. Prawdę mówiąc, wszystkie zachowują się dobrze. Większość odsyłanych do mojego gabinetu to matki zdenerwowane tym, że córki uczą się szybciej od nich lub że mają większy potencjał, wreszcie ciotki z tymi samymi zarzutami wobec siostrzenic. Wydaje im się chyba, że te sprawy też można jakoś załatwić. I potrafią być uparte jak oślice, póki nie wytłumaczę im, jakie są konsekwencje tępego uporu wobec siostry. Choć obawiam się, że mimo wszystko większość trafia do mnie częściej niż raz. Kilka przeżyło niemiłe zaskoczenie, gdy okazało się, że nic nie stoi na przeszkodzie, by zostały wychłostane.

— Doprawdy? — wtrąciła roztargnionym głosem Romanda. Zobaczyła właśnie jasnowłosą Delanę, która spieszyła w tą samą stronę. Szal o szarych frędzlach spoczywał na ramionach, obok wędrowała jej tak zwana sekretarka. Delana miała na sobie skromne, szare wełny, natomiast ta nierządnica Saranov była w zielonych jedwabiach z niebieskimi rozcięciami, które odsłaniały połowę jej łona i opinały nieprzyzwoicie rozkołysane biodra. Ostatnio ta dwójka najwyraźniej przestała udawać, że Halima jest zwykłą służącą Delany. Zaiste teraz gestykulowała żywo, a Delana potakiwała w najpokorniejszy z możliwych sposób. Pokora! Zawsze błędem było wybieranie sobie przyjaciółek do poduszki spośród kobiet, które nie nosiły szala. Zwłaszcza, gdy było się na tyle głupią, by stać się w związku stroną uległą.

— Sharina nie tylko dobrze się zachowuje — paplała radośnie Tiana — ale zdradza też niezwykłe zdolności w operowaniu tymi nowymi splotami Uzdrawiania, które wymyśliła Nynaeve. Podobnie jak kilka innych starszych nowicjuszek. Większość to takie czy inne Mądre Kobiety, choć nie rozumiem, dlaczego miałoby to mieć jakieś znaczenie. Jedna jest szlachcianką z Murandy.

Romanda potknęła się o własne nogi, chwiejnie dała dwa kroki, wymachując rękoma w poszukiwaniu równowagi. W końcu udało jej się ją odzyskać i poprawiła szal na ramionach. Tiana podała jej rękę, mrucząc coś o nierównych chodnikach, ale Romanda pomocy nie przyjęła. Sharina miała dar nowego Uzdrawiania? I kilka innych kobiet również? Ona sama nauczyła się wprawdzie nowych sposobów, ale tam, gdzie różniły się tak bardzo od starych, że wyuczone pierwotnie umiejętności nie znajdowały zastosowania, okazywało się, iż jej dar zawodzi. A przynajmniej nie sprawdza się równie dobrze jak klasyczne metody.

— A dlaczego nowicjuszkom zezwala się na ćwiczenie tych splotów, Tiano?

Tiana spłonęła rumieńcem i nic dziwnego. Te sploty były zdecydowanie zbyt skomplikowane dla nowicjuszek, nie wspominając już, że bywały niebezpieczne w przypadku błędów splotu. Niewłaściwie zaaplikowane Uzdrawianie mogło zabić, zamiast wyleczyć.

—Nie bardzo potrafię je powstrzymać przed Uzdrawianiem, Romando — tłumaczyła się Tiana, wykonując dłońmi ruchy, jakby poprawiała szal, którego nie miała na ramionach. — Zawsze są jakieś złamane kończyny albo któryś głupiec poważnie się skaleczy, nie wspominając już o chorobach, które ostatnimi czasy tak się rozpleniły. Większość starszych kobiet musi tylko raz zobaczyć splot, żeby go powtórzyć. — Znienacka, na mgnienie tylko, czerwień znów zabarwiła jej policzki. — W każdym razie, Romando, nie muszę ci chyba przypominać, że nowicjuszki i Przyjęte należą do mnie. Jako Mistrzyni Nowicjuszek ja decyduję, czego mogą się uczyć i kiedy. Niektóre z tych kobiet mogłyby już być inicjowane na Przyjęte, po kilku ledwie miesiącach nauki. Przynajmniej gdy chodzi o władanie Mocą. Jeżeli postanowiłam, że nie powinny bezczynnie przebierać palcami w butach, jest to moja decyzja.

— Może powinnaś pobiec i się przekonać, czy Sharina nie ma dla ciebie nowych poleceń — chłodno oznajmiła Romanda.

Plamy szkarłatu zabarwiły policzki Tiany, bez słowa odwróciła się i poszła w swoją stronę. Nie była to jeszcze niegrzeczność tak dalece posunięta, że zabraniana przez obyczaj, ale prawie. Nawet oglądana z tyłu, stanowiła ucieleśnienie urazy: plecy sztywne jakby połknęła kij, krok szybki. Cóż, Romanda gotowa była sama przed sobą przyznać, że okazała się niegrzeczna. Ale nie bez powodu.

Starając się zapomnieć o Mistrzyni Nowicjuszek, znów podjęła marsz w kierunku namiotu Komnaty, jednak dbała, był nie iść tak szybko jak Tiana. I parę innych starszych kobiet. Może powinna zastanowić się nad rezygnacją z zajmowanej pozycji? Nie. Oczywiście, że nie. Imiona tamtych żadną miarą nie powinny się znaleźć w księdze nowicjuszek. A trafiły na te karty i najwyraźniej nie bez powodu, skoro z łatwością potrafiły opanować cudowne, nowe sploty Uzdrawiania. Och, to niepojęta gmatwanina. Lepiej już o tym nie myśleć. Przynajmniej na razie.

Namiot stał w centrum obozu, płótno stanowiła wielokrotnie łatana płachta, otaczał go chodnik trzy razy szerszy niż wszystkie pozostałe. Romanda uniosła spódnice, żeby uchronić je przez zabrudzeniem, i ruszyła na przełaj ku namiotowi. Kiedy stawką było szybsze wydostanie się z błota, pośpiech nie przeszkadzał. Mimo to Aelmara będzie miała mnóstwo roboty Z czyszczeniem butów. „I halki” — pomyślała, opuszczając spódnice i ponownie przyzwoicie zakrywając kostki.

Słowo o posiedzeniu Komnaty zawsze ściągało na miejsce siostry, chętne poznania najnowszych wieści o negocjacjach czy losie Egwene; również teraz co najmniej pięćdziesiąt zebrało się w towarzystwie Strażników wokół namiotu, kilka weszło do wnętrza, stając za miejscami Zasiadających Komnaty. Nawet tutaj większość otaczało lśnienie Światła Mocy. Jakby wśród tylu Aes Sedai mogło im grozić jakiekolwiek niebezpieczeństwo. Romanda stłumiła nagłą ochotę, by przejść się po namiocie i natrzeć kilka par uszu. Tak nie wolno, to jasne. Nawet gdyby odłożyć na bok obyczaje, — czego żadną miarą nie uczyniłaby — fotel w Komnacie nie dawał prerogatyw do podobnego postępowania.

Wśród sióstr w oczy rzucała się, Sheriam z wąską, błękitną stułą Opiekunki, wyraźnie odznaczającą się na ramionach, po części pewnie, dlatego, że otaczała ją pusta przestrzeń. Inne siostry unikały spoglądania w jej stronę, a co dopiero zbliżania się. Płomiennowłosa kobieta stanowiła zgorszenie dla wielu sióstr, ponieważ uczestniczyła we wszystkich spotkaniach Komnaty. Prawo w tej kwestii stanowiło jasno. Każda siostra mogła brać udział w posiedzeniach Komnaty, chyba że były to posiedzenia zamknięte, ale Amyrlin nie mogła wejść do Komnaty Wieży nie anonsowana przez Opiekunkę, a Opiekunka nie miała prawa znajdować się w niej bez Amyrlin. Zielone oczy Sheriam jak zwykle zdradzały napięcie, nerwowo i całkiem niestosownie przestępowała z nogi na nogę, niczym nowicjuszka oczekująca na wizytę w gabinecie Mistrzyni Nowicjuszek. Dobrze choć, że nie obejmowała Źródła i że jej Strażnika nie było w pobliżu.

Zanim Romanda weszła do namiotu, zerknęła przez ramię i westchnęła. Formacja czarnych chmur za Górą Smoka zniknęła. Nie rozproszyła się, po prostu zniknęła. Fakt ten zapewne wywoła nową falę paniki wśród stajennych, robotników i służących. Co dziwne, nowicjuszki znacznie łatwiej przechodziły do porządku dziennego nad tego rodzaju zaskakującymi zdarzeniami. Być może, dlatego, że starały się naśladować siostry, ale ona podejrzewała w tym znów działanie Shariny. Co począć z tą kobietą?

Wewnątrz namiotu osiemnaście pokrytych płótnem skrzynek w barwach sześciu Ajah reprezentowanych w obozie tworzyło podesty dla wypolerowanych lśniąco ławek, ich amfiteatralnie ustawione na dywanach dwa rzędy schodziły w dół ku I skrzyni pokrytej paskami we wszystkich siedmiu barwach. Mimo poważnych sprzeciwów Egwene mądrze postąpiła, nalegając na uwzględnienie czerwieni. Jasne było, że Elaida dąży do odseparowania Ajah od siebie, a Egwene pracuje na rzecz i ich jedności, nie wykluczając nawet Czerwonych. Na drewnianej ławce centralnego podestu znajdowała się siedmio pasiasta stuła Amyrlin. Żadna z kobiet nie przyznała się, że ją tam położyła, ale żadna też nie zdradzała ochoty jej usunąć, i Romanda nie była pewna, czy stuła służy jako reminiscencja Egwene al’Vere, echo jej obecności czy symbol jej nieobecności i uwięzienia.

Nie była jedyną z Zasiadających Komnaty, która ociągała się z odpowiedzią na wezwanie Lelaine. Delana oczywiście była już na miejscu; skulona na swojej ławce, pocierała palcem nos, wodniste błękitne oczy patrzyły cokolwiek nieprzytomnie. I Romanda ongiś uznawała ją za rozsądną kobietę. Niezasługującą wprawdzie na fotel, ale rozsądną. Wówczas przynajmniej nie przyprowadzała Halimy na posiedzenia Komnaty i nie dawała jej się sztorcować. Czy może raczej wówczas Halima jeszcze nie miała na to ochoty. Nikt, kto słyszał, jak Halima darła się na Delanę, nie miał wątpliwości, kto komu rozkazuje. Sama Lelaine również zajęła już swoje miejsce na ławie, tuż poniżej miejsca Amyrlin — szczupła kobieta o twardym spojrzeniu, która zazwyczaj niechętnie rozdzielała uśmiechy. Tym bardziej dziwne sprawiała teraz wrażenie, ponieważ coraz to zerkała w stronę stuły z Siedmioma paskami i uśmiechała się lekko. Na widok tego uśmiechu Romanda poczuła się niepewnie, co nie zdarzało się jej często. Moria w błękitnych wełnach haftowanych srebrem spacerowała w tę i we w tę przed podestami pokrytymi błękitem. Czy mars na jej czole był wywołany tym, że wiedziała, dlaczego Lelaine zwołała Komnatę, i nie pochwalała tego, czy też martwiła się, iż nie wie, o co chodzi?

— Widziałam Myrelle w towarzystwie Llywa — powiedziała Malind na widok Romandy i otuliła się ciasno szalem o zielonych frędzlach. — I nie sądzę, bym kiedykolwiek miała przed oczyma siostrę, wyglądającą na równie wstrząśniętą. — Mimo współczucia w głosie, jej oczy błyszczały, a kąciki pełnych ust unosiły się z rozbawieniem. — Jak ją namówiłaś, żeby nałożyła mu więź zobowiązań? Byłam obecna w chwili, gdy któraś jej to zaproponowała, i przysięgam, że zbladła jak śmierć. Ten mężczyzna mógłby niemal uchodzić za Ogira.

— Wyłącznie obowiązek zmusił mnie, bym to zaproponowała.

Faiselle, przysadzista, o kwadratowej twarzy, wyglądała, jakby mogła każdego do wszystkiego zmusić; zaiste, młot nie kobieta. Stanowiła kpinę ze wszystkich bajek o uwodzicielskich Domani.

— Wskazałam, że z każdą chwilą dzielącą go od śmierci Kairen Llyw staje się coraz bardziej niebezpieczny dla siebie i innych i że tak dalej być nie może. Wytłumaczyłam jej, że jako jedyna siostra, która uratowała aż dwóch Strażników będących w tym samym położeniu, jest najbardziej odpowiednią kandydatką do następnej próby. Przyznaję, że trochę musiałam ją i zmusić, ale w końcu zrozumiała, że mam rację.

— Jak, na Światłość, potrafiłaś do czegokolwiek przymusić Myrelle? — Malind nachyliła się ciekawie.

Romanda poszła dalej. Jak którakolwiek mogła do czegokolwiek nakłonić Myrelle? Nie. Żadnych plotek.

Janya zajmowała swoją ławkę na miejscach Brązowych, i mrużąc oczy w namyśle. Choć pewne było tylko to, że mrużyła oczy, ta kobieta jednak zawsze się nad czymś zastanawiała, nawet w trakcie rozmowy. Może to jednak z jej oczami coś było nie w porządku. Reszta ław wciąż pozostawała pusta. Romanda pożałowała, że nie ociągała się bardziej. Powinna być ostatnią na miejscu, a nie jedną z pierwszych.

Przez moment wahała się, ale w końcu podeszła do Lelaine.

— Mogłabyś mi powiedzieć, jaka jest przyczyna zwołania Komnaty?

Lelaine uśmiechnęła się z wyższością, uśmiech był pełen rozbawienia i przez to chyba jeszcze bardziej nieprzyjemny.

— Równie dobrze możesz zaczekać, aż zbiorą się wszystkie siostry i zaczniemy obrady. Nie lubię się powtarzać. Powiem ci tylko tyle, że rzecz zapowiada się dramatycznie. — Jej spojrzenie pobiegło ku pasiastej stule, a Romandę przeszył dreszcz.

Oczywiście nie dała nic po sobie poznać, po prostu zasiadła na swoim miejscu po przeciwnej stronie niż miejsce Lelaine. Nie potrafiła się jednak powstrzymać, żeby samej nie zerkać na stułę. Czy to jakaś intryga, żeby usunąć Egwene? Wydawało się zupełnie nieprawdopodobne, by Lelaine zdołała znaleźć argument, który przekona Romandę i stworzy większy konsens. Podobnie myślały pozostałe Zasiadające Komnaty, ponieważ oznaczałoby to powrót do sytuacji walki o władzę i osłabiłoby ich pozycję wobec Elaidy. Niemniej atmosfera pewności siebie, jaką roztaczała Lelaine, była naprawdę denerwująca. Romanda przywdziała maskę spokoju i czekała. Nie było nic innego do roboty.

Kwamesa właściwie wbiegła do namiotu, na ostronosym obliczu widniało rozczarowanie, że nie jest pierwsza; po chwili dołączyła do Delany. Po niej pojawiła się Salita, ciemnowłosa, chłodnooka, w zielonej sukni z żółtymi rozcięciami i żółtą wolutą haftu przy dekolcie, a potem zaczął się ruch. Majestatycznie wkroczyła Lyrelle, wdzięczna i elegancka w brokatowym, błękitnym jedwabiu i zajęła miejsce wśród Błękitnych; po niej Saroiya i Aledrin z nachylonymi głowami, jak zwykle przysadzista Domani wydawała się omal szczupła przy postawnej Taraboniance. Kiedy zajmowały miejsca na ławach Białych, Samalin o lisiej twarzy dołączyła do Faiselle i Malind, a do namiotu wbiegła drobniutka Escaralde. Wbiegła! Ta kobieta też była z Far Madding. Powinna wiedzieć, jak się zachowywać.

— Varilin jest w Darein, jak mniemam — powiedziała Komanda, gdy Escaralde wspięła się na miejsce obok Janyi. — Ale nawet gdyby jeszcze parę miało się spóźnić, jest nas więcej niż jedenaście. Może zaczniesz, Lelaine, czy chcesz jeszcze poczekać?

— Chętnie zacznę.

— Wnosisz o ogłoszenie formalnego posiedzenia?

Lelaine znowu się uśmiechnęła. Tego ranka jakoś jej to łatwo przychodziło. Ale uśmiechy w niczym nie łagodziły wyrazu twarzy.

—To nie będzie konieczne, Romando. — Nieznacznym gestem wygładziła suknię. — Ale wnoszę, by to, co zostanie tutaj powiedziane, na razie zostało Opieczętowane przez Komnatę. — Wśród rosnących szeregów sióstr za ławami i przed namiotem podniósł się szmer. Nawet niektóre z Zasiadających zdawały się zaskoczone. Jeżeli posiedzenie nie miało formalnego charakteru, dlaczego tak ściśle utajniać to, co zostanie powiedziane?

Niemniej Romanda pokiwała głową, jakby to był najrozsądniejszy wniosek na świecie.

— Niech wyjdą wszystkie, które nie zajmują foteli. Aledrin, zapewnisz nam prywatność?

Mimo jedwabistych ciemnoblond włosów i wielkich, wilgotnych piwnych oczu Biała siostra z Tarabon nie była szczególnie ładna, miała natomiast, — co znacznie ważniejsze — głowę na karku. Wstała wyraźnie niepewna, czy ma przedstawić formalny wniosek, ostatecznie zadowoliła się splotem osłony przed podsłuchem, którą otoczyła cały namiot i którą miała przez cały czas trzymać. Siostry w towarzystwie Strażników wychodziły poza obręb osłon, szmer powoli przycichał, aż w końcu wraz z ostatnią zamilkł zupełnie, zapadła cisza. Później stłoczyły się w prześwicie wejścia, Strażników odpychając na tyły, żeby każda mogła widzieć.

Lelaine poprawiła szal na ramionach i wstała.

— Do obozu przybyła Zielona siostra i wypytywała o Egwene, w końcu skierowano ją do mnie. — Zasiadające z ramienia Zielonych poruszyły się w miejscach, zerkając na siebie i bez wątpienia zastanawiając się, dlaczego siostry nie skierowano do nich. Lelaine udała, że niczego nie dostrzega.

— Nie szukała Zasiadającej na Tronie Amyrlin, ale Egwene al’Vere. Przyniosła ze sobą propozycję, która może uczynić zadość naszym oczekiwaniom, lecz mnie nie chciała wiele zdradzić z jej treści. Moria, może ją przyprowadzisz, żeby zapoznała Komnatę ze swoim przesłaniem? — Usiadła.

Wciąż marszcząc brwi, Moria wyszła z namiotu, a tłumek na zewnątrz rozstąpił się, by ją przepuścić. Romanda widziała, jak siostry próbują ją wypytywać i jak ona je ignoruje, przechodzi przez ulicę i znika w kwaterach Błękitnych Ajah. Do głowy cisnęły jej się niezliczone pytania, które chętnie zadałaby w przerwie, ale niezależnie od charakteru posiedzenia, na pytania przyjdzie właściwy czas. Jednak inne siostry nie miały zamiaru czekać w milczeniu. Wszystkie Ajah z wyjątkiem Błękitnych zeszły na dół, by się naradzić, i teraz szeptały przyciszonymi głosami. Z wyjątkiem Błękitnych i Żółtych. Salita wstała i chciała podejść do podestu Romandy, ale ta powstrzymała ją gestem.

— Nie mamy, o czym rozmawiać, póki nie zapoznamy się Z treścią propozycji, Salita.

Twarz Tairenianki była nieodgadniona, niczym wykuta Z kamienia, ale po chwili skinęła głową i zajęła swoje miejsce. Nie była mało inteligentna, wręcz przeciwnie. Po prostu się nie nadawała.

W końcu Moria wróciła, w ślad za nią szła wysoka kobieta w ciemnych zieleniach, ciemne włosy zaczesane miała gładko do tyłu i spięte srebrnym grzebieniem, twarz surową i bladą jak kość słoniowa. Wszystkie siostry wróciły na swoje miejsca. Trzej mężczyźni z mieczami przy bokach towarzyszyli nowo przybyłej wśród tłumu przed namiotem, a potem do środka. Bardzo niezwykłe. Bardzo niezwykłe, jak na sprawy, które Opieczętowano w imię Komnaty. Lecz z początku Romanda nie zwróciła na nich uwagi. Od czasu śmierci swojego Strażniku, wiele lat temu, mężczyźni jej nie interesowali. Jednak wśród Zielonych któraś westchnęła, a Aledrin pisnęła. Naprawdę pisnęła! I nie odrywała oczu od tych Strażników. Musieli, bowiem być Strażnikami, i to nie tylko, dlatego, że towarzyszyli Zielonej. Śmiertelnej gracji Strażników nie sposób było z niczym pomylić.

A więc Romanda przyjrzała się uważniej i omal sama nie westchnęła. Mężczyźni nie mogli być bardziej od siebie różni, jedyne łączące ich podobieństwo polegało na tym, co wspólnego mają pantera i lew, niemniej jeden z nich, śliczny opalony chłopiec z włosami zaplecionymi w cienkie warkoczyki i odziany w nieskazitelną czerń, miał dwie szpilki przy wysokim kołnierzu kaftana — srebrny miecz i jakąś wężową czerwonozłotą istotę z bujną grzywą. Słyszała dość opisów, by wiedzieć, że ma przed sobą Asha’mana. Asha’mana, na którego najwyraźniej nałożono więź zobowiązań. Malind zebrała suknie, zbiegła na dół, a potem pomknęła ku wyjściu i zniknęła w tłumie sióstr. Z pewnością nie mogła się bać! Choć Romanda musiała sama przed sobą przyznać, że też czuje się odrobinę nieswojo.

— Nie jesteś jedną z nas — powiedziała Janya, jak zawsze odzywając się wtedy, gdy należało zmilczeć. Pochyliła się naprzód, zmrużonymi oczyma mierząc nową siostrę. — Czy mam więc rozumieć, że nie przybyłaś się do nas przyłączyć?

Usta Zielonej zacisnęły się w nieskrywanej odrazie.

— Dobrze zrozumiałaś — odrzekła z silnym tarabońskim akcentem. — Na imię mam Merise Haindehl i jeśli o mnie chodzi, nie stanę przy boku żadnej siostry, która występuje przeciwko innej siostrze, nie bacząc, iż waży się los świata. Naszym wrogiem jest Cień, a nie kobiety, które jak my noszą szale.

Po namiocie poniosły się szmery, jedne gniewne, inne, jak uznała Romanda, zawstydzone.

— Jeżeli kwestionujesz nasze poczynania — ciągnęła dalej Janya, jakby miała prawo pierwszeństwa głosu przed Romandą — dlaczego w ogóle kłopoczesz się przywożeniem nam jakichkolwiek propozycji?

— Ponieważ Smok Odrodzony poprosił o to Cadsuane, a Cadsuane poprosiła mnie — odrzekła Merise. Smok Odrodzony? W namiocie zapanowała nieomal dotykalna atmosfera napięcia, ale kobieta kontynuowała, jakby nic nie czuła. — Dokładniej mówiąc, słowa to nie jest moja propozycja. Jahar, przemów do nich.

Opalony chłopiec wystąpił naprzód, a kiedy mijał Merise, ta poklepała go po ramieniu gestem dodającym otuchy. Romanda poczuła nagły napływ szacunku dla tej kobiety. Już nałożenie więzi Asha’manowi stanowiło osiągnięcie nie lada. Poklepanie takiego po ramieniu, jak klepie się myśliwskiego psa wymagało odwagi i pewności siebie, jakich Romanda zapewne nie potrafiłaby w sobie znaleźć.

Chłopiec wyszedł na środek namiotu, przez cały czas wpatrując się w miejsce, gdzie leżała stuła, Amyrlin. Stanął, obrócił się powoli, mierząc siostry śmiałym wzrokiem. Romanda zdała sobie sprawę, że on również niczego się nie boi. Aes Sedai dzierżyła jego więź zobowiązań, był sam w otoczeniu sióstr i jeśli nawet zrodził się w nim lęk, to młodzieniec miał go pod całkowitą kontrolą.

— Gdzie jest Egwene al’Vere? — zapytał. — Rozkazano mi, abym ofertę przedstawił jej samej.

— Matka nie jest w tej chwili osiągalna — gładko odpowiedziała Romanda. — Możesz powiedzieć nam, a my przekażemy jej twoje słowa, najszybciej jak się da. Oferta pochodzi od Smoka Odrodzonego?

I Cadsuane. Odpowiedź na pytanie, co ta kobieta robi w towarzystwie Smoka Odrodzonego, musiała zaczekać.

Zamiast odpowiedzieć, warknął coś i odwrócił się ku Merise.

— Jakiś mężczyzna właśnie próbował podsłuchiwać — rzekł. — A może to był ten Przeklęty, który zabił Ebena.

— Ma rację — wtrąciła Aledrin nieco drżącym głosem. A przynajmniej coś właśnie dotknęło moich osłon i nie był to saidar.

— On przenosi? — zapytał z niedowierzaniem czyjś głos. Wśród Zasiadających Komnaty nastąpiło lekkie zamieszanie, kilka otoczyła poświata Mocy.

Znienacka wstała Delana.

— Muszę odetchnąć świeżym powietrzem — oznajmiła, patrząc na Jahara takim wzrokiem, jakby mu chciała rozszarpać gardło.

— Nie ma powodów do niepokoju — próbowała ją uspokajać Romanda, ale sama nie do końca wierzyła we własne słowa. Delana z szalem na ramionach już wybiegała z namiotu.

W wejściu minęła się z Malind i Nacelle, wysoką, szczupłą Malkierką, jedną z garstki tej nacji, jakie przebywały w Wieży. W próżnych planach pomszczenia ziemi rodzinnej wiele ich przez lata zginęło po tym, jak Malkier dostała się pod panowanie Cienia, dopływ nowicjuszek z konieczności był mizerny, Nacelle nie była szczególnie inteligentna, niemniej Zielone nie potrzebowały inteligencji, jeno odwagi.

— To posiedzenie odbywa się pod Pieczęcią Komnaty, Malind — ostro zauważyła Romanda.

— Nacelle wystarczy chwila — odparowała Malind, zacierając ręce. Zwłaszcza irytujące było, że nawet nie spojrzała na Romandę, nie spuszczając oka z Zielonej towarzyszki. — To jej pierwsza szansa na przetestowanie nowego splotu. Dalej, Nacelle. Zrób to.

Szczupłą siostrę otoczyła poświata saidara. Wstrząsające! Ta kobieta ani nie poprosiła o pozwolenie, ani nie wyjaśniła, jaki wykona splot, choć przecież istniały ścisłe regulacje dotyczące używania Mocy w Komnacie. Tamta przeniosła wszystkie Pięć Mocy i splotła wokół Asha’mana coś, co przypominało splot wykrywający residua Mocy, o którym Romanda niewiele wiedziała.

— On przenosi — szepnęła. — A przynajmniej utrzymuje saidina.

Jakby kierowane własną wolą brwi Romandy uniosły się. Nawet Lelaine jęknęła. Potrafiących przenosić mężczyzn wykrywano, właśnie analizując residua ich poczynań z Mocą a potem pracowicie zawężając krąg podejrzanych. Przynajmniej kiedyś tak się działo. Naprawdę cudowne. Tak było, zanim potrafiący przenosić mężczyźni wdziali czarne kaftany i zaczęli swobodnie biegać po świecie. Niemniej dzięki splotowi można było zniwelować jedyną przewagę, jaką ci mężczyźni mieli nad Aes Sedai. Asha’mana całe te zabiegi z pozoru nie interesowały. Wargi wykrzywił grymas, który mógł być uśmiechem.

— Możesz mi powiedzieć, co on przenosi? — zapytała i ku jej rozczarowaniu Nacelle pokręciła głową.

— Myślałam, że splot nam to powie, ale się myliłam. Z drugiej strony... Ty, tam, Asha’manie. Sięgnij strumieniem ku jednej z Zasiadających Komnaty. Uważaj, nic niebezpiecznego, i nie dotykaj jej.

Merise popatrzyła na nią wściekle, wsparła pięści na biodrach. Może Nacelle nie zorientowała się, że to jeden z jej Strażników. Z pewnością ten gest nie dopuszczał sprzeciwu.

Jahar otworzył usta, w jego oczach wezbrał upór.

— Zrób to, Jahar — powiedziała Merise. — On jest mój, Nacelle, ale pozwolę ci wydać mu rozkaz. Tym razem. — Nagle Nacelle zrobiła taką minę, jakby przeżyła wstrząs. Najwyraźniej nie zdawała sobie z niczego sprawy.

Jeśli zaś o Asha’mana chodzi, uparte spojrzenie wprawdzie nie zniknęło z jego oczu, jednak musiał posłuchać polecenia, ponieważ w pewnym momencie Nacelle klasnęła w dłonie i roześmiała się.

— Saroiya — powiedziała podniecona. — Sięgnąłeś strumieniem ku Saroiyi. Biała Domani. Mam rację?

Miedziane oblicze Saroiyi powlekła bladość, otuliła się szalem o białych frędzlach i skuliła na ławce, jakby chciała zniknąć wszystkim z oczu. Jeśli już o tym mowa, to Aledrin też chyba się dokądś wybierała.

— Powiedz jej — poleciła Merise. — Jahar potrafi być uparty, ale to dobry chłopak.

— Biała Domani — zgodził się niechętnie Jahar. Saroiya zachwiała się, jakby zaraz miała zemdleć, on popatrzył na nią pogardliwie. — To był tylko Duch i od dawna już go nie ma.

Oblicze Saroiyi dla odmiany pociemniało, ale czy z gniewu, czy zawstydzenia, nie sposób było stwierdzić.

— Niezwykłe odkrycie — stwierdziła Lelaine. — I pewna jestem, że Merise pozwoli ci dalej z nim eksperymentować, Nacelle, teraz jednak Komnata musi się zająć swoimi sprawami. Pewna jestem, że się ze mną zgodzisz, Romanda.

Romanda ledwie się opanowała, by nie popatrzeć na tamtą wilkiem. Lelaine coś za często wysuwała się przed nią.

— Jeśli to już koniec pokazu — powiedziała — to możesz odejść, Nacelle. — Zielona Malkierka ociągała się z wyjściem, być może dlatego, że potrafiła odczytać z wyrazu twarzy Merise, iż żadnych dalszych testów nie będzie... a przecież naprawdę ze wszystkich kobiet to właśnie Zielone powinny najlepiej wiedzieć, że nie robi się nic ze Strażnikiem innej siostry… lecz oczywiście nie miała wyboru.

— Jaką więc propozycję ma dla nas Smok Odrodzony, chłopcze? — zapytała Romanda, gdy Nacelle znalazła się po drugiej stronie osłon antypodsłuchowych.

— Oto ona — odparł, dumnie patrząc jej w oczy. — Każda siostra wierna Egwene al’Vere może nałożyć więź zobowiązań na Asha’mana, w ostatecznej liczbie czterdziestu siedmiu. Smok Odrodzony nie wchodzi w grę ani żaden mężczyzna noszący smoka, ale żaden Żołnierz czy Oddany nie będzie mógł wam odmówić.

Romanda poczuła, jakby właśnie z jej płuc odeszło wszelkie powietrze.

— Zgadzacie się, że zadowala to nasze oczekiwania? — zapytała z całkowitym spokojem Lelaine. Ta kobieta od początku musiała wiedzieć, o co chodzi; żeby sczezła.

— Zgadzam się — odpowiedziała Romanda. Z pomocą czterdziestu siedmiu przenoszących mężczyzn będzie można znacznie poszerzyć kręgi. Być może nawet do rozmiaru, w którym obejmą wszystkich czterdziestu siedmiu. A jeśli nawet pojawią się jakieś ograniczenia, inaczej niż poprzez praktykę się ich nie pozna.

Faiselle wstała, jakby odbywało się posiedzenie formalne.

— To domaga się debaty. Wnoszę o zwołanie posiedzenia formalnego.

— Nie widzę potrzeby — sprzeciwiła się Romanda, nie wstając. — To jest znacznie lepsza propozycja niż to... co wcześniej ustaliłyśmy. — Nie ma sensu mówić zbyt wiele w obecności tego chłopca. Tudzież Merise. Co ją łączyło ze Smokiem Odrodzonym? Może jest jedną z sióstr, które złożyły mu przysięgę wierności?

Zanim jeszcze Romanda skończyła mówić, Saroiya już stała.

— Wciąż pozostaje kwestia odpowiedniego paktu, który zagwarantuje nam kontrolę nad sytuacją. Wciąż nie ma zgody względem treści takiego paktu.

— Osobiście sądzę, że więź Strażnika czyni wszelkie inne punkty całkowicie nieistotnymi — sucho oznajmiła Lelaine.

Faiselle powstała gwałtownie, ona i Saroyia zaczęły mówić jedna przez drugą.

— Skaza... — Urwały, patrząc na siebie podejrzliwie.

— Saidin jest czysty — poinformował je Jahar, choć nikt nie zwracał się do niego o opinię. Merise naprawdę powinna nauczyć chłopaka manier, jeśli już przyprowadza go na posiedzenie Komnaty.

— Czysty? — zapytała kpiąco Saroiya.

— Był skażony przez ponad trzy tysiące lat — wtrąciła ostro Faiselle. — Jak może teraz być czysty?

— Spokój! — warknęła Romanda, próbując odzyskać kontrolę nad przebiegiem posiedzenia. — Spokój! — Patrzyła na Saroiyę i Faiselle, póki nie usiadły, potem zwróciła się do Merise. — Czy mogę przyjąć, że łączyłaś się z nim?

Zielona siostra skinęła głową. Ewidentnie nie przepadała za towarzystwem, w którym się znalazła, i nie zamierzała wdawać się w pogawędki.

— Możesz nas zapewnić, że saidin nie ma na sobie skazy? Tamta nawet się nie zawahała.

— Mogę. Trochę czasu mi zabrało, zanim się upewniłam. Męska część Mocy jest bardziej obca, niż potraficie sobie wyobrazić. Nie jest to bezlitosna, ale delikatna moc saidara, raczej wściekłe morze ognia i lodu smagane sztormem. Niemniej mogę was zapewnić. Jest czysty.

Komanda wypuściła długo wstrzymywany oddech. Cud jako równowaga dla szeregu koszmarów.

— Nie uczestniczymy w posiedzeniu formalnym, ale poddaję sprawę pod głosowanie. Która wstanie, żeby zaakceptować propozycję? — Zanim skończyła, już stała, Lelainal wszak ją wyprzedziła, a Janya je obie. Po chwili stały wszystkie, wyjąwszy Saroiyę i Faiselle. Za osłonami antypodsłuchowymi głowy wyciągały się w ich stronę, siostry bez wątpienia zastanawiały się, nad czym głosowano.

— Odtąd obowiązuje mniejszy konsens, oferta zaś nałożenia więzi zobowiązań na czterdziestu siedmiu Asha’manów jest w mocy. — Saroiya zgarbiła ramiona, a Faiselle westchnęła ciężko.

W imię jedności wezwała do ustalenia większego konsensu, choć nie poczuła zaskoczenia, gdy tamte dwie nie ruszyły się z ławek. Konsekwentnie i na każdym etapie sprzeciwiały się projektowi zbliżenia z Asha’manami, wbrew prawu i obyczajom próbując powstrzymać ten proces, mimo wcześniej podjętej decyzji. Tak czy siak, dokonało się, bez potrzeby wchodzenia nawet w tymczasowy sojusz. Więź zobowiązań trwał oczywiście całe życie, niemniej lepsza jest niż dowolny sojusz. Sojusz zakładał zbyt wielką równość stron.

— Osobliwa liczba, czterdzieści siedem — zadumała się Janya. — Mogę zadać pytanie twojemu Strażnikowi, Merise? Dziękuję. Skąd Smok Odrodzony wziął tę liczbę?

„Dobre pytanie” — pomyślała Romanda. W oszołomieniu, jakie poczuła, gdy okazało się, że nie istnieje potrzeba nawiązywania autentycznego partnerstwa, jakoś jej to umknęło.

Jahar wyprostował się, jakby od dawna na to pytanie czekał i bał się, jaka będzie reakcja na odpowiedź.

— Jak dotąd Asha’mani nałożyli więzi zobowiązań na pięćdziesiąt jeden sióstr, a czterech z nas pozostaje związanych z Aes Sedai. Różnica wynosi czterdzieści siedem. Było nas pięciu, ale jeden zginął w obronie swej Aes Sedai. Niech jego imię przetrwa w waszej pamięci. Nazywał się Eben Hopwil. Zapamiętajcie go!

W ławach zaległa martwa cisza. Romanda poczuła zimną kluchę w żołądku. Pięćdziesiąt jeden sióstr? Na które Asha’mani nałożyli więzi zobowiązań? To jakaś ohyda!

— Zachowuj się, Jahar! — warknęła Merise. — Nie zmuszaj mnie, bym cię znowu napominała!

Zdumiewające, ale nie położył uszu po sobie.

— Muszą wiedzieć, Merise. Muszą wiedzieć! — Odwrócił się i powiódł wzrokiem po ławach. Jego oczy gorzały. Niczego się nie bał. Był wściekły, wciąż. — Eben był połączony z Daigian i Beldeine, a to Daigian kontrolowała po łączenie, więc kiedy stanęli naprzeciwko jednej z Przeklętych, mógł tylko krzyknąć: „Ona przenosi saidina” i zaatakować ją mieczem.I mimo wszystkiego, co mu zrobiła, umęczony strasznie, wytrwał, nie wypuścił saidina dostatecznie długo, by Duigian tamtą odpędziła. A więc zapamiętajcie jego imię! Eben Hopwil. Walczył o swoją Aes Sedai długo po tym, jak powinien paść martwy!

Kiedy umilkł, przez dłuższy czas panowała cisza, póki na koniec Escaralde cicho nie powiedziała:

— Zapamiętamy go, Jahar. Ale jak doszło do tego, że Asha’mani nałożyli... pięćdziesięciu jeden siostrom więź zobowiązań? — Pochyliła się naprzód, jakby oczekiwała, że odpowiedź będzie równie cicha.

Chłopak wzruszył ramionami, wciąż zły. Dla niego fakt, że Asha’mani nakładali Aes Sedai więzi, nie miał większego znaczenia.

— Elaida posłała je, by nas zniszczyły. Obowiązuje stały rozkaz Smoka Odrodzonego, że żadnej Aes Sedai nic się nie może stać, chyba, że pierwsza spróbuje któremuś z nas coś zrobić, więc Taim postanowił je schwytać i nałożyć im więzi zobowiązań, zanim czegoś spróbują.

No, tak. To były popleczniczki Elaidy. Czy to robi różnicę?

W jakimś sensie, choć niewielką. Ale każda siostra w rękach Asha’manów pozwalała postawić na nowo kwestię równość w tym partnerstwie, a na to nie można było pozwolić.

— Ja też chciałabym mu zadać pytanie, Merise — poprosiła Moria i poczekała, aż Zielona skinęła głową.

— Dwukrotnie wspomniałeś o kobiecie, która rzekomo przenosiła saidina. O co chodzi? To niemożliwe. — Zgodny szmer poniósł się po namiocie.

— Może i jest to niemożliwe — odparł chłodno chłopak — Ale tak właśnie było. Przenosiła. Daigian doniosła nam o tym, co powiedział Eben, i potwierdziła, że niczego nie widziała, nawet gdy tamta kobieta przenosiła. To musiał być saidin.

Nagle znów ten sam dzwoneczek zadźwięczał w głębi głowy Romandy i zrozumiała, gdzie słyszała imię Cabriany Mecandes.

— Natychmiast trzeba zarządzić aresztowanie Delany i Halimy — rzekła.

Oczywiście musiała im przedstawić uzasadnienie. Nawet Tron Amyrlin nie miał prawa bez uzasadnienia aresztować Zasiadającej Komnatę. A więc: dokonane przy użyciu saidina morderstwa dwu sióstr, przyjaciółek Cabriany, z którą Halima też się ponoć przyjaźniła; Przeklęta władająca męską połową Mocy. Z początku były raczej nieprzekonane, zwłaszcza Lelaine, ale przeszukanie obozu nie zaowocowało znalezieniem którejkolwiek z kobiet. Widziano je, jak szły w kierunku terenów Podróżowania — Delana i jej służąca niosły za Halimą ciężkie tobołki — a potem ślad po nich zaginął.

24

Herbata z miodem

Egwene od samego początku zdawała sobie sprawę, iż jej dziwna niewola będzie trudna, wierzyła wszak, że najłatwiej poradzi sobie z bólem, który nauczyła się pokonywać na modłę Aielów. Jakkolwiek patrzeć, została mocno pobita w ramach toh, który miała wobec Mądrych za swe kłamstwa. Dobrze pamiętała, jak biły ją jedna po drugiej, ale pamiętała też, że potrafiła to wytrzymać. Lecz opanowanie bólu nie polegało na uleganiu mu zamiast przeciwstawiania się. Należało pozwolić, by wniknął głęboko w każdą komórkę ciała, i otworzyć się nań, jak na część samej siebie. Aviendha mówiła, że trzeba być zdolnym uśmiechać się i śmiać z radości lub śpiewać, mimo iż ciałem targają najstraszliwsze boleści. To już nie było takie proste.

Ale starała się, jak mogła, owego pierwszego poranka przed świtem w komnacie Silviany, gdy Mistrzyni Nowicjuszek tłukła jej gołe pośladki pantoflem o twardej podeszwie. Wcale nie próbowała powstrzymać szlochów ani też — później — nieartykułowanego krzyku. Kiedy miała ochotę wierzgać nogami, wierzgała, a gdy Mistrzyni Nowicjuszek niezdarnie, z uwagi na obszerne spódnice, zablokowała je swoją nogą, tylko bębniła palcami o podłogę, rzucając wściekle głową. Usiłowała wchłonąć ból w siebie, wciągnąć go niczym oddech. Ból stanowił równie ważną część życia. Tak przynajmniej pojmowali życie Aielowie. Jednak, o Światłości, jakże bolało!

Kiedy w końcu, po czasie, który wydawał się nieomal wiecznością, mogła się wyprostować, wstała i skrzywiła się, gdy halka i sukienka urażały obolałe ciało. Biała wełna zdawała się ciężka na podobieństwo ołowiu. Próbowała również poddać się piekącemu do żywego gorącu, wchłonąć je, jak poprzednio ból. Nie poszło łatwo. Wręcz przeciwnie, było strasznie trudno. Dopiero po chwili, ku własnemu zdumieniu przekonała się, że jej szloch ucichł, jakby kierowany własną wewnętrzną logiką a strumienie łez znienacka wyschły. Przestała pochlipywać; i spazmować. Przeglądała się w wiszącym na ścianie lustrze o ramach z obłażącej pozłoty. Ile tysięcy kobiet zaglądało do niego przez lata. Od tych, którym karę wymierzano w tym pokoju, oczekiwano zawsze, że po zakończeniu przyjrzą się uważnie własnemu odbiciu i zastanowią, dlaczego zostały ukarane. Ona jednak spojrzała do lustra z innych powodów. Twarz miała w dalszym ciągu zaczerwienioną, mimo to wyglądała właściwie na... spokojną. Pomimo piekącego bólu w pośladkach. Naprawdę czuła się spokojna. Może powinna zaśpiewać? Chyba lepiej nie. Ostrożnie otarła policzki lnianą chusteczką, którą wyciągnęła z rękawa.

Silviana zmierzyła ją wzrokiem pełnym satysfakcji, zanim odłożyła pantofel z powrotem do wąskiej szafki naprzeciw zwierciadła.

— Mam nadzieję, że od pierwszej chwili udało mi się zwrócić twoją uwagę, w przeciwnym razie postąpiłabym bardziej stanowczo — rzuciła oschle, głaszcząc kok z tyłu głowy. — W każdym razie sądzę, że nieprędko się zobaczymy. Zapewne zainteresuje cię, że zadałam pytania, o których wspomniałaś. Zresztą Melare mnie uprzedziła. Ta kobieta to sama Leane Sharif, choć Światłość tylko wie, jakim sposobem... — Urwała, pokręciła głową i obróciwszy o sto osiemdziesiąt stopni krzesło stojące za biurkiem, siadła z powrotem. — Bardziej niepokoi się o ciebie niż o samą siebie. Możesz ją odwiedzić w wolnej chwili. Oczywiście nie wiadomo, czy w ogóle będziesz mieć czas dla siebie. Wydam odpowiednie polecenia. Przebywa w otwartej celi. A teraz radzę ci się pospieszyć, jeżeli w ogóle chcesz coś zjeść, zanim zacznie się pierwsza lekcja.

— Dziękuję — powiedziała Egwene i ruszyła ku drzwiom. Silviana westchnęła ciężko.

— A ukłon, dziecko? — Maczając pióro w kałamarzu ze srebrnym wieczkiem, zaczęła pisać w księdze kar, schludnym, bardzo czytelnym pismem. — Zobaczymy się po południu. Zapowiada się na to, że swoje pierwsze posiłki w Wieży spożyjesz na stojąco.

Egwene mogła na tym poprzestać, jednak tej nocy, gdy czekała, aż wszystkie siostry przybędą do sali w Tel’aran’rhiod, doszła do wniosku, że tak naprawdę czeka ją wędrówka po bardzo cienkiej linie. Miała zamiar walczyć, musiała to jednak czynić, stwarzając pozory, że wypełnia narzucone obowiązki. Które wypełniać będzie, tyle że w pewnym określonym zakresie. W granicach wyznaczonych przez nią samą. Konsekwentny sprzeciw wobec wszystkich poleceń skończyłby się tym, że traktowano by ją jak krnąbrną dziewczynkę, — a zapewne również zamknięciem w celi. W celi, gdzie nikomu na nic by się nie przydała. Jeśli chce zachować jakieś pozory powagi, niektórych poleceń za nic nie wolno jej wypełniać. A godność jest najważniejsza. Nie tylko jej pozory. Nie wolno dopuścić, by zanegowały to, kim jest, jakkolwiek by się starały.

— Zasiadająca na Tronie Amyrlin nie kłania się przed nikim — oznajmiła spokojnie, doskonale wiedząc, jakiej reakcji należy oczekiwać.

Rysy twarzy Silviany ściągnęły się, znowu wzięła pióro do lęki.

— A więc spotkam się z tobą w porze obiadu. Radzę ci oddalić się bez dalszych słów, jeżeli nie chcesz spędzić całego dnia przełożona przez moje kolano.

Egwene wyszła bez słowa. I bez ukłonu. Cienka lina, jak drut nad głęboką przepaścią. A ona musi po niej iść.

Ku swemu zdumieniu, przed gabinetem Mistrzyni Nowicjuszek zobaczyła Alviarin, przechadzającą się w tą i we w tę po korytarzu. Na ramionach miała szal z białymi frędzlami, kuliła się w sobie i wpatrywała niewidzącym wzrokiem w przestrzeń. Wiedziała, że ta kobieta przestała już być Opiekunką Kronik Elaidy, ale nie znała powodów tak raptownej dymisji. Przeszpiegi w Tel’aran’rhiod przyniosły tylko strzępy spojrzeń i urywki rozmów. Pod bardzo wieloma względami Świat Snów Stanowił wyłącznie niewyraźne odbicie świata jawy. Z pewnością Alviarin słyszała jej krzyki, ale — o dziwo — Egwene nie czuła wstydu. Uczestniczyła w dziwacznej bitwie, a w bitwie żołnierze odnoszą rany. Biała siostra, zazwyczaj lodowata, dziś wcale nie wydawała się tak nieprzystępna. Wręcz przeciwnie, z rozwartymi ustami i płonącymi oczyma sprawiała wrażenie nadzwyczaj poruszonej. Egwene nie ukłoniła się jej, a Alviarin przed wejściem do komnaty Silviany obrzuciła ją pojedynczym złośliwym spojrzeniem. Spacer po cienkiej linie.

W głębi korytarza stały dwie Czerwone siostry i obserwowały ją. Jedna miała okrągłą twarz, druga była szczupła, szale spływały z ramion obu, więc z daleka widać było czerwone frędzle. Nie były to te same dwie, które widziała po przebudzeniu, ale ich obecność nie mogła stanowić czystego przypadku. Nie były jej strażniczkami w dokładnym tego słowa znaczeniu, z drugiej strony, kim niby innym miały być? Im też się nie ukłoniła. Odprowadziły ją beznamiętnymi spojrzeniami.

Nie przeszła jeszcze pół tuzina kroków po posadzce wykładanej czerwono-zielonymi płytkami, kiedy z tyłu dobiegł ją; krzyk bólu jakiejś kobiety, słabo tłumiony przez ciężkie drzwi prowadzące do komnaty Silviany. A więc rozpoczęła się pokuta Alviarin, którą ta najwyraźniej znosiła źle, wnioskując z tego, jak szybko i rozpaczliwie zaczęła krzyczeć. Chyba, że także próbowała wchłonąć ból na modłę Aielów, ale to wydawało się mało prawdopodobne. Egwene pożałowała, że nie wie, dlaczego Alviarin odbywa pokutę oraz czy jest ona dobrowolna, czy zadana. Generał miał zwiadowców, a także siatki szpiegowskie, dostarczające mu informacji o wrogu. Ona miała tylko własne oczy i uszy oraz całą wiedzę, jaką mogła zdobyć w Niewidzialnym Świecie. Niemniej użyteczny mógł się okazać każdy okruch informacji, niczego nie wolno lekceważyć.

Śniadanie śniadaniem, najpierw postanowiła powrócić do swej niewielkiej komnaty w kwaterach nowicjuszek, by przemyć twarz zimną wodą z umywalni i uczesać włosy. Grzebień, który cały czas nosiła w sakiewce u paska, był jedną z nielicznych rzeczy osobistych, które pozwolono jej zatrzymać. Odzież, którą nosiła, gdy ją pojmano, zniknęła gdzieś nocą. W to miejsce pojawiła się biel nowicjatu, lecz suknie i bielizna zawieszone na kołkach w białej ścianie należały wcześniej do niej. Trafiły do magazynu, gdy została wyniesiona do rangi Przyjętej. Wiedziała o tym, ponieważ w lamówki wszyte były drobne etykietki z jej imieniem. Rozrzutność była całkowicie obca Wieży. Nigdy nie wiadomo, kiedy okaże się, że garnitur starych ubrań pasuje na jedną z nowo przybyłych. Wszak konieczność noszenia bieli nowicjatu nie czyniła z niej nowicjuszki, cokolwiek sądziły na ten temat Elaida i pozostałe.

Zdecydowała, że jest gotowa do wyjścia dopiero wtedy, gdy z. policzków zniknęły resztki czerwieni, sama zaś poczuła się w pełni opanowana. Kiedy ma się niewiele broni, wygląd zewnętrzny może służyć za oręż. Te same dwie Czerwone siostry czekały na ogrodzonej balustradą galerii — nieodłączne cienie.

Refektarz nowicjuszek położony była na najniższym poziomie Wieży, tuż obok głównej kuchni. Była to duża komnata o białych ścianach i surowym wystroju, choć płytki posadzki mieniły się wszystkimi barwami Ajah; całą salę wypełniały stoły, przy każdym na niewielkich ławeczkach z powodzeniem zasiąść mogło sześć do ośmiu kobiet. I właśnie siedziały — sto lub więcej odzianych w biel, szczebioczących do siebie nad talerzami. Elaida musi być urzeczona tak wielką liczbą kobiet. Wieża od wielu już lat nie gościła tylu nowicjuszek. Bez wątpienia wieści o rozłamie w Wieży zasiały wątpliwości w wielu głowach, skłaniając do rezygnacji z podróży do Tar Valon. Egwene nie była pod większym wrażeniem. Śniadające nie zajmowały nawet połowy wszystkich miejsc przy stołach, zaś jedno piętro wyżej mieścił się kolejny refektarz, od wieków już nieotwierany. Kiedy ona obejmie wreszcie władzę w Wieży, znów trzeba będzie uruchomić drugą kuchnię, a nowicjuszki będą jadać w dwóch turach — rzecz niesłychana od czasów poprzedzających Wojny z Trollokami.

Ledwie weszła do środka, Nicola od razu ją dostrzegła, jakby jej wyczekiwała. Łokciami odsunęła siedzące obok nowicjuszki. Powoli sala milkła, jakby przechodziła po niej fala ciszy, wszystkie głowy zwróciły się w stronę idącej główną nawą Egwene. Ta nie oglądała się ani w prawo, ani w lewo.

Naraz, w połowie drogi przez komnatę, niska, szczupła nowicjuszka o długich ciemnych włosach podstawiła jej nogę. Egwene zachwiała się. Cudem odzyskawszy równowagę, odwróciła się i spojrzała zimno. Kolejna potyczka w wielkiej wojnie. Kobieta miała jasną cerę Cairhienianki. Z bliska Egwene widziała, że tamtą wkrótce czeka inicjacja Przyjętej, chyba że jej konto obciążały inne wady. Ale Biała Wieża dobrze wiedziała, jak sobie z nimi radzić.

— Jak masz na imię? — zapytała.

— Alvistere — odparła młoda kobieta. Akcent potwierdzał to, co można było wnosić z jasnej cery. — Dlaczego pytasz? Żeby donieść Silvianie? To na nic. Żadna nie piśnie ani słówkiem, że cokolwiek widziała.

— To strasznie przykre, Alvistere. Chcesz zostać Aes Sedai i zrezygnować z możliwości kłamania, a jednocześnie pragniesz, aby inne kłamały za ciebie. Nie dostrzegasz w tymi sprzeczności?

Twarz Alvistere poczerwieniała.

— Kim jesteś, aby mnie pouczać?

— Jestem Zasiadająca na Tronie Amyrlin. Więźniarka, mimo to wciąż Zasiadająca na Tronie Amyrlin.

Olbrzymie źrenice Alvistere rozszerzyły się, po sali przeszedł szmer. Egwene skierowała kroki ku kuchni. Najwyraźniej nie wierzyły, że odziana w biel i sypiająca razem z nimi, wciąż nie zrezygnuje z pretensji do tytułu Amyrlin. Lepiej jak najszybciej rozwiać ich złudzenia

Kuchnia była wielka, z wysokim sufitem i posadzką wykładaną szarymi płytkami, rożna nad długim, kamiennym paleniskiem nie pracowały, ale żelazne piece i piekarniki emitowały dość ciepła, by natychmiast się spociła, gdyby wcześniej nic opanowała techniki nie pocenia się. Kiedyś dość się napracowała w tej kuchni, nie miała większych wątpliwości, że teraz przyjdzie jej tu wrócić w tej samej roli. Z trzech stron otaczały kuchnię refektarze — Przyjętych, Aes Sedai, nowicjuszek. Laras, Mistrzyni Kuchni, przechadzała się po niej kaczkowatym chodem. Miała spoconą twarz i nienagannie biały fartuch; jego płótna starczyłoby na trzy suknie nowicjuszek; wymachiwała długą, drewnianą łyżką niczym berłem, znamionującym władzę nad kucharkami, podkuchennymi oraz pomywaczkami, które wykonywały jej rozkazy równie skwapliwie, co prawdziwi dworzanie królowej. Pewnie nawet bardziej ochoczo. Wydawało się mało prawdopodobne, by jakakolwiek władczyni wymierzyła komuś berłem klapsa za opieszałość.

Na tace wędrowała ogromna z pozoru ilość jedzenia, jedne tace były z kutego srebra, inne z rzeźbionego i pozłacanego drewna, kobiety wynosiły je przez drzwi do głównej sali jadalnej sióstr. nie były to podkuchenne z białym Płomieniem Tar Valon wyhaftowanym na łonach, lecz kobiety szacowne, otulone w doskonale skrojone wełniane tkaniny, z jaśniejącymi akcentami upiększeń, osobiste służące sióstr, które podejmą żmudną wspinaczkę w drodze do kwater Ajah.

Aes Sedai mogły, jeśli chciały, jadać w swoich pokojach, choć zazwyczaj wiązało się to z uciążliwym odgrzewaniem potraw. Większość wolała podczas posiłków cieszyć się towarzystwem. Tak przynajmniej było kiedyś. Teraz nieprzerwany strumień kobiet, niosących przykryte tkaniną tace stanowił po twierdzenie faktu, że Białą Wieżę pokryła pajęcza sieć pęknięć. Powinna w związku z tym odczuwać satysfakcję. Elaida stała na podwyższeniu, gotowym w każdej chwili runąć pod jej ciężarem. Jednak Wieża była domem. Więc Egwene czuła tylko smutek. A także złość na Elaidę. Całkowicie zasłużyła sobie, żeby ją obalić, choćby za to, co uczyniła Wieży od czasu, gdy zdobyła stułę i laskę!

Laras obrzuciła ją przeciągłym spojrzeniem, pochyliła głowę, aż na szyi powstał czwarty podbródek, potem wróciła do wymachiwania łyżką i zaglądania kucharkom przez ramię. Ongiś dopomogła w ucieczce Siuan i Leane, zatem jej lojalność wobec Elaidy była wątpliwa. Czy teraz inna kobieta może na nią liczyć? Z całą pewnością dokładała wszelkich starań, by nie patrzeć Egwene w oczy. Tuż obok niej pojawiła się podkuchenna, która prawdopodobnie nie odróżniała jej od pierwszej lepszej nowicjuszki. Uśmiechnięta kobieta wyraźnie pracowała nad wyhodowaniem sobie podwójnego podbródka. Wręczyła jej drewnianą tacę z olbrzymim, pękatym kubkiem parującej herbaty i pokrytym białą glazurą talerzem, na którym znajdowały się chleb, oliwki i kruchy biały ser. Egwene zaniosła posiłek do sali jadalnej. Tam znowu napotkała ciszę i setkę utkwionych w nią spojrzeń. Musiały wiedzieć, że została wezwana przed oblicze Mistrzyni Nowicjuszek. Koniecznie chciały się przekonać, czy będzie jadła na stojąco. Niczego bardziej nie pragnęła, niż rozciągnąć się na jednej z twardych, drewnianych ławek, zmusiła się wszak, by siedzieć normalnie. Co oczywiście tylko podsyciło płomień palący w pośladkach. Nie tak silny jak wcześniej, jednak na tyle dokuczliwy, by nie zdoławszy się opanować, odruchowo zmieniła pozycję. Dziwne, ale jej twarz w naturalny sposób była spokojna — żadnego skrzywienia ani grymasów. Miała ochotę stać, prawda, ale nie okazywać bólu. Był częścią jej samej. Pogodziła się z nim bez walki.

Teraz starała się go przyjąć w siebie, to jednak nadal pozostawało poza zasięgiem możliwości.

Oderwała kawałek chleba — mąka, z której go upieczono, zawierała także, jak się okazało, wołki zbożowe — na sali zaś stopniowo ponownie zaczęły rozlegać się rozmowy, przyciszone, ponieważ nowicjuszkom nie pozwalano na hałasy. Przy jej stole również rozmawiano, choć nikt nie kwapił się, by do niej zagadnąć. Ale tak też było dobrze. Nie znalazła się tutaj po to, by zawierać przyjaźnie z nowicjuszkami. Ani po to, aby uznały ją za jedną ze swoich. O nie, miała zupełnie inny cel.

Zwróciła tacę do kuchni, wyszła z refektarza wraz z innymi nowicjuszkami i przekonała się, że czeka na nią następna para czerwonych sióstr. Jedną była lisia Katerine Alruddin, w szarej sukni z licznymi czerwonymi rozcięciami. Burza kruczoczarnych włosów spadała kaskadą do talii, szal spoczywał na ramionach.

— Wypij to — powiedziała Katerine kategorycznie, smukłą dłonią podając jej cynowy kubek. — Do dna, pamiętaj. — Druga Czerwona, smagła, o kwadratowej twarzy z niecierpliwością poprawiła szal i wykrzywiła twarz w grymasie. Najwyraźniej nie podobała jej się rola służącej czy bodaj towarzyszki służącej. Niewykluczone też, że nie podobała jej się zawartość kubka.

Egwene pochłonęła zawartość, tłumiąc westchnienie. Słaby napar z widłokorzenia wyglądał jak lekko zbrązowiała woda, a odległą nutą smakował miętą. Zresztą bardziej wspomnieniem po mięcie niż samą miętą. Pierwszy kubek wypiła niemal zaraz po przebudzeniu, kiedy pełniące dyżur Czerwone siostry miały już dosyć oddzielania jej tarczą i pałały ochotą zajęcia się swoimi sprawami. Katerine spóźniła się o godzinę, mimo to Egwene wątpiła, by nawet bez tej porcji widłokorzenia potrafiła poważniej przenosić. Przynajmniej na tyle, żeby coś z tego wyniknęło.

— Nie chcę spóźnić się na swoją pierwszą lekcję — rzekła, oddając kubek. Katerine wzięła go z jej ręki, choć z jakiegoś powodu wyglądała na zdumioną własnym gestem. Egwene poszła za nowicjuszkami, zanim siostra zdążyła zaprotestować, Lub zrugać za brak ukłonu.

Pierwsza lekcja odbywała się w surowym pomieszczeniu bez okien, gdzie dziesięć nowicjuszek okupowało ławki przeznaczone dla trzydziestu lub więcej, i okazała się w każdym calu tą właśnie katastrofą, jakiej oczekiwała. Oczywiście to nie ją spotkała katastrofa, jakkolwiek rzeczy się miały. Instruktorką była Idrelle Menford, koścista kobieta o stalowym spojrzeniu, która była już Przyjętą, kiedy Egwene przybyła po raz pierwszy do Wieży. Wciąż jeszcze nosiła białą suknię z lamówką i mankietami obszytymi tasiemką siedmiu kolorów. Egwene zajęła miejsce na skraju ławki, znów nie dbając o wrażliwe miejsca. Były już nieco mniej wrażliwe, choć naprawdę nieco. Wypić cały ból.

Idrelle stała na niewielkim podwyższeniu z przodu pokoju i patrzyła na wszystkie z góry. Na widok Egwene w bieli w jej oczach zamigotała iskierka satysfakcji, dzięki której złagodniał odrobinę mars na czole, stanowiący trwałą cechę jej oblicza.

— Wszystkie nauczyłyście się już tworzyć proste kule ognia — oświadczyła klasie. — Przekonajmy się teraz, do czego zdolna jest nowa uczennica. Wszystkie pamiętamy, jak dumna była ze swych umiejętności. — Kilka nowicjuszek zachichotało.

— Przygotuj kulę ognia, Egwene. Migiem, dziecko.

Kula ognia? To była jedna z pierwszych rzeczy, jakich się uczyły nowicjuszki. O co chodzi?

Egwene otworzyła się na Źródło, objęła saidara, pozwoliła, by ją wypełnił. widłokorzeń pozwalał zaczerpnąć tylko drobny strumyczek Mocy, a ona przywykła już do fal powodzi, niemniej Moc była i niezależnie od ilości, niosła ze sobą całe życie i radość saidara, całą wzmożoną świadomość siebie i komnaty, i w której przebywała. Wzmożona samoświadomość oznaczała jednak odświeżenie doświadczenia chłosty pantoflem, ale nawet nie drgnęła. Wetchnąć w siebie ból! Czuła delikatną woń mydła z porannej kąpieli nowicjuszek, widziała niewielką żyłkę, pulsującą na czole Idrelle. Jakaś część jej samej pragnęła trzepnąć tę kobietę w ucho strumieniem Powietrza, wziąwszy wszak pod uwagę rozmiar Mocy, którą obecnie rozporządzała, Idrelle z ledwością cokolwiek by poczuła. Zamiast tego Egwene przeniosła Ogień i Powietrze w taki sposób, że utworzyły niewielką kulę z zielonego płomienia, która zawisła przed jej twarzą. Kula była blada, przezroczysta i w istocie pożałowania godna.

— Doskonale — oświadczyła Idrelle z sarkazmem. O to przecież chodziło. Pragnęła zacząć od udowodnienia nowicjuszkom, jak marnie radzi sobie Egwene z przenoszeniem. — Uwolnij saidara. A teraz, dziewczynki...

Egwene dodała do tamtej błękitną kulę, potem brązową i szarą, wprawiając je w taniec wokół siebie wzajem.

— Wypuść Źródło — zażądała szorstko Idrelle.

Do kul przyłączyła się jeszcze żółta, biała i — na samym końcu — czerwona. Egwene szybko ozdobiła kule pierścieniami ognia, jedne wewnątrz drugich. Opasały z zewnątrz wirujące kule. Czerwoną stworzyła na samym początku, bo w zamyśle Egwene miała być najmniejsza, zielona miała być ostatnia i największa. Gdyby wybierała Ajah, przyłączyłaby się do Zielonych. W powietrzu, wokół siedmiu kul ognia, kręciło się siedem ognistych obręczy, każda w innym kierunku. W ich sercu nieprzerwanie trwał zawiły taniec. Jakkolwiek były blade i mętne, oglądane z zewnątrz składały się wszak na sugestywne przedstawienie, ponieważ Egwene dowodziła, że potrafi rozdzielić potok saidara na czternaście strumyków. Żonglerka Mocą nie była ani na jotę prostsza niż zwykła żonglerka.

— Przestań — wrzasnęła Idrelle. — Natychmiast! — Poświata saidara spowiła nauczycielkę, Egwene poczuła na plecach uderzenie strumienia Powietrza.

— Powiedziałam ci, żebyś przestała! — Strumień uderzył ją znowu, potem jeszcze raz.

Egwene ze spokojem kontynuowała ruch obręczy, taniec kul. Po nauczce, którą wymierzył jej z rozmachem pantofel Silviany, łatwo mogła teraz przełknąć ból, który zadawały ciosy Idrelle. A nawet powitać go z utęsknieniem. Czy kiedykolwiek nauczy się, jak z uśmiechem przyjmować razy?

W drzwiach stanęła Katerine i ta druga Czerwona.

— Co się tutaj dzieje? — zażądała wyjaśnień siostra o kruczoczarnych włosach. Oczy jej towarzyszki otworzyły się szeroko na widok cudów, których dokonywała Egwene. Wydawało się mało prawdopodobne, aby choć jedna z nich potrafiła tak daleko dojść w umiejętności dzielenia strumieni Mocy.

Na widok Aes Sedai wszystkie nowicjuszki oczywiście poderwały się z miejsc i dygnęły. Wszystkie, oprócz Egwene. Idrelle poprawiła fałdy spódnicy. Wyglądała na zmartwioną.

— Nie można jej przemówić do rozumu — rozpaczała, — Próbowałam, ale bez skutku.

— Przestań natychmiast, Egwene — padł krótki rozkaz Katerine.

Egwene podtrzymywała sploty, póki tamta znów nie otwarła ust. Dopiero wówczas uwolniła saidara i powstała.

Katerine gwałtownie zamknęła usta i wzięła głęboki oddech. Twarz nie straciła charakterystycznej dla Aes Sedai pogody ducha, ale jej oczy pałały.

— Natychmiast udasz się do gabinetu Silviany; powiesz, żel nie chciałaś słuchać instruktorki i przeszkadzałaś w lekcji. Natychmiast!

Opóźniając chwilę wyjścia o czas potrzebny na wygładzenie spódnicy — skoro już postanowiła usłuchać, nie może okazać gorliwości bądź pośpiechu — Egwene przecisnęła się pomiędzy dwoma Aes Sedai i ruszyła korytarzem.

— Powiedziałam, biegiem — w ślad za nią padły ostre słowa Katerine.

Strumień Powietrza uderzył w jej wciąż piekące pośladki. Pogódź się z bólem. Kolejne uderzenie. Wciągnij ból jak powietrze. Trzecie uderzenie było tak silne, że się zachwiała. Weź ból za swój.

— Wyręcz mnie, Jezrail — warknęła Katerine.

— Nie będę robić takich rzeczy — powiedziała druga siostra z silnym taireńskim akcentem. — Posuwasz się za daleko, Katerine. Jeden lub dwa szturchańce są dopuszczalne, jednak dalsza część kary to już sprawa Mistrzyni Nowicjuszek. Na Światłość, po takich uderzeniach nie da rady dojść do gabinetu Silviany.

Katerine oddychała z trudem.

— Doskonale — przemówiła w końcu. — Listę wykroczeń może wszakże uzupełnić także o nieposłuszeństwo względem siostry. Upewnię się, że zostało ono odnotowane, Egwene, nie łudź się więc, że masz sprawę z głowy.

Kiedy Egwene przekroczyła próg gabinetu Mistrzyni Nowicjuszek, Silviana powitała ją zdumionym uniesieniem brwi.

— Już z powrotem? Przynieś mi, dziecko, pantofel spod szafki i powiedz, co przeskrobałaś.

Po dwóch kolejnych lekcjach i dwóch następnych wizytach w gabinecie Silviany — nie pozwalała robić z siebie pośmiewiska, a jeśli jakaś Przyjęta nie chciała, aby robiła coś lepiej od niej, nie powinna w ogóle prosić, by to robiła — oraz z góry zaplanowanej wizycie w porze obiadowej, Silviana zdecydowała, że każdy dzień Egwene będzie zaczynał się od Uzdrawiania.

— W przeciwnym razie będziesz w niedługim czasie tak posiniaczona, że każda chłosta skończy się krwawo. Ale nie sądź, że okazuję ci pobłażliwość. Nawet gdybyś trzy razy dziennie potrzebowała Uzdrawiania, tym mocniej będę cię tłukła. W razie potrzeby sięgnę po pas lub rózgę. Ponieważ ja cię nauczę, dziecko. Masz na to moje słowo.

Te trzy lekcje z trzema bardzo zażenowanymi Przyjętymi przyniosły inny jeszcze skutek. Jej nauki ograniczone zostały do indywidualnych konsultacji z Aes Sedai, które zazwyczaj przysługiwały wyłącznie Przyjętym. Oznaczało to długą wspinaczkę po spiralnych, ozdobionych draperiami korytarzach do kwater Ajah, przy których wejściu stały siostry, jak na warcie, i w istocie pełniły wartę. Ostatnimi czasy odwiedziny ze strony innych Ajah były — łagodnie rzecz ujmując — niemile widziane. I nigdy nie napotkała żadnych Aes Sedai w pobliżu kwater innych Ajah. Pominąwszy Zasiadające Komnaty, nieczęsto zdarzało jej się spotkać siostry same, nie w grupie, na korytarzach na zewnątrz kwater. Zawsze miały szale na ramionach, często w ślad za nimi podążali Strażnicy, ale ten lęk był inny od tamtego, który trzymał w swych szponach obozowisko poza murami Tar Valon. Tutaj siostry zawsze trzymały się swoich Ajah, zawsze przebywały razem, mijając zaś inne, albo patrzyły na siebie ponuro, albo całkowicie je ignorowały. Nawet najbardziej upalnym latem w Wieży panował chłód, lecz obecnie przy spotkaniu różnych Ajah powietrze zdawało się rozgorączkowane i oziębłe równocześnie. Również te Zasiadające, które znała zdawały się wciąż dokądś śpieszyć. Kilka ją rozpoznało, czego owocem były przeciągłe, uważne spojrzenia, większość wszak jakby jej nie zauważała. Pevara Tazanovni, pulchna, ładna Zasiadająca Komnatę w imieniu Czerwonych, pewnego dnia niemal na nią wpadła — Egwene nie miała zamiaru ustępować na bok, nawet przed Zasiadającym, — ale pospieszyła naprzód, jak gdyby nigdy nic. Innym razem dokładnie tak samo postąpiła Doesine Alwain, całkowicie pochłonięta rozmową z inną Żółtą siostrą choć zazwyczaj była elegancka, po chłopięcemu szczupła i zręczna. Żadna z tamtych dwóch nie zatrzymała na niej spojrzenia. Żałowała, że choć w przybliżeniu nie wie, kim mogła być druga Żółta.

Znała imiona dziesięciu „cichociemnych”, które Sheriam wysłała do Wieży, aby spiskowały przeciwko Elaidzie, i bardzo żałowała, że nie udało jej się z żadną nawiązać kontaktu. Nie znała ich przecież z widzenia, pytać zaś znaczyło tylko ściągać na nie: uwagę. Miała nadzieję, że jedna z nich odciągnie ją na bok albo wręczy liścik, nic takiego jednak nie nastąpiło Musiała sama — jeśli nie liczyć Leane — rozegrać tę bitwę, o ile nie uda jej się podsłuchać czegoś, dzięki czemu zdoła skojarzyć twarze przynajmniej z niektórymi z imion.

Nie zaniedbywała oczywiście Leane. Podczas drugiej nocy w Wieży, po kolacji, pomimo dojmującego znużenia zeszła do Otwartych cel na dole. W sześciu pomieszczeniach na pierwszym poziomie piwnic lokowano kobiety, które potrafiły przenosić, pod warunkiem, że nie zachodziła konieczność ścisłego zamknięcia. W każdej celi znajdowała się duża, wykonana z żelaznej kraty klatka. Kraty sięgały od kamiennej posadzki aż po sufit. Każda była szeroka na cztery kroki, jedyne źródło światła stanowiły żelazne lampy stojące. W celi Leane na ławkach na przeciw ściany siedziały dwie Brązowe siostry w towarzystwie Strażnika szerokiego w barkach mężczyzny o pięknej twarzy i skroniach nieznacznie przyprószonych siwizną. Strażnik zerknął na Egwene, gdy ta weszła do celi, i zaraz powrócił do ostrzenia sztyletu o kamień. Jedną z Brązowych była Felaana Bevaine, smukła o długich, złocistych włosach, błyszczących, jakby czesała je kilka razy dziennie. Na moment przestała pisać w oprawnym w skórę notatniku na przenośnym pulpicie i wyrzuciła z siebie zgrzytliwym głosem:

— Och, kogo ja widzę? Dobrze, dziecko, Silviana powielała, ze możesz ją odwiedzać, ale nie wolno ci nic jej dawać nie pokazawszy tego uprzednio Dalevien lub mnie. I nie rób żadnych awantur.

Natychmiast powróciła do pisania. Dalevien, krępa kobieta której krotko ścięte, ciemne włosy przetykały pasemka siwizny na chwilę nie podniosła wzroku sponad lektury porównawczej tekstów dwóch książek. Każda leżała otwarta na jednym z jej kolan. Otaczała ją poświata saidara — odgradzała Leane tarczą — najwyraźniej nie widziała powodu, by zerkać na raz utkany splot.

Egwene nie tracąc chwili, pośpiesznie przerzuciła ręce przez żelazne okratowanie i uściskała Leane.

— Silviana powiedziała mi, że w końcu uwierzyły, iż jesteś, kim jesteś — oznajmiła ze śmiechem. — Nie sądziłam jednak, że znajdę cię w takim luksusie.

Był to luksus tylko w porównaniu z małymi, ciemnymi celami, w których siostry zazwyczaj oczekiwały na proces; dawano im wtedy wiązkę słomy na posłanie, a jeśli miały szczęście... również koc. Niemniej urządzenie celi Leane naprawdę sprawiało wrażenie wygody. Mieściło się w niej małe łóżko, na pierwszy rzut oka bardziej miękkie niż łóżka w kwaterach nowicjuszek, krzesło z drabinkowym oparciem oraz niebieską poduszką z frędzlami, wreszcie stół, na którym leżały trzy książki i stała taca z resztkami kolacji. Była nawet umywalnia. Co z tego, że biały dzban i misę znaczyły szczerby, a na powierzchni lustra utworzyły się pęcherzyki powietrza, nocnik zaś skrywał się za parawanem do higieny intymnej, który do takiego stopnia nie przepuszczał światła, że przykucnięta Leane jawiła się tylko jako cień postaci.

Leane zawtórowała śmiechem.

— Och, wszystkie mnie tu bardzo lubią — oznajmiła energicznie. Nawet stojąc bez ruchu, zdawała się omdlewać i mimo niewyszukanej odzieży z ciemnej wełny stanowiła kwintesencję wizerunku ponętnej Domani. Energiczny ton pochodził jednak z okresu, zanim podjęła decyzję, by przeistoczyć się w te., którą chciała być. — Miałam dziś przez cały dzień nieprzerwany strumień gości, same Ajah, prócz Czerwonych. Nawet Zielone usiłują nakłonić mnie, bym nauczyła je Podróżowania i w ogóle chcą dostać mnie w swoje ręce, przede wszystkim dlatego, że twierdzę, iż teraz jestem Zielona. — Zadrżały zbyt ostentacyjnie, by mogło to ujść za naturalny odruch. — Byłoby to równie okropne, jak powrót do Melare i Desali. Desala to przerażająca kobieta. — Uśmiech jej rozpłynął się jak mgiełka w promieniach słońca w południe. — Zapowiedziały, że obleką mnie w biel. Lepsze to, jak przypuszczam, niż inne możliwości. Podają ci widłokorzeń? Mnie też.

Egwene, zdumiona, popatrzyła w kierunku siostry, która dzierżyła tarczę. Leane parsknęła:

— Zwyczaj. Gdybym nie była pod oddzieloną tarczą zapewne nie potrafiłabym zrobić krzywdy. Zwyczaj jednak każe, by kobiety w otwartych celach były zawsze osłonięte tarczą. Tobie pozwalają się włóczyć?

— Nie do końca — odparła sucho Egwene. — Na zewnątrz czekają dwie Czerwone, które odprowadzą mnie do mojej sypialni i osłonią na czas snu.

— Tak to jest. Ja siedzę w celi, ty zaś jesteś pod obserwacją i obie szklankami pijemy napar z widłokorzenia — westchnęła Leane. Rzuciła długie spojrzenie z ukosa na dwie Brązowe, Felaana nadal pochłonięta była pisaniem. Dalevien przewracała strony obu leżących na jej kolanach książek równocześnie i mruczała coś pod nosem. Strażnik ostrzył sztylet z takim zapałem, iż zanosiło się na to, że będzie się nim golił. Ale z pozoru głównie interesowały go drzwi wejściowe.

— Kiedy uciekamy? — zapytała Leane przyciszonym głosem.

— Nie uciekamy — odparła Egwene i wyłuszczyła swoje racje oraz plan, równocześnie nieprzerwanie obserwując siostry kątem oka. Opowiedziała Leane o wszystkim, co zobaczyła. I zrobiła. Prawie nie mogła się doliczyć, ile razy tego dnia została wychłostana i jak znosiła cięgi, musiała wszak o tym opowiedzieć, by przekonać kobietę, że się nie załamie.

— Rozumiem, że żadna ekspedycja ratunkowa nie wchodzi w grę. Miałam jednak nadzieję... — Strażnik poruszył się i Leane urwała w pół zdania. On jednak chował tylko sztylet do pochwy. Splótł ramiona na piersiach, wyciągnął nogi przed siebie i oparł się o ścianę, ze spojrzeniem utkwionym w drzwi.

Wyglądało, jakby potrafił w okamgnieniu zerwać się na równe nogi.

— Laras pomogła mi raz uciec — powiedziała Leane spokojnym tonem. — Nie jestem wszak pewna, czy zgodzi się pomóc po raz drugi. — Zadygotała, tym razem autentycznie. Zanim Laras pomogła uciec jej i Siuan, została ujarzmiona. — Zrobiła to przede wszystkim dla Min, dopiero w dalszej kolejności miała na uwadze Siuan czy mnie. Jesteś pewna? Silviana Brehon to twarda kobieta. Przyzwoita, z tego, co słyszałam, jednak tak silna, że mogłaby łamać w ręku podkowy. Czy jesteś absolutnie pewna, Matko?

Kiedy Egwene przytaknęła, Leane westchnęła po raz kolejny.

— Wtedy zostaną z nas dwa robaki wgryzione w korzeń, czyż nie? — To nie było pytanie.

Widywała się z Leane każdego wieczora, gdy tylko wyczerpanie nie wiodło jej prosto po kolacji do łóżka, i za każdym razem zastawała ją w zdumiewająco dobrym nastroju, jak na więźnia zamkniętego w celi. Strumień sióstr odwiedzających Leane nie malał, ona zaś do każdej rozmowy przemycała informacje, zgodne z sugestiami Egwene. Odwiedzające siostry nie mogły nakazać wychłostania Aes Sedai, nawet, jeśli ta przebywała w celi, choć kilka rozgniewało się do tego stopnia, że z pewnością tego żałowały. Poza tym, kiedy jedna z sióstr mówiła o tych sprawach, wyglądało to na sprawę znacznie poważniejszą, niż gdyby usłyszały o nich od nowicjuszki. Leane mogła się nawet kłócić, przynajmniej dopóki nie wypłoszyła odwiedzających. Jak donosiła, wiele zostawało. Kilka nawet przyznało jej rację. Nieśmiało i z ociąganiem, z rozmaitymi zastrzeżeniami, niemniej przyznały rację. Poza tym, co było równie ważne — przynajmniej dla Leane — niektóre Zielone orzekły, iż skoro została ujarzmiona i tym samym wykluczona na pewien czas ze społeczności Aes Sedai, miała prawo ubiegać się o przyjęcie do każdych Ajah, gdy już znów zostanie siostrą, Więc nie wszystkie, ale „kilka” brzmiało lepiej niż „żadna”. Egwene zaczęła podejrzewać, że Leane w swojej celi sprawia się. znacznie lepiej niż ona na wolności. Cóż, wolności ograniczonej. Nie była zazdrosna. Zajmowały się dobrą robotą. I w rzeczywistości nie miało znaczenia, która z nich lepszą, dopóki praca szła do przodu. Czasami tylko cięższa zdawała się wędrówka do gabinetu Silviany. Mimo to Egwene mogła poszczycić się sukcesami. Swego rodzaju sukcesami.

Po południu tego pierwszego dnia w pękającym w szwach salonie Bennae Nalsad — wszędzie na posadzce piętrzyły się w nierównych stosach książki, półki zaś uginały się pod ciężarem zakonserwowanych czaszek ssaków, ptaków oraz węży, a także wypchanych okazów przedstawicieli pomniejszych gatunków; na olbrzymiej niedźwiedziej czaszce przysiadła duża, brązowa jaszczurka (wyglądała jak wypchana, dopóki w pewnej chwili nie zamrugała oczami) — tego pierwszego popołudnia Brązowa Shienaranka poprosiła, aby wykonała wyczerpującą serię splotów, jeden za drugim. Bennae zasiadła na krześle z wysokim oparciem, po jednej stronie kominka z marmuru o brązowych żyłkach. Egwene wybrała niewygodę i usiadła z drugiej strony. Nikt nie prosił jej, by siadała, lecz przecież Bennae nie zaoponowała.

Egwene wykonała wszystkie sploty, o które została poproszona, aż wreszcie usłyszała, że ma sporządzić splot Podróży, na co tylko uśmiechnęła się i złożyła ręce w małdrzyk. Siostra odchyliła się do tyłu i poprawiła jedwabną spódnicę oraz włosy w tym samym odcieniu głębokiego brązu. Oczy Bennae były błękitne, o ostrym spojrzeniu, włosy zaś ujęte w srebrną siatkę i miejscami przetykane pasmami siwizny. Dwa palce poplamione były atramentem, atrament znaczył też nos po jednej stronie. Trzymała porcelanową filiżankę do herbaty, której nie zaproponowała Egwene.

— Uważam, dziecko, że niewiele pozostało ci jeszcze do nauczenia się o Mocy, zwłaszcza gdy weźmiemy pod uwagę twoje cudowne odkrycia.

Egwene skinęła głową, przyjmując komplement. Część z tych rzeczy były to faktycznie jej odkrycia, ale w tej sytuacji nie miało to żadnego znaczenia.

— W żadnym wypadku nie oznacza to, że obecnie nie pozostało ci już nic do nauczenia się. Odebrałaś kilka zaledwie lekcji nowicjatu, zanim... — Brązowa popatrzyła krzywo na białą suknię Egwene i odkaszlnęła. — I jeszcze mniej lekcji, jako... cóż, później o tym pomówimy. Może zechcesz mi powiedzieć, jakie błędy popełnione przez Shein Chunla doprowadziły do Trzeciej Wojny o Mur Garen? Z jakich powodów wybuchła Wielka Wojna Zimowa pomiędzy Andorem a Cairhien? Jakie przyczyny legły u podstaw Rebelii Weikina? I jak się skończyła? Historia jest zasadniczo nauką o wojnach, doniosłą zaś jej część zajmują pytania, jak i dlaczego wybuchły, a także jak się skończyły. Nie doszłoby do bardzo wielu wojen, gdyby ludzie potrafili uczyć się na błędach innych ludzi. Więc?

— Shein nie popełniła żadnego błędu — odparła Egwene z namysłem. — Niemniej masz rację. Zostało mi wiele do nauczenia się. — Pozostałych wojen, które wymieniłaś, nie znam nawet z nazw. — Wstała i nalała sobie herbaty ze srebrnego dzbanka, który stał obok na stoliku. Oprócz sporządzonej z srebrnej plecionki tacy, stolik dekorował wypchany ryś i czaszka węża. Była rozmiarów ludzkiej!

Bennae popatrzyła krzywo, ale nie z powodu herbaty. Na to właściwie nie zwróciła uwagi.

— Co miałaś na myśli, mówiąc, że Shein nie popełniła żadnego błędu, dziecko? Jak to? Zagmatwała sprawy tak jak nikomu przed nią się chyba nie udało.

— Otóż przed wybuchem Trzeciej Wojny o Mur Garen — odpowiedziała Egwene, sadowiąc się z powrotem na krześle — Shein wykonywała dokładnie polecenia Komnaty, nic więcej. — Na wielu obszarach wiedzy historycznej Egwene ziały poważne luki, lecz Siuan nauczyła jej dokładnie wszystkich błędów, które popełniły pozostałe Amyrlin. Natomiast to konkretnie pytanie stało się przesłanką do rozpoczęcia wykładu. I dzięki temu siadanie obeszło się bez normalnego wysiłku i bólu.

— O czym ty mówisz?

— Próbowała żelazną ręką utrzymać porządek w Wieży, nigdy nie przystała na żaden kompromis, natychmiast brała za łeb każdą opozycję. Komnata miała już tego dość, nie mogły wszak znaleźć nikogo na jej miejsce, zamiast więc ją usunąć, wybrały gorsze rozwiązanie. Pozostawiły Shein na stanowisku i nakazywały pokutę za każdym razem, kiedy próbowała wydać jakieś rozporządzenie. Nawet najdrobniejsze — ciągnąc swoją opowieść, Egwene zdawała sobie sprawę, że brzmi jak przemowa, musiała jednak wyrzucić z siebie to wszystko. I tak trudno było siedzieć nieruchomo na twardym drewnie, z którego wykonane zostało siedzenie krzesła. Weź w siebie ból. — Komnata decydowała o tym, co zrobi Shein i Wieża. Same jednak źle kierowały wieloma sprawami, przede wszystkim z tego powodu, że poszczególne Ajah miały własne cele i zabrakło przywódczej ręki, zdolnej tak nimi pokierować, aby stały się wspólnym celem Białej Wieży. Okres panowania Shein cechowały wojny, wybuchające we wszystkich miejscach widocznych na mapie. W końcu siostry dość już miały partactwa Komnaty. Podczas jednego z sześciu buntów, jakie zna historia Wieży, obalone zostały wspólne rządy Shein oraz Komnaty. Oficjalna wersja podaje, że zmarła w Wieży śmiercią naturalną, jednakże w rzeczywistości została uduszona pięćdziesiąt jeden lat później we własnym łóżku, na wygnaniu, gdy wykryto spisek, który miał na celu ponowne osadzenie jej na Tronie Amyrlin.

— Bunty? — zapytała Bennae z niedowierzaniem. — Aż sześć? Skazana na wygnanie i uduszona?

— Wszystko to zapisane zostało w sekretnych historiach, przechowywanych w Depozycie Trzynastym. Choć jak sądzę, nie powinnam ci o tym mówić. — Egwene upiła łyk herbaty i skrzywiła się. Herbata była prawie zwietrzała. Nic dziwnego, że Bennae nawet swojej nie tknęła.

— Sekretne historie? Depozyt Trzynasty? Gdyby taki istniał, zapewne bym o nim wiedziała. Dlaczego nie powinnaś mi o tym mówić?

— Ponieważ zgodnie z literą prawa o istnieniu sekretnych historii, jak również o tym, co stanowi ich treść, wiedzieć mogą tylko Amyrlin, Opiekunka oraz Zasiadające Komnaty. I z konieczności bibliotekarze, którzy przechowują dokumenty. Nawet samo to prawo stanowi w istocie część Depozytu Trzynastego, więc, jak mniemam, o nim również nie powinnam ci wspominać. Jeśli jakimś sposobem uzyskasz dostęp do tych źródeł lub znajdziesz kogoś, kto ci o tym opowie, przekonasz się, że mam rację. Sześć razy w dziejach Wieży, w momentach, gdy Amyrlin działały szczególnie rozłamowo albo wykazywały niebezpieczną niekompetencję, Komnacie zaś brakowało zdolności do działania, siostry wzniecały rebelie, których celem było ich usunięcie. — Na tym skończyła. Dalej nie mogła już siać ziarna zwątpienia. Ani głębiej zakopać kości niezgody.

Bennae popatrzyła na nią przez dłuższą chwilę, potem podniosła filiżankę do ust. Ledwie poczuła na języku smak herbaty, prysnęła śliną i zaczęła zbierać plamy z sukni za pomocą wykonanej z delikatnej tkaniny koronkowej chusteczki.

— Wielka Wojna Zimowa — powiedziała bezbarwnym głosem i postawiła filiżankę na posadzce obok krzesła — wybuchła pod koniec roku sześćset siedemdziesiątego pierwszego... — Nie wspominała już o tajnych dokumentach ani o buntach, lecz nie musiała. Więcej niż raz podczas tej lekcji odchylała się na krześle, spoglądała krzywo gdzieś ponad głową Egwene, ta zaś nie miała już wątpliwości.

Nieco później tegoż dnia Lirene Doirellin oświadczyła:

— Cóż, Elaida popełniła w tym miejscu poważny błąd. — Spacerowała w tę i z powrotem wzdłuż kominka w jej salonie. Cairhienianka była zaledwie o włos niższa od Egwene, jednak nerwowe spojrzenia, które ciskały jej oczy, nadawały jej wygląd zaszczutego stworzenia, wróbla, który boi się kotów i hołduje przeświadczeniu, że w okolicy jest ich bardzo wiele. Jej ciemnozielone szaty ozdobione były zaledwie czterema dyskretnymi, czerwonymi wycięciami, choć raz w życiu zdarzyło się jej piastować godność Zasiadającej Komnatę. — Nic chyba nie mogło się przyczynić bardziej do tego, by chłopak trzymał się tak daleko od Wieży, jak to tylko możliwe, niż ta proklamacja, której towarzyszyła następnie próba porwania al’Thora. O tak, Elaida popełniła błędy.

Egwene pragnęła zadać pytanie na temat Randa i próby porwania — porwania? — Lirene jednak bez żadnych dalszych wstępów wdała się w wymienianie licznych błędów Elaidy. Oczy jej biegały, nieświadomie wyłamywała palce i przez cały czas się przechadzała. Egwene nie była przekonana, czy bieżące spotkanie można zaliczyć do udanych, z drugiej strony nie była to też całkowita porażka. I czegoś się nauczyła.

Oczywiście, nie wszystkie jej intrygi miały równie pomyślny przebieg.

— Nie ma tu miejsca na żadne dyskusje —- ucięła Pritalle Nerbaijan. Ton jej głosu był całkowicie spokojny, jednak rzucone z ukosa spojrzenie zielonych oczu paliło. Jej komnaty wyglądem bardziej przypominały siedzibę Zielonej, nie zaś Żółtej. Na ścianach wisiało kilka obnażonych mieczy, a jedwabne gobeliny przedstawiały walkę ludzi z trollokami. Często ściskała rękojeść sztyletu za paskiem ze srebrnej plecionki. Nie był to zwykły podręczny nóż. Posiadał ostrze długie niemal na stopę, a rękojeść zdobiła szmaragdowa głowica. Dlaczego zgodziła się wygłosić Egwene wykład, pozostawało tajemnicą, zważywszy na to, jak bardzo nie lubiła nauczać. Być może dlatego, że chodziło o Egwene.

— Wysłuchasz teraz lekcji o granicach Mocy. To podstawowa lekcja, jak najbardziej właściwa dla nowicjuszki.

Egwene zapragnęła zmienić pozycję na trójnogu, na którym usadowiła ją Pritalle, zamiast tego skupiła się na piekącym bólu, poświęcając całą uwagę jego internalizacji. Uczynieniu go częścią siebie. Dzień ów był świadkiem trzech wizyt Egwene w gabinecie Silviany, przeczucie zaś dyktowało jej, że nadciąga następna, choć do południowego posiłku brakowało jeszcze całej godziny.

— Powiedziałam tylko, że jeśli można uczynić Shemerin Sedai zwykłą Przyjętą, znaczy to, że władza, Elaidy nie ma granic. Przynajmniej ona tak uważa. A jeśli wszystkie się z nią zgodzą, faktycznie tak się stanie.

Pritalle zacisnęła dłoń na rękojeści sztyletu, aż kłykcie zbielały, z czego najwyraźniej nie zdawała sobie sprawy.

— Skoro uważasz, że wiesz lepiej — oznajmiła chłodno może gdy skończymy, udasz się do Silviany.

Egwene uznała to za połowiczny sukces. Była pewna, że nie jej dotyczył gniew Pritalle.

— Spodziewam się po tobie stosownego zachowania oświadczyła jej następnego dnia z całą stanowczością Serancha Colvine. Właściwym słowem na oddanie wyglądu Szarej siostry było: „ściągnięta”. Ściągnięte usta, bez przerwy zmarszczony nos, jakby wciąż węszyła nieprzyjemny zapach. Nawet otoczenie bladoniebieskich oczu zdawało się ściągnięte w wyrazie dezaprobaty. Bez tego grymasu mogła z powodzeniem uchodzić za ładną. —- Zrozumiałaś?

— Zrozumiałam — odparła Egwene, sadowiąc się na taborecie, który postawiono naprzeciw krzesła z wysokim oparciem, należącego do Seranchy. Poranek ów należał do chłodnych, więc na kamiennym palenisku płonął niewielki płomień, Przełknij ból. Uczyń go częścią siebie.

— Odpowiedź nieprawidłowa — powiedziała Serancha. — Prawidłowa odpowiedź to ukłon i słowa: „Zrozumiałam, Serancha Sedai”. Zamierzam przygotować listę twych uchybień, którą zaniesiesz Silvianie, gdy skończymy. Rozpocznijmy od nowa. Zrozumiałaś, dziecko?

— Zrozumiałam — odrzekła Egwene, nie podnosząc się z taboretu. Twarz Seranchy oblała się purpurą... i tyle ze sławnej pogody ducha Aes Sedai. Lista w końcu liczyła cztery strony. Serancha podała ją kurczowo zaciśniętą dłonią. Poświęciła więcej czasu na pisanie niż na wykład! Tego spotkania nie można było uznać za sukces.

Potem była Adelorna Bastine. Zielona Saldaeanka roztaczała wokół siebie stateczną atmosferę, choć była szczupła i nie wyższa od Egwene. Cechowało ją przy tym iście królewskie, władcze obejście, które mogłoby onieśmielać, gdyby Egwene na to sobie pozwoliła.

— Dowiedziałam się, że sprawiasz kłopoty — rzekła, podnosząc oprawioną w kość słoniową szczotkę z małego inkrustowanego stolika obok krzesła, na którym siedziała. — Jeżeli spróbujesz sprawiać kłopoty mnie, przekonasz się, że wiem, jak zareagować.

Egwene przekonała się, nawet nie próbując sprawiać kłopotów. Trzy razy lądowała na kolanach Adelorny. Kobieta naprawdę umiała posłużyć się szczotką w innym celu niż czesanie włosów. A godzinną lekcję przeciągnąć do dwóch.

— Czy mogę już iść? — zapytała w końcu Egwene, ocierając spokojnie policzki chusteczką, która i tak była już mokra. Wetchnij ból. Wchłoń ogień. — Miałam przynieść wodę Czerwonym siostrom i nie chcę się spóźnić.

Adelorna spojrzała na szczotkę i skrzywiła się, następnie odniosła ją na stolik, który Egwene wcześniej dwukrotnie przewróciła kopniakiem. Potem wykrzywiła się, patrząc na Egwene, badając ją wzrokiem, jakby chciała zajrzeć w głąb serca.

— Szkoda, że w Wieży nie ma Cadsuane — wymruczała. — Myślę, że stanowiłabyś dla niej prawdziwe wyzwanie. — zdawało się, że w głosie zabrzmiała nuta szacunku.

Dzień ten pod pewnymi względami okazał się punktem zwrotnym. Choćby, dlatego, że Silviana postanowiła, iż Egwene dwukrotnie w ciągu dnia będzie poddawana Uzdrawianiu.

— Zdaje się, że obrywanie cięgów sprawia ci przyjemność, dziecko. To zwykły upór, którego nie zamierzam tolerować, Staniesz twarzą w twarz z rzeczywistością. Przy następnej wizycie w moim gabinecie przekonamy się, jak ci smakuje pas. — Mistrzyni Nowicjuszek podwinęła koszulę na plecach Egwene i urwała. — Uśmiechasz się? Czy powiedziałam coś śmiesznego?

— Przyszło mi po prostu do głowy coś zabawnego — odrzekła Egwene. — Nic ważnego. — Przynajmniej nie było to nic ważnego dla Silviany. Egwene nauczyła się, jak czynić ból częścią siebie. Rozgrywała wojnę, a nie pojedynczą bitwą i każda wizyta w gabinecie Silviany była oznaką, iż stoczyła kolejną walkę i nie uległa. Ból był krzyżem walecznych. Przy każdym uderzeniu pantofla wyła i wierzgała tak jak wcześniej, lecz gdy następnie osuszała policzki, nuciła sobie po cichu. Jak lekko nosi się krzyż walecznych.

W drugim dniu jej niewoli postawy nowicjuszek zaczęły się. zmieniać. Chyba Nicola oraz Areina, która znalazła zajęcie w stajniach i często przychodziła z wizytą do Nicoli — były tak blisko ze sobą że Egwene zastanawiała się, czy przypadkiem nie są przyjaciółkami od poduszki; głowy zawsze blisko, twarze tajemniczo uśmiechnięte — raczyły wszystkie pozostałe nowicjuszki opowieściami o Egwene. Dodając im pikanterii. W relacjach tych dwóch kobiet Egwene prezentowała się jako postać łącząca w sobie przymioty wszystkich legendarnych Aes Sedai plus Birgitte Srebrny Łuk oraz samej Amaresu, z Mieczem Słońca w dłoni, ruszającej do bitwy. Wydawało się, że połowę nowicjuszek Egwene napawała lękiem, podczas gdy druga połowa była na nią z jakiegoś powodu zła lub otwarcie ją lekceważyła. Niektóre naiwnie próbowały naśladować jej za chowanie na lekcjach, póki w końcu zalew odwiedzin w gabinecie Silviany nie położył kresu tym praktykom: trzeciego dnia południowy posiłek spożywało na stojąco ponad dwadzieścia czerwonych ze wstydu nowicjuszek. Była wśród nich Nicola,, Oraz — o dziwo — także Alvistere. Podczas kolacji liczba ich spadła do siedmiu, czwartego zaś dnia tylko Nicola i Cahicnianka jadły na stojąco. I taki był koniec całej historii.

Egwene przypuszczała, że niektóre tak mogą jej zazdrościć konsekwencji, że same stawały na baczność i gięły karki. Wbrew oczekiwaniom, wychodziło na to, że maleje liczba nowicjuszek jej niechętnych, a rosną zastępy tych, które ją szanują. Żadna nie próbowała się z nią zaprzyjaźnić, co też było dobrym znakiem. Mimo białych szat była Aes Sedai i nie wypadało jej wchodzić w bliższe relacje z nowicjuszkami. Zawsze istniało ryzyko, że przyjaciółka zadrze nosa i narobi sobie kłopotów. Nowicjuszki zaczęły przychodzić do niej po radę, po pomoc w odrabianiu lekcji. Z początku ledwie garstka, liczba ich wszak rosła z dnia na dzień. Pomagała im, co zazwyczaj sprowadzało się do umocnienia wiary dziewczyny w siebie, wytłumaczenia sensu rozwagi bądź na cierpliwym poprowadzeniu jej za rękę przez arkana wiedzy na temat sprawiających kłopoty splotów. Nowicjuszkom nie wolno było przenosić pod nieobecność Aes Sedai bądź Przyjętej, niemniej potajemnie prawie wszystkie lekceważyły zakaz, a Egwene mimo wszystko była siostrą. Tego rodzaju pomoc starała się wszak zdecydowanie ograniczać. Plotki o tym, co dzieje się na spotkaniach, musiały wyjść na jaw, a w efekcie do gabinetu Silviany nie trafi sama. Ona była na to gotowa, ale nie chciała narażać innych. Jeśli idzie zaś o rady... Nowicjuszkom, którym zabraniano kontaktów z mężczyznami, mogła powiedzieć tylko jedno. Choć napięcia pojawiające się między przyjaciółkami od poduszki bywały tak samo bolesne jak kłopoty z mężczyznami.

Pewnego wieczora, w drodze powrotnej z kolejnej wizyty w gabinecie Silviany podsłuchała rozmowę Nicoli z dwoma nowicjuszkami, które nie mogły mieć więcej niż piętnaście, szesnaście lat. Egwene pamiętała, jaka sama była w ich wieku. Choć zdawało się, że to już stulecia temu. Marah była krępą dziewczyną z Murandy, w jej niebieskich oczach drzemały ukryte chochliki. Namene była wysoką, szczupłą Domani, chichoczącą bez powodu.

— Zapytaj Matkę — powiedziała Nicola. Nieliczne nowicjuszki w ten sposób tytułowały Egwene, choć nie sposób było zetknąć się z tym tytułem nigdzie poza kwaterami kobiet w bieli. Były naiwne, ale nie do przesady. — Zawsze chętnie służy radą.

Namene zaśmiała się nerwowo i okręciła na pięcie.

— Nie chcę jej przeszkadzać.

— Poza tym — zaczęła Marah śpiewnie — ona zawsze udziela jednej rady i za każdym razem jest to ta sama rada.

— I to dobra rada. — Nicola podniosła dłoń i strzeliła palcami. — Słuchajcie Aes Sedai. Słuchajcie Przyjętych. Pracujcie ciężko. Coraz ciężej.

Egwene uśmiechnęła się i poszła do swojego pokoju. Gdy była prawowitą Amyrlin, nie zdołała nauczyć Nicoli właściwego zachowania, być może dokona tego w przebraniu nowicjuszki. Ciekawe.

Mogła służyć im w jeszcze jeden sposób — pociechą. Choć to pozornie sprzeczne ze zdrowym rozsądkiem, wnętrze Białej Wieży faktycznie niekiedy się zmieniało. Ludzie gubili się, próbując odnaleźć drogę do komnat, w których bywali już dziesiątki razy. Ze ścian wychodziły kobiety albo w nich znikały, często odziane w suknie o starodawnym kroju, niekiedy w cudacznych kostiumach, w szatach, które wyglądały po prostu na długie, jaskrawo farbowane tkaniny, owinięte wokół ciała, w wyszywanych płaszczach do kostek, pod które, co jeszcze bardziej zdumiewające, wkładały szerokie spodnie. Światłości, jak którakolwiek kobieta mogłaby nałożyć suknię całkowicie ukazującą łono? Egwene przedyskutowała te sprawy z Siuan w Tel’aran’rhiod i wiedziała, że to oznaki zbliżania się Tarmon Gai’don. Nieprzyjemna myśl, w tej kwestii wszakże nic nie mogła zrobić. Co się stało, nie odstanie się, poza tymi pierwszym zwiastunem Ostatniej Bitwy był przecież sam Rand. Siostry w Wieży musiały wiedzieć, co to wszystko oznacza, ale pochłonięte własnymi sprawami nie miały czasu dla nowicjuszek, które płakały ze strachu. Pocieszać je próbowała Egwene.

— Świat jest pełen niezwykłych cudów — zapewniała jasnowłosą Coride, która łkała, z twarzą wciśniętą w poduszkę. Młodsza od niej zaledwie o rok, Coride mimo półtora roku spędzonego w Wieży, była nadal dziewczynką.

— Cóż dziwnego, że niektóre z nich zdarzają się w Białej Wieży? Czy mogłoby zresztą istnieć lepsze miejsce? — W obecności dziewczyn nie wspominała nigdy o Ostatniej Bitwie. To z pewnością nie byłaby żadna pociecha.

— Ale ona przeszła przez ścianę! — zawodziła Coride, unosząc głowę. Miała czerwone wypieki na twarzy, policzki mokre od łez. — Przeszła przez ścianę! I żadna z nas nie potrafiła odnaleźć klasy, Pedra też, i się na nas rozgniewała. Pedra nie złości się nigdy. Ona też się przestraszyła!

— Założę się jednak, że Pedra nie zaczęła płakać. — Egwene siadła na krawędzi łóżka dziewczyny, zadowolona, że udało jej się nie skrzywić z bólu. Materace nowicjuszek nie słynęły z wygody. — Zmarli nie mogą wyrządzić żadnej krzywdy żywym, Coride. Nie mogą nawet nas dotknąć. Zdaje się, że nas zupełnie nie zauważają. Poza tym to tylko nowicjuszki bądź służące Wieży z dawnych czasów. Był to kiedyś ich dom tak samo, jak teraz jest nasz. Jeśli zaś idzie o komnaty i korytarze, które znajdują się tam, gdzie nie powinny, nie zapominaj, że Wieża to miejsce dziwów. Pamiętaj o tym, wtedy przestaniesz się ich bać.

Według Egwene brzmiało to nieprzekonująco, mimo to Coride otarła oczy i przyrzekła, że nie będzie się już bać. Niestety, podobne lęki gościły w głowach stu i dwóch nowicjuszek takich jak ona i nie wszystkie można było równie łatwo pocieszyć. Co tylko pogłębiło niechęć Egwene wobec sióstr z Wieży.

Lekcje, pocieszanie nowicjuszek i kary wymierzane ręką Mistrzyni Nowicjuszek nie wypełniały jej dni bez reszty, choć kar — rzecz jasna — było co dzień okropnie dużo. Silviana miała rację, wątpiąc pierwszego dnia, by Egwene zostało wiele wolnego czasu. Nowicjuszki zawsze miały dużo obowiązków. Niejednokrotnie były to prace pozorne, ponieważ Wieżę obsługiwała służba w liczbie ponad tysiąca mężczyzn i kobiet, nie licząc pracowników tymczasowych, wszelako od zawsze w Wieży obowiązywała doktryna, iż praca fizyczna wzmacniała charakter. Poza tym uważano, że dzięki niej nowicjuszki będą zbyt zmęczone, aby myśleć o mężczyznach. Problem w tym, że Egwene obciążano większą liczbą obowiązków niż pozostałe nowicjuszki. Niektóre prace przydzielone zostały przez siostry, widzące w niej uciekinierkę, inne przez, Silvianę, która żywiła nadzieję, iż dzięki temu utemperuje „buntowniczy” charakter Egwene.

Codziennie po jednym z posiłków za pomocą soli kuchennej i drucianych szczotek szorowała brudne garnki w głównej kuchni. Czasami do kuchni wtykała głowę, Laras, ale nigdy nie odezwała się słowem. Nigdy też nie posłużyła się wobec niej swoją długą łyżką, nawet w chwilach, gdy Egwene, zamiast szorować, masowała krzyż, obolały od nachylania się nad garnkami. Laras hojną ręką wymierzała klapsy pomywaczkom i podkuchennym, które próbowały płatać Egwene figle, jak to miały w zwyczaju w przypadku nowicjuszek wysyłanych do pracy w kuchni. Laras wprawdzie głośno oznajmiała za każdym razem, kiedy uderzyła kogoś, kto naprzykrzał się, Egwene, że powodem jest uchylanie się od pracy, niemniej Egwene zauważyła, że w wymierzaniu kar była znacznie bardziej powściągliwa, gdy ktoś prawdziwej nowicjuszce dokuczał lub wylewał jej kubek zimnej wody za kołnierz. Wychodziło na to, że ma swego rodzaju sprzymierzeńca. Gdyby tylko wiedziała, jak to wykorzystać.

Nosiła wodę na koromysłach: do kuchni, do kwater nowicjuszek, do kwater Przyjętych, wreszcie całą drogę do apartamentów Ajah. Dostarczała posiłki do komnat sióstr, grabiła ogrodowe ścieżki, wyrywała chwasty, była u sióstr na posyłki, dyżurowała przy Zasiadających Komnaty, zamiatała i myła posadzki, szorowała posadzki na kolanach, a to bynajmniej nie wyczerpywało listy jej prac. Nigdy nie uchylała się od tych obowiązków, po części, dlatego, by nikt nie mógł nazywać jej leniwą. Widziała w tych obowiązkach rodzaj kary, że nie przygotowała właściwie operacji przemiany łańcucha zatoki w cuendillara. Pokutę należy odprawiać z godnością. W każdym razie z taką godnością, na jaką stać szorującą podłogi.

Poza tym odwiedziny w kwaterach Przyjętych dawały sposobność przekonania się, jak one ją postrzegają. W Białej Wieży żyło trzydzieści jeden Przyjętych, lecz zawsze jakieś udzielały lekcji nowicjuszkom, inne same uczestniczyły w zajęciach. Dlatego nieczęsto zdarzało jej się zastać więcej niż dziesięć bądź dwanaście Przyjętych w ich kwaterach wokół dziewięciokondygnacyjnych krużganków, otaczających niewielki ogród. Wieść o jej przybyciu niosła się jednak szybko i nigdy nie brakowało jej audytorium. Z początku kilka próbowało zasypać ją gradem poleceń, zwłaszcza Mair, pulchna i błękitnooka Arafelianka, i Asseil, Tarabonianka o zimnych oczach i brązowych włosach. Kiedy przybyła do Wieży, obie były nowicjuszkami, a gdy ją opuszczała, zazdrościły tak szybkiego wyniesienia do rangi Przyjętej. W ich wypadku, co drugie zdanie zaczynało się od „Przynieś.,.” bądź „Zanieś...”. Dla nich wszystkich, Egwene była tą „nowicjuszką”, która sprawiła najwięcej kłopotów, „nowicjuszką”, która uważała się za Zasiadającą na Tronie Amyrlin. Dźwigała kubły wody, aż do bólu w karku, bez słowa skargi. Nie godziła się wszakże słuchać wydawanych przez nie poleceń. Co oczywiście mnożyło liczbę jej odwiedzin w gabinecie Mistrzyni Nowicjuszek. W miarę upływu dni, gdy okazało się, że bezustanne wędrówki do gabinetu Silviany nie przynoszą żadnego skutku, liczba poleceń malała, aż w końcu tamte dały za wygraną. Asseil czy Mair z natury nie były podłe, chciały tylko zachować się jak należy, wziąwszy pod uwagę okoliczności, i znalazły się w kropce, nie wiedząc, co zrobić z Egwene.

Niektóre Przyjęte też lękały się spotkań z umarłymi i zmian w układzie architektonicznym Wieży, więc ilekroć widziała pobladłe twarze lub oczy pełne łez, powtarzała to samo, co mówiła do nowicjuszek. W takich wypadkach wprawdzie rzadko zwracała się bezpośrednio do pocieszanej, ponieważ to mogło wywołać odwrotną reakcję, tylko starała się o wrażenie, jakby wszystko tłumaczyła samej sobie. Sposób ten sprawdzał się zarówno w wypadku Przyjętych, jak i nowicjuszek. Gdy zaczynała mówić, często wiele podrywało się na równe nogi bądź otwierało usta, jakby chciały powiedzieć, żeby była cicho, ostatecznie żadna tego nie czyniła — po chwili przychodził namysł. Ostatnio, gdy wchodziła na teren kwater Przyjętych, tamte wciąż pojawiały się na obramowanych kamienną balustradą galeryjkach, ale teraz tylko patrzyły w milczeniu, jakby zastanawiając się, kim naprawdę jest. W końcu postanowiła nauczyć je, kim naprawdę jest. Nauczyć tego nowicjuszki oraz siostry.

Kobieta w bieli, posługująca Zasiadającym Komnaty oraz siostrom i zazwyczaj stojąca cicho w kącie, mimo iż ostatecznie taka nieznośna, wkrótce stała się częścią umeblowania. Na jej widok zmieniały temat rozmowy, udało jej się posłyszeć dość, aby się zorientować w intrygach, zazwyczaj wyrastających z małostkowej chęci odwetu na innych Ajah. Zastanawiające było, że większość sióstr zdawała się uważać inne Ajah Wieży za gorszych wrogów niż siostry z obozu poza murami miasta, a Zasiadające Komnaty nie były lepsze. Niejednej miała ochotę, dać klapsa. Co prawda, to dobrze wróżyło wzajemnym stosunkom, kiedy siostry wrócą do Wieży, jednak...

Udało jej się podsłuchać, co nieco o innych sprawach. Na przykład o klęsce, która spotkała ekspedycję skierowaną przeciw Czarnej Wieży. Wydawało się, że niektóre siostry nie wierzą, tym pogłoskom i próbują same siebie oszukiwać, iż coś takiego nie mogło się zdarzyć. Kolejne siostry wzięto do niewoli po walnej bitwie i jakimś sposobem zmuszono do zaprzysiężenia wierności Randowi. Egwene już wcześniej żywiła podobne podejrzenia, a kiedy się potwierdziły, zareagowała na nie równą niechęcią, jak niechęć sióstr, którym Asha’mani nałożyli więzi zobowiązań. Fakt, że Rand był ta’veren, Smokiem Odrodzonym, nie stanowił dostatecznego wytłumaczenia. Nigdy w dziejach żadna Aes Sedai nie przysięgała na wierność żadnemu mężczyźnie. Siostry oraz Zasiadające Komnaty spierały się, kto był temu winien. Najcięższe zarzuty padały pod adresem Randa i Asha’manów. Wszakże jeszcze jedno imię przewijało się w niemal każdej rozmowie. Elaida do Avriny a’Roihan. Dużo też słyszała o samym Randzie, o tym, jak go odnaleźć, zanim nadejdzie Tarmon Gai’don. Wiedziały, że się zbliża, mimo iż nie robiły nic w sprawie uspokojenia nowicjuszek oraz Przyjętych i rozpaczliwie pragnęły dostać Randa w swoje ręce.

Czasami ryzykowała komentarz — tu wzmianka, że Shemerin wbrew wszelkim zwyczajom odarto z szala, tam sugestia, iż edykt Elaidy w sprawie Randa był najlepszym pod słońcem sposobem sprowokowania go. Wyrażała się ze współczuciem o siostrach, które zostały wzięte do niewoli przez Asha’manów, a także o tych, które pojmano pod Studniami Dumai — padało przy tym imię Elaidy — bądź ubolewała nad zaniedbaniami, które doprowadziły do tego, iż wspaniałe ongiś ulice Tar Valon przemieniły się w gnijący śmietnik. Wtedy nie musiała już wymieniać imienia, Elaidy — dobrze wiedziały, kto był odpowiedzialny za Tar Valon. Czasami komentarze te kończyły się nadprogramowymi odwiedzinami w gabinecie, Silviany. Czasami zaś dodatkowymi obowiązkami. Zadziwiające było, że nie zawsze. Zwracała baczną uwagę na siostry, które ograniczały się do upominania jej, by siedziała cicho. Lub — jeszcze lepiej — nic nie mówiły. Niektóre nawet kiwały głową na znak zgody, zanim się zorientowały, co robią.

Dodatkowe obowiązki owocowały zaskakującymi spotkaniami.

Rankiem drugiego dnia pobytu w Wieży za pomocą długiego, bambusowego czerpaka czyściła stawy w Wodnym Ogrodzie. Poprzedniej nocy spadł ulewny deszcz, a po ciężkich wichurach, pośród jasnozielonych liści lilii oraz pączkujących irysów wodnych zaległy liście i trawa; znalazła nawet martwego wróbla, którego pieczołowicie pochowała na jednym z kwietnych ganków. Para Czerwonych sióstr zajęła miejsce na jednym z łukowato sklepionych mostków, przechylały się ponad kamienną balustradą o koronkowych rzeźbieniach i przyglądały się jej oraz rybom, które wirowały w wodzie w tańcu z czerwieni, złota oraz bieli. Kilka wron wzbiło się w powietrze z gałęzi skórzanego liścia i poszybowało na północ. Wrony! W myśl założeń tereny Wieży winny być bacznie strzeżone przed krukami i wronami. Wyglądało na to, że Czerwone nic nie zauważyły.

Siedziała w kucki na brzegu jednego ze stawów, zmywając z rąk brud po pogrzebie nieszczęsnego ptaka, kiedy pojawiła się Alviarin owinięta ściśle szalem z białymi frędzlami. Jakby poranek był w dalszym ciągu wietrzny, a na niebie nie świeciło słońce. Oto trzeci już raz napotykała Alviarin i znowu samą, nie zaś w towarzystwie innych Białych, które wszak gromadkami kręciły się po korytarzach. Czy należy się w tym dopatrywać jakiejś wskazówki? Jeżeli nawet, nie potrafiła sobie wyobrazić, o co może chodzić. Chyba że chodziło o ostracyzm Alviarin ze strony jej Ajah. Z pewnością zgnilizna nie doszła tak głęboko.

Alviarin wystarczył rzut oka na Czerwone. Zaczęła zbliżać się do Egwene, idąc wzdłuż wyłożonej grubym żwirem ścieżki, która wiła się pomiędzy stawami.

— Nisko upadłaś — odezwała się, kiedy znalazła się bliżej — Musi cię to bardzo boleć.

Egwene wyprostowała się i wytarła brudne ręce w spódnicę, następnie uniosła czerpak.

— Nie ja jedna. — Przed świtem odbyła kolejną sesję z Silvianą, a kiedy wychodziła z gabinetu, Alviarin czekała pod drzwiami na swoją kolej. To był codzienny rytuał Białej siostry i temat niekończących się plotek w kwaterach nowicjuszek, w których spekulowano nad przyczyną.

— Mama zawsze mówiła, żebym nie płakała nad rozlanym mlekiem. W tych okolicznościach to chyba dobra rada.

Na policzkach Alviarin pojawiły się słabe rumieńce.

— Wydaje mi się jednak, iż płakałaś całkiem sporo. Bez przerwy, według wszelkich doniesień. Na pewno wyrwałabyś się z tego, gdybyś mogła.

Egwene ujęła szczotką kolejny dębowy liść i zmiotła go do drewnianego skopka pełnego wilgotnej ściółki.

— Twoja lojalność wobec Elaidy nie ma zbyt mocnych podstaw, nieprawdaż?

— Dlaczego tak mówisz? — spytała Alviarin z niedowierzaniem. Spoglądając na dwie Czerwone, które, jak się zdawało, poświęcały w tej chwili więcej uwagi rybom niż Egwene, podeszła bliżej, zniżając głos do szeptu.

Egwene wybrała czerpakiem długie źdźbła trawy, które musiały pochodzić z równiny poza rzeką. Czy pora teraz wspominać o liście, jaki ta kobieta napisała do Randa? Obiecywała w nim, praktycznie rzecz biorąc, że złoży mu Białą Wieżę u stóp. O nie, taka informacja może okazać się bezcenna, należała wszak do tego rodzaju rzeczy, którymi posłużyć się można tylko raz.

— Pozbawiła cię stuły Opiekunki i skazała na pokutę. To niewielka zachęta do lojalności.

Twarz Alviarin była nadal gładka, jednak ramiona wyraźnie opadły. Rzadko zdarzało się, by Aes Sedai okazywała tak wiele uczuć. Zapewne odczuwa niezwykłe skrępowanie, skoro do lego stopnia traci panowanie nad sobą. Znowu zerknęła w stronę Czerwonych. — Rozważ tę sytuację — powiedziała głosem niemal zniżonym do szeptu. — Jeżeli szukasz drogi ucieczki przed konsekwencjami, cóż, być może ją znajdziesz.

— Jestem zadowolona z sytuacji, w której się znalazłam — odparła Egwene z prostotą. Alviarin uniosła brwi z niedowierzaniem, znowu patrząc w kierunku Czerwonych — jedna z nich przestała przyglądać się rybom i zwróciła spojrzenie w ich kierunku, — po czym odeszła, bardzo szybko, prawie biegiem.

Przychodziła co dwa, trzy dni w czasie, gdy Egwene wykonywała swe obowiązki i choć nigdy otwarcie nie zaproponowała pomocy w ucieczce, często używała tego słowa, kiedy zaś Egwene najwyraźniej nie chciała chwycić przynęty, zaczęła zdradzać objawy frustracji. Bo była to — oczywiście — przynęta. Egwene nie ufała tej kobiecie. Być może chodziło o ten list, napisany zapewne tylko po to, by ściągnąć Randa do Wieży, w szpony Elaidy, może zaś o to, że cały czas wyczekiwała, aż Egwene zrobi pierwszy ruch — najlepiej jakby zaczęła żebrać. Wtedy zapewne Alviarin zaczęłaby stawiać warunki. W każdym razie nie miała najmniejszego zamiaru uciekać, chyba że nie będzie miała innego wyboru, więc zawsze udzielała tej samej odpowiedzi:

— Odpowiada mi ta sytuacja.

Słysząc to wciąż i wciąż, Alviarin zaczynała zgrzytać zębami, Czwartego dnia pobytu, kiedy Egwene znów na kolanach szorowała błękitno-białe kafelki posadzki, przed jej oczyma przedefilowały trzy pary męskich butów z cholewami. Mężczyznom towarzyszyła siostra odziana w szary jedwab z bogatym, czerwonym haftem. Po paru krokach tamci zatrzymali się.

— To musi być ona — powiedział męski głos o akcencie wskazującym pochodzenie z Illian. — Wskazano mi ją. Chciałbym z nią porozmawiać.

— To tylko zwykła nowicjuszka, Martinie Stepaneos — odrzekła siostra. — Chciałeś przejść się po ogrodzie.

Egwene zamoczyła szczotkę do szorowania w wiadrze z wodą mydlaną i przystąpiła do pracy nad kolejnym szeregiem płytek.

— Okalecz mnie, fortuno, Cariandre, może to i Biała Wieża, nie ja nadal pozostaję prawowitym królem Illian i jeżeli chcę z nią rozmawiać, to będę z nią rozmawiał, a ty możesz być przyzwoitką, żeby wszystko było jak należy i przyzwoicie. Słyszałem, że dorastała w tej samej wsi, co al’Thor. — Ponieważ Egwene nie unosiła już oczu, dostrzegła tylko buty wypastowane czarną pastą aż do połysku, które skierowały się w jej stronę.

Dopiero wówczas powstała, trzymając w jednej ręce ociekającą wodą szczotkę. Wierzchem drugiej ręki odgarnęła włosy z, twarzy. Musiała się powstrzymać, by nie potrzeć twarzy dłonią, na co miała olbrzymią ochotę.

Mattin Stepaneos był krępy i prawie całkiem łysy, miał siwą brodę, przystrzyżoną schludnie na modłę Illian. Twarz znaczyła sieć licznych zmarszczek. Oczy patrzyły bystro i gniewnie. Zbroja pasowałaby do niego lepiej niż płaszcz z zielonego jedwabiu, na którego rękawach i klapach przysiadły wyhaftowane złotą nicią pszczoły.

— Kolejna nowicjuszka? — wymruczał. — Myślę, że się mylisz, Cariandre.

Zażywna Czerwona siostra zacisnęła usta, zostawiła dwóch służących z Płomieniem Tar Valon na piersiach i przyłączyła się do łysiejącego mężczyzny. Przez chwilę mierzyła Egwene niechętnym spojrzeniem, zanim odezwała się do niego:

— To ta często karana nowicjuszka, która musi szorować podłogi. Chodź. W ogrodzie o poranku jest pięknie.

— Naprawdę pięknie byłoby — odparł — porozmawiać z kimś innym niż Aes Sedai. Z kimś innym niż Czerwone Ajah, jeśli już o tym mowa, ponieważ uniemożliwiacie mi kontakty z innymi. Nie licząc służących, którzy równie dobrze mogliby być niemi i Gwardii Wieży, którą — jak sądzę — poinformowano, żeby w mej obecności trzymała język za zębami.

Umilkł na widok zbliżających się dwóch Czerwonych sióstr. Nesita, zażywna, o niebieskich oczach i podła jak żmija, skinęła Cariandre przyjaźnie głową, Barasine wręczyła Egwene nazbyt jej już znajomy cynowy kubek. Wyglądało na to, że pilnowanie jej mimo wszystko zlecono Czerwonym — w każdym razie jej stróżki i dozorczynie wywodziły się zawsze z Czerwonych, — które rzadko pozwalały. Kubek naparu z widłokorzenia pojawiał się rzadziej, niż to nakazano. Egwene opróżniła zawartość kubka i oddała z powrotem. Zdawało się, iż Nesita jest rozczarowana, że Egwene nie protestuje i nie odmawia wypicia zawartości, ale ta rozumiała, że to bez sensu. Raz spróbowała protestów i Nesita dołożyła starań, aby wlać wstrętną zawartość kubka do jej gardła. Posłużyła się w tym celu lejkiem, który trzymała w pogotowiu w torbie u paska. Ładnie by to wyglądało w obecności Mattina Stepaneosa.

On przyglądał się tej milczącej scenie z pełnym niezrozumienia zainteresowaniem, mimo iż Cariandre ciągnęła go za rękaw, ponaglając do spaceru po ogrodach.

— Czy siostry przynoszą ci wodę, gdy jesteś spragniona? — zapytał, gdy Barasine i Nesita sobie poszły.

— Są przekonane, iż napar podniesie mnie na duchu — odpowiedziała. — Wyglądasz doskonale, Mattinie Stepaneosie. Jak na zakładnika Elaidy. — O tym również rozpowiadano w kwaterach nowicjuszek.

Cariandre syknęła i otwarła usta, lecz Mattin pierwszy przemówił, przez zaciśnięte szczęki.

— Elaida uratowała mnie od śmierci z rąk al’Thora — powiedział. Czerwona potakująco skinęła głową.

— Dlaczego sądzisz, że grozi ci z jego strony niebezpieczeństwo? — indagowała dalej Egwene.

Mężczyzna odkaszlnął.

— W Caemlyn zamordował Morgase, w Cairhien zabił Colavaere. Słyszałem, że mordując Colavaere, zniszczył połowę Pałacu Słońca. Słyszałem również o Wysokich Lordach Łzy, otrutych bądź zasztyletowanych w Cairhien. Kto wie, iłu jeszcze władców zamordował i pozbył się ciał? — Cariandre ponownie skinęła głową i uśmiechnęła się. Z powodzeniem uchodzić mógł za chłopca, który opowiada wyuczoną lekcję. Czy te kobiety zupełnie nie rozumieją mężczyzn? Z całą pewnością to spostrzegł. Jego szczęki zacisnęły się jeszcze silniej, ręce zaś na chwilę zwarły w pięści.

— Colavaere się powiesiła — powiedziała Egwene z cierpliwością. — Pałac Słońca zniszczył ktoś inny później. Ten ktoś próbował zabić Smoka Odrodzonego, być może był to Przeklęty, a według słów Elayne Trakand, jej matkę zamordował Rahvin. Rand poparł jej roszczenia zarówno względem Tronu Lwa, jak i Tronu Słońca. Nie zabił nikogo spośród szlachty Cairhien, która wznieciła przeciw niemu powstanie. Nie zabił też żadnego z Wysokich Lordów, którzy się zbuntowali. Po prawdzie, jednego z nich uczynił Zarządcą Łzy.

— Uważam, że to zupełnie... — zaczęła Cariandre, naciągając szal na ramiona, Egwene jednak kontynuowała opowieść, nie zwracając na nią uwagi:

— Każda siostra ci o tym opowie. Jeśli zechce. O ile dowiedziała się od innych. Dlatego spotykasz się wyłącznie z Czerwonymi. Czy widziałeś kiedyś, żeby rozmawiały z sobą siostry różnych Ajah? Porwano cię i uprowadzono na pokład tonącego okrętu.

— Dość już tego — warknęła Cariandre dokładnie w momencie, gdy Egwene kończyła ostatnie zdanie. — Kiedy skończysz z tą podłogą, udasz się do gabinetu Mistrzyni Nowicjuszek i poprosisz o karę za uchylanie się od pracy za brak szacunku okazywany Aes Sedai.

Egwene ze spokojem przyjęła wściekłe spojrzenie

tamtej.

— Kiedy uporam się ze sprzątaniem posadzki, zostanie mi niewiele czasu do rozpoczęcia lekcji z Kiyoshi. Czy nie mogę zajść do gabinetu Silviany po jej zakończeniu?

Cariandre poprawiła szal na ramionach, wyraźnie zdumiona jej opanowaniem.

— Odpowiedź na to pytanie musisz sama znaleźć — odparła nareszcie. — Chodź, Mattinie Stepaneosie. Dość długo już pomagałeś temu dzieciakowi uchylać się od pracy.

Po opuszczeniu gabinetu Silviany Egwene nie znalazła czasu, by zmienić przemoczone ubranie lub choćby przeczesać włosy, jeżeli miała zachować choć iskierkę nadziei, że zdąży na spotkanie z Kiyoshi, nie biegnąc, bo całkiem nie miała na to ochoty. Dlatego się spóźniła. Okazało się, że wysoka, szczupła Szara była wrażliwa na punkcie punktualności i porządku. W niecałą godzinę później z tego też powodu Egwene jęczała i wierzgała, otrzymując tęgie razy od Silviany. Nieoczekiwanie uratowało ją coś innego niż tylko umiejętność przyjmowania bólu. Było to wspomnienie zadumanego wyrazu twarzy Martina Stepaneosa, gdy Cariandre prowadziła go korytarzem, a także fakt, że dwukrotnie zerknął na nią przez ramię. Posiała następne ziarno. Posieje dość wiele, a może wzejdą i rozsadzą piedestał, na który wyniosła się Elaida. Odpowiednia liczba ziaren ją obali.

Wczesnym rankiem siódmego dnia niewoli znów nosiła wodę do wieży, tym razem do kwater Białych Ajah, gdy naraz zatrzymała się; poczuła, jakby ktoś uderzył ją pięścią w żołądek. W jej kierunku spiralnym korytarzem szły dwie kobiety w szalach z szarymi frędzlami, w ślad za nimi wędrowali dwaj Strażnicy. Jedną z sióstr była Melavaire Someinellin, tęga Cairhienianka, odziana w przepiękne szare wełny. Ciemne włosy znaczyły drobiny siwizny. Drugą, o błękitnych oczach i włosach koloru ciemnego miodu, była Beonin!

— Zatem to ty mnie zdradziłaś! — powiedziała Egwene ze złością. Przez głowę przemknęła jej myśl. Jak to możliwe, by Beonin zdradziła ją po złożeniu przysięgi na wierność? — Musisz być Czarną Ajah!

Melavaire wyprostowała się, jak mogła, a mogła nie bardzo, ponieważ była o parę cali niższa od Egwene, wsparła się pięściami o obfite biodra i otwarła usta, by ją zrugać. Egwene miała z nią jedną lekcję i choć zazwyczaj była kobietą łagodną w obejściu, w chwilach wściekłości potrafiła być przerażająca. Beonin oparła dłoń na pulchnym ramieniu drugiej siostry.

— Pozwól, Melavaire, porozmawiam z nią na

osobności.

— Mam nadzieję, że rozmowa będzie krótka i ostra — powiedziała Melavaire lodowatym głosem. — Na samą myśl o takich oskarżeniach...! Na samo wspomnienie o takich rzeczach...! — Potrząsając głową na znak obrzydzenia, cofnęła się odrobinę w głąb korytarza. Tuż za nią udał się jej Strażnik, przysadzisty i szerszy nawet od niej, istny niedźwiedź, nie człowiek, choć poruszał się z gracją przystającą Strażnikom.

Beonin dała znak dłonią i zaczekała, aż podszedł jej Strażnik, szczupły z długą blizną na twarzy. Kilka razy poprawiła szal na ramionach.

— Nikogo nie zdradziłam — rzekła ze spokojem. — Nie przysięgałabym tobie, gdyby nie fakt, że Komnata kazałaby mnie wychłostać, gdyby poznała tajemnice, o których ty wiesz. Pewnie nie raz. To chyba wystarczający powód, by przysięgać, czyż nie? Nigdy nie udawałam, że ciebie kocham, jednak dochowałam przysięgi do chwili, gdy dowiedziałam się, że cię pojmano. Ale nie jesteś już Amyrlin, nieprawdaż? Nie jesteś jeńcem i nie ma nadziei na uratowanie cię, ponieważ sama odmawiasz zgody na ratunek. Znowu jesteś nowicjuszką, a więc przysięga nie obowiązuje z dwóch przynajmniej powodów. Cała ta gadanina o buncie to były tylko wariackie pomysły. Rebelia się skończyła. Biała Wieża wkrótce znowu stanie się jednością, mnie zaś z tego powodu na pewno nie będzie przykro.

Egwene zsunęła koromysła z ramion, postawiła kubły z wodą na ziemi i splotła ramiona na piersiach. Od chwili, gdy została pojmana, próbowała zachować obojętność — wyjątkiem zapewne były chwile cierpienia podczas bicia — wszakże w takiej sytuacji nawet głaz by zapłakał.

— Nadzwyczaj wymownie się tłumaczysz — powiedziała oschle. — Samą siebie próbujesz przekonać? Wszystko to na nic, Beonin. Na nic. Powiadasz, że powstanie wygasło... Gdzie, zatem strumień sióstr, które przychodzą, by klęknąć przed Elaidą i przyjąć z jej rąk pokutę? Światłości, co jeszcze zdradziłaś? Wszystko? — Wydawało się to prawdopodobne. Zachodziła do gabinetu Elaidy kilkakrotnie w czasie Tel’aran’rhiod, ale skrzynka na listy Elaidy była zawsze pusta, Teraz wiedziała już dlaczego.

Na policzkach Beonin pojawiły się jaskrawe wypieki.

— Mówię ci, że nie zdradziłam n...! — Zakończyła zdławionym jękiem i schwyciła ręką gardło, przez które nie chciało przejść kłamstwo. To dowodziło, że nie jest Czarną Ajah; ale równocześnie dowodziło czegoś więcej.

— Zdradziłaś „cichociemne”. Czy wszystkie siedzą w celach piwnicznych?

Beonin rozejrzała się po korytarzu. Melavaire rozmawiała ze swoim Strażnikiem, który pochylał głowę. Choć przysadzisty, był od niej wyższy. Znajdowali się zbyt daleko, żeby cokolwiek usłyszeć, ale Beonin podeszła bliżej i zniżyła głos.

— Elaida kazała je obserwować, choć jestem przekonana, że Ajah nie donoszą jej o wszystkim, czego się dowiedzą. Niewiele sióstr z własnej woli informuje o czymkolwiek Elaidę. Zrozum, to było konieczne. Nie mogłam wrócić do Wieży i utrzymać rzeczy w sekrecie. W końcu i tak wszystko wyszłoby na jaw.

— W takim razie musisz je ostrzec. — Egwene nie udało się ukryć pogardy w głosie. Ta kobieta dzieliła włos na czworo! Posłużyła się najbardziej tandetną wymówką, aby uznać, iż przysięga jej dłużej już nie obowiązuje, a następnie zdradziła kobietę, którą sama pomagała wybrać. Krew i krwawe popioły!

Beonin przez dłuższą chwilę milczała, bawiąc się bezmyślnie szalem, w końcu — o dziwo — przemówiła.

— Ostrzegłam już Meidani i Jennet. — Były to dwie Szare spośród „cichociemnych”.

— Zrobiłam dla nich, co mogłam. Reszta musi utonąć albo na własną rękę nauczyć się pływać. Zdarzało się, że siostry zbierały cięgi za to tylko, że podeszły zbyt blisko kwater innych Ajah. Nie mam zamiaru wędrować do mych komnat odziana zaledwie w szal i siniaki.

— Uważaj to za pokutę — przerwała jej Egwene. Światłości! Napaść na siostry?! Sprawy przybrały gorszy obrót, niż przypuszczała. Musiała sobie przypomnieć, że w ziemi dobrze potraktowanej nawozem ziarna lepiej kiełkują.

Beonin znowu rozejrzała się po korytarzu, Tervail postąpił krok w jej kierunku, nim zatrzymała go ruchem głowy. Jej oblicze było nieporuszone, pomimo zaczerwienionych policzków, w środku jednak musiała się gotować.

— Wiesz, że mogę cię odesłać do Mistrzyni Nowicjuszek, czyż nie? — powiedziała podniesionym głosem. — Słyszałam, że przez połowę dnia piszczysz pod jej pantoflem. Masz chyba dość już tych wizyt. Nie mylę się, prawda?

Egwene uśmiechnęła się do Beonin. Niespełna dwie godziny wcześniej uśmiechnęła się, gdy Silviana odłożyła pas. Teraz przyszło jej to z większym trudem.

— A kto wie, co ja sobie piszczę? Może pisnęłam słówko o przysięgach?

Z twarzy drugiej kobiety uciekła cała krew, pozostawiając oblicze blade i bez rumieńców. Nie, stanowczo nie chciała, żeby to wyszło na jaw.

— Być może udało ci się przekonać samą siebie, że nie jestem już Amyrlin, Beonin, czas jednak zacząć przekonywać się, że nadal nią jestem. Udzielisz ostrzeżenia pozostałym, ilekolwiek będzie cię to kosztować. Powiedz, żeby trzymały się ode mnie z daleka, chyba, że zmienię decyzję. Ściągnęły już na siebie wystarczająco dużo uwagi. Od dziś jednak będziesz rozglądać się za mną każdego dnia, na wypadek gdybym miała dla nich jakieś polecenia. Już teraz mam ich kilka. — Sporządziła naprędce listę tematów, które powinny podjąć w rozmowach z innymi siostrami. Shemerin pozbawiona stuły, współudział Elaidy w katastrofie pod Czarną Wieżą i Studniami Dumai, wszystkie ziarna, które sama wcześniej siała. Teraz trafią w ręce nie tylko jednego siewcy, lecz całego zastępu.

— Nie mogę mówić za inne Ajah — stwierdziła, Beonin, gdy Egwene skończyła. — Ale wśród Szarych siostry często same rozmawiają na te tematy. Siatki szpiegowskie mają ostatnio dużo zajęć. Wychodzą na jaw tajemnice, które Elaida wolałaby ukryć. Jestem pewna, że tak samo jest w wypadku innych. Być może nie muszę...

— Musisz je ostrzec i przekazać moje instrukcje, Beonin, — Egwene z powrotem narzuciła koromysła na ramiona, starając się je w miarę wygodnie zrównoważyć. Jeżeli te dwie, trzy Białe czekające na wodę uznają, że szła wolno, gotowe połamać na jej grzbiecie szczotki do włosów czy pantofle, a na koniec dodatkowo wysłać do Silviany. Zgoda na ból, nawet uczynienie go częścią siebie, nie oznaczała, że trzeba go wywoływać niepotrzebnie.

— Pamiętaj. To pokuta, którą na ciebie nałożyłam.

— Zrobię, jak każesz — przyrzekła Beonin z jawną niechęcią. W jej oczach nagle pojawiły się stalowe błyski, ale to nie miało związku z Egwene. — Z jaką radością ujrzę obalenie Elaidy — dodała nieprzyjemnym głosem, a potem pośpieszyła w kierunku Melavaire.

Zdumiewające spotkanie, które znienacka zaowocowało konkretnym triumfem, wprawiło Egwene w radosny nastrój, którego nie zatarło późniejsze spotkanie z Ferane ani fakt, że traktowała Egwene jak ociężałą na umyśle. Biała Zasiadająca Komnatę była pulchna, a rękę miała równie ciężką, jak Silviana.

Po kolacji powlokła się do otwartych cel, choć częścią swej istoty rozpaczliwie pragnęła znaleźć się w łóżku. Z przerwami na lekcje i wycie pod pasem Silviany — ostatnie spotkanie wypadło tuż przed kolacją — większość dnia spędziła na dźwiganiu wody. Bolały ją ramiona i nogi. Z trudem mogła ustać ze zmęczenia. Dziwne, ale od znalezienia się w niewoli przestały ją dręczyć przyprawiające o mdłości bóle głowy, ustały też ponure sny, które pozostawiały po sobie uczucie zagubienia, mimo iż nic z nich nie pamiętała. Dopiero dzisiaj zaczęło się zbierać na kolejną migrenę. A ta — jak zawsze — utrudni odróżnienie prawdziwych snów; ostatnio miała ich kilku, nadzwyczaj wyraźnych. Dotyczyły Randa, Mata, Perrina, a nawet Gawyna, choć większość snów na temat tego ostatniego była tylko sennymi marzeniami.

Leane pilnowały trzy siostry znane jej z widzenia: Nagora, szczupła kobieta o jasnych włosach, które wiązała w węzeł na karku (zawsze siadała wyprostowana, żeby nadrobić niedostatki figury); Norine, urocza, o ogromnych, wilgotnych oczach, często równie roztargnionych, co oczy Brązowych; oraz Miyasi, wysoka i pulchna o stalowosiwych włosach, kobieta zniszczona życiem, która nie mogła ścierpieć żadnych absurdów i dopatrywała się ich we wszystkim. Nagora, otoczona światłem saidara osłaniała Leane tarczą, wszystkie dyskutowały nad pewną logiczną kwestią, której Egwene nie potrafiła zrekonstruować z urywków, jakie usłyszała. Nie potrafiła nawet ocenić, czy są dwie strony w sporze, czy trzy. Żadna nie podnosiła głosu, żadna nie gestykulowała w najdrobniejszy nawet sposób, twarze wszystkich były niczym nieporuszona maska Aes Sedai, wszak chłodna nuta pobrzmiewająca w głosach nie pozostawiała wątpliwości, że gdyby nie były Aes Sedai, krzyczałyby, a może nawet wymierzały ciosy. Wnioskując z uwagi, jaką jej poświęciły, Egwene równie dobrze mogłaby nie istnieć.

Obserwując kątem oka całą trójkę, przysunęła się jak najbliżej żelaznej kraty i wsparła o nią obiema rękoma, żeby nie upaść, Światłości, jak bardzo była zmęczona!

— Widziałam dziś Beonin — zaczęła łagodnie. — Jest tu w Wieży. Twierdzi, że przysięga, którą mi składała, utraciła znaczenie, ponieważ nie jestem już Zasiadającą na Tronie Amyrlin.

Leane westchnęła i przysunęła się na tyle, blisko, iż ciałem dotykała żelaznych krat.

— Zdradziła nas?

— Immanentna niemożliwość struktur symulowanych jest rzeczą pewną — odparła z przekonaniem Nagora. Jej głos brzmiał jak uderzenie lodowatego młota. — Pewną.

— Zaprzecza temu, a ja jej wierzę — odrzekła szeptem Egwene. — Przyznała się wszak, iż zdradziła „cichociemne”. Elaida na razie tylko je obserwuje, w każdym razie kazałam Beonin je ostrzec; obiecała, że tak uczyni. Twierdziła, że Meidanll oraz Jennet już ostrzegła, z drugiej strony, dlaczego miałaby je zdradzać, a później o tym informować? Sprawiała wrażenie, jakby nie mogła się doczekać chwili obalenia Elaidy. Dlaczego miałaby przejść na stronę Elaidy, skoro w dalszym ciągu życzy jej upadku? Prawie przyznała, iż jak dotąd żadna nie zdradziła naszej sprawy. Czegoś mi tu brakuje, ale jestem zbyt zmęczona by dostrzec, co to jest. — Ziewnęła rozdzierająco, ledwo zdążywszy zasłonić usta dłonią.

— Struktury symulowane są konsekwencją czterech z pięciu aksjomatów racjonalności szóstego rzędu — powiedziała Miyasi z identyczną stanowczością. — Jest to silne wynikanie.

— Tak zwana racjonalność szóstego rzędu została zanegowana przez wszystkie, które miały, choć odrobinę intelektu, to zwykła aberracja — wtrąciła Norine, nieco zbyt ostrym głosem. — Lecz bez struktur symulowanych nie da się zrozumieć tego, co dzieje się, na co dzień w Wieży. Rzeczywistość deformuje się, zmienia każdego dnia.

Leane zerknęła na Białe siostry.

— Niektóre zawsze twierdziły, że są wśród nas agentki Elaidy. Jeżeli Beonin była jedną z nich, przysięga, którą tobie złożyła, obowiązywałaby do momentu, w którym zdołałaby przekonać siebie, iż nie jesteś już Amyrlin. Jeśli z kolei w Wieży spotkała się z innym przyjęciem, niż oczekiwała, być może obiekt jej lojalności znowu uległ zmianie. Beonin była zawsze ambitna. Skoro uznała, że nie oddano jej sprawiedliwości… — Rozłożyła ręce. — Zawsze oczekiwała, że otrzyma to, na co zasłużyła, albo więcej.

— Logika zawsze znajduje zastosowanie w rzeczywistym świecie — powiedziała Miyasi z niechęcią. — Jednak tylko nowicjuszka mogłaby wpaść na pomysł, iż rzeczywisty świat można przełożyć na logikę. Aksjomaty należy tworzyć na podstawie idealizacji. Nie zaś w oparciu o ziemskie prawa. — Nagora zgrzytnęła zębami i popatrzyła ponuro, jakby wypowiedziane przed momentem słowa siłą zostały wydarte z jej ust.

Z lekka zarumieniona Norine podniosła się z miejsca i zaczęła przeciskać między ławkami w kierunku Egwene. Dwie pozostałe odprowadzały ją wzrokiem. Chyba czuła na sobie ciężar ich spojrzeń, ponieważ wciąż poprawiała szal na ramionach.

— Dziecko, wyglądasz na skonaną. Idź natychmiast do łóżka.

Egwene o niczym innym nie marzyła, wpierw jednak pragnęła usłyszeć odpowiedź na swoje pytanie. Tylko, że teraz należy zachować najdalej posuniętą ostrożność. Uwaga trzech Białych sióstr była niepodzielnie skupiona na niej.

— Leane, czy siostry, które przychodzą do ciebie w odwiedziny, zadają ciągle te same pytania?

— Mówiłam ci, że masz się położyć — powtórzyła ostro Norine. Klasnęła w dłonie, jakby to mogło nakłonić Egwene do posłuszeństwa.

— Tak. — powiedziała Leane. — Już rozumiem, o co ci chodzi. Zapewne można mówić o ograniczonym zaufaniu.

— Bardzo ograniczonym — odparła Egwene.

Norine wsparła ręce na biodrach. W jej głosie oraz na twarzy pojawił się chłód, wszelkie roztargnienie rozwiało się bez śladu.

— Skoro odmawiasz pójścia do łóżka, możesz udać się do gabinetu Mistrzyni Nowicjuszek i powiedzieć, że nie chciałaś słuchać siostry.

— Oczywiście — odparła pospiesznie Egwene. Wykonała zwrot do tyłu. Uzyskała odpowiedź: Beonin nie zdradziła splotów Podróżowania, z czego należało wnosić, że najprawdopodobniej nie przekazała Wieży nic innego; niewykluczone, iż może zaryzykować ograniczone zaufanie do niej. Nagora oraz Miyasi szły w jej stronę. Na pewno nie chciała, by osobiście zawlokły ją do gabinetu Silviany, do czego przynajmniej Miyasi była zdolna. Miała nawet więcej siły niż Ferane.

Przed pierwszym brzaskiem dziewiątego dnia pobytu w Wieży Doesine weszła do niewielkiego pokoiku Egwene, by zaoferować jej poranną dawkę Uzdrawiania. Na zewnątrz tępo dudnił deszcz. Dwie Czerwone siostry, które czuwały nad snem Egwene, podały jej widłokorzeń, popatrzyły krzywo na Doesine i pośpiesznie opuściły pokój. Zasiadająca w imieniu Żółtych skwitowała to pogardliwym parsknięciem, gdy drzwi się zamknęły. Posłużyła się starą, klasyczną metodą Uzdrawiania, od której Egwene odebrało dech w piersiach, jakby zanurzyła się w lodowatym stawie, a potem strasznie zachciało się jeść. Niebolesność pośladków zdała się przeżyciem osobliwym. Naprawdę dziwne, ale człowiek z biegiem czasu przywykał do wszystkiego i nawet posiniaczone pośladki wydawały się sprawą normalną. Stara metoda, którą nieodmiennie posługiwały się tamte przy każdym dotychczasowym Uzdrawianiu, wskazywała wszakże, że Beonin zachowała kilka tajemnic, choć jak jej się to udało, wciąż stanowiło zagadkę. Sama Beonin twierdziła, że większość sióstr uważa opowieści o nowych splotach za zwykłe plotki.

— Nie zamierzasz się chyba, cholera, poddawać, co, dziecko? — powiedziała Doesine, gdy Egwene przeciągała suknię przez głowę. Język tej kobiety jawnie kłócił się z jej elegancką powierzchownością: błękitna suknia ze złotym haftem, szafiry w uszach i we włosach.

— Czy Zasiadająca na Tronie Amyrlin mogłaby się poddać? — zapytała Egwene, gdy tylko jej głowa wydostała się z dekoltu sukni. Sięgnęła rękoma do tyłu, aby pozapinać białe rogowe guziki.

Doesine znowu parsknęła, choć — jak uznała Egwene — tym razem bez śladu pogardy.

— Śmiałe słowa, dziecko. Mimo to gotowa jestem się założyć, że już niedługo Silviana z właściwą sobie energią nauczy cię prosto siedzieć i równo chodzić. — Bez dalszych słów opuściła pomieszczenie i nie posłała Egwene na dół za uzurpację miana Zasiadającej na Tronie Amyrlin.

Przed śniadaniem Egwene miała wyznaczoną jeszcze jedną wizytę u Mistrzyni Nowicjuszek — jak dotąd stanowiły one codzienny rytuał — i w następstwie operacji, która zniweczyła wszystkie wcześniejsze wysiłki Doesine, z determinacją przestała płakać natychmiast po tym, jak Silviana odłożyła pas. Kiedy podniosła się znad biurka, do którego przymocowana była poduszka ze skóry, przeznaczona dla odbierających karę, wytarta już przez ciała nie wiadomo ilu kobiet, jakie na niej leżały; kiedy suknia i halka dotknęły urażonej skóry, nie poczuła ochoty, by się skrzywić. Pogodziła się z palącym bólem, uczyniła z niego część siebie, ocieplała się w jego żarze, jakby grzała ręce przed kominkiem w zimowy poranek. W tym momencie analogia między jej pośladkami a palącym ogniem kominka wydała się szczególnie trafna. Spoglądając w lustro, ujrzała twarz o niezmąconym wyrazie. Policzki były zaognione, ale oblicze wszak spokojne.

— Jak Shemerin mogła zostać obrócona w Przyjętą? — zapytała, ocierając łzy chusteczką. — Dowiadywałam się i nie ma takiej klauzuli w prawie Wieży.

— Ile razy przysłano cię do mnie z powodu owych „dociekań”? — odpowiedziała pytaniem na pytanie Silviana, odwieszając harap o rozwidlonym końcu do wąskiej szafki razem ze skórzaną poduszką i rózgą. — Można by pomyśleć, że już dawno powinno ci się znudzić.

— Ciekawa jestem, jak to możliwe, skoro prawo nie przewiduje takich przypadków.

— Nie przewiduje takich przypadków, dzieciaku — od rzekła Silviana łagodnie, jakby odkrywała przed dzieckiem stare prawdy. — Ale również nie zabrania. To taka furtka... Cóż nie będziemy tego roztrząsać. Idąc tą ścieżką, ponownie zarobiłabyś na lanie. — Pokręciła głową i z powrotem usadowiła się za biurkiem. Oparła ręce na blacie. — Problem polega na tym, że Shemerin się z tym pogodziła. Inne siostry radziły jej aby zignorowała edykt, skoro jednak uświadomiła sobie, iż apelacja nie zmieni decyzji Amyrlin, przeniosła się do kwater Przyjętych.

Egwene zaczęło głośno burczeć w brzuchu, żołądek domagał się śniadania, jednak nie miała zamiaru na tym poprzestać. Zrozumiała, bowiem, że oto prowadzi z Silvianą prawdziwi rozmowę. Jakkolwiek dziwaczny był jej temat.

— Dlaczego jednak uciekła? Z pewnością przyjaciółki usiłowały przemówić jej do rozumu.

— Niektóre tak — odrzekła Silviana sucho. — Pozostałe... — Wykonała ruch dłońmi, naśladując kołyszące się szale wagi, najpierw uniosła jedną rękę, potem drugą. — Inno próbowały siłą wlać jej oleju do głowy. Przychodziła do mojej go gabinetu prawie tak często jak ty. Traktowałam jej wizyty niczym prywatną pokutę, brakowało jej wszakże twojej... — Naraz urwała, odchylając się do tyłu na krześle, by zmierzył Egwene spojrzeniem znad złożonych smukłych palców, — No cóż. Wyciągnęłaś mnie na pogawędki. Nie jest to z pewnością zabronione, jednakże zważywszy na okoliczności, trudna uznać to za właściwe. Idź na śniadanie — powiedziała, ujmując pióro w dłoń, a drugą odkręcając srebrne wieczko kałamarza. — Wyznaczam ci kolejne spotkanie po południu, ponieważ wiem, że nie masz zamiaru się nikomu kłaniać. — W jej głosie dało się słyszeć odległą nutę rezygnacji.

Kiedy Egwene weszła do refektarza nowicjuszek, pierwsza która ją zobaczyła, wstała i nagle po całej komnacie poniosło się głośne szuranie ławek o kolorowe płytki posadzki — to reszta poszła za jej przykładem. Stały w milczeniu wyprostowane przy ławkach, podczas gdy Egwene maszerowała pomiędzy środkowymi rzędami w kierunku kuchni. Naraz Ashelin, zażywna, ładna dziewczyna z Altary wyprzedziła ją niczym strzała. Zanim Egwene stanęła u drzwi kuchni, Ashelin była z powrotem, trzymając w rękach tacę, na której znajdował się tradycyjnie fajansowy kubek z parującą herbatą oraz talerz z chlebem, oliwkami i serem. Egwene sięgnęła po tacę, jednak dziewczyna o oliwkowej karnacji uprzedziła ją i pospieszyła do najbliższego stołu, na którym — naprzeciw pustej ławki — postawiła tacę. Cofając się, wykonała coś, co przypominać miało ukłon. Szczęściem dla niej tego ranka żadna siostra z eskorty Egwene nie zajrzała do refektarza. Był to również Uśmiech losu dla wszystkich nowicjuszek, które wstały.

Na ławce, naprzeciw uszykowanej dla Egwene tacy leżała poduszka. Śmieszny łachman, na którym więcej było łat we wszelkich możliwych do wyobrażenia kolorach, ale jednak poduszka. Egwene podniosła poduszkę i położyła na końcu stołu, zanim usiadła. Oswajanie bólu było proste. Grzała się w gorącu swego wewnętrznego ognia. Przez salę przebiegł cichy szmer — echo powszechnego westchnienia. Dopiero, kiedy wetknęła oliwkę do ust, reszta usiadła.

Zaraz niemal wypluła ją — była prawie zepsuta, — ale głód w następstwie Uzdrawiania zmusił do wyplucia wyłącznie pestki, którą ukryła we wnętrzu dłoni i odłożyła na talerz, zapijając przykry smak łykiem herbaty. W herbacie był miód! Nowicjuszki dostawały miód tylko na specjalne okazje. Próbowała powstrzymać uśmiech, kiedy zjadała resztki z talerza, a robiła to dokładnie, usuwając poślinionymi opuszkami palców okruszki chleba i sera. Trudno jednak było się nie uśmiechnąć. Najpierw Doesine — Zasiadająca Komnatę! — potem rezygnacja Silviany, i na koniec to! Postawy dwóch sióstr były znacznie ważniejsze niż gest nowicjuszek czy miód w herbacie, ale wszystkie wskazywały na jedno. Wygrywała tę wojnę.

25

W służbie Elaidy

Ze skórzaną teczką pod pachą Tarna wspinała się ku apartamentom, Elaidy, wybierając drogę blisko centrum Wieży, przez co musiała — zamiast wznoszących się łagodną spiralą korytarzy — pokonywać niezliczone z pozoru klatki schodowe. Dwukrotnie zdarzyło się, że schody były w innym miejscu, niż pamiętała, póki wszak wiodły w górę, nie przerywała wędrówki, mając pewność, że dotrze do miejsca przeznaczenia. Na schodach nie spotykała nikogo prócz nielicznej służby, tamci kłaniali się, kobiety dygały, a potem spieszyli do przerwanych zadań. Idąc korytarzem, musiałaby mijać kwatery Ajah i może spotkałaby inne siostry. Stuła Opiekunki umożliwiała jej wstęp do kwater wszystkich Ajah, mimo to unikała ich — Czerwone były wyjątkiem — poza sytuacjami, gdy obowiązek wzywał. Wśród sióstr innych Ajah miała dokuczliwą świadomość, że jej stuła jest czerwona, oraz czuła palące spojrzenia bijące z chłodnych twarzy. Nie wyprowadzały jej z równowagi — niewiele rzeczy potrafiło; na przykład od razu przyzwyczaiła się do deformacji wnętrza Wieży — mimo to... Nie sądziła, by sprawy zaszły tak daleko, żeby ktoś zaatakował Opiekunkę, niemniej lepiej nie ryzykować. Sytuacja była jeszcze do uratowania, choć wbrew temu, co sądziła Elaida, wymagało to długich, mozolnych wysiłków, a napaść na Opiekunkę mogła bezpowrotnie zmienić ten stan rzeczy.

Dzięki temu, że nie musiała cały czas oglądać się przez ramię, mogła myśleć nad kłopotliwym pytaniem Pevary, którego nie wzięła pod uwagę, zanim wysunęła propozycję nałożenia Asha’manom więzi zobowiązań. Komu wśród Czerwonych można by powierzyć zadanie? Odwieczne polowanie na mężczyzn potrafiących przenosić wytworzyło u Czerwonych sióstr odruch niechęci wobec wszystkich mężczyzn, u niektórych była to wręcz nienawiść. Rodzony brat lub ojciec, ulubiony kuzyn bądź wujek mogli wzbudzać w nich autentyczne uczucia, ale wraz z ich śmiercią uczucie znikało. I zaufanie. A w grę wchodził jeszcze inny rodzaj zaufania. Nałożenie mężczyźnie więzi zobowiązań stanowiło pogwałcenie obyczaju równie silnego jak prawo. Nawet z błogosławieństwem Tsutamy, kiedy padnie wzmianka o nałożeniu więzi Asha’manom, ile sióstr może natychmiast pobiec z językiem do Elaidy? Zanim dotarła do apartamentów Elaidy, które mieściły się zaledwie o dwa piętra poniżej szczytu Wieży, usunęła kolejne trzy imiona z mentalnej listy. Po niespełna dwóch tygodniach jej lista nazwisk kobiet, którym mogła ufać, ograniczała się zaledwie do jednego, ona zaś z kolei całkowicie nie nadawała się do zamierzonego zadania.

Elaidę zastała w salonie, gdzie całość umeblowania zdobiona była inkrustacją ze złota i kości słoniowej, zaś ogromny wzorzysty dywan stanowił wspaniały przykład rękodzieła Łzy. Siedziała na krześle o niskim oparciu naprzeciw kominka i sączyła wino w towarzystwie Meidani. Obecność Szarej siostry mimo wczesnej pory nie była zaskoczeniem. Meidani zazwyczaj wieczorami spożywała kolacje wspólnie z Amyrlin i często, zaproszona, odwiedzała ją w ciągu dnia. Elaida miała na ramionach siedmiobarwną pasiastą stułę, dość szeroką, by zakryć ramiona, patrzyła na drugą kobietę ponad brzegiem szklanego pucharu, jak błękitnooki orzeł o ogromnych źrenicach wpatruje się w mysz. Meidani, ze szmaragdami w uszach i na szerokim naszyjniku wokół smukłej szyi, była w pełni świadoma spojrzenia tych oczu. Jej pełne wargi rozchylały się w uśmiechu, a równocześnie zdawały się drżeć. Dłoń, w której nie trzymała pucharu, bezustannie wędrowała: do szmaragdowego grzebienia nad lewym uchem, do włosów, do dekoltu, aż i nazbyt śmiałego w staniku z szarosrebrnego brokatu. Jej łono nie zasługiwało bynajmniej na miano nadmiernie obfitego, tylko zdawało się takim przy szczupłej sylwetce — w każdym razie piersi wyglądały, jakby miały za chwilę wymknąć się z krępującej klatki szat. Była ubrana jak na bal. Albo na intymne spotkanie we dwoje.

— Przyniosłam raporty poranne, Matko — powiedziała Tarna, skłaniając się nieznacznie. Światłości! Czuła się, jakby zepsuła wieczór kochankom!

— Nie pogniewasz się, jeśli poproszę cię, abyś wyszła, Meidani? — Nawet uśmiech, który Elaida przesłała kobiecie o słomianych włosach, był drapieżny.

— Oczywiście, że nie, Matko — odrzekła Meidani, odstawiając puchar na niewielki stolik, który stał obok jej fotelika, i Zaraz skoczyła na nogi, aby złożyć głęboki ukłon, przy którym omal nie pogubiła swoich sukien. — Oczywiście, że nie. — Wymknęła się z komnaty, oddychając ciężko, z rozszerzonymi źrenicami.

Kiedy zamknęły się za nią drzwi, Elaida wybuchnęła śmiechem.

— Za nowicjatu byłyśmy przyjaciółkami od wspólnej poduszki — powiedziała, podnosząc się. — I jak sądzę, zależy jej na odnowieniu przyjaźni. Może na to pozwolę. Na wspólnej poduszce zdradzi zapewne więcej sekretów niż dotąd. A tych nie ma zbyt wiele, prawdę mówiąc. — Pomaszerowała do najbliższego okna i stanęła przy nim, wpatrując się w dół, w miejsce, gdzie powstanie jej wyimaginowany pałac, który przyćmi samą Wieżę. Tak się w końcu stanie. Tylko trzeba przekonać siostry, żeby wróciły do pracy nad nim. Nocny ulewny deszcz wciąż padał i wydawało się mało prawdopodobne, by w jego strugach udało się dostrzec cokolwiek, choćby zarys fundamentów. Fundamenty były jedyną ukończoną częścią pałacu.

— Nalej sobie wina, jeżeli masz ochotę.

Tarna z wysiłkiem opanowała twarz. Przyjaźń od poduszki należała do zjawisk powszednich pośród nowicjuszek i Przyjętych, lecz kiedy mija wiek dziewczęcy, trzeba zapomnieć o dziewczęcych sprawach. Z pewnością nie wszystkie siostry dostrzegały taką konieczność. Galina była naprawdę zdziwiona, kiedy Tarna odrzuciła jej starania po wyniesieniu do szala. Osobiście uważała, że mężczyźni są atrakcyjniejsi od kobiet. Większość oczywiście, Aes Sedai nadzwyczaj onieśmielały, zwłaszcza, gdy dowiadywali się, iż siostra jest Czerwoną Ajah, niemniej przez lata zetknęła się z paroma mężczyznami, których to nie dotyczyło.

— Dziwne, ale nie odniosłam takiego wrażenia, Matko — powiedziała, kładąc skórzaną teczkę na stole obok złotej tacy kutej w misterne ornamenty. Na tacy znajdował się kryształowy dzban z winem oraz podobne puchary. — Sprawia takie wrażenie, jakby się ciebie bała. — Napełniła puchar i zanim upiła łyk, wciągnęła w nozdrza woń wina. Wyglądało na to, że sploty Konserwacji działały jak należy. Elaida w końcu nią zgodziła, że wszystkie powinny je poznać. — Niemal jakby wiedziała, że zdajesz sobie sprawę, iż jest szpiegiem.

— Oczywiście, że się mnie boi — głos Elaidy ociekał sarkazmem, wkrótce jednak przybrał ton grobowy: — Chcę, żeby się bała. Mam zamiar przepuścić ją przez magiel. Zanim rozkażę ją wychłostać, gotowa będzie na jedno moje słowo sama przywiązać się do pręgierza. Tarna, gdyby ona była świadoma, że ja wiem, zamiast pchać się w moje ręce, wzięłaby nogi za pas. — Elaida pociągnęła łyk wina, w dalszym ciągu wpatrując się w obfite strugi deszczu. — Czy masz jakieś wieści o innych?

— Nie, Matko. Gdybym mogła powiedzieć Zasiadającym Komnaty, jakie są powody tej obserwacji...

— Nie! — odwarknęła Elaida, obracając się ku niej. Jej suknia stanowiła taką plątaninę misternych czerwonych ślimacznic, że haft przysłaniał prawie całkiem szary jedwab pod spodem. Wcześniej Tarna zasugerowała, iż mniej ostentacyjne przywiązanie do dawnych Ajah — ujęła to bardziej dyplomatycznie, ale sens był taki sam — może przyczynić się do ponownego zbliżenia Ajah. Wszakże wybuch furii, w jaką wpadła Elaida, wystarczył, aby więcej nie poruszała tej sprawy.

— A może niektóre Zasiadające Komnaty kolaborują z nimi? Moim zdaniem są do tego zdolne. Te absurdalne negocjacje na moście trwają, mimo mych rozkazów. Tak, absolutnie są do tego zdolne.

Tarna zbliżyła usta do krawędzi pucharu, jakby na znak, że nie zamierza polemizować. Elaida nie chciała zrozumieć, że skoro Ajah nie posłuchały jej nakazu zerwania negocjacji, zapewne również nie będą szpiegować własnych sióstr, nie wiedząc dlaczego. Gdyby to powiedziała na głos, skończyłoby się kolejną tyradą.

Elaida patrzyła na Tarnę, jakby chciała upewnić się, że ta nie będzie się kłócić. Kobieta wyglądała na twardszą niż zazwyczaj. A także bardziej kruchą.

— Szkoda, że nie powiodło się powstanie w Tarabon — powiedziała na koniec. — Domyślam się, że nic w tej sprawie nie można już zrobić. — Od czasu, gdy przyszły wieści, że Seanchanie przystąpili do umacniania władzy nad tym krajem, wspominała o tym często, w najbardziej niestosownych momentach. Nie była aż tak zrezygnowana, jak udawała. — Chciałabym usłyszeć jakieś dobre wieści, Tarna. Czy jest coś na temat pieczęci, założonych na więzieniu Czarnego? Musimy mieć pewność, że żadna następna nie pękła. — Jakby Tarna tego nie wiedziała!

— Ajah o niczym nie doniosły, Matko, a nie sądzę, że taiłyby takie wieści. — Z miejsca pożałowała wypowiedzianych słów.

Elaida jęknęła. Od Ajah przeciekały tylko strzępy tego, co wiedziały dzięki swym siatkom szpiegowskim, a o co Elaida miała do nich gorzkie pretensje. Jej własne siatki operowały głównie na terenie Andoru.

— Jak postępują roboty w zatoce?

— Opieszale, Matko.

Wraz ze zdławieniem handlu miasto stanęło prawie na krawędzi głodu. I wkrótce zacznie głodować, jeżeli ujścia zatok nie zostaną otwarte. Nawet odcięcie żelaznej części łańcucha w Południowej Przystani nie sprawiło, że do Tar Valon zaczęła docierać odpowiednia liczba statków. Kiedy Tarna wreszcie zdołała przekonać Elaidę o zaistniałej konieczności, ta rozkazała rozebrać wieże, aby dzięki temu dało się usunąć owe olbrzymie kawałki cuendillara. Niemniej, podobnie jak mury miasta, wieże zostały wzniesione i umocnione przy użyciu Mocy i tylko Moc potrafiła je rozebrać. Zadanie nie było łatwe. Pierwotni mularze zrobili dobrą robotę, a te osłony jak dotąd nie osłabły ani o włos.

— Na razie Czerwone wykonują większość roboty. Siostry z innych Ajah przychodzą i odchodzą, zawsze jest ich nie więcej niż kilka. Spodziewam się, że to się wkrótce zmieni. — Rozumiały konieczność, jakkolwiek było to niemiłe, siostrom nie przypadała do gustu tego rodzaju praca. Z pewnością Czerwone, które wykonywały większą część zadań, utyskiwały, rozkaz wszakże pochodził z ust Elaidy, co dzisiaj wywierało niestety skutek poniekąd odwrotny.

Elaida westchnęła ciężko, po czym pociągnęła długi łyk z pucharu. Wydawało się, że tego było jej trzeba. Ręka zacisnęła się na pucharze tak silnie, że na skórze uwydatniły się ścięgna. Przeszła po wzorzystym, jedwabnym dywanie i podeszła do Tarny, jakby miała zamiar ją uderzyć.

— Znów mi się sprzeciwiają. Znowu! Wymuszę na nich posłuszeństwo, Tarna. Zrobię to! Zapisz mój rozkaz, a gdy go podpiszę i opieczętuję, wyślij zaraz do wszystkich kwater Ajah. — Przystanęła, nieomal zderzywszy się czołem z Tarną. Jej ciemne oczy lśniły jak u kruka. — Zasiadające Komnaty każdej Ajah, które nie zdołają wydelegować sióstr do stosownego udziału w pracach przy wieżach łańcucha, codziennie będą odbierać chłostę z rąk Silviany, do chwili, gdy bieg spraw przybierze właściwy obrót. Codziennie! I to samo stanie się z Zasiadającymi Komnaty Ajah wszelkiej maści, które wysyłają siostry na te... te rozmowy. Napisz to i zostaw mi do podpisu!

Tarna wzięła głęboki oddech. Kary mogły przynieść skutek, ale niekoniecznie oczekiwany, zależnie od tego, w jakim usposobieniu znajdowały się Zasiadające Komnaty. Nie sądziła, by w głowach Ajah doszło do takiego pomieszania pojęć, że mogą w ogóle odmówić zgody na przyjęcie pokuty. Oznaczałoby to z pewnością koniec Elaidy, być może koniec Wieży. Jednak publiczne ogłoszenie rozkazu, bez pozostawienia siostrom choćby możliwości dyskusji pozwalającej na zachowanie godności, było niewłaściwą drogą postępowania. W rzeczywistości wielce prawdopodobne, że była to najgorsza z dróg.

— Gdybym mogła coś zaproponować... — zaczęła zdanie z taką delikatnością, na jaką było ją stać, a nie słynęła z delikatności.

— Daruj sobie — ucięła Elaida ostro. Pociągnęła kolejny długi łyk i opróżniła puchar do końca. Przeszła po dywanie do stoliczka, aby go znowu napełnić. Ostatnio za dużo piła. Tarna nawet raz widziała ją pijaną! — Jak Silviana radzi sobie z tą dziewczyną al’Vere? — zagadnęła, po raz kolejny napełniając puchar.

— Niemal połowa dnia Egwene upływa na wizytach w gabinecie Silviany, Matko. — Starała się, aby ton jej głosu zabrzmiał neutralnie. Elaida zapytała o młodą kobietę po raz pierwszy, odkąd ta została pojmana dziewięć dni wcześniej.

— Aż pół dnia? Moim pragnieniem było, by utemperowano jej charakter stosownie do rygorów panujących w Wieży Nie było wszak moją wolą łamać jej charakteru.

— Cóż... wątpię, aby zdołano ją złamać, Matko. Już Silviany w tym głowa. — Pozostawała jeszcze kwestia samej dziewczyny. Ta historia jednak nie była przeznaczona dla uszu Elaidy. Tarna miała już dość krzyków. Nauczyła się unikać tematów, które owocowały jedynie wrzaskiem. Niewypowiedziane sugestie i rady były tak samo bezużyteczne, jak te, które ignorowano, a Elaida zawsze je ignorowała. — Egwene jest uparta, spodziewam się jednak, że wkrótce musi dojść do właściwych wniosków. — Musiała. Wysiłki Galiny, które zmierzały do wybicia jej z głowy uporu, w dziesiątej części nie dorównywały staraniom, jakie Silviana czyniła w stosunku do Egwene. Dziewczyna wkrótce będzie musiała się poddać.

— Świetnie — mruknęła Elaida. — Wyśmienicie. — Spojrzała przez ramię. Twarz jej była maską spokoju. Oczy w dalszym ciągu lśniły. — Wpisz jej imię na listę tych, które mają u mnie pełnić służbę. Najlepiej już od dzisiejszego wieczoru. Może podać kolację dla mnie i dla Meidani.

— Uczynię, jak każesz, Matko. — Kolejna wizyta u Mistrzyni Nowicjuszek wydawała się nieunikniona, ale bez cienia wątpliwości Egwene czekałaby dokładnie taka sama liczba wizyt, gdyby nie trafiła do Elaidy.

— Teraz poproszę o raporty, Tarna. — Elaida ponownie usiadła na krześle, założyła nogę na nogę.

Odstawiwszy z powrotem na tacę puchar, w którym ledwie umoczyła usta, Tarna ujęła teczkę i zasiadła na krześle, na którym wcześniej spoczywała Meidani.

— Wygląda na to, że odnowione osłony odstraszają szczury. Matko. — Inną kwestią było, na jak długo; sama codziennie sprawdzała te osłony. — Ale na terenie Wieży widywano kruki i wrony, zatem osłony na murach muszą...

W promieniach południowego słońca rozigrane plamki światła tańczyły na ziemi pod gałęziami wysokich liściastych drzew — las porastały głównie skórzane liście i tulipanowce, wśród nich gdzieniegdzie strzelały ku niebu topole oraz masywne sosny. Jakiś czas temu tereny te musiała nawiedzić sroga burza, ponieważ powalone pnie układały się w jednym kierunku tak, że wystarczyło tylko odciąć kilka gałęzi toporkiem, by zyskać znakomite miejsce na obozowisko. Rzadkie poszycie umożliwiało skuteczną obserwację na wszystkie strony, niedaleko po omszałych kamieniach pluskając, pomykał wąski, czysty strumień. Miejsce na obozowisko byłoby znakomite, gdyby nie fakt, że Mat starał się pokonać każdego dnia jak najwięcej drogi, pozostawał, więc krótki popas, podczas którego zjedzą i dadzą odpocząć koniom. Od Gór Damonas wciąż dzieliło ich trzysta mil, a postanowił dotrzeć do nich w ciągu tygodnia. Vanin powiedział, że zna przełęcz przemytników — tylko z plotek; przypadkiem coś mu wpadło w ucho, niemniej, rzecz jasna, znajdzie ją bez najmniejszych trudności — dzięki której dwa dni później znajdą się w Murandy. Znacznie bezpieczniejsza trasa niż próba jazdy na północ do Andoru albo na południe w kierunku Illian. W obu wypadkach za bardzo oddalaliby się od stosunkowo bezpiecznych terenów i dodatkowo ryzykowali spotkanie Seanchan.

Mat przeżuł ostatni kąsek mięsa z króliczego udka i rzucił kostkę na ziemię. Siwiejący Lopin w zaambarasowaniu głaszcząc brodę, zaraz się na nią rzucił, żeby podnieść i wrzucić do schludnego dołu, który on i Nerim wykopali w pokrytej ściółką ziemi, choć oczywiste było, że pół godziny po ich odjeździe zwierzęta go rozgrzebią. Wstał, wytarł dłonie w spodnie. Tuon, która po drugiej stronie ogniska skubała udko głuszca, obrzuciła go znaczącym spojrzeniem, uniosła brwi, równocześnie przekazując coś mową palców Selucii, sycącej apetyt całą połówką ptaka. Z pełnymi ustami trudno coś odpowiedzieć, więc właścicielka wydatnych piersi tylko parsknęła. Głośno. Nie pozostawało nic innego, jak spojrzeć Tuon w oczy i demonstracyjnie znów wytrzeć dłonie w spodnie. Poszedłby do strumienia, gdzie myły ręce Aes Sedai, ale — tak czy siak — gdy dotrą do Murandy, nikt nie będzie miał nieskazitelnie czystego ubrania. Poza tym, kiedy kobieta przez cały czas nazywała człowieka Zabaweczką, należało korzystać z każdej okazji, by jej dowieść, że nie jest się niczyją igraszką. Pokręciła głową, palce znowu zamigotały. Tym razem Selucia roześmiała się, i Mat poczuł, jak twarz oblewa mu szkarłat. Potrafił sobie wyobrazić dwie, trzy rzeczy, o których mogły rozmawiać i żadnej nie chciałby usłyszeć wypowiedzianej na głos.

Siedząca na krańcu jego kłody Setalle i tak zadbała, by nie uszło mu to płazem. Choć miał z byłą Aes Sedai coś w rodzaju porozumienia, nie mógł liczyć, że w czymkolwiek zmieni to jej stosunek do świata.

— Może powiedziała, że wszyscy mężczyźni to świnie — mruknęła, nie unosząc spojrzenia znad tamborka z haftem. — Albo, że ze wszystkich tylko ty jesteś świnią. — Mimo iż miała na sobie ciemną suknię do jazdy konnej z wysokim karczkiem, nie zdjęła pysznego srebrnego naszyjnika, z którego zwisał małżeński nóż. — Może powiedziała, że jesteś dla niej wiejskim burakiem z ubłoconymi stopami, brudnymi uszami i słomą we włosach. Może powiedziała.

— Chyba już się domyślam, do czego zmierzasz — poinformował ją przez zaciśnięte zęby. Tuon zachichotała, ale już po chwili jej oblicze przybrało maskę kata: zimną i surową.

Wyciągnął z kieszeni kaftana fajkę ze srebrną główką i kapciuch z koziej skóry, nabił tytoniu do pełna, podniósł pokrywkę pojemnika z zapałkami stojącego u stóp. Jak zawsze z fascynacją przyglądał się płomieniowi, który po potarciu czerwono-białą główką o chropowaty bok pudełka strzelał na wszystkie strony. Pozwolił mu się palić przez chwilę, potem przytknął do główki fajki. Na samym początku zdarzyło mu się wciągnąć w płuca ostry zapach i smak siarki, od tamtego razu bardziej uważał. Upuścił płonący patyczek na ziemię i przydeptał stopą. Ściółka wciąż była mokra po ostatnim deszczu, ale lepiej nie ryzykować pożaru lasu. Kiedy w Dwu Rzekach palił się las, w promieniu wielu mil następował ludzki exodus. Czasami paliły się nawet wielkie połacie bagien.

— Nie należy marnować zapałek — powiedziała Aludra, unosząc spojrzenie znad planszy do gry w kamienie, balansującej na pobliskiej kłodzie. Thom, gładząc długie siwe wąsy, i wciąż rozmyślał nad krzyżującymi się liniami szachownicy. Rzadko przegrywał w kamienie, ale jakimś sposobem od czasu rozstania z widowiskiem Aludra wygrała dwie partie. Dwie z kilkunastu co najmniej, ale Thom zupełnie inaczej traktował każdego, kto wygrał z nim choć raz. Kobieta ruchem głowy odrzuciła na ramię niezliczone cienkie warkoczyki z wplecionymi w nie paciorkami.

— Na zrobienie nowych potrzebuję przynajmniej dwudniowego postoju. Mężczyźni zawsze chętnie przysparzają kobietom pracy, tak?

Mat wydmuchnął dym, jeśli nawet nie z rozkoszą, to przynajmniej z odrobiną zadowolenia. Kobiety! Czysta rozkosz dla oka i rozkoszne towarzyszki. Póki nie znalazły sposobu, by się mężczyźnie dobrać do skóry. Tyle samo w nich dobrego, co złego. Zaprawdę.

Większość skończyła już się posilać — na rożnie nad ogniskiem zostały wprawdzie spore części dwóch głuszców i jeden królik, ale zawinięte w płótno staną się prowiantem na drogę; podczas porannej podróży polowanie udawało się znakomicie, trudno było wszak liczyć, że popołudnie okaże się równie szczęśliwe, a fasola i płaski chleb wypiekany bez drożdży składały się na kiepski posiłek. Ci, którzy skończyli, odpoczywali i tylko Czerwonoręcy sprawdzali, czy nie ochwaciły się juczne konie — a było ich ponad sześćdziesiąt, powiązanych w cztery kolumny. Wszystkie zakupione zostały w Maderin po niemałych kosztach, ale z pewnością kosztowałyby więcej, gdyby Luca nie popędził do miasta, by dopilnować targów, jak tylko usłyszał o śmierci kupca. Sam zresztą gotów był prawie — prawie, choć nie do końca — zaoferować im juczne konie widowiska, żeby tylko jak najszybciej pozbyć się Mata. Liczne zwierzęta niosły sprzęt i zapasy Aludry. A Luca skończył jako właściciel większej części złota Mata. Przy pożegnaniu Mat wsunął Clarine i Petrze grubą sakiewkę, wyłącznie jako wyraz przyjaźni i troski o to, by szybciej mogli nabyć swoją gospodę. W jukach zostało mu dość, aby wygodnie dotarli do Murandy, poza tym w każdej chwili mógł uzupełnić stan kasy — wystarczyło tylko znaleźć wspólną salę gospody, gdzie grają w kości.

Leilwin i Domon rozmawiali na pobliskiej kłodzie z Juilinem i Amatherą, z pierwszej dwójki ona miała zakrzywiony miecz przy szerokim pasie przepiętym skroś piersi, on zaś krótki miecz przy jednym boku, a wysadzaną mosiądzem maczugę przy drugim. Leilwin — Mat ostatecznie pogodził się, że innego imienia tamta nie przełknie — demonstracyjnie starała się dowodzić, że wcale nie unika Tuon czy Selucii tudzież nie unika wzrokiem ich oczu, lecz faktem pozostawało, iż wyraźnie się zmuszała. Mankiety czarnego kaftana Juilina były podwinięte — znak, że przebywa wśród przyjaciół, a przynajmniej w towarzystwie ludzi, którym może zaufać. Niegdysiejsza Panarch Tarabonu wciąż kurczowo ściskała ramię łowcy złodziei, jednak w stalowobłękitne oczy Leilwin potrafiła już patrzeć bez drżenia. Po prawdzie, często zerkała na nią z podziwem i zdumieniem.

Noal siedział ze skrzyżowanymi nogami na ziemi i nie dbając o wilgoć, grał w Węże i Lisy z Olverem, opowiadając niestworzone historie o świecie poza Pustkowiem Aiel: na przykład o wielkim nabrzeżnym mieście, z którego cudzoziemcom nie wolno było się wydostawać inaczej jak drogą morską którego mieszkańcy nie mieli prawa opuszczać w żaden sposób. Mat wolałby, żeby sobie znaleźli inną grę. Za każdym razem, gdy wyciągali ten fragment czerwonego płótna z pajęczyną czarnych linii, przypominała mu się obietnica, jaką złożył Thomowi, fakt, że przeklęci Eelfinn jakimś sposobem siedzą w jego głowie, a cholerni Aelfinn być może również. Aes Sedai wróciły znad strumyka, Joline zatrzymała się, by porozmawiać z Blaerikiem i Fenem. Wlokące się za nią Bethamin oraz Seta zawahały się, póki Zielona siostra gestem nie odesłała ich do kłody, na której — tak daleko od siebie, jak to tylko możliwe — przedzielone ściętymi gałęziami siedziały Teslyn i Edesina; tam zajęły się lekturą oprawnych w skórę notesów, wydobytych z sakiewek przy paskach. Bethamin, i Seta stanęły bliżej Edesiny.

Słomianowłosa była sul’dam dochodziła do siebie w spektakularny i bolesny sposób. Bolesny dla niej i dla sióstr. Kiedy podczas wczorajszej kolacji po raz pierwszy z wahaniem wyznała, że chciałaby się uczyć, z punktu odmówiły. Miały zamiar uczyć Bethamin tylko, dlatego, że już zaczęła przenosić. Seta natomiast była zbyt stara na nowicjuszkę, nie przenosiła... i tyle. A więc zdecydowała się powtórzyć to, co zrobiła Bethamin, i po chwili wszystkie trzy siostry skakały wokół ogniska w ulewie tańczących iskier, szaleństwo trwało, dopóki Seta była w stanie utrzymać Moc. Po tym zgodziły się ją uczyć. A przynajmniej Joline i Edesina się zgodziły. Teslyn wciąż nie chciała mieć nic do czynienia z żadną sul’dam, byłą czy aktualną, Przed chłostą natomiast nie wzbraniała się żadna z trzech, więc często poranki Sety upływały na daremnych próbach znalezienia wygodnej pozycji w siodle. Wciąż wyglądała na trochę przestraszoną — Jedyną Mocą, a może Aes Sedai, — ale na jej twarzy można było zobaczyć również... satysfakcję. Skąd się brała, to już było poza zasięgiem wyobraźni Mata.

Choć sam powinien czuć satysfakcję. Uniknął oskarżenia o morderstwo, uniknął pułapki Seanchan, w którą wjechałby zupełnie na ślepo i w której zginęłaby Tuon, wreszcie tym razem zostawił daleko za sobą gholam. Gholam z pewnością podąża teraz za widowiskiem Luki, a Luca został ostrzeżony — choć wątpliwe, by wiele mu z tego przyszło. A Mat w ciągu dwóch tygodni pokona góry i dotrze do Murandy. Konieczność wymyślenia, jak bezpiecznie odstawić Tuon do Ebou Dar oraz jak ustrzec ją przed zakusami Aes Sedai, sprawiała, iż zapewne dłużej przyjdzie mu oglądać jej buzię. I będzie miał więcej czasu, by rozszyfrować, co dzieje się za tymi wielkimi, pięknymi oczami. Powinien być szczęśliwy jak kozioł w spichrzu z kukurydzą. Nie był.

Przede wszystkim, dlatego, że rany od miecza, które odniósł w Maderin, naprawdę bolały. Kilka zaogniło się, choć — jak dotąd — zdołał ukryć ten fakt przed towarzyszami. Litości nad sobą nie znosił w takim samym stopniu, co stosowania wobec niego Mocy. Lopin i Nerim pozszywali go najlepiej, jak potrafili, na Uzdrawianie zaś się nie zgodził, mimo iż wszystkie trzy Aes Sedai nie na żarty go zamęczały. Był zaskoczony, że najbardziej nieznośna okazała się właśnie Joline — aż ręce załamywała z rozpaczy, gdy nie miał zamiaru ulec. Tuon sprawiła mu następną niespodziankę.

— Nie bądź głupi, Zabaweczko — zaciągała, stojąc nad nim w jego namiocie z rękoma splecionymi na piersiach; tymczasem Lopin i Nerim z igłami pochylali się nad ranami, a Mat zgrzytał zębami. Zaborcza atmosfera, jaką rozsiewała wokół siebie Tuon, zachowująca się niczym właścicielka dbająca, aby odpowiednio naprawiono jej własność, sama w sobie wystarczała, żeby zgrzytać zębami, o igłach nie wspominając. Poza tym był rozebrany do bielizny! Tak po prostu weszła sobie do środka i widać było, że nie da się dobrowolnie usunąć, poza tym nie miał zamiaru ryzykować przemocy wobec kobiety, która Z łatwością mogła mu złamać rękę.

— Uzdrawianie to zupełnie cudowna rzecz. Moja Mylen się na tym wyznaje, inne też nauczyłam. Oczywiście wielu ludzi reaguje głupim lękiem na myśl o dotknięciu Mocy. Połowa mojej służby zemdlałaby na samą myśl, większość Krwi również, więc niby nie powinnam być zaskoczona. Ale po tobie się tego nie spodziewałam. — Niechby miała bodaj czwartą część tych doświadczeń z Aes Sedai co on.

Zjechali z drogi wiodącej z Maderin, jakby kierowali się na Lugard, a potem, gdy tylko ostatnie farmy zniknęły im z oczu, skręcili w las. W momencie, kiedy znikali wśród drzew, kości znowu zaczęły toczyć się w jego głowie. To była druga rzecz odpowiedzialna za jego kiepski nastrój — od dwu dni przeklęty grzechot kości w głowie. Poza tym las nie wydawał się najlepszym miejscem na rozstrzygnięcie, które sprawi, że się zatrzymają. Cóż ważnego może się zdarzyć w lesie? Mimo to trzymał się z dala od siół, które mijali. Wcześniej czy później, kości się zatrzymają, mógł tylko czekać.

Tuon i Selucia poszły umyć się w strumyku, przez cały czas migając do siebie palcami. Pewien był, że rozmawiają o nim. Kiedy kobiety nachylały głowy ku sobie, można było być pewnym…

Amathera krzyknęła i wszystkie głowy zwróciły się w jej stronę. Mat zorientował się, o co chodzi w tym samym momencie, w którym zareagował Juilin — długi na dobre siedem stóp czarny wąż ześlizgiwał się szybko z kłody. Leilwin zaklęła i z dobytym mieczem skoczyła na równe nogi, lecz Juilin, jako się rzekło, był szybszy. Dobył z pochwy krótki miecz i rzucił się za wężem tak energicznie, że z głowy spadł mu czerwony stożkowaty kapelusz.

— Zostaw go, Juilin — powiedział Mat. — Ucieka przed nami. Zostaw. — Stworzenie najprawdopodobniej miało pod tą kłodą swoją jamę i przestraszyło się obecności ludzi. Na szczęście czarne piki prowadziły samotny tryb życia.

Juilin wahał się przez moment, wreszcie najwyraźniej doszedł do wniosku, że uspokojenie roztrzęsionej Amathery jest ważniejsze niż ściganie węża.

— Ktoś wie może co to za gatunek? — zapytał, splatając ramiona na piersiach. Mimo wszystko był człowiekiem z miasta. Mat poinformował go i przez chwilę znów się zdawało, że może jednak za nim pogoni. Zdecydował inaczej... Mądrze. Czarne piki były szybkie jak błyskawice, a z krótkim mieczem trzeba było podejść blisko. W każdym razie Amathera tuliła się do niego tak mocno, że donikąd by nie pobiegł.

Mat zdjął swój kapelusz z końca drzewca wbitego ostrzem w ziemię ashandarei i nasadził na głowę.

— Marnujemy światło dnia — oznajmił, nie wyjmując cybucha z ust. — Czas, byśmy ruszali. Nie grzeb się, Tuon. Twoje ręce są już dość czyste. — On sam próbował mówić do niej „Skarbie”, ale od czasu, gdy w Maderin jednostronnie proklamowała swoje zwycięstwo w tej grze, udawała, że nie słyszy jego słów, kiedy się tak zwracał.

Oczywiście, w ogóle się nie spieszyła. Zanim wróciła na miejsce postoju i wytarła dłonie w mały ręcznik, który Selucia zazwyczaj suszyła na łęku swojego siodła, Nerim, z Lopinem zakopali dół na odpadki, spakowali resztki posiłku, schowali je w jukach Nerima i zalali ogień wodą ze strumyka, przyniesioną w skórzanych składanych wiadrach. Z ashandarei w dłoni Mat gotów był dosiąść Oczka.

— Dziwnym jest człowiek, który spokojnie pozwala oddalić się jadowitym wężom — powiedziała Tuon. — Wnioskując z reakcji tego człowieka, czarna pika jest jadowita, nieprawdaż?

— Bardzo — poinformował ją. — Ale węże nie kąsają niczego, czego nie mogą zjeść, chyba że czują się zagrożone. — Wsadził stopę w strzemię.

— Możesz mnie pocałować, Zabaweczko.

Zadrżał. Ponieważ przemówiła zupełnie swobodnym głosem, wszystkie oczy spoczęły na nich. Twarz Selucii była do lego stopnia pozbawiona wyrazu, że trudno już o bardziej dobitny wyraz dezaprobaty.

— Teraz? — zapytał. — Kiedy zatrzymamy się na noc, możemy pójść na spacer i...

— Do wieczora mogę zmienić zdanie, Zabaweczko. Nazwij to kaprysem, łaską damy dla człowieka, który pozwala odejść w spokoju jadowitym wężom. — Może dla niej był to kolejny omen?

Zdjął kapelusz, ponownie wbił czarną włócznię w ziemię, wyjął fajkę z ust i pocałował ją skromnie w pełne usta. Pierwszy pocałunek powinien być delikatny. Nie chciał, by uznała go za natręta czy brutala. W końcu nie była tawernianą dziewką, którą bawią klapsy i łaskotki. Poza tym prawie namacalnie czuł na sobie wszystkie spojrzenia. Ktoś się zaśmiał. Selucia przewróciła oczami.

Tuon zaplotła ramiona na piersiach i spojrzała na niego spod długich rzęs.

— Czy przypominam ci w czymś twoją siostrę? — zapytała groźnie. — A może matkę? — Ktoś się zupełnie otwarcie roześmiał. I nie on jeden.

Mat ponuro wystukał fajkę o obcas buta, po czym wsunął ją do kieszeni kaftana. Odwiesił kapelusz na koniec drzewca, ashandarei. Jeżeli chce prawdziwego pocałunku... Czy wcześniej naprawdę wyobrażał sobie, że będzie zbyt drobna w jego ramionach? Była szczupła — prawda — i filigranowa, ale mieściła się idealnie w jego uścisku. Pochylił się nad nią. Nie była pierwszą kobietą, którą całował. Wiedział, jak to się robi. Ale o dziwo — a może wcale nie — ona nie wiedziała. Była wszak pojętną uczennicą. Bardzo pojętną.

Kiedy na koniec ją puścił, przez chwilę stała, patrząc na niego i próbując odzyskać dech w piersiach. Wreszcie oddech powrócił, cokolwiek przyspieszony. Metwyn zagwizdał z podziwem. Mat uśmiechnął się. A co ona sobie myśli o ewidentnie pierwszym prawdziwym pocałunku w życiu? Mimo to próbował się nie uśmiechać zbyt szeroko. Nie chciał, żeby pomyślała sobie, iż triumfuje.

Musnęła koniuszkami palców jego policzek.

— Tak też myślałam — powiedziała głosem jak lejący się miód. — Masz gorączkę. W twoje rany musiała wdać się infekcja.

Mat zamrugał. Pocałował ją tak, że dreszcz powinien ją przeszyć od stóp do głów, a ona myśli tylko o jego rzekomej gorączce? Znowu pochylił się nad nią — tym razem nie będzie w stanie ustać na nogach! — ale odepchnęła go dłonią.

— Selucia, przynieś szkatułkę z maściami, którą dostałam od pana Luki — rozkazała. Selucia pobiegła szukać czarno-białego wierzchowca Tuon.

— Nie mamy teraz czasu — protestował Mat. — Nasmaruję się wieczorem. — Równie dobrze mógłby w ogóle się nie odzywać.

— Rozbierz się, Zabaweczko — powiedziała tym samym łonem, jakiego używała wobec swej pokojówki. — Maść szczypie, jednak spodziewam się, że będziesz odważny.

— Nie mam zamiaru...

— Ktoś nadjeżdża — oznajmił Harnan. Siedział już w siodle ciemnego gniadosza z białymi przednimi pęcinami, trzymając uzdę prowadzącego w jednej z kolumn jucznych konia. — To Vanin.

Mat wskoczył na grzbiet Oczka, żeby mieć lepszy widok. Dwóch jeźdźców zbliżało się do nich galopem, omijając powalone drzewa. Widział wprawdzie bułanka Chela Vanina, ale i tak rozpoznałby człowieka. Nikt tak gruby i wyglądający w siodle niczym worek łoju nie dałby rady narzucić takiego tempa. Ale tamten utrzymałby się pewnie na rozjuszonej dzikiej świni. A wtedy Mat rozpoznał również drugiego jeźdźca, za którym powiewały poły płaszcza, i poczuł, jakby otrzymał cios w żołądek. Nie byłby zaskoczony, gdyby w tej chwili kości zechciały się zatrzymać, ale nic takiego nie nastąpiło. Cóż, na Światłość, przeklęły Talmanes robi w Altarze?

Niedaleko od Mata obaj jeźdźcy zwolnili do stępa, Vanin ściągnął wodze jeszcze bardziej, dając pierwszeństwo Talmanesowi. Oczywiście powodem nie było zażenowanie wobec pozycji tamtego. Vanin nikogo się nie krępował. Teraz też leniwie wsparł się na łęku siodła i splunął przez szczelinę między zębami. Nie, po prostu wiedział, że Mat nie będzie zadowolony, i trzymał się z dala.

— Vanin objaśnił mi sytuację, Mat — zaczął Talmanes. Niski, żylasty, z wygolonym i napomadowanym czołem, pochodził z naprawdę dobrej cairhieniańskiej szlachty; miałby pełne prawo do licznych barwnych pasów skroś piersi czarnego kaftana, który wszak zdobił tylko małą czerwoną ręką, lewy nadgarstek przewiązał czerwoną chustką. Nigdy się nie śmiał, rzadko uśmiechał, miał po temu powody. — Słyszałem o Naleseanie i tamtych, przykro mi. Nalesean był dobrym człowiekiem. Wszyscy byli.

— Tak, byli — odrzekł Mat, trzymając swój gniew na wodzy. — Przyjmuję, że Egwene nie przyszła do ciebie prosić o zabranie jej od tych głupich Aes Sedai, ale co, na przeklętą Światłość, robisz tutaj? — Cóż, może mimo wszystko nie panował nad sobą tak dobrze, jak mu się wydawało. — Przynajmniej powiedz, że nie zabrałeś ze sobą całego cholernego Legionu trzysta mil w głąb terytorium Altary.

— Egwene wciąż jest Amyrlin — odrzekł tamten spokojnie, wygładzając płaszcz. — Myliłeś się w odniesieniu do niej, Mat. Naprawdę jest Zasiadającą na Tronie Amyrlin, a te wszystkie Aes Sedai trzyma krótko za kark. Choć niewykluczone, że niektóre z nich wciąż o tym nie wiedzą. Ostatni raz widziałem ją, jak wraz z całą swoją zgrają wyruszała na oblężenie Tar Valon. Być może już je zdobyła. Potrafią robić dziury w powietrzu, jak ta, przez którą Smok Odrodzony przeniósł nas w okolice Salidaru. — Przed oczyma Mata zawirowały kolory, na moment skrzepły w postać Randa, który rozmawiał z jakąś kobietą z siwym koczkiem na czubku głowy, bez wątpienia Aes Sedai, ale jego gniew zdmuchnął wizję niczym dym.

Całe to gadanie o Tronie Amyrlin i Tar Valon przyciągnęło, rzecz jasna, uwagę sióstr. Przysunęły się na koniach w pobliże Mata i próbowały zdominować rozmowę. Cóż, Edesina trzymała się nieco z boku jak zawsze, gdy Teslyn i Joline próbowały ją sobie podporządkować, ale one dwie...

— O kim ty mówisz? — zapytała Teslyn, nim Joline zdążyła otworzyć usta. — Egwene? Była taka Przyjęta o imieniu Egwene al’Vere, ale ona jest uciekinierką.

— O tej samej Egwene al’Vere właśnie mówię, Aes Sedai — grzecznie stwierdził Talmanes. Zawsze traktował Aes Sedai z najwyższą uprzejmością. — I nie jest żadną uciekinierką. Jest Zasiadającą na Tronie Amyrlin, ręczę mym słowem.

Z gardła Edesiny wyrwał się odgłos, który, gdyby nie chodziło o Aes Sedai, w pełni zasługiwałby na określenie „pisk”.

— Odłóżmy to na później — mruknął Mat. Joline znów otworzyła usta, wyraźnie zagniewana. — Później, powiedziałem. — Tego z pewnością nie starczyłoby, by powstrzymać smukłą Zieloną siostrę, ale Teslyn położyła jej rękę na ramieniu, szepnęła coś... i tyle. Joline wciąż ciskała gromy oczami, obiecującymi, że później wyciągnie z Talmanesa wszystko, co zechce. — Co z Legionem, Talmanes?

— Och. Nie. Przyprowadziłem tylko trzy chorągwie jeźdźców i cztery tysiące konnych kuszników. Trzy konne chorągwie i pięć pieszych czekają w Murandy gotowe do wyruszenia na północ do Andoru. Trochę brakuje kusz. I jest oczywiście Chorągiew Mularzy. Dobrze jest mieć pod ręką mularzy, na wypadek gdyby pojawiła się konieczność zbudowania mostu czy coś takiego.

Mat na moment z całej siły zacisnął powieki. Sześć chorągwi konnych i pięć pieszych. I chorągiew mularzy! Kiedy opuszczał Salidar, Legion składał się z dwu chorągwi, licząc i pieszych, i konnych. Nagle pożałował, że nie ma, choć połowy tego złota, którym tak szczodrze obdarował Lucę.

— Jak mam zapłacić żołd tym ludziom? — zapytał ostro. — W ciągu roku nie wygram tyle w kości!

— Cóż, jeśli o to chodzi, zawarłem drobną umowę z królem Roedranem. Już została zrealizowana, zresztą rychło w czas... podejrzewam, że nie chciał się z niej wywiązać, później to wyjaśnię... ale w chwili obecnej w kasie Legionu jest ponadroczny żołd. Poza tym, wcześniej czy później, Smok Odrodzony z pewnością nada ci posiadłości, i to niemałe. Słyszałem, że wynosi ludzi do władzy nad całymi krajami, a ty przecież wychowywałeś się razem z nim.

Tym razem Mat nie walczył z wirującymi kolorami, które uformowały się w postać Randa i tamtej Aes Sedai. Nie było już wątpliwości — faktycznie Aes Sedai. Wyglądała nadzwyczaj srogo. Jeżeli Rand będzie chciał nadać mu jakieś tytuły, może się spodziewać, że Mat wepchnie mu je do przeklętego gardła. Mat Cauthon nie przepadał za szlachtą — cóż, niektórzy jak Talmanes byli w porządku; Tuon też, nigdy nie wolno zapominać o Tuon — i z pewnością szlachcicem nie miał zamiaru zostać! Ale powiedział tylko:

— Może, może.

Selucia głośno odkaszlnęła. Obie kobiety już wcześniej podprowadziły swoje konie do boku Mata, a Tuon trzymała się w siodle tak prosto, patrzyła tak chłodno i roztaczała wokół siebie taką królewską atmosferę, iż oczekiwał, że Selucia zaraz zacznie recytować jej tytuły. Nic takiego jednak nie nastąpiło. Zamiast tego zmieniła tylko pozycję w siodle, spojrzała na niego oczyma niczym płonące błękitne węgle i odkaszlnęła znowu. Tym razem jeszcze głośniej. Ach, tak.

— Tuon — zaczął Mat. — Pozwól sobie przedstawić lorda Talmanesa Delovinde’a z Cairhien. Pochodzi z nadzwyczaj starego i wspaniałego rodu, któremu sam też przysporzył nowych zaszczytów.

Drobna kobietka przechyliła głowę. Może o cal.

— Talmanesie, to Tuon. — Póki będzie go nazywała Zabaweczką, nie doczeka się z jego ust żadnych tytułów. Choć wydawałoby się to pewnie niemożliwe, oczy Selucii rozgorzały jeszcze mocniej.

Talmanes zamrugał zaskoczony, a potem bardzo nisko skłonił się w siodle. Vanin głębiej nasunął kapelusz, prawie zupełnie skrywając twarz. Wciąż nie patrzył Matowi prosto w oczy. A więc tak. Wychodziło na to, że zdążył już wyjaśnić Talmanesowi jej pozycję społeczną.

Mat warknął cicho, pochylił się w siodle, porwał kapelusz z włóczni, potem wyciągnął z ziemi samą ashandarei. Nasadził kapelusz na głowę.

— Jesteśmy gotowi do drogi, Talmanes, Zabierz nas do swoich ludzi, a przekonamy się, czy szczęście unikania Seanchan będzie nam tak samo dopisywać przy wyjeździe z Altary, jak dopisywało ci wcześniej.

— Widzieliśmy wielu Seanchan — powiedział Talmanes, zawracając swego gniadosza i zajmując miejsce obok Oczka. — Choć większość spotykanych przez nas żołnierzy to byli raczej Altaranie. Chyba wszędzie mają swoje obozy. Na szczęście nie widzieliśmy nigdzie latających stworów, o których mi opowiadano. Lecz jest jeden szkopuł, Mat. Zeszła lawina. Straciłem ariergardę i trochę jucznych koni. Przełęcz jest na dobre zablokowana. Wysłałem trzech ludzi przez góry z rozkazami dla Legionu, żeby ruszał do Andoru. Jeden skręcił kark, drugi złamał nogę.

Mat ściągnął ostro wodze Oczka.

— Zakładam, że to ta sama przełęcz, o której mówił Vanin? Talmanes pokiwał głową a Vanin, który wciąż czekał, by dołączyć do ariergardy kolumny, rzekł:

— Cholerna racja, to ta. Przełęcze nie rosną na drzewach, zwłaszcza w takich górach jak Damonas. — Żadnego szacunku dla rangi ani pozycji społecznej.

— Wobec tego będziesz musiał znaleźć inną — poinformował go Mat. — Słyszałem, że potrafisz z zawiązanymi oczyma znaleźć drogę po nocy. Więc nie powinieneś mieć trudności. — Odrobina pochlebstwa nigdy nie zaszkodzi. Poza tym naprawdę ktoś mu tak o Vaninie mówił.

Ten wydał z siebie odgłos, jakby nagle połknął język.

— Znaleźć inną przełęcz? — mruknął. — Znaleźć inną przełęcz, powiadają. W młodych górach, takich jak Damonas, nie można po prostu pójść i znaleźć inną przełęcz. A dlaczego sądzisz, że znałem tę? — Musiał przeżyć nielichy szok, skoro praktycznie rzecz biorąc, się przyznał. Przedtem twierdził, że o rzeczonej przełęczy wyłącznie słyszał.

— O czym ty mówisz? — zapytał Mat, a Vanin wyjaśnił. Jak na niego, nadzwyczaj szczegółowo.

— Raz mi to jedna Aes Sedai tłumaczyła. Są młode góry i stare góry. Stare były już przed Pęknięciem, może znajdowały się na dnie morza czy gdzieś. Wszędzie w nich są przełęcze, szerokie i łagodne. Można przez nie jechać grzbietem, a byle tylko się nie zgubić, trzymać kierunek i mieć dość zapasów, wcześniej czy później wyjedzie się z drugiej strony. No i są jeszcze góry powstałe podczas Pęknięcia. — Grubas odwrócił głowę i splunął obfitą śliną. — Przełęcze są w nich wąskie, naprawdę kręte i czasami w ogóle nie przypominają normalnych przełęczy. Jeżeli wjedziesz w taką możesz się zgubić i umrzeć z głodu, zanim znajdziesz wyjście. Kiedy taką przełęcz zasypie lawina, może to bardzo zaboleć ludzi, którzy żyją z czegoś, co można określić jako transport towarów nieopodatkowanych. Gdyby nie znaleźli innego zajęcia, umarliby z głodu, zanim odkryliby nową przełęcz. Jeżeli na ślepo wjedziemy w Damonas, wiedząc, że tej przełęczy już nie ma, pewnie też umrzemy. Wielu, co nie zawrócili w porę i nie mieli szczęścia, nie znalazło drogi powrotnej.

Mat popatrzył po towarzyszach: Tuon, Aes Sedai, Olver. Ich los zależał od niego, od tego, czy uda mu się doprowadzić ich w bezpieczne miejsce, a tymczasem okazywało się, że bezpieczna droga z Altary zniknęła.

— Jedźmy — powiedział. — Muszę pomyśleć. — Tak, powinien się zastanowić i to naprawdę poważnie.

26

Jakby świat cały spowijała mgła

Zabaweczka narzucił szybkie tempo jazdy przez las, ale Tuon trzymała się blisko — Selucia, oczywiście, cały czas była przy jej boku, — więc mogła się przysłuchiwać jego rozmowie z Talmanesem. Ale nie potrafiła się skupić na podsłuchiwaniu, gdyż przeszkadzały jej własne myśli. A więc dorastał razem ze Smokiem Odrodzonym, tak? Ze Smokiem Odrodzonym! I zaprzeczał, by cokolwiek wiedział o tym człowieku. Jedno z jego kłamstw, którego nie wyłapała, choć była bardzo wyczulona na łgarstwa. W Seandarze nie wykryte kłamstwo mogło stać się przyczyną śmierci lub początkiem drogi na targ niewolników. Gdyby wiedziała, jaki jest fałszywy, raczej dałaby mu w twarz, niż pozwalała się całować. A to dopiero był wstrząs, po którym niewykluczone, że jeszcze nie doszła do siebie. Selucia opowiadała jej, jak to jest być całowaną przez mężczyznę, lecz wszelkie opisy bladły w porównaniu z rzeczywistością. Nie, lepiej słuchać.

— Powierzyłeś dowództwo Esteanowi? — wybuchnął Zabaweczka tak głośno, że z kryjówki w rzadkim poszyciu z żałobnym trzepotem poderwało się do ucieczki stadko szarych gołębi. — To głupiec!

— Nie jest aż tak głupi, żeby słuchać Daerida — spokojnie odparł Talmanes. Wyglądał na człowieka, który niełatwo poddaje się emocjom. Cały czas uważnie obserwował otoczenie. Od czasu do czasu zerkał nawet na niebo, prześwitujące przez grube gałęzie nad głowami. Tylko słyszał o rakenach, ale ich wypatrywał. Słowa wymawiał jeszcze szybciej i w sposób bardziej skrzypiący niż Zabaweczka, przez co był jeszcze trudniejszy do zrozumienia. Wszyscy ci ludzie mówili tak szybko!

— Carlomin i Reimon nie są głupi, Mat... a przynajmniej Reimon miewa właściwe pomysły... ale żaden z nich nie będzie słuchał rozkazów człowieka bez tytułu, niezależnie od tego, ile więcej wie o wojnie niż oni. Inaczej ma się rzecz z Edorionem, ale on był mi potrzebny.

Ten symbol czerwonej ręki, który nosił Talmanes, był intrygujący. Bardzo intrygujący. Wręcz nadzwyczaj. Pochodził ze starego i wielkiego Domu, tak? Ale to Zabaweczka był tym jedynym. Pamiętał oblicze Jastrzębiego Skrzydła. Z pozoru wydawało się to zupełnie niemożliwe, ale jego zaprzeczenie było widocznym kłamstwem, wyraźnym jak cętki na skórze lamparta. Czy Czerwona Ręka jest herbem Zabaweczki? Jeśli tak, co z pierścieniem? Omal nie zemdlała, kiedy zobaczyła go po raz pierwszy. Cóż, przynajmniej znalazła się bliżej stanu omdlenia niż kiedykolwiek od czasów dzieciństwa.

— To się musi zmienić, Talmanes —• warknął Zabaweczka. — Zbyt długo nic w tej sprawie nie robiłem. Skoro Reimon i tamci są obecnie dowódcami chorągwi, to z nich czynił generałów sztandaru. A ty jesteś generałem porucznikiem. Reimon i inni będą słuchać rozkazów albo droga wolna. Nadchodzi Tarmon Gai’don i ja nie chcę stracić głowy, ponieważ on nagle, cholera, odmówią słuchania rozkazów kogoś bez ziemi.

Talmanes skręcił, żeby ominąć krzak dzikiej róży, a pozostali pojechali jego śladem. Splątane gałęzie miały szczególnie długie kolce, na dodatek zaopatrzone w haczyki.

— Nie spodoba im się to, Mat, ale odjechać, nie odjadą. Dobrze wiesz. Wpadłeś już na pomysł, jak się wydostaniemy z Altary?

— Myślę — odmruknął Zabaweczka. — Myślę o tym. Ci kusznicy... — Ciężko westchnął. — To nie było mądre, Talmanes. Po pierwsze, przywykli do maszerowania na własnych nogach. Kiedy pojedziemy szybko, a pojedziemy, połowa z nich będzie myślała tylko o tym, jak się utrzymać w siodle. Przydatni są na przykład w takim lesie i w ogóle w miejscu zapewniającym odpowiednią osłonę, jednak na otwartym terenie bez pikinierów zmiecie ich szarża, zanim zdążą wystrzelić drugą salwę.

W oddali zakaszlał lew. W sporej odległości, mimo to konie zarżały nerwowo i przetańczyły kilka kroków. Zabaweczka pochylił się nad karkiem swego wałacha i chyba szepnął coś zwierzęciu do ucha. Wierzchowiec uspokoił się natychmiast. A więc to nie była kolejna z jego fantastycznych opowieści. Zdumiewające.

— Wybrałem ludzi, którzy potrafią jeździć konno, Mat — zapewnił go Talmanes, gdy tylko jego koń przestał się płoszyć.— wszyscy mają no we kołowroty. — Teraz w jego słowach zabrzmiała nuta podniecenia. Nawet pełni całkowitej rezerwy mężczyźni nabierali rumieńców, mówiąc o broni. — Trzy obroty korby — jego ręce poruszyły się w powietrzu, demonstrując te trzy obroty — i kusza jest naciągnięta. Po krótkim szkoleniu żołnierz może wystrzelić siedem, osiem bełtów na minutę. Z ciężkiej kuszy.

Selucia cicho jęknęła. słusznie była zaskoczona. Jeżeli Talmanes mówił prawdę, a Tuon nie potrafiła dostrzec powodów, by miał kłamać, wówczas należało za wszelką cenę zdobyć ten cudowny kołowrót. Choć jeden egzemplarz — rzemieślnicy z łatwością go skopiują. Łucznicy strzelali szybciej niż kusznicy, ale wyszkolenie łucznika zajmowało znacznie więcej czasu. W każdej armii było więcej kuszników niż łuczników.

— Siedem? — z niedowierzaniem wykrzyknął Zabaweczka. — To więcej niż potrzeba, ale o czymś takim nigdy nie słyszałem. Nigdy. — Ostatnie słowo wymruczał z namaszczeniem, jakby miało dlań wyjątkowe znaczenie, potem pokręcił głową. — Skąd je zdobyłeś?

— Siedem lub osiem. W Murandy był pewien mechanik, który chciał zawieźć do Caemlyn cały wóz pełen swoich wynalazków. W Caemlyn znajduje się jakaś szkoła, zatrudniająca uczonych i wynalazców. Potrzebował jednak pieniędzy na podróż, więc zgodził się nauczyć zbrojmistrzów Legionu, jak się robi te kołowroty. Daje to zupełnie nową taktykę: przy każdej możliwej sposobności można zalewać przeciwnika strzałami. Zawsze lepiej zabijać z daleka niż w bezpośrednim boju.

Selucia uniosła dłonie tak, by Tuon je widziała, smukłe palce zamigotały szybko. CO TO ZA LEGION, O KTÓRYM MÓWIĄ? Posługiwała się właściwą formą wypowiedzi — gorsza zwracała się do lepszej od siebie, — lecz jej niecierpliwość była prawie namacalna. Niecierpliwość w obliczu wszystkiego, co się działo. Tuon niewiele miała przed nią tajemnic, choć rozsądnie było na razie parę zachować. Przypuszczała, że w razie czego Selucia gotowa jest siłą zawlec ją do Ebou Dar, aby tylko nie złamała słowa. Wiele istniało sekretnych zobowiązań, niektóre wymagały ofiary ostatecznej. A on za nic nie chciałaby znaleźć się w sytuacji, w której musiałaby zarządzić egzekucję Selucii.

Odpowiedziała w formie rozkazu.

WYRAŹNIE PRYWATNA ARMIA ZABAWECZKI.

SŁUCHAJ, MOŻE DOWIEMY SIĘ WIĘCEJ.

Zabaweczka na czele armii — raczej trudno było to sobie wyobrazić. Bywał czarujący, a nawet bystry i zabawny, ale często zmieniał się w bufona i zawsze wychodził z niego łotr. Jako pieszczoszek Tylin wydawał się całkowicie w swoim żywiole, Z drugiej strony, wśród artystów widowiska też czuł się jak u siebie, podobnie w obecności marath’damane i dwu zbiegłych damane, i w mordowni. Mordownia okazała się taka rozczarowująca. Żadnej walki! Późniejsze wydarzenia nie stanowiły dostatecznej rekompensaty. Dać się ogarnąć ulicznej bójce to nie to samo, co zobaczyć walkę w mordowni. Która przyznać trzeba — okazała się znacznie nudniejsza, niż głosiły plotki usłyszane w Ebou Dar. Z drugiej strony, podczas tej ulicznej bójki Zabaweczka ukazał swoje niespodziane oblicze. Niezwykły człowiek, choć obdarzony osobliwą słabością. Kiedy o nim w ten sposób pomyślała, z jakiegoś powodu zrobiło jej się cieplej na sercu.

— Dobra rada — powiedział z roztargnieniem, szarpiąc czarną. chustkę obwiązaną wokół szyi. Nie mogła nie zastanawiać się, jak wygląda blizna, którą z takim uporem skrywał. Fakt, że to robił, był całkowicie zrozumiały. Za co go powieszono i jak uszedł z życiem? Nie mogła zapytać. Jedną rzeczą jest utrzeć mu od czasu do czasu nosa... po prawdzie, to nawet zabawne: oglądać, jak łatwo się wije pod jej słowem, wymagało to tak niewiele wysiłku... ale nie chciała go zniszczyć. Przynajmniej jeszcze nie teraz.

— Nie poznajesz? — zapytał Talmanes. — To z twojej książki. Król Roedran miał dwa egzemplarze w swojej bibliotece. Zresztą nauczył się jej na pamięć. Myślał, że dzięki temu zostanie wielkim dowódcą. Był tak uradowany skutecznością naszej umowy, że kazał dla mnie skopiować i oprawić książkę.

Zabaweczka obrzucił tamtego zdumionym spojrzeniem.

— Moja książka?

— Ta, o której nam opowiadałeś, Mat. Mgła i stal autorstwa Madoca Comadrina.

— Ach, ta książka. — Zabaweczka wzruszył ramionami. Czytałem ją tak dawno temu.

Tuon zazgrzytała zębami. Jej palce zamigotały.

KIEDY WRESZCIE PRZESTANĄ ROZMAWIAĆ O KSIĄŻKACH I WRÓCĄ DO CIEKAWSZYCH RZECZY?

JEŻELI BĘDZIEMY SŁUCHAĆ, MOŻE DOWIEMY SIĘ WIĘCEJ, odpowiedziała Selucia. Tuon popatrzyła na nią złym okiem, ale na widok spojrzenia pełnego ucieleśnionej niewinności nie potrafiła się gniewać. Zaśmiała się — cicho, żeby Zabaweczka nie zorientował się, jak blisko za nim jadą — po chwili Selucia przyłączyła się do niej. Cichutko.

Kłopot w tym, że Zabaweczka akurat pogrążył się w milczeniu, a Talmanes zdawał się całkowicie usatysfakcjonowany tym stanem rzeczy. Jechali w całkowitej ciszy, zakłócanej tylko odgłosami lasu: śpiewem ptaków, kwileniem biegających po gałęziach wiewiórek z czarnymi ogonkami. Wśród drzew przemykały jaskrawo upierzone ptaki. Raz zobaczyli liczące jakieś pięćdziesiąt sztuk stadko wysokich, chudych krów z bardzo długimi rogami, sterczącymi prosto po obu stronach łbów. Zwierzęta wcześniej usłyszały, że się zbliżają, i zbiły się w ciasną gromadę. Patrzyły. Byk zarzucał łbem i grzebał kopytem w ziemi. Zabaweczka i Talmanes ostrożnie, z daleka okrążyli stado. Tuon jeszcze czas jakiś oglądała się przez ramię. Czerwonoręcy — skąd ta nazwa? Będzie musiała zapytać Zabaweczkę — Czerwonoręcy prowadzili juczne zwierzęta, ale Gorderan trzymał uniesioną kuszę, a pozostali mieli strzały nasadzone na cięciwy łuków. Czyli te krowy były niebezpieczne. Z bydłem związanych było parę omenów, więc poczuła się lepiej, gdy stado zniknęło za nimi wśród drzew. Nie po to przebyła całą tę drogę, żeby zostać zabita przez krowę. Albo przyglądać się, jak Zabaweczkę biorą na rogi.

Po jakimś czasie dołączyli do niej Thom i Aludra, kobieta zerknęła na nią raz, a potem już tylko wpatrywała się przed siebie nieruchomym wzrokiem. Kiedy spoglądała na nią lub Selucię, jej twarz — otoczona cienkimi warkoczykami z wplecionymi w nie jaskrawymi paciorkami — przybierała ten drewniany wyraz, jakże wyraźny u wszystkich, którzy nie potrafili zaakceptować Powrotu. Teraz spojrzała na Zabaweczkę i przez moment wydawała się... zadowolona. Jakby właśnie sprawdziły się jakieś jej domniemania. Dlaczego Zabaweczka zabrał ją ze sobą? Z pewnością nie dla jej fajerwerków. Były wprawdzie śliczne, ale nie mogły się równać ze Światłami Niebios, wykreowanymi przez bodaj na poły wyszkoloną damane.

Thom Merrilin był znacznie bardziej interesujący. Tuon gotowa była się założyć, że siwowłosy jest wyszkolonym i doświadczonym szpiegiem. Kto go wysłał do Ebou Dar? Od razu przychodziła na myśl Biała Wieża. Stosunkowo obojętnie traktował te samozwańcze Aes Sedai, ale dobrze wyszkolony szpieg nigdy by się w ten sposób nie zdradził. Jego obecność niepokoiła ją. Póki ostatnia Aes Sedai nie zostanie wzięta na smycz, Białej Wieży należało się strzec. Mimo wszystkich świadectw, że jest inaczej, wciąż od czasu do czasu nawiedzały podejrzenia, iż Zabaweczka jest częścią intrygi Białej Wieży. Oczywista niemożliwość, chyba że te Aes Sedai były wszechwiedzące — ale jakoś nie mogła się od tej myśli opędzić.

— Dziwny zbieg okoliczności, nieprawdaż, panie Merrilin? — zapytała. — Spotkanie z oddziałem armii Zabaweczki w głuszy altarańskiego lasu?

Podkręcił kciukiem długiego wąsa, ale nie udało mu się zamaskować nieznacznego uśmiechu.

— On jest ta’veren, moja pani, a nie sposób przewidzieć, co może się stać w obecności ta’veren. Podróże w towarzystwie takowego są... zawsze... interesujące. Mat potrafi znaleźć dokładnie to, czego potrzebuje, w chwili, gdy jest mu potrzebne. Czasami nawet wcześniej, niż zda sobie z tego sprawę.

Wbiła w niego wzrok, ale najwyraźniej mówił poważnie.

— Jest przykuty do Wzoru? — Tak powinno brzmieć tłumaczenie tego słowa. — Co to miałoby znaczyć?

Błękitne oczy starego rozszerzyły się ze zdumienia.

— Nie wiesz? A przecież powiada się, że Artur Jastrzębie Skrzydło był najsilniejszym ta’veren, jakiego znał świat, być może równie silnym jak Rand al’Thor. Można by mniemać, że spośród wszystkich ludzi wy właśnie... Cóż, skoro twierdzisz, że nie wiesz, pewnie nie wiesz. Ta’veren to człowiek, wokół którego kształtuje się Wzór, to człowiek, którego Wzór utkał tak, aby dzięki niemu zapewnić sobie właściwy porządek tkania, a być może, aby naprawić wady, jakie wkradły się w procesie tkania. Któraś z Aes Sedai z pewnością potrafiłaby to lepiej objaśnić. — Jakby mogła sobie pozwolić na konwersacje z marath’damane albo, co gorsza, ze zbiegłą damane.

— Dziękuję — odezwała się grzecznie. — Chyba usłyszałam już dość. — Ta’veren. Absurdalne. Ci ludzie i ich niezliczone przesądy! Mały brązowy ptaszek, zapewne zięba, wyfrunął z korony wysokiego dębu i w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara trzykrotnie okrążył Tuon ponad jej głową potem odleciał. Oto wyczekiwany omen. Trzymaj się blisko Zabaweczki. Oczywiście, wcale nie miała zamiaru postępować inaczej. Dała słowo, więc grała w tę grę zgodnie ze wszystkimi regułami, poza tym nigdy w życiu nie złamała danego słowa.

Jakąś godzinę po wyruszeniu w drogę przed nimi zaśpiewał ptak, a Selucia wskazała pierwszego wartownika: mężczyzna siedział z kuszą wśród rozłożystych gałęzi dębu, przyciskając zwiniętą dłoń do ust. A więc to nie ptak. Kolejne ptasie śpiewy towarzyszyły ich pochodowi i wkrótce wjechali do porządnie rozbitego obozu. Namiotów wprawdzie w nim nie było, ale lance stały równo, konie były spętane i uwiązane w rzędach wśród drzew, blisko koców ludzi, którzy później ich dosiądą siodła i juczne siodła tuż obok każdego zwierzęcia. Obóz można było zwinąć właściwie w jednej chwili i zaraz ruszać. Ogniska były niewielkie i dawały mało dymu.

Kiedy jechali przez obóz, na ich widok podnosili się żołnierze w ciemnozielonych napierśnikach, z godłem czerwonej ręki na rękawach kaftanów i czerwonymi szarfami zawiązanymi na lewym ramieniu. Widziała posiwiałe i pobliźnione czerepy, ale też świeże i młode oblicza — wszyscy patrzyli na Zabaweczkę, a w oczach mieli wyraz, który zasługiwał na miano: żar. Niósł się za nimi coraz głośniejszy szmer głosów, niczym wiatr szumiący wśród drzew.

— To lord Mat.

— Lord Mat wrócił.

— Lord Mat nas znalazł.

— Lord Mat.

Tuon wymieniła z Selucią spojrzenia. Poruszenie w głosach nie było udawane. Dowódcom nieczęsto udawało się wzbudzić w żołnierzach tego rodzaju przywiązanie i zazwyczaj dotyczyło to tych, którzy nie przykładali się do egzekwowania dyscypliny. Jeszcze przed chwilą oczekiwała, że armia Zabaweczki będzie obszarpaną bandą spędzającą większość czasu na piciu i grze. Ci ludzie natomiast nie wyglądali gorzej niż dowolny regiment regularnego wojska po pokonaniu górskiego łańcucha i kilkuset mil. Nikt nie chwiał się na nogach.

— Staramy się unikać Seanchan, obozując za dnia i jadąc nocą — Talmanes wyjaśnił Zabaweczce. — Z faktu, że nie widzieliśmy żadnej latającej bestii, nie wynika, iż gdzieś się tu nie kręcą. Większość sił Seanchan stacjonuje chyba dalej na północ i południe, niemniej najbliższy ich obóz znajduje się niecałe trzydzieści mil stąd, a plotka głosi, że mają tam latającego stwora.

— Wyglądasz na dobrze poinformowanego — powiedział Zabaweczka, przyglądając się mijającym go żołnierzom. Nagle zdecydowanie kiwnął głową jakby właśnie podjął decyzję. Wydawał się ponury i może... zrezygnowany?

— Jestem, Mat. Wziąłem ze sobą połowę oddziałów zwiadowczych, zwerbowałem też nieco Altaran, którzy walczyli z Seanchanami. Cóż, większość zainteresowana była głównie kradzieżą ich koni, lecz znalazło się paru, którzy naprawdę chcieli walczyć. Sądzę, że znam położenie większości seanchańskich obozów, stąd aż po Przesmyk Malvide na południu.

Nagle ktoś zaczął śpiewać głębokim głosem, po chwili dołączyli inni i pieśń poniosła się po obozie. Uciecha jest wielka w piwie i winie, jest jej też siła w miłej dziewczynie, a mnie co innego raduje, czyż nie? Ja wolą zatańczyć z Widmowym Jakiem. Teraz śpiewali już wszyscy, tysiące głosów ryczały pieśń.

Będziem kości uparcie rzucać do ranka białego, Dziewczyny podszczypywać, drwiąc sobie z Czarnego, A gdy Mat w drogę ruszy, weźmiem przykład z niego, Żeby zatańczyć z Widmowym Jakiem.

Skończyli, krzyknęli, zaczęli się śmiać i klepać po plecach. Kim, na Światłość, był ten Widmowy Jake?

Zabaweczka ściągnął wodze i uniósł tą swoją dziwną włócznię. Tylko tyle, — ale wśród żołnierzy nagle zapanowała cisza. A więc nie miał kłopotów z dyscypliną. Istniały wprawdzie inne powody autentycznej sympatii, jaką dowódcy cieszyli się wśród żołnierzy, ale najbardziej oczywisty z nich nie mógł się stosować do Zabaweczki... nie do niego przecież.

— Nie informujmy ich, że tu jesteśmy, dopóki nie będziemy chcieli, by wiedzieli — głośno oznajmił Zabaweczka. Nie przemawiał, po prostu chciał, żeby jego słowa dotarły do uszu wszystkich. I ludzie słyszeli, powtarzali je przez ramię stojącym z tyłu, a tamci przekazywali następnym.

— Jesteśmy daleko od domu, ale zaprowadzę was z powrotem. Gotujcie się do wymarszu, i to szybko. Legion Czerwonej Ręki potrafi maszerować tak prędko jak nikt, a my zaraz tego dowiedziemy. — Nie było okrzyków radości, wielu jednak kiwało głowami. Odwrócił się do Talmanesa i zapytał: — Masz mapy?

— Najlepsze, jakie można było znaleźć — odrzekł Talmanes. — Legion ma obecnie własnego kartografa. Zanim się do nas przyłączył, pan Roidelle dysponował już dobrymi mapami terenów od Oceanu Aryth do Grzbietu Świata. Od kiedy pokonaliśmy Damonas, wraz z asystentami sporządzali mapy wszystkich obszarów, jakie przemierzaliśmy. Dysponujemy nawet mapą wschodniej Altary z zaznaczonymi pozycjami Seanchan. Lecz większa część ich obozów ma charakter tymczasowy. Przystanki na trasie marszruty.

Selucia poruszyła się w siodle, a Tuon przekazała jej palcami znak: CIERPLIWOŚCI w postaci nie dopuszczającej sprzeciwu, w istocie był to rozkaz. Na jej twarzy nic się nie odbijało, w środku aż się trzęsła ze złości. Z wiedzy, gdzie znajdują się Żołnierze, można było wywnioskować, dokąd zmierzają. Trzeba będzie jakoś zniszczyć tę mapę. To równie ważne, co te nowe kołowroty do kusz.

— Z panem Roidelle też porozmawiam — powiedział Zabaweczka.

Pojawili się żołnierze, żeby zaopiekować się ich końmi i na moment wokół zapanował niewielki rozgardiasz. Jakiś szczerbaty człowiek wziął wodze Akein, a Tuon dokładnie poinformowała go, jak ma zadbać o klacz. Obrzucił ją ponurym spojrzeniem, ukłonił się. Pospólstwo na tych ziemiach zachowywało się, jakby uważało siebie za równych. Selucia udzieliła tych samych instrukcji chudemu młodzikowi, który wziął Pączek Róży. Wcześniej doszła do wniosku, że to jak najbardziej stosowne imię dla wierzchowca garderobianej. Młodzieniec zagapił się na jej biust, za co dostał w ucho. Mocno. Ale tylko uśmiechnął się i odprowadził bułanka, rozcierając głowę. Tuon westchnęła. Selucia mogła sobie robić, co chciała, gdyby zaś jej przyszło uderzyć pospolitaka, przez miesiące nie mogłaby nikomu spojrzeć w oczy.

Wkrótce już siedziała na składanym stołku, Selucia stała za nią, a krępy Lopin podawał im blaszane kubki z ciemną herbatą, kłaniając się stosownie zarówno przed Selucią, jak i przed Tuon. Nie pochylał się wprawdzie dostatecznie głęboko, ale trzeba było oddać łysolowi, że się starał. Herbata była idealnie doprawiona miodem, idealnie, to znaczy lekko — służył jej już dość długo, by wiedzieć. Wokół trwała gorączkowa aktywność. Talmanes porozmawiał krótko z siwowłosym Nerimem, który najwyraźniej był jego służącym i równie wyraźnie ucieszył się na jego widok. Co należało wnosić z faktu, że skrzepłe w żałobnych zmarszczkach oblicze z wysiłkiem próbowało się ułożyć w uśmiech. Takie rzeczy najlepiej załatwiać na osobności. Leilwin i Domon pozwolili panu Charinowi oprowadzić Olvera po obozie — Juilin i Thera poszli razem z nimi, a po krótkim namyśle dołączyli do nich Thom i Aludra, żeby rozprostować nogi, jak stwierdzili — potem rozmyślnie usiedli nie daleko. Leilwin posunęła się nawet do tego, by patrzeć przez dłuższą chwilę na Tuon, i ani razu nie mrugnęła. Z gardła Selucii wydobył się dziwny głuchy odgłos, coś jakby warczenie, ale Tuon zignorowała prowokację i gestem zaprosiła do siebie panią Anan; ta przyniosła swój stołek i usiadła przy niej. Ostatecznie zdrajcy zostaną ukarani, jako też złodziej, rzeczy wrócą do ich prawowitych właścicieli, marath’damane zostaną wzięte na smycz — jednak wszystko to musi ustąpić miejsca kwestiom bardziej naglącym.

Pojawiło się trzech kolejnych oficerów, wszyscy byli młodzi i szlachetnie urodzeni, każdy miał na ciemnym jedwabnym kaftanie tę czerwoną rękę, a ich spotkanie z Zabaweczką przebiegało wśród głośnych wybuchów śmiechu i poklepywania po plecach, które tutaj najwyraźniej uważano za oznakę sympatii. Wkrótce zorientowała się, kto jest kim. Edorion był smagły, szczupły i poważny, gdy się nie uśmiechał; Reimon — potężnie zbudowany i uśmiechał się właściwie przez cały czas; a Carlomin był wysoki i szczupły. Edorion gładko wygolony, natomiast i Reimon, i Carlomin mieli brody czarne, wystrzyżone i lśniące niczym natarte oliwą. Wszyscy trzej z nadzwyczajnym szacunkiem odnosili się do Aes Sedai, kłaniając się im głęboko. Pokłon złożyli nawet Bethamin i Secie! Tuon pokręciła głową.

— Od dawna ci powtarzam, że to jest inny świat niż ten, do którego przywykłaś — mruknęła pani Anan. — Ale wciąż nie potrafisz w to uwierzyć, nieprawdaż?

— Z faktu, że coś układa się tak, a nie inaczej — zareplikowała Tuon — nie wynika, że tak powinno być, nawet, jeśli trwa to od bardzo dawna.

— Niektórzy mogliby to samo powiedzieć o twoim ludzie, moja pani.

— Niektórzy mogliby. — Tuon postanowiła w tym miejscu zakończyć temat, choć zazwyczaj dobrze jej się rozmawiało z kobietą. Pani Anan sprzeciwiała się braniu na smycz marath’damane, czego można było oczekiwać, choć nie podobało jej się również trzymanie da’covale, co już bardzo dziwiło, niemniej były to dyskusje, a nie kłótnie, i Tuon zdarzyło się ustąpić w paru kwestiach. Wciąż nie traciła nadziei, że ostatecznie tamtą przekona. Choć nie nastąpi to dzisiaj. Dzisiaj wolała się skupić na Zabaweczce.

Pojawił się pan Roidelle, okrągłolicy, siwy mężczyzna Z brzuchem wypinającym ciemny kaftan. Za nim szło sześciu krzepkich młodzieńców; każdy niósł długą cylindryczną skórzaną tuleję.

— Przyniosłem wszystkie mapy Altary, jakie posiadam, mój panie — kłaniając się, poinformował Talmanesa melodyjnym głosem. Czy wszyscy na tych ziemiach musieli mówić, jakby poganiali słowa? — Niektóre obejmują obszar całego kraju, inne tylko po kilkaset mil kwadratowych. Najlepsze wyszły oczywiście spod mojej ręki, zrobiłem je w ciągu ostatnich kilku tygodni.

— Lord Mat powie ci, co chce zobaczyć — odparł Talmanes. — Mamy zostawić cię samego, Mat?

Ale Zabaweczką już mówił kartografowi, na czym mu zależy — mianowicie na mapie z obozami Seanchan. Wkrótce została wydobyta z tulei i rozłożona na ziemi, Zabaweczką przykucnął nad nią. Pan Roidelle posłał któregoś asystenta po stołek. Gdyby chciał pójść za przykładem Zabaweczki, nie wytrzymałyby guziki jego kaftana, nie mówiąc już o tym, że pewnie by się przewrócił.

Talmanes i pozostali szli w kierunku Tuon, po drodze patrzyli na siebie i śmiali się, jakby ich ironiczne uwagi były najśmieszniejsze w świecie. Aes Sedai stanęły nad mapą, póki Zabaweczką nie zakazał im zaglądać sobie przez ramię. Odsunęły się trochę, Bethamin i Seta wciąż się trzymały za nimi z dala i o czymś szeptały, od czasu do czasu zerkając na niego. Gdyby Zabaweczka zechciał się przyjrzeć ich oczom, zwłaszcza Joline, mógłby się przejąć mimo niewiarygodnego ter’angreala który wedle słów pani Anan stale nosił przy sobie.

— Jesteśmy gdzieś tutaj, prawda? — powiedział, dotykając palcem mapy. Pan Roidelle mruknął twierdząco.

— A więc to w tym obozie rzekomo ma się znajdować raken? Latający stwór?

Kolejne mruknięcie.

— Dobrze. Co to za obóz? Ilu jest w nim żołnierzy?

— Wedle raportów jest to obóz zaopatrzeniowy, mój panie, Zaopatruje patrole. — Któryś z młodzieńców pojawił się ze składanym stołkiem, potężnie zbudowany mężczyzna osunął się nań z sapnięciem. — Zwiadowcy donieśli, że zapewne jest w nim około setki żołnierzy, głównie Altaran, ale z innych źródeł wnoszę, że od czasu do czasu może być ich tam pięciuset i więcej. — Ostrożny człowiek, ten pan Roidelle. Talmanes ukłonił się przed Tuon w dziwny sposób, to znaczy wysuwając naprzód jedną nogę, pozostali poszli za jego przykładem.

— Moja pani — powiedział Talmanes — Vanin poinformował mnie o twojej sytuacji i obietnicach, jakie złożył ci lord Mat. Chciałem cię tylko upewnić, że dotrzymuje słowa.

— Zaiste, dotrzymuje, moja pani — mruknął Edorion. — Zawsze. Tuon dała mu gestem znak, żeby się odsunął i umożliwił jej dalszą obserwację Zabaweczki, co uczynił, zerkając zaskoczony najpierw na Zabaweczkę, potem na nią. Popatrzyła na niego surowo. Absolutnie nie chciała, żeby sobie zaczęli coś wyobrażać. Nie wszystko jeszcze potoczyło się w pożądany sposób. Wciąż istniała możliwość, że się nie uda.

— On w końcu jest lordem czy nie? — zapytała.

— Proszę mi wybaczyć — rzekł Talmanes. — Ale czy zechciałabyś powtórzyć? Przepraszam. Chyba muszę mieć brudne uszy.

Powtórzyła, więc pytanie, tym razem wyraźniej, ale mimo to dobrą chwilę zabrało im zrozumienie.

— Żeby sczezła ma dusza, nie — na koniec oznajmił ze śmiechem Reimon. Pogładził brodę. — Tylko w naszych oczach. Dla nas jest w wystarczającym stopniu lordem.

— On raczej nie przepada za szlachtą — powiedział Carlomin. — Za zaszczyt poczytuję sobie, że jestem wśród tych, których ceni.

— Zaszczyt, zaiste — zgodził się Reimon. Edorion tylko kiwał głową.

— Żołnierze, panie Roidelle — zdecydowanie stwierdził Zabaweczka. — Pokaż mi, gdzie stacjonują żołnierze. W oddziałach większych niż kilkusetosobowe.

— O co mu chodzi? — zapytała Tuon, marszcząc brwi. — Nie wyobraża sobie chyba, że wymknie się z taką armią z Altary, choćby nawet znał pozycję każdego wrogiego żołnierza. Zawsze są lotne patrole, obserwatorzy na rakenach. — Znowu chwilę im zabrało, zanim odrzekli. Być może należało mówić bardzo szybko.

— Nie widzieliśmy żadnych patroli na przestrzeni ostatnich trzystu mil, żadnych... rakenów... żadnych rakenów również — cicho wyjaśnił Edorion. Przyglądał jej się uważnie. Już za późno, żeby powściągnąć jego imaginację.

Reimon znów się roześmiał.

— Na ile znam Mata, układa strategię bitwy. Legion Czerwonej Ręki znów rusza do boju. Jeśli chcecie znać moje zdanie, zbyt długo siedzieliśmy bezczynnie.

Selucia parsknęła, podobnie jak pani Anan. Tuon musiała się z nimi zgodzić.

— Żadna bitwa nie otworzy wam drogi z Altary — rzekła ostro.

— W takim razie — stwierdził Talmanes — zapewne układa plany całej wojny. — Pozostali kiwnęli głowami, jakby to była najnormalniejsza rzecz pod Światłością. Reimon nawet się roześmiał. Jemu chyba wszystko wydawało się zabawne.

— Trzy tysiące? — zapytał Zabaweczka. — Jesteś pewien? W przybliżeniu, człowieku. Wystarczy rozsądne przybliżenie. Vanin ich znajdzie, jeśli nie oddalili się za bardzo.

Tuon popatrzyła na niego, jak kuca nad mapą, wodzi po niej palcem — i nagle ujrzała go w całkiem nowym świetle. Bufon? Bynajmniej. Widok lwa uwięzionego w końskim boksie może przywodzić na myśl osobliwy żart, ale lew na wysokim plateau to coś całkiem innego. A teraz Zabaweczka poruszał się po wyżynach. Przeszył ją dreszcz. Z jakim człowiekiem związała swój los? I zrozumiała, że mimo wszystkich dni razem spędzonych nic o nim nie wie.

Noc była na tyle chłodna, że choć Perrin miał obszyty futrem płaszcz, lekki dreszcz przejmował go za każdym razem gdy zrywał się wiatr. Halo wokół tłustego półksiężyca zwiastowało rychły deszcz. Gęste chmury gnające po niebie sprawiały, że blada poświata gasła i znowu rozbłyskiwała, gasła i rozbłyskiwała, dla jego oczu wszakże światła było zawsze dość. Siedział na Stepperze tuż przed krawędzią lasu i obserwował stojące blisko siebie cztery wiatraki z szarego kamienia na niezarośniętym szczycie wzgórza — ich jasne skrzydła na przemian rozbłyskiwały i ciemniały wraz z każdym obrotem. Maszyneria jęczała głośno. Wydawało się wątpliwe, by Shaido wiedzieli, że powinni regularnie natłuszczać werki. Kamienny akwedukt był cieniem na wysokich kamiennych łukach, sięgającym ponad opuszczonymi farmami i ogrodzonymi polami na wschód — Shaido wprawdzie zasiali, ale zbyt wcześnie, jak się okazało przy takich opadach — aż ku kolejnemu wzgórzu i znajdującemu się za nim jezioru. Malden leżało za jeszcze następnym wzgórzem. Za kilka godzin na skórzanym rzemieniu w kieszeni pojawi się pięćdziesiąty czwarty węzeł.

Wybiegł myślami daleko poza siebie.

„Jesteś gotów, Śnieżny Świcie?” — pomyślał. „Jesteście już, dość blisko?”. Wilki unikały miast, a ponieważ okoliczne lasy za dnia nawiedzały liczne grupy myśliwych Shaido, trzymały się od Malden jeszcze dalej, niż czyniłyby to w zwykłych okolicznościach.

„Cierpliwości, Młody Byku” — nadeszła zabarwiona irytacją odpowiedź. Ale przecież Śnieżny Świt był z natury drażliwy, jak przystało na pobliźnionego starego samca, który kiedyś w pojedynkę zabił panterę. Te stare rany często dawały mu się we znaki, nie pozwalając porządnie się wyspać. „Powiedziałeś, dwa dni od teraz. Będziemy. Teraz pozwól mi się wyspać. Jutro musimy porządnie zapolować, bo pojutrze polować już nie będziemy mogli”. Odpowiedź oczywiście nadeszła w obrazach i woniach, nie w słowach. „Dwa dni” to było słońce dwukrotnie pokonujące nieboskłon; „polowanie” to stado biegnące z nosami pod wiatr i zapach jelenia. Umysł Perrina przetwarzał obrazy w słowa, jeszcze zanim ukazały się w jego głowie.

Cierpliwość. Tak. Pośpiech jest wrogiem pracy. Ale teraz było najtrudniej, teraz, gdy był już tak blisko. Strasznie trudno.

W ciemnej przestrzeni drzwi najbliższego wiatraka pojawiła się czyjaś sylwetka, pomachała nad głową aielową włócznią. Hałas wydawany przez maszynerię gwarantował właściwie, że w wiatrakach wciąż nikogo nie ma — jak nie było wcześniej, gdy dotarł do nich zwiad Panien; nikt chyba nie znosiłby tych potwornych odgłosów dłużej niż to konieczne — ale wysłał jeszcze raz Gaula i kilka Panien, żeby się upewnić.

— Jedźmy, Mishima — powiedział, zbierając wodze. — Dokonało się. — W taki czy inny sposób.

— Jak ty w ogóle cokolwiek widzisz? — mruknął Seanchanin. Unikał patrzenia na Perrina, wiedząc, że złote oczy świecą w ciemnościach. Pobliźniony weteran, kiedy pierwszy raz je zobaczył, drgnął ze strachu. Dzisiejszej nocy też nie pachniał swobodą i rozbawieniem. W jego woni było napięcie. Niemniej cichy głos brzmiał spokojnie: — Dawać naprzód bryczki. Szybko. Szybciej. I zachować ciszę, albo poobcinam uszy!

Perrin wbił obcasy w boki bułanka i nie czekając na pozostałych ani na sześć bryczek na wysokich kołach, pchnął ogiera naprzód. Porządnie natłuszczone osie skrzypiały cichutko. I tylko w jego uszach wszystkie dźwięki odzywały się głośno: kopyta koni rozchlapujące błoto, same bryczki, skrzypiące rozciąganym i ocierającym się o siebie drewnem, wątpił wszak, by ktokolwiek inny mógł je usłyszeć z odległości pięćdziesięciu kroków, może nawet mniejszej. Na szczycie łagodnego stoku zsiadł ze Steppera i puścił swobodnie wodze. Ponieważ ogier był wyszkolonym rumakiem bojowym, póki wodze zwisają, będzie tkwił w miejscu jak przymurowany. Skrzydła wiatraków skrzypiały, ustawiając się wolno pod wiatr. Były tak długie, że w najniższym punkcie toru Perrin mógłby któregoś dotknąć, wystarczyło podskoczyć. Popatrzył w kierunku wzgórza, za którym kryło się Malden. Nie rosło tam nic wyższego od krzaków. Nic nie poruszało się w ciemnościach. Tylko to wzgórze dzieliło go od Faile. Panny dołączyły do Gaula na zewnątrz, wszystkie wciąż były zamaskowane.

— Nie ma nikogo — powiedział Gaul, nie starając się ściszać głosu. Tutaj rzężenie maszynerii wiatraków skutecznie zagłuszyłoby ciche słowa.

— Powłoka kurzu wygląda tak samo jak wówczas, gdy byłam tu ostatni raz — dodała Sulin.

Perrin podrapał się po brodzie. I bardzo dobrze. Gdyby musieli pozabijać jakichś Shaido, ciała można by usunąć, ale z pewnością ktoś zainteresowałby się losem zabitych, co może ściągnęłoby niepotrzebną uwagę na wiatraki i akwedukt, A w efekcie ktoś mógłby się zacząć zastanawiać nad wodą.

— Pomóż mi zdjąć te pokrywy, Gaul. — Wcale nie musiał tego robić. W ten sposób zaoszczędzą tylko parę minut, niemniej czuł potrzebę zrobienia czegoś. Gaul bez słowa wsunął włócznię za futerał z łukiem na plecach, gdzie tkwiły pozostałe.

Akwedukt biegł poziomo nad ziemią po szczycie wzgórza między czterema wiatrakami. Perrinowi sięgał do ramienia, Gaulowi nawet nie, ponieważ Aiel był znacznie wyższy. Uchwyty z brązu po obu stronach pozwalały podnieść ciężkie kamienne płyty szerokie na dwie stopy i długie na pięć. Szybko odsłonili sześciostopowy otwór. Po co to było potrzebne budowniczym akweduktu, nie wiedział. Po drugiej stronie było identycznie. Może do obsługi zaworów zapewniających, że woda płynęła tylko w jedną stronę, albo na wypadek konieczności naprawy jakiegoś przecieku. Widział drobne zmarszczki wody płynącej ku Malden, kamienny kanał był do połowy pełny.

Mishima dołączył do nich, zsiadł z konia, potem przez chwile stał bez ruchu i mierzył wzrokiem Sulin oraz pozostałe Panny. Pewnie mu się wydawało, że ciemności skryją wyraz jego twarzy. Teraz pachniał czujnością. Wkrótce jego śladem przyszedł pierwszy z seanchańskich żołnierzy w czerwonym kaftanie, potem pojawili się następni identycznie odziani — gramolili się po gliniastym stoku, każdy niósł po dwa średniej wielkości jutowe worki. Średniej wielkości, ale bynajmniej nie ciężkie. Ważyły tylko po dziesięć funtów. Przyglądając się podejrzliwie Aielom, jakaś żylasta kobieta postawiła swoje worki na ziemi, sztyletem rozcięła materię jednego. Garść drobnych ciemnych ziaren posypała się na grunt.

— Rób to nad otworem — powiedział Perrin. — Żeby każde ziarno trafiło do wody.

Żylasta kobieta spojrzała na Mishimę, który zdecydowanie rzekł:

— Rób, co rozkaże lord Perrin, Arrata.

Perrin przyglądał się, jak opróżniała zawartość worka do wnętrza akweduktu, wysoko unosząc ręce ponad głowę. Ciemne ziarna popłynęły ku Malden. Wcześniej wrzucił szczyptę do kubka z wodą — nienawidząc siebie za marnowanie nawet takiej drobiny — i przekonał się, że czas jakiś zabierze im, nim napęcznieją i zatoną. Miał nadzieję, że dostatecznie długo, by |dotarły do wielkiej cysterny w mieście. Jeśli nie, zmacerują się w samej przestrzeni akweduktu. Tak czy siak, cysterna będzie dawać roztwór widłokorzenia. Światłości, spraw, oby był dostatecznie mocny. Przy odrobinie szczęścia będzie nawet na tyle mocny, by podziałać na algai’d’siswai. Jego celem były potrafiące przenosić Mądre, niemniej przyda się każda przewaga. Światłości, spraw, by roztwór za szybko nie zrobił się zbyt silny. Jeśli Mądre zaczną się słaniać na nogach, mogą się zorientować w przyczynach swego stanu, zanim Perrin będzie gotów. Nie było jednak innego wyjścia, niż postępować tak, jakby dokładnie wiedział, co się stanie. I modlić się.

Zanim drugi worek kobiety trafił do kamiennego kanału, na stoku zrobiło się tłoczno. Pierwsza pojawiła się Seonid, niska kobieta, zadzierająca ciemne suknie do jazdy konnej, żeby je uchronić przed zabrudzeniem. Mishima zaraz przestał patrzeń na Panny, spojrzał w jej stronę i wykonał jeden z tych drobnych gestów, mających strzec od złego. Dziwne, że ci ludzie wierzą, iż to działa. Żołnierze stali w rzędzie ze swoimi workami, gapili się na nią, nierzadko szeroko rozwartymi oczami, i przestępowali z nogi na nogę. Seanchanom nie przychodziło łatwo współdziałanie z Aes Sedai. Strażnicy Seonid, Furen i Teryl, szli tuż za nią, wspierając dłonie na rękojeściach mieczy. Najwyraźniej o Seanchanach myśleli mniej więcej to, co ci na ich temat. Furen miał smagłą cerę i czarne loki przyprószone siwizną, Teryl był bladej kompleksji i znacznie młodszy, twarz zdobiły mu sumiaste wąsy — a mimo wszystko wydawali się podobni do siebie jak dwa ziarna fasoli: wysocy, smukli, twardzi. Krótko po nich pojawił się Rovair Kirklin, mocno zbudowany, lekko łysiejący, z ponurą miną na obliczu. Nie lubił tracić z oczu Masuri. Wszyscy trzej mieli niewielkie zawiniątka z prowiantem przytroczone do pleców, z ramion zwisały zacne worki na wodę. Jakiś chudzielec właśnie stawiał swoje worki z widłokorzeniem na krawędzi otworu, a żylasta kobieta szła już w dół stoku po następne. Na bryczkach były tego całe stosy.

— Pamiętaj — Perrin napominał Seonid — z największym niebezpieczeństwem związana jest droga od cysterny do fortecy. Powinnaś iść chodnikiem straży po murach, w mieście nawet o tej godzinie mogą przebywać Shaido.

Galina nie do końca była pewna, jak to z tym jest. W oddali głucho zahuczał grzmot, potem następny.

— Może spadnie deszcz i cię osłoni.

— Dzięki — odrzekła lodowato. Jej skryta w cieniach księżycowej poświaty twarz była uosobieniem pogody ducha Aes Sedai, ale poczuł woń urazy. — Gdybyś mi nie powiedział, nigdy bym na to nie wpadła. — W następnej chwili jej przeszło, położyła dłoń na jego ramieniu. — Wiem, jak się o nią martwisz. Zrobimy wszystko, co w naszej mocy. — W tonie jej głosu trudno było się doszukać sympatii, jak zawsze zresztą, ale nie był już lodowaty, może nawet zabarwiała go odrobina współczucia.

Teryl wziął ją na ręce i podsadził na krawędź akweduktu — Seanchanie rytmicznie sypali widłokorzeń w czeluść; wysoki mężczyzna, prawie równie mocno pobliźniony, co Mishima, o mało nie upuścił swego worka — ona zaś skrzywiła się lekko, opuściła nogi i weszła do wody. Zaraz zaczerpnęła gwałtownie powietrza, woda musiała być zimna. Schyliła głowę, żeby uniknąć wzroku ewentualnych obserwatorów z Malden. Furen wspiął się zaraz za nią, po nim Teryl, wreszcie Rovair. Ci musieli się zginać wpół, by zmieścić się pod stropem akweduktu.

Następny był Elyas. Zanim się podciągnął, poklepał Perrina po plecach.

— Trzeba mi było przystrzyc brodę, twoja jest znacznie bardziej praktyczna do takich przedsięwzięć — rzekł, zerkając w dół na płynącą wodę. Jego stargana przez wiatr siwa broda sięgała piersi. A jeśli już o tym mowa, związane na karku skórzanym rzemieniem siwe włosy spływały aż do pasa. Też miał małe zawiniątko z jedzeniem i worek z wodą. — Z drugiej strony, zimna kąpiel od czasu do czasu ułatwia mężczyźnie trzymanie się z dala od kłopotów.

— Sądziłem, że ułatwia trzymanie się z dala od kobiet — zareplikował Perrin. Nie był wprawdzie w nastroju do żartów, ale nie uważał też, by każdy musiał być ponury.

Elyas roześmiał się.

— A niby skąd biorą się męskie kłopoty? — Zniknął w wodzie, na jego miejscu pojawił się Tallanvor.

Perrin schwycił go za rękaw ciemnego kaftana.

— Pamiętaj, żadnej brawury. — Do ostatniej chwili nie potrafił się zdecydować, czy pozwolić mu na udział w ekspedycji.

— Żadnej brawury, mój panie — potulnie zgodził się Tallanvor. Po raz pierwszy od bardzo dawna wyglądał, jakby mu wreszcie na czymś zależało. A jego woń aż drżała z ochoty. Choć można w niej było znaleźć również nutę ostrożności. I wyłącznie z przyczyny owej ostrożności nie znajdował się teraz w obozie. — Nie ośmielę się narażać Maighdin. Ani lady Faile. Po prostu śpieszy mi się do widoku Maighdin.

Perrin pokiwał głową i pozwolił tamtemu pójść. To rozumiał. Jakaś jego część też chciała się wspiąć do wnętrza akweduktu. Żeby szybciej zobaczyć Faile. Ale wszystkie fragmenty dzieła musiały być wykonane właściwie, a jego czekały inne zadania. Poza tym, wątpił, że gdyby już faktycznie znalazł się w Malden, potrafiłby się powstrzymać przed wszczęciem natychmiastowych poszukiwań Faile. Oczywiście nie czuł własnego zapachu, z pewnością jednak nie było w nim śladu ostrożności. Wiatr zmienił kierunek i kopuły wiatraków obróciły się z głośnym zgrzytem. Wiatr nigdy chyba tu nie cichł. Każda przerwa w dostawie wody mogła się skończyć katastrofą.

Na grzbiecie wzgórza robiło się coraz tłoczniej. Dwadzieścioro akolitów Faile czekało na swą kolej przy akwedukcie, czyli wszyscy, prócz dwójki szpiegującej Masemę. Kobiety miały na sobie męskie kaftany i spodnie, a włosy przycięte krótko, prócz kosmyka z tyłu, który miał być imitacją aielowego — o tym, że żaden Aiel nigdy nie wziąłby do ręki miecza, jakoś nie pamiętali. Kilku Tairenian zgoliło brody, ponieważ Aielowie ich nie nosili. Za nimi czekało pięćdziesięciu ludzi z Dwóch Rzek: halabardy, nienaciągnięte łuki, cięciwy bezpiecznie pochowane za pazuchą, na plecach obok porcji prowiantu po trzy najeżone strzałami kołczany. Do tego zadania zgłosili się na ochotnika wszyscy w obozie, Perrin kazał im ciągnąć losy. Zastanawiał się też nad podwojeniem czy nawet potrojeniem stanu oddziału. I akolici, i ludzie z Dwóch Rzek mieli zawiniątka z jedzeniem i worki z wodą. Równy strumień seanchańskich żołnierzy wciąż płynął obok, pełne worki szły w górę, puste w dół. Byli nadzwyczajnie wręcz zdyscyplinowani. Kiedy, co się w miarę regularnie zdarzało, któryś poślizgnął .się w błocie, nie było żadnych przekleństw, nawet szmerów. Po prostu wstawali i szli dalej.

Selande Darengil w czarnym kaftanie z sześcioma pionowymi kolorowymi pasami na piersiach zatrzymała się, by uścisnąć dłoń Perrina. Sięgała mu zaledwie do piersi, ale Elyas twierdził, że umie się posługiwać mieczem, który miała przy pasie. Perrin nie uważał już jej i pozostałych za skończonych głupców, cóż, przynajmniej nie przez cały czas, — bo nad staraniami naśladowania Aielów nie potrafił przejść do porządku. I pewnie nad swobodną interpretacją ich obyczajów — na przykład tym, że kosmyk czarnych włosów na karku Sellande był związany długą, ciemną wstążką. W jej woni nie było strachu, tylko determinacja.

— Dziękuję ci, że pozwoliłeś mi wejść w skład tej ekspedycji, mój panie — powiedziała wyrazistym cairhieniańskim akcentem. — Nie zawiedziemy cię. Ani lady Faile.

— Wiem o tym — odrzekł, potrząsając jej dłonią. Były chwile, gdy upierała się, że nie służy jemu, a wyłącznie Faile. Po kolei ściskał dłoń każdemu, w miarę jak wchodzili do akweduktu. Wszyscy pachnieli determinacją. Podobnie jak Ban al’Seen, który dowodził oddziałem ludzi z Dwóch Rzek, udającym się do Malden.

— Kiedy pojawi się Faile z tamtymi, zawrzyj na głucho zewnętrzne drzwi, Ban. — Perrin już wcześniej mu o tym mówił, ale nie do końca panował nad sobą i wciąż się powtarzał. — A potem spróbuj ulokować ich z powrotem w akwedukcie. — Za pierwszym razem forteca nie obroniła się przed Shaido, więc raczej nie można było liczyć, iż w przypadku jakichś kłopotów za drugim razem stanie się inaczej. Nie chciał renegocjować umowy z Seanchanami. Shaido mieli zapłacić za to, co zrobili Faile, a poza tym lepiej, żeby już nie pustoszyli okolicy... ale chciał jak najszybciej zadbać o jej bezpieczeństwo.

Ban oparł drzewce łuku i halabardę o ścianę akweduktu, podciągnął się, zanurzył rękę we wnętrzu. Po chwili zeskoczył na dół, wytarł mokrą dłoń o kaftan i podrapał się po wydatnym nosie.

— Pod powierzchnią wody ścianki są omszałe jak w stawie. Obawiam się, iż na tym ostatnim nachyleniu możemy mieć kłopoty i będziemy się ślizgać, wspinaczka z powrotem będzie jeszcze trudniejsza. Moim zdaniem najlepiej, jak zaczekamy na ciebie w fortecy.

Perrin westchnął. Przyszło mu do głowy, żeby ich wyposażyć w liny, ale ostatni stok wymagałby prawie dwóch mil liny, a gdyby jakiś Shaido zobaczył jej luźny koniec wystający z akweduktu w Malden, z pewnością przeszukaliby wszystkie szczeliny i zakątki miasta. Ryzyko może i niewielkie, niemniej na tle rozmiarów ewentualnej porażki rosło niebywale.

— Dotrę do was najszybciej, jak się da, Ban. Obiecuję.

W ich przypadku każdemu również uściskał rękę. Todowi al’Caarowi o wydatnej szczęce i Leofowi Torfinnowi z siwym pasmem we włosach, pod którym biegła blizna od broni trolloka. Młodemu Kenly’emu Maerinowi, który wciąż bezskutecznie próbował wyhodować sobie brodę, Biliemu Adarra równie mocno zbudowanemu jak on, lecz o dłoń niższemu. Bili był dalekim kuzynem i niestety równocześnie najbliższą rodziną, jaką Perrin miał. Spędził dzieciństwo i młodość z wieloma spośród łych ludzi, choć kilku było nieco starszych od niego. A kilku parę lat młodszych. Teraz znał już nie tylko ludzi z okolic Pola Emonda, lecz aż z Deven Ride i Wzgórza Czat. Więc nie tylko pragnienie uratowania Faile, ale i odpowiedzialność za nich miały przynaglać go do pośpiechu.

Ostatnim człowiekiem z Dwóch Rzek był Had al’Lora, szczupły, z sumiastymi wąsami na modłę tarabońską. Kiedy znikał we wnętrzu akweduktu, pojawił się Gaul z twarzą wciąż zasłoniętą i czterema włóczniami w ręce, na której nadgarstek miał nasadzoną tarczę z byczej skóry. Schwycił dłonią krawędź akweduktu, podciągnął się lekko, usiadł na kamiennym gzymsie.

— Też idziesz? — zapytał zaskoczony Perrin.

— Panny całkowicie ci wystarczą w roli zwiadowców, Perrinie Aybara. — Potężny Aiel zerknął przez ramię ku Pannom. Perrinowi zdało się, że zmarszczył brwi, ale trudno było o pewność, ponieważ za czarną zasłoną widać było tylko oczy. — Słyszałem, co mówiły, kiedy wydawało im się, że nie słyszę. W przeciwieństwie do twojej żony i tamtych, Chiad słusznie i we właściwy sposób obrócona została w gai’shain. Bain też, ale ona mnie nie obchodzi. Chiad wciąż będzie musiała odsłużyć resztę ze swojego roku i dnia po tym, jak ją uratujemy. Kiedy jakaś kobieta jest gai’shain mężczyzny albo mężczyzna jest gai’shain kobiety, zdarza się, że gdy tylko zrzucą biel, plotą małżeński wianek. Nie jest to takie znowu rzadkie. Słyszałem, że Panny chcą pierwsze znaleźć Chiad, żeby ją uratować przede mną.

Za jego plecami palce Sulin zamigotały w mowie dłoni Panien, jedna z kobiet przyłożyła dłoń do ust, jakby chciała powstrzymać śmiech. Może nie były tak niechętne jego zamiarom wobec Chiad, jak udawały. A może Perrin czegoś nie rozumiał Humor Aielów bywał dosadny, o ile nie brutalny.

Gaul wszedł do wody. Żeby się zmieścić w przestrzelił akweduktu, musiał się prawie zgiąć wpół. Perrin zapatrzył się w otwór. Tak naturalne wydawało mu się pójść za Gaulem. Niełatwo było oderwać odeń oczy. Szereg seanchańskich żołnierzy wciąż rytmicznie przemierzał stok.

— Mishima, wracam do obozu. Kiedy już skończycie, Grady zabierze was do swoich. Zanim odejdziecie, spróbujcie zatrzeć ślady.

— Oczywiście, mój panie. Kazałem też paru ludziom oskrobać tłuszcz z toporów i zająć się osiami wiatraków. Wyglądał jakby w każdej chwili miały się rozsypać. Na dalszym wzgórzu też to zrobimy.

Perrin ujął wodze Steppera i spojrzał na wolno obracające się skrzydła. Wolno, lecz równo. Nie zbudowano ich, by kręciły się z jakąś zawrotną szybkością.

— A jeśli przyjdą jutro jacyś Shaido i zaczną się zastanawiać, skąd tu świeży tłuszcz?

Mishima przyglądał mu się przez dłuższą chwilę, jego oblicze pozostawało skryte w cieniach. Choć raz płonące żółte oczy zdawały mu się nie przeszkadzać. Jego woń... Pachniał, jakby właśnie zobaczył coś niespodziewanego.

— Generał sztandaru miała rację odnośnie do ciebie — powiedział powoli.

— Co mówiła?

— Będziesz musiał sam ją zapytać, mój panie.

Perrin zjeżdżał powoli ze stoku, kierując się ku linii drzew i myśląc, jak łatwo byłoby zawrócić. Gallenne sam potrafiłby się wszystkim zająć. Wszystko zostało ustalone. Oprócz tego, że Mayenianin najwyraźniej wierzył, iż każdą bitwę powinna kończyć wielka szarża. I zaczynać też. Jak długo potrafi wytrwać przy ustalonej strategii? Arganda był bardziej rozsądny, ale tak się martwił o królową Alliandre, że również mógł nakazać tę nieszczęsną szarżę. Więc jednak nie miał nikogo prócz siebie. Wiatr powiał mocniej, Perrin ściślej otulił się płaszczem.

Pośrodku niewielkiej polany Grady siedział wsparty łokciami o kolana na lekko ociosanym omszałym głazie zatopionym do połowy w ziemi, który bez wątpienia stanowił pozostałość po budowie akweduktu. Wokół leżało kilka podobnych. Wiatr wiał w przeciwną stronę i Perrin nie łowił jego woni. Nie uniósł wzroku, póki Stepper nie zatrzymał się tuż przed nim. Brama, przez którą tu dotarli, wciąż pozostawała otwarta, ukazując inną polanę wśród wysokich drzew, niedaleko miejsca, gdzie obozowali aktualnie Seanchanie. Pewnie byłoby wygodniej, gdyby rozbili się bliżej obozu Perrina, ale on chciał trzymać Aes Sedai i Mądre najdalej jak to możliwe od sul’dam i damane. Nie bał się, że Seanchanie złamią słowo Tylee, niemniej widział, że Aes Sedai i Mądre prawie mdlały na myśl o damane. Może Mądre i Annoura pohamują się przynajmniej przez jakiś czas. Może. Masuri nie był już taki pewien. Co należało tłumaczyć sobie na wiele sposobów. Lepiej, więc, żeby dzieliło ich kilka lig, jak długo się da.

— Wszystko w porządku, Grady? — Na porytej twarzy tamtego pojawiło się chyba kilka nowych zmarszczek. Może była to tylko gra księżycowej poświaty wśród drzew, a może nie. Bryczki z łatwością mieściły się w bramie, ale czy nie była nieco mniejsza od pierwszej, którą stworzył w jego obecności Grady?

— Jestem trochę zmęczony, mój panie — cicho odparł Grady. Wciąż nie zmienił pozycji. — Całe to Podróżowanie ostatnio... Cóż, wczoraj nie byłem w stanie utrzymać bramy otwartej dość długo, by wszyscy ci żołnierze przejechali. Dlatego zacząłem je podwiązywać.

Perrin pokiwał głową. Obaj Asha’mani byli skonani. Przenoszenie kosztowało mężczyznę tyle sił, co wymachiwanie przez cały dzień młotem w kuźni. Po prawdzie, to i więcej.

Kowal mógł pociągnąć znacznie dłużej niż Asha’man. Dlatego właśnie droga do Malden wiodła przez akwedukt, a nie przez bramę i dlatego — jakkolwiek Perrin tego by pragnął — nie będzie żadnej bramy, przez którą wydostanie się Faile z pozostałymi. Asha’manom zostały już tylko resztki sił, wkrótce będą musieli odpocząć, a resztki te muszą zostać wykorzystane tam, gdzie są najbardziej potrzebne. Światłości, co za straszna myśl. Ale gdyby Grady czy Neald zawiedli w krytycznym momencie, wielu by zginęło. Decyzja więc nie była łatwa.

— Ty i Neald będziecie mi potrzebni pojutrze. — Powiedział to głosem zduszonym, jakby mu nagle zabrakło powietrza. Bez Asha’manów wszystko na nic. — A wtedy będziecie zajęci. — Kolejne wielkie niedomówienie.

— Zajęci jak jednoręki mężczyzna gipsujący sufit, mój panie.

— Takiś chętny?

— Muszę, czyż nie, mój panie?

Perrin znowu skinął głową. Robiło się to, co trzeba było zrobić.

— Wyślij mnie z powrotem do naszego obozu. A kiedy wyekspediujesz Mishimę i jego ludzi do ich obozu, ty i Panny możecie tam się przespać. — Dzięki temu Grady zaoszczędzi trochę sił na to, co zdarzy się pojutrze.

— Nie wiem jak Panny, mój panie, ale wolałbym wrócić do domu. — Nie zmieniając pozycji, uniósł głowę i spojrzał w kierunku bramy, a ona zapadła się w sobie w odwrotnym porządku, niż powstawała: widok za nią zdawał się obracać, równocześnie kurcząc, a skończyło się wszystko pionową pręgą srebrno-błękitnego światła, po której Perrinowi został jarzący się purpurowy powidok. — Na widok tych damane dostaję dreszczy. One nie chcą być wolne.

— Skąd możesz wiedzieć?

— Rozmawiałem z kilkoma, kiedy w pobliżu nie było żadnej z tych sul’dam. Jak tylko poruszyłem sprawę, zasugerowałem właściwie, że może chciałyby zrzucić te smycze, one zaraz zaczęły wołać sul’dam. Damane płakały, a sul’dam poklepywały je i głaskały, patrząc na mnie złym okiem. Aż dreszcze mi przebiegały po skórze.

Stepper niecierpliwie grzebał kopytem, Perrin musiał poklepać go po karku. Grady miał szczęście, że uszedł cało ze spotkania z tymi sul’dam.

— Jakikolwiek los czeka, damane, Grady, nie rozstrzygnie się ani w tym tygodniu, ani w następnym. I nie od nas to zależy. A więc zostawmy damane swojemu losowi. Czeka nas mnóstwo roboty; musimy ją wykonać. — I umowa z Czarnym, którą trzeba zawrzeć, żeby ją wykonać. Odepchnął od siebie tę myśl. Tak czy siak, z coraz większą trudnością wyobrażał sobie Tylee Khirgan jako popleczniczkę Czarnego. Czy Mishimę. — Rozumiemy się? — dokończył.

— Rozumiemy, mój panie. Po prostu mówię, że od tego dostaję gęsiej skórki.

Wreszcie na polanie pojawiła się kolejna srebrna pręga i rozrosła w otwór, za którym była polana wśród wielkich, rzadko rosnących drzew oraz niska, kamienna odkrywka. Perrin pochylił się nad karkiem Steppera i przejechał na drugą stronę. Za plecami brama zamigotała i zniknęła, on zaś pojechał wśród drzew, póki nie dotarł do wielkiej polany, na której leżał obóz; w pobliżu znajdowało się maleńkie sioło o nazwie Brytan, właściwie zbiór zapchlonych szałasów, do których nie potrafiła zagnać człowieka nawet najbardziej deszczowa noc. Oczywiście warty wśród drzew nie zareagowały na jego obecność. Z miejsca został rozpoznany.

Nie chciał już nic więcej, jak tylko od razu wpełznąć pod koce. Cóż, oczywiście pragnął, by Faile była przy nim, ale skoro to niemożliwe, wolał samotność wśród mroku. Najpewniej i tak znów nie będzie mógł zasnąć i spędzi tę noc jak tyle poprzednich: myśląc o niej, wspominając. Jednak niecałe dziesięć kroków przed rozwiniętą palisadą zaostrzonych tyczek otaczającą obóz ściągnął wodze konia. Tuż za palisadą zobaczył przykucniętą sylwetkę rakena — stwór wyginał długą szarą szyję tak, aby kobieta w brązowym kaftanie z kapturem mogła drapać skórzasty pysk. Kaptur miała odrzucony na plecy, przez co widoczna była wąska twarz o twardych rysach i krótko przystrzyżone włosy. Spojrzała na Perrina takim wzrokiem, jakby go rozpoznała, ale nie przerwała pieszczot. Siodło na plecach stwora przeznaczone było dla dwóch jeźdźców. Wychodziło na to, że przybył posłaniec. Skręcił w wąski, kręty trakt prowadzący przez tyczki, którym droga wiodła do środka. I zmuszała do powolnej podróży.

Prawie wszyscy zdążyli się już udać na spoczynek. Wyczuwał jakieś poruszenie w pobliżu koni, w centrum obozu, gdzie zapewne krzątali się jeszcze cairhieniańscy koniuszowie i woźnice, ale połatane namioty oraz niewielkie szałasy splecione z gałęzi wiecznie zielonych drzew, teraz już mocno zbrązowiałych, były ciche i ciemne. Wśród niskich namiotów Aielów panował całkowity bezruch, wzdłuż granicy z mayeńską częścią obozu wędrowały nieliczne warty. Mayenianie i Ghealdanie niewielkim zaufaniem obdarzali ludzi z Dwóch Rzek, czuwających wśród drzew. Światło paliło się właściwie tylko w wysokim namiocie Perrina, po ścianach w czerwone pasy wędrowały liczne ludzkie cienie. Gdy tylko zsiadł z konia przed wejściem do namiotu, pojawił się Athan Chandin, najpierw dotknął kłykciami czoła, potem spróbował niezgrabnie złożyć pokłon, wreszcie wziął wodze Steppera. Athan był dobrym łucznikiem, w przeciwnym razie w ogóle by się tu nie znalazł, ale maniery miał cokolwiek służalcze. Rozpinając płaszcz, Perrin wszedł do środka.

— Jesteś wreszcie — wykrzyknęła radośnie Berelain, Musiała się ubierać w pośpiechu, ponieważ jej długie czarne włosy wyglądały, jakby zaznały tylko przygładzenia dłońmi i obietnicy grzebienia, niemniej szara suknia do jazdy konnej z wysokim karczkiem była schludna i całkowicie świeża. Służące nie pozwalały jej włożyć niczego, co by nie było świeżo wyprasowane. Uniosła srebrny kubek, który Breane napełniła z dzbana o długiej szyjce, krzywiąc się równocześnie niemiłosiernie. Pokojówka Faile nienawidziła, Berelain z całego serca. Ta wszakże zdawała się zupełnie nie zwracać na to uwagi.

— Wybacz, że podejmuję gości w twoim namiocie, ale generał sztandaru chciała się z tobą zobaczyć i postanowiłam dotrzymać jej towarzystwa. Właśnie opowiadała nam o jakichś Białych Płaszczach.

Balwer trzymał się skromnie z boku — człowieczek o ptasiej twarzy, kiedy chciał, potrafił być równie niewidzialny, co jaszczurka na gałęzi — ale w jego woń wkradła się ostra nuta na dźwięk słów: „Białe Płaszcze”.

Ramiona Tylee wypychały materiał kaftana, podobnego do tego, który wcześniej widział u awiatorki; na widok Perrina ukłoniła się sztywno, nie spuszczając oka z Annoury. Najwyraźniej była przekonana, że Aes Sedai może w każdej chwili zmienić się we wściekłego zdziczałego psa. Perrin doszedł do wniosku, że pachniała niepokojem, choć smagłe oblicze niczego nie zdradzało.

— Mój panie, weszłam w posiadanie podwójnych informacji, którymi zdecydowałam się natychmiast z tobą podzielić. Czy zacząłeś już rozpuszczać widłokorzeń w miejskiej wodzie?

— Tak — odparł niepewnie, ciskając płaszcz na wieko jednego z okutych mosiądzem kufrów. — Powiedziałem ci, kiedy to się zacznie. Przystąpiłbym do tego już dwa dni wcześniej, gdyby ta głupia kobieta z Almizaru tak się nie ociągała. Co się. stało?

— Proszę o wybaczenie — wtrąciła Lini — ale zerwano mnie z łóżka i najchętniej bym już do niego wróciła. Czy komuś będę jeszcze potrzebna dzisiejszej nocy? — Od krucho wyglądającej kobiety z białymi włosami zaplecionymi w swobodny warkocz do snu nie mógł oczekiwać żadnych ukłonów ani grzecznościowych zwrotów. W przeciwieństwie do Berelnin, wyglądała, jakby narzuciła na siebie pierwszą lepszą wierzchnią odzież, co zresztą było u niej dość niezwykłe. Jej woń była ostra i aż w niej zgrzytała dezaprobata. Należała do tych, którzy wierzyli w idiotyczną historię, że Perrin spał z Berelain tamtej nocy, gdy Faile została schwytana. Jej wzrok swobodnie wędrował po wnętrzu namiotu, ale jego spojrzenia jakoś udawało jej się unikać.

— Ja napiłbym się jeszcze wina — oznajmił Aram, unosząc pucharek. W kaftanie w czerwone pasy sprawiał wrażenie całkowicie wycieńczonego, wrażenie podkreślała ponura twarz i zapadnięte oczy; próbował wygodnie umościć się w jednym ze składanych polowych krzeseł, ale przytroczony do pleców miecz uniemożliwiał wygodne ułożenie grzbietu na pozłacanym oparciu. Breane ruszyła w jego stronę.

— Ma już dość — ostro oznajmiła Lini, a Breane natychmiast się zatrzymała. Lini twardą ręką rządziła służącymi Faile.

Aram mruknął przekleństwo i poderwał się na nogi, ciskając pucharek na kwiecisty dywan na podłodze.

— W każdej chwili mogę iść sobie tam, gdzie nie będzie staruch czepiających się mnie za każdym razem, gdy mam ochotę się napić. — Obrzucił Perrina ponurym spojrzeniem i wyszedł z namiotu. Bez wątpienia kierując się do obozu Masemy. Błagał, aby włączyć go w skład ekspedycji do Malden, ale nie można było zaufać jego trzeźwości.

— Możesz odejść, Lini — powiedziała Berelain. — Breane się nami zajmie. — Lini tylko parsknęła na znak, że zrozumiała, parsknęła zresztą cicho, nieomal czule i poszła do wyjścia, a sztywny karczek sukni ociekał dezaprobatą. I wciąż ani razu nie spojrzała na Perrina.

— Proszę o wybaczenie, mój panie — zaciągała Tylee, pieczołowicie dobierając słowa. — Ale swojemu otoczeniu pozwalasz na znacznie więcej... swobody... niż jest to przyjęte w moim kraju.

— Takie mamy zwyczaje, generale sztandaru — rzeki Perrin, podnosząc pucharek Arama. Po co kolejny miałby się pobrudzić? — Nikt spośród tu zgromadzonych nie jest moją własnością. — Jeśli słowa te mogły zabrzmieć ostro w jej uszach, trudno. W pewnym sensie zdążył już polubić Tylee, ale od tych seanchańskich zwyczajów koza mogłaby zwymiotować. Wziął dzbanek od Breane, która przez moment jakby nie chciała go wypuścić, jakby wahała się, czy pozwolić mu się napić, i nalał sobie, a potem oddał jej naczynie. Właściwie wyrwała mu je z rąk.

— Dobrze, co się stało? Co z tymi Białymi Płaszczami?

— Wysłałam rakeny na zwiady przed zmierzchem, a potem po wschodzie słońca. Jeden z awiatorów wrócił szybciej, niż oczekiwałam. Zobaczył siedmiotysięczny oddział Synów Światłości w marszu, niecałe pięćdziesiąt mil od mojego obozu.

— Celem marszruty był twój obóz? — Perrin spod zmarszczonych brwi zapatrzył się w powierzchnię wina, nie pil. — Siedem tysięcy to dość dokładny szacunek, jak na możliwości obserwacji w ciemnościach.

— Wychodzi na to, że to dezerterzy — wtrąciła Annoura. — Przynajmniej tak sądzi generał sztandaru. — Annoura odziana była w szary jedwab i wyglądała, jakby właśnie spędziła godziny na strojeniu się. Sterczący nos nadawał jej wygląd wrony we fryzurze z długich warkoczyków, ozdabianych paciorkami, zresztą na Tylee i generał sztandaru patrzyła niczym na dwa wyjątkowo smaczne kąski padliny. Trzymała w dłoni pucharek z winem, ale chyba nietknięty. — Słyszałam plotki, że Pedron Niall zginął w trakcie walk z Seanchanami, jednak później dotarło do mnie, że Eamon Valda, który go zastąpił, złożył hołd Imperatorowej Seanchan. — Tylee wymamrotała ledwie słyszalnie „oby żyła wiecznie”; Perrin wątpił, by ktokolwiek prócz niego usłyszał te słowa. Balwer również otworzył usta, choć nie wydobyło się z nich żadne słowo. Najwyraźniej kwestia Białych Płaszczy z jakiegoś powodu nie dawała mu spokoju.

— Wszelako miesiąc temu — ciągnęła dalej Szara siostra — Galad Damodred zabił Valdę i wraz z siedmioma tysiącami Białych Płaszczy opuścił sztandar Seanchan. I choć źle się stało, że w ogóle przystał do Białych Płaszczy, być może ostatecznie wyszło to na dobre. Tak czy siak, wygląda na to, że obowiązuje stały rozkaz, nakazujący natychmiastowe zabicie tych wszystkich ludzi. Właściwie rzecz streściłam, czyż nie, generale sztandaru?

Dłoń Tylee zadrgała, jakby odruchowo chciała wykonać jeden ze znaków odczyniających zło.

— Streszczenie jest zasadniczo wierne — stwierdziła. Zwracając się do Perrina, nie do Annoury. Seanchanka miała wyraźne kłopoty z adresowaniem słów bezpośrednio do Aes Sedai. — Oprócz kawałka, że „ostatecznie wyszło to na dobre”. Krzywoprzysięstwo i dezercja nigdy nie mogą być nazwane dobrymi.

— Rozumiem więc, że nie maszerują przeciwko tobie, w przeciwnym razie byś mi od razu powiedziała. — Perrin opatrzył ostatnie zdanie lekkim znakiem zapytania, choć w istocie nie miał wątpliwości.

— Północ — odrzekła Tylee. — Idą na północ. — Balwer znowu otworzył usta, ale zaraz zamknął je z cichym szczęknięciem zębów.

— Jeżeli chcesz mi udzielić jakiejś rady — zwrócił się do niego Perrin — to proszę bardzo. Ale mnie nie interesuje, ilu Białych Płaszczy opuściło Seanchan. Jedyną rzeczą, która mnie interesuje, jest Faile. I nie sądzę, żeby generał sztandaru zrezygnowała z szansy wzięcia na smycz trzystu, czterystu damane i zdecydowała się ścigać tamtych.

Berelain skrzywiła się. Twarz Annoury pozostawała pogodna, ale zdecydowanie za długo piła dotąd nietknięte wino, Żadnej Aes Sedai powyższy plan się nie podobał. Żadnej z Mądrych również.

— Nie zrezygnuję — zdecydowanie oznajmiła Tylee. — Jednak chyba mam ochotę napić się wina. — Breane wzięła głęboki oddech, nim pośpieszyła usłużyć, poza tym w jej woń wkradła się nuta strachu. Zdecydowanie czuła się onieśmielona w obecności wysokiej, smagłej Seanchanki.

— Nie przeczę, że chętnie skorzystałbym z okazji zadania ciosu Białym Płaszczom — zaczął Balwer tym swoim suchym jak pył głosem. — Po prawdzie, sądzę, iż mam dług Wdzięczności wobec Galada Damodreda. — Być może miał pretensje osobiście do Valdy. — W każdym razie moja rada na nic ci się nie przyda. Operacja w Malden weszła w fazę decydującą, a nawet gdyby tak nie było, wątpię, żebyś był zdolny bodaj jeszcze jeden dzień zwlekać z działaniem. Ani bym tego nie doradzał, mój panie. Jeśli pozwolisz mi na śmiałość, to sam też jestem bardzo przywiązany do lady Faile.

— Pozwalam — zapewnił go Perrin. — Generale sztandaru, mówiłaś o podwójnej informacji?

Seanchanka wzięła z rąk Breane zaproponowany pucharek wina i spojrzała na Perrina wzrokiem tak obojętnym, iż jasne było, że unika oczu wszystkich pozostałych w namiocie.

— Moglibyśmy porozmawiać na osobności? — zapytała cicho.

Berelain przeszła po dywanie, stanęła obok Perrina, położyła mu dłoń na ramieniu i uśmiechnęła się do niego.

— Annoura i ja chętnie się usuniemy — powiedziała. Światłości, jak ktoś mógł wierzyć, że między nim a nią coś jest? Była równie piękna, jak zawsze, prawda, jednak zapach przywodzący mu na myśl polującą kotkę dawno już zniknął z jej woni, tak dawno, że ledwie go pamiętał. Teraz pachniała zasadniczo cierpliwością i zdecydowaniem. Zaakceptowała fakt, że kocha Faile i żadnej prócz niej; wydawała się równie jak on zdecydowana ją uwolnić.

— Możesz zostać — odrzekł. — Cokolwiek masz do powiedzenia, generale sztandaru, możesz to powiedzieć w obecności wszystkich tu zgromadzonych.

Tylee wahała się, popatrując na Annourę.

— W kierunku Malden zmierzają dwa duże oddziały Aielów — powiedziała na koniec, niechętnie. — Jeden od południowego wschodu, drugi od południowego zachodu. Morat’raken oceniają, że dotrą tu za trzy dni.

Znienacka cały świat zadrżał przed oczyma Perrina i rozsypał się na kawałki. Zdało mu się, że drży sama jego istota. Breane krzyknęła i upuściła dzban. Świat zafalował znowu a Berelain schwyciła go za ramię. Dłoń Tylee wydawała się skrzepła w tym jej osobliwym geście: kciuk i palec wskazujący zaciśnięte opuszkami tak, że tworzyły kształt półokręgu. Wszystko zafalowało po raz trzeci i Perrin poczuł się, jakby był tylko zabłąkanym pasmem mgły, jakby świat cały spowijała mgła i nadciągał wicher. Berelain zadrżała, otoczył ją ramieniem, próbując dodać ducha. Przylgnęła do niego, trzęsąc się niepowstrzymanie. Namiot wypełniła cisza oraz woń strachu. Słyszał podnoszące się na zewnątrz głosy i w nich również brzmiał strach.

— Co to było? — zapytała na koniec Tylee.

— Nie mam pojęcia. — Oblicze Annoury pozostawało spokojne, ale jej głos był niepewny. — Światłości, nie mam zielonego pojęcia.

— Nieważne, co to było — uciął Perrin. — Za trzy dni wszystko dobiegnie końca. Tylko to się liczy.

Faile, liczyła się tylko Faile.

Słońce nie osiągnęło jeszcze szczytu swej drogi przez nieboskłon, a Faile już czuła się skrajnie udręczona. Woda na poranną kąpiel Sevanny — obecnie kąpała się dwa razy dziennie — nie była dość gorąca i Faile wraz ze wszystkim pozostałymi odebrała chłostę, choć zadaniem jej i Alliandre było tylko szorowanie pleców tej strasznej kobiety. Od wschodu słońca ponad dwudziestu mieszkańców mokradeł zdecydowało się błagać, by pozwolono im złożyć przysięgę wierności, Troje zasugerowało bunt, wskazując, że w namiotach obecnie jest więcej gai’shain niż Shaido. Ale chyba jej posłuchali, gdy im wskazała, że Aielowie wiedzą jak posługiwać się włócznią, podczas gdy większość mieszkańców mokradeł to rolnicy i rzemieślnicy. Niewielu z nich kiedykolwiek trzymało broń w ręku, z pozostałych niewielu wciąż pamiętało, jak to się robi. Chyba posłuchali, z drugiej jednak strony pierwszy raz ktoś zaproponował coś takiego zaraz po przysięgach. Zazwyczaj zabierało im kilka dni, nim na to wpadli. Napięcie rosło. Sytuacja dojrzewała do rzezi, chyba że uda jej się coś zrobić. A teraz jeszcze to...

— To tylko gra, Faile Bashere — powiedział Rolan, zerkając na nią z góry. Szli właśnie po błotnistej ulicy, wijącej się pośród namiotów Shaido. W jego głosie brzmiało rozbawienie, nieznaczny uśmiech wyginał wargi. Nadzwyczaj przystojny mężczyzna, bez wątpienia.

— Gra w pocałunki, powiedziałeś. — Żeby przyciągnąć jego uwagę, poprawiła długi kupon pasiastego materiału na ręczniki przewieszony przez ramię. — Mam pracę do wykonania i nie mam czasu na zabawy. Zwłaszcza gry w pocałunki.

W tłumie na ulicy niewielu było Aielów, a mimo pory dnia kilku z nich chwiało się w upojeniu, większość stanowili mieszkańcy mokradeł w brudnych szatach gai’shain i dzieci pluskające się radośnie w kałużach pozostawionych przez nocną ulewę. Wszędzie przewijały się zabrudzone błotem biele należące do mężczyzn i kobiet niosących kosze, wiadra oraz garnki. Niektórzy naprawdę zajmowali się jakimiś obowiązkami. W obozie było tak wielu gai’shain, że pracy nie starczało dla wszystkich. Co oczywiście w niczym nie przeszkadzało rozmaitym Shaido wysyłać leniących się, ich zdaniem, do takiej czy innej pracy — nawet jeśli praca ta była czystym działaniem pozorowanym. Aby uniknąć kopania bezużytecznych dołów czy mycia czystych garnków, wielu gai’shain nosiło ze sobą coś, dzięki czemu sprawiali wrażenie, że pracują. Oczywiście nie mogło to nikomu pomóc w uniknięciu realnej pracy, ale pozwalało nie wikłać się w tę bezsensowną. Faile nie musiała się martwić większością Shaido, przynajmniej póki miała w tali i na szyi grube złote łańcuchy, na które tylko Mądre nie zwracały uwagi. Czyściła już dla nich czyste garnki. I bywała karana za nieobecność w czasie, gdy potrzebowała jej Sevanna. Stąd ten materiał na ręczniki.

— Możemy zacząć od gry w pocałunki, jak bawią się w nią dzieci — powiedział. — Choć fanty w niej są czasami żenujące. W grze dorosłych fanty są zabawne. Przegrana może być równie przyjemna jak wygrana.

Nie potrafiła się nie roześmiać. Tamtemu trudno było odmówić uporu. I wtedy zobaczyła Galinę, biegnącą przez tłum w jej stronę; skraj białej, jedwabnej sukni unosiła ponad glinę, oczy tańczyły dziko. Faile słyszała, że tego ranka kobiecie znów pozwolono założyć ubranie. Oczywiście do wysokiego naszyjnika oraz szerokiego paska ze złota i ognistych łez miała cały czas prawo. Głowę pokrywały włosy ledwie calowej długość z nie do końca jasnych powodów wpięty miała w nie wielki czerwony grzebień. Mało prawdopodobne, by sama się zdecydowała na taką ozdobę. Tylko oblicze, którego wieku Faile nie umiałaby określić, pozwalało jej zobaczyć w tej kobiecie Aes Sedai. Poza tym niczego nie była w związku z nią pewna, prócz tego, że stanowi zagrożenie. Galina dostrzegła ją i stanęła jak wryta, wpijając palce w fałdy spódnic. Aes Sedai niepewnie przyglądała się Rolanowi.

— Muszę się nad tym zastanowić, Rolan. — Nie miała zamiaru odpędzać go, póki nie upewni się odnośnie do zamiarów Galiny. — Potrzebuję czasu, żeby pomyśleć.

— Kobiety zawsze potrzebują czasu, żeby pomyśleć. Pomyśl, więc, jak zapomnieć o kłopotach w beztrosce nieszkodliwej zabawy. Zanim odszedł, musnął delikatnie palcem jej policzek. Zadrżała. Dotknięcie, Aiela na oczach wszystkich było czymś więcej niż pocałunkiem. A z pewnością sama jak pocałunek to odczuła. Nieszkodliwa zabawa? Z jakiegoś powodu wątpiła, by jakakolwiek zabawa obejmująca całowanie Rolana mogła się skończyć tylko na pocałunkach. Na szczęście nie będzie musiała się przekonać — i ostatecznie ukrywać czegoś przed Perrinem, — jeśli słowa Galiny okażą się prawdziwe. Jeśli. Gdy tylko Rolan odszedł, Aes Sedai ruszyła w jej stronę.

— Gdzie to jest? — zaczęła się dopytywać Galina, chwytając ją za ramię. — Powiedz! Wiem, że to masz. Musisz mieć! — W jej głosie brzmiały tony omalże błagalne. Traktowanie, jakiego zaznała od Theravy, zupełnie zniszczyło słynną pogodę ducha Aes Sedai.

Faile wyrwała się z jej uścisku.

— Najpierw potrzebuję powtórnego zapewnienia, że gdy uciekniesz, zabierzesz ze sobą mnie i moich przyjaciół. Powiedz mi to wprost. I powiedz, kiedy uciekasz.

— Nie waż się do mnie tak mówić — syknęła Galina. Faile najpierw zobaczyła czarne plamy przed oczyma, a dopiero za moment zrozumiała, że została uderzona. Ku własnemu zaskoczeniu oddała kobiecie z całej siły, aż tamta się zachwiała. Powstrzymała odruchowy gest ręki zmierzającej do piekącego policzka, Galina jednak otwarcie pocierała twarz, a jej oczy rozszerzone były ze zdumienia. Faile przygotowała się na kolejny cios, zadany Mocą czy czymś jeszcze gorszym, ale nic się nie stało. Kilku z przechodzących obok gai’shain gapiło się na nie, lecz nikt nie przystanął, nikt nie zwolnił kroku. Wszystko, co w oczach Shaido mogło wyglądać na Zgromadzenie gai’shain, z pewnością zwróciłoby ich uwagę i pociągnęło za sobą surowe kary.

— Powiedz mi — powtórzyła.

— Zabiorę ze sobą ciebie i twoich przyjaciół — warknęła Galina, opuszczając gwałtownie rękę. — Wynoszę się stąd jutro. Jeśli to masz. Jeśli nie, w ciągu godziny Sevanna dowie się, kim jesteś! — Cóż, to z pewnością było powiedziane wprost.

— To jest ukryte w mieście. Mogę cię zaraz zaprowadzić.

Ale kiedy się odwróciła, Galina znowu złapała ją za rękę, Oczy Aes Sedai były rozbiegane, zniżyła głos, jakby nagle zaczęła się bać, iż ktoś je podsłucha. W jej głosie brzmiało przerażenie.

— Nie. Nie będę ryzykowała, że ktoś zobaczy. Dasz mi to jutro rano. W mieście. Tam się spotkamy. Na południowym krańcu miasta. Oznaczę budynek. Czerwoną chustką. Faile zamrugała. Południowa dzielnica Malden była wypaloną ruiną.

— Dlaczego tam? — zapytała z niedowierzaniem.

— Ponieważ tam nikt nie chodzi, głupia! Ponieważ nikt nas tam nie zobaczy! — Oczy Galiny wciąż biegały na wszystkie strony. — Jutro rano, wczesnym rankiem. Jeżeli mnie zawiedziesz, pożałujesz! — Zebrała spódnice jedwabnej sukni i roztopiła się w tłumie.

Faile spod zmarszczonych brwi patrzyła w ślad za nią. Powinna czuć uniesienie, ale nic nie czuła. Galina wydawała się, jak dzikie zwierzę, całkowicie nieprzewidywalna. Z drugiej strony, Aes Sedai nie mogły kłamać. Nie było chyba sposobu, żeby wykręciła się od obietnicy. A jeżeli nawet taki sposób znajdzie, pozostaną wciąż własne plany ucieczki, choć ich realizacja jakoś nie postępowała naprzód, a nawet stawała się. znacznie bardziej niebezpieczna, niźli to z początku wyglądało. Zostawał, więc Rolan. I jego gry w pocałunki. Albo Galina. Która przecież mówi prawdę... Nie może być inaczej.

27

Zwykłe drewniane pudełko

Południowe słońce nad Altarą przygrzewało mocno i tylko czasami sporadyczne porywy wiatru szarpały płaszcz Randa. Od dwóch godzin czekali już na tym wzgórzu. Pełznące od północy skłębione zwały czarnych chmur sklepione nad niebieskoszarą mgiełką zapowiadały rychły deszcz i ochłodzenie. Tam skąd nadciągały chmury, znajdował się Andor, za oddaloną o ledwie kilka mil granicą wznosiły się wzgórza porośnięte dębami, sosnami, skórzanymi liśćmi i tulipanowcami. Przez tę granicę od pokoleń w obu kierunkach przeprawiali się niezliczeni złodzieje bydła. Może Elayne w Caemlyn przygląda się właśnie, jak pada? Od Caemlyn dzieliło go dobrych sto pięćdziesiąt lig w kierunku wschodnim, zbyt daleko, by Elayne była czymś więcej niż cieniem obecności w głębi umysłu. Świadomość Aviendhy, która znajdowała się w Arad Doman, była jeszcze bledsza. Nie wziął pod uwagę możliwości, że Mądre pozbawią go jej towarzystwa. Z drugiej strony, wśród dziesiątek tysięcy Aielów będzie bezpieczna, równie bezpieczna, jak Elayne za murami Caemlyn. Tai’daishar uderzył kopytem w ziemię i zarzucił łbem, niecierpliwił się. Rand poklepał wielkiego karosza po karku. Ogier dotarłby do granicy w niecałą godzinę, ale dzisiaj droga powiedzie ich na zachód. Niedaleko, już wkrótce.

Zależało mu, by wywrzeć odpowiednie wrażenie podczas dzisiejszego spotkania, więc pieczołowicie dobrał swój ubiór. Niemniej Koronę Mieczy założył nie tylko w tym celu. Połowa niewielkich mieczy ukrytych wśród szerokiego wieńca laurowego skierowana była ostrzami w dół, co sprawiało, że korona była niewygodna, stanowiąc równocześnie nieustanne napomnienie ciężaru, liczonego tak w złocie, jak odpowiedzialności. Właśnie końcówka jednego z liści laurowych uwierała go w skroń, przywodząc na myśl wspomnienia o bitwie z Seanchanami, na której polu korona została wykonana. Bitwie przegranej w sytuacji, gdy nie mógł sobie na przegraną pozwolić. Rękawy, ramiona i wysoki kołnierz ciemnozielonego kaftana Randa pokrywały złote hafty, wysadzana złotem klamra w kształcie smoka spinała pas od miecza, w dłoni dzierżył Berło Smoka: długie na dwie stopy ostrze włóczni pod wypolerowanym stalowym grotem przewiązane zielono-białym kutasem. Jeśli Córka Dziewięciu Księżyców rozpozna w nim ułamek seanchańskiej włóczni, z pewnością dostrzeże też smoki które Panny wyrzeźbiły wokół resztek drzewca. Dziś nie założył rękawic. Złote grzywy smoczych łbów na wierzchach jego dłoni lśniły metalicznie w promieniach słońca. Jakkolwiek wysoką zajmowała pozycję wśród Seanchan, powinna wiedzieć, z kim ma do czynienia.

„Głupiec” — dziki śmiech Lewsa Therina poniósł się echem w jego głowie. „Głupiec, który maszeruje prosto w pułapkę”.

Rand zignorował słowa szaleńca. To wprawdzie mogła być pułapka, ale jeśli nawet, gotów był w nią wskoczyć. Gra była warta świeczki. Potrzebował tego rozejmu. Mógł zmiażdżyć Seanchan, ale jakim kosztem krwi i czasu? Kosztem, na który być może wcale nie było go stać. Znowu zerknął na północne niebo nad Andorem było jasne, wyjąwszy kilka wysokich białych chmur niczym strzępki wełny. Zbliżała się Ostatnia Bitwa. Musiał zaryzykować. Min siedziała w siodle stojącej nieopodal klaczy i przerzucała wodze z ręki do ręki; poprzez więź zobowiązań Rand czuł, że jest z siebie zadowolona, i to go irytowało. Wykorzystali jego chwilę słabości, by wymusić na nim obietnicę, a potem nie chciała go z mej zwolnić. Oczywiście mógł ją złamać. Powinien ją złamać. Zerknęła nań, jakby usłyszała jego myśli. Jej oblicze otoczone sięgającymi do ramion ciemnymi lokami było spokojne, niemniej w więzi nagle zadrżała podejrzliwość i odrobina gniewu. Wyraźnie próbowała stłumić oba uczucia, a przecież dłonie powędrowały do rękawów haftowanego czerwonego kaftana, szukając noży. Oczywiście, nie potrafił sobie wyobrazić, że rzuci się na niego z nożem. Oczywiście, to nie możliwe.

„Miłość kobiety bywa gwałtowna” — — mruknął Lews Therin. „One czasami potrafią skrzywdzić mężczyznę bardziej, niż im się wydaje, bardziej, niż by chciały. Czasami po wszystkim nawet jest im przykro”. Tym razem mówił całkiem do rzeczy, lecz Rand i tak go nie słuchał.

— Powinieneś powiększyć obszar, w jakim działają zwiadowcy, Randzie al’Thor — oznajmiła Nandera. I ona, i dwa tuziny Panien znajdujących się na szczycie rzadko porośniętego wzgórza miały zakryte twarze. Niektóre nawet dobyły włóczni lub nasadziły strzały na cięciwy. Pozostałe Panny czekały w lesie z dala od wzgórza, czuwając na wypadek jakiejś przykrej niespodzianki. — Teren jest czysty aż do zabudowań dworu, ale mimo to wszystko mi pachnie zasadzką. — Ongiś słowa „dwór” i „zabudowania” z trudem przechodziły jej przez usta. Teraz miała już za sobą długi czas spędzony ma mokradłach.

— Nandera ma rację — ponuro mruknęła Alivia, podprowadzając bliżej swego dereszowatego wałacha. Złotowłosa wciąż nie pogodziła się z faktem, że nie będzie mogła pojechać z Randem, ale sposób, w jaki w Łzie zareagowała na rodzimy akcent, czynił rzecz wykluczoną. Przyznała, że była wstrząśnięta, lecz tłumaczyła równocześnie, iż to nie tyle był strach, co zaskoczenie. Wolał nie ryzykować.

— Nie możesz ufać nikomu ze Szlachetnej Krwi, a zwłaszcza córce Imperatorowej, oby... — Zamknęła gwałtownie usta i zaraz całkiem niepotrzebnie wygładziła ciemnoniebieską suknię, krzywiąc się. Ufał jej, gotów był zawierzyć życie, zresztą w całkiem dosłownym sensie jego życie zależało od niej, ale za bardzo bał się jej pogrzebanych głęboko w duszy odruchów, żeby ryzykować jej spotkanie twarzą w twarz z kobietą, z którą miał się zobaczyć. W więzi pulsował już teraz nieskrywany gniew. Min nie lubiła, gdy Alivia przebywała zbyt blisko niego.

— Mnie to też pachnie pułapką — dodał Bashere, luzując w pochwie swoje wężowo wygięte ostrze. Odziany był prosto, po wojskowemu, w lśniący hełm i napierśnik, na tle stojących w szyku na wzgórzu osiemdziesięciu jeden saldaeańskich lansjerów wyróżniał się tym, że kaftan miał z szarego jedwabiu, Sumiaste wąsiska wyglądały, jakby jeżyły się za kratą przyłbicy. — Dałbym dziesięć tysięcy koron, żeby wiedzieć, ilu ona ma tam żołnierzy. I jak wiele damane. Córka Dziewięciu Księżyców to dziedziczka ich tronu, człowieku. — Przeżył prawdziwy wstrząs, gdy usłyszał o tym od Alivii. Wcześniej w Ebou Dar nikt go o tym nie poinformował, jakby sprawa była bez znaczenia. — Mogą sobie gadać, że ich władza kończy się daleko na południe od tego miejsca, ale założę się, że niewielka armia zawsze strzeże jej bezpieczeństwa.

— Nawet jeżeli nasi zwiadowcy znajdą tę armię — spokojnie zapytał Rand — skąd możemy mieć pewność, że nie znaleźliśmy jej dlatego, iż tego właśnie chcieli?

Nandera parsknęła z przyganą.

— Najlepiej nie zakładać, że tylko my mamy oczy — wyjaśnił jej. — Jeżeli dojdą do wniosku, że zamierzamy ich zaatakować albo porwać tę kobietę, wszystko stracone. — Może właśnie, dlatego dbali o tak ścisłą tajemnicę. Dziedziczka Imperium byłaby znacznie bardziej kuszącym celem porwania niż zwykła arystokratka. — Po prostu kontynuujcie obserwację, żeby nas nie wzięli z zaskoczenia. Jeżeli wszystko pójdzie źle, Bashere, wiesz, co robić. Poza tym, ona może mieć armię, ale ja. też mam i to nie taką małą. — Bashere skinął głową.

Prócz Saldaean i Panien na szczycie wzgórza znajdowali się Asha’mani, Aes Sedai, ich Strażnicy, wszystkich razem dobrze ponad ćwierć setki, a siłą bojową dorównywali małej armii. Stosunkowo łatwo przychodziło im godzić się ze wzajemną obecnością, widoczne oznaki tarć były doprawdy nieliczne. Cóż, Toveine, niska miedzianoskóra Czerwona, patrzyła wilkiem na Logaina, natomiast Gabrelle, smagłolica Brązowa o ciemnozielonych oczach rozmawiała z nim całkiem przyjaźnie, może nawet trochę go kokietowała. I to właśnie mogło być powodem ponurych spojrzeń Toveine, choć zapewnie nie chodziło o zazdrość, lecz dezaprobatę. Adrielle i Kurin stali objęci w pasie ramionami, mimo iż ona była znacznie wyższą od Asha’mana Domani i piękną podczas gdy on był zupełnie przeciętny i na dodatek z siwizną na skroniach. Nie wspominając już o fakcie, że bez jej zgody nałożył na Szarą siostrę więź zobowiązań. Beldeine, która zdobyła szal tak niedawno, iż wciąż wyglądała jak zwyczajna młoda Saldaeanka z nakrapianymi, piwnymi oczami, wciąż sięgała ręką, żeby dotknąć Manfora, który za każdym razem się uśmiechał. Fakt, że jemu właśnie nałożyła więź zobowiązań, był dla wszystkich zaskoczeniem, ale najwyraźniej słomianowłosy mężczyzna tego właśnie chciał. W każdym razie żadne z nich nie zapytało Randa.

Najdziwniejszą ze wszystkich parą byli Jenare i Kajima — ona blada i silna, teraz odziana w szarą suknię do konnej jazdy haftowaną na spódnicach czerwienią, on typ urzędnika w wieku średnim, z włosami zaplecionymi i ozdobionymi jak Narishma: dwa warkocze z maleńkimi srebrnymi dzwoneczkami na końcach. Właśnie zaśmiała się z czegoś, co Kajima powiedział, i odmruknęła coś, na co z kolei on zareagował śmiechem. Czerwona siostra żartująca z przenoszącym mężczyzną! Może jednak Taim spowodował zmianę na lepsze, niezależnie, jakie mu naprawdę przyświecały intencje. A może Rand al’Thor żył w świecie spełnionych marzeń. Aes Sedai słynęły w sztuce sprawiania fałszywego wrażenia. Czy możliwe wszak, by Czerwone posunęły się w niej aż tak daleko?

Lecz nastrój zgody dziś nie na wszystkich spłynął. Ayako patrzyła na Randa oczyma niemalże czarnymi; pamiętając jednak, co dzieje się ze Strażnikiem po śmierci jego Aes Sedai, ciemnoskóra Biała miała wszelkie powody, by zamartwiać się o Sandomere. Więź zobowiązań Asha’manów różniła się pod pewnymi względami od więzi nakładanej Strażnikom, pod innymi natomiast była taka sama i nikt nie znał skutków, jakie dla związanej kobiety może oznaczać śmierć Asha’mana, który więź jej nałożył. Elza też marszczyła brwi, wspierając jedną dłoń na ramieniu swojego Strażnika, Fearila, w taki sposób, jak to zazwyczaj robi się z psem trzymanym za obrożę i szczutym do ataku. Oczywiście nie mogło chodzić o samego Randa, ten bał się jednak o każdego, kto mógłby mu zagrozić. Wydał już jej w tej sprawie odpowiednie polecenia, których gwarancją powinna być przysięga wierności — niemniej Aes Sedai potrafiły we wszystkich słowach znaleźć luki.

Merise zdecydowanym tonem rozmawiała z Narishmą, podczas gdy dwaj jej pozostali Strażnicy siedzieli na koniach nieco z boku. Nie mogło być pomyłki — gesty towarzyszące przemowie tej kobiety o surowej twarzy, sposób, w jaki, mówiąc, nachylała się ku niemu — obsztorcowywała go za coś. Zważywszy na okoliczności, Randowi nie mogło się to podobać, ale niewiele mógł zrobić. Merise mu nie przysięgała i z pewnością zignoruje jego słowa, w końcu w grę wchodził jeden z jej Strażników. Zresztą w dowolnej innej kwestii zapewne zareagowałaby równie niezależnie.

Cadsuane też wpatrywała się w Randa. Ona i Nynaeve założyły pełne komplety swej biżuterii z ter’angreali. Nynaeve całkiem udatnie naśladowała niewzruszoną powagę Aes Sedai, Sporo się w tym chyba wprawiała od czasu, gdy odesłała Lana do tego miejsca, do którego odesłała. Oczywiście siedziała na swej pulchnej brązowej klaczy prawie po drugiej stronie wzgórza względem miejsca, gdzie Cadsuane dosiadała swej gniadej. Nynaeve nigdy by się do tego nie przyznała, ale Cadsuane onieśmielała ją.

Logain wjechał w puste miejsce między Randem a Bashere, jego kary wałach przestępował z nogi na nogę. Maść konia była niemal idealnie dobrana do odcienia jego płaszcza i kaftana.

— Słońce prawie już nad głowami — rzekł. — Czas ruszać na dół? — W jego słowach dźwięczała ledwie słyszalna, pytająca nuta. Ten człowiek robił się chory, gdy musiał słuchać rozkazów. Teraz nawet nie zaczekał na odpowiedź. — Sandomere! — krzyknął. — Narishma!

Merise przytrzymała Narishmę przez chwilę za rękaw, coś jeszcze powiedziała i dopiero potem pozwoliła pojechać; na ten widok Logain spochmurniał. Spalony słońcem Narishma, z ciemnymi warkoczami i dzwoneczkami na ich końcach, wydawał się o wiele lat starszy od Randa, choć w istocie tych lat było dosłownie kilka. Na swym bułanku trzymał się prosto, jakby kij połknął — teraz skinął Logainowi głową jak równemu sobie, przez co tamten tylko bardziej się nachmurzył. Sandomere zamienił jeszcze kilka cichych słów z Ayako, zanim wskoczył na siodło tarantowatego, ona na koniec musnęła dłonią jego udo. On był pomarszczony, wyraźnie łysiał, przetykaną siwizną brodę miał wystrzyżoną w szpic i natartą oliwą — w kontraście z nim twarz kobiety sprawiała wrażenie po prostu młodej, nie zaś pozbawionej śladów upływu lat. Przy kołnierzu jego czarnego kaftana znajdował się już nie tylko srebrny miecz, ale i czerwono-złoty smok. Awans objął wszystkich Asha’manów, znajdujących się obecnie na wzgórzu — nawet Manfora. Stosunkowo niedawno otrzymał rangę Oddanego, mimo iż był jednym z pierwszych, którzy przybyli do Czarnej Wieży, jeszcze w czasach, zanim w ogóle zaistniała Czarna Wieża. Większość jego towarzyszy z tamtych czasów już nie żyła. Nawet Logain nie negował słuszności awansu.

Logain miał dość rozumu, żeby nie rozkazywać Cadsuane czy Nynaeve, co zresztą i tak nie byłoby konieczne, ponieważ same podjechały do Randa, zajmując miejsca po obu jego stronach — wcześniej każda zmierzyła go przelotnym spojrzeniem, a twarze obu pozostawały całkowicie nieodgadnione. Na moment ich spojrzenia spotkały się i Nynaeve pierwsza odwróciła wzrok. Cadsuane parsknęła cicho. Po chwili za ich przykładem poszła Min. Jego jeszcze jeden „członek honorowy” świty. Mężczyzna nigdy nie powinien składać obietnic w łóżku. Już otworzył usta, ale ona tylko uniosła brew i spojrzała mu głęboko w oczy. W więzi wyczuł coś... niebezpiecznego.

— Kiedy dotrzemy na miejsce, masz się trzymać z tyłu, za mną — powiedział, ale nie były to słowa, które cisnęły mu się na usta.

Poczucie niepewności osłabło, zmieniając się w coś, w czym nauczył się rozpoznawać miłość. A w więzi z jakiegoś powodu zatańczyło ironiczne rozbawienie.

— Będę, jeśli taka naprawdę twoja wola, wełnianogłowy pasterzu — skwitowała ceremonialnie, jakby nie wiedziała, że w więzi odczyta jej prawdziwe uczucia. Niezależnie jak trudno czasami było je rozszyfrować.

— Jeśli mamy narobić głupot, nie ma na co czekać, ruszamy — oznajmiła zdecydowanie Cadsuane i pchnęła ciemnogniadego w dół zbocza.

W niewielkiej odległości od wzgórza obok krętej drogi przez las zaczęły się pojawiać farmy; droga w normalnych warunkach była porządnie ubita przez panujący na niej ruch, ale ostatni deszcz pozostawił cienką warstwę rozmokłej gliny. Z kominów kamiennych domów krytych strzechą unosił się dym gotowanych południowych posiłków. Gdzieniegdzie kobiety i dziewczęta siedziały w słońcu przy kołowrotkach. Mężczyźni w zgrzebnych kaftanach spacerowali po otoczonych kamiennymi murkami polach, oglądając wschodzące plony, chłopcy wyrywali chwasty. Na łąkach pasły się brązowo-białe krowy i czarnoogoniaste owce, zazwyczaj strzeżone przez jednego czy dwóch chłopaków z procą lub łukiem. W okolicznych lasach żyły wilki, pantery i inne drapieżniki, które zdążyły zasmakować wołowiny i baraniny. Niektórzy wieśniacy odrywali tlę od swych zajęć i osłaniając oczy, przyglądali się przejezdnym, bez wątpienia dumając, kim są ci znakomicie odziani ludzie, którzy wybrali się z wizytą do lady Deirdru. Ponieważ w grę oczywiście nie mógł wchodzić żaden inny cel ich wyprawy niż posiadłość dworska — poza nim w najbliższej okolicy nic właściwie nie było. Żaden z chłopów jednak nie wydawał się zdenerwowany czy przestraszony, spokojnie zajmowali się swoja. pracą. Plotki o zbliżającej się lub stacjonującej w pobliżu armii z pewnością zakłóciłyby panujący tu spokój, a plotki takie szerzyły się niczym pożar lasu. Dziwne. Seanchanie nie potrafili Podróżować i tym samym wyprzedzać plotek o marszu własnych wojsk. Bardzo dziwne.

Poczuł, jak Logain i jeszcze dwaj chwytają saidina, jak wypełnia ich Moc. Logain nabrał niemalże tyle, ile mógł. Narishma i Sandomere nieco mniej. Obaj należeli do najsilniejszych pośród Asha’manów, obaj byli pod Studniami Dumai. Logain dowiódł swych umiejętności w innych miejscach, w innych bitwach. Jeżeli czekała na nich pułapka, z pewnością będą gotowi, o czym druga strona przekona się na własnej skórze. Rand nawet nie sięgnął po Źródło. Czuł w głowie przyczajoną obecność Lewsa Therina. Nie była to właściwa chwila, by podsuwać szaleńcowi okazję przechwycenia Mocy.

— Cadsuane, Nynaeve, dobrze byłoby, gdybyście też objęły Źródło — powiedział. — Zbliżamy się.

— Już to zrobiłam, kiedy tylko zjechaliśmy ze wzgórza — poinformowała Nynaeve. Cadsuane parsknęła i obrzuciła go spojrzeniem, z którego wynikało, że jest idiotą.

Rund opanował grymas, zanim ten zdążył wykrzywić mu twarz. Nie poczuł na skórze żadnego dreszczu, żadnej gęsiej skórki. Zamaskowały swoje zdolności, a wraz z tym uniemożliwiły mu wyczucie, kiedy przenoszą Moc. W kwestii przenoszenia mężczyźni dysponowali kilkoma przewagami nad kobietami, ale w takiej sytuacji tracili je, podczas gdy kobiety zachowywały swoje. Kilku Asha’manów próbowało wykombinować, jak skopiować pomysł Nacelle, to znaczy znaleźć splot umożliwiający wykrywanie splotów kobiet, ale jak dotąd bez sukcesów. Cóż, ktoś inny będzie się tym musiał zająć. On miał na głowie tyle spraw, że nie mógł zajmować się kolejną.

Farmy ciągnęły się bez końca, niektóre samotne pośrodku polany, inne skupione po trzy, po cztery, po pięć. Gdyby dalej pojechali tą drogą, po kilku milach dotarliby do wioski Królewska Przeprawa, gdzie drewniany most spinał brzegi wąskiej rzeki Reshalle, tymczasem boczna odnoga zaprowadziła ich na wielką polanę, na której stały słupy bramy, tyle że bez bramy i bez płotu. Polanę dzieliło od dworu lady Deirdru sto kroków lub trochę więcej błotnistej glinianej drogi. Dwór był krytą strzechą jednopiętrową budowlą z kamienia, która od chłopskiej chaty różniła się tylko wspomnianymi słupkami przy nieistniejącej bramie posiadłości i wysokimi, podwójnymi drzwiami frontowymi. Stajnie i zabudowania cechowała ta sama praktyczna architektura: były surowe i pozbawione ozdób. W zasięgu wzroku nie było nikogo; ani stajennych, ani służby udającej się do kurnika po jaja, ani pracowników na polach wzdłuż drogi. Z wysokich kominów nie unosił się dym, Faktycznie zalatywało pułapką. Ale jednak okolica była spokojna, chłopi nieporuszeni. Istniał tylko jeden sposób, żeby się przekonać.

Rand przejechał na Tai’daisharze obok słupów bramy, pozostali poszli w jego ślady. Min niepotrzebne były żadne ostrzeżenia. Jej siwek zajął miejsce między Tai’daisharem i klaczą Nynaeve, a ona uśmiechnęła się szeroko do Randa. W więzi czuł nerwowość, ale uśmiech był jak najbardziej szczery!

Nie pokonali jeszcze połowy drogi do dworu, kiedy drzwi budynku otworzyły się i wyszły z nich dwie kobiety — jedna w ciemnych szarościach, druga w błękitach z czerwonymi wyłogami na piersiach i sukniach sięgających kostek. Słońce lśniło na łączącej je srebrnej smyczy. Pojawiła się następna para kobiet, po niej kolejna, aż po obu stronach drzwi stało po sześć kobiet. Dopiero wtedy, a Rand zdołał pokonać tymczasem trzy czwarte drogi, zobaczył w drzwiach kolejną kobietę — była bardzo smagła i bardzo drobna, odziana w plisowaną białą suknię, głowę zakrywała muślinowa chustka, spływająca również na twarz. Córka Dziewięciu Księżyców. Bashere opisał mu ją tak, jak jemu ją opisano, aż do szczegółu, jakim była ogolona głowa. Poczuł, że rozluźniają się napięte ramiona, wcześniej nawet sobie z tego nie zdawał sprawy. Jej obecność na miejscu obalała podejrzenie pułapki. Seanchanie nie kładliby losu dziedziczki ich tronu na szalę tak ryzykowną. Ściągnął Wodze i zsiadł z siodła.

— Jedna z nich przenosi — powiedziała Nynaeve dość głośno, żeby usłyszał i też zeskoczyła z siodła. — Nie widzę, co to jest, ponieważ zamaskowała swoją zdolność i odwróciła sploty... zastanawiam się, skąd Seanchanie się tego nauczyli!... ale przenosi. Tylko jedna, Mocy jest za mało, żeby mogło chodzić o więcej. — Jej ter’angreal nie potrafił określić, czy przenoszony jest saidin czy saidar, ale w grę przecież nie mógł wchodzić mężczyzna.

„Mówiłem ci, że to pułapka” — jęknął Lews Therin. „Mówiłem ci!”.

Rand udał, że sprawdza popręg siodła.

— Możesz stwierdzić, która to? — zapytał cicho. Wciąż nie sięgnął po saidina. Nie sposób było przewidzieć, co w takiej sytuacji zrobi Lews Therin, jeśli znowu uda mu się przejąć kontrolę. Logain też coś grzebał przy popręgu, a Narishma przyglądał się, jak Sandomere ogląda kopyta tarantowatego wierzchowca. Słyszeli. Drobna kobieta czekała w drzwiach dworu, Wciąż nieporuszona, ale z pewnością niecierpliwa i zapewne z lekka obrażona zainteresowaniem, jakie znienacka poświęcili koniom.

— Nie — ponuro odparła Cadsuane. — Ale mogę w tej sprawie coś zrobić, kiedy podejdziemy bliżej. — Złote ozdoby we włosach zakołysały się, gdy odrzuciła połę płaszcza takim gestem, jakby dobywała miecza.

— Trzymaj się z tyłu — poinstruował Min, a ona, ku jego uldze, skinęła głową. Jej czoło znaczył drobny mars, a więź niosła uczucie niepokoju. Ale strachu w niej nie było. Wiedziała, że ją obroni.

Zostawili konie luzem, kierując się w stronę sul’dam i damane. On szedł przodem, Nynaeve i Cadsuane za nim, po obu stronach. Logain z dłonią wspartą na rękojeści miecza wędrował nieco z boku za Cadsuane, Narishma i Sandomere za Nynaeve. Drobna kobieta powoli ruszyła w ich stronę, unosząc brzeg plisowanej sukni, aby jej nie ubłocić.

Kiedy znajdowała się w odległości jakichś dziesięciu kroków, znienacka jej postać... zamigotała. Przez chwilę wydawała się wyższa niż większość mężczyzn, odziana w jednolitą czerń, na obliczu odmalował się wyraz zaskoczenia i choć wciąż miała na sobie woalkę, wyjrzały spod niej krótko przycięte, czarne loki. W następnej chwili drobna kobieta powróciła, choć zgubiła krok, pozwalając opaść białej sukni, lecz znów w jednym mgnieniu mieli przed sobą wysoką brunetkę której zawoalowane oblicze wykrzywiała furia. Rozpoznał twarz, choć kobiety nigdy przedtem nie spotkał. Spotkał ją natomiast Lews Therin i to wystarczyło.

— Semirhage — powiedział wstrząśnięty, zanim zdołał się powstrzymać, a potem wszystko zaczęło się dziać na pozór jednocześnie.

Sięgnął po Źródło i poczuł, jak Lews Therin robi to samo, na moment obaj zwarli się w wewnętrznej walce, wzajemnie sobie przeszkadzając. Semirhage wykonała drobny gest dłonią i z jej palców wyleciała w jego stronę niewielka kula ognia. Chyba krzyknęła też coś, może rozkaz. Nie mógł się uchylić. Za nim stała Min. Szaleńczo próbując pochwycić saidina, równocześnie rozpaczliwie zasłonił się dłonią trzymającą Berło Smoka. Świat eksplodował ogniem.

Zdał sobie sprawę, że leży z policzkiem wciśniętym w wilgotną ziemię. Czarne plamki latały mu przed oczyma, wszystko wydawało się lekko rozmyte, jakby oglądane przez warstwę Wody. Gdzie był? Co się stało? Głowę miał jakby wypchaną wełną. Coś kłuło go pod żebrami. Rękojeść miecza. Nad nią stare rany odzywały się węzłem bólu. Po chwili zrozumiał, że wpatruje się w Berło Smoka, a raczej w to, co z niego zostało. Czyli grot włóczni i kilka cali poczerniałego drzewca, leżące dwa kroki od jego oczu. Drobne, żwawe płomyki pożerały resztki długiego kutasa. Obok znajdowała się Korona Mieczy.

Nagle pojął, że czuje przenoszonego saidina. Na całym ciele mimał gęsią skórkę — a więc i saidar też wchodził w grę Budynek dworu. Semirhage! Spróbował się podnieść, załamały się pod nim ręce, z gardła wydobył ochrypły szloch. Powoli wyciągnął spod siebie lewą rękę, która w miejscu dłoni była jednym bólem. Czy też może tam, gdzie powinna być dłoń, gdzie była teraz poskręcana, czarna masa. Kikut sterczący z mankietu wciąż jeszcze dymił. Niemniej wokół niego wciąż przenoszono Moc. Jego ludzie walczyli o życie. Może ginęli. Mm! Znów spróbował się podnieść i znów upadł.

Jakby wezwana myślą, Min pojawiła się nad nim. Domyślił się ze próbuje go osłonić swoim ciałem. Więź pełna była współczucia i bólu. Ale nie był to ból cielesny. Wiedziałby gdyby odniosła bodaj najlżejszą ranę.

— Nie ruszaj się — powiedziała. — Jesteś... jesteś ranny.

— Wiem — odrzekł ochryple. Znowu sięgnął po saidina i o dziwo, tym razem Lews Therin nie interweniował. Moc Wypełniła go, dając mu siłę, dzięki której mógł powstać, podpierając się jedną dłonią i przygotowując kilka paskudnych splotów naraz. Nie dbał o ubłocony kaftan. Min schwyciła go za zdrowe ramię, jakby próbując podtrzymać. Ale walka dobiegła już końca.

Semirhage stała sztywna jak słup, ramiona miała przyciśnięte do boków, spódnice lepiły się do nóg — bez wątpienia skrępowana była strumieniami Powietrza. Z jej ramienia sterczała rękojeść jednego z noży Min, zapewne została też oddzielona tarczą od Źródła, ponieważ na smagłej, pięknej twarzy zastygł grymas pogardy. Była już kiedyś więźniem, raz, na krotko, podczas Wojny z Cieniem. Uciekła z miejsca odosobnienia, nastraszywszy swych strażników do tego stopnia, że sami przeszmuglowali ja na wolność.

Inni odnieśli poważniejsze obrażenia. Niska, smagła sul’dam i wysoka, jasnowłosa damane leżały bezwładnie na ziemi wciąż spięte a’dam, ich szkliste oczy patrzyły nieruchomo w słońce, dwie inne klęczały przytulone do siebie, krew ściekała po ich twarzach, przesiąkając przez włosy. Kolejne pary stały równie nieruchomo, co Semirhage, potrafił dostrzec tarcze oddzielające trzy damane od Źródła. Wyglądały na zupełnie ogłuszone. Jedna z sul’dam, szczupła, ciemnowłosa, młoda kobieta płakała cicho, Narishma miał zakrwawioną twarz, a jego kaftan był osmalony, Sandomere też nie wyglądał lepiej, poza tym przez lewy rękaw kaftana sterczała mu kość — biel pomazana czerwienią — póki Nynaeve zdecydowanie nie wyprostowała mu ramienia i nie nastawiła kości. On, krzywiąc się z bólu, zajęczał gardłowo. Ona złożyła dłonie wokół złamania i nie minęło parę chwil, a już mógł zginać rękę, swobodnie ruszać palcami i wymruczeć podziękowania. Logain z pozoru nie ucierpiał, podobnie jak Nynaeve i Cadsuane, która teraz mierzyła Semirhage takim wzrokiem jakim Brązowa siostra mogła by się wpatrywać w okaz nikomu nieznanego, egzotycznego zwierzęcia.

Nagle wokół dworu zaczęły się w powietrzu otwierać bramy, z których wysypywali się Asha’mani, Aes Sedai, Strażnicy zamaskowane Panny, wreszcie Bashere na czele swej kawalerii. Asha’mani i Aes Sedai, łącząc się w dwuosobowe kręgi mogli tworzyć bramy cokolwiek większe od tych, które Rand potrafił zrobić sam. A więc komuś udało się wysłać sygnał alarmowy: czerwony rozbłysk na niebie. Każdy Asha’man był pełen saidina, Rand zakładał, że również każda Aes Sedai jest pełna Mocy. Panny rozbiegły się wśród drzew.

— Aghan, Hamad, przeszukajcie dom! — krzyczał Bashere. — Matoun, szyk lansjerów! Zaatakują nas, gdy tylko będą mogli! — Dwaj żołnierze wbili lance w ziemię i skoczyli do wejścia, w biegu wyciągając miecze; reszta zaczęła formować szyk dwójkowy.

Ayako zeskoczyła z siodła i podbiegła do Sandomere, nawet nie kłopocząc się, że pobrudzi spódnice. Merise podjechała do Narishmy, tuż przed nim zeskoczyła z siodła, a potem bez słowa ujęła jego głowę w obie dłonie. Zadrżał, szarpnął się, omal że nie wyrywając — uboczne efekty tradycyjnego Uzdrawiania. Merise niezbyt jeszcze radziła sobie z metodą Uzdrawiania propagowaną przez Nynaeve.

Nynaeve natomiast zupełnie ignorując powstałe zamieszanie, rękoma czerwonymi od krwi podkasała suknię i podbiegła do Randa.

— Och, Rand — westchnęła na widok jego ręki. — Tak mi przykro. Zrobię... zrobię, co w mojej mocy, ale chyba nie uda mi się jej przywrócić do poprzedniego stanu. — Jej oczy wypełniła udręka.

Bez słowa podał jej lewą rękę. Ból szarpał wściekle. Dziwne, ale wciąż czuł, że ma dłoń. Wydawało mu się, że powinien móc zacisnąć w pięść palce, których wszelako już tam nie było. Kiedy zaczerpnęła głębiej saidara, na skórze poczuł gęsią skórkę. Już po chwili dym przestał unosić się znad mankietu, ona zaś ujęła jego rękę ponad nadgarstkiem. Rękę przeszył dreszcz i po chwili ból zniknął. Powoli sczerniałą skórę zaczęła zastępować nowa i gładka, która jakby spływała po nadgarstku, póki nie ogarnęła kikuta, który kiedyś stanowił podstawę dłoni. Oglądana rzecz sama w sobie była cudowna. Szkarłatno-złote łuski smoka również odrastały, dopóki mogły — w efekcie kończąc się tuż przed złotą grzywą. Mimo to wciąż czuł całą dłoń.

— Tak mi przykro — powtórzyła Nynaeve. — Pozwól niech cię zbadam na wypadek innych obrażeń. — Niby prosiła, ale oczywiście nawet nie zaczekała na odpowiedź. Ujęła jego głowę w dłonie, i prawie natychmiast poczuł przeszywający dreszcz. — Coś jest nie w porządku z twoimi oczyma — powiedziała, marszcząc czoło. — Boję się je Uzdrawiać, zanim się nie przekonam, co to jest. Najmniejsza pomyłka może się skończyć ślepotą. Widzisz dobrze? Ile jest palców?

— Dwa. Widzę dobrze — skłamał. Czarne plamki zniknęły, ale wciąż miał wrażenie, jakby obserwował wszystko przez warstwę wody; z kolei blask słońca oślepiał, zmuszając do zmrużenia powiek, jakby świeciło dziesięć razy jaśniej niż zwykle. Stare rany w boku targały węzłami bólu.

Bashere zeskoczył przed nim na ziemię ze swego krępego gniadosza, zmarszczył brwi na widok kikuta lewej ręki. Odpiął hełm, zdjął, wsadził pod pachę.

— Dobrze przynajmniej, że żyjesz — oznajmił szorstko — Widywałem już gorsze rany.

— Ja też — zgodził się Rand. — Ale będę się musiał uczyć od nowa władać mieczem. — Bashere pokiwał głową. Większość form wymagała obu dłoni. Rand schylił się, aby podnieść koronę Illian, jednak Min go uprzedziła. Puściła jego rękę i pośpiesznie podała mu koronę. Włożył ją na głowę.

— Będę musiał wszystkiego się uczyć od nowa.

— Musisz być w szoku — powoli oznajmiła Nynaeve. — Odniosłeś poważną ranę, Rand. Lepiej będzie, jak trochę poleżysz. Lordzie Davramie, proszę kazać ludziom przynieść siodło.

— Nie jest w szoku — ze smutkiem rzekła Min. Więź była pełna najczarniejszych przeczuć. Powtórnie ujęła go za rękę, jakby chciała znowu podtrzymać. — Stracił dłoń, ale w tej sprawie nic się nie da zrobić, więc już przeszedł nad tym do porządku.

— Wełnianogłowy idiota — mruknęła Nynaeve. Jej dłoń, wciąż czerwona od krwi Sandomere, powędrowała do grubego warkocza przewieszonego przez ramię, w ostatniej chwili opanowała gest. — Odniosłeś poważne obrażenia. To normalne, jesteś w szoku. To normalne, że żałujesz. To normalne!

— Nie mam na to czasu — poinformował ją. Smutek Min groził, że rozsadzi więź. Światłości, przecież był cały! Skąd ten czarny smutek?

Nynaeve mruknęła pod nosem coś o wełnianogłowym, głupcu i upartych mężczyznach, ale nie dokończyła.

— Te stare rany w boku znów się otworzyły — prawie warknęła. —Nie krwawisz mocno, ale krwawisz. Może w końcu coś uda mi się z nimi zrobić.

Lecz jakkolwiek mocno się starała — a próbowała po trzykroć — nic się nie zmieniło. Wciąż czuł strużkę krwi płynącą po żebrach. A rany wciąż były tym samym kłębem bólu. W końcu delikatnie odsunął jej dłoń.

— Zrobiłaś, co mogłaś, Nynaeve. Wystarczy.

— Głupiec — tym razem naprawdę warknęła. — Jak może wystarczyć, skoro ciągle krwawisz?

— Kim jest ta wysoka kobieta? — zapytał Bashere. On przynajmniej w końcu zrozumiał. Nie marnuje się czasu na to, czego nie można naprawić. — Przecież chyba nie próbowali jej podstawić za Córkę Dziewięciu Księżyców, co? Mówili mi, że jest nadzwyczaj drobna.

— Tak właśnie było — odparł Rand i pokrótce wszystko wyjaśnił.

— Semirhage? — mruknął z niedowierzaniem Bashere. Skąd możesz mieć pewność?

— To jest Anath Dorje, a nie... nie ta... jakkolwiek ją nazwałeś — powiedziała na głos, zaciągając, sul’dam o miodowej skórze. Miała ciemne oczy o nakrapianych tęczówkach i włosy przetykane siwizną. Wyglądała na najstarszą ze wszystkich sul’dam i najmniej przerażoną. Oczywiście bała się, ale dobrze panowała nad swoim strachem. — To jest Prawdomówczyni Wysokiej Lady Suroth.

— Bądź cicho, Falendre — chłodno rozkazała Semirhage, oglądając się przez ramię. Jej wzrok obiecywał ból. A Pani Bólu zawsze wywiązywała się z danych obietnic. Więźniowie popełniali samobójstwo, dowiadując się, że pozostają w jej mocy. I mężczyźni, i kobiety potrafili zębami lub paznokciami otworzyć sobie żyły.

Falendre jednak jakby tego nie widziała.

— Nie słucham twoich rozkazów — rzekła pogardliwie — Nie jesteś nawet so’jhin.

— Skąd możesz mieć pewność? — dopytywała echem Cadsuane. Złote księżyce, gwiazdy, ptaszki i rybki kołysały się gdy wodziła przeszywającym wzrokiem od Randa do Semirhage i z powrotem.

Semirhage oszczędziła mu jednak trudu wymyślania przekonującego kłamstwa. — On jest szalony — powiedziała chłodno. Stała sztywno jak posąg, rękojeść noża Min wciąż sterczała z jej barku obok obojczyka, przód czarnej sukni lśnił od krwi, a jednak wyglądała jak królowa na tronie. — Graendal potrafiłaby to wyjaśnić lepiej niż ja. Szaleństwo zawsze było jej specjalnością. Mimo to spróbuję. Wiecie o ludziach, którzy słyszą w głowie głosy? Czasami, bardzo rzadko, głosy, które słyszą, są głosami ich przeszłych żywotów. Lanfear twierdziła, że on wie o rzeczach z naszego Wieku, o rzeczach, o których mógł wiedzieć tylko Lews Therin Telamon. Najwyraźniej słyszy w głowie głos Lewsa Therina. Nie czyni to żadnej różnicy, że głos ten jest jak najbardziej rzeczywisty. Po prawdzie to tylko pogarsza sprawę. Nawet Graendal rzadko kiedy udawało się stworzyć zintegrowaną osobowość komuś, kto słyszał prawdziwy głos. A jak rozumiem, upadek w śmiertelne szaleństwo może nastąpić... gwałtownie. — Jej wargi wykrzywił uśmiech, który wszakże nie rozświetlił oczu.

Czy patrzyli teraz na niego innym wzrokiem? Twarz Logaina była niczym rzeźbiona maska, nieodgadniona. Bashere spoglądał, jakby wciąż nie potrafił uwierzyć. Nynaeve zamarła z otwartymi ustami, jej oczy były szeroko rozwarte. Więź... Przez długą chwilę w więzi nie było nic prócz... oszołomienia. Nie wiedział, czy poradzi sobie, jeżeli Min się odeń odwróci. Najlepiej byłoby dla niej, gdyby się go wyparła. Wkrótce jednak oszołomienie zastąpiło współczucie i determinacja, mocne jak góry, a potem miłość tak świetlista, że wydało mu się, iż mógłby sobie przy niej grzać dłonie. Uścisk na jego ramieniu stał się silniejszy, spróbował przykryć jej dłoń swoją. Zbyt późno sobie przypomniał, że nie ma dłoni i szarpnięciem cofnął kikut, zdążyła wszak jej dotknąć. Uczucia w więzi nie zachwiały nic; nawet na jotę.

Cadsuane podeszła do wysokiej kobiety i zadzierając głowę, spojrzała jej w oczy. Twarzą w twarz z jedną z Przeklętych — wyraźnie nie była bardziej speszona, niż kiedy stawała twarzą w twarz ze Smokiem Odrodzonym.

— Zachowujesz wielki spokój jak na więźniarkę. Zamiast odpierać zarzuty, sama się obciążasz.

Semirhage uśmiechała się zimno to do Randa, to do Cadsuane.

— Dlaczego miałabym odpierać jakieś zarzuty? — Każde słowo ociekało dumą. — Jestem Semirhage. — Ktoś jęknął, a liczne sul’dam i damane zaczęły trząść się i płakać. Jedna z sul’dam, śliczna, słomianowłosa kobieta, znienacka zwymiotowała przed siebie, a inna, krępa i ciemna, wyglądała, jakby mogło się to jej zdarzyć w każdej chwili.

Cadsuane zaś tylko skinęła głową.

— Jestem Cadsuane Melaidhrin. Już nie mogę się doczekać długich rozmów z tobą. — Semirhage wyszczerzyła zęby.

Odwagi nigdy jej nie brakło.

— Myślałyśmy, że ona jest Wysoką Lady —- tłumaczyła Falendre pośpiesznie i jąkając się. Zęby jej szczękały, ale słowa jakoś się wydobywały. — Myślałyśmy, że to wielki dla nas zaszczyt. Wzięła nas z komnaty w Pałacu Tarasin, w której była... dziura w powietrzu... przez nią przedostałyśmy się tutaj. Przysięgam na me oczy! Myślałyśmy, że to jest Wysoka Lady.

— A więc nie idzie na nas żadna armia — skwitował Logain. Z tonu głosu nie sposób było wywnioskować, czy czuje ulgę, czy jest rozczarowany. Wysunął cal ostrza z pochwy, a potem mocno wcisnął je z powrotem. — Co z nimi zrobić — Ruchem głowy wskazał sul’dam i damane. — Odesłać do Caemlyn, jak pozostałe?

— Odeślemy je z powrotem do Ebou Dar — powiedział Rand. Cadsuane odwróciła się i spojrzała na niego. Jej twarz była idealną maską pogody ducha Aes Sedai, należało wszak wątpić, czy wewnątrz jest równie nieporuszona. Los damane na smyczy stanowił w oczach Aes Sedai wynaturzenie, wynaturzenie traktowane jak najbardziej osobiście. Nynaeve natomiast bynajmniej nie można było posądzać o spokój. Jej oczy płonęły, pokryta krwią pięść ściskała warkocz z całej siły, otworzyła usta... ale Rand nie pozwolił jej przemówić.

— Potrzebny mi jest rozejm, Nynaeve, a jeśli wezmę do niewoli te kobiety, mogę o nim zapomnieć. Nie kłóć się ze mną. One właściwie rzecz przedstawią, damane włączywszy, wiesz o tym równie dobrze jak ja. Zaniosą słowo, że chcę się spotkać z Córką Dziewięciu Księżyców. Dziedziczka tronu jest jedyną, która może zagwarantować trwałość rozejmu.

— Ale wciąż mi się to nie podoba — oznajmiła zdecydowanie. — Damane moglibyśmy uwolnić. Pozostałe zaniosą wiadomość. — Te damane, które jeszcze nie płakały, teraz zalały się łzami. Niektóre wzywały na pomoc sul’dam, jakby bały się o życie. Oblicze Nynaeve przybrało chorą barwę, ale podniosła ręce do góry i poddała się.

W drzwiach pojawili się dwaj żołnierze, których Bashere wysłał na przeszukanie domu. Młodzi szli rozkołysanym krokiem, wyraźnie bardziej przywykli do siodeł niż pieszych spacerów. Hamad miał obfitą czarną brodę, która wpływała mu pod krawędź hełmu i bliznę na szczęce. Aghan nosił grube wąsy jak Bashere. Aghan niósł pod pachą proste, drewniane pudełko bez wieczka. Ukłonili się przed Bashere, wolne dłonie odsunęły pochwy mieczy.

— Dom jest pusty, mój panie — powiedział Aghan. — Ale w kilku pokojach znaleźliśmy na dywanach zaschniętą krew. W rzeczy samej wygląda jak podwórze rzeźni, mój panie. Myślę, że wszyscy mieszkańcy domu zostali zabici. To stało obok drzwi frontowych. Wydawało mi się nie na miejscu, więc przyniosłem ze sobą — Wyciągnął przed siebie pudełko, żeby Bashere je obejrzał. Wewnątrz znajdowało się zwinięte a’dam i liczne pierścienie z czarnych, połączonych metalowych segmentów, jedne duże, inne małe.

Rand już sięgał lewą dłonią, gdy sobie przypomniał. Min zrozumiała, o co chodzi i uwolniła jego prawą rękę, żeby mógł Babrać garść metalu. Nynaeve jęknęła.

— Wiesz, co to jest? — zapytał.

— To są a’dam dla mężczyzn — rzekła gniewnie. — Egeanin powiedziała, że wrzuci je do oceanu! Zaufałyśmy jej, a ona dała to komuś do skopiowania!

Rand upuścił metal do wnętrza pudełka. Większych pierścieni było sześć, a srebrnych smyczy pięć. Semirhage przygotowała się na każdy wypadek, niezależnie kogo by ze sobą przyprowadził.

— Naprawdę sądziła, że nas wszystkich złapie. — Na tę myśl zadrżał. Zdało mu się, że czuje, jak drży Lews Therin. Nikt nie chciał wpaść w ręce Semirhage.

— Krzyczała, żeby nas oddzieliły tarczą — powiedziała Nynaeve. — Ale nie mogły, ponieważ już dzierżyłyśmy Moc. Gdyby było inaczej, gdybyśmy razem z Cadsuane nie miały naszych ter’angreali, nie wiem, co by się stało. — Ona również drżała w widoczny sposób.

Popatrzył na wysoką Przeklętą, a ta odpowiedziała mu spojrzeniem, absolutnie opanowana. Całkowicie zimna. Miała reputację kata tak silną, że łatwo można zapomnieć, jak niebezpieczna była pod każdym innym względem.

— Rozluźnijcie tarcze pozostałym, żeby mogły się w ciągu kilku godzin uwolnić, a potem odeślijcie je gdzieś w pobliże Ebou Dar. — Przez chwilę wyglądało, że Nynaeve znów zaprotestuje, ale zadowoliła się mocnym szarpnięciem za warkocz i odeszła.

— Kim jesteś, że domagasz się widzenia z Wysoką Lady? — zapytała Falendre. Z jakiegoś powodu tonem głosu podkreśliła tytuł.

— Nazywam się Rand al’Thor. Jestem Smokiem Odrodzonym. — Jeśli wcześniej płakały na dźwięk imienia Semirhage, teraz ich zawodzeniom nie było końca. Mat siedział na Oczku w panujących wśród drzew ciemnościach i z Ashandarei skroś siodła czekał; dookoła miał dwa tysiące konnych kuszników. Słońce zaszło niedawno, więc pewne wydarzenia już toczyły się własną koleją. Seanchanie otrzymają dzisiejszej nocy pół tuzina mocnych uderzeń. Kilka większych ataków, kilka mniejszych, ale wszystkie mocne. Księżycowa poświata przesączała się przez gałęzie nad głową, dość jasna, by mógł dostrzec kontury ocienionej twarzy Tuon, Upierała się, aby mu towarzyszyć, co oznaczało oczywiście Selucię na gniadoszu przy jej boku; teraz patrzyła na niego wzrokiem złym jak zwykle. Cieni rzucanych przez księżyc na nieszczęście nie było dość, by zamaskować wyraz twarzy. Tuon nie mogła być zadowolona z tego, co miało się zdarzyć dzisiejszej nocy, ale tych uczuć jakoś nie zdradzała. O czym ona myśli? Znowu nic, tylko ten surowy sędzia.

— Twoja taktyka opiera się w dużej części na łucie szczęścia — powiedziała Teslyn, nie pierwszy raz. Nawet spowita w cienie księżyca, jej twarz miała twardy wyraz. Poprawiła pozycję w siodle, otuliła się płaszczem. — Oczywiście jest już za późno, by zmienić całą strategię, ale tę część łatwo można sobie podarować. — Wolałby, żeby były z nim Bethamin czy Seta, których nie wiązały Trzy Przysięgi i które znały sploty, jakimi w walce posługiwały się damane, a które przerażały Aes Sedai. Nie same sploty, raczej fakt, że Bethamin i Seta je znały. Przynajmniej Mat uważał, że powinny je znać. Leilwin z miejsca odmówiła jakiejkolwiek walki z Seanchanami, wyjąwszy samoobronę. Bethamin i Seta mogły zareagować tak samo albo odkryć w ostatniej chwili, że nie potrafią wystąpić przeciwko ziomkom. W każdym razie Aes Sedai nie zgodziły się na udział żadnej z nich w bitwie, a kiedy decyzja zapadła, ani jedna nawet nie otworzyła ust, by zaprotestować. Zbyt onieśmielone były w obecności Aes Sedai, by bez ich zgody choćby odstraszyć gęś.

— Niech ci wszelka Światłość sprzyja, Teslyn Sedai, ale pozwolę sobie zauważyć, że lordowi Matowi szczęście dopisuje — powiedział kapitan Mandevwin. Krępy, jednooki, był z Legionem od pierwszych dni w Cairhien, po drodze zapracowawszy na siwe skronie, teraz skryte pod zielonym hełmem, a wcześniej, podczas innych wojen, z Łzą i Andorem, na hełm, który był otwartym hełmem piechoty. — Pamiętam przecież, juk stawaliśmy wobec liczebnej przewagi, oskrzydleni przez wrogów, a Legion tylko tańczył między nimi. Nie po to, by się wyślizgnąć z okrążenia, zwróć uwagę, ale żeby ich pobić. Piękne bitwy.

— Piękna bitwa to taka, której nie musisz toczyć — powiedział Mat ostrzej, niż zamierzał. Nie lubił bitew. Podczas bitwy można było zarobić dziurę w ciele. Po prostu jakoś tak się składało, że wciąż mu się przytrafiały, to wszystko. A większość tamtego tańca tak naprawdę sprowadzała się do prób wyślizgnięcia się z okrążenia. Dziś w nocy nie będzie żadnego odrywania się od przeciwnika, podobnie jak przez wiele następnych. — Nasza część strategii jest istotna, Teslyn. — Co zatrzymywało Aludrę, żeby sczezła? Atak na obóz zaopatrzeniowy musiał już się rozpocząć jakiś czas temu. Zamierzono, by był na tyle słaby, by obrońcy uznali, że mogą się utrzymać do czasu dotarcia odsieczy, i na tyle silny, by poczuli się zmuszeni do wezwania posiłków. Pozostałe od początku będą się rozwijać z pełną siłą, aby zdławić obronę, zanim tamci się zorientują, kogo mają przeciwko sobie. — Mam zamiar wykrwawiać Seanchan, wykrwawiać ich tak mocno, szybko i często, żeby mogli tylko reagować na nasze poczynania, zamiast układać własne plany. — Gdy tylko słowa wyszły mu z ust, pożałował, że nie ujął tego inaczej.

Tuon nachyliła się do Selucii, a wysoka kobieta zniżyła owiniętą szarfą głowę, żeby mogły bez przeszkód porozmawiać szeptem. Było zbyt ciemno na mowę dłoni, ale nie dosłyszał ani jednego ich słowa. Natomiast potrafił sobie wyobrazić, o czym mówiły. Obiecała, że go nie zdradzi, a to obejmowało zdradę jego planów, niemniej pewnie wolałaby odzyskać dane słowo. Powinien zostawić ją z Reimonem albo jednym z pozostałych. To byłoby dla niej znacznie bezpieczniejsze miejsce niż przy jego boku. Ale w tym celu najpierw musiałby ją związać, ją i Selucię, obie. I zapewne również Setalle. Ta przeklęta kobieta za każdym razem brała stronę Tuon.

Gniadosz Mandevwina zaczął grzebać kopytem w ziemi, jeździec poklepał zwierzę po karku urękawicznioną dłonią.

— Nie można zaprzeczyć, że istnieje szczęście w bitwie, jak na przykład wówczas, gdy znajdzie się słabość w szeregach wroga, której nie można było oczekiwać, której nie powinno w ogóle być, albo kiedy zastaniesz go przygotowanym do obrony z kierunku północnego, podczas gdy ty nadchodzisz z południa. Bitewne szczęście siedzi na twoim ramieniu, mój panie. Widziałem na własne oczy.

Mat odmruknął coś nieartykułowanego, a potem z irytacji nasadził znów kapelusz na głowę. Na każdy jeden raz, gdy chorągiew zgubiła się i przez pomyłkę trafiała w przeklął szczelinę w obronie wroga, przypadało dziesięć, gdy przeklętej nie było w czasie i miejscu, gdzie najbardziej cholernie była potrzebna. Taka była prawda na temat bitewnego szczęścia.

— Jeden zielony nocny kwiat — zawołał z góry męski głos. — Dwa! Oba zielone! — Z odgłosów szurania należało wnioskować, że jego właściciel w pośpiechu schodzi na ziemię.

Mat westchnął lekko, z ulgą. Raken dolatywał, zmierzając na zachód. Na to właśnie liczył — najbliższy garnizon żołnierzy lojalnych wobec Seanchan znajdował się na zachodzie — i nawet trochę oszukiwał, jadąc na zachód tak daleko, jak się ośmielił. Z samego przekonania, że wróg zareaguje tak, jak należy oczekiwać, nie wynikało jeszcze, że tak właśnie będzie. Reimon lada chwila zdobędzie obóz zaopatrzeniowy, dławiąc obronę dziesięciokrotną przewagą liczebną i zdobywając jakże potrzebny prowiant.

— Jedź, Vanin — powiedział, a grubas wbił obcasy w boki bułanka, ruszając kłusem w noc. Nie potrafi prześcignąć rakena, ale o ile zdąży przywieźć słowo na czas... — Czas ruszać, Mandevwin.

Chudy obserwator skoczył z najniższej gałęzi, pieczołowicie chroniąc szkło powiększające, które następnie oddał Cairhienianinowi.

— Wsiadaj na koń, Londraed — rozkazał Mandevwin, chowając szkło powiększające do cylindrycznego futerału przy siodle. — Connl, szyk kolumny czwórkowej.

Po krótkiej jeździe dotarli do wąskiej, ubitej drogi biegnącej zakosami wśród wzgórz, której Mat wcześniej unikał. Na tym obszarze niewiele było farm, jeszcze mniej wiosek, ale nie życzył sobie, by mimo to rozeszły się plotki o sporym oddziale zbrojnych. Przynajmniej dopóki sam nie będzie chciał, by się rozeszły. W tej chwili zależało mu na szybkiej jeździe, a plotka przez noc nie wyprzedzi pędzącego oddziału. Większość zabudowań farm, które mijali, była tylko ciemnymi kształtami wśród mroku, wszelkie lampy i świece zostały już wygaszone. Jedyne odgłosy nocy stanowił tętent kopyt i poskrzypywanie siodeł oraz sporadyczne, słabe, piskliwe krzyki nocnych ptaków czy pohukiwania sowy, niemniej dwa tysiące koni robiło spory hałas. Minęli maleńką wioskę, gdzie tylko w oknach paru domów i niewielkiej kamiennej gospody lśniło światło, ale ludzie wytykali nosy przez drzwi i okna, żeby się gapić. Bez wątpienia przekonani, że widzą żołnierzy lojalnych wobec Seanchan. Zasadniczo na terytorium Altary innych już nie było. Ktoś wzniósł radosny okrzyk, nikt mu jednak nie za wtórował.

Mat jechał obok Mandevwina, mając Tuon i Selucię za plecami, od czasu do czasu oglądał się przez ramię. Nie, żeby się upewnić, czy wciąż tam są. Jakkolwiek dziwne się to mogło wydawać, nie miał wątpliwości, że ona dotrzyma słowa i że nie ucieknie, nawet w tak dogodnej sytuacji. Nie wątpił też, że dotrzyma im kroku. Brzytwa lekko chodziła, a Tuon była dobrym jeźdźcem. Gdyby zechciała uciec, Oczko nie doścignąłby Akein. Nie, po prostu patrzył na nią, bo lubił, nawet w świetle księżyca. Być może zwłaszcza w świetle księżyca. Poprzedniego wieczoru znów spróbował ją pocałować i zarobił cios tak mocny, że bał się, czy mu nie połamała żeber. Ale tuż przed wyjazdem dzisiejszego wieczoru sama go pocałowała. Raz. I powiedziała, żeby nie był chciwy, kiedy spróbował się odwzajemnić. Kiedy ją całował, topniała w jego ramionach, a gdy przestawał, odsuwała się i zmieniała w lód. Jak miał to rozumieć? Wielka sowa przefrunęła ponad jego głową, skrzydła poruszały się w całkowitej ciszy. Czy dla niej będzie to znowu jakiś omen? Zapewne.

Nie powinien spędzać tyle czasu na myśleniu o niej, przynajmniej nie teraz. Faktem było, że do pewnego stopnia polegał na szczęściu. Trzy tysiące lansjerów, których znalazł dla niego Vanin, głównie Altaranie z garstką Seanchan, mogło — ale nie musiało — być tymi, których pan Roidelle zaznaczył na swojej mapie, choć nie stacjonowali szczególnie daleko od wskazywanego miejsca, z drugiej strony, nie było jak stwierdzić, dokąd pomaszerowali potem. Najbardziej prawdopodobnym kierunkiem był północny zachód, w stronę Przesmyku Malvide i znajdującej się za nim Przełęczy Molvaine. Wychodziło na to, że wyjąwszy ostatni odcinek, Seanchanie raczej nie używali Drogi Lugardzkiej do transportu wojsk, bez wątpienia chcąc zataić swą liczebność i kierunki marszruty bocznymi drogami. Ale subiektywna pewność nie oznaczała pewności absolutnej. Jeżeli nie oddalili się za bardzo, tą drogą dotrą do Obozu zaopatrzeniowego. Jeżeli. Ale jeśli oddalili się bardziej, mogą skorzystać z innej drogi. Nie groziło to żadnym niebezpieczeństwem, po prostu noc trzeba by uznać za zmarnowaną. Poza tym dowódca może zdecydować, by przebić się prosto przez teren wzgórz. I tu mogą zacząć się kłopoty — jeśli trafi na drogę w niewłaściwym miejscu.

Jakieś cztery mile za wioską dotarli do miejsca, gdzie drogę z dwóch stron ograniczały łagodne zbocza. Zatrzymał kolumnę, Mapy, które wyszły spod ręki pana Roidelle, były znakomite, niemniej tym, które zdobył u innych, też nic nie brakowało. Roidelle miał tylko najlepszy towar. Mat rozpoznał to miejsce, jakby je już kiedyś widział.

Mandevwin zawrócił konia.

— Admar, Eyndel, idźcie z ludźmi na północny stok. Madwin, Dongal, południowy. Jeden z każdej czwórki zajmuje się końmi.

— Spętać konie — dodał Mat. — I założyć worki z paszą, żeby nie rżały. — Mieli naprzeciwko siebie lansjerów. Jeśli wszystko pójdzie źle i spróbują ucieczki, lansjerzy będą ich ścigać, jakby polowali na dzikie świnie. Z końskiego grzbietu kusza na nic się zda, zwłaszcza podczas odwrotu. Tu trzeba było zwyciężyć.

Cairhienianin patrzył na niego, za kratą przyłbicy wyraz jego twarzy pozostawał nieodgadniony, ale nie wahał się ani przez moment.

— Spętać konie i obroczniaki na pyski — zarządził. — Wszyscy do szeregu.

— Postaw paru na pikiecie od północy i południa — rozkazał Mat. — Bitewne szczęście w równym stopniu może ci dopisywać, co zwrócić się przeciwko tobie. — Mandevwin skinął głową i wydał odpowiednie rozkazy.

Kusznicy rozdzielili się i pojechali po rzadko zalesionych stokach, ciemne kaftany i ciemnozielone zbroje łatwo wtopiły się w cienie. Lśniące napierśniki ładnie prezentowały się na paradach, ale światło księżyca odbijało się w nich podobnie jak słoneczne. Talmanes twierdził, że najtrudniejsze było przekonanie lansjerów, aby zrezygnowali z napierśników, i szlachtę aby zapomniała o srebrzeniach i złoceniach. Piechota od razu zrozumiała, o co chodzi. Przez jakiś czas wokół słychać było zgiełk ludzi i koni przedzierających się przez ściółkę, krzaki, w końcu zapadła cisza. Z drogi Mat nie był w stanie stwierdzić czy ktoś jest na każdym ze stoków. Teraz pozostawało oczekiwanie.

Tuon i Selucia dotrzymywały mu towarzystwa, podobnie jak Teslyn. Od zachodu zerwała się porywista bryza i szarpała płaszcze, ale oczywiście Aes Sedai potrafiły ignorować takie sprawy, a Teslyn tylko otuliła się połami swojego odzienia. Co dziwne, Selucia ignorowała powiewające poły płaszcza, Tuon natomiast ściskała swój jedną ręką.

— Wśród drzew może być nieco lepiej — poinformował je. — Wiatr rozbija się o ich pnie.

Przez chwilę trzęsła się od bezdźwięcznego śmiechu.

— Chętnie popatrzę, jak szukasz lepszego miejsca na szczycie wzgórza — powiedziała, zaciągając. Mat zamrugał. Szczyt wzgórza? Przecież siedział na Oczku pośrodku przeklętej drogi, a cholerny wiatr wydymał mu płaszcz, jakby wracała zima. O czym ona mówiła? Jaki szczyt wzgórza?

— Uważaj z Joline — powiedziała Teslyn, nagle i całkiem nieoczekiwanie. — Ona jest... dziecinna... pod pewnymi względami, a ty ją fascynujesz, jak błyszcząca, nowa zabawka fascynuje dziecko. Nałożyłaby ci więź zobowiązań, gdyby potrafiła wymyślić, jak cię przekonać, żebyś się zgodził. Być może nawet wie, jak to zrobić, abyś nie wiedział, że się zgodzisz.

Otworzył usta, żeby powiedzieć, że nie ma żadnych cholernych, przeklętych szans na to, ale Tuon zareagowała pierwsza.

— Ona nie może go mieć — rzekła ostro. Urwała, wzięła oddech i dalej mówiła już głosem raczej rozbawionym: — Zabaweczka należy do mnie. Póki ja nie skończę się nim bawić. Ale nawet wtedy nie oddam go marath’damane. Rozumiesz, Tessi? Powiedz o tym Rosi. Takie imię umyśliłam sobie jej nadać. To jej też możesz powiedzieć.

Ostre podmuchy wiatru nie wywierały wrażenia na Teslyn, ale zadrżała na dźwięk słowa damane. Niewzruszona pogoda ducha Aes Sedai zniknęła, twarz wykrzywił gniew.

— Rozumiem tyle, że...!

— Dość! — uciął Mat. — Obie macie zamilknąć. Nie jestem w nastroju, żeby się przyglądać, jak wsadzacie sobie nawzajem szpilki. — Teslyn zapatrzyła się na niego, przepełniająca ją obraza była widoczna nawet w świetle księżyca.

— Cóż, Zabaweczko — Tuon oznajmiła radośnie. — Znowu robisz się autorytatywny. — Nachyliła się ku Selucii i szepnęła coś, na co tamta zareagowała wybuchem śmiechu, aż jej obfity biust zafalował.

Mat zgarbił ramiona, otulił się płaszczem, wsparł dłonie na łęku siodła i wbił wzrok w noc, wypatrując Vanina. Kobiety! Oddałby całe swoje szczęście — no, dobrze, połowę — żeby móc je zrozumieć.

— Co chcesz osiągnąć rajdami i zasadzkami? — zapytała Teslyn, znowu nie po raz pierwszy. — Seanchanie po prostu będą wysyłać coraz więcej żołnierzy, żeby cię ścigali. — Ona i Joline wciąż próbowały wtykać swe nosy w jego strategię, podobnie jak w mniejszym nieco stopniu Edesina, póki im nie zabronił. Aes Sedai wydawało się, że zjadły wszystkie rozumy, i choć Joline przynajmniej wiedziała co nieco o wojnie, on nie potrzebował jej rady. Rady Aes Sedai brzmiały jak rozkazy. Tym razem jednak zdecydował się wyjaśnić.

— Liczę na to właśnie, że będą wysyłali tu coraz więcej żołnierzy, Teslyn — powiedział, wciąż wyglądając Vanina. — W istocie chodzi mi o całą armię, jaka stacjonuje na Przełęczy Molvaine. A przynajmniej jej istotną część. Doszedłem do wniosku, że znacznie bardziej prawdopodobne jest, że jej, a nie jakiejś innej użyją. Ze wszystkiego, czego się dowiedzieli Thom i Juilin, wynika, że celem następnej kampanii będzie Illian. Sądzę, że zadaniem armii stacjonującej w Przełęczy jest zabezpieczenie przed każdym ewentualnym atakiem od strony Murandy czy Andoru. Ale dla nas są jak korek w dzbanie. Mam zamiar usunąć ten korek, żebyśmy mogli spokojnie przejechać.

Po kilkuminutowym milczeniu obejrzał się przez ramię. Trzy kobiety siedziały na swoich wierzchowcach i przyglądały mu się. Żałował, że nie ma dość światła, aby odczytać wyrazy ich twarzy. Dlaczego, cholera, mu się tak przyglądały? Wrócili do wypatrywania Vanina, czuł jednak wciąż ich spojrzenia na swoim grzbiecie.

Minęły może dwie godziny, jeżeli wnioskować z powolnej wędrówki tłustego półksiężyca po nieboskłonie, wiatr dął coraz mocniej. Dostatecznie silnie, by nocny chłód nazwać zimnem. Od czasu do czasu próbował namówić kobiety, żeby schroniły się wśród drzew, ale za każdym razem uparcie odmawiały. On musiał zostać na miejscu, żeby przechwycić Vanina bez konieczności podnoszenia larum — lansjerzy będą niedaleko za nim; być może bardzo blisko, jeżeli dowódca okaże się głupcem — lecz one nie musiały. Podejrzewał, że Teslyn odmówiła, ponieważ tak postąpiły Tuon i Selucia. Nie było w tym większego sensu, ale co począć. Dlaczego zaś Tuon odmówiła? Nie potrafił podać innego powodu niż ten, że lubiła się z nim droczyć, póki nie ochrypł.

W końcu wiatr przyniósł odgłos tętentu końskich kopyt, Mat wyprostował się w siodle. Bułanek Vanina wypadł kłusem z nocy, pękata sylwetka sprawiała — jak zawsze — niesamowite wrażenie na końskim grzbiecie.

Vanin ściągnął wodze, splunął przez szczelinę w zębach.

— Są jakąś milę za mną, ale jest ich może tysiąc więcej, niż było dziś rano. Ktokolwiek dowodzi, zna się na robocie. Jadą ostro, ale uważają, żeby nie zmęczyć koni.

— Skoro masz przeciwko sobie przewagę liczebną dwa do jednego — zaczęła swoje Teslyn — może weźmiesz pod uwagę...

— Nie mam zamiaru walczyć z nimi w otwartym boju — wszedł jej w słowo Mat. — I nie mogę sobie pozwolić na to, by po okolicy pałętało się cztery tysiące lansjerów, gotowych sprawiać mi kłopoty. Dołączmy do Mandevwina.

Klęczący na stoku północnego wzgórza kusznicy nie odezwali się ani słowem, gdy wraz z kobietami i Vaninem przejeżdżał przez ich szereg, tylko rozstąpili się, robiąc im miejsce. Wolałby ustawić ich w dwuszeregu, ale musiał pokryć szerokie pole ostrzału. Rzadko rosnące drzewa rzeczywiście rozbijały wiatr, jednak w niewielkim stopniu, większość żołnierzy kuliła się pod płaszczami. Mimo to wszystkie kusze były naciągnięte, a bełty leżały w łożyskach. Mandevwin zobaczył nadjeżdżającego Vanina i wiedział, co oznacza jego obecność.

Cairhienianin maszerował tuż za szeregiem, póki nie pojawił się Mat, który zeskoczył z Oczka. Mandevwin ucieszył się, że już nie musi obserwować tyłów. Słysząc o tysiącu dodatkowych lansjerów ponad oczekiwania, tylko skinął głową wysłał gońca do obserwatorów na szczycie wzgórza z rozkazem zasilenia szeregu. Jeżeli Mat Cauthon potraktował rzecz bez zmrużenia oka, on też mógł. Mat zdążył już zapomnieć, jaki był pod tym względem Legion. Ufali mu absolutnie. Kiedyś Z tego powodu omal nie uciekł od nich. Dziś w nocy był zadowolony. Gdzieś za nim rozległo się podwójne hukanie sowy, a Tuon westchnęła.

— To jakiś omen? — zapytał po to tylko, by coś powiedzieć

— Cieszę się, że w końcu interesujesz się tymi sprawami Zabaweczko. Być może jeszcze uda mi się czegoś ciebie nauczyć. — Jej oczy były wilgotne w księżycowej poświacie. — Dwukrotne pohukiwanie sowy znaczy, że ktoś wkrótce umrze, — Cóż, na tym przeklęta rozmowa się skończyła.

Wkrótce pojawili się Seanchanie, jechali kłusem, kolumna czwórkową, z lancami w dłoniach. Vanin miał rację, ich dowódca znał się na swojej robocie. Przez czas jakiś cwałem, potem kłusem, w ten sposób konie mogły szybko pokonać sporą odległość. Tylko głupcy próbowali galopować na długich dystansach, co zazwyczaj kończyło się zajeżdżonymi i ochwaconymi końmi. Tylko jakichś pierwszych czterdziestu w kolumnie miało płytowe zbroje i dziwne hełmy Seanchan. Szkoda. Nie miał pojęcia, jak Seanchanie zareagują na ofiary wśród swych altarańskich sprzymierzeńców. Straty wśród własnych żołnierzy z pewnością ściągnęłyby ich uwagę.

Kiedy środek kolumny znalazł się na wysokości miejsca gdzie stał, na drodze głęboki głos znienacka zawołał:

— Chorągiew! Stać! — Te dwa słowa zostały wypowiedziane znajomym już mu rozwlekłym akcentem Seanchan, Żołnierze w płytowych zbrojach zatrzymali się natychmiast Pozostali zareagowali nieco wolniej.

Mat wciągnął głęboki oddech. To musiało być dzieło ta’veren. Gdyby sam wydał im rozkaz, nie mogliby się zatrzymać w lepszym miejscu. Oparł dłoń na ramieniu Teslyn. Drgnęły lekko, ale w ten sposób najłatwiej mógł przyciągnąć jej uwagą, 1

— Chorągiew! — krzyknął ten sam głęboki głos. — W koń! — Poniżej żołnierze poruszyli się, żeby posłuchać rozkazu.

— Teraz — powiedział cicho Mat.

Lisi łeb na jego piersi stał się zimny, a chwilę później wysoko ponad drogą popłynęła kula czerwonego światła, zalewając żołnierzy nieziemską poświatą. Ale mieli tylko mgnienie na podziwianie niesamowitego widowiska. Wzdłuż szeregu poniżej Mata zwolniono tysiąc cięciw kuszy, co zlało się w jedno Ogłuszające trzaśnięcie z bata i tysiąc bełtów uderzyło w szyk wroga, z bliska przebijając napierśniki, zbijając ludzi z nóg, powodując głośną panikę wśród koni — a równocześnie następny tysiąc bełtów uderzył z drugiej strony. Oczywiście nie każdy grot trafił celnie, ale w przypadku ciężkiej kuszy nie miało to Większego znaczenia. Żołnierze padali ze zmiażdżonymi nogami, z nogami właściwie odstrzelonymi od ciała. Inni ściskali kikuty strzaskanych rąk, próbując zatamować krew. Wrzask ludzi rozlegał się równie głośno, co kwik koni.

Mat przyglądał się, jak pobliski kusznik pochyla się, żeby przymocować do cięciwy kuszy podwójne haki masywnego, pudełkowatego kołowrotu, zawieszonego na rzemieniu przy pasie od przodu. Kiedy się wyprostował, rzemień wyskoczył z kołowrotu, ale już wyprostowany oparł kołowrót o kolbę odwróconej kuszy, przełożył niewielką dźwignię z boku pudełka i zaczął kręcić korbą. Trzy szybkie obroty i ze zgrzytliwym świstem cięciwa zahaczyła o spust.

— Do drzew! — krzyknął głęboki głos. — Skróćcie dystans, zanim zdążą przeładować! Naprzód!

Niektórzy próbowali dosiąść koni, żeby zaatakować szybciej, inni odrzucali wodze oraz lance i wyciągali miecze. Żaden nie dotarł do drzew. Kolejne dwa tysiące bełtów wbiły się w nich, powalając ludzi, przebijając ludzi, żeby zabijać tych, co stali za nimi, powalając konie. Na zboczu żołnierze Legionu znów w szaleńczym tempie zaczęli kręcić kołowrotami, ale nie było już potrzeby. Tu i tam na drodze słabo wierzgał koń. Jedynymi, którzy się ruszali, byli ludzie próbujący rozpaczliwie wkładać zaimprowizowane opaski uciskowe, żeby się nie wykrwawić na śmierć. Wiatr przynosił tętent kopyt uciekających koni. Niektóre mogły nieść jeźdźców. Głęboki głos już nie wydawał rozkazów.

— Mandevwin — krzyknął Mat. — Tu już skończyliśmy. Każ ludziom wsiadać na konie. Musimy jeszcze dotrzeć w parę miejsc.

— Musisz zostać i pomóc pokonanym wrogom — zdecydowanie oznajmiła Teslyn. — Tego wymagają zasady prowadzenia wojny.

— To jest nowy rodzaj wojny — odparł ochrypłym głosem. Światłości, na drodze było już cicho, ale on wciąż słyszał te wrzaski. — Będą musieli zaczekać, aż pomoże im własna strona.

Tuon mruknęła coś pod nosem. Zdało mu się, że:

— Lew może sobie pozwolić, żeby nie okazywać miłosierdzia.

Ale przecież to byłoby zupełnie bez sensu.

Zgromadził swoich ludzi, potem poprowadził w dół północnego zbocza wzgórza. Nie trzeba zdradzać ocalałym stanu liczebnego oddziału. Za kilka godzin połączą się z oddziałem z drugiego wzgórza, a za następnych kilka godzin z Carlominem. Przed wschodem słońca znowu uderzą na Seanchan. Zmusi ich, by błyskawicznie wyciągnęli dla niego ten przeklęty korek.

28

W Malden

Kiedy tuż przed pierwszym brzaskiem Faile po raz ostatni zapinała w talii szeroki pasek ze złotych ogniw, do wnętrza małego, zatłoczonego namiotu, gdzie wszystkie spały, weszła Dairaine. Na zewnątrz niebo już pewnie robiło się szare wewnątrz równie dobrze wciąż mogłaby panować noc. Lecz oczy Faile zdążyły przywyknąć do ciemności. Szczupła, drobna kobieta z czarnymi lokami spływającymi do pasa marszczyła czoło, równocześnie rozpaczliwie ziewając. W Cairhien zajmowała pozycję ustępującą tylko Głowie jej Domu, ostatniej nocy została obudzona, ponieważ Sevanna nie mogła spać i chciała, żeby jej ktoś poczytał. Sevanna lubiła głos Dairaine, a zapewne również jej donosy o rzekomych wybrykach gai’shain Sevanny. Cairhienianka nigdy nie została napiętnowana jako jedna z tych, które nie potrafią zadowolić swej pani, Teraz jej dłonie powędrowały do złotej obroży i zawahały się, i na widok Faile, Alliandre oraz Maighdin już ubranych, na nogach.

— Zapomniałam odłożyć książkę na właściwie miejsce —, powiedziała głosem niczym kryształowe dzwoneczki, zawracając ku wyjściu z namiotu. — Sevanna każe mnie wychłostać, kiedy po obudzeniu przekona się, że książka nie leży na , miejscu.

— Ona kłamie — warknęła Maighdin, a Dairaine skoczyła do wyjścia.

Faile to wystarczyło. Schwyciła kaptur tamtej i zawlokła ją do namiotu. Dairaine otworzyła usta do krzyku, ale Alliandre zakryła je dłonią i wszystkie trzy powaliły kobietę na zasłaną kucami podłogę. A siły wszystkich trzech się przydały. Dairaine była drobna, lecz wiła się jak wąż, próbowała drapać, gryźć. Podczas gdy tamte ją trzymały, Faile dobyła drugi z ukradzionych noży, zresztą zupełnie niezły sztylet z karbowaną stalową rękojeścią i ostrzem dłuższym niż jej dłoń, i zaczęła ciąć pasy i koców.

— Skąd wiedziałaś? — zapytała Alliandre, trzymając Dairaine za jedną rękę, a dłonią zatykając jej usta i unikając równocześnie pogryzienia. Maighdin usiadła na nogach tamtej i wykręciła jej drugą rękę. Dairaine wciąż się wyrywała, choć musiała już pojąć daremność wszelkiego oporu.

— Wcześniej marszczyła brwi, ale kiedy się odezwała, jej twarz była zupełnie gładka. Reszty się domyśliłam. Gdyby naprawdę martwiła się chłostą, zmarszczyłaby czoło jeszcze bardziej. — Złotowłosa nie była szczególnie kompetentną pokojówką damy, za to dysponowała rozwiniętym zmysłem obserwacji.

— Ale co nasunęło jej podejrzenia?

Maighdin wzruszyła ramionami.

— Może jedna z nas wyglądała na winną lub sprawiała dziwne wrażenie. Choć nie jestem w stanie wyjaśnić, jak bez światła mogła się zorientować.

Wkrótce Dairaine była dokładnie skrępowana, kostki i nadgarstki miała związane za plecami. Już się tak nie wyrywała jak przedtem. Zwinięty w kłębek fragment oderwanej bielizny umocowany w ustach kolejnym pasem koca posłużył jako knebel, zza którego dobywały się tylko niewyraźne postękiwania. Zadarła do góry głowę, żeby wściekle na nie spojrzeć. Faile nie potrafiła dobrze dostrzec twarzy, ale nie oczekiwała innego wyrazu niż wściekłość lub błaganie, a Dairaine błagała tylko Shaido. Wykorzystywała swą pozycję gai’shain Sevanny, żeby znęcać się nad innymi gai’shain, a pozostałym gai’shain Sevanny naprzykrzała się, opowiadając o nich niestworzone historie. Kłopot polegał na tym, że nie mogły jej tu zostawić. W każdej chwili mógł ktoś wejść, wzywając je na służbę.

— Możemy ją zabić i ukryć ciało — zaproponowała Alliandre, przeczesując palcami włosy. Podczas walki jej fryzura znalazła się w nieładzie.

— Gdzie? — zapytała Maighdin, zajmując się w ten sam sposób swoimi złotymi jak słońce włosami. W tonie jej głosu nie było nic z uniżoności pokojówki zwracającej się do królowej. Więźniowie w niewoli musieli traktować się jak równi, w przeciwnym razie pomagali strażnikom. Trochę czasu zabrało, nim Alliandre to zrozumiała.

— Gdzieś, gdzie nie znajdą jej do jutra. Sevanna może wysłać ludzi za Galiną, aby sprowadzili nas z powrotem, jeśli uzna, że zabiliśmy jedną z jej niewolnic. — Wypowiedziała to słowo z ostateczną przyganą, na jaką było ją stać. — A ja nie ufam Galinie, że nie pozwoli im nas zabrać.

Dairaine znów zaczęła szarpać się w więzach i stękać jeszcze głośniej niż przedtem. Może mimo wszystko zdecydowała się błagać o litość.

— Nie zabijemy jej — postanowiła Faile. Nie chodziło o skrupuły czy litość. Po prostu nie miały gdzie ukryć ciała, by nie zostało zbyt szybko odkryte i gdzie mogłyby z nim dotrzeć niepostrzeżenie. — Obawiam się, że musimy zmienić plany. Zaczekajcie tutaj.

Wyjrzała z namiotu, zobaczyła niebo, które powoli przybierało perłową barwę oraz przyczynę podejrzliwości Dairaine. Na zewnątrz zgodnie z ustaleniami czekały Bain i Chiad w bieli, aby odprowadzić je na miejsce spotkania. Rolan i jego przyjaciele zapewne jeszcze nie zasiedli do śniadania — taką miała nadzieję, w przeciwnym razie mogliby zrobić coś głupiego i zniszczyć wszystko — a Bain i Chiad zgłosiły się, by zająć się mężczyznami, którzy chcieliby im przeszkodzić. Jakoś nie potrafiła zmusić się i poprosić ich o wyjaśnienie, jak mają zamiar się nimi zająć. Niektóre poświęcenia najlepiej czuły się pod osłoną tajemnicy. I cichej wdzięczności serca. Dwie gai’shain z wiklinowymi koszami z pewnością nie mogły wzbudzić podejrzeń w Cairhieniance, ale trzydzieścioro czy czterdzieścioro z pewnością tak, a właśnie tylu szło tłumnie w ich stronę po wąskich błotnistych przesmykach między namiotami. Spod białego kaptura zerkała pulchna, pospolita twarz Aravine, spod następnego piękna twarz Lusary. Alvon był tam ze swoim synem Therilem w szatach z ubłoconego płótna namiotowego, była Alainia, pulchna amadicjańska jubilerka w brudnych zgrzebnych lnach, Dormin, krępy cairhieniański szewc, wreszcie Corvila, szczupły tkacz, miejscowy, z Altary i... Nie stanowili nawet jednej dziesiątej tych, którzy jej przysięgli, ale tak liczne zgromadzenie gai’shain wzbudziłoby podejrzliwość nawet w kamieniu. Zwłaszcza w zestawieniu z faktem, że wszystkie trzy były ubrane. Dairaine z pewnością słyszała, kogo na ten ranek wezwała Sevanna. Skąd się dowiedzieli, że dzisiaj jest dzień ucieczki? Za późno, żeby się tym martwić. Gdyby któryś z Shaido również wiedział, dawno wywleczono by je z namiotu.

— Co wy tu robicie? — zapytała.

— Chcieliśmy być przy tym, jak odejdziesz, moja pani — odrzekł Theril swoim pospolitym, ledwo zrozumiałym akcentem. — Bardzo uważaliśmy, żeby dotrzeć tu pojedynczo lub dwójkami.

Lusara pokiwała z zadowoleniem głową i nie była jedyna w tłumie.

— Cóż, możemy się już pożegnać — zdecydowanie oznajmiła Faile. Nie trzeba im mówić, jak bardzo narazili na szwank całą ucieczkę. — Do czasu, aż po was wrócę. — Jeżeli ojciec nie da jej armii, Perrin będzie musiał. Dzięki swej przyjaźni z Randem al’Thorem. Światłości, gdzie on się podziewał? Nie! Powinna być zadowolona, że jeszcze tu nie dotarł, że nie dał się zabić w daremnej próbie prześlizgnięcia się do obozu i uratowania jej. Powinna się z tego cieszyć i nie myśleć o powodach, które go zatrzymują. — Teraz idźcie, zanim ktoś was zobaczy i zacznie opowiadać historie. I z nikim na ten temat nie rozmawiajcie. — Ze strony popleczników nic jej nie groziło, w przeciwnym razie dawno trafiłaby w kajdany, ale wśród gai’shain było zbyt wielu takich jak Dairaine i nie dotyczyło to tylko od dawna przebywających w niewoli Cairhienian. Niektórzy ludzie mieli naturalne skłonności do lizania dłoni oprawców, gdziekolwiek się znaleźli. Mężczyźni ukłonili się, kobiety dygnęły, niektórzy przyłożyli kłykcie do czół — jakby w każdej chwili ktoś nie mógł wystawić głowy z namiotu i ich zobaczyć — a potem z ponurymi wyrazami twarzy rozeszli się w różne strony. Naprawdę chcieli się przyglądać, jak ucieka! Nie miała czasu, żeby teraz dawać wyraz rozdrażnieniu. Podbiegła do Bain i Chiad, pospiesznie wyjaśniła im sytuację w namiocie.

Kiedy skończyła, wymieniły spojrzenia, a potem postawiły kosz na ziemi i zamigotały palcami w mowie dłoni Panien. Nie patrzyła na ich ręce, ponieważ rozmowa najwyraźniej miała być prywatna. Tak czy siak, pewnie nie zrozumiałaby zbyt wiele. Ich palce poruszały się zbyt szybko. Płomiennowłosa Bain o ciemnoniebieskich oczach była od niej o pół dłoni wyższa szarooka Chiad tylko o palec. Były jej bliskimi przyjaciółkami, ale siebie adoptowały jako pierwsze siostry, a to tworzyło więź mocniejszą niż jakakolwiek przyjaźń.

— Zajmiemy się Dairaine Saighan — powiedziała w końcu Chiad. — Ale to oznacza, że musisz sama udać się do miasta.

Faile westchnęła, nic jednak nie mogła na to poradzić. Być może Rolan już nie spał. W tej chwili mógł ją obserwować. Zawsze pojawiał się jakby znikąd, gdy tylko go potrzebowała. Z pewnością nie przeszkodzi jej w ucieczce... przecież sam obiecał zabrać ją ze sobą kiedy opuści obóz! Mimo to wciąż nie porzucił nadziei i nie porzuci jej, póki Faile będzie nosiła biel. On i te jego gry w pocałunki! Być może chciałby zatrzymać ją w szatach gai’shain odrobinę dłużej. Kiedy mężczyźni próbowali pomóc, zawsze im się wydawało, że ich sposób jest jedyny.

Bain i Chiad wślizgnęły się do małego namiotu, po chwili na zewnątrz wyszły Alliandre i Maighdin. W środku naprawdę nie było miejsca dla pięciu. Maighdin obeszła namiot i wróciła z koszykiem, identycznym jak przyniesiony przez Bain i Chiad. Z każdego wystawały brudne szaty gai’shain, przez co wyglądał jak kosz z praniem, ale pod nimi były prawie dopasowane sukienki, mały toporek, proca, rzemienie na wnyki, krzesiwo, woreczki z mąką, otrębami, suszoną fasolą, solą, drożdżami oraz kilka monet, jakie udało się zdobyć, czyli jednym słowem wszystko, czego potrzebowały, by dotrzeć do Perrina. Galina wyprowadzi je z obozu, ale nie sposób przewidzieć, w jakim kierunku zawiodą ją „sprawy Aes Sedai”. Od początku powinny być samowystarczalne. Faile uważała, że Aes Sedai porzuci je, gdy tylko będzie mogła.

Maighdin stała nad swoim koszykiem, otaczała ją aura zdecydowania, szczęki miała zaciśnięte, oczy twarde, natomiast oblicze Alliandre zdobił uśmiech.

— Postaraj się nie wyglądać na tak zadowoloną — poradziła Faile. Gai’shain wywodzący się z mieszkańców mokradeł rzadko się uśmiechali, a nigdy tak radośnie.

Alliandre spróbowała przybrać inny wyraz twarzy, lecz za każdym razem, gdy uśmiech już znikał, wypełzał znowu.

— Dzisiaj uciekamy — powiedziała. — Nie potrafię się nie uśmiechać.

— Przestaniesz, gdy zobaczy cię któraś z Mądrych i postanowi się przekonać, czemu jesteś taka szczęśliwa.

— Ani wśród namiotów gai’shain, ani w Malden zapewne nie spotkamy żadnej Mądrej — odrzekła tamta, wciąż się uśmiechając Maighdin, mimo zupełnie innego nastroju, przytaknęła.

Faile poddała się. Po prawdzie, mimo przejść z Dairaine, sama czuła uniesienie. Dzisiaj uciekały.

Bain wyszła z namiotu, przytrzymała Chiad jego klapę, a tamta na plecach wyniosła z wnętrza tobołek owinięty w koc i na tyle duży, żeby można w nim domyślać się obecności małej kobietki zgiętej wpół. Chiad była silna, ale musiała się pochylić, żeby ciężar nie odgiął jej w tył.

— Dlaczego ona się nie rusza? — zapytała Faile. Nie bała się, że zabiły Dairaine. Rygorystycznie przestrzegały reguł stanu gai’shain, a jedną z nich był całkowity zakaz przemocy. Ale w kocu mogło być martwe drewno, tak był nieruchomy.

Bain odpowiedziała cicho, w jej oczach lśniło rozbawienie.

— Pogłaskałam ją po włosach i powiedziałam, że poczują niezadowolenie, jeśli będę jej musiała wyrządzić krzywdę. Prosta prawda, biorąc pod uwagę, ile toh kosztowałby mnie choć jeden wymierzony jej klaps. — Chiad zachichotała, — Myślę, że Dairaine Saighan uznała, że jej grozimy. Myślę, że będzie bardzo cicha i nieruchoma, póki jej nie uwolnimy. — Aż się zatrzęsła od bezgłośnego śmiechu. Poczucie humoru Aielów wciąż pozostawało dla Faile zagadką. Wiedziała, że przecież zostaną surowo ukarane. Pomoc w próbie ucieczki była karana równie ostro jak sama próba ucieczki.

— Jestem i będę wam bardzo wdzięczna — odrzekła, — I tobie, i Chiad, teraz i zawsze. Mam wobec was wielkie toh — Lekko pocałowała Bain w policzek, od czego tamta oczy wiście spłonęła rumieńcem czerwonym jak włosy. Aielowie byli bardzo pruderyjni w miejscach publicznych. Pod pewnymi względami.

Bain zerknęła na Chiad i lekki uśmiech pojawił się na jej ustach.

— Kiedy spotkasz Gaula, powiedz mu, że Chiad jest gai’shain u mężczyzny o silnych dłoniach, mężczyzny, którego serce to ogień. On zrozumie. Muszę pomóc zanieść jej ten ciężar w bezpieczne miejsce. Obyś zawsze znalazła wodę i cień, Faile Bashere. — Koniuszkami palców delikatnie musnęła policzek Faile. — Któregoś dnia znów się spotkamy.

Podeszła do Chiad, ujęła jeden z końców koca, a potem szybko odeszły z ciężarem. Gaul może i zrozumie, Faile nie pojmowała. Przynajmniej tego o ognistym sercu, wątpiła też, by dłonie Manderica w najmniejszym stopniu interesowały Chiad. Tamtemu brzydko pachniało z ust i kiedy nie udawał się na zbójeckie lub myśliwskie wyprawy, pił od samego rana. Natychmiast opamiętała się, przegnała z głowy myśli o Gaulu i Mandericu, zarzuciła kosz na ramię. Już zmarnowały zbyt dużo czasu.

Niebo powoli oblekało się w barwy i jasność dnia, wśród bezładnej pstrokacizny namiotów pod murami Malden spieszyli gai’shain — na miejsce zleconych obowiązków, z jakimiś ciężarami, które przynajmniej sprawiały wrażenie, że coś robią — nikt nie zwracał uwagi na trzy kobiety niosące ku bramom miasta kosze z praniem. Prania zawsze było dużo, nawet dla gai’shain Sevanny. Gai’shain z mokradeł było zbyt wielu, żeby Faile znała wszystkich, zrazu nikt znajomy nie wpadł jej w oko i tak było do czasu, aż dotarły na miejsce, gdzie przestępując z nogi na nogę, stały Arrela i Lacile z koszami na ramionach. Arrela była wyższa od większości kobiet Aielów, smagła, ciemne włosy strzygła krótko jak Panny i chodziła na męską modłę. Lacile była niska, blada, szczupła, we włosy wplatała czerwone wstążki, choć włosy te nie były dłuższe niż u towarzyszki niewoli. W sukniach chodziła wdzięcznie, a kiedy zakładała spodnie, jej chód nabierał wyuzdanego charakteru. Obie jak na komendę wydały z siebie autentyczne westchnienia ulgi.

— Myślałyśmy, że coś się stało — powiedziała Arrela.

— Nic, z czym byśmy sobie nie poradziły — uspokoiła ją Faile.

— Gdzie są Bain i Chiad? — nerwowo zapytała Lacile.

— Miały coś innego do załatwienia — odrzekła Faile. — Idziemy same.

Tamte wymieniły spojrzenia, a w ich westchnieniach tym razem nie było już ulgi. Oczywiście, że Rolan im nie przeszkodzi. Nie będzie się wtrącał do ich ucieczki. Oczywiście, że nie.

Nabijane żelazem bramy Malden stały rozwarte na oścież, ich skrzydła opierały się o granitowe mury — i tak było od upadku miasta. Rdza pobrązowiła żelazne sztaby, a zawiasy przeżarła do tego stopnia, że zamknięcie bram mogło się okazać niemożliwe. W szarych wieżach strzegących wjazdu wiły sobie gniazda gołębie.

Były pierwsze w mieście. A przynajmniej Faile nikogo nie widziała w głębi ulicy. Kiedy przeszły przez bramę, wydobyła sztylet z pochwy w rękawie i trzymała go w wyprostowanej ręce, ostrzem przyciśniętym do nadgarstka.

Pozostałe kobiety poszły za jej przykładem, choć brakowało im wprawy. Bez Bain i Chiad, z nadzieją, że Rolan i jego przyjaciele są zajęci czymś innym, musiały same zadbać o swoje bezpieczeństwo. Malden nie było aż tak niebezpieczne dla kobiety — dla kobiety gai’shain; ze Shaido, którzy próbowali polować na swoje, radzono sobie szybko za pomocą srogiej pokuty — nie było aż tak niebezpieczne dla kobiety jak ta część obozu, w której mieszkali Shaido, niemniej czasami zdarzały się tu napaści, bywało, że zbiorowe. Światłości, spraw, żeby, jeśli ich zaczepią, był to tylko jeden lub dwóch. Z jednym lub dwoma mogą sobie poradzić i zabić z zaskoczenia, zanim zorientują się, że te gai’shain mają zęby. Jeżeli będzie ich więcej, zrobią, na co je stać, ale w końcu garncarz czy tkacz Aielów był równie groźny, co wyszkolony żołnierz jakiegoś lorda. Nie dbając o ciężar koszy, wędrowały na paluszkach, oczy biegały im na wszystkie strony, w każdej chwili były gotowe uciekać w dowolnym kierunku.

Mimo iż pożar oszczędził tę część miasta, i tak przedstawiała sobą obraz ruiny. Skorupy zastawy stołowej i ceramiki chrzęściły pod miękkimi białymi butami. Strzępy odzieży zdartej z mężczyzn i kobiet obróconych w gai’shain wciąż zaściełały szare kamienie bruku. Na te żałosne, zetlałe łachy przez ponad miesiąc padał najpierw śnieg, a potem deszcz, Faile wątpiła, by teraz przyciągnęły wzrok najnędzniejszego łachmaniarza. Tu i tam poniewierały się dziecięce zabawki — drewniany koń czy lalka, z której już płatkami obłaziła farba — porzucone przez młodych, którym pozwolono uciec wraz z bardzo starymi, chorymi i słabymi. Kryte łupkiem drewniane czy kamienne domy przy ulicy ziały wybitymi otworami okien i drzwi. Wraz ze wszystkimi przedmiotami codziennego użytku, jakie wpadły w oko Shaido, miasto ogołocone zostało z każdego luźnego kawałka drewna i tylko fakt, że rozbiórka domów była mniej efektywna niż ścinanie drzew w otaczających lasach, oszczędził drewniane konstrukcje budynków. Ich fasady kojarzyły się Faile z pustymi oczodołami czaszki. Wędrowała tymi ulicami masę razy, ale dopiero teraz odniosła wrażenie, że jest obserwowana. Aż włosy jeżyły jej się na głowie.

W połowie drogi przez miasto obejrzała się ku bramom, od których dzieliło ją nie więcej niż sto pięćdziesiąt kroków. Ulica wciąż pozostawała pusta, ale wkrótce mieli się na niej pojawić pierwsi mężczyźni i kobiety z wiadrami na wodę. Czerpanie wody zaczynało się wcześnie i trwało cały dzień. Należało się pospieszyć. Skręciła w wąską, boczną uliczkę, przyspieszyła kroku, choć miała kłopoty z utrzymaniem kosza w równowadze. Pozostałe zapewne radziły sobie nie lepiej, lecz żadna się nie skarżyła. Muszą się gdzieś schować, zanim pojawią się tamci gai’shain. Nie było żadnych powodów, aby gai’shain wchodząc do miasta, plątali się po bocznych uliczkach, miast zmierzać prosto do cysterny pod fortecą. Czyjaś chęć zaskarbienia sobie drobnej łaski lub po prostu nieostrożne słowo mogą sprawić, że Shaido natychmiast zaczną ich ścigać po mieście, a stąd była tylko jedna droga wyjścia, nie licząc tej przez mury, która wszak wiązała się ze skokiem z wysokości dziesięciu kroków i ryzykiem połamania nóg.

Doszły do dwupiętrowego, kamiennego budynku pozbawionej obecnie szyldu i ziejącej wybitymi oknami gospody, tam Faile szybko weszła do wspólnej sali, pozostałe podążyły za nią. Lacile zdjęła z ramion kosz i oparła się o futrynę drzwi, aby obserwować ulicę. Sklepione belkami pomieszczenie było aż do zakurzonych desek podłogi odwarte ze wszystkiego, a w kamiennym kominku brakowało rusztów, pogrzebaczy i innych utensyliów. Z klatki schodowej na tyłach sali wyłamano poręcze, zniknęły też drzwi do kuchni. Kuchnia była w równie żałosnym stanie. Faile sprawdziła, ponieważ jakieś garnki noże lub łyżki mogły się przydać. Wreszcie postawiła kosz na podłodze i pospieszyła ku klatce schodowej. Był to nadzwyczajny okaz solidnej ciesielskiej roboty, grube belki przygotowano do tego, by przetrwały pokolenia wchodzących i schodzących. Rozbiórka tej klatki nastręczałaby tyleż kłopotów, co zdemolowanie całego budynku. Sięgnęła pod schody i na powierzchni belki nośnej wyczuła szeroką jak nadgarstek, nie całkiem szklaną różdżkę. W swoim czasie jakoś nie potrafiła wymyślić lepszej kryjówki, z drugiej strony, kto by zaglądał w takie miejsce — teraz poczuła, jak opuszcza ją napięcie.

Lacile wciąż trwała przyklejona do framugi drzwi, pozostałe podbiegły do Faile.

— W końcu — powiedziała Alliandre, ostrożnie gładząc różdżkę czubkami palców. — Cena naszej wolności. Co to jest?

— Angreal — odrzekła Faile. — A może ter’angreal, Nie wiem na pewno, wiem tylko, że Galina bardzo chce to mieć, a więc musi chodzić o jedno i drugie.

Maighdin śmiało położyła dłoń na różdżce.

— To może być i jedno, i drugie — mruknęła. — Często pod dłonią ich powierzchnia sprawia dziwne wrażenie. Przynajmniej tak mi mówiono. — Twierdziła, że nigdy nie była w Białej Wieży, jednak Faile ostatnimi czasy coraz mniej dawała wiary jej słowom. Maighdin potrafiła przenosić, nie mniej tak słabo i kosztem tak ogromnego zmęczenia, że Mądre nie widziały niebezpieczeństwa w daniu jej całkowitej swobody. Cóż, swobody na tyle, na ile mogli się nią cieszyć gai’shain. Jej zaprzeczenia mogły być kwestią wstydu. Faile słyszała, że kobiety, które wygnano z Wieży, ponieważ nie mogły zostać Aes Sedai, często zaprzeczały, iż w ogóle w niej były, aby skryć przed światem swą niewątpliwą porażkę.

Arrela pokręciła głową i cofnęła się o krok. Była Tairenianką, więc mimo iż zdarzało się jej podróżować w towarzystwie Aes Sedai, wciąż czuła się nieswojo wobec Mocy i wszelkich przedmiotów z nią związanych. Spojrzała na gładką, białą różdżkę jak na czerwoną żmiję i oblizała wargi.

— Galina może już na nas czeka. Zdenerwuje się, jeśli każemy jej czekać zbyt długo.

— Droga wciąż wolna, Lacile? — zapytała Faile, wkładając różdżkę na dno koszyka. Arrela westchnęła ciężko, wyraźnie tak samo zadowolona, że nie musi już patrzeć na tę rzecz, co wcześniej z widoku Faile.

— Tak — odparła Cairhienianka. — Ale nie pojmuję dlaczego. — Wciąż stała tak, by jednym okiem zerkać przez krawędź framugi. — O tej porze już pierwsi gai’shain powinni iść po wodę.

— Może coś się stało w obozie — powiedziała Maighdin. Nagle twarz jej spochmurniała, w ręku błysnął nóż. Miał drewnianą rękojeść i poszczerbione, pokryte wgłębieniami od rdzy ostrze.

Faile powoli pokiwała głową. Może na przykład znaleziono już Dairaine. Tamta nie potrafiłaby powiedzieć, dokąd udała się Faile wraz z pozostałymi, ale mogła rozpoznać kogoś wśród zgromadzonych gai’shain. Jak długo wytrzymają na przesłuchaniu? Jak długo wytrzyma Alvon, gdy zaczną przesłuchiwać Therila?

— W tej sprawie i tak nic nie możemy zrobić. Galina nas stąd wyciągnie.

Mimo to po wyjściu z budynku gospody pobiegły, trzymając kosze przed sobą i zadzierając szaty, aby się nie potknąć. Nie tylko Faile często oglądała się przez ramię i traciła równowagę. Nie była nawet pewna, czy poczuła ulgę, gdy w końcu zobaczyła gai’shain z wiadrami na koromysłach w prześwicie i krzyżującej się głównej ulicy miasta. Z pewnością natomiast zwolniła kroku.

Nie musiały biec daleko. Po kilku chwilach zapach spalonego drewna, który już wywietrzał z reszty Malden, nasilił się. Południowa część miasta stanowiła kompletną ruinę. Zatrzymały się na jej skraju, a potem ostrożnie minęły róg ulicy tak, aby nie dostrzeżono ich z głównego prospektu. Miejsce, gdzie stały, dzieliło od południowych murów obronnych niecałe dwieście kroków — całą tę przestrzeń zajmowało pozbawione dachów gruzowisko poczerniałego kamienia, gdzieniegdzie przetykane stosami zwęglonych belek, które deszcze do czysta opłukały z popiołów. Tu i tam w więźbie budynków brakowało nawet najgrubszych legarów. Tylko po południowej stronie ulicy, na której się znajdowały, stały ściany choć trochę przypominające dawną zabudowę. Tu właśnie powstrzymano ogień, który rozszalał się po tym, jak Shaido zdobyli miasto. Sześć budynków było pozbawionych dachów, choć niższe piętra wydawały się nietknięte, kilkanaście składało się z pochylonych stosów kamienia i poczerniałych belek, wreszcie na wpół spalonych desek, które mogły zawalić się w każdej chwili.

— Tam — powiedziała Maighdin, wskazując na wschodni kraniec ulicy. Niedaleko na wietrze powiewał strzęp czerwonej materii. Zamocowany w ścianie jednego z domów grożących zawaleniem. Podeszły bliżej, postawiły kosze na bruku. Czerwona materia załopotała znowu.

— Dlaczego chciała się z nami spotkać właśnie tutaj? — mruknęła Alliandre. — Wystarczy, że któraś kichnie, a to się zawali. — Potarła nos, jakby właśnie jej się zachciało.

— Jest całkiem wytrzymały. Sprawdziłam. — Dobiegający zza pleców głos Galiny sprawił, że Faile aż podskoczyła. Kobieta podążała w ich kierunku, najwyraźniej wyszła z jednego z. budynków po przeciwnej, północnej stronie ulicy. Po tak długim czasie oglądania jej w pasku i naszyjniku ze złota oraz ognistych łez sprawiała bez nich dziwne wrażenie. Wciąż miała na sobie białe jedwabie, niemniej brak biżuterii był przekonujący. Galinie nie udało się jakimś sposobem odwrócić kota ogonem, mówiła prawdę. Dzisiaj wyjeżdżała.

— Dlaczego nie w jednym z lepiej zachowanych budynków? — dopytywała się Faile. — Albo tutaj?

— Ponieważ nie chcę, by ktoś widział to w moich rękach — powiedziała Galina, przechodząc obok. — Ponieważ nikt nie będzie zaglądał do wnętrza takiej ruiny. Ponieważ tak chciałam. — Przeszła przez otwór, który kiedyś był drzwiami, schylając się pod ciężką, poczerniałą belką stropu zagradzającą wejście. Zaraz skręciła w prawo i zeszła po schodach na dół. — Nie ociągajcie się.

Faile wymieniła spojrzenia z pozostałymi kobietami. To było co najmniej dziwne.

— Jeżeli ona ma nas stąd wydostać — warknęła Alliandre, chwytając swój kosz — mogę jej to dać w całkowitym odosobnieniu. — Mimo odważnych słów zaczekała, aż Faile weźmie swój koszyk i pójdzie pierwsza.

Nad wiodącymi w dół drewnianymi schodami nisko wisiały zwęglone belki i poczerniałe deski, ale swoboda Galiny ośmieliła również Faile. Ta kobieta nie ryzykowałaby przecież pogrzebania żywcem tudzież przygniecenia w momencie, gdy w końcu zdobędzie różdżkę. Przez szczeliny nad głowami, niektóre szerokie niczym okna, wpadały smugi światła, było dość jasno, żeby zobaczyć, iż mimo zdradzieckiego wyglądu tego, co nad głowami, piwnica jest w stosunkowo dobrym stanie. Pod jedną z kamiennych ścian stały wielkie beczki, większość była popalona, od żaru wyskoczyły im klepki, niemniej nietrudno się domyślić, iż wcześniej była to gospoda bądź tawerna. A może sklep winiarza. Tereny wokół Malden rodziły ogromne ilości średniej jakości wina.

Galina stała w małej kałuży światła na środku zasłanej drobnym gruzem podłogi. Na twarzy miała pogodę Aes Sedai, podniecenie poprzedniego dnia zupełnie gdzieś się zapodziało.

— Gdzie to jest? — zapytała chłodno. — Daj mi. — Faile postawiła koszyk na podłodze i sięgnęła głęboko ręką. Kiedy wydobyła białą różdżkę, dłonie Galiny zadrżały. Faile podała jej różdżkę, ona sięgnęła po nią niemal z wahaniem. Gdyby nie wiedziała lepiej, Faile doszłaby do wniosku, że tamta boi się wziąć ją do ręki. W końcu palce Galiny objęły różdżkę, wypuściła długo wstrzymywany oddech. Wyszarpnęła różdżkę z ręki Faile, zanim ta zdążyła rozluźnić uchwyt. Aes Sedai drżała, ale jej uśmiech był... triumfujący.

— Jak zamierzasz nas wyprowadzić z obozu? — zapytała Faile. — Czy powinnyśmy się już przebrać?

Galina otworzyła usta, potem znienacka uniosła wolną dłoń, wnętrzem w ich stronę. Głowę nachyliła w kierunku schodów, I jakby nasłuchując.

— Może to nic — powiedziała cicho. — Ale najlepiej będzie, jak sprawdzę. Zaczekajcie tutaj i bądźcie cicho. Bądźcie cicho — syknęła, kiedy Faile spróbowała się odezwać. Aes Sedai uniosła krawędź jedwabnych szat, pospieszyła ku schodom, a potem wstąpiła na nie, sprawiając wrażenie kogoś, kto nie wie, co go czeka na górze. Wkrótce jej stopy zniknęły za rumowiskiem pochylonych desek i belek.

— Czy któraś coś słyszała? — szepnęła Faile. Wszystkie pokręciły głowami. — Może ona dzierży Moc. Słyszałam, że dzięki temu...

— Nie dzierżyła Mocy — wtrąciła Maighdin. — Nigdy nie widziałam, żeby...

Nagle nad nimi zajęczało drewno, a potem z ogłuszającym łomotem zawaliły się belki i deski, wzniecając oślepiające tumany czarnego pyłu i piachu, od których Faile pochwyciły paroksyzmy kaszlu. W powietrzu znienacka zaciążył odór spalenizny, jak w dniu, gdy płonęło Malden. Coś zleciało z góry i uderzyło ją mocno w ramię, przykucnęła, starając się chronić głowę. Któraś z kobiet krzyknęła. Faile usłyszała stuk kolejnych fragmentów niepewnego sklepienia walących się na podłogę piwnicy. Ale to były tylko deski, fragmenty desek — nic nie załomotało tak ciężko i głośno, jak uczyniłaby to spadająca belka lub fragment legara.

W końcu — wydawało się, że trwa to całe godziny, a zapewne minęło kilka minut — deszcz gruzu przestał się sypać. Kurz zaczął powoli opadać. Szybko rozejrzała się dookoła — jej towarzyszki kuliły się na podłodze, głowy chowając w ramionach. Światła było jakby więcej niż przed katastrofą. Nieco więcej. Niektóre ze szczelin nad głową stały się szersze. Po twarzy Alliandre spod włosów spływała strużka krwi. Wszystkie od stóp do głów pokrywał czarny kurz.

— Żadnej nic się nie stało? — zapytała Faile i rozkaszlała się. Kurz nie opadł jeszcze do reszty, czuła jego smak na języku i w gardle. Smak węgla.

— Nie — odrzekła Alliandre, delikatnie macając czaszkę. — To tylko zadrapanie. — Pozostałe również zgodnie twierdziły, że z nimi wszystko w porządku, choć Arrela chyba z trudem poruszała prawą ręką. Bez wątpienia wszystkie zostały mocno poobijane, a Faile podejrzewała, że jej lewe ramię wkrótce zrobi się sinoczarne, niemniej trudno to było uznać za prawdziwą ranę.

Potem jej wzrok padł na klatkę schodową i poczuła łzy napływające do oczu. Spadający z góry gruz wypełnił całą przestrzeń w miejscu, gdzie niedawno były schody. Choć może uda się przecisnąć przez szersze szczeliny w suficie... Faile pomyślała, że gdyby stanęła na ramionach Arreli, mogłaby do nich sięgnąć... Z drugiej strony, pewnie nie da rady się przecisnąć, mając do dyspozycji tylko jedno zdrowe ramię. Arrela też pewnie sobie nie poradzi. A gdyby nawet którejś się udało, musiałaby dalej pełznąć przez gąszcz wypalonej ruiny, co zapewne doprowadzi do obsunięcia się reszty gruzowiska.

— Nie! — jęknęła Alliandre. — Nie teraz! Kiedy już byłyśmy tak blisko! — Wstała, podbiegła do stosu desek i belek, tak że prawie przywarła do nich całym ciałem, zaczęła krzyczeć: — Galina! Pomóż nam! Jesteśmy w pułapce! Przenieś Moc i usuń deski! Oczyść drogę, żebyśmy mogły wyjść! Galina! Galina! Galina! — Zawisła na plątaninie drewna, ramiona jej drżały. — Galina — płakała. — Galina, pomóż nam.

— Galiny już nie ma — gorzko oznajmiła Faile. Gdyby była na górze i chciała im pomóc, już dawno by się odezwała. — Fakt, że zostałyśmy tu uwięzione i być może nie żyjemy, daje znakomitą wymówkę, by nas zostawić. Poza tym, nie wiem, czy jakaś Aes Sedai poradziłaby sobie z tymi belkami, nawet gdyby spróbowała z całych sił. — Nie chciała wspominać możliwości, że Galina sama zaaranżowała sobie tę wymówkę. Światłości, nie powinna wówczas uderzyć tej kobiety. Lecz na obwinianie się też już było za późno.

— Co teraz zrobimy? — zapytała Arrela.

— Odkopiemy się — odpowiedziały równocześnie Faile i Maighdin. Faile zerknęła z zaskoczeniem. Na brudnej twarzy jej pokojówki zastygł grymas prawdziwie królewskiej determinacji.

— Tak — przyznała Alliandre, prostując się. Odwróciła się, a w śladach łez wyrzeźbionych w warstwie kurzu pokrywającej twarz nie zalśniła świeża wilgoć. Naprawdę była królową i zapewne zawstydziła ją odwaga okazana przez zwykłą pokojówkę damy. — Wykopiemy się. A jeśli nam się nie uda... Jeśli nam się nie uda, nie umrę, mając to na sobie! — Odpięła złoty pasek, cisnęła pogardliwie w kąt piwnicy. Wkrótce jego śladem poleciała złota obroża.

— Będą nam potrzebne, żeby przedostać się przez obóz Shaido — łagodnie napominała ją Faile. — O pomocy Galiny zapewne możemy zapomnieć, mimo to mam zamiar dziś się stąd wydostać. — Chodziło o Dairaine. Bain i Chiad nie mogły jej ukrywać w nieskończoność. — A przynajmniej zaraz po tym, jak się wydostaniemy. Będziemy udawać, że nas wysłano na jagody. — Nie chciała jednak wzgardzić śmiałym gestem lenniczki. — Na razie nikt nie każe nam ich nosić. — Zdjęła pasek i obrożę, postawiła prosto kosz i położyła je na brudnej odzieży gai’shain. Pozostałe poszły za jej przykładem. Alliandre wzięła własny pasek i obrożę, śmiejąc się żałośnie. Dobrze, że choć potrafiła się śmiać. Faile jakoś nie było do śmiechu.

Gmatwanina poczerniałych belek i na poły spalonych desek przypominała jedną z tych zagadek kowalskich, które tak lubił jej Perrin: na cokolwiek się nie spojrzało, zahaczało o coś innego. Gorzej, z najcięższymi belkami prawdopodobnie nie poradzą sobie nawet wspólnymi siłami. Gdyby wszak udało się częściowo oczyścić drogę, a potem prześlizgnąć się między najgrubszymi legarami... To mogłoby być dość niebezpieczne. Ale kiedy z opresji wiedzie tylko niebezpieczna droga, wybiera się ją.

Kilka desek dało się całkiem łatwo wyjąć. Położyły je na stosie w głębi piwnicy. Potem każdą trzeba było wybierać z najwyższą ostrożnością, stwierdziwszy najpierw, co może się zawalić, gdy zostanie usunięta. Sięgały dłońmi najdalej, jak mogły w głąb drewnianego galimatiasu, macały gwoździe, które mogły o coś zaczepić, przez cały czas starając się nie myśleć, że wszystko może runąć i zmiażdżyć ręce. W następnej dopiero kolejności przystępowały do usuwania kolejnych elementów — czasami ciągnęły po dwie, coraz mocniej, póki kolejna deska nie wyszła. Praca postępowała powoli, wielki stos od czasu do czasu wydawał niepokojące odgłosy, przesuwając się nieznacznie. Kiedy tak się działo, wszystkie odskakiwały do tyłu, wstrzymując oddech. I nie ruszały się, póki nie były pewne, że drewniany potrzask nie runie. Mozolna robota stała się całym ich światem. Raz Faile zdało się, że słyszy wycie wilków. Zazwyczaj wilki wzbudzały w jej głowie myśli o Perrinie, ale nie tym razem. Robota była wszystkim.

Wtedy Alliandre wyszarpnęła kolejną zwęgloną deskę, a cała masa z żałosnym jęczeniem zaczęła się chwiać. I chylić w ich stronę. Wszystkie pobiegły w głąb piwnicy, stos drewna zawalił się z ogłuszającym łomotem, wzniecając tumany pyłu. Kiedy przestały kaszleć i przejrzały na oczy — ledwie, ledwie zresztą, ponieważ w powietrzu wciąż było pełno kurzu — przekonały się, że piwnica została zasypana w jakiejś jednej czwartej. Cała ich robota na nic, a co gorsza, reszta złowieszczego rumowiska wyraźnie nachylała się w ich stronę. Zajęczała raz jeszcze, pochyliła się bardziej, wreszcie zamarła. Na pierwszy rzut oka było widać, że pierwsza wyciągnięta deska spowoduje, iż reszta zwali im się na głowy. Arrela zaczęła cicho płakać. Zwodnicze szczeliny wpuszczały do środka jeszcze więcej światła, widać było przez nie nawet ulicę i niebo, o przeciśnięciu się wszak nie było mowy, nawet w przypadku najszczuplejszej z nich, Lacile. Faile zobaczyła też czerwoną; chustkę, którą Galina oznaczyła budynek. Przez chwilę drgała lekko na wietrze.

Patrzyła na chustę i w pewnym momencie schwyciła Maighdin za ramię.

— Chciałabym, żebyś spróbowała zmusić tę chustę do poruszania się w taki sposób, w jaki na wietrze nigdy by się nie mogła poruszać.

— Chcesz ściągnąć na nas uwagę? — zapytała ochrypłym głosem Alliandre. — Któż prócz Shaido mógłby to zobaczyć?

— Lepiej Shaido, niż umrzeć tu z pragnienia — odrzekła Faile, a jej słowa zabrzmiały ostrzej, niż zamierzała. Cóż, nigdy już nie zobaczy Perrina. Jeżeli Sevanna każe ją zakuć w łańcuchy, przynajmniej ostanie żywa i będzie mogła marzyć, że on ją uratuje. A uratuje ją w końcu, tego była pewna. Jej obowiązkiem było odtąd zachowanie towarzyszących jej kobiet przy życiu. A jeśli oznacza to niewolę, trudno. — Maighdin?

— Potrafię spędzić cały dzień na próbach objęcia Źródła — odpowiedziała złotowłosa kobieta obojętnym tonem. Zgarbiła ramiona, wzrok wbiła w pustkę. Z wyrazu twarzy można było wnosić, że właśnie przepaść rozwarła się pod jej stopami. — A gdy mi się nawet uda, rzadko kiedy wychodzi z tego jakiś splot.

Faile puściła ramię Maighdin i pogładziła ja po głowie.

— Wiem, że to trudne — rzekła uspokajająco. — Cóż, tak naprawdę jednak nie wiem. Nigdy tego nie czyniłam. Ale ty tak. I możesz to zrobić znowu. Nasze życie jest w twoich rękach, Maighdin. Znam siłę drzemiącą w tobie. Widywałam ją od czasu do czasu. Nigdy się nie poddasz. Wiem, że możesz sobie z tym dać radę, że dasz.

Powoli Maighdin wyprostowała się, a wyraz rozpaczy zniknął z jej twarzy. Ta przepaść wciąż pewnie ziała pod jej stopami, ale nawet jeśli będzie musiała w nią wpaść, wpadnie bez mrugnięcia okiem.

— Spróbuję — obiecała.

Przez dłuższy czas wpatrywała się w chustę, potem ze zniechęceniem pokręciła głową.

— Źródło jest, niczym słońce, tuż za krawędzią pola widzenia — szepnęła. — Ale za każdym razem, gdy próbuję je objąć, to jakbym nabierała w dłonie dym.

Faile pośpiesznie wyciągnęła szaty gai’shain z koszyka, potem opróżniła następny, nie dbając o lecące na kamienną podłogę złote paski i obroże.

— Usiądź — poleciła, robiąc z szat zaimprowizowaną poduszkę. — Usiądź wygodnie. Wiem, że potrafisz, Maighdin. — Posadziła tamtą, a potem podwinęła nogi i usiadła obok.

— Dasz radę — cicho zapewniała Alliandre, siadając przy drugim boku Maighdin.

— Tak, poradzisz sobie — szepnęła Lacile, dołączając do nich.

— Wiem, że tak — zakończyła Arrela, osuwając się na podłogę.

Czas mijał, Maighdin patrzyła na chustkę. Faile szeptem dodawała jej ducha, z całych sił trzymając się ostatniej nadziei. Nagle chustka wyprężyła się, jakby coś mocno nią szarpnęło. Cudowny uśmiech rozjaśnił oblicze Maighdin, a chustka zaczęła się kołysać w tył i w przód, niczym wahadło. Sześć, siedem, osiem razy. Potem zatrzepotała na wietrze i oklapła.

— To było cudowne — powiedziała Faile.

— Cudowne — powtórzyła Alliandre. — Uratujesz nas, Maighdin.

— Tak — mruknęła Ariela. — Uratujesz nas, Maighdin.

Są różne bitwy. Siedziały na podłodze, szeptem dodawały otuchy Maighdin, która zmagała się ze znalezieniem tego, co jakże rzadko dane jej było znaleźć, i walczyły o życie. A chustka raz wyprężała się, by następnie oklapnąć, wyprężyć się znowu i oklapnąć. Ale walczyły.

Galina starała się nie rzucać w oczy i przede wszystkim nie sprawiać wrażenia, że się spieszy, kiedy wędrowała przez Malden ku murom obronnym miasta, mijając szeregi odzianych na biało mężczyzn i kobiet, niosących puste wiadra w jedną stronę, a pełne w drugą. Nie chciała ściągać na siebie uwagi choćby dlatego, że była bez tego przeklętego paska i naszyjnika. Ubierała się w nocy, Therava jeszcze spała, i z początku założyła je na siebie, ale potem pragnienie ich zdjęcia stało się nieodparte i tym sposobem skończyły wraz z ubraniami oraz innymi rzeczami przygotowanymi do ucieczki. Poza tym, gdyby Therava się obudziła i stwierdziła, że jej nie ma, z pewnością by się rozgniewała. Kazałaby szukać swej „małej Liny”, a dzięki tym klejnotom wszyscy wiedzieli, o kogo chodzi. Cóż, te kobiety zapłacą teraz za pomoc okazaną jej, by mogła wrócić do Wieży, na swoje właściwe miejsce. Ta arogancka Faile i pozostałe idiotki już nie żyły albo, praktycznie rzecz biorąc, właśnie umierały, ona była wolna. Pogłaskała ukrytą w rękawie różdżkę i aż zadrżała z rozkoszy. Wolna!

Nienawidziła myśli, że musi zostawić Theravę przy życiu, ale gdyby ktokolwiek wszedł do namiotu kobiet i znalazł tamtą z nożem w sercu, Galina byłaby pierwszą podejrzaną. Poza tym... Przed oczyma rozwinęła się wizja: oto z nożem w dłoni pochyla się ukradkiem nad śpiącą Theravą, oczy Theravy otwierają się, spotykają jej wzrok w ciemności, Galina krzyczy, palce rozwierają się w ataku paniki, upuszcza nóż, potem błaga Theravę... Nie. Nie! To nie byłoby tak. Z pewnością nie! Zostawiła Theravę przy życiu motywowana koniecznością, a nie dlatego... Nie, z żadnego innego powodu.

Nagle z oddali, ze wszystkich stron naraz dobiegło ją wycie wilków, co najmniej tuzin lub więcej. Zatrzymała się jak wryta. Otaczało ją bezładne zbiorowisko namiotów, ściana cyrkowych, niskich namiotów Aielów. Nie zdając sobie sprawy, przeszła prosto przez część obozu przeznaczoną dla gai’shain. Uniosła wzrok, spojrzała na grzbiet wzgórza górującego nad Malden od zachodu i zamrugała. Wokół całej długości jak okiem sięgnąć, kłębiła się mgła, skrywając drzewa. Wzgórza od wschodu nie widziała, ponieważ kryło się za murami miasta, ale pewna była, że tam też zobaczyłaby gęstą mgłę. On przybył! Wielki Władco, zdążyła akurat na czas! Cóż, jakkolwiek by się starał, nie znajdzie swej głupiej żony, a nawet gdyby ona przeżyła, nie znajdzie Galiny Casban.

Dziękując Wielkiemu Władcy za to, że Therava nie zabroniła jej jeździć konno — wolała zostawić sobie w odwodzie ewentualność takiego zakazu, by w ten sposób zmusić ją do jeszcze głębszego ukorzenia się — Galina pośpieszyła do miejsca, gdzie ukryła swój ekwipunek. Niech giną głupcy, którzy tego chcą. Ona była wolna. Wolna!

29

Ostatni węzeł

Perrin stał nieco poniżej grzbietu wzgórza, tuż za krawędzią mgły i przyglądał się obozowi oraz ufortyfikowanemu miastu poniżej. Dwieście kroków raczej stromego stoku z rzadka porośniętego niskimi krzakami, potem równy teren, może jakieś siedemset kroków, aż do pierwszych namiotów, wreszcie ponad mila do miasta. Wydawało się tak bliskie. Nie potrzebował używać szkła powiększającego. Błysk słońca w soczewkach, słońca, które właśnie zerkało znad horyzontu cienkim na paznokieć skrawkiem złotoczerwonej tarczy, mógłby zniszczyć wszystko. Wokół niego kłębiła się szarość, której wszakże nie poruszał wiatr, nawet gdy dmuchał mocno i szarpał poły płaszcza. Gęsta mgła na odległym szczycie, w której kryły się tamtejsze wiatraki, również zdawała się jakaś zbyt nieruchoma , gdy się dokładniej przyjrzeć. Ile czasu minie, nim ktoś w namiotach się zorientuje? Nic nie można na to poradzić. Z bezpośredniej bliskości mgła była jak każda mgła: mokra i nieco chłodna, ale jakimś sposobem Neald zdołał zakotwiczyć i ją i tę drugą w miejscu, zanim udał się do innych zadań. Słońce nawet do południa nie wypali tych mgieł, twierdził Asha’man. A do południa wszystko się już rozstrzygnie tak czy inaczej niemniej Perrin wolał wierzyć, że tamten ma rację. Niebo było jasne, dzień zapowiadał się ciepły jak na wczesną wiosnę.

W obozie można było dostrzec stosunkowo niewielu Shaido, natomiast wśród namiotów kręciły się tysiące odzianych w biel postaci. Dziesiątki tysięcy. Wytężał oczy, próbując wypatrzeć wśród nich Faile, do bólu tęskniło za nią jego serce.

Równie dobrze mógłby szukać igły w stogu siana. Zrezygnował, więc, przeniósł wzrok na bramy miasta, szeroko rozwarte jak zawsze. Zapraszająco rozwarte. Wzywały go. Wkrótce, Faile i jej towarzyszki dowiedzą się, że już czas skierować się ku tym bramom i górującym nad północną częścią miasta basztom fortecy. Może zajmowała się właśnie jakimiś obowiązkami, jeżeli Panny miały rację i więźniów traktowano tak jak gai’shain, ale dowie się i znajdzie sposób wymknięcia się do fortecy. Wraz z przyjaciółkami i Alyse zapewne również. Jakiekolwiek prowadziła intrygi wśród Shaido, Aes Sedai z pewnością nie zechce pozostać na polu bitwy. Przydałaby się druga siostra w fortecy. Światłości, spraw, żeby do tego nie doszło.

Ułożył sobie plany na wszelkie ewentualności, jakie potrafił przewidzieć, aż po całkowitą katastrofę, niemniej to nie była kowalska łamigłówka, niezależnie, jak by się chciało. Fantastycznie ukształtowane kawałki metalu kowalskiej łamigłówki mogły się poruszać tylko w jeden sposób. Wystarczyło go znaleźć i rozchodziły się — łamigłówka była ułożona. Ludzie potrafili zachowywać się na tysiąc rozmaitych sposobów, czasami niemożliwych do wyobrażenia, póki nie nastąpiły. Czy jego plany przydadzą się na cokolwiek, gdy Shaido zrobią coś nieprzewidzianego? A z niemalże całkowitą pewnością można było przyjąć, że tak będzie; wtedy pozostanie tylko nadzieja, iż wszystko nie zakończy się wzmiankowaną katastrofą. Z, ostatnim, tęsknym spojrzeniem na bramy Malden odwrócił się i wycofał na grzbiet wzgórza.

We mgle nie widział nawet na sto kroków, niemniej wśród drzew wkrótce znalazł Dannila Lewina. Szczupły, prawie chudy z wydatnym nosem i sumiastymi wąsiskami na tarabońską modłę, Dannil rzucał się w oczy nawet tam, gdzie ciemność utrudniała rozpoznanie czyjejkolwiek twarzy. Pozostali ludzie z. Dwóch Rzek skupili się za nim, sylwetki stojących dalej tonęły w mglistym tle. Większość przykucnęła lub usiadła na ziemi, korzystając z każdej chwili odpoczynku. Jori Congar próbował namówić kogoś na grę w kości, ale robił to dyskretnie, więc Perrin nie interweniował. I tak nikt nie chciał grać. Jori miał nadzwyczajne zupełnie szczęście.

Na widok Perrina Dannil spróbował się ceremonialnie ukłonić i mruknął:

— Mój panie. — Spędzał chyba zbyt dużo czasu z ludźmi Faile. Twierdził, że w ten sposób zdobywa ogładę, cokolwiek to miało znaczyć. Człowiek to nie kawałek drzewa, żeby go wygładzać.

— Upewnij się, że nikt się nie zachowa niczym wełnianogłowy idiota, jak ja przed chwilą. Bystre oko może z dołu wyłapać ruch pod szczytem i tamci wyślą ludzi na zwiady.

Dannil odkaszlnął dyskretnie, zasłaniając usta dłonią, Światłości, stawał się równie niemożliwy jak ci Cairhienianie i Tairenianie.

— Jak rozkażesz, mój panie. Nie pozwolę nikomu się wychylać.

— Mój panie? — z mgły dobiegł suchy głos Balwera.

— Ach, tutaj jesteś, mój panie. — Przed Perrinem zamajaczył cień chudy jak patyk, jego śladem podążały dwa nieco większa cienie, choć jeden z nich równie niski. Zatrzymał ich gestem uniesionej dłoni tak, że ich sylwetki nie zmaterializowały się do końca, sam podszedł bliżej.

— Masema urządził tam na dole niezłe przedstawienie, mój panie — oznajmił cicho, składając dłonie. — Uznałem, że mając na względzie okoliczności, najlepiej się stanie, jeżeli Haviar i Nerion nie będą się rzucać w oczy ani jemu, ani jego ludziom. Nie sądzę, aby ich podejrzewał. Ponieważ przekonany jestem, że wszystkich, których podejrzewał, dawno kazał pozabijać. Mimo to najlepiej postępować według zasady: Co z oczu, to z serca. Perrin poczuł, jak mu się zaciskają szczęki. Masema miał czekać za południowym wzgórzem razem ze swoją armią jeśli jego hałastra w ogóle zasługiwała na to miano. Porachował tych mężczyzn — oraz kilka kobiet, których też się doszukał — kiedy powłócząc nogami, przechodzili niespokojnie przez bramy stworzone przez dwóch Asha’manów i doliczył się dwudziestu tysięcy, co do człowieka. Masema zawsze dość enigmatycznie wyrażał się o liczebności swoich sił, a do ostatniego wieczoru Perrin nie miał okazji stwierdzić na własne oczy, jak się rzeczy mają. Obszarpani, brudni, nieliczni tylko w hełmach, o napierśnikach już nie wspominając — za to w każdej dłoni miecz, włócznia, topór, halabarda czy kusza i do kobiet się to też odnosiło. Wyznawczynie Masemy były znacznie gorsze niż jego wyznawcy, a to już coś o nich mówiło. Ta banda nadawała się zasadniczo tylko do terroryzowania ludzi i wymuszania na nich przysiąg wierności Smokowi Odrodzonemu — kolory zawirowały przed jego oczyma i pierzchły, przegnane gniewem — oraz mordowania ich, gdy odmówili. Dzisiejszy dzień przyniesie im szansę oddania życia w szlachetniejszym celu.

— Może już czas, żeby Haviar i Nerion na dobre odłączyli się od ludzi Masemy — powiedział.

— Jeśli taka twoja wola, mój panie, ale w mojej opinii wciąż są bezpieczni, oczywiście na tyle, na ile może być bezpieczny człowiek parający się ich zajęciem, poza tym sami chcą. — Balwer przechylił głowę, przez co stał się podobny do ciekawskiego wróbla na gałęzi. — Nie ulegli jego wpływom, jeśli tego się obawiasz, mój panie. Zawsze istnieje takie niebezpieczeństwo, gdy człowiekowi każe się udawać kogoś, kim nie jest, ale w tym wypadku od początku byłem wyczulony na ewentualne oznaki.

— Niech się trzymają blisko ciebie, Balwer. — Jeżeli szczęście dziś dopisze, to po wszystkim być może nie będzie żadnej poważniejszej armii Masemy, wymagającej szpiegowania. A może zniknie nawet kłopot, jakim był sam Masema.

Perrin zszedł po porośniętym krzakami przeciwległym stoku do miejsca, gdzie wśród mgły mayeniańscy i ghealdańscy lansjerzy czekali obok koni; lance z proporcami wsparli na ramionach albo wbili grotami w ziemię. Pomalowane na czerwono hełmy i napierśniki Skrzydlatej Gwardii zapewne nie rzucałyby się w oczy na grzbiecie wzgórza, ale z lśniącymi zbrojami Ghealdan rzecz miała się na odwrót, a ponieważ Gallenne i Arganda uskarżali się, że drugi traktowany jest lepiej, obaj czekali w tym samym miejscu. Mgła pokrywała spory kawał terenu — Neald twierdził, że tak właśnie miało być, jednak pachniał zaskoczeniem i zadowoleniem, kiedy zmaterializował się efekt jego wysiłków — więc kiedy Perrin dotarł na dół stoku, gdzie czekał szereg bryczek na wysokich kołach z zaprzęgami, wciąż poruszał się w szarym tumanie. Wokół drżały cienie sylwetek cairhieniańskich woźniców, sprawdzali uprzęże, zaciągali taśmy mocujące płócienne budy.

Masema czekał na niego, ale Perrin, który najchętniej z marszu zrobiłby mu jakąś krzywdę, ruszył w stronę Basela Gilla, którego przysadzistą postać wypatrzył przed momentem obok jednego z wozów. Wkrótce dostrzegł i Lini, owiniętą w ciemny płaszcz, i Breane otaczającą ramieniem w pasie Lamgwina, niezgrabnego służącego Perrina. Pan Gili zerwał z głowy swój kapelusz z szerokim rondem, odsłaniając siwiejące włosy bez skutecznie zaczesywane tak, aby przykryły łysinę na czubku głowy. Lini parsknęła i demonstracyjnie unikała spoglądania na Perrina, udając zaabsorbowanie kapturem płaszcza. Pachniała gniewem i strachem. Pan Gili pachniał tylko strachem.

— Czas już ruszać na północ, panie Gili — powiedział Perrin. — Kiedy dotrzesz do gór, pojedziesz wzdłuż nich, aż dotrzesz do Drogi Jehannah. Przy odrobinie szczęścia dogonimy cię, zanim znajdziesz się u podnóża gór; jeśli nie, wyślesz służących Alliandre do Jehannah, a sam skierujesz się na wschód przez przełęcz, potem zaś znowu skręcisz na północ. Będziemy cię gonić tak szybko, jak będziemy mogli. — Pod warunkiem, że cały plan się nie rozsypie. Światłości, był kowalem, nie żołnierzem. Ale w końcu nawet Tylee zgodziła się, że to dobry plan.

— Nie ruszę się z miejsca, póki nie będę pewna, że Maighdin jest bezpieczna — odezwała się Lini, kierując swoje słowa w mgłę, a głos jej dźwięczał jak żelazo. — I oczywiście lady Faile.

Pan Gili przesunął dłonią po czaszce.

— Mój panie, Lamgwin i ja tak sobie myśleliśmy, że może się do czego przydamy. Lady Faile bardzo wiele dla nas znaczy, a Maighdin... Maighdin jest jedną z nas. Potrafię odróżnić jeden koniec miecza od drugiego, Lamgwin też sobie radzi. — Miał miecz przy pasie, którym spiął obfity korpus, ale jeśli trzymał go w ręku w ciągu ostatnich dwudziestu lat, to Perrin gotów był zjeść całą skórę tego pasa, a było jej niemało. Palce Breane zacisnęły się mocniej na ramieniu Lamgwina, wielkolud tylko poklepał ją po ręce, a drugą wsparł na rękojeści krótkiego miecza. W mgle ginęła jego pobliźniona twarz i obite kłykcie. To był tawerniany zabijaka, a mimo iż przy tym dobry człowiek, jednak szermierz żaden.

— Jesteś moim shambayanem, panie Gill — zdecydowanie oznajmił Perrin. — Twoim obowiązkiem jest zadbać, by woźnice, koniuszowie i służba znaleźli się w bezpiecznym miejscu. Twoim i Lamgwina. A więc zajmij się tym i szerokiej drogi.

Przysadzisty mężczyzna z niechęcią skinął głową. Breane cicho westchnęła z ulgą, a Lamgwin przyłożył pięść do czoła, znak podporządkowania się rozkazom. Perrin wątpił, by tamten usłyszał westchnienie, choć z drugiej strony, Lamgwin zaraz przytulił Breane i wyszeptał jakieś pocieszające słowa.

Lini nie miała zamiaru się podporządkować. Sztywna, jakby kij połknęła, znów odezwała się, kierując słowa w zamgloną przestrzeń:

— Nie ruszę się stąd, póki nie będę wiedziała...

Perrin klasnął głośno w dłonie, czym ją zaskoczył, i wreszcie spojrzała na niego zdziwiona.

— Tutaj nabawisz się tylko gorączki od wystawania w wilgoci. Albo umrzesz, jeżeli Shaido zdołają się przebić. Wydostanę Faile. Wydostanę Maighdin i pozostałe. — Tak się stanie albo zginie, próbując. Nie było sensu o tym wspominać, poza tym istniał wyraźny powód, żeby nie mówić. Musieli wierzyć, naprawdę wierzyć, że pojedzie za nimi razem z Faile i tamtymi! — A ty jedziesz na północ, Lini. Faile nie podobałoby się, gdyby przeze mnie coś ci się stało. Panie Gili, pan odpowiada za to żeby ona pojechała, w razie czego może ją pan związać i wrzucić na tył wozu.

Pan Gill drgnął, zaczął miąć kapelusz w dłoniach. Znienacka zapachniał gotowością, od Lini doleciała woń urazy. Lamgwin za to był wyraźnie rozbawiony, potarł nos, jakby ukrywał uśmiech, co dziwne wszakże, Breane również była urażona, Cóż, nigdy nie twierdził, że rozumie kobiety. Jeżeli nie potrafi zrozumieć kobiety, będącej jego żoną a połowy jej postępków nie pojmował, nigdy nie zrozumie reszty.

W końcu Lini z własnej woli wspięła się na kozioł obok woźnicy — naprawdę sama się wspięła i tylko pan Gill oberwał po łapie, próbując jej pomóc — a karawana wozów potoczył: się wśród mgły na północ. Za jednym z wozów, obciążonym namiotami i dobytkiem Mądrych, maszerowała gromadka; gai’shain, pokornych nawet teraz — mężczyźni i kobiety z naciągniętymi kapturami i spuszczonymi oczyma. To byli Shaido, obróceni w gai’shain w Cairhien, za kilka miesięcy będą mogli zrzucić biel i powrócić do swego klanu. Perrin kazał ich dyskretnie obserwować, choć Mądre zapewniały go, że pod tym względem zachowają ji’e’toh, nawet jeśli pod innymi zeń zrezygnowali; ostatecznie okazało się, iż najwyraźniej miały rację. Gai’shain wciąż było siedemnaścioro. Żaden nie spróbował ucieczki, żeby ostrzec Shaido po drugiej stronie grzbietu gór. Osie bryczek zostały obficie naoliwione, mimo to w jego uszach wciąż przeraźliwie skrzypiały i piszczały. Przy odrobinie szczęścia wraz z Faile dogoni ich dobrze przed górami. I Kiedy zaczęły go mijać szeregi zapasowych koni, prowadzone przez koniuszych w siodłach, we mgle pojawiła się sylwetka jakiejś Panny — szła przeciwnie do ruchu kolumny. Po dłuższej chwili okazało się, że to Sulin z shoufą wokół szyi, odsłaniającą krótko przycięte, siwe włosy i welonem zwisającym na piersi. Świeże cięcie przez lewy policzek z pewnością skończy się następną blizną, chyba, że ulegnie i pozwoli siostrom się Uzdrowić. Co wcale nie było oczywiste. Panny w dość dziwny sposób traktowały uczennice Mądrych, może zresztą chodziło o fakt, że tymi uczennicami były Aes Sedai. Nawet Annoura uchodziła w ich oczach za uczennicę, choć przecież oficjalnie nią nie była.

— Warty Shaido od północy już nie żyją, Perrinie Aybara rzekła. — Podobnie ludzie, którzy przyszli ich zmienić.

Jak na Shaido, tańczyli dobrze.

— Masz jakieś straty? — zapytał cicho.

— Elienda i Briain obudziły się ze snu. — Równie dobrze mogłaby rozmawiać o pogodzie, nie zaś o śmierci dwóch kobiet, które znała. — W końcu wszyscy musimy się obudzić. Przez ostatnie dwie mile musiałyśmy nieść Aviellin. Będzie potrzebowała Uzdrawiania. — Tak. Więc może i ona się zgodzi.

— Poślę za wami Aes Sedai — powiedział, wytężając wzrok wśród mgły. Oprócz mijającej go wciąż kolumny koni nie widział nic. — Jak tylko którąś znajdę.

Znalazły go, zanim skończył mówić. Annoura i Masuri wyszły z mgły, prowadząc konie, za nimi wędrowali Berelain i Masema; jego ogolona głowa lśniła wilgocią. Nawet we mgle nie sposób było przeoczyć niemiłosiernie wygniecionego brązowego kaftana, nieporządnych łat na ramionach. Ani odrobina złota złupionego przez jego wyznawców nie przylepiła się do rąk Masemy. Wszystko szło na biednych. To była jedyna dobra rzecz, jaką można było o nim powiedzieć. Z drugiej strony, wielu z tych biednych beneficjentów szczodrobliwości Masemy w biedę wpędzili ludzie tegoż Masemy, którzy ukradli im dobytek i spalili farmy. Z jakiegoś powodu Berelain miała na głowie tego ranka diadem Pierwszej z Mayene — nad jej czołem złoty jastrząb zrywał się do lotu — choć poza tym włożyła prostą szarą suknię do konnej jazdy i takiż płaszcz. Pod lekkimi, kwiatowymi perfumami pachniała cierpliwością i niepokojem, najdziwniejszą kombinacją woni, jaką Perrinowi kiedykolwiek przyszło wąchać. Sześć Mądrych szło w ślad za nimi, ramiona spowijały ciemne szale, spod chust zawiązanych wokół skroni spływały długie włosy. Przez te ich wszystkie naszyjniki i bransolety ze złota oraz kości słoniowej Berelain choć raz wydawała się ubrana skromnie. W końcu pojawił się i Aram, sterczącą znad ramienia kaftana w czerwone pasy rękojeść jego miecza wieńczył wilczy łeb, a mgła nie mogła skryć ponurego jak zwykle grymasu twarzy. Wyraźnie skłaniał się ku Masemie, wręcz kąpał w charyzmie, jaką Masema wokół siebie roztaczał. Perrin zastanawiał się, czy nie powinien odesłać chłopaka z karawaną. Ale gdyby tak zdecydował, pewne było, że gdy tylko Perrin zniknie Aramowi z oczu, ten zeskoczy z wozu i wróci.

Wyjaśnił obu Aes Sedai potrzebę Aviellin, ale ku jego zaskoczeniu, gdy tylko Masuri zgodziła się pomóc, jasnowłosa Edarra uniosła dłoń, żeby powstrzymać szczupłą Brązową siostrę. Annoura niespokojnie przestąpiła z nogi na nogę. Nie była żadną uczennicą, więc nie do końca rozumiała stosunki łączące Seonid i Masuri z Mądrymi. Te ostatnie ze swej strony próbowały traktować ją jak tamte i czasami nawet im się udawało.

— Janina się tym zajmie — powiedziała Edarra. — Jest w tym kierunku znacznie bardziej uzdolniona niż ty, Masuri Sokawa.

Usta Masuri zacisnęły się, ale nic nie powiedziała. Mądre bez większych ceregieli potrafiły wychłostać uczennicę, która odezwała się w nieodpowiednim momencie, choćby przypadkiem chodziło o Aes Sedai. Janina była kobietą o włosach koloru ciemny blond, poza tym z pozoru nic jej nie potrafiło wyprowadzić z równowagi; teraz ruszyła za Sulin we mgłę i mimo workowatych spódnic szła równie szybko jak tamta. A więc Mądre nauczyły się Uzdrawiania, tak? To może się później okazać przydatne. Światłości, spraw, byle nie za często.

Masema przyglądał się, jak tamte znikają w szarościach, w pewnym momencie mruknął coś gniewnie. Gęsta mgła skrywała żar nieustannie płonący w jego głęboko osadzonych oczach, jak też trójkątną białą bliznę na policzku, ale nic nie przeszkadzało, by woń z całą siłą biła w nozdrza Perrina: głęboka i ostra niczym świeżo naostrzona brzytwa, a równocześnie pełna gorączki. Wydawało mu się czasami, że od zapachu szaleństwa tamtego nos mu zacznie krwawić.

— Źle się dzieje, że wykorzystujesz te bluźniercze kobiety do czynów, które tylko Lord Smok, niech będzie błogosławione jego imię, może czynić — powiedział Masema, a w jego głosie brzmiał ten żar, którego płomień w oczach skrywała mgła.

Kolory zawirowały w głowie Perrina i na moment zestaliły się w obraz Randa, Min oraz wysokiego mężczyzny w czarnym kaftanie, Asha’mana... A potem dreszcz przeszył go od stóp do głów. Rand stracił lewą dłoń! Nieważne. Co się stało, nie odstanie się. A dzisiaj miał inne sprawy na głowie.

— ...ponieważ jeśli znają Uzdrawianie — kontynuował Masema — tym trudniej będzie ich, dzikusów, powybijać. Szkoda, że nie pozwoliłeś Seanchanom wziąć wszystkich na smycz.

Zerknął z ukosa na Annourę i Masuri, z czego należało wnosić, że je również ma na myśli, mimo iż obie w tajemnicy nieraz go odwiedzały. Potraktowały rzecz całą z typowym spokojem Aes Sedai, choć smukła dłoń Masuri poruszała się tak, jakby kobieta chciała wygładzić brązowe spódnice. Wcześniej twierdziła, że zmieniła zdanie i uważa, iż Masemę należy zabić, czemu więc spotykała się z nim potajemnie? Dlaczego robiła to Annoura? Dlaczego Masema im pozwalał? Przecież nie żywił do Aes Sedai nic, prócz bezgranicznej nienawiści. Może wkrótce się wszystko okaże, skoro Haviar i Nerion nie musieli się już kryć.

Wśród Mądrych stojących za Masemą zapanowało poruszenie. Płomiennowłosa Carelle, wyglądająca, jakby posiadała wielki temperament, co było zresztą zupełnie złudne, naprawdę sięgnęła do rękojeści noża za paskiem, a Nevarin, która mogłaby Nynaeve uczyć wściekłości, ścisnęła swoją z całej siły. Masema powinien czuć te spojrzenia na swoich plecach, ale jego woń nie zmieniła tonacji. Choć szalony, nigdy nie był tchórzem.

— Chciałeś mówić z lordem Perrinem, mój lordzie Proroku — łagodnie powiedziała Berelain, choć Perrin czuł, że uśmiech na jej twarzy jest wymuszony.

Masema popatrzył na nią.

— Jestem prostym Prorokiem Lorda Smoka, a nie lordem, Lord Smok jest jedynym panem. Jego przyjście zerwało wszystkie więzi i odebrało znaczenie wszystkim tytułom. Królowie i królowe, panowie i damy są tylko prochem u jego stóp.

Wirujące kolory zatańczyły znowu, ale Perrin przegnał je ze swych myśli.

— Co ty tu robisz? — zapytał ostro. Z Masemą nie wolno było postępować łagodnie. Był nie do zdarcia, jak dobry pilnik. — Miałeś być ze swoimi ludźmi. Przybywając tutaj, ryzykowałeś, że ktoś cię zobaczy, a wracając, będziesz ryzykować znowu. Nie ufam twoim ludziom, nie wierzę, że zachowają dyscyplinę, nie mając nad sobą twojego bata. Uciekną gdy tylko zobaczą Shaido idących na nich.

— To nie są moi ludzie, Aybara. To są ludzie Lorda Smoka, —

Światłości, podczas rozmowy z Masemą te kolory będą wirować bez przerwy! — Zostawiłem dowództwo Nengarowi. Walczył w większej ilości bitew, niż tobie się śniła. Włączywszy w to spotkania z dzikusami. Wydałem też kobietom rozkaz, żeby zabiły każdego mężczyznę, który spróbuje uciec, i podałem do wiadomości, że będę ścigał każdego, który wymknie się im spod ręki. Będą się trzymać do ostatniego człowieka, Aybara.

— Mówisz tak, jakbyś nie miał zamiaru do nich wracać — powiedział Perrin.

— Pozostanę blisko ciebie. — Mgła kryła żar oczu Masemy, ale Perrin niemalże namacalnie czuł go na sobie. — Niedobrze by się stało, gdyby miało cię spotkać nieszczęście po tym, jak uratujesz żonę.

A więc już pewna część planów spełzła na niczym. No, może raczej nadzieja niźli część planów. Jeżeli wszystko pozostałe pójdzie zgodnie z przewidywaniami, wyrywający się z okrążenia Shaido przebiją się przez ludzi Masemy, nawet nie zwalniając kroku, Masema zaś, zamiast dostać włócznią Shaido pod żebra, będzie... miał na niego oko. Bez wątpienia straż przyboczną zostawił gdzieś niedaleko we mgle: dwustu zbirów lepiej uzbrojonych i na lepszych koniach niż reszta jego armii. Perrin nie patrzył na Berelain, ale woń jej niepokoju nasiliła się. Masema miał powody, żeby pragnąć śmierci ich obojga. Trzeba ostrzec Gallenne, że dziś jego główne zadanie będzie polegało na strzeżeniu Berelain przed ludźmi Masemy. A Perrin często będzie musiał oglądać się za siebie.

Daleko we mgle rozbłysło na moment srebrno-niebieskie światło, Perrin zmarszczył brwi. Na Grady’ego było jeszcze za wcześnie. Po chwili z mgły wyłoniły się dwie postacie. Jedną był Neald i choć raz nie kroczył niczym dumny paw. Po prawdzie utykał. Na twarzy gościł wyraz zmęczenia. Żeby sczezł, dlaczego marnuje w ten sposób siły? Towarzyszył mu młody Seanchanin w lakierowanej zbroi, z pojedynczym piórem na dziwacznym hełmie, który niósł pod pachą. Perrin rozpoznał w nim Gueye Arabaha, porucznika, o którym Tylee była jak najlepszego zdania. Dwie Aes Sedai zebrały suknie, jakby chciały się uchronić przed bodaj muśnięciem Asha’mana, choć w istocie tamci dwaj przeszli z dala od nich. Jeśli zaś o niego chodzi, zgubił krok, gdy znalazł się dostatecznie blisko, by ujrzeć wyraz ich twarzy. Perrin usłyszał, jak z wysiłkiem przełyka ślinę. Znienacka w jego woni pojawiła się nieśmiałość.

Arabah ukłonił się równocześnie Perrinowi i Berelain, na widok Masemy lekko zmarszczył brwi, jakby się zastanawiał, co taki obszarpaniec robi w porządnym towarzystwie. Masema wyszczerzył zęby i dłoń Seanchanina mimowolnie szarpnęła się do rękojeści miecza. Seanchanie byli naprawdę drażliwym narodem. Arabah nie tracił czasu:

— Generał sztandaru Khirgan przesyła pozdrowienia, mój panie, moja Lady Pierwsza. Morat’raken donoszą, że te oddziały Aielów przemieszczają się szybciej, niż oczekiwano, Dotrą tu dzisiaj, niewykluczone, że już w południe. Grupa zachodnia liczy może od dwudziestu pięciu do trzydziestu tysięcy, wschodnia jest o jedną trzecią większa. Mniej więcej połowa z nich nosi biel, poza tym muszą mieć ze sobą dzieci, niemniej to wciąż sporo włóczni, żeby mieć je za plecami. Generał sztandaru chce wiedzieć, czy nie czas, aby przedyskutować relokację sił. Zaproponowała wysłanie ci posiłków w sile kilku tysięcy altarańskich lansjerów.

Perrin skrzywił się. Przy każdym oddziale będzie przynajmniej trzy, cztery tysiące algai’d’siswai. Z pewnością sporo włóczni, których lepiej nie mieć za plecami. Neald ziewnął.

— Jak się czujesz, Neald?

— Och, jestem gotów zrobić, co będzie trzeba, tak właśnie, mój panie — odpowiedział tamten, a w jego głosie zabrzmiał cień dawnej energii.

Perrin pokręcił głową. Asha’mana nie można było prosić o stworzenie choć jednej bramy ponad rzeczywistą potrzebę. Już się modlił, żeby ich nie zabrakło.

— W południe będzie tu już po wszystkim. Powiedz generał sztandaru, że postępujemy zgodnie z planem. — I módl się, żeby wszystko zgodnie z planem poszło. Jednak nie dodał tego na głos.

Gdzieś we mgle zawyły wilki, niesamowitym głosem, który poniósł się wokół Malden. Właśnie się zaczęło.

— Idzie ci świetnie, Maighdin — wychrypiała Faile. Kręciło jej się w głowie, a gardło wyschło od nieustannego dodawania otuchy tamtej. Wszystkim to dokuczało. Wnosząc z kąta padania promieni słonecznych sączących się przez szczeliny nad głowami, był już późny ranek, przez większą część tego czasu bez przerwy mówiła. Spróbowały odszpuntować niezniszczone beczki, ale wino w środku okazało się tak kwaśne, że nie sposób było nawet umoczyć w nim ust. Od pewnego czasu zaczęły mówić na zmianę. Teraz ona siedziała obok złotowłosej pokojówki, a pozostałe odpoczywały pod tylną ścianą piwnicy tak daleko od pochylonego nawisu desek i belek, jak to tylko możliwe.

— Uratujesz nas, Maighdin.

Ponad nimi czerwona chusta była ledwie widoczna przez szczelinę w splątanym drewnie. Od jakiegoś czasu zwisała bezwładnie, chyba że akurat wiał wiatr. Maighdin nie odrywała od niej oczu. Jej brudna twarz lśniła od potu, oddychała ciężko jak po biegu. Nagle chustka znowu się wyprężyła i zaczęła kołysać — raz, dwa, trzy razy. Potem wiatr nią załopotał, znów obwisła. Maighdin patrzyła jak przedtem.

— To było piękne — ochryple pochwaliła Faile. Kobieta wyraźnie się męczyła. Między kolejnymi zakończonymi sukcesem próbami mijało coraz więcej czasu, same sukcesy też były coraz bardziej żałosne. — To było...

Nagle obok chustki pojawiła się czyjaś twarz, a czyjaś dłoń schwyciła czerwoną materię. Przez chwilę sądziła, że wszystko jej się mami. Twarz Aravine spod białego kaptura.

— Widzę ją! — krzyknęła z podnieceniem tamta. — Widzę lady Faile i Maighdin! Żyją! — W tle rozległy się uradowane głosy, wkrótce zostały uciszone.

Maighdin zachwiała się, jakby zaraz miała upaść, niemniej na jej twarzy wykwitł przepiękny uśmiech. Z tyłu dobiegły Faile odgłosy płaczu, jej samej chciało się łkać z radości. Znaleźli ich przyjaciele, a nie Shaido. Ucieczka jeszcze mogła się powieść.

Podniosła się, podeszła bliżej do nachylonego stosu poczerniałego drewna. W ustach wciąż miała sucho i mimo wysiłków ślina się nie pojawiała.

— Żyjemy — udało jej się wyskrzeczeć. — Jak, na Światłość, nas znalazłyście?

— Dzięki Therilowi, moja pani — odrzekła Aravine. — Ten łotr poszedł za tobą mimo wyraźnych zakazów i niech go za to Światłość błogosławi. Widział, jak Galina wychodzi, jak budynek się wali, pomyślał, że nie żyjecie. Usiadł i zaczął płakać. — Jakiś głos z tyłu zaprotestował ciężkim amadiciańskim akcentem, Aravine na moment odwróciła głowę. Wiem, kiedy ktoś płacze, gdy zobaczę jego oczy, chłopcze. powinieneś być wdzięczny, że w końcu przestałeś płakać. Kiedy zobaczył, jak chustka się porusza, moja pani, pobiegł po pomoc.

— Powiedz mu, że łez nie ma co się wstydzić — poradziła Faile. — Powiedz mu, że widziałam, jak mój mąż płakał, kiedy łzy były konieczne.

— Moja pani — z wahaniem zaczęła Aravine — on mówił, że Galina po wyjściu z domu zawaliła za sobą belkę. Że była ułożona jak dźwignia. Powiedział, że budynek się zawalił.

— Dlaczego miałaby to zrobić? — zapytała Alliandre Pomogła Maighdin wstać, a potem wesprzeć się na Faile. Lacile i Arrela przyłączyły się do nich, wciąż śmiejąc się przez łzy, Czoło Alliandre było jak chmura gradowa.

Faile skrzywiła się. Ile razy w ciągu ostatnich kilku godzin żałowała tamtego policzka? Galina obiecała! Może ta kobietą* była Czarną Ajah?

— Teraz to nieistotne. Tak czy siak, zadbam, by za to zapłaciła. — W jaki sposób, to już odrębna sprawa. W końcu Galina była Aes Sedai. — Aravine, ilu ludzi przyprowadziłaś Czy możesz...?

Mocne dłonie schwyciły Aravine za ramiona i odsunęły na bok.

— Dość gadania. — W szczelinie pojawiła się twarz Rolana, shoufą miał udrapowaną wokół ramion, welon zwisał na pierś. Rolan! — Jeśli będziesz tam stać, Faile Bashere, nie damy rady usunąć wszystkiego. I tak wszystko może się zawalić, zaraz jak zaczniemy. Idźcie na tył i skulcie się pod ścianą.

— Co ty tu robisz? — zapytała.

Rolan zachichotał. Zachichotał!

— Wciąż nosisz biel, kobieto. Rób, co mówię, w przeciwnym razie, gdy cię wydostanę, porządnie spiorę ci tyłek. A potem może osuszę łzy grą w pocałunki.

Wyszczerzyła zęby, mając równocześnie nadzieję, że weźmie to za uśmiech. Ale w kwestii konieczności odsunięcia się miał rację, więc poprowadziła towarzyszki po zasłanej drewnem podłodze na sam koniec piwnicy, gdzie przykucnęły pod ścianą. Z zewnątrz dobiegały przytłumione głosy, zapewne dyskutujące, jak zabrać się do usuwania ruin, nie zwalając sobie na głowy reszty budynku.

— Wszystko na nic — gorzko oznajmiła Alliandre. — jak sądzisz, ilu Shaido jest tam na górze?

Drewno zazgrzytało głośno, a potem z przeraźliwym jękiem nawis gruzu pochylił się jeszcze odrobinę. Głosy znowu wszczęły dyskurs.

— Nie mam pojęcia — odpowiedziała Faile. — Ale to z pewnością są wyłącznie Mera’din, a nie Shaido. — Shaido nie mieszali się z Pozbawionymi Braci. — W tym cała nasza nadzieja. — Rolan na pewno pozwoli jej odejść, gdy się dowie o Dairaine. Jasne, że pozwoli. A gdyby się upierał... W takim razie ona zrobi wszystko, co konieczne, żeby go przekonać. Perrin o niczym nie musi się dowiedzieć.

Drewno znowu zazgrzytało o drewno, po raz kolejny stos poczerniałych belek i desek pochylił się odrobinę.

Mgła całkowicie zakrywała słońce, ale Perrin oceniał, że musi być już późny ranek. Grady wkrótce tu będzie. Już powinien być. Jeżeli zmęczył się tak, że nie jest w stanie stworzyć następnej bramy... Nie, Grady przybędzie. Wkrótce. Ale w ramionach czuł takie napięcie, jakby przez cały dzień — dłużej! — pracował w kuźni.

— Mówię ci, wcale mi się to nie podoba — mamrotał Gallenne. W gęstej mgle czerwona przepaska na oko była tylko jeszcze jednym cieniem. Jego gniadosz o szerokiej piersi szturchnął go pyskiem w plecy, wyraźnie zniecierpliwiony, on w roztargnieniu poklepał go po karku. — Jeżeli Masema na prawdę chce zabić Lady Pierwszą, trzeba na miejscu się z nim rozprawić. Mamy przewagę liczebną. Pokonamy jego straż przyboczną w kilka minut.

— Głupiec — warknął Arganda, zerkając w prawo, jakby za zasłoną kłębiącej się szarości mógł dostrzec Masemę i jego ludzi.

W przeciwieństwie do Mayenianina włożył posrebrzany hełm z trzema grubymi, białymi piórami. I hełm, i napierśnik, odrabiany złotem oraz srebrem, lśniły od wilgoci kondensacji, Choć mgła dławiła światło, jego zbroja omalże świeciła. — Wydaje ci się, że możesz zabić dwustu mężczyzn bez żadnego odgłosu? Krzyki będzie słychać na przeciwległym wzgórzu Trzymaj swoją władczynię w otoczeniu dziewięciuset ludzi albo w ogóle ją stąd wyprowadź. Alliandre wciąż jest w tym przeklętym mieście, otoczona przez Shaido.

Gallenne zjeżył się, dłoń szukała rękojeści miecza, jakby chciał najpierw poćwiczyć na Argandzie, nim na koniec zajmie się Masemą.

— Dziś nie będziemy zabijać nikogo, tylko Shaido — zdecydowanie oznajmił Perrin. Gallenne odmruknął coś pod nosem, ale nie kłócił się. Wszakże pachniał niezadowoleniem, Konieczność ochrony Berelain nie pozwoli Skrzydlatej Gwardii wziąć udziału w bitwie.

Po lewej stronie pojawiła się pręga błękitnawego światła, również nieco przygaszona wszechobecną szarością, a napięcie w ramionach Perrina zelżało. Potem wśród mgły zamajaczyła sylwetka Grady’ego, szukał Perrina. Na jego widok przyspieszył kroku, widać jednak było, że idzie jak pijany. Za nim szedł Jeszcze ktoś, prowadząc za uzdę wysokiego karego ogiera. Perrin uśmiechnął się, po raz pierwszy od dawna.

— Dobrze cię widzieć, Tam — powiedział.

— Ciebie też dobrze widzieć, mój panie. — Tam al’Thor wciąż trzymał prosto szerokie ramiona, wydawał się gotów pracować od świtu do zmierzchu bez przerwy i tylko włosy posiwiały mu całkiem od czasu, gdy Perrin widział go po raz ostatni, a na szczerym obliczu przybyło kilka zmarszczek. Spokojnym wzrokiem objął Argandę i Gallenne. Ekstrawaganckie zbroje nie robiły na nim wrażenia.

— Jak ci idzie, Grady? — zapytał Perrin.

— Trzymam się, mój panie. — Głos dobywający się z pomarszczonej twarzy mówił o śmiertelnym zmęczeniu. Mimo łaskawości skrywającej mgły, wciąż wyglądał na starszego niż Tam.

— Cóż, kiedy już tu skończysz, dołącz do Mishimy. Chcę, żeby ktoś miał na niego oko. Pod czyimś spojrzeniem będzie na tyle nerwowy, żeby nie myśleć nawet o zmianie ustaleń. — Najchętniej kazałby Grady’emu podwiązać bramę. Najprościej byłoby zabrać Faile do Dwóch Rzek. Gdyby jednak wszystko poszło dziś źle, Shaido mieliby tam równie łatwą drogę.

— W moim obecnym stanie nie potrafiłbym pewnie zdenerwować kota, mój panie, ale zrobię, co mogę.

Spod zmarszczonych brwi Tam przyglądał się, jak Grady znika w szarej ćmie.

— Żałuję, że nie wybrałem innego sposobu na dotarcie tutaj — rzekł. — Jakiś czas temu podobni do niego ludzie odwiedzili Dwie Rzeki. Jeden nazywał się Mazrim Taim, a imię to wszyscy znaliśmy. Fałszywy Smok. Tylko, że teraz nosił czarny kaftan z fantazyjnymi haftami i kazał na siebie mówić M’Hael. Gadali na lewo i prawo o tym, że będą uczyć mężczyzn przenosić, o tej Czarnej Wieży — ostatnie słowa wymówił kwaśnym tonem. — Rada Wioski próbowała położyć temu kres, podobnie Koło Kobiet, ale skończyło się na tym, że uwiedli ze sobą ponad czterdziestu mężczyzn i chłopców. Dzięki Światłości, że pozostali posłuchali głosu rozsądku, ponieważ byłoby ich pewnie dziesięć razy tylu. — Spojrzał na Perrina. — Taim powiedział, że to Rand go wysłał. I że Rand jest Smokiem Odrodzonym. — W jego głosie brzmiała nuta niedowierzania może nadzieja, że to jednak nieprawda, może żądanie wyjaśnienia, dlaczego Perrin go o tym nie poinformował. Paleta barw zawirowała w głowie Perrina, ale odepchnął ją od siebie i udzielił odpowiedzi poprzez brak odpowiedzi. Co się stało, nie odstanie się.

— Nic tu nie można już zrobić, Tam. — Według Grady’ego i Nealda Czarna Wieża nie pozwalała odejść mężczyznom którzy raz stali się jej częścią.

W woni Tama pojawił się smutek, choć jego twarz nic nie zdradzała. Wiedział, jaki los czeka mężczyzn, którzy potrafili przenosić. Grady i Neald twierdzili wprawdzie, że męska połowa Źródła jest już czysta, lecz Perrin nie potrafił sobie wyobrazić, jak miało do tego dojść. Co było, przeszło. Trzeba było wykonywać robotę, jaką się otrzymało, podążać przeznaczoną sobie drogą i tyle. Nie ma sensu uskarżać się na pęcherze na rękach czy kamienie pod stopami.

Perrin kontynuował.

— To jest Bertain Gallenne, Lord Kapitan Skrzydlatej Gwardii, to Gerard Arganda, Pierwszy Kapitan Legionu Muru — Arganda niepewnie wzruszył ramionami. W Ghealdan to miano miało swoją wagę polityczną, a najwyraźniej Alliandre nie czuła się na tyle pewna swej pozycji, by ogłosić restytucję Legionu. Ale Balwer potrafił wyniuchać niejeden sekret. Dzięki temu akurat można było mieć pewność, że Arganda nie straci rozumu w szaleńczej próbie odbicia swej królowej.

— Gallenne, Arganda, to jest Tam al’Thor. Jest moim Pierwszym Kapitanem. Przyjrzałeś się mapie, Tam, znasz mój plan?

— Przyglądałem się jej, mój panie — odparł sucho Tam, — Oczywiście, przecież nie mógł postąpić inaczej. — Plan wygląda na dobry. Równie dobry jak każdy, do czasu, gdy zaczną fruwać strzały.

Arganda wsadził stopę w strzemię swojego deresza.

— Póki on jest twoim Pierwszym Kapitanem, mój panie, nie mam żadnych obiekcji. — Wcześniej miał ich mnóstwo. Ani on, ani Gallenne nie byli zadowoleni, że Perrin postawił kogoś nad nimi.

Na górze stoku rozległ się krzyk czarnoskrzydłego przedrzeźniacza. Alarm. Ponieważ krzyk był pojedynczy. W przypadku prawdziwego ptaka zostałby wielokrotnie powtórzony.

Perrin ruszył po stoku tak szybko, jak mógł. Arganda i Gallenne minęli go na swoich wierzchowcach, potem rozdzielili się — każdy kierował się do swoich ludzi — i zniknęli we mgle. Perrin dotarł na szczyt, zszedł po drugiej stronie. Dannil stał niemal na krawędzi mgły, patrzył w stronę obozu Shaido. Wskazał dłonią, niemniej powód alarmu był widoczny gołym okiem. Spora grupa algai’d’siswai wychodziła z obozu, jakieś cztery setki lub więcej. Shaido często wysyłali oddziały bojowe, a celem tego marszu było miejsce, gdzie stacjonował Perrin. Szli spokojnie, niedługo wszak dotrą na szczyt.

— Czas, żeby nas zobaczyli, Dannil — powiedział, odpinając płaszcz i odrzucając go na niski krzak. Później po niego wróci. Jeżeli będzie w stanie. Teraz tylko by mu zawadzał. Dannil ukłonił się nieznacznie, potem ruszył ku drzewom i w tym momencie pojawił się Aram, z mieczem w dłoni. Pachniał żądzą. Broszę spinającą płaszcz Perrin pieczołowicie schował do kieszeni. Dostał ją od Faile. Nie chciał zgubić. Jego palce natrafiły na skórzany rzemień, na którym zaznaczał węzłami każdy dzień jej niewoli. Wyciągnął go i nie patrząc, upuścił na ziemię. Tego ranka zawiązał ostatni węzeł.

Wsadził kciuki za szeroki pas, przy którym wisiał nóż i młot, żwawym krokiem wyszedł za barierę mgły. Aram kocim krokiem ruszył za nim, od razu przyjmując jedną z figur szermierczych. Perrin szedł swobodnym krokiem. Zaświeciło mu w oczy poranne słońce, faktycznie już w połowie drogi do południowego szczytu swej wędrówki przez nieboskłon. Wcześniej rozważał pomysł, by samemu wziąć wschodnie wzgórze, a ludźmi Masemy obsadzić to, w efekcie znalazłby się jednak dalej od bram miasta. Głupi powód, niemniej bramy wabiły go, jak magnes przyciąga żelazne opiłki. Poluzował ciężki młot w pętli przy pasie, potem nóż. Nóż miał klingę długą jak jego dłoń.

Widok dwóch mężczyzn, którzy z pozoru całkiem spokojnie szli w ich stronę, wystarczył, żeby zatrzymać Shaido. Cóż, może aż tak spokojnie nie szli, mając na względzie miecz Arama. Musieliby być ślepi, żeby nie dostrzec słońca błyszczącego w klindze. Pewnie zastanawiali się, czy nie mają przeciwko sobie szaleńców. Perrin przystanął w połowie drogi w dół stoku.

— Spokojnie — poinstruował Arama. — W ten sposób tylko się zmęczysz.

Tamten skinął głową mocno stanął na ziemi, nie odrywając wzroku od Shaido. Rozsiewał wokół woń łowcy, ścigającego niebezpieczną zwierzynę i zdecydowanego ją dopaść.

Po chwili kilku Shaido wolno ruszyło w ich stronę. Twarze mieli odsłonięte. Pewnie zakładali, że Perrina i Arama da się, przestraszyć. Wśród namiotów ręce już wskazywały dwóch głupców na stoku.

Odgłosy żołnierskich buciorów, parskania koni i stuku końskich kopyt sprawiły, że obejrzał się przez ramię. Najpierw z mgły wychynęli Ghealdanie Argandy w lśniących napierśnikach i hełmach, pod falującym sztandarem z trzema sześcioramiennymi srebrnymi gwiazdami Ghealdan, po nich Skrzydlata Gwardia w czerwonych zbrojach, prowadzona przez mayeńskiego złotego jastrzębia na polu białym. Między nimi Dannil ustawiał w potrójnym szeregu ludzi z Dwóch Rzek. Każdy miał przy pasie po dwa najeżone strzałami kołczany i wiązkę strzał, które po rozcięciu rzemieni wbili przed sobą w ziemię. Poza tym uzbrojeni byli tylko w miecze i krótkie miecze, ponieważ halabardy i inna broń drzewcowa zostały tego ranka na wozach, jeden z nich przyniósł też czerwony sztandar z wilczym łbem, który wszakże sterczał teraz zatknięty krzywo w ziemię za nimi. Nikt nie mógł sobie pozwolić, by być wyłącznie chorążym. Dannil też miał łuk.

Masema i lansjerzy jego straży przybocznej zajęli pozycję na prawej flance Skrzydlatej Gwardii, konie pod kiepskimi Jeźdźcami wyrywały się z szyku i przysiadały na zadach. Ich zbroje znaczyły brązowe plamki w miejscach, gdzie rdza została po prostu zeskrobana, zamiast odczyszczona porządnie. Masema znajdował się przed szykiem swoich żołnierzy, z mieczem przy boku, ale bez hełmu czy napierśnika. Nie, odwagi mu nie brakowało. Teraz wodził płonącym wzrokiem po szeregach Mayenian, gdzie Perrin ledwie potrafił dostrzec Berelain wśród lasu lanc. Wyrazu twarzy zobaczyć nie potrafił, ale wyobrażał sobie jej wciąż lodowatą minę. Gwałtownie protestowała przeciwko temu, że jej żołnierze mieli nie brać udziału w bitwie, musiał odwołać się do całych swych zapasów determinacji, by ją przekonać. Światłości, ta kobieta posunęła się prawie do sugestii, że sama chętnie poprowadziłaby szarżę!

Mądre i dwie Aes Sedai w towarzystwie Panien przejechały między formacjami Ghealdan i ludzi z Dwóch Rzek; wszystkie Panny miały długie paski czerwonej materii, obwiązane wokół ramion i nadgarstków. Nie dostrzegł oblicza Aviellin, ale wnioskując z ich liczby, musiała tam być, niezależnie, czy Uzdrawianie powiodło się do końca, czy nie. Zza czarnych welonów wyzierały tylko oczy, jednak niepotrzebny był mu widok twarzy ani ich woń, żeby wiedzieć, iż czują się urażone. Czerwone chustki potrzebne były po to, aby uniknąć pomyłek w ogniu bitwy, niemniej Edarra musiała mocno się napracować, żeby je zmusić do ich włożenia.

Zastukały bransolety ze złota i kości słoniowej, kiedy Edarra poprawiła ciemny szal na ramionach. Gładkie, ogorzałe od słońca policzki, które wyglądały na jeszcze ciemniejsze w kontraście z jasnymi włosami, nadawały jej pozór rówieśnicy Perrina i tylko błękitne oczy patrzyły z nieziemskim spokojem. Podejrzewał, że jest znacznie starsza, niż wygląda. Te oczy widziały niemało.

— Myślę, że wkrótce zaczniemy, Perrinie Aybara — oznajmiła.

Perrin pokiwał głową. Bramy miasta wzywały.

Nagłe pojawienie się prawie dwóch tysięcy lanc i ponad dwustu łuczników wystarczyło, by Shaido podnieśli zasłony i rozproszyli się po stoku; tymczasem z obozu nadciągały szerokim, nierównym szeregiem dalsze posiłki. Shaido wskazywali palcami, wskazywali włóczniami, co sprawiło, że znów obejrzał się za siebie.

Na stok wyszedł Tam na czele następnego zastępu ludzi z Dwóch Rzek z długimi łukami w dłoniach. Część rwała się do ludzi, którzy pierwotnie poszli za Perrinem — porozmawiać z braćmi, synami, kuzynami, przyjaciółmi — ale Tam im nie pozwolił, na karym wałachu truchtał wzdłuż czoła oddziału, póki nie ustawił go w potrójnym szyku na obu flankach kawalerii. Perrin dostrzegł Hu Barrana i jego równie chudego brata Tada, stajennych z gospody Winna Jagoda; Bara Dowtry’ego o kwadratowej twarzy, tylko o parę lat odeń starszego, który już. zdobył niejaką reputację wytwórcy szaf; wreszcie żylastego Thada Torfinna, który nadzwyczaj rzadko ruszał się ze swojej farmy, by odwiedzić Pole Emonda. Oren Dautry, chudy i wysoki, stał ramię w ramię z Jonem Ayellinem, który był przysadzisty i łysiejący, oraz Kevem Barstere; ten w końcu musiał się pewnie oderwać od matczynej spódnicy. Byli Marwinowie i al’Daisowie, al’Seenowie i Cole’owie, Thanowie i al’Caarowie, wreszcie Crawowie, mężczyźni ze wszystkich rodzin, jakie znał, mężczyźni, których nie znał, z całej okolicy Dwóch Rzek od Devon Ride aż po Wzgórze Czat i Taren Feny każdy o srogiej twarzy, obciążony dwoma kołczanami i garścią dodatkowych strzał. A wśród nich byli jeszcze inni ludzie, ludzie o miedzianej skórze, ludzie z półprzezroczystymi woalami, zasłaniającymi dolne partie twarzy, ludzie o jasnej karnacji, którzy w niczym nie przypominali mieszkańców Dwóch Rzek. Uzbrojeni byli oczywiście w krótsze łuki — całego życia ćwiczeń wymagało nauczenie się posługiwania długim łukiem z Dwóch Rzek — ale każde oblicze, które widział, nosiło ten sam wyraz determinacji co u jego rodaków. Cóż, na Światłość, robili tu ci cudzoziemcy? Wciąż z mgły wyłaniali się następni, aż w końcu formacja trzech długich szeregów liczyła ponad trzy tysiące ludzi, może nawet cztery.

Tam zjechał po stoku, zatrzymał się obok Perrina i przyjrzał puchnącym zastępom Shaido w dole. Potem odpowiedział na niezadane pytanie:

— Ogłosiłem zaciąg ochotników w Dwóch Rzekach, a potem wybrałem spośród nich najlepszych strzelców, w końcu zaczęli się zgłaszać również ci, którym udzieliłeś schronienia W wiosce. Mówili, że dałeś domy im i ich rodzinom i że teraz też są ludźmi z Dwóch Rzek. Niektóre z ich łuków nie niosą wiele dalej niż na dwieście kroków, ale wybrani przeze mnie trafiają w cel.

W dole stoku Shaido zaczęli rytmicznie uderzać włóczniami w tarcze z byczej skóry. Dum – dum – dum — dum! Dum – dum – dum — dum! Dum – dum – dum — dum! Odgłos niósł się jak grzmot. Strumień zamaskowanych postaci wybiegających z namiotów skurczył się do szeregu pojedynczych sylwetek, potem wojowników najwyraźniej zabrakło. Wychodziło na to, że do bitwy wyruszyli wszyscy algai’d’siswai. Przynajmniej taki był plan. Musiało ich być jakieś dwadzieścia tysięcy, albo prawie, a wszyscy łomotali w tarcze. Dum – dum – dum — dum! Dum – dum – dum — dum! Dum – dum – dum — dum!

— Po Wojnach z Aielami miałem nadzieję już nigdy nie usłyszeć tego dźwięku — powiedział Tam głośno, przekrzykując zgiełk. Faktycznie to mogło zagrać mężczyźnie na nerwach. — Wydasz komendę, lordzie Perrinie?

— Ty to zrób. — Perrin znowu poluzował młot w pętli, potem nóż. Jego spojrzenie uciekało od szeregów Shaido ku bramom miasta i ciemnemu masywowi fortecy. Tam była Faile.

— Wkrótce się okaże — rzekła Edarra. Chodzi oczywiście o napar. Jeżeli nie zaczekali dostatecznie długo, już po nich. Jej głos brzmiał wszakże całkowicie spokojnie. Wciąż przyczajony Aram zmienił pozycję, teraz obiema dłońmi trzymał uniesiony miecz.

Perrin słyszał okrzyki Tama, jadącego wzdłuż szeregu łuczników.

— Długie łuki, nasadzić strzały na cięciwy! Krótkie łuki, czekać, póki nie podejdą bliżej! Długie łuki, nasadzić strzały nu cięciwy! Krótkie łuki, czekać, póki nie podejdą bliżej! Nie naciągaj, głupcze! Sam wiesz najlepiej! Długie łuki...!

Poniżej jakaś czwarta część formacji Shaido zawróciła i truchtem pobiegła na północ równolegle do grzbietu, wciąż łomocząc w tarcze. Zamierzali okrążyć, a potem zaatakować z obu stron ludzi na stoku. Tylee nazwała to „manewrem oskrzydlającym”. Rytmiczne poruszenie przeszło przez pozostałych — Aielowie zatykali włócznie za uprzęże mocujące na plecach futerał łuku, przypinali tarcze do pasów, wyciągali łuki.

— Już wkrótce — mruknęła Edarra.

Spomiędzy namiotów poleciała w kierunku stoku kula ognista większa od głowy mężczyzny, potem kolejna, dwakroć taka, dalsze — cała salwa. Pierwsza leciała wysoko, by po chwili runąć w dół i eksplodować z wyciem sto kroków nad głowami. Jedna po drugiej pozostałe też eksplodowały, nie czyniąc nikomu krzywdy, za nimi jednak frunęły już następne płomienne pociski mknęły ku wzgórzu stałym strumieniem. Rozwidlone srebrne błyskawice spadały na ziemię z bezchmurnego nieba, wybuchając z ogłuszającym grzmotem wśród kaskad iskier tuż nad powierzchnią stoku.

— Jakichś piętnastu czy dwudziestu Mądrych nie wypiło twojego naparu — powiedziała Edarra. — W przeciwnym razie pozostałe już dołączyłyby do tamtych. Widzę, że przenosi tylko dziewięć kobiet. A wiem, że reszta musi być w namiotach. — Treść jego paktu z Seanchanami nie podobała jej się w takim samym stopniu, jak nie podobała się Aes Sedai, niemniej mówiła spokojnym głosem. Zgodnie z jej sumieniem, Shaido pogwałcili ji’e’toh do tego stopnia, że nie było pewne, czy dalej można ich zwać Aielami. W jej oczach pewnie stali się czymś, co należy wyciąć z ciała narodu, a ich Mądre stanowiły ognisko choroby, ponieważ na wszystko się godziły. Masuri odrzuciła rękę do tyłu, ale Edarra położyła jej dłoń na ramieniu.

— Jeszcze nie, Masuri Sokawa. Powiemy ci, kiedy. — Masuri posłusznie pokiwała głową, choć pachniała niecierpliwością.

— Cóż, ja osobiście czuję, że moje życie jest zagrożone — Zdecydowanym głosem oznajmiła Annoura, odchylając ramię do tyłu. Edarra popatrzyła na nią spokojnie, po chwili Aes Sedai opuściła rękę. Paciorki w licznych warkoczykach zastukały, kiedy odwróciła głowę pod spojrzeniem Mądrej. W jej woni pojawił się wyraźny niepokój. — Mogę jeszcze chwilę poczekać — wymamrotała.

Mknące po niebie kule ogniste wciąż eksplodowały w górze, błyskawice mknęły ku wzgórzu, ale Shaido nie czekali. Na czyjś okrzyk cały wielki oddział pobiegł truchtem po zboczu. Śpiewali, co sił w płucach. Perrin wątpił, by ktokolwiek na górze był w stanie usłyszeć więcej niż tylko ogłuszające wycie, ale w jego uszach słowa brzmiały wyraźnie. — Tamci śpiewali na głosy: Czyśćmy włócznie... ...kiedy słońce wysoko stoi. Czyśćmy włócznie... ...i gdy zachodzi nam.

Czyśćmy włócznie... ...kto śmierci się boi? Czyśćmy włócznie... ...nikt, kogo znam!

Zamknął uszy na te słowa, spróbował je całkowicie zignorować, a równocześnie jego spojrzenie powędrowało poza nacierającą masę zamaskowanych postaci ku bramom Malden. Magnes i żelazne opiłki. Sylwetki nacierających jakby zwolniły, choć wiedział, że tylko mu się wydaje. W chwilach takich jak ta wszystko działo się jakby wolniej. Ile jeszcze, zanim dotrą w zasięg strzału? Nie pokonali nawet połowy dystansu do grzbietu.

— Długie łuki, cel! Na rozkaz! — krzyczał Tam. — Długie łuki, cel! Na rozkaz!

Perrin pokręcił głową. Zbyt szybko. Za jego plecami jęknęły tysiące cięciw. Strzały przeszyły powietrze. Niebo poczerniało, Kilka sekund później poszła druga salwa, potem trzecia. Kule ogniste wypalały bruzdy w powodzi drzew, lecz wciąż tysiące strzał sypało się śmiertelnym gradem na szeregi Shaido. Oczywiście. Zapomniał uwzględnić różnicę wzniesień. Dzięki niej zasięg się nieco zwiększył. Tam bez wątpienia dostrzegł to od razu. Rzecz jasna, nie każdy grot trafiał w ciało. Wiele wbiło się w ziemię. Może połowa poraziła algai’d’siswai, przebijając ręce i nogi, przyszpilając ciała. Ale ranni Shaido nie zwolnili, mimo iż wielu musiało się podnosić z ziemi. Na polu zostały setki znieruchomiałych, druga salwa powaliła kolejne setki, podobnie trzecia, a leciała już piąta i szósta. Shaido wciąż biegli pochylając się, jakby w twarze siekł im deszcz, a kule ogniste i błyskawice ich Mądrych eksplodowały ponad głowami. Już nie śpiewali. Niektórzy unieśli łuki i wystrzelili. Strzała drasnęła lewe ramię Perrina, pozostałych nie doniosło. Niemniej było blisko. Jeszcze dwadzieścia kroków i...

Nagle od północy i południa dobiegł przeszywający głos rogów Seanchan, dokładnie w chwili, gdy pod stopami oskrzydlających oddziałów fontannami eksplodowała ziemia. Na ich głowy runęły włócznie światła. Damane stały głęboko pod osłoną drzew, ale i tak wykonywały straszną robotę. Kolejne, zlewające się w jedną eksplozje ognia i światła kładły ludzi pokotem. Algai’d’siswai nie mieli pojęcia, skąd idzie atak. Pobiegli w kierunku drzew, zbliżając się do swych zabójców. Niektóre z kul ognistych Mądrych Shaido poleciały z obozu nad las, gdzie stacjonowały, damane, kilka błyskawic liznęło czubki drzew, ale z równie mizernym skutkiem, co wcześniej na zboczu. Tylee twierdziła wprawdzie, że damane wykorzystuje się do wszelkiego rodzaju zadań, faktem pozostawało, że przede wszystkim były bronią a w roli zawiadowców tą bronią sul’dam sprawiały się równie świetnie.

— Teraz — powiedziała Edarra i ku Shaido poleciał deszcz ognistych kul. Mądre i Aes Sedai obiema rękoma wykonywały ruchy imitujące rzucanie, tak szybko jak tylko mogły, a za każdym razem czubki palców roniły ogniste kule. Wiele, rzecz jasna, eksplodowało zbyt blisko. Mądre Shaido zabrały się za obronę swoich ludzi. Ale algai’d’siswai znajdowali się już znacznie bliżej grzbietu wzgórza, więc czasu na reakcję było mniej. Kule ogniste wybuchały w szeregach nacierających, odrzucając ludzi na bok, wyrzucając w powietrze oderwane ręce i nogi. Z nieba spłynęły zęby srebrno-niebieskich błyskawic, większość trafiła w cel. Perrin poczuł, jak włosy jeżą mu się na przedramionach. Na głowie stają dęba. Powietrze trzeszczało od wyładowań.

Nie ustając w sianiu śmierci wśród atakujących, Edarra i pozostałe parowały ataki Mądrych Shaido, a przez cały ten czas luki z Dwu Rzek pracowały bez chwili przerwy. Wyszkolony łucznik potrafił wystrzelić dwanaście drzewców na minutę, teraz dystans był mniejszy. Shaido brakowało nie więcej niż dwieście kroków do dolnych partii grzbietu. Ich strzały wciąż padały przed Perrinem, z drugiej strony, łuki Dwóch Rzek na ten dystans już nie chybiały. Każdy łucznik na własną rękę wybierał cel, więc Perrin widział algai’d’siswai naszpikowanych dwiema, trzema, a nawet czterema strzałami.

Żywe ciało ma ograniczoną wytrzymałość. Atak Shaido zaczął się załamywać. Nie wycofali się. Nie miało to też nic wspólnego z bezładną ucieczką. Wielu wciąż strzelało w góra stoku, mimo iż wiedzieli, że strzały nie doniosą. W pewnym momencie odwrócili się jak na komendę i pobiegli, próbując prześcignąć strzały Dwóch Rzek — gonił za nimi deszcz ognia i błyskawic. Na widok wyjeżdżającej spośród drzew tysięcznej tyraliery lansjerów oddziały oskrzydlające też zrezygnowały z ataku. Kawaleria postępowała wolno naprzód a ogień i błyskawice dręczyły Shaido.

— Szeregami! — krzyknął Tam. — Trzy kroki naprzód i salwa!

— Naprzód stępa — wrzasnął Arganda.

— Za mną! — wydarł się Masema.

Perrin miał iść na czele atakujących w ich tempie, ale nie potrafił się powstrzymać i szedł coraz szybciej. Bramy go wzywały. Krew zawrzała mu w żyłach. Elyas twierdził, że to naturalne uczucie, gdy życie jest zagrożone, ale jakoś trudno mu było zrozumieć. Pewnego razu o mało nie utopił się w Wodnym Lesie i nie czuł nic porównywalnego z dreszczem, który przeszywał go obecnie. Za plecami ktoś wykrzyknął jego imię, ale on już biegł, przyspieszając. Dobył młot z pętli przy pasie, lewą dłonią ujął nóż. Zdał sobie sprawę, że Aram jest tuż za nim, nie zastanawiał się nad tym długo, bo myślał już o bramach miasta i Shaido, stojących między nim a Faile. Ogień, błyskawice i strzały sypały się na nich jak grad, już nie odpowiadali własnymi strzałami, choć często oglądali się przez ramię. Wielu prowadziło rannych, powłóczących nogami, ściskających ranione boki, z których sterczały drzewce strzał Dwóch Rzek, więc powoli ich doganiał.

Znienacka sześciu zamaskowanych mężczyzn odwróciło się, schwyciło włócznie i ruszyło biegiem na niego i Arama. Nie użyli łuków, więc zapewne nie mieli już strzał. Słyszał opowieści o czempionach, ludziach, którzy w pojedynczej walce decydowali o wyniku bitwy między dwiema armiami, umawiającymi się wcześniej zastosować do wyniku walki. Aielowie nie znali takich opowieści. Mimo to nie zwolnił. Jego krew była ogniem. On był ogniem.

Drzewce strzały Dwóch Rzek trafiło jednego z Shaido w pierś, a gdy padał, trzech następnych otrzymało po co najmniej tuzinie strzał. W jednej chwili wszakże on i Aram znaleźli się zbyt blisko pozostałej dwójki. Tylko najlepsi mistrzowie mogli się pokusić o tego rodzaju strzał, nie ryzykując trafienia jego lub Arama. Aram pobiegł ku jednemu z Shaido krokiem lekkim, jakby tańczył, klinga wirowała w powietrzu zamazaną smugą... nie było czasu, by przyglądać się cudzej walce. Zamaskowany mężczyzna o głowę wyższy od Perrina pchnął krótką włócznią trzymaną prawie tuż u podstawy ostrza. Perrin zablokował cios ostrzem noża, zamachnął się młotem. Shaido próbował wziąć cios na tarczę, ale Perrin zdążył nieco zmienić trajektorię uderzenia i usłyszał, jak kości przedramienia tamtego pękają pod ciosem dziesięciu funtów stali z wymachu kowalskiego ramienia. Był już wewnątrz strefy operowania włóczni, więc nie zwalniając, podciął nożem gardło przeciwnika. Trysnęła krew, Aiel upadł, a on znowu biegł, nie oglądając się. Musiał dotrzeć do Faile. Ogień w żyłach, ogień w sercu. Ogień w głowie. Nikt i nic nie stanie między nim a Faile.

30

U bram

Po zmianie kąta nachylenia promieni słonecznych sączących się przez otwory w zrujnowanym stropie ponad głowi Faile próbowała ocenić upływ czasu; do południa wciąż zostało go sporo. Tamci oczyścili dopiero niewielką przestrzeń na samym szczycie schodów wiodących do piwnicy. Każda z nich już mogłaby się przez nią przecisnąć, gdyby miały śmiałość za ryzykować wspinaczkę po nachylonej masie poczerniałego gruzu, która wciąż wyglądała, jakby chciała lada moment runąć. Od czasu do czasu wciąż dobywały się z niej rozpaczliwe zgrzyty i jęczenia. Dobre było tylko to, że jeszcze nie zawaliła im się na głowy. Pytaniem wszak pozostawało, jak długo to jeszcze potrwa. Od dłuższego czasu słyszała grzmoty, sporo grzmotów, na dodatek coraz bliżej. Właściwie grzmoty zlewały się w jedną ciągłą nawałnicę łomotu. Burza tej mocy z pewnością spowoduje zawalenie się całego budynku. Światłości, ale chciało się pić.

Znienacka w otworze pojawiła się twarz Rolana, on sam położył się na kamiennym podeście. Nie miał na sobie uprzęży z futerałem łuku. Ostrożnie wślizgnął się na tę złowieszcza kupę gruzu. Drewno zajęczało cicho pod jego ciężarem. Kinhuin, zielonooki mężczyzna o silnych dłoniach znacznie niższy od Rolana, ukląkł, trzymając go za kostki. Na górze była tylko trójka Pozbawionych Braci, mimo to o trzech za dużo.

Rolan przechylił głowę i ramiona przez krawędź drewnianej sterty, wyciągnął w dół dłoń.

— Czas się skończył, Faile Bashere. Złap mnie za rękę.

— Najpierw Maighdin — wychrypiała Faile, gestem dłoni uciszając protesty złotowłosej. Światłości, tyle pyłu w ustach i żadnej śliny, żeby go wypluć. — Po niej Arrela i Lacile. Ja na końcu. — Alliandre pokiwała z aprobatą głową, ale Arrela i Lacile próbowały protestować. — Bądźcie cicho i róbcie, jak każę — rzekła zdecydowanie Faile. Grzmot łomotał, nie przestawał. Burza z taką liczbą grzmotów przyniesie nie tylko ulewę, ale prawdziwy potop.

Rolan roześmiał się. Jak mógł się śmiać w takiej chwili jak ta? Przestał dopiero wówczas, gdy poczerniałe belki znów zajęczały, wytrącone z równowagi drżeniem jego ciała.

— Wciąż nosisz biel, kobieto. A więc bądź cicho i rób, co każę. — W jego słowach brzmiała delikatna nuta szyderstwa, która wszakże zniknęła bez śladu, gdy dodał: — Nikt przed tobą nie opuści tej piwnicy. — To już były słowa odlane z żelaza.

— Moja pani — cicho, ochryple zaczęła Alliandre. — Wydaje mi się, że on mówi, co myśli. Wy ślę pozostałe na zewewnątrz w porządku, jaki wyznaczysz.

— Przestań się dąsać i daj rękę — rozkazał Rolan.

Nie dąsała się! Ten mężczyzna potrafił być tak denerwująco uparty jak jej Perrin. Tylko, że u Perrina nie było to tak naprawdę, irytujące, lecz intrygujące. Uniosła rękę najwyżej, jak potrafiła, pozwoliła, by ujęła ją dłoń Rolana. Uniósł ją łatwo, aż jej twarz znalazła się prawie na wysokości jego twarzy.

— Chwyć za mój kaftan. — W jego głosie nie było śladu wysiłku, mimo że uchwyt był skrajnie niewygodny. — Będziesz się musiała wspiąć po mnie.

Wyrzuciła do góry lewą rękę, schwyciła w palce zgrzebną wełnę i trzymała mocno. Przeszywający ból w ramieniu oznaczał, że uraziła je tak poważnie, jak podejrzewała. Kiedy puścił jej drugą rękę, jęknęła z bólu i szybko nią również chwyciła jego kaftan. Obiema dłońmi ujął ją w talii i podniósł wyżej tak, że leżała na jego szerokich plecach. Grzmoty łomotały już bez chwili przerwy. Wkrótce spadnie deszcz. Wyciągnięcie pozostałych będzie trudniejsze.

— Podoba mi się twój ciężar na mnie, Faile Bashere, ale może będziesz się szybciej wspinać, żebym mógł też wyciągnąć pozostałe. — Uszczypnął ją w pośladki, zaśmiała się wbrew woli. Ten człowiek chyba nigdy nie zaniecha prób!

Wspinała się po nim wolniej, niż miała nadzieję, że się to odbędzie. W ramieniu chyba nic nie złamała, ale bolało strasznie. Raz zdało jej się, że kopnęła Rolana w głowę. Będzie miał za szczypanie.

W końcu wyszła na zewnątrz, minęła Kinhuina i po raz pierwszy od dawna stanęła pod otwartym niebem. Rzut oka na budynek sprawił, że musiała przełknąć ślinę, a potem rozkaszlała się gwałtownie, gdy drobiny pyłu zadrapały gardło. Po czerniałe belki chyliły się w alarmujący sposób, gotowe zawalić piwnicę. Trzeci Pozbawiony Braci, Jhoradin, niebieskooki mężczyzna z włosami barwy czerwonego złota i twarzą niemal że przystojną, obserwował Kinhuina i Rolana, od czasu do czasu zerkając w stronę budynku, jakby oczekiwał, że zaraz się zawali. Jak na Aiela był dość niski, niższy od Perrina, choć szerszy w ramionach. Na ulicy znajdowała się co najmniej setka ludzi, patrzyli na nią z niepokojem, od pracy przy ich wykopywaniu białe szaty wielu usmarowane były sadzą. Setka! Niemniej nie potrafiła znaleźć w sercu dość zdecydowania, by kazać im się rozejść. Zwłaszcza po tym, jak Aravine wcisnęła w jej dłonie pękaty worek z wodą. Najpierw nabrała wody, wypłukała pył i miał z ust, i wypluła, choć ledwie zwalczyła ochotę przełknięcia, potem uniosła do góry worek i wlała sobie całą zawartość do gardła. Zaprotestowało kontuzjowane ramię. Zignorowała ból i piła dalej.

Nagle dotarło do niej, że na zachód od miasta w ziemię biją pioruny i opuściła worek, żeby się lepiej przyjrzeć. Tuż za miastem. Z jasnego nieba. Niekiedy wcale nie docierały do ziemi. Wiele rozwidlonych błyskawic eksplodowało z ogłuszającym grzmotem wysoko ponad powierzchnią gruntu. Po niebie mknęły ogniste kule, niekiedy wybuchając z odgłosem podobnym do huku gromu. Ktoś toczył bitwę na Moc! Ale kto? Czy Perrin znalazł dość Aes Sedai lub Asha’manów, żeby zaatakować obóz? W całej tej sytuacji było coś bardzo dziwnego. Wiedziała, jak wiele Mądrych w obozie potrafi przenosić, więc błyskawic i ognistych kul było trochę jakby zbyt mało. Być może mimo wszystko to wcale nie Perrin. Wśród Mądrych istniały rozmaite podziały. Nie tylko między tymi, które popierały Sevannę, a tymi, które jej się przeciwstawiały, lecz też między szczepami zantagonizowanymi przez stare alianse lub animozje. Może jedni walczyli z drugimi. To wydawało się skrajnie nieprawdopodobne, ale nie bardziej niż możliwość, że Perrin znalazł dość Aes Sedai, a Mądre nie bronią się ze wszystkich sił.

— Kiedy z nieba zaczęły lecieć błyskawice, Rolan powiedział, że trwa bitwa — odrzekła Aravine na pytanie Faile. — to wszystko. Nikt nie chciał iść zobaczyć, póki cię nie wydostaniemy.

Faile zgrzytnęła zębami z irytacji. Nawet gdyby nie miała na głowie Rolana, bitwa pod murami miasta mogła skrajnie utrudnić ucieczkę. Gdyby tylko wiedziała, co się dzieje, mogłaby wymyślić sposób na wymknięcie się zawierusze. Albo wykorzystanie jej na swoją korzyść.

— Nikt nigdzie nie idzie, Aravine. To może być niebezpieczne. — A wracając, mogą niechcący sprowadzić Shaido. Światłości, co się dzieje?

Maighdin wynurzyła się zza sylwetki Kinhuina, rozcierając biodro.

— Uszczypnął mnie! — Głos miała niewyraźny, ale była w nim słyszalna obraza. Faile poczuła ukłucie... z pewnością nie zazdrości. Oczywiście, że nie. Przeklętnik mógł sobie szczypać, kogo chciał. To nie Perrin.

Skrzywiła się i podała tamtej worek z wodą, Maighdin szybko wypłukała usta i zaczęła chciwie pić. W tej chwili nie zasługiwała na miano złotowłosej: przylepione potem do czaszki loki włosów pokrywał pył, podobnie jak zakurzoną twarz. W tej chwili nie była nawet ładna. Arrela wyszła z ruin, rozcierając pośladki i wyglądając ponuro niczym śmierć, niemniej żwawo przyjęła worek z wodą, zaoferowany jej przez Aldina. Wysoki, młody Amadicianin o szerokich barkach, wyglądający bardziej na żołnierza niż księgowego, którym w istocie był, przyglądał się namiętnie pijącej. Choć Arrela nie lubiła mężczyzn w ten sposób, Aldin nie przyjmował do wiadomości, że nie zechce go poślubić. Pojawiła się Lacile — ona też rozcierała pośladki! — a Jhoradin podał jej następny worek z wodą, przesuwając palcem po brudnym policzku, uśmiechnęła się do niego i zaczęła pić. Już przygotowywała sobie drogę pod jego koce, na wypadek gdyby Rolan okazał się niewzruszony. Przynajmniej Faile wydawało się, że o to właśnie chodzi.

W końcu obok Kinhuina przecisnęła się Alliandre i choć niczego sobie nie rozcierała, wyraz jej twarzy był pełen tak lodowatej furii, że wszystko stało się jasne. Kinhuin wypełzł z otworu i wyprostował się, a Rolan podjął niełatwe zadanie wygrzebania się spod niebezpiecznego stosu belek.

— Moja pani — zawołała Aravine z niepokojem. Faile odwróciła się i zobaczyła kobietę o pulchnej twarzy, która klęczała na bruku i kładła głowę Maighdin na podołku. Powieki Maighdin drżały, ale nie potrafiła otworzyć oczu. Usta poruszały się słabo, mamrotała coś niezrozumiale.

— Co się stało? — zapytała Faile, pośpiesznie przyklękając obok.

— Nie wiem, moja pani. Piła, jakby chciała opróżnić worek i nagle się zachwiała. W następnej chwili zemdlała. — Dłonie Aravine zadrżały jak opadające z drzew liście.

— Musiała być strasznie zmęczona — powiedziała Faile. wygładzając włosy pokojówki i próbując nie myśleć, jak wydostaną kobietę z obozu, jeśli nie będzie mogła iść. Trudno, najwyżej się ją poniesie. Światłości, sama ledwie się trzymała na nogach. — Ona nas uratowała, Aravine. — Amadicianka poważnie pokiwała głową.

— Ukryję was w bezpiecznym miejscu na dzisiejszą noc, Faile Bashere — powiedział Rolan, dopinając ostatnie sprzączki uprzęży z futerałem na łuk. Brązową shoufę miał już udrapowaną wokół głowy. — Potem odprowadzę was do lasu. — Odebrał od Jhoradina trzy krótkie włócznie, wsunął je za paski uprzęży tak, że tylko lśniące w słońcu długie groty sterczały mu nad głową.

Faile omal nie zemdlała z ulgi obok Maighdin. Nie trzeba będzie nic skrywać przed Perrinem. Ale nie mogła sobie pozwolić na słabość, nie teraz.

— Nasze zapasy — zaczęła i jakby jej głos był ostatnią kroplą, budynek zajęczał rozpaczliwie i zawalił się z łomotem, w którym na chwilę utonęły odgłosy eksplozji.

— Dopilnuję, żebyście dostały, czego wam potrzeba — zapewnił Rolan, unosząc czarną zasłonę. Jhoradin podał mu następną włócznię i tarczę, którą on zawiesił na rękojeści noża przy pasie, a prawą rękę podał jej i podniósł na nogi. —- Musimy szybko ruszać. Nie wiem, z kim tańczymy włóczniami, ale Mera’din dziś zatańczą.

— Aldin, możesz ponieść Maighdin? — Faile tyle tylko zdołała z siebie wykrztusić, zanim Rolan pociągnął ją za sobą.

Obejrzała się przez ramię, żeby zobaczyć, jak Aldin dźwiga bezwładną Maighdin w ramionach. Jhoradin ciągnął za ramię Lacile równie zdecydowanie, jak Rolan ją. Trzej Pozbawieni Braci otwierali procesję złożoną z odzianych w biel mężczyzn i kobiet. I jednego chłopca. Na twarzy Therila zamarł ponury grymas. Pogrzebała w rękawie, co nie było sprawą prostą, ponieważ ramię tkwiło w potężnym uchwycie wielkiej ręki Rolana, i zacisnęła palce na karbowanej rękojeści sztyletu. Cokolwiek działo się za murami miasta, przed zmrokiem sztylet jeszcze może się przydać.

Perrin biegł krętą uliczką wśród namiotów. W zasięgu wzroku nie było żadnego człowieka, tylko przez wycie eksplodujących kul ognistych i piorunów słyszał inne odgłosy bitwy. Szczękanie stali. Krzyki umierających i zabijających mężczyzn. Wrzaski mężczyzn. Z rany na głowie spływała po jego lewym policzku krew, czuł też jej strużkę na lewym boku, gdzie za robił draśnięcie włócznią oraz na udzie — tam rana była głębsza. Nie cała krew, którą miał na sobie, była jego. Nagle w wejściu do niskiego, ciemnego namiotu zobaczył twarz. Wycofała się natychmiast. Twarz dziecka, przerażonego dziecka, nie pierwsza, jaką tu zobaczył. Shaido byli naciskani tak mocno, że wiele dzieci zostało w obozie. To wszak że problem na później. Ponad namiotami widział już bramy miasta, odległe o niewiele więcej niż sto kroków. Za nimi wznosiła się forteca. Tam była Faile.

Zza brudnego brązowego namiotu wyskoczyło dwóch zamaskowanych Shaido z włóczniami w rękach. Ale nie on był celem. Patrzyli gdzieś w lewo. Nie zatrzymując się, natarł na nich. Obaj byli potężniej zbudowani od niego, mimo to pęd jego ataku powalił całą trójkę na ziemię. Upadł, walcząc. Głowicą młota uderzył w podbródek jednego, drugiego dźgał raz za razem. Młot wzniósł się i zmiażdżył twarz pierwszego, trysnęła krew, młot uniósł się i spadł znowu, a Perrin wciąż d źgał. Kiedy wreszcie wstał, mężczyzna ze zmiażdżoną twarzą drgnął raz i znieruchomiał. Oczy drugiego martwo patrzyły w niebo. Kątem lewego oka złowił jakiś ruch, rzucił się w prawą stronę. W miejscu, gdzie przed momentem był jego kark, powietrze przeszyło ostrze miecza. Miecz należał do Arama. Niegdysiejszy Druciarz też odniósł sporo ran. Krew pokrywała jego twarz jak obca maska, kaftan w czerwone pasy znaczyły krwawe rozcięcia, oczy miał szkliste, niczym u trupa, wciąż jednak zdawał się tańczyć z klingą w dłoni. Rozsiewał wokół woń śmierci, tej śmierci, której tak szukał.

— Zwariowałeś? — warknął Perrin. Stal zadźwięczała o stal, gdy głowicą młota zablokował cios. — Co ty wyprawiasz? — Zasłonił się przed kolejnym atakiem, spróbował chwycić tamtego, ale ledwie udało mu się oderwać z draśnięciem przez żebra.

— Prorok mi wszystko wyjaśnił — głos Arama dobiegał jakby z daleka, niemniej miecz poruszał się z płynną swobodą, zadając pchnięcia i cięcia, które Perrin ledwie potrafił parować nożem i młotem. Perrin cały czas się cofał. Mógł tylko żywić nadzieję, że nie potknie się o linkę namiotu lub nie wpadnie do środka. — Twoje oczy — ciągnął Aram. — Naprawdę jesteś Pomiotem Cienia. To ty sprowadziłeś trolloki do Dwóch Rzek. Wszystko mi wyjaśnił. Te oczy. Powinienem wiedzieć, kiedy po raz pierwszy cię spotkał em. Ty i Elyas z tymi oczyma Pomiotu Cienia. Muszę ratować przed tobą lady Faile.

Perrin zebrał się w sobie. Nie był w stanie wywijać z taką łatwością dziesięcioma funtami stali, z jaką Aram posługiwał się mieczem ważącym jedną trzecią tego. Jakimś sposobem musiał podejść bliżej, dostać się wewnątrz sfery wyznaczanej przez migoczącą klingę. Nie uda mu się to bez obrażeń, zapewne oberwie srodze, jeśli wszakże będzie zwlekał zbyt długo, tamten go zabije. Zahaczył o coś lewym obcasem, zachwiał się do tyłu, prawie upadł. Aram skoczył, zamachnął się mieczem do cięcia w dół. Nagle zesztywniał, jego oczy rozszerzyły się, a miecz wypadł z ręki. Runął na twarz, z jego pleców sterczały dwie strzały. Trzydzieści kroków za jego plecami dwaj Shaido znowu naciągali łuki. Perrin skoczył w bok, za zielony, cyrkowy namiot, błyskawicznie przetoczył się na nogi. W rogu namiotu utkwiła jeszcze drżąca strzała. Przykucnął, w przysiadzie obszedł zielony namiot, potem błękitny, wypłowiały, wreszcie niski, ciemnobrązowy — młot w jednej dłoni, nóż w drugiej. Nie pierwszy raz dzisiaj bawił się w tę grę. Ostrożnie zerknął zza brązowego płótna. Dwóch Shaido nigdzie nie było widać. Mogli ścigać go w ten sam sposób, jak on uciekał, albo zająć się inną ofiarą. Bywało wcześniej, że gra kończyła się tak albo tak. Widział natomiast ciało Arama, leżące w miejscu gdzie chłopak padł. Łagodny wietrzyk rozdmuchiwał ciemne lotki strzał sterczących z jego pleców. Elyas miał rację. Nigdy nie powinien pozwolić Aramowi wziąć miecza do ręki, Powinien go odesłać do taborów albo zmusić do powrotu do Druciarzy. Tyle rzeczy powinien zrobić inaczej. Teraz już za późno. Bramy miasta wzywały go. Zerknął przez ramię . Już tak blisko. Wciąż pochylony, pobiegł krętą uliczką, bacząc na tamtych dwóch Shaido lub innych, którzy mogli się gdzieś czaić. Odgłosy bitwy docierały doń teraz z przodu, z północy i południa, ale to nie znaczyło, że może się nie obawiać maruderów. Wypadł zza rogu jedynie kilka kroków od rozwartej szeroko bramy i przekonał się, że jest pełna ludzi. Większość odziana była w brudne białe szaty, ale trzech okazało się algai’d’siswai, jeden z nich tak potężnie zbudowany, że Lamgwin przy nim wydawałby się mały. On właśnie ciągnął Faile za nadgarstek Faile wyglądała, jakby się wytarzała w błocie.

Z wrzaskiem Perrin rzucił się naprzód, unosząc młot. Potężny człowiek natychmiast pobiegł w jego stronę, wznosząc włócznię i sięgając po tarczę do pasa.

— Perrin! — krzyknęła Faile.

Wielki Shaido zawahał się na moment, a Perrin natychmiast to wykorzystał. Młot uderzył w bok głowy tamtego tak mocno; że ciało wręcz wyleciało w powietrze. Za nim wszak był już następny, włócznia gotowa do ciosu. Nagle zacharczał, w widocznych nad czarnym welonem oczach zabłysło niepomierne zdziwienie, i osunął się na kolana, zerkając przez ramię na Faile, tuż za sobą. Powoli upadł, w jego plecach tkwił nóż z karbowaną, stalową rękojeścią. Perrin pośpiesznie rozejrzał się za trzecimi i zobaczył, jak leży twarzą do ziemi z dwiema drewnianymi rękojeściami noży sterczących z pleców. Lacile wspierała się na ramieniu Arreli, płacząc. Bez wątpienia przekonała się właśnie, że zabicie kogoś nie jest tak proste, jak przypuszczała.

Na czele tłumu stała Alliandre, Maighdin też była blisko, Mała w ramionach młodego mężczyzny w bieli, ale Perrin widział wyłącznie Faile. Nóż i młot wysunęły się z jego rąk, przekroczył ciało poległego mężczyzny i wziął ją w ramiona. Jego nozdrza były pełne jej zapachu. W głowie nie miał już nic innego. Pachniała silną wonią spalenizny — dlaczego właściwie? —ale pod tym czuł jej prawdziwy zapach.

— Tak długo śniłem o tej chwili — wyszeptał.

— Ja też — powiedziała z twarzą wtuloną w jego pierś, ściskając go z całych sił. Pachniała radością, ale równocześnie drżała niepowstrzymanie.

— Zrobili ci krzywdę? — zapytał łagodnie.

— Nie. Oni... Nie, Perrin, nic złego mi nie zrobili. — Z jej radością mieszały się też inne zapachy, razem tworzyły niepojętą mieszaninę. Tępa, bolesna woń smutku i tłusty aromat poczucia winy. Wstyd, jak tysiące kłujących, cienkich niczym włos igieł. Cóż, tamten nie żył, a kobieta miała prawo do zachowania swoich tajemnic.

— Liczy się tylko to, że żyjesz i że znowu jesteśmy razem zapewnił. — Nic więcej na świecie się nie liczy.

— Nic więcej się nie liczy — zgodziła się, przytulając się do niego jeszcze mocniej. Tak mocno w istocie, że aż jęknęła z wysiłku. Ale już w następnej chwili odsunęła się, oglądając jego rany; wsadzała palce w rozcięcia kaftana i patrzyła. — Nie wygląda źle — powiedziała żywo, choć te wszystkie inne uczucia wciąż przyćmiewały radość. Sięgnęła do jego włosów, rozdzieliła je, ściągnęła głowę w dół, żeby obejrzeć cięcie na czaszce. — Rzecz jasna, będzie ci potrzebne Uzdrawianie. Ile Aes Sedai przyprowadziłeś ze sobą? Jak ci się udało....? Nie, to nie rozmowa na teraz. Jest ich dość, żeby pokonać Shaido, i tylko to się liczy.

— Pokonać tę bandę Shaido — rzekł, wyprostował się i spojrzał na nią z góry. Światłości, nawet brudna była taka piękna. — Następnych sześć czy siedem tysięcy włóczni dotrze tu za... — zerknął na słońce, zdało mu się, że powinno już stać wyżej — pewnie mniej niż dwie godziny. Musimy tu skończyć i jak najszybciej ruszać, jeśli się uda. Co jest z Maighdin? — W ramionach młodego mężczyzny zwisała bezwładnie jak poduszka z pierzem. Powieki drżały, ale nie chciały się otworzyć.

— Wykończyła się, ratując nam życie — odrzekła Faile zapominając na chwilę o jego ranach i odwracając się do ludzi w bieli. — Aravine, weź pozostałych i zacznijcie gromadzić gai’shain. Nie tylko tych, którzy mi przysięgli. Nie zostawimy nikogo, kogo znajdziemy. Perrin, który kierunek jest najbezpieczniejszy?

— Północ — poinformował ją. — Północ jest bezpieczna.

— Ruszajcie z nimi na północ — ciągnęła Faile. — Bierzcie wozy, wózki, juczne konie i załadujcie je wszystkim czego będziemy potrzebować. Pospieszcie się! — Ludzie zaczęli się ruszać. Biegiem. — Nie, ty zostajesz, Aldin. Ktoś musi nieść Maighdin. Ty też zostajesz, Alliandre. I Arrela. Lacile potrzebne będzie przez czas jakiś twoje ramię.

Perrin uśmiechnął się szeroko. Pozostawić jego żonę w domu zajętym ogniem, a spokojnie zabierze się do gaszenia pożaru. I oczywiście jej się uda. Pochylił się, podniósł nóż, wytarł o kaftan zielonookiego i wsadził do pochwy. Młot też potrzebował porządnego czyszczenia. Próbował nie myśleć o tym, co rozsmarował po kaftanie tamtego. Ogień powoli gasł w żyłach. Nie było już żadnego podniecenia, tylko zmęczenie. Rany zaczynały rwać.

— Wyślesz kogoś do twierdzy, aby Ban i Seonid wiedzieli, że mogą już nie czekać — powiedział, wsuwając stylisko młota w pętlę przy pasie.

Faile spojrzała się na niego zdumiona.

— One są w fortecy? Jak? Dlaczego?

— Alyse ci nie mówiła? — Zanim porwano mu Faile, niełatwo wpadał w gniew. Teraz poczuł, jak rodzi się w nim furia. Pieni się rozgrzanym do białości żelazem. — Powiedziała, że zabierze cię, gdy odjedzie, a równocześnie obiecała, że powie ci, iż masz się udać do fortecy, kiedy zobaczysz mgłę na wzgórzach i usłyszysz wilki wyjące za dnia. Przysiągłbym, rzekła to zupełnie bezpośrednio i jasno. Żebym sczezł, Aes Sedai nie można ufać nawet na jotę.

Faile zerknęła w kierunku zachodniego szczytu, gdzie wciąż zalegała gruba warstwa mgły i skrzywiła się.

— To nie jest Alyse, Perrin. Ma na imię Galina. Jeżeli to również nie jest kłamstwem. Musi chodzić o nią . I chyba jest Czarną Ajah. Och, jak żałuję, że nie znam jej prawdziwego imienia. — Poruszyła lewą ręką i skrzywiła się. Naprawdę jej się oberwało. Perrin odkrył w sobie nagłą chęć zabicia wielkiego Shaido jeszcze wiele razy. Faile nie pozwoliła, żeby rana przeszkodziła jej w działaniu. — Theril, wyłaź stamtąd. Widziałam, jak patrzysz zza bramy.

Zza rogu bramy wyszedł nieśmiało wychudzony młodzieniec.

— Ojciec kazał mi zostać i mieć na ciebie oko, moja pani — powiedział z akcentem tak ciężkim, że Perrin ledwie zrozumiał.

— Może i kazał — zdecydowanie oznajmiła Faile. — Teraz jednak pobiegniesz najszybciej, jak potrafisz do fortecy i powiesz tym, których tam znajdziesz, że lord Perrin każe im wracać. Już, ruszaj.

Chłopak przyłożył do czoła pięść i pobiegł.

Pojawił się znowu mniej więcej za kwadrans, wciąż biegł, prowadząc za sobą Seonid, Bana i pozostałych. Ban podszedł do Faile, mruknął gładko, jak się cieszy, że znowu ją widzi, a potem rozkazał ludziom z Dwóch Rzek, żeby stanęli przed bramą na warcie z łukami w dłoniach i halabardami wetkniętymi w ziemię. W tym celu użył normalnego głosu. Następny, który próbuje zdobyć nieco ogłady. Selande i inni ludzie Faile biegali dookoła, paplając z podnieceniem, informując ją, jak strasznie się martwili, gdy wilki zawyły, a jej nie było.

— Idę po Masuri — oznajmił Kirklin hardym tonem. Nie czekając na pozwolenie, wyciągnął miecz i pobiegł wzdłuż murów obronnych na północ.

Tallanvor zaszlochał, kiedy zobaczył Maighdin w objęciach wysokiego młodzieńca i niełatwo było mu wyperswadować, iż tylko zemdlała. Odebrawszy ją z rąk tamtego, przycisnął do własnej piersi. I szeptał coś do ucha.

— Gdzie Chiad? — zapytał Gaul. Kiedy dowiedział się, że nie było jej z nimi, zakrył twarz. — Panny oszukały mnie — oznajmił ponuro. — Ale znajdę ją przed nimi.

Perrin złapał go za ramię.

— W okolicy jest wielu ludzi, którzy wezmą cię za Shaido.

— Muszę ją znaleźć pierwszy, Perrinie Aybara. — W g łosie Aiela było coś takiego... podobnie w jego zapachu, co Perrin mógł określić jedynie jako tęsknotę. Rozumiał smutek, jakim potrafiła przepełnić serce mężczyzny myśl, że kobieta, którą kocha, może być stracona na wieki. Puścił rękaw Gaula, a tamten z włócznią i tarczą w ręku przebiegł przez szereg łuczników.

— Pójdę z nim — uśmiechnął się Elyas. — Może uchronię go przed popadnięciem w kłopoty. — Wyciągnął długi nóż, któremu zawdzięczał swoje imię wśród wilków, Długi Kieł, i pobiegł za wysokim Aielem. Jeżeli im dwóm nie uda się bezpiecznie wydostać z obozu, to nikomu może się to nie udać.

— Jeżeli już skończyłeś gawędzić, może postoisz chwilą spokojnie, żebym cię mogła Uzdrowić — powiedziała Seonid do Perrina. — Wyglądasz, jakby ci to było potrzebne. — Furen i Teryl szli za nią w krok, dłonie na rękojeściach mieczy, oczy biegające na wszystkie strony. Z ich postawy można było wnosić, że niezależnie od ochronnego pierścienia ludzi z Dwóch Rzek, bezpieczeństwo Seonid ostatecznie spoczywa na ich barkach. Wyglądali jak pantery strzegące domowego kota. Tylko że ona nie była domową kotką.

— Zajmij się najpierw Faile — zaprotestował. — Coś jej się stało w ramię. — Faile właśnie rozmawiała z Alliandre. Obie były tak rozzłoszczone, że gdyby miały ogony, z pewnością sterczałyby im pionowo, całkiem zjeżone. Bez wątpienia chodziło o Alyse, Galinę czy jak tam jej było.

— Nie widzę, żeby krwawiła jak zarzynana świnia. — Seonid uniosła dłonie, ujęła w nie jego głowę i za moment przeszył go znajomy chłód, jakby znienacka zanurkował zimą w stawie, w którym prawie zamarza woda. Westchnął ciężko, szarpnął się, zadygotały mu ręce, a kiedy go puściła, po ranach nawet nie zostało wspomnienie, prócz krwi na twarzy i zakrwawionym kaftanie oraz spodniach. Poczuł się też tak głodny, że schrupałby jelenia z kopytami.

— O co chodzi? — Drobniutka Zielona siostra odwróciła się od niego i podeszła do Faile. — Wspomniałaś mo że Galinę Casban?

— Nie wiem, jak się nazywa — odrzekła Faile. — Aes Sedai o okrągłej twarzy z pełnymi ustami, czarnymi włosami i wielkimi oczami. W pewnym sensie śliczna, ale paskudnego charakteru. Znasz ją? Wydaje mi się, że musi być Czarną Ajah.

Seonid zesztywniała, palce dłoni wpiła w fałdy sukni.

— To mi wygląda na Galinę. Czerwona, zdecydowanie nieprzyjemna. Ale dlaczego rzucasz takie oskarżenia? Nie wolno tak sobie szastać tego rodzaju zarzutami wobec siostry, nawet równie antypatycznej, co Galina.

Faile wyjaśniła, zaczynając od pierwszego spotkania z Galiną a Perrin poczuł, jak znów rodzi się w nim gniew. Ta kobieta ją zaszantażowała, groziła jej, okłamała ją, a potem próbowała zabić. Pięści zaciskał tak mocno, że drżały mu ręce.

— Kiedy wpadnie mi w ręce, złamię jej kark — warknął.

— Nie masz prawa — ostro oznajmiła Seonid. — Galina musi być osądzona przez trybunał złożony z sióstr, a w przypadku takiego oskarżenia muszą to być Zasiadające Komnaty, Być może nawet proces odbędzie się przed całą Komnatą Wieży. Jeżeli jej wina okaże się niewątpliwa, zostanie ujarzmiona i stracona, ale sprawiedliwość wymierzą jej Aes Sedai.

— Jeżeli? — zapytał z niedowierzaniem. — Słyszałaś, co powiedziała Faile. Masz jeszcze jakieś wątpliwości? Musiał wyglądać groźnie, ponieważ Furen i Teryl stanęli po obu bokach Seonid, dłonie spoczywały na rękojeściach mieczy, a twarde oczy wpatrywały się w jego twarz.

— Ona ma rację, Perrin — łagodnie powiedziała Faile — Kiedy Jaca Coplina i Lena Congara oskarżono o kradzież krowy, wiedziałeś, że to złodzieje, a jednak kazałeś panu Than dowieść ich winy, zanim pozwoliłeś Radzie Wioski zasądzi karę chłosty. W przypadku Galiny jest to tak samo ważne.

— Rada Wioski nie wychłostałaby ich bez procesu, niezależnie, czego bym chciał — mruknął. Faile roześmiała się Roześmiała się! Światłości, jak dobrze było znowu słyszeć jej, śmiech. — No dobrze. Galina należy do Aes Sedai. Ale jeżeli one się nią nie zajmą, wezmę sprawy w swoje ręce. Nie lubię ludzi, którzy wyrządzają ci krzywdę.

Seonid parsknęła, w jej zapachu wyraźnie czuć było dezaprobatę.

— Coś ci się stało w ramię, moja pani?

— Proszę, najpierw zajmij się Arrelą — odrzekła Faile Aes Sedai przewróciła oczami i ujęła głowę Faile między swe dłonie. Faile zadrżała i jęknęła, a właściwie tylko ciężko westchnęła. Obrażenia nie były więc poważne, tak czy siak, już ich nie było. Podziękowała Seonid, a potem zaprowadziła do Arreli.

Perrin nagle zorientował się, że już nie słyszy odgłosów wybuchów. Po prawdzie, nie dochodziły już od jakiegoś czasu, Dobry znak.

— Muszę zobaczyć, co się dzieje. Ban, pilnuj Faile.

Faile nie zgadzała się, żeby poszedł sam, a zanim w końcu przystał na wzięcie ze sobą dziesięciu ludzi z Dwóch Rzek, zza północnego rogu murów obronnych wyjechał jeździec w lakierowanej zbroi. Po trzech niebieskich piórach Perrin poznał Tylee. Gdy podjechała bliżej, zdał sobie sprawę, że przerzucona przez siodło gniadosza leży naga kobieta. Skrępowana dokładnie — nadgarstki i kostki, kolana i łokcie. Jej złote włosy prawie muskały powierzchnię ziemi, w złote loki wplątane byty naszyjniki z klejnotami i sznury pereł. Kiedy Tylee ściągnęła wodze rumaka, sznur wielkich zielonych kamieni i złota Ześlizgnął się na ziemię. Generał zdjęła swój osobliwy hełm urękawicznionymi dłońmi i położyła na nagich pośladkach kobiety.

— Te twoje łuki sprawdziły się znakomicie — powiedziała, rozciągając samogłoski i patrząc na ludzi z Dwóch Rzek. — Szkoda, że takich nie mam. Kirklin powiedział mi, gdzie cię znajdę, mój panie. Zaczęli się poddawać. Ludzie Masemy wyraźnie gotowi byli popełnić samobójstwo... Większość z nich zginęła lub właśnie umiera, jak mi się wydaje... A damane zmieniły grzbiet tego wzgórza w pułapkę, do której tylko szaleniec wszedłby z własnej woli. A co najlepsze ze wszystkiego, sul’dam już naszykowały a’dam dla ponad dwustu kobiet. Ta twoja „zimna herbatka” wystarczyła, by większość nie potrafiła ustać bez pomocy. Musiałam posłać po rakeny, żeby je wszystkie stąd wywieźć.

W gardle Seonid zrodził się nieartykułowany odgłos. Jej twarz była pozbawiona wyrazu, ale rozsiewała wokół woń płonącej furii. Patrzyła na Tylee, jakby chciała ją przewiercić i oczami. Tylee nie zwróciła uwagi, tylko lekko pokręciła głową.

— Dopiero, jak odejdę z moimi ludźmi — rzekł Perrin. Umowę zawarł tylko z nią. Nie chciał ryzykować jej postulatów z kimkolwiek innym. — Jakie są nasze straty, nie licząc ludzi Masemy? — Lekkie — odparła Tylee. — Mając twoich łuczników z jednej strony, a damane z drugiej, nigdzie nie zdołali nawiązać bezpośredniej walki. W życiu nie widziałam planu bitwy, który zostałby tak dokładnie zrealizowany. Jeżeli dowiem się, że nasze wspólne straty wynoszą więcej niż stu poległych będę naprawdę zaskoczona. Perrin skrzywił się. Prawdopodobnie, mając na względzie okoliczności, należało to uznać za lekkie straty, ale niektórzy z poległych okażą się ludźmi z Dwóch Rzek. Niezależnie, czy znał ich osobiście, czy nie, był za nich odpowiedzialny.

— Wiesz, gdzie jest Masema?

— Z resztkami swojej armii. Nie jest tchórzem, muszę mu to oddać. On i jego dwie setki straży przybocznej... cóż, obecnie koło setki... przebili się przez cały obóz Shaido na swoje wzgórze.

Perrin zgrzytnął zębami. Tamten schronił się w otoczeniu swej hałastry. W kwestii zamachu Arama na jego życie będzie więc jego słowo przeciwko słowu Masemy, w każdym razie nie prawdopodobne zdawało się, że jego ludzi wydadzą pod sąd.

— Musimy ruszać, zanim tamci tu dotrą. Jeżeli Shaido dowiedzą się, że ratunek nadciąga, mogą zapomnieć, że się poddali. Kim jest twój jeniec?

— To Sevanna — chłodno oznajmiła Faile. Woń jej nienawiści była prawie równie silna jak wówczas, gdy mówili o Galinie.

Złotowłosa zadarła głowę, odrzucając włosy z twarzy i gubiąc w trakcie jeszcze kilka naszyjników. Patrzyła na Faile wściekłym wzrokiem zielonych oczu znad strzępu materii, którym zakneblowano jej usta. Pachniała wściekłością.

— Sevanna z Jumai Shaido — w głosie Tylee można było usłyszeć wyraźną satysfakcję. — Z dumą mi się przyznała. Ona również nie jest tchórzem. Wyszła nam naprzeciw, nie mając na sobie nic prócz jedwabnej szaty i klejnotów, zdołała jednak przeszyć włócznią dwóch moich Altaran, zanim odebrałam jej broń.

Sevanna warknęła przez knebel i próbowała ześlizgnąć się z końskiego grzbietu. Przynajmniej próbowała do czasu, aż Tylee mocno przyłożyła jej w pośladki. Potem ograniczyła się już tylko do wściekłych spojrzeń na wszystkich dookoła.

„Przyjemnie zaokrąglona” — pomyślał, zanim zdał sobie sprawę, że nie powinien w obecności żony zwracać uwagi na takie rzeczy. Z drugiej strony, pamiętał radę Elyasa, że kobieta zauważy, gdy demonstracyjnie będzie odwracał wzrok, więc przyglądał się otwarcie.

— Roszczę sobie prawo do zawartości jej namiotu — oznajmiła Faile, rzucając mu ostre spojrzenie. Może mimo wszystko przesadził z tą otwartością. — Miała w nim wielki kufer pełen klejnotów, chcę, aby trafiły w moje ręce. Nie patrz na mnie jak debil, Perrin. Mamy do wykarmienia i odziania sto tysięcy ludzi, potem musimy ich odesłać do domów. Co najmniej sto tysięcy.

— Ja chciałbym zostać przy tobie, moja pani, jeśli mi pozwolisz — wtrącił młodzieniec, trzymający Maighdin. — Nie będę jedynym, oczywiście jeśli nas zechcesz.

— Twoja szlachetna małżonka, jak mniemam, mój panie powiedziała Tylee, mierząc wzrokiem Faile.

— Zaiste. Faile, pozwól niech ci przedstawię generał sztandaru Tylee Khirgan, w służbie Imperatorowej Seanchan. — być może sam zyskiwał trochę tej ogłady. — Generale sztandaru, moja żona Faile ni Bashere t’Aybara. — Tylee ukłoniła się z siodła. Faile lekko dygnęła i nieznacznie skłoniła głowę. Mimo brudnej twarzy otaczała ją iście królewska atmosfera. To przywiodło mu na myśl Pękniętą Koronę. Niemniej rozmowy na temat tej kwestii można odłożyć na później. Bez wątpienia potrwają długo. Podejrzewał, że po wszystkim, co przeszedł, być może wcale nie tak trudno będzie mu podnieść na nią tym ruzem głos, czego przecież sama chciała.

— A to jest Alliandre Maritha Kigarin, królowa Ghealdan, Błogosławiona w Światłości Obrończyni Zielonych Murów. I mój wasal. Ghealdan pozostaje pod moją opieką. — Głupio to zabrzmiało, ale powiedzieć należało.

— Nasza umowa nie dotyczyła tej kwestii — oznajmiła Tylee, ostrożnie dobierając słowa. — Jeszcze nie zdecydowałam, dokąd pomaszeruje Zawsze Zwycięska Armia.

— Chciałem tylko, żebyś wiedziała, generale. I poinformowała swoich dowódców, że nie mogą mieć Ghealdan.

Alliandre uśmiechnęła się doń tak szeroko, tak wdzięcznie, że omal się nie roześmiał. Światłości, Faile też się śmiała. Z dumą. Zakłopotany, podrapał się po nosie.

— Naprawdę musimy ruszać, zanim ci Shaido tu dotrą. Nie chcę mieć ich przed sobą a z tył u wszystkich jeńców, zastanawiających się nad wzięciem włóczni do ręki.

Tylee zachichotała.

— Mam trochę więcej doświadczenia z tym narodem niż ty, mój panie. Skoro już się poddali, przez trzy następne dni nie będą walczyć ani nie spróbują ucieczki. Poza tym słyszałam, że moi Altaranie palą ich włócznie i tarcze w ogniskach, żeby niepotrzebnie nie ryzykować. Jest czas na rozmieszczenie naszych oddziałów. Mój panie, mam nadzieję, że nigdy nie przyjdzie mi spotkać się z tobą w polu — powiedziała, ściągając z prawej dłoni okrytą stalą rękawicę. — Byłabym zaszczycona, gdybyś zwracał się do mnie „Tylee”. — Przechyliła się nad Sevanną żeby podać mu dłoń.

Przez moment Perrin tylko gapił się na nią To naprawdę dziwny świat. Udał się do niej, sądząc, że dobija targu z Czarnym i Światłość jedna wiedziała, że niektóre obyczaje Seanchan wydawały się naprawdę odrażające, niemniej ta kobieta była godna zaufania i szczera.

— Jestem Perrin, Tylee — powiedział, ściskając jej dłoń.

Bardzo dziwny świat.

Galina zrzuciła bieliznę i cisnęła ją w miejsce, gdzie wcześnie trafiła jedwabna szata, a potem pochyliła się, by wziąć suknię do konnej jazdy, wydobytą poprzednio z juków Chyżej. Uszyta została na kobietę nieco pokaźniejszej postury, wystarczy do czasu, gdy będzie mogła sprzedać jedną z ognistych łez.

— Nie ruszaj się, Lina — usłyszała głos Theravy i nagle stwierdziła, że nie drgnęłaby nawet, gdyby las stanął w ogniu. Natomiast mogła krzyczeć. — Milcz. — Zadławiła się, gdy jej gardło w spazmach połknęło krzyk. I został jej tylko płacz, cichy płacz. Łzy spływały po policzkach, kapiąc na leśną ściółkę Poczuła brutalne uderzenie. — Jakimś sposobem zdobyłaś różdżkę — powiedziała Therava. — Inaczej byś tu nie dotarła. Oddaj mi ją, Lina.

Nie było mowy o oporze. Galina wyprostowała się, wyjęła różdżkę z juków i podała kobiecie o jastrzębich oczach. Łzy wciąż płynęły z oczu.

— Przestań się mazać. I załóż naszyjnik z obrożą. Będę cię musiała ukarać za to, że ją zdjęłaś.

Galina skuliła się w sobie. Nawet rozkaz Theravy nie potrafił sprawić, by łzy przestały płynąć, a wiedziała, że za to również, zostanie ukarana. Złoty naszyjnik i obroża znalazły z juków drogę na jej szyję. Stała tak, mając na sobie tylko blade, wełniane pończochy, białe, miękkie buty ozdobione koronką i ciężar nasadzanej ognistymi łzami obroży oraz targająca nią pasja zdawał się wgniatać ją w ziemię. Nie potrafiła oderwać oczu od białej różdżki w dłoniach Theravy.

— Twój koń będzie świetnym zwierzęciem jucznym, Lina. Jeśli o ciebie chodzi, masz całkowity zakaz jazdy konnej. Na zawsze.

Musi istnieć jakiś sposób, żeby znowu zdobyć tę różdżkę. Musi istnieć! Therava obracała przedmiot w dłoniach, szydząc z niej.

— Przestań zabawiać się ze swoim pieskiem, Therava. Co teraz robimy? — Z lasu wyszła Belinde, szczupła Mądra z włosami wyblakłymi od słońca prawie na biel i spojrzała na Theravę bladymi, błękitnymi oczyma. Jej twarz z wydatnymi kośćmi policzkowymi idealnie pasowała do wściekłych spojrzeń.

Dopiero teraz Galina zrozumiała, że Therava nie była sama Wśród drzew znajdował o się kilka setek mężczyzn, kobiet i dzieci, niektórzy mężczyźni z jakiegoś powodu nieśli kobiety przewieszone przez ramię. Zasłoniła się dłońmi, poczuła wypełzający na twarz rumieniec. Te długie dni wymuszonej nagości nie pozbawiły jej poczucia wstydu w obecności mężczyzn. Potem zobaczyła jeszcze coś dziwnego. Tylko garstkę stanowili algai’d’siswai z futerałami łuków na plecach i kołczanami przy biodrach, natomiast każdy mężczyzna i każda kobieta, oprócz Mądrych, mieli przynajmniej po jednej włóczni. I twarze zasłonięte chustkami lub po prostu strzępami materii. Co to miało znaczyć?

— Wracamy na Ziemię Trzech Sfer — oznajmiła Therava. — Wyślemy posłańców do wszystkich szczepów i nakażemy im porzucić gai’shain z mokradeł, porzucić wszystko, co trzeba, i wrócić ukradkiem na Ziemię Trzech Sfer. Odbudujemy nasz klan. I wtedy Shaido podniosą się z katastrofy, którą sprowadziła na nas Sevanna.

— To potrwa pokolenia! — protestowała Modarra. Szczupła i ładna, mimo iż wyższa od Theravy, wyższa od większości mężczyzn Aielów, bez zmrużenia oka stawiła czoło Theravie. Galina nie potrafiła pojąć, jak to możliwe. Ona sama pod jednym spojrzeniem tamtej kuliła się ze strachu.

— Niech potrwa pokolenia — zdecydowanie odrzekła, Therava. — Poczekamy tyle, ile będzie trzeba. I nigdy już nie opuścimy Ziemi Trzech Sfer. — Objęła spojrzeniem Galinę. A ta skuliła się w sobie. — Nigdy już tego nie dotkniesz oznajmiła Therava, unosząc na moment różdżkę. — I nigdy więcej nie spróbujesz ucieczki. Ma silny grzbiet. Obładujcie ją i ruszajmy. Mogą nas ścigać.

Obciążona workami z wodą naczyniami i garnkami, Galina czuła się niemal przyzwoicie odziana. Chwiejącym się krokiem szła przez las śladem Theravy. Nie myślała już o różdżce ani o ucieczce. Coś w niej pękło. Była Galiną Casban, Najwyższą z Czerwonych Ajah, która zasiadała w Najwyższej Radzie Czarnych Ajah, a teraz na resztę życia zostanie zabawką Theravy. Będzie jej małą Liną. Przez resztę życia. Wiedziała, że nic już nie odmieni jej losu. W całkowitej ciszy łzy spływały jej po twarzy.

31

Dom na ulicy Pełni Księżyca

Muszą się trzymać razem — oświadczyła stanowczo Elayne. — Wy dwie też nie możecie wychodzić samopas, jeśli o to idzie. W każdym miejscu Caemlyn zawsze muszą być trzy albo cztery razem. To jedyny sposób, żebyście były bezpieczne. — Świeciły się tylko dwie ze stojących lamp z odblaśnikami. Sześć płomieni wypełniało salon przyćmionym blaskiem i zapachem lilii. Jakość oliwy, którą napełnia się lampy, zdążyła się tak dalece pogorszyć, że obecnie zawsze już ją perfumowano, lecz ogień, trzaskający w kominku, właśnie zaczął przeganiać zimno wczesnej porannej godziny.

— Są chwile, kiedy kobieta potrzebuje odrobiny prywatności — odrzekła Sumeko ze spokojem, tak jakby dopiero jej kolejna Kuzynka nie umarła z potrzeby prywatności. Głos jej, oględnie mówiąc, był spokojny, jednak pulchne dłonie gładziły fałdy ciemnoniebieskich spódnic.

— Jeśli sama nie nauczysz ich lęku przed Światłością, Sumeko, ja to zrobię — powiedziała Alise, a jej łagodna zazwyczaj twarz przybrała wyraz zatroskania. Z obydwu ona wyglądała na starszą, jeśli porównać włosy przeplatane pasemkami siwizny z lśniącą czernią włosów sięgających poniżej masywnych ramion Sumeko, jednak była młodsza o dobre dwieście lat. Gdy padło Ebou Dar, nieustraszona Alise musiała uciekać przed Seanchanami, mimo to jej ręce równie nerwowo wygładzał y brązowe spódnice.

Dawno minęła pora pójścia na spoczynek, którą oznajmiła siostrzenica Melfane, Essande, lecz pomimo towarzyszącego jej bezustannie znużenia, Elayne, skoro raz się obudziła, nie mogła już zasnąć i nie pomagało gorące kozie mleko. Gorące smakowało gorzej niż zimne. Zamierzała zmusić przeklętego Randa al’Thora, aby pił ciepłe kozie mleko, aż zacznie wylewać mu się uszami! Zaraz po tym, jak przekona się, co tak mocno go zraniło, że odczuła niewielkie szarpnięcie bólu, mimo iż cała reszta tego, co było nim, czyli ten mały supeł w głębi głowy, pozostała niewzruszona niczym kamień. Od tamtej chwili był znowu tylko niewzruszonością kamienia, więc wszystko z nim w porządku, ale wcześniej odniósł poważną ranę, skoro cokolwiek poczuła. Dlaczego tak często Podróżował? Pewnego dnia był daleko na południowym wschodzie, następnego na północnym zachodzie, tylko jeszcze dalej, kolejnego zupełnie gdzie indziej. Może uciekał przed tym, kimkolwiek był, kto go zranił? Ale teraz miała wszak własne zmartwienia.

Dręczona bezsennością niespokojna, ubrała się w pierwszą rzecz, jaka wpadła jej w ręce — był a to ciemnoszara suknia do jazdy konnej — i wyszła na spacer, aby rozkoszować się ciszą pałacu o wczesnej porannej godzinie, kiedy nawet służba leżała w łóżkach, zaś migoczące płomienie stojących lamp były jedynym oprócz niej ruchem w korytarzach. Oczywiście nie należało zapominać o straży przybocznej, ale powoli przestawała zwracać uwagę na ich obecność. Cieszyła się samotnością, aż znalazły ją dwie kobiety i przekazały smutną wiadomość, z którą w przeciwnym razie musiałyby zaczekać aż do wschodu słońca. Zaprowadziła je do mniejszego salonu, aby przedyskutować tę kwestię za osłonami chroniącymi przed podsłuchem.

Sumeko poprawiła obfite ciało w fotelu i wlepiła wściekłe spojrzenie w Alise.

— Reanne pozwala ci posuwać się za daleko, niemniej jako Najstarsza oczekuję...

— Nie jesteś Najstarsza, Sumeko — oznajmiła chłodno drobniejsza z kobiet. — Cieszysz się tu poważaniem, lecz zgodnie z Regułą, Kółko Dziewiarskie składa się z trzynastu najstarszych w Ebou Dar. Nie jesteśmy już w Ebou Dar, więc nie ma żadnego Kółka Dziewiarskiego.

Krągła twarz Sumeko skrzepła w blok granitu.

— Przynajmniej przyznajesz, że cieszę się autorytetem.

— I spodziewam się, że go użyjesz, aby zapobiec zabójstwom kolejnych z nas. Same sugestie to nie wszystko, Sumeko, jakkolwiek silne by ci się wydawały. To nie wszystko.

— Spory zaprowadzą nas donikąd — rzekł a Elayne. Wiem, że powoli zaczynacie wychodzić z siebie. Ja też. Światłości, trzy kobiety zabite Jedną Mocą w przeciągu ostatnich dziesięciu dni i bardzo prawdopodobne, że wcześniej jeszcze siedem. Wystarczy, żeby kowadło wyszło z siebie. Ale wzajemne warczenie na siebie to najgorsze, co możemy zrobić. Sumeko, musisz tupnąć nogą. Nie obchodzi mnie, ile która potrzebuje prywatności, żadna ani na minutę nie może pozostać sama. Alise, wykorzystaj swoją siłę perswazji. — Perswazja nie była najwłaściwszym słowem. Alise nie posługiwała się perswazją. Po prostu oczekiwała, że ludzie wykonają to, co powiedziała, i niemal zawsze tak robili. — Przekonaj pozostałe, że Sumeko ma rację. Z was dwóch to ty musisz...

Drzwi się otworzyły, do środka weszła Deni, zamknęła je z powrotem, ukłoniła się. Jedna ręka spoczywał a na rękojeści miecza, druga trzymała długa pałkę. Pokryte czerwonym lakierem napierśniki oraz hełmy ozdobione bielą dotarły zaledwie wczoraj, masywna kobieta zaś śmiała się bezustannie od chwili, gdy wdziała na siebie własny hełm i napierśnik. Teraz jednak twarz wyglądająca spoza kratownicy hełmu przybrała poważny . wyraz.

— Wybacz mi, że przeszkadzam, moja pani, ale pewna Aes Sedai pragnie się z tobą widzieć. Czerwona, sądząc po jej szalu. Powiedziałam, że bardzo prawdopodobne, iż śpisz, gotowa była jednak wejść i sama cię zbudzić.

Czerwona. Od czasu do czasu nadchodziły raporty o Czerwonych w mieście, choć nie tak często jak niegdyś — większość Aes Sedai chodziła po mieście bez szali, ukrywając swe Ajah — jednak czego niby Czerwona mogła od niej chcieć? Chyba że któraś w końcu postanowiła zmusić ją do wzięcia na siebie odpowiedzialności za ten targ z Ludem Morza.

— Powiedz jej, że jestem...

Drzwi otworzyły się znowu, uderzając Deni w plecy tak mocno, że musiała ustąpić z drogi. Kobieta, która weszła do środka, odziana była w szal utkany w deseń winorośli, udrapowany wzdłuż ramion tak, iż odsłaniał się przepych długich, czerwonych frędzli; wysoka i szczupła, miała skórę miedzianej barwy. Mogła uchodzić za ładną, z tym wyjątkiem, że zaciskała usta, a pełne wargi wydawały się wąskie. Jej suknia do konnej jazdy była tak ciemna, że niemal czarna, mimo to blade światło lamp z odblaśnikami wyławiało czerwienie, spódnice zaś zdobiły czerwone rozcięcia. Duhara Basaheen nigdy nie czyniła ładnej tajemnicy ze swoich Ajah. Niegdyś Sumeko i Alise z miejsca skoczyłyby na równe nogi, błyskawicznie składając pokłon przed Aes Sedai, teraz jednak nie ruszyły się z miejsca, śledziły ją spojrzeniem. Deni, zazwyczaj łagodna, przynajmniej na pozór, rzuciła gniewne spojrzenie i zaczęła muskać palcami pałkę.

— Widzę, że opowieści o waszym zaciągu dzikusek są prawdziwe — powiedziała Duhara. — Bardzo źle. Wy dwie, wynocha stąd. Chcę pomówić z Elayne na osobności. Jeżeli macie dość zdrowego rozsądku, wyjedziecie stąd dziś wieczór, kierując się w różne strony, i powiecie innym, takim jak wy, aby postąpiły identycznie. Biała Wieża źle patrzy na zebrania dzikusek. A kiedy Biała Wieża patrzy na coś złym okiem, trzęsą się trony. — Ani Sumeko, ani Alise nie drgnęły. Alise tylko uniosła brew.

— Mogą zostać — odparła Elayne chłodno. Kiedy Moc była w niej, kończyły się wahania emocji. Wszystkie zastępował lodowaty gniew. — Są tu mile widziane. Natomiast ty... Elaida usiłowała mnie porwać, Duhara. Porwać! Możesz odejść.

— Niemiłe powitanie, Elayne, zważywszy, że przyszłam do pałacu od razu po przybyciu. W dodatku po długiej podróży, którą opisać to taka sama tortura, jak ją przeżyć. Andor zawsze był w dobrych stosunkach z Wieżą. Zamiarem Wieży jest, aby to nie uległo zmianie. Jesteś pewna, że te dzikuski powinny słyszeć wszystko, co mam ci do powiedzenia? Dobrze zatem Skoro taka twoja wola. — Podeszła do jednego z rzeźbionych kredensów, zmarszczyła nos na widok srebrnego dzbanka z kozim mlekiem i nalała sobie kielich ciemnego wina, w końcu zajęła krzesło nieco z boku zajmowanego przez Elayne. Deni uczyniła taki ruch, jakby chciała ją wyrzucić, lecz Elayne pokręciła głową. Siostra Domani ignorowała Kuzynki, jakby nie istniały.

— Kobieta, która podała ci narkotyk, została ukarana, Elayne. Została wychłostana przed własnym sklepem, widowisko zaś oglądali wszyscy mieszkańcy wioski. — Duhara upiła łyczek wina, czekając, aż Elayne coś odpowie.

Nie powiedziała nic. Bardzo dobrze wiedziała, że Ronde Macura została wychłostana raczej za zaniedbania niż za to, że spoiła ją niegodziwą herbatą, jednak gdyby głośno sprawę ujawniła, Duhara zaczęłaby dociekać, skąd wie, to zaś mogłoby naprowadzić ją na trop rzeczy, które powinny pozostać ukryte.

Cisza się przedłużała, w końcu kobieta podjęła znowu:

— Musisz wiedzieć, że usilnym życzeniem Białej Wieży jest, byś zasiadła na Tronie Lwa. W tym celu Elaida wysłała mnie w roli twojej doradczyni.

Elayne, wbrew samej sobie, roześmiała się. Elaida przysyła jej doradczynię? To absurdalne!

— Dysponuję Aes Sedai, które służą mi radą, gdy jej potrzebuję, Duhara. Powinnaś wiedzieć, że jestem przeciwna Elaidzie. Nie przyjęłabym pary pończoch od tej kobiety.

— Twoje tak zwane doradczynie to buntowniczki, dziecko — skarciła ją Duhara, kładąc silny akcent niechęci na słowie „buntowniczki”. Gestykulowała, trzymając w dłoni srebrny puchar z winem. — Jak sądzisz, dlaczego tak wiele Domów występuje przeciw tobie i tak wiele trzyma się na uboczu? Z pewnością wiedzą, że tak naprawdę nie masz za sobą poparcia Wieży. Kiedy zostanę twoją doradczynią, to się zmieni. Jestem w stanie w niespełna tydzień założyć ci koronę na głowę. W najgorszym razie zajmie to nie więcej niż miesiąc, może dwa.

Spojrzenia Elayne i tamtej spotkały się. Jakby kierowane własną wolą, jej dłonie pragnęły zacisnąć się kurczowo, ale trzymała je nieruchomo na kolanach.

— Nawet gdyby tak było, odmówiłabym. Spodziewam się, że lada dzień usłyszę, iż Elaida została zdetronizowana. Biała Wieża znów stanie się jednością i wtedy nikt nie będzie miał prawa twierdzić, że nie cieszę się jej poparciem.

Duhara przez chwilę wbijała wzrok w puchar z winem, a jej twarz pozostawała maską spokoju Aes Sedai.

— Nie mogę obiecać, że pójdzie ci to gładko — odezwała się, jakby Elayne nie wymówiła ani słowa. — Dlatego właśnie sądziła, że tego, co mam do powiedzenia, nie zechcesz słuchać w obecności dzikusek. Ani wartowniczki. Czy jej się wydaje, że mam zamiar cię zaatakować? Nieważne zresztą. Skoro raz korona mocno osiądzie na twojej głowie, będziesz musiała mianować regentkę i powrócić do Wieży, aby dokończyć edukację i w końcu zostać poddana próbom na szal. Nie musisz się obawiać, że zostaniesz wychłostana za ucieczkę. I Elaida przyjęła do wiadomości, że opuściłaś Wieżę na rozkaz Siuan Sanche. Twoje pretensje do tego, że jesteś Aes Sedai, są odrębną kwestią. Za to zapłacisz łzami. — Sumeko i Alise drgnęły, a Duhara znów zauważyła ich istnienie. — Ach, nie wiedziałyście, że Elayne jest tak naprawdę tylko Przyjętą?

Elayne wstała i popatrzyła z góry na Duharę. Zazwyczaj było tak, że ten, kto siedział, miał przewagę nad tym, kto stał; ona spojrzała nieustępliwie, a głos jej stwardniał jeszcze bardziej. Miała ochotę uderzyć tę kobietę w twarz!

— Zostałam wyniesiona jako Aes Sedai przez Egwene al’Vere w tym samym dniu, gdy ona stała się Amyrlin. Wybrałam Zielone Ajah i zostałam przyjęta. Nigdy więcej nie mów, że nie jestem Aes Sedai, Duhara. Żebym sczezła, jeśli spokojnie to zniosę.

Usta Duhary ściągnęły się, aż jej wargi wyglądały niemal jak blizna.

— Pomyśl, a ujrzysz prawdę o własnej sytuacji — odezwała się na koniec. — Zastanów się głęboko, Elayne. Nawet ślepa kobieta potrafiłaby dostrzec, jak bardzo jestem ci potrzebna, a także błogosławieństwo Białej Wieży. Później jeszcze porozmawiamy. Przywołaj kogoś, aby zaprowadził mnie do moich komnat. Bardziej niż kiedykolwiek potrzebuję teraz wypoczynku.

— Będziesz musiała wynająć sobie nocleg w gospodzie, Duhara. Na każdym łożu w pałacu śpi już troje lub czworo ludzi. — Nawet gdyby miała dziesiątki wolnych łóżek, nie udostępniłaby Duharze żadnego z nich. Odwróciła się plecami, podeszła do kominka i stała, ogrzewając ręce. Pozłacany zegar wahadłowy na rzeźbionym w woluty marmurowym obramowaniu kominka wybił trzy razy. Zapewne tyle godzin pozostało do wschodu słońca. — Deni, poproś kogoś, by odprowadził Duharę do bram.

— Nie uwolnisz się ode mnie tak łatwo, dziecko. Jeszcze nikomu nie udało się bezproblemowo uwolnić od Białej Wieży, Pomyśl, a przekonasz się, że jestem twoją jedyną nadzieją. — Jedwabie zaszeleściły, gdy opuszczała pomieszczenie, po chwili drzwi zamknęły się za nią z trzaskiem. Wydawało się rzeczą wielce prawdopodobną, że Duhara, starając się pomóc przysporzy tylko kłopotów, niemniej w tej chwili nie ona stanowiła największy kłopot.

— Zasiała w waszych umysłach ziarno zwątpienia? — zapytała Elayne, odwracając się od ognia.

— Bynajmniej — odparła Sumeko. — Vandene i dwie pozostałe uznają fakt, że jesteś Aes Sedai, więc tak musi być. — W jej głosie słychać było przekonanie, z drugiej strony, miała powody, by wierzyć. Jeżeli Elayne kłamała, jej marzenia o powrocie do Wieży i przyłączeniu się do Żółtych Ajah pryskały niczym bańka mydlana.

— Jednak Duhara wierzy w to, co mówi. — Alise rozłożyła dłonie. — Nie chcę przez to powiedzieć, że wątpię w twoje słowa. Nie wątpię. Lecz ta kobieta wypowiedziała swe słowa z pełnym przekonaniem.

Elayne westchnęła.

— Sytuacja jest... skomplikowana. — Brzmiało to jak stwierdzenie, że woda jest mokra. — Jestem Aes Sedai, ale Duhara tak nie uważa. Nie może. Ponieważ byłoby to równoznaczne z uznaniem, iż Egwene al’Vere jest w istocie Zasiadającą na Tronie Amyrlin, a na to Duhara się nie zgodzi, póki Elaida nie zostanie obalona. — Miała nadzieję, że wtedy uwierzy. Przynajmniej pogodzi się z tą myślą. Wieża musiała stać się jednością. — Sumeko, poinstruujesz Kuzynki, by trzymały się razem? Zawsze?

Zwalista kobieta wymruczała, że tak uczyni. W przeciwieństwie do Reanne, Sumeko nie miała żadnych umiejętności ani skłonności przywódczych. Wciąż żałowała, że pod ręką nie ma żadnej starszej Kuzynki, która uwolniłaby ją od ciężaru.

— Alise, upewnisz się, że posłuchają rozkazu? — spytała Elayne, a Alise wyraziła zgodę stanowczo i szybko. Byłaby idealną kandydatką, gdyby nie fakt, że Kuzynki sztywno przestrzegały hierarchii starszeństwa wiekiem. — Wtedy możemy powiedzieć, że uczyniłyśmy wszystko, co możliwe. Już dawno powinnyście być w łóżkach.

— Ty również — powiedziała Alise, podnosząc się. — Mogę posłać po Melfane.

— Nie ma powodu, by ona również się nie wyspała — rzekła Elayne z pośpiechem. I ze stanowczością. Melfane była niska, krępa, pogodna, zawsze gotowa się śmiać. Również pod innymi względami w niczym nie przypominała swej ciotki Niezależnie od pogodnego usposobienia, akuszerka była prawdziwym tyranem. Gdyby się dowiedziała, że Elayne nie przestrzega rygorów snu, ta miałaby się z pyszna. — Wyśpię się kiedy będę mogła — zapewniła.

Kiedy wyszły, wypuściła saidara i wybrała książkę z kilku stojących na drugim kredensie. Była to jeszcze jedna historia Andoru, ale jakoś nie mogła skupić na niej uwagi. Pozbawiona Mocy wpadła w zły humor. Choćby sczeznąć, była tak zmęczona, że czuła piach pod powiekami. Niemniej wiedziała, że jeśli się położy, będzie do wschodu słońca wpatrywać się w sufit, W każdym razie tylko przez kilka chwil udawała, że czyta, ponieważ Deni zaraz pojawiła się z powrotem.

— Przybył pan Norry, moja pani, z tym Harkiem. Mówi, że słyszał, iż nie śpisz i zastanawia się, czy możesz poświęcić mu parę minut.

Słyszał, że nie śpi? Jeśli kazał ją obserwować...! Wreszcie, mimo złego humoru, dotarło do niej znaczenie wizyty. Hark. Ani razu nie przyprowadził do niej Harka od czasu pierwszej wizyty, dziesięć dni temu. Nie, teraz to już jedenaście dni. Zły humor ustąpił miejsca wzburzeniu. Powiedziawszy Deni, by ich poprosiła, podążała za nią do przedpokoju, gdzie zdobiony w desenie dywan przykrywał większość czerwono-białych kafelków posadzki. Tutaj tak że paliła się zaledwie para lamp stojących, z których sączyło się przyćmione, migoczące światło i które rozsiewały wokół zapach róż.

Pan Norry bardziej niż kiedykolwiek przypominał brodzącego ptaka z białym grzebieniem — długie i kościste łydki kępki włosów wystające za uszami. Z tym, że teraz sprawiali wrażenie nieomal podnieconego. Ściśle rzecz biorąc, zacierał ręce. Dziś wieczorem nie przyniósł ze sobą oprawnej w skóry teczki. Nawet w przyćmionym świetle na szkarłatnym kaftanie widać było plamy atramentu. Kitka końca ogona Białego Lwa przybrała kolor czarny. Ukłonił się sztywno, a nie rzucają cy się w oczy Hark niezgrabnie poszedł za jego przykładem, następnie przez dobrą chwilę pocierał czoło kułakiem. Ubrany był w brązy o odcieniu ciemniejszym niż poprzednim razem, ale pasek i sprzączka były te same.

— Wybacz tak wczesną godzinę, pani — zaczął Norry głosem równie nijakim jak ukłon.

— Skąd wiedziałeś, że nie śpię? — domagała się wyjaśnień, znów podlegając wahaniom emocji.

Norry zamrugał, zaskoczony pytaniem.

— Kiedy poszedłem napić się mleka, kucharka wspomniała, że przed chwilą posłała tobie dzbanek ciepłego koziego, moja pani. Zawsze uważałem, że kozie mleko działa bardzo uspokajająco, kiedy nie można zasnąć. Ale mówiła też coś o winie, więc doszedłem do wniosku, że masz gości i jeszcze nie śpisz.

Elayne prychnęła z pogardą. Ciągle brakowało jej kogoś, na kogo można warknąć. Musiała zdobyć się na wysiłek, żeby emocje nie odbiły się w tonie jej głosu.

— Mniemam, że może się pan poszczycić jakimiś osiągnięciami, panie Hark?

— Szedłem w trop za nim, jak kazałaś, pani. Trzy noce z rzędu odwiedzał ten sam dom. Dzisiejsza noc jest jedną z tych trzech. Dom znajduje się na ulicy Pełni Księżyca w Nowym Mieście. Tam właśnie. To jedyne miejsce, które odwiedza, nie licząc tawern oraz wspólnych sal gospód. Trochę popija, tak. Dużo gra w kości. — Mężczyzna zawahał się, nerwowo zacierając suche dłonie. — Czy teraz mogę już iść, pani? Zdejmiesz ze mnie to, czymkolwiek było, co na mnie nałożyłaś?

— Jak wynika z zeznań podatkowych — zaczął Norry — dom należy do lady Shiaine Avarhin, pani. Wszystko wskazuje na to, że jest ostatnią dziedziczką swego Domu.

— Co jeszcze możesz mi opowiedzieć o tym miejscu, panie Hark? Kto jeszcze tam mieszka, nie licząc pani Shiaine?

Hark potarł nos w zakłopotaniu.

— Cóż, nie wiem dokładnie, jak oni mogą tam żyć, moja pani, ale tej nocy przebywają tam jeszcze dwie Aes Sedai. Widziałem, jak jedna wypuszczała Mellara, podczas gdy druga właśnie wchodziła do środka i ta właśnie powiedziała: „Jaka szkoda, że jesteśmy tylko dwie, Falion, ponieważ lady Shiaine obarcza nas taką ilością pracy”. Ale powiedziała „lady” w taki sposób, jakby wcale nie chciała się wyrazić o niej z szacunkiem. Śmieszne. Niosła pod pachą zabłąkanego kota, równie chudego jak ona sama. — Dygnął w nagłym, nerwowym ukłonie. — Błagam cię o wybaczenie, moja pani. Nie chciałem nikogo obrazić, gdy mówiłem o Aes Sedai w ten sposób, minęła ładna minuta, zanim zrozumiałem, że to była Aes Sedai, cała minuta. Z sieni padało dobre światło, zaiste, ale była taka chudła i zwyczajna, przy tym miała taki duży nos, że nikt, kto nie ma obeznania, nie potraktowałby jej jako Aes Sedai.

Elayne położyła rękę na jego ramieniu. Podniecenie drżało delikatnie w jej głosie, tym razem nie starała się go opanować.

— Jakim akcentem mówiły?

— Jak brzmiał akcent, pani? Cóż, ta z kotem wywodzi się powiedziałbym, wprost stąd, z Caemlyn. Druga zaś... Nie powiedziała nic ponad dwa zdania, ale jej rodowód szacowałbym na Kandori. Wołała na tę drugą Marillin, jeśli coś ci to mówi, pani.

Elayne ze śmiechem przetańczyła parę kroków. Teraz już wiedziała, kto nasłał na nią Mellara, a prawda była gorsza, niż przypuszczała. Marillin Gemalphin oraz Falion Bhoda, dwie Czarne siostry, które uciekły z Wieży po dokonaniu morderstwa. Miało im ułatwić kradzież, ale za morderstwo zostaną ujarzmione i ścięte. Właśnie po to, by je odnaleźć, a wraz z nimi ich wspólniczki w ciemnym dziele, ona, Egwene oraz Nynaeve zostały wysłane z Wieży. Czarne Ajah ulokowały Mellara w jej najbliższym otoczeniu, najprawdopodobniej na przeszpiegi, jednak lęk zmroził jej krew w żyłach. Było to gorsze niż wszystko, czego się obawiała, jednak odkrycie tych dwóch oznaczało obecnie jakby domknięcie kręgu.

Hark wpatrywał się w nią, zobaczyła, że rozdziawił usta. Pan Norry demonstracyjnie przyglądał się poplamionemu ogonowi lwa. Opanowała się, zaplotła dłonie. Głupi mężczyźni!

— Gdzie obecnie jest Mellar?

— W swoim pokoju, jak podejrzewam — powiedział Norry.

— Pani, czy teraz zdejmiesz to ze mnie? — wyrzekł Hark. — I czy mogę już iść? Zrobiłem, o co prosiłaś.

— Najpierw zaprowadzisz nas do tego domu — odparła, przebiegając obok niego ku podwójnym drzwiom. — Wtedy porozmawiamy. — Wystawiła głowę na korytarz i zobaczyła Doni wraz z siedmioma Gwardzistkami po obu stronach. — Doni, poślij kogoś, aby jak najszybciej przyprowadził tu lady Birgitte, a także kogoś, by obudził Aes Sedai i je również poprosił, żeby przyszły, razem ze swoimi Strażnikami, gotowe do wyprawy poza pałac. Potem możesz obudzić tyle Gwardzistek, ile uznasz, że ci potrzeba, aby aresztować Mellara. Nie musisz obchodzić się z nim nadmiernie delikatnie. Zarzuca mu się morderstwo oraz bycie Sprzymierzeńcem Ciemności. Zamknij go na klucz w jednym z magazynów w piwnicy i postaw u drzwi wzmocnioną straż.

Krępa kobieta uśmiechnęła się szeroko i przystąpiła do wydawania rozkazów, gdy tymczasem Elayne wycofała się do środka.

Hark wyłamywał palce i nerwowo przestępował z nogi na nogę.

— Pani, co masz na myśli, mówiąc, że porozmawiamy? Obiecałaś, że zdejmiesz to ze mnie, jeżeli będę śledził człowieka. Taka jest prawda. Zrobiłem to, więc musisz dotrzymać słowa.

— Nigdy nie obiecywałam, że usunę Wyszukiwacz, panie Hark. Powiedziałam, że zamiast zawisnąć, zostaniesz wygnany do Baerlon, ale może wolałbyś pozostać w Caemlyn? Człeczyna otworzył oczy szeroko, starając się patrzeć szczerze. Nie udało mu się. Wręcz się uśmiechnął.

— O nie, moja pani. Przez całe życie marzyłem o świeżym wiejskim powietrzu w Baerlon. Cały czas. Idę o zakład, że nie ma żadnych powodów do obaw, iż w tamtejszym gulaszu znajdzie się bodaj kawałek zgniłego mięsa. Tutaj trzeba uważnie, powąchać, zanim weźmie się do ust choćby kęs. Wyglądam tego wyjazdu, naprawdę.

Elayne przybrała surowy wyraz twarzy, jaki miała zawsze jej matka, gdy ferowała wyrok. — Wrócisz z Baerlon w dwie minuty po Gwardzistach, którzy cię tam odkonwojują. A potem zawiśniesz za złamanie warunków banicji. Lepiej będzie dla ciebie, jeśli pozostaniesz w Caemlyn i zajmiesz się nową pracą. Panie Norry, czy znalazłby pan jakieś zajęcie dla człowieka posiadającego talenty Harka?

— Znalazłbym, pani — odparł Norry, nie namyślając się ani chwili. Na wąskich wargach wykwitł uśmiech zadowolenia! Elayne zaś uświadomiła sobie, co właściwie zrobiła. Wręczyła mu narzędzie, dzięki któremu będzie w stanie naruszyć obszar prerogatyw pani Harfor. Zorientowała się za późno, odwrotu już nie było.

— Praca ta nie będzie przynosić tyle korzyści materialnych, co pańska poprzednia profesja, panie Hark, ale przynajmniej nie grozi stryczkiem.

— Nie będzie przynosić czego, moja pani? — zapytał Hark, drapiąc się po głowie.

— Nie będzie tak opłacalna. Co pan wybiera? Baerlon, gdzie z pewnością odetnie pan komuś sakiewkę lub otworzy jakiś zamek, za co w obu wypadkach zawiśnie pan na stryczku, czy Caemlyn, gdzie będzie pan miał stałą pracę bez obaw przed katem. Chyba że znów zabierze się pan za odcinanie sakiewek.

Hark zakołysał się na piętach, przesuwając wierzchem dłoni po ustach.

— Muszę się napić, napić — wymamrotał ochryple. Najprawdopodobniej doszedł do wniosku, że Wyszukiwacz da jej znać, jeżeli odetnie sakiewkę. Jeśli tak, nie miała zamiaru wyprowadzać go z błędu.

Pan Nony rzucał nachmurzone spojrzenia w kierunku tego człowieka, lecz gdy otworzył usta, powiedziała:

— W małym salonie jest wino. Daj mu jeden pucharek, a potem przyjdź do mnie, do dużego salonu.

Duży salon był ciemny, przeniosła, żeby zapalić lampy z odblaśnikami stojące pod ozdobionymi ciemną boazerią ścianami i drewno na podpałkę na paleniskach. Usiadła w jednym z fotelików o niskich oparciach, jakie stały wokół stołu o spiralnie toczonych krawędziach blatu i znowu wypuściła saidara. Od czasu eksperymentów z utrzymywaniem Mocy przez cały dzień już nigdy nie robiła tego sobie dłużej niż konieczne. Nastroje jej wahały się na przemian od radosnego podniecenia do posępnych zmartwień, bez końca. Z jednej strony załatwiła już sprawę Mellara i wkrótce dostanie w swe ręce dwie Czarne siostry. Śledztwo w ich sprawie może doprowadzić do pozostałych, a przynajmniej odkryje, jakie są ich plany. Jeżeli to na nic, z pewnością będzie można wydrzeć jakieś tajemnice tej Shiaine. Każda, która „dawała pracę” dwóm siostrom Sprzymierzonym z Ciemnością, ma coś, co warto jest poznać. Z drugiej strony, do czego zdolna jest Duhara, pragnąc wyjednać sobie rangę doradczyni? Duhara będzie próbowała wszędzie wtykać swoje trzy grosze. Jak? Tego Elayne nie potrafiła przewidzieć. Żeby sczezła, niepotrzebne były jej kolejne przeszkody na drodze do tronu. Przy odrobinie szczęścia dzisiejszej nocy w sidła wpaść mogą nie tylko dwie Czarne siostry, ale także trzecia, wielokrotna morderczyni. Elayne wędrowała myślami tam i z powrotem, od Falion do Marillin, do Duhary, nawet po tym, jak już w salonie znaleźli się pan Norry oraz Hark.

Hark trzymał w ręku srebrny pucharek i spróbował zająć miejsce przy stole, ale pan Norry ostrzegawczo klepnął go w ramię i skinął głową w kąt komnaty. Hark ponuro pomaszerował we wskazanym kierunku. Z pewnością zaczął pić, skoro tylko napełniono kielich, ponieważ opróżnił go do dna jednym długim haustem, a potem stał, obracając naczynie w rękach i wpatrując się w puste wnętrze. Nagle drgnął i uśmiechnął się do Elayne przymilnie. Jednak spojrzawszy na jej oblicze, wystraszył się. Podszedł do długiego stołu, który stał pod ścianą, odstawił pucharek z przesadną ostrożnością, a potem znów wycofał się do swego kąta.

Birgitte przybyła jako pierwsza, a więź zobowiązań pełna była niezadowolenia.

— Przejażdżka? — spytała, gdy zaś Elayne udzieliła wyjaśnień, zaczęła mnożyć wątpliwości. Przynajmniej część z wysuniętych argumentów stanowiły wątpliwości, reszta były to zwykłe inwektywy.

— Co za ptasi móżdżek wpadł na coś takiego, w jakiej baraniej głowie ulągł się plan, o który mówisz, Birgitte? — zapytała Vandene, wchodząc do salonu. Miała na sobie nieco za dużą suknię do jazdy konnej. Suknia należała do jej siostry. Pasowałaby doskonale w czasie, gdy Adeleas żyła jeszcze ostatnimi czasy siwowłosa znacznie straciła na wadze. Jej Jaem, żylasty i sękaty, obrzucił Harka spojrzeniem, następnie stanął w miejscu, skąd mógł go obserwować. Hark zaryzykował uśmiech, który jednak zniknął, gdy wyraz malujący się na twarzy Jaema pozostał niezmienny niczym wykuty w żelazie. Siwiejące włosy Strażnika były cienkie, w nim samym jednak nie było nic delikatnego.

— Dziś w nocy zamierza pojmać dwie Czarne siostry odrzekła Birgitte, rzucając twarde spojrzenie w kierunku Elayne.

— Dwie Czarne siostry? — Sareitha krzyknęła w zdziwieniu, przechodząc przez próg. Otuliła się ciemnym płaszczem, jakby wypowiedziane słowa przejęły ją chłodem. — Kto?

Jej Strażnik, Ned, wysoki mężczyzna o szerokich ramionach i słomianych włosach, popatrzył na Harka i dotknął rękojeści miecza. On także wybrał dla siebie miejsce, skąd mógł przyglądać się mężczyźnie. Hark przeniósł ciężar ciała z nogi im nogę. Być może rozważał próbę ucieczki.

— Falion Bhoda oraz Marillin Gemalphin — poinformowała Elayne. Usta Sareithy stężały.

— Co Falion i Marillin? — spytała Careane, wślizgnąwszy się do pokoju. Jej strażnicy nie mogliby już bardziej różnić się od siebie wyglądem. Tairenianin był wysoki, chudy, Saldaeanin smukły niczym klinga miecza, Cairhienianin szeroki w barkach. Wymienili spojrzenia, a Tavan, Cairhienianin, wsparł się o ścianę, patrząc na Harka, podczas gdy Cieryl oraz Venr stanęli w przejściu. Kąciki warg Harka opadły, jakby go zemdliło. Nie pozostało nic innego, jak zacząć wyjaśniać wszystko od początku. Co Elayne uczyniła z rosnącą niecierpliwością, która nie miała nic wspólnego z wahaniami jej nastrojów. Im dłużej to trwało, tym większe szanse, że Falion i Marillin ujdą, nim zdąży dotrzeć do domu na ulicy Pełni Księżyca. Chciała je dostać. Dostanie! Powinna kazać Birgitte zaczekać, aż zbiorą się wszyscy.

— Myślę, że plan jest dobry — powiedziała Vandene, kiedy Elayne skończyła. — Wszystko powinno się udać. Inni nie byli równie optymistycznie nastrojeni.

— To nie jest plan, to skończone szaleństwo! — stwierdziła krótko Birgitte. Założyła ręce na piersiach i spojrzała wilkiem na Elayne. W więzi pulsował taki ogrom emocji, że Elayne z trudem potrafiła się w nich rozeznać. — Cztery z was wejdą do domu same. Same! To nie plan. To przeklęte szaleństwo! Strażnicy mają osłaniać plecy swoich Aes Sedai. Pozwólcie nam pójść z wami. — Pozostali Strażnicy zawtórowali żywiołowo, ale przynajmniej nie próbowali się sprzeciwiać.

— Są nas cztery — rzekła Elayne. — Potrafimy same ochronić swoje plecy. A siostry nie proszą Strażników, aby stanęli twarzą w twarz z innymi siostrami.

Oblicze Birgitte pociemniało.

— Jeżeli będę cię potrzebować, zacznę krzyczeć tak głośno, że usłyszysz mnie, choćbyś była w pałacu. Strażnicy zostaną na zewnątrz! — dodała, gdy Birgitte otworzyła ustal więź zatętniła frustracją, mimo to Birgitte nic nie powiedziała i tylko zgrzytnęła zębami.

— Niewykluczone, że temu człowiekowi można ufać — stwierdziła Sareitha, obrzucając Harka spojrzeniem, w którym malował się całkowity brak zaufania. — Lecz nawet jeśli wszystko dobrze zrozumiał, nigdzie nie jest powiedziane, że w domu nadal przebywają tylko dwie siostry. Może nie ma żadnej. Jeżeli tak, nie ma żadnego niebezpieczeństwa, jeśli jednak przyłączyły się do nich pozostałe, możemy z równym powodzeniem włożyć głowę w pętlę i same otworzyć zapadnię.

Careane splotła silne ramiona na piersiach i skinęła głową.

— Niebezpieczeństwo jest zbyt wielkie. Sama mówiłaś, że kiedy uciekły z Wieży, ukradły kilka ter’angreali, z których część była w istocie niezwykle niebezpieczna. Nigdy nie nazwano mnie tchórzem, ale nie bawi mnie zasadzanie się na kogoś, kto być może ma różdżkę tworzącą płomień stosu.

— Istnieje bardzo małe prawdopodobieństwo, by błędnie posłyszał prostą informację: „Jesteśmy tylko dwie” — od parła Elayne stanowczo. — Z tego, co mówiły, wynikało zaś, że nie spodziewają się żadnych innych. — Żeby sczezły, jeśli wziąć pod uwagę jej pozycję w hierarchii siły Mocy, powinny skakać na rozkaz, a nie się kłócić. — W każdym razie, nie mam zamiaru dyskutować. — Szkoda, że obie się sprzeciwiły. Gdyby chodziło tylko o jedną, mogłoby to stanowić jakąś wskazówkę. Chyba że obie były Czarnymi Ajah. Od takiej myśli mróz przechodził po kościach, niemniej jej plan taką możliwość również uwzględniał . — Falion i Marillin nie będą wiedziały, że idziemy po nie, aż do momentu, gdy będzie za późno. Jeśli uciekną, zaaresztujemy tę Shiaine Idziemy.

Oddział, który wyjechał konno ze Stajni Królewskich za nią i Harkiem, był znacznie liczniejszy, niż Elayne oczekiwała. Birgitte uparła się, że weźmie pięćdziesiąt Gwardzistek, choć całym efektem ich pracy miało być to, że się nie wyśpią — podwójna kolumna w lakierowanych na czerwono hełmach i napierśnikach, czarna w ciemnościach, jechała wężowym ruchem wzdłuż ścian pałacu, w ślad za Aes Sedai oraz Strażnikami. Przybywszy przed front pałacu, pochód pojechał wzdłuż krawędzi Królewskiego Placu, o ogromnym owalnym kształcie, na którym mrowiły się obecnie prymitywne budki, schronienie dla śpiących Gwardzistów i zbrojnych szlachty. Wszędzie, gdzie tylko było miejsce, spali rozkwaterowani żołnierze, brakowało jednak miejsca w piwnicach i na strychach, a także wolnych pokoi wokół pałacu, jak też w pobliżu parków; skąd kręgi Kuzynek wysyłały żołnierzy w miejsca, gdzie byli potrzebni. Walczyła głównie piechota na murach, więc wszystkie konie stały uwiązane w pobliskich parkach i w co rozleglejszych ogrodach pałacowych. Gdy przejeżdżali, kilku wartowników podniosło się, spojrzeli za nimi, lecz naciągnięte kaptury pozwalały z pewnością stwierdzić tylko tyle, że spory kontyngent Gwardzistek eskortuje nocny oddział. Niebo na wschodzie było ciemne, do pierwszego brzasku brakowało niespełna dwóch godzin. Poranek zesłany przez Światłość ujrzy w areszcie Falion i Marillin. I kogoś jeszcze. Przynajmniej jedną osobę.

Kręte ulice wiły się między wzgórzami, wśród smukłych wież, o dachach krytych płytkami, które zazwyczaj mieniły się setką kolorów w promieniach słońca, a teraz migotały słabo w przesłanianej chmurami poświacie księżyca. Mijali ciemne sklepy oraz zawarte na głucho gospody, proste, kamienne domy o łupkowych dachach, małe pałacyki, które doskonale pasowałyby do Tar Valon. Stuk końskich kopyt na bruku chodnika oraz ciche skrzypienie skórzanych siodeł rozlegały się echem w nocnej ciszy. Poza nielicznymi zbłąkanymi psami, które wymykały się chyłkiem w jeszcze głębsze mroki zaułków, wszystko inne znieruchomiało. Ulice o tej godzinie były niebezpieczne, żaden przechodzień jednak nie był na tyle szalony, aby zagradzać drogę tak licznemu oddziałowi. Pół godziny po opuszczeniu Pałacu Królewskiego Elayne wjechała na grzbiecie Płomiennego Serca w przestrzeń Bramy Mondel, rozcinającej wysokim na dwadzieścia stóp łukiem białe mury Wewnętrznego Miasta. Kiedyś staliby na nich Gwardziści, pilnując spokoju, teraz jednak siły Gwardii Królowej zeszczuplały tak bardzo, że straży już nie wystawiano.

Niemal natychmiast po wjeździe do Nowego Miasta Hark skręcił na wschód w labirynt wąskich uliczek, rozpełzających się meandrami po wzgórzach miasta. Nieumiejętnie dosiadał gniadej klaczy, którą dla niego znaleźli. Złodzieje sakiewek rzadko spędzali więcej czasu w siodle. Niektóre z ulic były tutaj naprawdę wąskie i właśnie na jednej z nich w końcu ściągnął wodze, w miejscu otoczonym przez kamienne domy wysokie na jedno, dwa lub nawet trzy piętra. Birgitte uniosła dłoń, kolumna się zatrzymała. Zapadła ogłuszająca, zdawałoby się cisza.

— Dokładnie tam za rogiem, właśnie tam, pani, po drugiej stronie ulicy — powiedział Hark głosem zniżonym prawie do szeptu. — Jeśli podjedziemy konno, mogą nas spostrzec, usłyszeć. Wybacz, pani, jeśli jednak owe Aes Sedai są tym, czym mówisz, że są, nie chcę, aby mnie widziały. — Zlazł niezgrabnie z siodła i popatrzył w górę na nią, wyłamując palce, Na spowitej w cienie księżyca twarzy tańczył lęk.

Elayne zsiadła z konia i poprowadziła Płomienne Serce na róg wąskiego, dwupiętrowego budynku. Mrok spowijał wszystkie domy wzdłuż drugiej ulicy. Wszystkie z wyjątkiem jednego. Trzy wysokie piętra z kamienia, z boku których widniały zamknięte wrota stajni. Budynek nie miał ozdób, był jednak dość wystawny, mógł służyć za mieszkanie zamożnego kupca lub bankiera. Mało jednak prawdopodobne, aby bankier lub ku piec nie spał jeszcze o tej porze.

— Tam — wyszeptał Hark ochryple, wskazując ręką. Stał daleko z tyłu, więc musiał mocno pochylić się naprzód. Naprawdę bał się, że go zobaczą. — Oświetlone okno na drugim piętrze, tam mieszkają.

— Najlepiej przekonać się, czy ktoś jeszcze tam jest — powiedziała Vandene, patrząc w przestrzeń za Elayne. — Jaem? Nie wchodź do wnętrza domu.

Elayne spodziewała się, że chudy, stary Strażnik przemknie chyłkiem przez ulicę, ale on po prostu przez nią przeszedł, trzymając płaszcz szczelnie owinięty wokół ciała, chroniąc się przed zimnem. Wydawało się, że opuścił go nawet niebezpieczny wdzięk Strażnika. Vandene wyglądała, jakby wyczuła zdumienie.

— Poruszanie się ukradkiem przyciąga uwagę i budzi podejrzenia — wyjaśniła. — Jaem jest po prostu człowiekiem, który spaceruje, i nawet jeśli pora jest zbyt wczesna, nie skrada się, więc każdy, kto go widzi, pomyśli o jakichś przyziemnych powodach, dla których nie dotarł jeszcze do domu.

Doszedłszy do bramy stajni, Jaem pociągnął ją i otworzył, następnie przeszedł przez nią jakby miał do tego całkowite prawo. Upłynęły długie chwile, zanim pojawił się z powrotem. Zamknął za sobą ostrożnie drzwi i ponownie przeszedł ulicę. Skręcił za róg i teraz w jego ruchach znów był wdzięk pantery.

— Wszystkie okna z wyjątkiem tego jednego są ciemne — po cichu powiedział do Vandene. — Drzwi do kuchni otwarte. Tak samo tylne drzwi. Wyjście z nich prowadzi w zaułek. Ufne są, ufne jak na Sprzymierzeńców Ciemności. Albo na tyle niebezpieczne, że nie muszą przejmować się włamywaczami. W stodole, na stryszku na górze śpi jakiś duży facet. Dostatecznie silny, żeby odstraszyć wszystkich włamywaczy, ale tak pijany, że nie obudził się, kiedy go wiązałem. — Vandene uniosła brwi w pytaniu. — Myślałem, że tak będzie lepiej. Pijani niekiedy budzą się, kiedy się tego najmniej spodziewasz. Nie chciałabyś, żeby cię zauważył i od razu wszczął alarm. Skinęła głową na znak, że się zgadza.

— Czas się szykować — zdecydowała Elayne. Odeszli od rogu, przekazała Birgitte wodze wierzchowca, spróbowała objąć Źródło. Jakby chciała chwycić dym w palce. Zawiedzione oczekiwania i gniew, najważniejsze uczucia, które trzeba powściągnąć, gdy chce się Przenosić, wezbrały w niej jak woda w studni. Znów spróbowała i znów jej się nie udało. Falion i Marillin uciekną. Żeby być blisko... Na pewno znajdują się w tym oświetlonym pokoju. Wiedziała. I uciekną. Smutek ustąpił miejsca gniewowi i naraz wypełnił ją saidar. Z trudem stłumiła westchnienie ulgi. — Połączymy strumienie, Sareitha. Vandene, ty połączysz się z Careane.

— Nie rozumiem, dlaczego musimy tworzyć połączenie — wymruczała Brązowa Tairenianka, wahając się na krawędzi przed objęciem Źródła. — Ich jest dwie, nas zaś cztery mamy przewagę liczebną, a tak będzie dwie na dwie.

Wskazówka? Może chciała, żeby było trzy na trzy?

— Dwie dość silne, by obezwładnić je, nawet jeśli mają w sobie Moc, Sareitha. — Elayne sięgnęła przez nią jakby była angrealem i drugą kobietę otoczyła poświata saidara, kiedy połączenie zostało ukończone. W rzeczywistości otaczała obie, ona jednak mogła dostrzec tylko tę jej część, która spowijała Sareithę... póki nie utkała Ducha. Wtedy poświata zniknęła. Ten sam splot zarzuciła na siebie i przygotowała cztery tarcze oraz kilka innych splotów, wszystkie podwiązane na drugą stronę. Czuła, że niemal kręci jej się w głowie z podniecenia, ale nie miała zamiaru dać się przyłapać. Wzdłuż więzi zobowiązań ciągle pulsowała frustracja, jednak pod każdym innym względem Birgitte była niczym strzała nałożona m cięciwę. Elayne dotknęła jej ramienia. — Wszystko będzie dobrze.

Birgitte parsknęła i zarzuciła gruby warkocz z ramię.

— Nie spuszczaj oka z pana Harka, Birgitte. Byłoby wstyd, gdyby musiał zawisnąć na stryczku, bo pokusił się o próbę ucieczki. — Hark pisnął.

Wymieniła spojrzenia z Vandene, która powiedziała:

— Nam równie dobrze mogłoby się to przytrafić.

Wszystkie cztery pomaszerowały w górę ulicy Pełni Księżyca, powoli, jakby wybrały się na spacer. Wśliznęły się do osłoniętej cieniem stajni. Elayne powoli otworzyła drzwi do kuchni, zawiasy były dobrze naoliwione i nie zaskrzypiały ani razu. Kuchnię o ścianach wyłożonych cegłą oświetlał tylko słaby ogień, który płonął na szerokim kamiennym kominku, w którym wisiał parujący kociołek. Dawał jednak dość światła, by udało im się przejść po podłodze i nie wpaść na stół ani na krzesła. Któraś westchnęła, Elayne przyłożyła palec do ust. Vandene spojrzała na Careane i zmarszczyła brwi, ta chyba zawstydziła się i rozłożyła dłonie.

Krótki korytarz prowadził na frontowe schody. Uniósłszy spódnice, Elayne zaczęła wspinać się do góry, a stopy odziane w pantofle poruszały się bezgłośnie. Zadbała o to, aby Sareitha pozostała w miejscu, skąd mogła ją widzieć. Vandene dokładnie tak samo postępowała z Careane. Nic nie mogły uczynić z Mocą co z pewnością nie znaczyło, że nie mogły zrobić w ogóle nic. Na drugim podeście usłyszała szmer głosów.

Z otwartych drzwi sączyło się światło.

— ...nie obchodzi mnie, co myślisz — mówił kobiecy głos w pokoju. — Zostaw myślenie mnie i rób, co ci każą.

Elayne podeszła do drzwi. W salonie stały pozłacane lampy, na podłodze pyszniły się zdobne dywany, pod ścianą piękny, wysoki kominek z niebieskiego marmuru. Ona wszakże nie widziała niczego, tylko znajdujące się w środku trzy kobiety. Tylko jedna siedziała. Ostre rysy twarzy — to musi być Shiaine. Pozostałe stały. Były zwrócone plecami ku drzwiom, pochylały głowy jak pokutniczki. Oczy kobiety o ostrych rysach rozszerzyły się szeroko, gdy ujrzała Elayne w wejściu, ta jednak nie pozostawiła jej czasu, by zdążyła choćby otworzyć usta. Dwie Czarne siostry krzyknęły na alarm, gdy opadła na nie tarcza, a strumienie powietrza przywiązały ramiona do boków i oplotły spódnice wokół nóg. Kolejne strumienie związały Shiaine w pozłacanym fotelu. Elayne wciągnęła Sareithę ze sobą do pokoju i stanęła w miejscu, skąd mogła dostrzec twarze wszystkich zebranych. Sareitha próbowała dać krok do tyłu. Być może usiłowała jedynie zająć lepsze miejsce, ale Elayne szarpnęła za rękaw, jej również nie spuszczając z oka. Przyłączyły się do nich Vandene i Careane. Na wąskim obliczu Marillin przez cały czas malowało się charakterystyczne dla Aes Sedai opanowanie, lecz Falion cicho mruknęła.

— Co to ma znaczyć? — zapytała Shiaine. — Poznaję cię. Ty jesteś Elayne Trakand, Dziedziczka Tronu. To nie daje ci żadnego prawa, by robić najazd na mój dom.

— Falion Bhoda — oznajmiła Elayne spokojnie. — Marillin Gemalphin, Shiaine Avarhin, aresztuję was jako Sprzymierzeńców Ciemności. — Cóż, głos jej był opanowany. W duchu miała ochotę skakać z radości. Birgitte sądziła, że będzie niebezpiecznie!

— To śmieszne — odezwała się Shiaine lodowatym tonem. — Żyję w blasku Światłości!

— Nie, jeśli prowadzasz się z nimi dwiema — odparła Elayne. — Według mojej najlepszej wiedzy w Tar Valon, Łzie i Tanchico dowiodły bezspornie, że są Czarnymi Ajah, Nie słyszysz, by temu przeczyły, nieprawdaż? To dlatego, że wiedzą, iż ja...

Nagle całą jej postać, od czubka głowy aż po palce stóp otoczył wieniec roztańczonych iskier. Zaczęła się opętańczo szarpać, mięśnie napięły się spazmatycznie, saidar wyślizgnął się z objęcia. Widziała, jak Vandene, Careane oraz Sareitha zadrżały, gdy je także przeniknęły migotliwe iskry. Trwało to tylko chwilę, ale gdy iskry zniknęły, Elayne czuła się jak przepuszczona przez magiel. Musiała wesprzeć się na ramieniu Sareithy, żeby ustać na nogach, ta przylgnęła do niej z tą samą siłą. Vandene i Careane chwiejąc się, podtrzymywały siebie nawzajem, a każda trzymał a podbródek na ramieniu drugiej. Na twarzy Falion oraz Marillin malował się przestrach, ale światło Mocy otoczyło je w okamgnieniu. Elayne poczuła, jak tarcza oddziela ją od Źródła, zobaczyła tarcze opadające na trzy towarzyszki. Nie było potrzeby ich krępować. Każda bez pomocy drugiej upadłaby na ziemię. Gdyby mogła, zaczęłaby krzyczeć. Gdyby wiedziała, iż Birgitte oraz pozostałe mogą zrobić coś więcej, niż tylko umrzeć.

Do pokoju weszły cztery znajome kobiety. Asne Zeramene i Temaile Kinderode. Chesmal Emry oraz Eldrith Jhondar. Cztery Czarne siostry. Łzy napłynęły jej do oczu. Sareitha cicho zajęczała.

— Dlaczego zwlekałyście tak długo? — Asne zapytała gwałtownie Falion i Marillin. W ciemnych oczach o nakrapianych źrenicach gorzał gniew. — Wykorzystałam to, aby nie poczuły, kiedy obejmiemy saidara, ale dlaczego wyście tam tylko stały i nic nie robiły? — Pomachała krótką wygiętą czarną różdżką, która miała może cal średnicy i niepokojąco niepozorny wygląd. Przedmiot wyraźnie ją fascynował. — Prezent od Moghedien. Broń z okresu Wieku Legend. Za pomocą tego narzędzia mogę zabić mężczyznę z odległości stu kroków albo tylko go ogłuszyć, jeżeli zapragnę przesłuchać.

— Potrafię zabić każdego, kogo widzę — odparła Chesmal z pogardą. Wysoka i ładna, była ucieleśnieniem lodowatej arogancji.

Asne prychnęła pogardliwie.

— Ten, kogo sobie upatrzę, może być otoczony przez setkę sióstr, a żadna nie domyśli się, co go zabiło.

— Przypuszczam, że może się przydać — przyznała Chesmal niechętnym tonem. — Dlaczego tylko stałaś?

— Oddzieliły nas tarczami — powiedziała Falion z goryczą. Oddech Eldrith zaczął się rwać, przyłożyła pulchną dłoń do krągłego policzka.

— To niemożliwe. Chyba że... — Ciemne oczy nabrały złowrogiego wyrazu. — Odkryły sposób, w jaki ukryć poświatę saidara, potrafią zataić sploty. To dopiero mogłoby się przydać.

— Przyjmij moje podziękowania za to, że przybyłaś na ratunek — powiedziała Shiaine, podnosząc się z miejsca, — Czy istnieje wszak powód, dla którego dziś w nocy tu jesteś? Przysłał cię Moridin?

Asne przeniosła strumień Powietrza, który z głośnym trzaskiem uderzył Shiaine w policzek tak mocno, że się zachwiała.

— Trzymaj grzecznie język za zębami, a może pozwolimy ci odjechać wraz z nami. W przeciwnym razie zostawimy za sobą już tylko twojego trupa. — Policzki Shiaine zaczerwieniły się, trzymała jednak ręce sztywno przy boku. Na twarzy nie malowały się żadne uczucia.

— Potrzebujemy tylko Elayne — rzekła Temaile. Jej lisia twarz mogła z powodzeniem uchodzić za ładną. Z wyglądu przypominała słabowite dziecko, mimo iż twarz Aes Sedai nie pozwalała oszacować przeżytych lat, jej oczy płonęły nie zdrowym blaskiem. Przejechała koniuszkiem języka po ustach — Z przyjemnością zabawiłabym się z innymi, stanowiłyby wszakże ciężar, który nie jest nam potrzebny.

— Jeżeli chcesz je zabić — zaczęła Marillin tonem, jakby dyskutowała cenę chleba — oszczędź Careane. Jest jedną z nas.

— Prezent od Adeleas — mruknęła Vandene. Wraz z ostatnim dźwiękiem jej słów oczy Careane rozszerzyły się. Otworzyła usta, ale nie wydostał się z nich żaden dźwięk. Obie kobiety upadły na dywan. Po chwili Vandene zaczęła się podnosić, Careane leżała nadal na podłodze, wpatrując się w sufit. Spod jej mostka sterczała rękojeść noża, który Vandene zwykle nosiła u paska.

Chesmal otoczyła poświata, na Vandene opadł skomplikowany splot Ognia, Ziemi i Wody. Siwowłosa upadła, jakby w jednej chwili jej kości zamieniły się w wodę. Ten sam splot dosięgnął Sareithę, która padając, pociągnęła za sobą Elayne. Oczy Sareithy już zdążyły pokryć się szkłem.

— Ich Strażnicy zaraz przybędą — powiedziała Chesmal. — Zostało jeszcze trochę zabijania.

„Uciekaj, Birgitte” — pomyślała Elayne i pożałowała, że więź nie może przenosić słów. „Uciekaj!”.

32

Dotrzymać warunków targu

Birgitte stała oparta o kamienną ścianę dwupiętrowego budynku, rozmyślając smutno o Gaidalu, kiedy kłębek emocji oraz wrażeń cielesnych w jej głowie, świadomość bytu Elayne, skurczył się nagłym spazmem. Innego słowa na to nie było. Cokolwiek zresztą to znaczyło, trwało zaledwie przez chwilę, lecz kiedy było już po wszystkim, w więzi został tylko... bezwład. Elayne była przytomna, ale niewładna. Dobrze choć, że się nie bała. Mimo to Birgitte odrzuciła płaszcz na ramię i zerknęła zza narożnika na ulicę Pełni Księżyca. Elayne bywała zbyt odważna, dla swojego dobra. Najtrudniejszym zadaniem Strażnika Elayne był

o wyperswadowanie jej narażania się ponad potrzebę. Nikt nie był niezniszczalny i tylko ta przeklęta kobieta sądziła, że właśnie ona jest. W jej herbie powinien być żelazny lew, nie złota lilia. W oknie błyszczało światło, które wylewało się bladą kałużą na wąską ulicę. Nie słychać było żadnego dźwięku poza zawodzeniem kota, gdzieś w ciemnościach nocy.

— Sareitha wydaje się... ogłupiała — wymruczał tuż obok Ned Yarman. Chłopięca twarz wysokiego, młodego Strażnika była srogą, ocienioną maską, ukrytą pod kapturem płaszcza. — Jest słaba.

Birgitte uprzytomniła sobie obecność innych Strażników którzy tłoczyli się obok niej. Strażników o kamiennych obliczach i twardych spojrzeniach. Nawet w świetle księżyca było to oczywiste. Wychodziło na to, iż coś stało się wszystkim Aes Sedai. Co?

— Lady Elayne powiedziała, że jeśli będzie nas potrzebować, krzyknie — zapewniła ich, bardziej chyba dla spokoju własnego sumienia. Nawet jeżeli zarówno Careane, jak i Sareitha były Sprzymierzeńcami Ciemności, z pewnością połączone nie potrafiłyby zrobić nic, a najwyraźniej cokolwiek się wydarzyło, przytrafiło się również im. Żeby sczezła, powinna się. uprzeć przy udziale swoim i innych Strażników w tej ekspedycji.

— Careane nie będzie zadowolona, jeśli niepotrzebnie zaczniemy się wtrącać — powiedział cicho Venr Kosaan. Smukły jak klinga miecza i smagły, z pasmami siwizny w ciemnych lokach oraz krótko przystrzyżonej brodzie, sprawiał wrażenie człowieka całkowicie swobodnego. — Mówię, zaczekamy. Cokolwiek się dzieje, ona nie traci pewności siebie.

— Znacznie bardziej niż wówczas, gdy wchodziły do środka — dodał Cieryl Arjuna, za co zarobił ostre spojrzenie ze strony Venra. Cieryl, któremu ciągle daleko było do wieku średniego, wyglądał, jakby składał się z samych kości, choć, trzeba przyznać, ramiona miał szerokie.

Birgitte skinęła gł ową. W więzi z Elayne też czuła jej pewność siebie. Ale z drugiej strony Elayne, nie straciłaby pewności siebie, nawet spacerując na wystrzępionej linie ponad przepaścią najeżoną ostrzami. W oddali zaczął ujadać pies, zawodzenia kota umilkły. Inne wszakże psy odpowiadały na ujadanie pierwszego coraz gwałtowniejszą nawałnicą szczęknięć. W pewnej chwili urwała się tak samo nagle, jak zaczęła.

Czekali, aż Birgitte zaczęła ta cisza denerwować. Naraz Venr warknął przekleństwo i zrzucił płaszcz. W następnej chwili w jego ręku zabłysnął miecz. Biegł wzdłuż ulicy, a w ślad za nim Cieryl oraz Tavan. Płaszcze powiewały za nimi, klingi obnażone. Zanim pokonali dwa kroki, Jaem wydał dziki okrzyk. Wyciągnąwszy z pochwy miecz, odrzucił płaszcz i udał się w pościg z trzema pozostałymi, z prędkością, która zadawała kłam jego wiekowi. Rycząc z wściekłości, Ned również pobiegł, a księżyc oświetlał stal w jego ręku. W więzi rozgorzali furia niczym szał bitewny, który potrafił ogarnąć niektórych mężczyzn. Potem smutek, wciąż żadnego lęku.

Birgitte posłyszała za plecami cichy świst mieczy wyciąganych z pochew i okręciła się na pięcie, poły płaszcza załopotały.

— Schować broń! Na nic się tu nie przyda.

— Wiem tak samo dobrze jak ty, moja pani, co to znaczy, gdy Strażnicy w ten sposób biegną — powiedziała Yurilh swoim twardym akcentem, natychmiast podporządkowując się rozkazom. Zresztą z jawną niechęcią. Chuda i wysoka jak większość mężczyzn, Saldaeanka przeczyła, jakoby była szlachetnie urodzona, ale zawsze, gdy rozmowa schodziła na to, co robiła, zanim złożyła przysięgę Myśliwej Polującej na Róg, po jej ustach błąkał się jeden z rzadkich uśmiechów i szybko zmieniała temat. Umiejętnie wszakże posługiwała się mieczem. Kiedy Aes Sedai umierają...

— Elayne żyje — wtrąciła Birgitte. Żyje i ma kłopoty, — o nią przede wszystkim musimy się zatroszczyć, ale żeby ją uratować, będziemy potrzebowały więcej mieczy. — I czegoś więcej niż miecze. — Związać tego człowieka! — Dwie Gwardzistki schwyciły Harka za kaftan, zanim zdążył umknąć w ciemność. Najwyraźniej nie miał żadnego zamiaru przebywać w pobliżu miejsca śmierci Aes Sedai. Ona tym bardziej, — Weźcie... nadliczbowe konie i za mną — powiedziała wskakując na siodło Strzały. — I pędźcie jak po ogień! Pierwsza zastosowała się do swych słów, wbijając bez namysłu obcasy w rozłożyste, siwe boki wałacha.

Był to szalony galop skroś ciemnych, wijących się ulic, na których właśnie zaczęli pojawiać się ludzie. Ściągnęła wodze i tak pokierowała Strzałą, aby wyminąć nieliczne furmanki i wozy, które wyjechały już na ulice; ale piesi, mężczyźni i kobiety, musieli uskakiwać jej z drogi. Wymachiwali za nią pięściami i rzucali przekleństwa. Przynaglała wałacha do coraz szybszego galopu, a poły płaszcza trzepotały na wietrze. Zanim dotarła do Bramy Mondel, zorientowała się, że Elayne zmieniła miejsce pobytu. Z początku nie była pewna, czy się nie myli, teraz nie było już mowy o błędzie. Elayne poruszała się w kierunku północno- wschodnim ze zwykłą prędkością pieszego. Więź podpowiadała, iż była zbyt słaba, aby zajść daleko, być może zbyt słaba, by w ogóle iść, ale wóz poruszałby się z taką właśnie prędkością. Niebo robiło się szare. Jak szybko zbierze wszystko, co było potrzebne? W Wewnętrznym Mieście ulica zaczęła wspinać się spiralnie obok wież, które migotały setką kolorów, w stronę złotych kopuł i bladych iglic Pałacu Królewskiego, na szczyt najwyższego wzgórza Caemlyn. Kiedy galopowała wokół Placu Królewskiego, czuła utkwione w sobie spojrzenia żołnierzy. Właśnie rozdawano im prowiant z czarnych kotłów, które poustawiano na ręcznie pchanych wózkach. Kucharze nakładali warząchwiami jakąś brązową strawę na cynowe talerze, każdy z widocznych mężczyzn miał napierśnik, na rękojeści miecza wisiał hełm. Dobrze. Każda zaoszczędzona chwila przybliżała moment, gdy będzie mogła uratować Elayne.

Dwa szeregi Gwardzistek ćwiczyły szermierkę w Stajni Królowej, kiedy wjechała tam galopem, lecz drewniane ostrza przestały grzechotać, gdy zeskoczyła z siodła, puściła wodze Strzały i podbiegła do kolumnady.

— Hadora, biegnij powiedzieć Poszukiwaczkom Wiatru, aby natychmiast spotkały się ze mną w Komnacie Mapy! — krzyczała, ani na chwilę nie zwalniając tempa wypowiadanych słów. — Niech przyjdą wszystkie! Sanetrę, ty pobiegniesz do kapitana Guybona i powiesz mu to samo! Osiodłajcie mi następnego konia! — Strzała na ten dzień miał już dosyć. Kończąc wypowiadać te słowa, była już poza szeregiem kolumn, ale nie oglądała się wstecz, aby przekonać się, czy jej posłuchały. Posłuchają.

Pognała poprzez obwieszone gobelinami korytarze i w górę po marmurowych schodach. Zgubiła się i zaczęła miotać przekleństwa, gdy przyszło cofać się po własnych śladach. Odziani w liberię służący wbijali w nią spojrzenia, uskakując z dragi W końcu udało jej się dotrzeć do rzeźbionych w lwy drzwi Komnaty Mapy, gdzie przystanęła tylko na moment potrzebny, by powiedzieć dwóm krzepkim Gwardzistom pełniącym straż| aby wpuścili Poszukiwaczki Wiatru do środka, skoro tylko się zjawią; potem weszła do komnaty. Guybon już był wewnątrz, miał na sobie wypolerowany napierśnik z trzema złotymi węzłami na ramieniu. Dyelin właśnie wchodziła, przytrzymując delikatnie niebieskie, jedwabne spódnice, kołyszące się w rytmie kroków. Oboje patrzyli spod zmarszczonych brwi na dużą mozaikową mapę, na której dobrze ponad dziesiątka czerwonych krążków znaczyła północne mury miasta. Nigdy przedtem nie doszło do tylu ataków naraz, liczba nigdy nie przekroczyła dziesiątki, lecz Birgitte poświęciła krążkom zaledwie jedno spojrzenie.

— Guybon, potrzebny mi każdy koń i halabarda, które zdołasz zgromadzić — powiedziała, rozpinając płaszcz i ciskając go na swoje długie biurko. — Kusznicy i łucznicy przez kilka godzin sami mogą się uporać ze wszystkim. Elayne została pojmana przez Aes Sedai Sprzymierzeńców Ciemności, usiłują teraz wywieźć ją z miasta. — Część urzędników i gońców poczęła szemrać, lecz pani Harfor uciszyła ich, wydając krótki rozkaz, by zajęli się swoja pracą. Birgitte przyglądał się kolorowej mapie na posadzce, obliczając odległości. Wydawało jej się, że Elayne wiozą ku Bramie Wschodzącego Słońca i w kierunku drogi do rzeki Erinin. Nawet gdyby tamci chcieli skorzystać z jednej z mniejszych bram, znaleźli się zbyt daleko, by zmierzać w jakimkolwiek innym kierunku, niż ku wschodnim murom. — Zapewne przewiozą ją poza bramę zanim zdążymy się przygotować do wymarszu. Będziemy Podróżować na ten grzbiet na wschód od miasta. — I rozegra my wszystko nie na ulicach miasta, lecz z dala od ludzkich domostw. W każdym razie i tak lepiej stoczyć walkę na otwartym terenie. W plątaninie ulic konnica i halabardziści zanadto by się tłoczyli, ludzie wchodziliby im w drogę, zbyt wielkie ryzyko wypadku. Guybon pokiwał głową. Zaczął już wydawać zwięzłe rozkazy, które urzędnicy odziani w brązy zapisywali w pośpiechu, aby mógł je podpisać i przekazać młodym gońcom odzianym w czerwienie i biele, którzy pobiegną rączo, gdy tylko papier znajdzie się w ich ręku. Twarze chłopców wyglądały na wystraszone. Birgitte nie miała czasu na własny lęk. Elayne nie bała się w ogóle i teraz była więźniem. Smutek czuła, owszem, lęku — nie.

— Z całą pewnością musimy ratować Elayne — powiedziała Dyelin łagodnie. — Ale mało prawdopodobne, że ci podziękuje, jeśli czyniąc to, poddamy Caemlyn Arymilli. Oprócz ludzi na wieżach i przy bramach niemalże połowa wyszkolonych żołnierzy i zbrojnych broni północnych murów. Jeżeli zabierzesz ich, jeden atak wystarczy, aby zdobyć mury. Same kusze i łuki ich nie powstrzymają. Skoro już zdobędą mur, siły Arymilli wleją się do miasta i z łatwością pokonają tych, których proponujesz zostawić. W ten sposób zamienisz się. z nimi pozycjami i pogorszysz pozycję Elayne. Arymilla zdobędzie Caemlyn, zaś Elayne zostanie poza murami. Brakować jej będzie zbrojnych, aby z powrotem przedostać się do miasta. O ile Sprzymierzeńcy Ciemności nie zdołali jakoś przemycić wojsk w obręb murów Caemlyn, kilkuset ludzi sprawi się równie dobrze co kilka tysięcy.

Birgitte popatrzyła na nią wilkiem. Jakoś nigdy nie potrafiła polubić Dyelin. Dokładnie nie wiedziała czemu, lecz na sam widok Dyelin włosy jeżyły jej się na głowie. Była nieomal pewna, że tamta żywiła wobec niej podobne uczucia. Kiedy ona mówiła „góra”, Dyelin równocześnie mówiła „dół”.

— Zależy ci na tym, by Elayne objęła tron, Dyelin. Mnie zależy na tym, aby zachować ją przy życiu do chwili, gdy wstąpi na tron. Niech nawet nie będzie królową byle żyła. Zawdzięczam jej życie i nie pozwolę, aby jej przeciekło przez palce w rękach Sprzymierzeńców Ciemności. — Dyelin prychnęła i od nowa zaczęła przyglądać się czerwonym krążkom jakby mogła tam dostrzec walczących żołnierzy, a srogi mars pogłębiał zmarszczki w kącikach oczu.

Birgitte zaplotła dłonie za plecami i zmusiła się, by stać bez ruchu. Z niecierpliwości miała ochotę spacerować od ściany do ściany. Elayne nieprzerwanie jechała w kierunku Bramy Wschodzącego Słońca.

— Musisz o czymś wiedzieć, Guybon. Będziemy mieli przeciwko sobie przynajmniej dwie Aes Sedai, prawdopodobnie więcej, i być może będą miały przy sobie broń, ter’angreal wytwarzający płomień stosu. Słyszałaś kiedyś o czymś takim?

— Nigdy. Jednak brzmi groźnie.

— Bo to jest groźna broń. Na tyle groźna, że Aes Sedai zakazały jej używania. W latach Wojny z Cieniem nawet Sprzymierzeńcy Ciemności jej nie używali. — Wybuchnęła gorzkim śmiechem. Cała jej obecna wiedza o ogniu stosu pochodziła od Elayne. Z jej ust po raz pierwszy o nim usłyszała, ale to tylko pogarszało sprawę. Czy wszystkie wspomnienia o niej rozwieją się bez śladu? Nie sądziła, by coś straciła, ale skąd mogłaby wiedzieć? Pamiętała fragmenty fundamentów Białej Wieży, urywki tego, co uczyniła wraz z Gaidalem, żeby w ogóle powstała, ale nic, co stało się przedtem. Wszystkie wcześniejsze wspomnienia rozwiały się jak dym na wietrze.

— Cóż, przynajmniej będziemy mieli własne Aes Sedai — rzekł Guybon, podpisując kolejny rozkaz.

— Wszystkie nie żyją, z wyjątkiem Elayne — oznajmiła beznamiętnie. Tego faktu nie można było w żaden sposób upiększyć. Dyelin sapnęła, twarz jej pobladła. Jeden z urzędników zasłonił rękoma usta, drugi przewrócił kałamarz. Atrament roztlał się w kałużę o kształcie wachlarza na blacie stołu i zaczął kapać na podłogę. Pani Harfor nie zbeształa go, tylko mocno wspierała się o biurko drugiego urzędnika.

— Mam nadzieję jakoś zrekompensować ten brak — ciągnęła Birgitte. — Ale nie mogę nic obiecać z wyjątkiem tego, że dziś stracimy ludzi. Być może wielu ludzi.

Guybon wyprostował się. Na jego twarzy malował się wyraz zastanowienia, a w piwnych oczach odwaga.

— To będzie interesujący dzień — powiedział w końcu. — Ale odbijemy Dziedziczkę Tronu za wszelką cenę. — Ten Charlz Guybon był silnym człowiekiem, odważnym. Dowiódł tego nieraz na murach. Oczywiście, jak dla niej był zbyt przystojny.

Birgitte uświadomiła sobie, że zaczęła przemierzać w tę i z powrotem przestrzeń mozaiki i przystanęła. Nie umiała być generałem, cokolwiek Elayne myślała na ten temat, wiedziała natomiast, że okazywane zdenerwowanie może na innych oddziaływać zaraźliwie. Elayne żyła. I tylko to się liczyło. Żywa i z każdą minutą coraz odleglejsza. Drzwi po lewej stronie otworzyły się i jeden z potężnych Gwardzistów zaanonsował Julanyę Fote oraz Keraille Surtovni. Guybon zawahał się, spoglądając wyczekująco na Birgitte, a gdy nie zareagowała, rozkazał ludziom, aby je wpuścili.

Kobiety nie mogły się chyba bardziej różnić wyglądem, choć każda dzierżyła w ręku drewniany kostur. Julanya była pulchna i ładna, a jej ciemne włosy przetykały pasma siwizny, natomiast Keraille była niska i szczupła, z zielonymi oczyma u nakrapianych tęczówkach i płomiennorudymi lokami na głowie. Kuzynki zmieniały imiona z tą samą łatwością, z jaką inne kobiety zmieniają pończochy. Nosiły prostą wełnianą odzież, nadającą się dla wiejskiej kramarki, którą każda z nich w przeszłości była. I każda była pilnym obserwatorem, wytrawnym w sztuce dbania o siebie. Potrafiły słowem utorować sobie drogę wyjścia z większości sytuacji, ale proste noże, które wisiały u ich pasków, nie stanowiły ich jedynej broni — zadziwiłyby niejednego silnego mężczyznę tym, co potrafiły uczynić kosturem jako pałką. Obie złożyły ukłon. Spódnice oraz płaszcz Julanyi były mokre i na skraju pochlapani błotem.

— Ellorien, Luan oraz Abelle zaczęły zwijać obóz wczesnym rankiem, moja pani — powiedziała. — Zatrzymałam się jedynie tyle czasu, ile potrzeba, aby upewnić się co do kierunku, w którym wyruszyły... na północ... i natychmiast przybyłam złożyć raport.

— To samo odnosi się do Aemlyn, Arathelle oraz Pelivari, pani — dorzuciła Keraille. — Idą na Caemlyn.

Birgitte nie musiała przyglądać się dużej mapie rozłożonej na stole i zatkniętym w niej markerom. W zależności od tego jak dużo błota zalegało na drogach i z jakim deszczem przyjdzie im się zmagać, najpóźniej po południu dotrą do miasta.

— Dobrze się spisałyście, obie. Idźcie uszykować sobie gorącą kąpiel. Myślisz, że zmienili decyzje? — Birgitte zapytała Dyelin, gdy już obie kobiety wyszły.

— Nie — odparła tamta bez wahania, potem westchnęła i pokręciła głową. — Obawiam się, że najbardziej prawdopodobne, iż Ellorien zdołała przekonać pozostałych, aby wsparli jej roszczenia do Tronu Lwa. Być może chcą pokonać Arymillę, i przejąć oblężenie. Mają nad nią przewagę liczebną w stosunku półtora do jednego, nad nami w stosunku dwa do jednego. Pozwoliła, by jej słowa zawisły w powietrzu. Nie było potrzeby nic dopowiadać. Nawet przy pomocy Kuzynek, które zluzują żołnierzy, nie będzie im łatwo utrzymać murów przed tak zmasowanym atakiem.

— Najpierw ściągniemy z powrotem Elayne, a potem możemy przejmować się tą zgrają — oznajmiła Birgitte. Gdzie były przeklęte Poszukiwaczki Wiatru?

Gdy tylko to pomyślała, już wchodziły śladem Chanelle do komnaty we wzburzonej tęczy jedwabi. Z wyjątkiem Renail która zamykała małą procesję w lnianej odzieży, choć mimo to miała bluzkę czerwoną zielone spodnie i ciemnożółtą szarfą, łańcuszki honorów każdej wydawały się aż nadto bogate, choć Rainyn, młoda kobieta o pucułowatych jeszcze policzkach, miał a na swoim ledwie pół tuzina złotych medalionów. Na twarzy Renaile zastygł wyraz stoickiego spokoju.

— Nie lubię, kiedy mi grożą! — oświadczyła Chanelle ze złością, wąchając złote puzderko z pachnidłami, które wisiało na złotym łańcuchu okalającym jej szyję. Ciemne policzki nabiegły krwią. — Ta Gwardzistka powiedziała, że jeśli nie pobiegniemy, kopnie...! Nieważne zresztą, co dokładnie powiedziała. To była pogróżka, ja zaś nie będę...!

— Elayne została pojmana przez Aes Sedai Sprzymierzeńców Ciemności — ucięła Birgitte. — Od was chcę, żebyście zrobiły bramę, przez którą żołnierze pójdą jej na ratunek. — Wśród pozostałych Poszukiwaczek Wiatru podniosły się szmery. Chanelle ostro machnęła dłonią, ale jedynie Renaile zamilkła. Inne tylko zniżyły głosy do szeptu, zresztą ku jej jawnemu niezadowoleniu. Sądząc po medalach, które kłębiły się na łańcuszkach honorów, kilka z nich odpowiadało rangą Chanelle.

— Dlaczego z powodu jednej bramy wezwałaś nas wszystkie? — domagała się wyjaśnień. — Dotrzymuję warunków targu, jak sama możesz się przekonać. Przyprowadziłam wszystkie, jak kazałaś. Dlaczego jednak potrzeba ci więcej niż jednej?

— Ponieważ uformujecie krąg i utworzycie bramę dostatecznie dużą, by pomieścić tysiąc mężczyzn i koni. — To była jedna przyczyna.

Chanelle zesztywniała i nie była jedyna. Kurin, której twarz była niczym maska wyrzeźbiona w czarnym kamieniu, praktycznie rzecz biorąc, zadrżała pod ciężarem obelgi, Rysael zaś, zazwyczaj zachowująca się wytwornie, też zadygotała. Senine, której pomarszczona twarz i stare ślady po nakłuciach znamionowały, że ongiś nosiła ponad sześć kolczyków, w tym także znacznie grubszych, musnęła palcami wysadzany drogimi kamieniami sztylet, znajdujący się za jej zieloną szarfą.

— Żołnierze? — zapytała Chanelle pełna urazy. — To zakazane! Warunki targu przewidują, że nie weźmiemy żadnego udziału w waszych wojnach. Tak zarządziła Zaida din Parede Czarne Skrzydło, teraz zaś, gdy jest Mistrzynią Statków, rozkaz ten zyskał jeszcze większy ciężar. Możesz użyć Kuzynek. Posłuż się Aes Sedai.

Birgitte dała krok ku smagłej kobiecie, patrząc jej prosto w oczy. Kuzynki tu na nic. Żadna z nich nigdy nie używała Mocy jako broni. Możliwe nawet, że nie wiedzą, jak to się, robi.

— Pozostałe Aes Sedai nie żyją — powiedziała cicho. Ktoś z tyłu jęknął; jeden z urzędników. — Jaką wartość przedstawiać będzie twój targ, jeśli Elayne zginie? Arymilli z pewnością nie będzie go honorować. — Zachowanie spokojnego tonu głosu wymagało wysiłku. Wyrywał się jej spod kontroli, trząsł z gniewu, drżał ze strachu. Potrzebne były jej to kobiety, nie mogła jednak dopuścić, by dowiedziały się, po co W przeciwnym razie Elayne będzie zgubiona. — Co powie Zaida, jeżeli unieważnisz jej targ z Elayne?

Chanelle wytatuowaną do połowy dłonią uniosła do nosa kute puzderko z pachnidłami, po chwili pozwoliła mu opaść pomiędzy swe liczne wysadzane klejnotami naszyjniki. Z tego co Birgitte wiedziała o Zaidzie din Parede, z pewnością nie będzie rozczarowana każdą, która doprowadzi do unieważnienia targu, i bez wątpienia Chanelle nie miała ochoty stanąć przed nią w takiej roli, niemniej teraz tylko popatrzyła ze smutkiem

— Doskonale — odrzekła po chwili. — Jednak w grę wchodzi tylko transport. Umowa stoi? — Ucałowała koniuszki palców u prawej ręki, gotowa dobić targu.

— Nie musisz robić nic, czego nie chcesz — zaznaczyła Birgitte, odwracając się. — Guybon, już czas. Zapewne już są przy bramach.

Guybon przypiął miecz, włożył hełm oraz stalowe rękawice i wyszedł za nią oraz za Dyelin z Komnaty Mapy. W ślad powędrowały Poszukiwaczki Wiatru. Wszystkiemu towarzyszyły uporczywe zastrzeżenia Chanelle, że zgodziła się tylko otworzyć bramę. Birgitte wyszeptała Guybonowi do ucha polecenia i kazała maszerować wprost ku wejściu do pałacu, sama zaś pośpieszyła ku Stajniom Królewskim, gdzie czekał na nią bułany wałach o szerokim pysku. Osiodłany. Młoda stajenna natychmiast podała jej wodze. Nosiła włosy związane w warkocz, który niewiele różnił się od jej warkocza. Na miejscu Birgitte zastała także wszystkie sto dwadzieścia jeden Gwardzistek, w pełnym rynsztunku bojowym i w siodłach. Wspięła się na siodło wałacha i gestem kazała jechać za sobą. Słońce wisiało złocistą kulą nad horyzontem, niebo znaczyło tylko kilka białych obłoków. Przynajmniej nie spadnie deszcz, z którym również, trzeba by walczyć. Podczas ulewnej burzy, z rodzaju tych, które ostatnio nawiedzały Caemlyn, nawet furgon mógłby się wymknąć niepostrzeżenie.

Gruby wąż dziesiątkowej i dwunastkowej kolumny pełzł miarowo po Placu Królewskim, a jego końce ginęły z oczu po obu stronach. Kawalerzyści w hełmach i napierśnikach obok pieszych żołnierzy, na których głowach widniały hełmy wszelkich wyobrażalnych kolorów i kształtów, z halabardami na ramionach. Większość miała kolczugi lub brygantyny, tylko nieliczni wdziali napierśniki. Na czele każdego pododdziału, dużego czy małego, powiewał sztandar jego Domu bądź sztandar kompanii najemnej. Miecze na sprzedaż miałyby tego dnia zbyt liczną widownię, by dopuścić się zdrady. Kolumna liczyła w przybliżeniu niemal dwanaście tysięcy, nie licząc kuszników i łuczników, z czego dwie trzecie konnych. Ilu z nich polegnie, zanim słońce stanie w zenicie? Odepchnęła od siebie tę myśl, prawie w tej samej chwili, gdy zaświtała jej w głowie. Aby przekonać Lud Morza, potrzebny był jej każdy. Każdy mężczyzna, który dzisiaj zginie, zginąłby tak samo ochoczo jutro na murach. Każdy żołnierz przybywał do Caemlyn gotów oddać swe życie za Elayne.

Na czele kolumny jechał ponad tysiącosobowy oddział Gwardii, hełmy i napierśniki lśniły w słońcu, stalowe groty lanc nachylały się z zegarmistrzowską precyzją pod identycznym kątem. Awangarda pod sztandarem Andoru, Białym Lwem na zadnich nogach na polu szkarłatnym, ariergarda pod sztandarem Elayne, to znaczy Złotą Lilią na polu błękitnym — czekały na skraju jednego z licznych parków Caemlyn. Przynajmniej wciąż nazywano go parkiem, choć liczące wiele setek lat dęby zostały ścięte i wywiezione, a wraz z nimi inne drzewa i kwitnące krzewy. Korzenie wykarczowano, tworząc otwarty, równy teren o szerokości tysiąca kroków. Żwirowane ścieżki i porosła trawą ziemia dawno już wdeptane zostały w błoto przez końskie kopyta i żołnierskie buty. Trzy pozostałe lasy otaczające pałac spotkał ten sam los. Musiały ustąpić miejsca terenom, gdzie splatano bramy. Guybon oraz Dyelin już byli na miejscu, wraz z wszystkimi lordami i lady, którzy odpowiedzieli na wezwanie Elayne począwszy od młodego Perivala Manteara po Brannina Martana wraz z małżonką — wszyscy siedzieli w siodłach. Perival miał hełm i napierśnik, podobnie jak prawie wszyscy zgromadzeni mężczyźni. Zbroja Brannina była najzwyklejsza, nieciekawa i odrobinę wyszczerbiona w miejscach, gdzie młot płatnerza nie wywiązał się ze swego zadania — wyraźnie narzędzia jego pracy, podobnie jak miecz o niewyszukanej rękojeści tkwiący w pochwie u boku. Perival tonął w złoceniach jak Conail i Branlet, jego zbroję zdobiło srebrne Kowadło Mantem. ich emaliowane Czarne Orły Norman oraz Czerwone Pantery Gilyard. Piękna zbroja, w sam raz na paradę. Birgitte wcześniej miała nadzieję, że kobietom starczy rozsądku, aby trzymać chłopców z dala od bitwy. Kiedy teraz patrzyła na ich twarze, zawzięte i stanowcze, żałowała, że im samym nie starczyło rozsądku, by się we wszystko nie mieszać. Przynajmniej żadna nie miała miecza. Prosta prawda polegała na tym, że kobieta potrzebowała znacznie wyższych umiejętności, by stawić czoło mężczyźnie z mieczem. Jakkolwiek spojrzeć, silniejsze ramię oznaczało ogromną różnicę. Lepiej użyć łuku.

Poszukiwaczki Wiatru krzywiły się, gdy ich stopy dotykały ziemi, nadal błotnistej po wczorajszej ulewie. Do wilgoci były przyzwyczajone, ale błota się bały.

— Ten człowiek nie chce mi powiedzieć, gdzie ma się znaleźć wyjście z bramy — powiedziała Chanelle z pasją, wskazując na Guybona, gdy Birgitte zsiadała z konia. — Chcę mieć to jak najszybciej za sobą i wreszcie obmyć stopy.

— Moja pani! — zawołał kobiecy głos z tyłu w głębi ulicy — Lady Birgitte! — Reene Harfor biegła pędem wzdłuż kolumny Gwardzistów. Poły czerwonych spódnic zadzierała wysoko, odsłaniając aż po kolana nogi obleczone w pończochy. Birgitte nie sądziła, by kiedykolwiek widziała ją bodaj truchtającą. Pani Harfor należała do kobiet, które zawsze robią wszystko doskonale. Za każdym razem, gdy się spotykały, jej obecność uwypuklała każdy najdrobniejszy błąd Birgitte, który jej samej zdarzyło się kiedykolwiek popełnić. Biegło za nią dwóch mężczyzn odzianych w czerwono-białą liberię, nieśli lektykę. Gdy znaleźli się bliżej, Birgitte dostrzegła, że siedzi w niej wymizerowany Gwardzista bez hełmu, z prawego ramienia sterczała strzała, druga z prawego uda. Krew ciekła wąskim strumyczkiem po obu drzewcach i na bruku chodnika układała się w cienką wstążkę kropel.

— Domagał się, aby bezzwłocznie przywiedziono go przed oblicze twoje, moja pani, albo kapitana Guybona — wysapała pani Harfor, z trudem łapiąc oddech i wachlując się przy tym jedną ręką.

Młody Gwardzista usiłował usiąść prosto, aż Birgitte z powrotem wepchnęła go w siedzenie.

— Trzy spośród czterech naszych kompanii zaciężnych atakują Bramę Far Madding, moja pani — powiedział, ból zaś krzywił mu twarz i nabrzmiewał w głosie. — Od wewnątrz miasta, to chciałem powiedzieć. Rozlokowali łuczników, by zestrzelić każdego, kto zapragnie wysłać sygnał o pomoc. Mnie udało się wymknąć, koń pode mną padł.

Birgitte wyszeptała przekleństwo. To Cordwyn, Gomaisen i Bakuvun, gotowa była pójść o zakład. Szkoda, że nie nalegała mocniej, aby Elayne usunęła ich z miasta, gdy tylko przedstawili swoje żądania. Nie zdawała sobie sprawy, że myśli na głos póki Gwardzista nie przemówił:

— Nie, moja pani. A przynajmniej nie chodzi o Bakuvuni, On i jakiś tuzin jego ludzi znaleźli się w mieście, by porzucać… cóż, by odpocząć, a porucznik sądzi, że tylko dzięki temu się utrzymaliśmy. Jeśli wciąż się trzymamy. Kiedy widziałem po raz ostatni pole walki, tamci używali taranów oblężniczych. Ale to nie wszystko, moja pani. W Dolnym Caemlyn pod bramami gromadzą się jacyś ludzie. Dziesięć tysięcy, może dwa razy tyle. Trudno ocenić, zwłaszcza przy ulicach tak krętych jak tamtejsze.

Birgitte drgnęła. Dziesięć tysięcy mężczyzn wystarczy, aby przeprowadzić udany atak, bez względu na to, czy najemnicy zostaną odparci, czy nie. Chyba że wyśle wszystkich, których tutaj ma, a i tych może nie starczyć. Na Światłość, co robić? Choćby sczezła, potrafiła zaplanować rajd na ratunek więźniowi fortecy lub przeprowadzić zwiad w kraju opanowanym przez wroga, ale to była bitwa i ważyły się w niej losy Caemlyn, jak również zapewne losy tronu. Mimo wszystko coś musiała uczynić.

— Pani Harfor, proszę zaprowadzić tego człowieka z powrotem do pałacu i opatrzyć mu rany. — Nie miało żadnego sensu prosić Poszukiwaczek Wiatru o Uzdrawianie. Jasno oznajmiły, że w ich oczach oznacza to udział w wojnie. — Dyelin, zostaw mi wszystkie konie oraz tysiąc halabardzistów. Możesz zabrać resztę oraz wszystkich kuszników i łuczników, A także każdego człowieka, który potrafi nosić miecz. Jeżeli brama wciąż będzie się trzymać, kiedy Kuzynki cię pod nią dostarczą zadbaj, by się utrzymała. Jeżeli upadnie, odbij ją. I utrzymaj te przeklęte mury, aż tam nie dotrę.

— Bardzo proszę — powiedziała Dyelin, jakby były to najprostsze pod słońcem zadania. — Conail, Catalyn, Branlet, Perival, pojedziecie ze mną. Wasza piechota będzie lepiej walczyć, jeśli będziecie razem z nią. — Conail wyglądał na rozczarowanego. Bez wątpienia widział siebie galopującego z rycerską misją ratunkową, ujął jednak wodze i wyszeptał coś, a dwaj młodsi chłopcy wybuchnęli zduszonym śmiechem.

— Moja kawaleria też walczyłaby lepiej — obruszyła się Catalyn. — Chcę ratować Elayne.

— Przybyłaś po to, aby pomóc w zapewnieniu sukcesji — ucięła Dyelin. — I pójdziesz tam, gdzie będziesz potrzebna. W przeciwnym razie będziemy musiały ze sobą porozmawiać. — Cokolwiek to znaczyło, pulchne lica Catalyn poczerwieniały, ona sama zaś ponuro pojechała w ślad za Dyelin i resztą maszerującego wojska.

Guybon popatrzył na Birgitte, nic jednak nie powiedział, choć bardzo prawdopodobne, że zastanawiał się, dlaczego nie wysłała więcej ludzi. Nie ośmieliłby się otwarcie jej skrytykować. Problem polegał na tym, że nie wiedziała, ile Czarnych sióstr porwało Elayne. Potrzebna była jej każda Poszukiwaczka Wiatru, one same musiały wierzyć, że są wszystkie niezastąpione. Gdyby było dość czasu, ściągnęłaby żołnierzy z barbakanów, usunęłaby nawet wartę spod bram.

— Zróbcie bramę — Birgitte poleciła Chanelle. — Na wzgórzu wschodnim od miasta, dokładnie na Drodze Erinin, od naszej strony.

Poszukiwaczki Wiatru połączyły się w krąg. Każda robiła to, co musiała, by doszło do połączenia, ale, cholera, wcale się nie spieszyły. Naraz w powietrzu pojawiła się srebrno-niebieska, pionowa pręga, odwróciła się, otworzyła i powstało przejście wysokie na pięć kroków, zajmujące całą szerokość oczyszczonego gruntu, za którym była droga z mocno ubitej gliny. Droga ta wspinała się ku rzece Erinin wznoszącym, łagodnym ukosem na zbocze wysokości dziesięciu piędzi. Za tym wzgórzem były obozy Arymilli. Jeśli zważyć na wszystkie docierające wieści, obozy mogły w tej chwili być puste — przy odrobinie szczęścia na pewno były puste — ale teraz nie miała ochoty zaprzątać sobie tym myśli.

— Naprzód, zająć stanowiska, zgodnie z rozkazem! — krzyknął Guybon i spiął swego wysokiego gniadosza ostrogami. Za nim podążali panowie szlachta oraz Gwardziści, kolumną dziesiątkową. Gwardziści skręcili na lewo i zniknęli Birgitte z oczu, natomiast szlachta zajęła pozycje na zboczu. Niektórzy popatrywali ku miastu przez szkła przybliżające. Guybon zszedł z konia i pobiegł na szczyt wzgórza, gdzie przycupnął i spojrzał przez swoje szkło. Birgitte czuła nieomal namacalne zniecierpliwienie Gwardzistek, czekających za jej plecami.

— Niepotrzebna była wam tak ogromna brama — powiedziała Chanelle, marszcząc brwi na widok kolumny jeźdźców wylewającej się z drugiej strony. — Po co więc...?

— Chodź ze mną — rzekła Birgitte, ujmując Poszukiwaczkę Wiatru za ramię. — Chcę ci coś pokazać. — Prowadząc , bułanego wałacha za wodze i ciągnąc ją za sobą, ruszyła w stronę bramy. — Możesz wrócić z powrotem, gdy to już zobaczysz. — Jeśli choć odrobinę znała Chanelle, ona właśnie kierowała kręgiem. I liczyła jeszcze na naturę ludzką. Nie oglądała się za siebie, a jednak odetchnęł a z ulgą, gdy posłyszała, jak inne Poszukiwaczki Wiatru półgłosem rozmawiają ze sobą za jej plecami. Szły za nią w ślad.

Cokolwiek ujrzał Guybon, było to dobrą nowiną ponieważ wyprostował się i dopiero potem pobiegł z powrotem do konin, Arymilla z pewnością ogołociła swoje obozy do cna. Będzie ich, powiedzmy, dwadzieścia tysięcy na Bramie Far Madding, jeśli nie więcej. Światłości, spraw, żeby brama się utrzymała. Ale najpierw należy zatroszczyć się o Elayne. Najpierw i przede wszystkim.

Gdy dotarła do miejsca, gdzie był Guybon, on siedział już w siodle swojego gniadosza. Gwardzistki ustawiły się w potrójnym szeregu, za Caseille usytuowaną nieco z boku. Całą szerokość bramy, czyli sto kroków, wypełniała teraz kawaleria, kłusem odjeżdżali na boki, żeby przyłączyć się do pozostałych, którzy już formowali potrójny szereg po obu stronach drogi. Dobrze. Poszukiwaczkom Wiatru niełatwo będzie wrócić na drugą stronę. Wóz sklepiony łukiem płóciennego dachu, zaprzężony w czwórkę koni, otoczony niewielkim konnym oddziałem stał na drodze za ostatnimi budynkami Dolnego Caemlyn, w odległości jakiejś mili. W jego tle na otwartych ceglanych targowiskach kłębili się ludzie, co sił ratując życie, ale z równym powodzeniem mogliby wcale nie istnieć. W wozie znajdowała się Elayne. Birgitte uniosła dłoń, nie odrywając wzroku od pojazdu, Guybon zaś włożył jej swoje oprawne w mosiądz szkło powiększające. Wóz oraz jeźdźcy w jednej chwili znaleźli się bliżej, gdy uniosła szkło do oczu.

— Co chciałaś mi pokazać? — pragnęła wiedzieć Chanelle.

— Za chwilę — odparła Birgitte. Zobaczyła czterech mężczyzn, spośród nich trzech jechało konno, ważniejszych jednak było siedem kobiet, również w siodłach. Szkło powiększające nieźle przybliżało, ale nie na tyle dobrze, by z odległości dostrzec twarz pozbawioną śladów upływu lat. Mimo wszystko musiała założyć, iż owe siedem kobiet to Aes Sedai. Osiem przeciwko siedmiu to mogła być niemal idealna równowaga sił, i chyba że tych osiem było połączonych w krąg. Pod warunkiem, że uda się namówić je na udział w zabawie. Co myśleli sobie Sprzymierzeńcy Ciemności na widok tysięcy żołnierzy i zbrojnych, którzy wyłaniali się zza delikatnej mgiełki żaru, wiszącej w powietrzu. Szlachta zjeżdżała w dół, gdy tymczasem zbrojni wciąż wylewali się z bramy, żeby dołączyć do szeregów.

Jakkolwiek zdumieni byli Sprzymierzeńcy Ciemności, nie zwlekali ani chwili. Błyskawice zaczęły padać z czystego nieba, srebrno-błękitne pioruny, które biły w ziemię z rykiem grzmotu i rozrzucały mężczyzn oraz konie jak rozbryzgane błoto. Wierzchowce rżały, przysiadały na zadach i parskały mężczyźni jednak walczyli o to, by utrzymać się w siodle i zachować raz obrane pozycje. Nikt nie uciekł. Ryczący grzmot który towarzyszył wybuchom, uderzył w Birgitte jak cios, aż się zachwiała. Poczuła, że włosy stają jej dęba, próbując wymknąć ze splotów warkocza. Powietrze pachniało... ostro. Zdawało się, że dzwoni w uszach. Po raz kolejny błyskawica przecięła szeregi żołnierzy. Ludzie w Dolnym Caemlyn już biegali. Większość uciekała, znalazło się jednak kilku głupców którzy pobiegli do miejsca, skąd mieli lepszy widok. Końce wąskich ulic, otwierających się na rozległy wiejski horyzont poczęły zaludniać się gapiami.

— Skoro i tak mamy walczyć, lepiej żebyśmy ruszali, to im utrudni zadanie — powiedział Guybon, ściągając wodze. — Pozwolisz, moja pani?

— Jeśli ruszymy, straty będą mniejsze — przyznała my rację Birgitte, on zaś spiął konia ostrogami i pogalopował w dół grzbietu wzgórza.

Caseille zatrzymała konia przed nosem Birgitte i zasalutowała dłonią przyłożoną do piersi. Wąska twarz spoglądała zawzięcie spoza krat lakierowanego hełmu.

— Czy udzielasz pozwolenia, aby Straż Przyboczna przy łączyła się do szeregu, moja pani? — Wyraźnie słychać było wielkie litery. To już nie zwykła straż przyboczna, to Straż Przyboczna Dziedziczki Tronu, która stanie się Strażą Przyboczną Królowej.

— Pozwolenie wydane — powiedziała Birgitte. Jeśli ktokolwiek miał do tego prawo, były to z pewnością te kobiety.

Arafellianka zawróciła i pogalopowała w dół zbocza. W ślad za nią pojechała Straż Przyboczna, aby zająć miejsce w szeregach skąpanych ogniem błyskawic. Kompania najemników, która liczyła w przybliżeniu dwustu mężczyzn w pomalowanych na czarno hełmach i napierśnikach, jadąca pod czerwonym sztandarem, na którym widniał czarny, biegnący wilk, zatrzymała się, gdy żołnierze dostrzegli, ku czemu zmierzają, lecz ludzie pod sztandarami niemal pół tuzina Domów przemknęli obok nich i nie pozostawało im nic innego, jak ruszyć w ślad. Nadjechali kolejni panowie szlachta, aby stanąć na czele swych ludzi — Brannin, Kelwin, Laerid i Barel oraz inni. Nikt nie zawahał się, skoro raz ujrzał własny wzniesiony sztandar. Sergase nie była jedyną kobietą, która postąpiła na koniu parę kroków, jakby sama również miała zamiar przyłączyć się do zbrojnych oddziałów, gdy tylko jej sztandar wynurzył się z bramy.

— Truchtem! — krzyknął Guybon, na tyle głośno, że słychać go było mimo huku wybuchów. Na całej długości szeregu echem odpowiedziały mu inne głosy. — Naprzód! — Zawrócił konia i ruszył w stronę Aes Sedai Sprzymierzeńców Ciemności, a błyskawica huknęła i przecięła nieboskłon, rozrzucając mężczyzn i konie wśród fontann ziemi.

— Co chciałaś mi pokazać? — znowu zażądała wyjaśnień Chanelle. — Chcę pozostać z dala od tego miejsca. — Małe szanse w tej chwili. Z bramy nadal wyłaniali się mężczyźni, galopując lub biegnąc, aby zrównać się z resztą. Na szeregi padały ogniste kule, które wzniecały własne erupcje ziemi, odciętych rąk i nóg. W powietrzu wolno wirował koński łeb.

— To — odpowiedziała Birgitte, gestem wskazując scenę rozgrywającą się przed ich oczami. Guybon ruszył kłusem, ciągnąc za sobą pozostałych. Wszystkie trzy szeregi posuwały się. miarowo do przodu, inne nadciągały tak szybko, jak mogły, aby się do nich przyłączyć. Naraz gruba jak noga pręga czegoś, co wyglądało na płynny biały ogień, wystrzeliła z dłoni jednej z kobiet, która stała obok wozu. Literalnie rzecz ujmując, wycięła w szeregach szczelinę, szeroką na piętnaście kroków. Na mgnienie oka w powietrzu uniosły się migotliwe plamki, zapaliły się kształty mężczyzn i koni, a potem zniknęły. Pręga sięgała wyżej, coraz wyżej, potem zamigotała i zniknęła, pozostawiając przed oczyma Birgitte powidok szkarłatnych linii. Ogień stosu wypalał ludzi ze Wzoru tak, że byli już martwi, nim w nich uderzył. Trzymała szkło powiększające przy oku na tyle długo, by zauważyć kobietę, która dzierżyła wąski, czarny pręt. Zdawał się długi na krok.

Guybon rozpoczął szarżę. Za szybko, ale jedyną jego nadzieją było, że podejdzie dość blisko, by ktoś jeszcze przeżył. To jego jedyna nadzieja, z wyjątkiem jednej rzeczy. Ponad grzmiącymi wybuchami ognia i błyskawic wzniósł się niepewny okrzyk: „Elayne i Andor!”. Niepewny, ale wykrzyknięty pełną piersią. Sztandary płynęły strumieniem. Stanowiło to zaiste zacny widok, jeśli nie zwracać uwagi, ile z nich upadło. Koń i jeździec uderzeni bezpośrednio ognistą kulą po prostu znikali, znajdujących się blisko nich żołnierzy i konie spotykał ten sam los. Niektórym udawało się powstać. Koń bez jeźdźca stał na trzech nogach, spróbował pobiec i przewrócił się z łomotem.

— To? — zapytała Chanelle z niedowierzaniem. — Nie mam najmniejszej ochoty przyglądać się, jak umierają ludzie, — Następna pręga ognia uczyniła wyłom na szerokość niemal dwudziestu kroków w szeregach szarżującej kawalerii, zanim wbiła się w ziemię, wycinając bruzdę, która ciągnęła się przez pół drogi do wozu, nim wreszcie zniknęła. Poległo już wielu, choć nie tylu, jak można by oczekiwać. Podczas Wojen z Trollokami Birgitte była świadkiem bitew, w których posługiwano się Mocą. Na każdego człowieka leżącego nieruchomo przypadało dwóch albo trzech chwiejących się na nogach bądź usiłujących powstrzymać upływ krwi. Na każdego konia, który leżał ze sztywno wyciągnię tymi nogami, przypadały dwa inne, stojące chybotliwie. Grad ognia i błyskawic sypał się nieprzerwanie z niebios.

— Wobec tego powstrzymajcie zabijanie — rzekła Birgitte. — Jeżeli zabiją wszystkich żołnierzy albo przynajmniej dostatecznie wielu, aby atak się załamał, Elayne będzie zgubiona. — Nie na zawsze. Choćby sczezła, będzie jej szukać przez resztę życia, aż ujrzy wolną. Lecz Światłość tylko wiedziała, co mogą z nią zrobić do owego czasu. — Targ Zaidy jest nieważny, Przez was.

Ranek nie należał do ciepłych, jednak pot wystąpił kropelkami na czoło Chanelle. Ognie i błyskawice wybuchały wśród jeźdźców, którzy podążali za Guybonem. Kobieta z prętem w dłoni znowu uniosła rękę. Nawet bez szkła powiększającego Birgitte widziała, że celuje wprost w Guybona. On też musiał to widzieć, nie ustąpił wszak na włos.

Naraz na ziemię runęła następna błyskawica. i uderzyła W kobietę trzymają cą różdżkę. Poleciała w jedną stronę, jej wierzchowiec w drugą. Jedno zwierzę z zaprzęgu osunęło się na ziemię, pozostałe rwały się i przysiadały na zadach. Uciekłyby, gdyby nie ciało współtowarzysza. Pozostałe konie wokół wozu też się rwały i podskakiwały. Deszcz ognia oraz błyskawic ustał, ponieważ Aes Sedai musiały się zatroszczyć o konie i o utrzymanie w siodłach. Zamiast próbować uspokoić zaprzęg, mężczyzna na koźle zeskoczył na ziemię i pobiegł w stronę szarżujących kawalerzystów. Gapie w Dolnym Caemlyn również biegli, tym razem jak najdalej od tego miejsca.

— Resztę bierz żywcem! — warknęła Birgitte. Niewiele obchodziło ją, czy przeżyją. Sprzymierzeńców Ciemności i morderców mógł czekać tylko jeden los, lecz w tym przeklęty wozie była Elayne!

Chanelle sztywno skinęła głową, wokół wozu zaś jeźdźcy zaczęli spadać z nieposłusznych rumaków, potem leżeli, szamocząc się na ziemi, jakby skrępowani. Co, oczywiście, miało miejsce. Biegnący naprzeciw szarży mężczyzna upadł na twarz i leżał, szarpiąc się w błocie.

— Kobiety też oddzieliłam tarczą — powiedziała Chanelle. Nawet jeżeli dzierżyły Moc, nie mogły się równać z kręgiem ośmiu.

Guybon uniósł dłoń, zatrzymując szarżę do stępa. Godne uwagi było, jak krótko wszystko to trwało. Znalazł się w niecałe pół drogi do wozu. Z bramy ciągle wyłaniali się mężczyźni w siodłach i pieszo. Huśtając się w siodle gniadosza, Birgitte pogalopowała ku Elayne. „Przeklęta kobieta” — pomyślała. W więzi wciąż nie było nawet śladu strachu.

33

Dziewięć z dziesięciu

Mając do czynienia z Elayne, Sprzymierzeńcy Ciemności nie zamierzali ryzykować. Nie tylko oddzielili ją tarczą od Źródła, ale jeszcze Temaile ze złośliwą przyjemnością związała ją w ciasny kabłąk, z głową między kolanami. Od niewygodnej pozycji już ją bolały mięśnie. Knebel, brudny kawał szmaty o wstrętnym oleistym posmaku, którym dokładnie wypełniono jej usta, miał uniemożliwić krzyk o pomoc przy bramie. Nie krzyczałaby wszak, bo jedynym tego skutkiem byłby wyrok śmierci dla strzegących ją wartowników. Wyczuwała, że sześć Czarnych sióstr trzymało saidara, póki nie znalazły się poza bramą. Ale opaska na oczy naprawdę nie była konieczna. Pomyślała, że chciały, aby poczuła się jeszcze bardziej bezradna, więc za wszelką cenę przeciwstawiała się temu uczuciu. Mimo wszystko, póki nie urodzą się dzieci, była całkowicie bezpieczna, podobnie jak dzieci. Min tak twierdziła.

Z poskrzypywania uprzęży i nierównych desek pod sobą wnosiła, że znajduje się na wozie lub jakimś wózku. Nawet się nie zatroszczyły o koc. „Pewnie mimo wszystko wóz” — pomyślała. Ciągnął go więcej niż jeden koń. Skrzynia wozu tak mocno pachniała starym sianem, że kręciło w nosie. Sytuacja wydawała się beznadziejna, jednak Birgitte przecież jej nie zawiedzie.

Poczuła, jak Birgitte w jednej chwili przenosi się z jakiegoś miejsca znajdującego milę za nią do miejsca milę z przodu i zachciało jej się śmiać. Wywnioskowała, że Birgitte wzięła jej wóz na cel, a Birgitte Srebrny Łuk nigdy nie chybiała. Niemniej kiedy poczuła, jak po obu stronach wozu tamte przenoszą, ochota do śmiechu jej przeszła. W więzi czuła niezłomną niczym skała determinację, ale też coś innego, silną odrazę i jeszcze... nie gniew, ale blisko. Ludzie będą umierać. Elayne naszło teraz pragnienie zapłakania nad nimi. Powinni mieć kogoś, kto po nich zapłacze, w końcu umierali za nią. Zginęły Vandene i Sareitha. Żałoba po nich osaczyła ją znowu. Jednak nie było to poczucie winy. Uratowałyby się, gdyby tylko pozwoliły odejść Falion i Marillin, a na to nie wolno było wyrazi zgody. Poza tym nie mogły przecież przewidzieć pojawienia się następnych czy też tej dziwnej broni, którą miała Asne.

Niedaleko rozległ się ogłuszający grzmot, a jej wehikuł zakołysał się tak gwałtownie, że aż podskoczyła na twardych deskach. Na kolanach i łokciach z pewnością pozostaną siniaki Kichnęła, ponieważ do nosa dostał się kurz wzniecony ruchem wozu, po chwili kichnęła znowu. Poczuła pojedyncze włosy jeżące się w miejscach, gdzie nie przytrzymywał ich knebel i opaska na oczy. W powietrzu rozszedł się osobliwy zapach Najwyraźniej niedaleko uderzyła błyskawica. Miała nadzieję że Birgitte udało się pozyskać pomoc Poszukiwaczek Wiatru jakkolwiek wydawałoby się to nieprawdopodobne. Czas, gdy Kuzynki zmuszone zostaną do użycia Mocy w charakterze broni, miał dopiero nadejść — ostatecznie nikt nie uniknie Tarmon Gai’don — ale na razie niech zachowają niewinność. Po kilku chwilach zniknęła tarcza oddzielająca ją od Źródła.

Niezdolna zobaczyć czegokolwiek, nie bardzo mogła przenosić, wszak wyczuwała pobliskie sploty: coś z Ducha, coś z Powietrza. Nie widząc splotów, nie rozumiała ich zastosowania, choć nietrudno było zgadnąć. Jej zwyciężczynie były obecnie jeńcami, oddzielonymi tarczą i skrępowanymi. Mogła jedynie cierpliwie czekać. Birgitte zbliżała się szybko, ale Elayne już zdążyła się zniecierpliwić — chciała jak najszybciej strząsnąć z siebie te sznury.

Skrzynia wozu zaskrzypiała, gdy ktoś ciężko na niej stanął. Birgitte. W więzi rozbłysnął promień radości. Po chwili sznury opadły, a Birgitte sięgnęła do knebla. Opaskę Elayne sama rozwiązała, choć wymagało to pewnego wysiłku zesztywniałych mięśni. Światłości, będzie okropnie bolało, chyba że poprosi o Uzdrawianie. To jej przypomniało, że będzie musiała prosić Poszukiwaczki Wiatru i znowu poczuła żal nad Vandene i Sareithą.

Gdy mogła wreszcie wypluć knebel, chciała najpierw poprosić o wodę, by wypłukać paskudny smak z ust, ale zapytała:

— Co cię zatrzymywało tak długo? — I roześmiała się na widok konsternacji Birgitte, śmiech jednak wkrótce przerwało kolejne kichnięcie. — Chodźmy stąd, Birgitte. Kuzynki?

— Poszukiwaczki Wiatru — odrzekła Birgitte, podnosząc płócienną pokrywę na tyle wozu. — Chanelle zdecydowała, że raczej nie ma ochoty donosić Zaidzie o anulowanej umowie.

Elayne parsknęła z niesmakiem, co okazało się błędem. Kichając już bezustannie, najszybciej jak potrafiła wygramoliła się z wozu. Nogi miała tak zesztywniałe jak ręce. Choćby sczezła, najbardziej na świecie pragnęła gorącej kąpieli. I grzebienia. Czerwony kaftan z białym kołnierzem Birgitte wyglądał na nieco pomięty, ale Elayne podejrzewała, że jej Strażnik pojawiła się świeżo z gotowalni.

Kiedy dotknęła stopami ziemi, konni Gwardziści otaczający wóz szerokim kręgiem wydali głośny okrzyk radości, potrząsając lancami w powietrzu. Gwardzistki też wiwatowały, najwyraźniej wszystkie co do jednej. Dwaj mężczyźni mieli na sobie białego Lwa Andoru i jej Złotą Lilię. To wywołało uśmiech na jej twarzy. Gwardia Królowej przysięgała bronić Andoru, Królowej i Dziedziczki Tronu, niemniej decyzja noszenia jej osobistego godła musiała należeć do Charlza Guybona. On siedział na wysokim gniadoszu, z hełmem wspartym o siodło i szerokim uśmiechem na twarzy; skłonił się z siodła. Naprawdę przyjemnie było na niego spojrzeć. Być może nada się na trzeciego Strażnika. Za Gwardią powiewały na wietrze sztandary Domów i kompanii najemnych — prawdziwy las. Światłości, ilu ludzi Birgitte ze sobą przyprowadziła? Na to pytanie będzie sobie można później odpowiedzieć. Najpierw Elayne chciała zobaczyć schwytane.

Asne z rozrzuconymi rękami i nogami leżała na drodze, puste oczy patrzyły w niebo. Odgradzająca ją od Źródła tarcza była niepotrzebna. Pozostałe trwały równie nieruchomo, związane strumieniami Powietrza, które ciasno krępowały ramiona przy ciele, a spódnice przy nogach. W pozycji zresztą znacznie wygodniejszej, niż jej przypadła w udziale. Zważywszy na sytuację, w jakiej się znalazły, większość była stosunkowo opanowana, choć Temaile patrzyła na nią ponuro, a Falion wyglądała, jakby ją mdliło. Natomiast usmarowana błotem twarz Shiaine spełniłaby wszelkie standardy Aes Sedai. Z trzema skrępowanymi Powietrzem mężczyznami sprawa miała się. inaczej. Wili się i szarpali, patrząc na otaczających ich jeźdźców takim wzrokiem, jakby zaraz chcieli się na nich rzucić, Tego było dość, żeby wiedzieć, iż są to Strażnicy Asne, choć może niekoniecznie Sprzymierzeńcy Ciemności. Czy byli nimi, czy nie byli, i tak trzeba będzie ich uwięzić, aby ochronić innych przed śmiertelną wściekłością w jaką wprawiła ich śmierć Asne. Zrobiliby wszystko, żeby zabić odpowiedzialnych za nią ludzi.

— Jak nas znaleźli? — zapytała Chesmal. Gdyby nie leżała z brudną twarzą w pyle drogi, nikt nie wziąłby jej za jeńca.

— Mój Strażnik — odrzekła Elayne, uśmiechając się do Birgitte. — Jedna z moich Strażników.

— Strażnik kobieta? — zapytała z odrazą Chesmal. Marillin w tej samej chwili szarpnęła się w więzach, miotana bezgłośnym śmiechem.

— Słyszałam o tym — powiedziała, uspokoiwszy się nieco. — Ale wydawało mi się zbyt niewiarygodne, żeby mogło być prawdą.

— Słyszałaś i nawet o tym nie wspomniałaś? — zapytała Temaile, wykręcając się, żeby obrzucić Marillin ponurym spojrzeniem. — Ty skończona idiotko!

— Zapominasz się — ostro zareagowała Marillin i w następnej chwili już się kłóciły, czy Temaile powinna okazywać jej szacunek! Po prawdzie, to Temaile powinna... Elayne potrafiła wyczuć wzajemny stosunek ich sił... ale jak można się było o coś takiego kłócić, będąc w podobnej sytuacji!

— Niech ktoś zaknebluje te kobiety — zarządziła Elayne. Caseille zsiadła z konia, oddała wodze innej Gwardzistce, podeszła do Temaile i zaczęła odcinać sztyletem fragment jej sukni.

— Załadujcie je na wóz i odetnijcie to martwe zwierzę. Chcę wrócić do miasta, nim ludzie Arymilli za wzgórzem zechcą coś przedsięwziąć. — Nie potrzebowała walnej bitwy. Niezależnie od jej wyniku Arymilla mogła sobie pozwolić na większe straty. — Gdzie są Poszukiwaczki, Birgitte?

— Wciąż na tym wzgórzu. Pewnie uważają iż jeżeli nie zbliżą się zanadto do rzezi, mogą udawać, że to nie ich wina. Ale nie musisz się martwić ewentualnym atakiem. Obozy za wzgórzem są puste. — Caseille podniosła Temaile za rękę, przerzuciła przez ramię, potem chwiejnie podeszła do wozu, by rzucić nań bezwładne ciało tamtej niczym worek ziarna. Inne Gwardzistki brały się za kolejne kobiety. Szarpiących się Strażników rozsądnie zostawiły Gwardzistom. Żeby sobie z nimi poradzić, potrzeba było dwóch na jednego. Dwóch wysokich Gwardzistów wyprzęgało padłego konia.

— Widziałem tylko ciury obozowe, koniuszych i tym podobnych — wtrącił Charlz.

— Myślę, że wszystkie obozy mogą okazać się puste — ciągnęła Birgitte. — Tego ranka Arymilla przypuściła silny atak na północne mury, aby ściągnąć tam tak wielu naszych ludzi, ilu się da, a równocześnie rzuciła dwadzieścia tysięcy lub więcej w Dolne Caemlyn na Bramę Far Madding. Niektórzy z najemników zdradzili nas i zaatakowali bramę od wewnątrz, ale posłałam tam Dyelin ze wszystkimi rezerwami, jakie byłam w stanie zebrać. Gdy tylko znajdziesz się bezpiecznie za murami, zabiorę tych tu i pójdę jej na pomoc. I jeszcze inne dobre wieści: Luan oraz reszta tamtej zgrai jadą na północ. Będą tutaj koło popołudnia.

Elayne poczuła, jak oddech zamiera jej w piersiach. Z Linanem i resztą będzie można sobie poradzić, gdy się pojawią ale tamte informacje...!

— Pamiętasz, o czym donosiła pani Harfor, Birgitte? Arymilla i jej kamraci mieli być w pierwszym oddziale, który wjedzie do Caemlyn. Więc pewnie też są pod Bramą Far Madding, Ilu mamy ludzi pod ręką?

— Jaki jest rachunek rzezi, Guybon? — zapytała Birgitte ostrzegawczo spoglądając na Elayne. Więź też przenosiła ostrzeżenie. Sugestię najdalej posuniętej ostrożności.

— Jeszcze nie mam ostatecznego raportu, moja pani. Niektóre ciała... — Charlz skrzywił się. — Powiedzmy, że ofiar jest pięć, sześć setek, może nieco więcej. Dwakroć tylu rannych, ciężej i lżej. Najbardziej paskudnych kilka minut, jakie zdarzyło mi się w życiu przeżyć.

— A więc masz, powiedzmy, dziesięć tysięcy, Elayne — powiedziała Birgitte, gruby warkocz zakołysał się, kiedy pokręciła głową. Zatknęła kciuki za pas, w więzi pojawiła się determinacja. — Arymilla dysponuje pod Bramą Far Madding siłami dwukrotnie większymi, może trzykrotnie, jeżeli faktycznie ogołociła obozy do ostatniego człowieka. Jeśli myślisz sobie to, co myślę, że myślisz... Rozkazałam Dyelin odbić bramę, gdyby padła, ale sądzę, że obecnie raczej walczy już z Arymillą wewnątrz murów miasta. Jeżeli jakimś cudem brama wciąż jeszcze się trzyma, będziesz miała przeciwko sobie przewagę, liczebną większą niż dwa do jednego.

— Jeśli nawet przedostali się za bramę — upierała siej Elayne — mało prawdopodobne, że ją za sobą zamknęli. Weźmiemy ich od tyłu. — To nie był tylko upór. Nie wyłącznie.

Nie szkolono jej w posługiwaniu się bronią ale wysłuchała wszystkich lekcji, jakich Gawynowi udzielał Gareth Bryne. Królowa powinna rozumieć plany bitewne przedkładane jej przez jej generałów, a nie tylko w ciemno się na nie zgadzać.

— Jeżeli brama wciąż się trzyma, zamkniemy ich między naszymi siłami a murami. W Dolnym Caemlyn kwestia liczebnej przewagi nie będzie tak istotna. Na wąskich uliczkach Arymilla nie da rady sformować bardziej rozwiniętego szyku niż ja. Robimy, jak mówię, Birgitte. Teraz niech ktoś mi znajdzie konia.

Przez chwilę wydawało się, że tamta odmówi, co z kolei momentalnie pobudziło jej upór, ale Birgitte tylko sapnęła ciężko.

— Tzigan, złap tę wysoką siwą klacz dla lady Elayne. Chyba wszyscy wokół westchnęli jak jeden mąż, oprócz Sprzymierzeńców Ciemności oczywiście. Musieli dojść do wniosku, że za chwilę będą świadkami jednego z osławionych wybuchów emocji Elayne Trakand. Samo to podejrzenie omal nie doprowadziło do tego. Choćby sczezła, miała już po dziurki w nosie własnych emocji!

Birgitte podeszła bliżej i powiedziała przyciszonym głosem:

— Ale pojedziesz w otoczeniu Straży Przybocznej. To nie jest jakaś głupia historia o tym, jak królowa ze sztandarem w dłoni prowadzi do bitwy swe oddziały. Wiem, że jedna z twoich antenatek tak właśnie zrobiła, ale nie jesteś nią i nie musisz podrywać do ataku pokonanej armii.

— Cóż, szkoda, bo taki właśnie miałam plan — słodko odrzekła Elayne. — Jakim cudem się domyśliłaś?

Birgitte parsknęła śmiechem i mruknęła pod nosem:

— Przeklęta kobieta. — Wszak nie na tyle cicho, żeby Elayne nie usłyszała. Ale poprzez więź płynęła tylko sympatia.

Rzecz jasna, nic nie potoczyło się tak łatwo. Trzeba było zwolnić ludzi do pomocy rannym. Niektórzy mogli iść o własnych siłach, wielu jednak nie potrafiło — naprędce założone opaski ściskały zakrwawione kikuty rąk i nóg. Charlz oraz pozostali szlachcice zebrali się wokół Elayne i Birgitte, żeby omówić plan ataku, czego oczywiście w żaden sposób nie można było uniknąć, ale potem Chanelle nie zgodziła się na zmianę miejsca docelowego bramy, póki Elayne nie zapewniła jej, że tym razem ich zadania naprawdę ograniczą się do transportu wojsk, a potem przypieczętowały umowę, całując koniuszki palców i przyciskając je do ust drugiej. Dopiero wówczas brama skurczyła się do pionowej srebrnej pręgi, a potem otworzyła znowu na szeroki na sto kroków widok Caemlyn od południa.

Na ceglanych targowiskach wzdłuż szerokiej drogi biegnącej od miejsca, gdzie się znalazły, na północ ku Bramie Far Madding, było pusto, natomiast zbita masa pieszych i konnych kłębiła się dalej, w odległości strzału z łuku od murów. Najbliżsi znajdowali się ledwie kilkaset kroków od bramy otworzonej przez Poszukiwaczki. Najwyraźniej zajęli również boczne uliczki. Konni byli z przodu, pod lasem sztandarów, ale i kawaleria, i piechota patrzyła wyłącznie w kierunku bram właściwego Caemlyn. Zamkniętych bram. Elayne o mało nie popłakała się z radości.

Pierwsza znalazła się po drugiej stronie, Birgitte tym razem najwyraźniej nie zamierzała ryzykować. Straż Przyboczna skupiła się wokół Elayne, spychając ją na bok. Birgitte jechała tuż przy jej ramieniu, ale ona nie miała żadnych kłopotów, nie była spychana. Na szczęście nikt nie wzbraniał jej jazdy naprzód, póki między siwą klaczą a drogą nie pozostał tylko pojedynczy szereg gwardzistek. Ale ten szereg mógł już równie dobrze być kamiennym murem. Na szczęście siwa faktycznie była wysoka, więc Elayne mogła wszystko widzieć, nie stając w strzemionach. Powinna je wcześniej wydłużyć, ponieważ były dla niej odrobinę, naprawdę odrobinę za krótkie. Z czego należało wnosić, że koń był własnością Chesmal, ponieważ ona jedna mogła się pochwalić, że prawie dorównuje wzrokiem Elayne. Natura jeźdźca z pewnością nie mogła wpływać na konia — z faktu że Chesmal była Czarną Ajah, nie wynikało, iż jej koń również jest zły — ale Elayne poczuła się niewygodnie na grzbiecie zwierzęcia a przyczyną nie były za krótkie strzemiona. Postanowiła, że siwa zostanie sprzedana wraz z resztą koni należących do Sprzymierzeńców Ciemności, a pieniądze rozdane wśród ubogich.

Śladem Charlza z bramy wylała się kawaleria i piechota w liczbie wystarczającej, żeby zająć całą szerokość drogi. Mając za plecami Białego Lwa i Złotą Lilię, Elayne ruszyła truchtem, a pięciuset Gwardzistów rozsypało się po całej przestrzeni drogi. Inne oddziały w podobnej liczebności natychmiast skręciły w bok, znikając w uliczkach Dolnego Caemlyn. Kiedy przekroczyli ją ostatni żołnierze, brama skurczyła się i zniknęła. Gdyby coś poszło źle, droga szybkiej ucieczki pozostawała zamknięta. Trzeba było zwyciężyć albo Arymilla stanie się faktyczną właścicielką tronu jeszcze przed zdobyciem Caemlyn.

— Potrzebne nam dzisiaj będzie przeklęte szczęście Mata Cauthona — mruknęła Birgitte.

— Już raz coś takiego słyszałam z twoich ust — powiedziała Elayne. — Co masz na myśli?

Birgitte obrzuciła ją szczególnym spojrzeniem. W więzi pojawiło się... rozbawienie!

— Przyglądałaś się kiedyś, jak on gra w kości?

— Nie wydaje mi się, abym spędzała dużo czasu w miejscach, gdzie grywa się w kości, Birgitte.

— Powiem więc, że ma tyle szczęścia, ile jeszcze nie widziałam u żadnego człowieka.

Elayne pokręciła głową i zaraz zapomniała o Macie Cauthonie. Prący naprzód ludzie Charlza przesłaniali jej widok. Jeszcze nie próbowali szarżować, starając się nie robić zbyt wiele hałasu. Przy odrobinie szczęścia otoczą wojska Arymilli, zanim ta się zorientuje. A potem zaatakują ją ze wszystkich stron. Mat miał więcej szczęścia od wszystkich ludzi, jakich Birgitte w życiu widziała? W takim razie szczęście musi mu naprawdę dopisywać w niezwykły sposób.

Nagle Gwardziści Charlza ruszyli szybciej i opuścili stalowe groty lanc. Ktoś z tamtych musiał się obejrzeć. Wrzaski, sygnały alarmowe... i nagle zewsząd doleciał ogłuszający krzyk,

— Elayne z Andoru! Towarzyszyły mu kolejne, nieco cichsze:

— Księżyce!

— Lis!

— Potrójne Klucze!

— Młot!

— Czarny Sztandar!

Wreszcie inne zawołania pomniejszych Domów. Ale w bezpośredniej bliskości rozlegał się tylko ten jeden, wciąż powtarzany:

— Elayne z Andoru!

Nagle poczuła, że się trzęsie, na poły ze śmiechu, na poły od płaczu. Światłości, spraw, by nie wiodła tych ludzi na daremny śmierć.

Zawołania bojowe ucichły, zastąpił je szczęk stali, krzyk i wrzaski umierających. W pewnej chwili spostrzegła, że bramy uchylają się na zewnątrz. A ona nie widzi pola walki! Wyszarpnęła stopy ze strzemion, podwinęła nogi i spróbowała stanąć na siodle o wysokich łękach. Siwa zatańczyła pod nią nerwowo, nieprzyzwyczajona do roli stołka, ale na tyle wyszkolona, by jej nie zrzucić. Birgitte wymamrotała szczególnie obsceniczne przekleństwo, jednak w następnej chwili sama też już stała na siodle. Z Bramy Far Madding wylewały się setki kuszników i łuczników, lecz czy to byli jej ludzie, czy też zdrajcy najemnicy?

Odpowiedź stała się jasna w chwili, gdy łucznicy zaczęli szyć w skłębioną masę kawalerzystów Arymilli tak szybko, jak tylko potrafili naciągać łuki. Pierwsze kusze uniosły się i wystrzeliły pierwszą salwę. Kusznicy natychmiast znowu zaczęli je naciągać za pomocą kołowrotów, tymczasem inni wysunęli się przed nich i wystrzelili dragą salwę, która ścięła szeregi mężczyzn i koni niczym kosa łan dojrzałego jęczmienia. Z bramy wysypywali się kolejni łucznicy, również strzelając jak najszybciej. Trzeci szereg kuszników przesunął się naprzód, czwarty, piąty, a potem wśród wciąż wybiegających z bramy kuszników zaczęli się przeciskać halabardnicy. Halabarda była straszną bronią, ponieważ łączyła w sobie grot włóczni i ostrze topora z hakiem do ściągania jeźdźców z siodła. Pozbawionych miejsca na szarżę i nie potrafiących sięgnąć mieczem kawalerzystów powoli zaczął dosięgać taki właśnie los. Teraz zza murów wypadli galopem Gwardziści w czerwonych kaftanach i błyszczących napierśnikach, omijając z obu stron już walczących i tym samym wydłużając front starcia z szeregami Arymilli. Ich strumień wylewał się bez końca. Skąd, na Światłość, Dyelin wzięła tyle Gwardii? Chyba że... żeby ta kobieta sczezła, zapewne powołała ludzi, którzy jeszcze nie ukończyli szkolenia! Cóż, wyszkoleni i niewyszkoleni dziś wraz zostaną namaszczeni krwią

Nagle w bramie stanęły trzy postacie w pozłacanych hełmach i napierśnikach, w dłoniach trzymały miecze. Dwie były nadzwyczaj drobne. Na ich widok podniosły się krzyki, które choć przytłumione dalą mimo wszystko były wyraźnie słyszalne ponad zgiełkiem bitwy.

— Czarne Orły!

— Kowadło!

— Czerwone Pantery!

A potem w bramie pojawiły się dwie kobiety i zmagały się przez krótką chwilę, póki wyższej nie udało się odciągnąć konia drugiej poza mury.

— Krew i krwawe popioły! — warknęła Elayne. — Można uznać, że Conail jest już dość dorosły, ale Branlet i Perival to dopiero chłopcy! Ktoś powinien ich powstrzymać!

— Dyelin powstrzymywała ich już dość długo — spokojnie oznajmiła Birgitte. W więzi panował absolutny spokój, — Conaila powstrzymywała dłużej, niż sądziłam, że to możliwe. I mimo wszystko zapobiegła, aby Catalyn nie stawiła się do walki. W każdym razie między chłopcami a pierwszym szeregiem jest kilkuset ludzi; jakoś nie widzę, żeby ktoś się ścieśniał i robił im miejsce. — Prawda. Cała trójka na próżno machała swoimi mieczami mniej więcej jakieś pięćdziesiąt kroków od miejsca, gdzie umierali ludzie. Z drugiej strony, pięćdziesiąt kroków to był krótki dystans dla łuku czy kuszy,

Żołnierze powoli zaczynali się pojawiać na dachach, najpierw dziesiątkami, potem setkami — łucznicy i kusznicy niczym pająki szli po dachówkach, docierali na szczyty domów, skąd mogli razić zbrojną ciżbę pod nogami. Jeden poślizgnął się i spadł, jego ciało przez chwilę pływało po powierzchni ludzkiej masy, drgając pod nawałą ciosów. Drugi szarpnął się znienacka i z drzewcem sterczącym z boku zwalił ze swej grzędy. Na dole podzielił los towarzysza.

— Zbyt wielki tam tłok — z podnieceniem oznajmiła Birgitte. — Nie mają miejsca na uniesienie łuku, nie wspominając już o naciągnięciu. Założę się, że nawet dla poległych nie starcza miejsca na ziemi. Teraz to już nie potrwa długo.

Ale rzeź trwała jeszcze przez dobre pół godziny, póki nie podniosły się pierwsze okrzyki:

— Pardonu! — Żołnierze wieszali swe hełmy na rękojeściach mieczy i wznosili ponad głowę, ryzykując życie w imię nadziei na nie. Piechurzy zrywali hełmy z głów i podnosili puste ręce. Kawalerzyści ciskali lance, hełmy, miecze i unosili dłonie. Reakcja szerzyła się jak pożar lasu, z tysięcy gardeł wyrywał się jeden krzyk: — Pardonu!

Elayne spokojnie usiadła w siodle. Dokonało się. Teraz trzeba się przekonać, jaki jest rozmiar triumfu.

Oczywiście walki nie wygasły od razu. Niektórzy wciąż nie chcieli złożyć broni, ale walczyli już samotnie i wkrótce zostali zabici przez własnych towarzyszy, którzy umierać nie chcieli.

W końcu nawet najbardziej zawzięci zaczęli ciskać na ziemię broń i zbroje, a jeśli nawet nie wszystkie głosy domagały się zmiłowania, to i tak wrzask był ogłuszający. Bezbronni, bez hełmów, napierśników i jakiegokolwiek innego oręża ruszyli chwiejnym krokiem ku szeregom Gwardzistów, a ręce unosili wysoko ponad głowy. Halabardnicy zaczęli ich zaganiać w jedno miejsce, niczym owce. Zresztą tamci mieli w oczach coś z ogłupiałych spojrzeń owiec na podwórzu rzeźni. To samo musiało się powtórzyć na dziesiątkach wąskich uliczek Dolnego Caemlyn oraz przy bramach, ponieważ jedyne krzyki, jakie słyszała Elayne, domagały się pardonu, a wnioskując z tego, że stawały się coraz cichsze, faktycznie musieli go dostać.

Słońcu nie została więcej niż godzina do szczytu drogi przez nieboskłon, kiedy spośród szeregów przeciwnika wyłuskano wszystkich szlachetnie urodzonych. Drobniejszą szlachtę odprowadzono pod strażą do miasta, gdzie będą przebywać do czasu wpłacenia okupu. To nastąpi już po zabezpieczeniu sukcesji. Spośród arystokracji jako pierwsze stanęły przed nią Arymilla, Naean i Elenia, pod eskortą Charlza i dwunastu Gwardzistów. Charlz miał zakrwawione rozcięcie na lewym rękawie i wgniecenie na lśniącym napierśniku, które musiało powstać w wyniku uderzenia młota, ale patrzył całkowicie spokojnie zza kraty przyłbicy hełmu. Na widok trzech kobiet z jej piersi wyrwało się potężne westchnienie ulgi. Pozostałych da się znaleźć wśród poległych lub wśród jeńców. Ale dzięki złapaniu łych trzech zdekapitowała wroga. Przynajmniej do czasu, aż nadejdzie Luan z pozostałymi. Stojące przed nią Gwardzistki rozstąpiły się, żeby mogła podejść do jeńców.

Cała trójka odziana była tak, jakby jeszcze tego samego dnia zamierzały uczestniczyć w koronacji Arymilli. Czerwona suknia niedoszłej królowej wyszywana była na staniku drobnymi perełkami, po rękawach maszerowały przyczajone białe lwy. Kołysała się w siodle, w jej oczach zastygł ten sam wyraz oszołomienia, który przed chwilą widziała u jej żołnierzy, Naean z lśniącymi, czarnymi włosami upiętymi w srebrną siateczkę z szafirami, szczupła, wyprostowana, w błękitnej sukni z rękawami ozdobionymi Potrójnymi Kluczami Arawn i srebrnym misternym haftem na staniku, wydawała się raczej pokonana niż oszołomiona. Udało jej się nawet skrzywić pogardliwie, choć wypadło to dość nieprzekonująco. Złotowłosa Elenia w zieleniach obficie zdobionych złotem patrzyła to na Arymillę, to na Elayne. W więzi natomiast triumf mieszał się po równo z odrazą. Osobista niechęć Birgitte do tych kobiet była równi silna jak u Elayne.

— Na jakiś czas pozostaniecie moimi gośćmi w pałacu oznajmiła Elayne. — Mam nadzieję, że wasze kufry okażą się dość głębokie. Wasz okup zrefunduje wojnę, którą wywołałyście. — Było to dość złośliwe, ale tak się właśnie poczuła, W ich kufrach pewnie nic nie zostało. Musiały pożyczać znacznie ponad stan, żeby opłacić najemników. I przekupić ich. Nawet bez okupu groziła im pewna ruina. Zapłaciwszy wykup, staną się nikim.

— Nie sądzę, aby to miał być koniec — ochryple powiedziała Arymilla. Jej słowa brzmiały, jakby przede wszystkim chciała przekonać samą siebie. — Jarid wciąż jest w polu ze znacznymi siłami. Nie tylko Jarid. Powiedz jej, Elenia.

— Jarid postara się ocalić, co będzie mógł z Sarand przed katastrofą którą na nas ściągnęłaś — warknęła Elenia. Potem zaczęły krzyczeć na siebie, ale Elayne nie słuchała. Zastanawiała się, jak im się spodoba konieczność dzielenia łoża z Naean.

Następny odeskortowany został do niej Lir Baryn, kilka chwil później dotarła przed nią Karind Anshar. On smukły jak klinga miecza i równie mocny z pozoru, miał na twarzy wyraz raczej namysłu niż buntu czy rozpaczy. Na zielonym kaftanie haftowanym na wysokim kołnierzu w srebrny Skrzydlaty Młot Domu Baryn pozostały jeszcze odciski napierśnika, którego już na sobie nie miał, ciemne włosy były pozlepiane potem. Pot lśnił też na twarzy. Nie spocił się tak, przyglądając się walce innych. Karind ubrana była równie wspaniale, jak pozostałe kobiety, w błyszczące niebieskie jedwabie przetykane gęsto srebrną nitką w posrebrzonych siwizną włosach miała perły. Na kwadratowej twarzy zastygł wyraz rezygnacji, który pogłębił się, gdy usłyszała słowa Elayne o okupie. Na ile się orientowała, żadne z tych dwojga nie zapożyczyło się tak bardzo jak tamte trzy, mimo to okup z pewnością będzie dla nich dotkliwy.

A potem dwaj Gwardziści pojawili się z odzianą w proste błękity kobietą niewiele od Elayne starszą i jakby znajomą Jedyną jej biżuterią była emaliowana broszka z czerwoną gwiazdą i srebrnym mieczem na lśniącym, czarnym tle. Dlaczego przyprowadzono do niej Sylvase Caeren? Śliczna kobieta z czujnymi niebieskimi oczami, które teraz utkwiła w Elayne, była dziedziczką lorda Nasina, a nie Głową Domu Caeren.

— Caeren opowiada się po stronie Trakand — zabrzmiały szokująco słowa Sylvase, gdy tylko ściągnęła wodze. W więzi odbiło się echem zaskoczenie Elayne. Arymilla gapiła się na Sylvase, jakby uznała ją za szaloną. — Mój dziad padł rażony apopleksją Arymilla — spokojnie wyjaśniła młoda kobieta. — A moi kuzyni jeden przez drugiego spieszyli, by uznać mnie Głową Domu. Ogłoszę to publicznie, jeśli sobie życzysz, Elayne.

— Może tak byłoby najlepiej — powoli powiedziała Elayne. Publiczne ogłoszenie uczyni rzecz nieodwołalną. Nie po raz pierwszy Dom zmieniał strony, nawet bez okazji, jaką była śmierć jego Głowy, ale z pewnością był to najlepszy raz. — Trakand gorąco wita Caeren, Sylvase. — Lepiej również nie okazywać nadmiernego dystansu. Niewiele wiedziała o Sylvase Caeren.

Sylvase pokiwała głową akceptując przyjętą formułę. A więc dysponowała co najmniej odrobiną inteligencji. Wiedziała, że nie może liczyć na całkowite zaufanie, póki nie dowiedzie swojej lojalności, oficjalnie proklamując poparcie.

— Czy na dowód twojego zaufania mogłabym pełnić kuratelę nad Arymillą Naean i Elenią? Oczywiście w Pałacu Królewskim czy gdziekolwiek zechcesz. Wierzę, że mój nowy sekretarz, pan Lounalt, zdoła je przekonać do opowiedzenia się po twojej stronie.

Z jakiegoś powodu Naean krzyknęła głośno i byłaby spadła z siodła, gdyby jeden z Gwardzistów nie złapał jej za ramię, Arymilla i Elenia wyglądały, jakby je zemdliło.

— Nie wydaje mi się — odrzekła Elayne. Żadna rozmowa z jakimś sekretarzem nie przyniosłaby takich wyników Wychodziło na to, że Sylvase sama miała dość twarde serce, — Naean i Elenia publicznie ogłosiły poparcie dla Arymilli, Gdyby je odwołały, oznaczałoby to ich koniec. — Naprawdę byłby to dla nich koniec. Zaprzysiężone im pomniejsze Domy zaczęłyby się wycofywać, póki ich Dom zupełnie nie straciłby na znaczeniu. One same jako Głowy Domów mogłyby nie pożyć długo po ogłoszeniu poparcia dla Trakand. Jeśli zaś chodzi o Arymillę... Elayne nigdy by się nie zgodziła na zmianę stron przez tamtą. Nie chce poparcia tej kobiety, nawet gdyby jej zaoferowała!

Coś ponurego zamigotało w oczach Sylvase, gdy popatrzyła na trzy kobiety.

— Mogłyby pod wpływem odpowiedniej perswazji. — Och, tak, strasznie twarde serce. — Ale będzie, jak sobie życzysz, Elayne. Niemniej, uważaj na nie. Zdradę mają we krwi.

— Baryn opowiada się po stronie Trakand — znienacka oznajmił Lir. — Ja również ogłoszę publicznie swą decyzję, Elayne.

— Anshar opowiada się za Trakand — rzekła Karind zdecydowanym głosem. — Dziś jeszcze wyślę proklamację.

— Zdrajcy! — krzyknęła Arymilla. — Dacie za to głowy! — Sięgnęła do paska, gdzie wisiała pochwa sztyletu, wysadzana klejnotami i pusta, jakby chciała rzecz osobiście załatwić od razu. Elenia roześmiała się, ale śmiechem pozbawionym wesołości. Brzmiał prawie jak płacz.

Elayne wzięła głęboki oddech. Oto dziewięć z dziesięciu potrzebnych Domów. Ale nie miała większych złudzeń. Jakiekolwiek pobudki przyświecały Sylvase, Lir i Karind próbowali uratować, co się da, odcinając od przegranej sprawy i przystając do tej, która nagle zaczynała wyglądać dobrze. Będą oczekiwali preferencyjnego traktowania za to, że opowiedzieli się po jej stronie, zanim zasiadła na tronie, a równocześnie chcieliby, żeby zapomniała, iż kiedykolwiek popierali Arymillę. Nie mogli liczyć ani na to, ani na tamto. Z drugiej strony, nie mogła z miejsca odrzucić ich propozycji.

— Trakand kłania się Baryn. — Ale bez odrobiny ciepła. Nigdy. — Trakand kłania się Anshar. Kapitanie Guybon, proszę jak najszybciej odprowadzić więźniarki do miasta. Zbrojni Caeren, Baryn i Anshar odzyskają broń i zbroje, gdy tylko ogłoszone zostaną proklamacje poparcia, ale sztandary można im zwrócić od razu. — Charlz zasalutował, zawrócił gniadosza i już wykrzykiwał odpowiednie rozkazy.

Kiedy popchnęła siwą w kierunku Dyelin, która na czele Catalyn i trzech młodych głupców w pozłacanych zbrojach wyjeżdżała właśnie z bocznej uliczki, Lir i Karind zajęli miejsce za nią i Birgitte. Nie czuła niepokoju, mając ich za plecami — trudno czuć obawy w obecności stu Gwardzistek. Póki proklamacje nie ujrzą światła dziennego, pozostaną pod czujną obserwacją. Sylvase również. Myśli Elayne już wybiegały naprzód.

— Zachowujesz się strasznie wstrzemięźliwie — półgłosem powiedziała Birgitte. — Właśnie odniosłaś wielkie zwycięstwo.

— A za kilka godzin — odrzekła — dowiem się, czy i kiedy będę musiała odnieść następne.

34

Czarka kaf

W odpowiedzi na salut wartownika Furyk Karede przycisnął urękawicznioną dłoń do serca, a potem zignorował fakt, że tamten splunął za nim. Miał nadzieję, że towarzyszący mu jeźdźcy — osiemdziesięciu ludzi i dwudziestu jeden Ogirów — również zignorują zniewagę. Jeśli mają odrobiną zdrowego rozsądku, będą uważać. Przybył tu po informacje, a zabijanie mogłoby utrudnić ich zdobycie. Od kiedy jego ordynans, Ajimbura, wbił nóż w pierś pewnego chorążego za rzekomą obrazę swego pana — w istocie obraza była jak najbardziej rzeczywista, mimo to Ajimbura powinien panować nad sobą, jak miał w zwyczaju — wjeżdżając do jakiegoś obozu, zazwyczaj zostawiał małych, żylastych członków plemion ze wzgórz w lesie razem z sul’dam, damane i Strażą dla opieki nad jucznymi końmi. Ścigając wiatr, przebył długą drogę z Ebou Dar — cztery tygodnie pościgu za plotkami — póki nie dotarł do tego właśnie obozu w środkowo-wschodniej Altarze.

Schludne szeregi jasnych namiotów i uwiązanych koni znajdowały się na leśnej polanie, dostatecznie dużej, by mógł wylądować na niej raken, niemniej wokół nie było śladu po awiatorach rakenów, żadnych oddziałów naziemnych z wozami ani stajennych rakenów. Uświadomił sobie właśnie, że od jakiegoś czasu nie widział nawet jednego rakena na niebie. Być może wszystkie zostały wysłane na zachód. Dlaczego? Nie wiedział ani go to nie obchodziło. Wysoka Lady była tą, której służył, i całym jego światem. Pod słońcem wczesnego poranka wysoki, cienki słup wiadomości rzucał długi cień — więc mimo wszystko gdzieś w okolicy powinny być jakieś rakeny. Oceniał, że w obozie przebywa z tysiąc ludzi, nie licząc woźniców, kucharzy i temu podobnych. Ciekawe, ale wszyscy żołnierze w zasięgu wzroku mieli na sobie tradycyjne zbroje z domu, nie zaś solidne napierśniki i hełmy z kratami przyłbic. Powszechna praktyka polegała na tym, by — gdzie to możliwe — wcielać do oddziałów ludzi zamieszkujących ten brzeg oceanu. Ciekawe było też, że wszyscy mieli na sobie zbroje. Mało który dowódca przez cały czas kazał ludziom nosić zbroje, chyba że przewidywał rychłą walkę. Wnosząc z plotek, jakie usłyszał po drodze, tu mogło się na to zanosić.

Trzy maszty oznaczały namiot dowodzenia. Wysoki, na modłę cyrkową, z jasnego płótna i z otworami wentylacyjnymi przy szczycie, które mogły służyć za dymniki. Teraz nie wydobywał się z nich żaden dym, ponieważ poranek był jedynie umiarkowanie chłodny, choć słońce wisiało jeszcze nisko nad horyzontem. Z jednego masztu zwisał smętnie Sztandar Imperialny, kryjąc w swych fałdach złotego jastrzębia w locie, ściskającego w szponach błyskawicę. Zdarzali się dowódcy, którzy zawieszali go na poprzeczce, żeby zawsze prezentował się okazale, ale w opinii Furyka była to nadmierna ostentacja. Pozostałe sztandary na niższych masztach z pewnością były godłami regimentów żołnierzy.

Przed frontem namiotu Karede zsiadł z konia i zdjął hełm. Kapitan Musenge poszedł za jego przykładem, spod hełmu ukazała się zacięta twarz. Pozostali również zsiedli, żeby dać koniom odpocząć, i zostali przy zwierzętach. Ogirscy Ogrodnicy wsparli się na długich drzewcach toporów z czarnymi chwostami. Wszyscy wiedzieli, że nie zabawią tu długo.

— Nie dopuść, żeby ludzie wpakowali się w jakieś kłopoty — poinstruował Musengego. — Jeżeli wiąże się to ze ścierpieniem zniewagi, niech tak będzie.

— Zniewag byłoby mniej, gdybyśmy paru usiekli — mruknął Musenge. W Straży Skazańców służył dłużej nawet niż Karede, choć w jego czarnych włosach nie było jeszcze śladu siwizny, a zniewagi pod adresem Imperatorowej, oby żyła wiecznie, znosił nie bardziej cierpliwie niż te pod adresem Straży.

Palcem grubym jak kiełbaska Hartha podwinął długie siwe wąsiska. Pierwszy Ogrodnik, dowódca wszystkich Ogirów w straży przybocznej Wysokiej Lady Tuon, wzrostem prawie dorównywał człowiekowi siedzącemu w siodle, a i barczysty też był strasznie. W jego czerwono-złotej lakierowanej zbroi było dość żelaza na trzy lub cztery ludzkie zbroje. Wyraz twarzy miał równie ponury jak Musenge, niemniej głęboki głód napawał całkowitą ufnością. Ogirowie zawsze zachowywali spokój, ogień bitwy był jedynym wyjątkiem. Wtedy stawali się spokojni jak sroga zima w Jeranem.

— Gdy już uratujemy Wysoką Lady, będziemy mogli zabić, ilu nam się spodoba, Musenge.

Przywołany do porządku Musenge zarumienił się, wstydząc, że go poniosło.

— Gdy już ją uratujemy... — zgodził się.

Karede przeszedł przez te wszystkie lata zbyt surową szkołę dyscypliny — zarówno z ręki własnej, jak swych nauczycieli — żeby pozwolić sobie na westchnienie, ale gdyby nie należał do Straży Skazańców, z pewnością by westchnął. Nie dlatego, że Musenge miał ochotę kogoś zabić i było mu właściwie wszystko jedno kogo. Raczej dlatego, że zniewagi, jakie bez słowa znosił przez ostatnie tygodnie, zmęczyły go w równym stopniu, co Musengego i Harthę. Ale Straż robiła wszystko, co konieczne, żeby wypełnić zadanie, a jeśli to oznaczało cierpli, we znoszenie ludzi, którzy pluli na widok zbroi w barwach czerwieni i ciemnych zieleni (przez większość zresztą mylnie postrzeganej jako czerń) lub ośmielali się w jego obecności mruczeć o spuszczonych oczach, to trzeba było to znosić. Liczyło się tylko odnalezienie i uratowanie Wysokiej Lady Tuon. Wszystko inne miało, wobec tego zadania, charakter nieważnego drobiazgu.

Z hełmem pod pachą wszedł do namiotu, gdzie nad wielką mapą rozłożoną na składanym stole polowym zastał zapewne większość oficerskiego korpusu obozu. Połowa miała płytowe napierśniki polakierowane w pionowe, czerwone i niebieskie pasy, druga połowa w czerwone i żółte. Kiedy wszedł, wyprostowali się i wgapili w niego wszyscy — ludzie z Khoweal i Dalenshar o skórze czarniejszej niż węgiel, złotobrązowi ludzie z N’Kon, jasnoskórzy ludzie z Mechoacan, jasnoocy ludzie z Alqam, ludzie ze wszystkich stron Imperium. W ich oczach nie było śladu ostrożności, często zabarwionej podziwem, do której przywykł, tylko coś, co pewnie należało określić mianem spojrzeń rzucających wyzywanie. Wychodziło na to, że wszyscy wierzyli w haniebne plotki o udziale Straży w aferze z dziewczyną podszywającą się pod Wysoką Lady Tuon i dokonującą przymusowego zajęcia złota oraz klejnotów kupców. Zapewne wierzyli też w tę drugą, szeptem tylko opowiadaną historię o dziewczynie, historię, która nie tylko była haniebna, ale naprawdę przerażająca. Nie. Gdyby Wysokiej Lady groziło cokolwiek ze strony Zawsze Zwycięskiej Armii, byłoby to bardziej niż przerażające. Należałoby uznać, że świat oszalał.

— Furyk Karede — przedstawił się chłodno. Ręka sama się rwała do rękojeści miecza. Tylko dyscyplinie zawdzięczał, że spokojnie zwisała przy boku. Dyscyplinie i poczuciu obowiązku. Z poczucia obowiązku nadstawiał się na ciosy miecza. Zniesie również zniewagi. — Chcę mówić z dowódcą obozu.

Przez dłuższą chwilę panowała niczym niezmącona cisza.

— Wyjdźcie wszyscy — jakiś wysoki chudzielec warknął ostrym akcentem z Dalenshar. Pozostali zasalutowali, porwali hełmy z drugiego stołu i pojedynczo zaczęli wychodzić z namiotu. Jemu nikt nie zasalutował. Prawa dłoń zadrgała raz, czując wręcz w swym wnętrzu fantomową rękojeść miecza, mimo to pozostała nieruchoma. — Gamel Loune — przedstawił się tamten. Brakowało mu górnej części prawego ucha, spod kręconych, czarnych włosów prześwitywała gruba, biała blizna, tu i tam na czerepie można było domyślać się innych blizn. — Czego chcesz? — W słowach ledwie pobrzmiewało zaniepokojenie. Twardy człowiek, panujący nad sobą. Nie mógł być inny, skoro miał trzy czerwone pióra na hełmie wiszącym na stojaku z bronią. Słabi, nie panujący nad sobą ludzie nie osiągali rangi generała sztandaru. Karede podejrzewał, że Loune w ogóle chce z nim rozmawiać tylko z powodu trzech czarnych piór na jego hełmie.

— Nie mam zamiaru ingerować w proces dowodzenia. — Loune miał powody obawiać się tego. Stopnie Straży Skazańców liczyły się odrobinę wyżej w starszeństwie nad odpowiednikami w innych formacjach. Mógłby przejąć dowództwo od tamtego, gdyby było trzeba, choć później musiałby się tłumaczyć. I podać naprawdę dobre powody, ponieważ w przeciwnym razie dałby głowę.

— Jak rozumiem, w tej części Altary zdarzały się ostatnio.., pewne trudności. Chcę wiedzieć, co mnie czeka po drodze.

Loune odmruknął:

— Trudności. To jak najbardziej właściwe słowo.

Do namiotu wszedł krępy mężczyzna w prostym, brązowym kaftanie z wąską, wystrzyżoną w szpic brodą, niosąc ciężką, mocno rzeźbioną drewnianą tacę, na której stał srebrny dzbanek i dwie solidne, białe czarki z rodzaju tych, które nie tłuką się łatwo podczas transportu wozem. Powietrze wypełnił zapach świeżo sparzonej kaf.

— Pańska kaf, generale sztandaru. — Postawił tacę na skraju stołu z mapą, ostrożnie napełnił jedną czarkę ciemną cieczą, równocześnie kątem oka obserwując Karede. Sporo już posunięty w latach jak na czynną służbę, przy pasie miał dwa długie noże, a na dłoniach odciski nożownika. Karede wyczul w nim powinowatego Ajimbury, choć duchem, nie krwią. Te ciemne, brązowe oczy nigdy tak naprawdę nie zapomniały widoku Wzgórz Kaensada. — Czekałem, aż pozostali wyjdą, ponieważ prawie nic już nie zostało. Nie wiem, skąd mam zdobyć więcej, naprawdę nie wiem.

— Napijesz się kaf Karede? — Niechęć Loune’a była wyraźna, ale zaproponować musiał. Za zniewagę Karede musiałby go zabić. Albo przynajmniej tak się tamtemu wydawało.

— Z przyjemnością — odparł Karede. Położył hełm obok tacy, zdjął nabijane żelazem rękawice i ułożył przy hełmie.

Służący napełnił drugą czarkę, potem ruszył w kierunku rogu namiotu, ale zatrzymał go głos Loune’a:

— To wszystko. Dziękuję, Mantual.

Krępy mężczyzna zawahał się, spojrzał na Karedego, lecz w końcu ukłonił się Loune’owi, dotknął czubkami palców oczu i warg, wreszcie wyszedł.

— Mantual zachowuje się wobec mnie nadopiekuńczo — wyjaśnił Loune. Wyraźnie nie miał ochoty na żadne wyjaśnienia, ale znowu chciał uniknąć czegoś, co mogłoby wyglądać na otwartą zniewagę. — Dziwny człowiek. Całe lata temu przykleił się do mnie w Pujili, a potem intrygował, póki nie został moim ordynansem. Sądzę, że pozostałby u mnie, nawet gdybym przestał mu płacić. — Tak, zaiste, to ktoś jak Ajimbura.

Przez jakiś czas tylko popijali kaf, balansując czarkami na czubkach palców i ciesząc się cierpką goryczą. Smakowała jak napar z prawdziwych ziaren z Gór Ijaz, co znaczyłoby, że jest bardzo droga. Własny zapas czarnych ziaren Karedego, z pewnością nie mających nic wspólnego z Górami Ijaz, skończył się tydzień temu i sam był zaskoczony, jak mu brakowało kaf. Zawsze uważał, że w potrzebie jest w stanie obyć się właściwie bez wszystkiego. Po wypiciu pierwszych czarek Loune napełnił następne.

— Miałeś mi opowiedzieć o tych trudnościach. — Karede przeszedł od razu do rzeczy, ponieważ po poczęstunku rozmowa o konkretach nie była już niegrzecznością. Zawsze starał się być grzeczny wobec tych, których zamierzał zabić, poza tym grubiaństwo mogłoby zasupłać tamtemu język.

Loune odstawił czarkę i wsparł się pięściami o stół, spod zmarszczonych brwi patrząc w mapę. Na obszarze całej mapy znajdowały się czerwone trójkąty z wbitymi w nie małymi papierowymi flagami — maszerujące oddziały Seanchan; czerwone gwiazdki oznaczały garnizony. Po całym obszarze rozsiano małe, czarne kręgi oznaczające miejsca starć, co jednak było dziwne, nigdzie nie było białych kręgów znamionujących siły wroga. Nigdzie.

— W ciągu ostatniego tygodnia — powiedział Loune — mieliśmy do czynienia z czterema poważnymi starciami i ponad sześćdziesięcioma zasadzkami, potyczkami i rajdami, spośród których parę było też dość poważnych, a wszystko to na obszarze trzystu mil. — Czyli obejmującym prawie całą mapę, Loune mówił z niejakim trudem. Wyraźnie było słychać, że gdyby miał wybór, nie powiedziałby nic. Starszeństwo o pół stopnia nie pozostawiało mu wszakże żadnego wyboru. — Po stronie przeciwnika musi uczestniczyć w tej operacji od sześciu do ośmiu odrębnych armii. W nocy po pierwszym poważnym starciu miało miejsce osiem rajdów przeprowadzonych znacznymi siłami, a wszystkie w promieniu czterdziestu do pięćdziesięciu mil od miejsca bitwy. Nie są to też małe armie, przynajmniej razem wzięte, ale nie potrafimy ich znaleźć i nikt nie ma bladego pojęcia, skąd się wzięły. Kimkolwiek są, mają ze sobą damane, to znaczy te ich Aes Sedai, a może nawet tych przeklętych Asha’manów. Ludzi rozrywały eksplozje, które według naszych damane nie były wywołane Mocą.

Karede upił łyk kaf. Tamten nie myślał. Jeżeli wróg miał Aes Sedai i Asha’manów, wówczas mógł jednym krokiem pokonać takie odległości, jakie chciał, dzięki tej ich sztuczce, zwanej Podróżowaniem. Z drugiej strony, jeśli było ich na to stać, dlaczego jednym krokiem nie znaleźli się w bezpiecznym miejscu wraz ze swoją ofiarą? Może nie wszystkie Aes Sedai i nie wszyscy Asha’mani potrafili Podróżować, to jednak natychmiast rodziło następne pytanie. Dlaczego wysłali tych, którzy nie potrafią? Może jedynymi Aes Sedai były damane ukradzione z Pałacu Tarasin. Wedle doniesień żadna z nich nie słyszała nawet o Podróżowaniu. To miało sens.

— Co mówią jeńcy o swoich mocodawcach?

Loune zaśmiał się gorzko.

— Zanim zdobędziesz ślepych jeńców, musisz odnieść ślepe zwycięstwo. A my tu mamy szereg ślepych porażek. — Wziął ze stołu czarkę kaf upił łyczek. W słowach zabrzmiały normalne uczucia, jakby zapomniał o barwach zbroi Karedego. Teraz był tylko żołnierzem rozmawiającym o sprawach zawodowych. — Dwa dni temu Guratowi już się wydawało, że ich ma. Stracił cztery chorągwie kawalerii i pięć piechoty, prawie go wybili do nogi. Nie wszyscy polegli, ale większość rannych jest w stanie bliskim śmierci. Naszpikowani jak jeże bełtami kusz. W większości Tarabonianie i Amadicianie, ale to nie powinno mieć większego znaczenia, nieprawdaż? Takie straty może zadać tylko dwadzieścia lub więcej tysięcy kuszników. Może trzydzieści. A jednak morat’raken nie udało się ich znaleźć. Wiem, że trochę ich zabiliśmy... przynajmniej tak donoszą raporty... ale oni nawet swoich poległych nie zostawiają na placu boju. Już jacyś głupcy zaczęli szeptać, że walczymy z duchami. — Może i miał ich za głupców, niemniej mimowolnie zagiął palce lewej dłoni w uroku chroniącym od złego. — Jedną rzecz ci powiem, Karede. Ich dowódcy są bardzo dobrzy. Bardzo, bardzo dobrzy. Każdy, kogo przeciwko nim wystawiłem, został całkowicie zmylony, wymanewrowany i pobity ze szczętem.

Karede w namyśle pokiwał głową. Brał pod uwagę, że Biała Wieża musiała zlecić porwanie Wysokiej Lady Tuon swoim najlepszym ludziom, ale jakoś nie wyciągnął konsekwencji z tej hipotezy i pomyślał o tych, którzy po tej stronie oceanu uważani byli za najlepszych dowódców. Może prawdziwe imię Thoma Merrilina brzmiało Agelmar Jagad lub Gareth Bryne. Nie mógł się doczekać spotkania z tym człowiekiem, choćby po to, żeby go wypytać, skąd wiedział, iż ona pojawi się w Ebou Dar. Może wyjdzie na jaw udział w operacji lady Suroth, a może nie. Na szczytach władzy dzisiejszy sprzymierzeniec mógł być jutrzejszym wrogiem. Nie licząc Ogrodników, cała Straż Skazańców była da’covale samej Imperatorowej, oby żyła wiecznie, niemniej i oni żyli na szczytach.

— Musi być jakaś strategia odnalezienia ich i przygwożdżenia. Jesteś tu głównodowodzącym?

— Nie, chwała Światłości! — zapalczywie zareagował Loune. Pił długimi łykami, jakby żałując, że to nie brandy. Generał Chisen prowadzi swą armię przez Przesmyk Malvide. Najwyraźniej Pałac Tarasin zdecydował, że sprawa jest na tyle istotna, by zaryzykować atak ze strony Murandy lub Andoru, choć z tego, co słyszałem, żaden z tych krajów nie ma w tej chwili potencjału uderzeniowego. Mnie pozostaje tylko czekać, aż Chisen przybędzie. Sądzę, że wtedy możemy oczekiwać lepszych wyników. Ludzie Chisena to weterani z ojczyzny.

Nagle Loune jakby sobie przypomniał, z kim rozmawia, Jego twarz znieruchomiała, zmieniła się w drewnianą maskę, Nieważne. Karede już był pewien, że to robota tego Merrilina, czy jak tam się nazywał. I rozumiał, dlaczego tamten robi to, co robi. W innych okolicznościach zapoznałby Loune’a ze swoim rozumowaniem, ale Wysoka Lady nie będzie bezpieczna, póki nie znajdzie się w Pałacu Tarasin, wśród tych, którzy znają jej twarz. Gdyby tamten nie dał wiary zasadniczemu nerwowi argumentu, to znaczy, że chodzi o Wysoką Lady, tylko powiększyłby wiszące nad nią niebezpieczeństwo, nie zyskując nic.

— Dziękuję za kaf— powiedział, odstawiając czarkę, i biorąc ze stołu hełm oraz rękawice. — Oby Światłość prowadziła cię bezpiecznie, Loune. Któregoś dnia spotkamy się w Seandarze.

— Oby Światłość prowadziła cię bezpiecznie, Karede — rzekł po chwili Loune, najwyraźniej zaskoczony grzecznym pożegnaniem. — Któregoś dnia spotkamy się w Seandarze.

Tamten poczęstował go kaf poza tym Karede nic do niego nie miał. Skąd to zaskoczenie?

Karede nie odzywał się do Musengego, póki nie wyjechali z obozu; Ogirscy Ogrodnicy szli tuż przed ludźmi ze Straży. Z toporem wspartym na ramieniu Hartha wędrował przy drugim boku konia Karedego, a głowę miał prawie na wysokości ich głów.

— Ruszamy na północny wschód — oznajmił. — Ku Przesmykowi Malvide. — Jeśli dobrze zapamiętał mapy, a rzadko kiedy zapominał, na które bodaj rzucił okiem, dotrą tam za cztery dni. — Niech Światłość sprawi, byśmy tam dotarli przed Wysoką Lady. — Jeśli się nie uda, pościg będzie trwał, jeżeli to konieczne, nawet do samego Tar Valon. Myśl o powrocie bez Wysokiej Lady nawet nie przyszła mu do głowy. Gdy przyjdzie ją wydobyć zza murów Tar Valon, wydobędzie.

35

Przełom Dyelin

Chcą otrzymać list żelazny? — zapytała z niedowierzaniem Elayne. — Na wjazd do Caemlyn? — Za oknem zajaśniała błyskawica, załomotał grzmot. Ulewa zwaliła się na Caemlyn, istne oberwanie chmury. Słońce z pewnością daleko miało jeszcze do zachodu, ale zapalono stojące lampy, żeby przegnać ciemność szarą jak zmierzch.

Elayne siedziała na foteliku z niskim oparciem, stojący przed nią szczupły młodzieniec zaczerwienił się zakłopotany, ale mimo to wciąż spoglądał w jej oczy. Tak naprawdę ledwie wyrósł z lat chłopięcych, a gładkie policzki golił zapewne wyłącznie pro forma, ponieważ brzytwa wyraźnie nie była im| potrzebna. Nazywał się Hanselle Renshar. Całkiem stosownie do swej pozycji wnuka Arathelle nie miał miecza ni zbroi, niemniej na zielonym kaftanie głęboko odcisnęły się paski uprzęży napierśnika, znak wojskowego życia. Wielka, ciemna plama na lewym ramieniu oznaczała miejsce, gdzie przeciekał płaszcz. Dziwne, co się zauważa w takich chwilach.

— Polecono mi, abym o to poprosił, moja pani — powiedział niewzruszonym głosem.

Dyelin stojąca obok z rękoma splecionymi na piersiach skomentowała jego słowa kwaśnym pomrukiem. Prawie popatrzyła nań wrogo. Pani Harfor, promienna jak zawsze w idealnie upranym szkarłatnym fartuchu z Białym Lwem na, pokaźnym łonie, parsknęła głośno. Hanselle znów spiekł raka, Znajdowali się w mniejszym salonie Elayne; płonący w marmurowym kominku maleńki ogień przeganiał większość porannego chłodu, a oliwna lampa rozsiewała wokół woń róż. Żałowała, że nie ma przy niej Birgitte. Wnioskując z umiarkowanego rozdrażnienia płynącego przez więź, zajmowała się lekturą raportów. Ale emocje nie były na tyle silne, by mogło chodzić o coś niecierpiącego zwłoki.

Dwa dni temu Luan z pozostałymi w sile sześćdziesięciu tysięcy zbrojnych nadciągnął pod mury miasta, co wprawiło lud w podniecenie i dało okazję do zaimprowizowanego święta na ulicach, ponieważ od razu stało się jasne, że tamci nie zamierzają zająć obozów opuszczonych przez Jarida Saranda. Sarand zabrał zresztą ludzi z Domów aktualnie sprzymierzonych z, Elayne, choć oni jeszcze o tym nie mieli pojęcia. Światłość zresztą jedna wiedziała, jakie kłopoty sprawi ten przeklęty człowiek. Niemniej nota przekazana przez Hanselle’a dodatkowo komplikowała sprawę wielkiego obozu, znajdującego się milę od Dolnego Caemlyn. Jeżeli Arathelle, Luan i reszta wiedzieli o tym, że miasto zaopatrywane jest przez bramy z Illian oraz Łzy, a z pewnością w Andorze wszyscy już o tym wiedzieli, być może dojdą do wniosku, iż oblężenie nie ma sensu. List żelazny był kwestią strategii bitewnej. Być może zamierzali wezwać Caemlyn do poddania się, żeby uniknąć frontalnego szturmu. Proklamacje poparcia obiecane przed dwoma dniami, które nie gońcy, a Kuzynki dostarczyły wszędzie — od Aringill do wiosek górniczych w Górach Mgły — tudzież wkrótce dostarczą, nie na wiele się zdadzą, ponieważ nawet jeśli Sumeko i inne kobiety Rodziny odzyskają trochę sił po niekończącym się Uzdrawianiu, zbrojni Caeren, Anshar i Baryn, których nie zwerbował Jarid, nie stworzą siły mogącej się równać z sześćdziesięcioma tysiącami tamtego. Gdy tylko rozeszła się wieść, że miasto jest wolne, zaczęły spływać doń małe oddziały, ale tego nie dość. Minie pewnie tydzień lub więcej, zanim pojawią się poważniejsze siły. Te, które trzymały się z daleka od miasta w obawie przed armią Arymilli. Skutków frontalnego szturmu nie sposób było ostatecznie przewidzieć — żołnierze na murach dysponowali przewagą nad tymi, którzy je zdobywali — ale w najlepszym razie sprawa będzie ryzykowna i znikąd nadziei na żadną pomoc. Dyelin złożyła na zachodzie kolejną wizytę Danine Candraed, jednak kobieta wciąż się wahała. Ponieważ Elayne miała dziewięć Domów, a potrzebowała dziesięciu, sprawa wciąż pozostawała otwarta i Danine nie umiała zdecydować, czy korzystne dla niej jest opowiedzenie się po stronie Trakand.

— O czym chcą ze mną rozmawiać? — Udało jej się nie dopuścić, żeby irytacja Birgitte odbiła się w jej głosie. Irytacja Birgitte i jej zniecierpliwienie.

Hanselle zaczerwienił się po raz kolejny. Najwyraźniej taka już była jego uroda. Żeby sczeźli, naprawdę wysłali chłopaka!

— Nie poinformowano mnie, moja pani. Po prostu otrzymałem instrukcje, by poprosić cię o list żelazny. — Zawahał się. — Bez niego nie przekroczą bram Caemlyn, moja pani.

Elayne wstała, podeszła do biurka, wyjęła arkusz czystego papieru z mieszczącej papeterię szkatułki z różanego drewna, zanurzyła pióro w kryształowym kałamarzu ze srebrną nakrętką. Na karcie zaczęły się pojawiać wyraźne litery pozbawione kaligraficznych ozdobników, jakie zazwyczaj cechowały jej pismo. List był krótki i rzeczowy.

Lordowi Luanowi Norwelynowi, lady Arathelle Renshar, lordowi Pelivarowi Coelanowi, lady Aemlyn Carand, lady Ellorien Traemane i lordowi Abelle Pendarowi gwarantuje się całkowite bezpieczeństwo na obszarze Caemlyn, jak też zapewnia się Ich, że wszyscy członkowie ich orszaków będą mogli opuścić miasto wedle woli. Szlachetnie urodzonych przyjmę po południu w Wielkiej Komnacie, jak przystoi ich pozycji. Musimy porozmawiać o Pogranicznikach.

Elayne Trakand Dziedziczka Tronu Andoru Głowa Domu Trakand

Dziedziczka Tronu Andoru

Głowa Domu Trakand

Ze wszystkich sił próbowała zachować spokój, ale przy ostatnich wyrazach stalówka drasnęła papier. List żelazny. Przeniosła Moc, zapaliła świecę do pieczętowania listów; kiedy złoty wosk skapywał na stronę, jej dłoń drżała. Zasugerowali, że mogłaby siłą ich zniewolić. Nie, nie tylko zasugerowali! Równie dobrze mogli to otwarcie stwierdzić! Odcisnęła w wosku swoją pieczęć rozkwitającej lilii z taką siła, jakby chciała przebić nią blat biurka.

— Proszę — oznajmiła, podając list młodzieńcowi. Głos jej brzmiał lodowato i bynajmniej nie starała się nadać mu cieplejszych tonów. — Jeżeli dzięki temu nie poczują się bezpiecznie, to może każą się zawinąć w powijaki. — Łomot gromu podkreślił jej ostatnie słowa.

Tamten zarumienił się raz jeszcze, tym razem ewidentnie z gniewu, ale rozsądnie poprzestał na podziękowaniach i złożeniu listu. Właśnie pieczołowicie upychał go za pazuchą, kiedy pani Harfor wskazała mu drzwi. Można było oczekiwać, że osobiście odprowadzi go do stajni. Ambasadorowi tak ważnych arystokratów, jak Luan i wzmiankowani w liście, należał się odpowiedni poziom szacunku.

Nagle gniew Elayne w niewytłumaczalny sposób zamienił się w smutek. Natomiast zupełnie nie potrafiłaby powiedzieć, jaka jest przyczyna. Jej nastroje często zmieniały się radykalnie bez wyraźnych powodów. Może chodziło o tych wszystkich, którzy zginęli i tych, którzy jeszcze zginą.

— Naprawdę jesteś pewna, że nie chcesz być królową, Dyelin? Luan i jego zgraja natychmiast opowiedzieliby się za tobą, a gdybym ja postąpiła podobnie, opowiedzieliby się za tobą ci, którzy mnie popierają. Żebym sczezła, Danine prawdopodobnie również opowiedziałaby się za tobą.

Dyelin usiadła, pieczołowicie rozłożyła błękitne suknie, dopiero potem odpowiedziała:

— Mam pewność. Zarządzanie własnym Domem jest dla mnie dość wyczerpujące, żebym jeszcze Andor do tego dokładała. Poza tym, jestem przeciwna zmianie zasiadających na tronie Domów, przynajmniej bez dobrej przyczyny: braku Dziedziczki Tronu albo — co gorsza — obecności takiej, która jest niekompetentna, okrutna lub chciwa. Ty taka nie jesteś. Ciągłość sukcesji gwarantuje stabilność, a stabilność pociąga za sobą dobrobyt. — Skinęła głową, spodobało jej się własne sformułowanie. — Pamiętaj, że gdybyś zginęła przed powrotem do Caemlyn i zgłoszeniem roszczeń do tronu, wówczas bym to zrobiła, ale prawda jest taka, że będziesz lepszą władczynią ode mnie. Lepszą dla Andoru. Po części przez wzgląd na twoje koneksje ze Smokiem Odrodzonym. — Dyelin spojrzała na Elayne spod uniesionych brwi, zapraszając ją do powiedzenia czegoś więcej na temat rzeczonych koneksji. — Jednak zasadniczo — podjęła, gdy Elayne nic nie powiedziała — chodzi o ciebie. Przyglądałam się, jak dorastałaś, a kiedy skończyłaś piętnaście lat, wiedziałam już, że będziesz dobrą królową, być może najlepszą, jaką Andor kiedykolwiek miał.

Elayne poczuła, jak palą ją policzki i łzy wzbierają w oczach. Te zmienne nastroje, żeby sczezły! Tym razem wszak wiedziała, że nie może winić swojej ciąży. Pochwała z ust Dyelin była jak pochwały słyszane z ust matki: nigdy spóźnione, ale też nigdy niewygłoszone wcześniej, zanim sama nie była pewna, że na nie zasługuje.

Poranek miała zajęty, ale na szczęście sprawami dotyczącymi wyłącznie Caemlyn i pałacu, nie zaś całego Andoru. Pani Harfor doniosła, że zidentyfikowani w pałacu szpiedzy Arymilli i jej sojuszników zupełnie zawiesili działalność, przyczaili się niby myszy pod czujnym okiem kota.

— Przynajmniej teraz możemy już ich swobodnie zwolnić, moja pani — zakończyła Reene tonem głębokiej satysfakcji. Szpiegów w królewskim pałacu nienawidziła równie mocno, jak Elayne ich nienawidziła, może bardziej. Dziedziczka Tronu czy królowa wprawdzie mieszkała w pałacu, ale w oczach Pierwszej Pokojówki należał on do niej. — Wszystkich. — Szpiegów innych stron należało zostawić w spokoju, aby nikt nie podejrzewał, że Reene wie.

— Zatrzymaj wszystkich i obserwuj dalej — poleciła Elayne. — Zapewne biorą monety również od innych, a już ich znamy. — Znanemu szpiegowi można było uniemożliwić zdobycie istotnych informacji, równocześnie zaś dostarczać mu informacji ściśle kontrolowanych. Dotyczyło to również oczu i uszu siatek szpiegowskich Ajah, które pani Harfor też wykryła. Ajah nie miały prawa jej szpiegować, więc ona z kolei karmiła je fałszywymi informacjami. Jeśli decydowały się z nich korzystać, to ich problem. Nieczęsto tak robiła, żeby nie przejrzały gry, ale w potrzebie rzecz może się okazać jak znalazł.

— Jak sobie życzysz, moja pani. Świat się zmienił, nieprawdaż?

— Obawiam się, że tak, pani Harfor.

Okrągła kobieta ze smutkiem pokiwała głową, a potem szybko wróciła do bieżących spraw.

— Jedno z okien Wielkiej Komnaty zaczęło przeciekać, moja pani. Gdyby to było drobne uszkodzenie, nie kłopotałabym cię nim, ale to szczelina w szkle, co oznacza wezwanie... — Lista problemów wymagających dla rozwiązania osobistej aprobaty Elayne i lista papierów do podpisania ciągnęły się w nieskończoność.

Pan Norry swoim zakurzonym głosem opowiadał o wozach pełnych ziarna, fasoli i innych towarów, w końcu zaś ogłosił zaskakującą wiadomość, że liczba pożarów bynajmniej nie zmalała i tej nocy spłonęło siedemnaście budynków. Wcześniej głośno zapewniał, że pojmanie Arymilli położy kres procederowi, więc teraz z żalem musiał się przyznać do pomyłki. Podsunął jej do podpisania wyroki śmierci wskazujące osoby o imionach: Rhys a’Balaman i Aldred Gomaisen. Najemników zmieniających barwy podczas trwania działań wojennych nie mogło czekać nic innego, gdy ich nowi panowie ponieśli klęskę. Evard Cordwyn zginął przy bramie, w przeciwnym razie i jego nie ominąłby szafot. Hafeen Bakuvun przedstawił petycję, w której domagał się nagrody za działania, jakie podjął pod Bramą Far Madding, ale ona łatwa była do zlekceważenia, Wprawdzie niewykluczone, że faktycznie obecność najemnika Domani i jego ludzi zdecydowała o utrzymaniu bramy do czasu przybycia Dyelin, ale w końcu wykonywali tylko swoją pracę, nic więcej.

— Obawiam się, że więźniowie wciąż nie chcą mówić — ciągnął Norry, wsuwając odrzuconą petycję z powrotem do skórzanej teczki. Takim ruchem, jakby wierzył, że jeśli zrobi to dostatecznie szybko, będzie tak, jakby rzecz w ogóle nie miała miejsca. — To znaczy ta Aes Sedai Sprzymierzona z Ciemnością, moja pani. I pozostała dwójka. Trzymają buzie zamknięte na kłódkę, wyjąwszy... hm... inwektywy. Mellar jest z nich najgorszy, wciąż krzyczy, co zrobi kobietom, które go aresztowały.

Deni potraktowała swe rozkazy literalnie i Gwardzistki stłukły Mellara na kwaśne jabłko.

— Ale i Aes Sedai potrafią być... hm... całkiem wymowne. Obawiam się, że jeżeli będziemy chcieli się dowiedzieć czegoś ważnego, trzeba je wziąć na przesłuchanie.

— Nie nazywaj ich Aes Sedai — warknęła. Na dźwięk słów „Aes Sedai” w połączeniu ze „Sprzymierzeńcy Ciemności” przewracało jej się w żołądku. — Te kobiety same zrezygnowały z prawa do miana Aes Sedai. — Osobiście odebrała im pierścienie z Wielkim Wężem, a potem stopiła złoto. Sam akt należał do prerogatyw Egwene, więc postąpiła samowolnie i zapewne czeka ją za to reprymenda, ale nie potrafiła się powstrzymać. — Zapytaj lady Sylvase o usługi jej sekretarza. — Wśród jej ludzi nie było śledczych, a według Aviendhy niewykwalifikowany śledczy zapewne zabiłby człowieka poddanego nieumiejętnemu przesłuchaniu. Kiedy jej siostra otrzyma zgodę na wizytę? Światłości, jakże tęskniła za Aviendhą. — Podejrzewam wszakże, że on nie jest taki. — Błyskawica rozświetliła okno salonu, po chwili szklane szybki odpowiedziały grzechotem na łomot gromu.

Norry splótł palce, z całej siły przyciskając dłońmi teczkę do poplamionego fartucha. Na jego czoło wypełzł grobowy mars.

— Niewielu jest ludzi, którzy dają zatrudnienie prywatnym śledczym, moja pani. To zazwyczaj nastręcza podejrzenia odnośnie... hm... ciemnej strony osobowości. Z drugiej strony, o ile wiem, jej dziadek odstraszał wszystkich mężczyzn, którzy się nią interesowali, aż nie pozostał żaden konkurent, a od osiągnięcia pełnoletniości była, praktycznie rzecz biorąc, uwięziona. Każdy poddany takiemu traktowaniu oglądałby świat w ciemnych barwach. Chcę powiedzieć, że ona nie musi okazać się aż tak... godna zaufania, jakbyś sobie tego życzyła, moja pani.

— Myślisz, że jesteś w stanie przekupić jednego z jej służących, aby służył nam za oczy i uszy? — Jak łatwo przyszło to pytanie. Szpiedzy stali się już częścią jej życia w takim samym stopniu jak masoni czy szklarze.

— Niewykluczone, moja pani. Za dzień, dwa będę wiedział na pewno. — Ongiś i on był przerażony pomysłem, że może mieć coś wspólnego ze szpiegowaniem. Wychodziło na to, że z czasem wszystko się zmienia. Teczka poruszyła się w jego dłoniach, prawie ją otworzył. — Obawiam się, że ścieki w południowej części miasta domagają się natychmiastowej uwagi.

Elayne westchnęła. Więc jednak nie wszystko się zmienia, Choćby tak sczezła, kiedy już obejmie władzę nad całym Andorem, zapewne trudno jej będzie znaleźć choć godzinę dla siebie. Czego chce Luan i jego kompanioni?

Wkrótce po południu pojawiła się Melfane Dawlish i kazała Essande oraz Neris rozebrać Elayne do naga, a potem zważyć na wielkiej drewnianej wadze, którą akuszerka ze sobą przyniosła. Codzienny rytuał. Dzięki Światłości, mosiężna szalka była wyłożona kocem! Krępa, niska kobieta posłuchała bicia jej serca przez pustą, drewnianą rurkę, którą przyciskała do piersi i pleców, odsunęła kciukiem powieki, żeby obejrzeć oczy, powąchała oddech. Kazała Elayne oddać mocz, a potem uniosła szklany słój do światła stojącej lampy i obejrzała dokładnie. Zawartość też powąchała, a potem zanurzyła palec i oblizała. To kolejny codzienny rytuał. Elayne odwróciła wzrok, owinęła się ciasno haftowanym w kwiaty jedwabnym peniuarem, ale wciąż nie mogła pohamować dygotania. Tym razem Melfane zauważyła.

— Potrafię zdiagnozować chorobę po zmianach w smaku, moja pani. Poza tym, istnieją gorsze rzeczy. Mój chłopak Jaem, ten, który nosi dla mnie wagę... Jego pierwsza praca za pieniądze polegała na wybieraniu gnoju ze stajni. Mówił potem, że wszystko, co jadł, smakowało jak... — Jej pokaźny brzuch zatrząsł się ze śmiechu. — Cóż, sama możesz sobie wyobrazić, moja pani.

Elayne jak najbardziej mogła i tylko czuła zadowolenie, że nie jest skłonna do mdłości. Mimo to znów się zatrzęsła. Essande wydawała się natomiast raczej opanowana, ręce złożyła w małdrzyk, z aprobatą przyglądając się swej kuzynce, i tylko Neris wyraźnie mdliło.

— Szkoda, że nie potrafił się nauczyć żadnego rzemiosła, ale nikt nie będzie kupował ziół od mężczyzny. Ani nie zechce akuszera. — Wobec takiego absurdu Melfane zaniosła się ogłuszającym śmiechem. — Na dodatek wszystkiego, chciał się uczyć u płatnerza. Jest już na to za stary... O czym to ja chciałam? Aha, pamiętaj, żeby czytać swojej dziewczynce. — Z ogromnym powątpiewaniem odnosiła się do przekonania Elayne, że powije chłopca i dziewczynkę. Nie uwierzy, dopóki nie usłyszy bicia ich serc, a to nastąpi dopiero za kilka tygodni. — I każ muzykom, żeby jej grali. Nauczy się dźwięku twego głosu. Polubi też książki i muzykę. Pomaga to i w inny sposób. Dziecko robi się bystrzejsze.

— Za każdym razem to pani powtarza, pani Dawlish — powiedziała z irytacją Elayne. — Pamiętam, możesz być spokojna. Robię, co każesz.

Melfane roześmiała się znowu, w jej ciemnych oczach zalśniły iskierki. Zmienne nastroje Elayne traktowała z takim samym spokojem jak burzę czy deszcz.

— Byłabyś zaskoczona, ilu nie wierzy, że dziecko w łonie wszystko słyszy, ale ja widzę różnicę miedzy tymi, którym czytano, a tymi, którym nie czytano. Pozwolisz, żebym zamieniła kilka słów z moją ciotką, moja pani? Przyniosłam jej ciasto i maść na stawy. — Twarz Essande pokryła się czerwienią. Cóż, teraz gdy jej kłamstwo wyszło na jaw, albo zgodzi się na Uzdrawianie, albo wytłumaczy Elayne, dlaczego nie chce się zgodzić.

Pod koniec południowego posiłku Elayne podniosła w rozmowie z Birgitte kwestię zamiarów Luana i pozostałych. Posiłek był wspaniały, jadły wręcz żarłocznie. Melfane zrugała kucharki i wszystkie pozostałe kobiety w zasięgu głosu za delikatną dietę, na jaką ją wcześniej skazały. Więc dziś był idealnie upieczony na ruszcie niewielki pstrąg, gołąbki nadziewane kruchym serem z mleka białej owcy, fasola Piękny Jaś z orzeszkami piniowymi i smakowita tarta jabłkowa. Dodatkowo posiłek smakował wspaniale, dlatego że produkty były świeże, w najmniejszym stopniu nie nadpsute. Do picia podano dobrą czarną herbatę zaprawioną miętą, po spróbowaniu której na moment zesztywniała, póki nie zrozumiała, że to rzeczywiście mięta. Melfane natomiast surowo zakazała jej wina, nawet mocno rozcieńczonego wodą. Birgitte też rzuciła picie, choć wydawało się niemożliwe, by przez więź mogło wywrzeć jakikolwiek efekt na dzieci. Elayne jednak ani razu nie wytknęła jej tego. Birgitte piła za dużo, piła, by stłumić ból po utracie Gaidala. Elayne rozumiała, nawet jeśli nie aprobowała. Nie potrafiła sobie wyobrazić, jak by się czuła, gdyby Rand umarł.

— Nie wiem — odrzekła Birgitte, pochłaniając ostatni kawałek tarty. — Najbardziej prawdopodobne wydaje mi się, że przybyli, aby cię prosić o pomoc przeciwko Pogranicznikom, Pewna jest tylko jedna cholerna rzecz, mianowicie, że nie przybyli tu, by ogłosić swoje przeklęte poparcie dla ciebie.

— Też tak uważam. — Elayne oblizała palce, zebrała z talerza okruchy sera i wsadziła do ust. Znowu mogła jeść tyle, ile zmieści się na talerzu, niemniej Melfane zdecydowanie oznajmiła, że będą walczyć z nadmiernym przyrostem wagi, Jeść więc należało tyle, żeby było dość, ale nie więcej. Pewnie tuczona na sprzedaż krowa musiała czuć się w taki sposób. — Chyba że będą się domagać, abym poddała Caemlyn.

— To jest zawsze możliwe — odrzekła Birgitte nieomal radośnie. W więzi nie było natomiast śladu takich uczuć. — Obserwatorzy wciąż czuwają na wieżach, poza tym Julanya i Keraille zatrudniły się jako praczki w ich obozie, więc będziemy wiedziały o ataku na miasto, zanim wyruszy pierwszy żołnierz.

Elayne znów miała ochotę westchnąć. Choćby sczezła, przecież miała pod strażą Arymillę, Naean i Elenię, którym na dodatek faktycznie mocno nie w smak było dzielenie wspólnego łoża — czuła, że myśl ta powinna sprawiać jej zadowolenia, ale jakoś nie sprawiała — ponadto zdobyła troje nowych sojuszników, choć może niezbyt godnych zaufania. Przynajmniej na chwilę obecną związali się z nią na dobre. Powinna triumfować.

Na to popołudnie Essande i Sephanie ubrały ją w ciemne zielenie ze szmaragdowymi rozcięciami na spódnicach, zaś na dekolcie, wzdłuż rękawów i na lamówce haftowane srebrem. Z biżuterii włożyła swój pierścień z Wielkim Wężem i wielką, srebrną broszkę emaliowaną niebiesko na tle Kamienia Węgielnego Trakand, który zachował walor pierwotnego materiału. Broszka wprawiła ją w zły humor. W Domu powszechnie wierzono, że Trakand jest kamieniem węgielnym spajającym Andor. Jak dotąd nie bardzo się wywiązywała z tej roli.

Wraz z Birgitte na zmianę czytały jej dzieciom. Oczywiście książki historyczne; jeżeli Melfane miała rację, nie należało oswajać ich z dziełami bardziej frywolnej natury. Więc zostawała sucha narracja. Pulchny mężczyzna w czerwieniach i bielach grał na flecie, a chuda kobieta w liberii towarzyszyła mu na dwunastostrunowej nabli, po komnacie niosły się żywe, radosne melodie. Przynajmniej w chwilach, gdy ich dźwięki nie ginęły w łoskocie grzmotu. Bardowie nie rośli na drzewach, a Birgitte wahała się dopuścić kogoś spoza pałacu w bezpośrednie otoczenie Elayne, dopiero pani Harfor znalazła kilku zdolnych muzyków, którzy chętnie zgodzili się przywdziać liberie. W pałacu ich wynagrodzenie było znacznie lepsze niż we wspólnej sali gospody, a otrzymywali też ubrania. Teraz Elayne znów pomyślała o przyjęciu na służbę barda, ale skończyło się na tym, że zaczęła myśleć o losach Thoma. Czy sypia pod dachem? Czy w ogóle żyje? Mogła się tylko modlić. Oby Światłość nad nim czuwała. Błagam.

Pojawiła się pani Harfor, by zaanonsować przybycie Luana, Arathelle i pozostałych. Elayne przywdziała diadem Dziedziczki Tronu, prostą, złotą obręcz z osadzoną na czole pojedynczą złotą różą w otoczeniu cierni. Wychodząc ze swych apartamentów, miała za sobą Caseille z ośmioma Gwardzistkami, Birgitte i Essande; miarowy odgłos kroków Gwardzistek niósł się echem po korytarzu. Podczas operacji ratowania jej z rąk Sprzymierzeńców Ciemności zginęło dziewięć Gwardzistek, co chyba tylko jeszcze bardziej związało ze sobą pozostałe. Dwukrotnie zgubiły się po drodze do Wielkiej Komnaty, ale żadna nawet nie zaszemrała. Czym była zmieniająca się architektura pałacu wobec ognia i piorunów Mocy? Ogromne, sklepione łukiem drzwi do Wielkiej Komnaty na obu skrzydłach rzeźbione w spore motywy lwów stały otworem, więc Caseille ustawiła przed nimi w dwu szeregach Gwardzistki, podczas gdy Elayne, Birgitte i Essande weszły do środka.

Przestrzeń za wysokimi oknami komnaty powlekała szarość deszczu, rozpraszana od czasu do czasu światłem błyskawicy, więc wszystkie złote lampy z odblaśnikami w pomieszczeniu — zarówno te pod ścianami, jak ustawione wokół podwójnej kolumnady maszerującej w głąb komnaty — były zapalone, Po komnacie niósł się równy rytm spadających kropel: kap, kap, kap — to deszcz przesączał się do prostego, drewnianego cebrzyka, postawionego pod jednym z sufitowych witraży dwadzieścia kroków nad głowami, na którym skroś stojącego na tylnych łapach lwa biegła rysa napęczniała kroplami; na szczęście nietknięte były pozostałe witraże ze scenami batalistycznymi i wizerunkami najdawniejszych królowych Andoru, Zawsze, przemierzając czerwono-białą mozaikę posadzki tej komnaty, Elayne miała wrażenie, że podlega surowemu osądowi tych kobiet. Stworzyły Andor bystrością swych umysłów i krwią synów oraz mężów; poczynając od jednego miasta, ukształtowały silny naród na gruzach imperium Artura Jastrzębie Skrzydło. Miały prawo osądzać każdą kobietę, która zasiadała na Tronie Lwa. Podejrzewała, że ich wizerunki umieszczono tam, by każda królowa miała świadomość, iż podlega osądowi historii.

Sam tron stał na podwyższeniu z białego marmuru w przeciwległym krańcu komnaty: rzeźbiony, pozłacany, o wymiarach odpowiednich dla kobiety, lecz dzięki nogom w kształcie lwich łap sprawiający wrażenie masywnego. W wysokim oparciu osadzony był Biały Lew z kamieni księżycowych na polu lśniących rubinów, jego łeb górował nad głową każdej kobiety, która mogłaby zasiąść na tronie. Dyelin czekała już u stóp wiodących na podwyższenie schodów, obserwując Sylvase pogrążoną w rozmowie z Conailem i Catalyn, nieco z boku Hranlet i Perival przysłuchiwali się uważnie. Perival przeczesał palcami włosy i pokiwał głową. Czy Dyelin miała również wątpliwości w odniesieniu do Sylvase? Lir i Karind trzymali się z dala od wszystkich i od siebie wzajem. Żadne nawet nie zerknęło na drugie. Mimo iż związali się sojuszem przeciwko Elayne, nie chcieli, by podejrzewała, że dalej są sojusznikami. Essande podeszła do grupki służących w liberiach ośmiu Domów, zebranych wokół stołu, na którym stały wysokie, srebrne dzbany z winem i herbatą. To właśnie oznaczało nieformalne spotkanie. Każdy weźmie ze sobą jedną osobę ze służby. Na spotkaniu formalnym Elayne zadbałaby o całą służbę, a do Wielkiej Komnaty zaproszono by wszystkich szlachetnie urodzonych przebywających akurat w Caemlyn i wszystkich z obozów znajdujących się pod miastem.

— Nie wykluczam, że Ellorien zachowuje się prowokacyjnie — powiedziała Dyelin po raz mniej więcej pięćdziesiąty, od kiedy dowiedziała się o żądaniu wystawienia listu żelaznego. Wyraz twarzy miała chłodny i opanowany, ale nerwy musiały już dawać się jej we znaki. Dłonie wciąż bez żadnej potrzeby wygładzały haftowane złotem spódnice.

— Nie dam się jej sprowokować — odparła Elayne. — Ani jej, ani nikomu innemu. Myślę o tobie, Conail, i o tobie, Lir. — Odziany na niebiesko ze złotym haftem Conail zarumienił się tak skwapliwie jak wcześniej Hanselle. Jakiś czas temu wdał się w walkę z najemnikiem, który w jego opinii obraził Elayne, i nieomal go zabił. Wszystko skończyło się dla niego dobrze, ponieważ tamten pierwszy wyciągnął miecz. Nawet najemnicy bowiem zasługiwali na sprawiedliwe traktowanie, a Andor to nie Łza, gdzie szlachta mogła bezkarnie mordować pospólstwo. Cóż, do czasu, zanim Rand zmienił im tak wiele praw. Żeby sczezł, dlaczego tak się miota po świecie?

— Opowiedziałem się za tobą, Elayne, co znaczy, że zawsze będę stał przy tobie — gładko zareplikował Lir. Haftowane srebrem, zielone jedwabie ze Srebrnym Młotem Domu Baryn na kołnierzu sprawiały, że w każdym calu wyglądał nu pewnego siebie dworzanina, ale był z niego dworzanin zdecydowanie zbyt gładki. — Niemniej pohamuję się i spokojnie wysłucham tego, co Ellorien będzie miała do powiedzenia. — W więzi zobowiązań wezbrała przelotna pogarda. Żeby dowieść, jak bardzo oddany jest Elayne, Lir trzykrotnie wadził się. z najemnikami. W ciągu dwóch dni. Musiał chyba specjalnie szukać bójek, żeby osiągnąć taki wynik.

— Jeżeli będzie się z nas naigrawać, mamy ugryźć się w język? — pytała Catalyn. Czerwona suknia obszyta szerokimi tasiemkami złota przy rękawach i lamówce zupełnie nie pasowała do jej cery, zwłaszcza gdy — jak teraz — pulchne policzki krasił rumieniec złości. Brodę zadarła do góry. Być może tę wielką emaliowaną broszkę z Niebieskim Niedźwiedziem Haevin nosiła tylko po to, by zadzierać brodę i na wszystkich spoglądać z góry? — Nikomu, kto się ze mnie naigrawa, nie może ujść to na sucho.

— Wół reaguje na bat i robi, co chce pasterz — sucho ucięła Dyelin. — Tak samo będzie z wami. Jeśli zareagujecie na docinki Ellorien, dacie się jej kierować. — Szkarłat wciąż powlekał policzki Catalyn, tym razem jego powodem był z pewnością wstyd.

W drzwiach pojawiła się Reene Harfor.

— Szlachetne damy — oznajmiła głośno, a słowa poniosły się echem po pustej właściwie komnacie. — Szlachetni panowie.

Tak wyglądał nieformalny porządek spotkania, kiedy spotykały się dwie strony i nie wiadomo były, jak wielka dzieli je różnica stanowisk. Pani Harfor zapowiedziała nowo przybyłych lordów i lady w ścisłym porządku ich pierwszeństwa, choć wśród zebranych w Komnacie Domów kolejność ta nie musiała być przestrzegana. Luan Norwelyn miał twarde rysy twarzy i znacznie więcej siwizny we włosach niż wówczas, gdy Elayne widziała go ostatni raz, oraz prosty, niebieski kaftan z pojedynczą ozdobą Srebrnego Pstrąga Norwelyn na kołnierzu. Oblicze Arathelle Renshar było pomarszczone, włosy brunetki mocno przetykała siwizna, czerwona suknia do konnej jazdy pyszniła się złotym haftem, Złote Ogary jej Domu wyobrażone były na wielkiej, rubinowej broszy. Pelivar Coelan, szczupły, wysoki, łysiejący z przodu tak, że wyglądał, jakby golił czoło na modłę cairhieniańską, nałożył na tę okazję wyszywane srebrem błękity, a w kołnierz wpiął inkrustowaną srebrem broszę z bliźniaczymi różami: Różami Coelan. Aemlyn Carand sprawiała wrażenie pulchnej w szarym jedwabiu z trzema Złotymi Strzałami na rękawach i tyloma na dekolcie, że wyglądał niczym kołczan. Ellorien Treamane nie była tak okrąglutka, jaką ją Elayne zapamiętała, niemniej wciąż śliczna w błękitach, z zielonymi rozcięciami i haftami podobizn białych jeleni ze złotymi porożami na rękawach; był to oczywiście herb jej Domu — Biały Rogacz Treamane. Abelle Pendar z surowym wyrazem kwadratowej twarzy pod grzywą siwych włosów miał na sobie szary kaftan, a przy kołnierzu trzy Złote Gwiazdy. Do Wielkiej Komnaty weszli razem, każdemu towarzyszył służący, ale nie stanęli w zaanonsowanym porządku. Ellorien i Abelle towarzyszyli Luanowi, Pelivar i Aemlyn towarzyszyli Arathelle, obie grupy dzieliły dwa kroki. A więc tak. Domagali się zbiorowego listu żelaznego, ale nie byli jednością. To czyniło ewentualną propozycję poddania Caemlyn nieco mniej prawdopodobną. Nawet jawni wrogowie potrafią się czasami zjednoczyć. Rozcięte suknie i obcisłe spodnie lśniły od wilgoci. Najlepszy płaszcz nie daje całkowitej ochrony podczas takiego oberwania chmury. Zapewne nie będą w najlepszych nastrojach. — Witajcie — oznajmiła Elayne, gdy służący przyłączył się do pozostałych. — Napijecie się może wina lub herbaty? Wino jest grzane i przyprawione. Jak na wiosnę dzień iście zimowy.

Luan już otworzył usta, ale Ellorien weszła mu w słowo

— Dobrze choć, że nie siedzisz na tronie. — Jej oblicze wyglądało jak wykute z marmuru, słowa zaś twarde, a głos zimny. — Na poły już oczekiwałam, że tak cię zastanę. — Nad głowami przetoczył się grzmot.

Luan wyglądał na urażonego. Arathelle przewróciła oczami, jakby słyszała coś, co mówiono już wiele razy przedtem, Lir przestąpił z nogi na nogę, lecz Elayne osadziła go zdecydowanym spojrzeniem. Przeprosił ją nieznacznym ukłonem,

— Nie mam prawa zasiadać na tronie, Ellorien — odrzekła spokojnie. Światłości, spraw, by nie dopadły jej teraz zmienne nastroje. — Jeszcze. — W ostatnim słowie pojawiła się nuta niezamierzonej uszczypliwości. Być może nie była tak spokojna, jakby chciała.

Ellorien wyszczerzyła zęby.

— Jeżeli czekasz na poparcie Danine, żeby uzyskać dziesięć Domów, będziesz długo czekać. Ostatnią Sukcesję Danine spędzała, wizytując swe posiadłości. Nigdy nie opowiedziała się po niczyjej stronie.

Elayne uśmiechnęła się, ale przyszło jej to z trudem. Sukcesja miała miejsce wówczas, gdy jeden Dom zastępował na tronie inny.

— Ja napiję się herbaty.

Ellorien zamrugała, niemniej słowa Elayne najwyraźniej odwróciły uwagę pozostałych, którzy zaczęli zgłaszać życzenia. Na herbatę mieli ochotę tylko Elayne, Birgitte, Branlet i Perival. Kiedy wszyscy mieli już w rękach porcelanowe filiżanki lub srebrne pucharki, każdy najpierw ostrożnie powąchał płyn. Elayne nie obraziła się. Wino lub jedzenie mogły być świeże w kuchni i zepsuć się po drodze na stół. Nikt nie potrafi przewidzieć, kiedy i gdzie uderzy rozkład. Herbata delikatnie pachniała imbirem, ale nie na tyle, by stłumić przyrodzoną woń znakomitego czarnego gatunku z Tremalking.

— Jak widzę, większość twoich zwolenników to dzieci i niedobitki sprawy Arymilli — kontynuowała Ellorien. Catalyn spłonęła rumieńcem czerwonym jak jej suknia, a Branlet wyprostował się gniewnie i wyraźnie chciał coś powiedzieć, ale Perival położył mu dłoń na ramieniu i pokręcił głową. Ten Perival to opanowany chłopak i nad wiek bystry. Tym razem Lir zdołał nad sobą zapanować, za to Conail zaczął coś mówić, zanim twarde spojrzenie Elayne nie kazało mu zamknąć ust. Karind zaś tylko spokojnie odwzajemniała się Ellorien pogardliwym spojrzeniem. Karind nie była szczególnie inteligentna, natomiast niewiele rzeczy potrafiło ją wyprowadzić z równowagi.

— Musisz mieć jakieś powody, dla których poprosiłaś o to spotkanie — rzekła Elayne. — Jeśli chodzi tylko o mnożenie zniewag... — Urwała. Miała swoje własne powody, dla których chciała tego spotkania. Gdyby ją poprosili, żeby sama do nich pojechała, pojechałaby. Nie prosząc o list żelazny. W więzi czuła pulsowanie gniewu, więc tym bardziej starała się panować na swoim. Birgitte patrzyła na Ellorien takim wzrokiem, jakby spojrzeniem mogła zabijać. Jeśli ich uczucia zaczną się wzajemnie wzmacniać... Lepiej o tym nie myśleć, nie tutaj, nie teraz.

Ellorien otworzyła usta, by coś powiedzieć, ale tym razem Luan nie dał jej dojść do słowa:

— Przybyliśmy tu, żeby cię prosić o rozejm, Elayne. — W północnych i sufitowych oknach komnaty zajaśniała błyskawica, ale czas, po jakim doleciał grzmot, zwiastował oddalanie się burzy.

— Rozejm? Czy jesteśmy w stanie wojny, Luan? Czy ktoś może zgłosił roszczenia do tronu, o których nic nie wiem? — Sześć par oczu spoczęło na Dyelin, która westchnęła ciężko.

— Głupcy. Mówiłam wam i mówiłam, a wy nie chcieliście mnie słuchać. Może teraz wysłuchacie. Kiedy Sylvase, Karind i Lir ogłosili proklamacje poparcia, dołączyłam do nich swoją, Taravin opowiada się po stronie Trakand i wkrótce dowie się; o tym cały Andor.

Ellorien zarumieniła się ze wściekłości, jednak nawet ta. emocja jakimś sposobem tylko spotęgowała bijące od niej wrażenie chłodu. Aemlyn długo piła wino, jakby w namyśle. Arathelle pozwoliła, by po jej twarzy przemknął wyraz rozczarowania, zanim znów przybrała maskę równie twardą, co oblicze Ellorien.

— Niech więc tak będzie — kontynuował Luan. — Niemniej wobec tego chcemy, jeśli już nie rozejmu... to tymczasowego sojuszu. — Napił się z pucharka, smutno pokręcił głową — Wszystkie nasze siły ledwie starczą do pobicia Pograniczników, a może nawet nie. Jeśli nie podejmiemy wspólnych działań, mogą podzielić Andor. Mówiąc szczerze, jestem zaskoczony, że tak długo nic nie robią. Powinni już być wypoczęci, nawet jeśli mają za sobą tysiącligowy marsz. — Na mgnienie oka południowe okna zajaśniały światłem błyskawicy, a grzmot załomotał tak głośno, że szybki w oknach zdawały się dygotać. Tym razem było blisko.

— Ja również oczekiwałam, że obecnie będą już w Murandy — zgodziła się Elayne. — Ale podejrzewam, że stacjonują tak długo w jednym miejscu z obawy, by nie wzniecić wojny, co mogłoby nastąpić, gdyby zbliżyli się do Caemlyn. Chyba próbują obrać marszrutę do Murandy bocznymi drogami. A sami wiecie, w jakim one są stanie o tej porze roku. Nie chcą wojny z nami. Kiedy udzieliłam im zgody na przemarsz przez Andor, poinformowali mnie, że szukają Smoka Odrodzonego.

Z ust Ellorien wyleciały kropelki śliny, niczym okruchy lodu.

— Kiedy co zrobiłaś? Ględzisz, że niby nie masz prawa zasiadać na tronie... jeszcze!... a potem przyznajesz sobie prawo do...!

— Zrobiłam to jako Aes Sedai, Ellorien. — Elayne uniosła dłoń, żeby wszyscy wyraźnie zobaczyli złotego Wielkiego Węża na środkowym palcu. Mimo wysiłków jej głos też był zimny jak lód. — Nie rozmawiałam z nimi jako Dziedziczka Tronu ani nawet Głowa Domu Trakand. Mówiłam jako Elayne Sedai z Zielonych Ajah. Gdybym nie udzieliła im prawa przemarszu i tak by mnie nie posłuchali. Brakowało im żywności i paszy. Jeślibym spróbowała ich powstrzymać, jeśliby ktokolwiek spróbował ich powstrzymać, wówczas wybuchłaby wojna. Przyświeca im jeden cel i celem tym jest odnalezienie Smoka Odrodzonego. A wojny z nimi Andor raczej by nie wygrał. Mówisz o wspólnym działaniu, Luan? Nawet jeśli zbierzesz wszystkie siły Andoru, ledwie będziemy im dorównywać liczebnością, a na dodatek dwie trzecie naszych żołnierzy wprawdzie będzie w stanie posługiwać się halabardą lub włócznią, jednak to nie zmieni niczego w fakcie, że będą to ludzie oderwani od pługa. W ich szeregach są weterani, w każdej chwili gotowi zmierzyć się z trollokami. Nie byłoby żadnej wojny. Po prostu utopiliby Andor we krwi i na pokolenie złamali mu kręgosłup. Więc lepiej udzielić im pozwolenia na spokojny przemarsz przez nasze ziemie. Kazałam ich obserwować. Płacą za żywność oraz paszę i to płacą dobrze. — Innym razem, w obecności innych słuchaczy roześmiałaby się w głos. Andorańscy farmerzy wydusiliby wysokie ceny za swe produkty nawet od Czarnego. — Co najwyżej mogą wychłostać kilku koniokradów, a nawet jeśli łotry trafią w ręce magistratu, przecież nie mogę za to winić Pograniczników. Proszę, powiedz mi, Ellorien, co innego zrobiłabyś na moim miejscu i dlaczego?

Wciąż lodowato ponura Ellorien zamrugała, po chwili parsknęła lekceważąco i napiła się wina.

— A jakie są twoje plany wobec tej Czarnej Wieży? — zapytał cicho Abelle. — Zakładam, że... masz wobec nich jakieś plany. — Czy podejrzewał, że miała ukryte powody, by pozwolić Pogranicznikom na przemarsz przez Andor? Niech sobie podejrzewa, póki nie wypowie tego na głos. Jeżeli wątpliwości nie zostaną ogłoszone oficjalnie, można utrzymywać, że jej działania mają na względzie wyłącznie dobro Andoru. Trochę było w tym hipokryzji, a już zupełnie nie było integralności, niemniej realizm polityczny ma swoje wymogi. Mówiła szczerą prawdę odnośnie do części motywów, jakimi się kierowała; gdyby została zmuszona do wyłuszczenia ich drugiej części, mogłaby za to sporo zapłacić. Wciąż potrzebny jej był jeszcze jeden Dom, a wychodziło na to, że musi być to Candraed, Danine natomiast nigdy nic nie zrobi, jeśli uzna, iż Elayne próbuje nią manipulować.

— Żadnych — poinformowała go. — Systematycznie posyłam oddziały Gwardii, żeby kontrolowały granice terenów Czarnej Wieży i przypominały jej mieszkańcom, iż znajdują się na terytorium Andoru i podlegają prawu Andoru. Poza tym nie jestem w stanie przedsięwziąć nic więcej, niż w sytuacji, gdyby jakimś cudem Biała Wieża została przeniesiona do Caemlyn, — Przez dłuższą chwilę wpatrywali się w nią sześcioma parami niemrugających oczu.

— Pendar opowiada się po stronie Trakand — oznajmił znienacka Abelle, a Luan, właściwie wchodząc mu w słowo, dodał:

— Norwelyn opowiada się po stronie Trakand. — Nad głowami niebo przecięła błyskawica, rozjaśniając kolorowo witraże w suficie.

Elayne starała się nie zachwiać na nogach, tyle wysiłku kosztowała ją ta sprawa. Twarz Birgitte była nieodgadniona, niemniej po drugiej stronie więzi było zadziwienie. Wypełniło się. Miała jedenaście Domów po swojej stronie i tron był jej.

— Im więcej Domów opowie się po jej stronie, tym lepiej dla Andoru. — W głosie Dyelin też brzmiało niejakie oszołomienie. — Wraz ze mną opowiedzcie się za Trakand.

Nastała chwila przedłużającego się milczenia, podczas której wymieniono wiele spojrzeń, aż w końcu Arathelle, Pelivar i Aemlyn jedno po drugim oznajmili, że ich Domy również opowiadają się za Trakand. Choć ewidentnie zrobili to dla Dyelin. Jednak Elayne postanowiła im tego nie pamiętać. Może z czasem zdobędzie ich osobistą lojalność, na razie wszak poparli ją, bo tak chciała Dyelin.

— Ma już tron — oznajmiła Ellorien, chłodna jak zawsze. — Reszta to proch i pył na wietrze.

Elayne spróbowała nadać swoim słowom cieplejsze brzmienie.

— Czy zechcesz zasiąść z nami dziś do kolacji, Ellorien? Zostań przynajmniej, dopóki nie przestanie padać.

— Mam własnych kucharzy — odparła Ellorien, zawracając ku drzwiom. Jej służąca podbiegła, by wziąć srebrny pucharek i odnieść na stół. — Gdy tylko deszcz przestanie padać, wyjeżdżam do Sheldyn. Nieprędko się zobaczymy.

— Tarmon Gai’don się zbliża, Ellorien — zauważyła Elayne. — Z pewnością nie będziesz mogła przeczekać go w swoich posiadłościach.

Ellorien zatrzymawszy się, spojrzała przez ramię.

— Kiedy nadejdzie Tarmon Gai’don, Treamane znajdzie się na polach Ostatniej Bitwy pod sztandarem Lwa Andoru. — Gdy wychodziła z Wielkiej Komnaty ze służącą depczącą jej po piętach, towarzyszył jej łomot gromu.

— Przyłączycie się do mnie w moich apartamentach? — zapytała pozostałych Elayne.

Pod sztandarem Lwa Andoru, ale nie pod dowództwem Elayne Trakand. Prawie połowa tych, którzy ją popierali, w taki czy inny sposób budziła wątpliwości, Jarid Sarand wciąż swobodnie dysponował poważnymi siłami, a Ellorien wcześniej czy później narobi kłopotów. W opowieściach nigdy tak to nie wyglądało. W opowieściach koniec zawsze zgrabnie rozwiązywał wszystkie problemy. Prawdziwe życie było znacznie bardziej... nieuporządkowane. Mimo to w końcu zdobyła tron.

Wciąż czekała ją koronacja, ale obecnie była tylko formalnością. Kiedy wychodziła pierwsza z Wielkiej Komnaty, rozmawiając lekko z Luanem i Pelivarem, gromy łomotały nad głową niczym bębny armii maszerującej ku Tarmon Gai’don. Ile jeszcze czasu upłynie, zanim sztandary Andoru będą musiały wyruszyć na Ostatnią Bitwę?

36

Pod dębem

Słońce stało już dobrze nad górami, a Karede mknął przez las ku tak zwanemu Przesmykowi Malvide, znajdującemu się może dwie ligi przed nim. Pięciomilową szczeliną w górskim łańcuchu biegła droga łącząca Ebou Dar z Lugardem, obecnie jakąś milę na południe od nich. Wiedział jednak, że daleko przed Przesmykiem znajdzie obóz, który zlokalizował dla niego Ajimbura. Ajimbura nie był na tyle głupi, aby podkraść się do obozu, więc Karede wciąż nie wiedział, czy przypadkiem nie jedzie na próżno w śmiertelną pułapkę. Nie, nie na próżno. Dla Wysokiej Lady Tuon każdy ze Straży Skazańców gotów był oddać życie. Ich honor sprowadzał się do obowiązku, a obowiązek często oznaczał śmierć. Po niebie płynęły tylko puszyste, białe obłoki, nic nie zapowiadało deszczu. Zawsze miał nadzieję umrzeć w blasku słońca.

Wziął ze sobą niewielki oddział i oczywiście Ajimbura na kasztanku o białych pęcinach, żeby wskazał drogę. Żylasty człowieczek ściął swój posiwiały, rudy warkocz, co było oznaką wielkiego oddania. Plemiona wzgórz traktowały te warkocze jak trofea i zabierały zabitym podczas niekończących się waśni, brak warkocza na zawsze zniesławiał człowieka w oczach plemienia i rodziny, stanowił oznakę tchórzostwa. Oddanie tamtego dotyczyło raczej Karedego niż Wysokiej Lady lub Kryształowego Tronu, niemniej oddanie Karedemu było tak niezachwiane, że tym samym jakakolwiek różnica znikała. Dwaj ze Straży jechali za plecami Karedego, czerwono-zielone zbroje wypolerowane do lśnienia, jak jego własna. Hartha z dwoma Ogrodnikami maszerował obok, długie drzewce toporów wsparli na ramionach, łatwo dotrzymywali kroku koniom, Ich zbroje też błyszczały w słońcu. Melitene, der’sul’dam Wysokiej Lady, dosiadała dziś smukłonogiego siwka. Długie, siwiejące włosy związała jaskrawoczerwoną wstążką, a srebrna smycz a’dam łączyła jej lewy nadgarstek z szyją Mylen. Niewiele pewnie można było zrobić, żeby one dwie przedstawiały sobą bardziej imponujący widok, niemniej a’dam i niebieska suknia Melitene z czerwonymi wyłogami na spódnicach i dekolt ze srebrnymi rozwidlonymi błyskawicami powinny przyciągnąć każde oko. Gdyby ktoś przyglądał się oddziałowi, zapewne w ogóle nie spostrzegłby Ajimbury. Reszta została w odwodzie z Musenge, na wypadek gdyby to rzeczywiście była śmiertelna pułapka.

Brał pod uwagę zabranie innej damane niż Mylen. Drobna kobietka o twarzy, po której nie sposób było określić, ile ma lat, nieomal podskakiwała w siodle z niecierpliwości, że wreszcie znów ujrzy Wysoką Lady. Brakowało jej opanowania. Mimo to sama bez Melitene nic nie zrobi, a jako broń była bezużyteczna, czego nie omieszkał wspomnieć der’sul’dam i na co Mylen zareagowała zwieszeniem głowy. Potem trzeba było ją pocieszać, jej sul’dam głaskała ją i zapewniała, że robi najwspanialsze Niebiańskie Światła i potrafi najlepiej Uzdrawiać. Na wspomnienie tej sceny Karede znowu się zatrząsł. Czysto teoretycznie rzecz biorąc, Karede rozumiał, jak wspaniałą rzeczą jest momentalne zaleczanie ran, a mimo to sądził, że chyba musiałby naprawdę stać na krawędzi śmierci, żeby pozwolić na użycie wobec siebie Mocy. Z drugiej strony, gdyby mógł przy jej użyciu uratować swą żonę, Kalię... Więc nie, cała broń została z Musengem. Jeżeli czeka go dziś bitwa, będzie ona miała inny zupełnie charakter...

Pierwszy głos ptaka, jaki doleciał do jego uszu, nie różnił się niczym od innych usłyszanych tego ranka, ale wkrótce powtórzył się nieco dalej z przodu, i znowu. Za każdym razem ptak śpiewał tylko raz. Potem wypatrzył w gałęziach wysokiego dębu człowieka, który śledził ich grotem naciągniętej kuszy. Niełatwo było go dojrzeć. Napierśnik i otwarty hełm pomalowane były na kolor ciemnej zieleni, zlewający się z listowiem drzewa. Pomogła właściwie tylko wstążka czerwonej tkaniny owinięta wokół lewego ramienia. Jeżeli naprawdę chciał się ukryć, powinien ją zdjąć.

Karede skinął na Ajimburę, a żylasty człowieczek wyszczerzył się doń niczym stary, niebieskooki szczur, potem jego kasztan zwolnił kroku, zostając z tyłu za Strażą. Długi nóż schował dziś pod kaftan. Spokojnie mógł uchodzić za służącego.

Wkrótce Karede wjeżdżał na teren właściwego obozu. Nie było w nim namiotów ani żadnych innych porządnych schronów, tylko długie szeregi koni, sprawiające wrażenie nadzwyczajnego ładu, i kolejni żołnierze w zielonych napierśnikach. Oczy śledziły przejazd jego oddziału, ale nieliczni tylko wstawali, a kilku trzymało kusze. Wielu spało, bez wątpienia zmęczonych po nocnej jeździe. A więc głos ptaka powiedział im, że goście nie prezentują sobą poważnej groźby. Wyglądali na świetnie wyszkolonych, co go nie zdziwiło. Nie spodziewał się natomiast tak skromnej liczby. Och, na pewno paru jeszcze kryje się wśród drzew, z pewnością wszak w obozie nie było więcej niż siedem, osiem tysięcy żołnierzy, zbyt skromna liczba, by przeprowadzić kampanię w kształcie opisywanym przez Loune’a. Poczuł nagły ucisk w piersiach. Gdzie są pozostali? Wysoka Lady może być przy innym oddziale. Miał nadzieję, że Ajimbura zdaje sobie sprawę z liczebności.

Nie zajechali daleko, kiedy drogę zastąpił im niski mężczyzna na wysokim bułanku i ściągnął wodze konia tak, że musieli się zatrzymać albo go przejechać. Czoło miał wysoko wygolone i na dodatek jeszcze chyba przypudrowane. Jednak od pierwszego rzutu oka widać było, że to nie żaden fircyk. Ciemny kaftan wprawdzie uszyto z jedwabiu, na nim wszak znajdował się jeden z tych matowych zielonych napierśników, jakie nosili żołnierze. Twarde, pozbawione wyrazu oczy zmierzyły Melitene i Mylen, Ogirów. Nie zmieniwszy wyrazu, ich spojrzenie spoczęło na Karedem.

— Lord Mat opisał nam tę zbroję — powiedział z akcentem jeszcze szybszym i boleśniejszym dla uszu, niż mówili Altaranie. — Czemu zawdzięczamy zaszczyt wizyty Straży Skazańców?

Lord Mat? Kim, na Światłość, był lord Mat?

— Jestem Furyk Karede. Chcę rozmawiać z człowiekiem, który mówi na siebie Thom Merrilin.

— Talmanes Delovinde — odparł tamten grzecznie. — Chcesz rozmawiać z Thomem? Cóż, nie widzę przeszkód. Zaprowadzę cię do niego.

Karede pchnął Aldazara śladem Delovinde. Tamten nie wspomniał o rzeczy oczywistej, mianowicie, że on i jego towarzysze nie otrzymają zgody na wyjazd z obozu i nie będą mogli nikogo poinformować o miejscu stacjonowania armii. Mimo wszystko był dobrze wychowany. A przynajmniej nie będą mogli wyjechać, o ile nie zadziała szaleńczy plan Karedego, Musenge dawał tylko jedną szansę na dziesięć, że mu się powiedzie, jedną na pięć, że przeżyje. Osobiście oceniał szanse na jeszcze mniejsze, niemniej musiał spróbować. A obecność Merrilina wskazywała na obecność Wysokiej Lady.

Nagle przed ich oczyma, za rzędem drzew rozpostarła się nieoczekiwana sielankowa scena — ludzie na składanych stołkach i kocach siedzieli pod rozłożystym dębem wokół niewielkiego ogniska, nad którym bulgotał kociołek. Delovinde zsiadł z konia. Karede poszedł za jego przykładem, gestem nakazując to samo Ajimburze i Straży. Melitene i Mylen zostały w siodłach, żeby mieć przewagę wysokości. Na jednym z trójnożnych taboretów, pogrążona w lekturze siedziała — nie wiedzieć dlaczego — pani Anan, właścicielka gospody, w której mieszkał, zatrzymując się w Ebou Dar. Nie miała na sobie jednej z wydekoltowanych sukni, którym kiedyś przyglądał się z lubością, ale z krótkiego naszyjnika na obfite łono wciąż zwieszał się mały, wysadzany klejnotami nóż. Zamknęła książkę i powitała go krótkim skinieniem głowy, jakby po kilkugodzinnej nieobecności właśnie wrócił do Wędrownej Kobiety. Migdałowe oczy nie zdradzały śladu zaskoczenia. Być może intryga była znacznie bardziej skomplikowana, niż udało się wykryć Śledczemu Morowi.

Na pasiastym kocu przed planszą do gry w kamienie, przy której siedziała naprzeciw szczupła kobieta z włosami splecionymi w cienkie warkoczyki ozdobione paciorkami, pochylał się wysoki, chudy, siwowłosy mężczyzna z wąsiskami prawie równie długimi co Harthy. Zerknął na Karedego, unosząc brew, pokręcił głową i wrócił do studiowania przecinających się linii planszy. Jego przeciwniczka natomiast popatrzyła na Karedego i jego towarzyszy z najczystszą nienawiścią. Obok na kocu leżał poskręcany starzec z długimi, białymi jak mleko włosami i ze strasznie brzydkim chłopakiem grał w jakąś grę na kawałku czerwonego płótna, poznaczonego pajęczymi liniami. Obaj zaraz usiedli, chłopak przyglądał się z zaciekawieniem Ogirom, jedna dłoń mężczyzny kołysała się, jakby zaraz miał sięgnąć pod kaftan po nóż. Niebezpieczny człowiek, i czujny. Być może to on był Merrilin.

Kiedy Karede podjeżdżał do tego miejsca, dwaj mężczyźni pogrążeni byli w rozmowie z dwiema kobietami, wszyscy siedzieli na taboretach; kiedy zsiadał z konia, rozmowę przerwali, a kobieta o surowej twarzy wstała i błękitnymi oczami popatrzyła nań z wyzwaniem. Na szerokim pasie przerzuconym przez piersi miała miecz — tak czasami przytraczają sobie broń żeglarze. Jej włosy były przystrzyżone krótko przy skórze, nie zaś na modłę pomniejszej Krwi, paznokcie krótkie i niepolakierowane, niemniej był pewny, że ma przed sobą Egeanin Tamarath. Potężnie zbudowany mężczyzna o włosach równie krótkich, z illiańską brodą stanął obok niej, wsparł dłoń na rękojeści krótkiego miecza i popatrzył na Karedego podobnie zuchwale. Śliczna kobieta z czarnymi włosami do pasa i ustami niczym pączek róży, które cechowały Tarabonianki, przez moment sprawiała wrażenie, że uklęknie i ukorzy się, potem jednak wyprostowała się i spojrzała mu prosto w oczy. Ostatni ze zgromadzonych, chudy człowiek w dziwacznym kapeluszu, wyglądającym jak wyrzeźbiony z drewna, roześmiał się głośno i przytulił ją. Uśmiechnięte spojrzenie, jakim obrzucił Karedego, zasługiwało wyłącznie na określenie triumfalnego.

— Thom — oznajmił Delovinde. — To jest Furyk Karede. Chce rozmawiać z tym, który każe zwać się Thom Merrilin.

— Ze mną? — zapytał chudy, siwy mężczyzna i podniósł się niezgrabnie. Stawy miał chyba z lekka zesztywniałe. Może stare rany, odniesione w boju? — Ale nie każę się zwać Thom Merrilin. Tak się nazywam, choć jestem zaskoczony, że mnie znasz. Czego chcesz?

Karede zdjął hełm, zanim jednak zdążył otworzyć usta, zobaczył, jak biegnie ku niemu śliczna kobieta o wielkich, piwnych oczach. Za nią podążały dwie następne. Wszystkie trzy miały te oblicza Aes Sedai, w jednej chwili wyglądające na dwadzieścia lat, w następnej na dwa razy tyle, w trzeciej jakby coś pomiędzy. Nadzwyczaj niepokojące.

— To jest Sheraine! — krzyczała śliczna kobieta, patrząc na Mylen. — Uwolnij ją!

— Nie rozumiesz, Joline — powiedziała ze złością jedna z towarzyszących jej kobiet. Z cienkimi ustami i wąskim nosem wyglądała, jakby zdolna była gryźć kamienie. — Ona nie jest już żadną Sheraine. Zdradziłaby nas, gdyby tylko mogła.

— Teslyn ma rację, Joline — przyznała trzecia. Przystojna raczej niż ładna, z długimi falami czarnych loków spływającymi do talii. — Zdradziłaby nas.

— Nie wierzę, Edesina — warknęła Joline. — Uwolnisz ją natychmiast — poinstruowała Melitene — albo ja... — Nagle jęknęła głucho.

— Mówiłam ci — gorzko skomentowała Teslyn.

Z mroku przygalopował młodzieniec w kapeluszu z szerokim rondem, dosiadający ciemnego kasztanka o szerokim pysku i w biegu zeskoczył z siodła.

— Co tu się, cholera, dzieje? — zapytał, podchodząc do ognia.

Karede zignorował go. Ponieważ razem z młodzieńcem pojawiła się Wysoka Lady Tuon na koniu o czarno-białym umaszczeniu, jakiego jeszcze w życiu nie widział. Obok nich na bułanku jechała Selucia z głową owiniętą szkarłatną chustką — ale on widział tylko Wysoką Lady. Jej głowę pokrywały krótkie, czarne włosy, niemniej nie pomyliłby jej nigdy z nikim. Obrzuciła go pojedynczym pozbawionym wyrazu spojrzeniem, a potem popatrzyła na młodzieńca. Karede zastanawiał się, czy go rozpoznała. Zapewne nie. Minęło tyle czasu, odkąd służył w jej Straży Przybocznej. Nie oglądał się za siebie, ale wiedział, że wodze kasztanka Ajimbury dzierży teraz jeden ze Straży. Z pozoru bezbronny i pozbawiony charakterystycznego warkocza, nie powinien mieć kłopotów z wydostaniem się z obozu. Warty go nie zobaczą. Ajimbura był równie dobrym biegaczem, co poszukiwaczem ścieżek. Wkrótce Musenge dowie się, że Wysoka Lady rzeczywiście przebywa w obozie.

— Ona nas oddzieliła tarczą od Źródła, Mat — oznajmiła Joline, a młodzieniec zerwał z głowy kapelusz i podszedł do konia Melitene, jakby zamierzał schwycić go za wędzidło. Miał długie nogi i ręce, choć nie był wysoki, szyję przewiązywała czarna, jedwabna chusta, której końce zwisały na piersi. On więc musiał być tym, którego wszyscy nazywali Zabaweczką Tylin, jakby fakt, że był igraszką królowej, stanowił jedyną jego cechę wyróżniającą. Zapewne tak. Pieszczoszki rzadko bywały kimś więcej. Dziwne, ale wydawał się zdecydowanie za mało przystojny. Jednak wyglądał na silnego.

— Zlikwiduj tarczę — powiedział, jakby oczekiwał posłuszeństwa. Brwi Karedego uniosły się, jakby wbrew woli. To był ten pieszczoszek? Melitene i Mylen jęknęły jednym głosem, a młodzieniec roześmiał się gromko. — Rozumiecie, na mnie to nie działa. Teraz, cholera, zlikwidujecie przeklęte tarcze albo wywlokę was z siodeł i spuszczę lanie. — Twarz Melitene pociemniała. Niewielu ludzi ważyło się w ten sposób odzywać do der’sul’dam.

— Znieś tarcze, Melitene — rozkazał Karede.

— Marath’damane właśnie obejmowała saidara — powiedziała, miast posłuchać. — Nie da się przewidzieć, co może...

— Znieś tarcze — powtórzył zdecydowanie. — I uwolnij Moc.

Młodzieniec z satysfakcją skinął głową, potem znienacka odwrócił się i pogroził palcem trzem Aes Sedai.

— Teraz wy, przeklęte, ani mi się ważcie czegoś próbować! Ona wypuściła Moc. Wy też macie to zrobić. Już! — I po chwili znów skinął głową, jakby naprawdę był pewien, że zrobiły, co kazał. Wnosząc ze spojrzenia, jakim obdarzała go Melitene, może i wiedział. Może był tym Asha’manem? Niewykluczone, że Asha’man jakimś sposobem potrafił poznać, czy damane przenosi. Wydawało się to nadzwyczaj nieprawdopodobne, niemniej Karede żadnego innego wytłumaczenia nie potrafił wymyślić. Wytłumaczenia, do którego bodaj w najbardziej odległy sposób pasowałoby to, jak rzekomo Tylin traktowała tego młodego człowieka.

— Któregoś dnia, Macie Cauthon — kwaśno stwierdziła Joline — któraś nauczy cię, jak we właściwy sposób należy się odnosić do Aes Sedai, i mam nadzieję, że będę się temu mogła przyglądać.

Wysoka Lady i Selucia wybuchły śmiechem. Dobrze było widzieć, że mimo niewoli nie upadła na duchu. Bez wątpienia pomogło towarzystwo pokojówki. Niemniej czas nadszedł. Trzeba rozpocząć szaleńczy gambit. — Generale Merrilin — oznajmił Karede. — Stoczyłeś krótką, ale błyskotliwą kampanię i osiągnąłeś cuda, me pozwalając na wykrycie twojej armii. Muszę ci wszak z przykrością donieść, że generał Chisen odkrył twój prawdziwy cel. Zawrócił armię i teraz co sił maszeruje w kierunku Przesmyku Malvide. Będzie tu za dwa dni. Niedaleko stąd mam dziesięć tysięcy ludzi, dość, żeby cię zatrzymać do czasu, aż przybędzie. Ale to wystawiłoby na niebezpieczeństwo Wysoką Lady Tuon, czego wolałbym uniknąć. Pozwól mi z nią odejść, a ja pozwolę ci bez szwanku wycofać się z twoimi ludźmi. Zanim przybędą wojska Chisena, znajdziesz się po przeciwnej stronie gór, głęboko w Przełęczy Molvaine, a na terenie Murandy, zanim cię dogoni. W przeciwnym razie zostaniecie wybici do nogi. Chisen ma ilość ludzi, żeby was zetrzeć na proch. To nie będzie bitwa. Sto tysięcy ludzi przeciwko dziesięciu oznacza rzeź.

Pozwolili mu mówić, twarze mieli tak pozbawione wyrazu, jakby ich ogłuszyło. Ale wyszkoleni byli świetnie. A może faktycznie przeżyli wstrząs, widząc, jak plan Merrilina zawodzi w ostatniej chwili.

Merrilin podkręcił siwego wąsa długimi palcami. Na jego ustach chyba błąkał się uśmiech.

— Obawiam się, że mylisz mnie z kimś, generale sztandaru Karede. — Na przestrzeni jednego zdania jego głos nabrał niespotykanej głębi. — Jestem bardem, co z pewnością jest bardziej honorowe, niż być dworskim trubadurem, ale żadnym generałem. Człowiek, o którego ci chodzi, to lord Matrim Cauthon. — Wykonał nieznaczny ukłon w stronę młodego człowieka, który właśnie wciskał na głowę stożkowaty kapelusz.

Karede zmarszczył brwi. Zabaweczka Tylin był generałem? Pogrywali sobie z nim w jakieś gierki?

— Masz mniej więcej stu ludzi ze Straży Skazańców i może jakichś dwudziestu Ogrodników — spokojnie powiedział Cauthon. — Z tego, co słyszałem, z taką siłą mógłbyś stoczyć równorzędny bój z pięciokrotnie liczniejszym oddziałem zwykłych żołnierzy, ale Legion to nie są zwykli żołnierze, a ja dysponuję siłami znacznie przewyższającymi sześć setek, Jeżeli zaś chodzi o Chisena, o ile tak miał na imię facet, który wycofał się z Przesmyku, nawet jeśli się zorientował, co jest grane, nie dotrze tu prędzej niż za pięć dni. Ostatnie raporty moich zwiadowców donosiły, że maszeruje na południowy zachód Drogą Ebou Dar tak szybko, jak tylko może. Jednak chcę cię zapytać o coś innego. Czy możesz bezpiecznie zawieźć Tuon do Pałacu Tarasin?

Karede poczuł się, jakby go Hartha kopnął w brzuch i nie tylko dlatego, że tamten tak swobodnie posłużył się imieniem Wysokiej Lady.

— Chcesz powiedzieć, że mogę z nią odjechać? — zapytał z niedowierzaniem.

— Pod warunkiem, że ona ci ufa. I że potrafisz ją bezpiecznie zawieźć do pałacu. Póki tam nie dotrze, grozi jej niebezpieczeństwo. Na wypadek gdybyś nie wiedział, cała twoja Cholerna Zawsze Zwycięska Przeklęta Armia tylko czyha, żeby jej podciąć gardło albo zgnieść głowę głazem.

— Wiem — odrzekł Karede głosem znacznie spokojniejszym niż targające nim emocje. Dlaczego ten mężczyzna miałby uwolnić Wysoką Lady po tym, jak Biała Wieża zadała sobie tyle trudu z jej porwaniem? Dlaczego? Po tej krótkiej, krwawej kampanii? — Zginiemy do ostatniego człowieka, jeśli to będzie konieczne dla zapewnienia jej bezpieczeństwa, Najlepiej będzie, jak wyruszymy od razu. — Zanim tamten zmieni zdanie. Zanim Karede obudzi się z tego majaczenia w gorączce. A z pewnością wyglądało to jak majaczenie.

— Nie tak szybko. — Cauthon zwrócił się ku Wysokiej Lady. — Tuon, czy ufasz, że ten człowiek zawiezie cię bezpiecznie do pałacu w Ebou Dar? — Karede zdławił w sobie przemożne pragnienie, by się skrzywić. Ten człowiek mógł sobie być generałem i lordem, ale nie miał prawa tak bezceremonialnie posługiwać się imieniem Wysokiej Lady!

— Straży Skazańców zawsze gotowa jestem zawierzyć życie — spokojnie odparła Wysoka Lady. — A temu człowiekowi bardziej niż jakiemukolwiek innemu. — Obdarzyła Karedego uśmiechem. Nawet w dzieciństwie uśmiechała się rzadko. — Może przypadkiem masz ze sobą moją lalkę, generale sztandaru Karede?

Skłonił się przed nią ceremonialnie. Ze sposobu, w jaki się wypowiadała, wnosił, że wciąż mówi zza woalki.

— Proszę o wybaczenie, Wysoka Lady. Wszystko straciłem podczas Wielkiego Pożaru Sohimy.

— To znaczy, że przechowywałeś ją przez dziesięć lat. Przyjmij moje kondolencje z powodu śmierci żony i syna, on zginął dzielnie i z honorem. Niewielu ludzi zdolnych jest bodaj raz wejść do płonącego budynku. Uratował pięcioro ludzi i się nie podniósł.

Karede poczuł, jak go ściska w gardle. A więc interesowała się jego losem. Mógł tylko skłonić się znowu, jeszcze głębiej niż przedtem.

— Dość tego — mruknął Cauthon. — Jeżeli wciąż będziesz to robił, nabijesz sobie guzów. Gdy tylko ona i Selucia się spakują, zabierzesz je stąd i popędzisz co sił w końskich nogach. Talmanes, podrywaj Legion. Nie chodzi o to, że ci nie ufam, Karede, ale spokojniej będę spał po drugiej stronie Przesmyku.

— Matrim Cauthon jest moim mężem — oznajmiła Wysoka Lady czystym, wyraźnym głosem. Wszyscy zamarli. — Matrim Cauthon jest moim mężem.

Karede poczuł się, jakby go Hartha kopnął znowu. Nie, nie Hartha. Aldazar. Co to za szaleństwo? Cauthon wyglądał jak człowiek przyglądający się strzale lecącej mu prosto w twarz, wiedząc, że nie zdąży się uchylić.

— Przeklęty Matrim Cauthon jest moim mężem. Ty posługujesz się takimi słowami, nieprawdaż?

To musiały być majaczenia w gorączce.

Minęła chyba minuta, zanim Mat był w stanie się odezwa Choćby sczezł, zajęło pewnie godzinę, aż się mógł poruszyć, Kiedy wreszcie to zrobił, zerwał z głowy kapelusz, podszedł do Tuon i schwycił Brzytwę za uzdę. Tuon spojrzała na niego z góry, chłodna niczym królowa na przeklętym tronie. Wszystkie te bitwy do akompaniamentu przeklętych kości toczących się w głowie, wszystkie potyczki i rajdy... A teraz kości zatrzymały się, gdy wyrzekła parę słów. Cóż, przynajmniej wiedział, że to, co się wydarzyło, było, cholera, przeznaczone przeklętemu Matowi Cauthonowi.

— Dlaczego? To znaczy wiedziałem, że wcześniej czy później to powiesz, ale dlaczego teraz? Lubię cię, może nawet bardziej niż lubię i podobało mi się, jak cię całowałem — wydawało mu się, że Karede chrząknął. — Ale ty nie zachowywałaś się jak zakochana kobieta. Przez połowę czasu jesteś jak kula lodu, przez drugą połowę nieustannie mi dokuczasz.

— Miłość? — w słowach Tuon słuchać było zaskoczenie, — Być może z czasem się pokochamy, Matrim, ale zawsze wiedziałam, że wyjdę za mąż w służbie Imperium. Co masz na myśli, mówiąc, że wiedziałeś, iż wypowiem te słowa?

— Mów mi Mat. — Matrimem nazywała go tylko matka i to zazwyczaj, gdy pakował się w kłopoty, oraz siostry, gdy opowiadały o nim historie, przez które kłopoty miał mieć.

— Masz na imię Matrim. Co chciałeś powiedzieć?

Westchnął. Ta kobieta nigdy dużo nie chciała. Tylko żeby wszystko szło po jej myśli. Jak wszystkie inne kobiety, jakie w życiu znał.

— Przeszedłem przez ter’angreal do jakiegoś innego miejsca, może innego świata. Ludzie, których tam spotkałem, tak naprawdę nie byli ludźmi... wyglądali jak węże... ale oni potrafią odpowiedzieć każdemu na trzy pytania, a ich odpowiedzi zawsze są prawdziwe. Jedna z moich brzmiała, że ożenię się z Córką Dziewięciu Księżyców. Ale ty też nie odpowiedziałaś na moje pytanie. Dlaczego teraz?

Tuon nachyliła się w siodle, na jej ustach igrał nieznaczny uśmiech. I pięścią uderzyła go mocno w głowę!

— Twoje przesądy są już dostatecznie niedobre, ale kłamstw tolerować nie będę. To kłamstwo jest zabawne, prawda, ale mimo wszystko jest kłamstwem!

— Na Światłość, to prawda — protestował, nasadzając na głowę kapelusz. — Możesz się sama przekonać, jeśli się potrafisz zmusić, by porozmawiać z Aes Sedai. One opowiedzą ci o Aelfinn i Eelfinn.

— To może być prawda — wtrąciła Edesina, jakby próbowała okazać się pomocna. — Do Aelfinn można dotrzeć przez ter’angreal znajdujący się w Kamieniu Łzy, z tego, co wiem, i rzekomo mają udzielać wyłącznie prawdziwych odpowiedzi.

Mat popatrzył na nią ze złością. Faktycznie, cholernie pomocna z tymi jej: „z tego, co wiem” i „rzekomo”. Tuon nie odrywała odeń wzroku, jakby Edesina wcale się nie odezwała.

— Odpowiedziałem na twoje pytanie, Tuon, teraz ty odpowiedz na moje.

— Wiesz, że damane potrafią przepowiadać los? — Obrzuciła go twardym spojrzeniem, jakby oczekiwała, że zarzuci jej zabobonność, lecz on tylko skłonił się krótko. Niektóre Aes Sedai przepowiadały przyszłość. Dlaczego nie damane? — Poprosiłam Lidyę, żeby mi przepowiedziała moją przed lądowaniem w Ebou Dar. Oto co powiedziała: „Strzeż się lisa, który płoszy kruki, ponieważ ożeni się z tobą i uwiezie cię ze sobą. Strzeż się człowieka, który pamięta twarz Jastrzębiego Skrzydła, ponieważ ożeni się z tobą i uwolni cię. Strzeż się człowieka czerwonej ręki, ponieważ jego poślubisz i żadnego innego”. Najpierw w oko wpadł mi twój pierścień. — Mimowolnie przesunął kciukiem po wydłużonym oku pierścienia, a ona uśmiechnęła się. Nieznacznie, ale się uśmiechnęła. — Lis płoszący dwa kruki podrywające się do lotu i dziewięć półksiężyców. Sugestywne, nie powiesz? A ty wypełniłeś drugą część przepowiedni, więc wiem już, że to ty. — W gardle Seluci zrodził się jakiś dziwny odgłos, a Tuon pogroziła jej palcem, Pulchna kobieta poddała się, poprawiła chustę na głowie, ale spojrzeniu, jakim obrzuciła Mata, powinien towarzyszyć sztylet w dłoni.

Zaśmiał się bez wesołości. Krew i krwawe popioły. Pierścień był próbną odbitką z jubilerskiej formy, kupioną tylko dlatego, że pasowała na jego palec; oddałby wspomnienia widoku oblicza Artura Jastrzębie Skrzydło razem ze wszystkimi innymi wspomnieniami, gdyby tylko mógł się pozbyć z głowy przeklętych węży; a mimo to dzięki tym wszystkim rzeczom zdobył żonę. Legion Czerwonej Ręki nigdy by się nie narodził, gdyby nie wspomnienia tych wszystkich bitew.

— Wychodzi na to, że fakt, iż jestem ta’veren, działa w równym stopniu na mnie, co na wszystkich dookoła. — Przez chwilę sądził, że znowu go uderzy. Uśmiechnął się najpiękniej, jak umiał. — Ostatni pocałunek, zanim odjedziesz?

— Nie jestem teraz w nastroju — odrzekła chłodno. Surowy sędzia powrócił. Wszyscy więźniowie zostaną natychmiast powieszeni. — Może później. Jak chcesz, jedź ze mną do Ebou Dar. Czeka na ciebie zaszczytna pozycja w Imperium.

Pokręcił przecząco głową, nawet przez moment się nie zastanawiając. Na Leilwin ani na Domona nic nie czekało, podobnie jak na Aes Sedai czy Legion.

— Następnym razem, kiedy spotkam Seanchan, będzie to na jakimś polu bitwy, Tuon. — Choćby sczezł, tak będzie. Jego życie toczyło się w ten sposób, niezależnie, co począł. — Nie jesteś moim wrogiem, ale twoje Imperium jest.

— Ty też nie jesteś moim wrogiem, mężu — odparła chłodno. — Ale żyję po to, żeby służyć Imperium.

— Cóż, myślę, że lepiej będzie, jak się już spakujesz... — Urwał, słysząc odgłos kopyt. Ktoś nadjeżdżał cwałem.

Po chwili Vanin ściągnął wodze smukłego siwka obok wierzchowca Tuon, zmierzył wzrokiem Karedego i Straż Skazańców, splunął przez szczelinę w zębach i wsparł się na wysokim łęku siodła.

— W miasteczku pięć mil na zachód jest jakieś dziesięć tysięcy żołnierzy — grubas poinformował Mata. — Tylko jeden to Seanchanin, na ile się zorientowałem. Reszta to Altaranie, Tarabonianie, Amadicianie. Wszyscy konno. Sprawa polega na tym, że rozpytują o ludzi w takich zbrojach. — Skinął głową w kierunku Karede. — I plotka głosi, że ten, który zabije dziewczynę opisywaną mniej więcej jak Wysoka Lady, ma obiecane sto tysięcy złotych koron. Wszystkim ślina cieknie z ust.

— Mogę się prześlizgnąć — powiedział Karede. Jego szczera twarz wyglądała nieomal ojcowsko. Głos brzmiał śpiewem obnażonej klingi.

— A jak się nie uda? — zapytał cicho Mat. — To nie przypadek, że są tak blisko. Zwęszyli twój trop. Jeszcze jeden ślad może im wystarczyć, aby zabili Tuon. — Twarz Karedego pociemniała.

— Zamierzasz dotrzymać słowa? — Obnażony miecz, który wkrótce zostanie użyty. Co gorsza, Tuon patrzyła, mierząc Mata wzrokiem jak prawdziwy surowy sędzia. Choćby sczezł, jeśli ona umrze, wraz z nią umrze coś w jego wnętrzu. Ażeby do tego nie dopuścić, musiał zrobić coś, czego nienawidził bardziej niż pracy. Ongiś wydawało mu się, że bitwy, jakkolwiek ich nie znosił, są mimo wszystko lepsze od pracy. Blisko dziewięciuset poległych na przestrzeni kilku dni sprawiło, że zmienił zdanie.

— Tak — odrzekł. — Ona jedzie z tobą. Ale zostawisz mi dwunastu ze Straży Skazańców i kilku tych Ogrodników. Jeżeli mam odciągnąć od ciebie pościg, muszą uwierzyć, że jestem tobą.

Tuon zostawiła większość rzeczy, jakie Mat jej kupił, ponieważ przeszkadzałyby w szybkiej jeździe. Bukiecik róż, który jej dał, zawinęła w płótno tak pieczołowicie, jakby były z dmuchanego szkła i wcisnęła do juków. Nie pożegnała się z nikim, prócz pani Anan — naprawdę będzie tęskniła za rozmowami — i tym sposobem wraz z Selucią były właściwie zaraz gotowe do drogi. Mylen uśmiechała się tak szeroko na jej widok, że musiała pogłaskać drobną damane. Wychodziło na to, że słowo o niedawnych wydarzeniach rozniosło się, ponieważ gdy jechała przez obóz ze Strażą Skazańców, żołnierze Legionu wstawali na jej widok i kłaniali się. Przypominało to inspekcję regimentów w Seandarze.

— Co o nim myślisz? — zapytała Karedego, gdy tylko opuścili obóz i przeszli w cwał. Nie musiała tłumaczyć, kogo miała na myśli.

— Nie jest moją rzeczą osądzać, Wysoka Lady — powiedział ponuro. Wciąż rozglądał się wokół, zerkając za każde drzewo. — Służę Imperium i Imperatorowej, oby żyła wiecznie.

— Jak my wszyscy, generale sztandaru. Ale pytam o twoje zdanie.

— Dobry generał, Wysoka Lady — odparł bez wahania, — Odważny, lecz pozbawiony brawury. Nie da się zabić tylko po to, żeby dowieść, jak jest odważny. Poza tym... łatwo się adaptuje do sytuacji. Skomplikowany człowiek, wielowarstwowy. No i, jeśli mi wybaczysz, Wysoka Lady, człowiek, który cię kocha. Widziałem, jak na ciebie patrzył.

Kochał ją? Może. Sądziła, że ona też może go kiedyś pokochać. Jej matka kochała ojca, tak powiadano. I człowiek skomplikowany, wielowarstwowy? Przy Macie Cauthonie cebula przypominała jabłko! Podrapała się po głowie. Wciąż nie potrafiła przywyknąć do wrażenia, z jakim wiązało się posiadanie włosów.

— W pierwszej kolejności potrzebna mi będzie brzytwa.

— Najlepiej zaczekać z tym do Ebou Dar, Wysoka Lady.

— Nie — sprostowała delikatnie. — Jeśli mam umrzeć, umrę jako ta, którą jestem. Właśnie zdjęłam welon.

— Jak sobie życzysz, Wasza Wysokość. — Uśmiechnął się, urękawicznioną dłoń przykładając do serca, aż stal za dźwięczała o stal. — Jeżeli umrzemy, umrzemy jako ci, którymi jesteśmy.

37

Książę Kruków

Mat wsparł się na wysokim łęku siodła, oparł ashandarei na karku Oczka i spod zmarszczonych brwi spojrzał w niebo. Słońce minęło już zenit. Jeżeli Vanin nie wróci zaraz z tą Strażą Skazańców, może się okazać, że będzie toczył bitwą w słońcu świecącym kusznikom w oczy albo — co gorsza — o zmierzchu. Źle także wróżyły czarne chmury, piętrzące się, nad górami od wschodu. Porywisty wiatr dął z północy. Niedobrze. Deszcz zagna lisa do kurnika. Cięciwy źle sobie radziły w deszczu. Cóż, przy odrobinie szczęścia nie będzie padać jeszcze przez kilka godzin, ale jakoś nie pamiętał, by jego szczęście ochronił o go przed zmoknięciem. Lecz nie odważył się zaczekać do jutra. Ci ludzie ścigający Tuon mogli złapać następny ślad żołnierzy Karedego, a wtedy będzie musiał podjąć próbę, zaatakowania ich albo urządzenia zasadzki i zamknięcia jej, zanim dopadną Karedego. Lepiej, żeby sami do niego przyszli w miejscu, które wybierze. Znalezienie odpowiedniego miejsca nie było trudne, mając pod ręką kolekcję map pana Roidelle z jednej strony i zwiadowców Vanina z drugiej.

Aludra krzątała się przy jednej ze swych wielkich, okutych metalem tulei miotających, sprawdzała coś przy szerokiej, drewnianej podstawie, a ozdobione paciorkami warkoczyki całkiem skrywały jej twarz. Pożałował, że nie chciała zostać przy jucznych koniach razem z Thomem i panią Anan. Nawet Noal zdecydował się nie brać udziału w bitwie, już bodaj tylko po to, aby pomóc Juilinowi i Amatherze zaopiekować się Olverem, który zapewne zrobiłby wszystko, żeby się przyglądać walce. Chłopak pałał wręcz chorobliwą namiętnością do takich rzeczy, co wkrótce mogło się skończyć, jak choroby mają w zwyczaju — jego śmiercią. Wszystko już wyglądało nie najlepiej, gdy tylko Harnan i pozostała trójka psuli Olvera, teraz połowa armii uczyła go posługiwać się mieczem, sztyletem czy bodaj gołymi rękoma i nogami, a wnioskując z tego, jak się zachowywał — nieustające prośby o udział w rajdach Mata i temu podobne — kładli mu w uszy opowieści o bohaterach. Aludra zachowywała się prawie równie nieznośnie. Kiedy już naładowała tuleję, właściwie każdy mógł użyć jednej z tych zapałek, aby odpalić lont, mimo to upierała się, żeby to robić osobiście. Aludra była zaciętą kobietą i bynajmniej nie podobało jej się, że stoi obecnie po tej samej stronie co Seanchanie, choćby tylko chwilowo. Fakt, że mogli przyglądać się jej pracy, nie będąc ofiarami jej skutków, wydawał się absolutnie niewłaściwy. Leilwin i Domon siedzieli niedaleko na koniach, nie spuszczając jej z oka, w równym stopniu pilnując, żeby jej nic się nie stało, jak żeby nie zrobiła jakiegoś głupstwa. Mat miał nadzieję, że Leilwin sama nie zrobi czegoś niemądrego. Ponieważ ich dzisiejszym przeciwnikom towarzyszył tylko jeden Seanchanin, doszła do wniosku, że może wziąć udział w bitwie, a ze sposobu, w jaki zerkała na Musengego i pozostałych ze Straży Skazańców, nietrudno było wywnioskować, że chętnie by im czegoś dowiodła.

Stojące niedaleko z wodzami w ręku trzy Aes Sedai też obrzucały Seanchan ponurymi spojrzeniami, podobnie Blaeric i Fen, którzy wciąż muskali dłońmi rękojeści mieczy, zresztą może nieświadomie. Joline i jej dwaj Strażnicy jako jedyni przeżyli szok, słysząc o chętnym wyjeździe Sheraine z Tuon — to, co myślała o jakiejś sprawie Aes Sedai, zazwyczaj było też stanowiskiem jej Strażników — ale dla Edesiny oraz Teslyn wspomnienia o smyczy były wciąż jeszcze zbyt świeże, żeby spokojnie znosić towarzystwo Seanchan. Bethamin i Seta stały w uniżonych pozach, z dłońmi splecionymi, nieco z dala od sióstr. Jasno umaszczony gniadosz Bethamin właśnie skubał ją w ramię, wysoka, smagła kobieta odruchowo sięgnęła za siebie, by pogłaskać go po pysku, ale w jednej chwili opanowała się i znów przybrała pozę ucieleśnionej skromności. Żadna nie miała brać aktywnego udziału w bitwie. Joline i Edesina zakomunikowały im to w niedwuznacznych słowach, mimo to chciały mieć je na oku, żeby nie ryzykować. Spojrzenia Seanchanek błądziły po okolicy, ani razu wszakże nie spojrzały na seanchańskich żołnierzy. Jeśli już o tym mowa, dla Musengego i jego zabijaków, Bethamin, Seta oraz Leilwin równie dobrze mogłyby nie istnieć. Choćby sczeznąć, wokół było tyle niezdrowej atmosfery, iż znów czuł prawie, jakby tamta pętla zaciskała się wokół szyi.

Oczko przestępował z nogi na nogę, zniecierpliwiony, że tak długo każe mu się stać bez ruchu. Mat poklepał go po karku, potem podrapał bliznę, tworzącą się na jego własnej szczęce. Maść Tuon szczypała tak bardzo, jak mu obiecano, niemniej sprawdzała się świetnie. Co z tego, skoro świeże blizny wciąż swędziały. Tuon. Jego żona. Wziął ślub! Wiedział, że tego nie uniknie, wiedział od dawna, mimo to... Mąż. Powinien się czuć jakoś... inaczej... a wciąż czuł się, jak zawsze się czuł. I zamierzał, żeby tak pozostało, lepiej sczeznąć, gdyby coś miało się w nim zmienić! Jeżeli Tuon oczekiwała, że Mat Cauthon się ustatkuje, że przestanie grać albo co tam, to czeka ją srogie rozczarowanie. Podejrzewał, że będzie musiał przestać się uganiać za kobietami, nie wspominając już o kończeniu sukcesem tych łowów, jednak przecież wolno mu chyba będzie z nimi tańczyć? I patrzeć na nie. Tylko wtedy, kiedy jej nie będzie przy jego boku. Żeby sczeznąć, czy w ogóle zdarzą się takie chwile? Nie miał zamiaru dać się do czegokolwiek zmusić, a na to się trochę zanosiło z tej jej gadaniny o podczaszych, koniuszych i małżeństwie w służbie Imperium. Jak małżeństwo z nim mogło posłużyć przeklętemu Imperium?

Musenge rozstawił swoich dziesięciu ludzi i pięciu Ogirów w czerwono-czarnych zbrojach, potem podjechał na wałachu do Mata. Koń miał znakomitą sylwetkę, wyraźnie widać było, że cechuje go zarówno szybkość, jak wytrzymałość, przynajmniej tak można by wnioskować z pobieżnych oględzin. Musenge natomiast roztaczał wokół siebie aurę niezmordowania: krępy, solidny, z twarzą zniszczoną ale wciąż twardą, z oczyma niczym dwa wypolerowane kamyki.

— Proszę o wybaczenie, Wasza Wysokość — powiedział, rozciągając samogłoski i uderzając urękawicznioną pięścią o płytę napierśnika — ale czy ludzie nie powinni wrócić do pracy? — Mówił jeszcze gorzej niż Selucia, prawie niezrozumiale. — Przerwa na odpoczynek trwała zbyt długo. Wątpię, czy zdążą ukończyć wał przed przybyciem zdrajców. — Mat wcześniej zastanawiał się, ile czasu minie, nim o tym wspomni. Spodziewał się, że nastąpi to znacznie wcześniej.

Kusznicy zdjęli hełmy bez przyłbic i w napierśnikach siedzieli na ziemi pod długim, zakrzywiającym się wałem, stanowiącym może trzecią część obwodu pełnego okręgu. Wał wykonany był z ziemi pochodzącej z głębokiego na cztery stopy okopu, biegnącego przed nim, przy okopie wbito w ziemię gęstwę ostro zakończonych palików, ograniczającą okop na jego dwóch krańcach. Z kopaniem poradzili sobie w miarę szybko. Piechurzy musieli równie zręcznie władać łopatą oskardem i toporkiem, co bronią. Nawet kawalerzyści wzięli udział w kopaniu, choć przekonanie ich okazało się nieco trudniejsze. Piechur instynktownie rozumiał, że lepiej jest mieć coś między sobą a wrogiem. Narzędzia leżały teraz porozrzucane na całej długości okopu. Jedni ludzie grali w kości, inni tylko wypoczywali czy wręcz drzemali. Żołnierze sypiali, gdy tylko nadarzyła się okazja. Kilku nawet czytało książki, co stanowiło doprawdy dziwny widok. Książki! Mandevwin spacerował wśród nich, muskając palcami opaskę na oku, od czasu do czasu pochylał się, żeby powiedzieć kilka słów któremuś z chorążych. Jedyny z lansjerów obecny w zasięgu wzroku stał obok swego konia, a każdy cal jego postawy mówił, że nie chce mieć nic wspólnego z kusznikami; w dłoni nie miał lancy, lecz długie drzewce sztandaru, do połowy obłożone skórą.

Teren był idealny na realizację pomysłu Mata. Między wał em a linią wysokich drzew na zachodzie ciągnęły się prawie dwie mile trawiastej łąki upstrzonej polnym kwieciem i pojedynczymi niskimi krzakami. Od północy znajdowało się ponure bagnisko, pełne dębów i dziwnych drzew o biały kwiatach, ze sterczącymi wysoko nad ziemią kłębowiskami korzeni, od zachodu przylgnęło do bagniska jezioro, za nim był las. Na południu z bagna wypływała niewielka rzeczka, jakieś pół mili od miejsca, gdzie obecnie stał Mat, a potem łukiem skręcała na zachód po lewej stronie. Rzeczka była niewielka, na tyle wszak szeroka i głęboka, by konie musiały przez nią płynąć. Przeciwległy brzeg znajdował się poza zasięgiem strzały z łuku. Atakujący mogli tylko w jeden sposób zdobyć wał — szarżując nań od czoła.

— Kiedy przybędą, nie mogą mieć czasu na zatrzymanie się i policzenie żołnierzy w czerwieni i czerni — odparł. Z jakiegoś powodu Musenge lekko się skrzywił. — Chcę, żeby zobaczyli niedokończony wał i narzędzia porzucone w panice na wieść, że są blisko. Obietnica stu tysięcy złotych koron z pewnością wzburzy im krew, muszą być dodatkowo tak podnieceni, by nie potrafili jasno myśleć. Zobaczą nas w nieładzie, nasze narzędzia w rozsypce i przy odrobinie szczęścia ruszą na nas z marszu. Pomyślą, że zanim nas pokonają, połowa z nich polegnie, ale dzięki temu reszta będzie miała większe szanse na zdobycie złota. Uznają, że starczy nam czasu na oddanie tylko jednej salwy. — Klasnął w dłonie, aż Oczko lekko zadrżał, — I wtedy pułapka się zamknie.

— Mimo to, Wasza Wysokość, żałuję, że nie mamy więcej kuszników. Wcześniej słyszałem, że twoje siły muszą liczyć co najmniej trzydzieści tysięcy. — Musenge słyszał, jak mówił Tuon, że będzie walczył z Seanchanami. Teraz po prostu sondował go, próbując wydobyć jakieś informacje.

— Mam ich nieco mniej niż na początku — powiedział Mat, krzywiąc się. Jego zwycięstw tak naprawdę nie można było określić mianem bezkrwawych, choć niedaleko im było do tego. Prawie czterystu kuszników spoczęło w altarańskiej ziemi i prawie pięciuset kawalerzystów. Biorąc pod uwagę okoliczności, stosunkowo niewielki trybut krwi, choć wolałby go w ogóle nie płacić. — Ale tego, co mam, na dziś wystarczy.

— Jako rzeczesz, Wasza Wysokość. — Głos Musengego był tak pozbawiony wyrazu, że równie dobrze mógłby rozmawiać o cenie fasoli. Nie było po nim znać śladu wahania. — Zawsze gotów byłem za nią umrzeć. — Nie trzeba było wyjaśniać, za kogo.

— Przypuszczam, że ja też jestem na to gotów, Musenge. — Światłości, chyba naprawdę tak myślał! Faktycznie, to były szczere słowa. Czy oznaczało to, że ją kocha? — Choć lepiej dla niej żyć, nie sądzisz?

— Czy nie powinieneś przywdziać zbroi, Wasza Wysokość?

— Nie mam zamiaru brać tak bezpośredniego udziału w bitwie, żeby potrzebna mi była zbroja. Generał, który wyciąga miecz, odkłada buławę i zmienia się w prostego żołnierza.

Znów tylko cytował Comadrina — kiedy rozmawiał o wojaczce, te cytaty same cisnęły mu się na usta, ale z drugiej strony tamten wiedział o rzemiośle chyba wszystko, co można było wiedzieć — tylko cytował, ale najwyraźniej wywarło to odpowiednie wrażenie na pomarszczonym weteranie, który tylko znów zasalutował krótko i poprosił o przeklęte pozwolenie dołączenia do swych ludzi. Mata kusiło, żeby zapytać, o co chodzi z tymi bzdurami z „Waszą Wysokością”. Zapewne jakiś seanchański odpowiednik tytułu lorda, niemniej w Ebou Dar niczego podobnego nie słyszał, a przecież znalazł się tam w otoczeniu Seanchan.

Na przeciwległym krańcu łąki z lasu wyszły jakieś postacie, nie musiał sięgać po szkło przybliżające, żeby wiedzieć, kogo tam ma. Dwaj Ogirowie w zbrojach w jaskrawoczerwone i czarne pasy wystarczyli, o przysadzistej postaci Vanina nie wspominając. Vanin pędził galopem, niemniej Ogirowie dotrzymywali mu kroku, w biegu wymachując długimi rękami i ostrzami toporów niczym pasami transmisyjnymi tartacznych pił.

— Procarze w pogotowiu! — krzyknął Mat. — Pozostali brać do ręki łopaty! — Złudzenie musiało być przekonujące.

Większość kuszników rozproszyła się, żeby dać przedstawienie pracy przy okopie i wale, pięćdziesięciu zapięło paski hełmów i ustawiło szeregiem przed Aludrą. Wszyscy byli wysocy, przy pasie mieli krótkie miecze, które nazywali rzezakami kotów, zamiast kusz uzbrojeni byli w czterostopowe drzewce proc. Dobrze byłoby mieć więcej niż pięćdziesięciu, jednak Aludrze nie starczyło prochów. Każdy przez napierśnik przewiesił pas z materiału, naszyty licznymi kieszeniami, w każdej kieszonce był krótki i gruby cylinder większy niż dłoń mężczyzny, z krótkim, ciemnym lontem sterczącym z jednego końca. Aludra jakoś jeszcze nie wymyśliła dla nich fantazyjnej nazwy. W końcu zapewne można będzie na nią liczyć. Uwielbiała fantazyjne nazwy. Smoki i smocze jaja.

Jeden po drugim mężczyźni podsuwali jej długie kawałki wolno tlącego się lontu, które zapalała zapałką. Uwijała się szybko, każdą zapałkę wykorzystując do momentu, aż długie drewienko nieomal parzyło jej palce. Ani razu się wszak nie Skrzywiła, tylko upuszczała jedną, ponaglając czekających, ponieważ zapałek powoli zaczynało brakować. Światłości, ale potrafiła być skąpa. Przecież Mat wiedział, że ma ich jeszcze pięć kasetek. Każdy obsłużony żołnierz odwracał się, wkładał wolno tlący lont między zęby i podchodząc do wału, gotował jeden z cylindrów do swej procy. Stawali w szerokich odstępach. Musieli obsadzić całą długość wału.

— Czas rozlokować twoich ludzi, Musenge — głośno oznajmił Mat.

Straż Skazańców ustawiła się pojedynczym szeregiem, Ogrodnicy zajęli krańce formacji. Każdy, kto choć raz zerknie przez szkło przybliżające, nie będzie miał wątpliwości, kim są. Światłości, wystarczy im przecież widok Ogirów w zbrojach, słońce odbijające się na tych czerwieniach i czerniach. A jeśli nawet zatrzymają się i zaczną zastanawiać , jak niewiele tu Straży, przecież wciąż będą pamiętać, że mają zdecydowaną przewagę liczebną a istniał tylko jeden sposób przekonania się, czy Tuon jest z nimi.

Vanin przegalopował za wał, zeskoczył z konia i natychmiast zaczął się przechadzać ze swym pomarszczonym bułankiem, by zwierzę ochłonęło. Gdy tylko znalazł się za wałem, kusznicy zaczęli porzucać narzędzia i biec ku hełmom oraz kuszom. Wcześniej zostały ułożone w ten sposób, by żołnierze naturalnie zajmowali miejsca w potrójnym szyku z procarzami między nimi. Teraz nie miało już znaczenia, czy ktoś obserwuje ich z lasu. Widok, jaki się przed tamtymi rozpościerał, musiał zdawać się całkowicie naturalny.

Mat truchtem podjechał do Vanina i zsiadł z Oczka. Dwaj ze Straży Skazańców i dwaj Ogirowie dołączyli do pozostałych. Konie rozdymały nozdrza, ich boki poruszały się ciężko, po Ogirach wszak nie znać było żadnego zmęczenia. Jednym z nich był Hartha o kamiennych oczach, który najwyraźniej miał rangę zbliżoną do Musengego.

Vanin ponuro popatrzył na żołnierzy, którzy nie zsiedli z koni i nie dali im się przespacerować. Może i był koniokradem, nieważne już, nawróconym czy nie, ale nienawidził złego traktowania koni.

— Kiedy nas zobaczyli, rozproszyli się jak jeden z tych nocnych kwiatów — powiedział, kiwając głową w kierunku Aludry. — Zadbaliśmy, by dobrze przyjrzeli się fikuśnym zbrojom, a kiedy zaczęli wsiadać na konie, podwinęliśmy ogony pod siebie. Ścigają nas ostro. Ostrzej, niż powinni. — Splunął na ziemię. — Nie przyjrzałem się dobrze ich zwierzętom, ale wątpię, by nadawały się do takiego biegu. Niektóre na pewno zajeżdżą.

— Im więcej, tym lepiej — stwierdził Mat. — Im mniej ich tu dotrze, tym moim zdaniem lepiej. — Musiał dać Tuon tylko dzień czy dwa przewagi, a jeżeli wróg miał zajeździć konie i w efekcie na przykład wyjechać z lasu, by stwierdzić, że przeciwnik jest zbyt liczny, zawsze to lepsze niż bitwa. Po dzisiejszym sześciomilowym galopie będą musieli dać odpocząć koniom przez kilka dni, zanim w ogóle będą je w stanie skłonić do drogi. Vanin popatrzył na niego równie ponuro, co wcześniej na tamtych. Inni mogli sobie do Mata mówić: „mój panie” czy „Wasza Wysokość”, ale nie Chel Vanin.

Mat roześmiał się, klepnął go po ramieniu, a potem wskoczył z powrotem na siodło Oczka. Dobrze było mieć obok kogoś, kto nie uważał go za jakiegoś głupiego szlachcica, a przynajmniej zupełnie o to nie dbał. Podjechał do grupki siedzących już na koniach Aes Sedai.

Blaeric dosiadał gniadego wałacha, Fen karosza — obaj obrzucili go spojrzeniami niemal równie mrocznymi, jakimi wcześniej raczyli Musengego. Wciąż podejrzewali, że miał coś wspólnego z przykrą przygodą Joline. Przez chwilę miał ochotę poinformować Fena, że ta resztka kosmyka na jego głowie wygląda idiotycznie. W tym momencie Fen poprawił się w siodle i musnął dłonią rękojeść miecza. Może jednak lepiej nie.

— ...jak wam mówiłam — kończyła zdanie Joline, grożąc Bethamin i Secie wyprostowanym palcem. Jej ciemnogniady wałach wyglądał na rumaka bojowego, którym nie był. Zwierzak był szybki, ale charakter miał równie uległy, co woda z mlekiem. — Jeżeli bodaj pomyślicie o objęciu saidara, pożałujecie.

Teslyn mruknęła coś kwaśno. Poklepała po karku kasztanową klacz z latarnią na pysku, zresztą znacznie bardziej impulsywną niż zwierzak Joline, a potem odezwała się, kierując swe słowa w przestrzeń:

— Szkoli dzikuski i oczekuje od nich, że będą się odpowiednio zachowywały, gdy spuści je z oka. A może wyobraża sobie, że Wieża przyjmie podstarzałe nowicjuszki. — Policzki Joline zabarwiły plamy czerwieni, ale tylko wyprostowała się w siodle i nic nie powiedziała. Jak zwykle, gdy dochodziło do konfliktu między nimi dwiema, Edesina udawała, że coś innego przyciąga jej uwagę, w tym wypadku otrzepała rozcięte suknie z nieistniejącego kurzu. Napięcia było dość, żeby się udławić.

Nagle zza drzew przy przeciwnym krańcu łąki wysypali się jeźdźcy. Najpierw strumieniem, który wkrótce zmienił się w bezładną masę stalowych grotów lanc, gdy ściągali wodze, zdziwieni widokiem, jaki mieli przed sobą. Wychodziło na to, że nie zajeździli tak wielu koni, jak Mat miał nadzieję. Wyciągnął z futerału przy siodle szkło przybliżające, uniósł do oka. Tarabonianie pierwsi rzucali się w oczy z tymi swoimi welonami na kolczugach zasłaniającymi twarze po oczy, pozostali mieli na głowach chyba wszystkie wyobrażalne rodzaje hełmów: od okrągłych, przez stożkowe, z przyłbicami i bez. Zobaczył nawet kilka taireniańskich hełmów z metalowymi grzebieniami, choć nie sądził, by Tairenianie byli wśród atakujących. Większość wyraźnie przywdziała dowolne zbroje, jakie wpadły im w ręce.

„Nie myślcie” — kołatało mu się po głowie. „Ta kobieta tu jest. Sto tysięcy koron czeka na was. Cholera, nie…”

Spod lasu, osłabiony odległością, nadleciał ostry dźwięk seanchańskiej trąbki sygnałowej i jeźdźcy ruszyli stępa, już rozsypując się w tyralierę, żeby ogarnąć zewnętrzne krańce wału.

— Rozwinąć sztandar, Macoll — rozkazał Mat. A więc te przeklęte koziesyny myślą, że mogą sobie zabić Tuon, tak? — Tym razem będą wiedzieć, kto ich zabija. Mandevwin, ty dowodzisz.

Mandevwin zawrócił gniadosza i stanął twarzą do frontu.

— Gotowi! — krzyknął, a podoficerowie i chorąży echem przekazali rozkaz.

Macoll zdjął skórzany futerał z drzewc sztandaru, pieczołowicie mocując go przy siodle, a sztandar rozpostarł się na wietrze — obrzeżony czerwonymi frędzlami biały kwadrat z otwartą czerwoną ręką pośrodku, pod którą wyhaftowano czerwienią słowa: Dovie’andi se tovya sagain.

„Czas rzucić kości” — przetłumaczył w myślach Mat, I tak też było. Zobaczył, jak Musenge mu się przygląda. Wydawał się całkiem spokojny jak na człowieka, ku któremu pędzi dziesięć tysięcy lanc.

— Gotowa, Aludra? — zakrzyknął Mat.

— Oczywiście, że jestem gotowa — odparła. — Żałuję tylko, że nie mam moich smoków! — Musenge przeniósł spojrzenie na nią. Żeby sczezła, powinna uważać, co mówi. Mai chciał, żeby te smoki były szokiem dla Seanchan, którym pierwszym przyjdzie stawić im czoło.

Jakieś może tysiąc dwieście kroków przed wałem szeregi lansjerów przeszły w kłus, w odległości sześciuset ruszyli galopem, ale nie tak szybkim, jak by mogli. Konie wyraźnie były zmęczone długim biegiem. Poruszały się ciężko i kołysały, Żaden z lansjerów jeszcze nie padł. I nie padnie, dopóki nie podjadą na kilkaset kroków. Niektórzy dzierżyli proporce, które powiewały za nimi, tu jakiś czerwony trójką t, tam zielony czy niebieski. Może były to barwy Domów, a może godła kompanii najemników. Niezliczone uderzenia końskich kopyt niosły się tętentem odległego gromu.

— Aludra! — wrzasnął Mat, nie oglądając się za siebie, Głuchy odgłos i zapach siarki oznajmił, że tuleja miotająca wystrzeliła w górę nocny kwiat, a po chwili następny huk towarzyszył wykwitowi czerwonej kuli nad głowami. Niektórzy jeźdźcy podnieśli ręce w górę, jakby zdumieni. Żaden wszak nie obejrzał się za siebie, gdzie Talmanes właśnie wyprowadzał z lasu za jeziorem trzy chorągwie kawalerii. Lance zostawili przy jucznych zwierzętach, ale każdy trzymał w pogotowiu krótki łuk. Rozsypali się w tyralierę, a potem ruszyli za nacierającymi, nabierają c pędu. Ostatniej nocy ich wierzchowce pokonały wprawdzie spory dystans, jednak w swobodnym tempie, poza tym cały ranek odpoczywały. Odległość między dwiema formacjami jeźdźców zmniejszała się z każdą chwilą.

— Pierwszy szereg! — krzyknął Mandevwin, kiedy jeźdźcy znajdowali się w odległości czterystu kroków. — Salwa! — Poleciało jakieś tysiąc bełtów, znacząc powietrze ciemnymi smugami. Natychmiast pierwszy szereg zaczął mocować kołowroty do kusz, a drugi uniósł broń.

— Drugi szereg! — rozkazał Mandevwin. — Salwa! — Kolejny tysiąc bełtów pomknął w kierunku nacierającej kawalerii.

Mimo iż groty były specjalnie ukształtowane w tym celu, z tej odległości nie potrafiły przebić napierśnika, niemniej w szeregach przeciwników z koni posypali się ludzie ze strzaskanymi nogami, a ranni w ręce gorączkowo próbowali zatamować krew. Konie zaś... Och, Światłości, biedne konie. Konie padały setkami, kwicząc i wierzgając, próbując się podnieść, wiele padło jak podcięte, przewracając inne. Wyrzuceni z siodeł jeźdźcy toczyli się po łące, tratowani przez następne szeregi.

— Trzeci szereg! — krzyknął Mandevwin, a kiedy poleciała ta salwa, powstali kusznicy pierwszego szeregu. — Pierwszy szereg! — zawołał Mandevwin. — Salwa! — I następny tysiąc bełtów powiększył rozmiar rzezi. — Drugi szereg! Salwa!

Oczywiście bitwa nie była tak jednostronna jak typowa zasadzka. Niektórzy z galopujących jeźdźców odrzucili lance i dobyli łuków. Między szeregi kuszników posypały się strzały. Ale celny strzał z siodła rozpędzonego konia nie jest łatwy, poza tym dystans był zbyt duży, żeby strzały zabijały, niemniej i tak niejeden już napinał kuszę z drzewcem sterczącym z ramienia. Na szczęście wał chronił ich nogi. Na śmiertelny strzał było zbyt daleko, pod warunkiem, że kogoś nie opuściło szczęście. Mat zobaczył, jak jeden człowiek pada ze strzałą sterczącą z oka, inny otrzymał postrzał w gardło. Powoli w szeregach pojawiały się pojedyncze wyrwy. Żołnierze z następnych szeregów szybko je wypełniali.

— Możesz dołączyć w każdej chwili, Joline — powiedział.

— Trzeci szereg! Salwa!

Aes Sedai z irytacją pokręcił a głową.

— Musi mi grozić niebezpieczeństwo. Nie czuję się jeszcze zagrożona. — Teslyn przytaknęła. Przyglądała się szarży, jakby to była parada, na dodatek niezbyt interesująca.

— Gdybyś zechciała pozwolić Secie i mnie — zaczęła Bethamin, ale Joline zgromiła ją chłodnym spojrzeniem przez ramię, a Seanchanka skuliła się w sobie i wbiła wzrok w trzymane w dłoniach wodze. Seta uśmiechnęła się nerwowo, pod spojrzeniem Joline uśmiech wkrótce zniknął z jej oblicza.

— Pierwszy szereg! Salwa!

Mat przewrócił oczami do nieba i wymamrotał modlitwę, która w połowie składała się z przekleństw. Te kobiety nie czuły, że grozi im niebezpieczeństwo! On natomiast miał wrażenie, jakby jego przeklęta głowa już spoczywała na katowskim pieńku!

— Drugi szereg! Salwa!

Talmanes dotarł w zasięg strzału i dał o sobie znać salwą czterech tysięcy łuków, które z trzystu kroków wymiotły wiele siodeł. Zbliżyli się, wystrzelili znowu. I znowu. Szeregi wroga zadrżały, jakby w szoku. Część atakujących zawróciła i natarła lancami na tyralierę Talmanesa. Inni rewanżowali się własnym deszczem strzał. Jednak większość wciąż parła naprzód.

— Uformować czworobok! — krzyknął Mandevwin, na ułamek sekundy, zanim zrobił to Mat. Miał nadzieję, że tamten nie zdecydował za późno.

Jednak Legion był znakomicie wyszkolony. Żołnierze stojący na flankach, zwierając napierśniki i hełmy, już cofali się biegiem, spokojnie, jakby wcale nie leciały na nich strzały. Czasami się nie udawało. Ludzie padali. Jednak trzy szeregi nie utraciły zwartego szyku, powoli przekształcały się w pusty czworobok z Matem w środku. Musenge i Straż Skazańców trzymali już obnażone miecze, Ogirowie ważyli w dłoniach topory o długich drzewcach.

— Procarze! — wrzasnął Mandevwin. — Ostrzał swobodny! Pierwszy szereg, zachód! Salwa! — Procarze w szeregu od zachodu odwrócili drzewce proc, żeby sięgnąć trzymanymi w zębach wolno tlącymi lontami do lontów wystających z krótkich i grubych cylindrów, a po chwili, gdy z kusz poleciała następna salwa, odwrócili je z powrotem i wycelowali. Czarne cylindry pofrunęły na ponad sto kroków i wylądowały w szeregach szarżujących jeźdźców. Zanim upadły na ziemię, procarze już nasadzali następne cylindry na drzewce swoich proc. Aludra oznaczyła każdy lont odpowiednim kawałkiem nitki, znamionującym szybkość tlenia się, więc wszystkie cylindry wybuchły naraz wśród wycia i eksplozji płomieni — jedne na ziemi, inne na wysokości głów jeźdźców. Prawdziwa siła niszcząca nie sprowadzała się do wybuchu, choć ten urywał człowiekowi głowę, kiedy następował tuż przed twarzą. Jeden trafiony w ten sposób przez trzy kroki trzymał się jeszcze w siodle, nim bezgłowe ciało runęło bezwładnie na ziemię. Nie, wokół prochowego ładunku Aludra umieściła warstwę twardych kamyków, to one głęboko wbijały się w ciało. Kwiczące konie padały i szarpały się na ziemi. Jeźdźcy zaś padali i zamierali.

Strzała szarpnęła lewy rękaw kaftana Mata, druga przebiła prawy i tylko dzięki piórom nie przeleciała na wylot, w końcu trzecia rozdarła materiał na prawym ramieniu. Wsadził palce za szarfę na szyi, szarpnął. Nagle wydała mu się strasznie ciasna. Może powinien rozważyć wkładanie zbroi na wypadek takich sytuacji. Flanki wroga zwijały się wokół formacji kuszników za wałem. Ludzie Talmanesa wciąż zasypywali strzałami ich tyły, kilkuset jednak musiało odrzucić łuki i sięgnąć po miecze, poza tym nieprawdopodobne się zdawało, aby wszystkie konie z pustymi siodłami miały należeć do Tarabonian lub Amadician. Mat kazał sformować szyk kawalerii w taki sposób, żeby w środku było wolne miejsce dla tych, którzy zechcą zrejterować — nikt wszakże nie skorzystał z propozycji. Wciąż widzieli te sto tysięcy złotych koron. — Myślę... — powoli oznajmiła Joline. — Tak, my ślę, że moje życie jest w niebezpieczeństwie. — Teslyn bez słowa wykonała zamach i cisnęła kulę ognistą większą niż koński łeb, Eksplozja wyrzuciła w powietrze szczątki koni i ludzi. Rychło w przeklęty czas!

Aes Sedai ustawiły się twarzami w trzech kierunkach i zaczęły ciskać kule ognia tak szybko, jak tylko nadążały wykonywać zamachy, ale zniszczenie przez nie wywoływane w niczym nie osłabiło energii ataku. Napastnicy powinni już widzieć, że w obrębie czworoboku nie ma nikogo, kto odpowiadałby rysopisowi Tuon, ale krew bez wątpienia gotowała się w ich żyłach, nosami czuli woń stu tysięcy złotych koron. Za sto tysięcy złotych koron człowiek mógł przeżyć resztę życia jak szlachcic. Czworobok znalazł się w okrążeniu, a tamci rwali się ku niemu, rwali się i padali pod salwami kuszników i procarzy. Wokół czworoboku powoli wznosił się kolejny wał, tym razem z ciał koni i ludzi, ten wał szturmowali ci, którzy wciąż marzyli o złocie. W tył odrzucały ich bełty z kusz. Z tej bliskości bełty wchodziły w napierśniki, niczym gorący nóż w masło. A tamci parli naprzód i ginęli.

Cisza zapadła zupełnie niespodziewanie. Nie była to grobowa cisza. Wypełniało ją dyszenie ludzi, którzy najszybciej jak potrafili, naciągali kusze. I jęki rannych. Gdzieś przeraźliwie, bez końca kwiczał koń. Ale Mat widział, że między wałem poległych a formacją Talmanesa nikt już nie trzyma się na nogach, prócz ludzi w zielonych napierśnikach i hełmach. Ludzi, którzy właśnie opuszczali łuki i miecze. Aes Sedai zacisnęły kurczowo dłonie na wysokich łękach swoich siodeł. One też dyszały ciężko.

— To koniec, Mat! — nadbiegł z oddali okrzyk Talmanesa. — Ci, którzy jeszcze żyją, dogorywają. Żaden z głupców nie spróbował ucieczki.

Mat pokręcił głową. Oczekiwał, że z żądzy złota będą na poły bezrozumni. A oni oszaleli do cna.

Żeby wydostać się poza obręb formacji czworoboku, trzeba będzie odciągnąć na bok poległych i padłe zwierzęta, więc Talmanes natychmiast posłał ludzi do tej roboty; już niektórzy przywiązywali liny do siodeł koni. Nikt nie chciał wspinać się na makabryczne zwałowisko. Nikt prócz Ogirów.

— Muszę się przekonać, czy nie znajdę zdrajcy — oznajmił Hartha i wraz z sześcioma Ogrodnikami zarzucili topory na ramiona; przeszli po górze poległych, jakby była z błota.

— Cóż, przynajmniej w końcu załatwiłyśmy sprawę — powiedziała Joline, wycierając twarz koronkową chusteczką. Na jej czole zgromadziły się grube krople potu. — Zaciągnąłeś u nas dług wdzięczności, Mat. Aes Sedai z zasady nie mieszają się w prywatne wojny. Zastanowię się, jak będziesz mógł go spłacić. — Mat bez większego trudu potrafił sobie wyobrazić, co ona wymyśli. Musiała chyba sama oszaleć, jeśli sądziła, że się zgodzi.

— To kusze załatwiły sprawę, marath’damane — stwierdził Musenge. Nie miał już na sobie hełmu, napierśnika i kaftana, a lewy rękaw koszuli oderwał, żeby jeden ze Straży mógł mu nałożyć opatrunek w miejscu, gdzie trafiła go strzała. Rękaw odszedł dziwnie łatwo, jakby szwy były słabe. Na ramieniu miał wytatuowanego kruka. — Kusze i ludzie o walecznych sercach. Nigdy nie dysponowałeś większymi siłami, nieprawdaż, Wasza Wysokość? — To nie było pytanie. — Nie licząc strat, jakie poniosłeś wcześniej.

— Mówiłem ci — powiedział Mat. — że wystarczy. — Nie miał zamiaru zdradzać temu człowiekowi nic więcej, niż musiał, ale Musenge pokiwał głową, jakby potwierdził w ten sposób jego wszystkie przypuszczenia.

Kiedy w stertach poległych oczyszczono przejście dość szerokie, by Mat i pozostali mogli przejechać, wrócili Hartha i Ogrodnicy.

— Znalazłem zdrajcę — obwieścił Hartha, unosząc za włosy odciętą głowę.

Brwi Musengego uniosły się do góry na widok smagłej twarzy z haczykowatym nosem.

— Na pewno chętnie zobaczy tę twarz — rzekł cicho. Cicho, jak cichy jest odgłos klingi wychodzącej z pochwy. — Trzeba jej jak najszybciej ją dostarczyć.

— Znasz go? — zapytał Mat.

— Znamy go, Wasza Wysokość. — Oblicze Musengego znieruchomiało nagle w kamienną maskę, co znaczyło, że już nic więcej nie powie.

— Posłuchaj, czy mógłbyś przestać mnie tak nazywać? Mam na imię Mat. Po dzisiejszym dniu masz prawo tak do mnie mówić. — Mat sam siebie zaskoczył, wyciągają c rękę.

Kamień oblicza tamtego skruszał ze zdziwienia.

— Nie mogę, Wasza Wysokość — odparł zgorszonym tonem. — W momencie, w którym wzięła z tobą ślub, stałeś się Księciem Kruków. Gdybym wyrzekł twoje imię, przez resztą życia musiałbym wbijać wzrok w ziemię.

Mat zdjął kapelusz i podrapał się po głowie. Na lewo i prawo rozpowiadał, jak to nie lubi szlachty, jak to za nic nie chciałby być szlachcicem i naprawdę tak myślał. Wciąż tak myśleli. A teraz ni stąd, ni zowąd, chcąc nie chcąc, sam się kimś takim stał! Zrobił więc jedyną możliwą rzecz w tej sytuacji. Śmiał się, aż go rozbolał brzuch.

Epilog

Wspomnij stare porzekadło

Pomieszczenie o czerwonych ścianach, którego sufit pomalowany był fantazyjnie w ptaki i ryby igrające wśród chmur i fal, pełne było odzianych na brązowo urzędników, przemykających w wolnych przestrzeniach między długimi stołami. Z pozoru nikt nie próbował podsłuchiwać — większość, nie bez powodu zresztą wydawała się oszołomiona — ale Suroth nie w smak była ich obecność. Musieli słyszeć część z tego, o czym mówiono, a wieści były potencjalnie złowieszcze. Galgan jednak nalegał. Powinni coś robić, żeby oderwać myśli od katastrofalnych wieści z domu, a wszyscy byli godnymi zaufania mężczyznami i kobietami. Nalegał! Przynajmniej siwowłosy nie założył tego ranka munduru. Jego obszerne, niebieskie spodnie i krótki, czerwony kaftan z niskim kołnierzem oraz rzędami złotych guzików ozdobionych godłem stanowiły ostami krzyk imperialnej mody. Kiedy przywdziewał zbroję albo bodaj swój czerwony mundur, czasami zachowywał się tak, jakby była jeszcze jednym żołnierzem oddanym mu pod komendę!

Cóż, kiedy Elbar powróci z wiadomością o śmierci Tuon, będzie można zabić Galgana. Teraz policzki miał posmarowane popiołem, podobnie jak ona. Statek, którego przybycie zapowiedziała Semirhage, przywiózł wieści o śmierci Imperatorowej i buntach szarpiących wszystkimi prowincjami Imperium. Nie było Imperatorowej, zniknęła Córka Dziewięciu Księżyców. W oczach pospólstwa świat znalazł się na krawędzi zagłady. Niektórzy z Krwi też tak to widzieli. Kiedy zginie Galgan i jeszcze parę osób, nikt nie przeszkodzi Suroth Sabelle Meldarath ogłosić się Imperatorową. Próbowała nie myśleć o nowym imieniu, jakie przybierze. Wymyś lanie nowego imienia przed faktem stanowiło zły omen.

Czoło Galgana przecinała głęboka zmarszczka, on sam pochylił się nad mapą i stuknął polakierowanym na czerwono paznokciem w góry na południowym wybrzeżu Arad Doman. Suroth nie miała pojęcia, jak się nazywają. Na mapie przedstawiającej całe Arad Doman, znajdowały się trzy znaczniki: jeden czerwony trójkąt i dwa białe kręgi, układające się w długą linię, wiodącą z północy na południe.

— Czy Turan zdobył dokładne informacje na temat liczebności oddziałów, które zeszły z tych gór i przyłączyły się do Ituralde, kiedy ten wszedł na tereny Arad Doman, Yamada?

Policzki Efraima Yamady też pokrywał popiół, ponieważ należał do Krwi, nawet jeśli pomniejszej, włosy podgolone miał ze wszystkich stron z kosmykiem z tyłu, zamiast zwykłego wąskiego grzebienia na ogolonej czaszce. Tylko pospólstwo wokół stołu, niezależnie od szarży, nie nosiło widocznych oznak żałoby. Yamada był siwiejący, wysoki, z szerokimi ramionami i wąskimi biodrami, miał na sobie niebiesko-złoty napierśnik i faktycznie zachował ślady urody młodości.

— Donosi, że jest ich przynajmniej sto tysięcy, kapitanie generale. Być może półtora raza tyle.

— A jak wielu ujawniło się, gdy Turan przekroczył granicę?

— Może dwieście tysięcy, kapitanie generale. Galgan westchnął i wyprostował się.

— A więc Turan ma jedną armię z przodu i drugą z tyłu, armie stanowią zapewne wszystkie siły Arad Doman i razem przytłaczają go liczebną przewagą . — Głupiec! Stwierdzał oczywistość.

— Turan powinien ogołocić Tarabon ze wszystkich mieczy i lanc! — warknęła Suroth. — Jeżeli przeżyje to fiasko, chcę jego głowy!

Galgan zerknął na nią spod siwych brwi.

— Nie wydaje mi się, że lojalność Tarabonu jest już dość pewna, aby pozwolić sobie na taki krok — odrzekł sucho. — Poza tym ma damane i rakeny. To powinno zrekompensować niedostatki liczebności. Jeżeli już mowa o damane i rakenach, podpisałem rozkazy awansu Tylee Khirgan na porucznika generała i wyniesienia jej do pomniejszej Krwi, ponieważ ty się z tym ociągałaś, wreszcie powrotu rakenów do Amadicii i Altary. Chisen wciąż nie znalazł sprawcy tego drobnego zamieszania na północy, a mnie nie podoba się myśl, ż e ten ktoś zaczaił się gdzieś, czekając, by wyjść, gdy Chisen powróci na Przełęcz Molvaine.

Suroth syknęła i zanim zdołał się powstrzymać, wbiła palce zaciśniętych dłoni w plisy niebieskiej sukni. Nie zdradzi się z emocjami przed tym człowiekiem!

— Posuwasz się za daleko, Galgan — oznajmiła chłodno. — Ja rozkazuję Zwiastunom. A obecnie dowodzę również Powrotem. Nie będziesz wypisywał żadnych rozkazów bez mojej kontrasygnaty.

— To dowodzisz Zwiastunami, którzy zostali podporządkowani dowództwu Powrotu — odparł spokojnie, a Suroth poczuła w ustach gorzki smak. Wieści z Imperium dodały Galganowi śmiałości. Najwyraźniej śmierć Imperatorowej podsunęła mu pomysł, by stać się pierwszym Imperatorem od dziewięciuset lat. Wychodziło na to, że będzie musiał umrzeć dziś w nocy. — Odnośnie zaś do twojego dowództwa nad Powrotem... — Urwał na odgłos ciężkich butów w korytarzu.

Nagle drzwi do komnaty wypełniła Straż Skazańców, byli w zbrojach, dłonie spoczywały na rękojeściach mieczy. Twarde oczy spoglądały spod czerwono-zielonych hełmów, biegając po pomieszczeniu. Dopiero gdy poczuli się usatysfakcjonowani tym, co zobaczyli, odstąpili na bok — za nimi w korytarzu tłoczyły się dalsze sylwetki Straży Skazańców: ludzie i Ogirowie. Suroth ledwie zwróciła na nich uwagę. Jej wzrok przykuwała drobna, smagła kobieta w plisowanych błękitach z ogoloną głową i popiołem na policzkach. Całe miasto huczało. Więc nie mogła dotrzeć do swego pałacu, nie usłyszawszy wpierw o śmierci matki, śmierci wszystkich członków rodziny, lecz jej twarz była niczym maska. Kolana Suroth automatycznie dotknęły posadzki. Wokół niej klękała cała Krew, a pospolitacy korzyli się.

— Światłości dzięki za twój bezpieczny powrót, Wasza Wysokość — powiedziała, dołączając do chóru reszty Krwi. A więc Elbar zawiódł. Nieważne. Tuon nie przybierze nowego imienia ani nie zostanie cesarzową póki żałoba nie dobiegnie końca. W tym czasie może zginąć, robiąc miejsce dla nowej cesarzowej.

— Pokaż im, co przyniósł mi kapitan Musenge, generale sztandaru Karede — powiedziała Tuon.

Wysoki mężczyzna z trzema ciemnymi piórami na hełmie pochylił się, żeby ostrożnie opróżnić płócienny worek na zielone płytki posadzki. Z worka coś wypadło, w powietrzu rozszedł się ohydny fetor rozkładu. Tamten upuścił worek, a potem przeszedł przez komnatę i stanął obok Suroth.

Chwilę zajęło jej, zanim w gnijącej masie mięsa rozpoznała charakterystyczny haczykowaty nos Elbara; gdy tylko się to stało, padła na posadzkę, korząc się, całując płytki. Jednak nie z desperacji. Wyjdzie z tego jakoś. Chyba że poddali Elbara śledztwu.

— Nisko opuszczam swe oczy, Wasza Wysokość, ponieważ jeden z moich ludzi obraził cię tak bardzo, że zdjęłaś mu głowę.

— Obraził mnie — Tuon zdawała się ważyć słowa. — Można powiedzieć, że mnie obraził. Próbował mnie zabić.

Szmer rozszedł się po pomieszczeniu, a zanim Suroth choćby otworzyła usta, generał sztandaru Straży Skazańców postawił stopę na jej pośladkach, złapał w dłoń grzebień włosów i odgiął ciało do tyłu. Nie broniła się. Tym sposobem tylko powiększyłaby hańbę.

— Nisko spuszczam swe oczy, Wasza Wysokość, ponieważ jeden z moich ludzi okazał się zdrajcą — powiedziała ochryple. Żałowała, że nie może mówić w naturalny sposób, ale ten przeklęty człowiek tak wygiął jej plecy, że dziw, iż w ogóle mogła mówić. — Gdybym go bodaj podejrzewała, sama poddałabym go przesłuchaniu. Ale jeśli mnie próbował obciążyć winą, wiedz, Wasza Wysokość, że zrobił to tylko po to, by chronić swych prawdziwych mocodawców. Mam na ten temat pewne podejrzenia, którymi, jeśli pozwolisz, podzielę się z tobą na osobności. — Przy odrobinie szczęścia może uda się zrzucić całą winę na Galgana. Pomocna może się okazać uzurpacja jej autorytetu, jakiej dokonał.

Tuon patrzyła ponad głową Suroth. Spojrzała w oczy Galganowi, Abaldarowi, Yamadzie i wszystkim z Krwi, ale unikała wzroku Suroth.

— Jest rzeczą powszechnie wiadomą, że Zaired Elbar był człowiekiem zaprzedanym duszą i ciałem Suroth. Nie robił nic prócz tego, co ona nakazała. Tym samym nie ma już Suroth Sa- belle Meldarath. Ta da’covale będzie spełniać wszystkie zachcianki Straży Skazańców, póki włosy nie odrosnąjej na tyle, by wyglądała przyzwoicie, kiedy zostanie odesłana na targ niewolników.

Suroth nawet nie pomyślała o nożu, którym zamierzała otworzyć sobie żyły, nożu znajdującym się w jej apartamentach. W ogóle nie potrafiła o niczym myśleć. Zanim jeszcze zaczęli zdzierać z niej szaty, z jej gardła wydobyło się nieartykułowane wycie.

Po Tar Valon andorańskie słońce przypiekało mocno. Gdy tylko brama zamigotała i zniknęła, zamykając widok na Gaj Ogirów w Tar Valon, Pevara zdjęła płaszcz, upchnęła go za siodłem. Żadna z nich nie chciała, by ktoś był świadkiem ich wyjazdu. Z tego też powodu wrócą także do Gaju, chyba że sprawy pójdą bardzo źle. W takim wypadku pewnie nigdy nie wrócą. Osobiście sądziła, że stojące przed nimi zadanie wymaga kogoś łączącego nadzwyczajne zdolności dyplomatyczne z odwagą lwa. Cóż, nie uważała siebie za tchórzliwą. Tego przynajmniej była pewna.

— Gdzie się nauczyłaś splotu pozwalającego nałożyć na Strażnika więź zobowiązań? — zapytała znienacka Javindhra, w podobny sposób pozbywając się wierzchniego okrycia.

— Powinnaś pamiętać, że to ja kiedyś zaproponowałam, iż Czerwonym siostrom przydaliby się Strażnicy. — Pevara wsunęła dłonie w czerwone rękawiczki do konnej jazdy, w istocie lekceważąc pytanie. Spodziewała się, że padnie. — Dlaczego zaskakuje was, że znam splot? — Po prawdzie, to musiała zapytać Yukiri i tylko z najwyższym wysiłkiem uniknęła wyjawienia prawdziwego powodu. Wątpiła wszakże, by Yukiri nabrała podejrzeń. Czerwona siostra nakładająca więź zobowiązań Strażnikowi była równie wiarygodna co latająca kobieta. Ale rzecz jasna, po to właśnie przybyła do Andoru. Po to przybyły wszystkie.

Javindhrę do wyjazdu z nimi zmusiło dopiero polecenie Tsutamy, wydane, gdy okazało się, że Pevara i Tarna nie potrafią podać wystarczającej liczby imion ochotniczek, aby zadowolić Najwyższą. Zasiadająca Komnaty o kwadratowej twarzy nawet nie zatroszczyła się, by ukryć swe niezadowolenie, przynajmniej przed Pevarą, choć w obecności Tsutamy maskowała je idealnie. Tarna oczywiście też z nimi pojechała, jasnowłosa i zimna niczym lód, stułę Opiekunki zostawiła w Białej Wieży i tylko szare suknie do konnej jazdy haftowane były aż do kolan czerwienią. Opiekunka Kronik Elaidy będzie miała trudności z zatrzymaniem Strażnika, choć i tak mężczyźni mieli zamieszkać w mieście, z dala od Wieży — z drugiej strony, wszystko od początku było jej pomysłem, więc jeśli nawet nie była ochocza, to przynajmniej zdeterminowana wziąć udział w eksperymencie. Poza tym decydowała tu konieczność zgromadzenia odpowiedniej liczby sióstr, ponieważ tylko trzem idea się spodobała i zgłosiły się na ochotnika. Zasadnicze zadanie Czerwonych, czyli znajdowanie mężczyzn potrafiących przenosi ći sprowadzanie ich do Wieży w celu poskromienia, utrwaliło się w dziejach tak dawno, że w istocie zatruło stosunek Czerwonych do wszystkich mężczyzn, nic dziwnego więc, iż odzew na ich poszukiwania był mizerny. Jezrail była Tairenianką o kwadratowej twarzy, która przechowywała malowaną miniaturę chłopca, za którego omal nie wyszła, zanim przybyła do Wieży. Jego wnuki były już pewnie rodzicami, a ona wciąż wspominała go z czułością. Desala, piękna Cairhienianka z wielkimi, ciemnymi oczyma i nieszczęsnym temperamentem, korzystała z każdej szansy, by tańczyć do upadłego z rozmaitymi mężczyznami. A Melare, pulchna, bystra, rozmiłowana w sztuce konwersacji, posyłała pieniądze do Andoru, by opłacać naukę swoich pociotków, jak wcześniej opłacał a naukę siostrzeńców i siostrzenic.

Zmęczona szukaniem drobnych wskazówek, ewentualnie pomyślnego stosunku do ich sprawy, zmęczona delikatnym sondowaniem tego, co naprawdę mogą znaczyć, Pevara przekonała Tsutamę, że sześć na początek wystarczy. Zbyt liczny oddział mógłby wzbudzić jakąś niepożądaną reakcję. Mimo wszystko, gdyby wszystkie Czerwone Ajah albo bodaj połowa pojawiły się pod Czarną Wieżą mogłoby to być uznane za akt wypowiedzenia wojny. Nie sposób przewidzieć, do jakiego stopnia mężczyźni zachowali zdrowe zmysły. Za plecami Tsutamy zgodziły się wszystkie na jedno. Nie nałożą więzi zobowiązań żadnemu mężczyźnie zdradzającemu oznaki szaleństwa. To znaczy, jeśli tamci pozwolą któremukolwiek nałożyć więzi zobowiązań.

Siatki szpiegowskie Ajah w Caemlyn słały obszerne raporty na temat Czarnej Wieży, niektóre z ich oczu i uszu znalazły nawet zatrudnienie wewnątrz, więc nie miały najmniejszych kłopotów ze znalezieniem mocno zużytego bitego traktu, który prowadził od miasta do pretensjonalnej czarnej bramy sklepionej podwójnym łukiem, wysokiej prawie na pięćdziesiąt stóp i szerokiej na dziesięć piędzi, zwieńczonej krenelażami wokół skierowanej w dół centralnej kamiennej iglicy, i otoczonej z dwóch strony krenelażowanymi, czarnymi wieżami, wznoszącymi się na wysokość co najmniej pięćdziesięciu piędzi. Brama nie miała żadnych wierzei, które można by faktycznie zawrzeć, a czarny, kamienny mur, który ciągnął się jak wzrokiem sięgnąć na wschód i zachód i w który wbudowano w pewnych odstępach bastiony i wieże, nigdzie nie był wyższy niż na cztery, pięć kroków. Na nierównym szczycie rosło zielsko i trawy, teraz delikatnie falujące na wietrze. Te niedokończone ściany wyglądały, jakby miano ich nigdy nie skończyć i nadawały bramie wygląd niedorzeczny.

Niemniej trzej mężczyźni, którzy znienacka pojawili się w przestrzeni bramy, nie mieli w sobie nic niedorzecznego. Odziani byli w długie, czarne kaftany, u boków mieli miecze. Jeden, szczupły młodzieniec z podkręconymi wąsami, miał wpiętą w wysoki kołnierz szpilkę w kształcie miecza. Oddany, Pevara zwalczyła odruch, by uznać go za odpowiednika Przyjętej, a pozostałych jako nowicjuszy. Nowicjuszki i Przyjęte pozostawały pod ochroną kierowano nimi, póki nie wiedziały dość o Mocy, żeby stać się Aes Sedai. Natomiast z licznych raportów wynikało, że

Żołnierzy i Oddanych traktowano jako gotowych do boju niemalże od momentu, gdy nauczyli się przenosić. I od pierwszego dnia przymuszano, wywierano presję, by chwytali tyle saidina, ile tylko mogli i wykorzystywali przy każdej okazji. Mężczyźni umierali od takiego traktowania, nazywano to „stratami w trakcie szkolenia”, jakby śmierć można było skryć za biurokratycznym żargonem. Na samą myśl o utraceniu w ten sposób nowicjuszki czy Przyjętej Pevarze wywracał się żołądek, ale wyglądało na to, że mężczyźni spokojnie przechodzili nad tym do porządku.

— Życzę wam miłego poranka, Aes Sedai — powiedział Oddany, kłaniając się lekko, gdy ściągnęły przed nim wodze swych koni. Ukłon był nadzwyczaj płytki, on zaś ani razu nie spuścił z nich wzroku. Akcent sugerował mieszkańca Murandy. — Ale pytaniem pozostaje, czegóż sześć sióstr może szukać u bram Czarnej Wieży w tak miły poranek?

— Chcemy się widzieć z M’Haelem — odrzekła Pevara, cudem nie zająknąwszy się na tym słowie. W Dawnej Mowie oznaczało ono „wodza”, ale funkcjonując samo, bez kontekstu innych słów, miało znacznie silniejsze brzmienie, sugerując wodza wszystkiego i wszystkich.

— Ach, widzieć się z M’Haelem, doprawdy? A z jakich to Ajah, jeśli mogę spytać?

— Czerwonych — odparła Pevara i przyglądała się, jak tamten kilkukrotnie mruga. Nadzwyczaj satysfakcjonujące. Ale niezbyt pomocne.

— Czerwonych — powtórzył głosem bez wyrazu. Niemniej zaskoczenie nie trwało długo. — Dobrze więc. Enkazin, al’Seen, zostańcie na warcie, a ja tymczasem dowiem się, co M’Hael na to.

Odwrócił się, a w powietrzu przed nim pojawiła się srebrna pionowa pręga bramy, potem rozszerzyła się, tworząc otwór wielkości drzwi. Większej stworzyć nie potrafił? W Wieży dyskutowały trochę nad kwestią czy lepiej nałożyć więź zobowiązań mężczyznom najsilniejszym, czy raczej słabym. Słabych można by łatwiej kontrolować, podczas gdy silni mogli się okazać — z pewnością się okażą — bardziej użyteczni. Nie osiągnęły konsensusu, każda siostra miała decydować za siebie. Tymczasem Oddany wskoczył w bramę, która zamknęła się za nim, zanim Pevara miał a możliwość zobaczyć coś więcej niż białą kamienną platformę ze schodkami z jednej strony, a nad nią lity czarny kamień, który mógł być jednym z kamieni budulcowych ściany, wypolerowany do połysku.

Pozostali dwaj stali pod podwójnym łukiem, jakby chcieli zagrodzić siostrom drogę. Jeden był chudym Saldaeaninem o wydatnym nosie, w wieku pewnie już średnim i wyglądał na urzędnika — może chodziło o to, że garbił się lekko, jakby długie godziny spędzał pochylony nad biurkiem; drugi był ledwie chłopcem, właściwie prawie dzieckiem jeszcze i wciąż odgarniał dłonią włosy, które niesforny wiatr zrzucał mu na oczy, Żaden nie wykazywał śladu lęku, że stoją samo wtór wobec sześciu sióstr. Jeśli byli sami. Może w tych wieżach znajdowali się inni? Pevara powstrzymała się, by nie zerkać na szczyty wież.

— Ty tam, chłopcze — zagaiła Desala głosem jak dzwoneczki. Dzwoneczki śpiewające gniewem. Najłatwiejszym sposobem prowokacji było skrzywdzenie dziecka. — Powinieneś być w domu z matką i uczyć się czytać. Co tu robisz? — Chłopak spłonął szkarłatem i znowu odgarnął włosy z czoła.

— Saml jest w porządku, Aes Sedai — powiedział Saldaeanin, klepiąc chłopaka po ramieniu. — Szybko się uczy, nie trzeba mu nic dwa razy pokazywać. — Chłopak wyprostował się, na jego twarzy rozbłysła duma, wsunął kciuki za pas od miecza. Miecz w jego wieku! Prawda, synowie szlachty zaczynali się wprawiać we władaniu mieczem na kilka lat przed osiągnięciem wieku Samla, ale nikt nie powinien mu pozwolić z nim paradować!

— Pevara — chłodno oznajmiła Tarna. — Żadnych dzieci, Wiem, że mają tu dzieci, ale żadnych dzieci.

—Światłości! — westchnęła Melare. Siwa klacz wyczuła jej wzburzenie i zarzuciła łbem. — Z pewnością żadnych dzieci!

— To byłoby odrażające — dodała Jezrail.

— Żadnych dzieci — szybko zgodziła się Pevara. — Myślę, że zanim coś więcej powiemy, powinnyśmy poczekać na spotkanie z panem... z M’Haelem. — Javindhra parsknęła.

— Co znaczy, żadnych dzieci, Aes Sedai? — zapytał Enkazin, marszcząc brwi. — Co znaczy, żadnych dzieci? — powtórzył, gdy żadna mu nie odpowiedziała.

Już nie wyglądał na skromnego urzędnika. Wciąż był zgarbiony, ale oczy o nakrapianych tęczówkach znienacka popatrzyły... groźnie. Czy dzierżył męską połowę Źródła? Na samą możliwość dreszcz przebiegł po plecach Pevary, mimo to odepchnęła pokusę objęcia saidara. Niektórzy z umiejących przenosić mężczyzn chyba potrafili wyczuć, kiedy kobieta obejmowała Moc. Enkazin wyglądał obecnie, jakby nieobce mu były pochopne czyny.

Czekali w ciszy przerywanej od czasu do czasu stukiem kopyta przestępującego z nogi na nogę konia, Pevara oddawała się ćwiczeniom w cierpliwości, Javindhra narzekała pod nosem. Pevara nie potrafiła usłyszeć słów, ale ton narzekania był oczywisty. Tarna i Jezrail wydobyły z juków książki i pogrążyły się w lekturze. Dobrze. Niech ci Asha’mani widzą ich beztroskę. Ale chyba nawet chłopak nie był pod wrażeniem. On i Saldaeanin stali w przestrzeni bramy, przyglądając im się, prawie nie mrugając oczyma.

Po jakiejś może półgodzinie otworzyła się większa brama i wyszedł z niej Murandianin.

— M’Hael przyjmie was w pałacu, Aes Sedai. Jedźcie. — Skinieniem głowy wskazał bramę.

— Nie pokażesz nam drogi? — zapytała Pevara, zsiadając z konia. Brama była spora, mimo to musiałaby się schylać, przejeżdżając przez nią.

— Po drugiej stronie będzie na was ktoś czekał, on pokaże drogę. — Wybuchnął śmiechem. — M’Hael nie obraca się w towarzystwie takich jak ja. — Pevara postanowiła zapamiętać sobie to zdanie do późniejszego przemyślenia.

Gdy tylko ostatnia z nich znalazła się po drugiej stronie, przy białej, kamiennej platformie z jej lśniącym niczym lustro czarnym kamieniem, brama zamigotała i zniknęła, ale na miejscu nie były same. Czterech mężczyzn i dwie kobiety w zgrzebnych wełnach wzięli od nich wodze koni, a smagły, mocno zbudowany mężczyzna ze srebrnym mieczem i wężową czerwonozłotą sylwetką smoka na wysokim kołnierzu czarnego kaftana, ukłonił się im nieznacznie.

— Proszę za mną — rzekł krótko z taraboniańskim akcentem. Jego oczy były niczym dwa świdry.

Pałac, o którym wspominał Murandianin, nie musiał się wstydzić tego określenia — dwa piętra białego marmuru, zwieńczone spiczastymi kopułami i iglicami w stylu saldaeańskim, oddzielone od nagiej, ubitej ziemi szeroką, białą platformą. Nie był to może najbardziej okazały z pałaców, niemniej większość szlachty zazwyczaj zajmowała budynki mniejsze i mniej dostojne. Rozległe, kamienne schody prowadziły do szerokiego podestu przed wysokimi, podwójnymi drzwiami, Na obu skrzydłach drzwi wyrzeźbiono i pozłocono urękawicznioną pięść, ściskającą trzy błyskawice. Drzwi otworzyły się, zanim Tairenianin do nich dotarł, choć wokół nie było widać śladu służby. Mężczyzna musiał przenieść. Pevarę znowu przeszył ten dreszcz. Javindhra mruknęła coś pod nosem. Tym razem brzmiało to jak modlitwa.

Pałac mógł należeć do dowolnego szlachcica znajdującego upodobanie w gobelinach ze scenami batalistycznymi oraz czerwonych i czarnych płytkach posadzki, tyle że w zasięgu wzroku nie było żadnej służby. Wiadomo, że ma służących i tylko Czerwone Ajah nie zdołały zainstalować wśród nich swoich oczu i uszu, ale czy kazał im trzymać się z dala, kiedy ich nie potrzebował, czy teraz usunął ich z korytarzy? Może nie chciał, by ktokolwiek widział sześć Aes Sedai. Ta linia rozumowania doprowadziła Pevarę do konkluzji, których wolałaby raczej nie brać pod uwagę. Zanim opuściła Białą Wieżę, rozważyła spokojnie wszelkie możliwe zagrożenia. Nie było sensu teraz ich roztrząsać.

Komnata, do której zaprowadził je Tairenianin, była prawdziwą salą tronową pierścień spiralnie rzeźbionych, czarnych kolumn podtrzymywał największą zapewne kopułę tego przybytku, wnętrze komnaty aż ociekało od pozłoty, z sufitu liczne pozłacane lampy zwisały na pozłacanych łańcuchach. Na dodatek pod ścianami stały wysokie lampy z odblaśnikami. Po obu stronach sali stała może setka ludzi w czarnych kaftanach. Każdy miał przy kołnierzu miecz i smoka, a twarze ich były twarde, pożądliwe, okrutne. Sto par oczu spoczęło na niej i pozostałych siostrach.

Tairenianin nie zaanonsował ich, po prostu bez słowa przyłączył się do ciżby Asha’manów i pozwolił samym przejść przez komnatę. Płytki posadzki tutaj też układały się w czerwonoczarną szachownicę. Taim musiał szczególnie lubić te dwa kolory. On sam rozpierał się na siedzisku, zasługującym w każdym calu na miano tronu: masywne krzesło, równie mocno rzeźbione i złocone, co każdy tron, jaki widziała w życiu, ustawione na szczycie podwyższenia z białego marmuru. Pevara skupiła na nim wzrok i nie tylko po to, by uniknąć śledzących ją spojrzeń wszystkich mężczyzn, którzy potrafili przenosić. Mazrim Taim przyciągał wzrok. Był wysoki, z mocno zakrzywionym nosem, otaczała go aura fizycznej siły. I atmosfera mroku. Nogi miał skrzyżowane w kostkach, jedną rękę swobodnie przewiesił przez poręcz tronu, a mimo to wyglądał, jakby w każdej chwili gotów był eksplodować gwałtem. Ciekawe, że choć czarny kaftan miał haftowany w niebiesko-złote smoki owijające się wokół rękawów od łokci po mankiety, nie widać było odznak przy kołnierzu.

— Sześć sióstr z Czerwonych Ajah — powiedział, kiedy zatrzymały się przed podwyższeniem. Jego oczy... Wcześniej wydawało jej się, że to Tairenianin miał oczy jak świdry. — Spodziewam się, że nie przybyłyście nas wszystkich poskromić. — W pomieszczeniu rozległy się chichoty. — O czym więc chciałybyście ze mną rozmawiać?

— Jestem Pevara Tazanovni, Zasiadająca Komnaty z ramienia Czerwonych — przedstawiła się. — To jest Javindhra Doraille, również Zasiadająca z ramienia Czerwonych. Pozostałe to: Tarna Feir, Desala Nevanche...

— Nie pytałem was o imiona — uciął zimno Taim. — Pytałem, po co tu przybyłyście?

Nie zapowiadało się dobrze. Udało jej się opanować pragnienie wciągnięcia głębokiego oddechu, ale ledwo. Na zewnątrz była zimna i spokojna. Wewnątrz zastanawiała się, czy końcem tego dnia nie będzie siłą narzucona im więź zobowiązań. Albo śmierć.

— Chcemy omówić kwestię nałożenia Asha’manom więzi zobowiązań i uczynienia z nich Strażników. Mimo wszystko, wyście nałożyli zobowiązania pięćdziesięciu jeden siostrom. Wbrew ich woli. — Najlepiej niech zdaje sobie sprawę, że od początku wiedziały. — Jednakowoż my nie proponujemy nikomu więzi wbrew jego woli.

Wysoki, złotowłosy mężczyzna stojący blisko podwyższenia wyszczerzył do niej zęby.

— Dlaczego mielibyśmy pozwolić Aes Sedai, by jakiemukolwiek m... — Coś niewidzialnego uderzyło go w bok głowy tak mocno, że cisnęło nim w powietrze, a zanim zwalił się bezwładnie na posadzkę, oczy już miał zamknięte, krew ciekła z nosa.

Szczupły, łysiejący i siwawy mężczyzna z rozwidloną brodą pochylił się, żeby palcem wskazującym dotknąć głowy tamtego.

— Żyje — powiedział, prostując się . — Ale ma pękniętą czaszkę i złamaną szczękę. — Równie dobrze mógłby mówić o pogodzie. Żaden z mężczyzn nie zaproponował tamtemu Uzdrawiania. Żaden!

— Dysponuję pewnymi skromnymi zdolnościami Uzdrawiania — powiedziała Melare, zbierając spódnice i ruszając w kierunku leżącego mężczyzny. — Myślę, że dość już tego. Jeśli pozwolisz.

Taim pokręcił głową.

— Nie udzielam ci pozwolenia. Jeżeli Mishraile przeżyj do zmierzchu, zostanie Uzdrowiony. Być może ból nauczy go, że lepiej trzymać język za zębami. Powiadacie, że chcecie związać ze sobą Strażników? Czerwone?

W ostatnim słowie zmieściło się mnóstwo pogardy, ale Pevara postanowiła ją zignorować. Natomiast oczy Tarny mogłyby chyba zamrozić słońce. Pevara ostrzegawczo położyła dłoń na ramieniu tamtej, równocześnie nie przestając mówić:

— Czerwone mają doświadczenie z mężczyznami, którzy potrafią przenosić. — Szmer podniósł się wśród zgromadzonych Asha’manów. Gniewny szmer. To również zignorowała. — Nie boimy się ich. Obyczaje czasem równie trudno zmienić co prawa, może niekiedy trudniej, ale postanowiłyśmy zmienić nasze. Odtąd Czerwone siostry mogą nakładać Strażnikom więzi zobowiązań, ale tylko na mężczyzn, którzy potrafią przenosić. Każda siostra może wziąć sobie tylu Strażników, ilu będzie chciała. Wnioskują c z przykładu Zielonych, spodziewam się, że nie będzie to więcej niż trzech czy czterech.

— Proszę bardzo.

Tym razem wbrew najszczerszym wysiłkom Pevara zamrugała.

— Proszę bardzo? — Chyba musiała go źle zrozumieć. Przecież nie mógł dać się przekonać tak łatwo.

Oczy Taima zdawały się wiercić dziury w jej głowie. Rozłożył ręce, ale to już był czysto szyderczy gest.

— A co chcesz, żebym odpowiedział? Wet za wet? Po równo? Usłyszałaś „proszę bardzo”, więc zapytaj, który z nich zgodzi się na nałożenie więzi zobowiązań . Poza tym, wspomnij stare porzekadło: „Niechaj władca chaosu zapanuje wnet”. — Komnata eksplodowała śmiechem.

Pevara nigdy nie słyszała takiego porzekadła. Tamci się śmiali, a jej włosy stawały dęba na głowie.

Glosariusz

Nota o datach w poniższym glosariuszu

Kalendarz Tomański (opracowany przez Tomę dur Ahmida) został przyjęty około dwu stuleci po śmierci ostatniego mężczyzny Aes Sedai i rejestrował lata, które upłynęły Od Pęknięcia Świata (OP). Wiele z jego zapisów uległo zniszczeniu podczas Wojen z Trollokami i pod ich koniec wybuchł spór o poszczególne daty liczone według starego systemu. Tiam z Gazar opracował zatem nowy kalendarz, którego początkiem był koniec Wojen i który uświetniał wyzwolenie spod zagrożenia ze strony trolloków. Każdy odnotowany w nim rok określano jako Wolny Rok (WR). Kalendarz Gazarański wszedł do powszechnego użytku w ciągu dwudziestu lat od zakończenia Wojen. Artur Jastrzębie Skrzydło starał się wprowadzić kolejny kalendarz, datujący swój początek od ufundowania jego imperium (OU), ale dzisiaj znany jest on jedynie historykom. Po ogólnej destrukcji, śmierci i zniszczeniach, które przyniosła z sobą Wojna Stu Lat, pojawił się następny kalendarz, opracowany przez Uren din Jubai Szybującą Mewę, uczoną Ludu Morza, i upowszechniony przez Farede, Panarch Tarabonu. Kalendarz Faredański, zapisujący lata Nowej Ery (NE), liczone od arbitralnie przyjętego końca Wojny Stu Lat, pozostaje obecnie w powszechnym użyciu.

Aelfinn: Rasa istot z wyglądu zasadniczo przypominających człowieka, ale z wyraźnymi wężopodobnymi cechami, które udzielają prawdziwych odpowiedzi na trzy pytania. Niezależnie od natury tych pytań, odpowiedzi na nie są zawsze prawdziwe, nawet jeśli często udzielane w słowach niejasnych; dodatkowo należy podkreślić, że pytania dotyczące Cienia mogą się okazać skrajnie niebezpieczne. Ich miejsce zamieszkania pozostaje nieznane, aczkolwiek skontaktować się z nimi można, przechodząc przez ter’angreal, który ongiś pozostawał w Mayene, a obecnie znajduje się w Kamieniu Łzy. Istnieją także doniesienia, w myśl których dotrzeć do nich można, wchodząc do Wieży Ghenjei. Mówią Dawną Mową, znają traktaty i umowy, wchodzącym do ich domeny zadają pytania o to, czy ci mają przy sobie żelazo, instrumenty muzyczne oraz urządzenia do rozpalania ognia. Patrz również: Eelfinn.

Amayarowie: Mieszkańcy wysp Ludu Morza. Ze względu na to, że nie odbywają dalekich podróży morskich, o ich istnieniu wie mało kto poza Atha’an Miere, ale to właśnie oni wytwarzają słynną na cały świat porcelanę Ludu Morza. Są wyznawcami Drogi Wody, która każe akceptować to, co jest, zamiast pragnąć tego, co by się chciało; otwarte morze przeraża ich, co sprawia, że wyprawiają się na nie tylko w niewielkich łodziach rybackich, nigdy nie tracąc z oczu lądu. Prowadzą nadzwyczaj pokojowy tryb życia, nie wymagający szczególnych zabiegów ze strony gubernatorów, jakich stawiają nad nimi Atha’an Miere. Ponieważ dla odmiany gubernatorzy Atha’an Miere zazwyczaj nie lubią się osiedlać z dala od morza, Amayarowie w istocie sami rządzą własnymi wioskami, stosując się do własnych praw i obyczajów.

Arad Doman: Naród mieszkający na wybrzeżu Oceanu Aryth. Obecnie rozrywany wojną domową oraz walkami z osobami, które opowiedziały się po stronie Smoka Odrodzonego. Stolicą kraju jest Bandar Eban. W Arad Doman władcę (króla albo królową) wybiera rada przedstawicieli cechów kupieckich (Rada Kupców), która prawie zawsze składa się wyłącznie z kobiet. Król lub królowa musi pochodzić z arystokracji, nie zaś z warstwy kupieckiej i potencjalnie rządzi dożywotnio. Oficjalnie król lub królowa posiada władzę absolutną, chociaż Rada może go (albo ją) usunąć trzema czwartymi głosów swoich członków. Obecnym władcą jest Król Alsalam Saeed Almadar, Lord Almadar, Głowa Dynastii Almadar. Jego aktualne miejsce pobytu okryte jest tajemnicą.

Asha’man: (1) W Dawnej Mowie „opiekun” albo „obrońca”, z dodatkowym zaznaczeniem, iż jest to obrońca prawdy i sprawiedliwości. (2) Miano oznaczające zarówno zbiorowość, jak i rangę, nadawane mężczyznom, którzy przybyli do Czarnej Wieży, położonej koło Caemlyn w Andorze, aby tam uczyć się przenoszenia Mocy. Ich szkolenie skupia się na metodach wykorzystania Jedynej Mocy w charakterze broni, a kiedy już nauczą się obejmować saidina, czyli męską połowę Prawdziwego Źródła, to wówczas wymaga się od nich wykonywania wszystkich obowiązków z użyciem Mocy, co stanowi kolejne odejście od zasad przestrzeganych w Białej Wieży. Nowo przyjęty mężczyzna otrzymuje tytuł Żołnierza; nosi prosty, skrojony na andorańską modłę, czarny kaftan z wysokim kołnierzem. Po wyniesieniu do rangi Oddanego uzyskuje prawo do wpinania w kołnierz kaftana srebrnej szpili zwanej Mieczem. Awans do rangi Asha’mana równa się prawu do wpinania Smoka — wykonanej ze złota i czerwonej emalii broszy. Mimo iż wiele kobiet, w tym również żony, ucieka, gdy odkrywają, że ich mężczyźni potrafią przenosić Moc, to jednak całkiem sporo mieszkańców Czarnej Wieży jest żonatych i tacy stosują własną odmianę więzi Strażnika, za której pomocą łączą się z żonami. Ta sama więź, przekształcona tak, by narzucać posłuszeństwo, jest ostatnimi czasy wykorzystywana do wiązania pojmanych do niewoli Aes Sedai. Asha’manom przewodzi Mazrim Taim, który każe mówić na siebie M’Hael, co w Dawnej Mowie oznacza „wodza”.

Balwer, Sebban: Oficjalnie były sekretarz Pedrona Nialla (Lord Kapitan Komandor Synów Światłości), potajemnie jego mistrz szpiegów. Z sobie tylko wiadomych powodów pomógł Morgase (kiedyś Królowej Andoru) w ucieczce przed Seanchanami z Amadoru, po czym znalazł zatrudnienie na posadzie sekretarza Perrina t’Bashere Aybary i Faile ni Bashere t’Aybara. Niemniej z czasem zakres jego obowiązków rozrósł się i teraz kieruje działaniami Cha Faile, jest też mistrzem szpiegów Perrina, choć Perrin go za takiego nie uważa. Patrz: Cha Faile.

Cha Faile: (1) W Dawnej Mowie „Szpon Sokoła”. (2) Nazwa przyjęta przez młodych Cairhienian i Tairenian, rzekomych wyznawców ji’e’toh, którzy przysięgli lojalność Faile ni Bashere t’Aybara. Działają potajemnie jako jej osobista służba zwiadowczo- — szpiegowska. Od czasu porwania Faile przez Shaido Aiel Cha Faile kontynuuje swoją działalność pod kierownictwem Sebbana Balwera.

Chorąży: Stopień wojskowy Seanchan równorzędny istniejącemu obecnie pod tym samym mianem w dawnej domenie Artura Jastrzębie Skrzydło.

Corenne: W Dawnej Mowie „Powrót”. Termin, jakim Seanchanie określają zarówno flotę złożoną z tysięcy statków, jak i setki tysięcy żołnierzy, rzemieślników i innych przewożonych przez te statki osób, które przybędą śladem Zwiastunów, by na powrót przejąć ziemie ukradzione potomkom Artura Jastrzębie Skrzydło. Corenne dowodzi kapitan-generał Lunął Galgan. Patrz również: Hailene, Rhyagelle.

cuendillar. Przypuszczalnie niezniszczalna substancja stworzona podczas Wieku Legend. Wszelka znana energia użyta podczas próby rozbicia go zostaje wchłonięta, sprawiając, że cuendillar staje się jeszcze mocniejszy. Chociaż tajemnica związana ze stworzeniem cuendillar a uważana jest za bezpowrotnie zaginioną, ostatnio pojawiły się pogłoski o nowych przedmiotach z niego wykonanych. Cuendillar jest również znany jako prakamień.

Czerwonoręcy: Żołnierze Legionu Czerwonej Ręki, których wybrano do tymczasowych obowiązków typu policyjnego, pilnowali zatem, czy inni żołnierze Legionu nie powodują kłopotów lub szkód w jakimś mieście albo wsi. Nazwani tak ze względu na noszone podczas służby szerokie czerwone opaski naramienne, które przykrywają im prawie całe rękawy. Zwykle wybierani spomiędzy mężczyzn doświadczonych i godnych zaufania. Odkąd za wszelkie szkody muszą płacić sami, Czerwonoręcy z całych sił starają się dopilnować spokoju i porządku. Pewna liczba byłych Czerwonorękich udała się za Matem Cauthonem do Ebou Dar. Patrz również: Shen an Calhar.

da’covale: (1) W Dawnej Mowie termin oznaczał dosłownie „tego, kogo się posiada” względnie „osobę, która stanowi własność”. (2) U Seanchan słowem tym często określa się niewolników. Niewolnictwo ma w przypadku tego narodu długą i niezwykłą historię, tym bardziej że niewolnicy mieli u Seanchan prawo do zajmowania wysokich stanowisk i sprawowania władzy także nad ludźmi wolnymi. Patrz również: sojhin.

der’morat: (1) W Dawnej Mowie „mistrz tresury” (2). U Seanchan przyrostek dodawany w celu wyróżnienia doświadczonego, obdarzonego wysokimi umiejętnościami tresera egzotycznych istot, osobę, która szkoli innych treserów, np. der’morat’raken. Der’morat mogą się cieszyć stosunkowo wysoką pozycją społeczną, przy czym najwyższą zajmują der’sul’dam (treserzy sul’dam) zaliczający się do relatywnie wysokich rangą oficerów woj skowych. Patrz również: morat.

Dłoń: W Seanchan tym pojęciem nazywa się głównego asystenta lub szczebel w hierarchii imperialnych funkcjonariuszy. Dłoń Imperatorowej jest Pierwszej Rangi, a w skład niższych rang wchodzą Pomniejsze Dłonie. Niektóre Dłonie operują w tajemnicy, wśród nich te, które kierują pracą Poszukujących i Słuchaczy; inne działają jawnie, a ich rangę znamionuje odpowiednia liczba złotych dłoni wyhaftowanych na ubraniu.

Eelfinn: Rasa istot z wyglądu zasadniczo przypominających człowieka, ale z wyraźnymi cechami lisimi, które spełniają trzy życzenia, aczkolwiek w zamian za określoną cenę. Jeżeli ubiegający się o spełnienie życzenia nie wynegocjuje własnej ceny, Eelfinn sami ją wyznaczają. W takich okolicznościach zazwyczaj ceną jest śmierć, mimo to Eelfinn wywiązują się ze swej części umowy, choć sposób, w jaki tego dokonują, rzadko kiedy ma cokolwiek wspólnego z tym, o czym myślał autor życzenia. Ich miejsce zamieszkania pozostaje nieznane, aczkolwiek skontaktować się z nimi można było, przechodząc przez ter’angreal, który ongiś znajdował się w Rhuidean, a następnie został zabrany przez Moiraine Damodred do Cairhien, gdzie został zniszczony. Istnieją także doniesienia, w myśl których dotrzeć do nich można, wchodząc do Wieży Ghenjei. Wchodzącym do ich domeny zadają te same pytania co Aelfinn, dotyczące ognia, żelaza oraz instrumentów muzycznych. Patrz również: Aelfinn.

Fain, Padan: Były Sprzymierzeniec Ciemności, obecnie ktoś jeszcze gorszy niż Sprzymierzeniec i w takim samym stopniu wróg Przeklętych, jak i Randa al’Thora, którego nienawidzi całą duszą. Ostatnio widziany w Far Madding z Toramem Riatinem.

Fel, Herid: Autor dzieła Rozum i nierozum, a także innych książek. Fel był studentem (i nauczycielem) historii i filozofii w Akademii Cairhien. Znaleziono go w gabinecie z oderwanymi od ciała kończynami.

forsowanie, bycie forsowanym: Kiedy osoba dysponująca zdolnością przenoszenia przez dłuższy czas przenosi tyle Jedynej Mocy, ile tylko jest w stanie, lub przenosi moc bezustannie, uczy się szybciej i szybciej też rośnie w siłę. Ten sposób uczenia się zwany jest przez Aes Sedai forsowaniem lub byciem forsowanym i zdecydowanie nie jest przez nie zalecany jako forma szkolenia nowicjuszek oraz Przyjętych, ze względu na groźbę utraty życia czy wypalenia się uczennicy.

Gwardia Królowej: Elitarna formacja militarna w Andorze. W okresie pokoju Gwardia odpowiada za przestrzeganie praw Królowej i utrzymanie porządku. Gwardziści noszą czerwone kaftany, składające się z pancerza i kolczugi błyszczące zbroje, olśniewające czerwone płaszcze i stożkowe hełmy z kratowaną przyłbicą. Oficerowie wysokiej rangi noszą na ramieniu węzły rangi, na buty zaś mają prawo zakładać złote ostrogi zakończone lwimi głowami. Ostatnio Gwardię Królowej zasiliła osobista straż przyboczna Dziedziczki Tronu, którą tworzą prawie wyłącznie kobiety — z wyjątkiem ich kapitana, Doilina Mellara. Gwardzistki noszą znacznie bardziej zdobne mundury niż ich męscy odpowiednicy, w ich skład wchodzą kapelusze o szerokich rondach z białymi piórami, lakierowane na czerwono napierśniki i hełmy, jak też białe koronkowe szarfy z Białym Lwem Andoru.

Hailene: W Dawnej Mowie „Zwiastuni” albo „Ci, Którzy Przybyli Wcześniej”. Miano, jakie Seanchanie nadali wielkiemu korpusowi ekspedycyjnemu wysłanemu na drugi brzeg Oceanu Aryth w celu przeprowadzenia rekonesansu na ziemiach, którymi niegdyś władał Artur Jastrzębie Skrzydło. Obecnie Hailene, którymi dowodzi Wysoka Lady Suroth i których szeregi, dzięki wcieleniu rekrutów z podbitych ziem, uległy znacznemu zwielokrotnieniu, dalece powiększyli zakres swych zadań, które teraz znacznie wykraczają poza pierwotny cel. Właściwie ich rolę przejął Corenne. Patrz: Corenne, Rhyagelle.

Hanlon, Daved: Sprzymierzeniec Ciemności, były dowódca Białych Lwów na służbie u Przeklętego Rahvina, gdy ten, jako lord Gaebril, władał Caemlyn. Stamtąd Hanlon zabrał Białe Lwy do Cairhien z rozkazem poparcia rebelii przeciwko Smokowi Odrodzonemu. Białe Lwy rozbiła „bańka zła”, a Hanlonowi kazano wrócić do Caemlyn, gdzie jako Doilin Mellar wkradł się w łaski Elayne, Dziedziczki Tronu, a zgodnie z pogłoskami zrobił znacznie więcej, niż tylko jej się przypochlebiał.

Hierarchia Ludu Morza: Atha’an Miere, czyli Lud Morza, podlegają władzy Mistrzyni Statków Atha’an Miere, której asystują: Poszukiwaczka Wiatru Mistrzyni Statków oraz Mistrz Ostrzy. Niżej od nich stoją klanowe Mistrzynie Fał, którym również asystują Poszukiwaczki Wiatru oraz Mistrzowie Miecza. Podlegają im Mistrzynie Żagli (które są kapitanami statków) ich klanów, z których każda ma pod sobą swoją Poszukiwaczkę Wiatru i Mistrza Cargo. Poszukiwaczka Wiatru Mistrzyni Statków stoi ponad Poszukiwaczkami Wiatru Mistrzyń Fal, które z kolei mają władzę nad Poszukiwaczkami Wiatru Mistrzyń Żagli swoich klanów. Podobnie Mistrz Ostrzy pełni władzę nad wszystkimi Mistrzami Mieczy, a ci z kolei nad Mistrzami Cargo swoich klanów. Rangi wśród Ludu Morza nie są dziedziczne. Mistrzyni Statków jest wybierana dożywotnio przez Dwanaście Pierwszych Atha’an Miere, czyli dwanaście najstarszych klanowych Mistrzyń Fal. Z kolei klanowa Mistrzyni Fal jest wybierana przez dwanaście najstarszych Mistrzyń Żagli swego klanu, zwanych po prostu Dwunastoma Pierwszymi, którym to terminem wyróżnia się również najstarsze Mistrzynie Żagli. Taką przywódczynię może usunąć ze stanowiska drogą głosowania te same Dwanaście Pierwszych. Właściwie każdego oprócz Mistrzyni Statków można zdegradować, nawet do stanowiska majtka pokładowego, za nadużycie władzy, tchórzostwo albo inne przewinienia. Ponadto Poszukiwaczka Wiatru pod Mistrzynią Fal względnie Mistrzynią Statków, która umrze, musi przejść na służbę u kobiety niższej rangą i tym samym sama przechodzi na niższe stanowisko — w istocie na najniższe stanowisko, równe temu, jakie zajmuje kobieta wyniesiona ze statusu czeladniczki na Poszukiwaczkę Wiatrów w dniu, w którym owo wyniesienie się dokonuje. Atha’an Miere, które do niedawna dzięki rozlicznym zabiegom i podstępom podtrzymywały dystans wobec Aes Sedai, zdają sobie sprawę, że zdolne do przenoszenia kobiety żyją znacznie dłużej niż zwykli ludzie — mimo iż życie na morzu jest na tyle niebezpieczne, aby nie gwarantować im spodziewanej długości życia — a więc wiedzą że zanim umrze, Poszukiwaczka Wiatrów może kilkukrotnie dotrzeć na wyżyny i spaść z nich na dno.

Iluminatorów, Gildia: Społeczność, która przechowuje tajemnicę wytwarzania fajerwerków. Tajemnica strzeżona jest tak ściśle, że jej zdrajca może nawet zostać zabity. Iluminatorzy przyjęli swe miano od wielkich przedstawień zwanych Iluminacjami, które przygotowują dla władców lub najznaczniejszych arystokratów. Mniej okazałe fajerwerki sprzedawane są na wolnym rynku, zawsze jednak z dołączeniem ścisłej instrukcji i ostrzeżenia przed nieszczęściem, jakie może wyniknąć z próby zbadania, co znajduje się w środku. Kiedyś Gildia posiadała kapitularze w Cairhien i Tanchico, jednak obecnie oba zostały zniszczone. W dodatku członkowie Gildii w Tanchico zbuntowali się przeciwko najazdowi Seanchan. Tych, którzy przeżyli, Seanchanie zmienili w da’covale, toteż Gildia jako taka już nie istnieje. Poszczególni Iluminatorzy jednakże wciąż żyją na terenach znajdujących się poza władzą seanchańską i dokładają wszelkich starań, żeby ich Gildia nie została zapomniana. Patrz również: da’covale.

Ishara: Pierwsza Królowa Andoru (około 994-1020 WR). Tuż po śmierci Artura Jastrzębie Skrzydło przekonała swego męża, jednego z najwybitniejszych generałów Jastrzębiego Skrzydła, ażeby przerwał oblężenie Tar Valon i towarzyszył jej do Caemlyn z tyloma żołnierzami, ilu zdoła oderwać od armii. Tak więc w czasach, gdy inni usiłowali przejąć całe imperium Artura Jastrzębie Skrzydło i oczywiście przegrywali, Ishara ujęła żelazną dłonią niewielką część i odniosła zwycięstwo. Obecnie niemal wszyscy przedstawiciele arystokratycznych Domów Andoru mają w sobie jakąś domieszkę krwi Ishary i prawo do zasiadania na Tronie Lwa zależy zarówno od tego, czy w danym Domu jest jej bezpośredni potomek, jak i od liczby łączących z nią więzi pokrewieństwa, jakie da się ustalić.

Kaensada: Obszar wzgórz w Imperium Seanchan, zamieszkały przez barbarzyńskie plemiona, które nieustannie toczą z sobą wojny. Stale walczą z sobą także poszczególne rodziny. Plemiona różnią się obyczajami oraz tabu, które dla osób spoza plemienia często nie mają najmniejszego sensu. Większość barbarzyńców unika bardziej cywilizowanych mieszkańców seanchańskiego Imperium.

kalendarz: Tydzień składa się z dziesięciu dni, miesiąc z dwudziestu ośmiu dni, a rok z trzynastu miesięcy. Kilka świąt nie należy do żadnego z miesięcy; są to Niedziela (najdłuższy dzień w roku), Święto Dziękczynienia (przypada raz na cztery lata podczas wiosennego zrównania dnia z nocą) oraz Święto Zbawienia Wszystkich Dusz, zwane również Dniem Wszystkich Dusz (przypada raz na dziesięć lat podczas jesiennego zrównania dnia z nocą). Chociaż miesiące posiadają nazwy — Taisham, Jumara, Saban, Aine, Adar, Saven, Amadaine, Tammaz, Maigdhal, Choren, Shaldine, Nesan i Danu — używa się ich rzadko oprócz oficjalnych dokumentów i wypowiedzi urzędników. Większości ludzi wystarczą nazwy pór roku.

Kapitan-Generał: (1) Wojskowy stopień przywódcy Gwardii Królowej w Andorze. Funkcję tę pełni obecnie Lady Birgitte Trahelion. (2) Tytuł przywódczyni Zielonych Ajah, chociaż znany tylko członkiniom Zielonych. Stanowisko to aktualnie pełni Adelorna Bastine w Wieży, natomiast wśród buntowniczek Aes Sedai skupionych wokół Egwene al’Vere — Myrelle Berengan.

Kapitan Lansjerów: W większości krajów w normalnych okolicznościach szlachcianki nie prowadzą osobiście swych zbrojnych do bitwy. Zamiast tego najmują zawodowego, niemal zawsze wywodzącego się z gminu, żołnierza, który jest odpowiedzialny za szkolenie zbrojnych i jednocześnie nimi dowodzi. W zależności od danego kraju człowiek taki nosi tytuł Kapitana Lansjerów, Kapitana Miecza, Mistrza Koni, względnie Mistrza Lanc. Niejednokrotnie, być może nieuchronnie, rodzą się w związku z tym pogłoski o związkach bliższych niż między lady a sługą. Niekiedy te pogłoski są prawdziwe.

Kapitan Miecza: Patrz: Kapitan Lansjerów.

Kółko Dziewiarskie: Zrzesza przywódczynie Rodziny. Żadna z członkiń Rodziny nigdy nie poznała zasady, na bazie której Aes Sedai tworzą swoją hierarchię — ta wiedza jest przekazywana dalej dopiero wtedy, gdy dana Przyjęta zda swoje sprawdziany do szala — dlatego więc zupełnie nie interesuje ich siła w posługiwaniu się Mocą przykładają za to wielką wagę do wieku, przy czym starsze kobiety zawsze stoją ponad młodszymi. Kółko Dziewiarskie (wybrano taką nazwę, bo podobnie jak Rodzina brzmi niewinnie) składa się z trzynastu najstarszych Kuzynek mieszkających w Ebou Dar, na ich czele zaś stoi Najstarsza. Zgodnie z przyjętymi zasadami wszystkie będą musiały ustąpić ze stanowisk, gdy nadejdzie pora na zmianę miejsca pobytu, dopóki jednak są mieszkankami Ebou Dar, dopóty sprawują nadrzędną władzę nad Rodziną w stopniu, którego mogłaby im pozazdrościć dowolna Zasiadająca na Tronie Amyrlin. Patrz również: Rodzina.

Krew: Termin, którym Seanchanie określają swoją arystokrację. Istnieją stopnie szlachetności wśród członków Krwi. Przedstawiciele Szlachetnej Krwi golą sobie boki głów i malują paznokcie — im lepiej ktoś urodzony, tym więcej paznokci ma pomalowanych — jednak członkom mniej znaczącej szlachty, zwanej pomniejszą Krwią wolno sobie malować tylko paznokcie małych palców. Można należeć do Krwi z urodzenia, ale także zostać do niej wyniesionym, co często stanowi nagrodę za wybitne osiągnięcia bądź też zasługi dla Imperium.

Legion Czerwonej Ręki: Patrz: Shen an Calhar.

Legion Smoka: Duża formacja militarna złożona wyłącznie z przedstawicieli piechoty, którzy poprzysięgli lojalność Smokowi Odrodzonemu i których szkoli Davram Bashere zgodnie z opracowanymi przez niego i Mata Cauthona założeniami. Rola Legionu mocno odbiega od tej, jaką zazwyczaj przypisuje się piechocie. Choć sporo mężczyzn zwyczajnie zgłasza się na ochotnika, wielkie rzesze kandydatów zgarniają grupy werbunkowe z Czarnej Wieży, które najpierw gromadzą wszystkich pragnących się przyłączyć do Smoka Odrodzonego mężczyzn z danego obszaru, a potem przenoszą ich przez bramy w okolice Cairhien, gdzie z kolei z ich grupy wyławiają tych, których można uczyć przenoszenia Mocy. Pozostałych, których jest zresztą znacznie więcej, odsyła się do obozów szkoleniowych Bashere’a.

Legion Muru: Pierwotnie elitarna formacja wojskowa Ghealdan stanowiąca nie tylko jądro armii złożonej ze zbrojnych ghealdańskiej szlachty, ale także dostarczająca członków ochrony osobistej władców Ghealdan i zajmująca się — w miejsce Straży Miejskiej — strzeżeniem porządku w Jehannah, stolicy Ghealdan. Po tym jak wyznawcy Proroka Masemy urządzili rzeź Legionowi, a następnie bezwzględnie ścigali niedobitków, Wysoka Rada Królewska doszła do wniosku, że nieobecność Legionu w istocie oznacza zwiększenie jej władzy i nie dopuściła do sformowania go na nowo. Jednak ponowne sformowanie Legionu leży w planach obecnej królowej, Alliandre Maritha Kigarin; plany te mógłby zdestabilizować sytuację w kraju, gdyby Wysoka Rada Królewska dowiedziała się o ich istnieniu.

Magazyn: Dział Biblioteki Wieży. Powszechnie znanych jest dwanaście Magazynów, w każdym znajdują się książki i zapiski odnoszące się do jakiegoś szczególnego tematu albo do dziedzin sobie pokrewnych. Trzynasty Magazyn, znany tylko Aes Sedai, zawiera tajne dokumenty, zapiski i historie, które mogą przeglądać jedynie Zasiadająca na Tronie Amyrlin, Opiekunka Kronik, Zasiadające w Komnacie Wieży, no i oczywiście garść bibliotekarek, które opiekują się Trzynastym Magazynem.

marath’damane: W Dawnej Mowie „te które trzeba wziąć na smycz”. Termin stosowany przez Seanchan wobec wszystkich kobiet zdolnych do przenoszenia Mocy, którym jeszcze nie założono obroży damane.

marsz: Patrz: miary powierzchni.

Mądra: Tytuł nadawany w Ebou Dar kobietom słynącym z niezwykłych umiejętności uzdrawiania niemal każdej dolegliwości. Zgodnie z tradycją Mądre wyróżniają się czerwonymi pasami. Chociaż już zauważono, że wiele czy wręcz większość Mądrych eboudarianek nawet nie pochodzi z Altary, a tym bardziej z Ebou Dar (który to fakt jeszcze do niedawna pozostawał nieznany), to jednak zaledwie nieliczni wiedzą że wszystkie Mądre są w rzeczywistości członkiniami Rodziny, praktykującymi rozmaite odmiany Uzdrawiania, a swe zioła i maści rozdają jedynie dla pozoru. Od czasu ucieczki Rodziny z Ebou Dar, gdy Seanchanie zajęli miasto, nie ma tam żadnej Mądrej. Patrz również: Rodzina.

Mellar, Doilin: Patrz: Hanlon, Daved.

Mera’din: W Dawnej Mowie „Pozbawieni Braci”. Nazwa przyjęta przez tych Aielów, którzy porzucili swój klan i szczep, po czym przyłączyli się do Shaido, ponieważ albo nie potrafili zaakceptować Randa al’Thora, człowieka z bagien, jako Car’a’carna, albo dlatego, że nie chcieli uznać rewelacji dotyczących historii i pochodzenia Aielów. Opuszczenie klanu i szczepu z dowolnego powodu jest u Aielów występkiem zasługującym na potępienie, z tego też względu odrzuceni przez społeczności wojowników Shaido zorganizowali się w społeczność „Pozbawionych Braci”.

miary odległości: 10 cali = 1 stopa; 3 stopy = 1 krok; 2 kroki = 1 piędź; 1000 piędzi = 1 mila; 4 mile = 1 liga.

miary powierzchni: (1) areał: 1 wstęga = 20 kroków x 10 kroków (200 kroków kwadratowych); 1 rzemień = 20 kroków x 50 kroków (1000 kroków kwadratowych); 1 hajd = 100 kroków x 100 kroków (10 000 kroków kwadratowych); 1 sznur = 100 kroków x 1000 kroków (100 000 kroków kwadratowych); 1 marsz = 1000 kroków x 1000 kroków (1/4 mili kwadratowej). (2) materiał: 1 krok = 1 krok i 1 dłoń x 1 krok i 1 dłoń.

miary wag: 10 uncji = 1 funt; 10 funtów = 1 kamień; 10 kamieni = 1 cetnar; 10 cetnarów = 1 tona.

Mistrz Koni: Patrz: Kapitan Lansjerów.

Mistrz Lanc: Patrz: Kapitan Lansjerów.

morat: W Dawnej Mowie „treser”. Wśród Seanchan używa się tego terminu na określenie osób ujeżdżających egzotyczne stworzenia, na przykład potocznie zwanych awiatorami morat’raken, dosiadających rakenów. Patrz również: der’morat.

Obrońcy Kamienia: Elitarna formacja wojskowa z Łzy. Obecnym Kapitanem Kamienia (dowódcą Obrońców) jest Rodrivar Tihera. W szeregi Obrońców przyjmowani są jedynie Tairenianie, przy czym ich kadra oficerska wywodzi się zazwyczaj ze szlachty, aczkolwiek często są to przedstawiciele pośledniejszych Domów, względnie bocznych gałęzi Domów najznamienitszych. Do zadań Obrońców należy utrzymywanie Kamienia Łzy, ogromnej fortecy usytuowanej w samym sercu miasta Łza, ochrona całego miasta oraz pełnienie funkcji właściwych policji w zastępstwie Straży Miejskiej i innych tego typu formacji. Obowiązki rzadko kiedy odciągają ich daleko od miasta, z wyjątkiem okresu wojny. Wówczas to razem z innymi elitarnymi jednostkami Obrońcy Kamienia stanowią swoisty rdzeń, wokół którego tworzy się armię. Ich uniformy składają się z czarnych kaftanów z zakończonymi czarnymi mankietami, watowanymi rękawami w czarno-złote paski, polerowanych napierśników oraz hełmów z wygiętym brzeżkiem i stalową kratownicą. Kapitan Kamienia nosi trzy krótkie białe pióra przy hełmie, a przy mankietach trzy splecione złote warkocze na białym pasku. Kapitanowie wyróżniają się dwoma białymi piórami i pojedynczym złotym warkoczem na białych mankietach, porucznicy — jednym białym piórem i pojedynczym czarnym warkoczem na białych mankietach, podporucznicy zaś jednym krótkim piórem czarnej barwy i zwykłymi białymi mankietami. Chorążowie mają złote mankiety, a dowódcy oddziałów mankiety w czarno-złote paski.

Pierwsza Analizatorka: Tytuł przywódczyni Białych Ajah. Stanowisko to w Białej Wieży piastuje aktualnie Ferane Neheran. Ferane Sedai jest jedną z dwóch przywódczyń Ajah, które zasiadają obecnie w Komnacie Wieży.

Pierwsza Tkaczka: Tytuł przywódczyni Żółtych Ajah. Stanowisko to w Białej Wieży zajmuje aktualnie Suana Dragand. Suana Sedai jest jedną z dwóch przywódczyń Ajah, które zasiadają obecnie w Komnacie Wieży.

Poszukujący: Mniej formalna nazwa Poszukujących Prawdy, policyjno-szpiegowskiej organizacji Imperialnego Tronu Seanchan. Chociaż większość Poszukujących jest da’covale i stanowi własność rodziny cesarskiej, posiadają oni wielką władzę. Nawet przedstawiciel Krwi może zostać aresztowany za odmowę udzielenia odpowiedzi na pytanie Poszukującego lub pełnej współpracy z nim; zakres tej ostatniej definiowany jest przez samych Poszukujących i podlega wyłącznie kontroli Cesarzowej. Ci Poszukujący, którzy są da’covale, mają na obu ramionach wytatuowanego kruka i wieżę. W przeciwieństwie do Straży Skazańców, Poszukujący rzadko wykazują chęć pokazywania swoich tatuaży, po części dlatego, że muszą w ten sposób ujawnić, kim i czym są. Patrz również: Dłoń, Słuchacze.

Powrót: Patrz: Corenne.

Prorok: Bardziej rozbudowana forma tego miana to Prorok Lorda Smoka. Tytuł, jaki przypisał sobie Masema Dagar, były shienarański żołnierz, który doznał objawienia i stwierdził, że został powołany do szerzenia na świecie nauk o Smoku Odrodzonym i jego Powtórnych Narodzinach. Wierzy, że nic — absolutnie nic — nie jest ważniejsze od uznania Smoka Odrodzonego za ucieleśnienie Światłości i gotowości do odpowiedzi na jego wezwanie. Głosi ponadto, że on sam i jego wyznawcy użyją wszelkich dostępnych środków, starając się zmusić innych do opiewania chwały Smoka Odrodzonego. Wyrzekłszy się wszelkich innych imion oprócz „Proroka”, Masema sprowadził chaos na Ghealdan i Amadicię, których spore obszary znalazły się pod jego kontrolą. W pewnym momencie Prorok połączył się z Perrinem Aybarą, którego wysłano, ażeby zaprowadził go do Randa, i z niewiadomych przyczyn pozostał z nim, chociaż z tego powodu opóźnia swoje pójście do Smoka Odrodzonego.

Przeklęci: Przydomek nadany trzynasto najpotężniejszym mężczyznom i kobietom Aes Sedai, którzy przeszli na stronę Cienia podczas Wieku Legend i dali się schwytać w pułapkę, kiedy na mury więzienia Czarnego nałożono pieczęcie. Mimo iż od dawna uważani są za jedynych, którzy wyparli się Światłości podczas Wojny z Cieniem, w rzeczywistości byli też inni; tych trzynastu to jedynie najwyżsi rangą wśród wszystkich. Przeklęci (którzy sami siebie nazywają Wybranymi) zostali od czasu swego przebudzenia zredukowani liczebnie. Niektórzy z zabitych odrodzili się w nowych ciałach i otrzymali nowe imiona, mimo to wciąż nie wiadomo wiele o ich tożsamości i miejscu pobytu.

Rhyagelle: W Dawnej Mowie „Ci, Którzy Wrócili Do Domu”. Inna nazwa na określenie Seanchan, którzy powrócili na ziemie znajdujące się niegdyś pod panowaniem Artura Jastrzębie Skrzydło. Patrz również: Corenne, Hailene.

Rodzina: Nawet podczas Wojen z Trollokami, przed ponad dwoma tysiącami lat (ok. 1000-1350 OP), Biała Wieża w dalszym ciągu przestrzegała swoich standardów, usuwając kobiety, którym nie udało się ich wypełnić. Grupa takich właśnie kobiet, które bały się wrócić do domu w samym środku wojen, uciekła do Barashty (w pobliżu obecnego Ebou Dar), miejsca w owych czasach najbardziej oddalonego od pola walk. Nazwały swe ugrupowanie Rodziną, a siebie Kuzynkami i pozostały w ukryciu, oferując usuniętym z Wieży bezpieczną przystań. Z czasem za sprawą związków z kobietami, którym nakazano opuszczenie Wieży, Rodzina zaczęła nawiązywać kontakty z uciekinierkami i z sobie tylko znanych powodów przyjmować je w swoje szeregi. Dokładały przy tym wielkich starań, by te kobiety nie dowiadywały się niczego na temat Rodziny, póki nie istniała pewność, że Aes Sedai nie zechcą ich odebrać. Jakkolwiek by było, powszechnie wiedziano, że uciekinierki są prędzej czy później wyłapywane, Rodzina zaś zdawała sobie sprawę, że musi utrzymywać fakt swego istnienia w sekrecie, bo inaczej spotka jej członkinie sroga kara.

Nieznane Rodzinie Aes Sedai z Wieży wiedziały o jej istnieniu niemal od samego początku, niemniej ciąg wojen nie pozwalał siostrom na zajęcie się nią. Pod koniec wojen Wieża zrozumiała, że zniszczenie Rodziny nie leży w jej interesie. Tuż przedtem — wbrew oficjalnie rozgłaszanym twierdzeniom Wieży — większości uciekinierek rzeczywiście udało się zbiec, ale odkąd Rodzina zaczęła im pomagać, przedstawicielki Wieży wiedziały dokładnie, dokąd kieruje się zbiegła kobieta i zaczęły przechwytywać dziewięć kobiet na każde dziesięć. Jako że Kuzynki wyprowadzały się i wprowadzały do Barashty (a później z i do Ebou Dar), starając się ukryć swoje istnienie oraz dokładną liczbę i nigdy nie pozostając w jednym miejscu dłużej niż dziesięć lat (o ile ktoś wcześniej nie zauważył, że nie starzeją się w normalnym tempie), Wieża sądziła, że jest ich niewiele, a one starały się nie rzucać w oczy. Pragnąc wykorzystać Rodzinę do chwytania uciekinierek w swego rodzaju pułapkę, Wieża postanowiła zostawić je w spokoju — w odróżnieniu od innych istniejących w danym momencie historii tego typu ugrupowań — a także utrzymywać fakt istnienia Rodziny w sekrecie, znanym jedynie pełnym Aes Sedai. Patrz również: Kółko Dziewiarskie.

Seandar: Stolica Imperium Seanchan, ulokowana na północnym wschodzie seanchańskiego kontynentu. Jest to również największe miasto w Imperium.

sei’mosiev: W Dawnej Mowie „spuszczony wzrok”. Wśród Seanchan powiedzenie o kimś, że „stał się sei’mosiev”, oznacza, że „stracił twarz”. Patrz również: sei’taer.

sei’taer. W Dawnej Mowie „szczery wzrok” albo „równy wzrok”. U Seanchan określenie to odnosi się do honoru albo twarzy, a także do zdolności spojrzenia komuś w oczy. Można „być” albo „mieć” sei’taer, co oznacza, że ktoś ma honor i zachowuje twarz, można też „zyskać” albo „stracić” sei’taer. Patrz również: sei’mosiev.

serce: Podstawowa jednostka organizacyjna u Czarnych Ajah, inaczej mówiąc — komórka. Serce składa się z trzech sióstr, które znają tylko dwie pozostałe; każda członkini serca zna jeszcze dodatkowo jedną inną Czarną siostrę.

Shara: Tajemnicza kraina, leżąca na wschód od Pustkowia Aiel. Dostęp do niej utrudniony jest zarówno z powodu niegościnnego ukształtowania terenu, jak i przez warowne mury przybrzeżnych miast. Niewiele o niej wiadomo, gdyż jej mieszkańcy całkowicie chronią swoją ziemię i kulturę przed wszelkimi ewentualnymi kontaktami z obcymi. Sharanie powtarzają często, że nawet Wojny z Trollokami bezpośrednio ich nie dotknęły, z czym nie zgadzają się Aielowie. Mieszkańcy Shary konsekwentnie wypierają się też wszelkiej wiedzy o ataku floty Artura Jastrzębie Skrzydło, wbrew relacjom naocznych świadków spośród Ludu Morza. Według ostatnio zdobytych informacji krajem rządzi jeden monarcha absolutny, zwany Sh’boan (jeśli jest kobietą) bądź Sh’botay (jeśli jest mężczyzną). Monarcha ów sprawuje rządy przez siedem lat, przy końcu zaś siódmego roku umiera, a władza przechodzi wówczas na jego współmałżonka, który wybiera sobie nowego partnera i rządzi przez następne siedem lat, aż do swojej śmierci. Wzorzec ten najwyraźniej przetrwał bez zmian od czasu Pęknięcia Świata. Sharanie wierzą, że śmierć władcy odbywa się z „Woli Wzoru”.

W Sharze mieszkają osoby ze zdolnością do przenoszenia Mocy, nazywane Ayyadami, które tuż po urodzeniu mają tatuowane twarze. Kobiety w tej społeczności posiadają znacznie więcej praw niż mężczyźni. Kontakty seksualne Ayyadów z osobami nie potrafiącymi przenosić Mocy są karane śmiercią nie Ayyada, ale także Ayyada, jeśli udowodni się mu (czy jej), że zmusił partnera (lub partnerkę) do zbliżenia. Dzieci zrodzone z takich związków są zabijane poprzez wystawienie na działanie żywiołów. Mężczyzn traktuje się przede wszystkim jako reproduktorów dla obdarzonych Mocą kobiet. Kiedy młodzieniec osiąga dwudziesty pierwszy rok życia—lub wcześniej, jeśli zaczyna wykazywać zdolności do przenoszenia Mocy — zostaje zabity, a jego ciało poddane kremacji. Ayyadowie najprawdopodobniej przenoszą Jedyną Moc tylko na rozkaz Sh’boan lub Sh’botay. Władcę zawsze otaczają Ayyadki.

„Shara” to tylko jedna z licznych nazw tej krainy. Wiadomo, że jej mieszkańcy określają ją także licznymi innymi mianami, takimi jak Shamara, Co’dansin, Tomaka, Kigali i Shibouya.

Shen an Calhar: W Dawnej Mowie „Legion Czerwonej Ręki”. (1) Legendarna grupa bohaterów, którzy po dokonaniu wielu bohaterskich wyczynów polegli w obronie Manetheren, kiedy owa kraina została zniszczona podczas Wojen z Trollokami. (2) Formacja militarna założona niemal przypadkiem przez Mata Cauthona i zorganizowana zgodnie z założeniami dla formacji wojskowych, przyjętymi w okresie uznanym za szczyt rozkwitu sztuki militarnej, to znaczy w czasach panowania Artura Jastrzębie Skrzydło i poprzedzających je wiekach. Patrz również: Czerwonoręcy.

Sisnera, Darlin: Wysoki Lord Łzy, który dawniej buntował się przeciwko Smokowi Odrodzonemu, teraz jednak służy jako Zarządca Smoka Odrodzonego w Łzie.

Skrzydlata Gwardia: Osobista ochrona Pierwszych z Mayene i elitarna formacja militarna Mayene. Członkowie Skrzydlatej Gwardii noszą polakierowane na czerwono napierśniki, czerwone hełmy w kształcie przypominającym garnki z wywiniętymi krawędziami i okapami zakrywającymi cały kark oraz lance z czerwonymi wstążkami. Na bokach hełmów oficerów znajdują się skrzydełka, a na ich stopień wojskowy wskazują smukłe pióra.

Słuchacze: Seanchańska organizacja szpiegowska. Przyjmuje się, że właściwie każdy członek służby domowej seanchańskiego szlachcica, kupca czy bankiera, może okazać się Słuchaczem, co również niekiedy odnosi się do da’covale, jednak nadzwyczaj rzadko do sojhin. Słuchacze nie podejmują żadnych aktywnych działań, tylko obserwują, słuchają i donoszą. Ich raporty docierają do Pomniejszych Dłoni, które kontrolują zarówno ich organizację, jak i Poszukujących i tym samym decydują co należy przekazać Poszukującym w celu odpowiednich dalszych działań. Patrz również: Poszukujący, Dłoń.

so’jhin: Najbliższym tłumaczeniem tego terminu z Dawnej Mowy będzie „szczyt pośród nizin”, aczkolwiek niektórzy przekładają ów termin także jako „zarówno niebo, jak i dolina” lub jeszcze inaczej. Słowem sojhin w Seanchan określa się dziedzicznych służących pełniących ważne funkcje. Są to da’covale, czyli niewolnicy, aczkolwiek zajmują wysokie stanowiska, dzięki którym sprawują władzę nad innymi. Nawet Krew stąpa ostrożnie przy sojhin przedstawicieli rodziny cesarskiej, a sojhin Cesarzowej traktuje jak sobie równych. Patrz również: Krew, da’covale.

Sondowanie: (1) Umiejętność wykorzystywania Jedynej Mocy w diagnozowaniu stanu fizycznego oraz choroby. (2) Umiejętność korzystania z Jedynej Mocy do wyszukiwania rud metali. Aes Sedai dawno temu zatraciły tę ostatnią umiejętność i być może tym należy tłumaczyć fakt, iż jej nazwę przeniesiono na inną.

Straż Skazańców: Elitarna formacja militarna Imperium Seanchańskiego, w której służą zarówno ludzie, jak i ogirowie. Wszyscy ludzie służący w Straży są da’covale, urodzeni jako czyjaś własność i za młodu wybrani do służby na rzecz Cesarzowej, w której posiadanie od tego momentu przechodzą. Fanatycznie lojalni i bezprzykładnie dumni, często chełpią się wytatuowanymi na ramionach krukami, czyli znakiem da’covale Cesarzowej. Ogirowie ze Straży są znani jako Ogrodnicy i ci nie są da’covale. Ogrodnicy są tak samo niezłomnie lojalni jak ludzie ze Straży Skazańców, a budzą lęk jeszcze większy niż jej ludzcy przedstawiciele. Zarówno ludzie, jak i ogirowie ze Straży Skazańców nie tylko są gotowi umrzeć za Cesarzową i przedstawicieli rodziny cesarskiej, ale także wierzą, że ich życie stanowi własność Cesarzowej, która może się ich pozbyć, jeśli tylko zechce. Ich hełmy i zbroje są lakierowane na kolory ciemnozielony i krwiście czerwony, tarcze zaś na czarno; włócznie i miecze zdobione są czarnymi chwostami. Patrz również: da’covale.

Sukcesja: Ogólnie rzecz biorąc nazwa procesu, w wyniku którego jeden Dom zastępuje drugi na tronie kraju. W Andorze termin ten stosowany jest powszechnie dla określenia walki o tron, która rozgorzała w następstwie śmierci Mordrellen. Zniknięcie Tigraine pozostawiło Mantear bez Dziedziczki Tronu i musiały minąć dwa lata, nim Morgase z Domu Trakand objęła tron kraju. Poza granicami Andoru konflikt ten powszechnie nazywany jest Trzecią Wojną o Sukcesję Andorańską.

Synowie Światłości: Społeczność wyznająca surowe, ascetyczne reguły, powstała w celu pokonania Czarnego i zniszczenia wszystkich Sprzymierzeńców Ciemności. Grupa założona podczas Wojny Stu Lat przez Lothaira Mantelara w celu nawracania rosnących rzesz Sprzymierzeńców Ciemności, podczas wojny przekształciła się w organizację całkowicie militarną, nadzwyczaj sztywno trzymającą się swych reguł oraz zrzeszającą ludzi absolutnie przekonanych, że tylko oni znają prawdę i prawo. Synowie Światłości nienawidzą Aes Sedai, uważając je i wszystkich, którzy je popierają albo się z nimi przyjaźnią, za Sprzymierzeńców Ciemności. Pogardliwie nazywani Białymi Płaszczami, mieli niegdyś siedzibę w Amadorze (Amadicia), skąd zostali wyrzuceni, gdy miasto zdobyli Seanchanie. Ich godłem jest promieniste słońce na białym tle. Patrz również: Śledczy.

Śledczy: Społeczność należąca do Synów Światłości. Sami określają się mianem Ręki Światłości, a ich celami, na które składają przysięgę, jest odkrywanie prawdy na drodze dysput oraz demaskowanie Sprzymierzeńców Ciemności. W poszukiwaniu prawdy i Światłości ich normalną metodą prowadzenia śledztwa jest stosowanie tortur. Zazwyczaj z góry znają prawdę, więc usiłują jedynie zmusić przesłuchiwanego nieszczęśnika do jej wyznania. Czasami zachowują się tak, jakby działali całkowicie niezależnie od Synów Światłości i Rady Namaszczonych, która przewodzi Synom. Przywódcą Śledczych jest Czcigodny Inkwizytor, obecnie Rhadam Asunawa, który zasiada w Radzie Namaszczonych, natomiast ich godłem kij pasterski barwy krwi.

Taborwin, Breane: Kiedyś znudzona arystokratka z Cairhien. Później straciła bogactwo i pozycję, toteż obecnie jest jedynie służącą. Pozostaje w poważnym związku z mężczyzną, którym kiedyś gardziła.

Taborwin, Dobraine: Lord z Cairhien. Obecnie służy jako Zarządca Smoka Odrodzonego w Cairhien.

Tarabon: Duży kraj nad Oceanem Aryth. Niegdyś wielki naród handlowy, główny dostawca pięknych pledów, barwników, fajerwerków dla Gildii Iluminatorów i innych luksusowych towarów, który jednak ostatnimi czasy przeżywa trudny okres. Kraj ten, nękany przez anarchię i wojnę domową, spowodowane równoczesną batalią przeciwko Arad Doman i Wyznawcom Smoka, bez trudu przejęli Seanchanie, którzy obecnie rządzą Tarabonem mocną ręką. Zniszczona została kapituła Gildii Iluminatorów, a większość samych Iluminatorów Seanchanie uczynili swoimi da’covale. Przeważająca część Tarabonian wydaje się odczuwać wdzięczność wobec najeźdźców za przywrócenie porządku, a ponieważ Seanchanie pozwalają im żyć tak jak dotąd i ich ingerencja jest jedynie minimalna, mieszkańcy tej krainy nie wydają się pragnąć kolejnej wojny, mającej na celu próbę usunięcia agresorów ze swojego państwa. Niektórzy taraboniańscy lordowie i żołnierze pozostają jednakże poza strefą wpływów Seanchan i mają nadzieję odzyskać kiedyś swoje ziemie.

waluta: Po wielu wiekach handlu standardowe terminy dla monet ujednoliciły się we wszystkich krajach: używa się zatem koron (największych monet pod względem wielkości), marek i pensów. Korony i marki są bite ze złota lub srebra, podczas gdy pensy mogą być srebrne bądź miedziane; te ostatnie często nazywa się po prostu miedziakami. Na różnych ziemiach jednakże wielkość i waga monet może znacznie odbiegać od siebie, nawet w jednym państwie zresztą różni władcy bili monety o różnych rozmiarach i ciężarze. Dzięki handlowi monety wielu narodów można znaleźć prawie na całym świecie. Z tego też względu bankierzy, lichwiarze oraz kupcy ważą je i w ten sposób określają ich wartość; waży się nawet duże ilości monet. Jedyną papierową walutę stanowią „listy kredytowe”, które wydają bankierzy i które przedstawiają sobą pewną gwarantowaną ilość złota albo srebra. Z powodu wielkich odległości między miastami, długości czasu potrzebnego na podróż z jednej miejscowości do innej oraz trudności związane z transakcjami na tak wielki dystans, listy kredytowe są akceptowane w pełnej wartości jedynie w mieście blisko banku, który je wydał, natomiast w dalej położonych miejscowościach przyjmowane są w niższej wartości niż rzeczywista. Ogólnie rzecz biorąc, osobnik zamyślający dłuższą podróż powinien wziąć z sobą jeden albo więcej listów kredytowych i w razie potrzeby wymienić je na monety. Listy kredytowe przyjmują zazwyczaj bankierzy bądź też kupcy, nigdy zaś sklepikarze.

Węże i Lisy: Gra szczególnie lubiana przez dzieci do czasu, aż nie dorosną na tyle, by zrozumieć, że nie sposób w nią wygrać, nie łamiąc reguł. Gra się w nią na planszy przedstawiającej pajęczynę linii ze strzałkami wskazującymi kierunek ruchu. Gra się za pomocą dziesięciu okrągłych pionów z trójkątami oznaczających lisy i dziesięciu pionów z falistymi liniami oznaczających węże. Grę rozpoczyna się, wygłaszając rytualną sentencję: „Odwagą wzmocniony, ogniem oślepiony, muzyką ogłuszony, żelazem związany”, równocześnie rysując jedną ręką trójkąt przekreślony falistą linią. Ruchy graczy oraz węży i lisów określa rzut kością. Kiedy pion oznaczający węża lub lisa wchodzi na miejsce zajmowane przez pion gracza, ten wypada z gry; jeśli przestrzega się reguł gry, wcześniej czy później następuje to w każdym wypadku.

zbrojni: Żołnierze, którzy poprzysięgli wierność lub złożyli hołd lenny jakiemuś lordowi albo jakiejś lady.

Zgromadzenie: Publiczne zebranie ogirów, które może się odbywać wewnątrz któregoś ze stedding albo gdzieś pomiędzy nimi. Wielkiemu Zgromadzeniu przewodniczy Rada Starszych stedding ale każdy dorosły ogir ma prawo w nim przemówić; może też sobie wybrać przedstawiciela, który wypowie się w jego imieniu. Zgromadzenie często odbywa się w największym pniaku drzewa w stedding i może trwać nawet kilka lat. Zwołuje się je, ilekroć pojawi się jakaś sprawa niepokojąca ogół ogirów i ciągnie się ono tak długo, aż nie wypowiedzą się wszyscy chętni. Kolejne Wielkie Zgromadzenia odbywają się w coraz to innych stedding

Zwiastuni: Patrz: Hailene.

Content

Robert Jordan
Gilotyna marzeń

Prolog Sypią się skry na zeschłą trawę

1 Kiedy dzwonią na kompletę

2 Dotyk Czarnego

3 W ogrodach

4 Pakt

5 Coś… dziwnego

6 Drzewce i brzytwa

7 Chłód medalionu

8 Smocze jaja

9 Skrót

10 Shiotańska wioska

11 Mordownia w Maderin

12 Manufaktura

13 Oblężenie

14 Mokre rzeczy

15 Odmienne umiejętności

16 Nowy patriota

17 Niedźwiedź z brązu

18 Wieści dla Smoka

19 Przysięgi

20 Złoty żuraw

21 Komnaty Kamienia

22 Aż kotwica zapłacze

23 Wezwanie na posiedzenie komnaty

24 Herbata z miodem

25 W służbie Elaidy

26 Jakby świat cały spowijała mgła

27 Zwykłe drewniane pudełko

28 W Malden

29 Ostatni węzeł

30 U bram

31 Dom na ulicy Pełni Księżyca

32 Dotrzymać warunków targu

33 Dziewięć z dziesięciu

34 Czarka kaf

35 Przełom Dyelin

36 Pod dębem

37 Książę Kruków

Epilog Wspomnij stare porzekadło

Glosariusz